alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Knivsflå

Knivsflå er ein fjellgard ved Geirangerfjorden i Stranda i Møre og Romsdal fylke. Garden ligg på ei fjellhylle 250 moh. på nordsida av fjorden. Like ved garden ligg Dei sju systrene som tidlegare vart kalla Knivsfossane.

På Knivsflå dyrka dei korn til eige bruk. Det gode fjellbeitet gjorde at dei kunne ha mange dyr. På det meste fødde dei meir enn 15 storfe og omkring 100 geiter. Denne garden vart i eldre tid rekna som den beste av fjordgardane. Garden har to setrar. Den lengst til fjells ligg to og ein halv time i gangavstand frå tunet.

Det ulende terrenget førte til at mange kom til skade eller vart ihel slegne. Ein kjenner til at seks menneske har mist livet i område rundt garden.

Ein finn garden nemnd som øydegard i 1603. For det meste har han vore einbølt. På siste halvdel av 1800-talet var her to bruk. Knivsflå vart fråflytt i 1898. Ein fjellhammar ovanfor husa vart vurdert til å kunne rause ut. Etter synfaring konkluderte kommunestyret med at «gaarden besluttes fraflyttede». Dei to familiane, som båe hadde store syskenflokkar flytte til Geiranger. Båe stovehusa vart nedteke og oppsett som ny heim på Maråk i Geiranger. I åra etter dei flytte heldt eigarane fram med å slå på Knivsflå. Dei turka høyet, førte det til fjorden med løypestrengar, og rodde det inn til dei nye heimane sine. Det vart drive slått heilt opp på 1960-talet.

Kjelder 
 storfjordens-venner.no
 Sakarias Ansok: Eld som sloknar. Stranda sogenemnd 1970
 Arild Flydal: Fjorden, fjellet og folket. Timbjørgane forlag 1996

Kulturminne i Stranda
Storfjorden på Sunnmøre
Fjellet Sermitsiaq

Sermitsiaq ('evig is') er eit stort fjell i Nuuk på Grønland. 

Det er 1210 meter høgt.
Det ligg på Sermitsiaq-øya i Nuup Kangerlua-fjorden, og er synleg frå det meste av Nuuk.

Det danske namnet er Sadlen ('Salen'), fordi fjellet liknar på ein sal sett frå Nuuk.

Avisa Sermitsiaq er kalla opp etter fjellet.

Kjelder

Fjell på Grønland
Skattelister

Skattelister er oversyn over kva som er betalt i skatt. Skattelister gjer det mogleg for styresmakter å halda oversyn over skuld, innkreving og betaling. I nokre høve kan også skattebetalarar sjå på slike lister kva dei sjølv eller andre betaler i skatt. Skattelister kan også brukast til å finna statistisk og historisk-økonomisk informasjon.

Kjelder 
 Statistisk sentralbyrå (1999): «Bedre kilder for skattestatistikken» . Statistikk mot år 2000: 1966-1967.

Skatt
Dokument

en:Income_tax#Transparency.2Fpublic_disclosure
Hans Christensen Sthen

Hans Christensen Sthen ()  var ein dansk prest og salmediktar.

Levnetsløp 
Hans Christensen Sthen vart fødd og voks opp i Roskilde; difor la han stundom tittelen Roschildensis til namnet sitt. Han vart rektor i Helsingør berre 22 år gammal, og året etter vart han kapellan ved St.Olai-kyrkja i byen. I 1580 tok han magistergraden ved Universitetet i København. I 1583 tok han imot kallet som sokneprest ved St. Peterskyrkja i Malmö, og vart då samstundes prost i Oxie herad. Her arbeidde han til han søkte avskil i 1607.  Før den tida vart han fleire gonger omstridd, ved eitt høve forsøkte bystyret å få han avsett.

Stehn vart etter kvart ein svært velståande mann. Han åtte fleire bygårdar i Malmö og hadde ei kostbar boksamling.  I familielivet hadde han ikkje berre lykke. Sthen var gift tre gonger.  I første ekteskap hadde han 16 barn, av desse døydde 8 i pest i 1580. Han vart enkemann i 1602, men snart oppattgift, og han fekk 5 barn med si andre kone. Då ho døydde og han gifta seg for tredje gong, vart det arvestrid med barna frå det første ekteskapet, som meinte dei hadde fått for lite av morsarva og nå frykta farsarva ville bli forminska. I denne striden døydde Sthen i Malmö 1610.

Forfattarskap
Som forfattar av oppbyggjelege skrift hadde Sthen ein stor produksjon.  Dei viktigaste skrifta var En liden nyttig haandbog (1578) med bøner og andaktar for daglege høve og 10 salmar, og En liden vandrebog frå 1589, ei bønebok forma i verseform. 

Han har skrive mange salmar, mange av dei vart tekne inn i Kingos salmebok, og somme av dei er i bruk eno i dag, òg i Den norske kyrkja.  Norsk salmebok har seks salmar opphavleg dikta av H.C. Sthen:

«Herre Jesus Krist, eg veit for visst» (omsett av  Blix 1870/1891)
«Til kven sal eg gå med mi sorg og min sut» (omsett av Bjarne Norheim 1964)
«Eit trufast hjarta, Herre min» (omsett av Kristofer Juvkam Ørjavik 1975)
«Syng ein song or hjartans grunn» (omsett av Kristofer Juvkam Ørjavik 1975)
«Den mørke natta liden er» (omsett av Bjarne Norheim 1975)
«Den ljose dagen liden er» (omsett av Bernt Støylen 1905)

Dessutan har salmeboka teke inn minst to av dei attdikta salmane hans; «Min største hjertens glede» (oms. av M.B. Landstad 1869) og «Eg veit i himmerik ei borg» oms. 1905 av B. Støylen.

Kjelder
Norsk salmebok 1985
Anders Malling i Kristen sang og musikk Runa forlag 1962

Bakgrunnsstoff
Biografi og verk 

Danske salmediktarar
Broch

Broch eller Brock er eit etternamn som kan ha ulike tydingar og opphav. Namnet kan stamma frå Storbritannia, Tyskland, Nederland, Skandinavia og askenasiske jødar. 

Namnet kan stamma frå tysk Bruch, 'myr, våtmark' eller kan vera ei form av engelsk Brook, som tyder 'bekk'. Det kan koma av kallenamn for ein grevlingliknande person (gammalengelsk brocc, dansk brok), for ein ung kronhjort (engelsk, frå gammalfransk broque, brock) eller for ein tett, sterk person (mellomhøgtysk brocke, 'klump, stykke'). Det jødiske namnet kan vera avleidd frå eit patronym sett saman av bar- ('son av') og forkortinga av eit mannsnamn, eller for personar frå Brok i Polen.

Brock eller Brok var namnet på fleire danske adelsslekter.

Kjende namneberarar

 Niels Brock, dansk riddar og rådsherre på 1300-talet
 Eske Brock (1560-1625), dansk riksråd
 Ludvig Frederik Brock (1774–1853), dansk-norsk offiser
 Ole Jacob Broch (1818–1889), norsk vitskapsmann og politikar
 Thomas Brock (1847–1922), britisk skulptør
 Olaf Broch (1867–1961), norsk språkforskar 
 William Emerson Brock (1872–1950), amerikansk politikar
 Fritz Brock (f. 1877), svensk økonom
 Nanna Broch (1879-1971), norsk bustadsforkjempar
 Hjalmar Broch (1882-1969), norsk zoolog
 William Brock (1895–1932), amerikansk flygar
 Bill Brock (f. 1930), amerikansk politikar
 Sebastian Brock (f. 1938), britisk syrolog
 Peter Brock (1945–2006), australsk racerbilførar
 Siri Broch Johansen (f. 1967), samisk songar og forfattar
 Isaac Brock (f. 1976), amerikansk gitarist

Bakgrunnsstoff
 Brock ved The Internet Surname Database

Kjelder

«Brock Family History» ved ancestry.com, som oppgav Dictionary of American Family Names, Oxford University Press, ISBN 0-19-508137-4 som kjelde.

Kjell Jensen, «Broch» i Språkspalten, NRK Hordaland, 07.02.2008.

Danske slektsnamn
Norske slektsnamn
Tyske slektsnamn
Menneskehandel i Afrika

Tidleg menneskehandel ut av Afrika gjekk tvers over Sahara og tok til i det tiande hundreåret etter at introduksjonen av kamelar frå Arabia gjorde lange handelsruter moglege. Før dette hadde det vore ein avgrensa slavehandel langs Nilen og over den vestlege ørkenen. Ulikt slavar i Amerika som i hovudsak vart nytta til fysisk arbeid, vart desse slavane i stor grad nytta som tenarar. Dette gjorde at det vart tatt like mange kvinner som menn.

Den atlantiske slavehandelen utvikla seg mykje seinare, men vart mykje større i omfang og fekk større konsekvensar. Etterkvart som portugisarane vann fram i Brasil vart det eit stort behov for arbeidskraft. Denne arbeidskrafta vart kjøpt i Vest Afrika eit område som vart kjent som Gullkysten, Slavekysten og Elfenbeinskysten. Dei fleste som vart slavar i den første tida vart det som ein konsekvens av tapte lokale krigar i innlandet. Mektige kongar i Biafra, Senegal og Benin selde fangane sine til europearane for frø, krøtter, rom og koparvarer.

I 1873 stengte den største slavemarknaden i Afrika, i Zanzibar.

Bakgrunnsstoff
SLAVEHANDELEN FRA AFRIKA - Det svarte Holocaust i Caplex Magasinet

Afrikansk historie
Afrika
Slaveri

en:African slave trade
fr:Traites négrières
it:Tratta atlantica degli schiavi africani
pl:Handel czarnymi niewolnikami
pt:Escravidão na África
István Sándorfi

István Sándorfi () var ein ungarsk målar også kjend som Etienne Sandorfi. Han blei fødd i Budapest og studerte ved École nationale supérieure des Beaux-Arts og École nationale supérieure des arts décoratifs i Frankrike. Sándorfi har hatt utstillingar mellom anna i København, München og Roma og i Los Angeles og San Francisco i USA.

Han døydde i Paris i 2007 og blei gravlagt i Budapest etter eige ønske.

Ungarske målarar
Rolf Kjøde

Rolf Kjøde () er ein norsk teolog, og var generalsekretær i Normisjon i åra 2003-2014. Han kom frå ei stilling som internasjonal leiar i same organisasjonen. Frå 2014 har han vore tilsett ved NLA Høgskolen.

Tidlegare har han jobba som rektor ved Lagets Bibel- og Evangeliseringssenter, Hald i Mandal kommune. Før det var han studentprest i Bergen, også då for Laget. 

Normisjon
Norske teologar
Bauna

Bauna er ei lita øy i Antarktis som ligg 1,5 km vest for Rundvågshetta søraust i Lützow-Holmbukta. Ho vart kartlagd frå landmålingar og frå flyfoto tekne under Japanese Antarctic Research Expedition (JARE), 1957–1962, og av dei kalla «Azuki-shima» («azukibønne-øya»). Det norske namnet er ei omsetjing av det japanske.

Sjå òg 
 Antarktiske og subantarktiske øyar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Azuki Island» frå ,  den 27. oktober 2012. 
 oppgav desse kjeldene:
 

Øyar i Dronning Maud Land
Prins Harald Kyst
Roy

Roy er eit namn som kan brukast som mannsnamn og slektsnamn. Det har norsk namnedag den 3. november.

Mannsnamnet Roy er av skotsk opphav. Namnet er avleidd av det keltiske tilnamnet Ruadh, som tyder 'raud'. I engelsk samanheng er det også blitt knytt til fransk roi, 'konge', ofte skrive roy på engelsk. Namnet Leroy har derimot fransk opphav.

Roy er eit mykje brukt indisk slektsnamn.

Namneberarar

Mannsnamn
Robert Roy MacGregor (1671–1734), skotsk klanleiar kjend som Rob Roy
Roy Clapham (1904-1990), engelsk botanikar
Roy Rogers (1911–1998), amerikansk songar og skodespelar
Roy Lichtenstein (1923–1997), amerikansk kunstnar
Roy Harold Scherer Jr. (1925-1985), amerikansk skodespelar kjend som Rock Hudson
Roy Glauber (f. 1925), amerikansk fysikar som vann Nobelprisen
Roy Haynes (f. 1925), amerikansk jazztrommeslagar
Roy Orbison (1936–1988), amerikansk artist
Roy Magnus Løken (1938-2006), norsk lækjar
Roy Babbington (f. 1940), engelsk bassist
Roy Hodgson (f. 1947), engelsk fotballtrenar
Roy Bittan (f. 1949), amerikansk keyboardist, samarbeider med Bruce Springsteen
Roy Jacobsen (f. 1954), norsk forfattar
Roy Waage (f. 1963), ordførar i Skjervøy
Roy Lønhøiden (f. 1964), norsk komponist, tekstforfattar og artist
Roy Holte (f. 1970), norsk styrkeløftar
Roy Søbstad (f. 1971), norsk serieteiknar
Roy Fyllingen (f. 1975), norsk sjakkspelar

Slektsnamn
Arundhati Roy (f. 1961), indisk forfattar og aktivist

Kjelder

Mannsnamn
Slektsnamn
Skotske førenamn
Engelske førenamn
Førenamn av keltisk opphav
Raymond

Raymond er eit engelsk mannsnamn og slektsnamn av germansk opphav. Det har norsk namnedag den 3. november.

Raymond er avleidd av gammalfransk Raimund, som igjen kjem frå gammalhøgtysk Raginmund. Namnet er sett saman av Regin (norr. rǫgn, 'gudar, høgare makter'), og -mund, 'vern, vernar'. Andre former av namnet er Reimund, Raymundo og Ramón. Ray er ei kortform.

Bruk
Namnet var brukt av normannarar som innførte det til Storbritannia. Det gjekk ut av brukt, men blei teke opp att på 1800-talet.

Raymond har vore brukt i Noreg sidan 1890-åra.

Namneberarar
Raymond av Poitiers (ca. 1115–1149), prins av fyrstedømet Antiokia
Raymond Chandler (1888–1959), amerikansk krimforfattar
Raymond Aron (1905-1983), fransk sosiolog og filosof
Raymond Harold Sawkins (1923-2006), var fødenamnet til den engelske forfattaren kjend som Colin Forbes
Raymond Hains (f. 1926), fransk kunstnar
Raymond Daniel Manzarek, Jr. (f. 1939), amerikansk musikar
Raymond Douglas Davies (f. 1944), engelsk rockemusikar
Raymond E. Feist (f. 1945), amerikansk fantasyforfattar
Raymond Johansen (f. 1961), norsk politikar
Raymond Kvisvik (f. 1974), norsk fotballspelar

Kjelder

Mannsnamn
Slektsnamn
Normanniske førenamn
Engelske førenamn
Førenamn av gammalhøgtysk opphav
Namn knytte til vern
Entertainment Software Rating Board

Entertainment Software Rating Board (ESRB) er ein organisasjon som set aldersgrenser på dataspel og anna programvareunderhalding i USA, Canada og Mexico. Organisasjonen vart etablert i 1994 av Entertainment Software Association, som følgje av kontroversar knytte til dataspel med utprega valdeleg eller seksuelt innhald. Systemet svarar til PEGI, som blir brukt for å klassifisera dataspel i Europa.

ESRB bruker stiliserte bokstavar for å merkja dataspel etter kva aldersgruppe dei kan eigna seg for:

Dataspel merkte med EC (Early Childhood) eignar seg for små barn og skal ikkje ha støytande innhald. E (Everyone) eignar seg for alle aldrar, E 10+ (Everyone 10+) eignar seg for tiårige og eldre, og T (Teen) eignar seg for trettenårige og eldre. M (Mature) svarar til ei aldersgrense på 17 år og ein mindreårig må ha følgje av ein vaksen for å kunna kjøpa dataspel med dette aldersmerket. AO (Adults Only) svarar til ei aldersgrense 18 år og mindreårige er ikkje tillatne å kjøpa spel med dette merket.

Sjå òg 
 Computer Entertainment Rating Organization
 Pan European Game Information

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad

Klassifiseringssystem for dataspel
Skipingar i 1994
Barne-, likestillings- og inkluderingsdepartementet

Barne-, likestillings- og inkluderingsdepartementet er eit tidlegare norsk departement som blei oppretta 1. januar 2006 frå Barne- og familiedepartementet. Ved regjeringsomdanninga 20. oktober 2009 blei det bestemt at også integrering skulle leggjast under departementet med verknad frå 1. januar 2010. Departementet skifta då namn frå Barne- og likestillingsdepartementet til Barne-, likestillings- og inkluderingsdepartementet. Andre arbeidsområde var styrking av forbrukarrettar, trygg oppvekst og høve til deltaking og medbestemming i samfunnet for barn og unge, at familiar skal leve trygt, både økonomisk og sosialt og at det skal bli full og verkeleg likestilling mellom kvinner og menn og for minoritetsgrupper. Det er Barne- og likestillingsdepartementet som løyver storbymidlar til dei 23 bykommunane som er peika ut.

Historie 
Barne- og likestillingsdepartementet blei oppretta 1. januar 2006 med oppgåver frå Barne- og familiedepartementet, som blei lagt ned samtidig. Namnet Barne- og familiedepartementet blei innført 1. januar 1991. Eitt år tidlegare blei Familie- og forbrukardepartementet oppretta ved kongeleg resolusjon av 22. desember 1989. Det nye departementet fekk overført saksområde frå det nedlagde Forbrukar- og administrasjonsdepartementet, Sosialdepartementet, Kommunal- og arbeidsdepartementet, Justisdepartementet, Miljøverndepartementet (SFT) og Kulturdepartementet.

Grunngjevinga for å opprette departementet var at ein ønskte å styrke innsatsen for barn og familiar. Arbeidsfelta skulle særleg vere likestilling, produktsikring, forbrukarvern og trygging av barn sine rettar.

Departementet skifta namn og delvis oppgåver gjennom tidene:

 Familie- og forbrukardepartementet (1956–1972 og 1990)
 Barne- og familiedepartementet (1991–2005)
 Barne- og likestillingsdepartementet (2006–2009)
 Barne-, likestillings- og inkluderingsdepartementet (2010–2016)
 Barne- og likestillingsdepartementet (2016–2019)
 Barne- og familiedepartementet (2019–)

Kjelder 

Tidlegare norske departement
Barndom i Noreg
Kjønnslikestilling i Noreg
Kyrkje- og undervisingsdepartementet

Kyrkje- og undervisingsdepartementet var eit norsk departement som eksisterte frå 1814 til 1982. 

Kyrkjedelen av departementet ligg i dag under Kultur- og kyrkjedepartementet. Undervisingsdelen ligg i Kunnskapsdepartementet.

Historie 
Etter at Noreg var blitt ein sjølvstendig stat i 1814, blei seks departement oppretta  same år. Kyrkje- og undervisingsdepartementet var det første og vart kalla 1. departement. Dernest følgde Justisdepartementet, Politidepartementet, Indredepartementet, Finans- og tolldepartementet og Departementet for krigsadministrasjonen.

Namnet Kirke- og undervisningsdepartementet blei innført frå 17. november 1818.

Under Kåre Willoch si regjering blei departementet i 1982 delt og ansvaret for kultursaker, høgare utdanning og forsking blei overført til det nye Kultur- og vitskapsdepartementet. 

I 1990 blei dei to departementa reorganisert. Dei to nye departementa  var Kyrkje- og kulturdepartementet og Utdannings- og forskingsdepartementet. 

I 1991 blei kyrkjesakene ført tilbake, og departementa vart kalla Kulturdepartementet og Kyrkje-, utdannings- og forskingsdepartementet.

Frå 1. januar 2002 blei avdelingane i det opphavlege gamle departementet flytta til Utdannings- og forskingsdepartementet då kyrkjesaker frå same dato blei flytta til det nyoppretta Kultur- og kyrkjedepartementet. 

Med Jens Stoltenberg si 2. regjering skifta departementet namn til Kunnskapsdepartementet.

Sjå også
 Norske kyrkje- og undervisningsministrar

Tidlegare norske departement
Skipingar i 1814
Nedleggingar i 1982
1814 i Noreg
1982 i Noreg
Vandalar

Vandalar var eit austgermansk folk som ved innleiinga til folkevandringstida levde omkring elvane Oder og Wisla. På 200-talet var dei med i stridar mellom germanarane og romarane. Ei tid slo dei seg ned i Darcia og Pannonia, før dei i år 406 drog over Rhinen og herja Gallia og for vidare inn på Pyrénehalvøya. Her gav vandalane opphav til landskapsnamnet Andalusia.

Frå Andalusia førte kong Geiserik (ca 390-477) vandalane over til Afrika i år 429. Dei hærtok Kartago og plyndra området reint ille. Sidan tok dei Sicilia og andre øyar. I 455 plyndra vandalane Roma.

Riket til vandalane gjekk under på 500-talet.

Annan bruk av ordet 
Etter plyndringa av Roma 455 har ordet vandal gått inn i språket som eit ord for ein person som gjer hærverk. Uttrykket skal vere laga omkring 1793 av den franske abbeden Grégoire.

Kjelder 
 Kristen Weierholt i Norsk Allkunnebok (1953)
 Historisk Atlas, Kunnskapsforlaget 2008

Referansar 

Europeiske folkegrupper
Germanske folk
Seinantikken
Folkevandringstida
Kartago
Algerie i mellomalderen
Maltesisk historie
Marokkansk historie
Sardisk historie
Sicilia i mellomalderen
Spania i mellomalderen
Fründenhorn

Fründenhorn er eit 3 369 m høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits. Det ligg sør for fjellvatnet Oeschinensee ved Kandersteg. Mot vest er det over Fründenjoch (2983 m) knytt til Doldenhorn. Austover er fjellet langs Oeschinenjoch (3 172m) knytt til Oeschinenhorn, vidare mot aust langs fjellryggen ligg Blüemlisalp. På sørsida stig alle desse fjella opp frå isbreen Kanderfirn med bratte fjellveggar. Fründenhorn hevar seg over ein isbre som tek til mellom Fründenjoch og Oeschinenjoch og sidan flyt mot nord i retning Oeschinensee.

Toppturar 
8. juli 1871 stod F.R. Corradi, Emil Ober, Peter Rubi og Fritz Ogi på toppen av Fründenhorn, som dei aller fyrste.

Normalvegen til Fründenhorn går langs nordvestegga. Frå Fründenhütte går ein over Fründengletscher opp på nordvestegga, dit opp leier ei breside. Over denne sida, til endes for nok ein bergrygg, når ein fjelltoppne.

Ei spektakulær rute går langs sørvestegga. Egga starta frå Fründenjoch, som ein når ved å gå over Fründengletscher. Ruta er delvis utrusta med faste sikringar for fjellklatring.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Fründenhorn» frå , den 2. november 2009. 
 

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Bern
Bern-Alpane
Piz Corvatsch

Piz Corvatsch er eit 3 451 m høgt fjell i Berninafjella i Sveits. Ein lægre topp, Piz Murtel (3 304 m), ligg straks ovanom endestasjonen til ei kabelvogn som går frå Silvaplana. Fjellet ligg i kring 5–10 km sør for St. Moritz i Oberengadin. Det er det høgste fjellet i eit av dei største skiutfartsområda i Sveits, kalla St. Moritz-Celerina.

Historie 
Topografen Johann Coaz saman med sine hjelparar var dei fyrste som gjekk til topps, i året 1850. Fyrste skituren til topps vart gjort i 1898 av Philip Mark og Claudio Saratz.

I 1963 opna ein kabelbane til fjellet, som seinare har vorte utvida. Attåt utbygginga av skiheisar har ein om lag 350 km med merka skiløyper i fjellsidene.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Piz Corvatsch» frå , den 2. november 2009. 
 

Corvatsch
Engadin
Corvatsch
Corvatsch
Corvatsch
Turistmål i Sveits
Kabelvogner i Sveits
Piz Alv

Piz Alv (eller Pizzo Bianco) er ein mindre fjelltopp straks nord for Piz Bernina i Berninafjella i Sveits. Toppen ligg i kantonen Graubünden.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Piz Alv» frå ,  den 2. november 2009.

Bakgrunnsstoff
 Liste over fjell over 2000 m i Sveits med koordinatar

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Graubünden
Soria

Soria er ein by nord i det sentrale Spania og provinshovudstaden i provinsen Soria i den autonome regionen Castilla y León. Kommunen hadde opp under 40 000 innbyggjarar, nesten 40 % av innbyggjarane i provinsen. Han ligg ved elva Duero aust i regionen og byen er kjend for murane og kyrkjene. 

Opphavet til namnet er omstridd. Det kan ha kome frå den geske helten Orias, eller det kan kome frå Daurias, eit gammalt namn på elva Duero.

Historie 

Området rundt Soria var busett av iberarar, som slo seg saman med keltarar og danna keltiberarar rundt 300-talet fvt. 

Under den romerske invasjonen av Spania, vart Soria omleira og innbyggjarane tok kollektivt sjølvmort for å sleppe unna slaveri. Etter at Vestromarriket fall, vart byen bygd opp att av suebar. Seinare, etter at arabarane erobra Spania, vart han viktig som ein by nær grensa til dei kristne områda, som på 700-talet hadde stabilisert seg på andre sida av Duero. 

I 869 var Soria senter for opprøret til Suleyman ibn-Abus mot Kalifatet Cordoba, som sende sonen sin Hakan for å stoppe det. Tidleg på 1100-talet vart byen erobra av Alfonso I av Castilla, og vart absorbert kongedømet León i 1134. På grunn av den strategiske plasseringa på grensa til kongedøma Castilla, Aragon, Navarra og León, vart Soria i mellomalderen senter for fleire konfliktar mellom dei. Alfonso VIII av Castilla gav som løn for støtta til byen fleire privilegium som dei fekk halde fram til moderne tider. I 1195 vart byen storma av Sancho VII av Navarra, men vart seinare gjenerobra og utvikla seg seinare stort.

Soria vart langt mindre viktig etter at Aragon og Castilla vart samla til eit kongedøme i 1479, og særleg etter eit påbod mot jødane i 1492. Under den spanske arvefølgjekrigen, tidleg på 1700-talet, gjekk Soria inn på Filip V si side. I 1808 vart byen erobra og sett i brann av franske troppar. 

Den økonomiske og sosiale krisa i Spania tidleg på 1900-talet og den spanske borgarkrigen med diktaturet til Francisco Franco som følgde, hadde negative innverknader på Soria og området rundt, som vart avfolka på grunn av stor fråflytting.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Soria» frå , den 2. november 2009. 
 

Byar i Castilla y León
Sosialdepartementet

Sosialdepartementet er eit tidlegare norsk departement. Det vart oppretta 3. juni 1913 med Johan Castberg som initiativtakar og den første statsråden i departementet, i Gunnar Knudsen si andre regjering.

Frå 4. september 1992 vart namnet Sosial- og helsedepartementet, og departementet fekk frå same dato to statsrådar, Grete Knudsen med ansvar for sosialsakene og Werner Christie for helsesakene.

Sosial- og helsedepartementet vart delt i to frå 1. januar 2002. Dei sosialpolitiske funksjonane vart lagt til Sosialdepartementet og dei helsepolitiske til Helsedepartementet. Etter nokre omrokeringar av oppgåver oppstod frå 1. oktober 2004 Helse- og omsorgsdepartementet og Arbeids- og sosialdepartementet med høvesvis Ansgar Gabrielsen og Dagfinn Høybråten som statsrådar.

Frå 1. januar 2006 vart departementa omorganiserte til Helse- og omsorgsdepartementet og Arbeids- og inkluderingsdepartementet. Frå 1. januar 2010 blir inkluderingssakene overført til Barne- og likestillingsdepartementet og namnet på Arbeids- og inkluderingsdepartementet blir Arbeidsdepartementet.

Sjå også 
Norske sosialministrar

Fotnotar 

Tidlegare norske departement
Skipingar i 1913