alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Aosta

Aosta (fransk Aoste) er ein by i Italia. Han ligg i regionen Valle d'Aosta (Aostadalen) og har om lag 35 000 innbyggjarar. Byen er ein tospråkleg by som ligg i dei italienske Alpane, om lag 110 km nordvest for Torino. Han ligg nær den italienske enden av Mont Blanc-tunnellen der elvane Buthier og Dora Baltea renn saman, og staden der fjellovergangane i det Store St. Bernhard-passet kjem ned. Aosta er ikkje hovudstad i provinsen sidan desse funksjonane er delt mellom regionen og kommunane.

Historie 
Aosta har vore busett sidan førhistorisk tid og vart ein keltisk-ligurisk by for stamma salassarar. Terentius Varro erobre byen i 25 fvt. for romarane og grunnla kolonien Augusta Praetoria. Etter 11 fvt. vart Aosta hovudstad i Alpes Graies («Dei grå Alpane»), ein provins i Romarriket.

Etter at Vestromarriket fall vart byen erobra av burgundarar, austgotarar, austromarar og langobardar, som annekterte byen til det italienske kongedømet sitt. Dei vart drivne ut av frankarane under Pipin den yngre. Under Karl den store vart Aosta viktig som ein stad langs vegen Via Francigena, som gjekk mellom Aachen og Italia. Etter 888 vart han ein del av det nye kongedømet Italia under Arduin av Ivrea og Berengar av Friuli.

På 900-talet vart Aosta så ein del av Kongedømet Bourgogne, men etter at dette fall i 1032 gjekk byen til Umberto I Biancamano av Huset Savoie. Aosta følgjer så historia til grevskapet Savoie, som hadde hovudstad i Chambéry. Dette kom seinare inn under Kongedømet Sardinia og eit samla Italia. 

Under Huset Savoie fekk Aosta ein spesiell status som han opprettheldt då Den italienske republikken vart oppretta i 1948.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Aosta» frå , den 10. januar 2008.

Bakgrunnsstoff 

 Virtuelt museum i Aosta
 Attraksjonar i Aosta

Aostadalen
Byar i Italia
Frumpy

Frumpy er eit tysk progressivt band frå 1970-talet. Det vart forma i 1969 og og vart oppløyst i 1972. Men i 1990 hadde dei ei reformering.

Diskografi 
 1970 - All will be changed
 1971 - Frumpy 2
 1972 - By the Way
 1973 - Live
 1990 - Now
 1991 - News
 1995 - Frumpy (live '95)

Musikkgrupper skipa i 1969
Musikkgrupper oppløyste i 1972
Tyske musikkgrupper
Krautrock-grupper
Svealand

Svealand er den mellomste av de tre noverande landsdelane i Sverige, og grensar til Götaland i sør og Norrland i nord.

Før i tida vart òg namna Svearíki (Svearike) og Svíþjóð (Svitjod) bruka. Det førre vert no bruka om landet Sverige, og den seinare vert bruka om same land på islandsk og færøysk.

Landskap 

Svealand består av landskapa:

 Södermanland
 Uppland
 Västmanland
 Närke
 Dalarna
 Värmland (sidan 1800-talet)
Motala

Motala er ein svensk by som ligg i Östergötlands län i Östergötland. Han er administrasjonssenter i Motala kommun, og i 2011 hadde byen 29 824 innbyggjarar.

Byen ligg ved elva Motala som renn ut frå Vättern i retning av Austersjøen. Han er òg ein sentralt stad for Göta kanal, som blei bygd i 1810-åra. Kanalen renn parallelt med elva Motala, og held fram i vest ved Karlsborg i Västergötland. Byen er ein utprega industriby med verkstadindustri. Motala Verkstad vart grunnlagd i 1822, i samband med bygginga av kanalen og er det første mekaniske verkstaden i Sverige, og omtalt mellom anna i Jules Verne sine SF-romanar. Annan industri i byen er våpenindustrik, produksjon av elektriske hushaldningsartiklar, forbrukarelektronikk og meir. Den svenske radio- og TV-produsenten Luxor AB hadde fabrikkane sine i Motala.

Motala var kjend som tingstad alt i mellomalderen, men voks fram som tettstad etter at Motala Verkstad og hovudadministrasjonen for Göta Kanal-selskapet vart lagt her i 1820-åra. Sør for sentrum ligg Motala radio, ein av dei første kringkastingssendarane i Sverige. Langbølgjesendaren til Sveriges Radio vart bygd i 1925 på 191 kHz. Byen ligg nemleg på midten av ei rett linje mellom Stockholm og Göteborg, 250 km frå begge, sendaren dekte derfor ein størst mogeleg del av folkesetnaden i Sverige frå eitt punkt. Sendaren er i dag eit radiomuseum.

Ved kanalen er grava til kanalbyggaren Baltzar von Platen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Motala» frå ,  den 5. juli 2012.  
 
 Motala. (19.11.2011) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/Motala

Motala kommun
tettstader i Östergötlands län
Byar i Sverige
Linköping

Linköping (uttakt /ˈlinːɕœːpiŋː/) er ein by i Sverige. Med 104 232 innbyggjarar i 2011 er han den sjuande største i landet. Byen er òg centralort. Byen er administrasjonssenter i Östergötlands län og i Linköpings kommune. 

Linköping, som ligg ved Stångån sør for sjøen Roxen, har sjøsamband gjennom Göta kanal, og er eit jernbaneknutepunkt, bispesete, lenshovudstad og i det heile ein typisk sentralstad. Byen har hatt ein sterk industriell ekspansjon etter krigen. Den viktigaste industribedrifta er Saab (fly). Linköping var tidlegare standkvarter for fleire militære avdelingar. Samarbeid mellom universitetet og næringslivet har medverka til at mange IT-relaterte verksemder har vakse fram.

Linköpings universitet blei oppretta 1970. Byen har òg regionsjukehus, stifts- og landsbibliotek, teater, länsmuseum og flyvåpenmuseum. I utkanten av byen ligg «kulturreservatet» Gamla Linköping, der ein del av den eldre bybusetnaden er gjenreist. Linköping voks fram som handelsplass i tidleg mellomalder, og vart bispesete på 1100-talet. Linköping domkyrkje, den best verna mellomalderkatedralen i Sverige, vart om- og påbygd i fleire etappar frå ca 1230, og har altertavle av Henrik Sørensen (1934). Linköping slott er frå 1100-talet og er i dag landshøvdingsresidens.

Linköping er heimen til ishockeyklubben Linköpings HC, som spelar i SHL.

Kjelder 
 Linköping. (19.11.2011) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/Linköping

Linköpings kommun
Tettstader i Östergötlands län
Byar i Sverige
Nasjonalt kompetansesenter for aldring og helse

Nasjonalt kompetansesenter for aldring og helse eller berre Aldring og helse er eit norsk nasjonalt senter
som tek for seg med aldersrelaterte tilstandar og sjukdommar.

Senteret vart oppretta som Nasjonalt kompetansesenter for aldersdemens i 1997 på bakgrunn av eit stortingsvedtak frå 1995. Frå tidlegare fanst det to statlege utviklingsprogram om aldersdemens og alderspsykiatri som senteret bygde vidare på.

Lokalisering 
Kompetansesenteret er geografisk lokalisert to stadar: Medisinsk divisjon, Ullevål universitetssykehus HF og Psykiatrisk fylkesavdeling, Psykiatrien i Vestfold HF. Senteret har ei einskapleg fagleg leiing og er knytt til Universitetet i Oslo gjennom plasseringa i den geriatriske universitetseininga ved Medisinsk divisjon på Ullevål universitetssykehus.

Organisering 
Hausten 2006 vart verksemda omorganisert. Dette førte til eit Nasjonalt kompetansesenter for aldring og helse som bestod av Nasjonalt kompetansesenter for demens, funksjonshemning og aldring (FoA) og Utviklingsprogram om aldring hos menneske med utviklingshemming (UAU).

Oppgåver 
 Administrasjon av dei ulike verksemdene, organisering av sams informasjons- og bibliotekverksemd, støtte til forskings- og utviklingsarbeid i dei ulike verksemdene og publisering av læremateriell og rapportar gjennom Forlaget Aldring og helse. 
 Organisering av kurs og konferansar i samarbeid med fagfolk knytte til dei ulike verksemdene.
 Vidareutvikling og evaluering av tilbodet til menneske med demens og deira næraste gjennom forskings- og utviklingsarbeid.
 Utvikling og formidling av læremateriell på området.
 Rådgjeving til kommune- og spesialisthelsetenesta.
 Undervisning om demens.
 Funksjonshemming og aldring - FoA. Organisering og drift av eit utviklingsprogram om funksjonshemming og aldring (sidan 1999). 
 Eldre personar med utviklingshemming - UAU. Utvikling og drift av eit nytt utviklingsprogram om eldre menneske med funksjonshemming (sidan 2003).
 Alderspsykiatri.
 Forskings- og utviklingsarbeid.
 Informasjon, rådgjeving.
 Bibliotek.
 Forlagsverksemd. Kompetansesenteret driv forlaget Aldring og helse.
 Tidsskrift. Tidsskriftet Demens&Alderspsykatri vart gjeve ut av kompetansesenteret fram til 2019, og kom ut fire gonger i året. Sidan dette har senteret gjeve ut alt innhald digitalt.
 Kurs og konferansar. Landsomfattande, retta mot personell i kommunal pleie- og omsorgsteneste og i spesialisthelsetenesta. 
 Samarbeid med Nasjonalt senter for telemedisin i Tromsø om utvikling av videokonferanse- og nettbasert undervising.

Kjelder 

Nasjonalt kompetanser for aldring og helse sine vevsider

Helsevesen i Noreg
Nasjonale senter i Noreg
Ludvig XI av Frankrike

Ludvig XI av Frankrike () var konge av Frankrike frå 1461. Han var son av Karl VII av Frankrike og Marie av Anjou. Ludvig XI var far til etterfylgjaren Karl VIII av Frankrike.

Barn: (i andre ekteskap)
 Joaquim, fødd og død 1459
 Anne de Beaujeu (1461-1522; i den tida Karl VIII var umyndig regjerte ho Frankrike)
 Jeanne (1464-1505; gift med Ludvig XII av Frankrike
 Karl VIII av Frankrike (1470-1498)
 2 søner, 1 dotter, døydde i barndomen
<center>

Fyrstehuset Valois
Franske kongar
Karl VI av Frankrike

Karl VI () var konge av Frankrike frå 1380 til 1422.

Karl VI var son av Karl V av Frankrike og Jeanne av Bourbon.

Han er gravlagd i Saint-Denis-basilikaen i Paris.

Barn 
 Charles (1386-1386)
 Jeanne (1388-1390)
 Isabella av Valois (1389-1409), gift fyrst med Rikard II av England, gift for andre gong med hertug Charles av Orleans.
 Jeanne (1391-1433}
 Charles (1392-1401)
 Marie (1393-1438)
 Michelle (1395-1422), gift med hertug Filip III av Burgund.
 Louis (1397-1415), gift med Margareta av Burgund.
 Jean (1398-1417), gift med Jacqueline av Hainaut.
 Catherine av Valois,(1401-1438), gift fyrst med Henrik V av England, gift for andre gong med Owen Tudor.
 Karl VII av Frankrike (1403-1461)
 ein son som døydde ung

Karl 06
Karl 06
Døde i 1422
Fødde i 1368
Antoninus Pius av Romarriket

Titus Aurelius Fulvius Boionius Arrius Antoninus Pius var romersk keisar frå 138 til 161. Som keisar fekk han tittelen Imperator Caesar Titus Aelius Hadrianus Antoninus Augustus.

Han fekk tilnamnet Pius fordi han insisterte på at det romerske senatet skulle gudomleggjera adoptivfaren Hadrian.

Antoninus Pius si regjeringstid var ei fredeleg tid for Romarriket. Han døydde av naturlege årsaker den 7. mars 161 og vart etterfylgd av sine to adoptivsøner Marcus Aurelius og Lucius Verus.

Bakgrunnsstoff 

Romerske keisarar
Senator

Ein senator er ein person som har sete i et senat. Historisk sett var senator nemninga på medlemene av det romerske senatet. I moderne tid kan ein senator både vera ein parlamentarikar, som i senatet i USA], eller eit regjeringsmedlem, som i senatet i dei nordtyske bystatane.

Sjå òg 
 Senatet i Romarriket
 Senatet i Berlin
 Senatet for Finland, 1816-1919
 Senatet i Frankrike
 Senatet i Italia
 Senatet i Polen
 Senatsforsamling
 Senatet i USA

Politiske verv

sv:Senator
da:Senator
Senatet i USA

Senatet i USA (engelsk United States Senate) er eitt av to kammer i den riksdekkjande lovgjevande forsamlinga, Kongressen. Det andre kammeret er Representanthuset. Paragraf 1 i den amerikanske grunnlova slår fast korleis Senatet og Representanthuset skal vera samansette og kva fullmakter dei har. Kvar delstat har to representantar, eller senatorar, uavhengig av folketal. Desse representantane vert valde inn for seks år. Senatval vert avhaldne annakvart år, der ein tredel av representantane står på val, som syter for ei kontinuerleg omrokering av samansetjinga.

Somme teoretikarar meiner at Senatet, sidan det er mindre og representantane tener lengre periodar, får eit større handlingsrom fordi det er meir verna frå tradisjonell USA-amerikansk partipolitikk og folkeopinionen.

Senatet har fullmakter som Representanthuset ikkje har. Det er til dømes eit krav at Senatet samtykkjer i avtalar før dei kan ratifiserast. Dette kravet gjer seg òg gjeldande når ministrar og domarar i dei riksdekkjande rettsinstitusjonane skal veljast.

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell nettstad

Kongressen i USA
Senat
63 Ausonia

63 Ausonia er ein stor hovudbelteasteroide. Den vart oppdaga av A. de Gasparis 10. februar 1861. 'Ausonia' er eit poetisk namn på Italia.

Basert på lyskurvedata har det blitt føreslege ein liten satellitt.

Kjelder 

Ausonia
Ausonia
64 Angelina

64 Angelina er ein medium-stor hovudbelteasteroide og av den uvanlege E-typen. Han er den tredje største av typen etter 44 Nysa og 55 Pandora. Han var opphavleg tenkt å vera den største, men ny forsking har vist at diameteren berre er ein fjerdedel av det ein trudde. 

Asteroiden vart oppdaga 4. mars 1861 av ein profilert kometoppdagar, E. W. Tempel. Oppdaginga var den første av hans fem asteroidar.

Kjelder 

Angelina
Angelina
Conchobar mac Nessa

Conchobar mac Nessa eller Conor mac Nessa var ein segngjeten irsk konge, som er mykje omtala i Ulster-segnkrinsen. 

Conchobar var son av Fachtna, kongen i Ulster, og Nessa, dotter av Echid med den gule hælen. Fachtna var son av Ross den raude og Maga, som òg var bestemor av Cúchulainn. Då Fachtna døydde, vart Ulster styrd av halvbroren Fergus mac Roch, so lenge Conchobar var liten. Fergus ville gjerne ha Nessa til kone, men som vilkår bad Nessa han la Conchobar rå for riket eit år. Fergus gjekk inn på dette, og Conchobar vart konge. I denne tida rådde han så godt og dømde så vist at folket i Ulster ville ha han som konge for seg, og Fergus let han ha kongestolen.

Helten Cúchulainn var i teneste hjå Conchobar, og mykje av segnene om kongen er òg knytt til helten. Conchobar er mest framståande i segna om Deirdre og Usna-sønene. Her vert det fortald korleis kongen bela til Deirdre, og korleis ho vart hugteken av Naise, son av Usna. Forteljinga ber bod om at kongen på denne tida var noko gamalvoren, og korleis han jaga Usna-sønene ut av landet av di dei ville berge Deidre frå kongen. Forteljinga minnar i mangt om Tristan og Isolde. 

Namnet til Conchobar lever att i fylket Connaught i Irland.

Irsk mytologi
Irske kongar
Bispedømmeråd

Eit bispedømmeråd er i Den norske kyrkja eit lovfesta organ for bispedømmet, samansett av ti eller elleve medlemmer som er valde av dei tilsette i kyrkja og av sokneråda. Bispedømmerådet skal arbeide for det kristelege livet i kyrkjelydane, og det skal fremje samarbeidet mellom sokneråda og andre lokale arbeidsgrupper innan bispedømmet.

Bispedømmet vart innført ved lov av 16. juni 1933. Reglane om val av bispedømmeråd finst no i kyrkjelova. Dei ti eller elleve representantane i bispedømmerådet er:
 biskopen 
 ein prest vald av prestane i bispedømmet
 ein lek kyrkjeleg tilsett vald av dei leke kyrkjelege tilsette i bispedømmet
 sju andre leke valde ved direkte val eller i kombinasjon av direkte val og val gjennom sokneråd 

I Nord-Hålogaland bispedømmeråd er det i tillegg ein nord-samisk representant, i Sør-Hålogaland bispedømmeråd ein lule-samisk representant og i Nidaros bispedømmeråd ein sør-samisk representant. I Oslo bispedømmeråd er det i tillegg ein representant frå døvekyrkjelydane i bispedømmet.

Bispedømmerådet tilset og har arbeidsgjevaransvar for prestar i kyrkjelydane. Bispedømmerådet fordeler òg statlege tilskott til særskilde stillingar innan kyrkjeleg undervisning og diakoni. Rådet har òg andre forvaltingsoppgåver som gjeld lokalkyrkja.

Bispedømmerådet medverkar ved utnemning av ny biskop. 

Medlemmane av bispedømmeråda utgjer ein del av kyrkjemøtet.

Bakgrunnsstoff 
 Kyrkjelova § 23
 Om kyrkjevalet 2011

Kjelder 
 Handbok for sokneråd og kyrkjelge fellesråd 1997 utg. av Kyrkjerådet i samarbeid med Kirkens arbeidsgiverorganisasjon

Den norske kyrkja
Ulster-segnkrinsen

Ulster-segnkrinsen (på engelsk The Ulster Cycle), er ein av fire hovudsegnkrinsar som fortel om irske segner og irsk mytologi. Dei tre andre er Milesar-segnene, Konge-segnene og Feniar-segnkrinsen. 

Segnkrinsen er som namnet seier knytt til den irske provinsen Ulster, og fortel om Ulaid, folket i Ulster på den tida landet var eit sjølvstendig rike i jernalderen. Segnene er samanfletta og krinsar om kongen Conchobar mac Nessa og ætta hans, og bustaden hans på Emain Macha. Den mest kjente segna i krinsen er Táin bó Cuailgne, eller Kvegrovet i Cooley. Mange av segnene krinsar om tretta mellom dronninga i Connacht, Medb, og kong Conchobar i Ulster. Sentrale irske gudar, som Lug og Morrigan er òg med i sogene.

Overlevering
Dei fire segnkrinsane vart skrivne ned av irske munkar på 600-talet, etter ei lang tid med munnleg overlevering. Her er mytologisk stoff og folkeminnestoff blanda saman med historiske hendingar. Ulster-segnkrinsen er nedskriven i fleire handskrift:

Lebor na hUidre, for det meste skriven på 1100-talet. 
Lebor Laignech, ofte kalla The book of Leinster etter staden ho vart teken vare på. Her finst den mest fullstendige versjonen av Táin. Denne boka har òg vore nytta som kjelde for omsetjingar og seinare arbeid. Thomas Kinsella gjorde eit godt arbeid med omsetjing frå denne grunnteksta i 1969.

Kjelder  
 Jan Erik Rekdal: det irske epos Táin bó Cuailgne, foredrag 1985.

Irsk litteratur
Irsk mytologi

pl:Mitologia irlandzka#Cykl Ulsterski
Kyrkjemøtet

Kyrkjemøtet er det øvste representative organet i Den norske kyrkja. 

Kyrkjemøtet skal arbeide for saker av felles kyrkjeleg karakter og elles for alt som tener det kristelege livet i kyrkjelydane, og det skal fremje samarbeidet innan Den norske kyrkja. Kirkemøtet skal òg verne og fremje samisk kyrkjeliv og ivareta dei internasjonale og økumeniske oppgåvene til Den norske kyrkja.

Kyrkjemøtet var lovfesta i 1984 og har (i 2020) 116 medlemmer, jf § 24 i kyrkjelova:
 77 leke medlemmer, som samtidig er valde inn i dei elleve bispedømmeråda
 12 biskopar (deriblant preses i Den norske kyrkja).
 22 representantar for prestane og andre kyrkjeleg tilsette.
 3 samiske representantar 
 1 represenant for døvekyrkja
 leiaren av Samisk kyrkjeråd

Kyrkjemøtet fekk ved kronprinsregentens resolusjon i 1990 delegerert mynde til å vedta liturgiske reglar for Den norske kyrkja, herunder bl.a. innhaldet i altarboka og salmeboka reglar for bruk av kyrkjene.

Etter at statskyrkja vart avskaffa, har overtatt mykje av det kyrkjelege saksansvaret som før lå på Stortinget.

Kyrkjemøtet vert samla ein gong i året. Samlinga varer gjerne ei veke.

Bakgrunnsstoff 
 Kyrkjelova § 24

Kjelder 
 Handbok for sokneråd og kyrkjelge fellesråd 1997 utg. av Kyrkjerådet i samarbeid med Kirkens arbeidsgiverorganisasjon
 Artikkel i Vårt Land 10.10.2020

Den norske kyrkja
Barsa-Kelmes

Barsa-Kelmes (frå kasakhisk) var den største øya i Aralsjøen og utgjer Barsa-Kelmes naturreservat. Uttørkinga av Aralsjøen har derimot gjort Barsa-Kelmes til ei halvøy. I 1980-åra hadde øya eit areal på 133 km². På grunn av alt saltet som ligg att etter sjø kan det vere særs ubehageleg i støvstormar og kraftig vind.

Historie 
Øya vart oppdaga i august 1848. Geografen A. Maksjejev og topografen A. Akisjev gjorde ei topografisk undersøking av øya og skildra landskapet her. 

Ein springedderkopp, Sitticus barsakelmes, vart kalla opp etter øya i 1998.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Barsa-Kelmes» frå , den 10. januar 2008. 
  Tekhnika Molodyozji (Техника молодежи). 1991, No. 3; 1993, No. 4.
 Leksikon om mystiske stader på Jorda (Энциклопедия загадочных мест земли)

Bakgrunnsstoff 

 Biletgalleri 

Øyar i Kasakhstan
HVAC

HVAC står for Heating, Ventilation and Air Conditioning. HVAC vert gjerne òg omtala som klimakontroll eller liknande. Omgrepet HVAC vert på norsk brukt om system som styrer inneklimaet i store bygg.

HVAC er basert på dei grunnleggjande prinsippa om termodynamikk og væskemekanikk.

HVAC-styringa må ta omsyn til temperatur, luftkvalitet, HMT og estetikk i tillegg til at kostnadane ved installasjon og vedlikehald skal vera lågast mogleg. I eit anlegg med krav til eksplosjonssikkert elektrisk utstyr har ein vanlegvis eit lite overtrykk i alle bygg, for å hindra eksplosjonsfarlege gassar (hydrokarbongassar) i å trengja inn gjennom dører o.l. Dette overtrykket vert då ei av oppgåvene til HVAC-anlegget.

I eit HVAC-anlegg inngår:
Styresystem, vanlegvis med programmerbare logiske styringar
Vifter
Kanalar for lufttilførsle og avtrekk
Spjeld
Måleinstrument for overvaking av trykk, temperatur og gjennomstrøyming

Sjå òg
Varme-, ventilasjons- og sanitærteknikk
Bygningsteknikk

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «HVAC» frå ,  den 10. januar 2008.  
 

VVS
Automatisering
Vozrozjdenija

Vozrozjdenija (usbekisk Tiklanish orollari; russisk Остров Возрождения) er ei tidlegare øy, i dag ei halvøy, i Aralsjøen. Ho vart ei halvøy i 2002 på grunn av inntørkinga til innsjøen. Ho er i dag delt mellom Kasakhstan og Usbekistan.

Øya låg sentralt i Aralsjøen og var eit av dei største testområda for Sovjetunionen si gruppe for mikrobiologisk krigføring. I 1948 vart det oppretta eit topphemmeleg sovjetisk laboratorium for biologiske våpen. Rykte om farane på øya vart spreidd av sovjetiske avhopparar, som Ken Alibek, den tidlegare sjefen for Sovjetunionen sitt biovåpenprosjekt. I følgje frigjevne dokument var det her at sporar av miltbrann og byllepestbakteriar vart putta i våpen og lagra. Den største byen på øya er Kantubek, som i dag ligg i ruinar, men som hadde om lag 1 500 innbyggjarar. 

Dei siste forskarane reiste frå øya seint i 1991. Mange av behaldarane med sporer vart ikkje lagra skikkeleg eller øydelagd, og ein fryktar at dei i løpet av tiåra har byrja å lekke. Etter kvart som Aralsjøen held fram med å tømmast vil større og større område av øya vert forbunde med land. Mange forskarar fryktar at dyr kan føre med seg dei dødelege stoffa bort frå øya. 

I 2002 vart det utført ein ekspedisjon for å nøytralisere det som truleg var det største lageret av miltbrann i verda. Den biokjemiske teknikaren Brian Hayes frå Pentagon i USA leia eit lag på 113 menneske som nøytraliserte mellom 100 og 200 tonn med miltbrannsporar i løpet av tre månader. Operasjonen kosta om lag 30-35 millionar kroner.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Vozrozhdeniya Island» frå ,  den 10. januar 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Velkomen til Miltbrannøya - Guardian Unlimited
 Vozrozjdenija vert landfast 
 Satellittbilete frå NASA som viser skilnaden mellom 1989 og 2003. 
 Den biologiske oppreinskinga av Vozrozjdenija 
 Tidlegare sovjetiske biologiske våpenfasilitetar i Kasakhstan 
 Satellittbilete av det sovjetiske laboratiumet i 1960
 Pala, Christopher (2003),  Anthrax Island The New York Times, 12. januar 2003.

Øyar i Usbekistan
Øyar i Kasakhstan
Øyar i innsjøar
Tidlegare øyar

sv:Aralsjön#Ostrov Vozrozjdenija
Helse, miljø og tryggleik

HMT er omdirigert hit. Sjå òg Hindustan Machine Tools

Helse, miljø og tryggleik (HMT) eller Helse, miljø og sikkerheit (HMS) er eit omgrep som vert brukt i arbeidslivet om arbeidsplassane sitt interne arbeid med helsevern, miljøvern, arbeidsmiljø og tryggleik for dei tilsette. Tilrettelegging for HMT skal førebyggja skader og miljøøydeleggingar, sikra dei tilsette eit sunt arbeidsmiljø og sikra at verksemda følgjer krava i arbeidsmiljølova.

Alle verksemder, med nokre få unntak har krav på seg om å arbeida systematisk med HMS i samsvar med Forskrift om Systematisk helse-, miljø og sikkerhetsarbeid i virksomheter («Internkontrollforskrifta»). Verksemder i petroleumsbransjen skal retta seg etter krava i Forskrift om helse, miljø og sikkerhet i petroleumsvirksomheten (rammeforskrifta).

Kjelder
Arbeidsmiljølova
Internkontrollforskrifta
Rammeforskrifta

Fotnotar

Arbeidsliv
Helse
Tryggleik
Nes kyrkje


Nes kyrkje kan vere:

 Nes kyrkje i Bjugn
 Nes kyrkje i Gran
 Nes kyrkje i Hallingdal 
 Nes kyrkje på Ringerike
 Nes kyrkje på Ringsaker
 Nes kyrkje i Sauherad
 Nes kyrkje i Sogn
 Nes kyrkje på Vormsund
 Nes kyrkjeruinar 
 Tidlegare namn på Flekkefjord kyrkje

Fylkesvis

Akershus
 Nes kyrkje i Vormsund
 Nes kyrkjeruinar

Buskerud
 Nes kyrkje i Hallingdal 
 Nes kyrkje på Ringerike

Hedmark
 Nes kyrkje på Ringsaker

Oppland
 Nes kyrkje i Gran

Sogn og Fjordane
 Nes kyrkje i Sogn

Sør-Trøndelag
 Nes kyrkje i Bjugn

Telemark
 Nes kyrkje i Sauherad

Vest-Agder
 Flekkefjord kyrkje (heitte tidlegare Nes kyrkje)