alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Den neotropiske regionen

Den neotropiske regionen eller neotropis er ein av dei åtte regionane kloten vert delt opp i innanfor biogeografien. Han omfattar Sør- og Mellom-Amerika, dei karibiske øyene og sørspissen av Florida, og er den regionen som har dei største områda med tropisk regnskog. I tillegg har området store areal med fjell og stepper.

Mellom plantane som opphavleg kjem herfrå kan me nemna poteten og tomaten. Den endemiske faunaen inkluderer gomlarar (maurslukarar, beltedyr og dovendyr), vestaper, marsvinliknande gnagarar og pungrotter.

Bakgrunnsstoff 

Neotropisk
Joachim Nielsen

Joachim «Jokke» Nielsen () var ein norsk musikar. Han var vokalist, gitarist, låtskrivar og frontfigur i den norske rockegruppa Jokke & Valentinerne, og var bror til teikneserieskaparen Christopher Nielsen og son av kunstnaren John David Nielsen.

Nielsen skipa Jokke & Valentinerne i 1982, og gruppa vart snøgt ei av dei mest populære gruppene i rockemiljøet i Oslo. I 1985 vart låtane «Spenn» og «Alt kan repareres» gjevne ut på ein samlekassett med nye norske band, og året etter gav Jokke & Valentinerne ut sitt fyrste album, Alt kan repareres.

Jokke levde på mange måtar opp til rockemyten. Tekstane hans handla mykje om fyll og alkohol, og ikkje sjeldan var Jokke sjølv i overkant påverka på sine eigne konsertar. Han skapte avisoverskrifter under utdelinga av Spellemannprisen i 1992 då han for albumet Frelst tok imot prisen i kategorien beste rockeartist, synleg ruspåverka.

På 90-talet tok «Jokke» i bruk hardare rusgifter. I songtekstane sine skildra han strevet og fortvilinga i livet sitt som narkoman. Han vart lagd inn på avrusingsklinikkar nokre gonger, for å freista slutta med heroin, noko han diverre ikkje klarte. «Jokke» Nielsen døydde av ein overdose i oktober 2000, berre 36 år gamal.

Diskografi

Jokke & Valentinerne 
 Alt kan repareres (1986)
 Et hundeliv (1987) 
 III (1990)
 Frelst (1991) 
 Alt kan repeteres (1994) 
 Spenn! (1995)

Soloalbum 
 Nykter (1996)

Jokke med Tourettes 
 Trygge Oslo (1997)
 Billig Lykke (1999)

Jokke & Valentinerne med Tourettes 
 Prisen for popen
 Tomgang (singel) (2005)

Bakgrunnsstoff 
 Jokke diskografi - Komplett diskografi.

Nielsen, Joachim
Musikarar frå Oslo
Gravlagde på Vår Frelsers gravlund
Ozeróssjøen

Ozeróssjøen (gresk Λίμνη Οζερός Límni Ozerós) er ein innsjø vest for Agrínio. Elva Akhelóos renn i nordvest. Innsjøen er om lag 5 km lang og 3 km brei, og frå innsjøen kan ein sjå byen Agrínio og fjellområda omkring. Ozeróssjøen har eit areal på vel 9 km².

Nærliggande stader 

 Ájos Konstandínos, søraust
 Kalývia, sør
 Bambíni, vest
 Fytíes, nordvest

Referansar

Kjelde 

Ozerossjøen
Ozerossjøen
Voulisméni

Voulisméni (gresk Λίμνη Βουλισμένη, Límni Voulisméni) er ein tidlegare innsjø som i dag er forbunde med havet.. Han ligg i sentrum av byen Ájos Nikólaos på Kreta og er sirkelforma med ein diameter på 137 meter og eit djup 67 m.. Dei lokale kallar han berre «innsjøen». Innsjøen er forbunde til havet via ein kanal som vart grave ut i 1870. 

I følgje segna skal gudinna Athena ha bada her. Kvart år rundt midnatt før den ortodokse påskedagen samlar mange innbyggjarar i byen seg rundt innsjøen for å feire med fyrverkeri.

Ei anna lokal urban legende fortel at innsjøen er botnlaus. Basert på at innbyggjarar merka forstyrringar i overflata på vatnet under jordskjelvet på Santoríni i 1956, meinte mange at det var ein geologisk samanheng mellom dei to stadane, men dette har aldri vorte stadfesta vitskapleg.

Fotnotar

Bakgrunn 
 Heimesida til Ájos Nikólaos

Kjelde 

Lasíthi
Innsjøar i Hellas
Poor Knights Islands

Poor Knights Islands er ei gruppe ubygde øyer utanfor austkysten av regionen Northland på Nordøya på New Zealand. Dei ligg 50 km nordaust for Whangarei, og 22 km utanfor kysten, midtvegs mellom Bream Head og Cape Brett.

Øykjeda består av to større øyer, Aorangi og Tawhiti Rahi, med ei rekkje mindre øyer mellom desse to, der den største heiter Motu Kapiti. Namnet māoriane brukar om heile øykjeda er Tawhiti Rahi. Øyene er eroderte restar av ein fire millionar år gammal rhyolittvulkan. Det totale arealet til øyene er 24 km².

Øyene er verna som eit naturreservat, og ein må ha løyve for å fortøya båtar der eller gå i land. Slike løyve vert vanlegvis berre gjevne for vitskaplege føremål.

Havet 800 meter utfor øyene er eit marint reservat der det ikkje er tillate å uroa dei marine livsformene eller fjerna skjel eller steinar. Det er heller ikkje tillate med kommersielt fiske nærare enn ei nautisk mil (1 852 meter) frå øyene, og linefiske er det einaste tillatne fisket mellom ei og tre nautiske mil frå land. Det er populært å dykka kring øyene på grunn av dei mange artene av marin fauna som finst her. Øyene byr også på fascinerande landskapsformer som naturlege portalar og grotter.

Ein kjend lokal plante på øyene er ei lilje med imponerande blomeprakt, Poor Knights lily (Xeronema callistemon).

Det vert sagt at opphavet til namnet kjem av likskapen dei har til ein brødbasert pudding (Poor Knight's Pudding) som var ein populær matrett på den tida europearane oppdaga øyene.

Referansar 
 Geology – New Zealand's Geological History', frå An Encyclopaedia of New Zealand, redigert av A. H. McLintock, utgjeven første gong i 1966. 
 Omtale av Poor Knights lily

Øyar på New Zealand
Naturreservat på New Zealand
Ubygde øyar
Fjellveronika

Fjellveronika er ei fjellplante som veks på fuktig mark. Ho er å finne på enger, ved snølege og ved bekkar, og blomstrar kring juni månad. Planta har ei amfi-atlantisk utbreiing.

Dei små blomane er mørkeblå av farge. Dei er samla i ein liten klase i toppen av stengelen, som er opprett frå ein kort krypande del. Fjellveronika har ovale, heile motsette blad som oftast er glatte. 
Frukta er ein kapsel. Ved mogning vert både kapselen og heile fruktstanden blå. 

Fjellveronika er nokså vanleg i alle fjellstrøk i Noreg. Planta er funnen opp til 2000 m.o.h. i Jotunheimen. Planteslekta har namn etter helgenen Veronica.

Kjelder 

 Ørjan Nilsson: Nordisk Fjellflora. Oslo 1995
 Leif Ryvarden (red.) Norges planter 2. Oslo 1993

Maskeblomsterfamilien
Viltveksande plantar i Noreg
Røsvik

Røsvik, eller Røsvika,  er ein gammal handelsstad i Sørfold kommune i Nordland fylke. Staden ligg ved fjorden Sørfolda. 

Røsvik kyrkje vart innvigd  1883.

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Nordland»
SSB: «Nye og utgåtte tettsteder. 1.januar 2008»

Geografi i Sørfold
Handelsstader i Noreg
Utgåtte tettstader
Saltenposten

Saltenposten er ei avis som vert gjeven ut i Nordland. Ansvarleg redaktør er Frank Øvrewall (per august 2015). Avisa har hovudkontor på Fauske.

Opplagstal

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Saltenposten

Norske aviser etter namn
Norske lokalaviser
Aviser i Nordland
Skipingar i 1996
Vólvisjøen

Vólvisjøen (gresk Λίμνη Βόλβη, Límni Vólvi, bulgarsk/makedonsk Бешичко Езеро, Besjitsjko Ezero), tidlegare òg kalla Bolbe, er namnet på ein innsjø i Mygdonía, ikkje langt frå Egearhavet. Han er om lag 19 km lang og mellom 10 og 13 km brei. 

Vólvisjøen ligg i periferieininga Thessaloníki i Hellas. Han ligg aust for Koróniasjøen. I aust ligg den smale Rendínadalen, òg kalla Den makedonske Témbi sidan han liknar Témbidalen. Vólvisjøen er den nest største naturlege innsjøen i Hellas og har eit areal på 68 km² og eit djup på 20 meter. 

Innsjøen rann ut i Strymónasbukta via ei elv som rann gjennom eit pass ein gong kalla Aulon eller Arethusa. Namnet på elva er ikkje nemnd av Thukydides i skildringa hans, men er tydlegvis den same elva som Erekhios (romanisert som Rekhios) i Prokopios (de Aedificiis, 4.4). Av mindre elvar som munnar ut i innsjøen er det nemnd Ammites og Olynthiakos. Åboren (labrach) i innsjøen vert særleg trekt fram av den gastronomiske diktaren Arkhestratos.

Det var òg ein by kalla Bolbos nær innsjøen. I dag er det fleire byar som har Vólvi i namnet sitt, og som ligg langs innsjøen. Ein veit ikkje sikkert om nokre av desse moderne landsbyane er den same som den antikke Bolbos. 

For om lag ein million år sidan var Vólvisjøen og Koróniasjøen og heile Mygdonía ein stor innsjø.

Bakgrunnsstoff 
 Kart over Vólvisjøen
 Artikkel om Vólvisjøen med bilete.''

Kjelde 

Volvi
Volvi
Témbi

Témbi (gresk Τέμπη) eller Tempe er ein dal nord i Thessalía i Hellas som vart kalla Apollon og musene sin favorittstad av greske diktarar. Han ligg mellom fjella Ólymbos i nord og Óssa i sør. Dalen er 10 km lang, så trong som 25 meter enkelte stader og har klipper som er nesten 500 meter høge. Gjennom dalen renn elva Piniós på sin veg til Egearhavet.

På den høgre breidda av Piniós stod eit tempel tileigna Apollon, nær staden der laubærblada som vart brukt til å krone dei sigrande i dei pythiske leikane vart sanka. Témbidalen var òg heimstaden til Aristaios, Apollon og Kyrene sin son, og var her han jaga Eurydike, kona til Orfeus, som vart bite av ein slange medan ho flykta og døydde. På 1200-talet vart ei kyrkje tileigna Ajía Paraskeví reist i dalen.

Témbipasset er eit strategisk pass i Hellas sidan det ligg der hovudvegen frå nord mot sør passerte. Ein kan omgå vegen frå Sarandáporosundet, men dette tar lengre tid. På grunn av den strategiske plasseringa har han vore ei slagmark opp igjennom historia. I 480 f.Kr. prøvde 10 000 atenarar og spartanarar å stoppe Xerxes I sin invasjon, men vart omgått gjennom Sarandáporo. Under den tredje makedonerkrigen i 164 f.Kr. braut romarane gjennom Perseas sitt forsvar og sigra over han seinare i slaget ved Pydna. 

Under revolusjonen til Andriskos i 148 f.Kr. var dalen åsteda for nok ein konflikt. Det var andre slag som vart utkjempa der under barbarraida som markerte slutten på romartiden i Hellas og i bysantinsk og osmansk tid. I dag er Témbi for dei fleste grekere kjend for den dårlege vegen som går gjennom og dei forferdelege ulukkene som dette har ført til, som i 2003 då ein heil skuleklasse frå Imathia omkom.

Kjelde 

Tembi
Tembi
Kopaídasjøen

Kopaídasjøen (gresk Κωπαΐδα), eldre form Kopaís (antikk gresk Κωπαΐς) eller Copais, var ein innsjø sentralt i Viotía i Hellas, vest for Thíva, fram til seint på 1800-talet. Området der innsjøen låg, som i dag er ei slette, vert framleis kalla Kopaída.

Drenering 
Medan innsjøen framleis eksisterte låg byane Aliártos (antikt Haliartus), Orkhomenós og Kherónia langs breidda. Elva Kifisós rann ut i innsjøen, og etter det Strabo skriv òg ei elv som vart kalla Termissós. Innsjøen var omringa av frodige landområde, men trengde seg inn over dei omliggande områda på grunn av dårleg drenering. Som følgje av dette vann skotske og franske ingeniørar i 1867-1887 tilbake landområda for det britiske selskapet Lake Copais Ltd., ved å byggje kanalar til å drenere bort vatn frå innsjøen til Kifisós og derfrå til Ylíkisjøen (i antikken Hylice). Totalt vart om lag 200 km² med landområde vunne tilbake. Dette området vart gjeve tilbake til Hellas i 1952.

Før dette rann vatnet i innsjøen ut i havet via fleire underjordiske kanalar. Somme av desse kanalane var kunstige, skriv den antikke geografen Strabo. Moderne utgravingar har oppdaga enorme kanalar danna på 1300-talet fvt., som drenerte vatn ut i sjøen i nordaust. Strabo nemner at mellom anna ingeniøren Krates frå Khalkída gjorde arbeid her under tida til Aleksander den store.

Bakgrunnsstoff 
 Satellittbilete av plasseringa til Kopaídasjøen
 Strabo om Kopaídasjøen
 Pausanias om Kopaídasjøen

Kjelde 

Viotía
Tidlegare innsjøar
Stymfalíasjøen

Stymfalíasjøen (gresk Λίμνη Στυμφαλία, Límni Stymfalía) er ein innsjø nordaust på Peloponnes i periferieininga Korinthía i Hellas. Sjøen er ein typisk karstsjø. Han får mykje av vatnet sitt frå bekkar, medan det renn ut gjennom underjordiske bekkar og ein kanal.

Rundt sjøen ligg eit våtmarksområde, men vanlegvis er landet rundt innsjøen likevel ganske tørt. Ein finn ei blanding av krattskog og jordbruk der. Nokre år tørker sjøen inn, og blir då nytta for jordbruk.

Området er rikt på fuglar, amfibiar og planteliv. Kvitaugeand (Aythya nyroca) og dvergraudrum (Ixobrychus minutus) hekker her.

Historikaren Strabo (ca. 64 f.Kr-23 e.Kr.) skildra sjøen som ikkje hadde synlege utløp. Han meinte vatnet rann ut nær Kefalári sørom Árgos.

Området er òg nemnd i gresk mytologi i samband med dei stymfaliske fuglane, som plaga dei arkadiske skogane nær innsjøen. Herakles si sjette arbeidsoppgåve var å få has på dei.

Kjelder

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

Stymfaliasjøen
Stymfaliasjøen
Stymfaliasjøen
Vasilij og Konstantin av Jaroslavl

Vasilij og Konstantin er to ortodokse helgenar frå Jaroslavl. 

Den brutale khan Batu og den store horden hans invaderte Rutenia i 1236 og sette alt i brann. Tatarar la fyrstedøma Rostov og Jaroslavl, hovudbyen Vladimir, og mange andre byar nord i Rutenia under seg. Tida under tatarane var ei særs vanskeleg tid for Rutenia, men i løpet av denne perioden levde fleire kjende personar, som til dømes knjazane Vasiliij og Konstantin. Dei styrte i sine arvedistrikt med gudsfrykt og deltok ikkje i uesemja mellom dei russiske knjazane, for dei tok godt vare på farsarva si, reparerte skadane etter tatarane sin invasjon, og bygde opp att ruinerte katedralar og kyrkjer.

I 1242 drog den unge knajz Vasilij med mot til Den gylne horde for å fredeleggjere khan Batu. Året etter drog han i horden saman med storhertugen av Kiev, Jaroslav (1190-1246). Trass i mykje sorg aksepterte Vasilij alle byrdene og uretten med audmjukskap og bad ofte. Vasilij var ein god mann, men livet hans vart ikkje langt. Vinteren 1249 kom Vasilij til Vladimir for å møte slektningen sin, storhertug St. Aleksander Nevskij (minnefestdag 6. desember (23. november i den julianske kalenderen)), vart sjuk og døydde 8. februar.

Kroppen til St. Vasilij vart plassert i Uspenskij-katedralen i Jaroslavl på den nordre sida. Vasilij sin yngre bror, knajz Konstantin, arva broren sitt styre for ei stund. Steppenomadar frå sør var på plyndringstokt i området. I 1252 plyndra dei fyrstedømet Suzdal. 3. juli 1267 kom hordar av tatarar nær Jaroslavl. Konstantin trefte på tatarane saman med hans væpna styrke og på ei høgd nær elva Kotorosl oppstod eit blodig slag. Mange soldatar på begge sider døydde. Den unge knjaz Konstantin døydde i slaget som ein martyr. Han gav livet sitt for den ortodokse trua og landet sitt sjølvstende. Kroppen til St. Konstantin vart med ære gravlagd nær kroppen til bror hans St. Vasilij.

Etter to hundre år, då det skulle gravast ei grøft til ein ny katedral, vart leivningane til dei to brørne oppdaga, og dei var like heile som den dagen dei vart gravlagd. Det var mange mirakel og lækjingar knytte til desse leivningane.

Minnefestdagar 
 5. juni (23. mai i den julianske kalenderen) – minnefestdagen for oppdaginga av leivningane
 21. juni (8. juni i den julianske kalenderen) – minnefestdagen for Rostov og Jaroslavl si helgensamling
 16. juli (3. juli i den julianske kalenderen)

Kjelde 
 Orodoks helgenkalender

Ortodokse helgenar
Cavalli Islands

Cavalli Islands er ei lita øygruppe i Whangaroa på austkysten til regionen Northland på Nordøya New Zealand. Dei ligg fem kilometer aust for havbukta Matauri Bay på Nordøya.

Gruppa består av øyene Motukawanui (areal 3,40 km²) og dei mindre øyene Motutapere, Panaki, Nukutaunga, Motuharakeke, Haraweka og Motukawaiti. Den største øya er gjort til eit naturreservat, nokre av dei mindre er i privat eige. 

2. desembe 1987 vart skroget til den sprengde Greenpeace-båten «Rainbow Warrior» senka mellom Matauri Bay og Cavalli Islands, for å tena som eit dykkemål og som reservat for fisk. Dette vart sett på som eit høveleg endelikt for dette skipet.

Bakgrunnsstoff
Foto av øyene frå Matauri Bay 
Kart og omtale av Whangaroa-distriktet

 Øyar på New Zealand
Football Manager

Football Manager er eit populært dataspel der du styrer det laget du vil i verda som manager for klubben, og det gjeld å gjere taktisk kloke val, hente inn rette spelarar, og kjøpe dei beste spelarane. Etter at FM07 kom ut i 2007 blei det også mogeleg å sjekke ut spelarar ved hjelp av eit omfattande speidarnettverk.

Spelet blir laga av Sports Interactive. Før 2005 var spelet kjend som Championship Manager. 
Men da gjekk skaparane og produsentane frå kvarandre, produsentane fekk namnet, medan skaparane fekk databasen, som no er grunnlaget for Football Manager. Spelet vert distribuert av SEGA.

Lanseringsdato for 2007-versjonen var 20. oktober 2006. Enkelte butikkar begynte å selje spelet fleire dagar før lanseringsdato. Dette medførte at SEGA framskunda lanseringsdatoen til 18. oktober.

Football Manager er verdas mest populære manager-spel, og det kjem ut nye versjonar kvart år.
Spelet blir berre kalla FM av rutinerte spelarar.

Bakgrunnsstoff 
 FMNorge.com - Den norske offisielle FM-sida. Sida serverer nyheiter, artiklar, guidar, nedlastingar, grafikk, spelartips, forum, osv.
 FMSweden.se - Sveriges desidert største fanside for FM. Dei serverer nyheiter, nedlastingar, artiklar, grafikk, osv. Sida har også eit stort og aktivt forum.
 SortItOutSi.net - Ei av dei største sidene på grafikk. Plagast nokon gonger av sein server.

Sportsspel
Dataspel frå 2005
Akarnanikó

Akarnanikó (gresk Ακαρνανικό, katharevousa Akarnanikon) er ei fjellkjede som dominerer dei nordvestlege områda av periferieininga Etoloakarnanía vest i Hellas. Ho har ei lengd på om lag 20 km og er 10 km brei. Det joniske havet ligg mot vest. Fjella er kjend for sitt kjeldevatn. Hovudvegen mellom Vónitsa og Astakós ligg i vestlege område. 

Ein finn skogar i dei ytre områda av fjellet, og elles sporadiske buskar, grassletter, steinar og bergskår.

Næraste stader 

 Thýrio, nord
 Trýfos, nordaust
 Katoúna, aust
 Kompotí, aust
 Kandíla, sør
 Páleros, nordvest
 Monastiráki, nordvest

Panorama 
Frå fjella kan ein sjå nærliggande fjell i nord og aust som Panetolikófella og fjella nordvest på Peloponnes, inkludert Móvri og Skóllis, men Panakhaikó og enkelte andre fjell kan ein ikkje sjå. Den austlege halvdelen av Akhelóosdalen og Dei etoliske slettene kan ein òg sjå. I vest kan ein sjå øyane Kefaloniá, Itháki og Levkáda, og i nord så vidt Ártabukta og fleire fjell i Ípiros.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Acarnanian Mountains» frå ,  den 21. august 2007.  
 

Akarnaniko
Akarnaniko
Romstasjonen Freedom

Romstasjonen Freedom var ein planlagd romstasjon som vart annonsert av Ronald Reagan i 1984. utsjånaden vart revidert ei rekkje gongar, og romstasjonen vart aldri bygd. Noko av restane frå prsojektet vart likevel nytta i den internasjonale romstasjonen, som NASA byggjer i felleskap med blant anna ESA.

Freedom
Amerikansk romfart
Koralbok

Koralbok er på germansk språkområde ei nemning ei samling firstemt utsette evangeliske koralar, det vil seie melodiar til bruk ved salmesongen i gudstenesta.

Historie 
Etter reformasjonen vart det gjeve ut songbøker og kyrkjesongbøker til hjelp for songen under gudstenesta. 
Den eldste melodisamlinga som vart trykt under namnet koralbok, var «Choral-Gesangbuch», utarbeidd av Daniel Speer i Stuttgart i 1692. Boka hadde notar med melodi og generalbass til 316 songar, og ho sette standard for utgjevingane i hundreåra som følgde.

Måten salmane var arrangerte på, og måten dei vart sungne på, har skifta gjennom tidene. Opphavleg var songen i tradisjonen etter Martin Luther rikt rytmisk nyansert. Gjennom hundreåra vart rytmen utjamna, slik at alle noteverdiane vart av same lengd, samstundes med at tempoet i songen vart redusert. 

Slik vart salmesongen oppfatta som musikalsk «daud». Dette vart i vart forsøkt bøtt på på ulikt vis i folkemusikken og ved orgelimprovisasjonar mellom strofane. På midten av 1800-talet kom det ut koralbøker med melodiar i meir opphavleg form, med rikare rytmikk.

Koralbøker i Noreg 
I 1783 kom den første offisielle Choral-Bog, av Niels Schiørring. Den var laga for Guldbergs salmebok av 1778 og hadde besifra bass til 100 melodiar.

I 1801 kom H. O. C. Zincks Koral-Melodier til den Evangelisk-christelige Psalmebog. Denne omfatta 122 melodiar med besifra bass.

Den første norske koralboka var Ole Andreas Lindemans Coral-Bog inneholdende de i Kingos, Guldbergs og den evangelisk christelige Psalmebog forekommende melodier , autorisert ved kongeleg resolusjon 15. juni 1835 til udelukkende Brug ved Gudstjenesten i Rigets Kirker. 

15.12. 1877 vart Koralbog indeholdende de i Landstads Salmebog forekommende melodier autorisert. Boka var utarbeidd av Ludvig Mathias Lindeman. Boka inneheldt 142 salmemelodiar.

I 1926 kom Koralbok for den norske Kirke med 283 melodiar til salmane i Landstads reviderte salmebok og Nynorsk salmebok.

I 1985 vart Norsk koralbok autorisert, med melodiar til Norsk salmebok.

Mellom desse autoriserte koralbøkene er det gjevne ut fleire private koralbøker. Viktigast av desse var Per Steenberg si koralbok frå 1947. Denne boka gjekk eit lang steg i retning av å restaurere melodiane til dei opphavlege formene, ei line som vart vidareført i Norsk koralbok av 1985.

Kjelder: 
 Kristen sang og musikk Runa forlag 1962

Kyrkjemusikk
Salmar
Bøker
Ole Andreas Lindeman

Ole Andreas Lindeman () var ein norsk organist og musikkpedagog. Han var fødd på Øye i Surnadal av foreldra Anne Christine Tangen og Jacob Madsen Lindeman som var sorenskrivar på Nordmøre.

Biografi 
Lindemann tok eksamen artium ved Trondheim katedralskole før han reiste til København for å studerte jus. Etter kvart brukte han stadig meir av tida på musikk, og han avbraut jusstudia. Ole Andreas Lindeman vart elev av kapellmester I. C. Wernicke og heldt konsertar med klaver eller fiolin. På oppmoding frå biskop Johan Christian Schønheyder flytta Lindeman til Trondheim for å bli organist i Vår Frue kyrkje.

Ole Andreas Lindeman vart ein dominerande musikkpedagog i Trondheim - «privilegert stadsmusicus» - gjennom eit halvt hundreår. Han var også song- og musikklærar ved Trondhjems Borgerlige Realskole. I 1835 utgav han med offentleg stønad den aller første norske koralboka.

Lindeman vart gift med Anne Severine Hickmann i 1802, og saman fekk dei fem søner. Av desse vart fire organistar, ein av dei dessutan prest, og ein annan lækjar. Den eldste sonen, Frederik Christian, etterfølgde faren i Vår Frue kirke, Just Riddervold vart organist i Domkyrkja. Jacob Andreas og Ludvig Mathias reiste til Vår Frelsars kyrkje i Oslo. Førstnemnde vart sidan prest i Leikanger og Davik, sistnemnde var far til musikkpedagog Peter B. Lindeman, som var leiar for Musikkonservatoriet i Oslo i mange år, og organist Kristian T. M. Lindeman som overtok som organist i Domkyrkja etter onkelen sin. 

Ole Andreas Lindeman døydde 88 år gammal, og var i heile si tid som organist knytt til Vår Frue kyrkje i Trondheim.

Kjelder 
 Opplysningar frå tilsvarande artikkel på bokmålswikipediaen.
 Adressa - om Lindemans gate 

Norske organistar
Norske musikkpedagogar
Folk frå Surnadal
Ajía Dynatí

Ajía Dynatí (gresk Αγία Δυνατή, Sankt Dynati) er det nest høgaste fjellet på Kefaloniá (1 131 moh) etter Énos (Mavrovounó). Det er òg det tredje høgaste fjellet i Dei joniske øyane etter Énos og Eláti på Levkáda. Mellom fjellet sine toppar er det små høgsletter der den største heiter Fálari. Fálari har rykte på seg for å produsere den beste fetaosten i Hellas. 

Fjellet strekkjer seg over kommunane Palíki, Pýlaros, Sámi og Argostóli. Ved Ajía Dynatí på 1500-talet vart det bygd eit kloster kalla Panajía Themáton. Mange tradisjonelle landsbyar, som Makryótika, Divaráta og Pouláta, ligg i fjella. 

I mytologien er Ajía Dynatí steinen som Kronos kasta på Jorda etter Zevs fekk makt. Rhea, kona til Kronos, gav han steinen inntulla i klede for at han skulle ete han, fordi Kronos hadde ete alle borna hennar. Då Kronos svelte steinen fekk han vondt. Rhea kunne då føde barnet hans Zevs på Kreta utan at Kronos visste om det. Då Zevs fekk makt kommanderte han Kronos til å kaste steinen til Jorda i lag med borna han hadde ete. Opphavet til Ajía Dynatí, Sank Dynati, er ukjend sidan det ikkje finst nokrekjende helgenar med dette namnet. 

Mange italienarar vart drepne av tyskarar på Ajía Dynatí under den berykta massakeren av divisjon Acqui.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Agia Dynati» frå ,  den 22. august 2007.  
 

Ajia Dynati
Ajia Dynati