alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Gjermund Grivi

Gjermund Nilsson Grivi () var ein sakførar, gardbrukar, sorenskrivar og stortingsmann frå Bø i Telemark. Han var sentral då venstrelag vart skipa i Bø i Telemark i 1893, og representerte partiet på Stortinget i til saman 18 år.

Grivi var son til lensmannen i Bø i Telemark. Han vart student i 1886 og cand. jur. fem år seinare. Frå 1891 var han overrettssakførar og frå 1894 i tillegg brukar av farsgarden. Grivi var medlem av heradsstyret i ei rekke år, ordførar 1898-1915. Perioden 1915-36 var han sorenskrivar for Nedre Telemark.

I 1913 vart han medlem av vassdragskommisjonen, ein posisjon han hadde til 1920. Under striden om konsesjonslovene var Grivi ein leiande talsmann mot at utanlandsk kapital skulle få makt. 

Perioden 1903-06 var Grivi 2. representant frå Bratsberg amt på Stortinget. Frå 1906 til 1912 representerte han einmannskrinsen Austre Telemark. Alle dei ni fyrste åra på tinget hadde han plass i Konstitusjonskomiteen, frå 1908 var han sekretær i komiteen. Stortingsperioden 1910-12 var han sekretær i Reguleringskomiteen og medlem av Fullmaktskomiteen. Han var deretter stortingsrepresentant i tre åtskilde periodar; 1916-18, 1922-24 og 1928-30. Perioden 1916-18 var han formann i Landbrukskomiteen og to sesjonar medlem i Utanrikskomiteen, samt odelstingspresidemt 1916-17. Han var formann av Skog- og vassdragskomiteen 1922-24 og medlem av Utanrikskomiteen 1923-24. I sin siste bolk på Stortinget var han medlem av Skog- og vassdragskomiteen.

Grivi var også formann i mottakingskomiteen da Kong Haakon skulle presenterast for stortinget i 1905. Han var også ein sterk pådrivar for å få jernbanen om Bø og ikkje direkte frå Gvarv til Lunde, (denne strekninga vart populært kalla Grivisvingen). Grivi var leiar av Stortinget si fråhaldsgruppe 1910-12, og heile tida ein aktiv målmann.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1904-1906
Stortingsrepresentantar 1907-1909
Stortingsrepresentantar 1910-1912
Stortingsrepresentantar 1916-1918
Stortingsrepresentantar 1922-1924
Stortingsrepresentantar 1928-1930
Folk frå Nome
Målfolk
Johan Albert Hoff

Johan Albert Svendsen Hoff () var ein pressemann og stortingsmann frå Sandsvær i Buskerud. Han representerte partiet Venstre.

Hoff var son til ein gardbrukar. I sine yngre år gjekk han to kurs på folkehøgskular. Han vart redaksjonssekretær i Drammen i 1891, året etter fekk han stilling som redaktør av avisa «Tunsbergeren» i Tønsberg. Hoff var medlem av Tønsberg bystyre 1898-1907 og 1911-??, ei tid varaordførar.

Hoff representerte bykrinsen Tønsberg på Stortinget perioden 1906-09. Han var då medlem av militærkomiteen.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1907-1909
Folk frå Kongsberg
Jørgen Jorde

Jørgen Jensen Jorde () var ein norsk gardbrukar, sakførar og stortingsmann frå Nes i Hallingdal. Han var medlem av Venstre.

Jorde var son til ein gardbrukar. Åra 1877-79 var han heradskasserar, dei neste to åra var han utskiftingsassistent. Dernest las han til artium og vart student i 1883 og sidan cand. jur. i 1889. Han overtok farsgarden i Nes i 1884 og busette seg på denne etter han var ferdig med studiane. Ved sidan av gardsdrifta var praktiserte han som overrettssakførar. Frå 1911 var han aktor ved meddoms- og avhøyrsrettar.

Jorde var medlem av heradsstyret i Nes frå 1886, i fleire år var han ordførar. Elles styreformann i den lokale sparebanken frå 1904. Jorde var einmannskrinsen Hallingdal sin representant til Stortinget i perioden 1906-09. Han var medlem av fullmaktskomiteen og av protokollkomiteen.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1907-1909
Folk frå Nes i Buskerud
Norske gardbrukarar frå 1800-talet
Norske gardbrukarar frå 1900-talet
Johan Hyggen

Johan Gundersen Hyggen () var ein gardbrukar og stortingsmann frå Røyken i Buskerud. Han var medlem av Venstre. Andreas Guttormsen Egge var farbror hans.

Hyggen var son til ein gardbrukar og tok over farsgarden i 1882. I yngre år gjekk han Sagatun Folkehøyskole. Han var medlem av heradsstyret i Røyken i mange år og formann i skulestyret. Hyggen var einmannskrinsen Buskerud sin representant til Stortinget i perioden 1906-09. Der var han medlem av næringskomite nr 1.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1907-1909
Folk frå Røyken
Lekter nr. 3

Lekter «Nr. 3» var den første byggekontrakten for A/S Stord og vart levert for Kullkompaniet af 1871 i Bergen. Dette var eit pioneroppdrag for verftet og fleire av dei tilsette tok Veritas sitt sertifikat i sveising

Det vart skrive byggekontrakt 18. august 1943. Lekteren skulle nyttast til frakting av kol og liknande i Bergen hamn. Lekteren vart sjøsett hausten 1943. Gudmor var Borghild Onarheim. 

Lekteren vart klassifisert Det Norske Veritas for slep innaskjers og vart levert frå A/S Stord i januar 1944. Kullkompaniet af 1871 hadde lekteren fram til 1964, då Stord Verft A/S kjøpte lekteren attende. Lekteren vart kjøpt for å transportere 100 katodekassar produsert ved verftet for Sør-Norge Aluminium på Husnes og kassane vart lasta ombord på lekteren og slept over fjorden til Husnes. 

I 1981 vart lekteren selt til Elias Stokken i Sagvåg på Stord. Stokke nytta lekteren til ymse slepeoppdrag, mellom anna for Stord Verft. I 1986 vart lekteren selt vidare til Godøysund Fjordhotell i Tysnes kommune ved Leif Einar Nilsen. Lekteren vart per november 1999 framleis på Tysnes og nytta som gatekjøken og kai.

Kjelder
Hvor ble båtene av? - Aker Stord 

Skip bygde ved Aker Stord
Skip frå 1944
Christian P. Storjord

Christian Angell Pedersson Storjord () var ein norsk gardbrukar, kommunemann og stortingsmann frå Beiarn i Nordland. Han var venstremann.

Storjord var son til ein gardbrukar. Sjølv gjekk han 1867-68 på Nordland amt sin landbruksskule. Frå 1869 var han i to år gardsstyrar på Løvøy i Steigen, deretter to år i same stilling på prestegarden i heimbygda Beiarn. I 1873 overtok han farsgarden og dreiv denne sidan.

Storjord var medlem av heradsstyret i Beiarn 1876-1910, i 20 av dei 35 åra var han ordførar. Tida 1881-88 var han også kommunekasserar. Elles var han forlikskommissær, styreformann for Saltens fiskeriselskap og sat òg i mange andre framskotne posisjonar. 

I alle stortingsbolkane frå 1889 til -97 var Storjord varamann til Stortinget for Venstre i Nordland. Perioden 1906-09 var han Søndre Salten krins sin representant på Stortinget. Han var då medlem av landbrukskomiteen. Grunna sjukdom, møtte han ikkje i 1909-sesjonen.

Kjelder
Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1907-1909
Folk frå Beiarn
Det Midthordlandske Dampskibsselskab

Det Midthordlandske Dampskibsselskab var eit ruteselskap på Vestlandet. Selskapet trafikkerte strekninga Bergen-Os-Fusa-Tysnes. Selskapet fusjonerte inn i Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap 1. januar 1962.

Skip sigd av Det Midthordlandske Dampskibsselskab 

Ufullstendig liste

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Det Midthordlandske Dampskipsselskap» frå ,  den 23. desember 2012.  
 

Midthordlandske
Midthordlandske
MDS-eigde skip
Gerard James Borg

Gerard James Borg er ein maltesisk låtskrivar frå 1900-talet. Han har skrive fleire malteiske bidrag til Eurovision Song Contest.

Bidrag i Eurovision Song Contest

Bidrag som ikkje vann ein nasjonal uttaking

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Gerard James Borg» frå ,  den 23. desember 2012.  
 

Maltesiske låtskrivarar
Eurovision Song Contest 2000-låtskrivarar
Eurovision Song Contest 2002-låtskrivarar
Eurovision Song Contest 2004-låtskrivarar
Eurovision Song Contest 2007-låtskrivarar
Eurovision Song Contest 2008-låtskrivarar
Maltesisike Eurovision Song Contest-låtskrivarar
Melodi Grand Prix 2005-låtskrivarar
Melodi Grand Prix 2006-låtskrivarar
Melodi Grand Prix 2010-låtskrivarar
MS «Melanddrott»

M/S «Melandrott» var ein sjøbuss bygt for Alversund og Manger Dampbåtlag og levert frå A/S Stord i 1948.

Historie
Skipet vart sjøsett 13. april 1948 og døypt av fru Fånesen. Båten vart klassifisert av Skipskontrollen og kunne ta 281 passasjerar. Systerskipet MS «Midthordland» vart levert året før frå same verft.

M/S «Melandrott» gjekk inn i ei av dei travlaste rutene til selskapet: Bergen-Frekhaug-Salhus-Isdalstø-Kvamsvåg og attende. I tillegg til mange fastbuande var det mykje hyttefolk som reiste frå byen til landet.

I 1951 vart selskapet slått saman med Lindås-Masfjorden Dampbåtlag til Bergen-Nordhordland Trafikklag. Skipet heldt fram i same ruta.

Selskapet vart òg nytta til rundturar. Til dømes vart «Melanddrott» i juni 1959 nytta på turar frå Bergen til Lysøen og Lerøyosen. Turen tok fem turar og kosta berre 5 kr.

Då det vart sett inn ferjer på strekninga Steinestø-Knarvik og vegane vart utbetra, vart det langt færre passasjerar for dei tradisjonelle rutebåtane, og i august 1973 vart «Melandrott» teke ut av ruta si. Skipet vart lagt i opplag i Florvåg. Hovudmotoren var utsliten og det ville kosta kring ein halv million kroner å få reparert motoren. Styret i selskapet valde derfor å selje fartøyet.

I september 1974 vart båten seld til Mr. Mallion G. Ashford i Kent i England, som tok han til River Midway ved Rochester på sørsida av Themsen. Her vart han ombygd til pub- og restaurantskip og fekk namnet «Ferry-Boat Inn». I 1975 var han flytta til Marry Port i Cumbria i Irskesjøen.

Skipet vart hogd opp i 1977.

Kjelder

Skip frå 1948
Norske lokalrutebåtar
Båtar frå Vestland
Skip bygde ved Aker Stord
Skip sluttsegla i 1977
AMDL-eigde skip
Alværsund & Mangers Dampskibsselskab

Alværsund & Mangers Dampskibsselskab var eit dampskipselskap skipa den 17. mai 1895. Det bygde vidare på dampskipselskapet som Seimstrandens Meieri skipa i 1891. 

Seimstrandens Dampskibsselskab bygde den einaste båten sin i 1891 som fekk namnet DS «Seimstrand». Ho gjekk åleine som mjølkebåt frå Seim fram til 1895. Då Alværsund & Mangers Dampskibsselskab vart skipa tok dei over «Seimstrand», og bygde same året den fyrste dampbåten DS «Manger». «Manger» forliste derimot alt i 1910, då ho vart rent i senk av DS «Sogn» utanfor Helleneset. Selskapet bygde òg DS «Alværsund» i 1900. 

I 1951 vart selskapet slått saman med Lindås-Masfjorden Dampbåtlag til Bergen-Nordhordland Trafikklag.

Flåte
 DS «Manger» (1895-1910)
 DS «Alværsund» (1900-1918)
 DS «Herløfjord» (1907-1950)
 DS «Manger» (1911-1951)
 DS «Seimstrand» (1914-1951)
 DS «Alversund» (1926-1951)
 DS «Radøy» (1930-1940)
 DS «Varden» (1934-1949)
 DS «Holsenøy» (1941-1949)
 DS «Frekhaug» (1941-1942)
 MS «Fjordbussen» (1947-1951)
 MS «Fjordbussto» (1947-1951)
 MS «Melanddrott» (1948-1951)
 MS «Sæbø» (1949-1951)

Kjelder
Alværsund & Mangers Dampskibsselskab

Skipingar i 1895
Tidlegare norske reiarlag
Sjøfart i Vestland
Nedleggingar i 1951
 
BNR
Lindås-Masfjorden Dampbåtlag

Lindås-Masfjorden Dampbåtlag var eit reiarlag som dreiv lokalruter i Nordhordland og i Gulen. Det vart skipa i 1880 som Lindås-Masfjorden Dampskibselskab, men skifta namn i 1931. I 1951 slått saman med Alværsund & Mangers Dampskibsselskab til Bergen-Nordhordland Trafikklag. 

I Gulen hadde selskapet faste ruter til Furnes, Fivelsdal, Halsvik og Byrknes.

Flåten
 DS «Nordhordland» (1880-1908
 DS «Horden» (1885-1938)
 DS «Rolf» (1895-1921)
 DS «Masfjord» (1907-1944)
 DS «Lindaas» (1909-1951)
 DS «Austrheim» (1913-1951)
 MS «Lygra» (1935-1951)
 DS «Masfjord» (1946-1951)
 DS «Matredal» (1946-1951)

Kjelder
 Sogn og Fjordane fylkesleksikon
 Flåteliste

Tidlegare norske reiarlag
Skipingar i 1880
Nedleggingar i 1951
Sjøfart i Vestland
BNR
Tiwi

Tiwi (uttalt )
er eit australsk språk som er tala av tiwiar frå Nordterritoriet i Australia. Tiwiane kjem frå øyane Bathurst og Melville like nord for kysten av Austalia. 

Tiwi er eit isolert språk og er tradisjonelt polysyntetisk, det vil seie at enkeltord kan vera bygde av svært mange morfem. Språket har eit hundretals nominalar (noko liknande substantiv og adjektiv) som kan setjast saman med verb, ofte i ei ganske ulik form frå sine usamansette former. Språkkontakt med europeiske språk (engelsk) har ført til store endringar i språket, slik at moderne tiwi er mykje meir analytisk enn det tradisjonelt
le polysyntetiske språket, i tillegg til endringar i ordtilfanget. I ei undersøking frå 1993 snakka berre folk over 55 år tradisjonell tiwi, medan alle under 30 år snakka moderne tiwi.

Døme
Døma under viser skilnaden mellom tradisjonell og moderne tiwi:

Tradisjonell tiwi
a-mpi-ni-watu-wujingi-ma-jirrikirnigi-yangurlimay-ami
ho-NPST-LOC-morgon-DUR-COM-lys-gå-MOV
Ho (sola) skin der borte om morgonen
 (Bokstaveleg ho går der borte om morgonene med lys)

Moderne tiwi
japinari wokapat a-mpi-jiki-mi kutawu with layt
morgon går    ho-NPST-DUR-gjera der med lys

Eit anna døme på tiwi er stadnamnet Wurrumiyanga, som tyder 'staden der sikadane bur'.

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Tiwi» frå ,  den 24. desember 2012.  
 
Delar av denne artikkelen bygger på «Tiwi language» frå ,  den 19. oktober 2013.  
 

Australske språk
Einskildspråk
Isolerte språk
MS «Espenes»

M/S «Espenes» var ein fiskebåt bygd for Trygve Vangberg i Oslo. Skroget vart bygt i tre av skipsbyggar Sauholmen og Sønn i Berggrend i Fusa kommune i Hordaland, medan resten av skipet vart bygd på A/S Stord.

Historie
Skroget vart sjøsett på seinsommaren 1945, men var ikkje heilt vellukka. Det var noko grunt og evjebotn, slik at skroget sette seg fast i evja. Ein måtte derfor ha hjelp til å få det laust. Skroget vart så slept til Stord, der båten vart gjort ferdig. I desember 1945 var fiskebåten klar til å gå på fiske, klassifisert av Det Norske Veritas. 

20. november 1946 kjøpte Partrederiet Terje Johansen i Jennestad i Sortland fiskebåten som no fekk namnet MS «Vardholm». «Vardholm» fekk ny motor i 1957 og igjen i 1964.

21. februar 1977 vart ho kjøpt av P/R Torbjørn Havbakk, og 13. april 1978 vart ho kjøpt på auksjon av Jahn Holthe i Rødseidet. På grunn av økonomiske problem overtok Abelvær Slipp og Mekaniske Verksted båten. 

Vinteren 1980 vart det brann i Vardholm i Lofoten. Vardholm var fullstendig utbrent og vart kondemnert.

Kjelder

Skip frå 1945
Skip sluttsegla i 1980
Skip bygde ved Aker Stord
Norske fiskefartøy
Warlpiri

Warlpiri er eit australsk språk som blir tala i av rundt 3000 menneske i Nordterritoriet i Australia. Det høyrer til den ngarrkiske greina av pamanyunganske språk. Warlpiri er i dag eitt av dei største  urfolksspråka i Australia målt i talet på brukarar.

Fonologi 
Tabellane under viser lydsystemet til warlpiri. Symbol i vinkelparentes (t.d. ‹p›) er slik dei ser ut i ortografien, medan symbol i hakeparentes (f.eks. [p]) er fonane skrive med IPA.

Vokalar 
Warlpiri har eit vokalsystem som minnar om det i klassisk arabisk; tre vokalar i tillegg til at lengden er avgjerande, noko som gjev totalt seks vokallydar.

Konsonantar

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Warlpiri» frå ,  den 24. desember 2012.

Bakgrunnsstoff 
 Warlpiris grammatikk, eksempler og språklige studier

Pama-nyunganske språk
Språk i Australia
Nordterritoriet
Einskildspråk
MS «Balholm»

M/S «Balholm» er ein båt bygt for Fylkesbåtane i Sogn og Fjordane bygt ved A/S Stord. Skipet gjekk i fart i indre Sognefjorden frå 1949 til 1974.

Historie
Skipet vart sjøsett 23. juli 1948 og døypt av fru Røsberg. Båten vart klassifisert i Skipskontrollen for 276 passasjerar og levert til Fylkesbåtane 26. april 1949. 

Ho vart sett inn i ruta Flåm-Høyanger med korrespondanse i Flåm med tog til Oslo. Om sommaren gjekk ho i rute Flåm-Fjærland med mange utanlandske turistar. 

Då det kom fleire hurtigbåtar kvar dag frå Bergen til Årdalstangen, endra trafikkmønsteret seg og «Balholm» låg i opplag om vinteren. Om sommaren vart ho derimot nytta i ruta Flåm-Gudvangen. Då bilferja kom på same ruta vart det slutt for sjøbussen. 

I september 1974 vart ho kjøpt av Tartan Arrow Ltd. i London og skifta namn til «Tartan Arrow V». I 1976 vart båten kjøpt av ein reiar i Nord-Irland og fekk no attende det gamle namnet sitt, «Balholm». I 1977-1979 låg båten i Nord-Irland og fungerte som hovudkvarter for ein yachtklubb. 

26. januar 1979 forsvann «Balholm» under mystiske omstende. Avisa Sunday Express skreiv 11. februar 1979 følgjande: «M/S Balholm kom i vanskar utanfor kysten av Pembrokeshire. Ho dreiv hjelpelaus omkring. Dei seks personane ombord vart teken ombord i ein livbåt etter at dei hadde klart å ankre opp båten. Neste dag var båten forsvunne. Ingen kunne gje noko rimeleg forklaring på kvar M/S Balholm hadde teke vegen.»

Kjelder

Norske lokalrutebåtar
FSF-eigde fartøy
Skip frå 1949
Skip sluttsegla i 1979
Skip bygde ved Aker Stord
1949 i Noreg
Nordiske greiner under vinter-OL 1972

Nordiske greiner på ski under Vinter-OL 1972 i Sapporo bestod av ti øvingar. Tre av øvingane var for kvinner, alle i langrenn, medan resten var for menn. Mennene tevla både i langrenn, kombinert og skihopping.

Medaljar

Kombinert

Menn 

Dato: 5. februar

Langrenn

Kvinner

5 km 

Dato: 9. februar

10 km 

Dato: 6. februar

3 x 5 km stafett 

Dato: 12. februar

Menn

15 km 

Dato: 7. februar

30 km 

Dato: 4. februar

50 km 

Dato: 10. februar

4x10 km stafett 

Dato: 13. februar

Skihopping

Menn

Normalbakken 

Dato: 6. februar

Storbakken 

Dato: 11. februar

Vinter-OL 1972
Nordiske greiner under vinter-OL
1972 i Japan
MS «Fru Inger»

MS «Fru Inger» var ein kystrutebåt levert for Fosen Aktie Dampskibsselskap frå A/S Stord i 1950.

Historie
M/S «Fru Inger» vart sjøsett 26. august 1949, døypt av fru Storli. Båten vart klassifisert av Det Norske Veritas for innaskjersfart og kunne ta 497 passasjerar. Skroget vart bygt ekstra kraftig, særleg forskipet, fordi båten skulle segle i særskild verharde område. 

Skipet vart levert til Fosen Dampskipselskap den 10. juni 1950 og gjekk inn i ruta Trondheim-Hitra-Frøya. 

Det grunnstøytte den 18. februar 1953 ved Hestvika og fekk store skadar. Reparasjonen tok tre månader. «Fru Inger» fekk ny motor 1. mai 1968 og fortsette i same ruta fram til 1973. Reisemønsteret hadde då endra seg i løpet av åra. Folk køyrte i større grad med privatbilar i tillegg til at hydrofoilbåtane kom til området. «Fru Inger» vart derfor lagt i opplag.

Seinare historie
13. mai 1974 kjøpte Alf Nepstad i Bergen skipet, og i desember 1976 vart det selt til Dansk Norsk Skips A/S i Fredrikstad, men var framleis registrert i Bergen. 

24. oktober 1977 vart skipet selt til ein kjøpar i Panama og registrert under Vest-Tyskland. Skipet vart observert på vestkysten av USA i 1985, og hadde då namnet California Rose, og igjen i 1992 i Santa Monica i California. 
Det figurerte både i Falcon Crest og i A-Team. 

I 2000 spora Tore Strømøy opp båten i programmet Tore på sporet. Han lette lenge før han fann ho att i Mazatlán i Mexico. Båten var i særs dårleg stand og mellom anna fullstendig ribba for inventar og utstyr, men motoren var framleis intakt. Båten var eigd av ei kvinne som dreiv ei fiskeindustribedrift. Ho hadde planar om å bygge båten om til fiskefabrikkskip, men då pengane tok slutt vart skipet lagt i opplag. 

Den vidare lagnaden til skipet er ukjend.

Kjelder

Norske kystrutebåtar
FAD-eigde fartøy
Skip frå 1950
Skip bygde ved Bergen Mekaniske Verksted
1950 i Noreg
Høstadfunnet

Høstadfunnet er eit arkeologisk funn i Golåsmyra på garden Høstad på Byneset, vest for Trondheim i 1899. Arbeidaren Knud Byahagen fann 13 gjenstandar av tre då han grov i torva. I dag er 11 av desse bevart ned NTNU Vitskapsmuseet.  Funnet i myra er ein av dei mest sjeldsynte treskattane i Nord-Europa. Ved hjelp av C-14 metoden har ein tidfesta fleire av gjenstandane til rundt 800 f. Kristus.
Av dei 11 godt bevarte gjenstandane er det 10 koppar eller kar og ein skammel. Det er to større fat, ein stor bolle og sju mindre skåler. Fleire av gjenstandane er utskorne. Den mest dekorerte er skammelen.

Referansar 

Arkeologi i Noreg
Trondheim
Gauldalsraset

Gauldalsraset var eit sand- og grusras med ei påfølgjande flaumkatastrofe i Gauldalen i 1345. Raset og oversymjinga blir ofte omtala som noregshistorias største naturkatastrofe. Ifølgje islandske kjelder skal skredet ha gått på krosssmessedag, 14. september, 1345. Det finst ikkje mange kjelder frå denne tida som nemner raset. Den første kjelda, Skålholtannalen, som er skrive tre år etter raset og to andre kjelder, lagmannsannalen og Flatøyannalen, inneheld informasjon om hendinga. I tillegg har munnleg tradisjon og geologiske tolkningar vore med på å forklare hendinga.

Ifølgje dei gamle kjeldene gjekk raset ved Kvasshylla, eller garden Haga, tre km nord for Støren. Raset demte opp Gaula og danna ein innsjø, somme gonger omtala som Hagavatnet, som strekte seg 14 kilometer opp i dalen til Bones. Oppover dalen vart 25 gardar oversumde og heilt øydelagde. Til slutt raste demninga som må ha vore mellom 30 m og 40 m høg og store mengder lausmassear og vatn oversumde dalen helt ned til Melhus. Over 50 gardar og sju kyrkjer skal ha blitt øydelagde av raset og oversymjinga og over 500 menneske omkom.

Nyare overslag syner at det med stort sannsyn har gått ras ved Kvasshylla for så lenge sidan. Overslaga syner at raset måtte ha vore på minst 45 millionar kubikkmeter dersom det er sant at innsjøen strekte seg heilt opp til Bones. Demninga må ha vore minst 33 m høg for at innsjøen skulle ha strekt seg så langt opp i dalen. Gauldalsraset var likevel ikkje like stort som Verdalsraset, men mange fleire omkom i Gauldalen.

Kvifor så mange omkom, kan kan hende setjast i samanheng med at det var midt i ei pilegrimslei. Ei av dei eldste kjeldene nemner faktisk at det var om lag 250 vegfarande og over 250 fastbuande som miste livet i raset. Raset i Gauldalen omfatta eit mykje større område enn Verdalsraset. Heile dalen frå Bones langt opp i dalen og heilt ned til Melhus var øydelagt, hovudsakleg på grunn av flaumen etter at demninga brast.

Det har vorte hevda at raset var eit leirras, men ei avhandling publisert i 2001 påviser at det var sand og grus som rasa ut.

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Gauldalsraset» frå ,  den 17. januar 2013.

Litteratur

Bakgrunnsstoff
Flomkatastrofen i Gauldalen i 1345 – Norsk Skogmuseum
Flomkatastrofen i 1345  – Norsk Skogmuseum

Ras i Noreg
Flaumar i Noreg
Historie i Trøndelag
Hendingar på 1300-talet
1345
Musculus teres major

{{Infoboks muskel
| Latinsk namn   = Musculus teres major
| Norsk namn     = Den store runde muskelen
| GrayEmne       = 123
| GraySide       = 442
| Bilete         = Teres major.PNG
| Bilettekst     = Frå baksida ser ein korleis m. teres major (i raudt) ligg samanlikna med dei andre musklane som bind overekstremiteten til ryggsøyla. 
| Bilete2        = Teres major muscle back.png
| Bilettekst2    = M. teres major sett bakfrå. 
| Utspring       = Den bakre delen av den nedre skulderbladskanten, angulus inferior scapulae.
| Feste          = Kanten til den vesle beinknuten på overarmsbeinet, crista tuberculi minoris humeri.
| Arterie        = A. subscapularis og vidareføringa a. circumflexa scapulae. 
| Nerve          = N. subscapularis frå plexus brachialis.
| NerveRoot      = 
| Rørsle         = Innoverrotasjon av overarmsbeinet.
| FysikalskTest  = 
| Antagonist     = 
| MeshNamn       = 
| MeshNumber     = 
}}

Musculus teres major (frå latin teres – «rund», major - «stor»), på norsk somtid òg kalla den store runde muskelen, er ein rund skuldermuskel som går frå nedst på skulderbladet og til øvst på overarmsbeinet. Han er innervert av n. subscapularis'' og innoverroterer overarmsbeinet. 

Han er òg med på å forme den bakre aksillefolden saman med m. latissimus dorsi og m. teres minor og dannar den nedre begrensinga av det laterale og mediale aksillehòlet.

Fleire bilete

Sjå òg
M. teres minor

Bakgrunnsstoff

Teres major