alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Île-d'Aix

Île-d'Aix er ei lita øy i Biscayabukta i Atlanterhavet, utanfor vestkysten av Frankrike. Det er òg namnet på ein fransk kommune som omfattar øya i departementet Charente-Maritime. Ho har 186 innbyggjarar (1999) og eit areal på om lag 1,2 km². Øya ligg ved munningen til elva Charente mellom Oléron og det franske fastlandet. Øya ligg òg nær Fort Boyard og er ein populær turiststad for dagsturar om sommaren.

Historie 

I romartida var øya sannsynlegvis forbunde til fastlandet ved fjøre sjø. Ho fekk si noverande form rundt år 1500. 

I 1067 gav Isembert de Châtelaillon øya i gåve til ordenen Cluny. Eit lite nonnekloster vart oppretta. Dette var avhengig av St. Martin på Île de Ré.

På slutten av 1100-talet kjempa Frankrike og England om øya, og fram til 1286 låg øya på grensa mellom det franske og engelske «Saintonge», danna av elvemunningen til Charente. Under Hundreårskrigen var Aix engelsk i om lag 15 år. 

Under Hugenottkrigen på 1500-talet vart øya både katolsk og protestantisk. 

I 1665 vart nærliggande Rochefort grunnlagd som ei strategisk hamn for kongedømet, og fleire festningsanlegg vart bygd i området. Vauban bygde fleire festningsverk på øya, som vart ferdiggjort i 1704 av Ferry. 

Under Sjuårskrigen (1756–1763) erobra England øya og øydela festningsvollane. Festningsverket vart så gjenreist av fleire franske offiserar, som Pierre Choderlos de Laclos, forfattaren av Les Liaisons dangereuses. 

Under Den franske revolusjonen, i 1794, vart øya brukt som fengsel for undertrykking av religiøse motstandarar, der hundrevis av prestar vart plassert i fortøyde fengselsbåtar for å døy. 

Napoleon hadde ei vidkjend vitjing på øya i 1808 og gav føringar for styrking av festningsverka. Han gav ordre om å byggje eit hus for øvstkommanderande av festninga (i dag «Musee Napoleon») og Fort Liedot, kalla opp etter ein oberst som omkom under Napoleon sin invasjon av Russland. 

I 1815, frå 12. til 15. juli, hadde Napoleon òg sine siste dagar i Frankrike på Île d'Aix, etter at han tapte slaget ved Waterloo. Då han innsåg at planen om å tvinge den britiske marinen til USA ikkje var mogeleg å gjennomføre skreiv han eit brev til den britiske regenten og overgav seg til HMS «Bellerophon», som tok han til Plymouth før han vart send vidare til St. Helena.

Attraksjonar 
Det store Fort Liédot ligg på øya, og det fungerte som eit militært fengsel frå tidleg på 1800-talet til 1960-åra. Den algeriske sjølvstendekjemparen og den framtidige presidenten Ben Bella sat fengsla her frå 1956 til 1962, i lag med andre militante medlemmar av Fronten for nasjonal fridom (FLN), som Khider og Aït Ahmed.

Transport 

Ein kan kome til øya via ei ferje som går fleire gongar om dagen frå Fouras lika aust for øya, eller frå La Rochelle og Oléron om somaren. Bilar er forbode på øya, så folk flyttar seg til fots eller på sykkel. Hestevogner vert òg nytta til rundturar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Île-d'Aix» frå ,  den 9. april 2007.

Bakgrunnsstoff 
 

Øyar i Frankrike
Kommunar i Charente-Maritime
Republic P-47 Thunderbolt

Republic P-47 Thunderbolt var eit amerikansk jagarbombefly, brukt under andre verdskrigen. Det blei brukt hovudsakleg i bakkeangrep, men også i eskorteoppdrag, over tyskokkupert Frankrike, og i Stillehavet. Flyet var kjend for å vere særs solid- det tolte mange treff utan at flyet blei sett ut av spel, samtidig som det var tungt væpna, med åtte maskingevær, og fleire bomber og rakettar under kroppen og vengene.
Motoren var ein 18-sylindra dobbel stjernemotor.

Amerikanske bombefly
Amerikanske jagarfly
Fly under andre verdskrigen
Republic Aviation
Chausey

Chausey er ei lita øygruppe, som geografisk er ein del av Kanaløyane, men sidan dei høyrer til Frankrike, vert dei nesten aldri nemnd i denne samanhengen. Det er ingen faste transportruter mellom Chausey og dei andre Kanaløyane. 

Grande Île, den største øya, er 1,5 km lang og 0,4 km brei på det breiaste, men dette er berre toppen av ei omfattande øygruppe, som kjem til syne ved fjøre sjø. Folketalet i øygruppa er om lag 100 personar. 

Chausey er ein del av den franske kommunen Granville i departementet Manche.

Dei no nedlagde steinbrota eksporterte granitt, mellom anna til bygginga av Mont Saint Michel. Sjølv om endinga -ey i namnet Chausey kan tyde på at namnet har opphav i norrønt språk (der -ey tyder øy), som Jersey og Guernsey, kjem namnet frå det latinske ordet calx, som sannsynlegvis tyder steinete stad.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell side
 Bilete frå øygruppa 
 Kart over Chausey i forhold til Jersey og Frankrike 

Geografi i Normandie
Øyar i Frankrike
Øyar i Kanaløyane
Blåbærlyng

Blåbærlyng, blåbærris eller blåbær (Vaccinium myrtillus) er ein dvergbusk som høyrer til lyngfamilien. Han dannar frukta blåbær.

Skildring
Blåbærlyng blir 10–50 cm høgt. Det har grøne, kantete greiner som blir brunaktige og vedete etterkvart, med tynne, elliptiske, takkete, lysegrøne blad som blir felte om hausten. Om våren får lynget grønkvite til raudlege, krukkeforma blomstrar. Desse utviklar seg vidare til saftige bær som vanlegvis er mørkeblåe til svarte på farge eller kvitaktig blåe. Dei ulike fargane kjem av eit tynt vokslag. Fruktkjøtet er fiolett.

Utbreiing 
Blåbærlyng er ein vanleg plante i store delar av Europa, med unntak av området kring Middelhavet. Han veks nord på det europeisk fastlandet, på Dei britiske øyane og over Kaukasus inn i nordlege Asia. Planten finst også som introdusert art i vestlege delar av Canada og USA.  I Noreg veks det blåbærlyng i store mengder i låglandet, og særleg i fuktig, sur jord ved skog eller heier. Blåbæra finst opp til 1700 moh.

Kjelder 

<div class="references-small">
Delar av denne artikkelen bygger på «Blåbær» frå ,  den 9. april 2007.  
 

<div class="references-small">
Delar av denne artikkelen bygger på «Vaccinium myrtillus» frå ,  den 11. oktober 2019.  
 

Lyngfamilien
Planteliv i Europa
Viltveksande plantar i Noreg
Medisinplantar
Gildeskål kyrkje

Gildeskål kyrkje er ei langkyrkje frå 1881 i Gildeskål i Nordland fylke. Ho høyrer til Gildeskål sokn i Bodø domprosti.

Byggverket er bygd i nygotisk stil, er i tre og skal ha 750 plassar. Arkitekt for kyrkja var Carl Julius Bergstrøm.

Sjå òg 
 Gildeskål gamle kyrkje

Bakgrunnsstoff 
 Eldre fotografi av Gildeskål-kyrkjene på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
 Gildeskål kyrkje Kyrkjesøk

Kyrkjer i Gildeskål
Kyrkjer i Bodø Domprosti
Norske kyrkjer frå 1881
Bygningar teikna av Carl J. Bergstrøm
Kulturminne i Gildeskål
Langkyrkjer i Sør-Hålogaland bispedømme
Gimsøy kyrkje i Lofoten

Gimsøy kyrkje ligg på Sand på Gimsøya i Vågan kommune i Nordland. Ho høyrer til Gimsøy og Strauman sokn i Lofoten prosti.

Kyrkja er ei langkyrkje i tre. Ho blei bygd i 1876 og skal ha 300 plassar. Arkitekt for kyrkja var Carl Julius Bergstrøm.
Kyrkja er bardunert mot sterke vindkast frå fjellet.

Bakgrunnsstoff 
 Gimsøy kyrkje Kyrkjesøk 
 

Kyrkjer i Vågan
Kyrkjer i Lofoten prosti
Norske kyrkjer frå 1876
Bygningar teikna av Carl J. Bergstrøm
Kulturminne i Vågan
Langkyrkjer i Sør-Hålogaland bispedømme
Glomfjord kyrkje

Glomfjord kyrkje er ei langkyrkje frå 1957 i Meløy kommune i Nordland fylke. Ho høyrer til Glomfjord sokn i Bodø domprosti.

Byggverket er i mur og skal ha 250 plassar. Arkitektar for kyrkja var Gudolf Blakstad og Herman Munthe-Kaas.

Bakgrunnsstoff 
 Glomfjord kyrkje  frå Kyrkjesøk
 

Kyrkjer i Meløy
Kyrkjer i Bodø Domprosti
Norske kyrkjer frå 1957
Bygningar teikna av Gudolf Blakstad
Bygningar teikna av Herman Munthe-Kaas
Kulturminne i Meløy
Langkyrkjer i Sør-Hålogaland bispedømme
Grane kyrkje

Grane kyrkje er ei langkyrkje frå 1860 i Grane kommune i Nordland fylke. Ho høyrer til Grane sokn i Indre Helgeland prosti. Ved kongeleg resolusjon 25. februar 1927 vart Vefsn sokn delt i tre sokn, Vefsn, Drevja og Grane, med grenser fastsett i møte 30. desember 1926 i Vefsn herredsstyre. Ved kongeleg resolusjon 5. februar 1965 vart Grane sokn utskilt frå Vefsn prestegjeld som eige prestegjeld.

Grane kyrkje er bygd i tømmer og skal ha 230 plassar.

Kyrkja ligg på Grane, rett aust for E6.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Kyrkjesøk
 
 Grane kyrkjelege fellesråd om kyrkja
 Eldre fotografi av kyrkja på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

Kyrkjer i Grane
Kyrkjer i Indre Helgeland prosti
Andreas Nilsskog
Norske kyrkjer frå 1860
Kulturminne i Grane
Langkyrkjer i Sør-Hålogaland bispedømme
Gruben kyrkje

Gruben kyrkje er ei arbeidskyrkje med langplan frå 1965 i Rana kommune i Nordland fylke. Ho ligg til Gruben sokn i Indre Helgeland prosti.

Byggverket er i betong og er teikna av Nils Toft.

Kyrkjeskipet er delt av med ein faldevegg, bakom veggen er det ein forsamlingssal som vert ein del av kyrkjerommet når veggen vert opna.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 

Kyrkjer i Rana
Kyrkjer i Indre Helgeland prosti
Norske kyrkjer frå 1965
Arbeidskyrkjer
Nils Toft
Kulturminne i Rana
Langkyrkjer i Sør-Hålogaland bispedømme
Grønning kyrkje

Grønning kyrkje (òg kalla Ytre Eidsfjord kyrkje) ligg på Grønning i Hadsel kommune i Nordland. Kyrkja høyrer til Ytre Eidsfjord sokn i Vesterålen prosti.

Grønning er ein liten stad på Langøya, på søraustsida av Eidsfjorden. Ho er ei langkyrkje i tre med 100 plassar. Kyrkja vart innvigd i 1968.

Andre kyrkjer i Hadsel 
 Hadsel kyrkje
 Hanøy kyrkje
 Innlandet kyrkje
 Melbu kyrkje
 Sand kyrkje

Bakgrunnsstoff 
 Kyrkjesøk
 
 
 Hadsel kyrkjelege fellesråd om kyrkja

Kyrkjer i Hadsel
Kyrkjer i Vesterålen prosti
Norske kyrkjer frå 1968
Kulturminne i Hadsel
Langkyrkjer i Sør-Hålogaland bispedømme
Gåsvær kapell

Gåsvær kapell er ei langkyrkje frå 1951 i Herøy kommune i Nordland fylke.

Byggverket er i tre og har om lag100 plassar.

Kapellet vart først bygd som bedehus av eit lokalt ungdomslag tilknytt Norges kristelige ungdomsforbund. Det vart seinare vigsla som kapell. Det er éin forordna  gudstjeneste i kapellet for året, i juli månad.

Kjelder 
 
 

Kyrkjer i Herøy i Nordland
Kyrkjer i Nord-Helgeland prosti
Norske kyrkjer frå 1951
Kulturminne i Herøy i Nordland
Langkyrkjer i Sør-Hålogaland bispedømme
Skrekkveldet

Skrekkveldet er ei nemning som har vorte bruka om perioden 5. september 1793 - 28. juli 1794 i Frankrike. På fransk: La Terreur, Terroren. 

Dette var ein fase under den franske revolusjonen då mange rivaliserande revolusjonære fraksjonar kjempa seg imellom, samtidig som landet var i krig, og rojalistiske opprør truga (mellom anna i provinsen Vendée), noko som leidde til sterk radikalisering og masseavrettingar med giljotin. 

Skrekkveldet er særleg knytt til revolusjonsleiaren Robespierre. 

Skrekkveldet tok livet av mellom 18 500 og 40 000 menneske. Overslaga over talet på drepne variérer mykje, på grunn av skilnaden på talet som kjem fram av historiske kjelder og statistiske estimat. 

Kjelde: I hovudsak den engelskspråklege wikipediaen, innleiinga til artikkelen Reign of Terror.

Fransk historie
Den franske revolusjonen
Île aux Cygnes

Île aux Cygnes (Svaneøya) er ei lita øy i Seinen i Paris i Frankrike. Øya er kunstig, og vart bygd i 1827 for å verne hamna Grenelle. Øya må ikkje forvekslast med den tidlegare Île aux Cygnes, som ho har fått namn frå. Den tidlegare øya var forbunde med Champ de Mars på slutten av 1700-talet. 

Den smale øya er 850 meter lang og 11 meter på det breiaste. Ein gangveg, kalla l'allée des Cygnes går langs heile øya. 

Metrostasjonen Passy ligg under øya. Ho er kryssa av tre bruer: Pont de Grenelle, Pont Rouelle og Pont de Bir-Hakeim.

Den mest kjende attraksjonen på øya er ein mindre kopi av Fridomsgudinna, som står «ansikt til ansikt» med den større utgåva i New York City. Denne staturen vart reist 15. november 1889 (tre år etter New York-utgåva), og vart gjeve av USA i samband med hundreårsmarkeringa av Den franske revolusjonen. Ho stod opphavleg mot aust og Eiffeltårnet, men vart snudd mot vest i 1937 for verdsustillinga i Paris det året.

Ile aux Cygnes
Ile aux Cygnes
Rojalisme

Rojalisme er det å støtte ein spesiell monark som statsoverhovud for eit særskilt monarki, eller eit spesielt dynastisk krav. Dette skil seg i prinsippet frå monarkisme, som er støtte til eit monarkisk styre, men ikkje nødvendigvis ein spesiell monark. Oftast er termen rojalisme bruka om støtte til eit eksisterande monarkisk regime eller eitt som nyss har vorte styrta for å opprette ein republikk. 

Meir spesifikt kan termen historisk bli bruka om for eksempel:
 Dei som støtta kong Charles I og sidan kong Charles II under den engelske borgarkrigen. 
 Dei som støtta kongehuset Bourbon under og etter den franske revolusjonen. 
 Lojalistar under den amerikanske revolusjonen, det vil seie dei som ikkje støtta lausrivinga frå Storbritannia og opprettinga av republikken.

Kjelde 

Monarki
Frioul

Frioul er ei gruppe på fire øyar i Middelhavet på kysten av Frankrike, om lag 4 km frå Marseille. Øyane i øygruppa dekkjer eit totalt areal på om lag 200 hektar. 
 

Øyane Pomègues og Ratonneau er forbunde med kvarandre via ein molo bygd i 1822.

Hovudkarakteren i Alexandre Dumas sin Greven av Monte Cristo sat fengsla i Château d'If.

Bakgrunnsstoff 
 www.frioul.net (fransk)
 www.frequence-sud.fr, båtar til Frioul (fransk)

Marseille
Øyar i Frankrike
Øyar i Middelhavet
Legende

Ei legende (frå (latin legenda, 'det som bør lesast') var opphavleg forteljingar om martyrar og helgenar. Legendene vart i gammal tid lesne i kyrkjene, og tente til å byggje opp biletet av livet til helgenane og undergjerningar gjort gjennom dei.

I norsk tradisjon finst mange legender om Olav den heilage og St. Sunniva.

I tillegg til å vere ei oppbyggjeleg forteljing om ein helgen, kan nemninga «legende» brukast om andre forteljingar med religiøst-mytisk innhald. Nemninga kan òg brukast om andre fantastiske soger eller mytar.

Sjå òg
Legendeeventyr

Kjelder

 
Litteratursjangrar
Latinske ord og uttrykk
Vendée

For elva med same namn, sjå elva Vendée.
 

Vendée er eit departementet vest i Frankrike ved Biscayabukta. Departementet ligg i regionen Pays de la Loire, og er kalla opp etter elva med same namn.

Historie 
Vendée er eit av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Det vart danna frå delar av den tidlegare provinsen Poitou.

Historisk er Vendée kjent for opprøret mot den franske revolusjonsregjeringa i 1793, under den franske revolusjonen. Mange bønder i området mislika endringane som hadde vorte innførte i Den katolske kyrkja i 1790, og ope opprør braut ut då regjeringa innførte militær verneplikt. 

Opprøret, som tok form av geriljakrig, var leidd av ei undergrunnsrørsle kalla Chouans, og kosta meir enn 100 000 liv før det enda i 1796. Styresmaktene tok i bruk harde tiltak for å slå opprøret ned. Både opprørarane og regjeringa bruka terror som verkemiddel. 

Opprøret er emne for romanen Quatre-vingt-treize (1793), den siste romanen til den namngjetne franske forfattaren Victor Hugo. Karl Marx bruka uttrykket "eit Vendée" for "eit sentrum for kontrarevolusjonær aktivitet".

Geografi 
Departementet er i dag ein del av regionen Pays de la Loire og grensar til departementa Loire-Atlantique, Maine-et-Loire, Deux-Sèvres og Charente-Maritime, i tillegg til Atlanterhavet i vest. 

Det høgaste punktet i Vendée er Mont Mercure (285 m).

Fire elvar kryssar departementet: Sèvre Nantaise (135 km), Vendée (70 km), Lay (110 km) og Sèvre Niortaise (150 km).

Demografi 
Innbyggjarane i departementet vert kalla vendéens.

Økonomi 
Hovudnæringane i departementet er turisme, jordbruk, næringsmiddelindustri og små/mellomstor industri. 

Vendée vert rekna for det mest dynamiske departementet økonomisk sett i Frankrike. Departementet har låg arbeidsløyse (rundt 7 % mot 9 % nasjonalt) og svært mange små eller mellomstore selskap (eit selskap for kvar 14. innbyggjar). 

Vendée har meir enn 150 km med sandstrender, og i lag med mildt klima har desse trekt til seg mange turistar. Populære feriestader er mellom anna Les Sables-d'Olonne, La Tranche-sur-Mer og St Jean de Monts.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 
 Prefekturet si nettside
 Offisiell nettside
 Omfattande informasjon om Vendee og andre departement i Pays-de-la-Loire 

Franske departement
Sansculottane

Sans-culottane ( Frå det franske uttrykket for 'folk utan knebukser') var ein term skapt i 1790–1792 av aristokratane, for å skildre dei fattigare medlemene av Tredjestanden under den franske revolusjonen. Dette fordi dei til vanleg bruka langbukser og ikkje dei knebuksene (culottes) som var på moten. Nemninga kom til å bli bruka om dei dårleg kledde og utstyrte frivillige i den revolusjonære hæren i dei tidlege åra av revolusjonskrigane, og om det som vart sett på som ytterleggåande revolusjonære frå arbeidarklassen og lågare mellomlag. Sansculottisme tydde då relativt ytterleggåande egalitære republikanske prinsipp. 

Kleda til sansculottane skilde dei frå andre meir borgarlege revolusjonære. Dei hadde som sagt langbukser, ikkje knebukser som overklassen hadde, oftast ei kort jakke, mange gonger ei raud frygisk hue og gjerne tresko på beina. 

Sansculottane fekk stor støtte under kriser som ramma vanlege folk, slik som brødmangel. Ein av leiarane deira var Jacques Hébert, og dei støtta vanlegvis dei mest venstreorienterte delane av regjeringane under revolusjonstida. Under Skrekkveldet vart sansculottane undertrykte, dette skjedde i mars 1794, då mellom andre Hébert vart avretta. 

Etter Thermidor-reaksjonen frå sommaren 1794 vart sjølv nemninga sansculott forbydd.

Kjelder
 Engelskspråkleg wikipedia.

Den franske revolusjonen
Mote på 1700-talet
Carnegie Mellon University

Carnegie Mellon University (CMU), tidl. Carnegie Institute of Technology (CIT), er eit forskingsuniversitet i Pittsburgh, Pennsylvania, USA, som vart grunnlagt i 1900. CMU er verdsleiande innan teknologiske fag. Særleg er universitet kjend for informasjonsvitenskap (computer science), automasjon (robotics), ingeniørvitenskap og økonomisk-administrative fag.

Kjente norske alumni 
 Finn E. Kydland, mottakar av Nobelprisen i økonomi for 2004.
 Jan Mossin, utleia kapitalverdimodellen

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell heimeside

Universitet i Pennsylvania
Skipingar i 1900
Jacques Hébert

Jacques René Hébert, kjend under pseudonymet Père Duchesne () var ein fransk avissmann og politikar.

Hébert søkte med sine temmeleg grovkorna artiklar i det folkelege bladet Le Père Duchesne å føre ordet for underklassen mot den hata kongemakta i Frankrike under den franske revolusjonen. Hébert, som i cordelierklubben leidde venstrefløya, dei såkalla hébertistane, hadde ei tid stor innverknad på den folkelege opinionen, særleg sansculottane. 

Etter å ha kritisert Maximilien Robespierre i skarpe ordelag og freista vende den folkelege opinionen mot han, vart Hébert giljotinert våren 1794.

Kjelder
Svensk Wikipedia.

Franske mediefolk
Franske politikarar
Folk frå den franske revolusjonen
Thermidor-reaksjonen

Thermidor-reaksjonen var ein revolt i det franske Nasjonalkonventet mot Skrekkveldet og førte til avsetjinga og avrettinga av Robespierre og andre i krinsen rundt han. Namnet «Thermidor» viser til «9. thermidor år II», som den 27. juli 1794 vart kalla etter den franske republikanske kalenderen. 

Nemninga kan òg vise til perioden frå denne revolten til Nasjonalkonventet vart erstatta med Direktoriet året etter. 

Medlemene i Velferdskomitéen og Nasjonalkonventet avsette Robespierre og krinsen rundt han 27. juli, og alt dagen etter vart dei avretta, utan rettssak. Skrekkveldet hadde isolert Robespierre også frå dei som tidlegare hadde støtta han. 

Men Thermidor-regimet vende seg imot mange av dei som hadde vore med på revolten mot Robespierre, og det vart sett i gang ein «kvit terror» som resulterte i mange arrestasjonar og hundrevis av giljotineringar, som nesten berre ramma folk på venstresida. 

Termen Thermidor har i ettertid komme til å bety den fasen i somme revolusjonar då makta går over til eit meir konservativt regime. Lev Trotskij kalla i boka The Revolution Betrayed Stalin-regimet «det sovjetiske thermidor».

Kjelder
I hovudsak engelskspråkleg wikipedia.

Den franske revolusjonen
Hendingar i 1794
Tekstil

Ein eller eit tekstil er eit stoff framstilt av tekstilfiber. Ein bruker tekstil til klede

Typar 
Det finst to hovudgrupper av tekstilfiber: Naturfiber og kunstig fiber. 

naturfiber
Vekstfiber
Frø og fruktfiber
bomull
kapok
kokos
Bark- og pinnefiber
ananasfiber
hamp
jute
lin
manilla
brennesle, nettelduk
rami
sisal
animalske fiber
hårfiber
ull frå ulike dyr
silke
Kunstfiber
Genererte fiber
cellulose
kupro
modal
viskose
cellulosaacetat
acetat
triacetat
Andre genererte fiber
protein
syntetiske fiber
akryl
elastan
kolfiber
modakryl
polyamid (nylon)
polyester
polyeten
polypropen
vinyl
uorganiske fiber
glasfiber
metallfiber

Bakgrunnsstoff

 

ar:النسيج
Herøysongen

Herøysongen er ein song for Herøy kommune. Songen er skriven av Martin Emhjellen.

I tillegg til Herøysongen er det andre songar som omhandlar Herøy kommune, t.d «Herøy Havland» frå Herøyspelet Kongens Ring og «Sang til Fosnavåg».

Kultur i Herøy i Møre og Romsdal
Île du Levant

Île du Levant, stundom berre kalla Le Levant, er ei øy i Middelhavet utanfor kysten av Den franske riveraen, nær Toulon. Ho er ei av tre øyar i øygruppa Îles d'Hyères i Frankrike. Øya er 8 km lang, 2 km brei, og ligg i Golfe du Lion. Om lag 90 % av øya høyrer til det franske militæret, der dei har eit testsenter for missilar (Centre d'Essais de Lancement de Missiles). Frå her har dei sendt opp svært mange forskings- og testrakettar sidan staden vart oppretta i 1948. Det meste av øya er derfor ikkje tilgjengeleg for allmennheita. 

På 1400-talet levde munkar på øya, og ruinane etter klosteret deira ligg her framleis.

I 1931 oppretta legane Gaston og André Durville Héliopolis, den første busetnaden i Europa som var tileigna naturisme. Byen vart bygd i åssida og er dominert av Fort Napoleon. Bain de Diane og Plage des Grottes er to nudiststrender reservert for naturistar. Bortsett frå Héliopolis, ligg naturreservatet Domaine des Arbousiers på øya.

Det går båtruter til øya frå Hyères og Le Lavandou.

Forfattaren Robert A. Heinlein skreiv begeistra om øya i romanen Glory Road.

Bakgrunnsstoff 
 Iles d'Hyères på letsgo.com 
 Pleasure island 
 Kart ovar øya 
 Utdrag frå romanen Glory Road om øya 
 Historie om rakettvitskap 
 Oppskytingar frå øy
 http://www.iledulevant.com.fr/en/

Ile du Levant
Ile du Levant
Ile du Levant
Gatas Parlament

Sjå òg Avisa Gatas parlament

Gatas Parlament er ei rap-gruppe frå Oslo. Medlemmane er Elling Borgersrud, Jester og DJen Don Martin. Tidlegare var og bror til Elling, Aslak Borgersrud, med i gruppa. Dei lagar samfunnskritisk hip-hop og rap. I 2003 vann dei Alarmprisen i klassen hip-hop/rap. Dei var med i Melodi Grand Prix 2011 men kom ikkje vidare frå den fyrste delfinalen i Ørland. Aslak varsla 13. april 2011 at han skal slutta i gruppa.

Diskografi 
Mykje av musikken til Gatas Parlament ligg på bandets offisielle nettsider til gratis nedlasting.

Album
 Holdning Over Underholdning (2001)
 Bootlegs, B-Sider & Bestiser (mixtape) (2004)
 Fred, Frihet & Alt Gratis (2004)
 Kidsa Har Alltid Rett (2008)
 Apocalypso (2008)
 Gateplata (2011)
 Dette Forandrer Alt (2011)

EPar
 Autobahn til Union (1994)
 Slå Tilbake (1996)
 Counter Strike EP (2008)

Singlar
 Naturkraft (1997)
 Stem Gatas Parlament (1999)
 La Raseriet Strømme (2001)
 Nå Om Da'n (2002)
 Bombefly (2004)

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell heimeside

Melodi Grand Prix 2011-deltakarar
Norske hiphopgrupper
Musikkgrupper skipa i 1993