alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Nordag

Nordag var eit føretak under andre verdskrig, som hadde til føremål å byggja ut aluminiumsindustri i område kontrollert av Tyskland. Det tyske selskapet Nordische Aluminium Aktiengesellschaft (Nordisk aluminium aksjeselskap), kalla Nordag, vart oppretta mot slutten av 1940 i Berlin. Kapital til opprettinga kom for det meste frå Luftfahrtsministerium.
Det tyske flyvåpenet Luftwaffe trong aluminium til produksjon av fly. Nordag sette i gang prosjekt ymse stader i Noreg, der det var rik tilgjenge på vasskraft. Det vart sett i gang bygging av ymse vasskraftverk, for å få elektrisk kraft til smelteverka. 
Industriprosjekt vart sett i gang i Årdal, Sauda, Glomfjord, Odda og på Herøya.  Prosjekta vart i liten grad ferdige før krigen slutta.

Bakgrunnsstoff
 A/S Nordag 1941-1945  på http://www.riksarkivet.no
 Nordag i Norsk krigsleksikon

andre verdskrigen Noreg under andre verdskrigen Norsk industrihistorie
Nynorskens skog

Nynorskens skog er eit musikkalbum av Oddvar Torsheim, som vart gjeve ut i 1992. Albumet er det fyrste frå Torsheim som soloartist og var eit prosjekt der han laga nynorske versjonar av songar av musikkgruppa The Beatles.

Tittelkuttet er inspirert av Beatles-songen «Norwegian Wood (This Bird Has Flown)». I samband med utgjevinga av CD-en laga Torsheim litografien Nynorskens skog. 

Eit lite skogholt i nærleiken av Torsheim-statuen i Førde sentrum har fått namn etter songen.


Innhald

Bakgrunnsstoff 
Heimesida til Oddvar Torsheim

Musikkalbum frå 1992
Nynorskmusikk
Kultur i Sunnfjord
Oddvar Torsheim
Den Meckelske samlinga

Den Meckelske samlinga (tysk Meckelsche Sammlungen, eigentleg Anatomischen Sammlungen zu Halle) er ei stor samling anatomiske preparat ved universitetet i Halle. Den starta med privatsamlinga til dei tre anatomane Meckel: Johann F. Meckel den eldre, sonen Philipp F. T. Meckel og sonesonen Johann F. Meckel den yngre.

Bakgrunnsstoff 
 Historie og oversikt over samlinga  ved lau-verlag.de

Anatomi
Medisinhistorie
Napalm

Napalm (naftenisk palmittisk syre) er ei lettantenneleg, seintflytand væske som brenn heftig. Stoffet blei funne opp av USA i 1942 til våpenbruk.

Det geléliknande stoffet klistrar seg til hud og er umogleg å slokka, slik at det skapar svært alvorlege brannsår. Likevel er ikkje napalm forbode innanfor folkeretten, og det har vore brukt så seint som under Vietnamkrigen. Napalmliknande bomber har òg vore brukte under Irakkrigen.

Ein SN-konvensjon frå 1980 forbaud bruk av napalm mot sivile, men denne er ikkje ratifisert av senatet i USA.

Våpen
Vietnamkrigen
Oppfinningar frå USA
Oppfinningar frå 1940-åra
Sonate

Sonate er eit musikkstykke for eit eller fleire instrument, som har tre eller fire satsar etter eit spesielt mønster. Denne forma oppstod i den wienerklassiske perioden. 

Tradisjonelt kjem dei fire satsane i denne rekkefølgja:

 1.sats; hurtig, i sonatesatsform
 2.sats; langsom, ABA-form
 3.sats; ein dansesats, t.d. menuett eller scherzo
 4.sats; hurtig, kunne vere ein variasjonssats eller ein rondo

I byrjinga var sonaten oftast tre satsar lang, i mønsteret hurtig-langsam-hurtig, noko som var ei arv etter den italienske overtyra. Men etterkvart vart menuetten introdusert som tredjesats, og dette igjen var ei arv frå den barokke dansesuiten.

Musikkformer
Suite

Suite (fransk 'rekkje', også Partita) er ei samanstilling av musikkstykke med og utan dansekarakter. Suiten er den tidlegaste typen musikkstykke med fleire satsar i europeisk instrumentalmusikk, og hadde ei stordomstid hjå Johann Sebastian Bach.

Suiten er ei form som særleg vart brukt i barokken. Normalt er alle satsane i same toneart. Dei er sånn sett saman at dei dannar kontraster - først ein langsam, så ein hurtig dans og så bortetter. Vanlege kombinasjonar er allemande (langsam) - courante (hurtig) - sarabande (langsam) - gigue (hurtig). Mellom desse satsane kan stykke av ulik karakter vere plassert.

Seinare blei «suite» brukt om fleire syklusar sett saman av mindre stykke, til dømes av scenemusikk sett saman for konsertoppførring. Særleg i romantikken blei utdrag av scenemusikk skrivne til eit skuespel kalla suite.

Døme 
Camille Saint-Saëns:
 Suite op. 49 (suite i barokkstil)
 Suite algérienne op. 60 (folkloristisk suite)
Edvard Grieg:
 Peer Gynt Suite (skodespelmusikk)
 Fra Holbergs tid (barokk og folkloristisk)
Gabriel Fauré:
 Pelléas et Mélisande (skodspelmusikk)
Nikolaj Rimskij-Korsakov:
 Scheherazade (illustrerer ei forteljing)

Bakgrunnsstoff

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Suite (musikk)» frå , den 26. august 2012. 
 
 suite – musikk (09.05.2012) i Store norske leksikon.

Musikkformer
Philipp F. T. Meckel

Philipp Friedrich Theodor Meckel von Helmsbach () var ein tysk anatom og obstetrikar frå Halle. Han var son av anatomen Johann F. Meckel den eldre og far til anatomen Johann F. Meckel den yngre. Han var i samtida kjent som ein framståande fødselshjelpar og blei tilboden stilling som leiar av helsestellet i Russland av den russiske herskaren Katharina II.

Meckel bidrog til den Meckelske samlinga, ei samling av anatomiske preparat ved universitetet i Halle, med preparat knytt til obstetrikken.

Kjelder 
 

Tyske medisinarar
Medisinhistorie
Johann F. Meckel den eldre

Johann Friedrich Meckel von Helmsbach (), kalla Meckel den eldre, var ein tysk lege og anatom. Han var far til anatomen og obstetrikaren Philipp F. T. Meckel og farfar til anatomen Johann F. Meckel den yngre. Han la grunnlaget til den Meckelske samlinga, ei samling av anatomiske preparat ved universitetet i Halle.

Meckels særlege interesse var anatomien til nervesystemet. Han testamenterte skjelettet sitt til si eiga samling og det er framleis ein del av utstillinga.

Kjelder 
 

Tyske medisinarar
Medisinhistorie
Elevar ved Universitetet i Göttingen
Medlemmar av Det franske vitskapsakademiet
Medlemmar av Det kongelege svenske vitskapsakademiet
Trondheim katedralskole

Trondheim katedralskole er ein vidaregåande skole som ligg mellom Torget og Nidarosdomen i Trondheim sentrum. Skolen er den eldste i Noreg. I dag tilbyr han undervisning i fire utdanningsprogram: studiespesialisering, International Baccalaureate, musikk/dans/drama og media og kommunikasjon.

Skolen er første gongen nemnd i Soga om Håkon Håkonson då kongen var vald til konge på Øretinget i april 1217. Skolen feira derfor eit 700-års jubileum 26. april 1917. Skolen feira eit 800-årsjubileum i 1952 i høve 800-jubileet for erkebispesetet i Nidaros sidan ein rekna med at det på dette tidspunkt var organisert undervisning i regi av bispesetet.

Tidligare rektorar

1340 er Meistari Sira Serkver Sigurdsson nemnd
1522 er Mester magister Andreas nemnd som Nidrosiensis scholae rector
1559 mester Kjeld Hanssøn Gås (1525–1578)
1580 Peder Olufsønn Soop (Petrus Olai, død 1612) 
1597 Anfinn Olufsønn Soop (Amphion Olai, død ca. 1603)
1603 Peder Anderssønn, sat eit halvt år
1604 Mogens Pederssønn, avsett 1605 
1605 Elias Olufssøn Soop (–1642)
1610 Nils Svendssønn Vandrup
1614 Jon Olufssøn (Jonas Olai), kort vikariat før han flykta
1614 Mikel Mogenssønn (Michael Magni Hasselius, 1590–1654) 
1618 Hans Søfrenssønn (Johannes Severini, –1660)
1627 Anders Klaussønn (Andreas Claudius Holbeccensis, –1652)
1652 Søfren Hanssønn (1623–1679)
1658 Nils Skytte (1630–1667)
1667 Simon Hof (1634–1708)
1693 Anders Borch (1664–1709)
1710 Nils Krog (1683–1738)
1729 Hans Skanke (1679–1739)
1734 Benjamin Dass (1706–1775)
1751 Gerhard Schøning (1722–1780)

1765 Søren Peter Kleist (1732–1781)
1781 Laurits Smith (1754–1794)
1785 Peder Lofft (1741–1804)
1789 Søren Seerup Monrad (1744–1798)
1798 Johan Frederik Holst (1745–1813)
1806 Engelbreth Boye (1754–1839)
1833 Otto Thott Fritzner (1797–1860)
1834 Frederik Moltke Bugge (1806–1853)
1851 Carl Arnoldus Müller (1818–1893)
1874 Hans Henrik Petersen (1827–1906)
1902 Knut Henrik Holtermann Lossius (1847–1915)
1915 Hans Jenssen Johanssen (1857–1939)
1925 Axel Sommerfelt (1860–1938)
1931 Johan Bjørge (1883–1971)
1938-1966 Asbjørn Øverås (1896–1966)
1942-1945 Hans Henie (1887–1950), kort tid
1966 Torbjørn Baustad (1914–1999)
1981 Kristofer Grendahl (1924–2008)
1991 Gunnar Paulsen
1991 Anne Lise Drege 
2012 Hilde Hov

Bakgrunnsstoff 
 Heimesida åt Trondheim Katedralskole.

Vidaregåande skular i Trondheim
Rune Lange

Rune Lange () er ein norsk fotballspelar. Han er ein storvokst spiss, som spelar for Hartlepool i engelsk League One. Lange har spelt éin A-landskamp for Noreg.

Lange byrja karrieren i Tromsdalen. I 1997 vart han signert av Tromsø, der han raskt etablerte seg på førstelaget. I 1999 vart han toppskårar i Eliteserien, med 23 mål – og han er til dags dato den siste spelaren som har skåra over 20 mål på ein sesong i den norske toppserien.

Rosenborg var ved fleire høve interessert i å kjøpe Lange, men Lange gjorde det klart at han heller ville til utlandet. Hausten 1999 var han aktuell for den engelske klubben Coventry, men overgangen stranda. Sumaren 2000 vart Lange kjøpt av tyrkiske Trabzonspor. 

Tida i Trabzonspor vart kort. Lange sleit med å tilpasse seg livet i Tyrkia, og da løninga let vente på seg, braut Lange kontrakten med Trabzonspor i januar 2001, og signerte for Club Brugge, som då hadde Trond Sollied som trenar. I den belgiske klubben har Lange skåra mange mål, men også vore plaga av skader. I 2006 gjekk han til Vålerenga, men tida her blei òg prega av lite speletid og mykje skader. Etter kvart blei han leigd ut til Tromsø Idrettslag, før kontrakten blei avslutta før tida i januar 2009. Etter det fekk han kontrakt med Hartlepool.

Kjelder 

Norske fotballspelarar
Tromsø-spelarar
Folk frå Tromsø
Tempel Ridder Ordenen

Tempel Ridder Ordenen er ein fråhaldslosje med røter attende til fråhaldsrørsla i USA. Mot slutten av 1700-talet og utover vart vertshusa meir og meir samlingsstaden for fattige arbeidarar, og dei sosiale og økonomiske tilhøva var elendige og prega av forfall. Benjamin Rush, professor og lækjar, var ein av dei som skulla koma til å spela ei avgjerande rolle for å snu denne utvikla, og i 1840 vart Washington-rørsla danna. Rørsla kom i stand ved at seks menn frå Baltimore drog åt Washington for å avgje eit løfte om totalt fråhald. 

I 1842 vart Sons of Temperance stifta i New York. Desse skulle arbeide med ritual, seremoniar, passord og regaliar. Som symbol tok dei eit likesida triangel med ei seksodda stjerne inni til minne om dei seks Washington-mennene. Ordenen skulle utvikla seg vidare med eit gradssystem, og i 1845 vart Tempel of Honor stifta med medlemmer frå Sons of Temperance. Med overføringa åt Sverige, vart denne ordenen til «Tempel Riddare Orden». I Noreg fekk han namnet «Tempel Ridder Orden».

Tempelriddarordenen vart innførd i Noreg den 10. desember 1922 då tempelet «NOREG» i Arendal vart innstifta. Stortemplet for Noreg og Island vart innstifta den 1. november 1947 i Oslo. I dag finst det 56 Tempel og Utpostar i Noreg med om lag 1350 medlemer.

Bakgrunnsstoff 
 Tempel Riddare Orden
 Tempelriddarordenen i Noreg
 vtskiringssal.no

Fråhaldslag
Lockheed Martin F-16 Fighting Falcon

Lockheed Martin F-16 Fighting Falcon er eit amerikansk kampfly opphavleg produsert av General Dynamics. F-16 er i bruk i mange land over heile verda, blant anna i Noreg, Danmark, Nederland, USA og Belgia.

Flyet et basert på det såkalla «fly by wire»–konseptet, der alle kommandoane frå piloten vert styrte elektronisk via straumkablar. Første prototyp, YF-16, flaug i 1974, og F-16 gjekk inn i teneste den 17. august 1978. Jagarflyet vart bestemt kjøpt inn til det norske luftforsvaret i 1975. Det første flyet kom til Noreg i 1981.

Totalt er det produsert ca. 3 000 fly.

Variantar 

 F-16A/B – de originale variantane, B-varianten er ein tosetar.
 F-16C/D – generell oppdatering, moderinisering av elektronikk, motor etc.
 F-16E/F – basert på C/D-varianten, med blant anna ein betre radar, berre seld til Dei sameinte arabiske emirata.
 F-16ADF – oppgradert A/B-variant, var i bruk i USAs National Guard.
 F-16I – variant laga for det israelske luftforsvaret.
 F-16XL – variant med deltaving til eksperimentelt bruk i NASA.
 F-2A/B(FS-X) – variant produsert for det japanske forsvaret.
 RF-16C/F-16R – variant for bruk til oppklaring.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 MILAVIA om F-16

Amerikanske jagarfly
Lockheed Martin
IOGT

International Organisation of Good Templars (IOGT) er ei internasjonal rørsle som arbeider for edruskap, brorskap og fred. Opphavleg var IOGT ein orden, men det er no ein organisasjon.

IOGT hadde sitt utspring i 1877 og er dermed ein av landets eldste rørsler på deira felt.

Frå 1909 og fram til 1992 hadde IOGT i Noreg si eiga ungdomsrørsle, Noregs Godttemplar Ungdomsforbund (NGU). NGU og Det Norske Totalavholdsselskaps Ungdomsforbund (DNTU) vart i 1992 slådd saman til ein felles ungdomsorganisasjon, Juvente.

Bakgrunnsstoff 
 IOGT i Noreg
 IOGTs historie 

Internasjonale organisasjonar
Rusgiftorganisasjonar
Fråhaldslag
Landslaget for språklig samling

Landslaget for språklig samling er ein organisasjon som arbeider for at det skal verta eit sams skriftspråk i Noreg. Ei nemning på dette skriftspråket er samnorsk, ein mellomting mellom nynorsk og bokmål. Organisasjonen vart stifta i 1959. Laget gjev ut bladet Språklig samling fire gonger for året.
Laget har hatt medverknad i statleg språkplanlegging, mellom anna i kraft av to representantar i Norsk Språkråd, ein i bokmålsseksjonen og ein i nynorskseksjonen. 
Leiar er Ingunn Indrebø Ims (2011).

Sjå òg 
 Språklig samlings litteraturpris
 Noregs Mållag
 Riksmålsforbundet

Bakgrunnsstoff 
 Landslaget for språklig samling - offisiell side (samnorsk.no)

Norske organisasjonar
Norsk språk
Samnorsk
Skipingar i 1959
Vits

Ein vits er ei stutt og fyndig historie som handlar om ein humoristisk situasjon. Vitsar kan òg vera morosame jamvel om dei tilsynelatande er utan poeng. Vitsen er ein utprega munnleg sjanger, og skil seg frå skrøna ved at han ofte er stuttare, og sjeldan knytt til regionale eller lokale tilhøve. Vitsar oppstår i tillegg hyppigare, og blir ofte brukt til å kommentere, eller gjera narr av, kjentfolk eller dagsaktuelle hendingar. I dag blir vitsar ofte skapt av såkalla stand-up-komikarar.

Bakgrunnsstoff 
 Morosamt - vitsar for alle

Litteratursjangrar
Humor
Forteljingar
Stare

Stare eller star (Sturnus vulgaris) er ein sporvefugl i starefamilien (Sturnidae).

Kjenneteikn 
Staren er om lag 22 cm lang, og kan kjennast att på den metallglinsande svarte fjørdrakta, og den sterkt karakteristiske vårsongen som inneheld hermelydar. Om hausten skiftar han fjørdrakta si til vinterdrakt som har små, kvite flekkar.

Utbreiing 
Staren finst over heile landet, og i Finnmark kan vert han oftast sett i område nær kysten. Han oppheld seg ikkje i tette skogområde og ein finn han heller ikkje i alpine skogområde, i motsetnad til på jordbruksmark. Utbreiinga har variert ganske mykje gjennom det siste hundreåret, og på 1970- og 80-talet, blei ein kraftig tilbakegang registrert pga. forgiftingar og vinteren. Det hekkar om lag 200 og 500 tusen par i Noreg.

Forplanting 
Staren kan hekke i mange og ulike holrom, og para kan gjerne etablere seg inntil kvarande. Han nyttar fuglekassene dersom at det ikkje er holrom. Dei same fuglane kan kome tilbake fleire år på rad. Eldste norskmerka staren ein veit om var 23 år. Det er mykje fleire hannar enn hoer, så hannen forsvarar reiret sitt mot inntrengjarar. Likevel er han ikkje så godt beskytta for predatorar. Dei legg ofte eitt egg samstundes som dei tek eitt frå vertsparet. Egga er lyseblå og hoa legg 5 – 6 egg som blir ruga i tolv dagar, og det er frå siste egg er lagt. Ungane forlet kassa (reiret) etter 20 dagar. Det er då det er størst predasjonstrykk frå kråke og kattar.

Næring 
Han har ein vegetabilsk næring som er: korn, frø, frukt, meitemark, sniglar, edderkoppar og meir.

Tilpassing 
Han kjem som ein av dei tidlegaste av trekkfuglane, som vanlegvis er tilbake i mars - i fyrste eller andre veke. Då er dei to månadar tidlegare før eggelegginga, noko som er uvanleg for ein trekkfugl. Dei vaksne, og ein god del ungfuglar kan fortsatt finnast i betydelege mengder ute ved kysten langt ut i oktober. Han kan også overvintre ein god del her.

Bakgrunnsstoff

Fotnotar 

Starefamilien
Fuglar i Noreg
Tilskodar

Tilskodar eller publikum er ein person som ser på ei hending utan å ta del i ho sjølv, bortsett frå visse avgrensa måtar. Omgrepet blir brukt i konkret tyding om dei som sit i salen under eit teaterstykke, ei kinoframsyning og folk som ser på opptog, idrettstilskipingar og liknande. I overført tyding uttrykkjer ordet for eksempel folk som ser på alvorlege hendingar, som brann, mobbing eller overfall, utan å (kunna) gjera noko for å hjelpe til.

Bakgrunnsstoff

Samfunn
Underhaldning
Nordøya på New Zealand

Nordøya er ei av dei to hovudøyene på New Zealand, den andre er Sørøya. 
	
Der er fleire viktige byar på Nordøya; den største byen på New Zealand, Auckland, ligg i nord, hovudstaden Wellington ligg ved den sørlege enden av øya. Kring 76 % av innbyggjarane på New Zealand bur på Nordøya.

Maorimytologi fortel at Nord- og Sørøyene på New Zealand vart skapte på halvguden Māui si tid.

Segna seier at Māui og brørne hans var ute i kanoen sin og fiska då han fekk ein svær fisk på kroken og drog han opp or sjøen. Men medan han ikkje passa på ein augneblink, slost brørne hans om fisken og hakka han opp.

Denne store fisken vart til Nordøya, slik kjem det seg at māoriane sitt namn på øya er Te Ika a Māui (Māui sin fisk). Fjella og dalane skal ha vorte danna av at brørne til Māui hakka opp fisken.

Nordøya har ei flatevidd på 113,729 km2, dette gjer henne til den 14. største øya på jorda.

Historikk 
På somme kart frå 1800-talet er Nordøya kalla New Munster.

Regionar på Nordøya 

Ni lokale administrative regionar omfattar Nordøya med alle tilstøytande øyer og territoriale farvatn:

 Northland
 Regionen Auckland
 Bay of Plenty
 Gisborne
 Waikato
 Taranaki
 Manawatu-Wanganui
 Hawke's Bay
 Regionen Wellington

Større og mindre byar på Nordøya 
(Mindre tettstader er utelatne.)

 Auckland
 Cambridge
 Coromandel
 Foxton
 Gisborne
 Hamilton
 Hastings
 Huntly
 Kerikeri
 Matamata
 Masterton
 Napier
 New Plymouth
 Pahiatua
 Palmerston North
 Raglan
 Rotorua
 Stratford
 Taupo
 Tauranga
 Wellington

Kjende geografiske område 
 Cape Reinga
 Cooksundet (Cook Strait)
 Lake Taupo (Tauposjøen)
 Tongariro nasjonalpark
 Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukakapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu
 Waikato River (Waikatoelva)
 Waipoua Forest
 Waitomo Caves (Waitomogrottene)

Kjelder 

 Statistics New Zealand  

New Zealand
Øyar på New Zealand
Øyar i Stillehavet
Deepsea Delta

Deepsea Delta er ein halvt nedsenkbar oljeplattform. Plattforma vart bygd av det finske verftet Rauma Repola i 1981, og vart ombygd i 1996. 
Eigar av plattforma er Odfjell Drilling, med hovudkontor i Bergen

Bakgrunnsstoff 
 Deepsea Delta på http://www.odfjelldrilling.com/

Halvt nedsenkbare oljeplattformer
Bjørn havregryn

Bjørn havregryn er eit varemerke for havregryn som vert selt i Noreg. Gryna er produserte av AXA, som er eigd av Lantmännen Cerealia og som i sin tur er eit firma innan matvarekonsernet Lantmännen.

Gryna blir produserte i Moss. I dag heiter mølla Lantmännen Cerealia.  AS Bjørn Tøsse Mølle blei etablert i 1866 på Osterøy utanfor Bergen. Orkla kjøpte i 1993 merkenamnet AS BJØRN, og flytta produksjonen frå Tøsse Mølle på Osterøy til Moss.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Axa.no

Norske varemerke
Kornprodukt
Sandven Hotel

Sandven Hotel er eit hotell som ligg i Norheimsund i Kvam herad i Vestland fylke og vart etablert i 1857. 
Det har 33 rom.

Bakgrunnsstoff 
 Nettstaden til Sandven Hotel
 Eldre fotografi av hotellet på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

Byggverk i Kvam
Reiseliv i Vestland
Skipingar i 1857
Hotell i Vestland
Olavsrosa
Sørøya på New Zealand

Sørøya er ei av dei to hovudøyene på New Zealand, den andre er Nordøya. Namnet maoriane brukar om Sørøya er Te Wai Pounamu, som tyder ‘Grønsteinsvatnet’ (‘grønstein’ er jade og liknande), eller Te Waka a Māui, som tyder ‘båten til Māui’.

På 1800-talet vart Sørøya på somme kart kalla Middle Island eller New Ulster, og namnet Sørøya eller New Leinster vart bruka på øya som i dag heiter Stewart Island/Rakiura.

Sørøya har ei flatevidd på 151 215 km², dette gjer henne til den 12. største øya i verda. Langs vestkysten går fjellkjeda som er kalla Søralpane (Southern Alps). Aoraki/Mount Cook er det høgaste fjellet på New Zealand, 3 754 moh.

Sørøya vert ofte skjemtsamt kalla «fastlandet», fordi ho er større enn Nordøya, og fordi ho er den eldste øya i følgje mytologiske forteljingar til māoriane. Nordøya er den mest folkerike, tre av landet sine fire millionar innbyggjarar bur der, Sørøya hyser den fjerde millionen.

Regionar på Sørøya 

 Nelson
 Marlborough
 Tasman
 Otago
 Canterbury
 West Coast
 Southland

Større og mindre byar på Sørøya 

 Alexandra
 Ashburton
 Blenheim
 Christchurch
 Dunedin
 Invercargill
 Gore
 Greymouth
 Hokitika
 Kaikoura
 Mosgiel
 Methven
 Murchison
 Nelson
 Oamaru
 Omarama
 Picton
 Queenstown
 Te Anau
 Timaru
 Waikouaiti
 Waimate
 Wanaka
 Westport

Geografiske landemerke 

 Arthur's Pass
 Bankshalvøya
 Catlins
 Doubtful Sound
 Fox Glacier
 Farewell Spit
 Franz Josef Glacier
 Haast Pass
 Manapourisjøen
 Wakatipusjøen
 Te Anau-sjøen
 Mackenzie Basin
 Milford Sound

Filminnspelingar 
Store delar av fleire kjende filmar er spelte inn på Sørøya, t.d. trilogien Ringenes herre (The Lord of the Rings) og i 2005 Legenden om Narnia: Løven, heksa og klesskapet (The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe).

New Zealand
Øyar på New Zealand
Øyar i Stillehavet
Flø IL

Flø IL er eit norsk idrettslag som vart skipa 4. januar 1975. Året etter vart klubben innmeld i NFF, og kom inn under Sunnmøre Fotballkrets. Fotballklubben kan seiast å ha hatt 2 ulike periodar, den første frå 1976 til 1983, og den andre i frå 1996 og vidare. 

I 1983 vart laget trekt frå kretsen grunna spelarmangel og misnøye med kampoppsett, og året etter vart klubben offisielt utmeldt frå NFF. 

Flø IL er næraste naboklubb til Hødd, Hasundgot og Haddal IL

Sesongane:

 1976: 0 poeng og sisteplass
 1977: 2 poeng og sisteplass
 1978: 6 poeng og nest sisteplass
 1979: 12 poeng og sjuandeplass
 1980: 14 poeng og sjuandeplass
 1981: 24 poeng og tredjeplass
 1982: 16 poeng og -

Ulstein kommune
Idrettslag frå Sunnmøre
Fotballag frå Sunnmøre
Skipingar i 1975
Sopwith Camel

Sopwith Camel var eit britisk jagarfly frå den fyrste verdskrigen og vart produsert av Sopwith Aviation Company. Flyet vart teken i teneste sommaren 1917 og 5490 eksemplar vart produsert. Det var væpna med to stk. .303 (7,7 mm) Vickers maskingeværer som skaut synkronisert med propellen.

Camel vert rekna for å vera eit av dei beste jagarflya frå den første verdskrigen, men hadde og nokre uheldige eigenskapar. Blant anna. viste det seg å vera vanskeleg for uerfarne pilotar å handtera flyet. Dette var mykje på grunn av at det var laga ustabilt, noko som gav ein føremonn i luftkamp, ettersom flyet dermed kunne skifte retning og rolle mykje snøggare. Desse eigenskapane gjorde den til ein glimrande «dogfighter», men under normal flyging måtte piloten heile tida kompensere for ustabiliteten. Mange fly gjekk tapt på grunn av dette, spesielt under landing.
 
Eit anna interessant særtrekk var det korte skroget som gjorde lengdestabiliteten ekstra påverkeleg av sentrifugalkreftene frå den roterande radialmotoren. Dette medførte at mange pilotar, når dei skulle svinge 90 grader mot venstre, istaden heller tok ein 270 grader sving mot høgre, ettersom dette gjekk raskare.

Den berømte tyske «Raude Baron», Baron Manfred von Richthofen, vart skoten ned og drepen over Somme i Frankrike den 21. april 1918, av den kanadiske kapteinen A.R. Brown som flaug ein Sopwith Camel.

Fyrste verdskrigen
Britiske jagarfly