alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Santa Maria i Asorane

Santa Maria er ei øy søraust i Asorane og den sørlegaste øya i øygruppa. Ho var den første øya i Asorane som vart oppdaga. Oppdagaren var Diogo Silves under ei reise til Madeira i 1427. Gonçalo Velho førte familiar og kveg til øya.

Ho har eit areal på 97,18 km² og består av ein enkelt kommune kalla Vila do Porto, som har den eldste azoriske landsbyen. På øya står òg gamle hus med vindauge som høyrte til Capitão Donatário frå 1400-talet.

På grunn av den geologiske alderen (øya vart danna 4,8 millionar år sidan) er Santa Maria den einaste øya i Asorane med mykje sediment. I desse sedimenta er det funne fossil etter sjødyr.

Husa ligg spreidd over heile øya. Husa i Alentejana har generelt høge skorsteinar. Landet er svært frodig og landskapet er vakkert.

Det vert produsert kunst, handverksarbeid og keramikk på øya.

Øya er delt inn i to regionar: 
 Eit flatt, svært tørt og solrikt, område med hovudbyen Vila do Porto (grunnlagd rundt 1430) og ein sivil flyplass, Santa Maria lufthamn. Lufthamna var ein amerikansk flybase fram til slutten av den andre verdskrigen.
 Den andre delen er åslendt. Det høgaste punktet på øya er Pico Alto på 590 meter over havet. Fjella er ofte dekte av skyer og gjev mykje fukt til området som har rik vegetasjon og noko jordbruk. I februar 1989 styrta eit Boeing 707 i Pico Alto og 144 menneske mista livet.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Santa Maria Island» frå , den 22. juni 2008.

Bakgrunnsstoff 
 Informasjon om Asorane og Santa Maria

Øyar i Asorane
São Jorge

São Jorge er ei øy sentralt i Asorane i Portugal. Ho ligg 15 km frå Pico. Frå aust til vest er ho 53 km lang, og frå nord til sør 8 km brei. Arealet hennar er 237,59 km² og ho har om lag 10 500 innbyggjarar. 

Ho vart først oppdaga i 1439, men vart ikkje folkesett før tjue år seinare då kolonistar frå nordlege område av Europa kom hit. São Jorge er ei vulkansk øy, som mange av dei andre azoriske øyane er. Vulkanen hadde seks utbrot mellom 1580 og 1907. Ti menneske mista livet i 1580-utbrotet og åtte i 1808. I begge utbrota vart det rapportert om glødande skyer. Eit mogeleg undersjøisk utbrot vart rapportert ved øya i 1964, men ikkje stadfesta. 

Det høgaste punktet på øya er Pico da Esperança på 1053 meter over havet. Av jordbruk på øya finn ein kvegdrift og dyrking av korn og frukt. Andre industriar er fiske og produksjon av mjølkeprodukt. 

Administrativt er São Jorge delt inn i to kommunar (concelhos), Calheta i aust og Velas i vest.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «São Jorge Island» frå , den 22. juni 2008. 
  oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Azores.com, ei kommersiell side med mykje informasjon om Asorane og São Jorge

Stratovulkanar
Subduksjonsvulkanar
Vulkanar i Portugal
Vulkansprekker
Øyar i Asorane
São Miguel

São Miguel er den største og mest folkerike øya i Asorane i Portugal. Ho dekkjer eit areal på 759 km² og har om lag 140 000 innbyggjarar. Den største byen er Ponta Delgada med om lag 45 000 innbyggjarar.

Geografi 

São Miguel strekkjer seg 64 km frå aust til vest og er mellom 8 og 14 km brei. Ho har fått kalle namnet «Den grøne øya» og er stort sett dekt av enger og sletter i låglandet. Den gamle laurisilva-skogen er stort sett erstatta av eksotisk vegetasjon. Enkelte varmekjelder (caldeiras) finn ein hovudsakleg i sentrale delar av øya. São Miguel har tre stratovulkanar og kalderaer, Sete Cidades, Agua de Pau, Caldeiras og Furnas. Dei vulkanske massane er knytt saman av kjegleliknande massar som dannar toppane. 

Området mellom Sete Cidades og Fogo er eit monogenetisk vulkanfelt som består av 270 vulkanar. Dei består hovudsakleg av basaltiske kjegler. Dette er området som sist hadde vulkansk aktivitet på øya. Ein har talt 19 utbrot dei siste 3000 åra, og det siste kjende kom i 1652.

Det høgaste punktet på São Miguel er Pico da Vara på 1103 meter over havet.

Byar 
 Ponta Delgada
 Ribeira Grande

Kommunar 

 Lagoa
 Nordeste
 Ponta Delgada
 Povoação
 Ribeira Grande
 Vila Franca do Campo

Historie 
São Miguel var den andre av øyane i Asorane der det vart grunnlagd ein portugisisk busetnad i 1427.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «São Miguel Island» frå , den 22. juni 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 
 Global Volcanism Program: Asorane

Bakgrunnsstoff 
 azores.com. Kommersiell side med mykje informasjon om São Miguel.

Øyar i Asorane
Formigas

Formigas er ei gruppe småøyar i Asorane i Portugal. Dei ligg 43 km nordaust for Santa Maria og søraust for São Miguel. Dei er av særleg biologisk interesse og er ein del av eit naturreservat på 35,42 km². Totalt utgjer øyane om lag 9000 m² og er ein del av den austlege gruppa i Asorane. Øyane ligg langs ein 13 km lang og 5,5 km brei banke. Dei har ikkje mange planter eller dyr. 

Det står eit fyr på huset bygd på 1800-talet og modernisert i 1962. Fyret er synleg i ein avstand på 22 km i dagslys.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Formigas» frå , den 22. juni 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Sarmento Rodrigues, M. M., (1970, Ancoradouros das Ilhas dos Açores, Instituto Hidrográfico, 3. utgåve, Lisboa, 255.

Øyar i Asorane
Porto Santo

Porto Santo er ei portugisisk øy som ligg 50 km nordaust for Madeira i Nord-Atlanteren. Administrativt er ho ein del av den autonome regionen Madeira. Den største staden på øya er byen Porto Santo, òg kalla Vila Baleria. I 2001 hadde kommunen og øya 4474 innbyggjarar. Øya har ein flyplass med rute til Funchal, som berre ligg 15 min unna med fly. Ho er den nordlegaste og austlegaste av Madeiraøyane. Den næraste staden er Machico på Madeira i sørvest. Øya har ei lengd på 9 km og hovudnæringa er turisme.

Geografi 

Landskapet på øya inkluderer jordbruksland i sør og sentrale område og lenger sør ei lang kystlinje med eit par strender, skogar og grassletter iv est. I nord finn ein steinete klipper med ei lenger kystlinje, i nordaust ligg skogområde og om lag fem-seks fjelltoppar dekte av gras. Porto Santo har om lag 9 km sandstrender, medan øya Madeira ikkje har nokon, bortsett frå ei lita strand nær Calheta.

Historie 
Øya vart offisielt oppdaga i 1418 av Henrik Sjøfararen, João Gonçalves Zarco og Tristão Vaz Teixeira. 

Øya vart donert til Bartolomeu Perestrelo. Namnet Porto Santo (Heilag Hamn) vart gjeve til bukta på sørkysten som gav vern til sjøfolk under uvêr. Dei første nybyggjarane hadde harde tider på grunn av lite ferskvatn og åtak frå algeriske og franske sjørøvarar.

Turisme 

Den 9 km lange sandstranda er den største turistattraksjonen. 

Kristoffer Columbus gifta seg og levde her ein periode. Huset hans er i dag eit museum. 

Porto Santo har fleire skular, ein latinskule, eit gymnas, fleire kyrkjer, ein plass (praça), eit kongressenter, eit museum, kjøpesenter, barar, restaurantar og ein golfbane.

Bakgrunnsstoff 
Bilete frå Porto Santo

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Porto Santo Island» frå , den 22. juni 2008. 
 

Madeira
Øyar i Portugal
Naturrett

Naturrett (latin jus naturale) er ein teori om at det finst eit sett av rettslege prinsipp som er av ein slik grunnleggjande karakter at dei gjeld alle stader til alle tider. Naturretten treng ikkje noko eiga grunngjeving fordi alle med basis i sunn fornuft vil vera samd i naturretten. I dette ligg at naturretten er tufta på naturens orden.

Tanken om naturretten har opphav i den greske antikken. Aristoteles blir ofte kalla far til naturretten. Seinare tok Cicero opp tanken. I mellomalderen nytta Thomas Aquinas tanken om naturretten for å gjera skilnad på verdsleg og geistleg makt og rett. 

Naturretten sin innverknad på faktisk rettspraksis har variert opp gjennom historia. Naturetten kan og førast attende til opplysningstida. Då meinte filosofane at alle menneske hadde nokre grunnleggandje og umissande rettar. Hugo Grotius ein av dei som utvikla tanken. Seinare vart tanken tatt opp av Spinoza, Hobbes og Pufendorf.

Naturretten låg til grunn for den amerikanske og franske grunnlova. Det finst ei tydeleg tilvising til denne tanken i den amerikanske sjølvstendeerklæringa.

Sjå og 
 Menneskerett

Kjelder 
 Store norske leksikon: Naturrett
 Delvis basert på "naturrett" på bokmålswikipediaen

Rettsvitskap
Filosofi
Grunnleggjande metafysikk
Big Bus Tours

Big Bus Tours, tidlegare The Big Bus Company, er eit londonbasert føretak som er kjende for å drive guida busstransport i sentrale London. Føretaket starta i London i 1991 med fire bussar, men har no over hundre bussar i London, Dubai og i dei amerikanske Sambandsstatane.

Big Bus London driv 3 forskjellige ruter som er guida anten med levande guide eller kommentarar innspelte på band tilgjengeleg på åtte forskjellige språk:Engelsk, tysk, spansk, fransk, italiensk, portugesisk, japansk og russisk. ingen skandinaviske språk er tilgjengeleg førebels. 

Bussane i London har ei rekkje gongar blitt vist fram i tv, både i britiske og internasjonale fjernsynsprogram og har to gonger vunne Visit London sin Best Sightseeing Tour of the Year-pris, både i 2001 og i 2004.

Bakgrunnsstoff 
 Nettstaden til The Big Bus Company 

Turbussoperatørar
Kollektivtransport i London
Turistruter i London
Den pragmatiske sanksjonen av 1713

Den pragmatiske sanksjonen (tysk Pragmatische Sanktion) var ei tronfølgjelov som keisar Karl VI av Det tysk-romerske riket fekk vedteke i 1713. 

Lova bestemte at habsburgmonarkiet skulle gå udelt i arv, og lova anerkjente kvinneleg arvefølgje. 

Då keisar Karl døydde i 1740 arva dottera hans Maria Theresia derfor dei habsburgske landa. Ei rekke av dei europeiske stormaktene ville derimot ikkje godta arveretten hennar, og ein storkrig - den austerrikske arvefølgjekrigen - braut ut. 

Ved Freden i Aachen i 1748 oppnådde Den pragmatiske sanksjon internasjonal anerkjenning, og lova gjaldt fram til Austerrike-Ungarn gjekk i oppløysing i 1918.

Austerrike-Ungarn
Huset Habsburg
Den austerrikske arvefølgjekrigen
Hendingar i 1713
Hn/O Canada

O Canada er namnet på den kanadiske fedralandssongen. Den fyrste teksten var skriven på fransk, og songen var frumt eit dikt av Sir Adolphe-Basile Routhier som Calixa Lavallée skreiv musikk til. I 1906 fekk ein fyrste engelske umsetjingi av songen, men Robert Stanley Weir skreiv ei eigi engelsk utgåva fyrst tvo år seinare. Gå at den engelske og franske utgåva ikkje er den same teksten på tvo mål, men tvo ulike tekster.

Tekst: 

Engelsk

O Canada!
Our home and native land!
True patriot love in all thy sons command.
With glowing hearts we see thee rise,
The True North strong and free!
From far and wide, O Canada,
We stand on guard for thee.
God keep our land glorious and free!
O Canada, we stand on guard for thee.
O Canada, we stand on guard for thee.

Norsk umsetjing av den engelske teksti

Å Kanada!
Heim- og fødelandet vårt!
Sann fedrelandskjærleik hjå alle sønene dine.
Med glødande hjarto sér me deg risa,
Den sanne Norden, sterk og fri!
Frå fjernt og nært, å Kanada,
Stend me på vakt for deg.
Gud halde landet vårt ærerikt og fritt!
Å Kanada, me stend på vakt for deg.
Å Kanada, me stend på vakt for deg.

Fransk
 
Ô Canada!
Terre de nos aïeux,
Ton front est ceint de fleurons glorieux!
Car ton bras sait porter l'épée,
Il sait porter la croix!
Ton histoire est une épopée
Des plus brillants exploits.
Et ta valeur, de foi trempée,
Protégera nos foyers et nos droits;
Protégera nos foyers et nos droits.

Norsk umsetjing av den franske teksti

Å Kanada!
Landet åt forfedrane våre,
Andsynet ditt er pynta med herlege blomekransar!
Medan armen din veit å bera sverdet,
Veit han å bera krossen méd!
Soga di er eit stortslege dikt
Um dei mest strålande bragdene.
Og motet ditt, fast i trui,
Skal verna heimane og rettane våre;
Skal verna heimane og rettane våre.
O Canada

«O Canada» er namnet på den kanadiske nasjonalsongen. Opphavleg var teksten frå eit fransk dikt av Sir Adolphe-Basile Routhier som Calixa Lavallée skreiv musikk til. I 1906 fekk ein den fyrste engelske omsetjinga av songen, to år seinare skreiv Robert Stanley Weir ein ny engelsk tekst. Den engelske og franske utgåva er altså ikkje den same teksten på to språk, men to ulike tekstar.

Tekst: 

Engelsk

O Canada!
Our home and native land!
True patriot love in all thy sons command.
With glowing hearts we see thee rise,
The True North strong and free!
From far and wide, O Canada,
We stand on guard for thee.
God keep our land glorious and free!
O Canada, we stand on guard for thee.
O Canada, we stand on guard for thee.

Norsk

Å Canada!
Heim- og fødelandet vårt!
Sann fedrelandskjærleik hjå alle sønene dine.
Med glødande hjarto sér me deg risa,
Den sanne Norden, sterk og fri!
Frå fjernt og nært, å Canada,
Stend me på vakt for deg.
Gud halde landet vårt ærerikt og fritt!
Å Canada, me stend på vakt for deg.
Å Canada, me stend på vakt for deg.

Fransk
 
Ô Canada!
Terre de nos aïeux,
Ton front est ceint de fleurons glorieux!
Car ton bras sait porter l'épée,
Il sait porter la croix!
Ton histoire est une épopée
Des plus brillants exploits.
Et ta valeur, de foi trempée,
Protégera nos foyers et nos droits;
Protégera nos foyers et nos droits.

Norsk

Å Canada!
Landet åt forfedrane våre,
Andsynet ditt er pynta med herlege blomekransar!
Medan armen din veit å bera sverdet,
Veit han å bera krossen méd!
Soga di er eit stortslege dikt
Um dei mest strålande bragdene.
Og motet ditt, fast i trui,
Skal verna heimane og rettane våre;
Skal verna heimane og rettane våre.

Canada
Nasjonalsongar
Norsjø Ferieland

Norsjø Ferieland er ein campingplass/feriesenter på Akkerhaugen i Sauherad kommune, Telemark. Ferielandet blei i 2005 kåra som Noregs beste campingplass av Norsk Caravan Club. Norsjø Ferieland ligg like ved Telemarksvassdraget, og Norsjø Kabelpark er ein del av ferielandet som også har både uterestaurant og butikk på campingplassen. Norsjø Ferieland har også fleire hytter til utleige på campingplassen. For øvrig ligg Norsjø Ferieland 15 km frå Bø Sommarland. Kanalbåten M/S Telemarken legg dagleg til ved Norsjø Ferieland si brygge.

Norsjø Kabelpark 
Eit skitrekk beståande av ein elektromotor, fleire master og ein kraftig kabel som gjer det mogleg å stå på vasski rundt ei bane på 550 meter.

Bakgrunnsstoff 
 Norsjø Ferieland si heimeside

Sauherad kommune
Reiseliv i Telemark
Desertasøyane

Desertasøyane (portugisisk Ilhas Desertas) er ei lita portugisisk øygruppe like søraust for øya Madeira, som igjen ligg om lag midt mellom Asorane og Kanariøyane.

Sjølv om ho berre ligg om lag 20 nautiske mil (37 km) frå sjølve Madeira, er ho geologisk heilt annleis. Dei høge og lange klippene er heilt berre og det einaste dyrelivet består av om lag 16 fugleartar og nokre få geiter, kaninar og gnagarar som er ført i land her frå Portugal av dei første sjømennene som gjekk i land her. Naturlege artar av tarantellar og krypdyr finst òg i det skjøre og tørre økosystemet. 
 
Den einaste øya som har drikkevasskjelde er Deserta Granda, men vatnet er gjørmete og lite av, og alle historiske forsøk på å kolonisere øya var mislukka på grunn av mangel på høve for jordbruk. 

Ein liten koloni med sel har busett seg på strendene og sidan 1990 har øyane vore eit naturreservat for å verne om dei. I 1998 var det berre åtte selar att, men i seinare åra har bestanden vokse igjen. Dei einaste menneska som heldt til på øya er oppsynsmenn, geologar og eit par forskingsstasjonar. 

Desterasøyane består av Deserta Grande, Bugio og Chão.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Desertas Islands» frå , den 23. juni 2008.

Bakgrunnsstoff

Øyar i Portugal
Madeira
Deserta Grande

Deserta Grande er den størate av Desertasøyane, ei lita øygruppe i øygruppa Madeira. Ho ligg søraust for sjølve Madeira.

Bakgrunnsstoff 
 Bilete av Desertasøyane

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Deserta Grande» frå , den 23. juni 2008. 
 

Madeira
Øyar i Portugal
Bugio

Bugio er ei av øyane i Desertasøyane, ei lita øygruppe i øygruppa Madeira. Ho ligg søraust for sjølve Madeira.

Bakgrunnsstoff 
 Bilete av Desertasøyane

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Bugio Island» frå , den 23. juni 2008. 

Madeira
Øyar i Portugal
Chão

Chão er ei lita øy i Desertasøyane, ei lita øygruppe i øygruppa Madeira. Ho ligg søraust for sjølve Madeira.

Bakgrunnsstoff 
 Bilete av Desertasøyane

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Chão» frå , den 23. juni 2008. 

Madeira
Øyar i Portugal
Berlengas

Berlengas er øygruppe med mange små øyar utanfor kysten av Portugal og byen Peniche. Den største øya er Berlenga Grande og her står eit gammalt fort og eit fyr. Den gammalgreske geografen Klaudios Ptolemaios kalla dei «Londobrigs».

Øyane har ikkje lenger fastbuande. Fortet er delvis omforma til eit herberge. Øygruppa er ein del av eit naturreservat på grunn av det lokale dyrelivet, som hovudsakleg består av sjøfugl, og vert berre vitja av eit par forskarar og om sommaren eit fåtal turistar. 

Berlenga Grande (eller Ilha da Berlenga) er 1500 meter lang, 800 meter brei og 85 meter høg. Det er strender og fleire grotter på denne øya.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Berlengas» frå , den 23. juni 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Portugal
Lagoa do Fogo

Lagoa do Fogo er ein kratersjø i stratovulkanen Agua de Pau midt på øya São Miguel i Asorane. Innsjøen er den høgastliggande på øya og styresmaktene har ikkje gjeve løyve til moderne bygg rundt innsjøen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Lagoa do Fogo» frå , den 23. juni 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 Global Volcanism Program: Agua de Pau
 

Fogo
Fogo
Lagoa das Sete Cidades

Lagoa das Sete Cidade er ein liten innsjø på Asorane. Han består av to små innsjøar med ein smalt sund mellom (som vert kryssa av ei bru). Han er ein kratersjø og ligg i botn av ein sovande vulkan på austsida av øya São Miguel. Han er den største innsjøen på Asorane. 

Normalt er innsjøen dekt av skyer på innsida av kjegla. Dei få dagane det er klårvêr reflekterer dei to sidene av innsjøen sollyset i forskjellige fargar. Dette har gjort at dei to innsjøane har fått dei lokale namna Den grøne lagunen og Den blå lagunen (Lagoa Verde e Lagoa Azul på portugisisk).

På grunn av gjødselbruk ved kystlinja er dyre- og plantelivet i innsjøen truga.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Lagoa das Sete Cidades» frå , den 23. juni 2008.

Bakgrunnsstoff 
 Side om Asorane med mykje informasjon om Lagoa das Sete Cidades

Innsjøar i Portugal
Arrábida

Arrábida naturpark ligg på nordsida av estuaret til Sado i Portugal. Parken vart grunnlagd i 1976 og dekkjer 108 km². Det høgaste punktet i parken er Serra da Arrábida på 499 meter over havet. Parken dekkjer Arrábidaåsane med middelhavsvegetasjon og mikroklima som liknar stader som Dalmatia ved Adriahavet. To av strendene i parkane er populære utfartsstader for innbyggjarar i Lisboa og Setúbal. Strende heiter Portinho da Arrábida og Figueirinha. Først nemnde ligg ved ei lita bukt og har ei lita øy like utanfor. Denne staden er særleg kjend og vert ofte nytta i portugisiske fjernsynsreklamar. I 2004 vart ein stor del av parken råka av brann.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell side (portugisisk)

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Arrábida» frå , den 23. juni 2008. 
 

Naturparkar i Portugal
Fjell i Portugal
Cabeço Gordo

Cabeço Gordo (portugisisk for «stort hovud») er det høgaste fjellet på øya Faial i Asorane. Heile øya er ein massiv stratovulkan med ein to kilometer brei kaldera. Frå botn av kalderaen er det om lag 400 meter opp til kanten. Vulkanen har vore inaktiv sida det siste utbrotet i 1957/1958, som skapte Capelinhos.

Cabeço Gordo omfattar kommunane Cedros, Feteira, Salão, og fleire andre. Frå toppen er det flott utsyn og på ein klår dag kan ein sjå dei andre tre øyane i den sentrale gruppa i Asorane, Pico, São Jorge og Graciosa.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Cabeço Gordo» frå , den 23. juni 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 

Fjell i Portugal
Stratovulkanar
Kalderaer
Vulkanar i Portugal
Asorane
Furnas

Furnas er eit sokn i distriktet Povoação på São Miguel på Asorane. I 2001 var folketalet 1541. Soknet er eit av dei største på øya og på Asorane. Det ligg aust for Lagoa og Ponta Delgada, vest for Povoação og søraust for Ribeira Grande. Hovudnæringa er jordbruk og turisme. Furnas har ein skule, ei kyrkje og ein plass (praça). Han har vegsamband til Ponta Delgada og kommunesetet og til Ribeira Grande. Atlanterhavet ligg i sør. Fjella ligg i nord med fleire dalar som strekkjer seg nordover. Dei fleste fjella er skogkledde, medan ein finn grassletter i dei høgaste områda.

Geologiske kjenneteikn 

Furnas er ein stratovulkan med to kalderaer som har ein alder på om lag 30 000 og 20 000 år. Vulkanane har vore særs aktive med 10 nær-pliniske utbrot dei siste fem tusen åra. To av dei er kjend i historia. Det første kjende utbrotet var i 1440, like etter dei første kolonistane kom til øya. Det andre var i 1630 og tok livet av 200 menneske. Vulkanen vart mykje studert i 1990-åra og mange ukjende geologiske farar kom til syne. 

Den vestlege av dei to kalderaene er delvis fylt av ein kratersjø, Lagoa das Furnas, i ei høgd på 359 meter over havet. På nordsida av innsjøen finn ein fumaroler og gjørmesand.

Furnas er òg kjend for varmekjeldene og geysirane. I landsbyen er det runt tretti kjelder, som kvar har sin eigen temperatur og kjemiske samansetting. Det finst ei varm elv som er farga av jern og ei kald elv som renn gjennom landsbyen. Geysirane ligg i fleire søkk som produserer vatn rikt på natriumbikarbonat, bor, fluor og spor av karbondioksid. Dei lokale innbyggjarane kokar enkelte rettar i geysirane. På 1800-talet vart det lagt til rette for installasjonar for hydroterapi i området.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Furnas» frå , den 23. juni 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 ''

Bakgrunnsstoff 
 Bilete av Furnas av Gaspar Ávila 
 Asorane og Furnas

Stratovulkanar
Fjell i Portugal
Vulkanar i Portugal
VEI-5-vulkanar
Kratersjøar
Asorane
Gardunha

Gardunha eller Serra da Gardunha er ei fjellkjede sentralt i Portugal i regionen Centro. Han glir over i ei stor slette kalla Cova da Beira og ligg innanfor fjellkjeda Serra da Estrela. Då Kong Dinis regjerte på 1200- og 1300-talet var fjellkjeda dekt av vingardar, men kongen valde å rive dei opp og erstatte dei med kastanjer i staden for. På grunn av skogbrannar er store delar av desse skogane borte. Det høgaste punktet i fjellkjeda er Pirâmide på 1223 meter over havet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Gardunha» frå ,  den 23. juni 2008.  
 

Fjell i Portugal
Morro Alto

Morro Alto er det høgaste fjellet på øya Flores i Asorane i Portugal med ei høgd på 914 meter over havet. Fjellet og heile øya er ein stratovulkan og det siste utbrotet kom om lag 1000 år f.Kr. 

Fjell i Portugal
Asorane
Vulkanar i Portugal
Stratovulkanar
Morro dos Homens

Morro dos Homens er det høgaste fjellet på øya Corvo i Asorane i Portugal. Det er ein stratovulkan med kaldera og har ei høgd på 718 meter over havet.

Fjell i Portugal
Asorane
Ponta do Pico

Ponta do Pico er ein stratovulkan og det høgaste punktet på øya Pico i Asorane. Med ei høgd på 2351 meter over havet er det òg det høgaste punktet i Portugal og på Den midtatlantiske ryggen. Pico er meir enn dobbelt så høg som andre fjell i Asorane.

Pico Alto er eit rundt krater med ein diameter på om lag 500 meter og eit djup på 30 meter som ligg på toppen av vulkanen. Piquinho (Pico Pequeno) er ei lita vulkankjegle som stig 70 meter opp og dannar den eigentlege toppen av fjellet. Utbrot frå Pico i historisk tid har skjedd frå ventilar i fjellsida av vulkanen og ikkje frå sjølve krateret på toppen. I 1562–1564 var det eit utbrot på søraustsida av fjellet som produserte lavastraumar som nådde sjøen. Eit anna utbrot i fjellsida i 1718 gjorde det same. Det siste utbrotet ein kjenner til skjedde i desember 1720. 

Det går turstiar til toppen av fjellet, ein tur som tar to til fire timar frå botn av fjellet.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Mount Pico» frå , den 23. juni 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 Global Volcanism Program: Pico

Bakgrunnsstoff 
 Informasjon om fjellet 
 Pico - A Ilha Montanha Atlantica - Bilete frå Flickr
 Biletgalleri

Fjell i Portugal
Stratovulkanar
Asorane
Pico da Esperança

Pico da Esperança er det høgaste fjellet på øya São Jorge i Asorane i Portugal. Det har ei høgd på 1053 meter over havet og er ein vulkan som sist hadde utbrot i 1907.

Fjell i Portugal
Vulkanar i Portugal
Vulkansprekker
Asorane