alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Loddetinn

Loddetinn er eit metall med lågt smeltepunkt som vert brukt ved lodding. Som oftast er metallet ei legering av først og fremst tinn, bly og sølv, men ein kan også bruka reint tinn til lodding. Ein skil mellom mjuklodding og slaglodding/hardlodding. For kopar- og blikkenslagaren er mjuklodding mest brukt. Det vert gjort med varm loddebolt og loddetinn.

Loddetinn inneheld eit sjikt av flussmiddel som gir betre heft. Flussmiddelet forsvinn ved lodding, og er heilt naudsynt for at ein skal få ei god lodding. Flussmiddelet er årsaka til lodderøyken som kjem ved oppvarming av loddetinnet.

Direktivet RoHS, som kom i bruk frå 1. juli 2006, seier at det i alle nye elektroniske produkt skal brukast blyfritt loddetinn. Det er likevel mange unntak, som produkt som vert brukt i medisinsk samanheng. 

Loddetinn er som regel sett saman av 50 % tinn og 50 % bly. Dette gir ein smeltetemperatur på 200 grader. Loddebolt av kopar leier betre varme og er hardare og meir syretålande.

Smeltetemperaturar

25 % tinn 75 % bly = 257 grader C
30 % tinn 70 % bly = 250 grader C
33 % tinn 67 % bly = 240 grader C
40 % tinn 60 % bly = 230 grader C
50 % tinn 50 % bly = 200 grader C
60 % tinn 40 % bly = 185 grader C
98 % tinn 2 % bly = 220 grader C

Lodde og flussmiddel 

Oftast er det nok med saltsyre og loddevatn til reingjering og fjerning av oksidhinner.
Loddevatn vert laga ved at ein tømmer saltsyre opp i eit lite kar, gjerne av bly som ein bretter til sjølv.
Så puttar ein bitar av sink oppi karet litt og litt i gongen til det sluttar å koke og sinken ikkje vert eten opp av syra. Dette bør gjerast utandørs, då det utviklar mykje røyk og hydrogen. Når konsentrasjonen av hydrogen i lufta er stor nok får ein knallgass, som kan vere eksplosivt.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Loddetinn» frå , den 26. januar 2012. 
 

Elektronikkproduksjon
Legeringar
Lodding
Kungliga biblioteket

Kungliga biblioteket (kortform «KB») er det svenske nasjonalbiblioteket. Bygnaden ligg i  Humlegården i Stockholm. Biblioteket har sidan 1661 samla inn og tatt vare på alt trykt materiale som blir gjeven ut i Sverige. Frå 1. januar 2009 gjeld plikta òg audiovisuelle media. Kungliga biblioteket er ein statleg institusjon. 

Samlingane er opne for alle, men verksemda er mest retta inn mot forskarverda. Materialet frå den svenske samlinga må studerast på biblioteket og kan ikkje lånast med heim. Det meste må tingast på førehand.

Kungliga biblioteket flytta inn i den noverande bygningen i Humlegården årsskiftet 1877/78. Huset, som blei teikna av Gustaf Dahl, er oppført i ein nyskapande støypejernsteknikk. Dei to fløyene blei bygde i 1926-27 etter teikningar av Axel Anderberg. Bygningane har hatt statleg vern som statligt byggnadsminne sidan 1935.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Nettsidene til Kungliga biblioteket

Nasjonalbibliotek
Byggverk i Stockholm
Bibliotek i Sverige
Skipingar i 1661
Den nasjonale flaggplassen

Den nasjonale flaggplassen (aserbajdsjansk Dövlət Bayrağı Meydanı) er ein stor plass i Baku i Aserbajdsjan. På torget står ei 162 meter høg flaggstong, der det heng eit 70x35 meter stort aserbajdsjansk flagg, reist i 2010. Ho var med i Guinness rekordbok som verdas høgaste fram til Dushanbe Flagpole overtok tittelen.

Plassen ligg like ved Bakı Kristal Zalı og enden av Baku Bulvar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «National Flag Square» frå ,  den 26. januar 2012.  
 

Torg i Baku
Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionu

Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionu er eit stadion i Baku i Aserbajdsjan. Han vert mest nytta til fotballkampar og fungerer som heimebane for FK Baku og det aserbajdsjanske herrelandslaget i fotball og har ein kapasitet på 30 000, noko som gjer han til den største arenaen i landet.

Eurovision Song Contest 2012
I 2011 vart det sett av 10 millionar dollar frå statsbudsjettet i Aserbajdsjan til reparering og ombygging av stadionet, så han kunne verta nytta som ein potensiell arena for Eurovision Song Contest 2012. 25. januar 2012 vart det klårt at det var Bakı Kristal Zalı som skulle vere arena for tevlinga. Stadionet vart likevel ombygd, mellom anna med tak over tribunane.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Tofiq Bahramov Stadium» frå ,  den 26. januar 2012.  

Byggverk i Baku
Halle i Belgia

Halle (fransk Hal) er ein by og kommune i Belgia i distriktet (arrondissement) Halle-Vilvoorde i provinsen Flamsk Brabant. Byen ligg ved Brussel-Charleroi-kanalen på den flamske sida av språkgrensa som skil Flandern og Vallonia.  Geografisk ligg Halle på grensa mellom den flamske sletta i nord og det åslendte landskapet i Brabant i sør. Det offisielle språket i Halle er nederlandsk.

Kommunen Halle består av sjølve byen Halle og dei mindre byane Buizingen og Lembeek. Kommunen har kring 36 000 innbyggjarar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Halle, Belgium» frå ,  den 26. januar 2012.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad (nederlandsk)

Byar i Belgia
Francisco Antonio de Agurto

Francisco Antonio de Agurto y Salcedo, første marki av Gastañaga () var ein spansk adelsmann, statthaldar og guvernør av baskisk opphav. Han vart den første Marquis de Gastañaga i 1676 og var guvernør i Dei habsburgske Nederlanda mellom 1685 og 1692. Han leia dei spanske soldatane i slaget ved Fleurus i 1690 og klarte ikkje å forsvare Mons mot franskmennene. Han bygde eit nytt kongekapell, St. Josef, i Waterloo i 1687 i eit forsøk på å blidgjere hoffet, men vart kalla attende til Madrid då han mislukkast å forsvare Mons. Etter dette vart han statthaldar i Catalonia mellom 1694 og 1696, der han møtte den franske invasjonen under niårskrigen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Francisco Antonio de Agurto, Marquis of Gastañaga» frå ,  den 26. januar 2012.  
 

Spansk adel
Markgrevar av Gastañaga
Guvernørar i Dei habsburgske Nederlanda
Statthaldarar i Catalonia
Spanske generalar
Spanjolar i niårskrigen
Slaget ved Leuze

Slaget ved Leuze fann stad den 18. september 1691 og var eit kjent fransk kavaleriåtak i niårskrigen, mot ein større allierte styrke. 

Marskalk Luxembourg fekk melding om at Vilhelm III av Oranien hadde reist til England i den tru om at felttoget for 1691 var over. Waldeck, som no hadde kommandoen, var i ferd med å gjere klar for vinterkvarter. 

Marskalk Luxembourg var nær Tournai fekk Marsilly til å rekognosering. Hovudarmeen til dei allierte var på veg bort, medan ein baktropp av kavaleristar var att ved Leuze. Luxembourg handla raskt. Han sende ei avdeling til å følgje etter hovudarmeen, og med skvadronane til Villars og Marsilly gjekk han til åtak utan åtvaring. Det franske kavaleriet gjekk til åtak og nytta berre sverda sine. 

Det allierte kavaleriet var større, men kunne ikkje mønstre fordi dei hadde avgrensa plass til å manøvrere i. Det allierte infanteriet, inkludert regimentet til Mackay tok òg del i slaget, men fekk ikkje utretta stort. 

Slaget varte berre i to timar, men var ein total siger for franskmennene. Dei flyktande soldatane som var att av det allierte kavaleriet vart redda av soldatar sende attende av Waldeck. Luxembourg hadde delteke midt i slaget sjølv og måtte forsvare seg mot direkte åtak mot seg sjølv.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Battle of Leuze» frå ,  den 26. januar 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Konfliktar i 1691
Slag i niårskrigen
Franske slag
Engelske slag
Skotske slag
Slag med Dei sameinte Nederlanda
Carmagnola

Carmagnola er ein kommune i provinsen Torino i regionen Piemonte i Italia, 29 km sør for Torino. Han har opp under 30 000 innbyggjarar og ligg på høgresida av elva Po. 

Kommunen vart grunnlagd på 1000-talet. I 1588 vart Carmagnola ein del av Savoie, men franskmennene tok byen på 1600-talet. I 1691 tok Victor Amadeus II av Savoie byen attende.

Kjelder 
<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Carmagnola» frå ,  den 26. januar 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
 

Byar i Piemonte
Slott i Italia
Néstos kommune

Néstos (gresk Νέστος) er ein kommune i periferieininga Kavála i periferien Aust-Makedonía og Thráki i Hellas. Han

Néstos kommune ligg langs elva Néstos (Mesta) aust for Kavála og grensar i aust mot Xánthi.

Administrativ inndeling 

Kommunen vart danna i 2011 ved at dei tidlegare kommunane Orinó, Khrysoúpoli og Keramotí blei slått saman. Dei tre tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

Referansar 

Nestos
Nestos
Villefranche-sur-Mer

Villefranche-sur-Mer er ein kommune i departementet Alpes-Maritimes i regionen Provence-Alpes-Côte d'Azur på Den franske rivieraen.

Villefranche-sur-Mer ligg like aust for byen Nice ved Mont Boron, Mont Alban og Mont Vinaigrier, og om lag 10 km sørvest for Monaco. Bukta ved Villefranche er ei av dei djupaste naturlege hamnene i heile Middelhavet med ei djupne på ned mot 95 meter.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Villefranche-sur-Mer» frå ,  den 26. januar 2012.

Bakgrunnsstoff 

Kommunar i Alpes-Maritimes
Den franske rivieraen
Franske hamnebyar ved Middelhavet
Antoine de Pas de Feuquières

Antoine de Pas de Feuquières () var ein fransk soldat. Han var son av diplomaten Isaac de Feuquières.

Han er kjend for motet han viste i armeen til Ludvig XIV, under Luxembourg, Turenne og Catinat. Det var handlinga hans som avgjorde slaget ved Neerwinden i 1693, der han tente som generalløytnant. Han hamna i unåde nokre år seinare for å vere for fritalande.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Antoine de Pas de Feuquières» frå ,  den 26. januar 2012.  
 

Franske offiserar
Paul de Beauvilliers

Paul de Beauvilliers, greve og seinare (1679)  2. hertug av Saint-Aignan (), ofte berre kalla duc de Beauvilliers, var ein fransk embetsmann under kong Ludvig XIV. 

Han var førsteherre for kongens soverom (Premier gentilhomme de la Chambre du roi) i 1666, noko som gjorde at han hadde dagleg kontakt med Ludvig XIV og kunne diskutere personlege og private tema med han kvar dag. Han gifta seg med den andre dottera til Colbert i 1671.

Han var leiar for det kongelege finansrådet (conseil royal des Finances) i 1685 og sidan guvernør for hertugdømet Bourgogne (1689), hertugen av Anjou (den framtidige Filip V av Spania) (1690), og hertugen av Berry (1693), og hadde dermed ansvar for utdanninga til dei tre barnebarna til Ludvig XIV.

I 1691 gjekk han inn i Ministerrådet (Conseil d'en haut), leia av kongen sjølv, der statspolitikken vart avgjort, som religion, diplomati og krig.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Paul de Beauvilliers, 2nd duc de Saint-Aignan» frå ,  den 26. januar 2012.  
 

Folk frå Loir-et-Cher
Hertugar av Saint-Aignan
Simon Arnauld de Pomponne

Simon Arnauld de Pomponne, seigneur og så marki (1682) av Pomponne () var ein fransk diplomat og minister.

Simon Aranauld de Pomponne var fødd i Paris i 1618, som son av Robert Arnauld d'Andilly og Catherine Le Fevre de la Boderie. Han var bror til Antoine Arnauld og Angélique de Saint-Jean Arnauld d'Andilly.  Han starta karrieren sin som intendant for den franske garnisonen i Casale, der han var frå 1642 til 1647. Så vart han utpeikt til «intendant d'armée» i Italia, i Paris under Fronden, og Catalonia.

De Pomponne starta som diplomat i 1655 og forhandla ein avtale med hertugen av Mantova. Mot slutten av 1660-åra vart han ambassadør i Sverige. Her skulle han hindre Sverige i å verte del av Trippelalliansen (1665-1668). I 1671 vart han igjen send til Sverige for å danne ein ny allianse mellom Sverige og Frankrike, og slik vart Dei sameinte Nederlanda diplomatisk isolert, slik at Ludvig XIV kunne gå til åtak. 

Etter at Hugues de Lionne døydde i 1671, tok Simon Arnauld de Pomponne over stillinga hans som utanriksminister, noko han var fram til 1679. De Pomponne klarte å oppnå freden i Nijmegen (1678), men vart til slutt sagt opp av kongen, som ønskte ein meir brutal utanrikspolitikk. Han heldt derimot fram å spele ei viktig rolle i fransk politikk i 1690-åra. 

Simon Arnauld de Pomponne døydde i Fontainebleau i 1699.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Simon Arnauld, marquis de Pomponne» frå ,  den 26. januar 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
Simon Arnauld de Pomponne, Mémoires, Paris, 1860, 2 vol.
Simon Arnauld de Pomponne, Relation de mon ambassade ein Hollande, ed. Herbert H. Rowen, Utrecht, 1955.
 Herbert H. Rowen, The Ambassador prepares for war, The Hague, 1957.
Rémi Mathis, "De la négociation à la relation d'ambassade. La seconde ambassade de Suède de Simon Arnauld de Pomponne (1671)" in Revue d'Histoire diplomatique, n°3, 2005.
 
Folk frå Paris
Markiar av Pomponne
Franske utanriksministrar
Franske diplomatar
Reidar Andreassen

Reidar Andreassen () frå Herefoss er ein tidlegare langrennsløpar og friidrettsutøvar, som vart noregsmeister både i vinter- og sommaridrett. Han representerte Herefoss Idrettslag i vinteridrett og idrettslaget BUL i Oslo i sommaridrett.

Ski
Reidar Andreassen vart noregsmeister på 50 km langrenn to gongar, 1958 og 1960. I 1958 vann han med over fem minuttars margin til sølvmannen Ådne Mykland. Året etter fekk han sølv på tremila i NM, på tungt føre kom han inn bak Sverre Stensheim, men framom Harald Grønningen. Sesongen etter fekk han revansje på femmila under noregsmeisterskapen, då han slo Stensheim med 1 minutt og 24 sekund. Han vart premiert 13 gongar i Holmenkollrenna, men var aldri betre enn nummer fem.

Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn
1957: Nr 11 på 50 km i Holmenkollen
1958: Nr 20 og beste nordmann på femmila under VM i Lahti
1959: Nr 5 på 15 km i Holmenkollen
1960: Nr 6 på 50 km i Holmenkollen
1962: Nr 13 på 50 km i Holmenkollen
1963: Nr 10 på 50 km i Holmenkollen
1964: Nr 7 på 50 km i Holmenkollen
1965: Nr 10 på 50 km i Holmenkollen

Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
Ski-NM 1957: Nr 10 på 50 km  på Rena
Ski-NM 1958: Gullmedalje på 50 km i Oslo
Ski-NM 1959: Sølvmedalje på 30 km på Gjøvik
Ski-NM 1960: Gullmedalje på 50 km på Fåberg
Ski-NM 1962: Nr 7 på 30 km i Skien
Ski-NM 1963: Nr 7 på 15 km i Rælingen
Ski-NM 1964: Nr 5 på 15 km på Voss
Ski-NM 1965: Nr 6 på 50 km i Bærum
Ski-NM 1969: Bronsemedalje i 3 x 10 km stafett med IL Gry i Alvdal

Friidrett
Andreassen vart sølvmedaljevinnar under noregsmeisterskapane 1957 og 1958, begge gongane på 3000 meter hinder. Første gongen måtte han sjå seg slått av kongepokalvinnaren det året, Ernst Larsen, som vann med over 20 sekundar betre tid enn Andreassen. Andre gongen var det Ragnvald Næss som vann distansen. Sommaren 1960 vart Andreassen noregsmeister på 10 000 meter baneløp, eit halvt år etter NM-femmilssigeren som han hadde vunne i vintersesongen. Han spurstlo Ola Tellesbø og vann med tida 30.05.0. Andreassen deltok i seks landskampar for Noreg i friidrett.

I 1963 sette Andreassen ny rekord i Besseggløpet over fjellryggen Besseggen i Vågå kommune i Oppland fylke, på tida 1.16,48.

Andreassen vart i 1960 tildelt Egebergs Ærespris.

Kjelde
Sportsboken, aktuelle årgangar

Norske langrennsløparar
Norske friidrettsutøvarar
Folk frå Birkenes
Jules Louis Bolé de Chamlay

Jules-Louis Bolé de Chamlay () var ein fransk militær og diplomat. 

Han var fødd inn i ein adelsfamilien. Chamlay fekk ei klassisk utdanning og kjempa i den franske hæren under den fransk-nederlandske krigen (1672–1678). Han fekk tittelen maréchal général des logis aux camps et armées du Roi. Han steig raskt i gradene og vert generelt godt likt av dei viktigaste generalane på denne tida, som Condé og Turenne. Han var òg viktig under Louvois. Då Louvois døydde gav kongen han tilbodet om å ta over som krigsminister, men han hadde nok ære til å takke nei og overlate stillinga til Barbezieux, sonen til Louvois, som han heldt fram å arbeide for. 

Kongen gav han fleire viktige diplomatoppdrag.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Jules Louis Bolé de Chamlay» frå ,  den 26. januar 2012.  

Franske diplomatar
Reidar Bekkemellem

Reidar Bekkemellem () er ein norsk tidlegare langrennsløpar frå Heidal i Oppland. Han var med på Heidal Idrettslag sitt tremannslag som fire gongar vann NM-stafetten over 3 x 10 km, høvesvis 1967, 1968, 1969 og 1971. Dei andre to på laget var Arvid Ryen og Erling Steineide. Individuelt vann Bekkemellem tre bronsemedaljar under NM-tevlingar. Den fyrste kom på tremila i 1966, då brørne Gjermund og Jo Eggen kom føre han på resultatlista, dei to siste kom i 1969.

Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn 
 1966: Nr 13 på 15 km under verdsmeisterskapen i Oslo, og nr 6 på 30 km under Svenska skidspelen i Umeå
 1970: Nr 15 på 15 km i Holmenkollen

Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap 
Ski-NM 1966: Bronsemedalje på 30 km på Hernes
Ski-NM 1967: Nr 6 på 30 km i Skorovatn. Gull i 3 x 10 km stafett 
Ski-NM 1968: Nr 7 på 15 km i Bærum. Gull i 3 x 10 km stafett 
Ski-NM 1969: Bronsemedalje på både 15 km i Alvdal og 30 km på Gjøvik. Gull i 3 x 10 km stafett 
Ski-NM 1970: Nr 9 på alle tre distansane, 15 km, 30 km og 50 km, i Trondheim og Meldal
Ski-NM 1971: Nr 5 på 30 km på Fåberg. Gull i 3 x 10 km stafett

Kjelde 
 Sportsboken, aktuelle årgangar

Norske langrennsløparar
Folk frå Sel
Citadell

Citadell er ei nemning innan festningsverk om den inste kjernen i ei festning eller ein festningsby, der forsvararane og eventuelt makthavarane kan trekkje seg tilbake for eventuelt halde ut ei kringsetjing og trette ut åtakarane. Ordet kjem frå latin: civis som tyder innbyggjarar, ref. sivil, city etc.

Citadellet vart lagt ein topografisk gunstig stad, anten i midten av ein bykjerne eller i utkanten av byen. Det vart gjerne lagt på ei høgd som gav god utsikt over byen og områda omkring. Funksjonen til citadellet kunne i mange situasjonar òg vere retta mot folkesetnaden i byen, for å sikre makthavarane mot innbyggjarane.

Då kong Kristian IV bygde Christiania i 1624 som ein festningsby bak vollar, fekk den allereie eksisterande Akershus festning oppgåva å fungere som citadell i forsvarsanlegga til byen.

Den same byggeglade kongen sørgde òg for å skaffe hovudstaden København eit citadell som kjernen i festningsverka til byen. Kastellet eller Citadellet Frederikshavn vart òg påbegynt i 1624, eit stjerneforma anlegg med fem bastionar nord for sjølve byen. Kastellet skulle etter planen òg vere ramma rundt eit kongeleg slott, men dette vart sløyfa.

Sjå òg
Kastell
Citadelløya i Stavern
Alcalá dei Henares

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Citadell» frå ,  den 26. januar 2012.

Bakgrunnsstoff

Festningsverk
Militær strategi
Drose

Drose kan vera:

 Ung kvinne
 Drose (treska men ureinska korn)
 Skokk (ein heil drose)

Kjelde
Louis Phélypeaux, comte de Pontchartrain

Louis Phélypeaux (), marquis de Phélypeaux (1667), comte de Maurepas (1687), comte de Pontchartrain (1699) og kjend som chancellor de Pontchartrain, var ein fransk politikar.

Han tente som sjef for parlementet i Bretagne, arbeidde i finansdepartementet og var marineminster, frå 1690 var han statssekretær i Maison du Roi.

Phélypeaux tente som lordkanslar av Frankrike frå 5. september 1699 til 1. juli 1714. 

Lake Pontchartrain i Louisiana er kalla opp etter han og det same er det historiske Hotel Pontchartrain i New Orleans og Fort Pontchartrain du Détroit i Michigan (der Detroit ligg i dag).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Louis Phélypeaux, comte de Pontchartrain» frå ,  den 27. januar 2012.  
 

Franske politikarar
Franske marineministrar
Lordkanslarar av Frankrike
Brannskip

Eit brannskip er eit fartøy som blir sett i brann for så å drive med vind og straum ned på krigsskipa til motstandaren under eit sjøslag. Føremålet med brannskip var å øydeleggje fartøya til fienden, skape panikk og bryte opp formasjonar. Fartøy som vart brukte som brannskip var vanlegvis gamle og utbrukte, eller billige fartøy bygd berre for dette.

Brannskipet på 1800-talet 
Dei siste tradisjonelle brannskipa som framleis vart nytta som eit effektiv våpen mot flåtestyrkar vart brukt av dei greske opprørarane under den greske sjølvstendekrigen (1821-1829). I løpet av krigen vart 59 brannskip sende mot dei tyrkiske krigsskipa, og 39 klarte å treffe og øydeleggje dei tiltenkte måla sine.

Den største eksperten i bruk av brannskip var den kjende kapteinen Konstantin Kanaris (1793-1877), som med tilnamnet «tyrkaranes terror» råka og søkkte fleire krigsskip. Det meste kjende åtaket var om natta den 18. juni 1822 utanfor Khios, då flaggskipet «Mansur el Liwa» på 80 kanonar vart sett i brann og øydelagt med eit tap på over to tusen menn, inkludert admiral Kapudan Pasha Kara Ali, som hadde gjennomført den fælslege Khiosmassakren i førevegen. Same år klarte ikkje Kanaris å øydeleggje det neste flaggskipet under eit sjøslag ved Ténedos (i dag Bozcaada) i september, men råka i staden for skipet til viseadmiralen som deretter vart øydelagt.

Brannskip i Norden 
Under dei dansk-svenske krigane som pågjekk i fleire hundreår fram til 1814, hadde mange sjøslag funne stad mellom flåtane frå Danmark-Noreg og Sverige. Men nytte av brannskip som ein del av  stridsplanen deira under sjøslaga vart sjeldan krona med suksess.

Det meste verknadsfulle åtaket med brannskip fann stad under slaget ved Öland den 1. juni 1676 under den skånske krigen (1675-1679), for hendene på kaptein Willem Willemsze ombord på brannskipet «T´Hoen». Dette hollandske brannskipet rann inn i det svenske krigsskipet «Svärdet» og sette det i brann, i strid med ordrar frå admiral Cornelius Tromp som kommanderte den allierte flåten frå Danmark og Nederlanda. Svenskane hadde allereie overgjeve seg etter ein hard strid, som bevis på dette vart flagget stryke. Tromp sette ut ein båt som skulle hente den svenske admiralen Uggla som krigsfange, men Willemsze gjekk til åtak utan varsel. Etter «Svärdet» var sett i brann, nekta Uggla å sløkke brannane, og gjekk i staden med storskipet. Berre 51 av besetninga på 670 menn overlevde. Willemsze vart teken i arrest av Tromp som var heilt frå seg over dette lovbrotet.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Brannskip» frå ,  den 27. januar 2012.

Bakgrunnsstoff 

Båttypar
Sjøkrigstaktikk
Edward Russell, 1. jarl av Orford

Flåteadmiral Edward Russell, 1. jarlen av Orford, PC () var marineminister under King Vilhelm III.

Han var barnebarnet til 4. jarl av Bedford og ein yngre bror av 5. jarl (seinare 1. hertug av Bedford). Han gifta seg med syskenbarnet Lady Margaret Russell, den yngste dottera til den 5. jarlen, men dei fekk ingen barn.

Berre 18 år gammal vart han løytnant i Royal Navy i 1671, og året etter vart han forfremma til kaptein. I den tredje engelsk-nederlanske krigen var han i aktiv teneste i Nordsjøen i 1672 og 1673. Russell tente seinare i Middelhavet i operasjonar mot berbarpiratar med Sir John Narborough og Arthur Herbert frå 1676 til 1682. I 1683 vart han oppsagt då alle medlemmer i Russel-familien fall i unåde hos kongen etter det vart oppdaga at Lord Russell var involvert i Rye House-plottet.

I 1688 var Russell ein av «the Immortal Seven», ei gruppe engelske adelsmenn som sende invitasjonen til Vilhelm, eit dokument som bad Vilhelm av Oranien om å avsetje kong Jakob II. I den påfølgjande niårskrigen tente Russell til sjøs og var flåteadmiral etter 1690.  I 1692 vart Russell øvstkommanderande for den engelsk-nederlandske flåten som kjempa mot den franske flåten i Barfleur og øydela mykje av han i La Hougue, der sigeren vart det avgjerande sjøslaget i krigen.

Russell vart marineminister i 1694, noko han var fram til 1699. Han tente i Middelhavet frå 1694 til 1695 og vart Baron Shingay, Viscount Barfleur og Jarlen av Orford i 1697. Desse titlane forsvann alle då den barnlause Orford døydde.

Etter ordre frå kong Vilhelm III var han den første engelske kommandanten til å overvintra i Cadiz. Dette førte til at engelskmennene ønskte ein engelsk middelhavsbase ved Gibraltar i 1704.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Edward Russell, 1st Earl of Orford» frå ,  den 27. januar 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Engelske jarlar
Britiske marineministrar
Russell, Edward
Engelske admiralar
Folk frå Penzance