alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
1308

1308 (romartal MCCCVIII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 

1308
1309

1309 (romartal MCCCIX)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 

1309
1310

1310 (romartal MCCCX) var eit normalår som byrja på ein torsdag i den julianske kalenderen.

Hendingar 

22. mars: Freden i Oslo blei slutta mellom Sverige og Noreg.
17. juli: Freden i Helsingborg blei slutta mellom Sverige, Danmark og Noreg.

Fødde 
 Laura de Sade, fransk grevinne, muse for Francesco Petrarca
 Pave Urban V som Guillaume Grimoard

Døde 
 1. juni: Marguerite Porete, fransk forfattar, begin og mystikar

1310
1311

1311 (romartal MCCCXI)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 

1311
1312

1312 (romartal MCCCXII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1313

1313 (romartal MCCCXIII) var eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske kalenderen.

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde 
Giovanni Boccaccio, italiensk forfattar

Døde 
 24. august: Henrik VII av Det tysk-romerske riket
 28. oktober: Elisabeth av Göritz, tysk dronning
 Bjarne Erlingssøn, norsk baron
 Anna av Böhmen
 Konstantia av Portugal, dronning av Castile
1314

1314 (romartal MCCCXIV)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1315

1315 (romartal MCCCXV)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1316

1316 (romartal MCCCXVI) var eit skotår som byrja på ein torsdag i den julianske kalenderen.

Hendingar 
 Den store hungersnauda i 1315-1317 var på sitt verste.

Utlandet 
7. august: Johannes XXII blei pave etter Klemens V.
10. august: Det andre slaget ved Athenry førte til over 5 000 døde og fortset normannisk styre over Irland.

Noreg

Fødde 

2. mars: Kong Robert II av Skottland
14. mai: Karl IV av Det tysk-romerske riket
  Kong Magnus Eriksson av Noreg og Sverige.

Døde 

2. mars: Marjorie Bruce, skotsk kongsdotter
5. juni: Kong Ludvig X av Frankrike
1317

1317 (romartal MCCCXVII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1318

1318 (romartal MCCCXVIII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1319

1319 (romartal MCCCXIX)

Hendingar 
 28. juni: Noreg gjekk inn i personalunion med Sverige etter at Håkon Magnussons døydde. Tre år gamle Magnus Eriksson blei vald til konge med mora Ingebjørg Håkonsdotter som formyndar.

Fødde 
 16. april: Johan II av Frankrike
 Karl av Blois, hertug av Bretagne
 Johanna av Penthièvre, hertuginne av Bretagne

Døde 
 8. mai: Kong Håkon V Magnusson av Noreg.
 13. november: Erik Menved, konge av Danmark
 Duccio, italiensk målar
 Ingeborg Magnusdotter av Sverige
 Guan Daosheng, kinesisk diktar og biletkunstnar
 Remigio dei Girolami, italiensk teolog
1320

1320 (romartal MCCCXX)

Hendingar

Utlandet

Noreg 
Ikke en drit.

Fødde

Døde
1321

1321 (romartal MCCCXXI)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1322

1322 (romartal MCCCXXII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1323

1323 (romartal MCCCXXIII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 

Artiklar utan brødtekst
1324

1324 (romartal MCCCXXIV) var eit skotår som byrja på ein sundag i den julianske kalenderen.

Hendingar

Utlandet 
Mansa Moussa, herskaren av Maliriket, utførte ein mykje omtalt hadj til Mekka.

Noreg

Fødde 
5. mars: Kong David II av Skottland
Ukjend dato
Konstantia av Sicilia (1324-1355), regent på Sicilia

Døde 
 8. januar: Marco Polo, italiensk oppdagar
 26. mars: Marie av Luxembourg, fransk dronnign (vognulukke)
16. juli: Keisar Go-Uda av Japan
Helvig av Holstein, svensk dronning (eller 1325/1326)
1325

1325 (romartal MCCCXXV)

Hendingar 
V

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1326

1326 (romartal MCCCXXVI) var eit normalår som byrja på ein onsdag i den julianske kalenderen.

Hendingar

Utlandet 
14. februar: Ingebjørg Håkonsdotter sa formelt frå seg all politisk makt i Sverige, etter fleire år som regent i Noreg og Sverige.

Oktober: Ibn Battuta nådde Mekka.

Orhan I blei osmansk sultan etter Osman I.

Noreg 

3. juni: Novgorod-traktaten fastsette grensa mellom Russland og Noreg i  Finnmark.

Fødde 
5. mars: King Ludvig I av Ungarn
30. mars: Ivan II av Moskva
8. mai: Johanna I av Auvergne

Døde 
28. februar: Hertug Leopold I av Austerrike
26. mars: Alessandra Giliani, italiensk anatom
25. november: Prins Koreyasu, japansk shogun
1327

1327 (romartal MCCCXXVII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1328

1328 (romartal MCCCXXVIII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1329

1329 (romartal MCCCXXIX)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1330

1330 (romartal MCCCXXX)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1331

1331 (romartal MCCCXXXI)

Hendingar

Utlandet 
 Historikaren Ibn Batutta besøker Mombasa.

Noreg

Fødde

Døde
1332

1332 (romartal MCCCXXXII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1333

1333 (romartal MCCCXXXIII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1334

1334 (romartal MCCCXXXIV)

Hendingar

Utlandet 
 Warszawa fekk byrettar.

Noreg

Fødde 
 25. mai: Keisar Suko av Japan 
 Kong Hayam Wuruk av Java

Døde 
 4. desember: Pave Johannes XXII
1335

1335 (romartal MCCCXXXV)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1336

1336 (romartal MCCCXXXVI)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1337

1337 (romartal MCCCXXXVII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1338

1338 (romartal MCCCXXXVIII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1339

1339 (romartal MCCCXXXIX)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
Guru Angad Dev

Guru Angad Dev dji () var den andre av dei ti sikh-guruane. Guru Angad Dev dji vart guru den 7. september 1539 som etterfølgjar etter guru Nának Dev dji, som var grunnleggjaren av sikhismen.

Føre guru Angad Dev dji døydde, utpeikte han guru Amar Das som den tredje sikh-guruen.

Guru Angad Dev dji er kjend for dei følgjande bidraga til sikh-trua:

 Tilrådde niskam seva — «å tena menneskja utan sjølvsentrering».
 Tilrådde fullstendig overgjevnad til Guds vilje.
 Frårådde ekshibisjonisme og dobbeltmoral.
 Fann opp den noverande forma av gurmukhiskrifta.

Bakgrunnsstoff 
 allaboutsikhs.com 
 sikhs.org
 sikh-history.com

Audio 
 proudtobesikh.com 

Sikh-guruar
1215

1215 (romartal MCCXV)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1216

1216 (romartal MCCXVI)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1297

1297 (romartal MCCXCVII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1296

1296 (romartal MCCXCVI)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1295

1295 (romartal MCCXCV)

Hendingar

Utlandet 
 Oktober: Baron Audun Hugleikson lurte den franske kongen til å betale heile den norske utlandsgjelda mot at Noreg skulle stille 300 skip og meir enn 33 000 soldatar på fransk side i ein mogeleg krig mot Storbritannia. Det er særs lite sannsynleg at Noreg hadde ressursar til å stille ein slik hær.

Noreg

Fødde

Døde
Befalsskule

Ein befalsskule er ein institusjon innanfor militæret som utdannar befal. Innanfor Forsvaret varar ein befalsskule 12 månader og er fylgt av nye 12 månader obligatorisk praksistid. Befalsskulestrukturen i Noreg er under omlegging og mange skular har blitt lagde ned.

Sjå òg 
 Utskrive befalskurs

Militær utdanning i Noreg
Fyrstegongsteneste

Fyrstegongsteneste er den viktigaste delen av verneplikta. Dette er ein periode som går over lengre tid der soldaten berre er i militæret og får den grunnleggjande soldatopplæringa. Nokre vil i tillegg få spesialistopplæring eller befalsutdanning. I Noreg varar fyrstegongstenesta anten seks eller 12 månader. Etter fyrstegongstenesta vil soldaten anten bli overført til Heimevernet, mobiliseringsforsvaret eller sett på ei reserveliste. Dei som vert overførte til Heimevernet og mobiliseringsforsvaret vil bli kalla inn til repetisjonsøvingar.

Militærvesen
Sanitet

Sanitet er eit uttrykk som kan tyde det same som helsestell. Innanfor Forsvaret er sanitet alt frå fyrstehjelp til kirurgi og tannhelse. Men samstundes er det nokre forskjellar på praksis innanfor feltsanitet eller feltkirurgi og det sivile helsestellet. Desse forskjellane er særleg gjeldande i krigssituasjonar.

Militærvesen
Militærmedisin
Samband

Samband er kommunikasjon, særleg innan militæret. Nokre sambandsformer:
 Linjesamband - Det er faste linjer mellom operatørane.
 Radio - Operatørane kommuniserer ved hjelp av apparat som kan sende ut og ta imot radiobølgjer på ymse frekvensar.
 Stemme - Operatørane nyttar mikrofon og høgtalar for å sende og motta tale gjennom ein radio.
 Morse - Operatørane nyttar ein morsenøkkel for å sende meldingar på morsealfabetet.
 Fjernskrivar - Er eit apparat som kan sende og motta tekst som datasignal gjennom ein radio.
 Kringkastar - Nyttar dei same prinsippa som fjernskrivaren, men kommunikasjonen går berre ein veg.
 Blink - Operatørane nyttar ei aldislampe (lyskastar) som kan blendast for å sende meldingar på morsealfabetet.
 Semafor - Operatørane nyttar flagg eller lett synlege plater som dei held i hendene for å kommunisere gjennom eit semaforalfabet. Dette alfabetet går ut på at operatøren held armane i spesielle posisjonar i høve til kroppen. Kvar posisjon tilsvarar ein bokstav.

Sjå òg 
 Kryptering

Militærvesen
Kommunikasjon
Militær kommunikasjon
Samband
Al-Idrisi

Abu Abdullah Muhammad al-Idrisi, latinisert Dreses, (fødd 1099/1100 i Ceuta, døydde 1166 på Sicilia) var ein av dei mest kjende arabiske geografane frå før moderne tid, samstundes som han var kartograf og botanikar.

Han studerte ved Universitetet i Cordoba og levde ved hoffet til normannarkongen Roger II av Sicilia.

Hans viktigaste bokverk som botanikar var Kitab al-Jami-li-Sifat Ashtat al-Nabatat.

Som kartograf laga han ei kart over heile verda som dei kjende den på den tida. Hovudverket var Nuzhat al-Mushtak

Arabiske forfattarar
Mellomalderforfattarar
Fødde i 1099
Fødde i 1100
Døde i 1160-åra
Mellomaldergeografar
Hær

Hær (av norr. herr) eller armé er den landbaserte forsvarsgreina i eit militærvesen. Føremålet ved hæren er særleg territoriell kontroll ved at soldatar er tilstades på bakken. 

Moderne hærar har våpengreiner som infanteri, stridsvogner, artilleri og luftfartøy (vanlegvis helikopter), støtta av ingeniør-, samband- og trentroppar.

Struktur

Referansar

Militærvesen
Hær
Flyvåpen

Eit flyvåpen er ein militær organisasjon som primært opererer i lufta. Flyvåpen nyttar vanlegvis jagarfly, bombefly, helikopter og andre luftfartøy. Eit flyvåpen kan vere ei eiga forsvarsgrein eller inngå som våpenart i andre forsvarsgreiner.

Flyvåpen
Militærvesen
Våpenart

Ein våpenart (òg kalla korps, troppeart, tenestefelt og bransje) er ei funksjonell gruppering av personell innan ei og same forsvarsgrein.

Typiske våpenartar i ein armé:
Infanteri
Kavaleri/Panser
Artilleri
Flykorps
Ingeniørvåpen
Militærpolitikorps
Sanitetskorps
Etterretningskorps
Signalkorps
Logistikkvåpen
Intendanturkorps
Transportkorps
Våpenteknisk korps
Veterinærkorps
Feltprestkorps
Militærjuristkorps/Auditørkorps

Våpenartar grupperast ofte inn i kampvåpen (combat arms), kampstøttekorps (combat support) og forvaltningsstøttekorps (combat service support).

Som regel består kvar våpenart av eit eller fleire regiment.

I ei marine vert våpenartane delt inn i bransjar som så vert delt inn i tenestefelt.
Typiske bransjar:
Teknisk bransje
Operativ bransje
Forvaltning

Tenestefelt i Sjøforsvaret:
Artilleri
Sanitet
Forpleining
Samband
Fjernskrivar-RATT
Skipsdykkar
Minedykkar
Kystjeger
Sonar
Takkel
Torpedo
Maskin

Nokre av tenestefelta utgjer eigne detaljar om bord, men på enkelte skip er det kan hende berre èin person i eit tenestefelt.

Bakgrunnsstoff
Den norske hærens våpenartar
Den britiske hærens våpenartar
Den irske hærens våpenartar
Den australske hærens våpenartar
Den newzealandske hærens våpenartar

Militærvesen
Svend Wam

Svend Olaf Wamnes Akstuft, mest kjend som Svend Wam, () var ein viktig norsk filmregissør og -produsent.

Wam har vore ein sentral person i den norske filmbransjen sidan byrjinga av 1970-talet, både som sjølvstendig aktør og i tospann med Petter Vennerød i selskapet Mefistofilm. Studerte ved Fotoskolan og Dokumentärfilmskolan. Wam og Vennerød vann begge Aamotstatuetten i 1985.

Han debuterte som spelefilmregissør med Fem døgn i august i 1973, og har sidan makta å skape ein omfattande, samanhengande og tydeleg filmografi.

Filmografi

Kortfilm 
 1970 : Rekruttskolen

Spelefilm 
 1976 : Lasse & Geir (Svend Wam vann Filmkritikerprisen for manus og regi av denne).
 1977 : Det tause flertall
 1978 : Hvem har bestemt...!?
 1979 : Svartere enn natten
 1980 : Liv & død
 1981 : Julia, Julia
 1982 : Leve sitt liv
 1983 : Åpen framtid
 1984 : Adjø Solidaritet
 1986 : Drømmeslottet
 1988 : Hotel St. Pauli
 1989 : Bryllupsfesten
 1992 : Lakki eller Gutten som kunne fly
 1995 : Sebastian
 1998 : Desperate bekjentskaper

Litteratur 
 Tone Minerva Grenness: Wam og Vennerød : et filmunivers. Oslo : Universitetet, 1994

Referansar 

Norske filmregissørar
Folk frå Vestby
Arbeidernes Idrettsforbund

Arbeidernes Idrettsforbund AIF var eit idrettsforbund organisert av arbeidarrørsla som motvekt og alternativ til Norges Landsforbund for Idrett som var underlagt Forsvarsdepartementet og blant anna blei bruka til å rekruttere streikebrytarar og medlemmer til den høgreaktivistiske organisasjonen Samfundshjelpen. 

Idrettslaget Spartacus som blei danna i 1920 og Arbeidernes Idrettskomite som blei danna i 1921 var grunnlaget for Arbeidernes Idrettsopposisjon, som blei danna i 1922 og blei til Arbeidernes Idrettsforbund i 1924. Forbundet hadde i starten 70 lag med 6000 medlemmer. Forbundet utvikla seg raskt, og voks særleg mykje på 1930-talet. I 1939 hadde AIF heile 100.000 medlemmer. Logoen til AIF var ei raud stjerne med bokstavane AIF i kvitt inni. 

Formålet for AIF var å utvikle masseidretten, og dei streva bevisst for å utvikle ei form for idrett som stod i motsetning til den borgarlege konkurransementaliteten og elitedyrkinga. AIF-laga ville dessutan utvikle heile mennesket, og arrangerte såleis studiesirklar om arbeidarrørsla og sosialismen, og klubbkveldar med føredrag, opplesing og underhaldning. 

Ei svært viktig side av verksemda til AIF var at dei bevisst satsa på å organisere dei mange arbeidslause ungdommane, gi dei noko konstruktivt å halde på med, og hjelpe dei å halde motet oppe.

I 1936 stilte det «upolitiske» idrettsforbundet opp på Adolf Hitler sin propaganda-olympiade, men AIF følgde oppfordringa frå LO-kongressen i 1934 og boikotta Hitler-Tyskland. Arbeidaridretten internasjonalt prøvde å få til ein alternativ olympiade i Barcelona i Spania i 1936, men den kunne ikkje gjennomførast da den spanske høgresida under leiing av general Franco same året gjekk til åtak på det spanske demokratiet og sette i gang den spanske borgarkrigen. 

På slutten av 1930-talet ønskte leiande kretsar i begge dei norske idrettsforbunda at det skulle komme til samling, og Norges Idrettsforbund blei stifta hausten 1940. På grunn av okkupasjonen begynte det likevel ikkje arbeidet sitt før i 1946.

Norsk arbeidarhistorie
Skipingar i 1924
Nedleggingar i 1946
Norske idrettsforbund
Gerilja

Gerilja (frå spansk guerrilla, «liten krig») er eit omgrep som blir nytta om væpna grupper som ikkje er del av eit statsapparat. Dei opererer med små, mobile og fleksible stridsstyrkar, som ofte vert kalla «celler», utan noka fastsett frontlinje.

Geriljakrig er ein av dei eldste formene for asymmetrisk krigføring. Dei fremste bidragsytarane til moderne teoriar om geriljakrig er mellom andre Mao Zedong, Wendell Fertig, og Che Guevara. Medan asymmetrisk krigføring er det militære omgrepet for geriljataktikk, blir det ofte omtala som terrorisme av motstandarane.

Om sør- og aust-europeiske tilhøve under andre verdskrigen nyttar ein ofte omgrepet partisan for dei som dreiv væpna kamp mot okkupasjonsstyrkane.

Sjå òg 
 Krig
 Vietnamkrigen

Militærvesen
Krigføring etter type
Krig

Krig er ei alvorleg, valdeleg konflikt mellom to eller fleire partar. Desse konfliktane kan oppstå over land, ideologiar, tilgang til makt, ressursar eller rikdom, eller ei blanding av desse. 

Krigar oppstår gjerne mellom grupper som definerer seg som ulike, til dømes mellom statar, folkegrupper, tilhengjarar av ein særskilt religion eller ideologi, eller liknande. 

Det oppstår stadig krigar ulike stader i verda, og det kan ta svært lang tid før konfliktane tek slutt. Det kan sjå ut som om krigar er noko som kjem med jamne mellomrom der fleire menneske er samla.
I følgje Platon er det nødvendig å føra krig for å utvikla ein sivilisasjon; me må ta ressursar frå andre. Denne koplinga mellom krig og samfunn er sjølvsagt omdiskutert, særleg sidan ein krig som oftast verkar øydeleggjande for alle partar.

Ein krig treng minst to partar. Dersom berre ei av sidene bruker vald, dreier det seg «berre» om undertrykking. Ein invasjon fører derfor berre til krig om dei som blir okkuperte gjer opprør.

Klassifisering 
Ulike typar krig, som ofte kan gå over i eller utvikla seg frå kvarandre.

Krig kan også klassifiserast etter korleis han blir ført:
 Kald krig
 Konvensjonell krig
 Skitten krig
 Skyttargravskrig
 Stillingskrig

Ordet kan òg brukast om mindre kampanjar mot uønskte ting (rottekrig, krig mot polio eller narkotika) og i overført tyding: Ordkrig, skyttargravskrig.

Sjå òg 
 krigar
 krigsgudar

 krigsbrotsverk
 krigsfange
 krigsdans
 krigsmåling
 krigsskodeplass 
 krigsskole
Stat

Ein stat er ein institusjon i eit samfunn innanfor eit fastsett område, eit land, leidd av organiserte styresmakter som har monopol på å krevja inn skatt og på legal bruk av vald i området. I tillegg til slik indre suverenitet har staten òg ytre sjølvstende, slik at han kan inngå internasjonale avtalar og liknande på eiga hand.

Jamvel om historikarar stundom talar om statar også før det, fanst det ingen statar i denne tydinga innan freden i Westfalen i 1648. Då fyrst vart det skipa ein orden mellom landa som bygde på staten som den institusjonen som skulle ha monopol på bruk av legal vald. 

Noko usemje er det på feltet, då skattlegging har vore framsett som eit kriterium. For dei fleste løyser dette seg lett, då ein som Tilly definerer staten som eit monopol på skattlegging og valdsbruk. 

Blant tidlege statsbyggarar er kardinal Richelieu rekna for ein av dei fremste. Fram til freden i Westfalen framdyrka han den moderne staten; ei større sentralisert skattlegging, monopolisering av makt på kostnad av kyrkje og adel og ein sterk auke i utgifter på det militære feltet. Det siste grunna ein kombinasjon av ambisjonar som stormakt og nødvendige prosjekt for å tilpasse seg ei ny tid der ein førte krig med krut.

Sjå òg 
 Imperium
 Nasjon
 Nasjonalstat
 Statssjef
 Styreform
 Suverenitet
 Vasallstat

Statsrett
Folkerett
Internasjonale forhold
Politisk geografi
Uttrykk i statsvitskap
Samfunnsvitskapar
Wikimania

Wikimania er ein internasjonal konferanse for brukarar av wikiprosjekt drivne av Wikimedia-stiftinga. Han blir halden årleg.

Den første konferansen blei halden i Frankfurt i Tyskland 4.-8. august 2005. Forskarar og innleiarar presenterte ei rekkje studiar av Wikipedia og andre wikiprosjekt, av wiki-kultur og teknologi, og om fri kunnskap. Programmet omfatta føredrag, demonstrasjonar og prosjekt på engelsk og tysk.

Wikimania 2006 blei halden i Boston i USA frå 4. til 6. august 2006.

Stader 
 2005:  Frankfurt i Tyskland
 2006:  Boston i USA
 2007:  Taipei på Taiwan
 2008:  Alexandria i Egypt
 2009:  Buenos Aires i Argentina
 2010:  Gdańsk i Polen
 2011:  Haifa i Israel
 2012:  Washington, D.C. i USA
 2013:  Hongkong
 2014:  London i Storbritannia
 2015:  Mexico by i Mexico

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Wikimania» frå ,  den 21. februar 2016.

Bakgrunnsstoff 

 Wikimania hovudside

Wikimedia
Skipingar i 2005
Terrorisme

Terrorisme er medvitne og systematiske åtak på sivile for å skapa frykt, med intensjon om å nå politiske, ideologiske eller religiøse mål. Dei som gjer dette, kan vera organisasjonar (sjå nedanfor) eller statar. I det siste tilfellet kallar ein det gjerne statsterrorisme. 

USA har ei terrorliste som nemner mellom anna Taliban, Hamas, ISIL og Al-Qaida som terrororganisasjonar.

Førebygging 
Lov av 20.mars 1998 (Oppheva) nr. 10 om forebyggande tryggingssteneste (Tryggingslova) §3 punkt 5, opererte med ein smalare definisjon av terrorisme. Der vart terrorhandlingar definert som: «Ulovlig bruk av, eller trussel om bruk av, makt eller vold mot personer eller eiendom, i et forsøk på å legge press på landets myndigheter eller befolkning eller samfunnet forøvrig for å oppnå politiske, religiøse eller ideologiske mål.»

Straffeloven §§ 131-146 tek føre seg definisjon og straff som omhandlar terrorisme.

I Noreg er det Politiets tryggingsteneste (PST) som har ansvaret for å førebyggja terrorhandlingar.

Kjelder

Artiklar 
 Ganor, B.: Defining Terrorism: Is One Man’s Terrorist Another Man’s Freedom Fighter?  (engelsk)
 Perspectives on Terrorism: Defining the Line  (engelsk)
 Polish Terrorism Center

Terrorisme
Krisar
Ole Kirk Christiansen

Ole Kirk Christiansen () var ein dansk snikkar som fann opp LEGO. 

Christianse var fødd i Filskov, ein landsby nord for Billund by i Danmark. Då han var ferdig med skulen fekk han først arbeid på fabrikk, før han etter kvart lærte seg trearbeid og blei ein snikkarmeister. Han etablerte eit firma som laga krakkar, gardintrapper, strykebrett og leiketøy av tre.

Etter kvart utvida snikkaren leiketøyverksemda si, og i 1949 kom den store oppfinninga: Byggeklossar, ikkje i tre, men i plastikk, som kunne låsast saman, men òg takast frå kvarandre. Klossane blei forbetra i 1958, og tok etter kvart verda med storm.

Christiansen døydde i 1958, og sonen Godtfred Kirk Christiansen tok over leiinga av firmaet. LEGO-verksemda er blitt hjørnesteinen i Billund, og Christiansen vil lenge bli hugsa for oppfinninga han gav verda.

Bakgrunnsstoff
Ole Kirk Christiansen ved gravsted.dk

Oppfinnarar frå 1900-talet
Danske oppfinnarar
Danske handverkarar
LEGO
Fjernsynsprogrammet Kontrapunkt

Kontrapunkt var ein nordisk musikkgisseleik produsert av NRK, SVT, YLE og DR.

Programmet gjekk i periodane 1964-1980 og 1985-1998 (1985 berre i Sverige). Den fyrste perioden var Kontrapunkt eit einmannsshow i regi av programleiararen Sten Broman. I den andre perioden vart programmet leia av Sixten Nordström, med god hjelp frå domar Jens Østergaard med assistentdomar Arne Ericsson (1988), Benny Dahl-Hansen (1990-1994) og Rosi Djupsund (1996-1998).

Dei faste deltakarnasjonane har vore Noreg, Sverige og Danmark. Finland har delteke på uregelmessig basis. Island var med frå 1990 til 1998.

Noreg har tradisjonelt sparka godt frå seg, men måte bite i graset mot regjerande Kontrapunktmeister Finland, som gjekk sigrande ut av den dramatiske finalen i 1998.

Gullmedaljevinnarar
 1998: Finland (Mats Liljeroos, Kari Rydman og Ann-Kristin Schevelew)
 Finland gjekk sigrande ut av ekstrarunden etter 22–22 i finalen mot Noreg (Magne Seland, Ola Faye og Kjell Hillveg)
 1996: Noreg (Ola Faye, Lene Grenager og Kjell Hillveg)
 1994: Sverige (Roger Edman, Evabritt Selén og Paul Christian Sjöberg 
 1992: Noreg (Kjell Hillveg, Gro Shetelig Kruse og Audun Kayser)
 1990: Noreg (Kjell Hillveg, Gro Shetelig Kruse og Audun Kayser) (9 matchpoeng)
 1988: Noreg (Ola Faye, Kjell Hillveg og Trond Jahr) (10 matchpoeng)
 1980: Sverige (Kjell Bondestad, Roger Edman og Anders Öhnedal)
 Noreg tok sølvet

Kontrapunkt
Kontrapunkt
Kontrapunkt
Kontrapunkt
Kontrapunkt
Kontrapunkt
Kontrapunkt