Eurovision Song Contest 2023

Eurovision Song Contest 2023 vert den 67. utgåva av Eurovision Song Contest, den årlege songtevlinga for medlemmar av Den europeiske kringkastingsunionen (EBU). Tevlinga finn stad i Liverpool i Storbritannia etter at Ukraina, som vann i 2022 med «Stefania» og Kalush Orchestra, ikkje kunne stå vertskap på grunn av den russiske invasjonen av Ukraina. EBU tilbaud i staden arrangørjobben til andreplassen Storbritannia. Britiske BBC takka ja til oppdraget og produserer tevlinga på vegner av Ukraina.

Eurovision Song Contest 2023 vil bestå av tre sendingar: ein semifinale tysdag 9. mai, ein semifinale torsdag 11. mai og finalen laurdag 13. mai. Dei tre framsyningane vert haldne i M&S Bank Arena og vert overførte direkte til alle deltakarlanda og andre land som kjøper senderettane.  

I Eurovision Song Contest 2023 deltek 37 land, tre færre enn året før, og det laveste talet med deltakarland sidan 2014. Bulgaria, Montenegro og Nord-Makedonia står over over av økonomiske årsaker. Av deltakerlanda må 31 land gjennom éin av dei to semifinalane, der 20 av dei kvalifiserer seg til finalen. I tillegg deltek vertslandet Storbritannia og resten av de fem «store landa» i finalen, i tillegg til vinnarlandet året før, Ukraina, slik at finalefeltet består av 26 land. Vinnaren vert kåra av fagjuryar og sjåarar. Kvart deltakarland gjev to sett med 1–8, 10 og 12 poeng til sine ti favorittland: eit poengsett frå den nasjonale fagjuryen, og eitt frå den nasjonale telefonavrøystinga. Vinnaren er den som får flest poeng totalt. 

Dette blir niande gongen at Storbritannia arrangerer Eurovision Song Contest, etter sist å ha vore vertskap i Birmingham i 1998. Dette vert også fyrste gongen sidan 1980 at Eurovision Song Contest vert arrangert i eit anna land enn føregåande vinnarland.

Bakgrunn

Val av vertsland 
Ukraina vann Eurovision Song Contest 2022 med songen «Stefania» og bandet Kalush Orchestra. Gjennom sigeren sikra Ukraina seg retten til å arrangere Eurovision Song Contest i 2023. Dette ville ha vore den tredje gongen landet hadde stått vertskap for Eurovision Song Contest, etter å ha arrangert utgåvene i 2005 og 2017. 

Den pågåande krigen i landet sådde raskt tvil om Eurovision Song Contest kunne finne stad i Ukraina. Eit alternativ var at eit anna land steppa inn som arrangør, anten åleine eller saman med den ukrainske kringkastaren Suspilne. Fleire andre land tilbaud seg å ta på seg arrangørjobben, blant anna Italia, Nederland, Polen, Spania (som seinare trekte seg), Storbritannia og Sverige.  I tillegg antyda den britiske avisen The Guardian at EU førebudde eit bod om å organisere tevlinga i den belgiske hovudstaden Brussel, og den belgiske franskspråklege kringkastaren RTBF uttrykte seinare også interesse. 

To dagar etter sigeren i 2022 uttala styreleiaren i Suspilne, Mykola Tsjernotytskyj, at dei ønsket å arrangere Eurovision Song Contest i eit «fredfullt Ukraina». Han la til at Ukraina håpa å vere i stand til å garantere for tryggleiken til alle deltakarar og delegasjonar under arrangementet. Samstundes uttala Ukrainas president Volodymyr Zelenskyj at han ønskte Eurovision Song Contest kunne finne stad i krigsherja Mariupol. Den ukrainske kringkastaren Suspilne og EBU byrja 20. mai 2022 diskusjonar rundt vertsrolla og gjennomføringa av Eurovision Song Contest 2023. Mykola Povoroznyk, fyrste nestleiar i statsadministrasjonen i Kyiv by, sa 26. mai 2022 at Kyiv var klår for å vere vertsby dersom Ukraina skulle arrangere tevlinga.

Ukraina vert utelate som vertsland 
Ukraina jobba i fleire veker for at Eurovision Song Contest skulle haldast i landet, men 17. juni 2022 kunngjorde EBU at Eurovision Song Contest 2023 ikkje skulle haldast i Ukraina. Årsaken var den rådande tryggleikssituasjonen i landet som følgje av krigen. Avgjerda vart møtt med skuffelse i Ukraina, og fleire politikarar og ukrainske artistar bad EBU å gjere om avgjerda. Dette vert den fyrste gongen sidan 1980 at Eurovision Song Contest skal haldast i eit anna land enn i vinnarlandet frå året før.

EBU tilbaud i staden arrangementet til Storbritannia, som vart nummer to i 2022. Kringkastingsunionen byrja i juni samtalar med den britiske kringkastaren BBC, og 25. juli 2022 stadfesta EBU at britane skulle arrangere tevlinga. Men arrangementet skal få eit visst ukrainsk preg, og BBC skal samarbeide med den ukrainske kringkastaren Suspilne. Ukraina er også direktekvalifisert til finalen i 2023.

Dette vert den niande gongen at Storbritannia arrangerer Eurovision Song Contest. BBC har fire gongar tidlegare steppa inn som reserve-arrangør: i 1960, 1963, 1972 og 1974. 

Den offisielle vertsby-prosessen byrja i slutten av juli, og prosessen var todelt: fyrst måtte aktuelle kandidatar innfri ei rekkje krav som viste at dei hadde kapasitet til og erfaring med å handtere eit arrangement av denne storleiken. Til sammen melde 20 britiske byar si interesse, og 12. august kunngjorde BBC ei kortliste med sju potensielle vertsbyar. I vekene etter vurderte BBC og EBU dei sju kandidatane, og 27. september annonserte BBC at valet stod mellom Glasgow og Liverpool. Valet fall til slutt på Liverpool, og valet vart offentleggjort av Graham Norton under ei direktesending 7. oktober 2022.

Format

Produksjon 
Dei tre showa i Eurovision Song Contest 2023 finn sted i M&S Bank Arena. På grunn av dei strenge annonsør- og reklamereglane til EBU, omtalar BBC og EBU arenaen som Liverpool Arena. Fleirbruksarenaen har plass til opptil 11 000 publikummarar, og ligg sentralt i Liverpool. Tevlinga vert produsert av den britiske ålmennkringkastaren BBC gjennom det kommersielle dotterselskapet BBC Studios. I prosessen skal BBC samarbeide tett med den ukrainske ålmennkringkastaren Suspilne for å setje eit ukrainsk preg på dei tre sendingane. 

Det øvste produksjonsteamet består av Martin Green som dagleg leiar, Rachel Ashdown som prosjektansvarleg, Andrew Cartmell som ansvarleg produsent, Lee Smithurst som showsjef, Twan van de Nieuwenhuijzen som tevlingssjef for BBC og James O'Brien som produksjonssjef. Martin Österdahl er tevlingssjef i EBU og øvste ansvarleg for tevlinga.

Visuelt design 
I samband med kunngjeringa av Liverpool som vertsby, avduka EBU samstundes den generiske logoen til Eurovision Song Contest. I logoen er V-en i Eurovision forma som eit hjarte, og inni hjartet er vanlegvis flagget til vertsnasjonen. I 2023-logoen har hjartet derimot det ukrainske flagget for å markere at landet vann tevlinga året før. Under logoen står det «United Kingdom» (Storbritannia) og på botnen «Liverpool 2023».

Innspelt bakgrunnsvokal 
For tredje år på rad opnar EBU for at deltakerlanda kan bruke førehandsinnspelt bakgrunnsvokal. Dette er valfritt, og landa kan velgje å bruke støttevokalistar eller ein kombinasjon av både direkte og førehandsinnspelt bakgrunnsvokal. All hovudvokal må fortsatt framførast direkte på scena under sendingane.

Endringar i avrøystinga

Juryane fjernast i semifinalene 
EBU offentleggjorde 22. november 2022 fleire store endringar i røystesystemet for Eurovision Song Contest i 2023. Fagjuryane vert fjerna i semifinalane, og dimed vert det sjåarane åleine som avgjer resultatet i semifinalane gjennom telefonavrøysting, slik systemet var mellom 2004 og 2007. Endringane vert gjort på bakgrunn av erfaringane frå 2022, då EBU vedtok å annullere juryrøystene til seks land etter at dei hadde røysta påfallande likt i semifinalen. Det nye systemet skal hindre liknande hendingar i framtida. 

I finalen skal resultatet framleis avgjerast av sjåarane og fagjurygruppene i deltakerlanda, slik det har vore sidan finalen i 2009. I finalen gjev sjåarane og fagjuryen i kvart land eit sett kvar med 1–8, 10 og 12 poeng, slik det har vore gjort siden 2016.

Juryane skal likevel røyste i semifinalane som ei reserveløysing. Desse juryrøystene vert kun brukt dersom eit land av tekniske eller praktiske årsaker ikkje kan gjennomføre ei telefonavrøysting i semifinalen. Dersom eit land ikkje får gjennomført telefonavrøysting i finalen, vert poenga frå den nasjonale jurygruppa dobla som erstatning. Dimed går EBU bort frå den forrige ordninga der ein rekna eit lands manglande telefonrøyster ut frå sjåarpoenga til land med liknande røystehistorikk. Dersom EBU vel å annullere eit lands juryrøyster i finalen, vil landets telefonrøyster bli dobla som erstatning. Om eit land ikkje kan levere gyldige telefon- eller juryrøyster, vil EBU rekne poenga til landet ut frå røystene til land med liknande røystehistorikk.

Internasjonal sjåarjury 
I tillegg får sjåarar i ikkje-deltakande land moglegheit til å røyste via internett under alle tre showa. Det gjer dei på ein sikker nettplattform der dei bekreftar identiteten sin med kreditt- eller debetkort frå sitt land. Internettrøystene vert registrerte som «resten av verda» og vil utgjere eit poengsett. Sjåarane frå ikkje-deltakande land gjev dimed 1–8, 10 og 12 poeng til sine ti favorittar. Det vert ingen «resten av verda»-fagjury. I finalen vert det difor eit poengsett meir frå sjåarane enn frå juryane, noko som gjer at sjåarane får ei lite overvekt på finaleresultatet med 50,6 prosent.

Deltakarar 
Følgjande 37 land skal delta i Eurovision Song Contest 2022. Av desse er seks land direktekvalifiserte til finalen, mens dei øvrige 31 landa deltek i ein av dei to semifinalane.

Semifinalistar 
Dei 31 semifinalistene vert fordelte på to semifinalar som vert arrangert tysdag 9. mai og torsdag 11. mai. Begge sendingane byrjar 21.00 sentraleuropeisk sommartid (klokka 20 lokal tid). Dei ti beste landa frå kvar semifinale kvalifiserer seg til finalen laurdag 13. mai. Kva for nokre land som deltek i kva for ein av semifinalane, vert avgjort i ei loddtrekking i Liverpool i januar 2023. Endeleg startrekkefølgje vert avgjort av produsentane av showet etter at alle bidraga er klåre i midten av mars 2023.

Finalistar 
Finalen finn stad laurdag 13. mai 2023 klokka 21.00 sentraleuropeisk sommartid (klokken 20 lokal tid). I finalen deltek 26 land: de fem store landea (inkludert vertslandet Storbritannia), fjorårsvinnar Ukraina, dei ti beste frå den fyrste semifinalen og dei ti beste frå den andre semifinalen. Alle deltakerlanda røyster i finalen.

Sjå òg 
 Junior Eurovision Song Contest 2023
 OGAE Second Chance Contest 2023

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Eurovision Song Contest 2023» frå ,  den 30. november 2022.

Bakgrunnsstoff 

 Den offisielle nettsida til Eurovision Song Contest

Eurovision Song Contest
 
2023
Musikktevlingar i 2023