alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Arbeidar

Arbeidar er einkvan som driv med eit arbeid.

I politisk og vanleg språkbruk viser omgrepet gjerne til ein kroppsarbeidar eller ein fabrikkarbeidar. I den norske arbeidsmiljølova brukar ein omgrepet arbeidstakar om alle som utfører arbeid i annanmanns teneste, Ein arbeidstakar kan vere anten kroppsarbeidar eller funksjonær.

I eit kapitalistisk samfunn vert arbeidarane rekna til arbeidarklassen.

Biologi
I insektsamfunn av til dømes maur eller bier er arbeidarar individ som utfører arbeidsoppgåver, til skilnad frå droner og dronningar.

Sjå òg
Arbeidarrørsla

Kjelder

Kåre Selnes i Norsk Allkunnebok (1949)

Bakgrunnsstoff

Arbeidarrørsla
Arbeidsliv
Kroppsarbeidar

Ein kroppsarbeidar er ein arbeidstakar som utfører manuelt eller teknisk arbeid. Kroppsarbeidarane vert ofte sortert i landarbeidarar, som utfører arbeid i  primærnæringane, og industriarbeidarar, som utfører arbeid i sekundærnæringane.

Kroppsarbeidaren har vore halden fram som ein typisk representant for arbeidarklassen. I moderne samfunnsfagleg analyse er det ofte vanskelegare å trekke skarpe skiljeliner mellom kroppsarbeidarar og funksjonærar. 

Arbeidarrørsla
Yrkesgrupper

no:Blåsnipparbeider

ja:ブルーカラー
ru:Работник
Lena Meyer-Landrut

Lena Meyer-Landrut, kjend som Lena, () er ein tysk songar. I mai 2010 gav ho  ut debut-cd-en My Cassette Player som selde svært godt i Tyskland.

Eurovision Song Contest 2010 
Lena Meyer-Landrut vann Unser Star für Oslo og fekk representere Tyskland i Eurovision Song Contest 2010, der ho kom på 1. plass. Vinnarsongen hennar, «Satellite», skilde seg ut fordi Meyer-Landrut ikkje hadde noko sprakande danseshow eller sceneeffektar. Ho framførte songen i ein enkel, svart kjole med fire bakgrunnssongarar. Rytmen i songen var også litt uvanleg for Eurovision.

Sommaren 2010 var ho med i det norske fjernsynsprogrammet Allsang på grensen der ho song vinnarlåten frå Eurovision Song Contest 2010, «Satellite».

Eurovision Song Contest 2011 
Seinare i 2010 var Meyer-Landrut med i programmet Unser Song für Deutschland der det tyske folket skulle velja kva for song ho skulle syngje då ho skulle representere Tyskland i Eurovision Song Contest 2011. Den nasjonale tyske uttakinga bestod altså utelukkande av ulke bidrag framført av Lena.

Vinnarbidraget vart songen «Taken By A Stranger», som ho representerte Tyskland med på nytt i Eurovision Song Contest 2011. Bidraget enda på ein 10. plass. I tillegg til å deltake song ho «Satellite» som opningsnummer saman Stefan Raab og delte ut vinnartrofeet til Ell & Nikki.

Eurovision Song Contest 2012
Som pausenummer i den andre semifinalen i Eurovision Song Contest 2012 framførte ho fyrst «Satellite» åleine og sidan «Waterloo», opphavleg framført av ABBA, saman med fire tidlegare vinnarar, Marija Šerifović, Dima Bilan, Alexander Rybak og Ell & Nikki.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Lena Meyer-Landrut» frå ,  den 8. januar 2012.  
  

Tyske songarar
Tyske Eurovision Song Contest-deltakarar
Eurovision Song Contest-vinnarar
Allsang på grensen
Bundesvision Song Contest-programleiarar
Deltakarar i OGAE Second Chance Contest
Eurovision Song Contest 2011-deltakarar
Eurovision Song Contest 2010-deltakarar
 
Unser Star für Oslo-deltakarar
Trefninga i Bender

Trefninga i Bender eller kalabaliken i Bender kom til då Det osmanske riket ønskte å fjerne Karl XII av Sverige frå området sitt etter det militære nederlaget hans i Russland. Trefninga fann stad den 1. februar 1713 på osmansk territorium, i det som i dag er byen Bender i Moldova.

Historie
Etter det svenske nederlaget i slaget ved Poltava den 27. juni 1709 og overgjevinga av det meste av den svenske armeen i Perevolotsjna tre dagar seinare, flykta Karl XII av Sverige i lag med fleire hundre svenske soldatar og fleire kosakkar til Det osmanske riket, der dei oppheldt seg totalt i fem år. 

Trefninga i Bender starta offisielt den 31. januar 1713 då tyrkisk artilleri byrja å fyre mot den svenske leiren. Den 1. februar gjekk dei osmanske styrkane til åtak på leiren. 

I lag med 40 soldatar klarte Karl XII å halde stand mot fleire hundre tyrkarar. Livvakten Axel Erik Roos utmerkte seg særleg under trefninga og i følgje soga redda han livet til kongen tre gonger i løpet av dagen. Kongen sjølv dra minst ein osmansk soldat med sverd i nærkamp då han og Roos vart angripe og tre osmanarar. Under delar av kampen nytta òg Karl ein karabin frå for å skyte mot fienden frå vindauge i rommet han sov i. Kampen varte i over sju timar og osmanarane nytta etter kvart både artilleri og eldpiler då det første åtaket vart slått tilbake og den siste metoden viste seg å vere meir effektiv. Brannpilene sette taka på bygningane i brann og tvinga svenskane ut. Kampen enda då kongen snubla i sin eigen spore då han sprang ut av eit brennande hus. Han vart angripen av mange osmanske soldatar som klarte å fange han og dei gjenverande soldatane. 

Etter ei tid som fange, vart Karl XII og soldatane hans sleppte fri då nyhenda om den svenske sigeren i slaget ved Gadebusch nådde osmanarane. Karl starta då å planlegge reisa attende til Sverige.

Etymologi
Det tyrkiske ordet for «gjeng» eller «tumult» er kalabalık, som etter hendinga har vorte eit svensk lånord, kalabalik, som tyder «forvirring» eller «stor uorden».

I populær kultur
Trefninga i Bender var inspirasjonen til Mats Ahren-komedien Kalabaliken i Bender frå 1983.  Sjølv tidleg i 1920-åra vart det laga filmar med scenar frå trefninga.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Skirmish at Bender» frå ,  den 12. desember 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
 
 

Slag i den store nordiske krigen
Konfliktar i 1713
Osmanske slag
Svenske slag
Lossi

Lossi er ein norsk jultetradisjon frå Dalane og Strand kommune på Sørvestlandet som minner om luciafeiring, julebukk og til dels halloween. Lossi blir som regel feira 12. desember, natt til den 13., som blei rekna som den lengste natta i året.

Frå gamalt av har folk i Dalane og Strand kledd seg ut for å «skremma Lossi», ei slags vette. Dette blei gjort ved å kle seg ut, som troll eller hekser, med sot i fjeset eller kvite sekkar, og gå frå gard til gard for å skremma folk eller be om gåver. I eldre tid var vaksne folk med på å gå Lossi, men på 1900-talet blei skikken stort sett teken over av ungar. Ein kunne også bruka hestar til å skremma med. Lossiskikken skulle skremma vekk det vonde og gåvene var meint som ein slags lukkebringande offer.

Sokndal har tradisjonelt hatt lossitog.
I moderne tid minner lossiskikken mykje om julebukk elles i landet. Utkledde ungar går frå dør til dør, syng julesongar og får godteri.

Kjelder

Dalane
Desember
Juletradisjonar
Norske tradisjonar
Neadalen

Neadalen er ein dal i Trøndelag fylke. Elva Nea renn gjennom dalen og ut i Selbusjøen. Neadalen omfattar dei to kommunane Tydal og Selbu. Største tettstader er Mebonden og Ås. Riksveg 705 går langs Nea gjennom dalen, frå Røros via Tydal til Selbu, forbi austre enden av  Selbusjøen og over Selbuskogen til Lånke i Stjørdal.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Neadalen» frå ,  den 12. desember 2010.  
 

Dalar i Trøndelag
Funksjonær

Ein funksjonær, av latin funkctio, 'utføre ei arbeidsoppgåve', er ein arbeidstakar som er sysselsett med forvaltingsoppgåver. Ein funksjonær produserer tenester, ikkje varer, og derfor vert han også kalla for ein tenestemann. 

Den typiske  arbeidsplassen for ein funksjonær er  på eit kontor. Tradisjonelt meinte ein at funksjonæren utførte papirarbeid, men i dag føregår vel så mykje av arbeidet til ein funksjonær på ein datamaskin.

Arbeidssituasjonen til ein funksjonær har tradisjonelt skilt seg mykje frå arbeidssituasjonen til ein kroppsarbeidar. Arbeidet er reinsleg, derav uttrykket kvitsnipparbeidar.  Inndeling i dei to gruppene kroppsarbeidarar og funksjonærar legg til grunn at det er eit skart skilje mellom produksjon og forvalting i eit føretak.  Medan kroppsarbeidarane, «folket på golvet», har meint at deira interesser står i motsetnad til interessene til eigaren av føretaket, har funksjonærane oftare identifisert seg med føretaksleiinga. Medan den tradisjonelle kroppsarbeidaren var utan utdanning eller hadde praktisk opplæring, har utdanningsnivået variert mykje i funksjonærgruppa.  

Gjennom heile 1900-talet steig talet på funksjonærar kraftigare enn talet på kroppsarbeidarar, samtidig som det vart vanskelegare å definere eit klart skilje mellom desse yrkesgruppene. I dag er dei fleste arbeidstakarane sysselsette anten i servicenæringar eller i offentleg tenesteyting. Etter 1960 har det i offentleg statistikk ikkje vore skild mellom desse yrkesgruppene i norsk offentleg statistikk.

Kjelder

 «Funksjonær» i Pax lekikon, Pax Forlag 1979

Yrkesgrupper
Toppand

Toppand er ein fugl i undergruppa dukkender i andefamilien.

Kjenneteikn 

Toppanda er ei lita kompakt and med ganske lang hals. Det mest karakteristiske er den lange nedhengande toppen i nakken på hannen i hekketida. Denne finst på begge kjønn og i alle drakter, men ikkje så lang. Nebben er kort og brei og blågrå på farge, breiare mot spissen som er svart. Totallengda på fuglen er 40-47 cm, vengespennet 65-72 cm. 
Den vaksne hannen har svart hovud, bryst, overside og stjert, medan sidene, buken og undersida på vengane er kvite. Oversida på hand- og armsvingfjørene er kvite med ein tydeleg svart ende som ein strek på vengekanten. Hoa er farga i ulike nyanser av brunt, med ein jamnt mørkebrun nyanse på rygg og hovud og ein lysare brun nyanse på sidene. Hoa sin buk, vengeundersider og oversida på hand- og armsvingfjørene er kvite som på hannen. Ungfuglen er mattare gråbrun og minner elles om hoa.

Utbreiing  
Fuglen er kontinuerleg utbreidd tvers gjennom den palearktiske region frå Stillehavskysten til Atlanterhavet. I Vest-Europa ligg tyngdepunktet i bestanden i Fennoskandia, Storbritannia og Island, medan arten finst i flekkvise bestandar lengre sør.

Biotop og leveområde i Noreg 
Frå gammalt har arten tyngdepunktet sitt i Nord-Noreg. Etter 1900 har fuglen ekspandert i Sør-Noreg, og kring 1990 var hekkebestanden rekna til 7000-10 000 par. Fuglen hekkar helst ved middels næringsrike og grunne innsjøar, av og til også ved brakkvatn.

Føde 
Dei første vekene et ungane mykje larver av fjørmygg. Toppendene finn føda si på botnen i grunt vatn.

Hekking
Toppendene etablerer seg på hekkeplassane eit stykke ut i mai. Hoa legg 8-10 grågrøne eller blygrå egg, gjerne i same reir som andre hoer. Fuglane forsvarer ikkje territorium og hekkar gjerne i små konsentrasjonar av par. Reiret ligg oftast nær vasskanten, under ein vierbusk eller gøymd i ei tue av høgt gras. Der det finst øyar med rikeleg vegetasjon vert reiret helst lagd der. Toppanda hekkar gjerne i måsekoloniar.

Trekkvanar
Ein god del toppender overvintrar i ferskvatn langs kysten av Sør-Noreg. Elles overvintrar dei norske hekkefuglane i Storbritannia, Nederland og kanskje Irland. I kuldeperiodar når ferskvatna frys til trekker toppendene på sjøen til grunt vatn der.

Kjelder 
 Svensk wikipedia.
 Norsk Fugleatlas, 1994.

Andefamilien
Fuglar i Noreg
Trygve Gulbranssen

Trygve Gulbranssen () var ein norsk forfattar, forretningsmann og journalist, døypt Trygve Emanuel Gulbrandsen.

Gulbranssen er kjend for å ha skrive Bjørndalstrilogien; Og bakom synger skogene (1933), Det blåser fra Dauingfjell (1934) og Ingen vei går utenom (1935). Bøkene vart tekne godt imot av både kritikarar og ikkje minst av lesarar. Dei er omsette til meir enn 30 språk og har selt i  over 12 millionar eksemplar. På eit tidspunkt før krigen førte trilogien han opp på fjerdeplass i verdsstatistikken over flest selte bøker. Med dei amerikanske omsetjingane opplevde han som einaste skandinaviske skjønnlitterære forfattar å få bøker oppført i «A list of books chosen for the White House»; ei rad bøker vald ut av amerikanske forleggarar og trykkjeri og overrakt Det kvite huset for å gje presidenten eit bibliotek med den beste samtidslitteraturen.

Han var au kjend som idrettsjournalist og skreiv først og fremst for bladet Idrætsliv, som han dreiv saman med P. Chr. Andersen og Einar Staff. Mange av dei mest kjende og typiske artiklane skreiv han som korrespondent for Idrætsliv og Aftenposten under Sommar-OL i åra mellom 1920 og 1936. Friidretten stod han nærmast og som idrettsadministrator fremja han sporten gjennom mange år. Han blir dessuten rekna for å ha ført orienteringssporten til Noreg, saman med Nils Dahl.

Gulbranssens eigentlege levebrød var som tobakksgrossist; saman med sine kompanjongar importerte han tobakk, sigarar, sigarettar, piper og liknande. Og engrosfirmaet vart det største i sitt slag i Noreg under leiinga hans.  Han var ein vel akta og respektert forretningsmann både innanfor og utanfor Noregs grenser, og gjennom ei rad forretningsreiser rundt omkring i Europa skaffa han seg mange personlege venner som han heldt på livet ut.

I 1940 flytta Gulbranssen med familien til eit gardsbruk i Eidsberg. Her realiserte han bondedraumen, og til tross for at han sjølv ikkje tok del i dei daglege fysiske gjeremåla la han ned mykje arbeid og planlegging i gardsdrifta. Han var innflyttar, men isolerte seg ikkje på garden, og hadde eit godt forhold til naboar og andre. I 1955 var han au med på å starte Mysen Rotaryklubb, der han deltok aktivt og var chartermedlem fram til han døydde i 1962.

Bibliografi

Bøker
Og bakom synger skogene, Aschehoug, 1933
Det blåser fra Dauingfjell, Aschehoug, 1934
Ingen vei går utenom, Aschehoug, 1935

Noveller og fortellingar
Prestebud av Bjørndals saga, Aftenposten, 24. desember 1921
Da Gammel-Dag var blitt veik, Nationen, 21. desember 1933
Den sorte port, Aftenposten, 24. desember 1936.

I tillegg ei rad artiklar i Idrætsliv, 1916-1930. Han skreiv au om Idrættens ansvar i Idrætsboken.

Notar

Referansar

Denne artikkelen bygger på «Trygve Gulbranssen» frå ,  den 12. desember 2010.

Bakgrunnsstoff

Trygve Gulbranssens offisielle heimeside

Vidare lesing

Thor Steinar Fjeldstad: Skogene I-III. En analyse av ideologi. Hovedfagsavhandling, Universitetet i Oslo, 1975

Norske romanforfattarar
Norske forretningsfolk
Norske journalistar
Folk frå Eidsberg
Ola Olsson Lånke

Ola Olsson Lånke () var ein norsk gardbrukar og stortingsmann frå Stjørdal i Nord-Trøndelag.

Lånke var fødd på garden Geving i Lånke sokn. Han bygsla i 1798 garden Lånke i same soknet, dreiv garden som leiglending fram til han kjøpte garden i 1838. 

Lånke var 1. representant frå Nordre Trondhjems amt på Stortinget i 1821. Han var medlem av fem komitear, mellom anna sekretær i komiteen om korntoll og medlem av komiteen om skjønns- og takstmenn, samt om utreiinga av artilleriet og kavaleriet. Til omframstortinget 1822 møtte han ikkje, grunna sjukdom.

Han tok på seg mange lokale, offentleg oppgåver. Elles ytte han språkleg hjelp til John Neergaard då denne skreiv Selbuboka.

Han døydde på Lånke i 1844.

Kjelder
 Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1821-1823
Stortingsrepresentantar for Nord-Trøndelag
Norske gardbrukarar
Folk frå Stjørdal
Arnt Arntsson Wang

Arnt Arntsson Wang () var ein norsk lærar, lensmann, gardbrukar og stortingsmann frå Åsen i Nord-Trøndelag.

Wang var lærar i Åsen i 1806, lensmann 1814-16 og sidan gardbrukar på Vestreim i Ekre sokn i Skogn. Han var 3. representant frå Nordre Trondhjems amt på Stortinget i 1839, medlem av budsjettkomiteen.

Han døydde på garden sin i Skogn i 1845.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1839-1841
Folk frå Levanger
Jon Jonsson Wold

Jon Jonsson Wold () var ein norsk lensmann, gardbrukar og stortingsmann frå Åsen i Nord-Trøndelag.

Wold var son av ein gardbrukar i Åsen. Sjølv vart han lensmann i Åsen i 1816, eit ombod han hadde i femti år. I 1822 kjøpte og dreiv han eit bruk på garden Huseby, men frå 1829 var han gardbrukar på Hove i heimbygda. Dette dreiv han mykje fram, med både mylne og sagbruk.

Wold var medlem av heradsstyret, forlikskommissær 1825-79 og styreformann i den lokale sparebanken frå 1862 til 1881. På Stortinget 1845 var han 2. representant frå Nordre Trondhjems amt, medlem av gasje- og pensjonskomiteen.

Tildelt borgardådsmedaljen i sølv.

Han døydde på garden sin i Åsen i 1889.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1845-1847
Stortingsrepresentantar for Nord-Trøndelag
Norske gardbrukarar
Norske politifolk
Folk frå Levanger
Anders Henriksson Sandstad

Anders Henriksson Sandstad () var ein norsk gardbrukar, lensmann, ordførar og stortingsmann frå Skogn i Nord-Trøndelag.

Far hans busette seg på garden Sandstad i Skogn i 1805, og dreiv denne til sonen tok over drifta i 1826. Sonen hadde innan då teke underoffiserseksamen i 1824, og var underoffiser til 1829. Åra 1830-38 var han lensmann i Ytterøy. Han var medlem av heradsstyret i Skogn i 22 år, 20 av åra sat han i formannskapet og i 15 av dei var han ordførar. Også medlem av forlikskommisjonen i mange år.

Sandstad var stortingsmann frå Nordre Trondhjems amt i 1848, 1851 og 1859-60. På dei to fyrste tingsamlingane var han medlem av næringskomite nr 2, medan han i 1859-60 var medlem av gasje- og pensjonskomiteen. Han var på ulike varamannsplassar til seks av stortinga mellom 1845 og 1869.
 
Han vart tildelt borgardådsmedaljen i sølv.

Han døydde i 1904 på garden sin i Skogn, nær 100 år gammal.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 

Stortingsrepresentantar 1848-1850
Stortingsrepresentantar 1851-1853
Stortingsrepresentantar 1859-1861
Stortingsrepresentantar for Nord-Trøndelag
Ordførarar i Ytterøy
Norske gardbrukarar
Folk frå Levanger
Peder Eriksson Borgen

Peder Eriksson Borgen () var ein norsk lærar, gardbrukar og stortingsmann frå Verdal i Nord-Trøndelag.

Far hans var gardbrukar på Tryggstad i Verdal. Sjølv var han skulehaldar i tolv år. I 1824 kjøpte han garden Borgen i heimbygda og var gardbrukar der i lang tid. Han var medlem av heradsstyret, forlikskommissær 1848-65, sparebankdirektør og hadde fleire andre kommunale verv.

Borgen var 3. representant på Stortinget 1836 og omframstortinget 1836-37 frå Nordre Trondhjems amt. Han var medlem av næringskomiteen.

Han døydde på garden sin i Verdal i 1874.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 

Stortingsrepresentantar 1836-1838
Stortingsrepresentantar for Nord-Trøndelag 
Norske lærarar 
Norske gardbrukarar 
Folk frå Verdal
Johan Schjefloe

Johan Kristian Schjefloe () var ein norsk lærar, gardbrukar og stortingsmann frå Sparbu i Nord-Trøndelag.

Far hans var gardbrukar på Seim i Sparbu og styrar av eit verk. Schjefloe var skulehaldar i Sparbu frå 1809, frå 1814 var han også gardbrukar på farsgarden. Han var medlem av heradsstyret 1838-50, ordførar 1838-42. Vidare var han forlikskommissær 1841-45 og kyrkjeverje i 29 år, samt vaksinatør i over 20 år.
 
Schjefloe representerte Nordre Trondhjems amt på Stortinget 1824-28 og 1833-37. Både i 1824 og 1827 var han medlem av komiteen for jordbruk og fedrift. I 1833 var han medlem av komitear vedkomande gasjar, pensjonar, budsjett og skattestell, medan han i 1836 var med i budsjettkomiteen og på omframstortinget 1836-37 om utreiarlova av 1824.

Ved valet til 1830-stortinget vart det hindra at han vart vald.

Schjefloe døydde på garden sin i Sparbu i 1853.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 

Stortingsrepresentantar 1824-1826
Stortingsrepresentantar 1827-1829
Stortingsrepresentantar 1833-1835
Stortingsrepresentantar 1836-1838
Stortingsrepresentantar for Nord-Trøndelag
Ordførarar i Sparbu
Norske lærarar
Norske gardbrukarar
Folk frå Steinkjer
Dei nordiske leikane

Dei nordiske leikane eller nordiska spelen var nordiske vintersporttevlingar som vart arrangerte sju gonger i tida 1901- 1926 av Sveriges centralförening för idrottens främjande. Kva for idrettsgreiner som stod på programmet, varierte noko mellom dei ulike arrangementa. Dei nordiske leikane er sett på som ein forløpar for dei olympiske vinterleikane.

Leikane skilde seg frå dei olympiske leikane både innan ideologi og program. Idrettsgreiner som sparkstyttingsløp og skeise-segling er døme på greiner i dei nordiske leikane som ikkje vart sette opp på programmet for dei seinare olympiske vinterleikane. Leikane vart prega av nasjonalistisk manifestering av nordisk kampglød og kultur. Dette såg ein att i valet av idrettsgreiner. Derfor fann ein òg plass for idrettsgreiner som ikkje vert knytt til vinteridrett, så som tradisjonell militæridrett og linjegymnastikk. I tillegg til idrettstevlingane vart det arrangert utstillingar og andre tilstellingar som skulle syne kva for kvalitetar Norden hadde vinterstid.

Leikane vart store folkefester som vekte merksemd også utanfor Norden. Utanlandske idrettsmenn vart inviterte til å delta, men det var mest svenskar som deltok.

Arrangørstader 
Alle leikane utanom ein vart haldne i Sverige.

Kjleder 

 Denne artikkelen bygger på «Nordiska spelen» frå ,  den 12. desember 2010.  

Skandinavia
Idrettstilskipingar
Jakob Stålsson Velle

Jakob Stålsson Velle (Jacob Staalesen Velde) () var ein norsk lærar, gardbrukar, ordførar og stortingsmann frå Beitstad i Nord-Trøndelag.

Velle var son av ein gardbrukar i Beitstad. Sjølv vart skulehaldar i omgangsskule frå 1821, frå 1831 til 1875 lærar i fastskule. Han kjøpte garden Nedre Velle i Beitstad og dreiv denne sidan.

Velle var medlem av det fyrste heradsstyret i Beitstad, han var ordførar i til saman 20 år i tida mellom 1837 og 1867. Han var forlikskommissær frå 1851 og i tida frå 1838 til 1876 var han valmann til alle stortingsval, på to nær.

Han vart sjølv kåra til stortingsmann for Nordre Trondhjems amt, og møtte på Stortinget 1848-54 og 1868-73. I 1848 var han medlem av desisjonskomiteen og adressekomiteen, heldt fram i desisjonskomiteen i 1851 og 1854. 1868-69 og 1871-73 var han medlem av Lagtinget og konstitusjonskomiteen, 1872-73 som sekretær i konstitusjonskomiteen.

Velle døydde 1877 på garden sin i Beitstad.

Kjelder
Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 

Stortingsrepresentantar 1848-1850
Stortingsrepresentantar 1851-1853
Stortingsrepresentantar 1854-1856
Stortingsrepresentantar 1868-1870
Stortingsrepresentantar 1871-1873
Stortingsrepresentantar for Nord-Trøndelag
Ordførarar i Beitstad
Norske lærarar
Norske gardbrukarar
Folk frå Steinkjer
Anders Bertilsson Åsve

Anders Bertilsson Åsve () var ein norsk gardbrukar, fiskar og stortingsmann frå Stod i Nord-Trøndelag.

Far hans var gardbrukar i Stod. Sjølv var han ei tid kontorist hos sorenskrivaren, før han overtok farsgarden. Han kom i økonomiske vanskar og selde då garden. Deretter budde han på Grønnesmarka i Kvam og var gards- og bygningsarbeidar. Etter han fekk publisert fleire artiklar i Trondheims-aviser vart han saksøkt av lensmannen i Stod og storbonden Coldevin ved Steinkjer og vart bøtelagt. I sine siste leveår livnærte han seg som fiskar, budde kanskje i Trondheim.

Han var 2. representant frå Nordre Trondhjems amt på Stortinget 1821 og og omframstortinget 1822. Både 1821 og 1822 var han medlem av Lagtinget, elles medlem av fire komitear i 1821. Mellom dei var komitear om sagbruksprivilegiar, om gjensidige rettar mellom tømmerhandlarar og bønder. Han var utskoten or riksretten 1821-22 mot Herman Wedel Jarlsberg.

Åsve deltok i desember 1843 under eit stort garnfiske i Åsenfjorden. Der drukna han.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1821-1823
Stortingsrepresentantar for Nord-Trøndelag
Norske gardbrukarar
Døde av drukning
Folk frå Steinkjer