alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Karl I av England

Karl I av England (), var konge av England, Skottland og Irland frå 1625 til 1649.
Han var son av og etterfylgde kong Jakob I av England. Karl I regjerte utan parlament frå 1629 til 1640. Regimet utvikla seg i retning av einevelde. 

I 1640 måtte Karl I kalla inn det engelske parlamentet for at få løyvingar til å finanisera kampen mot eit opprør i Skottland. Striden utvikla seg til den engelske borgarkrigen. Borgarkrigen braut ut i 1642. Parlamentshæren leia av Oliver Cromwell sigra og tok over makta i 1649. Kongen fekk dødsdom og var halshoggen, og overhuset avskaffa.

Bakgrunnsstoff 

Engelske regentar
Skotske regentar
Irske regentar
Folk frå den engelske borgarkrigen
Folk avretta ved halshogging
Engelske pretendentar til den franske trona
Statsleiarar i Folkerepublikken Kina

Folkerepublikken Kina har ein person med tittelen zhuxi som statsleiar. Dette kinesiske ordet tyder 'formann', og blei brukt som tittel på leiarane fram til ein ny grunnlov i 1982 slo fast at den offisielle omsetjinga var president. Presidenten blir formelt vald av den nasjonale folkekongressen, som i praksis stemmer over éin kandidat lagt fram av partileiinga.

Liste over statsleiarar 
 Mao Zedong (1. oktober 1949–27. april 1959)
 Liu Shaoqi (27. april 1959–31. oktober 1968)1
 Dong Biwu (31. oktober 1968–24. februar 1972)
 medSong Qingling til 24. februar 1972
 Zhu De (17. januar 1975–6. juli 1976)2
 Ikkje fylt  (6. juli 1976–5. mars 1978)3
 Ye Jianying (5. mars 1978–18. juni 1983)
 Li Xiannian (18. juni 1983–8. aprol 1988)
 Yang Shangkun (8. april 1988–27. mars 1993)
 Jiang Zemin (27. mars 1993–15. mars 2003)
 Hu Jintao (15. mars 2003–i dag)

Noter 
 Ingen blei vald til å etterfylgja Liu Shaoqi, så viseformann Dong Biwu fungerte som statsleiar, saman med viseforkvinne Song Qingling 1969–1972, åleine 1972–1975.
 Stillinga som partiformann blei offisielt avskaffa i 1975 og formannen for den nasjonale folkekongressen sin permanente komite var statsleiar.
 Stillinga blei ikkje fylt mellom juli 1976 og mars 1978. Dei tjue viseformennene i den nasjonale folkekongressen sin permanente komite fungerte kollektivt som statsleiarar.

Kjelder 
 :en:President of the People's Republic of China

Kina
Kinesisk politikk
Barneoppseding

Barneoppseding eller oppdraging er ein prosess som føregår frå fødsel til vaksen alder der barn lærer normene i eit samfunn. Ein bruker ulike middel i oppseding, som ros, straff eller å vera eit føredøme. Oppsedinga kan føregå medvite, basert på ein viss filosofi eller pedagogikk, eller meir «naturleg» og umedvite. Synet på kva som er god barneoppseding er knytt til kulturen ein høyrer til.

Dei som står bak oppsedinga er som regel nære eldre slektningar av barnet, men også resten av samfunnet i form av naboar, lærarar eller andre institusjonstilsette kan delta i sosialiseringsprosessen. Som regel er foreldre dei viktigaste barneoppsedarane, men eldre søsken, besteforeldre, tanter og onklar kan òg spela ein stor rolle.

Teoriar 
Tenkarar har kome fram til mange ulike teoriar om barneoppseding. 

Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) la i verket Emile fram ei mest mogleg naturleg oppseding som skulle hjelpa barnet til å styrka kroppen og sinnet, og framfor alt hjelpa det til å utvikla medkjensle.

Barn
 
Samfunn

ru:Половое воспитание
Jakob VI av Skottland og I av England

Jakob I av England () var konge av Skottland som Jakob VI av Skottland frå 24. juli 1567, og konge av England og Irland frå 24. mars 1603. Han var den første som var konge av dei tre kongerika samstundes. Jakob I var son av Maria Stuart og Darnley, og var den første engelske kongen frå fyrstehuset Stuart. Han etterfylgde den siste monarken av fyrstehuset Tudor, Elisabeth I, som døydde utan å ha fått barn. Sonen hans, Charles, etterfylgde han som Karl I av England.

Bakgrunnsstoff 

Engelske regentar
Skotske regentar
Irske regentar
Fyrstehuset Stuart
Fødde i 1566
Døde i 1625
Mole antonelliana

Mole antonelliana er eit tårn som er eit symbol på byen Torino i Italia. Det har fått namnet sitt etter arkitekten som bygde det, Alessandro Antonelli. Bygginga starta i 1863.

Det var opphavleg tenkt som ein synagoge. Ikkje-katolikkar hadde fått sin religiøse fridom, men Antonelli kom ikkje godt overeins med dei jødiske gruppene. Arkitekten modifiserte planane og enda opp med eit 113 meter høgt tårn, 47 m høgare enn den opphavlege kuppelen. Endringane, kostnadsaukar og tidsoverskridingar gjorde til at oppdragsgjevarane stoppa bygginga i 1869.

I 1873 bytta oppdragsgjevarane og myndigheitene i byen den uferdige bygningen med ei tomt for ein synagoge. Bygget vart så dedisert til Viktor Emmanuel II. Antonelli heldt fram bygginga, og tårnet strekte seg til slutt til 167 m.

I dag husar Mole antonelliana det nasjonale filmmuseumet i Italia. Ein spektakulær heiskonstruksjon trekkjer ein glasheis fritt svevande langs leiekablar gjennom hovudrommet under kuppelen og til utsiktsplattforma. I dag er Mole antonelliana avbilda på baksida av dei italienske 2 cent-myntane, og er utgangspunktet for logoen til Vinter-OL 2006.

Bakgrunnsstoff
Historia til Mole antonelliana 

Torino
Bygningar i Italia
Folkehøgskule

Folkehøgskule er ein eksamensfri, allmenndannande skule for vaksen ungdom. Føremålet med skulane er å oppmode til å utvikle kunnskap, dugleik og menneskelege kvalitetar. Ein siktar mot å utvikle heile mennesket, med forstand, kjensler og vilje. I pedagogisk samanheng omfattar allmenndanningsomgrepet både teoretiske og praktiske fag og oppgåver.

Det finst folkehøgskular i Danmark, Finland, Noreg, Sverige, og på Færøyane, Island og Grønland. Nokre folkehøgskuleprega tiltak finst også i Storbritannia, Tyskland, Austerrike, Nederland, Polen, India, USA og nokre afrikanske land. Ideen om skuletypen har også vakt interesse i nokre austeuropeiske land, men noka verkeleg folkehøgskulerørsle utanom Norden kan truleg ikkje reknast med.

Ideen om folkehøgskulane kom frå den danske pedagogen og teologen N.F.S. Grundtvig, og den første folkehøgskulen vart etablert i Danmark i 1844. I Noerg vart Sagatun Folkehøyskole på Hamar oppretta som den første folkehøgskulen i 1864. 

I Noreg er det om lag 80 folkehøgskular i drift. Dei fleste er eigd av diverse sjølvstendige organisasjonar. Den norske folkehøgskuletradisjonen har utvikla seg i to hovudretningar, den eine er ein skule basert på eit kristent livssyn, mens den andre er ein frilyndt skule som ikkje legg inn kristendom som basis for undervisninga.

Folkehøgskulane er i hovudsak knytte til internat, der ein bur i miljøet i heile utdanningsperioden. Mesteparten av elevane som går på folkehøgskule i Noreg tar heilårskurs på ni månader, men nokre av folkehøgskulane tilbyr òg lengre eller kortare kurs. Folkehøgskulane er for mange ungdommar fyrste gong dei flyttar heimanfrå.

Sjå òg 
 Folkehøgskular i Danmark
 Folkehøgskular i Finland
 Folkehøgskular i Noreg
 Folkehøgskular i Sverige

Bakgrunnsstoff 
 Informasjonskontoret for folkehøgskolene

 
Utdanningsinstitusjonar
Kim Jong-il

Kim Jong-il () var eineveldig statsleiar i Nord-Korea frå 1994 til 2011. Han var son til Kim Il-sung, som han etterfylgde som leiar i landet. Han hadde postane som ordførande i den nasjonale forsvarskomitéen og generalsekretær i arbeidarpartiet i Korea. Tidlegare vart han nemnd offisielt som Den Kjære Leiaren, men seinare berre som Ordføraren. Fødselsdagen han er allmenn helgedag i Nord-Korea.

Nordkoreanske politikarar
Statsleiarar i Nord-Korea
Jorge Sampaio

Jorge Fernando Branco de Sampaio () i Lisboa) er ein portugisisk sosialistisk politikar. Han var presidenten i Portugal frå 1996 til 2006. Han vart gjenvald i valet i 2001, men var hindra frå å delta i valet i 2006, sidan han har vunne to val på rad. Han er utdanna jurist, og var involvert i studentprotestar mot fascist-styret i landet. I 1978 vart han medlem av sosialistpartiet, og vart innvald i parlamentet året etter. Frå 1989 var han borgarmeister i Lisboa.

Sampaio er vorten tildelt storkrossen av St. Olavs Orden.

Sampaio, Jorge
St. Olavs Orden
Minimalisme

Minimalisme er ei nemning på ulike rørsler, uttrykksformer og stiltrekk innanfor kunst, arkitektur og design. Minimalistisk kunst og design er kjenneteikna ved ei redusering av form og verkemidlar, ned til det mest fundamentale formale og innhaldsmessige utgangspunkt. 

Som kunstnerisk rørsle vert minimalismen rekna å ha oppstått i USA på byrjinga av 1960-talet, mellom anna som ei reaksjon mot den dominerande abstrakte ekspresjonismen. Omgrepet er likevel også brukt om tidlegare kunstverk, som suprematismen til kunstnarar som Kasimir Malevitsj. Karakteristisk for den minimalistiske kunsten er bruk av enkle geometriske former, repetisjon, og industrielt framstilte material. 

Minimalisme i musikken er gjerne kjenneteikna ved at musikken går og går i ein gjentakande straum.

Viktige namn
 Carl Andre (biletkunstnar)
 Daniel Buren (biletkunstnar)
 Dan Flavin (biletkunstnar)
 Philip Glass (komponist)
 Donald Judd (biletkunstnar)
 John Cage (komponist)
 Ellsworth Kelly (biletkunstnar)
 Sol LeWitt (biletkunstnar)
 Steve Reich (komponist)
 Ludwig Mies van der Rohe (arkitekt)
 Frank Stella (biletkunstnar)

Andre kunstnarar som vert assosiert med minimalismen:
 Walter de Maria
 Robert Morris
 Barnett Newman
 Robert Smithson

Sjå òg 
 Postminimalisme
 Postmodernisme
 Popkunst
 Konseptkunst

Kjelder

«Minimalism». Glossary of art terms, tate.org.uk
«Minimalism», Art terms, moma.org
«Minimalism», Archive Journeys: Reise, tate.org.uk

Bakgrunnsstoff

Kunst
Stilartar
Arkitektoniske periodar
Samtidskunst
Moderne kunst
Abstrakt kunst
Vestleg kunst
Minimalisme
Agder folkehøgskole

Agder Folkehøgskole er ein frilynt folkehøgskule i Søgne kommune i Agder fylke. Det er Agder Høgskolelag som eig skulen som tek imot rundt 100 elevar kvart skuleår. 

Linjefaga ved skulen er 
 Biletkunst
 Keramisk kunst
 Jazz, rytmisk linje med storband
 Samfunn, media og miljø
 Film
 Internasjonal (som inkluderer samarbeid med ein folkehøgskule frå Kviterussland)

Bakgrunnsstoff 
 Agder Folkehøgskole

Folkehøgskular i Agder
Søgne kommune
Toneheim folkehøgskole

Toneheim folkehøgskole er ein frilynt folkehøgskole for musikkinteressert ungdom frå heile Noreg. Skolen ligg på Ridabu, 3 km aust for Hamar sentrum. Den er ein av seks folkehøgskolar i Hedmark fylke og landets nest største etter talet på elevar (ca. 150 hvert år). 

Toneheim folkehøgskole vart oppretta i 1972 som Noregs første musikkfolkehøgskole og med musikkpedagogen Thorbjørn Dahl (1912-1974) som rektor. Det er Toneheim Høgskolelag som eig skolen.

Heilt frå starten har skolen gitt elevane undervisning og samspel på eit høgt musikalsk nivå, forankra i den klassiske musikktradisjonen. Dei siste tiåra har det også vorte gjeve tilbod til jazz- og folkemusikarar. I staden for liner, har skolen obligatoriske og valfrie fag.

Kjende Toneheim-elevar 

 Eldar Vågan, kjend frå Vazelina Bilopphøggers
 Vilde Bjerke, skodespelar og artist

Bakgrunnsstoff 
 Toneheim folkehøgskole
 Toneheim på Facebook

Folkehøgskular i Innlandet
Skular i Hamar
Utdanningsinstitusjonar skipa i 1972
Åsane Folkehøgskole

Åsane Folkehøgskole er ein frilynt folkehøgskule som ligg på Hylkje, nord i Bergen kommune. Skulen er særleg opptatt av å utvikle kulturell forståing hjå elevane. Den legg særleg vekt på fredsarbeid og internasjonal solidaritet. Skulen er eigd av FORUT og IOGT og har årleg rundt 82 elever. I 09/10 har dei nådd nye høgder når det kjem til elevtal og har 100 elevar på skulen. 
 
Skulen har følgjande linjer i 2009/2010:
 Kina/Kampsport	
 U-landslinje(ISA)
 Visuell Kunst	
 Musikk/Vokal	
 Skriveverkstad	
 Hestesport(todelt, trav og riding)
 Scenekunst
 Latinamerikalinje

Historie 

Skulen blei til på Frekhaug i Meland i 1921. Bakgrunnen var at Nordhordland ungdomsskule blei skipa i 1914 som den 12. av sitt slag i Norge. Olav Bjørkum var første rektoren ved skulen. I 1921 ble det konflikt mellom rektor og styret for denne skulen. Samarbeidsproblema førte til slutt til at Olav Bjørkum slutta, og han starta sin eigen ungdomsskule på Frekhaug. For Nordhordland ungdomsskule førte dette til alvorlege økonomiske problem, siden statstilskotet følgde med rektor Bjørkum til den nye skulen. Frekhaug ungdomsskule heldt til i det som truleg var eit nybygg frå 1920, rett sør frå meieriet på Frekhaug. I 1966 sto eit nytt bygg klart på Hylkje i Åsane, og skulen flytta dit. I åra straks etter 2000 er bygningane ved skulen sterkt fornya.

Bakgrunnsstoff 
Åsane Folkehøgskole si nettside

Folkehøgskular i Vestland
Skular i Bergen
Skipingar i 1966
Ål folkehøyskole og kurssenter for døve

Ål folkehøyskole og kurssenter for døve ligg i Ål i Hallingdal. Skulen er landets einaste frilynte folkehøgskule for døve, og opna offisielt i 1974. All undervisning på skulen skjer på teiknspråk. Skulen tar imot opptil 46 elevar årleg. I tillegg til folkehøgskulen er her også omfattande kursverksemd, og tv-produksjonsselskapet Døves Media var tidlegare tilknytt skulen. Skulen er eigd av ei stifting oppretta av Norges Døveforbund. Skulen har gymsal, symjehall og treningsrom.

Skulen har følgjande linjefag for 2015/16:
 «Aktiv»
 «Teiknspråk»
 «Norsk»
 «Bistand»
 «Trening og kosthald»

Bakgrunnsstoff 
 Ål folkehøyskole sin nettstad

Folkehøgskular i Viken
Ål kommune
Alta folkehøgskole

Alta folkehøgskole, tidlegare Øytun folkehøgskole, er ein kristen folkehøgskole som ligg i Alta kommune i Finnmark. Skolen ligg 6 km sør for Alta sentrum og 12 km frå Alta lufthamn. Skolen fokuserer spesielt på friluftslivfag og tar imot rundt 110 elevar i året. 

Elevar ved skolen vel seg eit friluftslivs-linjefag og fire valfag fordelt på periodane haust, mørketid og vår/vinter. Alle elevane får felles turar og dagar med ulike tema og seminar. Felles skoleturar går til Kolahalvøya i Russland og og Levi i Finland. I tillegg blir det mellom anna arrangert «bli-kjent-tur» til Orroshytta, skolehytta på Finnmarksvidda, førstehjelpskurs, felleskapsseminar, soldagstur, samisk seminar og avslutningstur til Jøkelfjorden. Skolen har gymsal, trimrom, skytesimulator, bandrom, buldrerom, skimakarverkstad og sykkelverkstad.

Skolen blei skipa i 1917 i Havøysund i Måsøy kommune under namnet Øytun. I 1967 flytte skolen til Alta, men namnet Øytun blei ført vidare. Skolen ligg i furuskog ved foten av fjellet Skoddevarre og har gangavstand til Altaelva. Skolebygningen og 8 internat er oppført rundt eit tun. Skolen er eigd av Normisjon, Norges Samemisjon og Indremisjonsforbundet. I desember 2016 skifte skolen namn til Alta folkehøgskole  – folkehøgskolen for Arktisk Villmarksliv. Tunet på skolen er framleis kalla Øytun.

Linjefag ved skolen i 2019: 
 Arktis – Svalbard
 Friluftsliv 70° Nord 	
 Friluftsliv Ingen Grenser	
 Hundekjøring – Finnmarksløpet
 Jakt og fiske	
 Foto villmark – Island/USA	
 Off Piste – ski og sykkel
 		 	
Skolen tilbyr også halvårskursa Ski og skred og Circum Polar, i tillegg til andre kortkurs.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad

Folkehøgskular i Troms og Finnmark
Kristne skular i Noreg
Skipingar i 1917
Skular i Alta
Skular i Måsøy
Nordhordland folkehøgskule

Nordhordland folkehøgskule er ein kristen folkehøgskule som ligg i på Frekhaug i Alver kommune i Vestland fylke. Skulen tar imot om lag 175 elevar i året og er den største folkehøgskulen i Noreg etter elevtal. Nordhordland folkehøgskule vart skipa i 1914 og er eigd av Nordhordland indremisjon. Utanom skuleåret driv Nordhordland folkehøgskule med catering, kurs og utleige av lokale.

Skulen har symjehall, idrettshall, sandvollyballbane, fotballbane og turløyper i terrenget omkring skuleområdet. Alle linjefaga drar på ein tur til utlandet i løpet av skuleåret. I tillegg tilbyr skulen ein studietur på 3 veker til Israel for alle elevane.

Linjefag ved skulen i 2015: 
 Dans
 eXercise
 Fotball
 FotoGlobal
 Global Active
 Global Care
 Global eXtreme
 Global Helse
 Mission Global
 Musikal
 Musikk
 Sport & Outdoor

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad
 Nordhordland folkehøgskule på Facebook

Folkehøgskular i Vestland
Kristne skular i Noreg
Skular i Alver
Nordhordland
Skipingar i 1914
Hadeland folkehøgskole

Hadeland folkehøgskole er ein frilynt folkehøgskule som ligg på Brandbu i Gran kommune i Innlandet fylke. Mykje av undervisninga på skolen tar utgangspunkt i austleg filosofi, og blant anna det vert arrangert tur til Kina, Japan og Sør-Korea. Det er årleg 90 elevar ved skulen. Skulen het før 2011 Vestoppland folkehøgskole.

Linjefaga på skulen er:
 Yoga
 Helse og Helhet	
 Martialart og Zen
 Aikido og Kenjutsu
 Trening, Mindfulness, og Kosthold

Vestuppland folkehøgskule vart skipa i 1906 av læraren og målmannen Olaus Islandsmoen, som sidan 1902 hadde vore lærar ved Valdres folkehøgskule. Islandsmoen var styrar fram til 1939, og skulen fekk ein klar frilynt profil, i motsetnad til den kristelege Viken folkehøgskole på Gjøvik (skipa 1901).

Bakgrunnsstoff 
Offisiell nettstad

Folkehøgskular i Innlandet
Gran kommune
Skipingar i 1906
Drap

Drap eller mord er å ta livet av eit anna menneske.

Talet på drap i Noreg var i 2005 31, som er det lågaste talet drepne på 10 år.

Bakgrunnsstoff 
 Dødsårsakar i Noreg for åra 1994 - 2004 hjå SSB

Kriminalitet
Død
Mord
Dødsårsaker
Brotsverk
Sunnfjord Folkehøgskule

Sunnfjord Folkehøgskule er ein kristen folkehøgskule i Sunnfjord kommune i Vestland fylke. Skulen tilbyr ulike linjer innanfor volleyball, friluftsliv, foto, globale tema, idrett og dans. Vidare tilbyr skulen ulike valfag og har også fellesfag på timeplanen. Skulen har plass til 100 elevar i året og er eigd av Normisjon.

Sunnfjord Folkehøgskule starta i Naustdal, der det i 1902 vart etablert ein ungdomsskule eigd av Ungdomsvennernes Foreining. I 1910 tok Sunnfjord indremisjon over denne skulen, og flytte han til Solvang i Førde. Skulen vart då gjort om til ein folkehøgskule med kristeleg profil og har vore i drift fram til i dag.

Det vart opna eit museum i Haavetun-bygget under feiringa av 100-års jubileet til skulen i 2002. Museet har eit bibliotek og eit rekonstruert elevrom frå 1960-talet.

Linjer ved skulen i 2015: 
 Beachvolleyball
 Beach sport
 Dans + idrett
 Fotball
 Friluftsliv og foto
 Global foto
 Global reise
 Global Sri Lanka
 Volleyball
 Volleyball toppidrett

Skulen tilbyr også halvårskursa Beach Sport og Beachvolleyball som går om hausten og våren.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad

Byggverk i Sunnfjord
Kultur i Sunnfjord
Folkehøgskular i Vestland
Skipingar i 1902
Sunnfjord
Verdas språk etter utbreiing

Dette er ei liste over dei 46 mest tala språka i verda. Talet på brukarar av dei einskilde språka er frå rundt 1995. Tala inkluderer morsmålstalarar og dei som har språket som fyrstespråk.

Kjelder 

 Svensk wikipedia
 Sjå også Ethnologue

Språk
Gasskraftsaka

Gasskraftsaka var ei sak som førte til at regjeringa Bondevik I stilte kabinettspørsmål, som den fyrste i Noreg, på grunn av ei miljøsak. Høgre og Arbeidarpartiet køyrde over sentrumsregjeringa og resten av Stortinget med å røyste ja til å gjeva løyve til bygging av forureinande gasskraftverk i Noreg.

Norsk politikk
Kabinettsspørsmål i Noreg
Gassenergi
Global dimming

Global dimming er reduksjon i innstrålinga frå sola til jorda grunna utslepp av sot og svovel frå industri og trafikk til atmosfæren.

Ein meiner at den globale dimminga fører til lågare temperatur og redusert fordamping ved jordoverflata, og dermed ha ein bremsande verknad på den globale oppvarminga.

Bakgrunnsstoff 
 Schrødingers katt om global dimming
 Artikkel i Aftenposten om global dimming
 Artikkel på Forskning.no om global dimming 

Jordatmosfæren
Klimapådrag
Vefsn folkehøgskole

Vefsn Folkehøgskole (også kalla Toppen) er ein frilynt folkehøgskule på Halsøya i Mosjøen i Nordland. Skulen er eig av Hålogaland Ungdomslag og tar årleg imot vel 90 elevar.

Linjefaga ved denne skulen er:
 Band
 Friluftsliv
 Idrett
 Lyd-Lys-Scene
 Teater
 Volleyball

Bakgrunnsstoff 
 Vefsn Folkehøgskole 

Vefsn kommune
Folkehøgskular i Nordland
Skipingar i 1899
Valdres folkehøgskule

Valdres folkehøgskule er ein kristen folkehøgskule som ligg på Leira i Nord-Aurdal kommune i Innlandet fylke. Skulen tar årleg imot om lag 100 elevar og er eigd av organisasjonen KFUK-KFUM. Slagordet til skulen er «Midt i vintereventyret», som kjem av gunstig geografisk plassering i høve vinteraktivitetar og friluftsliv, med stabil vinter frå november til mai.

Det er kort køyreavstand frå Valdres folkehøgskule til Valdres alpinsenter og preparerte langrennsløyper. På skulen er det gymsal, buldrerom, styrkerom, sandvolleyballbane, tekstil- og sløydsal, og skistall. I uteområdet ved skulen er det grusbane som vinterstid vert dekt av is og brukt til ishockey og skeising. Det er kort gåavstand frå skuleområdet til klatrefelt og gode forhold for terrengsykling. Fleire av turane som skulen arrangerer er lagt til fjella i og omkring Jotunheimen. Det er også turar og aktivitetar knytt til turiststadene Beitostølen og Hemsedal.

Historie 
Skulen vart skipa av den kristelege læraren og målmannen Ola Eiriksson Bø (1867–1917) i 1899. Han skal ha fått ideen om ein folkehøgskule i Valdres av Jakob Dale i Aust-Agder då han arbeidde på amtsskulen der 1897–1899, og like etter tok avisa  på Gjøvik til orde for ideen. Bø sjølv innleidde om saka på ei ungdomsstemne på Rogne i Øystre Slidre kommune sommaren 1899 der  vart skipa. Møtet gjorde vedtak om å arbeida for ein folkehøgskule, og etter eit brev frå Bø 30. juni 1899, slutta alle kommunane i Valdres seg til skuleskipingsplanen.

2. oktober 1899 kunne så Bø ynskja dei fyrste elevane velkomne til skulestart i mellombelse lokale på Løkje hotell i Vestre Slidre kommune. Då Valdresbanen opna i 1906, flytte skulen til garden Øvre Nes på Fagernes. I 1911 flytte så skulen til Leira der skuletunet er i dag, og sommaren 1912 vart skulebygningen sett opp. Ola Eiriksson Bø var styrar så lenge han levde (til 1917).

Skulen hadde frå skipinga ein kristeleg profil som skilde han frå dei frilyndte folkehøgskulane, og han vart gjerne heller rekna mellom dei kristelege ungdomsskulane. Ein av lærarane frå 1902 var Olaus Islandsmoen, som i 1906 skipa Vestoppland Folkehøgskole. 

Familien Asheim kom inn som eigarar av skulen i 1929. I 2012 tok organisasjonen KFUK-KFUM over som eigarar av skulen.

I 2014 omkom to elevar frå Valdres folkehøgskule og ein sjåfør då ein minibuss kolliderte med ein lastebil i Nanyuki i Kenya. Ni vart skadde etter ulukka.

Kjelder 
 Brekkun, Ola. (1925). Valdres folkehøgskule i 25 år. Vårvon, s. 28-35.
 Aars, Ivar, Trond Bollerud, og Torkjell Asheim. (1999). Heimsyn. Valdres folkehøgskule 1899-1999. Hundreårsskrift. Leira: Valdres folkehøgskule.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad
 Valdres folkehøgskule på Facebook

Folkehøgskular i Innlandet
Kristne skular i Noreg
Nord-Aurdal kommune
Skipingar i 1899
Valdres
Trøndertun Folkehøgskole

Trøndertun folkehøgskole er ein frilyndt folkehøgskole i Melhus kommune i Trøndelag fylke. Skolen tar årleg imot vel 120 elevar. Eigar er Gauldal Høgskulelag.

Linjefaga ved denne skolen er:
 Dans
 Jazz
 Kunst
 Lydteknikk
 Rock

Bakgrunnsstoff 
 Trøndertun folkehøgskole

Folkehøgskular i Trøndelag
Melhus kommune
Harstad folkehøgskole

Harstad folkehøgskole, tidlegare Trondarnes Frilynte Folkehøgskole, er ein frilyndt folkehøgskule i Harstad i Troms og Finnmark fylke. Skulen tar årleg imot vel 70 elevar. Det er Stiftelsen Harstad Folkehøgskole som eig og driv skulen. Skulen opna i 1919 og vart gjenreist i 1948 etter å ha vorte råka av ein brann. Namnet vart endra til Harstad folkehøgskole 3. november 2015.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad

Folkehøgskular i Troms og Finnmark
Skular i Harstad
Skipingar i 1919
Norske stiftingar
Christian av Danmark (2005)

Christian () er prins av Danmark, greve av Monpezat og son av kronprins Frederik av Danmark og kronprinsesse Mary av Danmark.

Prinsen vart fødd kl. 1:57 på Rigshospitalet i København. Han vog 3500 gram og var 51 cm lang. Prinsen er i dag nummer to i den danske tronfylgja. Prins Christian vart døypt 21. januar 2006 i Christiansborg Slotskirke.

Bakgrunnsstoff 
Prins Christian (Dansk)

Kongelege frå København
Danske prinsar
Grevar av Monpezat
Prinsar av Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg