When the Levee Breaks

«When the Levee Breaks» er ein bluessong skriven og først spelt inn av ekteparet Kansas Joe McCoy og Memphis Minnie i 1929. Songen er ein reaksjon på uroa etter Den store Mississippi-flaumen i 1927.

Ein kjend versjon vart spelt inn av det engelske rockebandet Led Zeppelin som den siste songen på det fjerde albumet deira, frå 1971. Teksten i Led Zeppelin-utgåva var delvis basert på den originale innspelinga. Mange andre artistar har òg spela songen. 

Sjølv om Led Zeppelin har opphavsretten på versjonen sin er den originale songen av Kansas Joe McCoy og Memphis Minnie i dag offentleg eigedom.

Opphav
Den originale «When the Levee Breaks» vart spela inn av bluesduoen Kansas Joe McCoy og Memphis Minnie. Første halvdel av 1927 herja den store Mississippi-flaumen staten Mississippi og omliggande område. Mange heimar vart øydelagde og det gjekk hardt utover jordbruksøkonomien i området. Mange vart tvungen til å flytte til byane i Midtvesten og medverka til den store folkevandringa i USA av afroamerikanarar på den første halvdelen av 1900-talet. Flaumen vart tema i mange deltabluessongar, som «When the Levee Breaks» (med teksten «I works on the levee, mama both night and day, I works so hard, to keep the water away» og «I's a mean old levee, cause me to weep and moan, gonna leave my baby, and my happy home»). Songen fokuserer hovudsakleg på dei meir enn 13 000 innbyggjarane i og nær Greenville i Mississippi som vart evakuerte til ein nærliggande elvebarde. Songen omhandlar kva som skulle skje om elvebarden hadde gjeve etter for vatnet på andre sida.

Led Zeppelin-utgåva

Led Zeppelin spelte inn songen i desember 1970 i Headley Grange, der bandet nytta Rolling Stones Mobile Studio. Dei hadde tidlegare prøvd å spele inn songen utan hell i Island Studios i byrjinga av innspelinga for det fjerde albumet.

Led Zeppelin-utgåva inneheld ein særeigen trommerytme av John Bonham, drivande gitarar og hylande munnspel, alle tilsynelatande meint å symbolisere det kraftige uvêret som trugar med å bryte elvebarden. Vokalen vart prosessert forskjellig på kvart vers, stundom med phasing. Plant hadde den originale McCoy- og Minnie-innspelinga i den private samlinga si. Han fjerna og omarrangerte linjene i originalen og la til ny tekst. 

I følgje gitarist og produsent Jimmy Page er songstrukturen «eit riff eg hadde arbeidd med, men det var trommene til Bonzo som verkeleg utgjer ein skilnad.» Dei kjende trommene vart spelt inn av lydteknikar Andy Johns ved å plassere Bonham og trommesettet hans nedst i ein trappeoppgang i Headley Grange, og så plassere mikrofonane på toppen av trappene, slik at ein fekk den særeigne klangen. Page forklarte seinare:

Tilbake i Rolling Stones mobile studio komprimerte Johns trommelyden gjennom to kanalar og la på ekko gjennom Binson-ekkoeininga til Plant. Trommebeaten har lenge vore populære i hip hop- og dance-miljø på grunn av den «tunge» lyden, og er sampla på mange songar.  Ein gong saksøkte bandet Beastie Boys for å ha nytta trommene på «Rhymin & Stealin» frå Licensed to Ill.

Page spelte inn munnspelet til Plant med å bruke teknikken baklengsekko, der lydbandet vert snudd om, spelt av og fanga til eit nytt lydband med ekko, og så snudd, slik at ekkoet kjem før sjølve lydsignalet.

«When the Levee Breaks» vart spelt inn i eit anna tempo, og sakka ned for å gje ein meir «gjørmete» lyd, særleg på munnspelet og gitarsoloane. Songen vart altså kraftig produsert i studio og var vanskeleg å gjenskape på konsertane. Bandet spela derfor songen berre eit par gonger på turneen deira i USA i 1975.

Andre versjonar
Fleire andre artistar har spela songen: 
 Beastie Boys sampla trommene på songen «Rhymin' and Stealin'»
Hip-hop-gruppa Dyme Def sampla trommene på songen «Do Something» i 2010. 
Enigma sampla trommeene på den kontroversielle og kjende songen «Return to Innocence» og «Gravity of Love»
Page and Plant spela songen på MTV Unplugged-framføringa si og på verdsturneen i 1995-1996. John Paul Jones spela òg songen solo. 
 Med Plant på gitar i lag med bandet til T-Bone Burnett song Alison Krauss songen for CMT Crossroads under marknadsføringa til Raising Sand.
Robert Plant og Alison Krauss spela songen fleire gonger på konsertane sine i april og mai 2008.
Dread Zeppelin spela songen på 5,000,000.
London Philharmonic Orchestra spela songen på Kashmir: Symphonic Led Zeppelin i 1997.
W.A.S.P. gav ut ein versjon som bonus på The Crimson Idol i 1991.
John Campbell spela songen på Howlin' Mercy i 1993.
Jeff Buckley spela songen på den såkalla Rarities from NYC frå 1996.
Rosetta Stone spela songen for albumet An Eye For The Main Chance i 1991.
Tori Amos spela songen på turneen sin i 2005. 
Gov't Mule har spela songen på konsertar sidan 2005.
A Perfect Circle har ein versjon av songen på albumet eMOTIVe frå 2004. 
Trommene var inspirasjon for megaphone-songen «Stain» frå «For Cryin' Out Loud» frå 2005.
Yat Kha har spela songen på Recovers i 2005 med strupesong. 
Bob Dylan spela inn ein versjon kalla «The Levee's Gonna Break» på Modern Times i 2006.
John Powell hadde ein versjon av songen for filmmusikken til Ice Age: The Meltdown i 2006.
Kristin Hersh spela songen i 1994 på EPen «Strings».
Stream of Passion spela han i 2006 på Live in the Real World.
Stanton Moore spela ein instrumentversjon på III frå 2006.
Buckwheat Zydeco
Down spela songen på BBC BBC Session i 2008.
Eminem sampla trommene på songen «Kim».
Björk sampla trommene på songen «Army of Me».

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «When the Levee Breaks» frå ,  den 25. mars 2011. 
 oppgav desse kjeldene: Led Zeppelin: Dazed and Confused: The Stories Behind Every Song, by Chris Welch, ISBN 1-56025-818-7The Complete Guide to the Music of Led Zeppelin, by Dave Lewis, ISBN 0-7119-3528-9

Bakgrunnsstoff
MP3 på archive.org

Songar frå 1929
Led Zeppelin-songar
Bluessongar
Columbia Records-singlar
Songar skrivne av Jimmy Page
Songar skrivne av John Paul Jones
Songar skrivne av John Bonham
Songar skrivne av Robert Plant
Songar produserte av Jimmy Page
Songar skrivne av Memphis Minnie
Bob Dylan-songar