Vitskap i 2001

Vitskapsåret 2001 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 2001.

Hendingar

Astronomi og romfart
7. april - NASA skaut ut Mars Odyssey for å leite etter vatn og vulkansk aktivitet på Mars.
Mai
Nye analysar av kosmisk bakgrunnsstråling fekk ståande ovasjonar på møtet til Det amerikansk fysikkselskapet i Washington i USA då tre sjølvstendige forskarlag presenterer opplysningar om at universet består av 5 % vanleg materie, 30 % mørk materie og 65 % ukjent energi som bles opp universet i akselererande fart.
Nature presenterte ein studie om at Pluto omgjev seg med ein skare med hundretals småplanetar i utkanten av solsystemet.
August - Lysforureining over Europa gjorde at 99 % av europearane ikkje lenger kunne sjå ein riktig stjernehimmel, og det vart publisert eit amerikansk-italiaensk samla verdsatlas over lysforureiningane, basert på amerikanske satellittbilete.
16. august
Det amerikanske vitskapsakademiet kunngjorde at stjerna 47 Urase Majoris i Store bjørn, 50 lysår frå jorda, kan ha eit planetsystem som liknar på Solsystemet. Stjerna minner om sola, og fleire år tidlegare fann ein ein planet rundt denne, i 2001 har ein funne enda ein planet rundt stjerna, med ein masse nesten to gonger så stor som Jupiter.
Ukjend dato - Richard Ellis, Michael R Santos, Jean-Paul Kneib og Konrad Kuijken oppdaga eit stjernekluster på ein avstand av 13,4 milliardar lysår frå jorda.
Ukjend dato - NEAR Shoemaker vart den første romfarkosten som landa på ein asteroide, 433 Eros.
Ukjend dato - Romfarkosten Genesis vart skoten opp med mål om å samle opp stoff frå solvinden.

Biologi
August  - President George W. Bush presenterte dei retningslinjene som skal gjelde for den amerikanske forskinga på embryonale stamceller.
September - Forskar lukkast for første gong å endre embryonale stamceller eller blodceller.
November
Forskarar ved Memorial Sloan-Kettering Cancer Center i New York, USA hadde konstruert molekylstore målsøkande robotar som tok seg fram til kreftceller og bestrålte dei i hel innanfrå.

Fysikk
Januar - Partikkelfysikarar ved Brookhaven National Laboratatory i New York, USA kunngjorde under ein stor fysikarkonferanse at ein ved å kollidere gullkjerner med kvarandre lukkast i å skape den tettaste tilstanden av materie som ein nokonsinne har funne på jorda.

Medisin
2. juli - Det første vedlikehaldsfrie kunstige hjartet i verda vart implantert.

Prisvinnarar
Bigsbymedaljen: Nicholas Jeremiah White
Copleymedaljen: Jacques Miller
Davymedaljen: Ian Scott
De Morgan-medaljen: James Alexander Green
Göran Gustafssonprisen:
Molekylær biologi: Helena Edlund
Kjemi: Pär Nordlundh
Matematikk: Mikael Passare
Medisin: Reinhard Fässler
Ingenjörsvetenskapsakademien delte ut store gullmedaljen til Assar Lindbeck
Nobelprisen:
Fysikk: Eric Cornell, Wolfgang Ketterle og Carl Wieman
Kjemi: William S. Knowles, Ryoji Noyori, K. Barry Sharpless
Fysiologi/Medisin: Leland H. Hartwell, Tim Hunt, Paul Nurse
Polhemsprisen: Mats Leijon
Steeleprisen: Leslie Greengard, Vladimir Rokhlin, Richard Stanley og Harry Kesten
Turingprisen: Ole-Johan Dahl og Kristen Nygaard
Wollastonmedaljen: Harry Blackmore Whittington

Døde
22. februar - Claude E Shannon, matematikar (fødd )
28. mai - Francisco Varela, biolog og filosof (fødd )
20. august - Fred Hoyle, astronom (fødd )
2. september - Christiaan Barnard, lege (fødd )
5. desember - Franco Rasetti, fysikar (fødd )

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Vitenskapsåret 2001» frå ,  den 16. februar 2012.