alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Bølgjeblekk

Bølgeblekk er valsa jernplater med langsgåande bølgjemønster eller trapesforma profil. Platene er påført eit tynt lag med sink ved hjelp av elektrolyse eller varmgalvanisering.

Bølgjeblikk vart oppfunne i Tyskland i 1840-åra. Det vart importert til Noreg frå slutten av 1800-talet. Bølgjeforma aukar bøyemotstanden vesentleg og gjer platene høvelege til taktekking og veggkleding på lette skjelettkonstruksjonar. Platene veg lite, dei er vasstette, rustbestandige, forholdsvis lette å skjere til og lette å transportere. 
Bølgjelengda har variert, men er vanlegvis rundt 3" eller 7,5 cm. Skruar eller spiker for feste til berekonstruksjonen vert plasserte på ein bølgjetopp for å hindre vatn i å trengje inn. Platene er vanlegvis 0,5 til 0,6 mm tjukke.

Byggjematerial
Dzenzurskij

Dzenzurskij er ein vulkan sør på Kamtsjatkahalvøya i Russland.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «en:» frå , den 15. september 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 

Kamtsjatka kraj
Fjell i Russland
Vulkanar i Russland
Stratovulkanar
Komplekse vulkanar
Ebeko

Ebeko (russisk Эбеко) er ein særs aktiv sommavulkan heilt nord på øya Paramusjir i Kurilane i Russland. Han er ein av dei mest aktive vulkanane på Kurilane.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «en:Ebeko» frå , den 15. september 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 

Kurilane
Fjell i Russland
Vulkanar i Russland
Aktive vulkanar
Sommavulkan

Ein sommavulkan (stundom berre kalla somma) er ein vulkansk kaldera som delvis er fylt att av ei ny sentral vulkankjegle. Namnet kjem frå Monte Somma, ein stratovulkan sør i Italia som kjegla på Vesuv har vokse fram i.

Fleire av dei mest kjende sommavulkanane ligg i Kamtsjatka og på Kurilane i Russland. 

Døme på sommavulkanar: 

 Aira kaldera (Kyūshū i Japan)
 Ebeko (Paramusjir på Kurilane i Russland)
 Kolokolgruppa: Kolokol, Berg, Borzov, Trezubetz (Urup på Kurilane i Russland)
 Medvezjia (Iturup på Kurilane i Russland)
 Milne (Simusjir, Kurilane i Russland)
 Teide (Tenerife på Kanariøyane i Spania)
 Tiatia (Kunasjir på Kurilane i Russland)
 Urataman (Simusjir på Kurilane i Russland)
 Vesuv (Italia)
 Zaretsjny (Kamtsjatka i Russland)

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Somma volcano» frå , den 15. september 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Vulkanar i verda på Smithsonian Institution Global Volcanism Program
 

Vulkanologi
Eggella

Eggella er ein skjoldvulkan sentralt på Kamtsjatka i Russland. Vulkanen ligg på vestsida og sør i Sredinnyjfjella.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Eggella» frå , den 15. september 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Vulkanar i Russland
Fjell i Russland
Kamtsjatka kraj
Skjoldvulkanar
Elovskij

Elovsky er ein skjoldvulkan sentralt på Kamtsjatka. Vulkanen består av fleire overlappande små basaltiske skjoldvulkanar. Elovsky ligg aust for ryggen av Sredinnyjfjella.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Elovsky» frå , den 15. september 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Vulkanar i Russland
Skjoldvulkanar
Fjell i Russland
Kamtsjatka kraj
Vestlandspanel

Vestlandspanel, eller liggjande supanel, er ei gammal form for liggjande bordkleding, kjend heilt frå mellomalderen, tradisjonelt utført med telja (tilhogde) furubord.

Ordet supanel kjem frå norrønt sýja – ’sy’; jernnaglane som festar panelet vert kalla ’saum’. Panelet vart eit kjennemerke for byggjeskikken på Vestlandet. Panelet vart festa til ei 2”-3” tjukk utlekting, slik at det vart svært god lufting bak panelet; slik vart det høveleg i eit fuktig og verhardt klima.

Vestlandspanel bør om mogleg setjast med margsida ut, på god utlekting, minst 1 tomme. Dei nedste borda, som er mest utsette for regn og vass-sprut, bør vere av god kvalitet, det vil seie tettvaksne bord med mykje kjerneved. Øvst på veggen bør det vere utlufting for luftrommet bak kledinga.

Kjelder 
 Tore Drange, Hans Olaf Aanensen og Jon Brænne: Gamle trehus Universitetsforlaget ISBN 82-00-21389-7

Trebygningar
Bygningsdetaljar
That’s All Right (Mama)

«That's All Right (Mama)» er den første songen som vart gjeven ut på singel av Elvis Presley. Songen vart skriven og opphavleg spelt av bluessongaren Arthur Crudup. Elvis sin versjon vart spelt inn i juli 1954 og gjeven ut 4. september 1954.

Songen vart opphavlege skriven og spelt inn av Crudup i 1946. B-sida til Elvis sin singel var «Blue Moon of Kentucky». Katalognummeret til singelen var Sun 209. På etiketten står det «That's All Right» (utan (Mama) som i originaltittelen), og at songen vart spelt av Elvis Presley, Scotty & Bill, som er Scotty Moore på sologitar og Bill Black på kontrabass. Han vart produsert av Sam Phillips i Sun Studio. Innspelinga hadde ingen trommer eller andre instrument, og var ei live-innspeling. 

Songen har av musikkmagasinet Rolling Stone vorte kalla den første rock and roll-songen, noko som derimot er omstridd. Same magasinet plasserte òg songen på 112. plass på lista over dei 500 største songane gjennom tidene.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «That's All Right (Mama)» frå , den 15. september 2008. 
 

Debutsinglar
Elvis Presley-songar
Singlar frå 1954
Songar frå 1946
 112
Carl Perkins-songar
Canned Heat-songar
Rod Stewart-songar
Bluessongar
Rockabilly-songar
Marty Robbins-songar
Songar produserte av Sam Phillips
Sun Records-singlar
Columbia Records-singlar
Jerry Garcia-songar
Led Zeppelin-songar
Albert Lee-songar
Johnny Rivers-songar
Foghat-songar
Robin Trower-songar
Paul McCartney-songar
Faith Hill-songar
Bob Dylan-songar
Rådmann

Ein rådmann er i Noreg den øvste leiaren for ein fylkeskommunal eller kommunal administrasjon. Rådmannen pliktar å sette i verk vedtok i kommunen sine politiske organ og å sørgje for at alle saker er greidde ut før dei blir lagt fram til politisk handsaming. I kommuneloven blir rådmann no nemnt som administrasjonssjef. Rådmannen sine funksjonar er definert i paragrafane 22 til 24 i kommuneloven.

Kjelder 
Kommuneloven på lovdata

Kommuneforvaltning
Kommunar
HFSU

Studentutvalet ved Det humanistiske fakultet er studentutval ved humanistiske fakultet ved fleire norske universitet. Oftast forkorta til HFSU.

Studentutvalet ved UiO 
(HFSU  2]) UiO er studentutvalet ved Det humanistiske fakultet ved Universitetet i Oslo . HFSU representerer alle studentar ved HF ovanfor fakultetsleiinga og administrasjonen, og fungerer som studentane sitt talerøyr utad. HFSU organiserer òg Studentforum ved HF, som er ein møtestad for alle studentrepresentantane ved HF UiO. 

HFSU UiO held til i seminarrom 5 i Sophus Bugges hus ved Det humanistiske fakultet.

Studentutvalet ved UiB 
For studentutvalget ved Det humanistiske fakultet ved Universitetet i Bergen sjå HSU.

Universitetet i Oslo
Foldereid

Foldereid er bygda kring fjorden Innerfolda i nordvestre delen av Namdalen. Nordsida når fram til Bindal i Nordland fylke. 

Foldereid var tidlegare ein eigen kommune i Nord-Trøndelag. Frå 1964 er Foldereid deld mellom kommunane Nærøy og Høylandet. Fra bygdesenteret Foldereid går det riksvegar til Terråk, Brønnøysund og Grong, og fylkesveg til Kolvereid og Rørvik.

Kjelder 
 Kart over gamle kommunegrenser i Trøndelag på Arkivverket sin nettstad Digitalarkivet.no 
 «Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen» av Dag Juvkvam for Statistisk sentralbyrå.

Bakgrunnsstoff 
 Denne artikkelen bygger på «Foldereid» frå , den 15. september 2008. 
 

Tidlegare kommunar i Nord-Trøndelag
Busetnader i Nærøysund
Historie i Nærøysund
Geografi i Høylandet
Norske kommunar skipa i 1886
Norske kommunar nedlagde i 1964
Frol

Frol var tidlegare ein sjølvstendig kommune i Nord-Trøndelag. Området har frå 1. januar 1962 vore del av Levanger kommune.

Frol var også tidlegare del av Levanger, men i 1856 vart området deld i to: Levanger kjøpstad og Levanger landsogn (eller Levanger herred); Frol kommune.

 28. november 1874 vart to ålmenningar frå Skogn kommune lagt til Frol ved Kongeleg resolusjon.
 13. november 1951 vart ein del av Frol med 51 innbyggjarar (Lillemarksbakkane) overført til Levanger.
 1. januar 1962 vart Frol kommune slått saman med Levanger, Skogn og Åsen til den nye Levanger kommune.

Kjelder 

 Kart over gamle kommunegrenser i Trøndelag på Arkivverket sin nettstad Digitalarkivet.no 
 «Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen» av Dag Juvkvam for Statistisk sentralbyrå.

 Denne artikkelen bygger på «Frol» frå , den 15. september 2008. 

Historie i Levanger
Geografi i Levanger
Tidlegare kommunar i Nord-Trøndelag
Norske kommunar skipa i 1856
Norske kommunar nedlagde i 1962
Gravvik

Gravvik var tidlegare ein sjølvstendig kommune i Nord-Trøndelag fylke. Området vart skild ut som eigen kommune i 1909. I 1964 var kommunen slegen saman med Foldereid, Kolvereid og Nærøy til det som er dagens Nærøy kommune. Gravvik er no ein skulekrins i Nærøy kommune, og eit kyrkjesokn i Nærøy prosti i Den norske kyrkja.

Landbruk og fiskerinæring har tradisjonelt stått sterkt i Gravvik. I dag er oppdrett av laks, skjel og kveite viktige næringar.

I Gravvik finn ein Fingalshola, som er hola i Noreg med flest holemåleri, og Gravvik kyrkje

Kjelder 

 Kart over gamle kommunegrenser i Trøndelag på Arkivverket sin nettstad Digitalarkivet.no 
 «Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen» av Dag Juvkvam for Statistisk sentralbyrå.
 Denne artikkelen bygger på «Gravvik» frå , den 16. september 2008. 
 

Tidlegare kommunar i Nord-Trøndelag
Busetnader i Nærøysund
Historie i Nærøysund
Bygder i Trøndelag
Norske kommunar skipa i 1909
Norske kommunar nedlagde i 1964
Harran

Harran er ei bygd i Grong kommune i Nord-Trøndelag fylke. Staden ligg i Namdalen, kring 15 km nordom tettstaden Grong.

Her ligg Harran stasjon på Nordlandsbanen, og Harran kyrkje.

Tidlegare kommune 
Harran var tidlegare ein sjølvstendig kommune i Nord-Trøndelag. Området var eigen kommune i vel 40 år.

Harran kommune vart oppretta då dåverande Grong kommune vart deld i fire 1. Januar 1923 (Grong, Harran, Namsskogan og Røyrvik). Ved opprettinga hadde Harran 630 innbyggjarar.

1. januar 1964 vart Harran slegen saman att med Grong. Ved samanslåinga budde det 1085 personar i kommunen.

Kjelder 
 Kart over gamle kommunegrenser i Trøndelag på Arkivverket sin nettstad Digitalarkivet.no 
 «Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen» av Dag Juvkvam for Statistisk sentralbyrå.

Bakgrunnsstoff 
 Denne artikkelen bygger på «Harran» frå , den 16. september 2008. 
 

Tidlegare kommunar i Nord-Trøndelag
Geografi i Grong
Historie i Grong
Bygder i Trøndelag
Norske kommunar skipa i 1923
Norske kommunar nedlagde i 1964
Hydrofluorkarbon

Hydrofluorkarbon (HFK) er organiske sambindingar av hydrogen, karbon og fluor.

Hydrofluorkarbon er kraftige klimagassar. Utsleppa har auka kraftig dei siste tjue åra. På 1980-talet var klorfluorkarbon (KFK-gassar) heilt dominerande som kjølemedium i luftkjøleanlegg i bilar. Etter at Montreal-protokollenvart vedteken i 1987, skifta bilindustrien til hydrofluorkarbon (HFK) som ikkje øydelegg ozonlaget. I Kyoto-protokollen frå 1997 er HFK lista opp blant dei drivhusgassane som skal fasast ut innan 2012.

Vedtak om avgift for utslepp av hydrofluorkarbon og perfluorkarbon gjeld følgjande perfluorkarbon:
 HFK-23 
 HFK-32 
 HFK-41 
 HFK-43-10mee 
 HFK-125 
 HFK-134 
 HFK-134a 
 HFK-152a 
 HFK-143 
 HFK-143a 
 HFK-152 
 HFK-161 
 HFK-227ea 
 HFK-236cb 
 HFK-236ea 
 HFK-236fa 
 HFK-245ca 
 HFK-245fa 
 HFK-365mfc

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Organiske fluorsambindingar
Drivhusgassar
DS «Rokta»

DS «Rokta» var eit norsk fraktefartøy som vart kjend då det forliste i 1938. «Rokta» var eit jarnskip på om lag 400 tonn som vart bygd i 1918. Det gjekk med skifer frå Alta til Skottland. 

Då «Rokta» natt til 3. april 1938 grunnstøytte på Gallerskjera på Hustadvika, bles det det sterk nordaust storm med orkanbyger. Gallerskjera ligg utanfor Rindarøya og Bjørnsund i Fræna kommune. Skipet vart ståande fast på skjera i eit og eit halv døger. Det ureine farvatnet gjorde det svært vanskeleg for bergingsfartøy å kome til. Då skipet måndag 4.april knekte i to og glei av skjeret, vart seks av mannskapet redda av redningsskøyta «Christian Bugge» og lokale fiskarar. Det vart delvis brukt robåtar for å kome til i det grunne og svært ureine området. Dei seks andre av besetninga miste livet. Det gjorde òg to av redningsmannskapa. Nærmare 100 mann var ute på dei ulike fartøya under redningsaksjonen.

Den langvarige redningsaksjonen vart utfyllande dekt i aviser og radio i Noreg og i utlandet. Om forliset og berginga skreiv Arnulf Øverland diktet Sjøfolkene på Hustadvika.

Eit monument til minne om Roktaforliset vart reist på Rindarøy i 1991. På Søre Bjørnsund er det reist ein minnestein over dei to redningsmennene som miste livet.

Kjelder 
 Arnfinn Haga: Dramaet på Hustadvika. Cappelen 2005

Norske dampskip
Skip frå 1918
Forlis i 1938
Forlis i Møre og Romsdal
1938 i Noreg
Historie i Hustadvika
Plantekost

Plantekost er mat basert på plantar og sopp. Visse plantar utgjer basismat i dei fleste kosthald, til dømes ris, potet eller korn i form av brød. Plantekost gjev også viktige fiber og vitamin. Mindre plantedelar kan gje ulike smak til maten som krydder og andre tilsetjingsstoff.

For menneske kjem plantekost gjerne frå desse hovudgruppene:

 Kornprodukt (til dømes ris, mais eller laga til som graut, brød, pasta eller liknande)
 Belgfrukter (erter, bønner og linser, til dømes i gryteretter, supper eller berabeida til produkt som tofu eller falafel)
 Frukt og grønt (grønsaker, grøne blad og urter)
 Matsopp
 Alger
 Mindre plantedelar som frø, nøtter og matblomar
 Plantedelar som er blitt malne eller pressa til krydder, sukker og planteolje

Dyr kan fordøya andre plantar enn menneske, til dømes gras og greiner.

Dyr som lever hovudsakleg på plantekost blir kalla planteetarar, medan menneske som vel plantekost til forskjell frå mat frå dyr blir kalla vegetarar.

Planteprodukt
Mat
Fussa

Fussa er ein aktiv stratovulkan sør på øya Paramusjir i Kurilane i Russland. Ein kjenner berre til eitt utbrot frå vulkanen, som skjedde i 1854. Fussa vert derimot framleis rekna som aktiv.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Fuss Peak» frå , den 16. september 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 

Kurilane
Fjell i Russland
Vulkanar i Russland
Stratovulkanar
Aktive vulkanar
Gamtsjen

Gamtsjen (russisk Гамчен) er ein vulkan søraust på Kamtsjatkahalvøya i Russland. Han består av fire stratovulkanar.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Gamchen» frå , den 16. september 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 

Komplekse vulkanar
Kamtsjatka kraj
Fjell i Russland
Vulkanar i Russland
Valdajhøgdene

Valdajhøgdene (russisk Валдайская возвышенность - Valdajskaja Vozvysjennost eller Валдай - Valdaj, latvisk Valdaja augstiene) er eit høgland nordvest i sentrale område av Russland. Området strekkjer seg frå nord til sør om lag midt mellom St. Petersburg og Moskva gjennom Novgorod, Tver, Pskov og Smolensk oblast.

Åsane er ei nordleg forlenging av Det sentralrussiske høglandet. Ryggen er dekt avleiringar frå tidlegare isbrear som endemorener og andre grusrestar. Valdajhøgdene er høgast nær Vysjny Volotsjiok med 346,9 moh. Elvane Volga, Daugava (Vestre Dvina), Lovat, Msta, Dnepr og fleire andre har kjeldene sine i Valdaj. Her finst òg mange innsjøar som Volgo, Peno, Seliger, Brosno og Valdajsjøen.

Valdajhøgdene er ein populær turistdestinasjon, særleg for fiske. Byane Ostasjkov and Valdaj er kjende historisek byar.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Valdai Hills» frå , den 16. september 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Fjell i Russland
Novgorod oblast
Tver oblast
Det sentralrussiske høglandet

Det sentralrussiske høglandet (russisk Среднерусская возвышенность - Svednerusskaja vozvysjennost) er eit område på om lag  km² sør i den europeiske delen av Russland og nordaust i Ukraina. Høglandet er ein del av Den austeuropeiske sletta. 

Det meste av området ligg 200-250 meter over havet. Av mindre område innanfor høglandet finn ein mellom anna Valdajhøgdene som er 347 meter over havet på det høgaste.

Ukrainsk geografi
Platå i Russland
Tsjuktsjarhalvøya

Tsjuktsjarhalvøya, Tsjukotskijhalvøya eller Tsjukotskhalvøya (russisk: Чукотский полуостров - Tsjukotskij poluostov) er det nordaustlegaste punktet på fastlandet i Asia i Russland. Lengst aust ligg Kapp Dezjnev nær landsbyen Uelen. Ho grensar til Tsjuktsjarhavet i nord, Beringhavet i sør og Beringsundet i aust. Halvøya er ein del av Tsjukotka autonome okrug.

Halvøya har tradisjonelt vore heimstaden til dei innfødde tsjuktsjarane, enkelte eskimofolk, sibriske jupikar og sireniki-eskimoar, korjakar, tsjuvanar, evenar, jukagihirar og russiske nybyggjarar. 

Halvøya ligg langs Nordaustpassasjen.

Av næringar på halvøya finn ein gruvedrift (tinn, bly, sink, gull og kol), jakt og fangst, reinsdyravl og fiske.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Chukchi Peninsula» frå , den 16. september 2008. 

Tsjukotka
Halvøyar i Russland
Tsjuktsjarhavet
Beringhavet
Golaja

Golaja (russisk Голая) er ein liten vulkan sør på Kamtsjatkahalvøya i Russland.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Golaya» frå , den 16. september 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 

Fjell i Russland
Stratovulkanar
Vulkanar i Russland
Kamtsjatka kraj
Golovnin

Golovnin er ein vulkan sør på øya Kunasjir i Kurilane i Russland. Han er den sørlegaste vulkanen i Kurilane.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Golovnin» frå , den 16. september 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 

Kurilane
Fjell i Russland
Vulkanar i Russland
Kalderaer i Russland
Aktive vulkanar
Gorelyj

Gorelyj (russisk Горелый) er ein vulkan sør på Kamtsjatkahalvøya i Russland. Han ebstår av fem overlappande stratovulkanar og er ein av dei mest aktive sør på Kamtsjatka.

Gorelyj har hatt utbrotsperiodar i 1980-1981 og 1984-1986. Han består av fleire vulkanske strukturar som den gamle Pra-Gorelyj som måler 20-25 km i diameter. I tillegg har han ein kaldera med ein diameter på 12 km.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Gorely» frå ,  den 16. september 2008. 
 oppgav desse kjeldene: 
 
 KVERT
 

Aktive vulkanar
Kamtsjatka kraj
Fjell i Russland
Stratovulkanar
Vulkanar i Russland
Goriastsjaja Sopka

Goriastsjaja Sopka («den brennande åsen») er ein eksplosiv vulkan på Kurilane i Russland. Han er 891 meter over havet. 

Han er aktiv og hadde det siste utbrotet sitt i 1914. Han har hatt fem eksplosive utbrot mellom 1842 og 1914.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Goriaschaia Sopka» frå , den 16. september 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 

Kurilane
Vulkanar i Russland
Fjell i Russland
Stratovulkanar
Gornyj Institut

Gornyj Institut (russisk Горный Институт) er ein stratovulkan i Sredinnyjfjella på Kamtsjatkahalvøya i Russland . Han ligg like aust for vulkanen Titila og nord for Kebenej.

Vulkanen er kalla opp etter St. Petersburg Gruveinstitutt som vart oppretta av Katrina den store for å utvikle gruvedrift og geologi.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Gorny Institute» frå , den 16. september 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Fjell i Russland
Vulkanar i Russland
Stratovulkanar
Kamtsjatka kraj
Groznyjgruppa

Groznyjgruppa er ein vulkan sentralt på Iturup i Kurilane i Russland.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Grozny Group» frå , den 16. september 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 

Kurilane
Fjell i Russland
Vulkanar i Russland
Aktive vulkanar
Komplekse vulkanar
Itsjinskij

Itsjinskij (russisk  eller , Itsjinskaja sopka) er ein stor stratovulkan som ligg sentralt på Kamtsjatkahalvøya i Russland. Han er den klart høgaste toppen i Sredinnyjfjella, den sentrale fjellkjeda på halvøya. Itsjinsky er av dei største vulkanane på Kamtsjatka med eit volum på om lag 450 kubikkilometer.

På toppen av vulkanen ligg ein 3 x 5 km stor kaldera, og inne i denne to lavadomar som er dei høgaste toppane. Heile toppområdet er dekt av ein stor isbre og fleire store isbrear går ned sidene av vulkanen. Det er fleire fumaroler i kalderaen. 

Fleire dasitt- og rhyodasittdomar ligg på sidene av vulkanen nedanfor kanten på krateret. Basaltiske og dasittiske lavastraumar dannar dei nedre flankane, nokre av dei opp mot 10-15 km lange.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Ichinsky» frå , den 16. september 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 Vulkanologi- og seismologiinstituttet på Kamtsjatka
  (på russisk )
  (på russisk)
 

Kamtsjatka kraj
Fjell i Russland
Vulkanar i Russland
Stratovulkanar
Iljinskij

Iljinskij (russisk Ильинская сопка, Iljinskaja sopka) er ein vulkan sør på Kamtsjatkahalvøya i Russland.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Ilyinsky (volcano)» frå , den 16. september 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 

Kamtsjatka kraj
Fjell i Russland
Vulkanar i Russland
Stratovulkanar
Iremel

Iremel er det nest høgaste fjellet i dei sørlege Uralfjella. Det er 1589 meter over havet og ligg i den autonome republikken Basjkortostan i Russland.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Iremel» frå , den 16. september 2008. 
 

Fjell i Russland
Basjkortostan
Ivaogruppa

Ivaogruppa er ei vulkansk gruppe av sinderkjegler som ligg sør på øya Urup i Kurilane i Russland.

Kjelder 
 

Kurilane
Fjell i Russland
Vulkanar i Russland
Sinderkjegler
Hårmygg

Hårmyggar er ei gruppe små til mellomstore myggar som kan likna fluger. Dei stikk ikkje, men kan stundom gjera seg merka gjennom sverming. Det er skildra rundt 650 artar på verdsbasis, 17 av desse er funne i Noreg.

Namnet sitt har dyra fått frå hannane i slekta Bibio, som er dekt med tjukke og kraftige hår. For hoer og artar av andre slekter er ikkje dette like påfallande.

Imagines 

Vaksne hårmyggar er kraftig bygde myggar som liknar fluger. Antennene er korte og består av mellom sju og tolv segment. Bortsett frå i arten Penthetria funebris dekkjer fasettaugo heile oversida av hovudet hjå hannane, delt i ein ryggdel og ein bukdel. På ein liten knott over desse har dei i tillegg tre punktaugo - ocelli. Hjå dei fleste hannar er augo dekt med hår.

Beina er kraftige, med særleg godt utvikla frambein med omdanna leggsegment. Vengjene er meir eller mindre trekanta med eit særeige vengjemønster.

Hårmyggar er aktive i fint vêr om sommaren og er relativt treige dyr.

Larvane 
Larvane til hårmyggen er beinlause og har kraftige horisontale kjevar. Bortsett frå det første og det nest siste kroppssegmentet har dei para andehòl på alle segment, til saman ti par. Huda er dekt av mikroskopiske skjel og har finger- eller vorteliknande utvokstrar. Hjå dei fleste artane gjer piggar på skjela at huda framstår som ru.

Ein finn larvane helst i opphopa rotnande plantemateriale, oftast like under jordoverflata. Hannmygglarver vert vanlegvis funne i tette klumpar like under jordoverflata.

Artar i Noreg 
 Underfamilie Pleciinae
 Slekt Penethria
 P. funebris
 Underfamilie Bibioninae
 Slekt Dilophus
 D. febrilis
 D. humeralis
 D. femoratus
 D. borealis
 Slekt Bibio
 B. venosus
 B. leucopterus
 B. rufipes
 B. pomonae
 B. marci
 B. hortulanes
 B. longipes
 B. clavipes
 B. nigriventris
 B. fulvicollis
 B. ferruginatus
 B. varipes
 B. lautaretensis
 B. brunnipes
 B. siebkei
 B. johannis
 B. lanigeris

Kjelder 
 Skartveit, J: Norske Insekttabeller 17: Nordiske hårmygg (Bibionidae) Norsk Entomologisk Forening 2004 - Inneheldt nøkkel både til larvar og vaksne, pluss omtalar av alle nordiske artar

Bakgrunnsstoff

Myggar