alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Arne Rygg

Arne Rygg () er ein norsk skodespelar, lærar og forfattar. Han er frå Gloppen og busett i Oslo. Etter eksamen ved Statens teaterskole arbeidde Rygg tre år som skodespelar ved Det Norske Teatret før han vart tilsett i høyrespelavdelinga i NRK 1961–1967. Rygg arbeidde deretter i 30 år ved Smestad skole i Oslo, som lærar, inspektør og rektor.

Bibliografi

Bøker

I tidsskrift - eit utval 
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder
 Fylkesleksikon Sogn og Fjordane 

Norske sakprosaforfattarar
Forfattarar frå Gloppen
Norske dramatikarar
Norske skodespelarar
Rubberneckin'

«Rubberneckin'» er ein song framført av Elvis Presley og innspelt i American Sound Studio. Han vart spelt inn for filmen Change of Habit og sidan gjeven ut som B-side til singelen «Don't Cry Daddy» i samband med filmpremieren. Singelen nådde sjetteplassen på Billboard Hot 100 i USA i 1969.

Paul Oakenfold-versjonen

I 2003 remiksa Paul Oakenfold «Rubberneckin'», og han vart gjeven ut på singel og på albumet ELV1S: 2nd to None. Den remiksa songen vart nytta i ein reklamefilm for Toyota og Solara-modellen deira. Han nådde tredjeplassen på Australia Singles Top 50 og låg der i ei veke Han nådde òg topp 10 i Danmark, Finland, Irland og Storbritannia, men nådde berre 94. plassen på Billboard Hot 100.

Innhald
CD single - 2003
 «Rubberneckin'» (Paul Oakenfold Remix) (Radio Edit) - 3:28
 «Rubberneckin'» (Paul Oakfold Extended Remix) - 5:20
 «Rubberneckin'» (Original Version) - 2:09

Lister

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Rubberneckin'» frå ,  den 18. januar 2017.  
 

Elvis Presley-songar
Songar frå 1969
Audun Fitje

Audun Fitje () er ein norsk sakprosaforfattar.

Bibliografi

Bøker

Kjelder
 Oria.no
 Gravminner

Norske sakprosaforfattarar
Forfattarar frå Gloppen
That's the Way It Is av Elvis Presley

Elvis: That's the Way It Is er det 40. albumet til Elvis Presley, gjeve ut på RCA Records i november 1970. Det består av åtte songar spelte inn i RCA Studio B i Nashville, og fire konsertopptak innspelt på The International Hotel i Las Vegas. Det kom ut samstundes som dokumentarfilmen med same namn (sjølv om det ikkje vert rekna som eit filmmusikkalbum). Albumet nådde 21. plassen på Billboard 200 og ein åttandeplass på countrylista. Det selde til gullplate 28. juni 1973 hos Recording Industry Association of America.

Utgjevingar
Den originale vinylplata bestod av åtte spor spelte inn i studioet i Nashville i juni 1970. Denne innspelinga førte òg til fleire singlar og albumet Elvis Country. Fire spor var opptak frå august 1970 ved The International Hotel i Las Vegas. Songen «You Don't Have to Say You Love Me» var blitt gjeven ut på singel på førehand den 6. oktober, og B-sida, «Patch It Up», var eit konsertopptak. «The Next Step is Love» hadde tidlegare vore gjeven ut som B-side i juli 1970, og A-sida «I've Lost You» finst her som eit konsertopptak. Konsertversjonen av «I Just Can't Help Believin'» frå dette albumet vart gjeven ut på singel i Storbritannia i november 1971 og nådde sjetteplassen på singellista der. B-sida til denne singelen, «How the Web Was Woven», var òg henta frå dette albumet. Ein versjon frå ei øving av den sistnemnde songen finst i dokumentarfilmen Elvis: That's the Way It Is.

Den 11. juni 2000 vart ei spesialutgåve på tre CD-plater gjeven ut. Det inneheld det originale albumet i nymastra lyd, med bonusspor som vart spelte inn på den same tida. Samlinga inneheld òg heile midnattskonserten frå 12. august 1970 ved The International Hotel og øvingar frå seint i juli og tidleg i august før desse konsertane. Bonusspora inneheld òg konsertopptak som tidlegare var gjevne ut på Walk A Mile In My Shoes: The Essential 70s Masters, fem spor var gjevne ut på studioplater av Presley i 1970-åra og singelen «Rags to Riches» frå februar 1971.

I 2008 kom ei utgåve ut på Follow That Dream med to plater, og eit hefte på 20 sider. Denne utgåva inneheld heile det originale albumet, i tillegg til bonusspor og unytta opptak. I 2009 kom Follow That Dream ut med The Wonder of You som inneheld heile konserten frå 13. august 1970. Somme filmopptak frå denne konserten finst i dokumentarfilmen.

Den 6. juli 2012 gav Follow That Dream ut ei dobbel LP-utgåve av albumet.

Medverkande

Innhald

Originalutgåve

2000-utgåva

FTD-utgåve frå 2008

LP-utgåve frå 2012

Lister

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «That's The Way It Is (Elvis Presley album)» frå ,  den 18. januar 2017. 
 oppgav desse kjeldene:

Album produserte av Felton Jarvis
Musikkalbum frå 1970
Elvis Presley-album
RCA Records-album
Engelskspråklege album
Zinaida Amosova

Zinaida Stepanovna Amosova () er ein russisk tidlegare langrennar som vann to individuelle gullmedaljar under Ski-VM 1978 og OL-gull i stafett i 1976. Ho tevla for Sovjetunionen.

Aktiv
Amosova, som var fødd på eit kolkhoz i Zjambyl oblast i den dåverande sovjetrepublikken Kasakhstan, markerte seg fyrste gongen då ho vart nummer to på 10 km i Lahti-spelen i 1973. Året etter kom ho på åttandeplassen på 5 km ved Ski-VM 1974 i Falun. Under Vinter-OL 1976 i Innsbruck gjekk ho inn til sjetteplass i begge dei individuelle øvingane, før ho gjekk andreetappen for Sovjetunionen sitt vinnarlag i 4 x 5 km stafett, dei andre på laget var Nina Balditsjova, Raisa Smetanina og Galina Kulakova.

Under Ski-VM 1978 i Lahti vart Amosova verdsmeister både på 10 km og 20 km, ganske få sekundar framom landskvinner, høvesvis Smetanina på 10 km og Kulakova på 20 km. Dei sovjetiske kvinnene var store favorittar i 4 x 5 km stafett, men her måtte Amosova og lagkameratane nøye seg med bronse etter Finland og Aust-Tyskland. På 5-kilometeren vart Amosova nummer seks.

Amosova fekk ikkje delta i noko tevling under Vinter-OL 1980, derimot fekk ho endå ein sjetteplass då 20 km vart arrangert som eiga VM-øving i Falun seinare i 1980-sesongen.

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar.

Sovjetiske langrennsløparar
Russiske langrennsløparar
Verdsmeistrar i langrenn
Olympiske meistrar for Sovjetunionen
Medaljevinnarar under vinter-OL 1976
Sovjetiske deltakarar under vinter-OL 1976
Langrennsløparar under vinter-OL 1976
Glen Hardin

Glen Dee Hardin () er ein USA-amerikansk pianist og arrangør. Han har spelt med mange kjende artistar som Elvis Presley, Emmylou Harris, John Denver og Ricky Nelson.

Karriere
Hardin vart fødd i Wellington i Texas. Då han vart ferdig i marinen i 1959, byrja Hardin den musikalske karrieren sin i Long Beach i California, og spelte kort tid etter i husbandet ved Palamino Club i North Hollywood, kalla «Country Music's most important West Coast club» av Los Angeles Times. Dei spelte med artistar som Buck Owens, Johnny Cash, Patsy Cline, Linda Ronstadt, Hoyt Axton og Willie Nelson. 

Kort tid etter vart han medlem av The Shindogs, husbandet på TV-programmet Shindig! frå 1964 til 1966. Her spelte òg ein ung Glen Campbell, James Burton, Billy Preston, Delaney Bramlett, Joey Cooper og Leon Russell. 

Hardin voks opp med trommeslagaren Jerry Allison og bassisten Joe B. Mauldin, so begge spelte i Buddy Holly-bandet The Crickets. Då Holly døydde i 1959 fortsette dei å spele og Hardin var stundom med dei, av og på i mange år. Hardin fekk først suksess som låtskrivar i 1965 med «Count Me In», spelt inn av Gary Lewis & The Playboys. «Where Will the Words Come From» og «My Heart's Symphony» var òg hittar skrivne av Hardin for Lewis. Han vart kort tid etter ein etterspurt studiopianist og spelte med mange artistar innan forskjellige sjangrar, som Bing Crosby, Nancy Sinatra, Dean Martin, Ricky Nelson, Buck Owens, John Denver, Linda Ronstadt, Kenny Rogers, Johnny Rivers, Merle Haggard, Michael Nesmith, Waylon Jennings og Dwight Yoakam.

I 1970 vart Hardin spurt av Elvis Presley om å erstatte Larry Muhoberac i TCB Band, i lag med James Burton, Jerry Scheff og Ronnie Tutt. Hardin spelte med bandet fram til 1976, og turnerte og spelte i studio med Presley, mellom anna på Aloha From Hawaii. Hardin arrangerte mange av hittane til Presley, som «The Wonder of You», «Let It Be Me» og «I Just Can't Help Believin'». I 1972 hyrte Gram Parsons, rekna som opphavet til countryrocken, heile TCB Band for å spele inn det første albumet sitt, GP. Hardin spelte piano og var musikalsk leiar på denne innspeilnga og det neste albumet hans, Grievous Angel. Gjennom arbeidet med Parsons, vart Hardin introdusert for Emmylou Harris, som han arbeidde med etter Parsons døydde.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Glen Hardin» frå ,  den 18. januar 2017. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Intervju med Hardin om tida før og etter Elvis

Folk frå Collingsworth County i Texas
Musikarar frå Texas
USA-amerikanske poppianistar
TCB Band-medlemmar
Southern Pacific-medlemmar
The Crickets-medlemmar
I Just Can't Help Believing

«I Just Can't Help Believing» er ein song skriven av Barry Mann og Cynthia Weil.  

Songen vart mest populær etter han vart spelt inn av B.J. Thomas og gjeven ut på singel i 1970. Han nådde niandeplassen på Billboard Hot 100-lista og låg ei veke på toppen av Easy Listening (adult contemporary)-lista.

Thomas spelte inn «I Just Can't Help Believing» på ny med Vince Gill i 2013 på albumet The Living Room Sessions. Nyinnspelinga vart gjeven ut på singel 6. mars 2013.

Andre versjonar
Songen vart opphavleg spelt inn av Bobby Vee i 1969 på albumet Gates, Grills and Railings.  
Bobby Doyle gav songen ut på singel i 1969 for Warner Brothers.
Songen vart spelt inn av Leonard Nimoy i 1969 på albumet The Touch of Leonard Nimoy. 
Songen vart spelt inn av Elvis Presley i 1970 og gjeven ut på albumet hans That's the Way It Is. Songen vart gjeven ut på singel i Storbritannia i november 1971, der han nådde sjetteplassen. 
David Frizzell sin versjon nådde 36. plassen på den amerikanske Billboard Country Singles-lista i 1970.
Songen vart spelt inn av den filippinske songaren Nora Aunor i 1971 på albumet The Song of My Life.
Barry Mann spelte inn songen i 2000 på soloalbumet Soul & Inspiration.
Songen vart spelt inn av Marco T på spansk i 2004 på albumet Request Songs Canciones de Amor.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «I Just Can't Help Believing» frå ,  den 18. januar 2017. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 

Songar skrivne av Barry Mann
Songar med tekst av Cynthia Weil
Songar frå 1969
Singlar frå 1970
Singlar frå 2013
B.J. Thomas-songar
Elvis Presley-songar
Vince Gill-songar
Duettar
David Frizzell-songar
Songar på toppen av Billboard Adult Contemporary-lista
Eddy Arnold-songar
Ronnie Milsap-songar
Carola Häggkvist-songar
Helmut Lotti-songar
Floyd Cramer-songar
Howard Carpendale-songar
Mary in the Morning

«Mary in the Morning» er ein song skriven av Michael Rashkow og Johnny Cymbal. 

Songen er blitt spelt inn av mange artistar, som:
 Ed Ames - 1967
 Elvis Presley
 Glen Campbell
 Al Martino hadde størst suksess med songen og nådde toppen av Easy Listening-lista i to veker i juli 1967 og 27. plassen på Billboard Hot 100, og 35. plassen på den kanadiske RPM Magazine-poplista.
 Michael Kiske
 Tommy Hunter gjekk til topps på den kanadiske RPM Magazine country-lista med sin versjon. Denne nådde òg nedre delen av den amerikanske countrylista.
 Erkki Pohjanheimo (som Kaunein Aamuisin)
 Greg Page

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mary in the Morning» frå ,  den 18. januar 2017. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 

Songar frå 1967
Singlar frå 1967
Al Martino-songar
Elvis Presley-songar
Glen Campbell-songar
Tommy Hunter-songar
Songar på toppen av Billboard Adult Contemporary-lista
Tabla

Tabla er eit nordindisk musikkinstrument i form av to små trommer som særleg er mykje brukt i hindustanimusikk. Ein speler på trommene med hendene med ein avansert teknikk der ein bruker fingrar og handflater på ulike delar av trommene.

Tabla er i bruk i India, Pakistan, Nepal, Bangladesh og Sri Lanka. Dei er i bruk i ulike musikkstilar som qawali  og bhaktimusikk i hindu- og sikh-tradisjon, som i synginge av bhajan eller kirtan.

Namnet tabla kjem truleg frå tabl, det persiske og arabiske ordet for 'tromme'. 
Trommene kan førast tilbake til 1700-talet.

Tablatrommene er einfellstrommer (til forskjell frå til dømes mridgangam som blir brukt i sørindisk musikk).
Den eine tromma, kjend som tabla eller daya ('høgre'), er omlag 25 cm høg med ein diameter på rundt 15 cm.
Den andre blir kalla baya ('venstre') er også rundt 25 cm høg, men har ein større diameter på rundt 20 cm.
Trommene kan stemmast ved hjelp av reimer på sidene og trenaglar som ein slår med ein hammar. Den høgre tromma blir typisk stemd til grunntonen i ragaen ein speler medan den andre tromma kan ha ulike stemmingar, gjerne ein kvint eller ein oktav under den første.

Nokre kjende tablaspelarar er Alla Rakha Khan og sonen hans Zakir Hussain, Chatur Lal, Tanmoy Bose, Philip V. Francis og Bharat Kamat. Vestlege musikarar som har studert tablaspel er mellom anna Bobbye Hall,  Milt Holland, Angus MacLise, Vincent McDermott, Airto Moreira og Alex Acuña.

Kjelder

Handtrommer
Indiske musikkinstrument
Nepalske musikkinstrument
Pakistanske musikkinstrument
Srilankiske musikkinstrument
Hindustanimusikk
Wasilla

Wasilla er ein by i Matanuska-Susitna Borough i den amerikanske delstaten Alaska. 

I 2000 hadde bten 5 470 innbyggjarar og i 2004 hadde talet auka til 7 740. Han er den folkerikaste i fylket.
Byens har eit totalt areal på 32,2km².

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Wasilla» frå ,  den 18. januar 2017.  
 
Byar i Alaska
Marie-Helene Östlund

Marie-Helene Westin, gift Östlund, () er ein svensk tidlegare langrennsløpar frå Sollefteå som vart verdsmeister på 20 km i 1987.

Westin, med kallenamnet Billan, kom ikkje mellom dei ti beste då ho meisterskapsdebuterte under Ski-VM 1987 i Oberstdorf, og trass i at ho gjekk Sverige inn til bronse i 4 x 5 km stafett, var ho ikkje ein av medaljekandidatane til den avsluttande 20-kilometeren. Her overraska ho derimot stort og vann ein klar siger, noko som gav henne Svenska Dagbladets gullmedalje.

Gjennom OL-sesongen 1988 gjorde Westin fleire gode tevlingar, noko som førte henne opp på andreplass i verdscupen i langrenn 1988, einast finske Marjo Matikainen var betre betre. Den 27. mars avlsutta ho sesongen med å vinne sitt andre og siste verdscuprenn, ein 10 km i fristil i Rovaniemi. Under vinterleikane i Calgary måtte ho nøye seg med ein sjuandeplass på 5 km som besteplassering.

Etter eit par magre sesongar kom Westin tilbake i toppen då Ski-VM 1991 fann stad i Val di Fiemme. På 10 km kneip ho sølvmedaljen, bak suverene Jelena Välbe frå Sovjetunionen, medan ho kom på sjetteplass på 15 km. Året etter gjekk ho jamnt gode løp under Vinter-OL i Albertville, og vart som best nummer sju på 30 km.

Perioden 1993-95 nådde ikkje Marie-Helene Östlund, som ho heitte etter at ho i 1993 gifta seg med stafettverdsmeister Erik Östlund, heilt opp mot verdseliten i individuelle tevlingar. Frå Ski-VM 1995 i Thunder Bay fekk ho med seg ein bronsemedalje i 4 x 5 km stafett med det svenske kvinnelaget.

Hjarteflimmer førte til at ho la opp i 1995.

Kjelder

Sportsboken, aktuelle årgangar.

Svenske langrennsløparar
Verdsmeistrar i langrenn
Svenske deltakarar under vinter-OL 1988
Langrennsløparar under vinter-OL 1988
Svenske deltakarar under vinter-OL 1992
Langrennsløparar under vinter-OL 1992
Svenske deltakarar under vinter-OL 1994
Langrennsløparar under vinter-OL 1994
Bakpommern

Bakpommern (tysk Hinterpommern, polsk Pomorze Tylne) er i historiske samanhengar den austlege delen av Pommern som ligg mellom Oder og Vestpreussen. Heile området høyrer til Polen sidan grenseforskuvingane i Sentral-Europa i 1945, som fann stad etter den andre verdskrigen som konsekvens av Jaltaavtalen. Saman med Frampommern, som no hovudsakleg ligg i Tyskland, danna landskapet den tyske provinsen Pommern. I dag er landskapet del av tre voivdoskap: det Vestpommerske (størstedelen), det Pommerske (Słupsk-området) og det Storpolske (Okonek kommune mot nord av regionen).

Namnet Bakpommern er hovudsakleg brukt i tysk historiografi, fordi i den polske forståinga er Pommern eit meir omfattande landskap og frå polsk synspunkt ligg det faktisk framme, ikkje bak, i forhold til polske kjerneområde.

Pommern
Provinsen Pommern (1815–1945)

Provinsen Pommern (tysk Provinz Pommern) var ein provins av den prøysiske staten som var oppretta i 1815 som fylgje av ei «forordning angåande det forbetra organisering av provinsielle myndigheiter», gjennom å sameine den gamle provinsen Pommern med det Svenske Pommern, som blei overteken av prøysarar 23. oktober. Hovudstaden i provinsen var hamnebyen Stettin. 

Grensene til provinsen har berre endra i 1938, då det var avslutta at den lille provinsen Grensemark Posen-Vestpreussen skal vere oppløyst og størstedelen av han var føydd til Pommern. Provinsen Pommern var nedlagt i 1945 då området var overteke av sovietisk og polsk administrasjon.

Historie

Innom Kongedømet Preussen
Den tidlegare provinsen Pommern var oppløyst og oppretta igjen i ei ny form i 1815 som fylgje av ei «forordning angåande det forbetra organisering av provinsielle myndigheitar» (tysk Verordnung wegen verbesserter Einrichtung der Provinzialbehörden). Forordninga, fastslegen av Karl August von Hardenberg, hadde som mål å betre måten provinsane er administrerte på og samstundes å integrere nye land som Proyssen vann som konsekvens av Vienerkongressen — særleg Frampommern, overteke frå Sverige. Hardenbergs forordning reformerte det heile av det prøyssiske territoriet og førte til å skape ti provinsar organiserte på liknande måte. Då reforma hadde vore implementert i full, bestod det nye Pommern av dets prøyssiske førelaupar, av Svensk Pommern og av Schivelbein- og Dramburg-område.

Provinsar i Preussen
Historia til Pommern
Ketose i kjemi

Ketosar er monosakkarid som inneheld ei ketongruppe i kvart molekyl. Dihydroksyaceton er med sine tre karbonatom den enklaste av ketosane, og den einaste fri for optisk aktivitet. Ketosar kan isomeriserast til aldose når karbonylgruppa ligg ytst på molekylet. Slike ketosar blir kalla reduserande sukker.

Av ketosar finst mellom andre:
 Triosar: dihydroksyaceton
 Tetrosar: erytrulose
 Pentosar: ribulose og xylulose
 Heksosar: fruktose, psikose, sorbose og tagatose
 Heptosar: sedoheptulose
 Oktosar: -manno-oktulose
 Nonosar: -glysero--galakto-nonulose

Bakgrunnsstoff

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Ketose» frå ,  den 19. januar 2017.
Triose

Triosar er monosakkarid som inneheld tre karbonatom. Det finst tre ulike former av sukkeret: -glyseraldehyd og -glyseraldehyd, som begge er aldotriosar sidan karbonylgruppa ligg ytst i kjeda, og dihydroksyaceton, som er ein ketotriose sidan karbonylgruppa ligg i midten.

Triosar er viktige for celleanding. Gjennom glykolyse blir fruktose-1,6-difosfat broten ned til glyseraldehyd-3-fosfat og dihydroksyacetonfosfat, som seinare gjev opphav til mjølkesyre og pyrodruesyre.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Triose» frå ,  den 19. januar 2017.
Fredrik Høstaker

Fredrik Høstaker () er ein norsk skodespelar og songar frå Førde i Sogn og Fjordane.  Han har m.a. gått dramalinja på Firda vidaregåande skule og teaterlinja på Romerike Folkehøgskole.

I 2009 gav han ut diktsamlinga I gråsona : ei samling av dikt frå totusenogseks til totusenogni.

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

Kjelder

 Bloggen til Sparebanken Sogn og Fjordane 

Forfattarar frå Førde
Norske lyrikarar
Multippel sklerose

Multippel sklerose (MS) er ein autoimmun demyeliniserande betennelsessjukdom i sentralnervesystemet. Årsaka til sjukdomen er uviss, men fleire genetiske risikofaktorar er kjende.

Multippel sklerose er den mest vanlege ikkje-traumatiske årsaka til invaliditet hjå unge vaksne.

Multippel sklerose kjem i ulike variantar. Dei aller fleste (85%) som er råka av MS har den attakkvise varianten (RRMS), som har periodar med betring og forverring. Kring halvparten av desse vil utvikla sekundær progressiv MS (SPMS) innan eit par tiår. Kring 10-15% av pasientane har primær progressiv MS, som er varianten med den verste prognosen og med snøgg sjukdomsutvikling. Både primær og sekundær progressiv MS har ei stødig sjukdomsutvikling med gradvis aukande nevrologisk invaliditet. Båe variantane utviklar seg omkring like snøgt.

Klinisk isolert syndrom (CIS) er dei fyrste kliniske teikna på ein sjukdom med demyeliniserande betennelse som kan vera multippel sklerose, men der tidsaspektet til ein MS-diagnose ikkje er møtt. Ulike grupper av undersøkte pasientar med CIS viser ulikt sannsyn for å seinare få diagnosen multippel sklerose.

Kjelder 

 
Sjukdomar knytte til Epstein-Barr-viruset
Tetrose

Tetrosar er monosakkarid som inneheld fire karbonatom. Dei kan delast inn i to grupper etter kva for posisjon den funksjonelle gruppa har. Aldotetrosar har ei aldehydgruppe i 1-posisjon og ketotetrosar har ei ketongruppe i 2-posisjon. Aldotetrosar har to kirale senter og dimed fire moglege stereoisomerar. To av dei førekjem naturleg som enantiomerar av erytrose og treose i -konfigurasjon. Ketotetrosar har eitt kiralt senter og dimed to moglege stereoisomerar: erytrulose i  og -konfigurasjon, der sistnemnde førekjem naturleg.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Tetrose» frå ,  den 20. januar 2017.

Bakgrunnsstoff
Hilkka Riihivuori

Hilkka Riihivuori, fødd Kuntola, () er ein finsk tidlegare langrennar frå Jurva i Södra Österbotten. Ho vann ni medaljar i ulike internasjonale meisterskap, fem i verdsmeisterskap og fire i olympiske vinterleikar. Riihivuori si einaste gullmedalje kom då Finland vann VM-stafetten på heimebane i Lahti i 1978.

Aktiv
Hilkka Kuntola viste allereie i unge år stort talent i langrennsløypa. Både i 1968, -70 og -71 vart ho junior-europameister i langrenn. Under Vinter-OL 1972 i Sapporo kom ho på femteplass på 5 km og ho gjekk andreetappen på det finske laget som vann sølv i 3 x 5 km stafett. Fire år seinare vann ho eit nytt stafettsølv då dei olympiske vinterleikane 1976 fann stad i Innsbruck, og ho kleiv til fjerdeplass på 5-kilometeren.

Då Ski-VM 1978 vart arrangert på finsk heimegrunn i Lahti, enda Riihivuori opp med å verte nummer ein, to, tre og fire i dei fire langrennstevlingane for kvinner. Gullmedaljen fekk ho i 4 x 5 km stafett saman med Taina Impiö, Marja-Liisa Hämäläinen og ankerkvinna Helena Takalo. Same Takalo vann 5 km framfor nettopp Riihivuori, som på si side tok bronsemedaljen på 10 km og kom på fjerdeplass på den avsluttande 20-kilometeren.

Frå Vinter-OL 1980 i Lake Placid reiste Riihivuori heim med to sølvmedaljar, etter å vorte slått med få sekundar av høvesvis Raisa Smetanina frå Sovjetunionen på 5 km og austtyske Barbara Petzold på 10 km. Også under Ski-VM 1982 i Oslo vann Riihivuori sølvmedaljane på 5 og 10 km, men då bak norske Berit Aunli i begge tevlingane. I same meisterskapen tok ho også bronsemedaljen på 20 km. Ho la opp ved sesongslutt.

Skiskyttarane Erkki Antila og Keijo Kuntola er syskenbarna hennar.

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar.

Finske langrennsløparar
Verdsmeistrar i langrenn
Vinnarar av Holmenkollmedaljen
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Finland
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Finland
Medaljevinnarar under vinter-OL 1972
Finske deltakarar under vinter-OL 1972
Langrennsløparar under vinter-OL 1972
Medaljevinnarar under vinter-OL 1976
Finske deltakarar under vinter-OL 1976
Langrennsløparar under vinter-OL 1976
Medaljevinnarar under vinter-OL 1980
Finske deltakarar under vinter-OL 1980
Langrennsløparar under vinter-OL 1980