alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Vegard Ulvang

Vegard Ulvang () er ein norsk langrennslaupar frå Kirkenes i Sør-Varanger kommune.

Han var med i OL i Calgary (1988), Albertville (1992) og på Lillehammer (1994) og fekk tre gull, to sylv og ein bronsemedalje. I perioden 1989–1997 vann han 9 renn i verdscupen. Han vann verdscupen samanlagt i 1990 og kom på andreplass i 1989 og 1992. 

Etter at Ulvang la opp som skirennar har han byrja med ein eigen kleskolleksjon, og var elles ofte å sjå på TV 2 saman med Arne Hjeltnes, Arne Brimi og Bjørn Dæhlie i programmet Gutta på tur.

Prisar og utmerkingar 
 I 1991 vart Vegard Ulvang tildelt Holmenkollmedaljen.
 I 1992 vann han Peer Gynt-prisen saman med Bjørn Dæhlie.
 I 1996 fekk han Petter Dass-medaljen for sportslege triumfar.

Bakgrunnsstoff 
 

Norske langrennsløparar
Norske idrettsleiarar
Vinnarar av Holmenkollmedaljen
Olympiske medaljevinnarar i langrenn
Olympiske meistrar for Noreg
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Noreg
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Noreg
Medaljevinnarar under vinter-OL 1988
Norske deltakarar under vinter-OL 1988
Langrennsløparar under vinter-OL 1988
Medaljevinnarar under vinter-OL 1992
Norske deltakarar under vinter-OL 1992
Langrennsløparar under vinter-OL 1992
Medaljevinnarar under vinter-OL 1994
Norske deltakarar under vinter-OL 1994
Langrennsløparar under vinter-OL 1994
Folk frå Sør-Varanger
Det optiske spekteret

Det optiske spekteret, visuelt spektrum eller fargespekteret er eit fellesnamn for dei synlege bølgjelengdene til elektromagnetisk stråling.

Sjå også 
 Fargespekter

 a
Elektromagnetisme
Vincent van Gogh

Vincent van Gogh () var ein nederlandsk kunstmålar. Han er kjend for eit dramatisk sinnsliv og for å ha vore ein føregangar for ekspresjonismen og den moderne kunsten.

Van Gogh byrja å teikne som og barn heldt fram med det gjennom ungdommen, noko som leia fram til at han bestemte seg for å bli kunstnar. Måling byrja han ikkje med før i slutten av tjueåra. Han fullførte mange av dei mest kjende verka sine i løpet av dei to siste åra av livet sitt. På litt over eit tiår produserte han meir enn 2100 kunstverk, som består av 860 oljemåleri og meir enn 1300 akvarellar, teikningar og skisser. Arbeidet hans inkluderer sjølvportrett, landskap, stilleben, portrett og måleri av sypressar, åkrar og solsikker.

Tidleg liv 
 

Van Gogh var fødd i Zundert i Noord-Brabant til presten Theodorus van Gogh og Anna Cornelia Carbentus. Han studerte sjølv for å blir prest, men tok som trettiåring avgjerda om å bli kunstnar etter å ha prøvd same yrkesveg som broren Theo van Gogh hadde, som kunstseljar. 

I 1880–1881 studerte han teikning under Anton Mauve i Brüssel. Han studerte deretter ved kunstakademiet i Antwerpen. Dei tidlege måleria hans skildrar arbeidar- og bondeliv, som Potetplukkarane (1885).

Paris 
I 1886 flytta van Gogh til Frankrike og verka i Paris, der han blei sterkt påverka av den nye kunsten, impresjonismen. Han trefte kunstnarar som Émile Bernard, Paul Gauguin, Henri de Toulouse-Lautrec, Paul Signac og Camille Pissarro og kom i tillegg til impresjonismen i kontakt med pointillismen. Van Gogh henta òg inspirasjon frå dei enkle linene i japansk biletkunst.

Arles 
I 1888 drog han til Arles sør i Frankrike, der han utvikla ein personleg, fargesterk kunst med kraftig, rørleg penselteknikk og sterke kjensler, ein stil som gav bod om ekspresjonismen. Her skapte han ei rekkje bilete som er blitt svært kjende i ettertid, mellom anna fleire sjølvportrett og dei kjende solsikkemåleria.

Samanbrot 

Dette året skar han òg av seg venstre øyret og fekk eit psykisk samanbrot. Kort tid etter blei han lagt inn på eit sinnsjukehus i Saint-Remy. Dei siste to månadene av livet budde han i Auvers-sur-Oise, og her tok han livet sitt den 29. juli 1890.

Ettermæle 

Medan van Gogh aldri blei godt kjend medan han levde, er han i ettertid blitt sett på som ein stor kunstnar. Innverknaden hans på ekspresjonismen, fauvismen og seinare abstrakt kunst var enorm. 

Fleire av måleria hans er kjend som mellom dei mest verdfulle i verda. Dei fleste nederlandske musea har ei samling van Gogh-bilete, og det finst eigne van Gogh-museum både i Amsterdam og Otterlo.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Vincent van Gogh» frå ,  den 28. mars 2005.  
 
Delar av denne artikkelen bygger på «Vincent van Gogh» frå ,  den 18. juni 2013.

Bakgrunnsstoff 
 Van Gogh Museum, Amsterdam 
 The Complete Works and Letters
 Art Gallery - Vincent van Gogh 

Nederlandske målarar
Postimpresjonisme
Vik

Vik er eit stadnamn som kjem av norrønt språk vík. Ordet tyder ei fjordbukt eller ei elvebukt, eller generelt stad der lendet vik tilbake. Stadnamnet er nytta som gardsnamn mange stadar i Noreg.

Vik som slektsnamn 
Vik er òg eit vanleg slektsnamnnamn med 4755 berarar per mars 2005.

Vik som stadnamn 
 Vik kommune i Sogn og Fjordane fylke
 Vikøyri i Vik kommune
 Vik i Flatanger, tettstad i Flatanger kommune
 Vika, eit namn på området kring Oslofjorden, i vid tyding store delar av Austlandet. I nyare tid er Vika eit område i Oslo ved Aker Brygge. Eit anna namn på området er Pipervika.
 Vikjo i Os kommune, ei kortform av namnet Mobergsvikjo.
 Ulsteinvik Kommunesenteret i Ulstein på Sunnmøre.
 Vik i Austevoll

Sjå òg 
 Viking - ei tyding av ordet kan vera mann frå ei vik 
 Bukt

Bakgrunnsstoff 

Norske stadnamn
Norske slektsnamn
Bruer i Herøy i Møre og Romsdal

Bruer i Herøy er ei oversikt over bruene i Herøy kommune i Møre og Romsdal.

 Dragsundbrua (sjølve brua ligg i Ulstein kommune, medan kommunegrensa går i eine enden)
 Herøybrua
 Nerlandsøybrua
 Remøybrua
 Rundebrua

Samferdsle i Herøy i Møre og Romsdal
Bruer i Møre og Romsdal
Grunnkrinsar i Herøy i Møre og Romsdal

Grunnkrinsar i Herøy er ei oversikt over grunnkrinsar i Herøy kommune på Sunnmøre. Nokre av dei tilsvarar ein matrikkelgard, medan mesteparten omfattar fleire.

 Aurvåg
 Austre Moltustranda
 Bø
 Dragsund
 Eggesbønes
 Elsebø
 Flusund
 Fosnavåg sentrum
 Frøystad
 Gjertnes
 Igesund
 Jøsok
 Kopparstad
 Kvalsund
 Kvalsvik
 Leikong
 Leinebygda
 Moltustranda sentrum
 Myklebustvatnet
 Nørvåg
 Remøy
 Runde
 Skorpa
 Stokksund
 Straumane
 Sævik
 Tjørvåg
 Voldsund
 Øvre Fosnavåg

Sjå òg 
 Matrikkelgardar i Herøy på Sunnmøre
Skei i Jølster

Skei er ein tettstad i Sunnfjord kommune i Vestland fylke. Fram til 2020 var det kommunesenteret i tidlegare Jølster kommune i Sogn og Fjordane fylke. Tettstaden har  og ligg ved austenden av Jølstravatnet

Ein person frå Skei vert kalla skeissar (uttalt noko liknande sjæssar).

Skei er ein møtestad for det meste av kollektivtrafikken som går gjennom Sogn og Fjordane, sidan «alle vegar går gjennom Skei». Vegkrysset i Skei sentrum samlar mange av dei mest trafikkerte vegane i fylket.

Føretaket Audhild Vikens Vevstove, som spesialiserar seg på sal av tradisjonelt norsk handverk og suvenirar til turistar har opphav på Skei, der Audhild Viken kom frå.

Tidlegare Heimevernsdistrikt 10 hadde hovudkontoret sitt på Skei.

Kjende skeissarar
Eli Anne Dvergsdal, noregsmeister i 3000 meter og motbakkelaup

Kjelder 

Busetnader i Sunnfjord
Tettstader i Vestland
Einar Økland

Einar Andreas Økland () er ein norsk psykolog, essayist, lyrikar, dramatikar, forfattar og kritikar. Han debuterte som lyrikar med diktsamlinga Ein gul dag i 1963, og har ein omfattande litterær produksjon. Økland var sentral i krinsen kring tidsskriftet Profil.

Økland var i 1992 festspeldiktar for Festspela i Bergen.

Verkliste

Drama 
Aberfan – drama (1969)
Georg: Sit du godt? – drama (1968) (Saman med Dag Solstad)
Noah – skodespel (2003)

Prisar 
Blixprisen 1968
Nynorsk barnelitteraturpris 1975 for Det blir alvor 
Kritikerprisen for barne- og ungdomslitteratur 1979 forSikk-sakk 
Kirke og Undervisningsdepartementets billedbokpris 1980, for Ein god dag 
Sokneprest Alfred Andersson-Ryssts fond 1982
Språklig samlings litteraturpris 1985
Askeladd-prisen 1987 
Premio europeo Pier Paolo Vergerio 1987, for Mellom himmel og jord
Aschehougprisen 1988
Melsom-prisen 1992, for Når ikkje anna er sagt
Nynorsk litteraturpris 1993, for I staden for roman eller humor
Sigmund Skard-stipendet 1998
Samlagsprisen 2000
Doblougprisen 2000
Gyldendalprisen 2006
 Brageprisen sin heiderspris 2015

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Digtaliserte bøker av Einar Økland og om Einar Økland hjå Nasjonalbiblioteket
 «Einar Øklands trykksaker» ein kikk inn i Økland sine samlingar av trykksaker innanfor populærkultur, barnekultur, bruksgrafikk og trivialkunst, på nettstaden til Bergen Offentlige Bibliotek 
 Einar Økland i NRK-arkivet
 «Einar Økland» av Ottar Grepstad på Allkunne

Folk frå Sveio
Forfattarar frå Hordaland
Norske barnebokforfattarar
Norske lyrikarar
Norske dramatikarar
Norske psykologar
Norske romanforfattarar
Norske novelleforfattarar
Norske sakprosaforfattarar
Nynorskforfattarar
Vinnarar av Blixprisen
Vinnarar av Kritikerprisen
Vinnarar av Doblougprisen
Vinnarar av Melsom-prisen
Vinnarar av Nynorsk barnelitteraturpris
Vinnarar av Nynorsk litteraturpris
Vinnarar av Samlagsprisen
Vinnarar av Aschehougprisen
Vinnarar av Askeladdprisen
Davit

Davit er ein krantype som heng over ein kant for å heise gjenstandar opp til og ned frå denne kanten. Ein finn dei ofte brukt i samband med sjøfart, både om bord på båtar og på kaianlegg. Ordet «davit» kjem frå engelsk avleidd frå David.

Davitar er vanlege om bord på skip der dei først og fremst er plassert i par som held fast livbåtar, og som kan senke dei ned til sjøen når dei skal brukast. Davitane som vert brukt til livbåtar vert vanlegvis ikkje nytta til andre ting, medan ein gjerne har andre davitar til å heise til dømes anker og last.

Ein ankerdavit er ein liten davit som ligg heilt framme på eit skip, og vert nytta til å bringe ankeret inn på bakken i surrestilling.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Mekaniske innretninger
Sjøfart
Kraner
Vassfartøykomponentar
Kilowatt

Kilowatt er ei SI-avleidd eining for effekt. Ein kilowatt er lik 1000 watt, og symbolet for kilowatt er kW.

Kilowatt er ei av dei mest nytta måleeiningane for effekt, og vert mellom anna nytta til å oppgi effekten av motorar.

1 kilowatt = 1000 watt = 1,36 hestekrefter.

Kjelder
Kilowatt. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 12. november 2013 frå http://snl.no/kilowatt.

SI-avleia einingar
Måleiningar for effekt
Mercalliskalaen

Mercalliskalaen blir brukt for å gi intensiteten til eit jordskjelv ved å studere effekten til skjelvet på menneske og byggverk. Han blei lagt fram av den italienske vulkanologen Giuseppe Mercalli i 1902, og var i ålmenn bruk fram til Richterskalaen kom i 1935. I somme land som USA og Australia er han ennå i bruk i ei noko modifisert utgåve kjend som Den modifiserte intensitetskalaen til Mercalli, gjengitt nedanfor. Forskjellen på den originale skalaen til Mercalli og denne er berre at han er modernisert noko ved at det er tatt inn omgrep som lastebil og seismograf og ved at han er språkleg forenkla; i det store og det heile ser han ut slik Mercalli laga han.

Skalaen 
 (I) - Kjennest ikkje, men blir registrert av seismografar.
 (II) - Kjennest sjeldan og da berre i dei øvre etasjane av bygningar.
 (III) - Kjennest av personar innandørs, som ein passerande lastebil.
 (IV) - Lydar frå vindauge og dører, glas og tallerkenar klirrar. Som eit passerande tog.
 (V) - Kjennest av alle. Ustabile gjenstandar veltar.
 (VI) - Bøker fell ut av hyller. Tre ristar. Lettare skadar.
 (VII) - Vanskeleg å stå. Mange dårlege byggverk blir skada.
 (VIII) - Monnalege skadar. Greiner knekk.
 (IX) - Ålmenn panikk. Alvorlege skadar. Sprekkar i jordskorpa.
 (X) - Dei fleste bygningar rasar. Jernbaneskinner blir bøygde.
 (XI) - Jernbaneskinner blir monnaleg skada. Røyrgater blir øydelagde.
 (XII) - Nesten total øydelegging. Gjenstandar blir kasta opp i lufta.

Sjå au 
 Jordskjelv
 Seismologi
 Seismograf
 Liste over jordskjelv

Seismiske skalaer
Skipingar i 1902
Raud-grøn

Innanfor politikken er grøn ein symbolfarge for parti med ein sterk miljøprofil og for parti som definerer seg sjølv til sentrum i politikken. Raud er ein symbolfarge for parti på venstresida.

Uttrykket raud-grøn eller raudgrøn blir i norsk språk no for tida bruka i to politiske samanhengar. 

For det første er det den politiske fargekodinga Sosialistisk Venstreparti brukar om seg sjølv, «raudt for rettferd og grønt for miljø», som det heiter i partiet sin eigenreklame. Med det meiner dei raudt som den tradisjonelle fargen for sosialistiske parti, og i nyare tid grønt som fargen for miljøvernforkjemparar. SV signaliserer med dette at dei ønskjer å vere begge delar, og uttrykket «grøne sosialistar» er også blitt bruka i partiet. Den nordiske samanslutninga SV er med i heiter da også Nordic Green Left Alliance.

For det andre er «dei raudgrøne» ei samlenemning som blir bruka, etter tysk mønster, om ein allianse og eit regjeringssamarbeid mellom tradisjonelt «raude» parti og parti med «grøn» sjølvforståing. Dette gjeld i Tyskland dei «raude» sosialdemokratane og dei «grøne» Bündnis 90/Die Grünen. I Noreg gjeld det regjeringssamarbeidet mellom dei tradisjonelt sosialist-«raude» partia Arbeidarpartiet og SV på den eine sida og det tradisjonelt «grøne» Senterpartiet på den andre, etter valet i 2005. Nemninga er òg bruka om den styrande koalisjonen i Trondheim bystyre (Arbeidarpartiet, SV, Senterpartiet og Miljøpartiet Dei Grøne).

Sjå òg 
 Raud
 Grøn

Grøn politikk
Fylkestingsrepresentant

Fylkestingsrepresentant er dei som er vald av innbyggjarane i eit fylke til å sitja i fylkestinget, som er det øvste demokratisk valde organet i dei norske fylka. Valet skjer ved kommune- og fylkestingsval, kvart fjerde år. To år etter valet er det stortingsval. Før 1975 var det ikkje direkte val på fylkestingsrepresentantar. Då samla ordførarane i dei ulike kommunane i eit fylke seg til fylkestinget. 
Ordføraren, eller leiaren for fylkestinget, vert kalla fylkesordførar.

Norsk politikk
Politiske verv
Kommunestyrerepresentant

Ein kommunestyrerepresentant er veld av innbyggjarane i eit fylke til å sitje i kommunestyret, som er det øvste demokratisk velde organet i dei norske kommunane.

Norsk politikk
Politiske verv
Stortingsrepresentant

Ein stortingsrepresentant (historisk ofte kalla stortingsmann) er ein folkevald til den norske nasjonalforsamlinga, Stortinget.
Han eller ho er vald av innbyggjarane i Noreg til å sitje på Stortinget, som er det øvste demokratisk valde organet i Noreg. Representantane kan tale og stemme på Stortinget, men mykje av arbeidet gjer dei i dei ulike stortingskomitéane.

Det har sidan Stortingsvalet 2005 vore 169 representantar, av dette 150 distriktsrepresentantar og 19 utjamningsmandat. I tillegg kjem vararepresentantar frå dei listene som får representantar på Stortinget.

Valordning

Krav til å vere valbar 
For å vere valbar til Stortinget må ein oppfylle krava til røysterett (vere norsk statsborgar, vere fylt 18 år ved utgangen av valåret og vere eller ha vore folkeregisterført busatt i Noreg) og ikkje vere administrativ tilsett i eit av departementa, i diplomatiet eller vere dommar i Høyesterett.

Kandidatane er i utgangspunktet pliktige til å stille til val om dei blir nominerte, noko som resulterte i at Samfunnspartiet nominerte ei rekke kjendisar til Samfunnspartiet si liste utan deira vitande og vilje. For å få fritak frå nominasjon må kandidaten anten vere busett i ein annan valkrins, vere medlem av eit anna parti eller vere vald inn i førre periode.

Distriktsrepresentantar 
Distriktsrepresentantane blir valde ved forholdstalsval i fleirmannskretsar der kvart fylke fungerer som ein valkrins. Representantane blir fordelt etter St. Laguës modifiserte metode.

Utjamningsmandat 

Kvar valkrins (fylke) har eit utjamningsmandat som blir fordelt mellom dei partia som har over 4% av røystene på landsbasis og har flest «ubrukte» stemmer.

Løn 

Stortingsrepresentantane har ei basisløn på , i tillegg har representantar som bur lengre enn 40 km unna Stortinget 169 kr/dag, medan lokale representantar mottar 75 kr i daggodtgjersle. I tillegg dekkast telefon og reiseutgifter for representantane.

For stortingsrepresentantar er pensjonsalderen 65 år. Full alderspensjon får ein etter dagens reglar etter 12 år og utgjør 66 prosent av den årlege godtgjersla til stortingsrepresentantar.

Referansar

Sjå òg 
 Vararepresentant (Stortinget)
 Liste over stortingsrepresentantar 2009–2013
 Lister over stortingsrepresentantar

Stortinget
 
Politiske verv
Partileiar

Partileiar eller partiformann er nemninga på den øvste representanten for eit politisk parti i parlamentariske system. Ein partileiar blir vald av partiet og blir
som regel statsleiar om partiet får fleirtal ved val. Partileiaren vert gjerne vald årleg av landsmøtet. 

I politiske system der ein president blir vald separat treng ikkje parti ha formelle partileiarar.

Kjelder
:en:political party

 
politiske verv
Richterskalaen

Richterskalaen er ein skala for å måle styrken på eit jordskjelv, og blei utvikla av Charles Francis Richter og Beno Gutenberg ved Teknologiinstituttet i California i USA i 1935.

Skalaen er logaritmisk, slik at eit jordskjelv med ein verdi lik 2 på Richterskalaen er 10 gonger kraftigare enn eit jordskjelv med en verdi lik 1. Denne måten å rekne styrken på blei utvikla for å skilje mellom dei mange små skjelva frå dei få store i California på denne tida.

Nullpunktet i skalaen blei definert som «ei rørsle i jorda som på 100 kilometers avstand kunne registrerast av ein Wood-Andersen-seismograf med eit utslag på 1 mikrometer». Nullpunktet er altså ei svært svak rørsle i jordskorpa – på den tida nesten ikkje målbar – men poenget var at ein ikkje skulle måtte forholde seg til negative verdiar, sjølv om skalaen au støttar dette.

I mange tilfelle er likevel Richterskalaen misvisande, da den energien som blir utløyst ved eit jordskjelv ikkje alltid tilsvarar graden av øydelegging. Det er fleire faktorar som spelar inn, blant anna korleis jorda rører seg i forhold til det aktuelle terrenget. Andre skalaer – som Rossi-Forel-skalaen og Mercalliskalaen – er betre tilpassa til å måle effekten av eit jordskjelv, men Richterskalaen er den mest kjende, og difor au den mest vanlege å bruke.

Sjå au 
 Jordskjelv 
 Momentmagnitude
 Seismologi
 Seismograf
 Store jordskjelv

Seismiske skalaer
Skipingar i 1935
Logaritmiske skalaer
Churchill

Churchill er eit etternamn og eit slektsnamn. Namnet er nytta i engelsktalande område. Omsett frå engelsk tyder namnet kyrkjebakke. Mange i slekta Churchill har vore engelske adelege, med tittel av Hertug av Marlborough. I tillegg er fleire ting kalla Churchill.

Personar med Churchill som etternamn 
 John Churchill, fyrste hertug av Marlborough, engelsk general i den spanske arvefylgjekrigen
 Lady Randolph Churchill Mor til statsminister Winston Churchill.
 Lord Randolph Henry Spencer-Churchill, son av John Winston Spencer-Churchill, sjuande hertug av Marlborough, far til Winston Churchill
 Sir Winston Spencer Churchill, Statsminister i Storbritannia under den andre verdskrigen
 Winston Churchill, (1940-) ein Britisk konservativ politikar og barnebarn av Sir Winston Churchill.
 Winston Churchill, (1871-1947) "amerikanaren", ein forfattar frå USA.
 Peter Churchill, ein britisk spion under den andre verdskrigen.
 Lt-Colonel Jack Churchill, (1906-1996), ein britisk offiser under den andre verdskrigen
 Caryl Churchill, (f. 1938) ein dramatikar.
 Ward Churchill (f. 1948), amerikansk professor i etniske studiar

College
 Churchill College, eit college/fakultet knytt til Universitetet i Cambridge.

Stridsvogn
 Churchill stridsvogna, ei stridsvogn nytta under den andre verdskrigen.

Føretak
 Churchill Insurance, eit forsikringsselskap.

Geografi

 australske byar:
 Churchill i Queensland
 Churchill i Victoria

 Kanadiske byar:
 Churchill i Manitoba

 Engelske landsbyar:
 Churchill i Oxfordshire

 Byar i USA:
 Churchill i Pennsylvania

 Fleire elvar er kalla Churchillelva (Churchill River).

Engelske slektsnamn
Richter

Richter er eit opphavleg tysk etternamn som tyder noko liknande 'dommar'. I Noreg er Richter ei slekt som kom til landet med bergembetsmannen Christian Boghart Richter i 1620. Han kom frå Sachsen.

Personar med Richter som etternamn 
 Charles Francis Richter, USA-amerikansk jordskjelvforskar som Richterskalaen er oppkalla etter. 
 Hans Werner Richter, tysk forfattar
 Johan Richter (1901-1997), norsk sivilingeniør som fann opp Kamyrsystemet innan celluloseindustrien, ei grein innan (treforedlingsindustrien). 
 Ole Jørgensen Richter (1829–1888), norsk jurist og politikar
 Sviatoslav Richter, ukrainsk pianist

Tyske slektsnamn
Namn knytte til yrke
Norsk elghund grå

Norsk elghund grå er ein hunderase som er vald til den norske nasjonalhunden. Han høyrer til spisshundane og er ein av dei mest populære hunderasane våre. Det finst også ein svart versjon av rasen som blir kalla norsk elghund svart.

Opphav og alder 
Den grå elghunden er avla for jakt på elg og anna storvilt. Det er ein svært gammal rase, men nøyaktig når han oppstod veit vi ikkje. Det er rimeleg sikkert at denne hunden har røter føre vikingtida (800–1050 e.Kr.). Somme meiner denne hunden er ein direkte etterkommar av torvmosehunden, som fanst her for meir enn 5 000 år sidan, men det er lite truleg. Den grå elghunden er bevisleg ein av dei rasane som har endra seg minst gjennom århundra. Han blei fyrste gong vist fram på utstilling i 1877.

Utsjånad, anatomi og fysikk 
Norsk elghund grå er ein typisk spisshund, med tett kort kropp, kvadratisk bygnad og god reisning. Full av kraft og stoltheit. Mørke trygge auge, opprettståande spisse øyre. Halen blir boren stramt opprulla over midtlina av ryggen. Tett og rikt, men ikkje strittande, hårlag. Han er svært robust, hardfør og uthaldande, og toler både regn og kulde svært godt. Rasen har ei idealhøgd på 52 cm (+3/-4) for hannar og 49 cm (+3/-4) for tisper.

Bruksområde 
Elghunden har vore bruka til nær sagt alle former for storviltjakt, men er fyrst og fremst avla for drivande halsande jakt på elg og bjørn. Han er dessutan ein svært god spor- og vakthund, og har gjennom mange århundre vore vår viktigaste gardshund. Vikingane brukte han au som kamphund.

Lynne og veremåte 
Grå elghund har godt gemytt, er inderleg glad i sine eigne og triveleg å halde som familiehund. Han likar å ha ein sterk leiar og treng kontinuerleg mosjon og hjernetrim for å trivast. Han er lett å dressere, men er fyrst og fremst ein god jakthund og turkamerat.

Utbreiing 
Grå elghund er ein vanleg hund i Norden, men utanfor dette området er rasen rekna som eksotisk.

Bakgrunnsstoff 
 Norske Elghundklubbers Forbunds hjemmeside
 Elghunden er kanskje ikkje så gammal likevel (engelsk)

Hunderasar
Spisshundar
Norske husdyr
Jeanne d'Arc

Jeanne d'Arc (januar 1412—30. mai 1431) er ein fransk helgen og nasjonalheltinne. 

Etter fleire religiøse syn i oppveksten tok ho sytten år gammal kommandoen over den franske hæren og kjempa mot engelskmennene i Hundreårskrigen. Ho vann fleire sigrar som gjorde at Karl VII kunne bli krona. Jeanne d'Arc leia hæren til ho blei teken til fange av burgundarane og overlevert til engelskmennene. Av desse blei ho dømd som kjettar og avretta ved å bli brend på bålet.

Jeanne d'Arc hadde gjeve ny styrke til Karl VII si side under Hundreårskrigen. Ho blei sett på som eit nasjonalt symbol for Frankrike, og blei seinare helgenkåra av den katolske kyrkja. Festdagen hennar er den 30. mai.

Bilete

Merknadar

Bakgrunnsstoff 

Katolske helgenar
Franske nasjonalheltar
Kvinner frå mellomalderen
Moderate Venstre

Moderate Venstre var tidlegare namn på eit politisk parti i Noreg. Partiet vart grunnlagd i 1888 av den lågyrkjelege delen av Venstre, og vart det tredje partiet som vart representert på Stortinget. Særleg viktige spørsmål for partiet var fråhaldssak, religion og moral. Partiet målbar i mange spørsmål liknande syn som det seinare Kristeleg Folkeparti. Då partiet sin «sterke mann» Lars Oftedal i 1891 gjekk inn for samarbeid med Høgre gjekk delar av partiet attende til Venstre. Partiet vart i stor grad eit grunneigarparti. I motsetnad til Høgre gjekk Moderate Venstre inn for mest mogleg norsk sjølvstyre i høve til unionspartnaren Sverige. Då Høgre snudde i unionssaka og Samlingspartiet vart grunnlagt vart Moderate Venstre ein del av dette. I 1906 gjekk Moderate Venstre inn i Høgre.

Tidlegare norske politiske parti
Politiske parti skipa i 1888
Politiske parti nedlagde i 1906
1888 i Noreg
1906 i Noreg