alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hareidlandet

Hareidlandet er den største øya på Sunnmøre. I gammal tid var namnet på øya Hǫð. På moderne norsk vert skrivemåten Hod og på moderne islandsk Höð. Flatemålet er vel 166 kvadratkilometer. Øya ligg i kommunane Hareid og Ulstein. Innbyggjartalet er om lag 12 000 (2015), Det får ei lita bru over til Dimna med 1 398 innbyggjarar (2015). Utanom Dimna har Hareidlandet samband med Gurskøya over Dragsundbrua og vidare utover mot Fosnavåg går det bruer heilt til den fagre øya Runde . Eiksundsambandet knyter Hareidlandet til fastlandet. Først med bru over til øya Eika i Ulstein og dernest med undersjøisk tunnel under Vartdalsfjorden til Ørsta og Volda. Eiksundtunnelen er verdas djupaste undersjøiske vegtunnel og går 287 meter under havet. 

Det er fire tettstader på øya. Ulsteinvik, som har bystatus, har 5 376 innbyggjarar. Dei andre tettstadane er Hareid med 3 281 innbyggjarar, Hjørungavåg med 730 innbyggjarar og Brandal med 343 innbyggjarar. Tala er frå 2015. Delar av Sundgot (972 innb.) og Dragsund (380 innb. ) ligg også på Hareidlandet.   

Ulsteinvik er eit viktig senter for maritim industri, både nasjonalt og internasjonalt, og er også eit viktig handelssenter. Frå Hareid er det hurtigbåtsamband til Valderøya i Giske kommune og til Ålesund. Frå Hareid er det også ferjesamband til Sulesund i Sula kommune. 

Mange meiner at slaget i det historiske Hjörungavágr (Ca år 986) stod utanfor Liavågen i Hareid. I tråd med denne teorien har bygda skifta namn til Hjørungavåg. 

Høgste fjellet på øya er Blåtinden (697 moh.) i Ulstein, nest høgste er Kongsvollen (683 moh.), som er grensefjell mellom Ulstein og Hareid. Deretter kjem fjella Melshornet (668 moh.) i Hareid og Garnestua (654 moh) i Ulstein. 

Den største innsjøen er Snipsøyrvatnet, som er 3,19 kvadratkilometer.  

Geografi i Ulstein
Geografi i Hareid
Øyar på Sunnmøre
Moland

Moland er ein tidlegare kommune i Aust-Agder som vart ein del av Arendal kommune i 1992. Eydehavn var kommunesenteret og arealet var 134,63 km². Kommunen hadde 8148 innbyggjarar i 1992.

Namnet Moland vert òg nytta som eit etternamn.

Historie
Moland kommune vart oppretta som eigen kommune 1. januar 1962 då Stokken, Flosta og Austre Moland (tidl. Østre Moland), i tillegg til Strengereid krets i Tvedestrand kommune, blei slått saman.  1. januar 1992 vart Moland, Hisøy, Tromøy og Øyestad kommuner slått saman med Arendal til den nye Arendal kommune.

Ordførarar i Moland kommune 

 1962-63: Thor Lund (AP)
 1963-67: Thor Lund (AP)
 1967-71: Thor Lund (AP)
 1971-75: 
 1975-79: Ingar Olsen (AP)
 1979-81: Tore A. Liltved (H)
 1981-83: Leif B. Svendsen (KrF)
 1983-87: Thor Lund (AP)
 1987-89: Thor Lund (AP)
 1989-92: Sigurd Ledaal (H)

Kjelder
<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Moland» frå ,  den 2. desember 2019.  
 

Tidlegare kommunar i Aust-Agder
Norske kommunar skipa i 1962
Norske kommunar nedlagde i 1992
Historie i Arendal
Geografi i Arendal
Norske slektsnamn
Hornindalsvatnet

Hornindalsvatnet er ein innsjø i kommunane Stad i Vestland og Volda i Møre og Romsdal i Noreg. 

På det djupaste er Hornindalsvatnet 514 meter noko som gjer det til den djupaste innsjøen i Noreg og Europa. Han har eit areal på 50 km2 og er med det den 19. største innsjøen i Noreg. Innsjøen ligg 52 meter over havet og har eit volum på 12 km³

Vatnet har godt med fisk, med røyr, aure, ål og laks. Laksen og ålen kjem opp frå Nordfjorden og vidare opp Eidselva og opp i Hornindalsvatnet. Røyra vandrar frå djupare lag av vatnet og inn til sanddynene ved Grodås for å gyte. Auren går opp i Storeelva og andre mindre bekker. 
I seinare tid har dei fleste bustadene rundt vatnet blitt knytt opp mot eit moderne reinseanlegg, noko som gjer at den største kjelda til ureiningar i vatnet no kjem frå landbruket og frå nedbør.
Ei segn fortel om ein prest frå Nordfjordeid som under Svartedauden rodde seg over Hornindalsvatnet for å gje folk langs vatnet avlat og sikre at ikkje Gamle-Erik fekk sjelene deira. Som løn kravde han skøyta på gardane til dei som strauk med. På veg ned att vatnet stod han opp i båten sin og sa: «Hornindalen, no e du min», miste balansen og forsvann så lang han var ned gjennom det blanke vatnet.

I seinare tid har ein annan prest, Jon Ytrehorn, leikt med tanken å konstruere eit undervassmuseum, som ei hyllest til innsjøen. 
På 1970-talet blei Kjøsapollen i austenden av Hornindalsvatnet stengd av etter bygginga av Kjøs Bru. Berre ein liten passasje midt på brua knyter naturperla saman med resten av innsjøen. Dette slette dømet på brubygging har gjort at Kjøsapollen er byrja å gro att, og i samband med bygging av Kvivsvegen vil dette vere eit varmt diskusjonstema i bygda som er stolte av vatnet sitt. 

Hornindalsvatnet maraton blir årleg arrangert i slutten av juli.

Innsjøar i Vestland
Innsjøar i Møre og Romsdal
Geografi i Stad
Geografi i Volda
Turistmål i Vestland
Femunden

Femunden er den tredje største innsjøen i Noreg. Sjøen var nest størst fram til 1957 då Røssvatnet vart regulert. Han ligg hovudsakleg i Engerdal kommune i Innlandet, men den nordlegaste delen av innsjøen ligg i Røros kommune i Trøndelag. Femunden har eit areal på 203,3 km², ligg 662 moh. og er 132 meter djup.

Dei viktigaste elvene som renn inn i Femunden er Tufsinga i vest og Røa i nordaust. Deltaet til Tufsinga blei freda i 1981 då Tufsingdeltaet naturreservat blei oppretta. Elva Røa kjem frå Rogen, ein innsjø på grensa mellom Noreg og Sverige, og ho renn gjennom Femundsmarka nasjonalpark.

Femunden har to utløp. Størst er elva Gløta i sør, som renn ut i Isteren og som lengre ned i vassdraget blir til Femundselva. Denne elva endrar namn til Trysilelva når ho kjem inn i Trysil kommune og til Klarälven når ho renn inn i Värmland i Sverige. Femunden har òg eit mindre utløp i nord mot Feragen og Håelva i Trøndelag.

Innsjøen er særs næringsfattig, men har likevel heile ni artar fisk. Sikbestanden er særleg stor, men det finst òg aure, røye, harr, ørekyt, åbor, hork, lake og gjedde her.

I turistsesongen vert innsjøen trafikkert av «Femund II» med anløp i Femundsenden (sør), Buvika, Elgå, Revlingen, Jonasvollen, Haugen, Femundshytta, Røa og Sørvika (nord). Det er bussamband mellom Sørvika og Røros, og mellom Femundsenden og Trysil.

Femundsvassdraget inkludert Femunden er verna mot vasskraftutbygging.

Innsjøar i Engerdal
Innsjøar i Røros
Geografi i Os
Innsjøar i Trøndelag
Trysilvassdraget
Lesjaskogsvatnet

Lesjaskogsvatnet er ein ca. 10 km lang innsjø i Lesja kommune i Innlandet. Sjøen ligg 611 moh. og har eit areal på 4,34 km².

Innsjøen er den einaste i Noreg som har to utløp. Desse er utgangspunkt for to av Noregs mest kjende elver: I søraust, ved Lesjaverk, byrjar Gudbrandsdalslågen, som renn ned Gudbrandsdalen til Mjøsa, og i nordvest, ved Lesjaskog, byrjar Rauma, som renn ned Romsdalen til Romsdalsfjorden.

Under felttoget i Noreg opererte ein britisk jagarflyskvadron (med fly av typen Gloster Gladiator) frå det islagte Lesjaskogsvatnet.

Innsjøar i Innlandet
Geografi i Lesja
Borre

Borre (også kalla Kirkebakken) er ei bygd i Horten kommune i Vestfold og Telemark . Borre har tidlegare òg vore eigen kommune, og fram til 2002 var Borre namnet på noverande Horten kommune. Bygda ligg sørom Horten sentrum. Borre var fram til 2014 som ein tettstad å rekne.

Her ligg Borre kyrkje. Sørom Borre ligg Høgskolen i Vestfold.

Ved Borre ligg parken Borrehaugene med den største samlinga av store kongegraver i Norden. Her ligg òg Midgard historisk senter.

Borre kommune 
Borre kommune vart oppretta som Borre formannskapsdistrikt i 1837. 1. januar 1858 vart Horten skild ut frå Borre som eigen kommune. Borre hadde då 2 954 innbyggjarar. Horten hadde 4 636.

Ein del av Borre med 287 innbyggjarar vart overført til Horten 1. august 1921. Ein ny del med 308 innbygjarar vart overført 1. juli 1951.

 1. januar 1965 vart Borre og Åsgårdstrand kommunar i tillegg til ein del av Sem (Stang, 126 innb) slegen saman til ein kommune med namnet Borre.
 1. januar 1986 vart gardsnummer 30 bruksnummer 284-293 (Skavli aust) med 22 innbyggjarar i Borre overført til Horten.
 1. januar 1988 vart Borre og Horten kommuner slegne saman til ein kommune med namnet Borre. 1. juni 2002, etter lokal folkerøysting og regjeringsgodkjenning, vart namnet på kommunen endra til Horten kommune.

Sjå òg 
 Tettstader i Vestfold

Kjelder 
 Om Borre på nettstaden til Horten kommune 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Vestfold»

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Eldre fotografi frå Borre på nettstaden til nasjonalbiblioteket

Busetnader i Horten
Bygder i Vestfold og Telemark
Tidlegare kommunar i Vestfold
Norske kommunar skipa i 1838
Utgåtte tettstader
Nærbø

Nærbø er ein tettstad i Hå kommune på Jæren, og eit namn som vert nytta som etternamn. Jarnbanen Jærbanen har stasjon på Nærbø. Politikken i Hå kommune er særkjenna av ulike bygdelister, for å ta vare på bygdene sine interesser etter kommunesamanslåinga i 1964. Frå 2003 fekk Nærbølista ordførarvervet i Hå kommune.

Jærmuseet ligg ved Nærbø, og legg vekt på historia til jordbruket på Jæren. På Nærbø er det mykje verksemd og industri knytt til jordbruket.

Nærbø kommune 1894-1964 
Nærbø er namn på ein tidlegare norsk kommune i Rogaland fylke. Frå 1837 var Nærbø del av Hå formannskapsdistrikt.
Hå vart i 1894 delt i Nærbø og Varhaug kommunar. Nærbø hadde då kommunen vart etablert som sjølvstendig kommune 1 806 innbyggjarar.
1. januar 1964 vart Nærbø kommune slegen saman med Ogna og Varhaug kommunar til den nye Hå kommune. Nærbø hadde ved samanslåinga 3 926 innbyggjarar.

Tettstader i Rogaland
Tidlegare kommunar i Rogaland
Geografi i Hå
Historie i Hå
Norske kommunar skipa i 1894
Norske kommunar nedlagde i 1964
Varhaug

Varhaug er kommunesenter og ein tettstad i Hå kommune på Jæren. Varhaug er ein stasjon på jarnbanen Jærbanen. I fylgje Statistisk Sentralbyrå budde det 2376 menneske på Varhaug den 1. januar 2004.

Varhaug kommune 1894-1964 
Tettstaden Varhaug var tidlegare kommunesenter i Varhaug kommune i Rogaland fylke. Frå 1837 var Varhaug del av Hå formannskapsdistrikt.
Hå vart i 1894 delt i Varhaug og Nærbø kommunar. Varhaug hadde då han vart etablert som sjølvstendig kommune 1 801 innbyggjarar.
1. januar 1964 vart Varhaug slegen saman med Nærbø og Ogna kommunar til den nye Hå kommune. Varhaug hadde ved samanslåinga 3 454 innbyggjarar.

Tettstader i Rogaland
Tidlegare kommunar i Rogaland
Geografi i Hå
Historie i Hå
Norske kommunar skipa i 1894
Norske kommunar nedlagde i 1964
Vigrestad

Vigrestad er ein tettstad i Hå kommune på Jæren. Kring Vigrestad er det mykje landbruk. I tettstaden er det noko industri. Vigrestad er ein skulestad med barneskule og storskule. 

Vigrestad er ein stasjon på jarnbanen Jærbanen. Det har vore togstasjon på Vigrestad frå 1878, då Jærbanen opna. I starten voks tettstaden fram kring togstasjonen. 
Toget mellom Oslo og Stavanger på Sørlandsbanen køyrer forbi Vigrestad, men stoggar ikkje der. Vigrestad stasjon ligg 49,22 kilometer frå Stavanger og 549,75 kilometer frå Oslo langs Sørlandsbanen. Stasjonen ligg 32,6 meter over havet.

Kjente personar frå Vigrestad 
 Monica Sandve, handballspelar
 Enevald Flåten, predikant
 Vidar Nisja, fotballspelar
 Frank Tore Aniksdal, realitydeltakar

Tettstader i Rogaland
Geografi i Hå
Brusand

Brusand er ein tettstad i Hå kommune på Jæren. Brusand er ein stasjon på jarnbanen Jærbanen. Staden har .

Sjå òg 
 Tettstader i Rogaland

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Rogaland»

Geografi i Hå
Tettstader i Rogaland
Sirevåg

Sirevåg er ein tettstad i Hå kommune på Jæren. Sirevåg er ein stasjon på jarnbanen Jærbanen. Staden har .

Namnet Sirevåg eller Sirevaag vert òg nytta som etternamn.

Sjå òg 
 Tettstader i Rogaland

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Rogaland»

Tettstader i Rogaland
Geografi i Hå
Norske slektsnamn
Abraham Berge

Abraham Theodor Berge, () var ein norsk politikar frå Lyngdal i noverande Vest-Agder fylke. Han var statsminister i Noreg frå 30. mai 1923 til 25. juli 1924. Berge representerte Frisindede Venstre og var ein av stiftarane av partiet. 
Tidlegare statsminister Otto Bahr Halvorsen døydde etter berre to månadar i statsministerstolen i si andre regjering. Regjeringa Halvorsen gjekk av 29. mai 1923. 
Berge gjekk inn for å fjerna alkoholforbodet, noko som gav den nye regjeringa problem. Stortingsfleirtalet kravde ny folkerøysting om alkoholforbod, og regjeringa fall.

Riksrett 
Abraham Berge og seks av statsrådane hans vart i 1926 utsett for riksrettstiltale. Regjeringa Berge hadde gjort løyvingar utan å informera Stortinget. Saka var frå 1923 og løyvingane var gjort for å stø opp om Handelsbanken. Berge og statsrådane vart frikjende. Eit mindretal røysta mot frikjenning. Vurderinga ved frikjenninga gjekk på at regjeringa hadde handla i beste meining.

Sjå òg 
 Norske regjeringar
 Abraham Berge si regjering

Kjelder 
 Dødsdato frå NBL-artikkel om Berge, skriven av Sven Carstens.
 

Norske statsministrar
Regjeringa Berge
Norske finansministrar
Norske kyrkje- og undervisningsministrar
Statsrådar i Regjeringa Michelsen
Statsrådar i Regjeringa Løvland
Statsrådar i Regjeringa Konow
Statsrådar i Regjeringa Halvorsen II
Statsrådar i Regjeringa Berge
Venstrestatsrådar
Frisinnede Venstre-statsrådar
Stortingsrepresentantar frå Frisinnede Venstre
Stortingsrepresentantar frå Venstre
Stortingsrepresentantar for Vest-Agder
Stortingsrepresentantar for Bergen
Stortingsrepresentantar 1892-1894
Stortingsrepresentantar 1898-1900
Stortingsrepresentantar 1901-1903
Stortingsrepresentantar 1904-1906
Stortingsrepresentantar 1907-1909
Stortingsrepresentantar 1910-1912
Stortingsrepresentantar 1925-1927
St. Olavs Orden
Norske amtmenn
Fylkesmenn i Vestfold
Norske gardbrukarar
Norske skipsreiarar
Folk frå Lyngdal
Otto B. Halvorsen

Otto Bahr Halvorsen () var ein norsk jurist, høgrepolitikar, og statsminister. 

Han var statsminister første gongen frå 21. juni 1920 til 22. juni 1921, og igjen frå 6. mars 1923 til 23. mai 1923.

Bakgrunnsstoff 
 
 

Norske statsministrar
Norske justisministrar
Regjeringa Halvorsen I
Regjeringa Halvorsen II
Statsrådar i Regjeringa Halvorsen I
Statsrådar i Regjeringa Halvorsen II
Leiarar for Høgre
Stortingspresidentar
Stortingsrepresentantar 1913-1915
Stortingsrepresentantar 1916-1918
Stortingsrepresentantar 1919-1921
Stortingsrepresentantar 1922-1924
Stortingsrepresentantar frå Høgre
Stortingsrepresentantar for Oslo
Gravlagde på Vestre gravlund
Politikarar frå Oslo
Jens Stoltenberg

Jens Stoltenberg () er ein tidlegare norsk politikar og gjeldande generalsekretær i Nato. Han har vore norsk statsminister to gonger og partileiar for Arbeidarpartiet. Dessutan har han vore finansminister, nærings- og energiminister og statssekretær i Miljøverndepartementet. 

Stoltenberg gjekk av etter åtte år som statsminister hausten 2013. 1. oktober 2014 gjekk Stoltenberg inn i stillinga som generalsekretær i Nato.

Politisk karriere 
Stoltenberg blei norsk statsminister den 17. oktober 2005 som leiar for andre Stoltenbergregjeringa. Han var tidlegare statsminister frå 17. mars 2000 til 19. oktober 2001 i regjeringa Stoltenberg I. Kjell Magne Bondevik etterfylgde Stoltenberg som statsminister i 2001, medan Stoltenberg i sin tur etterfylgde Bondevik i 2000 og 2005.

Jens Stoltenberg er òg leiar av Arbeiderpartiet, eit verv han overtok etter Thorbjørn Jagland i november 2002. Frå 1992 hadde han vore fyrste nestleiar i Ap. 
Han har vore finansminister (1996-1997), nærings- og energiminister (1993-1996) og statssekretær i Miljøverndepartementet (1990-1991).

Han er den fyrste norske statsministeren nokonsinne som har vitja Sørpolen. Dette skjedde i 2011, då han skulle vere med og markere 100-årsjubileet for Roald Amundsen sin ankomst til Sørpolen.

Personleg 
Stoltenberg vart fødd i Oslo som son av tidlegare utanriksminister Thorvald Stoltenberg og tidlegare statssekretær Karin Stoltenberg. Han er utdanna sosialøkonom, gift og har to barn.

Sjå òg 
 Norske statsministrar
 Norske regjeringar
 Regjeringa Stoltenberg I
 Regjeringa Stoltenberg II

Bakgrunnsstoff 
 Stoltenberg er første norske statsminister på Sørpolen

Kjelder 
Biografi hos Regjeringen.no

Fotnotar 

Generalsekretærar i NATO
Regjeringa Stoltenberg I
Regjeringa Stoltenberg II
Norske statsministrar
Norske nærings- og energiministrar
Norske finansministrar
Statsrådar i Regjeringa Brundtland III
Statsrådar i Regjeringa Jagland
Ap-statsrådar
Statssekretærar i Regjeringa Brundtland III
Statssekretærar frå Ap
Leiarar for Arbeidarpartiet
Leiarar i AUF
Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar for Oslo
Stortingsrepresentantar 1989-1993
Stortingsrepresentantar 1993-1997
Stortingsrepresentantar 1997-2001
Stortingsrepresentantar 2001-2005
Stortingsrepresentantar 2005-2009
Stortingsrepresentantar 2009-2013
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Folk frå Oslo
Thorbjørn Jagland

Thorbjørn Jagland ( i Drammen som Thorbjørn Johansen) er ein norsk politikar og medlem av Det norske Arbeidarpartiet. Han var leiar for Arbeiderpartiet frå 1992 til 2002, statsminister frå 1996 til 1997 og utanriksminister frå 2000 til 2001. Frå 2005 til 2009 var han stortingspresident. Jagland blei den 29. september 2009 vald til ny generalsekretær for Europarådet, med verknad frå 1. oktober 2009. 

Jagland kjem frå Lier i Buskerud, og var leiar for AUF frå 1977 til 1981. Han vart deretter utredningssekretær i Det norske Arbeidarpartiet. 

Han har hatt ei rad tillitsverv og stillingar innan Arbeidarpartiet. Han har vore Arbeidarpartiet sin fyrsterepresentant frå Buskerud på Stortinget i fire stortingsperiodar: 1993–1997, 1997–2001, 2001–2005 og 2005–2009.

Han var konstituert partisekretær 1986–87, og vald partisekretær frå 28. mars 1987 til 8. november 1992. Deretter tok han over som leiar i Arbeidarpartiet i 1992 etter Gro Harlem Brundtland. Han sat i leiarvervet til 10. november 2002, då vervet vart overteke av Jens Stoltenberg. 

Han var utanriksminister frå 17. mars 2000 til 19. oktober 2001. Deretter vart han leiar av Utanrikskomiteen i Stortinget, eit verv han hadde fram til stortingsvalet 2005. Då vart han vald til Stortingspresident for Stortingsperioden 2005-2009.

Frå 2009 var han leiar for Den norske Nobelkomiteen.

Generalsekretær i Europarådet 
Jagland annonserte 23. september 2008 at han ikkje stilte til attvald som stortingsrepresentant hausten 2009, då han i staden stilte som kandidat til generalsekretær i Europarådet som var på val i 2009. Den 29. september 2009 blei Jagland vald med verknad frå 1. oktober 2009.

Jagland har engasjert seg i norsk europapolitikk og er ein tilhengar av norsk medlemskap i EU.

Sjå òg 
 Thorbjørn Jagland si regjering

Bakgrunnsstoff 
 

Norske statsministrar
Regjeringa Jagland
Norske utanriksministrar
Statsrådar i Regjeringa Stoltenberg I
Ap-statsrådar
Generalsekretærar i Europarådet
Leiarar av Den Norske Nobelkomite
Leiarar for Arbeidarpartiet
Sekretærar i Arbeidarpartiet
Leiarar i AUF
Stortingspresidentar
Stortingsrepresentantar 1993-1997
Stortingsrepresentantar 1997-2001
Stortingsrepresentantar 2001-2005
Stortingsrepresentantar 2005-2009
Stortingsrepresentantar for Buskerud
Stortingsrepresentantar frå Ap
Æreslegionen
Norske sakprosaforfattarar
Folk frå Lier
Odvar Nordli

Odvar Nordli () var ein norsk politikar og medlem av Det norske Arbeidarpartiet. Han var statsminister i over fem år, frå 1976 til 1981.

Nordli var frå Stange i Hedmark og var utdanna revisor. Han vart statsminister etter Trygve Bratteli den 15. januar 1976 og sat til den 4. februar 1981 då Gro Harlem Brundtland overtok. Odvar Nordli vart den fyrste statsministeren som merka at Noreg hadde vorte ein oljenasjon. Det kom oljeinntekter inn på statsbudsjettet. Omstridde saker var NATO sitt dobbeltvedtak og vasskraftutbygginga i Alta-Kautokeinovassdraget.

Nordli vart i 1981 utnemnd til fylkesmann i Hedmark fylke, eit embete han hadde til han gjekk av med pensjon i 1993. Han var frå 1985 til 1993 medlem av Den norske Nobelkomitéen. Etter den andre verdskrigen tenestegjorde han i Tysklandsbrigaden.

Odvar Nordli vart utnemnd til kommandør av St. Olavs orden i 1994 for samfunnsnyttig verksemd.

Sjå òg 
 Lengst sitjande norske statsministrar
 Norske statsministrar
 Norske regjeringar
 Odvar Nordli si regjering

Kjelder 
 Biografi hos Arbeidarpartiet 
 Odvar Nordli hos Stortinget.no

Norske statsministrar
Regjeringa Nordli
Norske kommunalministrar
Statsrådar i Regjeringa Bratteli I
Ap-statsrådar
Stortingsrepresentantar 1961-1965
Stortingsrepresentantar 1965-1969
Stortingsrepresentantar 1969-1973
Stortingsrepresentantar 1973-1977
Stortingsrepresentantar 1977-1981
Stortingsrepresentantar 1981-1985
Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar for Hedmark
St. Olavs Orden
Fylkesmenn i Hedmark
Medlemmar og varamedlemmar i Nobelkomiteen
Norske revisorar
Folk frå Stange
Hans Arentz

Hans Arentz () var ein norsk jurist og forfattar av Beskrivelse over Söndfjord, i det Nordre Bergenhusiske Amt, fødd i sunnfjordkommunen Askvoll i Sogn og Fjordane fylke.

Barndom
Som dei aller fleste embetsmenn på den tida kom Arentz sjølv frå embetsmannsslekt. Far hans var Friedrich Arentz (1699–1779), sokneprest og biskop i Bergen. Mora hans var Cathrine Frederikke Holberg, niese til Ludvig Holberg. Etter skulegang og studium i Bergen og København vart han utnemnd til sorenskrivar i Sunnfjord i 1762. Tre år seinare gifte han seg med Ingeborg Cathrine Nagel, dotter til Hans Thiis Nagel, fut i Sunnfjord og Margrethe Worm. Dette må ha vore eit godt gifte, for seinare gir Thiis Nagel alle dei 30 gardane han åtte til ekteparet.

Livsverk
Sorenskrivar Hans Arentz har late etter seg viktige bidrag til opplysningstidas topografiske litteratur. Her skal først og fremst nemnast Beskrivelse over Søndfjord i det nordre bergenhusiske Amt. Dette er eit svært omfattande verk på over 900 sider, og det er skrive omkring 1785. Det vart først publisert etter at Hans Arentz var død. Broren, Fredrik Christian Holberg Arentz, rektor ved katedralskulen i Bergen, sytte for at verket vart trykt, og i åra 1800 til 1805 vart det publisert i Topografisk Journal for Norge. I Søndfjords Beskrivelse gir Arentz ei omfattande og detaljert skildring av landsdelen. Han greier ut om topografi og næringsvegar frå ytst på kysten til øvst i fjelldalane. Vidare gir verket inngåande og levande skildringar av samfunnet, haldningane, folket, lynnet og skikk og bruk i Sunnfjord i siste halvdelen av det 18. hundreåret.

I Grundtegning af den fornuftige norske Patriotisme, publisert 1787, drøfter Arentz omgrep som nasjon, fedreland og patriotisme. For Arentz var ikkje patriotismen politisk i den forstand at han tenkte seg politisk, kulturell og økonomisk lausriving frå Danmark. Tvert om, han forsvarte unionen og lovpriste eineveldet som den beste av alle statsformer, både i vers og prosa. For Arentz var det slik at når menneske kjende seg knytte til eit land eller ein region skulle dei late patriotismen gi seg utslag på den måten at dei arbeidde for å betre næringsvegane og slik gjere landet til ein betre stad å bu. (Lunden 1992, Apelseth 1998)

På eitt vis kan vi seie at Arentz og kona tok konsekvensen av dette synet. Då sorenskrivaren døydde i Dale i Sunnfjord, og der ikkje var livsarvingar etter han (einaste barnet i ekteskapet, ei dotter, døydde berre 14 år gamal), testamenterte enkja alle dei 30 gardane til leiglendingane mot at dei tok seg av ein fattig person. Nokre av gardane vart selde, og pengane sett på fond til hjelp for fattige.

Bibliografi

Bøker

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Om Hans Arentz i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
Hans Arentz i Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane
 Verk av Hanz Arentz i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Norske sorenskrivarar
Norske juristar
Norske geografar
Norske sakprosaforfattarar
Folk frå dansketida
Nordmenn frå 1700-talet‎
Forfattarar frå Askvoll
Folk frå Askvoll
Forfattarar frå Fjaler