alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Falkenberg

Falkenberg er ein svensk by og centralort i Falkenberg kommun i Halland län i landskapet Halland. I 2005 hadde byen  innbyggjarar. 

Borga Falkenbergshus blei bygd ved ein foss på sørsida av elva Ätran ein gong i slutten av 1200-talet medan Erik Menved var konge. Ho blei den siste utposten til den danske kongen mot nord. På den andre sida av elva, skiftevis under svensk og norske styre, voks handelsplassen Ätraby fram. Fleire kongeleg møter skal ha funne stad i området, og det var herfrå at Kristoffer II gav marknadsbyprivilegium for Halmstad.

Borga brann fleire gonger, og etter den siste brannen i 1434 overtok namnet til borga i byen. Falkenberg fekk bystatus i 1558.   

I dag framstår Gamla Stan med St. Laurentii kyrkje frå 1300-talet, som ein av dei best bevarte historiske bykjernene i Sverige.

Kjende personar frå Falkenberg
Stellan Bengtsson

Bakgrunnsstoff 
Nettstaden til Falkenberg kommun

Falkenberg
Christian Stephansen

Lauritz Christian Stephansen () var ein  norsk skipper, handelsmann, skipsreiar og stortingsmann frå Tjølling i Vestfold.
 
Stephansen var son til ein prest. Fram til 1832 var han skipper, slo seg då ned i Arendal der han dreiv handel og var skipsreiar. På eigedomen Strøsmbones ved Arendal dreiv han eit skipsverft.

Han var medlem av bystyret i Arendal frå 1839, tida 1848-61 sat han i formannskapet. Stephansen var sterkt delaktig både då det vart oppretta skipsassuranseforeing og då eit sjøforsikringsselskap vart danna. Han var medlem av kongelege kommisjonar vedkomande loslova i 1849, sjøfartslova i 1850 og eksamensording for styrmenn i 1856. I 1847 møtte han og ein svenske i Paris med fullmakter til å forhandle fram ein handelsavtale mellom Noreg og Sverige på den eine sida og Frankrike på den andre. Saman med Henrik Helliesen forhandla han i 1858 i Hamburg om å take opp eit stort statslån. 

Stephansen vart vald å representere Arendal og Grimstad på Stortinget 1857-58. Grunna sjukdom møtte han ikkje i 1857. Men han var med på omframstortinget i 1858, der han var medlem av finanskomiteen.

Han døydde på eigedomen Strømsbones i 1863. Enka oppretta 'Christian Stephansens legat', stort kr 7 000. Midlane frå legatet skulle gå til gamle og verdig trengande sjømenn.

Kjelder

Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1857-1858
Folk frå Larvik
Folk frå Arendal
Varberg

Varberg er ein svensk by og centralort i Varberg kommun i Hallands län i landskapet Halland. I 2005 hadde byen  innbyggjarar. 

Varberg er eit turist- og handelssentrum med hamn, og (til 2020) ferjesamband med Grenaa i Danmark.

Bakgrunnsstoff

Varberg
Chr. Stephansen

Lauritz Christian Stephansen () var ein skipsreiar frå Arendal. Christian Stephansen var farbroren hans.

Stephansen var skipsreiar i heimbyen fram til om lag 1891. Sidan flytta han verksemda til Kristiania, der folketeljinga 1900 kallar han disponent og skipsreiar. Han designa Norsk Selskab til Skibbrudnes Redning si skøyte RS «Liv».

Han døydde mellom folketeljingane i 1900 og 1910.

Kjelder 
 Folketeljingane frå 1865, 1900, 1910

Folk frå Arendal
Norske båtkonstruktørar
Termionemisjon

Termionemisjon er ein varmeframkalt straum av ladningsberarar frå ei flate eller over ein potensial-energi barriere. Dette skjer fordi varmeenergien som bæraren får vert større enn bindingspotensialet, òg kjend som arbeidsfunksjonen til metallet. Ladningsberaren kan vere elektron eller ion og i eldre litteratur vert dei stundom kalla «termion». Etter emisjonen vil det i emisjonsregionen vere att ein ladning som er lik storleiken til og med motsett forteikn av den totale ladningen som er emittert. Men om utsleppskjelda er tilkopla eit batteri, så vil ladningen som vert verande att verte nøytralisert av ladning frå batteriet. 

Det klassiske døme på termionemisjon er emisjon av elektron frå ein katode av varmt metall i eit vakuumrøyr.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Thermionic emission» frå ,  den 28. februar 2011. 
 oppgav desse kjeldene:

Atomfysikk
Elektrisitet
Vakuumrøyr
Ole Christian Eidhammer

Ole Christian Eidhammer () er ein norsk tidlegare skihoppar fødd i Molde. Han vann to internasjonale meisterskapsmedaljar, begge i lagtevlingar. Under Ski-VM 1987 i Oberstdorf var han på det norske firemannslaget som tok sølv. Hroar Stjernen, Ole Gunnar Fidjestøl og Vegard Opaas var dei andre på laget. Året etter, under Vinter-OL 1988 i Calgary, vart det bronsemedaljar på dei fire som hoppa for Noreg. Eidhammer og Fidjestøl hadde då selskap av Jon Inge Kjørum og Erik Johnsen. Eidhammer var medlem av Heimdal Idrettsforening.

Karriere 
Eidhammers beste plasseringar i verdscupen var to tredjeplassar. Den fyrste kom i Holmenkollrennet i 1984, bak Vladimír Podzimek og Pavel Ploc, begge frå Tsjekkoslovakia. I januar 1988 vart han nummer tre i Bischofshofen, bak den suverene vinnaren Matti Nykänen og Primoz Ulaga. I dei store meisterskapane hamna Eidhammer på 18. plass i storbakkerennet under Vinter-OL 1984 i Sarajevo, og på høvesvis 17. og 19. plass i dei to individuelle renna under Vinter-OL i Calgary i 1988. Frå NM-tevlingar fekk han med seg to sølvmedaljar, i normalbakken i 1984 og i storbakken i 1988. Nærast meisterskapstittelen var han i 1988, med sine 209,3 poeng var han 2,9 poeng bak vinnaren, Jon Inge Kjørum.

Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn
1983: Nr 10 i Vikersund (skiflyging)
1984: Nr 3 i Holmenkollen
1985: Nr 25 i Bischofshofen
1986: Nr 8 i Lahti
1987: Nr 13 i Oberwiesenthal
1988: Nr 3 i Bischofshofen
1988/89: Nr 6 i Lake Placid
1989/90: Nr 30 i Lake Placid

Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
Ski-NM 1983: Nr 7 i storbakken på Lillehammer
Ski-NM 1984: Sølvmedalje i normalbakken på Kongsberg
Ski-NM 1985: Nr 9 i storbakken i Bærum
Ski-NM 1986: Nr 4 i storbakken i Oslo
Ski-NM 1987: Nr 5 i storbakken på Odnes
Ski-NM 1988: Sølvmedalje i storbakken på Rena
Ski-NM 1989: Nr 10 i storbakken på Odnes
Ski-NM 1990: Nr 6 både i normalbakken på Fluberg og i storbakken i Meldal

Bakgrunnsstoff
Ole Eidhammer i olympedia.org

Norske skihopparar
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Noreg
Norske deltakarar under vinter-OL 1984
Skihopparar under vinter-OL 1984
Medaljevinnarar under vinter-OL 1988
Norske deltakarar under vinter-OL 1988
Skihopparar under vinter-OL 1988
Folk frå Molde
Friedrich Carl Alwin Pockels

Friedrich Carl Alwin Pockels () var ein tysk fysikar. Han var fødd i Italia og tok doktorgrad ved Universitetet i Göttingen i 1888 og frå 1900 til 1913 var han professor i teoretisk fysikk ved Universitetet i Heidelberg.

I 1893 oppdaga han at eit stasjonært elektrisk felt påført visse dobbeltbrytande material får brytingsindeksen til å variere, tilnærma proporsjonalt til styrken til feltet. Proporsjonalitetskoeffisienten er av orden  til . Dette fenomenet vert no kalla Pockels-effekten. 

Systera hans Agnes Pockels (1862-1935) var òg fysikar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Friedrich Carl Alwin Pockels» frå ,  den 28. februar 2011.  
 

Tyske fysikarar
Ferromagnetisme

Ferromagnetisme er ein magnetisk eigenskap som kjenneteiknar visse material (liknande magnetiske eigenskapar er ferrimagnetisme og antiferromagnetisme). Dei fleste tilfella av magnetisme i kvardagen stammar frå ferro- eller ferrimagnetiske stoff, såkalla permanentmagnetar.

Ferromagnetiske material lèt seg magnetisere av eit ytre magnetfelt og magnetiseringa vil ikkje forsvinne etter at feltet er fjerna. Magnetiseringa til ein ferromagnet som er magnetisert og seinare fjerna frå feltet blir kalla den remanente magnetiseringa Mr. Det ytre feltet som blir kravd for å snu magnetiseringa blir kalla det koersive feltet Hc.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ferromagnetisme» frå ,  den 28. februar 2011.  
 

Magnetiske fordelingar
Kvantefasar
Faseendringar
Kjønnskjertel

Kjønnskjertel eller gonade er eit organ i forplantingssystemet som produserer kjønnsceller. Hjå nokre dyr blir det også danna kjønnshormon i gonadane. Det er rekna som eit primært kjønnsorgan. Gonadane utviklar seg frå eit ukjønna utgangspunkt i embryoet. 

Hjå virveldyr er gonadane eggstokkar hjå hodyr og testiklar hjå hanndyr. Funksjonen til gonadane blir styrt av luteiniserande hormon (LH) og follikkelstimulerande hormon (FSH) som blir skild ut i adenohypofysen etter påverknad frå gonadoliberin som er kontrollert av hypotalamus.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Gonad» frå ,  den 28. februar 2011.  
 

Kjertlar
Kjønnsorgan
Det endokrine systemet
Luigi Palmieri

Luigi Palmieri () var ein italiensk fysikar og meteorolog.

Biografi 
Palmieri vart fødd i Faicchio i Benevento i Italia og døydde i Napoli, 89 år gammal. Han er kjend for dei vitskaplege studiane av utbrota frå Vesuv, for forskinga si på jordskjelv og meteorologiske fenomen, samt for å ha utbetra seismografen på denne tida.. 

Palmieri tok utdanning i arkitektur ved Universitetet i Napoli. I 1845 vart han fysikkprofessor ved den kongelege sjøkrigsskulen i Napoli og i 1847 vart han utpeikt til leiar for fysikkavdelinga ved universitetet. I 1848 byrja han å arbeide ved Vesuv observatorium og i 1854 vart han utpeikt til direktør ved observatoriet. Ved å  nytte eit elektromagnetisk seismometer for å påvise og måle skjelv i bakken, klarte Palmieri å påvise små rørsler i forsøk på å føresjå vulkanutbrot. I tillegg var han ein av dei første til å påvise helium på jorda i lavaen frå Vesuv.

Ved hjelp av ein modifisert Peltier-elektrometer, gjorde han òg forsøk innan atmosfærisk elektrisitet. Andre vitskaplege bidrag var mellom anna utviklinga av ein modifisert morsetelegraf og forbetringar av anemometer og pluviometer.

Sjå òg
 Helium

Ærevisingar 
 Krateret Palmieri på månen er kalla opp etter han. 
 Medlem av overrådet i meteorologi
 Senator i kongedømet
 Storkommandør av ordenen til den italienske krona
 Kommandør av ordenen Rosa del Brazile

Publikasjonar 
 "Annali dell' osservatorio Vesuviano". 1869–1873.
 "Incendio Vesuviano del 26 aprile 1872". Napoli, 1872. 
 "Il Vesuvio e la sua storia". Milano, 1880.
 "Nuove lezioni di fisica sperimentale e di fisica terrestre". Napoli, 1883.
 "Die Atmospharische Elektrizität". Wien, 1884.
 "Les lois et les origines de l'électricité". Paris, 1885.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Luigi Palmieri» frå ,  den 28. februar 2011. 
 oppgav desse kjeldene: 
 "Luigi Palmieri". Catholic Encyclopedia, Volume XI. Robert Appleton Company, 1911. (K. Knight, 2003)
 

Italienske fysikarar
Italienske meteorologar
Hermann Plauson

Hermann Plauson var ein estisk ingeniør og oppfinnar. Plauson utforska produksjonen av energi og kraft via atmosfærisk elektrisitet.

Biografi
Plauson var direktør for Fischer-Tropsch «Otto Traun forskingslaboratorium» i Hamburg i Tyskland under Weimarrepublikken i 1920-åra. Han bygde vidare på Nikola Tesla-ideen om å knyte kunstig maskineri til «naturen sitt maskineri». Patent nr. 1540998 skildrar korleis ein kan omforme vekslande strålande statisk elektrisitet til støytar av likeretta likestraum. Han utvikla Playson-omformaren, ein elektrostatisk generator.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Hermann Plauson» frå ,  den 28. februar 2011.  

Estiske ingeniørar
Elektrisk felt

Elektrisk felt òg elektrisk feltstyrke i elektromagnetisme betegner den eigenskapen som gjer at elektriske ladningar anten tiltrekker eller fråstøyter kvarandre. Det elektrisk feltet har symbol E og er definert ut frå krafta F på ein liten prøveladning q ved 
. Med andre ord er elektrisk felt kraft per ladning. SI-eininga er Newton per Coulomb, N/C, som òg er lik volt per meter, V/m.  Elektrisk felt er ein vektoriell storleik, dvs han har retning i rommet. Retninga er lik krafta si retning ved positiv ladning, og motsett ved negativ ladning. Omgrepet elektrisk felt vart først introdusert av Michael Faraday.

Generelt må elektriske og magnetiske felt skildrast med ein felles teori, elektromagnetisme, og ladningar i rørsle vil òg lage magnetiske felt i tillegg til dei elektriske.

Elektromagnetisk stråling, slik som ljos, er svingingar i elektriske og magnetiske felt. Den komplette skildringa av klassisk elektrodynamikk er gjennom Maxwell-likningane.

Den kvantemekaniske teorien for elektriske felt er kvanteelektrodynamikken, som skildrar elektriske felt som utveksling av virtuelle foton.

Sjå òg 
 Magnetisk felt
 Gravitasjonsfelt

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Elektrisk felt» frå ,  den 28. februar 2011.  
 

Felt
Fysiske storleikar
Grunnleggjande fysikk
Felt
Overtrykk

Overtrykk (Δp) er eit omgrep for ein trykkskilnad relativt til eit «normalt» eller «omliggande» trykk i forskjellige samanhengar: 
 I ingeniørkunst: trykkskilnaden over veggtjukkleiken til ein trykkbehaldar. Det er overtrykket, ikkje det absolutte trykket, som fører til mekanisk svikt, og om overtrykket vert større enn kapasiteten til behaldaren, vil han til slutt breste. 
 I geologi: trykkregimet i ei stratigrafisk eining som syner høgare enn hydrostatisk trykk i ein porestruktur. Dette fenomenet er hovudårsaka til oljekjelder. 
 I militær terminologi er det trykket skapt av ei sjokkbølgje over normalt atmosfærisk trykk. Sjokkbølgja kan vere skapt av ein lydmursmell eller ein eksplosjon, og det medførande overtrykket vert særleg viktig når ein måler effektane av kjernevåpen eller termobariske bomber.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Overpressure» frå ,  den 28. februar 2011.  
 

Geologi
Militær terminologi
Lynstråle

Ei lynstråle er det synlege beviset for ei lynutlading og kjem som regel i lag med eit høgt torebrak. Som uttrykk for det guddommelege har det vore eit mektig symbol gjennom historia og finst i mange mytologiar. På grunn av sambandet til det mektige, vert lynstråla ofte nytta i militær symbolisme og som symbol for elektrisitet. 

Lyn speler ei rolle i mange mytologiar, ofte som våpen frå himmel- og stormgudar. Lynstråla var særleg knytt til Zevs og Jupiter frå høvesvis gresk og romersk mytologi.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Thunderbolt» frå ,  den 28. februar 2011.

Bakgrunnsstoff

Mytologiske våpen
Lyn
Symbol
Guden Vulkan

Vulkan (latin Vulcanus), òg kjent som Mulciber, var den romerske guden for smedar og godarta (nyttig) bruk av eld. Han var òg guden for vulkanar i den romerske seinheidendommen i oldtida. Han er kjent som Sethlans i etruskisk mytologi og Hefaistos i gresk mytologi. Han vart dyrka ved ein årleg festival kjent som Volcanalia den 23. august. Vulkan høyrer til den eldste tida i romersk religion: Varro siterer Annales Maximi der han minnest at kong Titus Tatius hadde tilskriven eigne alter for ei rekkje guddomar, blant dei òg Vulkan.

Etymologi 

Opphavet til namnet er både uklart og lenge diskutert. Den romerske tradisjonen har hevda at det var nærskyldt med latinske ord som var knytt til lyn (fulgur, fulgere, fulmen), som igjen var anteke å vere nærskyldt med eld.  Denne tolkinga vart støtta av Walter William Skeat i hans etymologiske ordbok i tydinga «lustre».

Det har vorte forslått at Vulkan faktisk ikkje er latinsk, men nærskyldt med den kretiske guden Velchanos, ein gud for naturen og underverda.  Wolfgang Meidd har endå avvist denne identifiseringa. Det har sidan kome fleire fantasifulle forslag utan at det har gjeve større semje: Christian Guyonvarc'h har foreslått ein identifisering med det irske namnet Olcan. Vassilij Abaev har samanlikna med ossetisk -waergon, ein variant av namnet Kurdalaegon, smeden i Nartsagnene, eposet som har opphavet sitt i Nord-Kaukasus, men Georges Dumézil fann dette sambandet urimeleg.

Dyrkinga av Vulkan 
Vulkan sin eldste heilagdom i Roma, Volcanal, låg ved foten av Kapitolhøgda i Forum Romanum, og vart etter sigande datert til den arkaiske perioden av dei romerske kongane,  og blitt etablert på denne staden av Titus Tatius,  tradisjonelt datert til 700-talet f.Kr. Det var i synspunktet til etruskiske haruspiksar at eit tempel for Vulkan måtte vere lokalisert utanfor byen  og det er mogeleg at Volcanal kan ha lege utanfor bygrensene før Roma utvida han til å omfatte Kapitolhøgda òg.  Volcanalia, ofringar til Vulkan, blei gjort her den 23. august.  Vulkan hadde òg eit tempel på Campus Martius («Mars-marka») i Roma som eksisterte siden år 214 f.Kr. 

Romarane identifiserte Vulkan med den greske smedguden Hefaistos, og han vart assosiert med den gresk motparten sin for den konstruktive nytta av eld i metallarbeidet. Eit fragment av ei gresk krukke som viser Hefaistos er funne ved Volcanal og er vorte datert til 500-talet f.Kr. Det tyder på at dei to gudane allereie var assosiert med kvarandre på denne tida.  Likevel hadde Vulkan sterkare tilknyting enn Hefaistos med elden sine destruktive krefter, og det var ein stor omtanke hos tilhengarane hans i å oppmuntre guden til å hindre skadelege brannar. Festivalen hans Vulcanalia som vart feira årleg den 23. august var ei tid då varmen på årstida truga avlingane og kornmagasina med risiko for å brenne ned.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Vulkan (gud)» frå ,  den 28. februar 2011. 
 oppgav desse kjeldene:

Romerske gudar
Eldgudar
Handverksgudar
Bernhard Kokk

Bernhard Kokk () var ein norsk prest og stortingsmann frå Christiania.

Kokk var son til ein snikkar og brannmeister. Han gjekk på privat borgarskule og arbeidde tre år i snikkarverkstaden til faren. I 1848 vart han student og fire år seinare cand. theol. Dei komande åra var han lærar ved realskular i hovudstaden. Han tok eksamen i samisk i 1857, året etter vart han sokneprest i Lebesby. Sidan sokneprest 1864-71 i Tranøy og 1871-83 i Lødingen. Til sist sokneprest i Sørum fram til han døydde i 1893.

Kokk var 4. representant frå Finmarkens amt på Stortinget 1865-66, medlem av vegkomiteen.

Kjelde 
 Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1865-1867
Politikarar frå Oslo
Åmotsdal

Åmotsdal er ein dal og ei bygd med om lag 75 husstandar i Seljord kommune i Vestfold og Telemark. Grendene Langlim, Dyrlandsdalen og Lisleherad soknar til Åmotsdal. Åmotsdal har sin egen barneskule, barnehage og ein nærbutikk. Avstand til Seljord eller Rauland med bil er omtrent ½ time.

Åmotsdal har mykje natur og aktivitetar i regi av alle laga i bygda. Eva Bull Holte`s museum og Handverkstunet på Sneie er ope kvar sommar. Her finn ein kunstutstilling, mat og lokalproduserte varer til sals. Hytteutbyggingi er på frammarsj ved Kvambekk, Angre, Bøle, Sudbø og Fossheim.

Landbruk 
Geit, sau og kyr beiter på fjellet om sommaren. Det har òg vorte tatt opp att staulsdrift i Øverbø-liane, der det vert seld prim og ost frå Nystaul.
Landbruket i Åmotsdal er i stor grad prega av mindre einingar og brattlendte bruk. Ein god del av gardane har jorde ein ikkje kan nytte traktoren på, og knapt nok tohjulingen. Dette gjer drifta av gardane i mange høve tungvind. Sauenæringa er viktig i området, i tillegg til at fleire driv med mjølkeproduksjon. Mykje av den tungt drivne jorda vert nå nytta som beite.

Kulturlandskapet i Åmotsdal er verdifullt, både biologisk og historisk. Fleire av gardane som ligg oppe i dei bratte bakkane har solsvidde, lafta bygningar. I tillegg til dei gamle og forseggjorte bygningane er det steinrøyser og steingardar som vitnar om ei anna tid. Dei blomsterrike engene i Åmotsdal har i mange høve eit mangfald ein ikkje finn i vanlege slåttenger i dag. Landskapet her vanskeleggjer rasjonell drift, noko som har gjort det mogleg for ein god del artar å overleva.

Sjå òg 
 Åmotsdal kyrkje

Bakgrunnsstoff 

Geografi i Seljord
Bygder i Vestfold og Telemark
Volda Stadion

Volda Stadion ligg i Volda i Volda kommune i Møre og Romsdal. Volda Stadion er heimearena for VTI Fotball sine lag og høyrer til Sunnmøre Fotballkrets. Anlegget består av ein hovudarena med kunstgrasdekke (100x62 meter) med flaumlys, tribuneplass til ca. 2.000 og takoverbygg. Vidare av ein B-arena med internasjonale mål (kunstgras) og flaumlys, ei sjuarbane (kunstgras) og eit treningsfelt med grusdekke (90x45 meter). Det er Volda TI Fotball som har bygd, eigd og driv anlegget.

Publikumsrekorden er på ca. 5.000 og vart sett i ein 3. divisjonskamp mot Ørsta IL i 1988.

Utbygginga av Volda Stadion starta med grasbane på hovudarenaen som opna i 1956. Denne vart seinare bygd ut med løpebaner for friidrett (grusdekke) og eit treningsfelt med grusdekke. I 1980-åra vart anlegget bygd ut med klubbhus og tribuner. I 2001 fekk treningsfeltet kunstgrasdekke og om lag samtidig vart det teke i bruk eit nytt treningsfelt med grusdekke. I 2007 vart den gamle hovudareanen med naturgrasdekke lagt om til kunstgrasdekke med plass til ei ellvarbane og ei sjuarbane. Det tidlegare friidrettsanlegget vart dermed sanert etter at det ikkje hadde vore i bruk på mange år. I 2010 fekk delar av tribuneanlegget takoverbygg og samtidig vart det montert plaststolar som vart kjøpt brukt frå Sandefjord.

I 2014 vart Volda Stadion utvida ved at fotballhallen Mørehallen vart opna på Stadion. Mørehallen er ein isolert sjuarhall for fotball, bygd i stål og med kunstgrasdekke. Hallen har gassoppvarming.

Adresse er Stadionvegen, 6100 Volda.

Bakgrunnsstoff
 vti-fotball.no
 voldasupporter.com

Volda kommune
Fotballstadion i Møre og Romsdal
Innlyd

Innlyd kjenneteiknar i fonetikken ein språklyd som står inne i eit ord, i motsetnad til framlyd og utlyd. Eit eksempel er at i ordet kam står a i innlyd.

Kjelder

Fonetikk
Åmotsdal kyrkje

Åmotsdal kyrkje er ei tømra, bordkledd krosskyrkje som står i Åmotsdal i Seljord kommune. Kyrkja vart innvigd i 1792 og bygd der det tidlegare stod ei stavkyrkje. Ho er bygd av Jarand Rønjom, ein kunstnar og handverkar frå Åmotsdal.

Byggverket er i tre og har 200 plassar.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Om Amotsdal kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
 Åmotsdal kyrkje frå Kyrkjesøk

Galleri

Kyrkjer i Seljord
Kyrkjer i Øvre Telemark prosti
Norske kyrkjer frå 1790-åra
Kulturminne i Seljord
Krosskyrkjer i Noreg
Jon Inge Kjørum

Jon Inge Kjørum () er ein norsk tidlegare skihoppar frå Hamar. Han vann to medaljar i dei store, internasjonale meisterskapane, begge i hopping for lag. Under Vinter-OL 1988 i Calgary var han på det norske laget som vann bronsemedaljar. Ole Christian Eidhammer, Ole Gunnar Fidjestøl og Erik Johnsen var dei andre på laget. Året etter, 1989, vart det sølvmedaljar på Noreg i lagtevlinga under Ski-VM i Lahti. Kjørum og Fidjestøl var atter på laget, Magne Johansen og Clas Brede Bråthen var dei andre sølvmedaljevinnarane.

Kjørum kom på femteplass og var beste nordmann i normalbakken under VM 1989, eit renn som gjekk over berre ein omgang. I storbakken vart han nummer 15. Året før deltok han i sitt fyrste internasjonale meisterskap. Ved sidan av OL-bronsen i lagtevlinga, oppnådde han å verte nummer 15 i rennet i normalbakken. I 1991, to år etter hans beste VM, då landsmennene Rune Olijnyk og Kent Johanssen tok kvar sin sølvmedalje under VM i Val di Fiemme, vart Kjørum som best nummer 19. I sesongen i mellom, 1990-sesongen, hoppa han til ein 12. plass i skiflygings-VM i Vikersund. 

Kjørum vart noregsmeister tre år på rad, 1987-89. To av NM-gulla kom i normalbakken, det fyrste og det siste, eitt kom i storbakken. Elles frå NM-tevlingar fekk han med seg to bronsemedaljar. Hans tre einaste pallplasseringar i verdscupen kom i 1989-sesongen. Han vann då storbakkerennet i Liberec, sigeren delte han elles med Pavel Ploc. Ei veke seinare vart han nummer tre i eit normalbakkerenn i Oberhof, bak vinnaren Jens Weissflog og Ole Gunnar Fidjestøl. Weissflog vann klart då Kjørum vart nummer to i Holmenkollen i mars.

Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn
1986: Nr 13 i Planica (debut)
1987: Nr 9 i Holmenkollen
1988: Nr 5 i normalbakken under VM i Lahti. Nr 4 i Planica
1989: Siger i Liberec, nr 2 i Holmenkollen, ein tredjeplass i Oberhof
1990: Nr 8 i Lahti og i Planica
1991: Nr 8 i Trondheim
1992: Nr 33 i Predazzo

Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
Ski-NM 1986: Nr 12 i normalbakken på Vang
Ski-NM 1987: Gullmedalje i normalbakken i Sprova
Ski-NM 1988: Gullmedalje i storbakken på Rena, bronsemedalje i normalbakke i Skien
Ski-NM 1989: Gullmedalje i normalbakken i Vikersund
Ski-NM 1991: Bronsemedalje i storbakken i Bærum
Ski-NM 1992: Nr 4 i normalbakken i Molde

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar

Bakgrunnsstoff
Jon Inge Kjørum i fis-ski.com
Jon Inge Kjørum i olympedia.org

Norske skihopparar
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Noreg
Medaljevinnarar under vinter-OL 1988
Norske deltakarar under vinter-OL 1988
Skihopparar under vinter-OL 1988
Folk frå Hamar