alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kenning

Kenning er ein to- eller fleirledda omskrivingsteknikk kjend frå norrøn versekunst, der eit substantiv blir byta ut med eit anna som minner om det ein tenkjer på. Til dømes kan ein person bli skildra ut frå ei handling, ved å kalle ein konge for «hærfylkaren». Omskrivinga kan også ta utgangspunkt i ein form for likskap, til dømes ved å omtale sjøen som «skipets veg». I mange høve blir ein kenning konstruert på denne måten, ved at eit substantiv blir byta ut med eit som liknar. Eit døme kan vere å nytte substantivet «hest» i staden for «båt». Denne omskrivinga blir så gjort tydeleg gjennom å skape eit nytt substantiv i genitiv: «Havets hest».

Kenningar finst i all dikting (eit døme er kenningen «ørkenens skip» som ei omskriving av kamel), men har ein særleg framskoten plass i den norrøne diktinga, og då spesielt i skaldekvad. Nemninga kenning kjem av uttrykket «kjenne til», og peikar på at båe substantiva i kenningen må til for at lesaren eller tilhøyraren skal skjøne kenningen. Dersom kenningen har opptil tre, fire eller fem ledd, er han stundom meint å vere ei gåte. Nemninga kenning er også kjend frå anglosaksisk og gamalgermansk poesi.

Kjelder 

Kenning. (1997). I Lothe, J., Refsum, C., & Solberg, U. Litteraturvitenskapelig leksikon (s. 122). Oslo: Kunnskapsforlaget. ISBN 825-73-06-37-1 

Norrøne versemål
Vikingtida
Netthaletrogon

Netthaletrogon (Trogon clathratus) er ein fugl i trogonfamilien og finst i eit utbreiingsområde avgrensa til landa Costa Rica og Panama.

Skildring 
Denne relativt store trogonen er ca. 30 centimeter lang. Som dei fleste trogonar, syner arten sterkt kjønnsdimorfisme. Han skil seg frå alle andre trogonartar i utbreiingsområdet med sin lyse iris. Hannen har grøn overside, grønt hovud og øvre bryst. Andletet og strupeområdet er mørkt, vengene lys gråe. Heile undersida med undergump er raud. Oversida av halen er mørk blå, undersida mørk grå med smale, kvite tverrstriper. Nebbet er gult. Til samanlikning har hoa fjørdrakt i heilt mørk grått til olivenbrunt, men buken og undergumpen er raudfarga. Netthaletrogon liknar mykje oransjenebbtrogon som lever i tilgrensande område, men oransjenebbtrogon manglar tverrstriper på undersida av halen og dei har raudoransje augering.

Songen til netthaletrogonar består av ein serie av opp mot ca. 15 tonar som først aukar i snøggleik og styrke og deretter fell brått mot slutten. Songen er langt meir distinkt, kortare og mindre nasal enn hos oransjenebbtrogon.

Som trogonar flest sit netthaletrogonar mykje rolege. Dei lever av frukter, store insekt og jamvel små amfibium og reptil, lågt eller middels høgt i trekroner i våt skog. Utbreiingsområdet er på nordsida av den sentrale fjellkjeda gjennom Panama og Costa Rica,  mellom 90 og 1360 moh. 

Populasjonen er ikkje estimert, er trudd å vere minkande, men arten er klassifisert som livskraftig.

Kjelder 
 Collar, N. (2016). Lattice-tailed Trogon (Trogon clathratus) In: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2016). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 6. februar 2016 
 Collar, N. (2016). Slaty-tailed Trogon (Trogon massena) In: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2016). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 6. februar 2016 
BirdLife International (2016) Species factsheet: Trogon clathratus . Henta frå http://www.birdlife.org den 6. februar 2016
Referansar

Bakgrunnsstoff 

trogonar Fuglar endemiske til Sentral-Amerika
VM i skiskyting 1982

Verdsmeisterskapen i skiskyting 1982, den 19. i rekka, vart avvikla i Minsk i Sovjetunionen i tida 10. – 14. februar 1982. Det var andre gongen verdsmeisterskapen vart arrangert i Minsk.

Meisterskapen omfatta to individuelle øvingar og ein stafett, alle for menn.

10 km 

Dato: 13. februar 1982

20 km 

Dato: 10. februar 1982

4 x 7,5 km 

Dato: 14. februar 1982

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Biathlon-Weltmeisterschaften 1982» frå ,  den 6. februar 2016.  
 

Verdsmeisterskapar i skiskyting
Sport i 1982
1982 i Sovjetunionen
Idrettstilskipingar i Sovjetunionen
VM i skiskyting 1974

Verdsmeisterskapen i skiskyting 1974, den 13. i rekka, vart avvikla i Minsk i Sovjetunionen i tida 27. februar - 1. mars 1974. Det var fyrste gongen verdsmeisterskapen vart arrangert i Minsk og i Sovjetunionen i det heile.

For fyrste gong omfatta meisterskapen tre øvingar. Omframt 20 km normalprogram med fire skytingar, samt ein stafett, kom frå då av ein såkalla sprint over 10 km med to skytingar inn i skiskytingsprogrammet. Alle øvingane i meisterskapen var for menn.

10 km 

Dato: 28. februar

20 km 

Dato: 27. februar

4 x 7,5 km 

Dato: 1. mars
''

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Biathlon-Weltmeisterschaften 1974» frå ,  den 6. februar 2016.  
 

Verdsmeisterskapar i skiskyting
Skiskyting i 1974
1974 i Sovjetunionen
Idrettstilskipingar i Sovjetunionen
Aleksandr Jelizarov

Aleksandr Matvejevitsj Jelizarov () er ein tidlegare skiskyttar, fødd i landsbyen Vjazovka i Penza oblast, som representerte Sovjetunionen. Han vann OL-gull 1976 og VM-gull 1977 med sovjetiske stafettlag, i alt tok han seks VM-/OL-medaljar i åra 1975-77.

Aktiv
Jelizarov tok sølvmedaljen på 10 km under VM i skiskyting 1975 i Antholz, einast slått av landsmannen Nikolaj K. Kruglov. Seinare i meisterskapen gjekk dei to utøvarane på Sovjetunionen sitt sølvlag i 4 x 10 km stafett.

Få dagar før Vinter-OL 1976 tok til i Innsbruck, arrangerte det internasjonale skiskyttarforbundet VM i skiskyting 1976 i italienske Antholz. 10 km sprint var einaste VM-øvinga, sidan ho ikkje hadde kome inn som OL-øving. VM-tevlinga enda med tre sovjet-utøvarar på pallen; Aleksandr Tikhonov vann 3,3 sekundar føre Jelizarov, med Nikolaj K. Kruglov på bronseplass. Under dei olympiske leikane i Innsbruck gjekk Jelizarov fyrst inn til bronsemedalje på 20 km, før han gjekk startetappen for Sovjetunionen i skiskytingsstafetten. Etter ein godt gjennomført etappe fylgde Ivan Bjakov, Kruglov og Tikhonov opp med solide etappar, dermed kunne sistnemnde passere mållinja nærare fire minuttar føre Finlands sølvvinnar.

I sitt siste internasjonale meisterskap, VM i skiskyting 1977 på Vingrom, vart Jelizarov nummer 17 på 10 km, men fekk gå startetappen for Sovjetunionen i 4 x 7,5 km stafett. Saman med Aleksandr Usjakov, Nikolaj K. Kruglov og Aleksandr Tikhonov tok stafettgull framom Finlands mannskap.

Jelizarov vart sovjetmeister på 10 km i 1973 og 1975.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Alexander Matwejewitsch Jelisarow» frå ,  den 6. februar 2016.  
 

Sovjetiske skiskyttarar
Russiske skiskyttarar
Verdsmeistrar i skiskyting
Olympiske meistrar for Sovjetunionen
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Sovjetunionen
Medaljevinnarar under vinter-OL 1976
Sovjetiske deltakarar under vinter-OL 1976
Skiskyttarar under vinter-OL 1976
Fosfoglyserid

Fosfoglyserid eller glyserofosfolipid er glyserolbaserte  fosfolipid. Fosfoglyserid er viktige i biologiske membranar.

Kjelder 
 

Fosfolipid
Membranbiologi
Fosfolipid

Fosfolipid er lipid danna frå éi eller fleire feittsyrer, eit molekyl feittsyrene er feste til (gjerne glyserol) og eit fosfat knytt til eit alkohol. Fosfolipid er viktige og talrike i sellemembranar.

Kjelder
Fosfatidylserin

Fosfatidylserin er eit fosfoglyserid som finst i biologiske membranar.

Kjelder 
 

Fosfolipid
Fosfatidylkolin

Fosfatidylkolin er eit fosfoglyserid som finst i biologiske membranar.

Kjelder 
 

Fosfolipid
Kolin
VM i skiskyting 1981

Verdsmeisterskapen i skiskyting 1981, den 19. i rekka, vart avvikla frå 12. til 15. mars 1991 i Lahti i Finland. Det var fyrste gongen Lahti var arrangørstad for eit skiskytings-VM.

Meisterskapen omfatta to individuelle øvingar og ein stafett, alle for menn.

Menn

10 km 

Dato: 14. mars

20 km 

Dato: 12. mars

4 x 7,5 km 

Dato: 15. mars

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Biathlon-Weltmeisterschaften 1981» frå ,  den 6. februar 2016.  
 

Verdsmeisterskapar i skiskyting
Skiskyting i 1981
1981 i Finland
Idrettstilskipingar i Finland
Yvon Mougel

Yvon Mougel () er ein fransk tidlegare skiskyttar frå Cornimont i regionen Lorraine som deltok internasjonalt frå 1976 til -84, og vann VM-bronse i 10 km sprint i 1981.

Mougel vart nummer seks i 20 km normalprogram under Vinter-OL 1980 i Lake Placid. Høgdepunktet som skiskyttar oppnådde han då VM i skiskyting 1981 fann stad i Lahti. På 10 km sprint gjekk han inn til bronsemedalje, bakom gullvinnar Frank Ullrich og finske Erkki Antila. Under dei olympiske leikane 1984 i Sarajevo kom han i mål til fjerdeplass på 20 km og vart sjettemann på 10 km.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Yvon Mougel» frå ,  den 6. februar 2016.  
 

Franske skiskyttarar
Franske deltakarar under vinter-OL 1976
Skiskyttarar under vinter-OL 1976
Franske deltakarar under vinter-OL 1980
Skiskyttarar under vinter-OL 1980
Franske deltakarar under vinter-OL 1984
Skiskyttarar under vinter-OL 1984
Glykolipid

Glykolipid er lipid som har karbohydrat feste til seg. Dei finst mange stader i dyr og menneske, mellom anna i nervevev og plasmamembranar i seller.

Kjelder
Skatefamilien

Skatefamilien er ein fiskefamilie av avflata bruskfiskar .

Skater i Noreg
I norske farvatn lever det sju skateartar. Desse er:

 Piggskate, Raja clavata
 Kloskate, Amblyraja radiata
 Kvitskate, Rajella lintea
 Rundskate, Rajella fyllae
 Storskate, Dipturus batis
 Spisskate, Dipterus oxyrinchus
 Nebbskate, Leucoraja fullonica

Kjelder

Skatefamilien  , artsdatabanken.no

Denne artikkelen bygger på «Skatefamilien» frå ,  den 6. februar 2016.

Bakgrunnsstoff

Bruskfisk
Fosfatidyletanolamin

Fosfatidyletanolamin er eit fosfoglyserid som finst i biologiske membranar.

Kjelder 
 

Fosfolipid
Luftrøyr

Luftrøyret (dessutan kjend som trachea og trakea) er eit røyr som går frå strupehovudet rett nedover halsen mot lungene. Det kløyver seg ved den nedre enden av brystbeinshandtaket til dei to hovudbronkiane, som vidare kløyver seg i tynnare greiner og endar som bronkiolar før lungeblærene byrjar.

Hjå vaksne er luftrøyret kring 10-12 centimeter langt med ein diameter på 10-15 millimeter. Det er eit elastisk bindevevsrøyr spent ut av hesteskoforma bruskbøylar med opningane attover mot matrøyret. På innsida er luftøryret dekt av slimhud med flimmerhår. Glatt muskulatur regulerer vidda av luftrøyret slik at matrøyret får plass til å vida seg ut under svelging.

Kjelder 

 
Artropodanatomi
Hovud og hals
Brystkassen
Andedragssystemet
VM i skiskyting 1979

Verdsmeisterskapen i skiskyting 1979, den 17. i rekka, fann stad i Ruhpolding i Vest-Tyskland frå 15. til 18. februar 1979. Det var fyrste gongen den bayerske småbyen arrangerte eit skiskytings-VM.

Meisterskapen omfatta to individuelle øvingar og ein stafett, alle for menn.

10 km 

Dato: 17. februar

20 km 

Dato: 15. februar

4 x 7,5 km 

Dato: 18. februar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Biathlon-Weltmeisterschaften 1979» frå ,  den 7. februar 2016.  
 

Verdsmeisterskapar i skiskyting
Sport i 1979
1979 i Vest-Tyskland
Idrettstilskipingar i Tyskland
Maksim Maksimov

Maksim Gennadjevitsj Maksimov () er ein russisk tidlegare skiskyttar frå Izjevsk i Udmurtia.

Maksimov høyrde til mellom dei fremste russiske skiskyttarane i åra 2008-11. Berre nokre få gongar hevda han seg i toppen internasjonalt, men då til gjengjeld i viktige tevlingar. Under VM i skiskyting 2008 i Östersund overraska han stort då han med prikkfri skyting tok bronsemedaljen på 20 km, bakom verdsmeister Emil Hegle Svendsen og Ole Einar Bjørndalen. Også i fellestarten tre dagar seinare trefte han dei 20 blinkane, men måtte nøye seg med fjerdeplassen.

Tre år seinare vann Maksimov sølvmedaljen på 20 km under VM i skiskyting 2011 i Khanty-Mansijsk. 20 treff heldt til å slå alle, unnateke norske Tarjei Bø. Seinare i meisterskapen gjekk han tredje etappe for Russlands sølvlag i 4 x 7,5 km stafett, dei andre på laget var Anton Sjipulin, Jevgenij Ustjugov og Ivan Tsjerezov.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Maxim Gennadjewitsch Maximow» frå ,  den 7. februar 2016.  
 

Russiske skiskyttarar
Folk frå Izjevsk
Gulhovudsilkefugl

Gulhovudsilkefugl (Ptilogonys caudatus) er ein fugl i silkefuglfamilien som lever i fjella i Costa Rica og vestlege Panama, vanlegvis frå 1850 moh. opp til tregrensa.

Skildring 
Dette er ein trastestor sporvefugl som veg ca. 37 gram. Gulhovudsilkefuglen har slektskap til sidensvansar, og har mjuk, silkeaktig fjørdrakt slik som den gruppa.

Hannar av gulhovudsilkefuglar er 24 cm lange og har ei bleik grå panne. Resten av hovudet med fjørtopp, nakke, hals og nedre buk er gule. Oversida, nedre bryst og øvre buk er blågrå, og vengfjørene og den lange, spisse halen er svart. Dei ytre halefjørene er flekka med kvitt.
Hoa er 21 cm lang og generelt mattare enn hannen, med ei mørkare grå panne, olivenfarga kropp og ein kortare, mindre iaugefallande svart hale. Ungfuglar er lik dei vaksne, men dei sentrale halefjørene er kortare og dei kvite flekkene på dei ytre halefjørene er meir utydelege.
Denne arten beitar i små flokkar når han ikkje hekkar, fangar  insekt eller tar små frukter, spesielt misteltein. Gulhovudsilkefuglar kviler ofte synlege på høge utsette kvistar.
Songen frå gulhovudsilkefuglar er eit gjentatt tji-tjip.

Tilhaldsstadar for denne fuglen er fjellskog, der hekkande par bygger eit fint koppforma reir,  2-18 meter over bakken i eit tre. Nokon gonger hekkar dei i lause koloniar på 2 til 5 par. Hoa legg to brune og lilla-flekte grå egg, som blir ruga av hoa i 16-17 dagar. Ungane blir flygedyktige etter 24 til 25 dagar etter klekking, og blir mata av begge foreldra.

Denne arten er vert til den bitande lusa Brueelia ptilogonis.

Populasjonen er ikkje estimert og er trudd å vere minkande. Arten er klassifisert som livskraftig.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Long-tailed Silky-flycatcher» frå ,  den 7. februar 2016.  
  
 Chu, M. (2016).  Long-tailed Silky-flycatcher (Ptilogonys caudatus) In: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2016). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 7. februar 2016 
BirdLife International (2016) Species factsheet: Ptilogonys caudatus . Henta frå http://www.birdlife.org den 7. februar 2016
Referansar

Bakgrunnsstoff 

silkefuglfamilien Fuglar endemiske til Sentral-Amerika
VM i skiskyting 1978

Verdsmeisterskapen i skiskyting 1978, den 16. i rekka, fann stad i Hochfilzen i Austerrike frå 2. til 5. mars 1978. Det var fyrste gongen eit skiskytings-VM vart arrangert i den tirolske landsbyen, og tredje gongen i Austerrike.

Meisterskapen omfatta to individuelle øvingar og ein stafett, alle for menn.

10 km 

Dato: 4. mars

20 km 

Dato: 2. mars

4 x 7,5 km 

Dato: 5. mars

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Biathlon-Weltmeisterschaften 1978» frå ,  den 7. februar 2016.  
 

Verdsmeisterskapar i skiskyting
Sport i 1978
1978 i Austerrike
Idrettstilskipingar i Austerrike
Arnd Peiffer

Arnd Peiffer () er ein tysk skiskyttar fødd i Wolfenbüttel. Han vart verdsmeister i 10 km sprint under VM i skiskyting 2011 i Khanty-Mansijsk, og har i perioden 2009-15 vunne ni medaljar (2-2-5) i ulike stafettar med Tyskland.

Frå mars 2009 til februar 2015 sikra Peiffer seg sju sigrar i verdscup-tevlingar, seks av dei i sprintøvinga samt ein i jaktstart. Han enda på fjerdeplassen i verdscupen i skiskyting både i 2011 og 2012.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Arnd Peiffer» frå ,  den 7. februar 2016.

Bakgrunnsstoff 
 

Tyske skiskyttarar
Verdsmeistrar i skiskyting
Olympiske meistrar for Tyskland
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Tyskland
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Tyskland
Tyske deltakarar under vinter-OL 2010
Skiskyttarar under vinter-OL 2010
Medaljevinnarar under vinter-OL 2014
Tyske deltakarar under vinter-OL 2014
Skiskyttarar under vinter-OL 2014
Medaljevinnarar under vinter-OL 2018
Tyske deltakarar under vinter-OL 2018
Skiskyttarar under vinter-OL 2018
Viseklubben Dolphins

Dolphins viseklubb vart starta på initiativ av Ole Hauki 12. mars 1966. Han kom frå USA og tok med seg ideen derfrå. Den første samlingsstaden var i Frisksportrestauranten i Grensen 18 i Oslo. Her var det plass til omtrent 70 personar og visekveldane var på laurdagar. Klubben vart så populær at det snart vart arrangement òg på onsdagar. I 1968 flytta klubben til Frimurerlosjen sine lokale der det var plass til 300. Aktiviteten ebba ut i 1970.

Dolphins vart starten på den norske visebølgja. Han vart altså ikkje starta i lugubre kjellarlokale med rødvin og stearinlys, men på ein råkostrestaurant med gulrotsaft.

Dei første som opptredde i Dolphins var gruppa The Sing Singers  med Ole Hauki, Bjørn Tonhaugen, Karin Hvidsten og Ole Paus. Andre aktive var Lillebjørn Nilsen, Kari Svendsen, Bjørn Morisse, Øystein Sunde, Lars Klevstrand, Hege Tunaal, Finn Kalvik, Jon Arne Corell, Steinar Ofsdal og grupper som Kinsfolk, Gruppe 4, Christiania Fusel & Blaagress og The Young Norwegians.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Viseklubben Dolphins» frå ,  den 7. februar 2016.

Litteratur 
 Hakan Markussen: American Folk Music på Dolphins Club 1966 - 1970 (masteroppgåve i historie ved IAHK, Universitetet i Oslo 2009).

Skipingar i 1966
Kultur i Oslo
Norsk visesong
Norske musikklubbar
Jon Arne Corell

Jon Arne Corell () er ein norsk visesongar, komponist og forfattar som blant anna var sentral i den politiske engasjerte visesongrørsla i Noreg på 1970-talet.

Corell var blant dei første i Noreg som song politiske viser då han opptredde i Viseklubben Dolphins. Her song han songar av Stig Dagerman og Fred Åkerström, og byrja å skriva musikk til dikt av Rudolf Nilsen. Jon Arne Corell samarbeidde tidleg med PS-gruppa, beståande av Erik Hauglund, Øyvind Jensen, Arvid Esperø, og Steinar Ofsdal, og saman med desse turnerte han ein del rundt i Noreg.

Corell er kanskje mest kjend for tolkinga si og tonesetjing av diktaren Rudolf Nilsen, først og fremst med plateprosjektet På stengrunn. Dette vart ført vidare seinare i utgjevinga På gjensyn, som òg inneheld originalopptak av Ella Hval. Plata Endå ein vår – tilby ein song vart nominert til Spellemannprisen 1975 i klassa viseplate.

Corell har sidan arbeidet som forlagsredaktør og produksjonssjef i Aschehoug forlag. Han er far til historikaren Synne Corell.

Diskografi 
 Kampen fortsetter (1972) med PS-gruppa
 På stengrunn (1973, med Kari Svendsen, Lillebjørn Nilsen, Lars Klevstrand m.fl.)
 Enda en vår – tilby en sang (1975)
 Trollflir (1978), sanger til dikt av Johanna Schwarz og Asbjørn Elden
 Siden sist (2001)
 På gjensyn – Nye sanger til dikt av Rudolf Nilsen (2007)

Bøker 
 Data i sporet, kriminalroman Oslo 1985.
 Datasmuglerne, kriminalroman Oslo 1989

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jon Arne Corell» frå ,  den 7. februar 2016.

Bakgrunnsstoff 
 JACmusikk – personleg heimeside
 Ballade.no: Jon Arne Corell
 «Tilbake på stengrunn» , Dagsavisen 30. april 2013
Fødde i 1947
Norske forfattarar
Norske visesongarar
På stengrunn

På stengrunn, med undertittel 16 Sanger av Rudolf Nilsen, er eit musikkalbum av Lillebjørn Nilsen, Carl Morten Iversen, Kari Svendsen, Jon Arne Corell, Steinar Ofsdal og Lars Klevstrand frå 1973. Albumet vart utgjeve på nytt i 2001 med fire bonusspor.

Sporliste 
 «På stengrunn» 2:17
 «Løfte» 1:19
 «Arbeidsløs jul» 1:58
 «Tilbake til livet» 2:33
 «Storbynatt» 4:03
 «Kjærlighet» 1:12
 «Ættens sang» 3:42
 «Bekjennelse» 2:48
 «Gategutt» 1:52
 «Jeg hadde tenkt» 3:03
 «Mesteren» 3:13
 «Fred på jord» 2:37
 «Flaggene» 1:20
 «En vise om kinabarna» 2:11
 «En sørgelig vise» 1:48
 «Revolusjonens røst» 2:36
 «På stengrunn – Tema» 1:18
 «Påske» 1:47
 «De siste hester i by» 4:25
 «Den lange taushet» 3:01

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «På stengrunn» frå ,  den 7. februar 2016.  
 
Musikkalbum frå 1973
Musikkalbum frå 2001
Musikkalbum produserte av Johnny Sareussen
Nordnorsk Viseforum

Nordnorsk Viseforum er ein interesseorganisasjon for visemiljøet i Nord-Noreg. Nordnorsk Viseforum vart etablert i 1972 under Festspela i Nord-Noreg, og er Noregs eldste viseforum, seinare har andre landsdelar også fått tilsvarande organisasjonar.

Nordnorsk Viseforum spelte ei sentral rolle i den nordnorske visebølgja, og i arrangeringa av festivalar som Troilltampen, og av lansering av nye artistar på Festspela i Nord-Noreg. NNV arrangerer også kurs for medlemmene sine.

Medlemsklubbar (2016) 

 Finnmark
 Dattera til Larsen, Øksford
 Forum for scenekunst, Kjøllefjord
 Perleporten kulturhus, Honningsvåg
 Seniorsangerne/Alta Gladsang, Alta
 Troms
 Boknakaran, Tromsø
 Finsk tangofestival, Storfjord
 Foreninga Kulturslottet, Bøvær
 Harstad Viseverft, Harstad
 Herrelaus Hund, Tromsø
 U.L. Ulabrand, Hansnes
 Viseklubben Baluba, Sjøvegan
 Viseklubben Saga, Meistervik
 Viseklubben Spelt, Tromsø
 Nordland
 Likholmen Musikkfront, Træna
 Leirfjord visegruppe, Leirfjord
 Springflo, Narvik
 Viseklubben Borealis, Narvik
 Visegruppa Mannskapet, Sandnessjøen

Bakgrunnsstoff

Nordnorsk kultur
Skipingar i 1972
Festspela i Nord-Noreg
Hans Rotmo

Hans Per Rotmo  () er ein norsk musikar og forfattar. Han debuterte i 1960-åra i den lokale gruppa Valley Boys i heimbygda Verdal, og blei seinare frontfigur og låtskrivar for Vømmøl Spellmannslag.

Blant dei tidlegaste musikalske inspirasjonskjeldene har han sjølv nemnd The Beatles, Alf Prøysen, Vidar Sandbeck, Cornelis Vreeswijk, Alv Schiefloe og norsk slåttemusikk. Han er utdanna cand. mag. ved historisk-filosofisk fakultet, Universitetet i Oslo.

Verkliste

Musikkutgjevingar 
Vømmøl Spellmannslag
 1974: Vømmøl'n, gjeve ut på nytt 2009 med bonus liveopptak
 1975: Vømlingen
 1984: Vømmølåret
Arbeidslaget hass K. Vømmølbakken
 1976: Grovarbeid
 1976: Varsko her!
Heimevernslaget
 1978: Mob. Styrken
 1979: Spællet om Trøndelag 
 1979: Trekkspellkrigen
Ola Uteligger
 1985: Brølloppet i Kanaan
 1987: Herberget Sannheten
 1989: Sorgens Bar
 1989: Ola's godlåter – De beste med Ola Uteligger
 1997: Fire fine lænestola
Hans Rotmo soloplater
 1980: Vårres jul, revidert utgåve 1990
 1982: Løkka i livet
 1992: Fest i natt
 1993: Selbunissens jul med Arnsteins
 2000: Bønder i solnedgang
 2003: Spæll åt mæ - Oppsummering av Hans Rotmos musikk: 1974-2003
 2010: Vårres jul 2
 2011: Vårres jul - Live fra Olavshallen
Trossetrua Band
 2012: Six Pack vol 1: Norge
 2013: Six Pack vol 2: Trossetrua
 2014: Six Pack vol 3: Eurotrua

Teaterproduksjonar 
 1985: Styggdalspelet
 1991: Hungersmarsjen
 1995: Løkkenbusen
 2000: Bønder i solnedgang
 2002: Trekkspellkrigen
 2010: Livet på Felgen del 1: Gulltransporten
 2011: Livet på Felgen del 2: Hamstringa'''

 Bøker 
 1975: Vømmøl skuggsjå 1976: Vømmølmusikken hass Kristian Schravlevold 1980: Heimevernsmusikken 1983: Drømmen om Krasnovalaila og andre historiske eventyr 1985: Tjuveriet 1993: Tekstforfattaren: handbok for skriving av songtekstar, illustrert av Eldar Vågan
 1997: Vårres jul : 24 juleviser ISBN 8246200259 
 2001: Sendebudet, roman

 Prisar og utmerkingar 
 1976 Spellemannprisen (for Grovarbeid'' med Arbeidslaget hass K. Vømmølbakken)
 1993 Verdal kommunes kulturpris
 1996 Nord-Trøndelag fylkes kulturpris
 2001 LOs kulturpris
 2007 Stjørdal kommunes kulturpris

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hans Rotmo» frå ,  den 28. desember 2018.  
 

Norske dramatikarar
Norske låtskrivarar
Norske songarar