alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kuznetskbekkenet

Kuznetskbekkenet, ofte forkorta til Kuzbass, (russisk Кузнецкий бассейн, Кузбасс - Kuznetskij bassejn, Kuzbass) ligg sørvest i Sibir i Russland og er eit av dei største kolgruveområda i verda med eit areal på 69 900 km². Det ligg i Kuznetsksenkinga mellom Tomsk og Novokuznetsk i nedslagsfeltet til elva Tom. I sør grenser det til Abakanfjella, i vest til Salairryggen og i nord til Kuznetsk Alatau.

Det inneheld nokre av dei største kolførekomstane i verda og det kolberande laget strekkjer seg over eit område på 26 700 km³ og når eit djup på 1800 meter. Totalt er det estimert at det finst 725 milliardar tonn kol her. Dei andre industriane i regionen, som maskinproduksjon, kjemikaliar og metallurgi, er basert på kolgruvedrifta. 

I sovjettida var Kuznetskbekkenet det nest største kolproduserande området i landet etter Donetsbekkenet i Ukraina. Smelting av jern tok til her så tidleg som i 1697 og kol vart oppdaga i 1721, sjølv om det ikkje vart systematisk vunne ut før 1851. Seint på 1800-talet vart Russland raskt industrialisert og industrien i området tok seg raskt opp. Industrien blømde ytterlegare då den transsibirske jernbanen kom til området. Under Stalin sin Første femårsplan vart Ural-Kuznetsk industrielle samanslutning oppretta tidleg i 1930-åra. Det vart eit sentrum for produksjon av jern og stål, sink, aluminium, maskineri og kjemikaliar, med råmateriale og ferdige produkt frakt til og frå stader i Kuzbas og Ural. 

Dei økonomiske problema til Sovjetunionen seint i 1980-åra førte til streik hos kolgruvearbeidarane i 1989 og 1990 og dette svekka styret til Mikhail Gorbatsjov. Etter Sovjetunionen sitt fall og kollapsen til planøkonomien, opplevde industrien i regionen ei ny krise. Sidan den gong har området igjen vorte viktig og står i dag for 30 % av den totale kolproduksjonen i Russland. 

Adminsitrativt høyrer Kuznetskbekkenet til Kemerovo oblast med adminsitrasjonsstad i Kemerovo. Andre store byar i området er Anzjero-Sudzjensk, Leninsk-Kuznetskij, Kiseljovsk og Prokopjevsk.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Kuznetsk Basin» frå , den 4. november 2008. 
 

Russisk geografi
Kemerovo oblast
Mendelejevryggen

Mendelejevryggen (russisk Хребет Менделеева - Khrebet Mendelejeva) er ein brei midthavsrygg i Nordishavet frå Aust-Sibir-havet ved Den sibirske sokkelen til sentrale området av havet. Han er knytt til Alfaryggen i Det amerasiatiske bassenget. Han er kalla opp etter Dmitrij Mendelejev. Ryggen vart oppdaga i 1948 av ekspedisjonar frå Sovjetunionen. Namnet vart godkjend av kommiteen for geografiske namn og nomenklatur for havbotn (SCGN, i dag SCUFN) i april 1987.

Mendelejevryggen er medverkande til det Russland sitt krav på Nordpolen Området som vert lagt krav på av Russland dekkjer ein stor del av Nordishavet, inkludert Nordpolen. Eit av argumenta er at Mendelejevryggen og Lomonsovryggen er fortsetjinga ar kontinentet Eurasia. I 2002 verken avslo eller godtok SN-kommisjonen det russiske kravet, men tilrådde vidare undersøkingar.

Opphavet til ryggen er framleis usikkert på grunn av lite data og at det er uklårt om det er ein del av kontinentet eller havbotn og om opphavet er knytt til Alfaryggen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Mendeleev Ridge» frå , den 4. november 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Havryggar
Russisk geografi
Nordishavet
Ufaplatået

Ufaplatået (russisk Уфимское Плато, Ufimskoje Plato) er eit platå i Basjkortostan og Sverdlovsk oblast i Russland der byen Ufa ligg. Delar av nedslagsfelta til elvane Ufa, Jurjuzan og Aj dekkjer platået. Frå nord til sør er platået 150 km lang.

Platå i Russland
Aj

Aj (russisk Ай) er ei elv i Basjkortostan og Tsjeljabinsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Ufa frå venstre. Elva er 549 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Aj frys til seint i oktober eller tidleg i november og er islagd til midten av april. Byen Zlatoust ligg ved Aj.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Ay River» frå , den 4. november 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Tsjeljabinsk oblast
Elvar i Basjkortostan
Tobokstavsord
Vasjuganje

Vasjuganje eller Vasjuganmyrane (russisk Васюганские болота - Vasjuganskije bolota) er eit myrområde i vest i Sibir. Det dekkjer eit område på 53 000 km² og er med det ei av dei største myrene i verda. Vasjuganje dekkjer delar av Novosibirsk, Omsk og Tomsk oblast i Russland, mellom elvane Ob og Irtysj. Mot sør går myrområdet over i Barabasteppa.

Vasjuganmyrene oppstod for 10 – 15 000 år sidan og har konstant utvida seg sidan den gong. Dei er eit viktig ferskvassreservoar for regionen og fleire elvar spring ut frå området. Vasjuganje er eit viktig leveområde for mange trua artar. 

Området inneheld store reservar av petroleum og produksjon av olje og gass er vorte ein stor industri i regionen. Vasjuganje innehehld òg enorme førekomstar av torv.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Vasyugan Swamp» frå , den 4. november 2008. 
 

Novosibirsk oblast
Omsk oblast
Tomsk oblast
Sibir
Russisk geografi
Volgadeltaet

Volgadeltaet er det største innlandsdeltaet i Europa og er danna av den lengste elva i Europa, Volga, som renn ut i Kaspihavet i Astrakhan oblast og Kalmykia i Russland. Deltaet ligg i Den kaspiske senkinga og den austlegaste delen av området ligg i Kasakhstan. Deltaet drenerer ut i Kaspihavet om lag 60 km nedanfor byen Astrakhan.

Volgadeltaet har vokse kraftig det siste hundreåret på grunn av endringar i vassnivået til Kaspihavet. I 1880 hadde deltaet eit areal på 3222 km², og i dag dekker det eit område på 27 224 km² og er om lag 160 km på tvers. Det har eit klassisk «deltamønster». Deltaet ligg i ei tørr klimasone og får særs lite nedbør. Kraftig vind sveipar ofte over deltaet og skaper sanddyner. I deltaet finn ein gjørmete sandgrunner, mudderflater og coquinabreidder. 

Endringar i nivået til Kaspihavet har ført til tre særeigne soner i deltaet. Det høgare område vert kalla «Behr-haugane», og er ein rettlinja rygg med leirig sand med lengder på 400 meter til 10 km og ei gjennomsnittleg høgd på åtte meter. Mellom Behr-haugane er eit søkk fylt med vatn og bukter med anten ferskt eller salt vatn. Den andre sonen er sjølve deltaet, som generelt er særs flatt, vanlegvis mindre enn ein meter høgt, og som består av fleire aktive og gamle vasskanalar, små dyner og algeflater. Den tredje sonen er eit breitt område som strekkjer seg opp til 60 km utover i sjøen og er den undersjøiske delen av deltaet. 

Deltaet har vore verna sidan tidleg på 1900-talet og var ein av dei første russiske naturreservata (Astrakhan naturreservat, russisk Астраханский заповедник) oppretta i 1919. Mykje av det lokale dyrelivet vert likevel rekna som utryddingstrua. Deltaet er stoppestad for mange trekkfuglar. 

Industri og jordbruk har endra deltasletta og ført til at store våtmarksområde har gått tapt. Mellom 1984 og 2001 mista deltaet 277 km² våtmarker, eller i snitt 16 km² per år, av både naturlege og menneskeskapte årsaker. Volga fører med seg store mengder industrielt avfall og sediment til den relativt grunne nordlege delen av Kaspihavet. Dette har ført til oppblomstring av alger i denne delen av havet.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Volga Delta» frå , den 4. november 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 earthwatch.org 
 Wetland Loss in World Deltas, Coastal Studies Institute, Louisiana State University
 wetlands.org

Bakgrunnsstoff 
 Volgadeltaet  på NASA Earth Observatory
 Volgadeltaet  på Natural Heritage Protection Fund

Elvedelta
Russisk geografi
Kaspihavet
Biosfærereservat i Russland
Astrakhan oblast
Volga
Den vestsibirske sletta

Den vestsibirske sletta er ei stor slette som dekkjer dei vestlege delane av Sibir og Russland, mellom Uralfjella i vest og Jenisej i aust, og av dei austlege Sajanfjella og Bajkalfjella i sør. Ho har vorte skildra som det største uavbrotne låglandet i verda, og meir enn 50 % av området ligg under 100 meter over havet.. Sletta dekkjer eit område på om lag 2,6–2,7 millionar kvadratkilometer, som er ein tredjedel av Sibir, og strekkjer seg 2400 km frå nord til sør, frå Nordishavet til foten av Altajfjella, og 1900 km frå vest til aust, frå Jenisej til Uralfjella.
 
Sletta er delt inn i åtte forskjellige vegetasjonssoner: tundra, skogstundra, nordleg taiga, mellomtaiga, sørleg taiga, subtaiga, skogssteppe og steppe. Talet på dyreartar varierer frå minst 107 i tundraen til 278 eller meir i skogssteppe-regionen. 

Vintrane på Den vestsibirske sletta er harde og lange. Klimaet på det meste av slette er anten subarktisk eller kontinentalt. To av dei større byane på sletta er Surgut og Nizjnevartovsk.

Geologi 
Den vestsibirske sletta består hovudsakleg av avleiringar frå kenozoikum og er uvanleg flat. Om havnivået hadde stige 50 meter ville heile området frå Nordishavet til Novosibirsk vorte lagt under vatn. Mykje av avleiringane på sletta kom som følgje av isdammar som gjorde at elvane Ob og Jenisej rann andre vegen og ut i Kaspihavet, og kanskje òg Aralsjøen. Sletta er særs myrlendt og består hovudsakleg av histosoljord og i den trelause nordlege delen histeljord 

Sletta er eit av dei største torvområda i verda. Den støre myra her er Vasjuganje, som dekkjer eit område på om lag 50 000 km².

Den sørlege delen av sletta, der det stort sett ikkje er permafrost, er dekt av ei frodig grasslette som er ei forlenging av Den kasakhstanske steppa.

Store regionar på sletta vert råka av flaum om våren og sumpland gjer store delar av området ueigna for jordbruk. Dei største elvane på Den vestsibirske sletta er Ob, Irtysj og Jenisej. Det er mange innsjøar og myrområde, samt store førekomstar av petroleum og naturgass. Mykje av olje- og gassproduksjonen i Russland vart henta frå dette området i 1970- og 1980-åra.

Sjå òg 
 Den austeuropeiske sletta, den andre store sletta i Russland
 Den eurasiatiske steppa

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «West Siberian Plain» frå , den 4. november 2008. 
  oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Earthobservatory 
 Topografi og drenasje av Russland
 Torvland i verda: Russland og Sibir 

Sletter i Russland
Sibir
Tundra
Kolkabreen

Kolkabreen er ein isbre i Nord-Ossetia i Russland, nær Kazbek. Breen er kjend for bresurge-hendingane, og den siste og mest alvorlege skjedde 20. september 2002 då minst 125 menneske omkom. 

Det er fleire isbrear i nedbørsområdet til elva Genaldon. Den største er Maili på om lag 6,8 km². Kolkabreen, ved sida av Maili, er ein dalbre med nokre hengande delar. Kolka veks ved hjelp av snøras og firn som kollapsar og is året rundt. Breen strekkjer seg frå 3000 til 3450 meter over havet. Meir enn to tredjedelar av isavsmeltingssonen er dekt av eit morenelag opp til ein meter tjukt. Dette og andre trekk, som ei forholdsvis slak helling, ein djup dalbotn og sidemorener, hindrar brestraumen og tvingar han i ein skarp sving, som gjer at det lett samlar seg opp smeltevatn under breen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Kolka Glacier» frå , den 4. november 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Breen sett frå verdsrommet 

Isbreear i Russland
Nord-Ossetia
Byrknesøy kapell

Byrknesøy kapell er eit kapell på Byrknes på Byrknesøyna i Gulen kommune i Vestland. 

Kapellet er eigd av Indremisjonen som leigar huset ut til mellom anna Den norske kyrkja. 
På staden der kapellet står stod det tidlegare eit bedehus, og lokalt vert kyrkjehuset framleis ofte omtala som bedehuset.

Kapellet fekk kyrkjeklokke i 1980, klokka var dels finansiert av ei gåve frå Det Stavangerske Dampskibsselskab. 
Gåva kom etter forliset til MS «Austri» utanfor Byrknesøyna, der bygdefolket deltok i berginga av mannskap frå skipet.

Byrknesøy kapell ligg under Mjømna sokn i Nordhordland prosti.

Sjå òg 
 Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

Kjelder 
 
 «Byrknesøy kapell» på NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon

Bakgrunnsstoff 
 Om Mjømna sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 
 

Kyrkjer i Gulen
Langkyrkjer i Bjørgvin
Kyrkjer i Nordhordland prosti
Norske kyrkjer frå 1972
Kulturminne i Gulen
Kivatsjfossen

Kivatsjfossen er ein 10,7 meter høg kaskadefoss i Russland. Han ligg i elva Suna i Kondopoga rajon i republikken Karelia og har gjeve namn til Kivatsj naturreservat, grunnlagd i 1931.

Kivatsj er stort sett kjend på grunn av Gavrila Derzjavin, ein russisk diktar som vart inspirert av fossen og skreiv diktet «Foss», eit av dei viktigaste russiske dikta frå 1700-talet. Mange ønskte å sjå fossen som Derzjavin dikta om. Ein av desse var Aleksander II av Russland, som fekk lagt ein ny veg til fossen, eit lysthus på høgresida av elva og ei bru like nedanfor. 

I 1936 tok sovjetarane noko av vatnet frå elva til eit lokal vasskraftverk, som førte til mindre vatn i fossen, medan dei nærliggande fossane Girvas (14,8 m) og Por-Porog (16,8 m) vart heilt øydelagde. Sjølv om han ikkje er like flott som han var er Kivatsj framleis ein populær attraksjon i Karelia.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Kivach waterfall» frå , den 4. november 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Turistinformasjon
 Bilete 
 Offisiell side for Karelia

Fossar i Russland
Karelia
Gulen kyrkje

Gulen kyrkje er ei langkyrkje frå 1863 i Eivindvik i Gulen kommune i Vestland.

Historie 

Fram til 1890 heitte kyrkja Eivindvig kyrkje.
Staden er ein gammal kyrkjestad, ved kyrkja er det to steinkrossar som er kring tusen år gamle. 
Dagens kyrkje er den tredje kjende på staden. 
Den fyrste var ei stavkyrkje som fyrste gong er nemnd i kjeldene i 1327. 
Stavkyrkja vart erstatta av ei lafta kyrkje på 1500-talet. 
Denne stod til dagens kyrkje skulle byggjast i 1863.

Gulen kyrkje er soknekyrkje i Gulen sokn i Nordhordland prosti.

Interiør

Sjå òg 
 Døypefonten i Gulen kyrkje
 Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

Kjelder 
 Margrethe Henden Aaraas, og Sigurd Vengen: «Gulen kyrkje» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
 «Gulen kyrkje» på NRK Sogn og Fjordane fylkesleksikon
 Sigurd Muri: Norske kyrkjer. Det Norske Samlaget. Oslo 1971

Bakgrunnsstoff 
 Om Gulen sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 Magnor Midtun: «Gulen kyrkje» på nettstaden scandion.no
 
 

Kyrkjer i Gulen
Kyrkjer i Nordhordland prosti
Langkyrkjer i Bjørgvin
Norske kyrkjer frå 1860-åra
Kulturminne i Gulen
Bygningar teikna av Georg Andreas Bull
1863 i Noreg
Mjømna kyrkje

Mjømna kyrkje er ei langkyrkje frå 1901 vest på øya Mjømna. 

Kyrkja er soknekyrkje i Mjømna sokn som femner ytre delane av Gulen kommune. 
Anders Korsvold var både arkitekt og byggmeister for kyrkja. 
Altertavla er måla av Wilhelm Bjørknes frå Byrknesøyna, og er ein kopi etter Adolph Tidemand.

Sjå òg 
 Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

Kjelder 
 Margrethe Henden Aaraas og Sigurd Vengen: «Mjømna kyrkje» på nettsstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
 «Mjømna kyrkje» på NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon
 Sigurd Muri: Norske kyrkjer. Det Norske Samlaget. Oslo 1971

Bakgrunnsstoff 
 Om Mjømna kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
 Kart som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 
 

Kyrkjer i Gulen
Kyrkjer i Nordhordland prosti
Langkyrkjer i Bjørgvin
Norske kyrkjer frå 1901
Kulturminne i Gulen
Byar i Russland

Dette er ei liste over byar i Russland. Ifølgje ei folketeljing frå 2002 er det 1108 byar i Russland.

A

B

D

E

F

G

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

Z

Sjå òg 
 Byar i Russland etter folketal

Bakgrunnsstoff 
 Liste over alle stader i Russland (2002) 
 Folketal for russiske stader i 2002 (excelfil)
Hei so dansa jento mi

Hei so dansa jento mi er ein springar med røter på Vestlandet. Slåtten er mest spela i Hordaland og var mykje nytta av Sjur Helgeland. Slåtten finst og i Sogn og i Valdres, der han til vanleg heiter Midt i myljo jul og Kyndismess. I Valdres har slåtten vore kjend i både Øystre og Vestre Slidre. Namna som er sett på springaren er knytt til slåttesteva. På Voss går stevet slik: Hei so dansa jento mi, sylvspende skor på føto di...

Slåtten er venteleg komen til Valdres frå Sogn.

Variantgruppa 

I Hardingfeleverket har slåtten seks variantar under katalognummer 491. To av formene er frå Valdres, ein frå Sogn og dei tre siste frå Hordaland. Det finst og ein variant frå Valdres etter spelemannen Andreas Hauge, Hei for ei kjerring, ikkje teken med i lista. To av hordalandsformene skriv seg opphavleg frå Sjur Helgeland.

 a: Midt i myljo jul og kyndismess, etter Torleiv Bolstad, Øystre Slidre. Nedskrift Sven Nyhus 1974. Bolstad hadde slåtten etter Gudbrand Beitohaugen frå Øystre Slidre.

 b: Midt i myljo jul og kyndismess, etter Andris Dahle, Øystre Slidre. Nedskrift Sven Nyhus 1975. Dahle hadde slåtten etter bestefaren Ivar Ringestad frå Vestre Slidre. 

 c: Springar, etter Sjur Berge, Balestrand. Nedskrift Arne Bjørndal 1916 (B 633). Berge lærte slåtten av Jens Fresvik frå Leikanger, Skrangle-Jens dei kalla, i 1864.

 d: Hei so dansa jento mi, etter Nils Eide, Granvin. Nedskrift Arne Bjørndal 1915 (B 410). Eide hadde slåtten etter Sjur Helgeland.

 e: Fyrkjeslåtten, etter Lars Rognved, Haus. Nedskrift Arne Bjørndal 1916 (B 1030b). Ei fyrkje er ei "stor førlemma kvinne" (Ivar Aasen).

 f: Hei so dansa jento mi, etter Lars Skjervheim, Vossestrand. Nedskrift Sven Nyhus 1974. Skjervheim lærte slåtten av Sjur Helgeland.

Fotnotar 

Norske slåttar
Stundo er mi kjering god

Stundo er mi kjering god er ein springar som har vore nytta i Sogn, Valdres og Hallingdal. Tittelen på slåtten er knytt til eit stev: Stundo er mi kjering god, stundo er ho so og so so. Teksten er sams i Hallingdal og Valdres., medan vestlandsformene er utan namn. Dette stevet er og nytta på vestlandsforma av Nordfjordingen. I Hallingdal er slåtten og kjend som Søtepose, mellom anna i form etter Kristian Øvrevollseie.

Variantgruppa 

Slåtten har katalognr 490 i Hardingfeleverket, og gruppa tel seks variantar, ein frå Sogn, tre frå Valdres og to frå Hallingdal. 

 a: Springar, etter Sjur Berge, Balestrand. Nedskrift Arne Bjørndal 1916 (B 651). Bjørndal gjorde fleire nedskrifter av denne slåtten på Vestlandet.

 b: Stundo æ mi kjering go, etter Ola Fystro, Nord-Aurdal. Nedskrift Arne Bjørndal 1934 (B 933). Fystro hadde slåtten frå Ulrik Jensestogun, og han att frå Bendik i Nøen. 

 c: Stundo æ mi kjering go, etter Ola Okshovd, Øystre Slidre. Nedskrift Arne Bjørndal 1912 (B 445)

 d: Stundo æ mi kjering go, etter Torleiv Bolstad, Øystre Slidre. Nedskrift Sven Nyhus 1974. Bolstad lærte slåtten av Ola Okshovd, som bygde han ut noko. 

 e: Stundo æ mi kjering go, etter Jørgen Husemoen, Nes i Hallingdal. Nedskrift Sven Nyhus 1975.

 f: Søtepose, etter Nils Gjeldokk, Ål. Nedskrift Sven Nyhus 1975. Gjeldokk lærte slåtten av Sevat Sataøen, Ål. Odd Bakkerud og Kristian Øvrevollseie nytta og denne forma.

Fotnotar 

Norske slåttar
Kari Midtigard på Tinn

Kari Midtigard på Tinn er ein springar som er mykje nytta i Telemark, men og på Voss, der springaren heiter Fossmarken. Øistein Håkanes skreiv til Arne Bjørndal i 1945: ..."En luråsslått. Kari Midtigarden på Tinn er sikkert kommet fra Voss". Det finst og ein gamal form av slåtten i Flesberg som er kalla Løytnantdrengen.

Kari Midtigard på Tinn heitte opphavleg Kari Varen og var frå Åmotsdal. Ho var i teneste på Midtigard Lurås på Tinn då ho fekk ein unge med Halvor Lurås, onkelen til spelemannen Knut Lurås. Denne ungen vart seinare rosemålaren Knut Hovde frå Tuddal, som vart tippoldefar til spelemennene Hauk Buen og Knut Buen. 

Kvedaren Talleiv Røysland har den mest utbygde stev-forma til slåtten, der dei første linene går slik:

Kjenner du Kari Midtigard på Tinn
Ho slepper ikkje gutane inn...

Visa slik ho er attgjeven hjå Talleiv fortel korleis Kari vart vunnen.

Variantgruppa 

Slåtten har katalognummer 489 i Hardingfeleverket band VI. Slåtten har seks variantar i gruppa. 

 a: Fossmarken, etter Ola Mosafinn, Voss . Nedskrift Arne Bjørndal (Bjørndal nye slåttar nr 12). Slåtten heiter etter spelemannen Johannes Fossmark frå Bruvik i Hordaland. Mosafinn spela og inn slåtten på Pathefon i 1910.

 b: Springar etter Ola Dekko/Vårdagen, etter Sevat Sataøen, Ål . Nedskrift Eivind Groven 1962 (G 1415, NRK magn. 1873). Namnet Vårdagen skriv seg frå spelemannen Hans Holto i Ål. 

 c: Kari Midtigard på Tinn, etter Hans Smeland, Seljord . Nedskrift Arne Bjørndal 1911 (B 151). 

 d: Kari Midtigard på Tinn, etter Johannes Dale, Tinn . Nedskrift Eivind Groven 1961 (G 1325, NRK magn. 2073). Slåtten er og notert av Gregar Nordbø og hjå Ludvig Mathias Lindeman (Norske fjeldmelodier).

 e: Margit Mjaugedal, etter Eivind Groven, Lårdal . Nedskrift 1960 (G 1225). Slåtten har sams stev som dei andre formene, men namnet er bytta ut.

 f: Løytantdrengen, etter Hellik Ranvik, Flesberg . Nedskrift Sven Nyhus 1977.

Norske slåttar
Kathina

Kathina eller kathen er ei buddhistisk høgtid som kjem ved slutten av vassa, den tre månader lange regntida markert innan theravada. Ein markerer henne gjennom gåvegjeving og seremoniar. Truande gjev gjerne gåver til buddhisttempel, særleg draktklede til munkane, som har vore bufaste under regntida.

Paliordet «kathina» viser til ei treramme som munkar i det gamle India brukte til å strekka ut og skjera eller sy saman tøy på. Det var vanleg å laga «kathinaklede» av fleire samansydde lappar på ei slik ramme. Ifølge ei buddhistisk forteljing sende Buddha klede gjeve til han av ein lekmann til ei gruppe munkar som var blitt hindra av kraftig regn frå å møta han, og bad dei sy ei drakt til éin av dei. Munkane blei oppløfta av samarbeidet og delinga. Dagens kathinaklede blir gjevne ferdiglaga av nye tekstilar, men er framleis sydd saman av fjorten tøylappar.

Eit buddhistkloster kan feira kathina i månaden etter den første fullmånen i den ellevte månaden. Dette er vanlegvis i oktober eller november. For å kunne halda ei feiring må klosteret ha hatt minst fem munkar buande under vassa. Munkar som har budd der i heile perioden kan få klede som gåve.

Lokale skikkar 

I Thailand heiter kathina-seremonien thod kathin (thai ทอดกฐิน). Den seremonielle overleveringa av ein slik drakt frå kongen av Thailand eller ein kongeleg representant er ein viktig del av markeringa, og har ofte vore utgangspunt for ein kongeleg båtprosesjon.

I Kambodsja heiter feiringa kathina tean og kan markerast med samlingar der ein går i prosesjon rundt eit tempel.

Kjelder 

 Delar av denne artikkelen bygger på «Kathina» frå , den 11. november 2008.

Bakgrunnsstoff 

 Skildring av kathina frå buddhamind.info (engelsk)
 Kathina Robe-Offering Ceremony: Historical and Spiritual Significance . Bakgrunn og forklaring av Bhikkhu Dhammasami ved Sri Saddhatissa International Buddhist Centre i London (engelsk)

Buddhistiske høgtider
Oktober
November