alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Mannskapsavisa

Forsvarets forum (tidlegare Mannskapsavisa og Forsvarsforum) er eit magasin og ei nettside som skriv om det norske forsvaret og forsvars- og tryggingspolitikk. Magasinet blir laga etter journalistiske prinsipp og er underlagt Redaktørplakaten, Vær Varsom-plakaten og Lov om redaksjonell fridom og ansvar i redaktørstyrte journalistiske medie (medieansvarslova). Forsvarets forum er utgjeve av Forsvarets fellestenester på oppdrag frå forsvarssjefen.
Hovudredaksjonen held til på Akershus festning i Oslo. I tillegg har redaksjonen eit kontor på Bardufoss i Troms.

Magasinet kjem ut seks gonger i året. På det meste kom det ut heile 22 gonger i året. I tillegg fekk magasinet nye nettsider i 2017, som ein del av ei større satsning på nettjournalistikk. I 2018 vann bladet fagpresseprisen «Årets fagblad». Opplaget er i 2018 på kring 65 000 eksemplar, men ifylgje ei undersøking Ipsos har gjort, les omlag 130 000 bladet. Forsvarets forum gjev òg ut podkasten «Krig & Sånn» som  journalist Silje Kampesæter lagar, i lag med produksjonsskipnaden Både Og.

Ansvarleg redaktør (desember 2021) er Stian Eisenträger. Han tok over etter Tor Eigil Stordahl i august 2020. Erling Eikli er redaktør, Paal Ravnaas er redaksjonssjef og Ole Kåre Eide er digitalredaktør. Magasinet har til saman ti årsverk.

I 2017 vart det gjort framlegg om å leggja ned publikasjonen. Forsvarsstaben hadde gjennomført ei intern kostnadsutgreiing som førte til at forsvarsstabben ynskte å leggje ned bladet. Utvalet var sett saman av ni medlemer. Sju av desse arbeidde, eller hadde arbeidt, med kommunikasjonsapparatet i Forsvaret. Desse planane møtte motstand. Same år kom det fram i eit brev frå Forsvarsdepartementet til Forsvarsstaben at Forsvarets forum skulle stå ved lag. Det var det einaste punktet på lista over tilrådingar, der departementet, med dåverande Forsvarsstatsråd Ine Marie Eriksen Søreide (H) i spissen, gjekk imot utvalet til Forsvarsstabben.

I åra 1954 til 1963 hadde Kjell Aukrust ei fast spalte i Mannskapsavisa. Ho starta som Våre Duster. Seinare heitte spalta Folk og fe. Og til slutt Flåklypa Tidende. Her dukka dei kjende aukrustfigurane opp for første gang.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Mannskapsavisa» frå ,  den 30. november 2021.  

Norske tidsskrift
Det norske forsvaret
Charlotte Brontë

Charlotte Brontë () var ein engelsk forfattar, særleg kjend for romanen Jane Eyre. Ho er den eldste av dei tre Brontë-søstrene; Emily var den mellomste og Anne den yngste. Ho var den mest produktive av dei tre. I 1845 gav dei tre søstrene ut ei diktsamling under mannlege pseudonym; Charlottes var «Currer Bell».

Liv og virke

Bakgrunn 
Charlotte Brontë vart fødd som det tredje barnet til Patrick og Maria Brontë. Faren hennar var irsk og prest i den engelske kyrkja. Den 20. april 1820 flytta familien til Haworth i Yorkshire, der faren hennar verka som prest fram til han døydde i 1861. I tillegg til dei to søstrene sine Emily og Anne, hadde ho òg ein bror, Branwell. Mor til Charlotte døydde den 19. september 1821, og deretter vart søskena Brontë oppfostra av ein kvinneleg slektning, Elizabeth Branwell, som prøvde å få dei gifta bort, men Charlotte hadde vilje til å klara seg på eiga hand. Som dei andre to søstrene hadde ho litterære ambisjonar.

Forfatterinne 
I 1846 vart diktsamlinga Poems gitt ut av forfattaren «Currer, Ellis og Acton Bell», det vil seia av Charlotte, Emily og Anne. Ikkje lenge etter sende Charlotte romanen sin The Professor til ulike forlag, men utan framgang. Han vart ikkje gitt ut før i 1857. Ho skreiv Jane Eyre frå august 1846 og fram til 19. august 1847, og boka vart gitt ut 19. oktober 1847 i tre bind under signaturen «Currer Bell». Blant dei andre romanane hennar er Shirley (1849) og Villette (1851).

Brontë fekk fleire ekteskapstilbod og gifta seg til sist den 29. juli 1854 med faren sin kyrkjeadjuktant, A.B. Nicholls. Det var med tungt hjarte ho gjekk til alteret og ho kom ikkje over at ho vart tvinga til å oppgi draumen sin om eit sjølvstendig liv. Ho døydde året etter som følgje av komplikasjonar under ein graviditet.

Den historisk sett mest berømte biografien av Charlotte Brontë er gjort av Elizabeth Gaskell (1810–1865), der The Life of Charlotte Brontë vart eit av hovudverka til biografen. Livet til Charlotte Brontë var minst like særskild som hovudfigurane i romanane hennar. Ho voks opp i isolasjon med søstrene sine på lyngheiane i Yorkshire, og hadde ikkje anna å ta seg til enn skriving og studiar. Ei kort tid forsørgde ho seg som lærarinne. Debuten som forfattar gjorde ho saman med søstrene sine med nokre dikt. Året etter gav ho ut Jane Eyre og dediserte boka til William Thackeray, som ikkje klarte å halda på løyndommen utan å røpa identiteten hennar.

Bibliografi 
 Jane Eyre, 1847
 Shirley, 1849
 Villette, 1853
 The Professor (dansk Professoren), 1857

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Charlotte Brontë» frå  og «Charlotte Brontë» frå ,  den 11. november 2021.

Bakgrunnsstoff 

 Verk av Charlotte Brontë i  Prosjekt Gutenberg

Folk frå Bradford
Engelskspråklege forfattarar
Engelske forfattarar
Forfattarar frå 1800-talet
Gekkoar

Gekkoar ( Gekkonidae) er 5-30 cm lange øgler kjende for evna til å setja seg fast på ulike overflater. Gekkoar lever i alle varme delar av verda og er nattaktive. Dei set føtene fast på overflater ved å gripa fatt på molekylært nivå med nokre «hår» som det finst rundt ein milliard av på kvar fot. Det einaste ein gekko ikkje kan festa seg på er teflon. Dei blir gjerne rekna som nyttedyr, då dei mellom anna et mygg.

Klassifikasjon 
Familie: Gekkonidae

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Gekko» frå ,  den 11. november 2021. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Taxonomicon – Family Gekkonidae (engelsk)
 

 
Øgler
Halle Berry

Halle Maria Berry () er ein amerikansk skodespelar og tidlegare fotomodell. Ho vann ein oscarpris for rolla som Leticia Musgrove i filmen Monster's Ball.

Liv og virke

Bakgrunn 
Berry var med i fleire venleikskonkurransar på 1980-talet. Ho vann Miss Teen All American i 1985 og Miss Ohio USA i 1986. Berry var den første afroamerikanske deltakaren i Miss World i 1986, der ho hamna på sjetteplass.

Skodespelar 
I 1992 spelte Berry ei karrierekvinne som fell for Eddie Murphy sin rollefigur i den romantiske komedien Boomerang. Året etter fekk ho stor merksemd med miniserien Alex Haley's Queen, basert på ei bok av Alex Haley. Berry spelte ein tidlegare narkoman som sleit med å gjenvinna foreldreretten til sonen sin i filmen Losing Isaiah frå 1995. Ho vann fleire prisar for rolletolkinga si, mellom dei ein Emmy og ein Golden Globe. Berry portretterte den muterte superhelten Storm i filmatiseringen av teikneserien X-Men (2000) og oppfølgjaranen X-Men 2 (2003) og X-Men: The Last Stand (2006).

I 2001 dukka Berry opp i filmen Swordfish, med sin første topplausscene. Først nekta ho å filmast topplaus, men ho ombestemte då seg Warner Bros heva løna hennes vesentleg. Ho skal ha fått betalt 500 000 dollar for det korte glimtet av brysta hennar. I 2001 dukka Berry opp som Leticia Musgrove, kona til ein avretta mordar, i filmen Monster's Ball. Ho vann Oscar for beste kvinnelege hovudrolle for rolletolkinga si, og vart òg løna med National Board of Review Award og Screen Actors Guild Award som beste kvinnelege skodespelar.

Privatliv 
Berry gifta seg med tidlegare baseballspelaren David Justice 1. januar 1993. Paret separerte seg i 1996, og skilsmissa vart fullført i 1997. Berry gifta seg med Eric Benét 24. januar 2001. Medan ho var gift med Benet, adopterte dei dottera India. Dei skilde også lag, og skilsmissa vart fullført i januar 2005. Berry har hatt eit forhold med den franske skodespelaren Olivier Martinez sidan 2010. Dei gifta seg i 2013

Filmografi

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Halle Berry» frå ,  den 11. november 2021.

Bakgrunnsstoff 
 

Afroamerikanarar
Hollywood Walk of Fame
Emmy-vinnarar
USA-amerikanske skodespelarar
Coco Chanel

Gabrielle «Coco» Bonheur Chanel () var ein fransk moteskaper som grunnla motehuset Chanel. Ho er mest kjend som skaparen av kjolen «den vesle svarte» og parfymen Chanel No. 5. Chanel vart kåra av magasinet Time til ei av dei hundre viktigaste og innverknadsrike personlegdomane frå 1900-talet, som den einaste moteskaparen. I 2008 vart det produsert tre filmar og ein tv-serie om henne.

Biografi 
Chanel sjølv sa ho var fødd i 1883 i Auvergne, men ho vart eigentleg fødde i Saumur, i fattighuset mora hennar arbeidde i. Mora døydde då Gabrielle berre var elleve år gammal. Som ung prøvde ho seg som kabaretsongar i Paris. Gjennom å sy kostyme til kollegaene ved kabaretteateret utvikla Chanel seg både som syar og designar.

Ho arbeidde som sjukepleiar i ein kort periode under første verdskrigen.

Chanel sitt forhold med ein tysk offiser under andre verdskrigen resulterte i søkkande popularitet og eksil i Sveits.

Kjenneteikn 
Coco Chanel introduserte signaturcardiganen sin i 1925 og «den vesle svarte» året etter. Mesteparten av designet hennar forandra seg lite frå år til år og frå generasjon til generasjon. Typisk for Coco Chanel og designet hennar er fargane svart, kvitt og beige. Ho var veldig glad i klassiske perler.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Coco Chanel» frå ,  den 11. november 2021.

Bakgrunnsstoff 

 

Franske moteskaparar
Charlize Theron

Charlize Theron () er ein sørafrikansk og amerikansk skodespelar, filmprodusent og modell. 

Faren var av fransk-hugenottisk opphav, og moren er av tysk opphav. Morsmålet til Theron er afrikaans. Ho blei amerikansk statsborgar i mai 2007, men har også halde på det sørafrikanske statsborgarskapet sitt.

I 2004 vann Theron Oscar for beste kvinnelege hovudrolle for rolla som Aileen Wuornos i Monster, og ho vart igjen nominert ved den 78. Oscar-utdelinga som beste kvinnelege skodespelar for filmen North Country. Ho har fått ei stjerne på Hollywood Walk of Fame.

Filmografi (utval)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Charlize Theron» frå ,  den 11. november 2021.

Bakgrunnsstoff 
 

Hollywood Walk of Fame
USA-amerikanske modellar
USA-amerikanske filmprodusentar
USA-amerikanske skodespelarar
Sørafrikanske skodespelarar
Greta Garbo

Greta Garbo (fødd Greta Lovisa Gustafsson, ) var ein svensk skodespelar. Ho vart nominert til Oscar for beste kvinnelege hovudrolle fire gonger og vart lønt med ein æres-Oscar i 1955. Garbo er kjend som ein av dei mest myteomspunne personane i filmhistoria. Ho var kjend for sin karisma, klassiske venleik og gåtefullheit. I 1999 vart ho kåra til tidenes femte største kvinnelege filmlegende av Det amerikanske filminstituttet.

Før gjennombrotet 
Gustafsson voks opp i enkle kår i ein av dei fattigaste bydelane i Stockholm. Faren døydde då ho var fjorten år, og ho måtte tidleg tena til livsopphald. Greta byrja å jobba i ein frisørsalong, seinare vart ho ekspeditrise i eit varemagasin. Den store draumen hennar var å bli skodespelar, og mot alle odds kom ho gjennom nålauget under ei opptaksprøve på Dramaten, og mellom 1922 og 1924 studerte ho ved Dramatens elevskola i Stockholm. Her vart dei særeigne talenta hennar snart oppdaga av den svenske stjerneregissøren Mauritz Stiller som gav henne kunstnarnamnet Greta Garbo. Han sørgde for at ho som 18-åring debuterte i ei filmatisering av Gösta Berlings Saga. Deretter fekk ho hovudrolla i to svenske spelefilmar og éin tysk. Stiller overtydde henne likevel om at framtida hennar var i USA, og med han som manager og nær venn drog dei i 1925 saman til Hollywood. Dette vart starten på ein eksepsjonell filmkarriere.

Hollywoodårene 

I USA skaffa Stiller ho kontrakt med filmselskapet Metro-Goldwyn-Mayer. Det internasjonale gjennombrotet kom med Eros (1926) som umiddelbart gjorde ho til ein av stumfilmens mest lysande stjerner. Det tette tilhøvet til Stiller kjølna likevel i takt med Garbos stigande ry. Han reiste attende til Sverige i 1928, der han døydde kort tid etter. Dette skal ha gått svært hardt inn på Garbo, som likevel valde å halda fram filmkarrieren. I motsetnad til mange stumfilmstjerner, halde på ho stjernestatusen då lydfilmen overtok. Trass sin mørke, monotone stemme og gebrokne engelsk, fascinerte ho no kan hende i endå sterkare grad sit publikum heilt frå sin første talefilm Anna Christie i 1930. Suksessen vart følgd opp med rollen som spion i Mata Hari (1931), og dessutan Grand Hotel (1932) der ho spelte ei dansarinne.

Fram til sin død i 1990 levde Garbo heilt tilbaketrekt i ei luksusleilegheit i New York. Ho gifta aldri seg og fekk ingen barn. Garbo vart nominert til Oscar for beste kvinnelege hovudrolle fire gonger. Ho mottok ein æres-Oscar i 1955, men var ikkje sjølv tilstades ved utdelinga. Garbo har fått ei stjerne på Hollywood Walk of Fame. I 1999 vart ho kåra til den femte største kvinnelege filmlegenda gjennom tidene av Det amerikanske filminstituttet.

Filmografi

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Greta Garbo» frå ,  den 11. november 2021.

Bakgrunnsstoff 
 

Folk frå Stockholm
Hollywood Walk of Fame
Oscarvinnarar
Svenske skodespelarar
Døde i 1990
Fødde i 1905
Emilie Bernhoft

Emilie Bernhoft () var ein norsk slektsforskar, forfattar og legatstiftar.

Emilie Bernhoft var dotter av sokneprest Jørgen Bernhoft og Barbara Thode Helsing. Ho vart ikkje gift. Faren hennar døydde på Ringebu prestegård i 1855. Då flytta ho saman med mora til Lillehammer.

Emilie Bernhoft var ein ivrig lesar av bøker, aviser og genealogiske nedteikningar. Ho samla omfattande genealogiske opplysningar, noko som i 1885 resulterte i utgjevinga hennar Stamtavle over Slægten Bernhoft. Ho gjorde òg eit omfattande kartleggingarbeid med slekta Astrup.

Ho vart bisett 6. januar 1911 i Ringebu. Ho oppretta eit legat på kr. 1800 (Jørgen Bernhofts Legat, namngjeve etter far hennar), som skulle styrast av soknepresten i Ringebu, og som skulle falla til slektningar og Hedningemisjonen.

Bibliografi 

 1885: Stamtavle over Slægten Bernhoft

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Emilie Bernhoft» frå ,  den 11. november 2021.  

Folk frå Levanger
Norske forfattarar
Berit Bertling

Berit Bertling () er ein norsk forfattar. Ho vart fødd og voks opp i Trondheim, og busette seg seinare i  Oslo.

Bibliografi 

 Olwyns saga

 Forrådt, Cappelen, 2004
 Jomfrurov, Cappelen, 2004
 Dødskysset, Cappelen, 2004
 Skyggespill, Cappelen, 2005
 Fortapt, Cappelen, 2005
 Maktbegjær, Cappelen, 2005
 Flukt, Cappelen, 2005
 Fare, Cappelen, 2005
 Sverdslag, Cappelen, 2005
 Ravnetid, Cappelen, 2006

 Solsiden saga

 Sort diamant, Cappelen, 2005
 Isdronning, Cappelen, 2005
 Purpursommerfugl, Cappelen, 2005
 Kråkesølv, Cappelen, 2005
 Snøroser, Cappelen, 2006
 Fløyelsløgner, Cappelen, 2006
 Gnistregn, Cappelen, 2006
 Blonde dager, Cappelen, 2006
 Fremtidsminner, Cappelen, 2006
 Stjernestøv, Cappelen, 2006

 Milla

 Milla og midnattsmysteriet, ungdomsbok, Aschehoug (2009)
 Milla og stallkrigen, ungdomsbok, Aschehoug (2009)
 Milla og galoppsvindelen, ungdomsbok, Aschehoug (2010)
 Milla og ryttermafiaen, ungdomsbok, Aschehoug (2011)
 Milla og sirkusbanden, ungdomsbok, Aschehoug (2012)
 Milla og sommerfuglgåten, ungdomsbok, Aschehoug (2013)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Berit Bertling» frå ,  den 11. november 2021.

Bakgrunnsstoff 

 Presentasjon i Forfattarkatalogen på Nettsidene til forfattarsentrum
 Presentasjon på Cappelen Damms nettsider

Norske forfattarar
Forfattarar frå 2000-talet
Folk frå Trondheim
Grethe Støa Birketvedt

Grethe Støa Birketvedt () er ein norsk forskar, lege med doktorgrad, musikar og forfattar. Ho har gjeve ut fleire bøker om slanking.

Birketvedt avla doktorgraden sin ved Universitetet i Tromsø i 1995 og forska ved University of Pennsylvania frå 1995–2000 og ved Mount Sinai School of Medicine frå 2000 til 2006. Ho har sidan arbeidd ved Oslo Universitetssjukehus og Universitetssjukehuset i Tromsø med overvekt og fedme. Ho er enno aktiv som forskar. Birketvedt har publisert over 45 forskingsartiklar, har skrive fleire bøker, både fagbøker, barnebøker, musikalar og diktsamlingar. Den siste fagboka for personar som ynskjer å endra livsstilen sin er Med Kroppen I Hodet, ei bok som fortel om regulering mellom hovudet og kroppen når det gjeld mettheit og svolt. Den siste boka ho har gjeve ut kom i 2016 og er ein barnebok med tittelen Innsjøen som gråt.

Grethe Støa Birketvedt har fleire patentar innan overvekt og fedme. Ho er brukt som foredragshaldar innanfor sitt fagfelt.

Grethe er også medlem av Editorial panel for 2 av E-Cronicon sine tidsskrift; Nutricion og Neurology.

Ho vart i 2008 skulda av VG for å vera æresprofessor ved eit falskt universitet og for å ha forfalska akademiske dokument.

Bibliografi 

 På avstand (Lyrikk, 1977)
 Det er dager (Lyrikk, 1979)
 Musikklek (Plate/CD, 1980)
 Musikklek (Barnebok, 1980)
 Hildelin – et symfonisk dikt (Lyrikk, 1980)
 Lattergata 3 (Dramatikk, 1986)
 Cirkus i by’n (Dramatikk, 1993)
 I planetens lys (Lyrikk, 1993)
 Vriompeisen (Musikk, Musikkforlag, 1997)
 Vektreduksjon (Sakprosa, Tano, 2000)
 Med kroppen i hodet (Sakprosa, Versal, 2008)
 Innsjøen som gråt (Barnebok, To Streker 2016)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Grethe Støa Birketvedt» frå ,  den 11. november 2021.

Bakgrunnsstoff 

 Presentasjon av Grethe Støa Birketvedt i Forfattarkatalogen på Nettsidene til forfattarsentrum

Norske dramatikarar
Norske legar
Norske forfattarar
Aishwarya Rai

Aishwarya Rai () er ei indisk filmstjernene i Bollywood, og tidlegare Miss World i 1994. 

Rai har spelt i mange indiske filmar, og dessutan fleire amerikanske filmar og reklamar.

Ho er gift med Abhishek Bachchan, som er sonen til skodespelaren Amitabh Bachchan.

Ho fekk den indiske utmerkinga Padma Shri for det kunstnariske virket sitt i 2009.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Aishwarya Rai» frå ,  den 11. november 2021.

Bakgrunnsstoff 
 

Fotomodellar
Indiske skodespelarar
Anne Bitsch

Anne Agnes Kirstine Bitsch () er ein dansk-norsk forfattar og feminist. Ho er fødd i Danmark, men har budd og arbeidd i Noreg sidan ho var 18 år.

I 2018 tok Bitsch doktorgrad i samfunnsgeografi på Universitetet i Oslo. Ho har særleg skrive om menneskerettar, kjønn og seksuell vald. I 2017 mottok ho Kritikarprisen for boka Går du nå, er du ikke lenger min datter. Boka drøftar blant anna omsorgssvikt. I 2021 gav ho ut ei bok om det rasistisk motiverte Holmlia-drapet og den påfølgjande rettssaken.

Bibliografi 

 2012 – Bak lukkede dører. En bok om voldtekt (sammen med Anja Emilie Kruse)
 2017 – Går du nå, er du ikke lenger min datter
 2021 – Brorskapet - en historie om drapet på Benjamin Hermansen Gyldendal ISBN 9788205531147
 2022 – Den norske skyld. En beretning fra rettssaken mot Philip Manshaus Res Publica

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Anne Bitsch» frå ,  den 11. november 2021.  

Norske forfattarar
Danske forfattarar
Julija Tymosjenko

Julija Volodymyrivna Tymosjenko () er ein ukrainsk politikar og leiar for partiet Fedrelandsforbundet (Батьківщина). Ho var statsminister i Ukraina frå 18. desember 2007 til 4. mars 2010, då regjeringa vart avsett gjennom mistillitsvotum i nasjonalforsamlinga Verkhovna Rada. Tymosjenko var òg statsminister i landet frå 24. januar til 8. september 2005. Julija Tymosjenko sat fengsla frå 2011 til 22. februar 2014 då ho vart sloppen fri etter eit vedtak i Verkhovna Rada. Vedtaket vart pressa fram etter dei langvarige demonstrasjonane kalla Euromajdan med utgangspunkt i Majdan-plassen i Kiev.

Biografi 
Tymosjenko blir rekna som ein av dei mest vestlegorienterte og liberale politikarane i Ukraina. Ho vart omtalt som dronninga til oransjerevolusjonen. Tymosjenko har tidlegare vore visestatsminister då Viktor Jusjtsjenko var statsminister i landet.

Tymosjenko fekk tilnamnet «gassprinsessa» då ho vart rik gjennom privatiseringar av energisektoren i landet medan ho var energiminister. Det blir anteke at ho har ein formue på rundt 60 milliardar kroner.

Ho var motstandar av det russlandsvennlege Kutsjma-regimet, og opplyste at ho ville rettsforfølgje medlemmer av det gamle regimet for korrupsjon. Den 8. september 2005 vart ho og regjeringa hennar avsett av president Jusjtsjenko etter ei rekkje avgangar sentralt i styringsverket og skuldingar om korrupsjon. Den 18. desember 2007 vart ho igjen vald til statsminister i Ukraina. Valet viste eit knappast mogleg fleirtal for henne, ho fekk 226 av dei 450 stemmene i nasjonalforsamlinga. Medan forholdet mellom president Jusjtsjenko og Tymosjenko har forverra seg, har Tymosjenko forbetra forholdet sitt til Russland og statsminister Vladimir Putin.

Tymosjenko var kandidat til presidentvalet i Ukraina i 2010, der ho stilte for alliansen Julija Tymosjenkos blokk. I første valomgang 17. januar fekk ho med 25,1 % nest flest stemmar og gjekk vidare til andre valomgang 7. februar. I andre valomgang fekk Viktor Janukovytsj 49 % av stemmane, mot 45,5 % for motstandaren Tymosjenko.
Tymosjenko vart i oktober 2011 dømt til sju års fengsel for maktmisbruk. Ifølgje retten «gjekk ho utover fullmaktene sine då ho som statsminister inngjekk gasskontraktar med Russland». Påtalemakta meinte kontraktane skadd Ukraina økonomisk.

2. oktober 2013 kravde Europarådet si parlamentarikerforsamling at Tymosjenko måtte lauslatast.

Tymosjenko vart lauslaten 22. februar 2014 etter fleire månader med uro i Ukraina. Den formelle grunngjevinga var at dei tilhøva ho var dømd for no var avkriminaliserte.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Julija Tymosjenko» frå ,  den 11. november 2021.

Bakgrunnsstoff 

Ukrainske statsministrar
Sokotraugle

Sokotraugle (Otus socotranus) er ei lita ugle i den biologiske slekta Otus. Ho er endemisk til øya Socotra utanfor Afrikas horn.

Skildring 

Dette er ei særs lita Otus-ugle som er kraftig stripa og tverrstripa på den bleike, sandgrå oversida, lysare underside med mørkare markeringar. Den einsfarga ansiktsskiva har vage marginar og skulderstripa er ikkje så iaugefallande som hos andre Otus-ugler og er sandfarga. Øyretafsane er særs små og auga er gule. Kroppslengda er 15–16 cm og vekta 64-85 gram.

Songen til sokotraugle er ein gjentatt, lågtone serie «woop woop da-pwoorp».

Sokotraugle er endemisk til øya Socotra i Indiahavet utanfor Afrikas horn, som er innanfor territoriet til Jemen. På Socotra finst ho på over 45 % av øya, mest talrike i område der det er større tre. Det føretrekte habitat til arten er halvørken med steingrunn som har spreidde tre, særleg palmar.

Svært lite er kjent om åtferda til sokotraugle, ho lever sannsynlegvis hovudsakleg av insekt og små virveldyr; mageinnhaldet i eit enkelt eksemplar inneheldt ei grashoppe, eit tusenbein og to øgler.  Det finst lite informasjon om hekkeåtferda, ho brukar sannsynlegvis naturlege holrom til hekking og får eit kull på 1-4 ungar i februar.

Denne Otus-ugla på Socotra var tidlegare trudd å vere same arten som akasieugle, Otus senegalensis, på fastlandet, men ulikskap i fjørdrakt og vokalisering har ført til at sokotraugle vart klassifisert som sin eigen art. Molekylære prov indikerer at den næraste slektningen er mahéugle, Otus insularis, lætet til orientugle, Otus sunia liknar lætet til sokotraugle utan å vere identisk.

Storleiken på populasjonen er rekna å vere stabil og ligge på rundt 3000 individ inkludert ungfuglar. Arten er rangert som livskraftig, LC, av IUCN.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Socotra scops owl» frå ,  den 11. november 2021.  
 
Referansar

Bakgrunnsstoff 

Uglefamilien