alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kromgul bregnehette

Kromgul bregnehette (Mycena oregonensis) er ein liten oransjegul sopp i slekta hettesoppar med ein spiss hatt. Arten kan vanskeleg forvekslast med andre artar, men liknar noko på raud gulfothette.

Kromgul bregnehette finst om sumaren og hausten på fuktig jord i gran- og blandingsskog i strø av blad, nåler og bregnerestar.

Kromgul bregnehette er særs sjeldan i Noreg og er rekna som nær truga i landet.

Raudlistevurdering 
Kromgul bregnehette Mycena oregonensis er nedbrytar (saprotrof) på marka. Ho veks på fuktig jord i gran- og blandingsskog, i strø av blad, nåler og bregnerestar og ut frå dei fleste funn med angitt vegetasjonstype synest ho å ha ei viss tilknyting til dei rødlistede naturtypane kalkgranskog og høgstaudegranskog og/eller kombinert med gammal naturskog. Det er 40 kjente lokalitetar spreidd frå Nordland, langs kysten av Møre til midt- og søraustlandet. Triolig har arten eit visst nordleg tyngdepunkt. Arten er vurdert som sårbar på svensk rødliste.

Konklusjon: Arten raudlistes som nær trua NT på grunnlag av ein liten populasjonsstorleik i pågåande nedgang.

Fotnotar 

 

Hettesoppar
Nansen på månen

Nansen er eit gammalt månekrater nord på månen, på austsida av nordpolen eller sida som vender vekk frå jorda. Ein kan sjå krateret langs kanten av månen frå jorda, og ein må sjå krateret frå bane rundt månen for å få nokre detaljar. I gunstig librasjonsforhold, kan ein sjå krateret med å finne krateret Baillaud, så følgje flata opp mot kanten. 

Krateret er kraftig nedsliten og erodert av mindre nedslag og den ytre veggen er ujamn med fleire småkrater og hakk. Eit lite krater ligg langs nordkanten av Nansen, og ein liknande formasjon ligg langs den indre sørveggen. Ei rekkje småkrater ligg langs austsida. 

Den indre botnen av Nansen har fleire haugar og er meir ujamn i nord, medan den sørlege delen er relativt flat. 

Krateret er kalla opp etter Fridtjof Nansen.

Satellittkrater
Til vanleg er desse identifisert på månekart med ein bokstav ved sidan av kratermidtpunktet som er nærast Nansen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Nansen (lunar crater)» frå ,  den 2. juli 2016.  

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Månen
Ringfjell på månen
Gutorm M. Lid

Gutorm Mikkelsson Lid () var norsk ein gardbrukar og politikar frå Kvam i Hordaland. Han var stortingsmann for Venstre frå 1913 til -18.

Lid var son til ein gardbrukar. Han gjekk 1872-74 på Stend landbruksskule, og var dei neste fire år gardstyrar hos Hartvig Sverdrup på Leka i Nord-Trøndelag. I 1878 var han tilbake på Stend, der han i tre år var fjøsmeister. Han fekk stipend til å studere fjøsdrift og meieri i Danmark. Åra 1881-89 var Lid forpaktar av prestegarden i Fana. I 1889 slo han seg ned og vart gardbrukar på Øvsttun i Birkeland sokn, også det i Fana herad.

Lid var styrar i Bergens meieribolag 1883-87. Han var kasserar i Fana Sparebank frå 1883 til 1919, og deretter administrerande direktør i banken til han døydde. Åra 1908-13 var han varaordførar i Fana.

Lid var varamann i Midthordland krins då han møtte på Stortinget frå 10. februar 1913. Han kom inn på tinget i staden for Lars Abrahamsen, som då var utnemnd til justisminister. I den neste tingperioden, 1916-18, var Lid fast representant frå Midthordland, framleis som Venstre-mann. Han var med i Sosialkomiteen i begge periodane.

Kjelder
Stortingsbiografi 

Stortingsrepresentantar for Søndre Bergenhus amt
Stortingsrepresentantar frå Venstre
Stortingsrepresentantar 1913-1915
Stortingsrepresentantar 1916-1918
Lokalpolitikarar i Fana
Venstrepolitikarar i Hordaland
Norske gardbrukarar
Folk frå Kvam
Auckland Grammar School

Auckland Grammar School er ein statleg skule på Auckland på New Zealand berre for gutar. Skulen underviser elevar på klassetrinn 9 til 13 . Skulen har òg nokre få elevar som bur på skuleområdet i ein bygning ved sida av sjølve skulen. 

Auckland Grammar School er ein av New Zealands største skular. Han vart oppretta ved Auckland Grammar Appropriation Act i 1868, men fekk allereie i charteret til 1850 skulen oppretta av guvernør George Greys Trust Deed.

Kjende elevar
Edmund Hillary
Russell Crowe

Referansar 

Skular etter land
Utdanning på New Zealand
Nasir ud-Din at-Tusi

Khawaja Muhammed ibn Muhammed ibn Hasan Tūsī (farsi محمد بن محمد بن الحسن طوسی,  betre kjend som Nasīr al-Dīn Tūsī (farsi نصیر الدین طوسی eller berre Tusi i Vesten) () var ein persisk astronom. Han føretok mange reiser i ungdomen sin og levde seinare i Bagdad, der han av makthavaren, ilkhanen Hulagu, fekk midlar til å grunnleggje eit stort observatorium i Maragha i det nordvestlege Iran. Under Nasir ud-Din vart «dei ilkanske tabellane» utarbeidd. Desse inneheld planettabellar og ein stjernekatalog, som hovudsakleg byggjer på sjølvstendige observasjonar. Han skreiv over 20 verk om astronomi, matematikk og geografi.

Kjelder

Islamske mellomalderastronomar
Islamske mellomaldermatematikarar
Persiske mellomalderastronomar
Persiske mellomaldermatematikarar
Folk frå Mashhad
Folk frå Tus i Iran
Persiske filosofar
Astronomar på 1200-talet
Matematikarar på 1200-talet 
Iranarar på 1200-talet
National Radio Astronomy Observatory

National Radio Astronomi Observatory er det nasjonale radioastronomiske observatoriet i USA ved Green Bank i Vest-Virginia. Det vart grunnlagt i 1959. Observatoriet er utstyrt med fleire store radioteleskop.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
NRAO National Radio Astronomi Observatory

Radioteleskop
Forskingsinstitutt i USA
National Science Foundation
[[Kategori:Astronomiske institutt og departement
University of Virginia
Skipingar i 1956
1956 i USA
Jakob Mork

Jakob Larsson Mork () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Kvernes herad på Nordmøre. Han var Venstre-representant på Stortinget åra 1916-21.

Mork var son til ein gardbrukar, og var sjølv gardbrukar på farsgarden frå 1883. I mange år dreiv han vinterfiske, frå 1887 til 1918 var han oppsynsbetjent under skreifisket på Nordmøre. Medlem i Kvernes heradsstyre frå 1884, ordførar i tida 1897-1913. Frå 1897 var han åstadskommissær, seinare også forlikskommissær i Kvernes.

Åra 1910-15 var Mork varamann til Stortinget frå einmannskrinsen Søndre Nordmør, møtte 8.-22.7.1911 i staden for Peder Kristvik. Ved stortingsvalet 1918 vart Mork vald til å representere einmannskrinsen Ytre Nordmør, attvald til Stortinget tre år seinare, men då frå Møre fylke. Han var 1919-21 medlem i Kyrkje- og skulekomiteen, 1922-24 nestformann i same komiteen.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1919-1921
Stortingsrepresentantar 1922-1924
Folk frå Averøy
Nautical Almanac

Nautical Almanac er ei britisk astronomisk årbok som først kom ut i 1767. I 1960 vart namnet endra til The Astronomical Ephemeris. I 1981 vart The Astronomical Ephemeris og The American Ephemeris and Nautical Almanac, som først kom ut i 1855, slått saman til éin publikasjon, The Astronomical Almanac, som blir utrekna og gjeve ut i fellesskap av H. M. Nautical Almanac Office, Royal Greenwich Observatory og Nautical Almanac Office ved USA Naval Observatory.

Kjelder

Almanakkar
Astrometri
Skipingar i 1767
1767 i Storbritannia
Britiske bøker
Maritime bøker
USA Naval Observatory
Nebularhypotesen

Nebularhypotesen er ein teori utvikla av Pierre-Simon Laplace i 1796 om at sola og planetane er danna av ei gasståke ved samantrekking og ringdanningar. Ringane skulle vere oppstått på grunn av den stadig aukande rotasjonen til tåkemassane ved samantrekking til ein sentral solklode og ha gjeve opphav til planetane. Nebularhypotesen er no oppgitt.

Kjelder

solsystemet
Planetologi
Tidlegare astronomiske teoriar
Nebulium

Nebulium er eit hypotetisk grunnstoff innført for å forklare dei sterkaste linjene i spekteret frå lysande gasståker. Det vart først funne i ei stjernetåke av William Huggins i 1864. Ira Sprague Bowen viste i 1927 at desse linjene kan skapast av oksygen og nitrogen under spesielle fysiske forhold som er vanskelege å gjenskape i laboratoriet.

Kjelder

Forveksla grunnstoff
Oksygen
Gasståker
Tidlegare astronomiske teoriar
Raud gulfothette

Raud gulfothette (Mycena acicula) er ein liten sopp i hettesoppslekta med raudoransje hatt og gul stilk.

Arten veks på nedfalne pinnar, bork, nålestrø og visne plantestilkar i fuktig miljø frå tidleg sumar til sein haust. Han vert ofte funne i lag med kvisthette.

Raud gulfothette liknar ein del på kromgul bregnehette, men denne har ein meir gul hatt. Han kan òg likna på fagerhette, men denne har glatte hyfar i stilken.

Raud gulfothette er nokso vanleg i Noreg.

Kjelder 
 
Referansar

Hettesoppar
Iver A.R. Ræstad

Iver Andreas Rasmusson Ræstad () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Midsund. Han representerte Venstre på Stortinget i åra kring fyrste verdskrigen.

Ræstad var son til ein gardbrukar Otterøya i dåverande Aukra herad. Frå 1877 dreiv han kvar vinter fiskje i 35 år framover, styresmann i over 20 år. Åra 1919-34 var han oppsynsbetjent i fiskeria på Romsdalskysten. Han gjekk på amtsskulen i 1882 og -84. I 1886 kjøpte han farsgarden, til dess eit leiglendingsbruk, og dreiv sidan garden i lang tid.

Han var medlem av heradsstyret 1902-07, og hadde mange kommunale og private verv i Aukra. Etter Sør-Aukra herad var skilt ut, var han 1925-27 varaordførar i heradet.

Ræstad var varamann frå Romsdal krins ved stortinga 1910-12 og 1913-15. I 1912 møtte han på tinget i tida 2. mai-29. juni i staden for Ole Høstmark, medlem av Konstitusjonskomiteen. To år seinare var han med i Jarnbanekomiteen då han erstatta Birger Stuevold-Hansen. Valperioden 1916-18 var Ræstad Romsdal krins sin faste tingrepresentant. Han var då medlem i Konstitusjonskomiteen. I si tredje periode som varamann til Stortinget, 1919-21, møtte han i tre veker etter 1921-sesjonen var opna.

Kjelder

Stortingsrepresentantar 1910-1912
Stortingsrepresentantar 1913-1915
Stortingsrepresentantar 1916-1918
Folk frå Midsund
Ludvig Næss

Ludvig Næss () var ein norsk pressemann og politikar frå Larvik. Han var stortingsmann for Venstre åra 1916-18.

Næss var son til ein politimann. Sjølv tok han underoffiserseksamen i 1884 og arbeidde på sakførarkontor frå 1888. Frå 1891 styrte han avisa Østlandsposten i Larvik som medeigar i avisa, frå 1896 eineeigar. Sidan var han også redaktør i Østlandsposten.

Næss var medlem i Larvik bystyre 1889-1904 og 1910-19. Han var varaordførar 1911 og ordførar 1912-16. Perioden 1900-03 var han varamann til Stortinget frå bykrinsen Larvik og Sandefjord. Over ti år seinare vart han vald til å representere krinsen på Stortinget 1916-18. Han var då medlem i Tollkomiteen. Nesten heile 1918-sesjonen var han permittert.

Kjelder
Stortingsbiografi 

Stortingsrepresentantar 1916-1918
Folk frå Larvik
Nicholas Mayall

Nicholas Ulrich Mayall () var ein USA-amerikansk astronom. 

Mayall var tilsett ved Lick-observatoriet frå 1945 til 1960, og var direktør for Kitt Peak National Observatory frå 1960 til 1971. Mayall publiserte ein fleire avhandlingar om raudforskyvinga til galaksane, dei indre rørslene i galaksane, snøggleiken til stjernehopar og galaktiske tåker.

Mayall-teleskopet som er hovudinstrumentet ved Kitt Peak-observatoriet, er eit 4 meter stort spegelteleskop som vart teken i bruk i 1973.

Oppkallingar
Kulehopar:
Mayall II, Mayall III, Mayall IV, Mayall V og Mayall VI
Galaksar: Mayall-objektet
Asteroide: 2131 Mayall
Kitt Peak National Observatory Nicholas U. Mayall Telescope

Kjelder

Folk frå Moline i Illinois
Astronomar på 1900-talet
USA-amerikanske astronomar
Kosmologar
Folk døde av diabetes
Elevar ved University of California, Berkeley
Nicolas Louis de Lacaille

Nicolas Louis de La Caille, stundom skrive Lacaille, () var ein fransk astronom. Han var professor i matematikk ved Collège Mazarin i Paris frå 1739. Han leia vitskapelege ekspedisjonar til Sør-Afrika frå 1750 til 1754. Han fann posisjonen for nesten 10 000 stjerner, og gav namn til 14 nye stjernebilete. Han gav ut ei rekke bøker i matematikk, fysikk og astronomi.

Kjelder

Folk frå Ardennes
Tilsette ved Universitetet i Paris
Franske astronomar
Medlemmar av Det kongelege svenske vitskapsakademiet
Medlemmar av Royal Society
Medlemmar av Vitskapsakademiet i St. Petersburg
Nordlysplanetariet

Nordlysplanetariet er eit planetarium i Tromsø som vart, grunnlagt i 1988. Det er det største planetariet i Noreg og tilhøyrer Universitetet i Tromsø. Her kan ein sjå stjernehimmelen, sola og rørsla til planetane. Kuppelen har ein diameter på 12 meter. Her finst òg avansert utstyr for vise naturfilmar.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 Nordlysplanetariet

Planetarium
UiT Noregs arktiske universitet
Byggverk ferdigstilt i 1989
Byggverk i Tromsø
1989 i Noreg
Sørheim

Sørheim er ei bygd som ligg på sørsida av Lustrafjorden i kommunen Luster i Vestland fylke. Bygda har om lag 15-20 innbyggjarar. Sørheim ligg om lag 10 kilometer frå bygda Skjolden, og cirka 194 kilometer frå havet. «Den romantiske vegen» som startar på Skjolden, og endar på Ornes, går forbi Sørheim. Bygda har eit eige grendelag og grendehus, der befolkninga kan møtast.

Næringsliv
Dei fleste sørheimingar livnærte seg tidlegare av jordbruk. No er det to store bærhagar. To bønder har sau, og ein har kyr. To personar  er kommunalt tilsette. Ein er båtbyggar. To av innbyggarane går i grunnskule/vidaregåande. Resten er pensjonistar/trygda. For ca.130 år sidan budde det over 200 personar her, så det er god plass til fleire.

Saftfabrikken på Sørheim
På Sørheim ligg den første saftfabrikken til Lerum AS. I 1905 starta Kari og Nils H. Lerum saftfabrikken. Dei opna ein landhandel i kjellaretasjen, og mottok bær for vidaresending med båt frå Bergen. Ein sommardag i 1907, sto det att nokre kassar med bær på kaien. Det var då Kari og Nils fekk ideen om å lage saft og syltetøy av bæra. I 1909 bygde dei safthuset, og dei byrja verkelg og lage saft. Men isen på Lustrafjorden om vinteren var problemet. I 1919 såg dei seg derfor nøydde til å flytte produksjonen til Sogndal.

Segnet om Lausaberget
Høgt over Sørheim, på eit av fjella er det eit berg som heiter Lausaberget. Det seiest at ein dag kjem Lausaberget til å rase, å ta med seg halve Sørheim, og heile Leri.

Kjelder

Busetnader i Luster
Bygder i Vestland
Fagerhette

Fagerhette (Mycena adonis) er ein hettesopp med raud hatt og rosa til kvite skiver og stilk.

Fagerhette veks om hausten mellom gras og mose på små pinnar eller annan ved i barskog og lauvskog. Han finst òg i alpine vierkratt.

Fagerhette finst over heile Noreg, men er ikkje vanleg.

Kjelder 
 

Hettesoppar
Sivsokkelhette

Sivsokkelhette eller sivhette (Mycena bulbosa) er ein liten hettesopp med ei gelatinøs hatthud som kan trekkjast av. Han veks på einfrøblada plantar i våtmark om sumaren og hausten.

Sivsokkelhette kan likna på stjernesokkelhette.

I Noreg er arten relativt vanleg.

Kjelder 
 
Referansar

Hettesoppar
Sylinderhette

Sylinderhette (Mycena picta) er ein liten hettesopp med ein sylinderforma hatt. Han veks i mange slags habitat om sumaren og hausten.

I Noreg er arten særs sjeldan og rekna som nær truga.

Kjelder 
 

Hettesoppar
Flekkskivehette

Flekkskivehette (Mycena maculata) er ein mellomstor til stor hettesopp som veks i knippe på rotnande stubbar av lauv og bartre. Han har ein høvesvis mørk hatt som med alderen får raudbrune flekkar, og som til sist kan verta heilt raudbrun. Skivene og stilken får òg denne fargen.

Flekkskivehette dukkar opp om hausten. Han kan likna på rynkehette og sylvhette.

I Noreg er flekkskivehette funnen over store delar av landet, men er ikkje so vanleg.

Kjelder 
 

Hettesoppar
Blåfothette

Blåfothette (Mycena cyanorhiza) er ein liten hettesopp med ein himmelblå stilkfot. Hatten er bleikt brun til bleikgrå eller nesten kvit. Irishette er ein annan art som kan ha blåvoren stilkfot, men denne arten er større enn blåfothette.

Blåfothette veks sumar og haust på bork og kvist av bartre.

I Noreg er blåfothette ein sjeldan art.

Kjelder 
 

Hettesoppar
Psykoaktive soppar
Borkhette

Borkhette (Mycena meliigena) er ein liten vinraud hettesopp som veks på meir eller mindre mosedekte stammer av edellauvtre, gjerne i større mengder. Arten liknar noko på blå borkhette, ein art han kan veksa saman med.

Borkhette veks fram om hausten og i milde periodar om vetteren og er vanlegast etter kraftig nedbør.

I Noreg er arten nokso vanleg på Søraustlandet og meir sjeldan andre stader.

Kjelder 
 

Hettesoppar
Nova

Ein nova er ei stjerne som på kort tid, ofte berre nokre timar, uventa veks enormt i lysstyrke og sidan minkar igjen. På det meste kan novaen skine med ein absolutt lysstyrke som er 50-100 000 gonger så kraftig som sola skin. Medan utbrotet pågår vert dei ytre laga av stjerna kasta av som eit ekspanederande skal med ein snøggleik på kring tusen meter i sekundet. 

Mange novaer er ein del av tette dobbeltstjerner, der den eine komponententen dreg til seg materie frå den andre, før denne materien så kollapsar og ein nova vert danna. 

Dette er ikkje same som ein supernova som er ei stjerne som eksploderer.

Kjelder
Ringnes, Truls. (14. februar 2009). Nova. I Store norske leksikon. Henta 13. august 2014 frå http://snl.no/nova.

Bakgrunnsstoff 

 
Stjernefenomen
Nukleosyntese i astronomi

Nukleosyntese er danning av atomkjerner som følgje av kjernereaksjonar i det indre av ei stjerne.

Dei første nukleona vart danna kring tre minuttar etter Big Bang. Det vart då at hydrogenet og heliumet  som danna dei første stjernene oppstod og som er ansvarleg for forholdet mellom hydroge og helium i universet i dag. 

Då stjernene vart danna, oppstod det tyngre nukleon frå hydrogen og helium i stjernene, ein prosess som framleis pågår.

Kjelder

Astrofysikk
Kjernefysikk
Ny (fleirtyding)

Ny, ny,  NY eller nY kan syne til:

ny
Ein månefase,
 bokstaven «ν» i det greske alfabetet, sjå ny
 ν, ofte nytta som symbol for frekvens
 ν, symbol for kinematisk viskositet

NY 
 forkorting for delstaten New York og byen New York i USA 
 IATA-kode for Flugfélag Íslands (Air Iceland)

Tobokstavsord
Romobservatorium

Eit romobservatorium er eit romfartøy eller ein kunstig satellitt som er sendt ut i verdsrommet, til dømes i bane kring jorda, med instrument for astronomiske og geofysiske undersøkingar.

Kjelder
Ringnes, Truls. (14. februar 2009). Observatorium: romobservatorium. I Store norske leksikon. Henta 13. august 2014.

Bakgrunnsstoff

Astronomiske observatorium
 
Teleskop
Ubemanna romfartøy
Oppfinningar frå USA
Observator

Ein observator er ein vitskapleg tenestemann ved ein astronomisk institusjon, særleg eit observatorium, i Skandinavia og Tyskland. Ein observatorstilling vart oppretta i Noreg ved Christiania observatorium i 1840. Dette vart omgjort til professorat i 1987.

Kjelder

Astronomar
Vitskaplege yrke
Oddbjørn Engvold

Oddbjørn Engvold () er ein norsk astronom. 

Engvold har hovudsakleg forska innafor fagfelta sol- og stjernefysikk og han var i ein periode aktivt engasjert innan astronomisk teleskopteknologi. Han har publisert fleire vitskapelege arbeid, dei fleste innan solfysikk, og (saman med Eberhart Jensen) og skrive ei lærebok: Solen (1977).

Engvold vart professor ved Universitetet i Oslo frå 1989 og var vitskapleg prosjektleiar (direktør) for LEST Foundation frå 1986, president i IAU Division for Sun and Heliosphere frå 1994, styremedlem i Det Norske Videnskaps-Akademi 1993–1998og , generalsekretær i Den internasjonale astronomiske unionen 2003–2006 og leiar for Det Norske Videnskaps-Akademis internasjonale komité for Kavliprisen i astrofysikk frå 2008 til 2012.

Kjelder

Norske astronomar
Professorar ved Universitetet i Oslo
Medlemmar av Det Norske Videnskaps-Akademi
Folk frå Askim
Olaf Hassel

Olaf Hassel () var ein norsk amatørastronom. 

Etter å ha gjennomgått Kristiania offentlege skole for døve, utdanna Hassel seg på eiga hand, delvis ved hjelp av korrespondansekurs. Han føretok, med stipendium frå Nansenfondet, djupne- og temperaturmålingar i fleire norske innsjøar, og utførte i mange år nordlysobservasjonar for Carl Størmer. Han var fullmektig ved Meteorologisk institutt i Oslo frå 1941 til 1968. I 1939 oppdaga han ein ny komet (Jurlof-Achmarof-Hassel), og i 1960 ein nova (Nova Herculis). Han la òg ned eit stort arbeid for døvesaka.

Kjelder

Folk frå Kongsberg
Norske astronomar
Døve folk
Kometoppdagarar
Apollonius Rosenlund

Apollonius Liljedahl Johannesson Rosenlund () var ein norsk lærar og politikar frå Vik i Sogn. Han representerte Venstre på Stortinget i åra 1913-18.

Far hans var lærar og kyrkjesongar i Vik. Sjølv vart Rosenlund seminarist frå Stord i 1883. Dei to komande åra var han dels lærarvikar og huslærar. Frå 1886 var han lærar i Davik prestegjeld i Nordfjord, frå 1891 også kyrkjesongar. I 1896 fekk han også jobben som kasserar i den lokale sparebanken. Same året vart han medlem i formannskapet i Davik kommune, varaordførar 1897-98, og ordførar frå 1899 til 1916. Attåt var han forlikskommissær frå 1898.

Valperiodane 1913-15 og 1916-18 representerte Rosenlund Nordfjord krins på Stortinget, der han var medlem av Protokollkomiteen.

Kjelder
 

Stortingsrepresentantar frå Venstre
Stortingsrepresentantar for Nordre Bergenhus amt
Stortingsrepresentantar 1913-1915
Stortingsrepresentantar 1916-1918
Ordførarar i Davik
Venstreordførarar i Sogn og Fjordane
Norske lærarar
Folk frå Vik
Folk frå Bremanger
Johan Jæger Caroliussen

Johan Jæger Caroliussen () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Bjørnskinn i Nordland. Han var stortingsrepresentant for Venstre i åtte periodar; 1916-1945.

Caroliussen var son til ein husmann og fiskar i bygda Bjørnskinn på Andøya i Nordland. Han reiste i si fyrste fiskje vinteren 1884, 15 år gammal. 19 år gammal skaffa han seg eigen båt, og låg på Langenes om vinteren og på Andenes om sommaren. Frå 1900 dreiv han fiske med dampskip. Han var gardbrukar i Bjørnskinn frå 1895, fyrst som forpaktar.

Caroliussen var medlem i Dverberg heradsstyre 1898-1907 og 1910-28, varaordførar i ni år. Valperioden 1913-15 var han varamann til Stortinget frå Vesterålen krins. Ved stortingsvalet 1915 vart han vald til stortingsmann frå einmannskrinsen Vesterålen for perioden 1916-18. Sidan vart han attvald i alle stortingsvala føre andre verdskrigen, frå 1922 representerte han landdistrikta i Nordland fylke. Han var medlem 1916-21 i Landbrukskomiteen og 1922-30 i Vegkomiteen. Frå 1931 til -40 var han nestformann i Post-, telegraf- og kystfartkomiteen. Caroliussen var landsstyremedlem i Venstre 15 år, 1924-39.

I 1909 var Caroliussen medlem i ein departemental komite som skulle sjå Lofotlova, og i 1921 av den såkalla Feitsildlovkomiteen.  Han var medlem i Riksskattestyret frå 1926 til 1945.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
Stortingsbiografi 

Stortingsrepresentantar 1916-1918
Stortingsrepresentantar 1919-1921
Stortingsrepresentantar 1922-1924
Stortingsrepresentantar 1925-1927
Stortingsrepresentantar 1928-1930
Stortingsrepresentantar 1931-1933
Stortingsrepresentantar 1934-1936
Stortingsrepresentantar 1937-1945
Folk frå Andøy
Olbers-paradokset

Olbers-paradokset er det at stjerner som er jamt fordelt i eit statisk univers som i tid og rom er uendeleg, medfører at ein skulle forvente at natthimmelen var sterkt lysande. Men det er han tydelegvis ikkje. Dette vart påpeikt av Heinrich Olbers i 1826, og av fleire andre før han. Paradokset vert lett løyst ved å ta omsyn til at stjernene berre har eksistert ei endeleg tid.

Kjelder

Fysisk kosmologi
Fysiske paradoks
Wilhelm Ernst Ramm

Wilhelm Ernst Ramm () var ein norsk jurist og politikar frå Fredrikstad. Han representerte heimbyen og partiet Høgre på Stortinget i 1903 og 1913-18. Sakføraren Ove Ramm var far hans.

Ramm vart student i 1875 og cand.jur. i 1880. Dei neste tre åra var han fullmektig hos byfuten i Fredrikstad, frå 1883 var han overrettssakførar i byen. Perioden 1890-1903 var han offentleg oppnemnd forsvarar i saker for lagmannsretten og krigsretten. Frå 1903 var han borgarmeister i Fredrikstad i 25 år.

Ramm var medlem i bystyret frå 1891, varaordførar 1897-1902. Han var varamann til Stortinget frå 1898 til 1903, møtte i 1903 frå 5. juni til stortingssesjonen var over. Periodane 1913-15 og 1916-18 var han einmannskrinsen Fredrikstad sin representant på Stortinget. I den fyrste treårsbolken var han medlem i Gasje- og pensjonskomiteen, i den andre i Protokollkomiteen.

Kjelder
Stortingsbiografi 

Stortingsrepresentantar 1913-1915
Stortingsrepresentantar 1916-1918
Folk frå Fredrikstad