Verdscupen i sjakk 2007

Verdscupen i sjakk i Kanty-Mansijsk 2007 var ei sjakkturnering som kvalifiserte for Verdsmeisterskapen i sjakk 2009 og Verdsmeisterskapen i sjakk 2011. Den vart arrangert med 128 spelarar som ei utslagsturnering (cup) mellom 24. november og 16. desember 2007 i Khanty-Mansijsk i Russland.

Turneringa samla eit fleirtal av dei beste spelarane i verda. Den vart vunnen av Gata Kamsky frå USA. Han vann finalen over fire parti mot Alexei Shirov frå Spania med 2.5–1.5. To 17 år gamle spelarar, Sergej Karjakin frå Ukraina og Magnus Carlsen frå Noreg nådde semifinalane.

Desse 4 semifinalistane var dermed også direkte kvalifiserte for FIDE Grand Prix 2008-2009, som kvalifiserer til Verdsmeisterskapen i sjakk 2011.

Kvalifisering til VM 2009
Verdscupen i 2007 er ein del av kvalifiseringa for Verdsmeisterskapen i sjakk 2009. Gata Kamsky, som vinnar av turneringa, skal spele ein tvekamp over 8 parti mot Veselin Topalov hausten 2008, om retten til å spele mot dåverande verdsmeister om Verdsmeisterskapen i sjakk 2009. Dette vil bli ein kamp mot vinnaren av Verdsmeisterskapen i sjakk 2008, som går mellom noverande verdsmeister i sjakk Viswanathan Anand, India og utfordraren, tidlegare verdsmeister Vladimir Kramnik, Russland.

Framståande ikkje-deltakarar
Vladimir Kramnik og Veselin Topalov fekk ikkje lov til å vere med, på grunn av dei privilegia dei allereie hadde i VM-kvalifisering og VM-kampar for 2008 og 2009.

Alle dei andre leiande spelarane, også verdsmeister Viswanathan Anand hadde høve til å delta. Men Anand, som nettopp var blitt verdsmeister, og som skulle spele VM-kamp hausten 2008, valde å ikkje delta.

Tre andre spelarar som nettopp hadde deltatt i Verdsmeisterskapen i sjakk 2007 i Mexico - Péter Lékó, Aleksander Morozevitsj og Boris Gelfand - valde å ikkje delta. Lékó og Morozevich avslo å delta som ein protest mot dei privilegia som var gitt til Kramnik og Topalov i VM-kvalifisering og VM-kampar for 2008 og 2009.

Den einaste av dei andre spelarane frå topp 30 i verda som ikkje deltok var Judit Polgár.

Kvalifisering
Den endelege lista over dei 128 deltakarane var følgjande:
Tre av dei åtte deltakarane i Verdsmeisterskapen i sjakk 2007 (Levon Aronian, Peter Svidler og Aleksander Grischuk). Dei andre fem som var kvalifiserte på denne måten vart erstatta av fem spelarar kvalifisert etter rating.
Verdsmeisteren for kvinner for 2006 - Xu Yuhua.
Verdsmeisteren for juniorar for 2006  - Zaven Andriasian.
25 spelarar med den høgaste FIDE-rating (inkludert dei 5 ovanfor nemnde reservane). Gjennomsnittet frå ratinglistene for juli 2006 og januar 2007 vart brukt.
89 spelarar kvalifisert frå kontinentale turneringar og soneturneringar:
45 spelarar frå Europa - Europameisterskapen i sjakk kvalifiserte 16 i 2006 og 29 i 2007.
19 spelarar får Amerika (7 frå den  4. Pan-Amerikanske meisterskapen og 12 frå soneturneringane for sone 2.1 til 2.5).
19 spelarar frå Asia og Oseania (10 frå den 6. asiatiske meisterskapen, 9 frå soneturneringane for sone 3.1 til 3.6.
6 spelarar frå Afrika - Afrikameisterskapen for 2007.
5 nominert av Presidenten i FIDE: Sergei Rublevsky, Evgeny Bareev, Sergei Zhigalko, Ziaur Rahman og Boris Savchenko.
4 oppnemnde av den lokale arrangøren: Evgeny Alekseev, Nikolai Kabanov, Aleksei Pridorozhni og Vladimir Genba.

Framståande deltakarar
(Namn, rangering i turneringa, land, rating pr 1. oktober 2007.

 1 Vassily Ivanchuk, Ukraina, 2787
 2 Shakhriyar Mamedyarov, Aserbadsjan, 2752
 3 Teimour Radjabov, Aserbadsjan, 2742
 4 Levon Aronian, Armenia, 2741
 5 Alexei Shirov, Spania, 2739
 6 Peter Svidler, Russland, 2732
 7 Michael Adams, England, 2729
 8 Evgeny Alekseev, Russland, 2716
 9 Alexander Grischuk, Russland, 2715
 10 Magnus Carlsen, Noreg, 2714
 11 Gata Kamsky, USA, 2714
 12 Vladimir Akopian, Armenia, 2713
 13 Dmitry Jakovenko, Russland, 2710
 14 Ruslan Ponomariov, Ukraina, 2705
 15 Wang Yue, Kina, 2703
 16 Etienne Bacrot, Frankrike, 2695
 17 Sergej Karjakin, Ukraina, 2694
 18 Bu Xiangzhi, Kina, 2692
 19 Pavel Eljanov, Ukraina, 2691
 20 Zoltán Almási, Ungarn, 2691
 21 Vladimir Malakhov, Russland, 2690
 22 Rustam Kasimdzhanov, Uzbekistan, 2690
 23 Lenier Dominguez Perez, Cuba, 2683
 24 Loek van Wely, Nederland, 2679
 25 Konstantin Landa, Russland, 2678
 26 Andrei Volokitin, Ukraina, 2678
 27 Sergei Rublevsky, Russland, 2676
 28 Alexander Onischuk, USA, 2674
 29 Ernesto Inarkiev, Russland, 2674
 30 Vadim Zvjaginsev, Russland, 2674
 31 Ivan Cheparinov, Bulgaria, 2670
 32 Pentala Harikrishna, India, 2668
 33 Liviu-Dieter Nisipeanu, Romania, 2668
 34 Vladislav Tkachiev, Frankrike, 2661
 35 Krishnan Sasikiran, India, 2661
 36 Francisco Vallejo Pons, Spania, 2660
 37 Predrag Nikolic, Bosnia-Herzegovina, 2657
 38 David Navara, Tsjekkia, 2656
 39 Emil Sutovsky, Israel, 2655
 40 Laurent Fressinet, Frankrike, 2654
 41 Evgeny Bareev, Russland, 2653
 42 Nigel D. Short, England, 2649

(To spelarar av dei 128 vart ikkje med i turneringa - den eine på grunn av sjukdom, den andre på grunn av problem med visa).

Reglane for turneringa mv
Turneringa vart arrangert på same måten som FIDE sine Verdsmeisterskap 1998-2004: Kvar runde bestod av ein kamp over to parti med full tenketid, med unntak av finalen, som gjekk over 4 parti. Viss det var uavgjort etter dei to første partia så blei det spelt omspel, ekstra parti med kortare tenketid.

tenketida for dei vanlege partia var 90 minutt for dei 40 første trekka, med 30 minutt for resten av partiet, med 30 sekund i tillegg for kvart trekk. Omspela var først to parti hurtigsjakk (25 minutt kvar + 10 sekund pr trekk); følgd av to parti lynsjakk, viss nødvendig (5 minutt kvar + 10 sekund pr trekk); følgd av eit enkelt parti Armageddon-sjakk viss nødvendig (kvit har 6 minutt og må vinne, svart har 5 minutt og vinn kampen med remis - det blir trekt lodd før partiet, og vinnaren av loddtrekninga får velje om han vil ha kvit eller svart).

Pengepremiane var frå (US dollar) $ 6,000 for spelarane som vart slått ut i første runde til $ 80,000 for tapande finalist og $ 120,000 for vinnaren.

Resultata

Runde 1
Dei fleste toppspelarane gjekk vidare. Av dei 32 som var rangert øvst, var dei einaste som vart slått ut Pavel Eljanov (19), Konstantin Landa (25) og Pentala Harikrishna (32).

Runde 2
Av dei 32 øvst rangerte vart Teimour Radjabov (3) og Loek van Wely (24) slått ut etter dei to ordinære partia. 
Ytterlegare 3 av dei 32 øvst rangerte vart slått ut i omspela: Rustam Kasimdzhanov (22), Andrei Volokitin (26) og Vadim Zvjaginsev (30). Dermed var 24 av dei 32 øvst rangerte tilbake, saman med 8 som var rangert lenger nede.

Høgt rangerte som trengde omspel for å gå vidare omfatta Vassily Ivanchuk (1), Magnus Carlsen (10), Ruslan Ponomariov (14) og Wang Yue (15).

Runde 3
Etter dei to partia med full tenketid hadde 10 av dei 16 kampane fått ein vinnar: Dette var: Alexei Shirov (rangert som nr 5), Michael Adams (7), Evgeny Alekseev (8), Magnus Carlsen (10), Gata Kamsky (11), Vladimir Akopian (12), Dmitry Jakovenko (13), Ruslan Ponomariov (14), Wang Yue (15) og Ivan Cheparinov (31). Cheparinov slo ut rangert nr 2, Shakhriyar Mamedyarov.

Dei andre 6 kampane vart avgjort etter omspel. Vinnarar var: Liviu-Dieter Nisipeanu (33) (som slo ut topprangerte Vassily Ivanchuk), Krishnan Sasikiran (35), Evgeny Bareev (41), Levon Aronian (4), Peter Svidler (6), Sergej Karjakin (17).

Runde 4
I partia med full tenketid vann Shirov, Ponomariov, Carlsen, Karjakin og Cheparinov sine respektive kampar mot Akopian, Sasikiran, Adams, Nisipeanu og Wang Yue. Dei andre tre kampane (Jakovenko-Aronian, Svidler-Kamsky og Bareev-Alekseev) gjekk vidare til omspel, med sigrar for Jakovenko, Kamsky og Alekseev.

Runde 5 - kvartfinale
I kvartfinalen vann Shirov 2-0 over Jakovenko, Kamsky 1,5-0,5 over Ponomariov og Magnus Carlsen 1,5-0,5 over Ivan Cheparinov. I omspelet vann Sergej Kajakin 1,5-0,5 mot Alekseev.

Runde 6 - semifinale
I semifinalen vann Gata Kamsky 1,5-0,5 over Magnus Carlsen, medan Alexei Shirov vann omspelet mot Sergej Karjakin med 1,5-0,5.

Runde 7 - finale
Finalen gjekk over 4 parti, deretter om nødvendig omspel. 
Gata Kamsky vann finalen mot Alexei Shirov, etter remis i første parti, siger med kvit i andre parti, og remisar i tredje og fjerde parti. Dermed 2,5-1,5 til Kamsky.

Bakgrunnsstoff
 Official site

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Verdscupen i sjakk i Khanty-Mansijsk 2007» frå ,  den 7. juli 2008.

Fotnotar

Sjakkturneringar