alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Mehri

Mehri eller mahri er eit semittisk språk som blir snakka av minoritetar aust i Jemen og vest i Oman, og er ein rest av ei gammal innfødd språkgruppe som vart talt sør på Den arabiske halvøya før arabisk spreidde seg med islam på 600-talet. Mehri vert i dag òg talt i Qatar, Somalia, Dei sameinte arabiske emirata og i Kuwait av gjestearbeidarar som opphavleg kjem frå desse områda. Brukarane av mehri er stammen mahra. 

På grunn av at arabisk dominerer i dette området, og dessutan at dei fleste mehri-talarar òg snakkar arabisk flytande, står mehri i fare for å bli utrydda. Det er primært eit talespråk med lite litteratur, og det er nesten ingen lesa- og skriveferdigheit i språket blant talarane.

Lingvistisk sett vert språket klassifisert som eit sørarabisk språk (ikkje relatert til språket arabisk, men til halvøya) innan den sørsemittiske gruppa (som òg inneheld bl.a. amharisk i Etiopia) som òg er del av dei semittiske språka, som er del av den afroasiatiske språkfamilien. Mehri har 70 643 brukarar i Jemen, 50 763 i Oman og 14 358 i Kuwait.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mehri» frå ,  den 31. desember 2015.  
 

Semittiske språk
Språk i Jemen
Språk i Kuwait
Språk i Oman
Einskildspråk
Språk i Qatar
Språk i Somalia
Språk i Dei sameinte arabiske emirata
Mineisk

Mineisk var eit gammalt sørarabisk språk innanfor dei semittiske språka som vart snakka i Jemen ein gong mellom 1200 f.Kr. og 100 e.Kr. Hovudområdet der det var i bruk kan ha vore lokalisert i regionen al-Jawf i det nordaustlege Jemen, først og fremst i Wadi Madhab. Dei meste av tekstene på dette språket vart skrive av minearane, men andre tempelsamfunn i Wadi Madhab (Nashshan, Kaminahu, Haram, og Inabba') nytta òg språket.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mineisk» frå ,  den 5. januar 2016.

Bakgrunnsstoff

 Litteratur 
 Kogan, Leonid & Korotayev, Andrey (1997): Sayhadic Languages (Epigraphic South Arabian). Semitic Languages. London: Routledge, s. 157-183.
 Korotayev, Andrey (1995): Ancient Yemen. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-922237-1

Nettstader
 LinguistList
Arabisk språk
Einskildspråk
Punisk

Punisk er eit utdøytt semittisk språk som tidlegare vart talt av punarane ved middelhavskysten av Nord-Afrika og på fleire øyar i Middelhavet.

Punisk utvikla seg frå fønikisk i dei fønikiske koloniane ved Middelhavet. Språket er utelukkande kjent frå inskripsjonar og frå einskilde ord og namn i latinsk og gresk litteratur. Skodespelet Poenulus av Plautus inneheld nokre få linjer på punisk. Etter at romarane hadde erobra det karthagiske rikt vart punisk gradvis fortrengt av latin, men språket eksisterte enno på 400-talet e.Kr.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Punisk» frå ,  den 31. desember 2015.  
 

Manglar infoboks

Kartago
Semittiske språk
Utdøydde språk i Afrika
Einskildspråk
Qatabansk

Qatabansk var eit semittisk språk som vart talt i kongeriket Qataban, som låg sentralt i dagens Jemen. 

Det er eit av dei betre dokumenterte av dei gamle sørarabiske språka, og er kjent frå tida mellom 800 f.Kr. og 200 e.Kr. Ein har funne rundt to tusen inskripsjonar i det gamle sørarabiske alfabetetet kjend som musnad. Ein har hovudsakleg funne desse innskriftene i Wādī Bayhān og Wādī Ḥārib søraust for Ma'rib, og frå platået sør for dette området. Talet på qatabanske inskripsjonar auka frå byrjinga av 300-talet f.Kr., då Saba fekk mindre innverknad i området og Qataban blei eit sjølvstendig rike. 

Qatabansk blei tala frå Jabal al-'Awd (nær Zafar) i sørvest, og ifølgje greske og latinske forfattarar heilt til Bāb al-Mandab ved Raudehavet. Ved slutten av 100-talet, då Saba og Hadramawt erobra Qataban, tok innskriftene slutt.

Talord
Qatabansk har ei uvanleg form for talet «ein» - ṭd, fem. ṭt. Dette har ikkje nokon kjend kognat i nokre av dei gamle semittiske språka, sjølv om det finst i moderne sørarabiske språk (som shehri/jibbālī ṭad, fem. ṭit). Qatabansk har også eit anna or for «ein», ˤs1tn, som har ein kognat i ma'insk ˤs1t(og i former på akkadisk, ugarittisk og hebraisk). Dei qatabanske formen for «tre» og «seks» er dei same som dei gammalsabeiske orda: s2lṯ (fem. s2lṯt) og s1dṯ (fem. s1dṯt).

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Qatabansk» frå ,  den 31. desember 2015.  

Denne artikkelen bygger på «Qatabanian language» frå ,  den 29. oktober 2018.

Litteratur
Stephen D. Ricks: Lexicon of Inscriptional Qatabanian. Rome, Pontificio Instituto Biblico, 1988.
Leonid Kogan and Andrey Korotayev: Sayhadic Languages (Epigraphic South Arabian). Semitic Languages. London: Routledge, 1997, pp. 157–183.
N. Nebes, P. Stein: Ancient South Arabian, in: Roger D. Woodard (Hrsg.): The Cambridge encyclopedia of the World's ancient languages Cambridge University Press, Cambridge 2004 .
Peter Stein: Ancient South Arabian. In: Stefan Weninger (Hrsg.): The Semitic Languages: An International Handbook. De Gruyter Mouton, Berlin 2011, , pp. 1042–1073.
Alessandra Avanzini: Corpus of South Arabian Inscriptions I-III. Qatabanic, Marginal Qatabanic, Awsanite Inscriptions (Arabia Antica 2). Ed. PLUS, Pisa 2004. .

Semittiske språk
Einskildspråk
Sabeisk

Sabeisk, òg kjend som himyarittisk, var eit semittisk språk  innanfor språkgruppa gamle sørarabiske språk som vart talt av sabanarar i dagens Jemen, blant anna i oldtidsriket Saba (kjent frå Bibelen) frå rundt 900-talet f.Kr. og fram til 500-talet e.Kr. Det var nytta som eit skriftspråk av andre folk (sha‘bs) i oldtidens Jemen, det vil seia av hasjidittene, sirwahittene, humlanittene, ghaymanittene, himyarere, radmanittere og vidare. Det var skrive med sørarabisk alfabet. Det er funne fleire tusen innskrifter på sabeisk.

Sørarabisk alfabet, som var eit alfabet med 29 bokstavar, vart nytta i Eritrea, Etiopia og Jemen på byrjinga av 700-talet f.Kr. på alle tre stadane, og utvikla seg seinare til ge'ez-skrifta.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sabeisk» frå ,  den 31. desember 2015.  
 

Semittiske språk
Einskildspråk
Manglar infoboks
Shehri

Shehri, òg kjend som jibbali (eller «fjellspråk»), er eit av dei sørarabiske språka som vert tala av ein minoritet av den innfødte folkesetnaden i fjellområda og ørkenområda i Dhofar-området i Oman.

Det er berekna at rundt 25 000 menneske i ei folketeljing i 1993 snakka språket, og det er best kjent som språket til opprørarane i Dhofar i løpet av Dhofaropprøret langs grensa i landet med marxistiske Sør-Jemen på 1970-talet.

Alternative namn eller skrivemåtar for språket er geblet, sheret, sehri, shahari, jibali, jibbali, ehkili og qarawi.

Som dei fleste talarar av moderne sørarabiske dialektar i Oman og Jemen er mange shehritalarar tospråklege, slik at dei også snakkar lokale dialektar av arabisk, særlege dialekten dhofari. I tillegg er det hovudsakleg eit munnleg språk, og dei som har det som morsmål, brukar det ikkje som skriftspråk.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Shehri» frå ,  den 31. desember 2015.

Bakgrunnsstoff 
 Ethnologue om shehri (engelsk)
 Ethnologue om sørarabiske språk (engelsk)

Arabisk språk
Einskildspråk
Manglar infoboks
Amurdag

Amurdag er eit australsk språk som blir snakka i regionen Nordterritoriet i Australia. Ifølgje ein rapport frå National Geographic Society og Living Tongues Institute for Endangered Languages er det eit ekstremt utrydningtrua språk, men berre éin attlevande brukar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Amurdag» frå ,  den 31. desember 2015.  
 

Manglar infoboks
Australske språk
Einskildspråk
Aversiv

Aversiv eller evitativ er ein kasus som eksisterer i australske språk, der han indikerer at det markerte substantivet er unngått eller frykta.

Bruk 
Til dømes i walmajarri:

Suffikset -karrarla indikerer at handlinga (laupa vekk) vart gjennomført for å unngå sandstormen, tjurtu-.

Aversiv kan òg brukast til å merka objektivet av fryktverb. Til dømes i djabugay:

Språk 
Få språk har tydeleg aversiv. Vanlegvis vil ein einskild kasus brukast for både aversiv og andre funksjonar.

Språk med klår bruk av aversiv er blant anna:
 Arrernte
 Djabugay
 Gumbaynggir
 Marri Ngarr
 Marrithiyel
 Walmajarri
 Warlmanpa
 Warlpiri
 Warumungu
 Vestre ørkenspråk
 Yidinj

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Aversiv» frå ,  den 31. desember 2015.  
 

 

Australske språk
Kasus
Manglar infoboks
Bocotá

Bocotá (buglere) er eit chibchansk språk som vert tala i fjella i det vestlege Panama. Språket har rundt 2 500 talarar (1985). Bocotáene har alltid levd og migrert saman med guaymíane, og språket er nært beslekta med guaymí.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bocotá» frå ,  den 31. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
  
Chibchanske språk
Språk i Panama
Einskildspråk
Manglar infoboks
Boruca

Boruca er eit chibchansk språk som talast langs sørkysten av Costa Rica, mellom Playa Bonita og Golfito. Språket er nesten utdøydd, og det er sannsynlegvis ingen eller svært få morsmålstalarar att. I 1986 vart det registrert fem morsmålstalarar og 30–35 ikkje-flytande talarar. Burucaane får undervising i boruca på skulen i eit forsøk på å attoppliva språket.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Boruca (språk)» frå ,  den 5. januar 2016.

Bakgrunnsstoff
 Ethnologue – Boruca
 La Nación – Boruca trata de enseñar a los niños su lengua perdida – Avisartikkel om forsøket på å attoppliva boruca
Chibchanske språk
Språk i Costa Rica
Einskildspråk
Manglar infoboks
Cabécar

Cabécar er eit chibchansk språk som vert tala av ein stad mellom 2000 og 9000 menneske i Talamanca-regionen i det sørlege Costa Rica. Det er dermed eit av dei to største indianske språka i Costa Rica, saman med bribri, som det er nært beslekta med.

Cabécar skil mellom orale og nasale vokalar, og har i alt 12 vokalfonem og 14 konsonantfonem.

Det er to dialektgrupper av cabécar, nordleg og sørleg, som vert delt inn i to dialektar kvar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Cabécar» frå ,  den 31. desember 2015.

Bakgrunnsstoff

 Ethnologue – Cabécar
 Oversyn over cabécar 
 NativeLanguages.org – Cabécar
 Ordbok cabécar–spansk, spansk–cabécar
 Setningar på cabécar 
 Informasjon om cabécar
 Oversyn over litteratur om cabécar; Litteratur 
 

Chibchanske språk
Språk i Costa Rica
Einskildspråk
Manglar infoboks
Chimila

Chimila er eit chibchansk språk som blir tala sentralt i departementet Magdalena nordaust i Colombia. Det har rundt 2000 brukarar (2006), men talet er synkande.

Stadnamn i Colombia med opphav i chimila er «Cesar» i Cesarelva og Cesar-departementet. Namnet er ei tilpassing av chimila-ordet Chet-tzar eller Zazare ('stille vatn') til spansk.

Guatapurí er avleidd frå chimila for 'kaldt vatn', og har gjeve namn til Guatapuríelva.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Chimila» frå ,  den 31. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
 

 Litteratur
 Trillos Amaya, María 1997: Categorías gramaticales del ette taara – Lengua de los Chimilas. Bogotá: CCELA – Universidad de los Andes.

Chibchanske språk
Språk i Colombia
Einskildspråk
Chánguena

Chánguena (eller changuina, gualaca) er eit utdøytt chibchansk språk som vart snakka nord i Panama. Det er nært beslekta med dorasque.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Chánguena» frå ,  den 31. desember 2015.  
 

Manglar infoboks

Chibchanske språk
Einskildspråk
Corobicí

Corobicí er eit utdøydd chibchansk språk. Det vart snakka langs den austlege kysten av Nicoyagolfen, nordvest i Costa Rica. Språket er sannsynlegvis nært beslekta med maleku og rama, og er i så fall ein del av den votiske undergruppa, antakeleg òg saman med huetar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Corobicí» frå ,  den 31. desember 2015.  
 

Manglar infoboks
Chibchanske språk
Einskildspråk
Utdøydde språk
Damana

Damana (òg kjend som wiwa, guamaco, malayo, sanja eller arosario) er eit chibchansk språk som  blir tala av rundt 2 000 wiwaer sør og aust i Sierra Nevada de Santa Marta i det nordlege Colombia.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Damana» frå ,  den 31. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
 Malayo ved phoible.org

Chibchanske språk
Språk i Colombia
Einskildspråk
Dorasque

Dorasque (eller torresque) er eit utdøytt chibchansk språk som vart snakka i Chiriquí og Bocas del Toro nord i Panama, og dessutan nær den costaricanske Térrabaelva. Språket vart snakka av folkegruppa dorasque. Språket døydde ut før 1950. Det er nært beslekta med det òg utdøydde språket chánguena.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dorasque» frå ,  den 31. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
 Dorasque  hos MultiTree
 The lost tripe of Dorasques Panama

Chibchanske språk
Einskildspråk
Manglar infoboks
Duit

Duit er eit utdøytt chibchansk språk som vart snakka i Duitama i Colombia. Det er nært beslekta med det òg utdøydde muisca.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Duit» frå ,  den 31. desember 2015.  
 

Manglar infoboks

Chibchanske språk
Einskildspråk
Guaymí

Guaymí (ngäbere) er eit chibchansk språk som talast av rundt 165 500 menneske i Mellom-Amerika, hovudsakleg i Panama. Om lag 2 500 talarar har flytta over grensa til Costa Rica.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Guaymí» frå ,  den 31. desember 2015.  
 

Litteratur 
  (es)
  (gym) (es)

Bakgrunnsstoff
  hos Ethnologue
 Hòla! Guide – Ein liten guaymí-parlør

Manglar infoboks

Chibchanske språk
Språk i Costa Rica
Språk i Panama
Einskildspråk
Huetar

Huetar er eit utdøytt chibchansk språk. Det var det viktigaste og mest utbreidde språket i Costa Rica då området vart kolonisert på 1500-talet. Huetar vart rekna som hovedspråket i provinsen Costa Rica under koloniseringa. Det vart snakka i Valle Central heilt til Stillehavskysten i aust og til Cordillera dei Guanacaste i vest. Språket døydde ut på byrjinga av 1700-talet. Til trass for kor viktig språket var på 1500-talet, finst det ingen tekster på huetar. Huetar tilhøyrer sannsynlegvis den votiske undergruppa av chibchanske språk, saman med maleku og rama.

Mange stadnamn i Costa Rica stammar frå huetar. Blant desse er Curridabat, Escazú, Tacacorí, Pocares, Aserrí, Tibás, Tayutic, Tiribí, Tucufres og Chicuá.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Huetar (språk)» frå ,  den 31. desember 2015.  
 

Chibchanske språk
Einskildspråk
 Utdøydde språk i Amerika
Ika

Ika (ika, bintucua), òg kjend som arhuaco, er eit chibchansk språk som vert tala av omtrent 14 300 arhuacofolk i Sierra Nevada de Santa Marta i det nordlege Colombia. Rundt 90 prosent av talarane er einspråklege.

Ika er eit SOV-språk, det vil seia at det nyttar setningsstrukturen subjekt–objekt–verb.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Ika» frå ,  den 31. desember 2016.

Bakgrunnsstoff
  

Chibchanske språk
Språk i Colombia
Einskildspråk
Kankuamo

Kankuamo, òg kjend som atanques eller kankuí, er eit utdøydd chibchansk språk. Det vart snakka av kankuamofolket i Sierra Nevada de Santa Marta i det nordlege Colombia. Dei siste kankuamotalerne døydde på 1960-talet] Språket er nært beslekta med damana.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kankuamo» frå ,  den 31. desember 2015.  
 

Manglar infoboks

Chibchanske språk
Einskildspråk
Kogi

Kogi (kaggabba, òg skrive kogui eller cogui) er eit chibchansk språk. Det vert tala av mellom 7 000 og 11 000 kogifolk i Sierra Nevada de Santa Marta nord i Colombia, nærare bestemt i dalane til elvene Don Diego, Palomino, San Miguel og Ancho. Dei fleste talarane er einspråklege.

Ordet kaggabba tyder «jaguar».

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kogi» frå ,  den 31. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
  

Chibchanske språk
Språk i Colombia
Einskildspråk
Språket kuna

Kuna (også dulegaya, dulegagga, gunagaya eller gunagagga) er eit språk tala av rundt 60 000 medlemmar av kuna-folket i Panama og Colombia, hovudsakleg på dei panamanske San Blas-øyanei det selvstyrte territoriet Kuna Yala. Det tilhøyrer den chibchanske språkfamilien.

Kuna er offisielt språk i Kuna Yala. Sidan territoriet er sjølvstyrt, står språket sterkt, og det er mange einspråklege talarar. Det talast òg av fleire tusen kunaer i Panama by.

Fonologi 
Kuna har 4 vokalfonem og 17 konsonantfonem.

Vokalar

Konsonantar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Språket kuna» frå ,  den 31. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
 
 
 Kuna–spansk ordbok  (PDF)

Chibchanske språk
Språk i Colombia
Språk i Panama
Einskildspråk
Språket muisca

Muisca, òg kjend som chibcha eller mosca, er eit utdøytt chibchansk språk som vart snakka av muiscafolket i Colombia fram til slutten av 1700-talet. Karl III av Spania forbaud språket 10. mai 1770, og det vart verande forbode fram til 1990, men då var det for lengst utdøydd. Det vert i dag undervist i muisca på ein skule i kommunen Cota.

Namnevarianten chibcha har gjeve namn til den chibchanske språkfamilien.

Kjelde 
Denne artikkelen bygger på «Muisca (språk)» frå ,  den 31. desember 2015.

Bakgrunnsstoff 
  hos Ethnologue

Chibchanske språk
Einskildspråk
Naso

Naso er eit chibchansk språk eller språkgruppe som vert tala i det nordlege Panama. Det vert vanlegvis kalla teribe, sidan dette er den einaste attlevende varianten av språket. Den andre varianten, térraba, vart snakka sør i Costa Rica og døydde ut på slutten av 1900-talet. Teribe, og dermed òg naso, har om lag 3000 talarar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Naso» frå ,  den 31. desember 2015.  
 

Manglar infoboks

Chibchanske språk
Einskildspråk
Nutabe

Nutabe er eit utdøydd chibchansk språk som vart snakka i det som i dag er det nordlege Colombia. Det tilhøyrde sannsynlegvis den cundicocuyiske undergruppa av dei magdalenske språka, saman med blant anna muisca.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Nutabe» frå ,  den 31. desember 2015.  
 

Manglar infoboks

Chibchanske språk
Einskildspråk
Utdøydde språk i Amerika
Paya

Paya (pech) er eit chibchansk språk som vert tala av mellom 600 og 900 menneske i det nordaustlege Honduras. Det er det nordlegaste av dei chibchanske språka, og òg det som skil seg mest frå dei andre i språkfamilien.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Paya» frå ,  den 5. januar 2016.

Bakgrunnsstoff

 

Chibchanske språk
Språk i Honduras
Einskildspråk
Manglar infoboks
Språket rama

Rama er eit chibchansk språk som vert snakka av rama-folket på øya Rama Cay og sør for Bluefields ved atlanterhavskysten i Nicaragua. Tidlegare vart det òg snakka i Costa Rica. Språket er sterkt utrydningstrua. Det hadde totalt 36 brukarar i 1992, av dei fire på Rama Cay. Rama er eitt av dei nordlegaste chibchanske språka. Det nærast beslekta nolevande språket er maleku.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Rama (språk)» frå ,  den 31. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
  
 Turkulka – ordbok på nett, med lærebøker og annan informasjon om språket
 Rama språkprosjekt  av Colette Grinevald

Chibchanske språk
Språk i Nicaragua
Einskildspråk
Språket tairona

Tairona er eit utdøydd chibchansk språk som vart snakka i det som i dag er det nordlege Colombia. Det tilhøyrde sannsynlegvis den cundicocuyiske undergruppa av dei magdalenske språka, saman med blant anna muisca.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Tairona (språk)» frå ,  den 31. desember 2015.  

Utdøydde språk i Amerika
Chibchanske språk
Einskildspråk
Talamancaspråk

Talamancaspråk er ei grein i undergruppe A av den chibchanske språkfamilien. Det har fått namnet sitt fordi desse språka hovudsakleg stammar frå kantonen Talamanca søraust i Costa Rica.

Språkgruppa inneheld følgjande språk:
 Bribri – Costa Rica og Panama
 Cabécar – Costa Rica
 Teribe – Panama og Costa Rica
 Hüetar – Costa Rica, utdøytt
 Chánguena Costa Rica og Panama, utdøytt
 ? Movera – sentrale Panama

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Talamancaspråk» frå ,  den 31. desember 2015.  
 

Manglar infoboks

Chibchanske språk
Teribe

Teribe er eit chibchansk språk som vert tala i provinsane Bocas del Toro og Chiriquí i det nordvestlege Panama. Det er eigentleg ein variant av språket naso, som er samleomgrepet på dei to dialektane teribe og térraba (som vart snakka i det sørlege Costa Rica), men sidan térraba er utdøytt, vert teribe  ofte brukt som namn på heile språket. Teribe har rundt 3000 talarar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Teribe» frå ,  den 31. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
  

Chibchanske språk
Språk i Panama
Einskildspråk
Manglar infoboks
Térraba

Térraba er ein utdøydd dialekt av det chibchanske språket naso (teribe). Naso vart snakka i Costa Rica og Panama, og den costaricanske dialekten vert kalla térraba, sidan han vart snakka av folkegruppa térraba. Den panamanske dialekten vert kalla teribe, eit namn som vanlegvis vert brukt som namn på språket i staden for naso, sidan det er den einaste gjenlevende varianten.

Térraba døydde ut på slutten av 1900-talet. I 2000 var det framleis 621 térrabaer igjen, men ingen snakka lenger språket. Lingvisten Adolfo Constenla Umaña møtte berre to eldre morsmålstalarar av språket etter at han starta å studera det i 1973.

Térraba vart snakka i San Francisco de Térraba og andre mindre stadar i kantonen Buenos Aires sør i landet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Térraba (språk)» frå ,  den 5. januar 2016.

Bakgrunnsstoff 
  

 Litteratur 
 
Chibchanske språk
Einskildspråk
Tunebo

Tunebo (uw cuwa) er eit chibchansk språk som talast av 1800–3600 medlemmar av u'wa-folket i Colombia.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tunebo» frå ,  den 31. desember 2015.  

Manglar infoboks

Chibchanske språk
Språk i Colombia
Einskildspråk
Voto

Voto (boto) er eit utdøydd chibchansk språk. Det vart snakka av votoane som heldt til på slettelandet nord i Costa Rica, på begge sider av Río San Juan. Voto var sannsynlegvis nært beslekta med maleku og rama, og har gjeve namnet til den votiske undergruppa av den chibchanske språkfamilien.

Namnet til elva Sarapiquí kjem kanskje frå voto.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Voto» frå ,  den 31. desember 2015.  
 

Manglar infoboks
Utdøydde språk i Amerika

Chibchanske språk
Einskildspråk
Arabia Terra

Arabia Terra er eit landområde i høglanda på Mars, på den nordlege halvkula. Det strekkjer seg over 4 500 kilometer frå aust til vest. Det vart namnsett etter ein formasjon på eit Mars-kart frå 1800-talet teikna av Giovanni Schiaparelli.

Typisk for landområdet er bratte åsar, dalar og eldgamle nedslagskrater som har gjennomgått mykje erosjon og omdanning.

Arabia Terra grensar til Terra Sabaea i søraust, Noachis Terra i sør, og Margaritifer Terra i sørvest. I nordleg retning grensar området til Chryse Planitia, Acidalia Planitia og Vastitas Borealis.

Kjelder 
 Mars Express puts craters on a pedestal - ESA

Bakgrunnsstoff 

Landområde på Mars
Elżbieta Krzesińska

Elżbieta Maria Krzesińska (), fødd Elżbieta Duńska i Młociny i dagens Warszawa, var ein polsk friidrettsutøvar som vart olympisk meister i lengdehopping i 1956 og tok OL-sølv i same øvinga i 1960.

Krzesińska deltok i sommar-OL 1952 og vart nummer 12 i lengdehopp. To år seinare vann ho både lengdehopp og femkamp ved universiaden i Budapest, med ho tok bronsemedaljen i lengdehopp under EM i friidrett 1954 i Bern.

Den 20. august 1956 sette Krzesińska i Budapest verdsrekord i lengdehopp med 6,35 meter. Vel tre månader seinare vann ho i Melbourne den olympiske medaljen i øvinga med eit hopp som tangerte hennar eigen verdsrekord. I 1959 vann ho lengdetevlinga i universiaden i Torino, medan ho under sommarleikane 1960 måtte sjå seg slått av Vera Krepkina frå Sovjetunionen i kampen om gullmedaljen. Også i 1962 hadde ho einast ein sovjetisk utøvar framfor seg på resultatlista då lengdehopp vart avvikla under friidretts-EM i Beograd.

Mellom 1952 og 1963 vann Krzesińska sju nasjonale meistertitlar i lengdehopp, to i femkamp og ein på 80 meter hekk. Ho sette polske rekordar i alle desse tre øvingar, dessutan ein gong i høgdehopp.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 1952 i Helsinki: Nr 12 i lengdehopp
EM 1954 i Bern: Bronsemedalje i lengdehopp - 5,83 m
OL 1956 i Melbourne: Gullmedalje i lengdehopp - 6,35 m, framom Willye White (6,09 m)
OL 1960 i Roma: Sølvmedalje i lengdehopp - 6,27, bakom Vera Krepkina (6,37 m)
EM 1962 i Beograd: Sølvmedalje i lengdehopp - 6,22 m, bakom Tatjana Sjtsjelkanova (6,36 m) og framom Mary Rand (6,22 m)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Elżbieta Krzesińska» frå ,  den 31. desember 2015.  
 

Polske lengdehopparar
Olympiske meistrar for Polen
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Polen
Polske deltakarar under sommar-OL 1952
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1952
Medaljevinnarar under sommar-OL 1956
Polske deltakarar under sommar-OL 1956
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1956
Medaljevinnarar under sommar-OL 1960
Polske deltakarar under sommar-OL 1960
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1960