alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Balihavet

Balihavet er havområdet nord for dei indonesiske øyane Bali og Lombok og sør for Kangeanøyane. Balihavet går over i Javasjøen i nord og Floreshavet i aust. Det er eit randhav til Stillehavet, og leier gjennom sundet mellom Bali og Lombok frå Stillehavet over i Indiahavet. Havet dekker eit arel på 45 000 km2 og er ned til 1 590 meter djupt.

Oseanografisk er Balihavet ein del av Floreshavet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bali Sea» frå ,  den 6. januar 2011.  
 

Randhav i Stillehavet
Indonesia
Lomboksundet

Lomboksundet er eitt sund mellom dei indonesiske øyane Bali og Lombok, og er ei sjølei mellom Indiahavet og Javahavet. Sundet er på det smalaste 18 kilometer breitt, og om kring 60 kilometer langt.

Lomboksundet er omkring 250 meter djupt, og vert derfor nytta som alternativ farlei av skip som er for djuptgåande for Malakkasundet på veg mellom Indiahavet og Stillehavet.

Sundet utgjer ei del av ei skarp biogeografiske grenselinje mellom faunaen i Søraust-Asia og den australske regionen, ei skiljelinje som vert kalla Wallacelinja.

Hav i Indonesia
Sund i Asia

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lomboksundet» frå ,  den 6. januar 2011.
Austrått i Sandnes

Austrått er Sandnes' mest folkerike bydel med  innbyggjarar (2007). Bydelen ligg sør-aust for sentrum og har eit landareal på 13,1 km².

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Austrått i Sandnes» frå ,  den 6. januar 2011.  
 

Bydelar i Sandnes
Malakkasundet

Malakkasundet er eit smalt havområde i Indiahavet som ligg mellom øya Sumatra i sør og Malayahalvøya i Søraust-Asia. Sundet grensar til landa Indonesia i sør, og Malaysia og Singapore i nord. Det strekker seg aust-vest og er 800 km langt. Det meste av sundet er mellom 50 og 300 km breitt, på det smalaste er det berre 2,5 km breitt. Sundet munnar i aust ut i eit randhav til Stillehavet.

Malakkasundet er verdas mest trafikkerte farvatn med ca. 50 000 skipspasseringar i året. Transporten gjennom sundet utgjer nær ein ¼-part av den totale utanrikshandelen i verda. Perioden 1995-2005 var sjørøveri til stor plage for skipstrafikken, med opptil over 200 årlege kapringar. Sidan har kyststatane i området forsterka patruljeringa av sundet, og sjørøveriet har minka mykje.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Malackasundet» frå , den 6. januar 2011. 

 
Internasjonale sund
Sund i Indonesia
Sund i Malaysia
Sund i Indiahavet
Sund i Sørkinahavet
Det maritime Søraust-Asia
Andamanhavet
Malayahalvøya
Vest-Malaysia
Sør-Thailand
Den indonesisk-malaysiske grensa
Den indonesisk-thailandske grensa
Landformer i Johor
Landformer på Sumatra
Landformer i Thailand
Sund i Asia
Skipsfart i Asia
Skipsruter
Batur

Gunung Batur er ein aktiv stratovulkan som ligg ved kratersjøen Danau Batur på den indonesiske øya Bali. Vulkanen ligg midt mellom to konsentriske kalderaer, nordvesten for Gunung Agung. Batur er 1 717 meter høg.

Det fyrste dokumenterte utbrotet i vulkanen er frå 1804. Sidan då har vulkanen vore regelmessig aktiv. Siste utbrotet fann stad i 2000.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Mount Batur» frå ,  den 6. januar 2011.

Bakgrunnsstoff

Bali
Vulkanar i Indonesia
Naoto Kan

Naoto Kan () er ein japansk politikar for Det demokratiske partiet. Han har vore statsminister i Japan sidan 4. juni 2010.

Japanske politikarar
Japanske statsministrar
Dei paralympiske leikane

Dei paralympiske leikane er dei offisielle olympiske leikane for utøvarar med fysiske handikapp. Dette inkluderer rørslehandikapp, amputerte utøvarar, utøvarar med nedsett syn og med cerebral parese.

Historie 

Dei fyrste paralympiske sommarleikane vart haldne i Roma i 1960. Dei fyrste vinterleikane vart haldne i Örnsköldsvik i 1976. 

Den 19. juni 2001 skreiv Den internasjonale olympiske komite (IOC) og Den internasjonale paralympiske komite (IPC) under ein avtale som sikrar at paralympiske leikar skal haldast like etter OL på same staden.

IOC har i tillegg til dei paralympiske leikane, to andre konkurransar for personar med handikapp. Dei heiter Special Olympics og Den internasjonale komitéen for døveidrett.

Norske utøvarar 

 Ragnhild Myklebust, sitjeski. (22 paralympiske gullmedaljar og 1 bronse) 
 Tommy Urhaug, bordtennis. (Bronse frå paralympiske sommarleikar 2008 i Beijing.)
 Mariann Vestbøstad, symjing. (Bronse frå paralympiske sommarleikar 2008 i Beijing.)

Paralympiske sommarleikar 

 Paralympiske sommarleikar 1960, Roma, Italia
 Paralympiske sommarleikar 1964, Tokyo, Japan
 Paralympiske sommarleikar 1968, Tel Aviv, Israel
 Paralympiske sommarleikar 1972, Heidelberg, Tyskland
 Paralympiske sommarleikar 1976, Toronto, Canada
 Paralympiske sommarleikar 1980, Arnhem, Nederland
 Paralympiske sommarleikar 1984, Stoke Mandeville, Storbritannia og New York, USA
 Paralympiske sommarleikar 1988, Seoul, Sør-Korea
 Paralympiske sommarleikar 1992, Barcelona, Spania
 Paralympiske sommarleikar 1996, Atlanta, USA
 Paralympiske sommarleikar 2000, Sydney, Australia
 Paralympiske sommarleikar 2004, Athen, Hellas
 Paralympiske sommarleikar 2008, Beijing, Kina
 Paralympiske sommarleikar 2012, London, Storbritannia

Paralympiske vinterleikar 

 Paralympiske vinterleikar 1976, Örnsköldsvik, Sverige
 Paralympiske vinterleikar 1980, Geilo, Noreg
 Paralympiske vinterleikar 1984, Innsbruck, Austerrike
 Paralympiske vinterleikar 1988, Innsbruck, Austerrike
 Paralympiske vinterleikar 1992, Tignes-Albertville, Frankrike
 Paralympiske vinterleikar 1994, Lillehammer, Noreg
 Paralympiske vinterleikar 1998, Nagano, Japan
 Paralympiske vinterleikar 2002, Salt Lake City, USA
 Paralympiske vinterleikar 2006, Torino, Italia
 Paralympiske vinterleikar 2010, Vancouver, Canada
 Paralympiske vinterleikar 2014, Sotsji, Russland

Kjelder 

 Artikkelen er dels omsett frå Bokmålswikipedia, henta inn 7. januar 2011.

Paralympiske leikar
Paralympiske leikar
Handikappidrett
Det kongelege mausoleet

Det kongelege mausoleet er eit kongeleg gravkapell på Akershus festning i Oslo. Mausoleet vart bygd for å hyse dronning Mauds sarkofag, og er oppført i kalkstein frå Asker etter teikningar frå 1939 av arkitekt Arnstein Arneberg. Men på grunn av den tyske okkupasjonen under den andre verdskrigen vart ikkje mausoleet reist før i 1948, og dronningas kiste stod i Gamle Aker kyrkje så lenge krigen varte, deretter i Slottskyrkja på festningen, der ho òg hadde stått før krigen.

Mausoleet er eit tilbygg til Slottskyrkja i sørfløya, og ligg inn i den såkalla Jomfruhagen mellom kyrkja og Jomfrutårnet. Rommet der dronningas sarkofag fekk plass, har ein tønnekvelv av kalkstein og veggar kledde med gjellebekksmarmor. Golvet er av slipte fliser av kalkstein med eit krona krossmotiv felt inn. I ei nisje står det eit alter som er dekorert av kunstmålaren Henrik Sørensen, og midt framfor dette alteret står sarkofagen, som er ein dobbeltsarkofag i kvit nordlandsmarmor der òg kong Haakon 7. vart lagt til kvile i 1957. I ein sarkofag av grøn marmor attmed kviler Märtha og kong Olav V. Båe sarkofagane er teikna av Arnstein Arneberg.

Fotnotar

Kjelder

Trond Norén Isaksen: Nidarosdomen eller Akershus?. Oslo museum: Byminner nr.3/2012. 

Det norske kongehuset
Kultur i Oslo
Issoleie

Issoleie eller reinblom er ei plante i soleiefamilien. Arten har ei amfiatlantisk utbreiing. Planta vert kring  5-20 centimeter høg og er snau, blank og saftfull. Issoleie har ein eller nokre få toppstilte blomstrar. Begerblad og kronblad sit lenge på. Kronblada er først kvite, men vert snart raudfiolette. Planta blømer kring juli månad på grus og snøleger til fjells. 

Issoleie veks i Noreg frå Telemark til Finnmark. Planta er funnen opp til 2370 m på Galdhøpiggen.

Underartar 
Ein reknar i dag med to underartar:

subsp. glacialis - er amfiatlantisk, dvs veks på begge sider av Atlanterhavet frå Eurasia til Grønland. 

subsp. alaskensis - veks i Alaska

Den tidlegare underarten subsp. camissonis er skilt ut som eigen art Ranunculus camissonis veks på begge sider av Beringstredet. Somme plassar er det feilaktig skrive Ranunculus chamissonis.

Kjelder

Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.
issoleie Ranunculus glacialis L., artsdatabanken.no

Denne artikkelen bygger på «Isranunkel» frå ,  den 7. januar 2011.  
 

Soleiefamilien
Viltveksande plantar i Noreg
Dvergsoleie

Dvergsoleie (Ranunculus pygmaeus) er ei plante i soleiefamilien. Arten har ei sirkumpolar utbreiing. Planta vert kring 5 cm høg og og har langskafta lysgrøne blad og grann stengel med brune hår. Blomsteren er 6-7 mm brei. Begerblada er lodne og kronblada korte og lysgule. Nøtta har kort kroknebb. Dvergsoleie blømer kring juli månad på fuktige stader og snøleger til fjells. 

Planta veks i alle fjelltrakter i Noreg. Ho er funnen opp til 2230 m i Jotunheimen.

Kjelder

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Dvergsóley» frå ,  den 7. januar 2011.  
 
Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Plantar i Noreg
Soleiefamilien
Arktisk flora
Krypsoleie

Krypsoleie er ei plante i soleiefamilien. Arten har ei sirkumpolar utbreiing og er mykje av ein kosmopolitt. Planta vert kring 20 cm høg og er mørkgrøn, snau eller håra. Krypande stengel med røter ved ledene og opprette greina stenglar. Bladet delt i tre tydeleg skafta flikar. Han har snau nøtt med kort rett nebb. Krypsoleie blømer kring juni månad på fuktige stader og i åkrar. 

Den opphavlege utbreiinga av krypsoleie er i Europa, Nord-Afrika og tempererte delar av Asia. Han finst også innført i Australia, New Zealand, Nord- og Sør-Amerika. Krypsoleie er vanleg gjennom heile Noreg, og er funnen opp til 1230 moh. på Hardangervidda.

Kjelder

Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.
Svensk Wikipedia.

Plantar i Noreg
Soleiefamilien
Giftige plantar
Agung

Gunung Agung er er ein 3 142 meter høg stratovulkan på øya Bali i Indonesia. Vulkanfjellet er det høgste på øya. Det dominerer det ikringliggjande landskapet og påverkar verlaget. Skyene kjem inn frå vest og vert av Agung tømt for vassdamp, slik at vestsida av fjellet er frodig og grøn og austsida turr og gold.

Agung hadde fleire store utbrot i 1963-64, til saman i kring 1900 menneske omkom. Vulkanen er framleis aktiv, med eit stort og svært djupt krater som av og til spyr ut røyk og oske. Frå distanse framstår fjellet som heitt konisk, trass i at det har eit stort krater.

Frå toppen av fjellet er det mogleg å sjå toppen av Gunung Rinjani på øya Lombok, men begge fjelltoppane er ofte innhylla i skyer.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Mount Agung» frå ,  den 7. januar 2011.  

Bali
Vulkanar i Indonesia
VEI-5-vulkanar
Rinjani

Gunung Rinjani er ein 3 726 meter høg stratovulkan på øya Lombok i Indonesia. Han er den nest høgste vulkanen etter Kerinci, og også det nest høgste fjellet i landet.
 
Rinjani er ein av vulkanane som høyrer til vulkanbogen Sunda-bogen. Vulkanbogen oppstod gjennom subduksjon av den oseaniske jordskorpa, som høyrer til den australske tektoniske plata. Vulkanane i Sunda-bogen er for størstedelen høgeksplosive. Rinjani ligg ikkje særleg langt frå Tambora, som hadde eit svært kraftig utbrot i 1815.

Gunung Rinjani nasjonalpark vart oppretta i 1997, fjellet er såleis verna. I den 6 x 8,5 km vide kalderaen ligg den 230 meter djupe kratersjøen Segara Anak. Meir enn 20 landsbyar ligg om kring det som innbyggarane ærar for å vere eit heilag fjell.

Dei siste større vulkanutbrota fann stad i mai 2009 og i mai 2010.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Rinjani» frå ,  den 7. januar 2011.

Bakgrunnsstoff

Vulkanar i Indonesia
VEI-7-vulkanar
Lombok
Kerinci

Gunung Kerinci er ein 3 805 meter høg stratovulkan på øya Sumatra i Indonesia. Det er den høgste vulkanen i Indonesia, og det høgste fjellet på Sumatra. Fjellet ligg i provinsen Jambi, i den sentrale delen av Sumatra, i Barisanfjella nær sørvestkysten på øya og om lag 130 kilometer sør om Padang.

Vulkanen er det mest framståande kjenneteiknet i nasjonalparken Kerinci-Seblat, og reiser seg med barskogskledde bergsider mellom 2 400 og 3 300 meter over det kringliggjande landskapet. Vulkanen er 8 kilometer brei og 25 kilometer lang ved fjellfoten, noko som gjer han avlang i retning nord-sør. Ved toppen finst eit djupt og 600 meter vidt krater som ofte er delvis fylt med eitt grøngult vatn. Kerinci er ein av dei mest aktive vulkanane på Sumatra, siste utbrot fann stad i 2009.

I 1877 tok to mann seg til topps på Kerinci, som dei aller fyrste.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kerinchi» frå ,  den 7. januar 2011.  

Vulkanar i Indonesia
VEI-3-vulkanar
Sumatra
Puncak Jaya

Puncak Jaya (tidlegare Carstenszpyramida) er eit 4 884 meter høgt fjell på den indonesiske delen av Ny-Guinea. Det er det høgste fjellet på den australske kontinentalplata, og det høgste fjellet i Oseania.

Puncak Jaya er det høgste fjellet mellom Himalaya og Andesfjella og det er det høgste fjellet som ligg på ei øy. Puncak Jaya ligg i fjellkjeda Sudirman Range eller Dugundugoo i dei vestlege delane av det sentrale høglandet i provinsen Papua i den indonesiske delen av Ny-Guinea.

Puncak Jaya vart fram til 1960-talet kalla for Carstenszpyramida etter den nederlandske oppdagaren Jan Carstensz. På ein klar dag i 1623 fekk han som den første europear auge på isbreane på toppen av fjellet. Carstensz vart i samtida gjort til lått i Europa då han fortalde at han hadde sett snø på eit fjell nær ekvator. Isbreane finst framleis på toppen af Puncak Jaya, men mildare klima har ført til at dei har vorte stendig mindre.

Fjellet vart klive første gongen i 1962 av eit turlag leia av den austerrikse fjellklatraren Heinrich Harrer, dei andre deltakararane var Albert Huizenga, Russell Kippax og Philip Temple.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Puncak Jaya» frå ,  den 7. januar 2011.  
 

Fjell i Indonesia
Seven Summits
AMFI Nesttun

AMFI Nesttun, tidlegare Nesttunsenteret, er eit kjøpesenter i Fana bydel i Bergen, ca. 10 km sør for Bergen sentrum. Senteret opna i 1996 og har 23 butikkar. Det ligg i Nesttun sentrum, kommunesenteret i tidlegare Fana kommune, som er eit komprimert handels- og serviceområde med i alt 110 verksemder innan handel, post og bank i tillegg til ei rekkje private og offentlege servicefunksjoner. Staden er eit trafikknutepunkt, og Nesttun terminal var førebels endestasjon for byggjetrinn éin i utbygginga av Bybanen i Bergen. Bybanestasjonen Nesttun sentrum vart bygd rett utanfor senteret, og opna 21. juli 2013 då byggjetrinn to i utbygginga av bybanen stod ferdig.

5. november 2015 bytta senteret namn frå Nesttunsenteret til AMFI Nesttun då AMFI Drift AS tok over drifta.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff
 Nettstad om Nesttunsenteret 
 Hordaland - Fremtidig situasjon

Byggverk i Fana
Skipingar i 1996
Kjøpesenter i Vestland
Mårdalen haldeplass

Mårdalen er ein haldeplass på linje 1 på Bybanen. Haldeplassen opna 21. juni 2013 og ligg ved sida av Fanavegen i Fana i Bergen. Denne haldeplassen vart i tidlegare planar kalla Tors veg. Det vart bygd ei gangbru over Fanavegen i tilknyting til haldeplassen. 

17. oktober 2013 vart ei kvinne påkøyrd og drepen då ho skulle krysse bybanesporet på haldeplassen.

Kjelder
 BT - Bybanen i mål ved Lagunen

Fotnotar

Stasjonar på Bybanen
Fana
Samferdsle i Bergen
Jarnbanestasjonar opna i 2013
Slaget ved Crécy

Slaget ved Crécy (moderne fransk: la Bataille de Crécy; moderne engelsk: Battle of Crécy, på engelsk òg stava Cressy) var eit av dei viktigaste slaga i løpet av hundreårskrigen og vart utkjempa av ein hovudsakleg engelsk-walisisk hær kommandert av kong Edvard III av England og ein større fransk hær støtta av genovesiske armbrøstskyttarar kommandert av kong Filip VI av Frankrike 26. august 1346 nær Crécy-en-Ponthieu nord i Frankrike. Kombinasjonen av nye våpen, det vart nytta kanonar kanskje for første gong i eit europeisk slag, og taktikkar har fått mange historikarar til å rekna dette slaget som byrjinga på slutten av det klassiske riddarskapen. Den engelske hæren nytta hovudsakleg langbogeskyttarar mot dei franske tunge kavaleristane og armbrøstskyttarane, og deira bruk av taktikk og overlegne våpen sikra dei ein knusande siger i slaget. Dette var den første av dei tre store engelske sigrane under hundreårskrigen; dei to andre var slaga ved Poitiers i 1356 og Azincourt i 1415.

Bakgrunnsstoff 

Hundreårskrigen
Franske slag
Hendingar i 1346

af:Crécy-en-Ponthieu
Slaget ved Agincourt

Slaget ved Agincourt var eit større slag i løpet av Hundreårskrigen. Det vart utkjempa mellom engelske og franske styrkar nær Agincourt ved elva Somme i det nordlege Frankrike den 25. oktober 1415, på festdagen for dei heilage brørne Crispin og Crispinian. Den engelske hæren var under leiing av Henrik V, òg i nærkampane. Den franske kongen Karl VI var svekka av sjukdom og mentale problem, så dei franske styrkane vart av den grunn leidde av den såkalla Connétable av Frankrike, Charles d'Albret og ei rad framståande adelsmenn frå Armagnac-partiet. Slaget er vidgjete for bruken av den engelske langbogen, som saman med utnyttinga av terrenget og den våte marka meir enn vog opp for skilnaden i talet på soldatar.

Slaget er særleg kjent frå William Shakespeare sitt skodespel Kong Henrik V, der kong Henrik viser til Crispin og Crispinian i sin vidgjetne tale til soldatane før slaget (akt IV, scene 3).

Bakgrunnsstoff

 Barker, Juliet: Agincourt: The King, the Campaign, the Battle (amerikansk utgave: Agincourt : Henry V and the Battle That Made England), London: Little, Brown. 2005, ISBN 9780316726481.
 Mortimer, Ian: 1415: Henry V's Year of Glory, London, 2009 Bodley Head. ISBN 9780224079921.

Hundreårskrigen
Franske slag
Hendingar i 1415
Jonsokkollslekta

Jonsokkollslekta er ei planteslekt i lepeblomsterfamilien. Dette er fleirårige plantar med grov ugreina stengel og tettblada blomsterstand. Blå blomstrar. Krona sit på etter at ho er visna. Tre artar veks i Noreg.

Artar i Noreg:
 Jonsokkoll (Ajuga pyramidalis)
 Krypjonsokkoll (Ajuga reptans)
 Storjonsokkoll (Ajuga genevensis)

Plantar i Noreg
Leppeblomfamilien

Kjelder
Dansk wikipedia.
Johannes Lid, Norsk-svensk-finsk flora, Det Norske Samlaget, 1985.
Planteslekta Prunella

Prunella eller blåkollslekta er ei planteslekt i lepeblomsterfamilien. Dette er små fleirårige plantar. Nedre delen av stengelen er krypande. Dei har store blomstrar i eit hovud i toppen som kan vera blå eller fiolett eller sjeldnare kvit på farge. 

Ein art veks i Noreg, blåkoll (Prunella vulgaris).

Kjelder
Dansk wikipedia.
Johannes Lid, Norsk-svensk-finsk flora, Det Norske Samlaget, 1985.

Plantar i Noreg
Leppeblomfamilien
Skjoldberarslekta

Skjoldberarslekta er ei planteslekt i lepeblomsterfamilien. Dette er plantar der blomstrane snur til same side. Begerlepane er udelte, tverre, den øvre med pukkel på ryggen (skjoldet). Lang røyrforma krone. 

Éin art frå slekta veks i Noreg, skjoldberar (Scutellaria galericulata).

Kjelder
Tysk Wikipedia.
Johannes Lid, Norsk-svensk-finsk flora, Det Norske Samlaget, 1985.

Plantar i Noreg
Leppeblomfamilien
Dåslekta

Dåslekta (Galeopsis) er ei planteslekt i lepeblomsterfamilien. Medlemene er eittårige ugrasplantar, dei har lange leder nede, korte oppe, og store blad under dei øvre blomsterkransane. Blomstrane har beger med stive broddspisse tenner. Dei har krone med lang røyr, heil overlepe og tredelt underlepe.

Fem artar veks i Noreg:
 Guldå (Galeopsis  speciosa)
 Kvassdå (Galeopsis tetrahit)
 Vrangdå (Galeopsis bifida)
 Dundå (Galeopsis ladanum)
 Smaldå (Galeopsis angustifolia)

Kjelder

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Hanekro» frå ,  den 7. januar 2011.  
 

Dansk Wikipedia.
Johannes Lid, Norsk-svensk-finsk flora, Det Norske Samlaget, 1985.

Bakgrunnsstoff

Leppeblomfamilien
Medisinplantar
Giftige plantar
Svinerotslekta

Svinerotslekta (Stachys) er ei planteslekt i lepeblomsterfamilien. Slekta omfattar rundt 300 artar. Dei veks naturleg i Europa, Afrika, Asia, Australia og Nord-Amerika. Kinaskokk (S. affinis) blir dyrka som rotfrukt.

Plantar i svinerotslekta er eit- eller fleirårige urter, halvbuskar eller buskar. Blada er enkle og heilranda eller tanna. 
Blomane er 1-2 cm lange og sit anten i toppen av stilken eller i axilen, mellom oversida av bladstilk og stengel.
Dei har beger med fem eller ti nervar. Dei kan vera kvite, rosa, lilla, raude eller lysegule på farge. Krona kan ha om lag like lang overlepe som underlepe.

Artar i Noreg

Åtte artar av slekta veks i Noreg. Fleire av dei veks berre på avfallsplassar eller er forvilla frå hagar og elles lite utbreidde.

Norske artar:
 Betonie (Stachys officinalis)
 Prydbetonie (Stachys macrantha)
 Skogsvinerot (Stachys sylvatica)
 Åkersvinerot (Stachys palustris)
 Lækjesvinerot (Stachys recta)
 Småsvinerot (Stachys arvensis)
 Orientsvinerot (Stachys annua)
 Lammeøyre (Stachys byzantina)

Galleri

Kjelder

Johannes Lid, Norsk-svensk-finsk flora, Det Norske Samlaget, 1985.

Denne artikkelen bygger på «Stachys» frå , og «Syskesläktet» frå  den 13. september 2019.  
 

Plantar i Noreg
Leppeblomfamilien
St Olaf's Church i Wasdale Head

St Olaf's Church i Wasdale Head i Cumbria i Nordvest-England er ei av dei minste kyrkjene i England, kan hende den aller minste. Kyrkja ligg vakkert til i ein lund med barlind i nærleiken av det høgste fjellet og den djupaste innsjøen i Lake District National Park, og er rekna som «fjellklatrarkyrkja» i England.

Namnet St Olaf's Church er frå 1977; tidlegare hadde kyrkja vore utan namn. Det var presten i kyrkja på denne tida, som hadde vener i Noreg, som gjorde framlegg om at kyrkja vart vigsla til den norske helgenkongen Heilag-Olav eller Sankt Olav. Dei eldste kjeldene som nemner kyrkja er frå 1550, men ein reknar med at ho er eldre. Ifylgje tradisjonen skal taksperrene i kyrkja opphavleg ha vore spanta i eit vikingskip.

Bakgrunnsstoff
 Wasdale - St Olaf's Church at Visit Cumbria 

Kyrkjer i England
Sjunkhatten nasjonalpark

Sjunkhatten nasjonalpark (Dávga suoddjimpárkka) er ein norsk nasjonalpark som ligg i eit kupert fjell- og dalområde i Nordland; nord for Bodø og sør/vest for Sørfolda-fjorden. Parken vart oppretta i 2010, for å «ta vare på et stort, sammenhengede og villmarkspreget naturområde som inneholder særegne, representative økosystemer og landskap, og som er uten tyngre inngrep». Den dekker eit område på 417,5 km2.

Nasjonalparken ligg i kommunane Bodø, Fauske og Sørfold. Parken har blitt lansert som «Barnas nasjonalpark», og regjeringa ønskjer å legge vekt på spesiell tilrettelegging og utvikling av tilbod retta mot barn og unge.

Geografi, landskap, geologi 
Landskapet er prega av erosjon frå isbrear, med spisse toppar og avrunda fjell, dalbotnar og morenar. Området har mange elver og vatn, og viltre fjellelver pregar landskapet.

Det finst fleire sjeldne plante- og dyreartar. Av desse er 18 såkalla raudlisteartar.

Verneområdet har òg ein sjeldan høg grottetettleik og framstår som et av de viktigaste grotteområda i Noreg.

Forvaltning og bruk av området 
Næringsinteressene i verneområdet er knytt til tradisjonelle næringar. Duokta reinbeitedistrikt ligg innanfor nasjonalparken og har beiteinteresser i store delar av området. Jordbruket har òg beiteinteresser, det beiter fleire tusen sauer innanfor nasjonalparken.

Referansar 
Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
Informasjonsside om Sjunkhatten nasjonalpark  hos Direktoratet for naturforvaltning.
 regjeringen.no: Pressemelding ved opprettinga 5.2.2010

Nasjonalparkar i Noreg
Verneområde i Nordland
Bodø kommune
Fauske kommune
Sørfold kommune
Verneområde oppretta i 2010
Staal Jørpeland Idrettslag

Staal Jørpeland Idrettslag (stifta 1919) er eit idrettslag frå Jørpeland like utanfor Stavanger. Idrettslaget består av friidrett-, handball- og fotball-lag.

Fotball
Staal Jørpelands fotballklubb vart stifta i 1919. Herrelaget spelar i 3. divisjon avdeling 3. Heimedraktane er grøne med svarte loddrette striper, medan bortedrakten er kvit. Staal Jørpeland IL spelar heimekampane på Jørpeland stadion. Trenar for A-laget er den tidlegare Bryne-spelaren Hallgeir Hinna.

Bakgrunnsstoff 
Offisiell nettstad: http://www.staal-il.no

Idrettslag i Rogaland
Strand kommune
Skipingar i 1919
Fotballag i Rogaland
Jørpeland stadion

Jørpeland stadion er eit idrettsanlegg på Jørpeland i Strand kommune. Banedekket på fotballbanen er naturgras. Staal Jørpeland Idrettslag spelar heimekampane sine her. Anlegget på Jørpeland er klassifisert som eit sentralanlegg, og dermed er Strand kommune ansvarlege for drifta.

Byggverk i Strand
Idrettsanlegg i Rogaland