alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Pantelleria

Pantelleria (eller Pantalaria, Pantellaria, i antikken Cossyra) er ei øy i Siciliasundet i Middelhavet, 100 km sørvest for Sicilia, og berre 70 km aust for kysten av Afrika. Pantelleria er òg ein kommune som høyrer til provinsen Trapani i Italia.

Geografi 
Heile øya har vulkansk opphav og har eit areal på 117 km². Det høgaste punktet er Monte Grande med ei høgd på 836 moh. Varme mineralkjelder og fumaroler viser at det framleis er passiv vulkansk aktivitet. Øya er frodig, men manglar ferskvatn. Hovdbyen med om lag 3 000 innbyggjarar ligg i nordvest. Ein gong var det ein straffekoloni her. Ein kan i dag nå øya med ferje og hydrofoil frå Trapani, og ho ligg langs hovudruta frå aust til vest i Middelhavet.

Historie 
Den opphavlege folkesetnaden på Pantelleria var iberarar eller ibero-ligurarar. Øya vart truleg folketom ein periode før nybyggjarar frå Kartago slo seg ned her rundt 600-talet fvt.. Dei lagde ein busetnad på tvillingåsen San Marco og Santa Teresa, 2 km sør for byen Pantelleria. Byen inneheld mange restar av gamle murar og fleire cisterner. Puniske graver er òg oppdaga, og terrakottaer frå punarperioden vart funne på nordkysten. Namnet Pantelleria tyder «dottera av vinden», som viser til den kraftige vinden som oppstår utanfor nordkysten av Afrika. 
 
Romarane okkuperte øya i følgje Fasti Triumphales i 255 f.Kr. og mista ho igjen året etter, før dei igjen fekk herredøme over øya i 217 f.Kr.. Under Romarriket var øya ein stad der prominente personar og medlemmer av keisarfamilien vart forvist til. 
 
I år 700 vart den kristne folkesetnaden utrydda av arabarar, som mista øya til Roger av Sicilia i 1123. I 1311 vann den aragonesiske flåten, under Lluís de Requesens sin kommando, ein stor siger her, og familien hans vart fyrstar av Pantelleria fram til 1553, då byen vart plyndra av osmanarar.
 
Under den andre verdskrigen vart det sett på som heilt nødvendig for dei allierte å ta øya som ledd i invasjonen av Sicilia i 1943. Dette ville føre til at fleire fly kunne plasserast på ei større øy. Pantelleria vart kraftig bomba dagane før invasjonen av bombefly og krigsskip, og til slutt overgav garnisonen seg til troppane som gjekk i land. Ho spelte så ei stor rolle som ein viktig base for allierte flyfartøy under Operasjon Husky. Operasjonen om å erobre Pantelleria vart kalla Operasjon Corkscrew.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Pantelleria» frå ,  den 2. november 2007.

Bakgrunnsstoff 

 

Øyar i Italia
Kommunar i Trapani
Dei pontinske øyane

Dei pontinske øyane er ei øygruppe i Tyrrenhavet utanfor vestkysten av Italia. Øygruppa er kalla opp etter den største øya i gruppa, Ponza. Dei andre øyane er Ventotene, Palmarola, Zannone, Santo Stefano and Gavi.

Øygruppa er danna av vulkansk aktivitet og har vore busett i tusenvis av år. Av arkeologiske funn er lekamar frå yngre steinalder og reiskapar av obsidian frå bronsealderen. Øya var busett av etruskarar. Den tidlegaste skriftlege kjelda om øya er då romarane sigra over volskarane i 338 f.Kr.. Ei lokal segn fortel at øyane ein gong var det tapte Kongedømet Tyrrhenia som sokk i havet med berre ei smal landstripe til det italienske fastlandet. 

Under regjeringstida til Augustus vart folk oppmuntra til å busette seg på øyane og folk kom til Ponza og Ventotene. Romarane nytta desse to øyane som tilfluktsstad og ein stad der politiske motstandarar vart sett i eksil. Om lag to tusen år seinare vart øyane nytta for akkurat det same av fascistregimet. 

Dei pontinske øyane vart forlatne i mellomalderen på grunn av stadige plyndringstokt av sarasenarar og sjørøvarar. På 1700-talet koloniserte Kongedømet Napoli øyane på nytt og seinare vart dei ein del av Italia. 

I dag gjer små vingardar, ville urter og blomar og avsidesliggande strender og grotter øyane til ein populær turistdestinasjon.

Bakgrunnsstoff 
 Satellittbilete av Dei pontinske øyane
 Turistinformasjon

Kjelde 

Pontinske
Gavi

Gavi er ei lita øy i Tyrrenhavet utanfor vestkysten av Italia og ho er ein del av Dei pontinske øyane. Med ei lengd på 700 meter er ho den minste i øygruppa og ligg 120 meter nord for Ponza. Øya er forholdsvis kupert og ikkje busett. Øya er eit naturreservat og har mellom anna firfisler som berre finst her, i tillegg til mus, kanin og skorpionar.

Bakgrunnsstoff 
 Satellittbilete av Gavi
 Luftfoto av Ponza og Gavi

Kjelde 

Øyar i Italia
Tennfjord Mannskor

Tennfjord Mannskor frå Tennfjord i Haram kommune på Sunnmøre blei starta 31. august 2004. Koret talde i mai 2007 over 40 aktive songarar. 

D.D.E. inviterte koret med seg som gjester på avsluttingskonserten på turnèen No går det så det suse i Oslo Spektrum 27. oktober 2007, og koret er med på albumet 15 år LIVE som blei lansert under avsluttingskonserten. Dei fekk utlevert platinaplate for medverkinga av Thomas Brøndbo på vegne av D.D.E. under Gylne Tider-konserten.

Motto: ~ Concentus, acroama et gaudium ~

Konsertar 
 11. mars 2006: Total Balalaika Show i samspel med Vatne Hornmusikklag
 14. mai 2006: Total Balalaika Show i samspel med Vatne Hornmusikklag
 7. oktober 2006: Konsert og show med Vassendgutane.
 8. september 2007: Konsert og show med D.D.E.
 27. oktober 2007: Gjester i D.D.E.-show i Oslo Spektrum
 1. mars 2008: Gylne tide Vol.1 i samspel med Vatne Hornmusikklag, Bjørn Johan Muri og Thomas Brøndbo
 21. mars 2009: VHLs jubileumskonsert i samspel med Vatne Hornmusikklag (VHL), Thomas Brøndbo og andre
 21. november 2009: Jubileumsshowet UTEN EN løs TRÅD med lokale solistar og forsterka husband
 20.november 2010: Førjulskonserten D.D.E. jul i Tennfjord no! saman med D.D.E.
 28. januar 2012: Konsert saman med Bjelleklang og Stettekoret
 20. april 2013: teknisk arrangør av og deltaker i minnekonsert for Ingolf Drabløs der overskotet i si heilheit gjekk til kreftsaka.
 18. oktober 20136: Total Balalaika Show i samspel med Langevåg Musikkorps, Parken kulturhus, Ålesund
 19. oktober 20136: Total Balalaika Show i samspel med Langevåg Musikkorps, Friheim, Langevåg

Utmerkelsar
01.03.2008: Platinaplate for deltaking på D.D.E.s  "15 år live".

Bakgrunnsstoff 
 https://www.facebook.com/tennfjord.mannskor

Norske kor
Haram kommune
Skipingar i 2004
Hamleband

Eit hamleband eller hammel-band ligg rundt åra i keipen for å halde ho på plass og å lette roinga.

Hamlebandet går oftast gjennom eit hol som er bora inn og ned gjennom keipen i framkant av keipsnevet. Då vert det liggande på innsida av keipen. 

Det vert kalla hamleband fordi åra vert pressa mot det når ein hamlar. Ved roing er det viktig at hamlebandet er passe langt. Det skal vere akkurat nok plass til å gjere ferdig åretaket. 

Hamleband har tradisjonelt oftast vorte laga av vidje eller skinn. Sidan ei vidje er elastisk, kan ho gjere roren lettare og jamnare. I dag vert det oftas brukt tog til hamleband. 

Vert hamleband brukt til ein tollepinne kan det gå gjennom ripa, eller gjennom eit auge på innsida av ripbordet.
Knuten på hamlebandet bør vere på innsida av keipen.

Kystkultur
Trebåtar
Tilbehøyr i båt
Palmarola

Palmarola er ei klippefull øy i Tyrrenhavet utanfor vestkysten av Italia. Ho er ikkje busett, men er den nest største av Dei pontinske øyane og ligg om lag 10 km vest for Ponza. Øya har eit areal på 1,36 km². 

Palmarola er ei øy full av bratte klipper med enkelte naturlege grooter og bukter. Det høgaste punktet på Palmarola er Monte Guarniere på 249 meter over havet. Øya er hovudsakleg eit naturreservat, men det er enkelste hamner der båtar kan legge til kai og fleire restaurantar som serverer turistar i sommarsesongen. 

Pave Silverius vart send i eksil og døydde på Palmarola i 537 etter usemje i kyrkja om forholdet til den bysantinske keisaren i Konstantinopel. Silverius, som seinare vart kanonisert som St. Silveriu, er vernehelgen for øya Ponza.

Bakgrunnsstoff 

 Satellittbilete av Palmarola
 Turistinformasjon

Kjelder 

Øyar i Italia
Håvard Flo

Håvard Flo () er ein norsk tidlegare fotballspelar og -trenar frå grenda Flo i Stryn. I tida 1996-2004 deltok han i 26 landskampar og skåra 7 mål. Flo vert særleg hugsa for Noregs mål i VM-kampen mot Skottland under verdsmeisterskapen 1998 i Frankrike.

Håvard Flo spelte 1987-90 på Stryn IL sitt lag i tredjedivisjon. Frå 1991 til -94 var han Sogndal-spelar på nivå 1 og 2 i det norske seriesystemet. Perioden 1994-96 spelte for den danske toppklubben AGF Aarhus. Der etter gjorde han teneste 1996-99 i tyske Werder Bremen og 1999-2001 i engelske Wolverhampton. I Wolverhampton vart Flo meste berre nytta som innbytar. Sommaren 2001 gjekk han tilbake til Sogndal IL, der han var aktiv til 2010. Han var Sogndal sin toppskårar i serien i fleire sesongar, med 12 seriemål i 2006, 15 i 2007 og 8 i 2008-sesongen, alle sesongane på nivå 2 i seriesystemet.

Håvard Flo er fetter til brørne Jostein og Tore André Flo.

Kjelder
eu-football

Norske fotballspelarar
Folk frå Stryn
Sogndal-spelarar
Wolverhampton-spelarar
Werder Bremen-spelarar
AGF-spelarar
Even Hovland

Even Hovland () er ein norsk fotballspelar frå Vadheim i Sogn som sidan april 2018 spelar på . Han er midtstoppar.

Hovland var aktiv i  frå 2006 til 2011, deretter i  frå 2012 til sommaren 2014. Han vart då overført til tyske , der han gjorde teneste i tre sesongar. Hausten 2017 var han tilbake i Sogndal. Tidleg i 2018-sesongen signerte han kontrakt med Rosenborg BK.

Hovland deltok i 28 landskampar for Noreg i tida 2012-19.

Fotnotar 

Norske fotballspelarar
Norske landslagsspelarar i fotball
Folk frå Høyanger
Sogndal-spelarar
Molde-spelarar
Rosenborg-spelarar
Rune Bolseth

Rune Bolseth () er ein norsk fotballspelar frå Sandane i Sogn og Fjordane. Bolseth spela på midtbana til Sogndal fotball frå 1999, gjekk så til Hønefoss, men spelar no for Sogndal igjen. Bolseth sine styrkar på fotballbana er god fotballforståing og teknikk samt sin evne til å styre spelet. Rune Bolseth har tidlegare vunne Fair-Play prisen i Tippeligaen. Han er student ved sidan av å spele Adeccoliga-fotball for Sogndal. Trass i at Bolseth berre er 28 år har han rukke å spele godt over 300 kampar for klubben sin fordelt på ni sesongar. 50 mål på 341 kampar er også eit ganske høgt tal for å vere ein midtbanespelar.

Karriere som spelar 

Norske fotballspelarar
Folk frå Gloppen
Ventotene

Ventotene er ei øy i Tyrrenhavet utanfor kysten av Campania i Italia. Ho høyrer til Dei pontinske øyane og har vulkansk opphav. I romartida vart ho kalla Pandataria og Pandateria. Ho er òg ein kommune i provinsen Latina. Øya er avlang og er 3 km lang og opp til 800 meter brei. Santo Stefano ligg 2 km mot aust og Ponza 40 km mot vest.

Kommunen med same namn har 633 innbyggjarar. Ho inkluderer òg øya Santo Stefano der det ligg eit gamalt, nedlagd fengsel.

Historie 
Øya er best kjend som stad der keisar Augustus forviste dottera si Julia den eldre til i år 2 f.Kr., på grunn av hennar omfattande utruskap. Her var ho i fem år. Keisar Tiberius forviste òg grandniesa Agrippina den eldre i år 29 der ho omkom, truleg av feilernæring, 18. oktober år 33. Etter Agrippina sin son Gaius (betre kjend som Caligula) vart keisar i år 37 reiste han til Pandataria for å hente leivningane hennar og førte dei tilbake til Roma. Agrippina si yngste dotter, Julia Livilla vart òg send i eksil til Pandateria. Ho vart deportert til øya etter ordre frå onkelen hennar, keisar Claudius, etter press frå kona hans Messalina i år 41. Ei stund seinare svalt ho i hel her og leivningane hennar vart truleg ført tilbake til Roma då syster hennar, Agrippina den yngre fekk innflyting som kona til keisaren. Claudia Octavia, den første kona til keisar Nero, vart forvist til Pandateria i år 62 og avretta etter ordre frå mannen hennar. 

Dette er òg øya der St. Flavia Domitillia vart forvist til. Ho har gjeve namn til katakombane i Roma er kalla opp etter og ho gøymde mange helgenar eller fann leivningane til dei som vart martyrdrepen. Ho var barnebarnet til keisar Vespasian og kan ha døydd her. 

Ein fangeleir vart oppretta her under Huset Bourbon og tatt i bruk igjen under Mussolini då opp til 700 motstandarar, inkluder 400 kommunistar, vart sett her mellom 1939 og 1943. Ein av dei var Altiero Spinelli, som skreiv ein tekst i dag kalla «Ventotenemanifestet», som la fram idéen om eit europeisk forbund etter krigen. 

Under den andre verdskrigen hadde øya ein tysk garnison på 114 mann som forsvarte ein viktig radarstasjon. Natt til 8. september 1943.

Kjelder 

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Ventotene» frå ,  den 2. november 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Satellittkart over Ventotene

Øyar i Italia
Byar i Lazio
Yoghurt

Yoghurt eller jogurt er eit mjølkeprodukt av høgpasteurisert mjølk som er syrna ved hjelp av bakteriekultur av Lactobacillus bulgaricus (også kalla Lactobacillus delbrueckii subspecies bulgaricus) og Streptococcus thermophilus. Namnet yoghurt kjem frå det tyrkiske ordet yoğurt eller yoġurt som tyder 'gjæra mjølk'. 

Yoghurt utan tilsetningar (naturell) vert brukt som ingrediens i ei lang rekkje matrettar, som dipp, raita, tzatziki, sausar og supper, og drikkar, som ayran, lassi og tsjal/sjubat. 

Yoghurtprodukt med tilsetningar av frukt, bær, sukker, vaniljearoma og andre ingrediensar blir vanlegvis laga for å etast som dei er. Yoghurt vert også seld i pakningar kombinert med kornblandingar og liknande som kan blandast til små, raske mellommåltid.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Mjølkeprodukt
Syrna mat
Tyrkiske ord og uttrykk
Zannone

Zannone er ei øy i Tyrrenhavet utanfor vestkysten av Italia og ein del av Dei pontinske øyane. Øya har eit areal på om lag 1 km² og ligg 10 km frå Ponza.

Ho er ein del av Circeo nasjonalpark på grunn av den vakre naturen og fleire sjeldne biom. Øya er ikkje busett, men Skogsvesenet har tilsyn med ho og har ein stasjon og har ein liten utdanningsutstilling på toppen av Monte Pellegrino, den høgaste punktet på øya. På øya ligg òg ruinane av eit benediktinarkloster for nonner frå 1200-talet. Det er ingen turistfasilitetar og det er ikkje lov med camping eller overnatting. Ein treng derimot ingen spesielle løyver for å vitje øya.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Zannone» frå ,  den 3. november 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Satellittbilete av Zannone
 Circeo nasjonalpark

Øyar i Italia
Sant'Antioco

Sant'Antioco er ei øy og ein kommune sørvest for Sardinia i provinsen Sud Sardegna i Italia. Ho har 11 730 innbyggjarar (2001). I antikken låg byen Sulci her, rekna som den andre byen på Sardinia i antikken.

Øya Sant'Antioco 
Sant'Antioco er den nest største øya i regionen Sardinia, etter sjølve Sardinia, med eit areal på 109 km². Ho er òg den fjerde største i Italia etter Sicilia, Sardinia og Elba, og den sjuande største i Middelhavet. Ho ligg 87 km frå Cagliari og er forbunde til fastlandet via ei bru. Øya er delt mellom dei to kommunane Sant'Antioco og Calasetta. Andre busetnadar er den litle turiststaden Maladroxia og Cussorgia, ein del av Calasetta.

Historie 
Øya Sant'Antioco var busett frå minst år 4000 f.Kr. (den såkalla San Michele-kulturen av Ozieri), som hovudsakleg baserte seg på fiske og jordbruk. Typiske graver (kalla domus de janas) og bautasteinar frå denne kulturen er funne. Øya har òg hatt nuraghesivilisasjonen. 

Byen Sant'Antioco vart funne på 700-talet fvt. av fønikarar som gav han namnet Solki. På 500-talet vart han ein kartagesisk koloni. Den puniske herredøme enda på 100-talet fvt. då Solki vart erobra av romarane, som bygde eit kunstig eid til fastlandet. Under borgarkrigen mellom Julius Cæsar ogPompeius støtta øya sistnemnde og vart hardt straffa for dette etter Cæsar sin siger. I romartida vart ho kalla Plumbaria etter blyførekomstane her. 

Namnet på den noverande byen kom frå St. Antiochus, som kristna området og vart martyrdrepen i år 125 e.Kr. Etter slutten av Vestromarriket vart det bygd festningsverk i Sant'Antioco av austromarane. Ho vart fleire gonger plyndra av sarasenarar frå tidleg på 700-talet og vart gradvis forlaten av innbyggjarane, som flykta til tryggare område. Til slutt var det stort sett berre pilegrimar som vita leivningane av St. Antiochus på øya. Ein ny busetnad vart oppretta rundt år 935 av ein lokal herre frå Cagliari, men busetnaden vart snart forlaten. Øya høyrte til Kongedømet Sardinia (oppretta i 1354) og kom seinare inn under erkebiskopen av Caligari i 1503, og i 1758 under den religiøse ordenen SS. Maurizio og Lazzaroø. På denne tida hadde byen 38 hus, 15 verkstader, 164 hytter og om lag 450 innbyggjarar. 

I januar-mai 1793 vart øya okkupert av franske troppar under admiral Laurent Jean François Truguet, og innbyggjarane slapp å betale skatt til kyrkja. Det siste åtaket frå nordafrikanske sjørøvarar skjedde i 1815 (same året som leivningane av vernehelgenen Antiochus vart ført tilbake til domkyrkja).

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Sant'Antioco» frå ,  den 3. november 2007.

Fotnotar 

Øyar i Italia
Sardinia
Kommunar i provinsen Sud Sardegna
Isola di San Pietro

San Pietro er ei øy sørvest for Sardinia i provinsen Carbonia Iglesias i Italia. Ho har eit areal på 51 km² og har om lag 6 600 innbyggjarar, der halvparten bur i byen Carloforte. Frå her er det ferjesamband til Portovesme på Sardinia og til Calasetta på naboøya Sant'Antioco.

Historie 
Øya er kjend heilt frå fønikisk tid, og det finst restar av nuragher på øya. Namnet på øya kjem frå ei segn som seier at St. Peter gjekk i land på øya i år 46 på veg til Roma. Fram til midten av 1700-talet var det berre få innbyggjarar på øya, men på denne tida vart ho kolonisert, hovudsakleg av familiar som utvandra frå Liguria, området omkring Genova, til øya Tabarka ved kysten av Tunisia. Øya vart stadig utsett frå sjørøvarane sine plyndringstokt og innbyggjarane flytta til andre stader. I 1736 grunnla dei derfor byen Carloforte på Isola di San Pietro, kalla opp etter kongen, Carlo Emanuele III, som hadde gjeve dei løyve til å busette seg på øya. Øybuarane snakkar framleis ein liguris, og ikkje ein sardisk dialekt. Hovudnæringa var fiske, særleg etter tunfisk, men denne fangsten er i dag lagt ned.

Natur 
Øya har bratte klipper mot vest og meir flate område mot aust. Det høgaste punktet er Gauardia di Mori, 211 moh. Plantelivet er prega av maquis, og øya er berre i liten grad oppdyrka. Det finst derimot enkelte vinmarker. Øya har eit rikt fugleliv, og på klippene ved Calo Fico ynglar den sjeldne eleonorafalken.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Isola di San Pietro» frå ,  den 3. november 2007.  
 

Øyar i Italia
Sardinia
Poale Sion

Poale Sion («Sion sine arbeidarar») var ein marxistisk og sionistisk jødisk organisasjon. Han vart grunnlagd i Russland i 1901 etter at organisasjonen Bund hadde teke avstand frå sionismen. 

Grupper av Poale Sion vart òg skipa i USA, Palestina, Polen, Austerrike, Canada, Storbritannia, Argentina, Romania og Bulgaria. 

Ideologien til Poale Sion vart formulert av Ber Borochov. I Palestina vart dei første kibbutzane danna av Poale Sion. Av medlemene i organisasjonen kan utanom Borochov nemnast David Ben Gurion, Yitzak Ben Zvi og Shlomo Kaplansky. 

I Russland vart Poale Sion forboden av bolsjevikane i 1920, til liks med andre «mensjevikiske» organisasjonar.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Poale Sion» frå , den 3. november 2007. 
 

Tidlegare politiske parti
Jødiske organisasjonar
Sosialistiske parti
Sionisme
Skipingar i 1901
Ujiji

Ujiji er den eldste byen i det vestlege Tanzania. Byen ligg om lag 10 km sør for Kigoma. Ujiji blei grunnlagd av arabiske folkeslag. Byen var eit viktig senter for slavehandelen. 

Ujiji er staden der oppdagarane Burton og Speke først kom til breidda av Tanganyikasjøen i 1858, og det var her Stanley fann Livingstone i 1871. Det er reist eit monument til minne om det legendariske møtet.

Galleri

Byar i Tanzania
Hashomer Hatzair

Hashomer Hatzair («Unge Garde») er ein internasjonal sosialistisk og sionistisk ungdomsorganisasjon med speidarpreg. 

Organisasjonen vart skipa i Polen i 1913-1914, men vart dominert av avdelinga i Wien. Eit hovudmål var å få jødar til å fare til Palestina og grunnleggje kibbutzar. I 1927 slo gruppa sine kibbutzar seg saman til paraplyorganisasjonen Kibbutz Artzi. 

I 1948 gjekk Hashomer Hatzair i Palestina saman med organisasjonen Achdut HaAvoda og skipa det sosialistiske venstrepartiet Mapam («Det sameinte arbeidarpartiet»). 

Medlemstalet til organisasjonen var på sitt høgste i 1939, med 70 000 medlemer, dei fleste i Polen. Under krigen vart Hashomer Hatzair ei motstandsrørsle mot den nazistiske okkupasjonsmakta og deira allierte. Mordechaj Anielewicz var leiar for oppstanden i Warszawa-ghettoen i 1943. 

I dag har Hashomer Hatzair om lag 14 000 medlemer i Israel, og ca 4 500 i andre land. I dei 85 kibbutzane i Kibbutz Artzi bur det om lag 35 000 menneske. 

Organisasjonen vil byggje Israel, arbeider for eit sosialistisk samfunn, og går inn for sekularisme.

Bakgrunnsstoff 

 Dibrot – dei ti boda til Hashomer Hatzair 
 Hashomer Hatzair Österreich
 Hashomer Hatzair Schweiz 
 Hashomer Hatzair i Israel  (tyskspråkleg framstilling)
 Hashomer Hatzair World Movement

Kjelde 
Den tyskspråklege wikipediaen.

Speidarar
Sionisme
Politiske ungdomsorganisasjonar
Jødiske organisasjonar
Jødisk historie
Skipingar i 1913
Ber Borochov

Dov Ber Borochov () var ein marxistisk sionist og ein av grunnleggjarane av den sionistiske arbeidarrørsla, men også av den jiddische filologia.

Han var fødd i det russiske imperiet (idag Ukraina), og slutta seg til Russlands Sosialdemokratiske Arbeidarparti, men vart ekskludert for dei sionistiske synspunkta sine. Etter det var han med å skipe Poale Sion, og arbeidde for dei i fleire land. Etter marsrevolusjonen i Russland vende han attende dit, for å leie Poale Sion (Poale Sion vart seinare kløyvd i ein høgre- og ein venstrefraksjon, som har utvikla seg til dei moderne israelske partia Avoda og Meretz). Borochov vart sjuk av lungebetennelse og døydde i desember 1917.

Borochov er rekna som ein av fedrane til den sosialistiske sionismen. Borochov var svært viktig i sionistrørsla. Han analyserte mellom anna jødane sin situasjon i Europa, og meinte dei ville bli tvinga til å emigrere til Palestina. Eit nøkkel-element i Borochov sin ideologi var at han meinte jødiske og arabiske arbeidarar hadde dei same klasseinteressene og kunne stå saman i klassekampen i Palestina, og meinte det måtte vere plass til både jødar og arabarar i landet, slik at dei kunne leve saman i fred.

Medan dei fleste sionistane såg negativt på jiddisch og ville erstatte det med hebraisk, var Borochov ein ihuga tilhengar av jiddisch, og skreiv mykje om kor viktig dette språket var. Han blir rekna som ein av grunnleggjarane av moderne jiddisch-studium.

Kjelder 
Den engelskspråklege wikipediaen.

Bakgrunnsstoff 
 Ber Borochov Internet Archive
 A brief history of Labor and Socialist Zionism 
 Poalei Tziyon
 The National Question and Class Struggle - Ber Borochov 1905 
 Poalei Tziyon - Our Platform -1906 Sets out the essential of Borochovian Marxist Zionism. 
 The Economic Development of the Jewish People - Ber Borochov 1916 
 Poalei Tziyon Peace Manifesto - 1917 
 Eretz Yisrael in our program and tactics, Ber Borochov, 1917

Askenasar
Sionistar
Ukrainske marxistar
Ukrainske jødar