alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hydrotermal sirkulasjon

Hydrotermal sirkulasjon er namnet på ein geologisk prosess der varmt vatn sirkulerer i sprekkar og gangar i berggrunnen. Ordet hydrotermal kjem frå gresk, der hydros tyder vatn og thermos tyder varme. Hydrotermal aktivitet er vanleg ved vulkansk aktivitet, men kan òg finnast andre stader som ved metamorfose. Geysirar og såkalla «skorsteinar» (black smokers) som ein finn på havbotnen og som spyr ut varmt vatn, får krafta si frå hydrotermal aktivitet.

Utfelling av mineral i hydrotermale gangar

Vatnet i desse systema inneheld oppløyste mineral og kan variere frå å vere lunke til å halde ein temperatur på fleire hundre grader. Frå desse løysingane vert det utfelt mineral. Både trykk, kjemi og varme regulerer denne prosessen. Mange malmar og industrimineral er danna under slike tilhøve. Til og med sølvførekomstane på Kongsberg er danna ved hydrotermal aktivitet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hydrotermal» frå ,  den 1. september 2010.

Bakgrunnsstoff
Bergensgeolog på 3 500 meters djupne

Geologiske prosessar
Fysisk oseanografi
Isobase

Isobasar (av gresk isos, 'lik, eins' og basis ('grunnvoll', opphavleg 'steg') er linjer på eit kart gjennom punkt med same heving eller senking av jordskorpa i løpet av eit visst geologisk tidsrom. Det kan til dømes vere tida etter den siste istida.

Sjå òg
isolinje

Kjelder

Geologi
Greske ord og uttrykk
Isograd

Isogradar er linjer på eit kart som viser utbreiinga av bergartar som høyrer til same metamorfosegrad. Førekomsten av spesielle indeksmineral definerer metamorfosegraden og desse gjev namn til isogradane, som til dømes granat-isograd eller staurolitt-isograd.

Kjelder

Geologi
Isokron i geologi

Ein isokron er i geokronologien ei rett linje som representerer ein bestemt alder i eit diagram. Punkt på denne linja har same alder og representerer isotopforhold som ein finn ved datering av mineral eller bergartar. Dette vert til dømes nytta i rubidium-strontium-metoden.

Kjelder

Geokronologi
Isotopgeokjemi

Isotopgeokjemi er ei tverrvitskapleg faggrein mellom geofag og kjemi og under geokjemi, som går ut på relativ og spesifikk datering av grunnstoff og isotopane deira på jorda.

Eit vanleg bruksområde for isotopgeokjemi er å modellere eller kartleggje korleis verda har sett ut gjennom å analysere isotopar.

Det er særleg mykje brukt innan kvartærgeologien for å skape eit bilete av kor stort isdekket under istidene i kvartær har vore. Då har ein ved analyse av djuphavskjernar, som kalkstein, funne at konsentrasjonen av 18O-isotopar i havet var mykje større enn av 16O-isotopar i ei istid. Det er fordi 16O-isotopane bind seg betre til is enn 18O-isotopane. Ein nyttar ofte dette prinsippet i kombinasjon med 1H- og 2H-isotopar som følgjer same prinsippet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Isotopgeokjemi» frå ,  den 1. september 2010.  
 

Geokjemi
Geofysikk
Geokronologi
-itt

-itt er ei ending i framandord av latinsk-gresk opphav. Endinga svarar til den latinske endinga -itis der kasusendinga er bortteken. Det vert nytta i samband med mineral, bergartar, fossil, kjemikaliar, folkegrupper og fleire. Endingar tyder «høyrande til» eller «forbunde med». 

Nokre døme på ord med -itt-endinga ar:

Akeritt
Dynamitt
Granitt
Jesuitt
Meningitt

Kjelder

Greske ord og uttrykk
Latinske ord og uttrykk
suffiks
Ivan Thoralf Koss Rosenqvist

Ivan Thoralf Koss Rosenqvist () var ein norsk geolog. 

Han tok doktorgrad i 1945 og var forskingsleiar ved Noregs geotekniske institutt frå 1952 til 1960. Frå 1965 til 1984 var han professor i mineralogi og geologi ved Universitetet i Oslo. Han gjorde mellom anna forskingsarbeid om leire og opptaket i jordsmonnet av sur nedbør.

Kjelder

Norske geologiprofessorar
Professorar ved Universitetet i Oslo
Folk frå Wien
Vitskapsfolk frå Oslo
Jakob Grubbe Cock Schetelig

Jakob Grubbe Cock Schetelig () var ein norsk geolog og mineralog. Frå 1917 var han professor ved Universitetet i Oslo. Han la ned eit stort vitskapleg arbeid over norske mineral, særleg frå pegmatittgangar. I saman med Waldemar Christofer Brøgger gav han ut fleire geologiske kart over Oslofeltet.

Kjelder

Norske geologiprofessorar
Norske mineralogar
Professorar ved Universitetet i Oslo
Folk frå Asker
James Geikie

James Geikie () var ein britisk geolog, og bror av Archibald Geiki. 

Frå 1882 til 1914 var han professor i Edinburgh og han arbeidde særleg med kvartærgeologi. Han gav mellom anna ut The Great Ice-Age Age and its Relation to the Antiquity of Man (1874) og Prehistoric Europe (1880).

Kjelder

Skotske geologar
Folk frå Edinburgh
James Hall

James Hall () var ein amerikansk geolog og paleontolog. Han er særleg kjend for å ha påvist samanhengen mellom fjellkjeder og geosynklinalar, og for det monumentale verket Paleontology of New York (1847–94), der han skildrar over 2000 fossile artar. 

Hall vart i 1837 delstatsgeolog for New York, i 1855 for Iowa og i 1871 vart han direktør for naturhistorisk museum i New York.

Kjelder

USA-amerikanske geologar
USA-amerikanske paleontologar
Korund

Korund (engelsk corundum) er ei krystallisk form av aluminiumoksid () med spor av jern, titan og krom. Det er eit bergart-dannande mineral. Korund er eit av dei minerala som naturleg gjennomsiktige transparente material, men det kan ha ulike fargar når ureiningar er til stades i krystallen. Transparente eksemplar er nytta som smykkestein blir kalla rubin dersom den er raud, medan alle andre fargar blir kalla safir. Både rubin og safir blir rekna som edelsteinar. 

Ordet «korund» kjem frå det tamilske ordet kuruntam (குருந்தம்) som tyder 'rubin. Dette igjen kjem frå sanskrit kuruvinda.

Rein korund er definert til å 9.0 på Mohs hardleikskala. Av di korund er så hardt kan det lage riper i nesten alle andre mineral. Det er vanleg nytta som abrasiv på mange ting frå sandpapir til store maskinar til å maskinere metall, plast og tre. Nokre smergel er ei blanding av korund and andre stoff. Denne blandinga er mindre abrasiv med ein gjennomsnittleg hardleik på om lag 8,0.

I tillegg til at korund er eit hardt mineral, er korund òg uvanleg på grunn av sin høge tettleik på 4.02 g/cm3, noko som er særs høgt for eit transparent material med atom av aluminium og oksygen som er lette grunnstoff med låg atommasse.

Ein fiolblå korund vert kalla orientalsk ametyst.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
Artikkel i Store Norske Leksikon av Gunnar Raade.

Aluminiummineral
Oksydmineral
Superharde stoff
Hematittgruppa
Slipemiddel
Trigonale mineral
Polymorfi
Ord frå tamil
Foxesjøen

Foxesjøen (engelsk Foxe Basin) er ein del av Hudsonbukta, i det nordlege Canada i territoriet Nunavut. Havet er omkransa av Baffinøya, Melville-halvøya og øya Salliq. I nordvest er Foxesjøen gjennom Fury-Hecla-sundet samanknytt med Boothiagolfen. I sør er sjøen gjennom Foxekanalen knytt til Hudsonsundet og Hudsonbukta. Øya Salliq skil Foxesjøen frå Hudsonbukta. Største øya i Foxesjøen er Charlesøya, viktigaste bustadsplassen er Sanirajak.

Sjødjupna er for størstedelen mindre enn 100 meter. Kystane består i sør i hovudsak av berg, medan dei i nord for det meste er flate. Foxesjøen er leveområde for den største bestanden av kvalross i Canada.

Kanadisk geografi
Nunavut
Aud Inger Aure

Aud Inger Aure () er ein norsk jurist og politikar frå Kristeleg Folkeparti. Ho var statsråd og sjef for justisdepartementet (justisminister) i perioden 1997–1999 i Regjeringa Bondevik I. Ho måtte trekkje seg som statsråd på grunn av alvorleg sjukdom.

Aure er cand.jur. frå 1993, noko ho utdanna seg til etter å ha arbeidd mange år som rekneskapskonsulent. Ho var distriktsarbeidssjef i Kristiansund 1994–95, medlem av  fylkestinget i Møre og Romsdal 1983–95 og ordførar i Kristiansund 1995–97. Ho var vararepresentant til Stortinget 1985–93, og møtte fast som stortingsrepresentant 1989–90 medan Kjell Magne Bondevik var utanriksminister i Jan P. Syse si regjering.

Bakgrunnsstoff 
 Stortinget.no biografi

Norske justisministrar
Statsrådar i Regjeringa Bondevik I
KrF-statsrådar
Stortingsrepresentantar 1989-1993
Stortingsrepresentantar frå KrF
Stortingsrepresentantar for Møre og Romsdal
Ordførarar i Kristiansund
KrF-ordførarar i Møre og Romsdal
Norske juristar
Folk frå Kristiansund
Folk frå Averøy
Olaug Grønseth Granli

Olaug Grønseth Granli () var ein norsk lokalpolitikar for Arbeidarpartiet. Ho var ordførar i Gol kommune i Buskerud fylke frå 2007 til ho døydde i 2012. Ho sat i kommunestyret i to periodar før ho vart ordførar og var dessutan medlem av formannskapet. 

Granli var hjelpepleiar av utdanning.

Kjelder 
 Olaug Grønseth Granli (Ap) - Gol kommune

Referansar 

Ap-ordførarar i Buskerud
Ordførarar i Gol
Johan Cappelen

Sjå også Johan Henrik Cappelen (1795 - 1850) og Kontorsjef Johan Henrik Cappelen (1838 - 1900).

Johan Cappelen () var ein norsk jurist, embetsmann og politikar frå Høgre, justisminister i Gerhardsen si samlingsregjering i 1945.

Karriere 
Johan Cappelen blei cand. jur. i 1911 og hadde deretter praksis som dommarfullmektig. Han starta i 1915 eigen sakførarforretning i Trondheim og blei høgsterettsadvokat i 1922. Han var medlem av bystyret, og ordførar i Trondheim 1931-34. I 1940 blei han konstituert som fylkesmann i Sør-Trøndelag, men avsett same hausten av nazistane. I 1943-45 sat han i fengsel, i fangeleirane på Vollan, Falstad og Grini. Han blei sett inn att som fylkesmann ved frigjeringa i 1945, og var fylkesmann til han døydde i 1947.

I Einar Gerhardsen si samlingsregjering i 1945 var Johan Cappelen statsråd og sjef for justisdepartementet (justisminister).

Johan Cappelens vei i Trondheim er kalla opp etter han.

Familie 
Johan Cappelen høyrde til eldste sons grein i den norske slekta Cappelen, som har fleire andre medlemmar med same namnet. Han var son til overlege Johan Chr. S. Cappelen (død 1936) og ektefelle Katharina M. fødd Steen (død 1915).

Johan Cappelen var gift med Hjørdis fødd Mack Floer (1884-1981). Dei har fleire etterkomarar i dag med slektsnamnet Cappelen. Mellom etterkomerane er også kjøpmann Trond Lykke i Trondheim.

Bakgrunnsstoff 
 

Norske justisministrar
Høgrestatsrådar
Statsrådar i Regjeringa Gerhardsen I
Fylkesmenn i Sør-Trøndelag
Ordførarar i Trondheim
Høgreordførarar i Sør-Trøndelag
Norske juristar
Folk frå Levanger
Eidsbygda

Eidsbygda er ei lita bygd som ligg på nordsida av Romsdalsfjorden mellom Åndalsnes og Åfarnes.

Tidlegare utgjorde Eidsbygda, saman med Gjerdsetbygda og Torvik, kommunen Eid, men etter kommunesamanslåinga 1. januar 1964 vart bygda ein del av Rauma kommune med Åndalsnes som kommunesenter. 

I Eidsbygda bur det om lag 160 personar. Bygda har frå gamalt av vore ei gunstig for jord- og skogbruk, men talet på aktive bønder har gått noko ned gjennom tidene. Geografisk ligg bygda gunstig til for pendling til arbeidsplassar i Åndalsnes eller Molde.

Kjelder 

Eidsbygda - Rauma kommune

Geografi i Rauma
Bygder i Møre og Romsdal
Småsmelle

Småsmelle er ein urt i nellikfamilien. Utbreiingsområdet er avgrensa til Europa.
Planta er kring 15 cm høg og er greina frå grunnen, snau og blågrøn. Mange små blomstrar på granne skaft. Bleikgrønt berg, 5-6 mm langt. Kvite kronblad. Blømer kring juli på berg og knausar. Finst over heile Noreg, på Hardangervidda opp til 1350 m.

Kjelder
Svensk wikipedia.
Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Plantar i Noreg 
Nellikfamilien
Eigedomsmekling Sogn og Fjordane

Eigedomsmekling Sogn og Fjordane AS er ein eigedomsmeklar i Sogn og Fjordane og formidlar årleg nærare 500 sals- og oppgjersoppdrag (2009). Marknadsområdet er primært Sogn og Fjordane fylke.

Verksemda vart etablert i 1995 som ei avdeling i Sparebanken Sogn og Fjordane. Eigedomsmekling Sogn og Fjordane har no rundt 20 tilsette fordelt på fire avdelingskontor i Florø, Førde, Stryn, Sogndal og Nordfjordeid. Ei eiga oppgjersavdeling ligg i Førde. Verksemda vart i 2008 skild ut som et eige aksjeselskap og er eit heleigd dotterselskap av Sparebanken Sogn og Fjordane.

Historie 
Sparebanken Sogn og Fjordane starta med eigedomsmekling i 1995. Banken var også deleigar i Sogn Eigedomskontor AS, men selde seg ut i 1997. Fram til 2002 hadde eigedomsmekling eit kontor i Førde med tre meklarar og utvida med nytt kontorstad i Florø. Sidan har verksemda etablert seg i Stryn (2006) og i og Sogndal (2007). I 2008 etablerte Sparebanken Sogn og Fjordane dotterselskapet SSF Eigedomsmekling AS, som er eit heleigd dotterselskap av banken. SSF Eigedomsmekling AS skifta namn til Eigedomsmekling Sogn og Fjordane AS i 2010.

Verksemda vann Gulltaggen i 2016 og 2017.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Næringsliv i Sogn og Fjordane
Skipingar i 1995
WikiLeaks

WikiLeaks er ein nettstad oppretta for å publisere dokument som statsadministajonar og organisasjonar ynskjer å halde løynde, men som WikiLeaks meiner er av offentleg interesse og difor bør vere kjende for ålmenta. Ved ikkje å opplyse om kven som står bak lekkasjane, vil nettstaden verne om varslarar, aktivistar, journalistar og andre som kan vere kjelde til opplysningar.

Aviser og andre media kring i verda har gjort seg nytte av opplysningar frå WikiLeaks, ofte utan å sjå på opplysningane i det kjeldekritiske ljoset som god journalistikk krev. Men det er òg semje om at mykje av det som WikiLeaks har offentlegjort, er stoff som ållmenta har krav på å kjenne til, og som difor må offentleggjerast på ansvarleg måte. Til dømes har avisa Aftenposten i Oslo og samarbeidspartnarane Bergens Tidende i Bergen og Stavanger Aftenblad i Stavanger gjort seg nytte av dei 250 000 løynde dokumenta som WikiLeaks gav Aftenposten tilgang til i desember 2010, og skrive fleire artiklar på grunnlag av den kunnskapen dei fekk om mellom anna tilhøve som hadde med Noreg og norsk riksstyring og utanrikspolitikk å gjere, som til dømes krigføringa, det militære engasjementet, i Afghanistan.

WikiLeaks vart grunnlagt i 2006 av Julian Assange. Internettrafikken vert dirigert via Belgia og Sverige, sidan desse landa har eit lovverk som sterkt vernar om trykkefridomen. Organisasjonen skal ha fem tilsette (2010), og elles ei mengd anonyme, ulønna medarbeidarar kring i verda. Verksemda vert finansiert med private anonyme gåver.

Namnet WikiLeaks er samansett av wiki, eit ord på hawaiisk språk som tyder snøgg eller kjapp, og det engelske ordet leaks, som tyder lekasjar.

WikiLeaks høyrer ikkje inn under Wikimedia.

Kjelder: 
 Aftenposten - fakta 2.9.2010

Bakgrunnsstoff 
 Wikileaks
 Altenativ lenkje
 Wikileaks Video
 

Nettstader
Julian Assange

Julian Paul Assange () i Townsville i Queensland er ein australsk journalist, dataprogrammerar, nettaktivist og datasnok. Han er kjend som talsmann for nettstaden «Wikileaks». 

Julian Assange har studert fysikk på University of Melbourne. Frå 1994 budde Assange i Melbourne og arbeidde som programmerar og utviklar av fri programvare. Assange er medlem i styret for Wikileaks og ein framståande talsman i media for organisationen. Truleg er han også redaktør for Wikileaks, i den forstand at han avgjer om eit dokument skal bli offentleggjort på nettstaden.

Kjelder 
 Opplysningane på denne sida er henta frå tilsvarande artikkel på svensk wikipedia 2. september 2010.

Australske journalistar
Kubisme

Kubismen var den fyrste abstrakte kunstretninga på 1900-talet. Den vart namnsett av kunstkritikaren Louis Vauxcelles i 1908 etter ei utsegn av Henri Matisse om «Braques små kubar». Blomstrinsgsperioden for stilretninga var 1907 til 1914, og denne vart framdriven av Pablo Picasso og Georges Braque. Som kunstretning vart den definert av Guillaume Apollinaire.

Dei fyrste kubistiske verka framstiller stoff, menneske og landskap som fleirsidige, faste og kroppslege. Verk av den eldre Paul Cézanne utløyste denne typen måleri som vart kjende for kubistane gjennom ei utstilling av verka hans, etter han døydde i 1906. Cézanne sitt råd til Émile Bernard om å behandle naturen ved hjelp av «sylinderen, sirkelen og terningen» vart eit varsel om dei kubistiske eksperimenta. Kvinne med gitar av Picasso er eit tydeleg døme på denne fasen av kubismen.

Braque og Picasso gjekk så over til ei meir todimensjonell, abstrakt form. Der vart det lagt meir vekt på sjølve det overgripande mønsteret, og motivet er heilt eller delvis umogleg å skilje ut, såkalla hermetisk kubisme. I denne perioden brukte dei knapt fargar i verka sine, som i hovudsak var einsfarga i grå, blå, brune og kvite fargrtonar. I kubismen sin sluttfase, kalla den «syntetiske», grunna kombinasjonen av abstrakte former og verkelege materialar, kom fargane tilbake.

Mange andre kunstnarar arbeidde i den kubistiske stilen, som etter 1905 erstatta fauvismen som den leiande retninga i Paris. Viktigaste bidraga kom frå Juan Gris og Fernand Léger, men også Albert Gleizes, Jean Metzinger, André Derain, Othon Friesz, Roger de la Fresnaye og Louis Marcoussis kom med verknadshistoriske verk. Mellom dei kubistiske skulptørane fann ein Alexander Archipenko og Henri Laurens.

Kubismen stimulerte futurismen i Italia, vorticismen i England og påverka ekspresjonismen i Tyskland. Vidare var kubismen ein viktig forgjengar til andre rørsler som søkte mot abstrakte uttrykk, til dømes konstruktivismen og suprematismen i Russland og De Stijl i Nederland. I Paris utvikla kubismen seg langs to hovudlinjer, dels mot ein dekorativ stil der stoffet vert handsama geometrisk men vert verande gjenkjenneleg, dels mot ein høgre grad av abstraksjon som i Robert Delaunay sine rytmiske måleri av farga segment og sirklar (orfisme).

Kubismen har sidan hovudåra 1907-14 verka inn på kunsten. Amédée Ozenfant og arkitekten Le Corbusier prøvde å vende tilbake til ei forenkla, reinare kubisme, men omkring 1920 hadde kubismen allereie vorte så innvevd i det allmenne kunstuttrykket at den ikkje kunne avgrensast til den forma for purisme. Kubistiske idéar og teknikkar vert i dag nytta i mange typar biletuttrykk, særleg i collaget som vart skapt i kubismens syntetiske periode.

Målarar som vert knytt til kubismen 
 Georges Braque
 Marc Chagall
 Marcel Duchamp
 Piet Mondrian
 Juan Gris
 Willem de Kooning
 Fernand Léger
 Pablo Picasso
 Diego Rivera
 Joan Miró
 Salvador Dalí

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «sv:Kubism» frå , den 2. september 2010.

Bakgrunnsstoff

Kunsthistorie
Moderne kunst
Kløv

Kløv eller kløvsal er ein type sal til å halde fast todelt bør over ryggen på lastedyr. Kløva består typisk av to trestykke som er bundne fast med flate puter under, ofte med oppståande trestykke tvers over i begge endane, som er festa til dyret med reimar eller breie band rundt buk, bringe og lender.

I Noreg er tradisjonelt hest og rein dei mest brukte kløvdyra, men hund og geit har òg vorte brukt. Elles i verda er kamelar, dromedarar, jakar, lamaer, esel og muldyr brukt som kløvdyr.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Hestereiskapar
Dyreutstyr
Transportutstyr
Bjørn Skau

Bjørn Skau () var ein norsk journalist, politikar (Ap) og offentleg tenestemann.   

Han var statsråd og sjef for justisdepartementet (justisminister) i Gro Harlem Brundtland si første regjering, i tida 4. februar–14. oktober 1981. 

Bjørn Skau arbeidde som journalistlærling og journalist frå 1945-1957 og 1965-1967. 

Bjørn Skau var nært knytt til arbeidarrørsla frå tidlege ungdomsår, og var medlem av Larvik kommunestyre 1951–57. Han var medlem av  landsstyret i Arbeidernes ungdomsfylking 1952–58 og nestformann i AUF 1952–58. Har var politisk sekretær i Sosialdepartementet i 1959 og statssekretær i Sosialdepartementet 1961-1963 og 1963-1965, berre avbrote av Lyng-regjeringa i 1963. I perioden 1961-1965 var han også formann i Framfylkingen.

Han var deretter rådmann i Skjeberg frå 1967 til 1975, seksjonssjef i Nordisk Ministerråd sitt kultursekretariat frå 1975 til 1977, sjukehussjef i Buskerud frå 1978 til 1988 og sjukehusdirektør ved Buskerud sentralsykehus 1988–93. Han var formann i Buskerud Arbeiderparti 1981–1984 og medlem av DNA sitt landsstyre 1981–85. Han var også medlem av kommunestyret og formannskapet i Drammen 1983-1987. 

Då han vart utnemnd til justisminister var det noko overraskande, særleg fordi han var den første på lenge i denne stillinga som ikkje sjølv var jurist.

Bjørn Skau var også vore aktiv i fråhaldsrørsla, der han hadde ei rekkje framstånde verv: 
Leiar for Arbeidernes Edruskapsforbund 1985-1992 
Medlem av styret i Avholdsfolkets Landsråd 1987-1998 
Leiar for IOGT i Noreg 1991-1997 
Medlem i styret i bistandsorganisasjonen FORUT 1993-1997 
Leiar for IOGT Vestfold frå 1998 

Bjørn Skau er far til tidlegare stortingsrepresentant Per Skau. Han er også bror til misjonæren Annie Skau Berntsen.

Kjelder 

  

Norske justisministrar
Ap-statsrådar
Statsrådar i Regjeringa Brundtland I
Statssekretærar i Regjeringa Gerhardsen III
Statssekretærar i Regjeringa Gerhardsen IV
Statssekretærar frå Ap
Rådmenn
Norske journalistar
Folk frå Horten
Cornwallisøya

Cornwallisøya  er ei øy i Qikiqtaaluk-regionen i Nunavut i det kanadiske Arktis. Ho har eit flatemål på 6 995 km2 og er opptil 110 km lang. Øya, som er ei av Elisabetøyane, ligg vest for Devonøya på i kring 75° nord og 95° vest. Cornwallisøya er skild frå Devonøya av Wellingtonkanalen, og frå Somersetøya i sør av Parrykanalen. Nordvest for Cornwallisøya ligg den Vesle Cornwallisøya, den største i ei gruppe av små øyar ved nordenden av McDougallsundet, som skil Cornwallisøya frå den nærliggande Bathurstøya.

Landsbyen Resolute (Qausuittuq), som ligg sør på øya, er det nest nordlegaste landsbysamfunnet i Canada. Flyplassen ved Resolute fungerer som knutepunkt for samferdsla til og frå øyane i det sentrale Nunavut. Ti kilometer ut for sørvestkysten, tvert over for Resolute, ligg Griffithøya, skild frå Cornwallisøya av Resolute-passasjen.

Cornwallisøya vart oppdaga av William Parry i 1819 og vart oppkalla etter ein admiral i den britiske marinen.

Cornwallisøya er kjend for sine bestandar av hypolittar, mikrobiologiske vesen som held til under steinar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Cornwallis Island (Nunavut)» frå ,  den 3. september 2010.  

Øyar i Nunavut
Øyar i Arktis
Songen om Strilekrigen

Songen om Strilekrigen er ein song skriven av Rolf Sagen. Songen skildrar Strilekrigen i 1765. Teksten var publisert i tidsskriftet Profil NR. 5 i 1974.

Norske songar
Rolf Sagen
Songar frå 1974
Ruth Ryste

Ruth Anlaug Ryste () i Bamble er ein norsk fagforeiningsleiar og politikar for Arbeiderpartiet, sosialminister frå 1976 til 1979. 

Ruth Ryste tok eksamen frå handelsskulen i 1950, og frå 1950 til 1970 arbeidde ho i sosialsektoren i Bamble kommune. Ho var vararepresentant til Bamble kommunestyre i åra 1967 til 1971. Frå 1970 to 1973 var ho sekretær i Norsk Tjenestemannslag, og ho var også styremedlem i LO frå 1969 til 1975. Ho var politisk rådgjevar for Forbrukar- og administrasjonsministeren frå 1. januar 1973 til 1. januar 1974, og frå 1975 til 1976 var ho sekretær i Statstjenestemannskartellet.

Frå 1976 til 1979 var ho statsråd og sjef for Sosialdepartementet (sosialminister) i Odvar Nordli si regjering. Ho var medlem av Arbeiderpartiet sitt sentralstyre frå 1975 til 1981. I 1979 gjekk ho av som minister for å bli leiar for Flyktninghjelpen. Frå 1982 til 1987 var ho leiar for Statens flyktningssekretariat, og frå 1988 til 1995 var ho rådgjevar i Kommunal- og regionaldepartementet. Ho var styremedlem i Nationaltheatret frå 1975 til 1982 og medlem av  Kontaktutvalget mellom innvandrerbefolkningen og myndighetene frå 1984 til 1987. 

Mange år etter at ho hadde gått ut av aktiv politikk blei ho medlem av bystyret i Porsgrunn for perioden 2007 til 2011.

Fotnotar 

Ap-statsrådar
Statsrådar i Regjeringa Nordli
Norske sosialministrar
Norske fagforeiningsleiarar
Folk frå Bamble