alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Apache OpenOffice

Apache OpenOffice er ein kontorpakke som er basert på StarOffice. Programmet er eit gratis og fritt motstykke til Microsofts Microsoft Office. Apache OpenOffice er tilgjengeleg på mange språk, mellom anna både bokmål og nynorsk. Det finst versjonar for ulike operativsystem som MS Windows, FreeBSD/Unix/Linux og Mac OS X. Han støttar også det ISO-standardiserte OpenDocumentformatet og nyttar det som standard filformat.

Apache OpenOffice kjem opphavleg frå StarDivision, eit tysk selskap som starta opp på 1980-talet. Hovudproduktet deira var programvarepakka StarOffice. I 1999 kjøpte Sun Microsystems opp selskapet. Eitt års tid etterpå opna Sun kjeldekoden og la dermed grunnlaget for Apache OpenOffice. StarOffice blei samtidig vidareført som kommersielt produkt, og dei to programpakkane blir framleis utvikla i tett samarbeid.

27. januar 2010 blei Sun Microsystems kjøpt opp av Oracle, og dei heldt fram utviklinga eit drygt år før dei i april 2011 vedtok å leggje ned satsinga si på OpenOffice og donerte prosjektet til Apache Software Foundation. I mai 2012 gav Apache ut den fyrste Apache-lisensierte versjonen, og bytta samtidig offisielt namn frå OpenOffice.org til Apache OpenOffice. Tidlegare hadde programpakken vore lisensiert under den meir restriktive lisensen LGPL. I samband med oppkjøpet av Sun gjekk mange av utviklarane av OpenOffice.org over til å utvikle kontorpakka LibreOffice, ei forgreining av OpenOffice.org 3.3.

Programpakka inneheld teksthandsamar, rekneark, teikneprogram, presentasjonsprogram og mykje anna. Apache OpenOffice kan både lese og lagre dei filformata som Microsoft Office brukar.

Grunna lisensproblem kjem ikkje Apache OpenOffice med innebygde norske ordbøker, desse må verte lasta ned etterpå separat på eiga hand.

Påskeegg 
 Ved å starte programmet Calc og skrive =Game("StarWars") i ei av cellene, dukkar det opp ein versjon av spelet Space Invaders. Om du derimot prøver å starte spelet på ny, kjem meldinga  «oh no, not again». For å kunne spele meir lyt du difor avslutte Openoffice fullstendig.

 Ved å starte Calc og skrive =Game(A1:C3;"TicTacToe") til celle A4, dukkar spelet Tic-tac-toe opp.

 Ved å starte Calc og skrive =StarCalcTeam() i ei av cellene, dukkar det opp eit bilete av utviklarane og namna deira vert skrivne til cella.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 OpenOffice.org

Fri programvare
Open kjeldekode
Kontorsystem
Nynorsk programvare
Villvinslekta

Villvin (Parthenocissus) er ei planteslekt i vinrankefamilien. Ho inneheld rundt 13 artar som alle er villige klatre- eller slyngplantar. Det vitskaplege namnet kjem frå gresk parthenos, «jomfru» og kissos, «eføy».

Skildring
Alle villvinartane er lauvfellende, forveda klatreplantar (lianar). Dei klatrar ved hjelp av slyngtrådar som har 4–12 greiner. Trådane har som regel hefteskiver. Blada er heile eller tre-, fem- eller sjukopla. Dei små, grøne blomane er tvikjønna og femtalige. Dei sit i ein forgreina klase. Frukta er eit blått bær med 1–4 frø. Blada har ein sterk, raud haustfarge.

Utbreiing 
Villvin er utbreidd i tempererte og tropiske delar av Asia og Nord-Amerika. I Asia finst det omtrent ti artar som er utbreidde frå Mandsjuria, Korea og Japan i nord sørover til Indonesia og vestover til India. Det finst tre artar frå austlege og sentrale Nord-Amerika; ein av disse finst også sørover til Mellom-Amerika og Karibia. I miocen og pliocen fanst slekta også i Europa saman med mange andre varmekrevjande planter som seinare forsvann frå verdsdelen. 

Fleire artar av villvin er blitt innført til andre delar av verden og brukt som dekorative klatreplantar. I Noreg er det særleg 3 artar som er planta:
 alminneleg villvin (Parthenocissus vitacea) – Slyngande (uten hefteskiver), med 3-5 greiner. Blada er 5-kopla utan skaft. Villvinen er ogfte brukt til å kle husveggar, verandaer o.l. Blada blir raude om hausten. – Det finst ca. 3 underartar (variantar).
 klatrevillvin (Parthenocissus quinquefolia) – 5-12 greiner. Rankene hefter seg til flater med hefteskiver. Blada liknar på  dei til vitacea, men er mindre, og med eit lite skaft. Fruktene er blå som mogne, men blir sjeldan mogne i Noreg. Blada blir klart raude om hausten. Planten blir brukt til å kle murveggar og fjellvegger, ettersom han fester seg direkte på underlaget. Det finst ca. 5 underartar (variantar).
 rådhusvillvin (Parthenocissus tricuspidata) – Mangegreina. Har kraftige, trelappa blad og hefteskiver på rankene. Villvinen er mindre hardfør enn dei andre to artane, og blir av den grunn berre brukt i kystnære strøk. Han dekker husveggar og murveggar som et teppe. Det finst ca. 7 underarter (variantar).

Artar

Frå Asia 
Tre blad:
Parthenocissus chinensis
Parthenocissus heterophylla, frå Kina og Taiwan
Parthenocissus semicordata, frå Himalaya
Parthenocissus feddei
Fem blad:
Parthenocissus henryana, frå Kina
Parthenocissus laetevirens
Eit eller tre blad:
Parthenocissus dalzielii, frå Aust- og Søraust-Asia
Parthenocissus suberosa
Parthenocissus tricuspidata, rådhusvillvin, frå Aust-Asia

Frå  Nord-Amerika 
Sju eller fem blad:
Parthenocissus heptaphylla, frå  Texas og Mexico
Parthenocissus vitacea, vanleg villvin, frå vestlege og nordlege Nord-Amerika
Parthenocissus quinquefolia, klatrevillvin, frå austlege Nord-Amerika

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Villvin» frå ,  den 12. oktober 2016. 
 oppgav desse kjeldene:
 
 
 
 
 

Planteslekter
Vinrankefamilien
Serbokroatisk

Serbo-kroatisk er eit omstridd omgrep for dei fire sørslaviske språka serbisk, kroatisk, bosnisk og montenegrinsk. Det var rekna som offisielt språk i Jugoslavia,

Dei skriftlege variantane av desse språka stammar alle frå same dialekten (stokavisk) og stemmer overeins i stordelen av grammatikken og vokabularet, men er ulike i delar av vokabularet, detaljar i språknorma og i bruk av ulike alfabet (latinsk i kroatisk og bosnisk, for det meste kyrillisk i serbisk, begge i montenegrinsk). Om det dreiar seg om variantar av eitt og same språket eller fire nærskylde men sjølvstendige språk, er omstridd både i lingvistikken og mellom språkbrukarane sjølve.

I første halvdelen av 1800-talet prøvde ein både i Kroatia og Serbia å utvikle eit einskapleg standardspråk bygd på folkemålet. Serbaren Vuk Stefanović Karadžić var sentral i denne samanhengen. Mottoet hans var: Skriv som du talar! I 1850–1851 kom det på grunnlag av arbeidet til både Karadžić og kroatiske lingvistar til starten på ei normering av eit felles skriftspråk som på slutten av hundreåret fekk ei sams morfologisk og einskapleg ortografisk norm, trass i bruk av ulike alfabet. I vokabularet oppstod det visse skilnader, men i lingvistikken på den tida meinte ein at det var tale om eitt språk, og det vart kalla serbokroatisk. 

Dette vart offisielt språk i det første, monarkistiske Jugoslavia etter første verdskrigen. Somme kroatar meinte at serbisk dominans blant dei styrande i staten gjorde at også vokabularet i det offisielle språket vart serbiskdominert, at kroatiske uttrykk var diskriminierte, og at kroatisk derfor måtte få status som eige språk. 

I det andre, kommunistiske Jugoslavia var serbisk og kroatisk til å begynne med sedde på som to ulike språk, slik at staten først hadde fire offisielle språk, serbisk, kroatisk, slovensk og makedonsk. Men i 1954 vart det fastslått at det var eitt og same språket, tala av kroatar, serbarar, bosniarar og montenegrinar. Serbisk vart sidan kalla «den austlege varianten» og kroatisk «den vestlege varianten» av serbokroatisk. Slovensk og makedonsk fekk halde på statusen som offisielle språk, og same statusen fekk minoritetsspråka ungarsk og albansk i dei regionane dei blei tala. 

I 1974 vart likevel kroatisk gjeninnført som undervisningsfag i skulen i Kroatia, men elles i landet vart nemninga serbokroatisk framleis bruka. 

Sidan Jugoslavia gjekk i oppløysing har bosnisk, montenegrinsk, kroatisk og serbisk vorte offisielt sjølvstendige språk. Særleg i Kroatia blir språklege særtrekk trekte fram att. 

Sørslaviske språk
Slaviske språk
Jugoslavia
Språk i Serbia
Språk i Kroatia
Språk i Bosnia
Evangelium

Ordet evangelium kjem av det greske ordet «evanggelion», som tyder «glad bodskap». I kristendomen har det to tydingar:

 Den glade bodskapen om trua på Jesu Kristi daude og oppstode. Dette er den opphavlege tydinga ein finn i Det nye testamentet; jamfør Markus 1:1 og Romarbrevet 1:1
 Dei fire kanoniske evangelia (Matteus, Markus, Lukas og Johannes) og sommetider òg andre skildringar av Jesu liv, daude og oppstode (til dømes Tomasevangeliet).

Paulus nytta ordet «evangelium» før dei boklege evangelia i Det nye testamentet kom til, då han i 1. Korintarbrev 15:1 minte kyrkjelyden i Korint på «det evangelium som eg forkynte dykk, som de òg tok imot, som de òg står støe i».

Somme granskarar i nyare tid har nytta ordet om ei tenkt grein av tidleg kristen litteratur (jamfør Peter Stuhlmacher, red., Das Evangelium und die Evangelien, Tübingen 1983).

Dei fire evangelia 

Dei fire fyrste skriftene i Det nye testamentet i Bibelen kallar me dei fire kanoniske evangelia. Etter den kristne tradisjonen er dei nedskrivne av augevitne og apostlar av Jesus frå Nasaret og inspirerte av Gud, men mange bibelgranskarar tidfester evangelia til ættledden etter apostlane.

Den syriske apologeten Tatian (kring 170), freista å setja utdrag av dei fire evangelia skriftene saman til eitt skrift, kalla Diatessarom (= av fire). Dette skriftet vart brukt innan den syriske kyrkja i eit par århundre, men fekk elles lite å seia kyrkjehistorisk.

Evangeliet etter Matteus 

Dette er det fyrste av skriftene ein finn i Det Nye Testamentet. Det er ei vanleg oppfatning at Matteus hovudsakleg skreiv til jødane når han skreiv, for å vise dei at Jesus var den Messias som var lova gjennom Det gamle testamentet. Dette gjorde han mellom anna med å skriva Jesu ættetavle heile vegen attende til Abraham samt 63 tilvisingar til gamaltestamentlege profetiar.

Evangeliet etter Markus

Evangeliet etter Lukas

Evangeliet etter Johannes

Apokryfe skrifter 

Dei Apokryfe skriftene er namnet på skrifter som gjev seg ut for å fortelja den bibelske historia, men som kyrkja likevel ikkje anerkjenner. Det finst både gamaltestamentlege og nytestamentlege apokryfer.

Evangeli
Kristendom
Tore Hund

Tore Hund var ein høvding frå Bjarkøy i Troms. Han vart fødd rundt 990 og døydde rundt 1032. Tore Hund var ein av leiarane for bondehæren som vann slaget på Stiklestad i 1030, og ein av dei som tok livet av Olav Digre Haraldson (seinare Olav den Heilage).

Tore Hund konverterte til kristendomen rett etter slaget på Stiklestad, og reiste på pilegrimsferd til Jerusalem. Sannsynlegvis døydde han der.

Under slaget på Stiklestad seier segna og Snorre at Tore Hund bar ei kufte som stål ikkje beit på. Det er vanleg å tru at denne kofta var ganda av samiske sjamanar. Dette viser òg samspelet mellom nordmenn og samar i nord. Store delar av Tore Hund og Bjarkøyætta si makt og stormannsstatus baserer seg på skattelegging av samane Finnskatten og handel med dei.

Fødde i 990-åra
Døde i 1030-åra
Folk frå vikingtida
Albert Edelfelt

Albert Gustaf Aristides Edelfelt () var ein finlandssvensk biletkunstnar. Han illustrerte mellom anna dikt av Johan Ludvig Runeberg.

Albert Edelfelt var fødd på garden Kiala i Borgå (Porvoo) i Finlnad. Han var son av den svenskfødde arkitekten Carl Albert Edelfelt og Alexandra, fødd Brandt, som var kjøpmansdotter frå Borgå. 

I 1871 blei Edelfelt student i Helsingfors, der han studerte filologi. Han hadde også ambisjonar, og stilte ut sitt første måleri ved Den finske kunstforeninga i 1872, og fekk mykje merksemd. Året etter, som 19-åring, fekk han statsstøtte til å reisa til kunstakademiet i Antwerpen for å studera målarkunst. 
Han fortsette følgjande år måleristudia sine i Paris, der han blei elev av Gérôme ved École des Beaux-Arts. I 1876 vitja han Italia og i 1877 var han ei tid tilbake i Finland.

Tilbake i Paris med eit sterkt ønske om å bli historiemålar laga han eit av sine best kjende måleri, Drottning Blanka (1877), som illustrerer Zacharias Topelius si forteljing om dronning Blanka av Noreg og Sverige. I 1878 stilte han ut Hertig Karl vid Klas Flemings lik ved Parissalongen og i 1879 Den brinnande byn. Edelfelt gjorde det bra i Parissalongen, og fekk i 1880 medalje for måleriet Ett barns likfärd, som markerte byrjinga på ei interesse for bondeliv og friluftsmåleri. Dette gjorde han til ein banebrytar i Finland. 

Edelfelt målte også portrett, til dømes Läsande parisiska (1880) og portrettet av operasongaren Aino Ackté (1901). For portrettet av Louis Pasteur (1885) vart Edelfelt løna med den franske heiderslegionens kross. Under undertrykkingstida fekk Edelfelts patriotiske verk, mellom andre Björneborgarnas marsch (1892) og illustrasjonane av Fänrik Ståls sägner stor spreiing i Finland. I 1896 målte han portrettet til tsar Nikolaj II. Det siste verket til Edelfelt vart Invigningen av Åbo Akademi 1640 for Helsingfors universitet.

Edelfelt vart vald inn til det svenske (1884), danske (1884) og det russiske  kunstakademiet (1893). I 1895 vart Edelfelt vald til ordførar for den finske kunstnarforreininga.

Edelfelt gifta seg i 1888 med friherrinna Ellan de la Chapelle, og same år vart parets einaste barn, sonen Erik Edelfelt fødd. Familien flytta frå Paris til Helsingfors i 1891.

Kjelder 

 
 «Albert Edelfelt» henta frå Svensk Wikipedia 9. august 2005.

Bakgrunnsstoff

Finlandssvenskar
Finske kunstnarar
Finske målarar
Petra Kvisli

Petra Kvisli () var ein norsk forfattar.

Kvisli var fødd Petra Evine Olsen i Arendal. 

Ho tok eksamen frå lærarinneskulen i Arendal i 1890, og etterpå vart ho tilsett som lærar i Åmli. I denne tida lærde ho seg landsmål. Seinare arbeidde ho som lærar i heimbyen Arendal til ho i 1898 gifta seg med læraren Knut Kvisli frå Vegårshei. I 1900 vart Knut Kvisli tilsett som styrar for amtsskulen i Stor-Elvdal og familien flytta dit. Dei hadde fire barn som voks opp.

Petra Kvisli vart målkvinne og skreiv på landsmål, det seinare nynorsk. Mest kjend er ho nok for songen «Eg elskar dei voggande tonar»:
«Eg elskar dei voggande tonar
og all den brennande hug!
Eg elskar kvar song som ljomar,
og kvart eit barn som log!» 

Petra Kvisli var òg kunstmålar og måla gjerne landskapsbilete.

Kvisli døydde i Stor-Elvdal.

Nokre verk 

 Songen «Sygjenta syng», 1898.
 Boka Birgit, 1907.
 Skodespelet Ikkje vaksen, 1911.
 Forteljinga «Tora Dal», 1912.
 Skodespelet Elskhug og skoghandel, 1914.

Bakgrunnsstoff 
 Aasentunet med tekst av Anton Aure om Petra Kvisli

Norske forfattarar
Folk frå Arendal
Slaviske språk

Slaviske språk er ei grein av dei indoeuropeiske språka. Det er tre undergrupper av dei slaviske språka. Dei er austslaviske språk, vestslaviske språk og sørslaviske språk. Dei viktigaste austslaviske språka er russisk, kviterussisk og ukrainsk, dei viktigaste vestslaviske er polsk, tsjekkisk, slovakisk og sorbisk, og dei viktigaste sørslaviske er bulgarsk, slovensk, makedonsk, serbisk, kroatisk og bosnisk.

Dei slaviske språka har utvikla seg frå urslavisk, ei av dei austlege greinene av urindoeuropeisk. Dei ulike slaviske språka skil seg ikkje så mykje frå kvarandre, og det eldste dokumenterte slaviske skriftspråket, gammalkyrkjeslavisk (frå 900-talet), skil seg dermed sannsynlegvis relativt lite frå urslavisk. Frå gammalkyrkjeslavisk utvikla det seg på 1000-talet ulike variantar, som ein tradisjonelt kallar kyrkjeslavisk. Ein skil da mellom bulgarsk-kyrkjeslavisk, russisk-kyrkjeslavisk, serbisk-kyrkjeslavisk, kroatisk-kyrkjeslavisk og tsjekkisk-kyrkjeslavisk. 

Indoeuropeiske språk
Cadaver

Cadaver er eit norsk daudmetall-band som vart oppløyst sumaren 2004, starta opp igjen i 2010. Bandet vart opphavleg skipa i 1988 av Anders Odden og Ole Bjerkebakke. Gruppa fekk platekontrakt med Earache Records i 1989 og gav ut Noregs fyrste daudmetallplata, Hallucinating Anxiety, i 1990. Plata vart seld i meir enn 10 000 eksemplar og vart ein undergrunnsklassikar. Den andre plata, ...In Pains, kom ut i 1992 og vart seld i meir enn 25 000 eksemplar. Cadaver-prosjektet vart lagt på is i 1993. Årsakene til oppløysinga var usemjer om kvar bandet skulle gå vidare, initiert av det store oppsvinget som svartmetall fekk på denne tida.

I åra som gjekk involverte Anders Odden seg fyrst og fremst i elektronisk musikk, mellom anna var han aktivt med i Apoptygma Berzerk. Men i 1999 gjekk han saman med andre veteranar frå metallmiljøet og skipa opp att Cadaver under namnet Cadaver, Inc. Mellom anna kom Ole Jørgen Moe frå Aura Noir inn som vokalist. På Internett sette dei opp si eiga heimeside der dei tilbaud seg å rydda opp etter folk som var drepne eller hadde teke livet av seg. Sida laut til slutt takast ned etter at bandet vart sett under politietterforsking.

I 2004 tok Cadaver, Inc. attende det gamle namnet Cadaver. Dei sterkt støytande tekstene på den siste plata Necrosis synte at dei gamle metall-veteranane ikkje akkurat hadde mjukna med åra. Etter at Necrosis kom ut, valde gruppa å oppløysa seg sjølv.

Medlemmer
Anders Odden - Gitar, bass & vokal
Dirk Verbeuren - Trommer

Tidligere medlemmer
Ole Jørgen Moe - Vokal, Bass
Lasse Johansen - Gitar, Bass
Carl-Michael Eide - Trommer
Ole Bjerkebakke- Trommer, Vokal
René Jansen - Bass
Eilert Solstad - Bass
Espen Sollum - Gitar

Diskografi

Studioalbum
Hallucinating Anxiety (Necrosis, 1990)
...In Pains (Earache, 1992)
Discipline (Earache, 2001)
Necrosis (Candlelight, 2004)

Konsertalbum
Live Inferno (2002)

Split album
Dark Recollections / Hallucinating Anxiety (1990)
Cadaver/Voice of Hate (2006)

Demoer
Into the Outside (1988)
Abnormal Deformity (1989)
Sunset at Dawn (1989)
Demo 2 (1990)
Primal (2001)

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 cadaver.no
 Cadaver på Encyclopaedia Metallum

Norske musikkgrupper
Norsk daudmetallmusikk
Musikkgrupper skipa i 1988
Musikkgrupper oppløyste i 2004
EpiPen

EpiPen (og EpiPen Jr.) (varemerke) er autoinjektorar ferdig fylte med ein viss mengde adrenalin til bruk ved alvorlege anafylaktiske reaksjonar. Personar som har hatt anafylaktiske reaksjonar kan utstyrast med dette hjelpemiddelet, slik at dei har det tilgjengeleg ved behov. Autoinjektorane leverer automatisk ein bestemt dose adrenalin til kroppen, i dette tilfellet 0,3 mg for EpiPen og 0,15 mg for EpiPen Jr. som er tilpassa små born opp til 15 kg. Desse må kjøpast på apotek, det krevst resept frå lækjar.

Lækjemiddel
Nils A. Lavik

Nils Andresson Lavik, (), var ein norsk politikar, redaktør, predikant og småbrukar frå Eksingedalen, i noverande Vaksdal kommune. 
Han var Kristeleg Folkeparti sin fyrste representant til Stortinget. Andres Lavik var far hans. 

I perioden 1931 til 1933 var Lavik vararepresentant til Stortinget for Venstre. Før stortingsvalet i 1933 vart han forbigått i nominasjonen til Hordaland Venstre, og dette var ei av dei utløysande årsakene til at det nye partiet Kristeleg Folkeparti vart skipa same år. Lavik vart vald inn frå Hordaland for Kristeleg Folkeparti, og sat på Stortinget til 1953. Han var formann i Kristeleg Folkeparti frå 1938 til 1951.

Litteratur 
 Kristian Helland, Pietist i kulturkamp: Nils Lavik og framveksten av Kristeleg Folkeparti (NLA-forlaget, 2003).

Bakgrunnsstoff 
 

Leiarar for Kristeleg Folkeparti
Stortingsrepresentantar 1934-1936
Stortingsrepresentantar 1937-1945
Stortingsrepresentantar 1945-1949
Stortingsrepresentantar 1950-1953
Stortingsrepresentantar frå KrF
Stortingsrepresentantar for Hordaland
Venstrepolitikarar
Norske redaktørar
Norske gardbrukarar
Folk frå Vaksdal
KrF-politikarar i Hordaland
Karen Jo Fields

Karen Jo Fields () er ein norskamerikansk artist i sjangrane pop- og visemusikk. 

Fields var fødd i Oslo med norsk mor og amerikansk far. Faren var musikar, og Fields voks dermed opp i ein musikalsk heim, i Arizona og Oslo.

I ungdomstida byrja Fields å syngje, spele gitar og piano, samt skrive eigne tekster. I 1995 spelte ho inn ein demo, og da Christer Falck, eigaren av ein platebutikk i Oslo, fekk høyre denne, bestemte han seg for å gi ut plate med henne. Da han i 1999 vann reality-serien Robinsonekspedisjonen brukte han pengepremien nettopp til å produsere Karen Jo Fields' fyrste album.

Albumet Embrace Me vart gitt ut på det nystarta plateselskapet Frode Records i november 2000. Det fekk gode kritikkar, og selde til slutt 7500 eksemplar etter ein noko treig start i platebutikkane.

I 2001 medverka Fields på sju av elleve songar på multiartisten John «John-John» Bruseth sitt album J.L. Seagull. I denne tida medverka ho òg på album med både Muzzlewhite og Minor Majority.

Andre albumet til Fields, Chase The Blue, kom ut i oktober 2003. Albumet fekk særs gode kritikkar, og selde òg bra. Fyrste veka gjekk det rett inn på 12. plass på dei norske salslistene. Både tittelsporet og singelen «Let's Talk About Love», vart store radio-hitar same haust.

Karen Jo Fields var tidlegare gift med franske Sebastien Seynaeve, og har skrivi fleire songar på fransk.

Bakgrunnsstoff 
 www.karenjofields.com 

Norske musikarar
Norsk-amerikanarar
USA-amerikanske musikarar
Rumensk

Rumensk er eit språk på den romanske greina av dei indoeuropeiske språka. Der høyrer til det undergruppa austromanske språk, som ikkje har fleirtals-s. 

Rumensk blir tala som morsmål av om lag 24 millionar menneske. Dei fleste av desse bur i Romania og Moldova. Det moldaviske språket, som er offisielt språk i Moldiva, er svært likt rumensk, og kan sjåast som same språket. I den språkblanda provinsen Vojvodina i Serbia er rumensk offisielt språk saman med mellom andre serbokroatisk, ungarsk og slovakisk. Rumensk er morsmål til om lag 30 000 menneske der. Mindre språk nærskylde med rumensk blir elles tala i fleire land på Balkan. 

Rumensk har tatt opp i seg mange element frå dei ikkje-rumenske grannespråka. Det mest nærskylde av større språk er italiensk. Folk med rumensk som morsmål kan for det meste skjøne enkel italiensk, medan det er sjeldnare andre vegen, da rumensk har tatt opp om lag 10 prosent slaviske ord. Attåt skil rumensk tale seg frå italiensk, da rumensk har lydar som opphavleg kjem frå slaviske språk. 

Rumensk rettskriving orienterer seg like sterkt som den italienske etter den faktiske uttalen, ho har nokre særlege teikn for å kjennemerke dei lydane som kjem frå slaviske språk, og desse er ukjende for italiensk. Fram til 1800-talet skreiv dei rumensk med kyrillisk skrift, men i dag blir språket skrive med latinske bokstavar med nokre særlege teikn.

Romanske språk
Språk i Romania
Språk i Moldova
Språk i Israel
Språk i Serbia
Språk i Ungarn
Språk i Ukraina
Einskildspråk
Ketil Gjessing

Ketil Gjessing, () er ein norsk lyrikar. Han er utanna mag.art. og cand. philol. med litteraturvitskap (hovudfag), engelsk og musikk ifrå Universitetet i Oslo 1965.

Arbeid 
Gjessing jobba som lærar i norsk ved Atlantic College i St. Donat´s South Wales, i England 1965-1966;  Gjessing jobba som programsekretær i NRK Radioteatret frå 1966. Han er no pensjonist.

Organisasjonsmedlemskap: Den norske forfatterforening, Norsk forfattersentrum, Norsk oversetterforening, Språkleg samling, Folkereising mot krig, Norsk tjenestemannslag. Redaksjonsmedlem i Pax og Profil.

Utgjevne dikt:  
 Kransen om et møte - 1962
 Frostjern - 1968
 Private steiner - 1970
 Utgående post - 1975
 Snøen som faller ifjor - 1977
 Bjelle, malm - 1979
 Vinger, røtter - 1982
 Slik pila synger i flukten - 1985
 Nådefrist - 1988

Ein del dikt og artiklar har blitt publiserte i Edda, Pax, Profil, Samtiden, Vinduet og andre tidsskrift, også i utlandet, og i ein del aviser.

Han har vore representert i fleire antologiar, med novelle i Norske sengehester (1966, også på japansk og svensk), og med dikt i Ti unge, Nye navn i norsk kunst, I grenselandet, Amor Roma, La hundre blomster blomstre, Moderne norsk lyrikk og andre, også ein slovakisk antologi over norsk lyrikk. Fleire omsetjingar av høyrespel frå engelsk og spansk, alt i hovudsak frå den tredje verda, mellom anna Soyinka, samt høyrespelversjonar av scenedramatikk, dessutan dramatisering for radio av novella «Kjenner du når jeg gjør slik» (Robert Sheckley).

Utmerkingar 

 Gyldendals legat 1982
 Språklig samlings litteraturpris 1994

Kjelde 
 Leif Gjessing. Grømstad Gjessingene og dets etterkommere i 300 år: Ei slektsbok som består av innsendte bidrag frå dei som blir omtala.

Bokmålsforfattarar
norske lyrikarar
Forfattarar frå Oslo
Norske skjønnlitterære debutantar i 1962
Vinnarar av Gyldendals legat

nb:Ketil Gjessing