alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Mikroglia

Mikroglia er gliaseller som verkar som makrofagar i hjernen og er ein del av immunsystemet der. Mikroglia finst i kvilande og aktiverte stoder.

Mikroglia kan aktiverast ved uynskte tilstandar i sentralnervesystemet, som skade. Når dei er aktiverte, kan dei sleppa ut ulike molekyl og vandra til problemstader. I den aktiverte stoda kan dei òg verka som makrofagar og eta andre seller, som bakteriar og seller som høyrer til i sentralnervesystemet. Dei kan òg fanga inn ulike molekyl og avfall. Kvilande mikroglia kan òg vandra kring og leita i omgjevnadene etter vanskar, og vert aktiverte om dei finn nokre.

Mikroglia kan ha oppstått tidleg i utviklinga, og finst i so ulike organismar som pattedyr, igler, sniglar og krepsdyr. I blodigla finst kring 10 000 mikroglia og 400 nerveseller i kvar ganglie, slik at mikroglia er mykje meir talrike enn nerveseller i denne organismen.

I ein studie av mus med ein demyeliniserande variant av eksperimentell autoimmun encefalomyelitt vart det funne at mikrogliasellene i demyeliniserte område ikkje såg ut til å ta aktivt del i demyeliniseringa ved byrjinga av sjukdomen, men berre tok opp avfall produsert av demyeliniserande monocyttavleidde makrofagar. Mikrogliasellene i desse områda hadde òg nedregulert stoffskifte.

Kjelder 

Makrofagar
Gliaceller
Kristian Hermann Berg

Kristian Hermann Berg () var ein norsk fiskar, småbrukar, samvirkekonsulent og politikar frå Gamvik i Sørøysund i Finnmark. I tida 1928 til 1945 var han 1. representant på Stortinget frå Finnmark, vald for Arbeidarpartiet.

Berg var i 1911 elev ved amtsskolen i Alta 1911. Der etter var han fiskar og skipper, og dreiv mellom anna håkjerringfiske til havs på eiga fiskeskøyte frå 1917. Sidan 1918 eigde og dreiv han småbruket Hønsebyvik i Sørøysund. Frå mai 1938 arbeidde han som statleg konsulent i fiskarsamvirket i Nord-Noreg.

Berg var ei drivande kraft i organiseringa av fiskerinæringa i Vest-Finnmark. I 1920 var han med å stifte Sandøbottens Fiskerforening, formann i laget i tre år. To år etter var han mellom stiftarane av Vest-Finmarkens gjensidige låneforretning og var 1923-28 forretningsførar for selskapet. Og i 1930 var han med å stifte Finnmarks fiskerforbund.

Åra 1924-27 var Berg likningssekretær i Sørøysund. Han gjekk då i 1928 over til å vere ordførar i Sørøysund, ein posisjon han hadde til 1937. Samstundes vart han i 1928 stortingsmann for Arbeidarpartiet og Finnmark, attvald både i 1930, 1933 og 1936. På Tinget var han 1928-30 medlem i Næringskomite nr 1 og frå 1931 i Sjøfarts- og fiskerikomiteen. 

Attåt stortingsarbeidet var Berg medlem i Komiteen om fiskeridistriktenes vanskeligheter av 1932 og i Råfiskkomiteen av 1937, formann i Komiteen om fiskerienes tryggingsfond av 1938, medlem i Fiskeværkomiteen av 1947 og i Komiteen om eigedomsretten til fiskefartøy av 1948. 

Under okkupasjonen av Noreg vart han arrestert 26. juni 1942. Sidan sat han i fangeleirane Sydspissen, Veidalen og Tromsdalen til vinteren 1943. Der etter var han innom leirane Vollan og Grini, før han enda opp i Sachsenhausen. Etter knappe to år i Sachsenhausen sat han ei tid i Neuengamme og 12 døgn i ein fangeleir i Danmark. 2. mai 1945 kom han til Sverige.

Kjelder
 

Stortingsrepresentantar for Finnmark
Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar 1928-1930
Stortingsrepresentantar 1931-1933
Stortingsrepresentantar 1934-1936
Stortingsrepresentantar 1937-1945
Ordførarar i Sørøysund
Ap-ordførarar i Finnmark
Norske fiskarar
Norske gardbrukarar
Norske konsentrasjonsleirfangar under andre verdskrigen
Folk frå Hammerfest
Mirela Manjani

Mirela Manjani () er ein albansk-gresk tidlegare spydkastar frå Durrës i Albania. Ho vart verdsmeister i øvinga i 1999 og 2003 og europameister i 2002.

Aktiv
Manjani deltok i internasjonal friidrett for fødelandet Albania fram til 1997. Ho gifta seg då med vektløftaren Giorgios Tzelilis og vart gresk statsborgar. I 1999 vann Manjani VM-gull i Sevilla framom russiske Tatjana Sjikolenko og norske Trine Hattestad. Under dei olympiske sommarleikane i Sydney hausten 2000 sette Manjani gresk rekord med 67,51 m, men hennar livs lengste spydkast heldt ikkje til gull, etter som norske Trine Hattestad presterte 68,91 m i fyrste omgangen. Året etter tok Manjani eit nytt internasjonalt sølv under VM 2001, då bak cubanske Osleidys Menéndez.

Både i friidretts-EM 2002 og VM 2003 steig Manjani til topps etter spydtevlinga, i begge meisterskapane var ho i ei lita klasse for seg. I si siste store meisterskapstevling, Sommar-OL 2004 i Aten, kneip ho bronsen i siste omgangen, seks centimeter framom tsjekkiske Nikola Brejchová.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 1995 i Göteborg: Nr 12 – 55,56 m
OL 1996 i Atlanta: Utslått i kvalifiseringa (55,64 m =nr 24)
VM 1997 i Aten: Nr 11 – 61,02 m
EM 1998 i Budapest: Nr 9 – 58,65 m
VM 1999 i Sevilla: Gullmedalje – 67,09 m, framom Tatjana Sjikolenko (66,37 m)
OL 2000 i Sydney: Sølvmedalje – 67,51 m, bakom Trine Hattestad (68,91 m)
VM 2001 i Edmonton: Sølvmedalje – 65,78 m, bakom Osleidys Menéndez
EM 2002 i München: Gullmedalje – 67,47 m, framom Steffi Nerius (64,09 m)
VM 2003 i Paris: Gullmedalje – 66,52 m, framom Tatjana Sjikolenko (63,28 m)
OL 2004 i Aten: Bronsemedalje – 64,29 m

Kjelder

Albanske friidrettsutøvarar
Greske friidrettsutøvarar
Spydkastarar
Utrecht-skulen

Utrecht-skulen var ei kunstrørsle som oppstod rundt Utrecht i Nederland ved starten av 1600-talet. Ho var sterkt inspirert av den italienske målaren Caravaggio, og målarane som tilhøyrde henne er også blitt omtalt som Utrecht-caravaggistane. Skulen var inspirert av realismen og chiaroscuro-teknikken i verk av Caravaggio og etterfølgjaren hans Bartolommeo Manfredi.

Nokre av medlemmane var Hendrick Terbrugghen, Gerrit van Honthorst og Dirck van Baburen, som var elevar og Abraham Bloemaert og var i Roma på byrjinga av 1610-åra. Her var også Jan van Bijlert,  Matthias Stom og Adam Elsheimer,  sistnemnde truleg ein annan påverknad på skulen.

Motiva til målarane i Utrecht-skulen kunne vera religiøse, mytologiske, historiske eller verdslege. Sjangermåleri av typen Caravaggio hadde utført utgjorde ein framtredande del.
Dei oppnådde chiaroscuro-effekten ved å måla enkle lyskjelder i mørke rom.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Utrecht-skolen» frå ,  den 14. juni 2017.  
 

Barokkmåleri
Barokken
Kunst på 1600-talet
Skulen
Nederlandsk kunst
Amazonium

Amazonium (namnsett etter Amazonislågsletta) er den gjeldande geologiske perioden på Mars og dekkjer minst halvparten av soga til planeten. Perioden byrja for kring 2,9 milliardar år sidan og kjem etter Hesperium. Han er særmerkt ved turre klimatiske tilhøve.

I Amazonium har vinderosjon endra store delar av marsyta; men det har òg funnest vulkanisme, mellom anna i form av utbrot frå Olympusfjellet.

Byrjinga til Amazonium er definert ved at bakken i Vastitas Borealis vart fylt opp med jamne avsetjingar.

Kjelder 

Geologien til Mars
Eunice Barber

Eunice Barber () er ein sierraleonsk-fransk tidlegare friidrettsutøvar, fødd og oppvaksen i Freetown i Sierra Leone. Ho representere Sierra Leone til 1998, sidan 1999 Frankrike. Barber vart verdsmeister i sjukamp i 1999 og i lengdehopp i 2003.

Aktiv
Barber braut gjennom i 1995 med ein fjerdeplass i sjukamp under friidretts-VM 1995 i Göteborg og siger i lengdehopp ved dei panafrikanske leikane i Harare. Ho vart fransk statsborgar i februar 1999. Eit halvt år seinare sette ho personleg rekord med 6 861 poeng i sjukamptevlinga under VM 1999 i Sevilla og vann ein klar siger framom britiske Denise Lewis og Ghada Shouaa frå Syria.

Då VM i friidrett 2003 fann stad i Paris, var ho sjanselaus mot svenske Carolina Klüft i sjukampen. Klüft plukka 7 001 poeng, 246 fleire enn sølvvinnar Barber. Derimot lukkast Barber å vinne gullmedaljen i lengdehopp då ho smelte til med 6,99 meter i siste omgangen. Også i VM 2005 måtte Barber sjå seg slått av Klüft i sjukamp, men differansen var skrumpa til 63 poeng. I lengdetevlinga enda Barber på bronseplassen.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
 OL 1992 i Barcelona: Nr 26 i sjukamp
 VM 1993 i Stuttgart: Braut sjukampen
 VM 1995 i Göteborg: Nr 4 i sjukamp – 6 340 poeng
 Panafrika-leikane 1995 i Harare: Gull i lengdehopp – 6,70 m 
 OL 1996 i Atlanta: Nr 5 i sjukamp – 6 342  poeng, utslått i lengdehopp (6,45 m =nr 19)
 VM 1997 i Aten: Utslått i lengdehopp (6,19 m =nr 31)
 VM 1999 i Sevilla: Gull i sjukamp – 6 861 poeng, utslått i kvartfinalane på 100 m hekk (13,09)
 OL 2000 i Sydney: Braut sjukampen
 VM 2001 i Edmonton: Braut sjukampen
 VM 2003 i Paris: Gull i lengdehopp – 6,99 m, sølv i sjukamp – 6 755 poeng
 OL 2004 i Aten: Utslått i lengdehopp (6,37 m =nr 28)
 VM 2005 i Helsinki: Sølv i sjukamp – 6 824 poeng, bronse i lengdehopp – 6,76 m
 EM 2006 i Göteborg: Braut sjukampen
 VM 2007 i Osaka: Utslått i lengdehopp (6,51 m =nr 16)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Eunice Barber» frå ,  den 14. juni 2017.  
Denne artikkelen bygger på «Eunice Barber» frå ,  den 14. juni 2017.  
 

Franske lengdehopparar
Franske hekkeløparar
Sierraleonske idrettsutøvarar
Mangekjemparar
Cotonou

Cotonou er den største byen og det økonomiske senteret i Benin. 
Det offisielle folketalet i 2006 var 761 137, men innbyggjartalet er blitt estimert til å vera så høgt som 1,2 millionar
Byen ligg søraust i landet, mellom Atlanterhavet og Nokouésjøen.

Sjølv om det er Porto-Novo som er hovudstaden i Benin, har regjeringa sete i Cotonou. Ein finn også fleire statlege bygningar og diplomatiske tenester her. Byen har ei stor hamn, flyplass og jernbane med samband til Parakou. Andre viktige byggverk er stadionet Stade de l'Amitié, domkyrkja i Cotonou, Sentralmoskeen i Cotnou, brua Ancien Pont  Dantokpa-marknaden, som dekkjer 20 hektar.

Historie 
Ved byrjinga av 1800-talet var Cotonou (då stava Kutonou) ein liten fiskelandsby som høyrde til kongeriket Dahomey. I 1851 gjorde Frankrike ein avtale med kong Ghezo av Dahoemy om å skipa ein handelsstasjon her. Under etterfølgjaren hans Glele (1858–89) blei territoriet avstått til Frankrike gjennom ein avtale signert 19. mai 1868. I 1883 okkuperte den franske marinen byen for å hindra britane frå å ta området. Etter at Glele døydde i 1889 prøvde sonen hans, Béhanzin, å gå imot avtalen, utan hell. Deretter utvikla byen seg raskt til å bli den største hamna i regionen.

I 1960 hadde byen berre rundt 70 000 innbyggjarar. Han har vakse kraftig, særleg mot vest. Sidan det finst lite land att å byggja på, har nærliggjande byar som Abomey-Calavi,  Sèmè-Kpodji og Ouidah blitt forstader i eit storbyområde.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Cotonou» frå ,  den 14. juni 2017.

Bakgrunnsstoff 
 

Byar i Benin
Cotonou
Europacupen i fotball 1985

Europacupen i fotball 1985 var ei fotballturnering der vinnarane av 31 europeiske toppseriar i fotball var påmelde, attåt tittelforsvarar Liverpool FC. Turneringa var den 30. i rekka. Finalen fann stad 29. mai 1985 på Heysel-stadion i Brussel og utvikla seg til ein katastrofe då 39  menneske omkom på tribunane, etter at Liverpool-fans gjekk til angrep på tilskodarar som heia på Juventus. Sjølve kampen enda med Juventus-siger 1-0 over tittelforsvararane.  

Europacupen 1985 var ei rein utslagsturnering. Ved lik målskilnad etter dobbelkamp talde bortemål dobbelt. Turneringa tok til 19. september 1984. Etter to ordinære cuprundar i september-november vart kvartfinalane og semifinalane avvikla i mars-april 1985.

Juventus vann over Tampereen Ilves, Grashoppers frå Zürich, Sparta Praha og Girondins Bordeaux. Liverpool FC slo etter tur ut Lech Poznań, Benfica frå Lisboa, Austria Wien og Panathinaikos frå Athen.

Finalen
Om lag 58 000 menneske var til stades på Heysel-stadion i Brussel 29. mai 1985. Allereie ein time før avspark i kampen braut ut uro på ein seksjon av tribunane, då det vart kasta gjenstandar mellom supporterar av dei to finalelaga. Om lag då dommaren bles kampen i gang braut Liverpool-supporterar ned eit skiljegjerde. Tilskodarane i det som var meint å vere ei nøytral sone, rømde unna mot ein betongvegg, ein vegg som til sist gav etter og fall ned. 39 tilskodarar vart drepne, anten klemt i hel eller av fallskadar, og om lag 600 vart skadde i tumultane.

Michel Platini skåra det einaste målet i kampen på eit straffespark i det 58. minutt.

Juventus stilte med: Stefano Tacconi, Luciano Favero, Gaetano Scirea (kaptein), Sergio Brio, Antonio Cabrini, Massimo Bonini, Michel Platini, Marco Tardelli, Zbigniew Boniek, Paolo Rossi og Massimo Briaschi. Seks minuttar før slutt kom Cesare Prandelli inn og Brisachi gjekk ut, medan Rossi bytta med Beniamino Vignola to minuttar før dommaren bles av for full tid. 

For Liverpool FC deltok: Bruce Grobbelaar, Phil Neal (kaptein), Alan Hansen, Mark Lawrenson, Jim Beglin, Steve Nicol, Ronnie Whelan, Kenny Dalglish, John Wark, Ian Rush og Paul Walsh. Lawrenson vart skadd og gjekk ut i det 4. minutt, inn kom Gary Gillespie. I pausen vart Walsh bytta ut med Craig Johnston.

Dommar var André Daina frå Sveits.

Etterspel
Få dagar etter finalekampen vedtok UEFA å stengje ute engelske fotballag frå alle dei europeiske fotballturneringane. Utestenginga varde i fem år, men Liverpool FC måtte også vente i endå eit år .

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Europapokal der Landesmeister 1984/85» frå ,  den 14. juni 2017.  
 

Fotball i 1985
Sport i 1985
Brussel
Europacupen i fotball
Igor Netto

Igor Aleksandrovitsj Netto () var ein russisk fotballspelar, fødd og død i Moskva. Han vart olympisk meister 1956 og europameister 1960 med Sovjetunionen.

Karriere

Klubbspel
Netto var ein spelar som både vart nytta i forsvaret og på midtbana. Han spelte på Spartak Moskva i tida 1949-1966. I denne perioden var han med å vinne fem seriegull og tre cupfinalar.

Landslagsspel
Netto fekk sin landslagdebut i finske Kotka under dei olympiske sommarleikane 1952. Frå og med 1954 og sin fjerde landskamp var han fast landslagskaptein. Hausten 1956 leidde han laget til olympiske gullmedaljar under Sommar-OL 1956 i Melbourne. I finalen 8. desember vann Sovjetunionen med 1-0 over Jugoslavia. Han deltok i fotball-VM 1958, men spelte berre kampen mot Brasil. Den 10. juli 1960 møttest Jugoslavia og Sovjet til ein ny meisterskapsfinale, den aller fyrste finalen i ein europameisterskap i fotball. Finalen i Paris vart avgjort då Sovjet gjekk opp i 2-1 etter 113 minuttars spel, slik at Netto få minuttar seinare kunne heve den nye EM-pokalen. I 1962 spelte han alle Sovjets kampar under VM i fotball 1962, i ein meisterskap laget rauk ut mot arrangørlandet Chile i kvartfinalane. Medrekna ein hengekamp våren 1965 spelte Netto 54 landskampar for Sovjetunionen og skåra fire mål.

Merittar
 Olympiameister: 1956 med Sovjetunionen
 Europameister: 1960 med Sovjetunionen
 Sovjetisk seriemeister: 1952, 1953, 1956, 1958 og 1962 med Spartak Moskva
 Sovjetisk cupmeister: 1950, 1958 og 1963 med Spartak Moskva

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Igor Netto» frå ,  den 14. juni 2017.  
 

Sovjetiske fotballspelarar
Russiske fotballspelarar
Olympiske meistrar for Sovjetunionen
Spartak Moskva-spelarar
Spelarar i Fotball-VM 1958
Spelarar i Fotball-VM 1962
Kapselfrukt

Kapselfrukt eller berre kapsel er ein frukttype som er tørr og ofte fargelaus. Når frøa er mogne opnar frukta seg og set dei fri. Som regel blir frøa spreidde ved at den tørre stengelen som kapselen sit på blir sett i rørsle av til dømes vind eller dyr, slik at frøa blir kasta ut frå kapselen.

Frukttypen er utbreidd og finst i mange variantar, som sprekkapsel, porekapsel, tannkapsel og lokkapsel.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kapsel (botanikk)» frå , og «Kapsel» frå  den 14. juni 2017.  

Plantemorfologi
Europacupen i fotball 1986

Europacupen i fotball 1986 var ei fotballturnering der vinnarane av 30 europeiske toppseriar i fotball var påmelde, attåt tittelforsvarar Juventus frå Torino. Turneringa var den 31. i rekka. Finalen fann stad 7. mai 1986 i Sevilla. FC Steaua București sikra seg pokalen i eit oppgjer mot FC Barcelona som vart avslutta med straffespark-tevling, då stillinga etter ekstraomgangar var 0-0. Det var fyrste gongen eit lag frå Romania, og Aust-Europa i det heile, vann den gjævaste fotballturneringa for klubblag i Europa.

Europacupen 1986 var ei rein utslagsturnering. Ved lik målskilnad etter dobbelkamp talde bortemål dobbelt, stod det framleis likt vart det ekstraomgangar og til sist straffespark-tevling. Turneringa tok til 18. september 1985. Etter to ordinære cuprundar i september-november vart kvartfinalane og semifinalane avvikla i mars-april 1986.

Steaua slo i turneringa ut høvesvis Vejle BK, Honvéd Budapest, Kuusysi frå Lahti og RSC Anderlecht. På si side vann Barcelona over Sparta Praha, FC Porto, tittelforsvarar Juventus og, etter ekstraomgangar i semfinalane, IFK Göteborg.

Finalen
70 000 tilskodarar såg finalen på Ramón Sánchez Pizjuán-stadion i Sevilla 7. mai 1986. Etter 120 mållause minuttar vart kampen avgjort med ei straffetevling. Underleg nok mislukkast alle dei fire fyrste eksekutørane. Med to fulltreffarar frå Marius Lăcătuș og Gavril Balint, og to nye bomskot frå Barcelona, vann Steaua straffeskytinga med 2-0.

Vinnarlaget FC Steaua bestod av: Helmuth Duckadam, Ștefan Iovan (kaptein), Adrian Bumbescu, Miodrag Belodedici, Ilie Bărbulescu, Lucian Bălan, Gavril Balint, Mihail Majearu, László Bölöni, Marius Lăcătuș og Victor Pițurcă. Veteranen Anghel Iordănescu kom inn i staden for Bălan i det 72. minutt og Marin Radu entra bana i det 112. minutt, ut gjekk Pițurcă. 

FC Barcelona mønstra: Javier Urruticoechea, Gerardo Miranda, Migueli Bianquetti, José Ramón Alexanko, Julio Alberto, Ángel Pedraza, Bernd Schuster (kaptein), Víctor Muñoz, Marcos Alonso, Francisco Carrasco og Steve Archibald. José Moratalla tok plassen til Schuster i det 84. minutt og Pichi Alonso spelte dei siste ti minuttane av ekstraomgangane i staden for Archibald. 

Franske Michel Vautrot var kampens dommar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Europapokal der Landesmeister 1985/86» frå ,  den 14. juni 2017.  
 

Fotball i 1986
Sport i 1986
Europacupen i fotball
Peter Edvard Vorum

Peter Edvard Vorum () var ein norsk lærar og stortingspolitikar for Arbeidarpartiet.

Vorum vart fødd ved Steinnes i Sparbu som son av gardbrukar Christoffer Olsen Vorum (1843–1915) og Karoline Elvine Ertsaas (1855–1890). Han gjekk på Ogndal folkehøgskule frå 1901 til 1902 og vart uteksaminert ved Levanger lærarskule i 1905. Etter dette var han tilsett som lærer ved Falstad skuleheim og ein skule i Egge i 1905, og sidan ved ein skule i Andenes frå 1906 til 1909. Frå 1910 var han tilsett ved ein skule i Ytre Rendal, og vart vald som ordførar ved Ytre Rendal heradstyre gjennom sju periodar frå 1913 til 1934. I 1929 vart han tilsett som fylkesrevisor for Hedmark i 1929, og i perioden 1931 til 1933 var han formann i fylkestinget.

Vorum vart vald inn på Stortinget som 5. representant etter valet i 1933 frå valkretsen Hedmark fylke, der han fungerte som medlem av kyrkje- og skulekomiteen. Han vart attvald ved valet i 1936, og var òg då medlem av kyrkje- og skulekomiteen. Under okkupasjonen av Noreg melde han seg inn i Nasjonal Samling og vart rådmann for Åmot i perioden 1941 til 1945, og dessutan skuledirektør frå 1944. Vorum vart den einaste frå Den parlamentariske gruppa til Arbeidarpartiet frå 1936 som melde seg inn i partiet.  Under landssvikoppgjeret vart han sikta for forræderi og i september 1948 vart han dømd til fem års tvangsarbeid og dessutan tap av lærarstillinga. Vorum døydde i april 1970 i ein alder av 85 år.

Stortingskomitear 
 Kyrkje- og skulekomiteen 1934–1936 og 1937–1945

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Peter Edvard Vorum» frå ,  den 14. juni 2017.  

Norske pedagogar
Stortingsrepresentantar 1934-1936
Stortingsrepresentantar 1937-1945
Stortingsrepresentantar for Hedmark
Stortingsrepresentantar frå Ap
Ordførarar i Rendalen
Ap-ordførarar i Hedmark
NS-ordførarar i Hedmark
Rådmenn
Folk frå Steinkjer
Karsten Fonstad

Karsten Fonstad () var ein norsk jarnbanetelegrafist og politikar, heimehøyrande i Arbeidarpartiet og Noregs Kommunistiske Parti. Han var stortingsmann for Ap i tre periodar.

Fonstad vart fødd som son av elektrikar Johannes Fonstad og Mathea Kristiansen. Han fullførte folkeskulen og amtsskulen i Ringsaker før han frå 1919 til 1920 vart uteksaminert ved Jarnbaneskulen. Etter dette arbeidde han i ein periode som stasjonsbetjent, før han i 1920 vart tilsett som jarnbanetelegrafist hos NSB. Frå 1923 var han stasjonert ved Moelv stasjon, og med unntak av krigsåra, tenestegjorde han i denne stillinga fram til 1946 då han vart jarnbaneekspeditør. 

Han vart medlem av arbeidarungdomsrørsla og Arbeidarpartiet alt i 1916. Ved den store partisplittinga i 1923 følgde han fløya som støtta Komintern so linje, og vart medlem av det nye Noregs Kommunistiske Parti. Han forlét likevel NKP ved partisamlinga NSA/DNA i 1927, og gjekk inn att i Arbeidarpartiet.

I 1925 vart han medlem av Ringsaker heradstyre, og frå 1928 og fram til 1931 fungerte han som ordførar i kommunen. Fonstad kom inn på Stortinget som 1. suppleant etter valet i 1930 frå valkrinsen Hedmark fylke, der han vart medlem av landbrukskomiteen som erstatning for Kristian Lian frå oktober 1931. Han vart vald inn på Stortinget ved valet i 1933 som 6. representant, og sett som medlem av administrasjonskomiteen. Han vart attvald ved valet i 1936, der han då var medlem av veg- og jarnbanekomiteen. Etter at perioden hans på Stortinget var over vart han på nytt aktiv i lokalpolitikken som medlem av Ringsaker heradstyre.

Under okkupasjonen av Noreg vart han i 1941 fråteke sina kommunale verv. Han vart arrestert i februar 1945 og sat fengsla i Hamar fengsel fram til 14. februar då han vart flytt til Grini fangeleir. Der sat han fram til slutten av krigen. Fonstad døydde i juli 1970 og vart gravlagt i heimbygda Ringsaker.

Stortingskomitear 
 Landbrukskomiteen 1931–1933
 Administrasjonskomiteen 1934–1936
 Veg- og jarnbanekomiteen 1937–1945

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Karsten Fonstad» frå ,  den 14. juni 2017.

Bakgrunnsstoff 
 «Karsten Fonstad» hos Norsk samfunnsvitskapleg datateneste.

Ap-ordførarar i Hedmark
Ordførarar i Ringsaker
Folk frå Ringsaker
Stortingsrepresentantar 1931-1933
Stortingsrepresentantar 1934-1936
Stortingsrepresentantar 1937-1945
Stortingsrepresentantar for Hedmark
Stortingsrepresentantar frå Ap
Manfred Kaltz

Manfred Kaltz () er ein tysk tidlegare fotballspelar frå Ludwigshafen am Rhein som vart europameister med Vest-Tyskland i 1980 og vann Europacupen med Hamburger SV i 1983.

Klubbspel
Kaltz var ein høgreback med stor løpskraft. Han spelte 581 kampar i den vesttyske bundesligaen i åra 1971 til 1991, alle saman på Hamburger Sportverein, og skåra 76 ligamål. Med laget sitt vart han vesttysk cupmeister i 1976, vinnar av Cupvinnarcupen 1977 og vesttysk ligameister i 1979, 1982 og 1983. Etter finaletap mot Nottingham Forest i Europacupen 1980 og mot IFK Göteborg i UEFA-cupen 1982, lukkast Hamburg og Kaltz å vinne Europacupen 1983 med 1-0 over Juventus i finalen. Sin siste triumf med laget sitt opplevde Kaltz då han i 1987 for andre gong var med å vinne den nasjonale cupmeisterskapen.

Landslagsspel
Kaltz debuterte på det vesttyske landslaget i september 1975, men det var fyrst i 1977 han fekk plass i fyrsteellevaren. Han spelte alle seks kampane til Vest-Tyskland under fotball-VM 1978 og deltok i fire kampar då Vest-Tyskland vann EM i fotball 1980, men var ikkje med i finalen. Derimot var han på bana då Vest-Tyskland tapte VM-finalen 1982 med 1-3 mot Italia. I februar 1983 spelte han i Lisboa sin 69. og siste landskamp. Han skåra åtte landslagsmål.

Merittar
 Europameister: 1980 med Vest-Tyskland
 VM-sølv: 1982 med Vest-Tyskland
 Vinnar av Europacupen: 1983 med Hamburger SV
 Vinnar av Cupvinnarcupen: 1977 med Hamburger SV
 Vinnar av Bundesliga: 1979, 1982 og 1983 med Hamburger SV
 Vinnar av den vesttyske cupfinalen: 1976 og 1987 med Hamburger SV

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Manfred Kaltz» frå ,  den 14. juni 2017.  
 

Tyske fotballspelarar
Hamburg-spelarar
Spelarar i Fotball-EM 1976
Spelarar i Fotball-VM 1978
Spelarar i Fotball-EM 1980
Spelarar i Fotball-VM 1982