alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ceabhaigh

Ceabhaigh er ei lita øy i ein fjordarm av Loch Ròg på vestkysten av Lewis i Ytre Hebridane i Scotland. Ho har eit areal på kring 25 hektar. Det er ikkje kjend om øya nokon gong har vore permanent busett. 

Øya ligg i Loch Ròg nan Ear (Vest-Loch Roag) mellom landsbyen Breasclete og den større øya Great Bernera og like nord for Eilean Chearstaidh. Det vesle skjeret Sgeir nan Cleibh ligg like nord for øya.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ceabhaigh» frå ,  den 25. februar 2010.  
 

Øyar i Ytre Hebridane
Eilean Chaluim Chille

Eilean Chaluim Chille (gælisk for «øya til St. Columba», Calum Cille) er ei folketom øy i Ytre Hebridane i Skottland.

Ho ligg utanfor austkysten av Lewis ved innløpet til Loch Erisort. Ved lågvatn er Eilean Chaluim Chille knytt til Lewis via ein molo ved Crobeag.

Historie
Sør på øya ligg ruinane av kyrkja til St. Columba. Dette var ein gong eit viktig religiøst senter og vart i 1549 omtalt som soknekyrkja i området. Det har truleg vore ei kyrkje her sidan rundt år 800, bygt av etterfølgjarane til St. Columba. St. Columba døydde på Iona i 597 e.Kr. Gravplassen her var i bruk fram til 1878. Eilean Chaluim Chille er verna av Historic Scotland som eit fornminne.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Eilean Chaluim Chille» frå ,  den 25. februar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Ytre Hebridane
Eilean Chearstaidh

Eilean Kearstay (skotsk-gælisk Eilean Chearstaidh og norrønt Hjortøya) er ei folketom øy i Loch Roag i Ytre Hebridane i Skottland.

Ho ligg søraust for Great Bernera, like over sjøen frå neset Callanish.

I 1990 vart øya seld av prins Robin de la Lanne-Mirrlees til ein australar. Øya er framleis i privat eige.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Eilean Chearstaidh» frå ,  den 25. februar 2010. 

Øyar i Ytre Hebridane
Stadnamn av norrønt opphav i Skottland
Eilean Dòmhnuill

Eilean Dòmhnuill (skotsk-gælisk for «Donald-øya») er ei øy i Loch Olabhat ved North Uist i Skottland. Dette kan ha vore ein tidleg crannog. Ein har funne keramikk på øy som kan kome heilt tilbake frå 3200-2800 f.Kr. Ein har òg funne spor av torvdekte hus, som ser ut til å ha vorte rivne ned og bygde opp att fleire gonger.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Eilean Dòmhnuill» frå ,  den 25. februar 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Scotland's Hidden History - Ian Armit, Tempus (in association with Historic Scotland) 1998, ISBN 0-7486-6067-4
 

Crannógar
Øyar i Ytre Hebridane
Arkeologiske funn i Skottland
Ølet Chimay

Chimay er eit belgisk trappistøl som har vorte brygga i klosteret Abbaye Notre-Dame de Scourmont i Chimay i Vallonia i Belgia sidan 1862. Det er ein av sju øltypar som får bruka nemninga «trappistøl». Bryggeriet produserer tre variantar for kommersielt sal og éin variant berre for munkane. Bryggeriet vart modernisert i 1988 og produserte i 2005 120 000 hektoliter i året. Sidan 1876 har klosteret òg laga ost, og sel for tida fire ostetypar.

Historie 
I 1850 vart munkane frå Westvleteren i Flandern inviterte til å oppretta eit cistersienerkloster i Chimay. Klosteret begynte å brygga øl i 1862.

Produkt 
 Chimay rouge (raud etikett), 7 % alkoholvolum. Vert selt i 75 cl-flasker som Première. Han har mørkebrun farge og søt, fruktig aroma. Malten i dette ølet har ein nøtteaktig kvalitet, som passar med hintet av pepper i bryggeriet sitt gjær. Dette er den eldste av dei noverande Chimay-variantane. Han bør serverast ved 10-12 grader, og helst ikkje lagrast lenger enn eitt år.
 Chimay bleue (blå etikett), 9 %. Vert selt i 75 cl-flasker som Grande Réserve. Denne koparbrune ølen har ein litt bitter smak. Han blir sett på som den "klassiske" Chimay-ølen, og har ein fruktig og pepperaktig kvalitet. Smaken held fram å utvikla seg i nokon år om han blir lagra. Bør serverast ved 10-12 grader.
 Chimay triple (kvit etikett), 8 %. Vert selt i 75 cl-flasker som Cinq Cents. Denne ølen er lyst oransje på farge og er den tørraste av dei tre, og den med mest humlepreg. Dette er den yngste av Chimay-variantane. Han bør drikkast ung, ved ein temperatur på 6-8 grader.
 Chimay Dorée, (svart etikett) 4,8 %. Han er brygga mykje på same måten som den raude, men er bleikare. Dorée blir ikkje selt kommersielt, men blir berre servert i klosteret og det tilhøyrande vertshuset Auberge de Poteaupré. Munkane sjølv drikk denne varianten. 

Som hjå dei andre trappistbryggeria, går inntektene av ølsalet til drift av klosteret og gode formål. Bryggeriet betaler leige til klosteret, som vert brukt til drifta av klosteret, medan overskotet av salet går til veldedige formål i regionen.

Vatnet til brygginga kjem frå ein brønn innanfor klostermurane. Restprodukt frå meskinga blir brukt som dyrefor. Ølen vert ikkje filtrert eller pasteurisert. Han vert tappa på flaske på ein fabrikk 12 km frå klosteret, for at denne industrielle prosessen ikkje skal forstyrra klosterlivet. Ølen blir så ettergjæra på flaska i tre veker før det blir sendt ut til sal. 20 % av produksjonen blir seld på eksportmarknaden.

Alle dei tre kommersielt produsert variantane er tilgjengelege i Noreg gjennom Vinmonopolet.

Kjelder
Denne artikkelen begynte med ei omsetjing frå engelsk og nederlandsk wikipedia, 25. februar 2010.

Bakgrunnsstoff 
 Klosteret si nettside på fransk, engelsk, nederlandsk, spansk og japansk.

Chimay
Belgiske bryggjeri
Regissør

Regissør, òg kalla iscenesetjar, viser til ein person som har regi, det vil seia ansvaret for å iscenesetta dramaturgiske verk, som skodespel, filmar og fjernsynsinnspelingar. Regissøren står for den kunstnariske planlegginga og korleis manus til eit stykke skal tolkast. 

Ordet er avleidd av eit fransk ord, men på fransk bruker ein i dag nemningane metteur en scène (som tyder iscenesetjar) eller réalisateur om yrket. På engelsk er ein som har denne rolla ein director og på dansk er han ein instruktør.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Regissør» frå ,  den 25. februar 2010.  
 

drama
teater
 
underhaldningsyrke
medieyrke
Kunstyrke
Eilean Glas i Ytre Hebridane

Eilean Glas er i halvøy på Scalpay i Ytre Hebridane i Skottland. Det står eit historisk fyr på Eilean Glas. Eilean Glas tyder Grå/grøn øy på gælisk.

Eilean Glas ligg på vestsida av Scalpay. Halvøya er 300 meter lang og 30 meter over havet på det høgaste. Halvøya strekkjer seg langt ut i The Minch. Eit smalt eid. I nyare tid er det og plassert ei radiomast på Eilean Glas.

Det første fyret på halvøya vart bygd i 1789. Det opphavlege tårnet vart erstatta i 1824. Fyret vart automatisert i 1978. Tårnet er 30 meter høgt med to raude band på kvit bakgrunn.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Eilean Glas, Scalpay» frå ,  den 25. februar 2010.  
 

Fyr i Skottland
Ytre Hebridane
La Trappe

La Trappe er ein nederlandsk øltype, og den einaste nederlandske trappistølen. Det vert brygga av bryggeriet Bierbrouwerij De Koningshoeven i klosteret Onze Lieve Vrouw van Koningshoeven ('Vår frue av Koningshoeven') i Berkel-Enschot i Noord-Brabant. Bryggeriet heitte tidlegare De Schaapskooi. Namnet La Trappe kjem frå det franske cistercienserklosteret La Trappe, der trappistordenen vart stifta i 1892.

Historie
Munkane levde først av landbruk og feal, men då inntektene frå dette ikkje strekte til for den raskt veksande forsamlinga, såg ein etter alternativ. Ein av paterane var son av ein tysk ølbryggar og hadde lært faget av han. I 1884 vart det difor bestemt å starta ølbrygging. Sidan då har det blitt brygga øl i klosteret.

Med tida vart munkane mindre og mindre direkte involvert i brygginga, og fleire og fleire utanforståande vart tilsett for å driva bryggeriet, men det heldt fram å vera eigd av klosteret. Klosteret laga først undergjæra øl og fekk dermed ein stor marknadsdel i regionen. Dei brygga og øl på oppdrag av andre, til dømes supermarknadskjeda Spar. Merket «La Trappe» vart introdusert i 1958. Dette overgjæra ølet vart først produsert i liten målestokk. I 1980 lausreiv bryggeriet seg frå det belgiske Brouwerij Artois-konsernet, og laga etterpå berre overgjæra øl. La Trappe vart det mest vellykka merket til bryggeriet.

Produkt
 Blond, 6,5 % alkoholvolum
 Dubbel, 7 %. Ein rubinfarga øl.
 Tripel, 8 %. Mørkeblond farge og fruktig smak.
 Quadrupel, 10 %. Bitter med litt sødme.
 Witte Trappist, 5,5 %. Den einaste kveiteølen frå eit trappistbryggeri.
 Bockbier, 7 %. Den einaste bokkølen frå eit trappistbryggeri.
 La Trappe Isid'or, ein jubileumsøl til bryggeriet sitt 125-årsjubileum i 2009. Inntektene frå salet av denne går til eit nytt trappistkloster i Uganda.

Dei to variantane blond og dubbel er tilgjengelege i Noreg gjennom Vinmonopolet, per februar 2010.

Status
Klosteret i Koningshoeven var ein av initiativtakarane til den verna logoen og nemninga "autentisk trappistøl". Men i 1999 mista bryggeriet statusen som trappistøl, grunna kommersielt samarbeid med Bavaria-bryggeriet, som den internasjonale samanslutninga av trappistbryggeri meinte førte til for stor uklarheit om ølen var autentisk trappistøl. I 2005 vart avtalen med Bavaria sagt opp, og La Trappe vart igjen godkjend som ein trappistøl.

Bakgrunnsstoff
 Klosteret sine nettsider på nederlandsk, fransk, engelsk, tysk og spansk.

Kjelder
Denne artikkelen begynte med ei omsetjing frå nederlandsk wikipedia, 25. februar 2010.

nederlandsk øl
Bryggjeri
Eilean Liubhaird

Eilean Liubhaird eller Eilean Iubhard er ei øy i Ytre Hebridane aust for Lewis, i Skottland. 

Berggrunnen på øya er gneis. Øya har ei avlang form med mange viker på sørsida. Ho ligg utfor landsbyen Lemreway på Lewis og gjev denne ly for vêr og vind. 

Det er to toppar på kvar side av øya, med noko lågare land i mellom.

Historie
Stadnamnet Dùnan på sørsida kan syne til ei lita festnings som kan ha vore her i eldre tider. Sjølv om Haswell-Smith skriv at namnet tyder «barlindøya», tyder overvekta av norrøne namn i  Ytre Hebridane på at den andre stavinga Iubhard kan vere ei forvrenging av fjord/firth.

Den skotske presten Donald Monro (eller Munro) (1550-1575), som har gjeve ei historisk verdfull skildring av Hebridane og andre skotske øyer, vitja denne øya i 1549 og skreiv «enger og sommarfjøs med god høve til jakt på oter når dei er ute av gangane sine».

Den 4. mai 1746 gøymde jakobitten prins Charles Edward Stuart (òg kjend som Bonnie Prince Charlie) seg på øya med nokre av mennene sine. Skipa til Royal Navy patruljerte the Minch på denne tida. 

Tidleg på 1800-talet levde det fem familiar på øya. Seanna-Bhaile (som tyder «gamlebyen») var den største grenda.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på mellom anna «Eilean Liubhaird» frå ,  den 25. februar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Ytre Hebridane
Eilean Mhealasta

Eilean Mhealasta (Mealista Island) er ei folketom øy vest for Lewis i Ytre Hebridane i Skottland. Ho har fått namnet sitt frå Mealista, ein nærliggande landsby på Lewis.

Historie
I Mealista låg helgenskrinet til St. Catan, men det er ikkje kjend om øya sjølv hadde ein busetnad med culdear.

Ein kan framleis sjå ruinar av gamle bygningar. I 1823 vart øya ein del av ein sauegard. Etter den tid har ho ikkje hatt busetnader som ein veit om. Ei segn seier at alle som var fødde på Eilean Mhealasta ville verte evneveike når dei var vaksne. Haswell-Smith meiner at det kan ha vore landeigaren som starta dette ryktet for å få innbyggjarane til å flytte. 

I 1785 søkte ein båt frå Mealista med tømmerlast ly frå uvêr heilt sør på øya ved Pairc. Ein høyrde aldri meir til mannskapet og i landsbyen rekna dei med at dei var forsvunne på havet. Sommaren etter på den årlege marknaden i Stornoway vart det seld tepper frå Mealista, og det kom skuldingar om at mannskapet var myrda for tømmerlasta si.

Øya vert framleis nytta som beitemark for sauer.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Eilean Mhealasta» frå ,  den 25. februar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Ytre Hebridane
Eilean Mhuire

Eilean Mhuire (tyder «St. Maria-øya») er den austlegaste av Shiant Islands i Ytre Hebridane.

Det budde tidlegare folk her, men i dag vert ho berre nytta til sauehald. På vestsida av øya ligg ruinane av St. Maria-kyrkja . Det ser òg ut til å ha stått eit kapell tileigna Jomfru Maria på Eilean an Taighe

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Eilean Mhuire» frå ,  den 25. februar 2010.  
 

Øyar i Ytre Hebridane
Eilean an Taighe

Eilean an T(a)ighe eller Eilean an T(a)igh, som tyder «heimøya», er ei øy i Shiant Isles i Ytre Hebridane i Skottland. Eit eid knyter ho til Garbh Eilean og begge dannar ei enkelt øy.

Historie
Før 1820-åra vart øya kalla Eilean na Cille («kyrkjeøya») og det er spor etter ei kyrkje her, kanskje tileigna Jomfru Maria. Eilean Mhuire, ein av dei andre øyane i Shiant Isles har fått namn etter Jomfru Maria.

Det budde førti menneske her på midten av 1700-talet, men i 1770 var det ingen att. I 1820-åra budde ein gjetar og kona hans her, men dei hadde òg forlate øya i 1842. Ein annan gjetarfamilie budde her frå 1862 til 1901.

I 1937 vart øyane kjøpt av Nigel Nicolson, ein forfattar og politikar. Øyane er framleis i privat eige.

Bakgrunnsstoff
 Side om Shiant Isles

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Eilean an Taighe» frå ,  den 25. februar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Ytre Hebridane
Site of Special Scientific Interest i Skottland
Ensay i Ytre Hebridane

Ensay (gælisk Easaigh) er ei folketom øy i Sound of Harris i Ytre Hebridane i Skottland.

Øya ligg i Sound of Harris mellom øyane Harris og Berneray.

Historie
Namnet kjem frå norrønt for «Søyeøya» Øya har spor etter busetnader frå steinalderen med ein stor ståande stein.

Ensay House (Taigh Easaigh) vart bygd i edwardtida.

Sjølv om øya ikkje har hatt permanent busetnad sidan 1930-åra, vert det vesle kapellet Christ Church vedlikeheldt og det vert halde gudstenester her regelmessig. Øya vert framleis nytta til sommarbeite.

Byen Ensay i Victoria i Australia er kalla opp etter denne øya.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Ensay, Outer Hebrides» frå ,  den 25. februar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Ytre Hebridane
Stadnamn av norrønt opphav i Skottland
Eriskay

Eriskay (skotsk-gælisk Eirisgeidh, norrønt Eiriksey) er ei øy i Ytre Hebridane i Skottland. Namnet kjem frå det norrøne «Eiriksøya». Ho ligg mellom South Uist og Barra og er knytt til South Uist med ein molo, som opna i 2001. Same året opna ferjekaien for sambandet mellom South Uist og Barra.

Øya 

Sjølv om er ei liga øy som er 4 km lang og 2 km brei er ho kjend langt utanfor Hebridane. Ho er omtalt i den hebridiske folkesongen Eriskay Love Lilt, Eriskay-ponni og Eriskay-trøye. Den 2. august 1745 la den vesle fregatten «le Du Teillay» til lands med Charles Edward Stuart go sju av mennene hans. Her starta dei Jacobittaropprøret som var dette året.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Eriskay» frå ,  den 25. februar 2010.  
 

Øyar i Ytre Hebridane
Stadnamn av norrønt opphav i Skottland
Fiaraidh

Fiaraidh (tidlegare anglisert som Fiaray) er ei øy i Ytre Hebridane i Skottland. Ho har eit areal på 41 hektar og det høgaste punktet er 30 meter over havet. Øya er relativt flat. Det meste av øya består av gneis.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Fiaraidh» frå ,  den 25. februar 2010.  
 

Øyar i Ytre Hebridane
Beinbreksje

Beinbrekjse er ein type breksje som hovudsakleg består av bein, særleg frå pattedyr. Bergarten er særleg vanleg i kalksteinsgrotter.

Kjelder

Bergartar
Benking

Benking er i geologi ei bergstruktur med oppsprekking i flatliggande og parallelle berglag, som benkar av stein. Dette er den minste litostratigrafiske inndelinga ein har, og vanlegvis er tjukkeleiken på laga frå nokre centimeter til fleire meter, og skil seg frå benkane både over og under. Benkane kan vere både av forskjellige bergartar eller mineral og partikkelstorleik. Uttrykket vert oftast nytta om sedimentære lag, men kan òg nyttast om vulkanske straumar eller oskelag.

Sandstein, kalkstein og granitt syner ofte benking. I steinindustrien er benking viktig for å kunne ta ut rektangulære steinblokker.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bed (geology)» frå ,  den 25. februar 2010.  
 

Stratigrafi
Berggrunn

Berggrunn tyder hardt fjell eller det geologiske underlaget for yngre og lausare fjell med lausmassar øvst. Det oppstår ulike spenningar i bergrunnen som påverkar planlegginga og bygginga av tunneler og hallar i berg, dei kallast for bergspenningar.

Ved byggarbeid er det viktig å grave ned til berggrunnen for å fundamentere byggverket. Jordbrukarar ønskjer derimot ikkje å støyte på berggrunnen for tidleg da det tyder skrint jordsmonn.

Ved geologisk kartlegging kan ein seie berggrunn eller grunnfjell i tydinga berg frå det subkambriske peneplanet, som har gjennomgått ein metamorfose og er ofte kompetente både som byggmateriale og som underlag for byggverk (fundament).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Berggrunn» frå ,  den 25. februar 2010.  
 

Petrologi
Bergartar
Niels Treschow

Niels Treschow () var ein norsk politikar og filosof. Han vart privat dimittert til Universitetet i København i 1766 og fekk magistergraden i filosofi i 1774, etter å ha orientert seg i fleire naturvitskaplege og humanistiske disiplinar. Treschow var konrektor (viserektor) ved Throndhjems lærde Skole 1774–1780, rektor i Helsingør 1780–1789 og ved Christianias Latinskole 1789–1803. I 1803 vart han professor og arbeidde som filosofiprofessor i København. I 1813 vart han filosofiprofessor ved Universitetet i Christiania. 

Treschow deltok ved stormannsmøtet på Eidsvoll 16. februar 1814. Han var medlem av den midlertidige komiteen som leia kyrkje- og undervisningsvesenet våren 1814, og møtte på det det overordna storting hausten 1814. Same år blei han utnemnd til statsråd og han leia Kyrkjedepartementet i fire periodar 1814–1816, 1817–1819, 1820–1822 og 1823–1825. Han var òg statsråd ved Statsrådsavdelinga i Stockholm.

Utmerkingar 
Treschow var medlem av Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab, av Kungliga Vetenskapsakademien og Det Kongelige Danske Videnskabernes Selskab. Han fekk kommandørkors av Nordstjerneordenen, riddarkors av Dannebrogordenen, var riddar av Karl XIIIs orden og innehavar av medaljen for borgardåd.

Kjelder 

«Niels Treschow» på SNL.no.

Stormannsmøtet på Eidsvoll
Stortingsrepresentantar 1814
Stortingsrepresentantar for Oslo
Norske statsrådar 1814-1884
Medlemmar av Statsrådavdelinga i Stockholm
Norske filosofiprofessorar
Norske frimurarar
Professorar ved Universitetet i Oslo
Nordstjerneordenen
Dannebrogordenen
Medaljen for borgardåd
Karl XIIIs orden
Medlemmar av Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab
Medlemmar av Det kongelege svenske vitskapsakademiet
Medlemmar av Det kongelege danske vitskapsakademiet
Folk frå Drammen
Stangvik

Stangvik (lokal uttale «stångvikja») er ei grend ved Stangvikfjorden i Surnadal kommune på Nordmøre og ein tidlegare kommune.

Grenda 
Det er eit særprega bygdesentrum i Stangvik, og mange hytter dannar grunnlag for eit populært utfartsområde. Den årlege Stangvikfestivalen har vekt på klassisk musikk.

Tidlegare Stangvik kommune 
Stangvik er ein tidlegare kommune i Møre og Romsdal oppretta med formannskapslovene av 1837 som Stangvik formannskapsdistrikt. Folketeljinga i 1865 hadde 2.619 innbyggjarar i kommunen.(Tidlegare folketeljingar har felles folketal for Stangvik og Halsa kommune.) Stangvik var eit sentralt kommunesentrum så lenge sjøen var den viktigaste ferdselsåra.

Kommunegrensene blei endra fleire gongar i siste del av 1800-talet:
1. januar 1874 blei ein del av Stangvik med 61 innbyggjarar overført til Tingvoll. 
1. januar 1877 blei ein del med 50 innbyggjarar overført til Surnadal.
1. januar 1879 blei ein del av Halsa med 260 innbyggjarar og ein del av Surnadal med 83 innbyggjarar ført over til Stangvik.
1. januar 1886 blei garden Møklegjerdet med 29 innbyggjarar overført frå Stangvik til Surnadal. 
1. mai 1895 blei Åsskard skild ut frå Stangvik som eigen kommune. Stangvik hadde 2.354 innbyggjarar etter delinga.
1. januar 1897 blei garden Sjøflot i Stangvik med 27 innbyggjarar overført til Surnadal kommune. 

1. januar 1965 blei Stangvik delt og slått saman med andre kommunar. Hovuddelen av kommunen med 1.386 innbyggjarar blei slått saman med Åsskard og Surnadal til den nye Surnadal kommune. Ålvundfjord krins som hadde 508 innbyggjarar, blei slått saman med Sunndal kommune. Åsprong-Sandnes krins med 26 innbyggjarar blei slått saman med Tingvoll kommune.

Folketalsutvikling
Folketalsutvikling for tidlegare Stangvik kommune frå 1895 til 1965:

aDette talet omfattar garden Sjøflot, som vart overført til Surnadal kommune i 1897. Dette området hadde då 27 innbyggjarar.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Stangvik» frå ,  den 25. februar 2010.

Bakgrunnsstoff 
 Stangvik Grendalag

Geografi i Surnadal
Historie i Surnadal
Bygder i Møre og Romsdal
Tidlegare kommunar i Møre og Romsdal
Norske kommunar skipa i 1838
Norske kommunar nedlagde i 1965
Kornstad

Kornstad er ein kyrkjestad i Averøy kommune i Møre og Romsdal fylke. Staden ligg på vestkysten av Averøya, ved Kornstadfjorden.

Kornstad var ein eigen kommune frå 1897 til 1964. Kommunen blei oppretta 1. januar 1897 då Kvernes kommune blei delt i fire. Kornstad kommune hadde ved etableringa 1.599 innbyggjarar.

1. januar 1964 blei det meste av Kornstad med 1356 innbyggjarar slått saman med Kvernes og det meste av Bremsnes til den nye Averøy kommune.

Vevang krins i Kornstad med 562 innbyggjarar blei på same tid overført til Eide kommune.

Folketalsutvikling
Folketalsutvikling for tidlegare Kornstad kommune frå 1897 til 1964:

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 Historiske arkiv etter Averøy kommune, Bremsnes kommune, Kornstad kommune og Kvernes kommune på Arkivportalen

Tidlegare kommunar i Møre og Romsdal
Averøy kommune
Eide kommune
Norske kommunar skipa i 1897
Norske kommunar nedlagde i 1964
Straumsnes i Møre og Romsdal

Straumsnes er ein kyrkjestad og tidlegare kommune i Tingvoll kommune i Møre og Romsdal fylke.

Straumsnes kommune 1866 - 1964
Straumsnes var opphavleg ein del av  Tingvoll formannskapsdistrikt.

1. januar 1866 blei Straumsnes skild ut frå Tingvoll som eigen kommune med 1 222 innbyggjarar.

1. januar 1868 blei ein ubebudd del av Halsa kommune overført til Straumsnes.

1. januar 1964 blei Straumsnes og Tingvoll kommunar med tillegg av eit område på Aspøya frå Frei kommune slått saman til den nye Tingvoll kommune. Straumsnes hadde ved samanslåinga 1 160 innbyggjarar.

Folketalsutvikling
Folketalsutvikling for tidlegare Straumsnes kommune frå 1866 til 1964:

Folk frå Straumsnes
Ole Nilssen, Edvard Langset og Lars S. Romundstad var frå Straumsnes.

Kjelder 

Tidlegare kommunar i Møre og Romsdal
Historie i Tingvoll
Geografi i Tingvoll
Norske kommunar skipa i 1866
Norske kommunar nedlagde i 1964
Steinblokk

Steinblokk eller berre ei blokk er i geologi ein stein med ein storleik på minst 20 cm i diameter på Atterberg-skalaen og minst 60 cm i ingeniørgeologien. Enkelte blokker kan vere små nok til at dei kan flyttast eller rullast med handkraft, medan andre er særs massive, som kampesteinar. Vanlegvis er blokkene for store til å flyttast av ein enkelt person. Mindre blokker vert vanlegvis berre kalla steinar. 

I område som var dekte av isbrear under istider, som Skandinavia, nordlege Nord-Amerika og Russland, er flyttblokker vanlege. Flyttblokker er blokker fanga i isen og som vart flytta og så avsett når isen smelta. Desse er ofte ein annan bergart enn berggrunnen dei ligg oppå. 

Somme steinformasjonar er enorme blokker som er forma av erosjon, som Devil's Marbles i Australia, Wairere Boulders på New Zealand, der ein heil dal berre består av steinblokker og The Baths på øya Virgin Gorda i Dei britiske Jomfruøyane.

Klatring av store steinblokker krev ofte månader eller til og med år med øving, og har gjeve opphav til sporten buldring (av engelsk bouldering, som igjen kjem av det engelske ordet for ei steinblokk, boulder)

Bakgrunnsstoff

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Boulder» frå , den 25. februar 2010. 
 

Steinar

de:Geröll