alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Vatningsutstyr

Vatningsutstyr for åker og eng er utstyr som blir nytta for tilføra vatn i periodar med for lite nedbør. Medan kunstig vatning i tidlegare tider ofte var basert på kanalar og trerenner nyttar ein i dag omtrent berre røyr under trykk for å føra fram vatnet. Om det er nok fall treng ein ikkje pumpe, men når ein hentar vatnet frå ei vasskjelde som ligg på same nivå eller lågare enn arealet som skal vatnast lyt ein bruka pumpe. Der ein har tilgang på elektrisk energi er det best å nytta ein elektrisk motor, som oftast ein induksjonsmotor, for å driva pumpa. Om ein ikkje har tilgang på elektrisk energi kan ein nytta ein traktor eller ein stasjonærmotor for å driva pumpa, men det krev meir tilsyn enn elektrisk drift. Hovedtilførselsrøyret kan leggast i jorda om vatningssesongen er lang, men det er òg vanleg å nytta eit fleksibelt plastrøyr som blir dregen ut frå ein stor trommel.

Sirkelspreiarar 

Den vanlegaste spreiartypen er sirkelspreiaren, òg kalla dreiestrålespreiar. Han er sett saman av eit stålrør med eit munnstykke, dyse og ein dreiemekanisme. Spreiaren er montert på eit stativ, som står på tre eller fire bein. Strålerøret dannar ein vinkel på 30°-35° med horisontalplanet, men på små spreiarar for bruk i frukthagar kan vinkelen vera så liten som 12° eller 6°. Dreiemekanisme er driven av vasstrykket i tilførselsrøret og startar av seg sjølv nå trykket blir sett på. Nokre spreiarar har ein innstillbar vendar, som gjer det mogleg å vatna berre ein del av sirkelen. Vanleg dysestorleik på store spreiarar er 8-22 mm, som gjev ein regnintensitet på 8-15 mm/time. På små spreiarar er det vanleg med ein dysestorleik på 4-7 mm, som gjev ein regnintensitet på 2-3 mm/tim. Store spreiarar lyt difor flyttast kvat 15. time, medan små spreiarar kan stå på heile døgnet.

Sjølvflyttande anlegg 

På flat mark kan ein nytta sjølvflyttande anlegg, og kalla «vatningsvogn». Ein type blir sakte dregen etter tilførselsrøyret, ved at dette blir sula opp på ein stor stasjonær trommel, driven av ein elektrisk motor eller ein liten forbrenningsmotor. Men det er òg muleg å nytta ein vassmotor, driven av vasstrykket. Tilførselsrøyret må vera fleksibelt, så det er laga av ei eller anna form for plast. Slike anlegg er utstyrte med automatisk stopp, som hindrar at spreiaren kolliderer med trommelen. Når spreiaren har nådd trommelen må han flyttast til ei ny stripe. Det kan vera tungt å dra ut tilførselsrøyret frå trommelen, men ein nyttar gjerne ein liten traktor til dette.

Referansar 

Jordbruksmaskinar
Gjødsling og vatning
Drøftemaskin

Drøftemaskin er ei jordbruksmaskin som tidlegare vart nytta for å drøfta kornet, dvs. skilja agna frå kjernene etter at det var treskja med sliul. Drøftemaskinene utførte drøftinga fortare enn manuell drøfting.

Drøftemaskiner fungerer ved at ei vifte genererer ein oppadgåande luftstraum gjennom maskina. Korn og agner vert så sleppt ned gjennom luftstraumen, som riv med seg dei lette agnene og halmrestane, medan dei tyngre kjernane dett gjennom luftstraumen og ned på ein skråstilt soll. Sollen slepp gjennom partiklar som er mindre enn kjernane, medan kjernane sklir nedover sollen og ut til ein behaldar som samlar dei opp. På det viser blir kjernar og agner skild frå kvarandre.

Referansar 

 

Jordbruksmaskinar
Innhausting
Rotfruktopptakar

Rotfruktopptakar er ei jordbruksmaskin som haustar rotfrukt, som nepe, sukkerroer o.l. Dei fleste maskinane fjernar kålen og toppen medan rotfrukta står i jorda, rett før dei blir tekne opp. Etter at kålen er fjerna blir rotfruktene løfta ut av jorda av skiver som skjer seg ned i jorda. På nokre maskinar går rotfruktene vidare inn på eit transportbelte, som fører dei vidare. Om beltet er glissent vil mykje av jorda ramla av om ho er tørr. Andre maskiner fører rotvekstane over roterande transpotskruvar, eller dei blir førte over roterande korger. Om jorda er våt vil mykje av jorda fylgja med og det kan vera naudsynt å vaska rotfruktene før levering. Våt jord er i alle høve ei ulempe, etter som dei store maskinane lett kan siga nedi og setta set fast.

Eldre maskiner hadde ofte ein evelator som transporterte dei ferdig reinska rotfruktene over i tilhengaren til ein traktor som kjørte ved sida av opptakaren. På moderne maskiner er det meir vanleg at rotfruktene blir samla opp i ein behaldar på masskina og så tippa over i ein tilhengar når behaldaren er full.

Storleiken på maskinane varierer frå maskiner som tek opp merre ei rand i gongen til maskiner som tek opp 6 eller 9 renner i gongen. Dei minste opptakarane blir nytta av dei som dyrkar i liten skala, kanskje til eigen buskap, medan dei største maskinene, som er kostbare, ofte blir kjøpt av entreprenørar som tek på seg haustinga for mange dyrkarar.

Referansar 

Jordbruksmaskinar
Innhausting
Gjødselpumpe

Gjødselpumpe er ei jordbruksmaskin som vert nytta for å pumpa gylle, som er ei blanding av møkk og vatn. Slike pumper blir nytta for å fylla tankspreiarer, men òg for å røra rundt i gylla. Den vanlegaste pumpetypen er sentrifugalpumpee, men eksentersnekkepumper og vakumpumper har òg vore nytta. Dei kan vera drivna av ein elektrisk motor, som oftast ein asynkronmotor, eller frå kraftuttaket på ein traktor. Sjølve pumpa vert ofte senka ned i gjødsla og driven via ein lang aksling.

Kjelder 

Jordbruksmaskinar
Gjødsling og vatning
Pumper
Gylle

Gylle er ei blanding av blaut møkk, land og vatn. Gylle er ein viktig gjødselressurs i landbruket. Vatnet bind ammoniakken (NH4+) i gyllen, slik at han kan nyttast betre. Det reduserer òg tapet under spreiing. 

Gjødsel
Laukopptakar

Laukopptakar er ei jordbruksmaskin som tek opp lauk. Maskinane blir dregne av ein traktor og lauken blir samla i ein behaldar eller kassar på maskina.

Jordbruksmaskinar
Innhausting
Radreinskar

Radreinskar er ei jordbruksmaskin som blir nytta for mekanisk fjerning av ugras i potet- og grønsakåkrar. Dei smuldrar overflata og skjer av eller riv opp ugrasplanter. I nokre vekstrar, som til dømes potetåkrar, fyller dei òg jord attåt plantene.

Traktormonterte radreinskarar er i dag ofte monterte i trepunktsopphenget, bak på traktoren. Dette gjer at føraren må vri seg rundt for å overvaka reiskapen. På traktorar som har frontmontert trepunktsoppheng kan reiskapen monterast der, slik at føraren slepp å vri seg rundt.

Kjelder 

Jordbruksmaskinar
Radreinsking og ugrasfjerning
Hestereiskapar
Røyrmjølkeanlegg

Røyrmjølkeanlegg er eit vidareutvikling av mjølkemaskina. I staden for å samla opp mjølka i ein separat behaldar for kvar einskild ku, har slike anlegg røyr som mjølka blir transportert gjennom til ein mjølketank av rustfritt stål i mjølkebua. Dei har og røyr som forbind mjølkeorgana med ei sentralt plassert vakumpumpe. Ein slepp difor å bera mjølka frå kufjøset til mjølkebua. I store besetningar fører dette til at ein spara mykje arbeid. Ein kan òg nytta fleire mjølkeorgan samstundes og få mjølkinga snøggare unnagjort. Arbeidsprinsippet for mjølkeorgana er skildra i artikkelen kalla mjølkemaskin.

Røyrmjølkeanlegg må dimensjonerast rett for å fungera godt, og dei stiller stor krav til reingjering og desinfisering etter bruk. I dei seinare åra har overgangen til lausdrift ført til at mjølkerobotar har teke over frå røyrmjølkeanlegga.

Referansar 

Mjølking
Jordbruksmaskinar
Båttypen snadd

Snadd er ei smal, lett, lita rosjekte, som er spiss i begge ender. Båttypen høyrer heime i Agder, og har fleire særtrekk frå andre agderbåtar, som lite spring, mange smale bord, og så godt som ikkje stavntoppar. Med nemninga «elvesnadd» siktar ein til ein lett, smal robåt bygd for bruk i elver.

Kjelder 

Denne artikkelen byggjer på «Snadd» frå , versjonen frå 26. april 2015.

Norske båttypar
Robåtar
Turn under Sommar-OL 1968

Turnøvingane under Sommar-OL 1968 i Mexico-byen vart avvikla i tida 21. til 26. oktober. Øvingane omfatta 14 tevlingar, 8 for menn og 6 for kvinner. 117 menn og 101 kvinner deltok i mangekampane.

Menn

Mangekamp

Bøylehest

Frittståande

Hopp

Ringar

Skranke

Svingstang

Lagkamp

Kvinner

Mangekamp

Bom

Frittståande

Hopp

Skranke

Lagkamp

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Gymnastics at the 1968 Summer Olympics» frå ,  den 24. mai 2021.  
 

Turn
Sommar-OL 1968
Mexico
FA-cupfinalen i fotball 2017

FA-cupfinalen i fotball 2017 fann stad på Wembley stadion i London den 27. mai med 89 472 tilskodarar på tribunane. Kampen mellom London-klubbane Arsenal FC og Chelsea FC enda med siger 2–1 til Arsenal.

Kampen

Allereie i det 4 . minutt var chilenaren Alexis Sánchez frampå og gav Arsenal leiinga. Ein halvtime ut i andre omgang kvitterte brasiliansk-spanske Diego Costa for Chelsea, men allereie tre minutt seinare vart Aaron Ramsey matchvinnar for Arsenal.
 
Arsenal sitt vinnarlag bestod av: David Ospina, Rob Holding, Per Mertesacker (kaptein), Nacho Monreal, Héctor Bellerín, Aaron Ramsey, Granit Xhaka, Alex Oxlade-Chamberlain, Mesut Özil, Danny Welbeck, Alexis Sánchez. Olivier Giroud kom inn på bana i det 78. minutt, Francis Coquelin i det 82. og Mohamed Elneny straks før dommaren bles av kampen. Dei erstatta Welbeck, Oxlade-Chamberlain og Sánchez.

Chelsea-mannskapet: Thibaut Courtois, César Azpilicueta, David Luiz, Gary Cahill (kaptein), Victor Moses, N'Golo Kanté, Nemanja Matić, Marcos Alonso, Pedro Rodríguez, Diego Costa, Eden Hazard. Etter tur entra Cesc Fàbregas, Willian Borges da Silva og Michy Batshuayi bana i den andre omgangen.

Anthony Taylor dømde kampen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «2017 FA Cup Final» frå ,  den 24. mai 2021.  

Fotball i 2017
FA-cupfinalar
Monoftongering

Monoftongering, også kalla «diftongforenkling», er eit lingvistisk fenomen for vokallydar der diftongar går over til monoftongar i visse høve. Nokre døme er /ei/ til /e/ (som «stein» til «sten») eller /øy/ til /ø/ (som «øyre» til «øre») på norsk.

Norsk
På norsk har fenomenet tyngdepunkt i Nord-Østerdal og langs svenskegrensa på Austlandet, det vil seia at fenomenet er spreidd utover dette området men ikkje gjelde like sterkt overalt. 

Det vanlegaste er at ord som stein blir til sten og at aust blir til 'øst'. Meir drastiske døme er at ord som nei blir til næ eller at veit blir til væt (eller den svært utbreidde vet).

Engelsk

Nokre dialektar av engelsk er prega av monoftongering. På skotsk engelsk kan til dømes , som i pay, omdannast til monoftongen [e]. I USA opptrer fenomenet særleg i sørstatsengelsk og i afrikansk-amerikansk daglegtale, som monoftongering er ein av dei viktigaste markørane for. I begge desse formene pleier ein til dømes å uttala diftongen  som i eye som ein lang monoftong, [äː].

I Received Pronunciation finst ein prosess kalla smoothing der ein diftong følgd av schwa (eller moglegvis trykksvak /ɪ/) går gjennom ei rekke forenklande endringa.

Fyrst kan ein diftong endra seg til ein monoftong ved at den andre delen forsvinn og den første blir noko forlenga: . Vokalane  og , som vanlegvis blir uttalt noko diftongisk (nær ), kan gå gjennom den same endringa og bli realisert som .

Deretter kan den påfølgjande schwa-lyden slutta å danna si eiga staving og i staden danna ein ny diftong med den føregåande monoftongen. I nokre høve kan så denne diftongen monoftongerast att. Dermed kan dei opphavlege rekkjene  og  enda opp som lydane  og . Eit ord som our, med standarduttale , blir ofte uttalt som  (to stavingar eller ein diftong), eller som ein monoftong . Ordet fire  kan også reduserast til  eller .

Historiske døme
Gresk har gått gjennom monoftongering fleire gonger i historia. Til dømes blei diftongane  monoftongert til  rundt 400-talet f.Kr., og diftongen  blei monoftongert til  i koinegresk-perioden.
Dermed blir ordet for 'og', και (kai) uttalt /ke:/ og 'kvar', ὅπου (opou) uttalt /ˈo.pu/.

På tysk har den såkalla frühneuhochdeutsche Monophthongierung vore særleg viktig for dagens standardspråk. Denne monoftongeringa endra diftongane ie [iə], uo [uə] og üe [yə] til høvesvis ie [iː], u [uː] og ü [yː]:

Ein har halde på digrafen «ie» i skrift sjølv om ein uttaler han som ein monoftong.

Monoftongeringa i høgtysk byrja i sentrum av det tyskspråklege området på 1000-talet. Bairiske og alemanniske dialektar i sør gjekk ikkje gjennom denne monoftongeringa, og desse språkformene har dermed halde på dei eldre formene.

Fransk har gått gjennom ei monoftongering som gjer at digrafen , som i ordet faire, tidlegare stod for ein diftong men no representer lydane  eller . Gjennom den same prossessen har digrafen  og trigrafen , som i pauvre og beau, kome til å representera monoftongen .

Kjelder 

Delar av denne artikkelen bygger på «Monoftongering» frå ,  den 25. mai 2021.  
Delar av denne artikkelen bygger på «Monophthongization» frå ,  den 25. mai 2021.  

Vokalar
Lydendringar
Gulrotopptakar

Gulrotopptakar er ei jordbruksmaskin som haustar gulrøter. Det finst to hovudtypar. Den eine typen er sokalla «toppløftarar», som har to gummibelte som tek tak i kålen på plantene og lyftar dei ut av jorda. Gulrøterne blir så ført inn i maskina, der knivar skjer av kålen. Den andre typen har skiver som går ned i jorda og lyfter plantene opp og inn på eit transportbelte. Kålen blir då skoren av medan gulrøtene står i jorda. Beltet er glissent for at jorda skal ramla gjennom. Jorda må vera etter måten tørr, slik at ho lettare ramlar av gulrøtene. Nokre maskinar har ein elevator som fører gulrøterne direkte over til tilhengaren på ein traktor som kjører attmed opptakaren, medan den til høgre samlar gulrøtene i ein behaldar, som så vert tippa over i ein tilhengar når han er full. 

Gulrotopptakar blir produserte i mange storleikar, frå små maskinar som tek opp berre ei rand i gongen til store maskinar som tek opp opp til seks renner i gongen. Dei minste maskinane er ofte monterte i trepunktsopphenget på ein traktor, medan større maskiner har eigne hjul og blir dregne av ein traktor. Dei aller største er ofte sjølvgåande. Store sjølvgåande maskinar har fleire, ofte seks, hjul med lågt lufttrykk, for at dei ikkje skal siga ned i jorda og setta seg fast. Jorda må likevel vera relativt tørr for å bera maskinane. Dei største maskinane er kostbare og blir ofte kjøpt av entrepenørar, som tek på seg haustinga for mange dyrkarar. Investeringskostnadane kan då fordelast på fleire gardsbruk.

Referansar 

Jordbruksmaskinar
Innhausting
Nils Oskal

Nils Oskal () er ein norsk professor ved Samisk høgskole, Institutt for språk, duodji, reindrift og samfunnsvitskap. Han har publisert artiklar og bøker innan blant anna vitskapsteori, politisk filosofi og etikk. I 2019 var han medredaktør og medforfatter for nyutgåva av Lars Hættas og Anders Persen Bær si bok Muitalusat, som på norsk vart gjeven ut som Erindringer – samiske beretninger om Kautokeino-opprørets bakgrunn etikk og  moral.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Nils Oskal» frå ,  den 25. mai 2021.  
 

Samisk høgskole
Norske filosofiprofessorar
Resident Evil Village

Resident Evil Village er eit survival horror-spel utvikla og utgjeve av Capcom. Det er oppfølgjaren til Resident Evil 7: Biohazard frå 2017 og spelaren kontrollerer Ethan Winters som leiter etter den kidnappa dottera si. Etter eit lagnadstungt møte med Chris Redfield, endar Winters opp i ein landsby fylt av muterte skapningar. Medan Village held survival horror-elementa frå tidlegare Resident Evil-spel ved lag, innfører spelet fleire action-orienterte spelemekanikkar samanlikna med føregangaren.

Resident Evil: Village inkluderer òg ein online fleirspelarmodus. Spelet vart annonsert under PlayStation 5-avdukinga i juni 2020 og vart utgjeve 7. mai 2021 til Windows, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One og Xbox Series X/S. Det fekk generelt positiv mottaking for spelemekanikkane, settinga og variasjonen, men kritikk for gåtene og bosskampane. Det større fokuset på action samanlikna med føregangaren fekk blanda motakking.

Merknader

Bakgrunnsstoff 
 

Dataspel frå 2021
PlayStation 4-spel
PlayStation 5-spel
Resident Evil
Skrekkspel
Windows-spel
Xbox One-spel
Xbox Series X/S-spel
Karl-Hans Riehm

Karl-Hans Riehm () er ein tysk tidlegare sleggekastar frå Konz som representerte Vest-Tyskland. Han sette verdsrekord i 1975 og på ny i 1978. Riehm vann  bronsen i øvinga ved europameisterskapen 1978 og tok sølv under Sommar-OL 1984.

Aktiv
Allereie 20 år gammal tok Riehm steget mot verdseliten då han i 1971 kasta 70,22 meter. OL-sesongen 1972 slengde han slegga 73,92 m, sjette best i verda det året, men lukkast ikkje i OL-finalen og enda på tiandeplassen. Sommaren 1973 forbetra han sitt personbeste til 73,98 m.

Den 19. mai 1975 flytta Riehm verdsrekorden i tre kast ved eit stemne i Rehlingen. Fyrste rekordkastet målte 76,70 m, så auka han til 77,56 m, for så smelle til med 78,50 meter. Under Sommar-OL 1976 enda han på fjerdeplass, fattige 2 centimeter kortare enn bronsevinnaren, Anatolij Bondartsjuk frå Sovjetunionen.

I mai 1978 sette Riehm personbeste med 79,12 i nemnde Rehlingen. Den 6. august vart han andremann til å kaste sleggja over 80 meter. I Heidenheim sette han verdsrekord med 80,32 m i ei ekstraøving under ein juniorlandskamp. Ved europameisterskapen 1978 fire veker seinare måtte han nøye seg med bronse, like bak Sovjets Jurij Sedykh og austtyske Roland Steuk.

Ettersom Vest-Tyskland boikotta Sommar-OL 1980, deltok ikkje Riehm i Moskva-leikane. Derimot vann han over den ferske olympiameisteren då han i Rhede sette livsbeste med eit kast på 80,80 m, berre to veker etter sleggjefinalen i OL. 

Sommaren 1983 kasta Riehm 80,26 m som best, OL-året 1984 nådde han 79,44 meter. Då Sovjetunionen og mange andre austeuropeiske statar boikotta sommarleikane i Los Angeles, sikra han seg sølvmedaljen i sleggjetevlinga, like bak favoritten Juha Tiainen.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 1972 i München: Nr 10 – 70,12 m
OL 1976 i Montreal: Nr 4 – 75,46 m
EM 1978 i Praha: Bronsemedalje – 77,02 m
VM 1983 i Helsinki: Nr 7 – 76,92 m
OL 1984 i Los Angeles: Sølvmedalje – 77,98 m, bakom Juha Tiainen (78,08 m)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Karl-Hans Riehm» frå ,  den 25. mai 2021.  

Tyske sleggekastarar
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Tyskland
Vesttyske deltakarar under sommar-OL 1972
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1972
Vesttyske deltakarar under sommar-OL 1976
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1976
Vesttyske deltakarar under sommar-OL 1984
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1984
FA-cupfinalen i fotball 2020

FA-cupfinalen i fotball 2020 fann stad på Wembley stadion i London den 1. august utan tilskodarar på tribunane. Kampen mellom London-klubbane Arsenal FC og Chelsea FC enda med siger 2 – 1 til Arsenal, nett det same som i FA-cupfinalen 2017.

Grunna restriksjonar i samband med Covid-19-pandemien vart kvartfinalane, semifinalane og finalen i FA-cupen 2020 utsett i fleire månader.

Kampen

I det 5. minutt av finalen kippa Chelsea-løparen Christian Pulisic, frå 6-7 meters hald, ballen forbi målvakta. Arsenal-spissen Pierre-Emerick Aubameyang utlikna på straffespark i det 28. minutt. Midtvegs i andre omgang vart same mann matchvinnar då han finta ut ein Chelsea-forvarar og løfta ballen over ei utrusande målvakt. Chelsea-spelaren Mateo Kovačić fekk sitt andre gule kort og utvist i det 73. minutt.
 
Arsenal sitt vinnarlag bestod av:Emiliano Martínez, Rob Holding, David Luiz, Kieran Tierney, Héctor Bellerín, Dani Ceballos, Granit Xhaka, Ainsley Maitland-Niles, Nicolas Pépé, Alexandre Lacazette, Pierre-Emerick Aubameyang. Eddie Nketiah og Sokratis Papastathopoulos kom på bana mot slutten av kampen, Sead Kolašinac i sluttsekunda.

Chelsea mønstra Willy Caballero, César Azpilicueta, Kurt Zouma, Antonio Rüdiger, Reece James, Jorginho Frello, Mateo Kovačić, Marcos Alonso, Mason Mount, Olivier Giroud, Christian Pulisic. Også Andreas Christensen, Pedro Rodríguez, Ross Barkley, Tammy Abraham og Callum Hudson-Odoi kom i spel utover i kampen.

Anthony Taylor var finaledommar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «2020 FA Cup Final» frå ,  den 26. mai 2021.  
 

Fotball i 2020
FA-cupfinalar
FA-cupfinalen i fotball 2021

FA-cupfinalen i fotball 2021 fann stad på Wembley stadion i London den 15. mai med 20 000 tilskodarar på tribunane. Kampen mellom Leicester City og London-klubben Chelsea FC enda med at Leicester vann 1 – 0 og tok heim FA-trofeet for aller fyrste gong.

Kampen

Belgiaren Youri Tielemans skåra kampens einaste mål då han i det 63. minutt drog til med eit susande langskot frå 25 meter.

Leicester sitt historiske lag bestod av: Kasper Schmeichel (kaptein), Wesley Fofana, Jonny Evans, Çağlar Söyüncü, Timothy Castagne, Youri Tielemans, Ayoze Pérez, Wilfred Ndidi, Luke Thomas, Kelechi Iheanacho, Jamie Vardy. Marc Albrighton erstatta ein skadd Evans i det 34. minutt, midtvegs i andre omgang kom James Maddison inn i staden for Iheanacho,  dei siste ti minutta deltok Wes Morgan og Hamza Choudhury, ut gjekk Thomas og Pérez.

Chelsea mønstra Kepa Arrizabalaga, César Azpilicueta, Thiago Silva, Antonio Rüdiger, Reece James, N'Golo Kanté, Jorginho Frello, Marcos Alonso, Hakim Ziyech, Timo Werner, Mason Mount og innbytarane Ben Chilwell, Christian Pulisic, Kai Havertz, Callum Hudson-Odoi, Olivier Giroud.

Michael Oliver dømde kampen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «2021 FA Cup Final» frå ,  den 26. mai 2021.  
 

Fotball i 2021
FA-cupfinalar
Les Haudères

Les Haudères er ein landsby i kommunen Evolène kantonen Valais i Dei sveitsiske Alpane. Landsbyen ligg sentralt i kantonen, i Val d'Hérens sør for Sion.

Les Haudères ligg ved møtestaden til dalane Arolla og Ferpècle, som herfrå dannar hovuddalen Hérens i ei høgd på  meter over havet. Landsbyen er omgjeven av fjelltoppar på over  meter, mellom dei Dent de Veisivi ( m), Tsa de l'Ano ( m) og Mont de l'Etoile ( m).

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Les Haudères» frå ,  den 26. mai 2021. 
 oppgav desse kjeldene: 
Swisstopo topographic maps

Bakgrunnsstoff
Les Haudères ved MySwitzerland.com

Landsbyar i Valais
Evolène
NM i orientering 1988

Noregsmeisterskapen i orientering 1988 vart avvikla 16. og 17. september i Ski i Akershus med Skimt Ski & Orientering som arrangør. Menn og kvinner tevla i normaldistansen og stafett. Den individuelle løypa for menn var 14 km lang og hadde 16 postar, kvinnene sprang 8,6 km og måtte innom 10 postar.

Menn

Stafett

Kvinner

Stafett

Kjelder
Romerikes Blad 19. september 1988

Noregsmeisterskap i 1988
Idrettstilskipingar i Viken
Noregsmeisterskap i orientering
Idrett i Nordre Follo‎
NM i orientering 1988/langdistanse

Noregsmeisterskapen i orientering 1988 i langdistanse vart avvikla 19. juni ved Hegra festning i Stjørdal i Nord-Trøndelag. Løypa for menn var 25 km lang, kvinneneløypa 16 km.

Menn

Kvinner

Kjelder
Drammens Tidende og Buskeruds Blad 20. juni 1988

Noregsmeisterskap i 1988
Idrettstilskipingar i Trøndelag
Noregsmeisterskap i orientering
Stjørdal kommune
Columbia i Missouri

Columbia er ein by i delstaten Missouri med ikring 123 000 ibuarar. Byen er fylkessete i Boone County og hyser University of Missouri. Columbia vart grunnlagd i 1821 og er den sentrale byen i storbyområdet Columbia.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Columbia, Missouri» frå ,  den 26. mai 2021.

Bakgrunnsstoff

Byar i Missouri
Myrski

Myrski vart før i tida nytta for å ikkje søkka for mykje nedi når ein gjekk på myr, som til dømes når ein dreiv med myrslått. Det er kjend at dei vart nytta i Österbotten og Norrbotten. Dei var som oftast laga av bjørk eller or. For at dei ikkje skulle vera for tunge og for at dei skulle vera lettare å bruka når ein gjekk og trampa i vatn var det vanlegvis opningar i veden i endane.

Referansar

Sjå òg 
Truger

Jordbruksreiskapar
Ski
Fottøy
Gullgravar

Gullgravar er ein person som leitar etter gull. Det kan visa til einskildpersonar som vaskar etter gull i vatn, eller som grev etter det i grunnen. Dette kan ein driva med som yrke eller hobby.

I overført tyding kan «gullgravar» eller «golddigger» også visa til kvinner som vil gifta seg med rike menn.

Galleri

Sjå òg
Gullgruve
Gullrush

Kjelder

Yrke
Gull