alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Joshua Cheptegei

Joshua Kiprui Cheptegei () er ein langdistanseløpar frå Uganda. Han vart verdsmeister på 10 000 meter i 2019 og olympisk meister på 5 000 m under Sommar-OL 2021 i Tokyo. Sommaren 2020 sletta han verdsrekordane på 5 000 meter og 10 000 m.

Aktiv
Cheptegei pressa spurtsterke Mo Farah heilt inn til mål på 10 000 meter då Friidretts-VM 2017 vart avvikla i London, tida 26.49,9 var personbeste og gav han sølv. Våren 2019 tok han gullmedaljen i VM i terrengløp i Århus. Ved verdsmeisterskapen i Doha hausten 2019 spurta han inn til gull på 10 000 m, sekundet før nestemann.

I Monaco 14. august 2020 forbetra Cheptegei verdsrekorden på 5 000 meter med to sekund til 12.35,4, den gamle rekorden til Kenenisa Bekele hadde stått i 16 år. 7. oktober 2020 i Valencia sletta Cheptegei også Bekeles verdsrekord på 10 000 m. Den nye rekordtida 26.11,0, var ei forbetring på 6,5 sekund. Frå dei olympiske sommarleikane i Tokyo sommaren 2021 reiste Cheptegei med gull og sølv. På mila måtte han sjå seg slått av Selemon Barega frå Etiopia, ei veke seinare var han bestemann i oppløpet på 5 000 m.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap 
VM 2015 i Beijing: Nr 9 på 10 000 m – 27.48,8
OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 6 på 10 000 m – 27,10,0 og nr 8 på 5 000 m – 13.09,1
VM 2017 i London: Sølvmedalje på 10 000 m – 26.49,9, bakom Mo Farah (26.49,5)
VM 2019 i Doha: Gullmedalje på 10 000 m – 26.48,3 , framom Yomif Kejelcha (26.49,3)
OL i 2021 i Tokyo: Gullmedalje på 5 000 m – 12.58,1 og sølvmedalje på 10 000 m – 27.43,6

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Joshua Cheptegei» frå ,  den 26. april 2022.  
 

Ugandiske idrettsutøvarar
Verdsmeistrar i friidrett
Ryan Crouser

Ryan Crouser () er ein USA-amerikansk friidrettsutøvar frå Boring i delstaten Oregon som vart olympisk meister i kulestøyt i så vel 2016 som i 2021. Han er sidan sommaren 2021 verdsrekordhaldar i øvinga med 23,37 meter.

Aktiv
Crouser støytte over 21 meter fyrste gongen i mai 2013. Nokså nøyaktig eitt år seinare forbetra han sitt personbeste med 30 cm til 21,39 meter. Den store framgangen kom i 2016, det heile toppa seg då han sette personleg rekord i OL-finalen med eit støyt på 22,52 meter. 25. juni 2017 flytta han bestenoteringa til 22,65 m, men vart så ikkje betre enn nummer 6 i London-VM. 

I verdsmeisterskapen 2019 vart ein vitne til uvanleg skarp kuletevling. Tomas Walsh tok leiinga med 22,90 meter i fyrste omgang, Crouser opna med 22,36 m. I andre omgang rykte brasilianaren Darlan Romani opp på andreplass med 22,53 m. Crouser tok så tilbake andreplassen i fjerde omgang då kula landa på 22,71 m. I den siste omgangen auka Joe Kovacs med nesten meteren til 22,91 m, Crouser avslutta med sitt bestestøyt, 22,90 m, nok til å kapre sølvmedaljen frå Walsh, men ein centimeter for kort til å sikre seg gullet.

Sommaren 2020 persa Crouser med 22,91 m. 18. juli 2021 smekka han til med 23,37 meter under eit stemne i Eugene i Oregon, dermed sletta han den 31 år gamle verdsrekorden til Randy Barnes på 23,12 m. Nesten like langt, 23,30 meter, støytte Crouser då han i Tokyo den 5. august forsvarte OL-gullet i øvinga.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 2016 i Rio de Janeiro: Gullmedalje – 22,52 m, framom Joe Kovacs (21,78 m)
VM 2017 i London: Nr 6 – 21,20 m
VM 2019 i Doha: Sølvmedalje – 22,90 m, bakom Joe Kovacs (22,91 m)
OL i 2021 i Tokyo:  Gullmedalje – 23,30 m, framom Joe Kovacs (22,65 m)

Kjelder
<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Ryan Crouser» frå ,  den 10. oktober 2019.  
 

Friidrettsutøvarar frå USA
Kulestøytarar
Olympiske meistrar for USA
Medaljevinnarar under sommar-OL 2016
USA-amerikanske deltakarar under sommar-OL 2016
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2016
Ola Stunes Isene

Ola Stunes Isene () er ein norsk friidrettsutøvar frå Lier i Buskerud. Han var norsk meister i diskoskasting 2018 og 2019, under VM i friidrett 2019 enda han på tiandeplass. Isene har elles vunne NM-medaljar i kulestøyt. Hans personbeste i diskoskast er 67,78 meter, medan han i kulestøyt har nådd 17,34 meter.

Kjelder

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Ola Stunes Isene» frå ,  den 11. oktober 2019.  
 

Norske diskoskastarar
Norske kulestøytarar
Folk frå Lier
Norske friidrettsutøvarar
Ola Isene

Ola Isene () var ein norsk songar og skodespelar fødd i Rødenes i Østfold. Ole Steffensen Isene var far hans.

Isene var baryton og utdanna seg ved Musikkonservatoriet i Oslo, debuterte som operettesongar i 1923. På 1920-30-talet synte han stor givnad som skodespelar i fleire hovudroller i operaer. Han debuterte som skodespelar på Trøndelag Teater i 1937, arbeidde sidan på Det Nye Teater frå 1939, Nationaltheatret frå 1946 og Folketeatret frå 1952.

Isene spelte «ei rekkje gode roller av ymse slag, frå lystspel til tragedie, og har hatt serl. suksess med meir folkelege el. primitive typar». Isene deltok i fleire filmar, «ei av dei beste rollene hans var sjømannen i Englandsfarere».

Kjelder

Norsk Allkunnebok. VI. bandet. 1955

Norske operasongarar
Norske skodespelarar
Folk frå Marker
Sondre Moen

Sondre Nordstad Moen () er ein norsk langdistanseløpar frå Trondheim. Han sette europarekord i maratonløping med 2.05.48 då han vann Fukuoka maraton 2017. Den 31. august 2019 forbetra han den norske rekorden på 10 000 meter under eit løp på Kristiansand stadion.

Kjelder
IAAF-profil

Norske langdistanseløparar
Folk frå Trondheim
Nordsamisk syntaks

Nordsamisk syntaks eller setningslære er læra om korleis nordsamisk set ordfirmer saman til større strukturar. Nordsamisk blir snakka i både Noreg, Sverige og Finland. Dette er kanskje den delen av nordsamisk grammatikk der dei ulike majoritetsspråka påverkar språket på ulike måtar.

Nominalfraser
Som i dei fleste uralske språk, er nordsamiske nominalfraser av typen (Determinativ) - (Kvantor) - (Adjektiv) - Substantiv. På same måten som i alle samiske språk har adjektivet ei eiga attributtform når det står i same frase som eit substantiv (jf. artikkelen om sørsamisk morfologi). 

Determinativa kongruerer med substantivet i kasus. På same måten som i t.d. sørsamisk er kongruensen redusert samanlikna med bruken av dei same pronomena aleine. Jf. «det huset» i alle kasus:

Kvantorfraser

Nordsamiske substantiv står i genitiv eintal etter kvantorar. «To jenter» heiter altså guokte nieidda, der nieidda er genitivforma av nieida «jente». Dette gjeld alle andre talord enn okta «ein», som syntaktisk sett ikkje er ein kvantor. Her skil nordsamisk seg både frå sørsamisk, der substantiva står i nominativ fleirtal etter kvantorar, og frå dei samiske språka frå og med enaresamisk og austover, der substantivet står i genitiv etter talord opp til seks, men i partitiv etter högare talord.

Pre- og postposisjonsfrasar

Dei fleste adposisjonane i nordsamisk er postposisjonar. Substantivfrasen som står til postposisjonen står i genitiv.

Verbalfraser

Setningsstruktur

Nordsamisk har ein klasse med Wackernagelpartiklar, ubøyelege ord som står i andre posisjon i setninga. Desse partiklane blir skrive som separate ord i Noreg og Sverige, men i pakt med skrifttradisjonen for finsk (som også har same type partiklar) blir dei skrive i lag med siste ordet i frasen dei står til i Finland. Den mest sentra Wackernagelpartikkelen er go, som signaliserer ja/nei-spørsmål:

 Boahtá go Máret? "Kjem Marit?"
 Lea go Máret boahtán? "Har Marit komme?"
 Máret go lea boahtán? "Er det Marit som har komme?"

Den tilsvarande skrivemåten på finsk side er altså boahtágo, leago, Máretgo.

Andre sentrale partiklar er ba "er det verkeleg slik at" og han "som du veit":

 Máret ba lea boahtán. "Det er verkeleg Marit som har komme."
 Máret han lea boahtán. "Som du veit har Marit komme."

Overordna ordstilling

Ordstillinga i nordsamisk er dominerande SVO. Det er likevel ein tendens til at hovudverbet kjem etter objektet når det er eit hjelpeverb i setninga.

Litteratur 

Nordsamisk språk
Syntaks for einskildspråk
Samisk grammatikk
Freden i Teusina

Freden i Teusina vart underteikna 18. mai 1595 av kong Sigismund etter den nordiske tjuefemårskrigen.

Bakgrunn 
Teusina var ein by i Ingermanland, nær byen Ivangorod. Byen vart hærteken på 1590-talet av svenske troppar, gjeven attende til Russland i 1595, og teken att i 1611.

Etter kong Johan III av Sverige|Johan III sin krig mot Russland, og etter at Kong Sigismund tok over trona til Johan i 1592, vart det i Teusina den 20. januar 1593 inngått ei toårig våpenkvileavtale mellom Sverige og Russland. Etter det laga partane ei endeleg fredsavtale i same by 18. mai 1595.

Avtala vart offisielt godkjent i Viborgskontrakten 28. februar 1609, og deretter i freden i Stolbova 27. februar 1617.

Vilkår 

 Russland avstår frå alle krav på Estland og retten til å innkrevja skatt av samane «frå Österbotten til Varangerfjorden»
 Sverige gjev attende Kexholm slott og Kexholms län, og dessutan andre erobringar på russisk område

Kexholms län vart gjeve attende i 1597.

Dokumentet 
Avtala vart underteikna av

 For Russland (tsar Fjodor Ivanovitj): prins Ivan Samsonovitj Turenin-Obolenskij og Ostafi Mikhailovitj Pusjkin
 For Sverige (kong Sigismund): riksråd Sten Banér, Krister Klasson Horn, Göran Boije og Arvid Eriksson Stålarm, og dessutan kong Sigismunds sekretær Niklas Rask till Melstad og Hans Krank.

Kjelder 

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Freden i Teusina» frå ,  den 12. oktober 2019. 
 oppgav desse kjeldene:  
 
 Originalteksta på svensk Wikisource
 Runeberg.org

Bakgrunnsstoff
 Originalteksta til avtala på svensk Wikisource

Svenske fredsavtalar
Finsk historie
Samisk historie
Russisk historie
Svensk historie
Sider utan gjennomgåtte omsetjingar
Freden i Knærød

Freden i Knærød (svensk Knäred) markerte avslutninga på Kalmarkrigen. Fredsforhandlingane mellom Sverige og Danmark-Noreg kom i stand på engelsk initiativ og representantane for dei to partane møttest den 29. november 1612 på ei grensebru i nærleiken av Knærød i det som den gongen var dansk Halland.

Vilkår 
Ved fredsavtala vart freden i Stettin 1570 stadfest. I tillegg vart det avtalt at:

Sverige skulle: 

 gje attende Jemtland og Herjedalen,
 seie frå seg krava på Soneburg slott (estisk: Maasi ordulinnus) på Øsel.

Danmark skulle: 

 gje attende Borgholm, Kalmar og Øland.
 halde på Elfsborg med Nye og Gamle Lödöse og Göteborg og dessutan Ale, Askims, Bollebygda, Flundre, Hisings, Säfvedals og Vätle herad med alle inntekter og avgifter som pant for ei krigsskadeerstatning på 1 million riksdalar, som skulle betalast innan 6 år (noko den svenske kongen klarte). Det vart vidare slått fast at det dansk-norske kongen hadde rett til å herske over og krevje inn skatt frå sjøsamane ved Vesterhavet, mellom Titisfjord (Tysfjorden) og Varangerfjorden.

Begge landa skulle ha rett til å nytta dei tre kronene som våpen, likevel utan å kunna gjera krav på landområde tilhøyrande motparten. Alle undersåttar skulle få handla fritt med kvarandre over grensene, og Sverige skulle ikkje betala til Øresundstollen.

Underskriving 
Allereie den 20. januar 1613 kunne fredsavtalen bli underteikna. Freden vart garantert av kong Jakob av England og Skottland. Det danske brevet er datert i Knærød, det svenske i Ulfsbäck, som låg cirka 10 km frå grensa.

Kjelder

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Freden i Knærød» frå ,  den 10. oktober 2019.

Bakgrunnsstoff

 Nordisk familjebok om fredsforhandlingane
Fredsavtalar
Danske fredsavtalar
Svenske fredsavtalar
Samisk historie
Sider utan gjennomgåtte omsetjingar
Svartkråke

Svartkråke (Corvus corone) er ein fugl i kråkefamilien med utbreiing i Europa og sentrale til austlege Asia. Etter ramn er ho den største sporvefuglen i utbreiingsområdet.

Taksonomi 
Autoritetar som BirdLife International og HBW Alive skildrar artstaksonet Corvus corone med utbreiing over heile Europa unntatt Island, og i tillegg gjennom eit breit belte tvers over Eurasia nord for Himalaya og sør til nordlegaste Kina og til stillehavskysten. HBW listar seks underartar: C. c. corone, C. c. cornix, C. c. sharpii, C. c. pallescens, C. c. capellanus  og   C. c. orientalis. Desse reknar den grå og svartfarga kråka som ein underart av svartkråke, Corvus corone. 
EBird/Clements Checklist, derimot, samlar dei seks taksona inn under to artar:
 Kråke (Corvus cornix) med underartane C. c. cornix, C. c. sharpii, C. c. pallescens, C. c. capellanus  og
 Svartkråke (Corvus corone)  med underartane C. c. corone og   C. c. orientalis

Det som er skildra som svartkråke i denne artikkelen er etter denne sistnemnde inndelinga.

Svartkråke og kråke som artar hybridiserer i kontaktsona med avkom som ei mellomform.

Skildring 

Fjørdrakta, nebbet og beina til svartkråke er beint fram svart. Unge fuglar kan ha innslag av svakt iriserande grøn eller lilla glans. Storleiken og kropsforma er mykje som hos kråke, rundt 44-51 centimeter i kroppslengd. Liknande artar som svartkråka kan forvekslast med i utbreiingsområdet er kornkråke og ramn. Unge kornkråker kan vere mykje lik svartkråke, men skiljast lett på nebbforma og profil. Vaksne kornkråker får gråkvit hud ved nebbrota. Ramnar er vesentleg større enn svartkråker.

Utbreiing 

Underarten C. c. corone, Linné, 1758
Hekkar i store delar av vestlege Europa, men ikkje på Island, i Irland, Skandinavia unntatt Sør-Danmark og ikkje i nordvestlege Skottland. Austgrensa omtrent gjennom Tyskland, Tjekkia, Austerrike og Nord-Italia. Fuglane i det sentrale Europa har ein tendens til å trekke sørover vinterstid. 

Underarten C. c. orientalis, Eversmann, 1841
Utbreiinga har eit austleg tyngdepunkt i Japan, men kan elles treffast spreidd i Asia omtrent frå Kasakhstan til Kina. 
Overvintringsområde finst blant anna i sørlege og søraustlege Kina og nordaustlege Iran.

Utbreiing i Noreg
Svartkråka er ikkje rekna som ein hekkefugl i Noreg. Næraste faste hekkelokalitetar er Danmark og Skottland. 
Basert på registrerte einskilde observasjonar i «Artsobservasjoner» er svartkråke som streiffugl i framgang i landet med flest i Rogaland og Vest-Agder. Her har talet auka frå ca. 100 observasjonar i 2015 til ca. 750 i 2018. Einskildindivid har vore registrerte i alle fylke.

Kjelder  

Madge, S. (2019) Carrion Crow (Corvus corone) I: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 12. oktober 2019
Referansar 

Notar

Bakgrunnsstoff 

kråkefamilien
Streiffuglar i Noreg
Katarina Johnson-Thompson

Katarina Johnson-Thompson () er ein britisk friidrettsutøvar frå Liverpool som tevlar i mangekamp, høgdehopp og lengdehopp. Ho vart verdsmeister i sjukamp i 2019 og har elles vunne femkampen i hall-EM 2015 og 2019 og hall-VM 2018.

Aktiv
Johnson-Thompson tok femteplassen i sjukamp ved verdsmeisterskapen 2013. Året etter vann ho meistermøtet i Götzis med 6 682 poeng. Same året i juli gjorde ho personleg rekord med eit lengdehopp på 6,92 meter ved eit DL-stemne i Glasgow. Våren 2015 sette Johnson-Thompson britisk rekord med 5 000 poeng då ho sigra i femkamp ved hall-EM i Praha, ho mangla 13 poeng på å tangere verdsrekorden.

Under dei olympiske leikane 2016 sette Johnson-Thompson under sjukampen britisk rekord i høgdehopp med 1,98 m, totalt i sjukampen enda ho på sjetteplass. I 2017 flytta ho sitt personbeste i sjukamp til 6 691 poeng i Götzis-stemnet og ho vart nummer fem i mangekampen ved verdsmeisterskapen i London. Mars månad 2018 sigra ho i femkamp ved hall-VM i Birmingham, ein større prestasjon gjorde ho då med 6 759 poeng tok andreplassen ved EM 2018 i Berlin.

I 2019 vann Johnson-Thompson meistermøtet i Götzis med endå eit personbeste, 6 813 poeng. Høgdepunktet i hennar idrettsliv kom då ho i byrjinga av oktober 2019 vann gullmedaljen i sjukampen ved verdsmeisterskapen i Doha og samstundes sette britisk rekord med 6 981 poeng.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

OL 2012 i London: Nr 14 i sjukamp – 6 267 poeng
VM 2013 i Moskva: Nr 5 i sjukamp – 6 449 poeng
VM 2015 i Beijing: Nr 11 i lengdehopp – 6,63 m og nr 28 i sjukamp – 5 039 poeng
OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 6 i sjukamp – 6 523 poeng
VM 2017 i London: Nr 5 i sjukamp – 6 558 poeng og nr 5 i høgdehopp – 1,95 m 
EM 2018 i Berlin: Sølvmedalje i sjukamp – 6 759 poeng, bakom Nafissatou Thiam (6 816 poeng)
VM 2019 i Doha: Gullmedalje i sjukamp – 6 981 poeng, framom Nafissatou Thiam (6 677 poeng)

Kjelder

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Katarina Johnson-Thompson» frå ,  den 12. oktober 2019.  
 

Britiske friidrettsutøvarar
Mangekjemparar
Høgdehopparar
Lengdehopparar
Britiske deltakarar under sommar-OL 2012
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2012
Britiske deltakarar under sommar-OL 2016
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2016
Britiske deltakarar under sommar-OL 2020
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2020
Verdsmeistrar i friidrett
Folk frå Liverpool
Beatrice Chepkoech

Beatrice Chepkoech Sitonik () er ein kenyansk langdistanseløpar som i 2018 sette verdsrekord i 3 000 meter hinder med eit løp på 8.44,3. Under VM i friidrett 2019 i Doha vann ho ein klar siger i øvinga og sette meisterskapsrekord med 8.57,8.

Kjelder

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Beatrice Chepkoech» frå ,  den 12. oktober 2019.  
 

Kenyanske langdistanseløparar
Kenyanske hinderløparar
Verdsmeistrar i friidrett
Yaimé Pérez

Yaimé Pérez Tellez () er ein friidrettsutøvar frå Cuba som i 2019 vart verdsmeister i diskoskasting under meisterskapen i Doha. Sommaren 2019 sette ho personleg rekord i øvinga med 69,39 meter ved eit stemne i Sotteville i Frankrike.

Aktiv
Pérez har vore ein av dei beste kvinnelege diskoskastarane sidan ho i Lausanne i 2015 sette personbeste med 67,13 meter. Ved Beijing-VM 2015 enda ho på fjerdeplassen, 7 centimeter bak bronsemedaljør Nadine Müller. I 2016 forbetra Pérez den personlege rekorden til 68,86 m, men mislukkast heilt i OL-finalen. 7. juli 2017 flytta ho sitt personbeste til 69,19 m i Sotteville, ein månad seinare vart ho på ny nummer 4 i eit Friidretts-VM. 16. juli 2019 var ho tilbake i Sotteville og presterte livsbeste då ho i sjette og siste omgang fekk opp eit kast på 69,39 meter. Nesten like langt kasta ho då ho i Doha i slutten av september, i den femte omgangen, «straffa» landskvinna Denia Caballero og vann VM-gull. Under dei olympiske leikane i Tokyo i 2021 la Pérez beslag på bronsemedaljen.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 2012 i London: Utslått i kvalifiseringa (57,87 m =nr 30)
VM 2013 i Moskva: Nr 11 – 60,33 m
VM 2015 i Beijing: Nr 4 – 65,46 m
OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 12 (-)
VM 2017 i London: Nr 4 – 64,82 m
VM 2019 i Doha: Gullmedalje – 69,17 m, framom Denia Caballero (68,44 m)
OL i 2021 i Tokyo: Bronsemedalje – 65,72 m

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Yaimé Pérez» frå ,  den 12. oktober 2019.  

Cubanske friidrettsutøvarar
Diskoskastarar
Cubanske deltakarar under sommar-OL 2012
Cubanske deltakarar under sommar-OL 2016
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2012
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2016
Verdsmeistrar i friidrett
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Cuba
Christian Coleman

Christian Coleman () er ein USA-amerikansk friidrettsutøvar frå Atlanta i delstaten Georgia som i 2019 vart verdsmeister på 100 meter med den personleg rekordtida 9,76 sekundar. Under verdsmeisterskapen i Doha sprang han også startetappen for USA sitt vinnarlag i 4 x 100 meter stafett. Ved VM i friidrett 2017 vann Coleman sølv både på 100 meter og i 4 x 100 m stafett. Hans personbeste på 200 meter er 19,85 sekundar.

Kjelder

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Christian Coleman» frå ,  den 12. oktober 2019.
Steven Gardiner

Steven Gardiner () er ein friidrettsutøvar frå Bahamas som tevlar på 200 meter og 400 meter. Under VM i friidrett 2019 vart han verdsmeister på 400 meter, samstundes som han sette landsrekord med sterke 43,48 sekundar. Tidlegare vann Gardiner VM-sølv på 400 meter ved London-VM 2017 og han fekk OL-bronse i 4 x 400 meter stafett i 2016 saman med Bahamas sitt mannskap i tevlinga. Gardiner har personbeste på 200 meter på 19,75 sekundar.

Kjelder

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Steven Gardiner» frå ,  den 12. oktober 2019.  
 

Verdsmeistrar i friidrett
Alan Walker

Alan Olav Walker () er ein norsk-britisk DJ og musikkprodusent. Han vart oppdaga som musikkprodusent gjennom YouTube. Walker lasta opp den første låta i 2012 som heiter Celebrate, og sidan har han fått fleire millionar visingar. Han vart verdskjend i desember 2015 då han gav ut «Faded». I 2019 vart han kåra til årets spellemann under Spellemannprisen 2018.

Bakgrunn 
Alan er fødd i England, men flytta i 1999 saman med familien til Bergen. Han voks opp i bydelen Fana.  Far hans er britisk og mor hans norsk.

Musikalsk verksemd 
I oppveksten var han teknologiinteressert, og fordjupa seg i programmering og grafisk design. Han starta å leggja ut musikk-klipp på nett, og fordi han fekk svært god respons fekk plateselskapa auga opp for ungguten.

I 2014 signerte Alan kontrakt med plateselskapet NoCopyrightSounds som gav ut låta «Fade» i august 2014. Dette var ein electro house-singel som Walker gav ut under namnet «Fade». Han følgde opp med singelane «Spectre» og «Force». Den 3. desember 2015 gav han ut singelen «Faded», som er ein vokalversjon av originalen «Fade» med den ukrediterte songaren Iselin Løken Solheim. Det tok under to veker før «Faded» toppa listene til Spotify. Singelen nådde òg til topps på VG-lista Topp 20 den første veka han låg ute. I starten av juni 2016 kom Alan Walker ut med ein ny song ved namn «Sing Me to Sleep», med vokal som òg vert sungen av Solheim, då òg ukreditert. «Faded» og «Sing Me to Sleep» vart begge gjevne ut gjennom plateselskapet Sony Music Sweden, som skreiv kontrakt med han sommaren 2015.

Den 30. august 2019 gav Alan Walker ut singelen «Play» med K-391, Martin Tungevaag og DJ Mangoo. Det er ein vokalisert og modernisert mix av DJ Mangoos hit frå 2009 «Eurodancer».

Prisar og prisnominasjonar 
Han vann klassa årets låt under Spellemannprisen 2016 for låta «Faded» og fekk seinare same året eksportprisen for 2016 frå Spellemannprisen og Music Norway. Han vart den norske vinnaren av den europeiske EBBA-prisen for 2017, ein europeisk pris som vert til delt ut fremadstormande artistar eller grupper frå ulike land som har nått publikum utanfor sitt eige land for første gong. Han vart nominert til Spellemannprisen 2017 i klassa årets låt for songen «Alone». Han vart kåra til Årets Spellemann under Spellemannprisen 2018, og var i tillegg nominert i klassa årets låt for låtene «Darkside» (med Tomine Harket, ÒG/RA) og «Ignite» (med K-391, Julie Bergan og Seungri).

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Alan Walker (artist)» frå ,  den 13. oktober 2019.  

Vinnarar av Spellemannprisen
Norske elektronika-musikarar
Norske musikarar
Folk frå Northampton