alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Andrine

Andrine er eit kvinnenamn, danna av Andreas, som tyder 'mann', og den kvinnelege namneendinga -ine. Namnedagen blir feira 3. juli i Noreg.

Namnet er mellom anna kjend i Danmark og Noreg. Det var mykje brukt på 1600- og 1700-talet, særleg på Austlandet, Nord-Noreg og i Møre og Romsdal, men gjekk nesten ut av bruk i løpet av 1900-talet. Bruken tok seg med eitt kraftig opp mot slutten av hundreåret, før han minka igjen rundt byrjinga av 2000-talet. 1. januar 2004 var det 978 kvinner som hadde Andrine som første fornamn i Noreg. I 2015 var talet stige til 1 596. I Danmark er namnet derimot særs sjeldan, med 6 namneberarar i 2015.

Namneberarar 
 Andrine Sæther (f. 1964), norsk skodespelar
 Andrine Flemmen (f. 1974), norsk alpinist
 Andrine Hegerberg (f. 1993), norsk fotballspelar

Annan bruk 
 Andrine og Kjell er roman av Gisken Wildenvey frå 1934
 Andrine og Kjell er ein film frå 1952.

Liknande namn
 Andrea
 Andreana
 Andrette
 Andri, Andria, Andriana
 Andrielle
 Andrienne
 Andrietta

Kjelder 

«Andrea», thinkbabynames.com

 Delar av denne artikkelen bygger på «Andrine» frå , den 18. juli 2009. 

Kvinnenamn
Norske førenamn
Førenamn av gresk opphav
Andrine Flemmen

Andrine Flemmen () er ein norsk slalåmkøyrar. Andrine Flemmen vart fødd i Molde. Ho deltek i utforkøyring, storslalåm, super G og vanleg slalåm. Flemmen har vunne tre verdscuprenn i storslalåm.

Folk frå Molde
Norske alpinistar
Norske deltakarar under vinter-OL 1998
Norske deltakarar under vinter-OL 2002
Norske Skal vi danse-deltakarar
Tryggve Gran

Jens Tryggve Herman Gran () var ein norsk flygar, fotballspelar, polarforskar, og forfattar frå Bergen. Han er i dag særleg kjend for å vere den fyrste som flaug over Nordsjøen, sommaren 1914.

Liv

Bakgrunn
Gran vart fødd i Bergen, der faren var skipsbyggmeister. 12. juli 1908 i Göteborg var han ytre venstre på det fyrste norske fotballandslaget. Noreg møtte heimelaget Sverige og tapte 3-11. Klubbfotball spela han for Oslo-klubben Mercantile.
 	
Gran var åra 1910-13 med på Scotts sørpolekspedisjon som ski-instruktør. Han var med i den patrulja som vart send ut for å leita etter Robert Falcon Scott og fylgjet hans. Til slutt vart Scott og mennene funne ihelfrosne.

Fyrstemann over Nordsjøen
Den 30. juli 1914 flaug Gran som den aller fyrste over Nordsjøen. På ferda trong han fire timar og til minuttar frå Cruden Bay i Skottland til Revtangen ved Orre i Klepp kommune på Jæren med eit Blériot-fly. Hendinga fekk ikkje så stor merksemd, av di fyrste verdskrig braut ut samstundes. Nordsjøflyginga var ei bragd, på line med Louis Blériot si flyging over den engelske kanalen fire år tidlegare. Under verdskrigen deltok Gran som flygar i teneste for Storbritannia, og fekk grad av major.

Omdøme
Gran vart utnemnd til riddar av 2. klasse av St. Olavs Orden i 1915, men leverte utmerknaden tilbake i 1925.

Under andre verdskrigen var Tryggve Gran medlem i Nasjonal Samling. Denne medlemskapen vart utnytta i nazipropagandaen. I 1944 vart det gitt ut eit norsk frimerke, NK 325, til minne om nordsjøflyginga 30 år tidlegare.

I 1971 vart eit minnesmerke over den fyrste Nordsjø-flyginga avduka i Cruden Bay. Også i Klepp kommune er det sett opp eit minnesmerke. Bleriot-flyet som Gran nytta under nordsjøflyginga er del av samlinga til Norsk Teknisk Museum i Oslo. 

Gran døydde i Grimstad i 1980.

Verk 
 «Hvor sydlyset flammer» (1915)
 «Under britisk flagg; krigen 1914-18» (1961)
 «Første fly over Nordsjøen» (1964)
 «Fra tjuagutt til sydpolfarer» (1974)

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 Tryggve Gran - Norges første flygerhelt
 Tryggve Gran collection- arkivmaterial
 90 år siden Gran fløy over Nordsjøen  Stavanger Aftenblad

Norske flygarar
Antarktiske polfararar
Norske oppdagarar
Norske forfattarar
Norske fotballspelarar
Norske offiserar
Nordmenn frå fyrste verdskrigen
St. Olavs Orden
Folk frå Bergen
Morsmål

Morsmål er ei nemning brukt om det språket ein talar kan best, som regel fordi ein lærer det av familien sin under oppveksten. Ein kan ha eitt morsmål, men det er òg mogleg å veksa opp som fleirspråkleg der ein meistrar to eller fleire språk like godt.

Grunnen til at det blir kalla «morsmål» er at mødre som regel er dei som har mest kontakt med ungane sine frå dei er nyfødde og tek til å ta til seg språk. Ungar som veks opp i samfunn der eit anna enn foreldra sitt språk er dominerande kan likevel få dette språket som morsmål i staden.

Språk
Pornografi

Pornografi, eller porno (frå gresk porno−, skjøkje, og −graphia, teikning eller skrift), er framstilling av seksuell åtferd med opphissing som siktemål.
Det er definert i Store norske leksikon som «fremstillinger som søker å virke seksuelt opphissende [...] i form av ord, bilder, film.»

Historie 

Menneskja har forma nakne og seksualiserte kunstverk frå urtida, men det er usikkert kva føremålet har vore med dei. Frodige figurar som Venus av Willendorf og erotiske utskjeringar frå indiske Khajuraho har truleg hatt heilag tyding heller enn opphissande. På den andre sida kan slike skaparverk godt ha verka som pornografi likevel. Spørsmålet om kva som er pornografi og kva som er kunst har vore debattert talrike gonger.

Pornografi og samfunnet 
Ulike samfunn har svært ulike oppfattingar av kva som er pornografi og om det er godt eller dårleg. Medan avbilding av erotiske handlingar er heilt greitt ein stad, er den minste nakenheit forboden ein annan. Dette har samband med korleis samfunnsmoralen ser på nakenheit og sex.

Noreg 
Noreg har lenge avgrensa laging og vising av pornografi gjennom lovverket. Det meste av pornografi er forboden å visa offentleg dersom det vekkjer alminneleg harme, og gjennom tidene har det variert kor mykje som skulle til for å få medhald i sensur hjå rettsvesenet. Med tilvising til ytringsfridom og kunstnarleg fridom blir somme tider litterære, grafiske og filmatiske verk som mange vil kalla pornografi, lagde fram offentleg for å provosera.

Visse former for pornografi kan vera ulovlege å laga, selja, eiga eller visa offentleg, slik som barneporno og dyreporno. Andre former for pornografi er for så vidt lovlege, men blir oftast selde ulovleg som uregistrert videofilm.

Sjå også 
 Erotikk
 Seksualitet

Kjelder

Erotika
Seksualitet
Kjuker

Kjuker er soppar som lagar sidestilte, harde fruktlekamar på ved, gjerne stammer og greiner. Kjuker vert normalt ikkje rekna som matsoppar.

Morfologi 
Sporane sit i eit porelag. Kjukene kan vera fleirårige, som knuskkjuke og raudrandkjuke, eller eittårige, som t.d. silkekjuke og svovelkjuke. Fruktlekamane er vanlegvis treharde, seige eller korkaktige.

Økologi 
Dei fleste kjuker bryt ned ved og er årsak til kvitråte eller brunråte. Ved kvitråte vert både cellulose og lignin brote ned; ved brunråte, vert berre cellulosen nedbroten, og det brune ligninet vert liggjande att. Kjukene gjer vidare nytte for seg ved å bryte ned daud ved. Nokre kjuker går til åtak på levande tre, som t.d. rotkjuke på gran og svovelkjuke på lauvtre (t.d. eik), andre kjuker går til åtak på tre som er svekka, t.d. knivkjuke på bjørk. Dei fleste kjukene går på daude eller døyande tre, velta stammer, fallved, vedrestar eller på trekonstruksjonar.

Kjelder 
 «Kjuker» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 28. desember 2009.

Sopptypar
Folkelege namn på sopp
Blyantkvessar

Ein blyantkvessar er ein reiskap til å kvesse blyantar med.

Han blei funne opp lenge etter at blyanten blei teken i bruk. Før brukte ein kniv til til å spikka sidene av blyantenden for å gjera han kvass. Blyantkvessaren gjorde jobben enklare og gav eit jamnare resultat.

Den franske matematikaren Bernard Lassimone var den første som søkte om patent på blyantspissarar, i 1828. I 1847 fann Therry des Estwaux opp den handdrivne blyantspissarkverna. Det er usikkert kven som først fann opp den elektriske blyantspissaren, men det kan ha vore New York-firmaet Hammacher Schlemmer som først byrja å selja slike tidleg på 1940-talet etter at Raymond Loewy hadde oppfunne han.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Pencil sharpener» frå ,  den 22. oktober 2005.

Bakgrunnsstoff

Skrivereiskapar
Kontorrekvisita
Moderniseringsdepartementet

Moderniseringsdepartementet er eit tidlegare norsk departement. Saksfeltet til departementet vert frå 1. januar 2006 teke hand om av Fornyings- og administrasjonsdepartementet. Moderniseringsdepartementet vart oppretta den 1. oktober 2004 og overtok saksfeltet til delar av Nærings- og Handelsdepartementet og Arbeids- og administrasjonsdepartementet.

Tidlegare norske departement
Kattemaling

Nokre kattedyr lagar ein lyd som vert kalla kattemaling  (også kalla purring eller spinning). Detaljane i lyden varierer frå katt til katt (i styrke, tone, osb), og mellom dei einskilde katterasane, men kan generelt skildrast som ei låg summing eller murring. Nokre kattar mel so høgt at heile kroppen vibrerer. Kattepurr ligg mellom 27 og 44 hertz.

Korleis kattedyra mel 
Når kattar mel sender hjernen rytmiske nervemeldingar til strupehovudet på katten; opp mot 25 meldingar i sekundet. Dette får stemmebanda til katten til å stramme seg og opne seg på annankvar nervemelding, og når stemmebanda er stramma kjem det praktisk tala ikkje noko luft gjennom strupehovudet. I kombinasjon med at katten pustar roleg og regelbunde oppstår det eit kort puff kvar gong stemmebanda vert stramma, og straumen av om lag 25 korte puff i sekundet dannar det vi kjenner som purrelyden.

Dei ulike kattedyra kan anten male eller brøle; det finst ingen kattedyr som kan gjere begge delar. I regelen kan små kattedyr berre male, medan store kattedyr berre kan brøle — men her finst det fleire unnatak; mellom anna geparden, som vert rekna som eit stort kattedyr, men likevel mel.

Historiske teoriar 
Kattemaling var lenge eit stort mysterium og tidlegare har fleire teoriar vorte framlagde. Mellom anna vart det lenge hevda at kattar hadde eit eige «maleorgan», men dette organet vart aldri funne. Ein annan av teoriane gjekk ut på at lyden oppstod som følgje av at blod vart pumpa gjennom hovudpulsåra på ein spesiell måte.

Kvifor kattedyr mel 
Det er framleis ikkje klårt kva som gjer at kattar mel. Mange huskattar mel når dei vert gjevne positiv merksemd (til dømes stryking) av menneske, noko som fører til at dei fleste reknar kattemaling som eit teikn på velvære. Men det er ikkje berre når kattedyr er nøgde at dei mel; dei kan òg male når dei er utrygge, nervøse eller kjenner smerte. Nokre teoriar går på at maling kan vere ein måte å «trøyste» eller roe seg sjølv ned på, eller eit uttrykk for at katten er underdanig. Innan andre teoriar vert det hevda at malinga er eit uttrykk for at katten ønskjer, treng eller får merksemd; det vere medkjensle eller medisinsk. Det vert òg hevda at maling reduserer smerte, fungerer lækjande og til og med at det styrker beinbygnaden til katten.

Hokattar er kjende for å male medan dei føder. I den situasjonen kan malinga fungere smertedempande og lækjande for den fødande katten, samstundes som det òg bind mor og kattunge saman. Ein reknar med at malinga fungerer som ein signaliseringsmekanisme som mora nyttar for å kalle på små og nyfødde kattungar for å pleie dei. Nyfødde kattar kan ikkje sjå, høyre eller lukte i særleg stor grad, men klarar truleg å kjenne vibrasjonane frå den malande mora.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Kattens atferd: maling 
 Kattespråkets ABC 

Dyrelydar Kattelydar Kattedyr
Kultur- og vitskapsdepartementet

Kultur- og Vitskapsdepartementet vart danna i 1982 og sidan nedlagt i 1990. Departementet sine ansvarsområder vart då overførte til Kyrkje- og kulturdepartementet og Utdannings- og forskingsdepartementet.

Departementet kom til under Kåre Willoch si regjeringstid, fordi Lars Roar Langslet var katolikk, og kunne difor ikkje råda over Den norske kyrkja.

Statsrådar 
 1982-1986 Lars Roar Langslet (H)
 1986-1989 Hallvard Bakke (AP)
 1989-1990 Eleonore Bjartveit (KrF)

Kjelder 
 «Kultur- og vitenskapsdepartementet, et departement med særdeles kort levetid» frå plata «Tung, tung politisk rock» av Black Debbath
 odin.dep.no

Tidlegare norske departement
Måling

Måling er ei generell nemning på fleire typar flytande produkt som vert nytta til å legge pigment på overflater. Måling består av bindemiddel, tynningsmiddel, fargestoff (pigment) og ymse tilsetningar.

Den viktigaste komponenten er bindemiddelet, som både skal binda målinga til underlaget, og binda saman pigmenta i målinga. Bindemiddelet er tørt eller tjuktflytande, og er difor tynna ut med ei væske som fordampar når målinga er smurd utover. Eigenskapane til bindemiddelet og tynningsvæska avgjer kva slags måling det er.

Oljemåling 

I gamle dagar vart oljemåling laga med linolje, men i dag nyttar ein alkyd. Tynningsmiddelet er white spirit, som i til dømes husmåling utgjer frå 20 til 60 (men vanlegvis mellom 30 og 40) prosent av målinga. Tynningsmiddelet fordampar raskt, og deretter reagerer alkydet kjemisk med oksygen frå lufta og blir tørt. For at denne prosessen skal gå raskare, tilset ein alltid ein katalysator som er ei metallsambinding av kobolt og zirkonium.

Bindemiddelet i moderne husmåling kan i tillegg ha innreagert ei silikonsambinding for å gjera målinga meir haldbar.

Vassbasert måling 

Den vanlegaste vasstynna målinga er akrylmåling. I motsetnad til oljemåling, som herdar gjennom oksidering, er vassbasert måling tørr så snart vatnet har fordampa. Under fordaminga smeltar akrylmolekyla saman gjennom sintring og dannar ein film som er svært sterk. Difor er vassbasert akrylmåling meir brukt til utandørs måling enn oljebasert måling.

Akryl har lita evne til å trengja inn i underlag som tre, og difor trengst det gjerne grunning før sjølve målinga blir påført.

Bruksområde 

Måling er særs utbreidd, og ei eller anna form for måling vert nytta på dei fleste objekta vi har rundt oss i kvardagen: 
 Tremåling
 Kunstmåling
 Vegmerking

Bakgrunnsstoff 

Farge
Biletkunst
Materiale
Carlos Rivero Aguero

Carlos Rivero Aguero () var ein cubansk politikar. Han var Batista-regimet sin presidentkandidat ved valet i 1958. Han vann valet 3. november 1958, men gjekk i eksil i USA 1. januar 1959.

Cubanske politikarar
Mari Maurstad

Mari Maurstad () er ein norsk skodespelar. Maurstad debuterte på Den Nationale Scene i Bergen i 1978 i Kong Lear av Shakespeare. Ho har vore fast tilsett på Nationaltheatret sidan 1981 og i tillegg medverka i mange ulike fjernsynsprogram og dubba ei rekkje teiknefilmar. Ho er dotter av Alfred Maurstad og halvsyster til Toralv Maurstad og gift med musikaren Aage Kvalbein.

I 2008 vann ho Heddaprisen for tolkinga si av Miss Lamont i Singin' in the Rain på Oslo nye teater.

Norske skodespelarar
Folk frå Oslo
Norske Skal vi danse-deltakarar
Vinnarar av Heddaprisen
Bjarne Håkon Hanssen

Bjarne Håkon Hanssen () er ein norsk politikar for Arbeiderpartiet, og var statsråd for Arbeids- og sosialdepartementet i regjeringa Stoltenberg II. Han vart innvalgt på Stortinget frå Nord-Trøndelag fylke i 1997, og var vararepresentant i perioden 1993–1997.

Han var statsråd for Landbruksdepartementet i regjeringa Stoltenberg I mellom 2000 og 2001. Det var han igjen for Arbeids- og sosialdepartementet frå 2005 til 2008, og sidan det for Helse- og omsorgsdepartementet. Han har òg vore nestleiar i Næringskomiteen i Stortinget. Han er utdanna lærar ved Levanger Lærerhøgskole. Mellom 1980 og 1982 var han leiar for Arbeidernes ungdomsfylking i Nord-Trøndelag.

Ei av Hanssen sine kampsaker som landbruksstatsråd var reduksjon av matvaremomsen frå 24 til 12 prosent. Målet var å gjera matvarer billegare for forbrukarane. I ettertid synte det seg at mykje av reduksjonen fall vekk i mellomledda. Han var òg ei tid nøydd til å stengja landegrensene for utanlandsk kjøt på grunn av munn- og klovsjuke i EU-området.

Regjeringsdeltaking 
 17. mars]] 2000–19. oktober]] [[2001 – statsråd i Landbruksdepartementet.
 17. oktober 2005–20. juni 2008 – statsråd i Arbeids- og sosialdepartementet.
 20. juni 2008–20. oktober 2009 – statsråd i Helse- og omsorgsdepartementet.
 2. oktober–20. oktober 2009 – settestatsråd i Arbeids- og inkluderingsdepartementet

Stortingskomitear 
 1997–2001 – nestleiar i Næringskomitéen i Stortinget til 17. mars 2000.
 1997–2001 – varamedlem av Valkomitéen i Stortinget til 17. mars 2000.
 2001–2005 – fyrste nestleiar i Sosialkomitéen i Stortinget.

Bakgrunnsstoff 
 Biografi på Stortinget.no
 Biografi på Regjeringen.no

Statsrådar i Regjeringa Stoltenberg I
Folk frå Namsos
Stortingsrepresentantar for Nord-Trøndelag
Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar 1997-2001
Stortingsrepresentantar 2001-2005
Sylvia Brustad

Sylvia Brustad () er ein norsk Arbeidarparti-politikar som har vore statsråd og stortingsrepresentant fleire gonger, sist som statsråd i Nærings- og handelsdepartementet frå 2008 til 2009. Før ho vart politikar på heiltid i 1989 arbeidde ho i eit par år som journalist.

Brustad er fødd i Elverum i Hedmark. Ho vart uteksaminert frå vidaregåande skule i 1983, og byrja deretter på medielinja ved Arbeiderbevegelsens Folkehøgskole i Ringsaker i 1985. Då ho var ferdig der, i 1987 byrja ho å arbeide som journalist i bladet LO-aktuelt. Dette året vart ho også medlem av Hedmark fylkesting. Året etter byrja ho i Ap-bladet Aktuelt perspektiv. 

Deretter, i 1989, vart ho vald inn på Stortinget frå Hedmark. Ho har vore stortingsrepresentant i alle periodar sidan då. Brustad har vore varamedlem og medlem av ymse stortingskomitéar, i tillegg til leiar i Sosialkomiteen (1993–1996) og Kommunalkomiteen (1997–2000). Forutan varamedlem i ulike grupper og delegasjonar på Europa-nivå, har ho sidan 1998 vore delegat til Generalforsamlinga i SN, i tillegg til at ho var medlem av Europautvalet frå 1997 til 2000. Ho har også hatt tillitsverv i eige parti, som medlem av det kvinnepolitiske utvalet til Arbeidarpartiet (1990–1992) og seinare leiar (1992–1998). Dessutan har ho vore, og er, medlem i sentralstyret til Arbeidarpartiet (1992–1998, 2003– ).

Den fyrste regjeringsmedlemskapen sin fekk ho som barne- og familieminister i regjeringa Jagland frå 1996 til 1997. Då Arbeidarpartiet igjen kom i regjering i 2000, vart ho kommunal- og regionalminister i regjeringa Stoltenberg I. I den noverande regjeringsperioden har ho hatt to ulike postar. Fyrst var ho helse- og omsorgsminister frå oktober 2005 til juni 2008, då ho vart nærings- og handelsminister fram til oktober 2009.

Kjelder 
 Biografi på Stortinget.no
 Artikkelen «Sylvia Brustad» på Wikipedia på bokmål og riksmål.

Norske barne- og familieministrar
Norske kommunalministrar
Norske helseministrar
Norske nærings- og handelsministrar
Statsrådar i Regjeringa Jagland
Statsrådar i Regjeringa Stoltenberg I
Statsrådar i Regjeringa Stoltenberg II
Ap-statsrådar
Stortingsrepresentantar 1989-1993
Stortingsrepresentantar 1993-1997
Stortingsrepresentantar 1997-2001
Stortingsrepresentantar 2001-2005
Stortingsrepresentantar 2005-2009
Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar for Hedmark
Ap-politikarar i Hedmark
Fylkesmenn i Hedmark
Folk frå Engerdal
Landskap i Finland

I Finland finst det ni historiske landskap, men i samband med reforma av områdeinndelinga av landet i 1997 vart det innført ei ny kommunalrettsleg eining som òg blir kalla landskap. Det finst tjue slike nye landskap, og i Finland er det no som regel dei ein talar om når det er snakk om landskap. Dei nye landskapa byggjer for ein stor del på ei underinndeling av 
dei historiske landskapa.

Landskap i Finland 

 StatistikcentralenSpråk efter ålder och kön enligt landskap 1990 - 2008

Sjå også 
 Historiske landskap i Finland
 Len i Finland
 Kommunar i Finland

Bakgrunnsstoff 
 Finlands områdesindelning 
 Landskapsförbunden

 
Finland
Finsk geografi
Oseanografi

Oseanografi er vitskapen om havet og omhandlar all utforsking av havet, grensene og topografien til havet, det levande og døde innhaldet, dei kjemiske og fysiske eigenskapane til vatnet og prosessane som skjer i havet. 

I norsk språkbruk er det vanleg å skilje mellom fysisk oseanografi, som omhandlar den fysiske karakteren og dynamikken til vatnet, kjemisk oseanografi, som omhandlar kjemien i vatnet, og marinbiologi, som omhandlar plate- og dyrelivet i havet, livsvilkåra deira, fordelinga og vekselverknaden deira. Eit anna felt er marin geologi som knyt seg til petroleumsinteressene og boring på kontintenalsokkelen og grunne havområde.

Historie
Havforskinga byrja som eit sjølvstendig fagfelt med fleire store oseanografiske ekspedisjonar på siste halvdel av 1800-talet, og særleg var den britiske Challenger-ekspedisjon i 1872–1876 grunnleggande for faget. Norsk havforsking byrja med Den norske Nordhavsekspedisjon 1876–1878, men vart særleg aktiv frå 1900 då fiskeriundersøkingane fekk eit eige fartøy, D/S «Michael Sars». Fleire norske oseanografar var banebrytande i si tid, som Henrik Mohn og G. O. Sars, og seinare Haaken Hasberg Gran, Bjørn Helland-Hansen, Johan Hjort og Fridtjov Nansen.

Det internasjonale samarbeidet vart organisert i 1902 med Det internasjonale rådet for havforsking (ICES). Noreg er òg medlem av SN-organisasjonen Intergovernmental Oceanographic Commission, eller IOC, som vart oppretta i 1960.

Kjelder

Geofysikk
Sankt Michel

S:t Michel (finsk Mikkeli) er ein by i landskapet Södra Savolax. S:t Michel har om lag 46 500 innbyggjarar og har eit areal på 1 622,11 km². 

S:t Michel er einspråkleg finsk.

Under andre verdskrigen frå 1939 til 1945 var den finske hovudstaben lagt til S:t Michel.

Bygningar
 S:t Michel domkyrkje, arkitekt Josef Stenbäck

Byar i Finland
Historiske landskap i Finland

I Finland finst det 9 historiske landskap (10 om ein reknar med den gamle delen av Västerbotten som låg aust for Torne älv), men i samband med reforma av landets områdeinndeling i 1997 var tdet innført ei ny kommunalrettsleg eining som også blir kalla landskap. Det finst tjue slike nye landskap, og i Finland er det no som regel dei ein meiner når ein talar om landskap.

Historiske landskap i Finland

Sjå òg 
Landskap i Finland

finsk historie
Stephen Hawking

Stephen William Hawking () var ein engelsk teoretisk fysikar, astrofysikar og matematikar. 

Hawking har vore professor i matematikk ved Cambridge University sidan 1980.  Hawking vart 20 år gamal råka av ein ulækjeleg og progressiv nevromotorisk sjukdom, som òg påverka hjernefunksjonane. Men han fullførte studia, og med hjelp frå kona, medarbeidarar og studentar har han likevel klart å formidle verdfulle idear og utforme nye teoriar av stort verd innan sine felt.

Arbeidsområda hans har vore romtid-teorien og særskild dei anomaliane i romtida kalla singularitetar. Sidan 1970 har dei viktigaste undersøkingane hans omfatta gravitasjonskollaps og eigenskapane ved svarte hòl. Seinare har han arbeidd med å formulere ein einskapleg teori for gravitasjonsteori og kvanteteori. Forskinga hans indikerer at svarte hòl ikkje eksisterer æveleg, men snarare «eimar» langsamt bort. 

Hawking har skrive fleire populærvitskaplege bøker, mellom anna The Very Early Universe (1983), A Brief Historie of Time. From Big Bang to Black Holes (1988, norsk omsetjing Univers uten grenser, 1988), Black Holes and Baby Universes (1993, norsk omsetjing Svarte hull, babyuniverser og andre essays, 1993), The Nature of Space and Time (1996) og The Universe in a Nutshell (2001).

Hawking har fått mange prisar og utmerkingar, mellom anna Einsteinmedaljen 1979, Royal Astronomical Society sin gullmedalje i 1985, Copleymedaljen i 2006 og Presidentens fridomsmedalje frå USA i 2009.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Stephen Hawkings nettside
 Stjerneprofessorens teori om Gud og evigheten - intervju i Aftenposten 26. februar 2006

Folk frå Oxford
Folk frå St. Albans
Engelske fysikarar
Engelske astronomar
Kosmologar
Relativistar
Teoretiske fysikarar
Engelske sakprosaforfattarar
Elevar ved University College, Oxford
Elevar ved Trinity Hall, Cambridge
Medlemmar av Royal Society
Medlemmar av American Philosophical Society
Medlemmar av Det pavelege vitskapsakademiet
Medlemmar av United States National Academy of Sciences
Albert Einstein-medaljen
Maxwell Medal and Prize
Copleymedaljen
Royal Astronomical Society sin gullmedalje
Wolfprisen i fysikk
Order of the British Empire
Døde av motonevronsjukdom