Julija Samojlova

Julija Olegovna Samojlova () er ein russisk songar og låtskrivar. Samojlova sit i rullestol på grunn av ein arveleg muskelsjukdom og vart nasjonalt kjend i Russland då ho vart nummer to i Faktor A, den russiske utgåva av X Factor, i 2013. Samojlova skulle ha representert Russland i Eurovision Song Contest 2017 i Kyiv i Ukraina, men ukrainske styresmakter nekta ho innreise til landet. Årsaka var at Samojlova ifølgje Ukraina hadde brote ukrainsk lov ved å vitja Krim etter den russiske annekteringa i 2014. Striden enda med at Russland trekte seg frå tevlinga, og Samojlova deltok i staden i Eurovision Song Contest 2018 der ho vart slått ut i semifinalen.

Bakgrunn 
Samojlova er fødd i Ukhta, ein industriby i republikken Komi, like vest for Uralfjella. Ho vart fødd funksjonsfrisk, men som liten byrja ho gradvis å mista førligheten i beina på grunn av den arvelege sjukdomen spinal muskelatrofi. Ho har difor brukt rullestol sidan barndomen.

Sjølv hevdar Samojlova at den arvelege sjukdomen vart utløyst av ein poliovaksinasjon, men fagfolk og nevrologar avviser ein slik samanheng. For å prøve å stoppe sjukdomen, sende foreldra ho til ei rekkje meir eller mindre seriøse behandlingar. Helsa vart ytterlegare forverra, og Samojlova omtalar fleire av behandlarane som «sjarlatanar». Fyrst då ho slutta på dei alternative behandlingane, vart helsa betre, men ho sit framleis i rullestol.

Samojlova starta songkarrieren då ho opptredde for oljearbeidarar i ein restaurant i heimbyen Ukhta. I 2008 starta ho bandet TerraNova, som spelte tung, alternativ musikk. Gruppa vart oppløyst i 2010. Ho har òg studert psykologi.

Faktor A 
I 2013 deltok Samojlova i den tredje sesongen av Faktor A, den russiske utgåva av X Factor. Samojlova enda til slutt på ein andreplass i talentshowet, og fekk med det sitt nasjonale gjennombrot i Russland. I 2014 deltok ho blant anna i opningsseremonien under Paralympiske vinterleikar i Sotsji.

Eurovision Song Contest 
Trass det anspente politiske tilhøvet landa mellom, valde Russland deltaking i Eurovision Song Contest 2017 i Ukraina.  12. mars 2017 offentleggjorde den russiske kringskastaren Pervyj kanal at Samojlova skulle representere Russland med songen «Flame Is Burning».

Kort tid etter kunngjeringa oppstod det likevel kontroversar omkring deltakinga til Samojlova. Det viste seg at ho hadde halde konsert på Krim i 2015, og ho hadde reist inn til Krim via Russland. Den ukrainske tryggleikstenesta SBU meinte difor at Samojlova hadde teke seg ulovleg inn på ukrainsk territorium. 22. mars 2017 vedtok ukrainske tryggleiksmyndigheiter å gje den russiske artisten eit innreiseforbod på tre år til Ukraina.

Avgjerda vekte sterke reaksjonar både i Russland og elles i Europa. Den europeiske kringkastingsunionen (EBU) uttalte at dei var «djupt skuffa over denne avgjerda, fordi vi følar dette strid mot både ånda til tevlinga og den inkluderande tankegangen som er ein grunnstein i verdiane til tevlinga». Pro-russiske Bjørn Nistad, som har doktorgrad i russisk idéhistorie, kalla utestenginga til Ukraina for «hårreisende». Nistad meinte òg at det var «absurd at Ukraina gjør dette i politisk øyemed. De som selv vant med en politisk låt» – og sikta til den kontroversielle vinnarlåten til Ukraina «1944».

Andre igjen meinte at det russiske artistvalet var ein medviten russisk provokasjon, sidan russisk fjernsyn visste – eller burde ha visst – at Samojlova hadde vitja Krim etter annekteringa i 2014. Som ei kriseløysing tilbaud EBU Samojlova å framføre sitt bidrag direkte frå Russland via satellitt under semifinalen og eventuelle finalen. Noko slikt har aldri tidlegare skjedd før i historia til konkurransen. Russisk fjernsyn avviste likevel løysinga, og kalla det for eit «rart forslag». Tv-kanalen stod fast på at Julija Samojlova var artisten til Russland, og at ho måtte få deltake på like vilkår som dei andre deltakarane i Eurovision Song Contest.

Ukrainske styresmakter valde likevel å oppretthalde innreiseforbodet mot Samojlova. Russiske Kanal 1 gjorde det samstundes klårt at dei ikkje ville byta ut Samojlova med ein annan artist, eller la ho framføre songen via satellitt frå Russland. Kanalen opplyste òg at dei heller ikkje ville overføra sendingane frå Kiev. 

13. april 2017 vart Russland til slutt tvinga til å trekkje seg frå tevlinga. Avgjerda vart sterkt beklaga av EBU, som fordømde det ukrainske innreiseforbodet og meinte det «undergrev integriteten og den ikkje-politiske naturen» til tevlinga.

Som eit plaster på såret fekk Samojlova i staden representere Russland ved Eurovision Song Contest i 2018. Der deltok ho med låten «I Won't Break» som vart slått ut i semifinale 2. Dette var fyrste gongen at Russland ikkje nådde ein finale etter innføringa av semifinalar i 2004.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Julija Samojlova» frå ,  den 18. mars 2021.  

Russiske songarar
Russiske Eurovision Song Contest-deltakarar
Eurovision Song Contest 2017-deltakarar
Eurovision Song Contest 2018-deltakarar
Sider utan gjennomgåtte omsetjingar