alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Våler kommune i Viken

Våler kommune er ein kommune i Viken. Kommunen grensar til Indre Østfold i nord og aust, Moss og Vestby i vest, Sarpsborg og Råde i sør, og Skiptvet i aust. Han har tre tettstader der om lag to tredelar av innbyggjarane bur. Desse er Våk, Kirkebygda og Svinndal.

Namn og kommunevåpen 
Namnet Våler kjem frå det norrøne ordet valir, som tyder rydning(ar). Kommunevåpenet har òg gamle røter, det var knytt til slekta Bolt som hadde eigedom i området frå 1300-talet. Våpenet er kløyvd, med ei halv lilje i sølv til høgre, og to sparrar i gult til høgre. Det blei teikna av Truls Nygaard i 1986 etter Leiv Merlie sitt føreslag.

Innbyggjarar 
Frå gammalt av har dei som har budd i Våler livnært seg ved jord- og skogbruk. Sidan 1970-talet har likevel mange funne seg arbeid i Moss, og kommunen er blitt litt som ein forstad, med mange nye byggjefelt i kort avstand til byen i vest.

Gjennomsnittsalderen i kommunen er blant dei lågaste både i Østfold og resten av Noreg.

Geografi 
Våler er prega av både flate landbruksområde og åsar med store samanhengande skogområde. Her finn ein over 200 registrerte artar av vilt, mellom anna ulv. Den såkalla Mosseflokken av desse dyra har hovudreviret sitt her. 

Kommunen blir gjennomskoren av fire riksvegar: 114, 115, 120 og 121. 

Han har ikkje kystline, men ei strandline på meir enn tjue mil mot innsjøen Vansjø.

Verd å vitja 

 Våler kyrkje, ei romansk kyrkje i stein frå 1100-talet
 Bergerås bygdeborg, ei av fleire bygdeborger frå folkevandringstida som finst i kommunen

Bakgrunnsstoff 
 Våler kommune

 
Kommunar i Østfold
Kommunar i Viken
Akerøya

Akerøya er ei øy i Hvaler kommune i Viken med eit areal på 1,6 km². Det høgaste punktet på øya er 33 moh. Aust for Akerøya ligg ein liten holme, Festningsholmen, med Akerøy fort frå 1600-talet. I sagatida heitte øya Saltholmen etter nokre grunne pollar der det vart vunne ut havsalt.

Øya består i hovudsak av granitt og enkelte strandflater og grasletter. Karakteristiske «klover» skjer gjennom øya fleire stader der det veks godt med småbuskar og tre. Det er registrert meir enn 400 plantearter der fleire er trua og sårbare. Øya har eit rikt fugleliv og er ein rasteplass for trekkfugl. I 1978 vart det oppretta eit naturreservat for sjøfugl på aust- og vestsida av øya med ferdselsforbud delar av sommaren. Sidan 1961 har Akerøya Ornitologiske Stasjon drive registrering av fugl.

Fram til om lag 1950 var det eit gardsbruk som dreiv med storfe på øya. Dyrehaldet har vore med å halde vegetasjonen nede, men dei seinare års sauebeite har ikkje klart å halde tritt med gjengroing av spesielt einer.

På det høgaste punktet på øya er det ein redutt, ein observasjonspost for fortet på Festningsholmen. Nord for redutten er det funne fleire gravrøyser frå bronsealderen.

Den mest attraktive delen midt på øya er gjort til offentleg friområde med høve for telting. Akerøya er eigd og vert forvalta av Staten og Oslofjordens Friluftsråd, som òg har ein oppsynsmann i det einaste huset på øya i perioden 15. juni-15. august. Utanom sesongen vert huset disponert av Akerøya Ornitologiske Stasjon.

Kjelder 
<div class="references-small">
 Denne artikkelen bygger på «Akerøya» frå , den 8. april 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 

Øyar i Viken
Geografi i Hvaler
Kirkøy

Kirkøy er den største øya i Hvaler kommune med eit areal på 29,6 km², med tettstaden Skjærhalden. Det er samband til Asmaløy via tunnel.

Det høgaste punktet på øya er Røsseberget på 70 meter over havet.

Sjå òg
Rød på Asmaløy
Vikerhavna

Øyar i Viken
Geografi i Hvaler
Skjærhalden

Skjærhalden (uoffisielle namn Skjærhallen, Skjærhollen) er ein tettstad som er kommunesenter i Hvaler kommune i Viken. Staden ligg på søraustsida av Kirkøy og har .

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Fallingrain.com
 Eldre fototgrafi frå Skjærhalden på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

Busetnader i Hvaler
Tettstader i Viken
Kommunesenter i Viken
Alvøyna i Øygarden

Alvøyna er namn på ei øy i Øygarden kommune i Vestland. Øya ligg nordvest for Bergen, ut mot havet vest av Hjeltefjorden. Tjeldstømarka, utmarka til garden Tjeldstø, ligg på Alvøyna. I 1995 vart 1061 dekar verna som våtmarksområde. På vestsida av Rotevatnet ligg eit fugleobservasjonshus. 

Alvøy eller Alvøyna er òg namn på ei øy i Raunefjorden i Sund kommune i Hordaland. 

Desse to øyane ligg berre få mil frå kvarandre og frå Bergen sentrum. Det har forekomme skjebnesvangre forvekslingar i det redningsmannskap har drege til feil Alvøy på søk etter skipbrotne.

Sjå òg 
 Alvøen eller Alvøy er namn på eit område og ein gard ved Vatlestraumen i Laksevåg i Bergen kommune.

Øyar i Øygarden
Uorganisk sambinding

Uorganiske sambindingar er kjemiske sambindingar som ikkje er organiske. Alle sambindingar som ikkje inneheld karbon er uorganiske. I tillegg er salt og enkle kovalente sambindingar av karbon som regel uorganiske.

Døme på uorganiske sambindingar 

Ein del vanlege stoff som:
 karbondioksid (CO2) 
 natriumklorid (NaCl)
 vatn (H2O) 

Typar av sambindingar som ofte er uorganiske
 basar
 salt
 syrer

Uorganisk kjemi
Alvøyna i Sund kommune

Alvøyna eller Alvøy er ei øy i Øygarden i Raunefjorden i Vestland fylke. Øya ligg aust om Tyssøy i og nokre hundre meter sør for Bjorøy, og halvannan kilometer vest for Bergen lufthamn, Flesland. Alvøyna er eigd av Bergen og omland friluftsråd.

Alvøyna er òg namn på ei øy i Øygarden kommune. Desse to øyane ligg berre få mil frå kvarandre og frå Bergen sentrum. Det har skjedd lagnadstunge forvekslingar i det redningsmannskap har drege til feil Alvøy på søk etter skipbrotne.

Sjå òg 
 Alvøen eller Alvøy er namn på eit område og ein gard ved Vatlestraumen i Laksevåg i Bergen kommune. 

Øyar i Øygarden
Sartor Storsenter

Sartor Storsenter er eit kjøpesenter som ligg på tettstaden (Straume) på øya Litlesotra, kommunesenteret i (Fjell) kommune  ca. 15 km vest for Bergen sentrum, og er ein del av Sotra Kystby. Senteret vart opna 16.november 1978 og har no ca. 115 butikkar. Senteret er eigd og drifta av Sartor Holding og Olav Thon Gruppen. Senteret har blitt utvida og renovert fleire gonger i årenes løp, og opna første del av senteret 20. november 2014. Sotra Kino og Sotra Vitensenter, egen versjon av VilVite, opna 22. mai 2015 (VilVite blei avvikla i 2017). 16. juni 2016 opna siste del av senteret, og fekk da samlet areal på 93 000 kvm. 

Senteret er det største senteret på Sotra og det har over 10 000 besøkande kvar dag.

Ordet «Sartor» stammar frå ei dansk omskriving av namnet på øya Sotra. Denne skrivemåten er ikkje lenger i bruk med unntak av nokre firma: Sartor Holding AS, Sartor Maskin, Sartor Tannlegesenter, Sartor VVS og Sartor Skytterlag.

Bakgrunnsstoff
Nettstad for Sartor Storsenter

Øygarden kommune
Kjøpesenter i Vestland
Keilhaus topp

Keilhaus topp (2355 moh.) er ein fjelltopp som ligg om lag 750 meter aust om Galdhøpiggen. Sjølv om den er ein av dei høgaste norske fjelltoppane vert han ikkje alltid rekna mellom desse av di han har ein primærfaktor på berre 20 meter.

Bakgrunnsstoff 
 Skildring av Keilhaus topp

Fjell i Lom
Drue

Drue er ein frukt av vinranke (Vitus vinifera). Druer kan vera grøne, blå eller lilla.

Ein kan eta druer rå som søt frukt, i tørka form som rosiner, og laga saft eller jus av dei. Druer er likevel mest brukte i gjæra form, som vin. Druesaft blir òg mykje brukt som naturleg søtingsmiddel i jus av anna frukt.

Rundt halvparten av all frukt som blir dyrka i verda, er druer. Det finst fleire arter av dei som alle høyrer til familien Vitaceae. Ulike druesortar egner seg best til å etast direkte, eller til å laga ulike typar vin.

Drueplanten likar seg best i sokalla «dårleg» jordsmon, med mykje kalk og stein. 
Solvende skråningar ned mot elvar er ideelle for druedyrking. Dette gjev plantane rik tilgang til fukt, og dobbelt opp med sol.

Bakgrunnsstoff 

Frukt
Valhall

Valhall er i norrøn mytologi festhallen til Odin der æsene og einherjane held sine gilde.

I Åsgard reiste gudane ei stor og mektig borg, og midt i denne borga låg dei frodige Idavollane. Her bygde gudane store, mektige hallar, og den aller flottaste av desse var Valhall. Det var hit valkyriene kom med einherjane, vikingane som har falle i krig. «Val» tyder på norrønt 'fallen krigar'.

I den store hallen Valhall er det Odin som herskar. Stor må Valhall vera om det skal vera rom for alle vikingar som døyr i krig. Det blei sagt at Valhall har 640 dører, og at kvar dør er så brei at 960 einherjar kan gå side om side gjennom døra. Taket er dekt med gylne skjold og veggane er laga av spydskaft. 

Hanen Gullinkambi heldt til i Valhall, og vekte kvar dag opp krigarane, levande som døde. 
Galten Særimne var òg ein viktig innbyggjar. Denne grisen blei slakta og eten kvar dag, men var like heil igjen om kvelden.

Andre namn på Valhall 
 Gladsheim («den glinsande verda»), omtala som det største huset i Åsgard med tretten høgsete, eitt for Odin. Tekt med gull både inn- og utvendig. Høgst truleg identisk med Valhall.
 Valaskjalf («hallen åt falne krigarar»)

dødsrike
liv etter døden
stader i norrøn mytologi
Torvastad

Torvastad er ein tidlegare norsk kommune i Rogaland fylke, oppretta som Torvastad formannskapsdistrikt i 1837.

1. februar 1855 vart Haugesund (1066 innb) skild ut frå Torvastad. Torvastad hadde 3242 innbyggjarar etter delinga.

1. november 1881 vart Skåre skild ut frå Torvastad. Innbyggjartalet i Torvastad vart då 1918.

1. juli 1924 vart Utsira skilt ut som eigen kommune. Torvastad hadde då eit folketal på 2187.

1. januar 1965 vart det meste av Torvastad (3783 innb) slege saman med Avaldsnes, Kopervik, Skudenes, Skudeneshavn, Stangaland og Åkra til den nye Karmøy kommune.

Samstundes vart ein mindre del av Torvastad (Vibransøy krins, 70 innb) overført til Haugesund kommune.

Tidlegare kommunar i Rogaland
Geografi i Karmøy
Historie i Karmøy
Norske kommunar skipa i 1838
Norske kommunar nedlagde i 1965
Skudeneshavn

Skudeneshavn er ein by, tettstad og tidlegare kommune som ligg på sørspissen av øya Karmøy i Karmøy kommune i Rogaland fylke. Tettstaden har . Trehusmiljøet i Skudeneshavn sentrum er rekna å vera veldig bra teke vare på.

Skudeneshavn kommune 1858 - 1965 
Skudeneshavn var frå 1837 del av Skudenes formannskapsdistrikt, men vart skilt ut som eigen kommune 10. februar 1858 og fekk status som ladestad. Skudeneshavn hadde då 1 209 innbyggjarar.

1. januar 1965 vart Skudeneshavn slegen saman med Kopervik, Skudenes, Stangaland og Åkra, mesteparten av Avaldsnes og mesteparten av Torvastad til den nye Karmøy kommune. 

Skudeneshavn hadde ved samanslåinga eit innbyggjartal på 1 275.

Folketalsutvikling 
Folketalsutvikling for tidlegare Skudeneshavn kommune frå 1865 til 1965:

Sjå òg 
 Tettstader i Rogaland

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Rogaland»

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Eldre fotografi frå Skudeneshavn på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

Geografi i Karmøy
Historie i Karmøy
Byar i Rogaland
Tettstader i Rogaland
Tidlegare kommunar i Rogaland
Norske kommunar skipa i 1858
Norske kommunar nedlagde i 1965
Kopervik

Kopervik er ein tettstad (by) og eit sokn i Karmøy kommune i Rogaland fylke. Kopervik har òg vore ein bykommune og ein heradskommune.

Tettstaden Kopervik er kommunens administrasjonssenter  og har . Han ligg om lag midt i kommunen ved Karmsundet.

Kopervik sokn
Kopervik sokn har 8 555 innbyggjarar og tilhøyrer Karmøy prosti. Det blei oppretta 1855 ved frådeling av den sørvestre delen av Avaldsnes sokn.

Kopervik ladestad
Strandstaden Kopervik blei utskilt frå Avaldsnes kommune som ein ladestad (ein slags bykommune) i 1866. Den hadde då 737 innbyggjarar. I 1965, etter nesten eit sekel, blei Kopervik ladestad oppløyst, og gjekk in i den nyoppretta Karmøy kommune. Ladestaden hadde då 1 737 innbyggjarar.

Kopervik (Stangaland) herad
Ladestaden Kopervik omfatta berre ein liten del av Kopervik sokn, og resten av soknet (landdistriktet) var fortsatt ein del av Avaldsnes kommune. Først i 1909 blei landdistriktet òg utskilt til eit eige herad (landkommune) med 1 001 innbyggjarar. Nemninga Kopervik herad blei i 1916 bytta til Stangaland herad for å unngå forveksling mellom dei to kommunane. I 1965 blei Stangaland herad oppløyst, og gjekk in i den nyoppretta Karmøy kommune. Heradet hadde då 2 678 innbyggjarar.

Folketalsutvikling 
Folketalsutvikling for tidlegare Kopervik ladestad frå 1866 til 1965:

Sjå òg 
 Tettstader i Rogaland

Andre nettstader 
 Eldre fotografi frå Kopervik på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Rogaland»

Fotnotar 

Tidlegare kommunar i Rogaland
Geografi i Karmøy
Historie i Karmøy
Norske kommunar skipa i 1866
Norske kommunar nedlagde i 1965
Tettstader i Rogaland
Byar i Rogaland
Sokn i Stavanger bispedømme
Haugalandet
Skudenes

Skudenes er ein tidlegare kommune i Rogaland fylke. Kommunen vart oppretta som Skudenes formannskapsdistrikt i 1837.

I 1849 vart distriktet delt i Skudenes og Bokn formannskapsdistrikt. 

1. februar 1858 vart Skudeneshavn skild ut som eigen kommune.

1. januar 1892 vart Åkra skild ut som eigen kommune.

1. januar 1965 vart Skudenes, Avaldsnes, Kopervik, Skudeneshavn, Stangaland, Torvastad og Åkra slegne saman til den nye Karmøy kommune.

Tidlegare kommunar i Rogaland
Historie i Karmøy
Norske kommunar skipa i 1838
Norske kommunar nedlagde i 1965
Stangaland

Stangaland er ein tidlegare kommune i Rogaland fylke. Opphavleg (frå 1837) var Stangaland del av Avaldsnes formannskapsdistrikt.

1. januar 1909 vart Stangaland skild ut som eigen kommune med 1001 innbyggjarar.

1. januar 1965 vart Stangaland slegen saman med Avaldsnes, Kopervik, Skudenes, Skudeneshavn, Torvastad og Åkra kommunar til den nye Karmøy kommune. Stangaland hadde ved samanslåinga 2678 innbyggjarar.

Tidlegare kommunar i Rogaland
Geografi i Karmøy
Historie i Karmøy
Norske kommunar skipa i 1909
Norske kommunar nedlagde i 1965
H

H er den åttande bokstaven i det latinske alfabetet og den sjuande i det greske alfabetet (H, η), der han vart overteken frå fønikisk skrift. Etruskarane og romarane overtok bokstaven med namnet ha. I dei nordiske språka utvikla namnet seg lydrett til hå på 1200-talet. I den eldre runeskrifta er bokstaven den niande og i den yngre runeskrifta det sjuande teiknet. 

H er ein såkalla pustelyd. I visse språk vert h uttalt sterkare, som ein x-lyd, til dømes i finsk. H som framlyd kan falla vekk i nokre målføre, noko som blir kalla halvemål. Enkelte språk, til dømes fransk og italiensk, har ikkje h som språklyd, men nyttar han som skriftteikn. I engelsk er h stum i framlyd av nokre ord av fransk opphav, til dømes honour og hour. I tysk er han stum inne i og slutten av ord etter vokal, der han tener til å forlenge vokalen, til dømes Hahn og Reh. Herfrå stammar bruken i personnamn, som Dahl. I dansk, norsk og svensk er h føre j og v stum. På islandsk vert hn, hr, og hl uttalt som ein ustemt n, r og l.

Ein kan framstilla bokstaven som ⠓ i brailleskrift og som «DitDitDitDit», · · · ·, i morsealfabetet. I det internasjonale NATO-alfabetet blir H markert med ordet «Hotel». For å sikra forståing også med dei som ikkje uttaler H, er H-en i ordet offisielt stum.

Bruk

Vitskap 
H kan stå for SI-eininga henry, eininga for sjølvinduktans.
h kan stå for SI-prefikset hekto. Skrive føre eit einingssymbol tyder h at eininga skal multipliserast med hundre.
h er symbol for Plancks konstant: h = 6,63 x 10-34 Js, som inngår i all kvantefysikk. Symbolet ℏ (h-strek) syner til Plancks konstant dividert med 2π.
H (i kursiv) er i termodynamikk symbol for entalpi.
H (i kursiv) er i elektromagnetisme symbol for magnetisk feltstyrke.
 h er internasjonalt symbol for time. 
Innan kjemi er H symbolet for hydrogen.
Innan biokjemi er H symbol for histidin

Samfunn 
H er forkortinga for partiet Høgre
H er nasjonalitetsmerket for bilar frå Ungarn (engelsk: Hungary; fransk: Hongrie)
På bilar frå Tyskland: Hannover
På bilar frå  Noreg før 1971: Telemark fylke
På spanske bilskilt før 2000: Huelva
4H er namnet på ein verdsomspennande ungdomsorganisasjon

Musikk 
I det tyske notesystemet er tonen H heiltonen etter A. Han svarer til nota B i det engelske systemet.

Kjelder

det latinske alfabetet
Gunnar Stålsett

Gunnar Stålsett () på Nordkapp) var biskop for Den norske kyrkja sitt bispedøme Oslo bispedøme frå 1998 til 2005. Han etterfylgde Andreas Aarflot, og vart etterfylgd av Ole Christian Kvarme.

Stålsett har teologisk utdanning frå Menighetsfakultetet i Oslo, og vart cand.theol. i 1961. Han har hatt undervisingsstillingar og prestestillingar og mellom anna vore generalsekretær i Det Lutherske Verdensforbund og medlem av den norske Nobelkomiteen fram til han i 1998 vart utnemnd til biskop av Oslo. Utnemninga av Stålsett til biskop var omstridd. I løpet av embetstida vart det klart at han var ein tilhengjar av å lata homofile ha jobb i vigsla stillingar. Dette synet delte ikkje fleirtalet av dei norske biskopane. Han gjekk av som biskop den 28. februar 2005.

Stålsett har vore statssekretær i Kyrkje- og undervisingsdepartementet frå 1972 til 1973. Senterpartiet var då med i Lars Korvald si regjering. Han var partiformann i Senterpartiet frå 1977 til 1979.

I 2001 vart Stålsett tildelt Petter Dass-prisen, og i 2006 vart han tildelt St. Hallvardsmedaljen.

Tidlegare biskopar i den norske kyrkja
Lutherske prestar
St. Hallvard-medaljen
Medlemmar og varamedlemmar i Nobelkomiteen
Leiarar for Senterpartiet
Statssekretærar i Regjeringa Korvald
Statssekretærar frå Sp
Folk frå Nordkapp
U

Bokstaven U (u) er den 21. bokstaven i det latinske alfabetet og eigentleg same bokstav som Y (ypsilon) i det greske alfabetet, der denne opphavleg hadde lydverdien u. Då grekarane i staden uttalte han y, skreiv dei ου for å vise til u-lyden. Etruskarane, og etter dei romarane, overtok bokstaven med forma V. Den avrunda forma U er berre ein seinare skriftvariant av den same bokstaven. Først frå 1500-talet av vart det vanleg å skilje mellom u og v i latinsk rettskriving. I gotisk skrift er n og u lik kvarandre, og for å lette lesinga sette ein frå 1400-talet av ofte ein liten boge over u-en. I runealfabetet er bokstaven andre rune i første ætt.

U vert på norsk norsk og svensk uttalt lenger framme og er trongare enn den såkalla «europeiske» u-en.

U kan stå for 
 kjemisk symbol for uran
 forkorting på latin som tyder Urbs eller «byen», det vil sei Roma.

u kan stå for 
 internasjonalt godkjent symbol for atommasseeininga.

Kjelder

Det latinske alfabetet
S

Bokstaven S er den 19. bokstaven i det latinske alfabetet og den 18. bokstaven i det greske alfabetet (Σ, σ, i slutten av ord ς). Bokstaven stammer frå det fønikiske alfabetet, og det semittiske namnet var samek. Grekarane kalla han sigma, i slekt med ordet sigmos, 'hvesing'. På latin heitte bokstaven es. Det fønikiske alfabetet hadde enno to teikn for spesielle s-lydar. Det eine, med det hebraiske namnet shin, som tyder «tann», vart ikkje nytta av grekarane. Det andre teiknet, med det hebraiske namnet tsade, tok enkelte greske stader med dorisk dialekt opp i skrifta si i forma M. 

I runealfabetet er s den åttande runen i andre ætt. 

Minuskelen ser i dag slik ut: s. Fram til byrjinga av 1900-talet såg han slik ut: ſ («ſ», «lang s»), unntatt i slutten av ord og etter bokstaven ſ, når han såg ut som han gjer no. På grunn av likskapen med bokstaven f gjekk ſ ut av bruk.

Tydingar av S
 S er kjemisk symbol for svovel.
 S er ei forkorting for sør.
 s er symbol for sekund, SI-eininga for tid. 
 S er symbol for siemens, SI-eininga for konduktans.
 stundom nytta som forkorting for sankt. 
 i grammatikk forkorting for for singular (eintal), substantiv eller subjekt.
 i musikk forkorting for segno («teikn»), sinistra («venstre»), subito («brått») og subdominant.
 på reseptar ei forkorting for latin signa eller signetur, som tyder «signér», det vil seil at namnet på legemiddelet eller samansetnaden skal skrivast på etiketten.
 nasjonalitetsmerke for motorkjøretøy frå Sverige.

Kjelder

Det latinske alfabetet
P

Bokstaven P (p) er den 16. bokstaven i det latinske og det greske alfabetet (Π, π) alfabetet. Bokstaven stammar frå det fønikiske alfabetet. På semittisk heiter bokstaven pe, som tyder «munn» og i den opphavlege biletskrifta har teiknet gjengitt ein munn. Grekarane kalla han pei, seinare pi, og etruskarane og etter dei romarane kalla han pe. Den latinske bokstavforma er påverka av den greske bokstavforma for r. I det eldre runealfabetet er bokstaven sjette rune i andre ætt.

Det greske alfabetet hadde ein særskild bokstav for ph (Φ, φ), med namnet phei eller phi. Frå keisartida vart han uttalt f og fi. I tillegg hadde dei ps (Ψ, ψ), med namnet psei eller psi. Desse var respektive 21. og 23. bokstav i alfabetet. Av Φ utvikla det romerske talteiknet M = 1000 seg, av Ψ talet L = 50.

I norsk er p ein stemmelaus, bilabial lukkelyd, aspirert i framlyd og utlyd, medan han er uaspirert etter s og mellom vokalar.

Versalen P kan vere 

 kjemisk symbol for fosfor.
 prefikset peta- (=1015) i SI-systemet.
 symbol for trykk (av eng. pressure.)
 symbol for poise, CGS-eining for viskositet.
 P eller p er ei forkorting for latinsk pagina, per, pro og post (etter) og det romerske førenamnet Publius.
 nasjonalitetsmerke for motorkjøretøy frå Portugal.

Minuskelen p kan vere 
 prefikset piko- (=10-12) i SI-systemet. Til dømes i pikometer (pm). 
 i musikk er p ei forkorting for piano, som tyder svakt. Enno svakare vert skrive pp (pianissimo) og ppp (piano pianissimo). Ei anna forkorting innan musikk er pedal. 
 forkorting for mynten penny, eller pence i fleirtal.

Kjelder

Det latinske alfabetet
W

W (w), dobbel-v eller dobbelt-v er den 23. bokstaven i det latinske alfabetet og ei fordobling av bokstaven v. Han vart innført i irsk skrift tidleg i mellomalderen. Forma stammar frå runealfabetet. Her er w representert av åttande rune i første ætt. Han vert uttalt som v i dei nordiske språka og på tysk. På engelsk vert han uttalt som ein konsonantisk u.  W vert i norsk berre nytta i lånord og namn.

W kan stå for
W er kjemisk symbol for wolfram.
W er symbol for watt, eininga for effekt.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Det latinske alfabetet