alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Orderud-saka

Orderud-saka er vorte namnet på ein av dei meste omtalte drapssakene i Noreg.

Natt til pinseaftan 22. mai 1999 vart ekteparet Kristian Magnus og Marie Orderud og dotter deira Anne Orderud Paust skotne og drepne i kårbutstaden på garden Orderud i Sørum kommune. Følgjande personar vart sikta og dømde for medverknad til trippeldrapet:

 Per Kristian Orderud (som av Kristian og Marie Orderud),
 Veronica Orderud (Per si kone)
 Kristin Kirkemo (Veronica si syster) og
 Lars Grønnerød (Kristin sin tidlegare kjærast)

Det er ikkje kjent kven som faktisk utførte drapa, og ingen er difor dømd for dette.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Orderud-saka» frå ,  den 26. september 2018.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 NRK Brennpunkt 28.4 .2009 – Filmklipp
 NRK Brennpunkt 3.11 .2009 – Filmklipp
 Samskipnaden Per og Veronicas venner

Mord i Noreg
Hendingar i 1999
Maskinomsette artiklar som treng gjennomgang
Olav Rytter

Olav Rytter  () var ein norsk journalist og omsetjar. Han er mest kjend som medarbeidar ved  den norske avdelinga i BBC under andre verdskrigen.

Bakgrunn 

Rytter var fødd iKristiansund som son av lyrikaren og omsetjaren Henrik Rytter og Maren Ovidia Olsen.

Han var gift med Dagny Jørgine Sausjord frå 1928 til 1945 og med Hanne Bull (fødd Stang) frå 1948. Gjennom den andre kona var han svigerson av Emil Stang d.y.

Rytter vart utdanna filolog ved Universitetet i Oslo. Han studerte også ved Karlsuniversitetet i Praha, og spesialiserte seg på slaviske og indo-ariske språk. Han var lektor i norsk i Praha og Warszawa frå 1928 til 1935.  I 1936 vart han tilsett som redaktør i den nystarta nynorske avisa Norsk Tidend.

Andre verdskrigen 
Ved krigsutbrotet 9. april 1940 arbeidde Rytter  i nyhendeavdelinga i NRK. Han følgde regjeringa til Hamar, Elverum og Nybergsund. Han kom seg over til London via Stockholm og var på plass i BBC med norske sendingar frå 18. april 1940. Rytter vart verande ved BBC under heile krigen. Han deltok i frigjeringa av Finnmark i 1944 i operasjon Crofter, som sivil militær kaptein og tolk. Etter kapitulasjonen vart han i dåverande kronprins Olavs følgje tilbake til Noreg og var på plass i NRK med sin første reportasje av heimturen den 14. mai 1945.

Rytter skreiv boka Frå Nybergsund til Honnørbrygga i 1946. Boka inneheld enkelte reportasjar og intervju han gjorde som krigskorrespondent og progamsekretær ved BBC under krigen.

Etter krigen 
I perioden 1948 til 1953 var han sjef for dei Dei sameinte nasjonane sitt informasjonskontor i Praha. Han omsette fleire bøker frå indiske og slaviske språk, og fekk i 1975 Norsk kulturråd sin omsetjarpris.

Prisar og utmerkingar 
I 1975 fekk han Norsk kulturråd sin omsetjarpris. Rytter vart før andre verdskrigen utnemnd til riddar av Den kvite løveordenenen, og vart i 1947 forfremja til offiser for innsatsen for Tsjekkoslovakia under verdskrigen. Han var òg innehavar av Deltakarmedaljen, Haakon VIIs 70 års medalje, Kong Christian X fridomsmedalje og Medaljen for siger over Tyskland.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Olav Rytter» frå ,  den 26. september 2018.

Bakgrunnsstoff

NRK-journalistar
Folk frå Kristiansund
Norske journalistar under andre verdskrigen
8 av J.J. Cale

#8 er det åttande studioalbumet til J.J. Cale, gjeve ut i 1983. Som på dei to føregåande albuma, var fleire av songane skrivne og spelt inn i lag med kona Christine Lakeland. Blant gjesteartistane på plata finn ein visesongaren Richard Thompson.

Innhald

Medverkande
 J.J. Cale – vokal, gitar, trommer, arrangør, piano, bass
 Steve Ripley – gitar, lydteknikar
 Richard Thompson – gitar
 Ray Edenton – gitar
 Weldon Myrick,  – gitar (steel)
 Bob Moore – bass
 Jim Karstein– trommer
 Tim Drummond – trommer
 Karl Himmel – trommer
 Buddy Harman – trommer
 Jim Keltner  - trommer
 Glen D. Hardin – klaverinstrument, trommer
 Christine Lakeland – vokal, klaverinstrument
 Tony Migliore – piano
 Spooner Oldham – klaverinstrument

Teknisk
 Joe Mills – lydteknikar
 Paul Brown – lydteknikar, miksing
 Chad Hailey – lydteknikar, miksing
 Richard Horton – lydteknikar, miksing
 Vigon Nahas Vigon – design, kunstnarisk leiar
 Eddy Schreyer – mastering

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «8 (J. J. Cale album)» frå ,  den 26. september 2018. 
 oppgav desse kjeldene:

Musikkalbum frå 1983
J.J. Cale-album
Mercury Records-album
Album produserte av Audie Ashworth
Ray Edenton

Ray Quarles Edenton () er ein USA-amerikansk gitarist og countrystudiomusikar.

Edenton var fødd i Mineral i Virginia. Han vert rekna som ein av dei mest aktive studiomusikarane i Nashville og har spelt på meir enn 12 000 innspelingar som medlem av The Nashville A-Team. Den første innspelinga hans var for den amerikanske countryartisten Red Kirk sin versjon av «Lovesick Blues» for Mercury Records i 1949, men den første store hitten han spelte på var Webb Pierce sin «There Stands the Glass frå 1953. Edenton spelte på 26 av dei 27 countryhittane Pierce fekk, og andre kjende innspelingar som Everly Brothers sine «Bye Bye Love» og «Wake Up Little Susie», Marty Robbins sin «Singing the Blues» og Roger Miller sin «King of the Road».

Andre artistar Edenton spelte med var mellom andre Julie Andrews, Beach Boys, Gary Burton, Sammy Davis jr., Henry Mancini, Reba McEntire, Elvis Presley, Leon Russell og Neil Young.

Edenton pensjonerte seg i 1991.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ray Edenton» frå ,  den 26. september 2018. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Ray Edenton  på Country Music Hall of Fame and Museum
 

Musikarar frå Nashville
USA-amerikanske countrygitaristar
USA-amerikanske gitaristar
USA-amerikanske studiomusikarar
Folk frå Louisa County i Virginia
Henrik Rytter

Henrik Grytnes Rytter () var ein norsk lyrikar, dramatiker og omsetjar. Han er særleg kjend for sitt omfattande arbeid med å omsetja 23 av William Shakespeare sine verk til nynorsk, og for gjendiktinga av Peer Gynt i 1949.

Liv
Rytter var av bondeslekt, og son av ein lærer. 
Han var fødd i Roan og oppvaksen i Haram.
Han tok middelskoleeksamen i Volda, var huslærer i Dovre og tok eksamen på Volda lærarskule i 1899. Han var lærer fleire stadar, frå 1908 ved Møre Folkehøgskule. Han dreiv ein eigen folkehøgskole på Gimnes frå 1913, men måtte gje opp etter tre år. Etter detta gav han opp læraryrket og flytta til Oslo-området, der han busette seg på Hvaler og seinare på Geilo. Han «starta som 40-åring på ein ny karriereveg. No ville han vere litterat på heiltid.»
Her var han konsulent ved Det Norske Teatret, litteraturkritikar i Den 17de Mai og redaktør av Norsk Ungdom eit kort bel og av Ung-Norig 1924-26. Han sat fengsla på Bredtveit under krigen.

Rytter debuterte i 1907 med stykket Dømde, og følgde opp med Bråhamaren (1917), Herman Ravn (1924), Våren (1926), Elva (1937) og Prestegarden og øya (1941). Alle skodespela vart oppførte på Det Norske Teatret. Diktsamlingane hans var  Båra (1919), Øya (1920), trilogien Jordsonen (1925) – Skålane (1926) – Vokune (1927), Eros (1928) og Likevel -! (1950).

I tillegg til Shakespeare og Ibsen (både Peer Gynt og Kongsemnerne) omsette han mellom anna Den guddommelege komedie til nynorsk og Dekameronen til bokmål (i fire illustrerte band)  Rytter skreiv òg høyrespela Dei bortkomne (produsert 1940) og Trollelgen (etter Mikkjel Fønhus, produsert 1940).

Han var far til Olav Rytter.

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Henrik Rytter» frå ,  den 26. september 2018.

Bakgrunnsstoff 

 Henrik Rytter i Norsk Omsetjarleksikon

 Publikasjonar av Henrik Rytter i BIBSYS
 Henrik Rytter i Norsk biografisk leksikon

Norske dramatikarar
Norske lyrikarar
Norske motstandsfolk
Norske omsetjarar
Folk frå Haram
Folk frå Roan
Travel-Log

Travel-Log er det niande studioalbumet til J.J. Cale. Det kom ut i 1990 og var det første albumet hans på sju år. Med seg i studio hadde Cale mellom andre James Burton på gitar og Hoyt Axton på korvokal, i tillegg til kona Christine Lakeland.

Innhald

Medverkande

 J.J. Cale - gitar, bass, vokal
 Hoyt Axton - korvokal
 James Burton - gitar
 Doug Belli - bass
 Tim Drummond - bass
 Jim Karstein - perkusjon, trommer
 Jay Mitthauer - trommer
 Jim Keltner - orgel, perkusjon, trommer
 Christine Lakeland - orgel, gitar, korvokal
 Spooner Oldham - klaverinstrument

Salslister

Vekeslister

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Travel-Log» frå ,  den 26. september 2018. 
 oppgav desse kjeldene:

J.J. Cale-album
Musikkalbum frå 1990
Svovelpredikant

Svovelpredikant er eit folkeleg omgrep på ein kristen predikant som freistar å skremma forsamlinga til omvending og frelsa ved å truga med evig tortur i helvete. Omgrepet oppstod fordi predikantane la særleg stor vekt på at helvete var ein stad fullt av eld, svovel og lava. Fenomenet svovelpredikantar har vore utbreidd over heile landet, men med hovudtyngd i sør og sørvest. Svovelpreiker var monaleg meir vanleg for 100 år sidan og attende til reformasjonen enn i dag. Den norske kyrkja tek i dag avstand frå denne typen forkynning, men svovelpreiker kan stadig høyrast i mange frikyrkjer.

Svovelpredikantar har vore utbreidd òg utanfor Noreg, lenge før sjølve omgrepet oppstod. Å truga med elden i helvete og pinsler vart for alvor vanleg på 1300-talet, mellom anna inspirert av Dantes inferno i Den guddommelege komedie av Dante Alighieri.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Svovelpredikant» frå ,  den 26. september 2018.  
 
Kristen utøving
Skjellsord
Number 10 av J.J. Cale

Number 10 er det tiande studioalbumet til J.J. Cale, gjeve ut i 1992.
Cale hadde med seg fleire av musikarane som brukte å spele på innspelingane hans, som bassisten Tim Drummond og klaverspelaren Spooner Oldham, i tillegg til kona Christine Lakeland.

Innhald

Medverkande

 J.J. Cale: vokal, gitar
 Bill Boatman: fele
 Spooner Oldham: orgel
 Christine Lakeland: synthesizer
 Tim Drummond: bass
 Nick Rather: bass
 Jimmy Karstein: perkusjon

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Number 10 (J. J. Cale album)» frå ,  den 26. september 2018. 
 oppgav desse kjeldene:

J.J. Cale-album
Musikkalbum frå 1992
Closer to You av J.J. Cale

Closer to You er det ellevte studioalbumet til J.J. Cale, gjeve ut i 1994. Det vart publisert på det sjølvstendige franske selskapet Delabel og distribuert av Virgin Records.

Med på albumet var den faste bassisten til Cale, Tim Drummond og kona hans, Christine Lakeland.

Innhald

Medverkande

 J.J. Cale: vokal, gitar, synthesizer
 James Cruce: trommer
 Tim Drummond: bass
 Jim Karstein: trommer, perkusjon
 Christine Lakeland: gitar, korvokal
 Bill Payne: klaverinstrument
 Don Preston: gitar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Closer to You (J. J. Cale album)» frå ,  den 26. september 2018. 
 oppgav desse kjeldene:

Musikkalbum frå 1994
J.J. Cale-album
Guitar Man av J.J. Cale

Guitar Man er det tolvte studioalbumet til J.J. Cale, gjeve ut i 1996. Cale spelte dei fleste instrumenta sjølv på albumet, men får hjelp av kona, Christine Lakeland, på somme songar.

Innhald

Medverkande

 J.J. Cale : vokal, gitar
 Christine Lakeland: gitar, vokal på «Death In The Wilderness»
 James Cruce: trommer på «Death In The Wilderness»

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Guitar Man (J. J. Cale album)» frå ,  den 26. september 2018. 
 oppgav desse kjeldene:

Musikkalbum frå 1996
J.J. Cale-album
To Tulsa and Back

To Tulsa and Back er det trettande studioalbumet til J.J. Cale, gjeve ut i 2004. Albumet var det første han gav ut på åtte år. 

Songen «These Blues» vart nytta i ein episode av Dog the Bounty Hunter.

Innhald

Medverkande
 J.J. Cale: vokal, gitar, synthesizer, banjo, alle andre instrument
 Shelby Eicher: fele, mandolin
 Christine Lakeland: gitar
 Don White: gitar
 Bill Raffensperger: bass
 Gary Gilmore: bass
 Walt Richmond: klaverinstrument
 Rocky Frisco: klaverinstrument
 Jim Karstein: trommer
 Jimmy Markham : munnspel

Teknisk
 Mike Test: produsent
 Charles Johnson: lydteknikar
 David Teegarden: produsent, lydteknikar
 Dana Brown: lydteknikar
 David Chapman: lydteknikar
 Greg Calbi: mastering
 Stéphane Sednaoui: fotografi
 Éric Pillault: grafisk design
 Mike Kappus: leiande produsent
 Bas Hartong: leiande produsent

Salslister

Vekeslister

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «To Tulsa and Back» frå ,  den 26. september 2018. 
 oppgav desse kjeldene:

Musikkalbum frå 2004
J.J. Cale-album
Rewind: The Unreleased Recordings

Rewind: The Unreleased Recordings er eit musikkalbum av J.J. Cale. Det kom ut den 2. oktober 2007 og inneheld ei rekkje songar spelte inn mellom 1971 og 1983, som Cale ikkje hadde gjeve ut før.

Innhald

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Rewind: The Unreleased Recordings» frå ,  den 26. september 2018. 
 oppgav desse kjeldene:

Musikkalbum frå 2007
J.J. Cale-album
Album produserte av Audie Ashworth
Roll On av J.J. Cale

Roll On er det 14. og siste studioalbumet til J.J. Cale, gjeve ut den 24. februar 2009 på Rounder Records.  Alle songane var skrivne av Cale, mellom anna «Roll On», som var eit samarbeid med Eric Clapton. Somme spor vart spelte inn under ei innspeling i studioet til David Teegarden nord for Tulsa i Oklahoma i 2003. Cale døydde i 2013.

Innhald

Personnel 

 David Teegarden - trommer (1)
 Christine Lakeland akustisk gitar (1, 9, 10, 11)
 David Chapman - bass (1)
 Jim Karstein - trommer (9, 10)
 Walt Richmond - piano (9, 10)
 Bill Raffensperger - bass (9, 10)
 Rocky Frisco - klaverinstrument (10)
 Shelby Eicher - mandolin (10)
 Jim Markham - munnspel (10)
 Don White - gitar (10)
 Jim Keltner - trommer (11)
 Mark Leonard - bass (11)
 Glen Dee - piano (11)
 Eric Clapton - gitar (11)
 Steve Ripley - akustisk gitar (11)
 John «Juke» Logan - munnspel (11)
 J.J. Cale - vokal og alle andre instrument

Production
Mike Test - lydteknikar
 Mike Kappus - leiande produsent
 David Teegarden - lydteknikar
David Chapman - lydteknikar
Dana Brown - lydteknikar
Ed Barton - lydteknikar
Chad Hailey - forsking
Greg Calbi - mastering
J.J. Cale - produsent

Salslister

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Roll On (J. J. Cale album)» frå ,  den 26. september 2018. 
 oppgav desse kjeldene:

Musikkalbum frå 2009
J.J. Cale-album
Rounder Records-album
Nye Vegar

Nye Veier AS/Nye Vegar AS, er eit norsk statsaksjeselskap stifta 4. mai 2015. Selskapet overtok frå 1. januar 2016 ansvaret for utbygging og drift av visse motorvegar frå Statens vegvesen. Selskapet er etablert som ein byggherreorganisasjon og skal i første omgang ha ansvar for å byggja ut Europaveg 39 mellom Kristiansand og Ålgård, Europaveg 18 og Europaveg 6 i Trøndelag og Mjøsregionen.

Samferdsledepartementet forvaltar eigarinteressene til staten, og samferdsleministeren er generalforsamlinga til selskapet.

Styreleiar er Rolf G. Roverud og øvrige styremedlemmar er Dag Morten Dalen, Eli Giske, Siri B. Hatlen og Harald V. Nikolaisen. Hovudkontoret er lagt til Kristiansand.

Skriveform 
Kort tid etter lanseringa av Nye Veier vart namnevalet kritisert frå Noregs Mållag, sidan skriveforma vei er bokmål/riksmål, medan «veg» er tillate både på bokmål og nynorsk. For å stagga denne kritikken har følgjeleg det offisielle namnet fått eit tillegg i Nye Vegar, som er nynorsk for Nye Veier.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Nye Vegar» frå ,  den 26. september 2018.  

 Referansar

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell nettstad
 Årsrapport 2017  (PDF)
Skipingar i 2015
Norske statlege føretak
Norske transportselskap
Oddbjørn Hågård

Oddbjørn Hågård () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Ørland i Sør-Trøndelag som representerte Senterpartiet på Stortinget 1985-89.

Hågård gjekk handelsskule, landbruksskule og tok artiumkurs før han studerte til sivilagronom ved Norges Landbrukshøgskule i åra fram til 1966. Etter å ha vore lærar i to år, fekk han i 1968 stillinga som heradsagronom i Åfjord. Fire år seinare, 1972, hadde han same stillinga i Røros. Sidan var han husdyrkonsulent i kommunane Ørland og Bjugn 1974-80 og deretter heradsagronom i Ørland 1980-94, permittert den tida han var stortingsrepresentant. Hågård var frå 1970-åra brukar av garden Vestgård i Ørland.

Hågård engasjerte seg politisk for Senterpartiet og vart vald til kommunestyremedlem i Åfjord i 1971. Ved det neste kommunevalet stilte han til val i Ørland. Her vart han vald til ordførar, eit ombod han hadde åtte år 1976-83. Etter å ha hatt varamannsplass til Stortinget i fire år, vart Hågard vald til å representere Sør-Trøndelag og Senterpartiet perioden 1985–89. Han hadde sete i Landbrukskomitéen.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1985-1989
Norske gardbrukarar
Folk frå Ørland
Jakob Lund

Jakob Lund () var ein norsk prest og diktar, fødd i Snåsa.

Lund vart cand.theol. 1714 og fekk same året kapellan-stilling i Bjørnør i Sør-Trøndelag. Frå 1729 til han døydde var han sokneprest i Aukra, sidan også prost i Romsdal. Han vert hugsa for å ha skrive bryllaupsdikt på romsdalsmål.

To lange bryllaupsdikt er presentert i årgangane 1929 og 1935 av Syn og Segn.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957

Norske prestar
Folk frå Snåsa
Asgeir Brekke

Asgeir Brekke () er ein norsk professor emeritus i fysikk. Han høyrer til ved UiT Noregs arktiske universitet og har i tillegg vore professor II ved Universitetssenteret på Svalbard (UNIS).

Biografi

Brekke er utdanna ved Universitetet i Oslo. Han byrja karriera si i nord på Svalbard i 1966, der han studerte nordljoset. Han var med i oppbygginga av EISCAT frå 70-talet og var med i utviklinga av organisasjonen i mange år.

I tillegg til forsking på ionosfæren har han skrive fleire populærvitskaplege artiklar og bøker om nordljoset.

Bibliografi
Bentdal, Gunnar; Aksnes, Kaare; Brekke, Asgeir; Solheim, Jan-Erik; Nordli, Øyvind; Pettersen, Bjørn Ragnvald. En himmelrommets fyrvokter. 2012 ISBN 9788230319864.s 129 - 141.
Nilssen, A.C.; Ørbæk, J.B.; Brekke, Asgeir. Arctic lights. 2006 ISBN 82-7142-045-3.s 41 - 46.
Brekke, Asgeir. Physics of the Upper Polar Atmosphere. 2003 ISBN 4-87256-304-2.
Lien, Jan; Løvhøiden, Gunnar; Lillestøl, Egil; Brekke, Asgeir. Generell fysikk for universiteter og høgskoler. Universitetsforlaget 2001.s 343 - 344.
Bakke, Dagfinn; Brekke, Asgeir. Nordlys. Det Norske Samlaget 2000 ISBN 82-521-5691-6.
Brekke, Asgeir. Physics of the Polar Upper Atmosphere. 1997.

Kjelder

Fødselsdato og -stad er henta frå  sin artikkel Asgeir Brekke

Bakgrunnsstoff
Profilen til Brekke på CRISTin.

Professorar ved UiT Noregs arktiske universitet
Folk frå Lesja
Kinesisk elvedelfin

Kinesisk elvedelfin (Lipotes vexillifer) eller baiji er ein elvedelfinart frå Yangtze i Kina. Han er rekna som kritisk truga eller utrydda.

Elvedelfinar
Chang Jiang
Pattedyr i Kina
Leopard 2

Leopard 2 er ei tysk stridsvogn med 120 mm kanon, produsert av Krauss-Maffei Wegmann (KMW) i München og Maschinenbau Kiel (MAK) i Kiel i Tyskland. Ho er etterfølgjaren til Leopard 1.

I Noreg
 Leopard 2A4
Det norske kavaleriet opererte i 2005 52 Leopard 2A4 kjøpt inn brukt frå Nederland.  Dei norske vognene er utstyrte med maskingeværet FN MAG som sekundervæpning. Vogna vart produsert mellom 1985 og 1992, med forbetringar på eldleiiing og brannslokking. Eit betre pansra tårn med titan- og wolfram-legeringar kom òg på denne modellen, som vart teken i utstrekt bruk. Det er denne vogna som Noreg nyttar framleis. Prosjektoffiser for stridsvognsanskaffelsen ved Hærens våpenskole i Norge, Christoffer Westermoen, har sagt at Leopard-2A4 er underlegen den aktuelle russiske T-72B3 i rekkevidde, eldkraft, sensorar og vern.

Andre modellar
 Leopard 2A5
 Med vektsparande holt panser for å verka mot hólladning, betre siktemiddel og større utval ammunisjon for kanonen. Har ein 120 mm L44 glattbora kanon produsert av Rheinmetall GmbH.
 Leopard 2A6
 Ny 120 mm L55 glattbora kanon produsert av Rheinmetall GmbH.
 Leopard 2A7 og 2A7+
 Er godkjende av Bundeswehr med betre panser, men framleis under testing.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Leopard 2» frå , den 25. september 2018.  
 
 oppgav desse kjeldene:
 Armorsite
 Army-Guide.com
 Foss, Christopher; Jane's AFV Recognition Handbook, Jane's, ISBN 0-7106-1043-2
 Soldf.com – om Stridvagn 122

Referansar 

Stridsvogner
Den norske hæren
Anne Kure

Anne Kure () var ein norsk hotelldirektør som åtte Anne Kures hotell i Voksenkollveien 20 i Oslo.

Bakgrunn
Kure var fødd i Rygge i Østfold. Etter å ha arva nokre hundre korner reiste ho til Stockholm, der ho lærte massasje og sjukegymnastikk. Ho prøvde å driva med dette i Moss, utan å lukkast. 

Ho byrja i arbeid ved hotellet til venninna Sidsel Aanrud på Egertorget i Kristiania. Etter at Aanrud gifta seg overtok ho som styrar, og i 1886 opna ho òg eige hotell i leigde lokale på hjørnet av Karl Johans gate og Kirkegaten.

Anne Kures hotell

Saman med professor Bredo Morgenstierne kjøpte Kure ein eigedom på 65 mål i Voksenkollveien for 400 kroner per mål. Der bygde ho sitt store hotell som opna i 1899.

Anne Kure var òg aktiv som medlem i Norsk Hotelforening (seinare Norsk Hotell- og Restaurantforbund, no  Reiselivsbedriftenes Landsforening), og var ein pådrivar for betre opplæring av hotellfolk.

Som mange andre gav òg Anne Kure eit bidrag til det som vart Roald Amundsen sin sørpolekspedisjon. Ho gav 500 kroner.

Edvard Munch skreiv i eit udatert brev mellom anna:

«Det er nok et deiligt sted
Anne Kure – Du kan få spise
der ved småbord så Du ikke
behøver at sidde med mange.»

Kure døydde ugift i 1914 i Kristiania. Då ho døydde vart hotelldrifta overteken av andre medlemmar av Kure-familien, først av niesa Marthe Kure og deretter, rundt tjue år seinare, av Sofie og Petra Kure. I 1927 blei ein sti i nærleiken kalla Anne Kures sti.

Hotellet brann ned til grunnen natt til 3. mai 1941 medan tyske soldatar budde der. Ifølgje Aftenposten omkom to personar i brannen: pastor Thomas Maroni og ein tyskar. Dessutan vart ein norsk hushjelp såra og lagt inn på sjukehus. Hotellet vart aldri bygd opp igjen. Restar av grunnmuren står der enno.

Sjå òg 
 Voksenkoll-ulukka som fann stad like ved 18. desember 1945

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Anne Kure» frå ,  den 3. oktober 2018.  
 

Folk frå Rygge
Norske hotelleigarar
Harald Damsleth

Harald Damsleth () var ein norsk teiknar, illustratør og reklamemann. Han var ein av dei fremste reklameteiknarane i Noreg i 1930-åra, og var mest kjend for plakatar og bokomslag. Damsleth vart særleg kjent som frimerketeiknar, emblemdesignar og som plakatkunstnar for Nasjonal Samling (NS) før og under andre verdskrigen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Harald Damsleth» frå ,  den 28. september 2018.

Bakgrunnsstoff

 Fyldig biografi og oversyn over Damsleths illustrasjonsarbeid
 Døme på Damsleths plakatkunst
 Biografi på italiensk med høyoppløste biletdøme
 Bokomslag for N.W. Damm & Søn 
 Litteratur 

 Økland, Einar: Damsleth. Han teikna for Norge, Bergen: Vigmostad & Bjørke, 2008. ISBN 97-882-4190-4172
 Veiteberg, Jorunn og Økland, Einar: Reklamebildet, Det Norske Samlaget 1986 ISBN 82-574-0549-3

Medlemmar av Nasjonal Samling
Nordmenn frå andre verdskrigen
Norske illustratørar
Norske teiknarar
Gravlagde på Vestre gravlund
Folk frå Bremen
Folk frå Fredrikstad
Jerome Kern

Jerome Kern () var ein amerikansk komponist. Han vann Oscar for beste song to gonger, for songane «The Way You Look Tonight» og «The Last Time I Saw Paris». Kern komponerte òg mellom anna «Smoke Gets in Your Eyes», «All the Things You Are», «Bill» og «The Crickets Are Calling» frå musikalen Leave It to Jane. Han vart innlemma i Songwriters Hall of Fame i 1970.

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Jerome Kern» frå ,  den 27. september 2018.  
 

USA-amerikanske låtskrivarar
Musikalkomponistar
Oscarvinnande songar
Folk frå New York City