alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Living with War: «In the Beginning»

Living with War: «In the Beginning» er ei enklare utgåve av Neil Young-albumet Living with War frå 2006. Den originale tittelen var opphavleg Living with War - Raw.  

Albumet inneheld dei første miksane av innspelingane, som vart gjort live av Young, Rick Rosas og Chad Cromwell. Miksane vart gjort same dag dei vart innspelt og gjort tilgjengeleg på iTunes på valdagen 7. november 2006. Plata kom ut i ei avgrensa utgåve med ein DVD som inneheldt videoar regissert av Young til kvar enkelt song på albumet. Han nytta mange biletkjelder, både frå irakkrigen, demonstrasjonar i USA og frå Al Gore-filmen An Inconvenient Truth. Videoane er ikkje berre ei oversikt over kva som hadde skjedd dei føregåande tre åra, men òg korleis det påverka heile verda. 

Living with War, kom opphavleg ut tidleg i mai 2006, og sette i gang reaksjonar frå begge sider av det politiske gjerdet. Med songar som «The Restless Consumer», «Shock and Awe», «Flags of Freedom» og «Let's Impeach the President», vart Living with War raskt rekna som ein unik musikalsk uttalelse. På denne utgåva av albumet er lyden rett frå kjelda, fanga live i studio nøyaktig slik dei vart spelte inn.

Innhald

Medverkande
 Neil Young: gitar, vokal
 Rick Rosas: bass
 Chad Cromwell: trommer
 Tom Bray: trompet

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Living with War: "In the Beginning"» frå ,  den 31. oktober 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Musikkalbum frå 2006
Neil Young-album
Mauni amavasya

Mauni amavasya er ei hinduhøgtid som fell ved nymånen som avsluttar månaden magha (typisk januar-februar i den vestlege kalenderen). Dagen er rekna som eit høgdepunkt innan denne heilage månaden, og eit godt høve til å dyrka dei tre gudane i Trimurtien og å bada i Prayag, møtepunktet for tre heilage elver. Høgtida kan markerast med faste, ritual og lovnader om stille. 

Mauni amavasya blir særleg rekna som viktig om ho fell på ein mandag, og markeringa er alltid større om det er kumbh mela det året.

Namn 
Ordet «mauni» kjem eigentleg frå muni, heilagmann, men minner om maun(a), 'stille'. Både heilagmenn som lever som asketar og kortare eller lengre periodar der ein ikkje snakkar er viktige for denne høgtida. Amavasya viser til den dagen i ein månad då ein ser nymånen.

Høgtida er kjend som Chollangi amavasya i Andhra Pradesh og som Darsj amavasya andre stader i India.

Bading under mauni amavasya 
Under mauni amavsya badar ein gjerne i den heilage elva Ganga (Ganges). Den viktigaste staden for å ta eit heilag bad denne dagen er ved Prayag i Allahabad, der Ganga og Jamuna (og den mytologiske elva Sarasvati) flyt saman. Under badinga skal ein tia stille. 

Under den største kumbh mela-samlinga kan heile 30 millionar menneske bada i Prayag.

Andre ritual 
Denne dagen kan ein tilbe dei tre gudane i Trimurtien, Brahma, Visjnu og Sjiva.

Ein kan også utføra ritual heime, til dømes ved å få ein prest til å utføra homa (brennoffer) og podja, eller gå rundt eit pipaltre, som symboliserer Visjnu eller avataren hans, Krisjna. Under rituala er ein igjen gjerne stille, og kan først snakka igjen etter fullføringa.

Kjelder 
 
 
 
 
 http://www.hindu-festivals.net/mauni-amavasya/ 

Hinduhøgtider
Indiske høgtider
Vinterfestar
Chad Cromwell

Chad Cromwell () er ein amerikansk trommeslagar som er mest kjend for arbeidet sitt med Neil Young og Mark Knopfler.

Cromwell starta karrieren sin med Joe Walsh i 1986, og var med på albuma Got Any Gum? og Ordinary Average Guy.  

I 1987 starta Cromwell eit samarbeid med Neil Young. Han var opphavleg ein del av Neil Young & The Bluenotes og har sidan då spelt og turnert mykje med Young, på album som Freedom (1989), Prairie Wind (2005) Living with War (2006) og Chrome Dreams II (2007). Han finst òg på Heart of Gold, ein dokumentarfilm der Young speler Prairie Wind. This was filmed at the Ryman auditorium og directed by Jonathan Demme.
 
Cromwell har òg spelt med Mark Knopfler på albuma Golden Heart (1996), Sailing to Philadelphia (2000), The Ragpicker's Dream (2002) og Shangri-La (2004). Han spelte òg i turnebandet til Knopfler etter dei første soloalbuma hans.

Cromwell turnerte med Crosby, Stills, Nash & Young sommaren 2006.

Han har òg arbeidd med artistar som Vince Gill, Amy Grant, Lady Antebellum, Diana Krall, Willie Nelson, Jackson Browne, Boz Scaggs, Wynonna, Trisha Yearwood, Miranda Lambert, Bonnie Raitt, Allison Moorer, Chris Knight, Rodney Crowell og Marty Stuart.

På midten av 2000-talet spelte han i bandet Fortunate Sons som gav ut eit album med same namn i 2004.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Chad Cromwell» frå ,  den 31. oktober 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

USA-amerikanske trommeslagarar
Folk frå Kentucky
Chrome Dreams

Chrome Dreams er eit album frå 1977 av Neil Young som aldri vart gjeve ut. 

Albumet vart gjeve ut som på ei acetatplate og eit dokument som følgde denne gav inntrykk av at Young hadde gjeve albumet den offisielle tittelen Chrome Dreams. Det finst mange uoffisielle utgåver av Chrome Dreams.

23. oktober 2007 gav Neil Young ut eit nytt album kalla Chrome Dreams II.

Songar
Chrome Dreams inneheldt mange songar som ikkje enno er gjeven ut. Versjonen av «Powderfinger» var ein akustisk versjon, medan «Sedan Delivery» er ein langsamare versjon enn den som er på Rust Never Sleeps, samt at han inneheld eit ekstra vers. «Pocahontas» er den same versjonen som på Rust Never Sleeps utan ekstraspor. «Hold Back the Tears» er ein heilt annan versjon enn den som er på American Stars 'N Bars, òg denne med eit ekstra vers. «Too Far Gone» vart først gjeven ut i 1989 på Freedom. På Chrome Dreams vert denne spelt av Crazy Horse-medlem Frank «Poncho» Sampedro i lag med Young på ein mandolin frå 1917. «Stringman» er ein pianoballade som vart skriven for Jack Nitzsche og som var eit konsertopptak frå den europeiske turneen til Young i 1976 med ekstra lydspor frå studio. 18 år seinare spelte Young songen på Unplugged. «Homegrown» er ein annan miks enn versjonen på American Stars 'n Bars. Resten av songane er for det meste identisk til albuma som dei vart gjevne ut på seinare.

Innhald

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Chrome Dreams» frå ,  den 31. oktober 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Neil Young-album
Fork in the Road

Fork in the Road er det 33. albumet til den kanadiske musikaren Neil Young, gjeve ut 7. april 2009 på Reprise Records. Albumet kom ut på vinyl 26. juli 2009. 

Albumet var inspirert av Young sin Lincoln Continental som han hadde bygd om til å gå på biodiesel og bakgrunnen til Young i Lincvolt-prosjektet han arbeidde på i lag med mekanikaren Jonathan Goodwin. Prosjektet gjekk ut på å utvikle eit levedyktig elektrisk motorsystem for bilar. Young sin Lincoln Continental frå 1959 var prototypen deira. Ein dokumentarfilm produsert av Larry Johnson følgde den første lengre turen til denne elektriske bilen på veg til Washington, DC.

I november 2010 starta bilen ein brann som førte til skadar på over ein million dollar på eit varehus og eigedelar som Young hadde lagra der. Young skulda på menneskeleg svikt og sa at han og teamet hans ønsket å byggje opp att bilen.

Young vart nominert til Grammy-prisen for beste rockesong for soloartistar for «Fork in the Road» i 2010.

Albumet nådde 19. plass i USA, 22. plass i Storbritannia, og i Noreg gjekk det heilt til topps på VG-lista, som einaste land i verda.

Innhald

Medverkande
 Produsert av «The Volume Dealers» (Neil Young og Niko Bolas)
 Innspelt og miksa av Niko Bolas
Neil Young – elektrisk og akustisk gitar, vokal
Ben Keith – lapsteelgitar, elektrisk gitar, Hammond B-3 orgel, vokal
Anthony Crawford – elektrisk og akustisk gitar, piano, Hammond B-3 orgel, vokal
Pegi Young – vibrafon, akustisk gitar, vokal
Rick Rosas – bass
Chad Cromwell – trommer
Larry Cragg – gitarteknikar
Don McAulay – trommeteknikar
Craig Roberts – gitarteknikar

Salslister

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Fork in the Road» frå ,  den 31. oktober 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Video for «Fork in the Road» på NeilYoung.com

Musikkalbum frå 2009
Neil Young-album
Reprise Records-album
Konseptalbum
Album produserte av Neil Young
Album produserte av Niko Bolas
Haukeskjegg

Haukeskjegg er ei planteslekt i korgplantefamilien. I Noreg veks eller har vokse sju artar. Haukeskjeggartane har gulblomstra korger med korte ytre og jamlange indre korgdekkblad.

Norske artar i haukeskjeggslekta 
 Sumphaukeskjegg (Crepis paludosa)
 Enghaukeskjegg (Crepis praemorsa)
 Takhaukeskjegg (Crepis tectorum)
 Veghaukeskjegg (Crepis biennis)
 Fransk haukeskjegg (Crepis nicaeensis)
 Brakkhaukeskjegg (Crepis capillaris)
 Altaihaukeskjegg (Crepis multicaulis)

Kjelder
Dansk wikipedia.
Svensk wikipedia.
Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Bakgrunnsstoff

Planteslekter 
Korgplantefamilien
Regjeringa Konow

Regjeringa Konow vart utnemnd 2. februar 1910 som ei samarbeidsregjering mellom Frisinna Venstre og Høgre. Regjeringa søkte avskil 16. februar 1912, etter at statsministeren hadde kome med ei støtteerklæring til landsmålet. Avskil vart innvilga i statsråd 19. februar, med verknad frå 20. februar 1912. Regjeringa Konow vart etterfølgd av Regjeringa Bratlie, ei ny samarbeidsregjeing mellom Frisinna Venstre og Høgre.

Regjeringssamansetning
Statsminister
Wollert Konow (S.B.) (1845-1924), FV:
	02.02.1910-20.02.1912

Utanriksdepartementet
Johannes Irgens (1869-1939), FV: 
	02.02.1910-20.02.1912

Finans- og tolldepartementet
Abraham Berge (1851-1936), FV:
	02.02.1910-20.02.1912
Forsvarsdepartementet
Carl Sigwald Johannes Bull (1860-1936), H: 
	02.02.1910-20.02.1912

Justis- og politidepartementet
Herman Carsten Johannes Scheel (1859-1956), H: 
	02.02.1910-20.02.1912

Kyrkje- og undervisningsdepartementet
Just Knud Qvigstad: (1853-1957), H:
	02.02.1910-20.02.1912

Landbruksdepartementet
Wollert Konow (S.B.) (1845-1924), FV:
	02.02.1910-28.02.1910
Bernt Holtsmark (1859-1941), FV:
	01.03.1910-20.02.1912

Arbeidsdepartementet
Bernhard Brænne (1854-1927), H:
	02.02.1910-10.06.1910
Hans Jørgen Darre-Jenssen (1864-1950), FV:
	11.06.1910-20.02.1912

Departementet for utenrikske saker, handel, sjøfart og industri
Sofus Arctander (1845-1924), FV:
	02.02.1910-10.06.1910
Bernhard Brænne (1854-1927), H: 
	11.06.1910-20.02.1912

Revisjonsdepartementet
Wollert Konow (S.B.) (1845-1924), FV:
	02.02.1910-20.02.1912

Kjelder 

Delar av denne artikkelen bygger på «Wollert Konows regjering» frå ,  den 31. oktober 2010.
Regjeringa Konow hos Regjeringen.no
«Wollert Konows (S.B.) regjering (02.02.1910-19.02.1912)» i Norsk samfunnsvitenskaplig datatjeneste.

 
Konow
The Archives Vol. 1 1963–1972

The Archives Vol. 1 1963–1972 er ein samleboks av Neil Young som kom ut 2. juni 2009. Det var den første i Neil Young Archives-serien, som etter kvart skal omfatte heile karrieren. Boksen vann Grammy-pris for beste plateboks, og inneheld mange sjeldne songar og opptak som aldri før er gjevne ut frå karrieren til Young starta i Winnipeg med The Squires, Buffalo Springfield, Crosby, Stills, Nash & Young og fleire av dei første soloalbumene hans. 

Etter mykje fram og tilbake vart det til slutt klart at boksen skulle gjevast ut i tre format: CD, DVD og Blu-ray. DVD og Blu-ray-utgåvene inneheld 10 plater (inkludert Journey Through the Past for første gong på DVD og Blu-ray) og ei 236 sider lang fargebok. CD-utgåva bestod av 8 CDar og eit CD-hefte. Alle DVD- og Blu-ray-utgåvene kom med eit kodekort for å laste ned MP3ar av alle songane i boksen.

Av dei 137 songane i boksen, er 47 av dei aldri gjevne ut før. Desse omfattar konsertversjonar eller alternative miksar av tidlegare kjende songar. Trette av songane har aldri vorte gjeven ut i noko form før.

Innhald

Disk 00 - Early Years (1963-1965)

Disk 01 - Early Years (1966-1968)

Disk 02 - Topanga 1 (1968-1969)

Disc 03 - Live at the Riverboat (Toronto 1969)

Disk 04 - Topanga 2 (1969-1970)

Disk 05 - Live At the Fillmore East (New York 1970

Disk 06 - Topanga 3 (1970)

Disk 07 - Live at Massey Hall (Toronto 1971)

Disk 08 - North Country (1971-1972)

Disk 09 - Journey Through the Past – ein film av Neil Young
Inneheld trailer, radioreklamar og arkivgalleri.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «The Archives Vol. 1 1963–1972» frå ,  den 31. oktober 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Reprise Records sin trailer 

Plateboksar
Neil Young-album
Musikkalbum frå 2009
Dreamin' Man Live '92

Dreamin' Man Live '92 er eit konsertalbum av Neil Young som vart gjeven ut i desember 2009. Det inneheld ei akustisk soloframføring av alle ti songane på Harvest Moon, teken opp i 1992. Albumet er volum 12 i Archives Performance Series og den femte som vart gjeven ut.. Han skulle opphavleg ut den 2. november 2009, men vart utsett over ein månad.

Innhald

Medverkande
Neil Young – vokal, gitar, munnspel, piano, banjo

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Dreamin' Man Live '92» frå ,  den 31. oktober 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Konsertalbum av Neil Young
Konsertalbum frå 2009
Reprise Records-album
Album produserte av Neil Young
Album produserte av John Hanlon
Greatest Hits av Neil Young

Greatest Hits er den tredje samleplata til Neil Young etter Decade og Lucky Thirteen. Elleve av dei første tolv songane finst alt på Decade og plata omfattar heile solokarrieren frå 1969 til 1992. Bakpå plateomslaget skriv Young at songane vart valt ut basert på dei opphavlege salstala, kor mykje dei vart spelt på radio og kor mykje dei vart nedlasta.

Alle songane på albumet vart remastra med hjelp av HDCD-prosessen, som Young har nytta sidan 1995. 

Albumet gjekk inn på 27. plass i USA og selde om lag 51 000 eksemplar den første veka. Han vart liggande på lista i 17 veker og selde til slutt til gullplate. I Noreg nådde albumet 10. plass.

Innhald

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Greatest Hits (Neil Young album)» frå ,  den 31. oktober 2010.  
 

Neil Young-album
Samlealbum frå 2004
Yap

Yap er ei øy og ein delstat i Mikronesiaføderasjonen i det vestlege Stillehavet. Yap er kjent for den tradisjonelle valutaen sin, rai-steinar, store steinpengar som framleis kan nyttast som symbolske gåver.

Geografi 
Øya Yap ligg blant dei vestlege Karolinane i Mikronesia, ca. 1200 km austom Filippinane. Saman med dei mindre øyane Gagil-Tomil, Maap og Rumung dannar ho Yapøyane, som er omslutta av eit korallrev.

Yapøyane er òg hovedområdet i delstaten Yap òg kalla Yap-State. Delstaten består omfram Yapøyene av rundt 145 øyar og atollar kalla Outer Islands («Dei ytre øyane»), der dei største er Ngulu, Ulithi, Sorol, Eauripik, Woleai, Ifalik, Faraulep, Lamotrek og Satawal. Innbyggjartalet i delstaten ligg på rundt 11 000, der ca 70 % bor på Yapøyene, dei fleste i hovudstaden Colonia på austsida av hovudøya.

Lufthamna til øya heiter Yap International (IATA-flyplasskode: YAP) og ligg sørvest for Colonia.

Historie 
Yapøyene har truleg vore busett sidan cirka 3000 f.Kr. Dei vart oppdaga av europearar i januar 1528 av den spanske kapteinen Álvaro dei Saavedra. 

Tyskland kjøpte øygruppa i 1899 og han vart då ein del av Tysk Ny-Guinea. Under første verdskrigen vart området okkupert av Japan i oktober 1914. Japan heldt forvaltningsmandatet over området ved Versaillesfreden i 1919.

Under andre verdskrigen vart øygruppa brukt som fly- og flåtebase av Japan fram til området vart erobra av USA i 1945.

I 1947 vart Yapøyane og resten av Karolinane av SN slått saman til US Trust Territory of the Pacific Islands, forvalta av USA.

Den 10. mai 1979 vart den autonome føderasjonen Mikronesia danna med lokalt sjølvstyre og den 3. november 1986 vart landa sjølvstendig.

Bakgrunnsstoff 
 State of Yap, FSM Visitors Board
 Kart over Yapøyane

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «» frå ,  den 31. oktober 2010.  
 

Øyar i Mikronesiaføderasjonen
Yao Wenyuan

Yao Wenyuan   () var ein kinesisk litteraturkritikar og politikar og eit medlem av den såkalla «Firarbanden» under Kulturrevolusjonen.

Han byrja karrieren sin i Shanghai som litteraturkritikar og vart kjent for den skarpe kritikken sin av kollegaene sine, særleg etter at han i juni 1957 langa ut mot avisa Wenhuibao. Frå den tida byrja han å knyte seg opp i mot dei mest venstreorienterte politikarane i Shanghai, mellom dei leiaren for bystyret sin propagandaavdeling, Zhang Chunqiao. Artikkelen hans «Om den nye historiske beijingoperaen 'Hai Rui blir avsett frå embetet', publisert i Shanghaiavisa Wenhuibao den 10. november 1965 var med på å lansere Kulturrevolusjonen.

Artikkelen var om ein populær opera skriven av Wu Han, som var stadfortrådande borgarmeister av Beijing. Zhang Chunqiao og Jiang Qing, som saman med Mao Zedong skreiv avisartikkelen, ville gjere det gjeldande at Wu Operaen hans var kontrarevolusjonær fordi han visstnok la til rette for ei samanlikning med den dagsaktuelle situasjon og følgjeleg kritiserte Mao Zedong for å ha avsett rettskafne medarbeidarar.

I stykket om Hai Rui dreidde det seg om avsetjinga av ein keisarleg mandarin som hadde talt saka til bøndene overfor den keisarlege regjeringa, med tiltala om at mennene til regjeringa hykla om rettferda si men i røyndom undertrykte bøndene. Han mista deretter stillinga. Yao hevda at operastykket var eit fordekt åtak på Mao fordi han i 1959 hadde avsett forsvarsminister Peng Dehuai, som hadde kritisert moderniseringskampanjen til Mao,  Det store spranget framover, som hadde mislukkast katastrofalt.

Partileiinga i Beijing vart overraska og forvirra av dette åtaket, som vart trykt opp i dei viktigare avisene i heile landet. Dei freista å slå ring om Wu Han. Dette gav Mao høvet han var ute etter for å initiere «kampsesjonar» mot dei året etter. Yao vart på si side utnemnd til medlem av planleggings- og styringsorganet Kulturrevolusjonsgruppa.
Yao Wenyuan hadde den ideelle bakgrunnen for å framføre kritikken mot operaen, sidan hans eigen kommunistiske bakgrunn var plettfri.

I april 1969 vart han medlem av Politbyrået og konsentrerte seg om propagandaarbeid. Han var med i gruppa «Proletære arbeidarar for reinskap» og vart redaktør for den viktigaste avisa i Shanghai «Frigjeringsdagsavisa». Han deltok i strevet staten hadde med å fjerne den kjende forfattaren Hu Feng frå Det kinesiske forfattarforbundet.

I oktober 1976 vart han arrestert for handlingane sine under Kulturrevolusjonen og dømd til 20 års fengsel.

Han vart lauslaten 23. oktober 1996 og brukte resten av livet sitt til å forfatte ei bok og til studiet av kinesisk historie. Han budde i heimbyen Shanghai og vart den siste gjenlevande av «Firabanden» etter at Zhang Chunqiao døydde i april 2005. Sjølv døydde han seinare same året.

Merknadar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «» frå ,  den 31. oktober 2010.  

Kinesiske politikarar
Folk frå Kulturrevolusjonen
Folk frå Shanghai
Yankee

Yankee (uttale: jˈæŋki) er eit kallenamn på folk frå New England. Under og etter den amerikanske borgarkrigen er det brukt nedsetjande av sørstatsamerikanarar om nordstatsfolk. De vert i Europa òg ofte nytta som eit kallenamn på amerikanarar generelt. 

Det finst mange forklaringar på namnet, men ingen av dei er særleg overbevisande. Den enklaste forklaringa er at utnamnet først vart bruka om nederlandsk-amerikanarar, og er samansett av dei nederlandske namna Jan og Kees – (Jan-Kees). 

«Yankee Doodle» er ein amerikansk folkesong som vart kjend etter slaget ved Bunker Hill i 1775 og som seinare vart ein slag uoffisiell folkeleg nasjonalsong.

Kjelder

USA-amerikansk kultur
Yangon

Yangon, tidlegare kjent som Rangoon, er den største byen i Myanmar (Burma) og var hovudstad i landet fram til 2005, då Nay Pyi Taw overtok som nye hovudstad. Byen ligg ved Yangon-elva, om lag 30 km frå munningen hennar. Folketalet i byen er noko over fire millionar. 

Det meste av utanrikshandelen til Myanmar går gjennom den travle hamna i byen. Yangon er knutepunkt for jernbanen i landet og dei indre vassvegane. Lufthamna Mingaladon er eit knutepunkt for internasjonale flyruter. 

Av industri i byen finn ein rismøller, sagbruk, tekstil- og gummiindustri, såpeproduksjon og oljeraffinering. Universitetet i byen vart grunnlagd i 1920 og han har òg ein teknisk høgskule. Yangon er bygd opp etter eit rutenett og har mange parkar. Shwe Dagon eller «den gylne pagoden» dominerer bybiletet med eit 112 metrer høgt forgylt spir. Dette er den buddhistiske heilagdomen i Bakindia og vart i følgje segna starta i 588 f.kr. Byen har òg ei anglikansk og ei katolsk domkyrkje.

Historie
Byen vart truleg stifta på 500-talet og var opphavleg berre ein liten fiskelandsby kring pagoden Shwe Dagon. Kong Alaungapaya erklærde byen hovudstad i 1753 og han endra i 1755 namn frå Dagon til Yangon. Byen vart på kort tid ein viktig hamneby. I 1841 vart byen råka av ein brann som øydela det meste. Han vart igjen øydelagd i 1852 av britane, som under gjenoppbygginga bygde eit rektangulært gatenett og anglifiserte namnet på byen til Rangoon. Byen vart hovudstad for heile Myanmar (Burma) etter at britane sameinte dei nedre og øvre delane av landet i 1885. Før den andre verdskrigen var fleirtalet av innbyggjarane indarar, kinesarar og europearar, men byen har seinare fått ein stor overvekt av burmanarar. 

I 1988 kom det til blodige samanstøytar då militæret slo ned på demonstrerande studentar.

Bakgrunnsstoff

Kjelder

Byar i Myanmar
Tidlegare hovudstader
Avhengnad

Avhengnad er i medisinsk forstand ein tilstand som er prega av fysiologiske, kognitive og åtferdsmessige fenomen der ein person gjev bruk av eit stoff, ei gruppe med stoff eller ei åtferd, høgare prioritet til fortrenging av ei anna åtferd som personen tidlegare tilgav stor verdi.

Substans- eller aktivitetsavhengnad 
Avhengnad kan delast opp i to undergrupper: substansavhengnad, dvs. fysisk eller psykisk skadeleg avhengnad av kjemiske stoff, og aktivitetsavhengnad, dvs. skadeleg avhengnad av aktivitetar som er økonomisk ruinerande eller svært tidkrevjande. Ein kan berre snakka om aktivitetsavhengnad når aktivitetane kan ha sosiale, interpersonlege, psykologiske eller økonomiske skadeverknader dersom bruken kjem ut av kontroll. Døme på aktivitetar som kan skapa avhengnad er t.d. hasardspel. Døme på stoff som gjev avhengnad er narkotika, nikotin og alkohol.

Internasjonale kriterium for avhengnad 

Ifylgje International Classification of Disease skal noko berre kallast avhengnad viss minst tre av dei fylgjande kriteria er oppfylte: (Dette gjeld i fyrste rekkje substansavhengnad.)

 Sterk lyst, eller tvangskjensle, til å innta stoffet. 
 Problem med å kontrollera inntaket av stoffet, i forhold til å starta, avslutta, og mengda som vert teken.
 Fysiologisk abstinens-tilstand som opptrer dersom bruken av substansen opphøyrer eller vert redusert, eller som syner seg med karakteristisk abstinensyndrom for det aktuelle stoffet, eller gjennom bruk av det same eller liknande stoff for å lindra eller unngå abstinenssymptom.
 Toleranseutvikling, slik at større dosar må til for å gje same effekten som tidlegare.
 Aukande likesæle i høve til andre gleder og interesser. Aukande tid brukt på å skaffa seg stoffet, på å bruka det, eller på å koma seg i form etter bruken av det.
 Åtferda og bruken held fram sjølv om openberre teikn på skadelege konsekvensar kjem til syne.

Sjå også: 
 Alkoholisme
 Narkomani
 Spelavhengnad

Kjelder 

 Store Norske Leksikon om avhengnad, skriven av Ingunn B. Skre.
 Bokmålswikipedia om avhengnad.

Avhengnad