alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Helge Haugen

Helge Haugen () er ein norsk fotballspelar. Han harf spela for Hønefoss BK (2012–2013) og for Brann i den norske eliteserien.

Haugen kom til Brann frå Åsane i oktober 2001 for 100 000 kroner. Han spelte for det meste på reservelaget til Brann i den første sesong sin i klubben, og det var ofte på ein uvant midtstopparplass. Han hadde berre sporadiske innhopp i eliteserien. Han blei difor fristilt av klubben framfor 2003-sesongen, men for å avventa ei eventuell juridisk behandling av korleis saka skulle løysast, heldt Haugen fram å trena med Brann. 

I mellomtida skifta Brann trenar frå Teitur Thordarson til Mons Ivar Mjelde, som valde å gjera om på avgjersla om å sleppa Haugen. Etter ein dårleg sesongstart for Brann måtte Mjelde gjera fleire grep for at klubben skulle klatra opp frå botnsjiktet. Raymond Kvisvik blei henta frå Austria Wien, Cato Guntveit og Robbie Winters blei kvitt sine skadeproblem, samstundes som han valde å para den kreative Seyi Olofinjana med den løpssterke Haugen sentralt på midtbanen. Det førte til at Brann gjorde ein svært sterk haustsesong, og klubben hadde små problem med å halda plassen i eliteserien.

I 2004 heldt Haugen fram å spela godt på Brann sin midtbane. Olofinjana blei midtvegs i sesongen erstatta av austerrikske Paul Scharner og skotske Charlie Miller, men Haugen heldt likevel fram å vera førsteval på midtbanen. Han sendte blant anna Brann til semifinalen i cupen. Brann blei same sesong cupmeistrar.

Vinteren 2005 braut Haugen foten. Det øydela heile sesongoppkøyringa. Samstundes hadde klubben henta landslagskaptein Martin Andresen. Difor var innhoppa berre sporadiske i vårsesongen. Det var først i løpet av haustsesongen Haugen klarde å etablera seg på laget, mykje på grunn av Brann sine skadeproblem. I fylgje fotballekspertane klarde han ikkje å nå opp på same nivå som sesongen før.

I 2006-sesongen vart konkurransen om plassane på midtbanen til Brann endå hardare, etter innkjøpa av Eirik Bakke og Ardian Gashi. Haugen spelte likevel over 20 seriekampar då Brann kom på andreplass i eliteserien.

Helge Haugen har kontrakt med Brann ut 2010-sesongen. Han har landskampar på alle aldersbestemte nivå, men berre éin U21-landskamp. Som tenåring var han òg ein av Noregs mest talentfulle orienteringsløparar.

Karriere som spelar 
(Sist oppdatert 29. oktober 2006)

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Spelarprofil på skbrann.org 

Norske fotballspelarar
Fotballspelarar frå Bergen
Brann-spelarar
Hønefoss-spelarar
Kognitiv utvikling

Kognitiv utvikling viser til korleis menneske utviklar intelligens og forståing av korleis verda verkar. 

Ein viktig teori for korleis denne prosessen gjekk føre seg blei sett fram av psykologen Jean Piaget (1896-1980). Teorien er kalla Piegets utviklingsteori, og delte utviklinga inn i fire hovudfasar:

Sensomotorisk fase (0–2 år)
Preoperasjonell fase (2–7 år)
Konkret operasjonell fase (7–11 år)
Formell operasjonell fase (11 år–vaksen)

Kognitiv psykologi
Nevrovitskap
Utviklingspsykologi
Geopotensiell høgd

Geopotensiell høgd er eit vertikalt mål på høgda over midla havnivå der ein bruker variasjonen av gravitasjonen med breiddegrad og høgd i stadenfor geometrisk høgd som er høgda i meter over havet. Vanlegvis brukar ein geopotensiell høgd om høgda mellom overflata og opp til eit visst trykknivå. 

I den geometriske høgda  er geopotensialet definert som 

der  er tyngdeakselerasjonen,  er breiddegraden og  den geometriske høgda. 

Altså er dette den potensielle energien per masse i dette nivået. Den geopotensielle høgda er

 

der  er standard tyngdeaksellerasjon ved midla havnivå. 

Meteorologar brukar ofte den geopotensielle høgda i stadenfor geometrisk høgd, fordi dei analytiske utrekningane ofte blir enklare. Til dømes kan dei primitive likningane, som numeriske vêrmodellar løyser, uttrykkast lettare ved å bruke geopotensiell høgd i stadenfor geometrisk høgd. Ved å bruke geopotensiell høgd fjernar ein sentrifugalkrefter og lufttettleik (som er vanskeleg å måle) i likningane. 

Eit plott av geopotensiell høgd for eit enkelt trykknivå viser tråg og ryggar, høgtrykk og lågtrykk. Den geopotensielle tjukkleiken mellom to trykknivå - til dømes skilnaden i den geopotensielle høgda mellom 850 hPa og 1000 hPa - er proporsjonal til den midla virtuelle temperaturen i laget. Ein kan bruke geopotensielle høgdekotar til å rekne ut den geostrofiske vinden, som er sterkare der kotane ligg nærmare.

Litteratur 
 Eskinazi, S. Fluid Mechanics and Thermodynamics of our Environment, 1975. ISBN 0-12-242540-5

Atmosfærisk dynamikk
Geopotensial

Geopotensial er det same som tyngdepotensial i tilhøve til havoverflata. Geopotensialet er dermed lik det arbeidet som må utførast mot tyngda for å løfte ein masseeining frå overflata til havet opp til det ønskte punktet. Høgda til dette punktet over havet vert kalla geopotensiell høgd. 

Ofte vert geopotensialet definert som minus potensiell energi per masseeining, slik at gravitasjonsvektoren vert ein gradient av dette potensialet, utan minuset. 

Innan geofysikk vert tyngda skild frå gravitasjon. Tyngda vert definert som resultanten gravitasjon og sentrifugalkrafta skapt av jordrotasjonen. Havnivå er nær ei av dei ekvipotensielle flatene til tyngda. Denne ekvipotensielle flata, eller flata med konstant geopotensial, vert kalla geoiden.

For banemekanikk for satellittar vert geopotensialet typisk skildra av ei rekkje utvidingar av sfæirske harmoniske bølgjer (spektral representasjon). I denne samanhengen vert geopotensialet rekna som potensialet til gravitasjonsfeltet til jorda, som vil sei at ein ikkje ta med det sentrifugale potensialet. 

Løyser ein geopotensialet (Φ) får ein:

Integrerer og får

der:
G=6.673x10-11 Nm2/kg2 er gravitasjonskonstanten,
m=5.975x1024 kg er massen til jorda,
a=6.378x106 m er den gjennomsnittlege radiusen til jorda,
z er høgda i meter
Φ er geopotensialet ved høgda z, som er i einingar [m2/s2] eller [J/kg].

Sjå òg
 Geoide
 Fysisk geodesi
 Geopotensiell høgd

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Geopotential» frå ,  den 2. mai 2013. 
 oppgav desse kjeldene:

Gravimetri
Sunniva Schultze-Florey

Sunniva Schultze-Florey () er ein norsk Raudt-politikar frå Bergen. Ho er gruppeleiar i Raudt-gruppa på Fylkestinget i Hordaland.

Schultze-Florey har bakgrunn frå Raud Ungdom, Målungdomen, Ungdom mot Narkotika, og har jobba mykje med antirasisme.

Schultze-Florey var regionsansvarleg for Vestlandet Raud Ungdom frå 2002 til 2004. 
Ho sit i fylkesstyret i Hordaland RV, og har gjort det sidan 2002. 
Ho vart vald inn for RV på Fylkestinget som 18-åring ved fylkestingsvalet i 2003. Ho sit i utval for opplæring og helse og har markert seg mellom anna som motstandar av samanslåing av vidaregåande skular og nedlegging av spesialskular. I desember 2007 fekk ho vedteken ein plan mot diskriminering av homofile i den vidaregåande skulen i Hordaland. I januar 2008 vart ho kåra til Årets homopolitiker 2007 og Årets Homofryd, av Bergen Gay Galla.

Ho tok vidaregåande utdanning på yrkesskule, og studerer no juss ved Universitetet i Bergen.
Ved studentrådsvalet 2007 vart ho vald inn i studentrådet i Bergen, for Raudt Universitets- og Høgskulelag. Ho er medlem av Norsk Studentunion, NSUs landsstyre.

Schultze-Florey sit òg i styret til Kvinnegruppa Ottar i Bergen, og har gjort det sidan 2006.

Kjelder 

Norske ungdomspolitikarar
Lokalpolitikarar frå Raudt
Lokalpolitikarar frå RV
Folk frå Bergen
Ferrelcelle

Ei ferrelcelle er ei atmosfærisk sirkulasjonscelle ein finn mellom hadleycella og polarcella på midlare breidder. Ho er kalla opp etter William Ferrel, som skildra vestavindsbeltet på mildare breidder. I Nord-Atlanteren er vestavindsbeltet den nordlege delen av den generelle luftsirkulasjonen rundt høgtrykk i subtropiske strøk. Ferrelcella er termisk indirekte, noko som betyr at kinetisk energi blir omforma til indre eller potensiell energi. Den verkelege atmosfæriske sirkulasjonen er derimot meir kompleks en det forenkla sonale straummønsteret ein kunne venta seg. Ein kan òg argumentere for at ferrelcella ikkje eksisterer i det heile tatt, og ho er mykje mindre markant enn hadley- og polarcella.

Jetstraumar 
I vestavindsbeltet blir varmluft ved overflata driven nordover av trykksystem og tvungen til å stige over kald luft som blir driven sørover. Corioliseffekten får den nordlege luftstraumen, som blir tvinga oppover i høgda av kald- og varmfrontar, til å bøye av til høgre og danne vestlege jetstraumar i høgda. Straumen i høgda blir ikkje påverka av trykksystem som tvingar han tilbake mot subtropene. Men når friksjon får straumen til å sakke av, kan lufta over polarfronten flytte seg nordover og søkke ned i polarområda. Lufta strøymer så bort frå polområda langs bakken i samband med den polare austavinden.

Sjå òg
 Atmosfærisk sirkulasjon

Referansar 
 Laing, David (1991). The Earth System: An Introduction to Earth Science Wm. C. Brown ISBN 0-697-07952-X

Atmosfærisk dynamikk
Klimatologi

en:Atmospheric circulation#Ferrel cell
Tvillingparadokset

Tvillingparadokset er eit tankeeksperiment i teorien for den spesielle relativitetsteorien. I fylgje relativitetsteorien til Einstein går ikkje tida med same fart for alle observatørar. Tankeeksperimentet prøver å illustrere tidsdilatasjonen eller tidsforlenginga:

Eit einegga tvillingpar veks opp. Dei er sjølvsagt like gamle. Ein av dei vel å verta astronaut. Ho vert med på den fyrste menneskelege reisa til Alfa Centauri (den næraste stjerna med unnatak av Sola).  Fartøyet fer med ein fart nær lysfarten. Romfararane når målet og returnerer til jorda. Kor lang tid er gått sidan ekspedisjonen starta?  

Relativitetsteorien seier oss at me må presisera nærare kva for tid me snakkar om.  For tvillingen som vart med på reisa har det kanskje gått 10 år mellom avreise og heimkomst. På jorda har tida faktisk gått raskare og det har kanskje gått 40 år mellom dei to hendingane.  Neste gong tvillingane har fødselsdag, må dei feira kombinert 30- og 60-årsdag!  Merk at ingen av dei to har gått glipp av nokon år, dei har ganske enkelt opplevd at tida ikkje er absolutt. Grunnen til at tida går seinare for ho som reiser tur/retur Alfa Centauri, er den farten ho utset seg for. Den spesielle relativitetsteorien skildrar korleis høg fart (særleg ein fart nær lysfarten) fører til at tida går seinare.

Det verkelege paradokset kjem likevel fyrst fram når me snur på det. Relativitetsteorien seier at det ikkje finst absolutt rørsle, og difor kan kvart tregleikssystem hevdast å vera i ro.  Men kva då viss me seier at astronauten har halde seg i ro?  Sett frå det perspektivet er det tvillingen på jordkloten som har reist med høg fart og astronauten skulle kunna hevda at ho var den eldste! Kven av dei har rett? Forklåringa er at astronauten skiftar tregleikssystem i det ho snur for å venda attende til jorda, medan tvillingen på jorda heile tida er i same tregleikssystem. Det er altså ikkje sjølve akselerasjonen som medfører tidsforlenginga. Difor er det den jordfaste tvillingen som reknar rett.

Tidsdilatasjonen er for øvrig eksperimentelt stadfesta, til dømes gjennom Hafele–Keating-eksperimentet.

Sjå òg 
Gravitasjonell tidsdilatasjon
Relativitetsteorien
Lysfarten
Albert Einstein

Kjelder

Spesiell relativitet
Fysiske paradoks
Albert Einstein
Tid
Tankeeksperiment i fysikken
Geostrofisk vind

Sjå òg geostrofisk straum.
Geostrofisk vind er ein teoretisk vind som kjem av det ein kallar «geostrofisk balanse» mellom corioliskrafta og trykkgradientkrafta som virkar på ein luftpakke. Den geostrofiske vinden bles parallelt med isobarar i jordatmosfæren. Ein har derimot sjeldan eksakt geostrofisk balanse i naturen, fordi andre krefter, som friksjon frå bakken eller sentrifugalkrafta, òg virkar på luftstraumen. Altså må isobarane vere heilt rettlinja og ein kan ikkje ha friksjon for at ein skal ha fullstendig geostrofisk straum. Trass i dette er det meste av atmosfæren utanfor tropane nær geostrofisk det meste av tida og det er ofte ei svært nyttig tilnærming.

Opphav 
Luft flyttar seg frå høgtrykksområde til lågtrykksområde på grunn av trykkgradientkrafta. Men så snart lufta byrjar å røre seg vil corioliskrafta bøye av luftstraumen på grunn av jordrotasjonen. Denne avbøyinga er til høgre på nordlege halvkule, og til venstre på sørlege halvkule. Når lufta går frå eit høgtrykksområde aukar farten, og dermed òg effekten av corioliskrafta. Avbøyinga aukar heilt til coriolis- og trykkgradientkrafta er i geostrofisk balanse, og då vil ikkje lufta lenger strøyme frå høgt mot lågt trykk, men i staden langs isobarar. Merk at denne forklaringa startar med ein atmosfære i geostrofisk ubalanse og skildrar korleis balansen oppstår. I praksis er straumen alltid berre nesten i geostrofisk balanse. Den geostrofiske balansen er med på å forklare kvifor lågtrykksystem roterer mot klokka og høgtrykksystem med klokka på nordlege halvkule (og motsett på sørlege halvkule). 

Nær overflata fører effekten av friksjon mellom lufta og overflata til at straumen ikkje oppnår geostrofisk balanse. Friksjon sakkar straumen, og corioliskrafta blir mindre. Som eit resultat av dette vil trykkgradientkrafta få ein større effekt og lufta vil få ein komponent frå høgt til lågt trykk. Dette forklarar kvifor høgtrykk har vind som går ut frå senteret av systemet, medan lågtrykk har vind som går inn mot senteret i ei spiralrørsle.

Likning 

Friksjonskrefter blir neglisjert, som vanlegvis er ei god tilnærming for straum på synoptisk skala midt i troposfæren på midlare breidder. Sjølv om det ageostrofiske (ikkje-geostrofiske) leddet er relativt lite, er det viktig for straumen over tid. 

Den geostrofiske vinden  kan utleiast frå dei primitive likningane ved å bruke ei geostrofisk tilnærming:

 
 

der g er tyngdeakselerasjon (9,81 m/s-2), f er coriolisparameteren (tilnærma 10-4 s-1, varierer med breiddegraden) og Z er geopotensiell høgd. Om denne tilnærminga held eller ikkje er avhengig av det lokale rossbytalet. Tilnærminga gjeld ikkje ved ekvator sidan f er lik null her, og blir derfor heller ikkje brukt i tropane.

Det finst andre variantar av likninga, til dømes ved å bruke trykkfeltet i staden for Z, men desse er hakket meir kompliserte. Den geostrofiske vindvektoren kan uttrykkast ved gradienten til den geopotensielle høgda Φ på ei flate med konstant trykk:

Sjå òg 
 Balansert straum
 Termalvind
 Gradientvind

Kjelder 
 Holton, J.R., An Introduction to Dynamic Meteorology, International Geophysical Series, Vol 48 Academic Press

Atmosfærisk dynamikk
Vind
Sunnhordlandsdialekt

Sunnhordlandsdialekten er dialekten som vert tala i Sunnhordland, særleg kommunane Stord, Bømlo, Fitjar, Kvinnherad og Tysnes. Kommunane lenger sør (Sveio, Etne, Ølen) har dei siste tiåra nærma seg haugalandsdialekten, medan ein i Austevoll snakkar ein blanding mellom strilamål og sunnhordlandsdialekt.

Kjenneteikn ved sunnhordlandsdialekten 
 tidlegare rulle-r /r~ɾ/ er i stor grad erstatta med ein «mjuk» skarre-r /ʁ~ɐ/, mindre markert enn i bergensk og strilamål /ʀ/
 artikkelen «det» heiter «da», «da va ein løyen skjeggvekst»
 o-endingar i bunden form eintal av hokjønnsord. «Jento va fin(e) på håre»
 o-ending i bunden form fleirtal av inkjekjønnsord. «Sekunno gjekk sakte»
kj-lyden /ç/ vert uttald som ein tsj-lyd /tʃ/, men ikkje som ein sj-lyd /ʃ/; Tsjetil /tʃeːtʰɪlː/, ikkje Kjetil /çeːtʰɪlː/ eller Sjetil /ʃeːtʰɪlː/
 kort y vert ofte uttalt som ü eller u, tuggja, sukkel
 òg vert på Stord, Fitjar og Bømlo ofte uttalt med lang o, ikkje med lang å som i resten av Sunnhordland.
 a-infinitiv
 a-ending på hokjønnsord i ubunden form: ei jenta, ei stjerna
 æ-ar i skriftspråket vert som oftast uttalte som e-ar, til dømes militere, lerar, eren(d) i staden for militæret, lærar og ærend

Grammatikk

Ordtilfang 

Norske målføre
Vestlandske målføre
A-mål
Sunnhordland
Stord kommune
Bømlo kommune
Fitjar kommune
Sveio kommune
Tysnes kommune
Kvinnherad kommune
LSD

LSD (forkorting for lysergsyredietylamid), også kalla syre, er eit kraftig, semisyntetisk, psykedelisk narkotikum. Ei vanleg dose var i 1960-åra på mellom 100 og 200 mikrogram, i dag ligg ei vanleg brukardose på 50-100 mikrogram. Stoffet står på narkotikalista

Effekten av LSD kan variera kraftig avhengig av faktorar som tidlegare erfaring, innstilling, og miljø i tillegg til dosestyrken. LSD gjev oftast ei kjensle av forsterking og endring av kjensler, sansar, minne og medvit for mellom åtte og fjorten timar. I tillegg kan LSD gje synsbedrag som geometriske mønster i rørsle, spor etter gjenstandar i rørsle, og skarpe fargar. LSD fører strengt teke ikkje til hallusinasjonar, men heller illusjonar og livaktige dagdraumliknande fantasiar der ordinære gjenstandar og erfaringar får ei heilt ny framtoning eller meining. Større dosar kan føra til synestesi. Bruk av stoffet kan føra til ei varig endring av personlegdom og livsoppfatning.

LSD vert syntetisk framstilt av lysergsyre frå mjølaukesopp, ein sopp som veks på korn. LSD er vart for oksygen, ultrafiolett stråling og klor, særleg i blanding. Stoffet kan halda på verknaden i fleire år om det vert halde vekke frå lys og fukt og ved låg temperatur. I rein form er LSD farge- og smaklaust med ein svakt bitter smak. LSD vert oftast teke oralt (gjennom munnen). Stoffet er vanlegvis teke opp i ein papirlapp, sukkerbit eller gelatin.

Bruken av LSD har gått kraftig ned dei siste åra.

Historie 
LSD vart fyrst framstilt i 1938 av det sveitsiske lækjemiddelfirmaet Sandoz. Dei psykedeliske eigenskapane vart oppdaga ved eit uhell fem år seinare. Stoffet var nytta som eit terapeutisk hjelpemiddel. 

Under den kalde krigen var ulike etteretningsorganisasjonar særs interesserte i om det var mogleg å nytta LSD i samband med avhøyr og til tankekontroll på både individnivå og samfunnsnivå. CIA utførte omfattande forsking på LSD. 

Frå tidleg på 60-talet byrja miljø med tilgang på stoffet å ta det i bruk til «rekreasjon». Bruken spreidde seg i fleire miljø, og rusen vart til tider knytt til spirituelle opplevingar.

Den utsvevande bruken av LSD utanfor dei medisinske krinsane, spesielt mellom hippiane på 60- og 70-talet, vart som ein politisk brannfakkel, og førte til at vestlege styresmakter la ned forbod mot stoffet, også til medisinsk bruk.

Bruk 
LSD er relativt lite brukt. Statistikk frå SIRUS - Statens institutt for rusmiddelforskning frå 1986 til i dag, tyder på at bruken var på topp i år 2000 då 1,8 prosent av ungdom i alderen 15-20 år oppgav at dei nokon gong hadde brukt LSD. I 2005 var talet 1,1 prosent. 
Kjelde: SIRUS

Referansar

Kjelder 
 «LSD» på Bokmålswikipedia
 «LSD» på Engelsk Wikipedia
 narkoman.net

Sjå òg 
 Psykoaktivt stoff
 Hallusinogen

Alkaloid
Hallusinogen
Narkotika
A Beautiful Mind

A Beautiful Mind er ein film inspirert av erfaringane til den nobelprisvinnande økonomen John Nash med schizofreni. Filmen var regissert av Ron Howard og kom ut i 2001. Han vann fire Oscarprisar, for beste film, beste regissør, beste kvinnelege birolle og beste tilverka manus, og var også nominert i fire andre kategoriar. Hovudrolla vart spela av Russell Crowe.

Bakgrunnsstoff 
 

Filmar frå 2001
Filmar frå USA
Oscarvinnarar
Bangkwang

Bangkwang sentralfengsel er eit hovudfengsel i Nonthaburi, like nord for Bangkok i Thailand, som var ferdigbygd i 1931. Fengselet blei bygd med rom for rundt 4 000 fangar, men hadde i 2018 rundt 6 000.

Bangkwang huser menn dømde til fengselsstraffer på 25 år og høgare, dømde som har anka dommen sin, og fangar som venter på å bli avretta. Fengselet har hatt fleire utanlandske fangar, og er blitt skildra i The Damage Done av den australske smuglaren Warren Fellows.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 «Bang Kwang Central Prison»  Kort skildring av fengselet ved dei thailandske styresmaktene] (engelsk)
 «Bangkwang Prison»  Om fengselstilhøve og utanlandske fangar på phaseloop.com

Fengsel i Thailand
Skipingar i 1931
Nonthaburi
Fjernsynskanal

Ein TV- eller fjernsynskanal er ein radiokanal som vert nytta for å senda videosignal (fjernsyn). Omgrepet kanal synte opphavleg til eit avgrensa frekvensområder som var avsett for eit bestemt radiosignal, som i samband med fjernsyn er signalet som overfører eit fjernsynsprogram. 

Kvar einskild sending er tildelt eit slikt frekvensområdet av myndigheitene og kringkastarane er ansvarleg for å avgrensa signalet som vert overført til det tildelte frekvensområdet, slik at dei ikkje forstyrrar radiosignala som overfører andre kanalar. På grunn av at radiolyttarane of fjernsynssjåarane vende seg til at dei ulike kringkarane alltid sendte i same frekvensområder (kanal) tok ein etter kvart òg til å nytta omgrepet kanal om dei ulike kringkastarane. Då same kringkastar etter kvart vart tildelte fleire kanalar vart omgrepet forbunde med ein bestemt programprofil, som òg vert kalla programpakke.

Sjå òg 
 Radiokanal

Fjernsyn
Varg Veum

Sjå òg uttrykket varg veum

Varg Veum er namnet på ein oppdikta privatetterforskar frå Bergen, hovudpersonen i ei rekke forteljingar av Gunnar Staalesen. Veum blir framstilt som ein skakkjørt mann, som ikkje gjer anna enn å løyse kriminalsaker i kappløp med politiet. Varg Veum er blitt samanlikna med figurar i bøkene til Raymond Chandler.

Veum opptrer i 15 bøker og fleire noveller og mindre historier. Krimsakane hans er blitt dramatiserte i Radioteatret og på Det norske teatret, og filmselskapet Miso Film laga i 2006 fleire filmar for kino og fjernsyn med Trond Espen Seim i rolla som Varg Veum.

Verk om Varg Veum

Filmane 

 2007 Varg Veum – Bitre blomster – Regissert av Ulrik Imtiaz Rolfsen (kino)
 2008 Varg Veum – Tornerose – Regissert av Erik Richter Strand
 2008 Varg Veum – Din til døden – Regissert av Erik Richter Strand
 2008 Varg Veum – Falne engler – Regissert av Morten Tyldum (kino)
 2008 Varg Veum – Kvinnen i kjøleskapet – Regissert av Alexander Eik
 2008 Varg Veum – Begravde hunder – Regissert av Alexander Eik
 2010 Varg Veum – Skriften på veggen – Regissert av Stefan Faldbakken (kino)
 2011 Varg Veum – Svarte får – Regissert av Stephan Apelgren (kino)
 2011 Varg Veum – Dødens drabanter – Regissert av Stephan Apelgren (kino)
 2011 Varg Veum – I mørket er alle ulver grå – Regissert av Alexander Eik (kino)
 2012 Varg Veum – De døde har det godt – Regissert av Erik Richter Strand (kino)
 2012 Varg Veum – Kalde hjerter – Regissert av Trond Espen Seim (kino)

Kjelder 
 vg.no
 dns.no 
 nrk.no

Bakgrunnsstoff 
 http://www.vargveum.no/

Veum, Varg
Veum, Varg
Gunnar Staalesen
Veum, Varg
Økern alders- og sykehjem

Økern alders- og sykehjem er ein svært stor sjuke- og aldersheim på Økern i Oslo. Han er for tida (2006) under ombygging, hadde i 2005:
 2 skjerma einingar med 12 bebuarar i kvar 
 1 forsterka skjerma eining med 8 bebuarar.
 1 sjukeheimsavdeling med 30 bebuarar.
 1 sjukeheimsavdeling med 17 bebuarar og 1 skjerma eining med 8 bebuarar.
 1 dagsenter for demente med 10 plassar pr. dag.
 1 vanleg dagsenter med 30 plassar pr. dag.

Sjukeheimen er teikna av arkitektane Sverre Fehn og Geir Grung og fekk Houens fonds diplom i 1961.

Kjelder 
 Bjerke bydel
 Oslo Byleksikon

Oslo
Houens fonds diplom

Houens fonds diplom er den eldste arkitekturprisen i Noreg, oppretta i 1893 (stadfesta 1904). Fullt namn er Anton Christian Houenfond til ferdige bygningar eller bygningsgrupper i Norge oppført etter 1. januar 1904, eller til ikkje oppførte bygningsprosjekter.

Houens fonds diplom er ei ærespris som det ikkje fylgjer penger med, men det aktuelle byggverket blir pryda med ein plakett av bronse.

Prismottakarar

Kjelder 
 Store norske leksikon
 Norske Arkitekters Landsforbund Liste over tildelingar

Bakgrunnsstoff 

 
Norske prisar
Norsk arkitektur
Skipingar i 1893
Alvdis

Alvdis er eit norrønt kvinnenamn sett saman av Alv, som viser til 'alv' i den norrøne tydinga av ordet, og -dis, som kan tyda 'gudinne' eller ei 'kvinne'.

Det er 20 norske kvinner som har Alvdis som første førenamn.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 
 Spørjekassa om namn  ved uio.no

Førenamn av norrønt opphav
Kvinnenamn