alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Femtiøring

Femtiøring eller femtiøre er ein mynt som vart utmynta i Noreg frå 1874 til 2012. 

Mynten har på adversen hatt eit portrett av den regjerande monarken, ei riksløve, eller fire kongemonogram mot kvarandre. Under andre verdskrigen hadde mynten på adversen det norske riksvåpenet utan krone, omgjeve av olavsmerket og med teksten «NORGE». 

På reversen hadde mynten dei to fyrste åra teksten «50 øre/15 sk» og eit riksvåpen, sidan «50 øre» i ulike variantar kombiert med riksvåpen eller kongekrone, før mynten frå 1958 til 1973 hadde biletet av ein buhund og teksten «50 øre-Norge». Frå 1996 hadde reversen hatt bilete av eit fabeldyr frå portalen på Urnes stavkyrkje, og til høgre for motivet teksten «50 ØRE, NOREG» og pregeåret i omskrift. 50-øringen frå 1996 var den fyrste norske mynten med nynorsk tekst. 

Frå 1924 til 1951 vart koparnikkel- og nikkelmessing-mynten prega som særskiljemynt med hol midt i mynten. Då dei byrja å prege myntar med hol, vart eldre skiljemyntar i koparnikkel, prega mellom 1920 og 1923, gjennomhola i ettertid. 

50-øringen slutta å vere tvunge betalingsmiddel 1. mai 2012 av di han i praksis ikkje lenger sirkulerte som ein ordinær betalingsmynt. Kontant oppgjer vil no avrundast til næraste heile krone.

Kjelder
Norges mynter 1814-1995 ISBN 82-7319-127-3
Referansar

Bakgrunnsstoff
 50 øre Harald V 
 50-øre Haakon VII
 Norges Bank - 50-øringen fjernes 1. mai 2012 

Historisk mynt
Norske myntar
Skipingar i 1874
Nedleggingar i 2012
Lovdata

Lovdata er ein allmennyttig stiftelse som har som formål å opprette, vedlikehalde og drive system for rettsleg informasjon. Drifta skal vere sjølvfinansierande. Lovdata blei skipa i 1981 av Justisdepartementet og Det juridiske fakultet ved Universitetet i Oslo. På Lovdata sin nettstad ligg viktige og sentrale rettskjelder gratis tilgjengelege. Informasjonen omfattar gjeldande lover og forskrifter – med tillegg av nye avgjerder frå Høgsterett, lagmannsrettane og samandrag på norsk av dommar frå Menneskerettsdomstolen i Strasbourg. 

Lovdata har ein sentral rolle i forvaltinga av regelverket, mellom anna ved å produsere og gje ut Norsk Lovtidend etter oppdrag frå Justisdepartementet. Den offisielle kunngjeringa av lover og forskrifter i Norsk Lovtidend foregår løpande på Lovdatas nettstad. I tillegg vedlikeheld Lovdata konsoliderte versjonar av alle lover og forskrifter, det vil seie versjonar der endringane er innarbeidde i hovudversjonen av lova/forskrifta.

Lovdata tilbyr vidare eit betalingssystem for advokatar og juristar med høve til avansert søking og framfinning, spesielt tilpassa profesjonelle brukarar. Dette systemet er webbasert og omfattar regelverk, rettsavgjerder, fråsegner, vedtak, førearbeid til lovene og juridisk litteratur i tillegg til EØS/EU-rettskjelder. Lovdata arrangerer kurs i bruk av betalsystemet – både i Oslo og i fleire andre byar i Noreg.

Lovdata gir ut tidsskrifta Lov&Data og EuroRett. Lov&Data inneheld i hovudsak rettsinformatiske nyhende frå dei nordiske landa og har også referat av nye rettsavgjerder innanfor rettsinformatikk. EuroRett gir eit bilde av kva som skjer innanfor EU-retten. Viktige avgjerder frå EU-domstolen og EFTA-domstolen blir refererte, saman med norske rettsavgjerder med tilknyting til EØS.

Odd Storm-Paulsen overtok den 1. september 2010 som ny administrerande direktør etter Trygve Harvold, som hadde sete i stillinga sidan starten i 1981. Harvold er no spesialrådgjevar i Lovdata.

Bakgrunnsstoff 
Offisiell nettstad

Kjelder  
Denne artikkelen bygger på «Lovdata» frå , den 19. november 2010.

Fotnotar 

Norsk rett
Skipingar i 1981
Koparnikkel

Koparnikkel eller kupronikkel er ei gruppe legeringar av kopar og nikkel, eventuelt også tilsett små mengder andre metall, som mangan. Legeringa er sterkare enn reint kopar, og mindre utsett for oksidering. Flytande kopar og nikkel blandar seg lett, og legeringa kan ha ulike tilhøve mellom dei to metalla.

Legeringa med rundt 30 % nikkel blir mykje nytta til å laga røyr til bruk i kjemisk industri.
Koparnikkel blir også mykje brukt i marin samanheng, ettersom det har god motstand mot korrosjon frå sjøvatn og vekst frå havorganismar.

Ei legering med 75 % kopar og 25 % nikkel vert ofte brukt som myntmetall i myntar som skal ha sølvfarge. Det vart først teke i bruk til dette føremålet i Belgia i 1860. I Noreg har koparnikkel frå 1921 vore brukt til produksjon av mynt frå 10 øre og oppover.

Kjelder

Myntproduksjon
Koparlegeringar
Nikkellegeringar
Knut Kaasen

Knut Kaasen () er ein norsk jurist som er professor i jus ved Universitetet i Oslo. 

Kaasen er fødd i Harstad. Han vart cand.jur. ved Universitetet i Oslo i 1977. Frå 1979 til 1981 arbeidde han som dommarfullmektig i Arendal. Han arbeidde ved Universitetet i Oslo frå 1981 til 1984 og vart dr.juris i 1984 på ei avhandling om dei standardiserte petroleumskontraktene. Han var deretter advokat i Norsk Hydro i fire år fram til 1988. I 1989 vende han tilbake til Universitetet, og har sidan då vore professor ved Nordisk institutt for sjørett, avdeling for petroleums- og energirett.

Mellom 2001 og 2003 var han dekan ved det juridiske fakultetet. 

Knut Kaasen har vore konstituert dommar i Høgsterett i to periodar mellom 2005 og 2008.

Han er no styreleiar i Lovdata.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
	
Hjemmeside ved UiO

Norske jusprofessorar
Professorar ved Universitetet i Oslo
Norske sakprosaforfattarar
Konstituerte dommarar i Noregs Høgsterett
Folk frå Harstad
Nikkelmessing

Nikkelmessing er ei legering av kopar tilsett sink og nikkel. Legeringa er brukt som myntmetall for å gje mynt med gyllen farge.

I engelsk three pence-mynt er det brukt ei legering av  79 % kopar, 20 % sink  og 1 % nikkel.  Denne legeringa vart også brukt i myntane som den norske Londonregjeringa utmynta i 1942, i valørane 10-, 25- og 50 øre. 

I dag vert nikkelmessing brukt i den ytre, gylne ringen på ein euro-mynten.

Legeringar
Kokakoar


Kokakoar er ein liten biologisk familie av sporvefuglar, Callaeidae, òg namngjeve Callaeatidae. Familien er endemisk til New Zealand. Det finst berre tre nolevande artar i familien, ein fjerde art døydde ut tidleg på 1900-talet. Dei nolevande artane  er trua artar, trugsmåla kjem først og fremst frå introduserte artar av pattedyr som rotter, mårdyr og klatrepungdyr. 

Maorinamnet kōkako er eit lydhermande namn som viser til den vene songen til fuglane.

Skildring
Dei tre overlevande artane er 26-38 cm i lengd og lever bakkenært av insekt i tett skog. Dei har sterke bein og fjørlause hudfliker bak nebbet. Vengene er avrunda og uvanleg svake, noko som gjev dei mykje avgrensa flygeeigenskapar. Flikfuglar er monogame og forsvarer faste territorium. Huia eller huja,  Heteralocha acutirostris, var ein noko større art på Nordøya, i svart fjørdrakt med oransje hudfliker. Arten er rekna som utdøydd frå ca. år 1910.

Denne fuglegruppa kan vere restar av ein tidleg ekspansjon av sporvefuglar til New Zealand. Dei har ingen nærskylde unntatt stitsjfugl, meir fjerne relasjonar er framleis ukjente.
Artsliste
Kokakoar i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2019 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:
Slekt Callaeas
 Nordkokako, Callaeas wilsoni, North Island Kokako, Bonaparte, 1850, (NT)

Slekt Philesturnus
 Nordsalrygg, Philesturnus rufusater, North Island Saddleback, Lesson, 1828, (NT)
 Sørsalrygg, Philesturnus carunculatus, South Island Saddleback, Gmelin, 1789, (NT)

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Callaeidae» frå , den 20. november 2010
Referansar

Bakgrunnsstoff 

 Presentasjon av kokako ved Department of Conservation, New Zealand 
 
Sporvefuglar
Fuglar endemiske til New Zealand
Ord frå maori
Tortilla

Tortilla er spansk for 'lita kake', og kan visa til ulike matrettar. I Spania og ein del andre spanskspråklege område kan det visa til ulike typar omelett, men i Sentral-Amerika, Mexico og i store delar av verda elles  viser det til eit steikt flatt brød bakt med kveite eller mais. Desse tortillaene blir brukt i kjende retter som taco, enchilada og burrito.

Den spanske uttalen av «tortilla» er [torˈtiʎa] i Europa og [torˈtiʝa] i Mexico. I Noreg uttaler ein ofte namnet slik det er skrive, tortilla, eller tortilja.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Tortilla» frå ,  den 20. november 2010.

Bakgrunnsstoff

Meksikansk mat 
Spansk mat
Flate brød
Spanske ord og uttrykk
Maisretter
Flate brød
Ryllikslekta

Ryllikslekta (Achillea) er ei planteslekt i korgplantefamilien. I Noreg veks tre artar. Desse er fleirårige plantar med mange små korger i halvskjerm.

Norske artar i ryllikslekta 
 Ryllik (Achillea millefolium)
 Engryllik (Achillea nobilis)
 Nyseryllik (Achillea ptarmica)

Kjelder 
 Dansk Wikipedia.
 Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Plantar i Noreg
Korgplantefamilien
Svineblom

Svineblom er ei planteslekt i korgplantefamilien. Ho er ei stor slekt som omfattar ca. 1250 artar, og er ei av dei største slektene i gruppa blomstrande plantar. Plantar frå slekta finst over nesten heile verda. 

Slekta utviklar seg i midten eller slutten av miocen.

Norske artar i svineblomslekta 

I Noreg veks elleve artar frå svineblomslekta . Desse har gule blomstrar med ei rekkje lange indre korgdekkblad og ei rekkje korte ytre dekkblad. 

 Finnmarkssvineblom (Senecio integrifolius)
 Myrsvineblom (Senecio congestus)
 Åkersvineblom (Senecio vulgaris)
 Bergsvineblom (Senecio sylvaticus)
 Klistersvineblom (Senecio viscosus)
 Steinsvineblom (Senecio squalidus)
 Vårsvineblom (Senecio vernalis)
 Smalsvineblom (Senecio erucifolius)
 Landøyda (Senecio jacobaea)
 Dikesvineblom (Senecio aquaticus)
 Grisnesvineblom (Senecio nemorensis)

Kjelder

Dansk Wikipedia.
Svensk Wikipedia.
Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.
Denne artikkelen bygger på «Senecio» frå ,  den 22. august 2018.  
 
Planteslekter 
Korgplantefamilien
Bakkestjerneslekta

Bakkestjerneslekta er ei planteslekt i korgplantefamilien. Desse er fleirårige plantar med raudbrune stenglar og smale utagga blad. Dei har fleire rekkjer kantkroner som ofte er opprette. Fnokken viser seg tidleg. Han har ei eller få korger. Plantar i bakkestjerneslekta har fiolette eller kvite blomstrar.

Norske artar i bakkestjerneslekta 
I Noreg veks seks artar:
 Bakkestjerne (Erigeron acer)
 Blankbakkestjerne (Erigeron politus)
 Fjellbakkestjerne (Erigeron borealis)
 Snøbakkestjerne (Erigeron uniflorus)
 Ullbakkestjerne (Erigeron eriocephalus)
 Svartbakkestjerne (Erigeron humilis)

Kjelder

Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Dansk Wikipedia.
Svensk Wikipedia.

Planteslekter 
Korgplantefamilien
Laberget i Hyllestad

Laberget, tidlegare skrive Ladberget og Ladeberg, er ein matrikkelgard i Hyllestad kommune i Sogn og Fjordane fylke. Garden har matrikkelnummer 1.

Geografi 
Laberget ligg lengst vest på nordsida av Skifjorden og grensar i nord til gardar i Fjaler kommune og i aust til Varlia.

Historie 
Garden vart skilt ut frå Varlia i 1796. 
Husmannsplassen Labergsbotnen vart fråflytt kring 1900.
I 1890-åra vart det bygd kai på Laberget og det vart også drive sildesalting og handel der.

Namnet 
Namnet tyder eit berg der det vert lasta om eller ein utskipingsstad, og kjem av at Laberget ofte var einaste isfrie hamna i Skifjorden på vintrane, og gardane innover nordsida av fjorden nytta Laberget til utskiping.

Namnet er også brukt mange andre stader i landet. 

Statens kartverk godkjende skrivemåten «Laberget» i 2003 og avviste samstundes «Ladberget».

Sjå òg 
 Matrikkelgardar i Hyllestad kommune

Kjelder

Vidare lesnad

Bakgrunnsstoff 
 Om Laberget i Gardsleksikonet på nettstaden til Sogn og Fjordane Fylkesarkiv
 «Ladeberg» i matrikkelutkastet av 1950
 «Laberget» i gardsmatrikkelen for 1886

Gardar i Hyllestad
Eikrone

Artikkelen handlar om eikronemynten, sjå evt også eikronesetel. Om valutaen, sjå norsk krone

Eikrone eller eikroning er ein mynt som har vorte utmynta i Noreg sidan 1875. 

Mynten har på adversen oftast hatt eit portrett av  den regjerande monarken, men nokre utgåver har vore pryda med monogramet til kongen på adversen. 

På reversen har mynten hatt verdinemning, det første året oppgitt som 30 Sk/1 krone. I tillegg har reversen vore pryda med riksvåpen eller ei kongekrine. Frå 1958 til 1973 hadde reversen bilete av ein hest. Frå 1997 er det prega mynt som på reversen har bilete av ein fugl som sit i eit rankeverk, ei fri attgiving av utskjeringane på portalen i Hylestad stavkyrkje. 

Frå 1925 til 1951 vart koparnikkel- og nikkelmessing-mynten prega som særskiljemynt med hol midt i mynten. Også utgåva frå 1997 har hol. 

KjelderNorges mynter 1814-1995'' ISBN 82-7319-127-3

Bakgrunnsstoff
myntar Olav V 
myntar Harald V 
1-kronemynt 

Norske myntar
Skipingar i 1875
Tokrone

Tokrone eller tokroning er ein mynt som vart utmynta i Noreg frå 1878 til 1917.  

Ordinær tokronemynt hadde på adversen  eit portrett av  den regjerande monarken, mens reversen i unionstida hadde eit riksvåpen omgitt av ein bladkrans, og etter unionsoppløysinga hadde eit riksvåpen omkransa av våpenskjolda for kvart norske amt. 

I 1906, 1907 og 1914 kom det spesielle minnetokroner. Tokronene frå 1906 og 1907 har på reversen teksten «NORGES UAFHÆNGIGHED GJENNEMFØRT», den eine 1907-mynten var også pryda med krosslagde gevær og kavalerisabel.  På adversen hadde desse myntane det norske riksvåpenet. I 1914 kom det ein minnemynt for å markere 100-årsjubileet for Grunnlova, pryda med «Mor Noreg».

Kjelder
Norges mynter 1814-1995 ISBN 82-7319-127-3

Historisk mynt
Norske myntar
Skipingar i 1878
Nedleggingar i 1917
Jordnøtt

Jordnøtt eller jordnòt (Conopodium majus) er ein art i skjermplantefamilien Apiaceae. Det er ei opptil 50 cm høg fleirårig urt, med etande jordknoll. Jordnøtt har findelte blad med linjeforma flikar og kvite blomar i skjerm. Ho blomstrar på føresommaren (juni). Frukta er glinsande svartbrun og 4 mm lang. 

I Noreg veks jordnøtt på grasbakkar, beite, i skog og kratt i kyst- og fjordstrøk frå Telemark til Nord-Trøndelag, samt på eit par førekomstar i Nordland. Planta finst også på Færøyane, svært sjeldan i Sverige og i Danmark, elles i Vest-Europa.

Planta må ikkje forvekslast med peanøtt som også av og til blir kalla jordnøtt, og som høyrer til erteblomfamilien (Fabaceae).

Skjermplantefamilien
Viltveksande plantar i Noreg
Varlia

Varlia, tidlegare skrive Vardlia og Varlien, er ein matrikkelgard i Hyllestad kommune i Sogn og Fjordane fylke. 
Garden har matrikkelnummer 2.

Geografi 
Varlia ligg på nordsida av Skifjorden og grensar i vest til Laberget, i nord til gardar i Fjaler kommune og i aust til Bordvika.
Fylkesveg 61 i Sogn og Fjordane går over garden eit stykke nedom tuna.

Historie 
Varlia er ein gammal gard. 
Nabogarden i vest, Laberget vart skilt ut frå Varlia i 1796.
Det har vore to bruk på Varlia sidan 1849.

Namnet 
Namnet kjem av fjellet Varden, som no ligg på nabogarden Laberget.
I kjeldene er namnet skrive «Warlienn» (1608), «Waarlien med Ladeberrig» (1667) og «Warlien med Ladberg» (1723).

Statens kartverk godkjende skrivemåten «Varlia» i 2003 og avviste samstundes «Vardlia».

Når gardsnamnet vert brukt som slektsnamn plar det skrivast «Varlid».

Sjå òg 
 Matrikkelgardar i Hyllestad kommune

Kjelder

Vidare lesnad

Bakgrunnsstoff 
 «Vardlia» i Gardsleksikonet på nettstaden til Sogn og Fjordane Fylkesarkiv
 «Varlien» i matrikkelutkastet av 1950
 «Varlien» i gardsmatrikkelen for 1886

Gardar i Hyllestad
Kjøpstad i Hyllestad

Kjøpstad er ein matrikkelgard i Hyllestad kommune i Sogn og Fjordane fylke. 
Garden har matrikkelnummer 3.

Geografi 
Kjøpstad ligg på sørsida av Skifjorden og grensar i nord og vest til fjorden og i aust til Våge.
Det går kommunal veg til Kjøpstadvika frå Fylkesveg 65 i Sogn og Fjordane.

Historie 
I eldre tid låg Kjøpstad under Losnagodset og frå midten av 1600-talet til 1853 var han i eiga til embetsmannsslekter. 
Frå 1889 har brukarane vore sjølveigarar. 
Bortsett frå ein periode på 1600-talet har garden vore einbølt fram til kring 1900. 
Det har vore husmannsplassar på Båneset og i Kjøpstadvika. Bånes er nemnt som husmannsplass så tidleg som i 1620-åra og vart skilt ut som eige bruk i 1901
Frå 1959 har det vore fire bruk på garden. 

Bånes var dampskipstoppestad for Fylkesbaatane eit tiår framover frå 1913. 
Staden hadde ikkje kai, så folk og last vart rodd ut til rutebåtane.

Namnet 
Namnet Kjøpstad tyder på at det har vore handelsstad på garden, men ein har ikkje kjelder eller funn som underbyggjer dette.
I kjeldene er namnet skrive «Kiepstadt» (1563), «Kiifstaid» (1567), «Kiøbstad» (1608), «Kiøbstae» (1667) og «Kiøbstad» (1723).

Statens kartverk godkjende skrivemåten «Kjøpstad» i 2003 og avslo samtidig å godkjenne «Kiøpstad».

Gardsnamnet vert også brukt som slektsnamn.

Stadnamnet Kjøpstad er kjend frå tre andre stader i landet, ei bygd i Gildeskål kommune, og gardar i Vestnes kommune og Sogndal kommune.

Sjå òg 
 Matrikkelgardar i Hyllestad kommune

Kjelder

Vidare lesnad

Bakgrunnsstoff 
 «Kjøpstad» i Gardsleksikonet på nettstaden til Sogn og Fjordane Fylkesarkiv
 «Kjøpstad» i matrikkelutkastet av 1950
 «Kjøpstad» i gardsmatrikkelen for 1886

Gardar i Hyllestad
Menneskerettslova

Lov om styrking av menneskerettighetenes stilling i norsk rett, forkorta Menneskerettslova, er, som tittelen seier, ei lov som skal styrke menneskerettane si stilling i norsk rett. Loven inneber ei gjennomføring av Grunnlova § 110c som blei lagt til ved grunnlovsvedtak den 15. juli 1994 nr. 675. Lova seier at fem konvensjonar frå Europarådet og SN som er godkjende (ratifiserte) av Noreg, også skal gjelde som norsk lov. Menneskerettslova § 3 seier i tillegg at desse konvensjonane skal gå framom vanleg norsk lovgjeving, viss det oppstår motstrid. Ein kan dermed seie at menneskerettslova og dei inkorporerte konvensjonene har fått det som ofte blir kalla ein semikonstitusjonell karakter. Etter dei siste endringane i menneskerettslova gjeld dette følgjande konvensjonar og tilleggsprotokollar:

Europarådets konvensjon 4. november 1950 om vern av menneskerettane og dei grunnleggande fridomane (EMK)
Protokoll 20. mars 1952
Fjerde protokoll 16. september 1963 om vern av visse rettar og fridomar som ikkje allereie er omfatta av konvensjonen og av første tilleggsprotokoll til konvensjonen
Sjette protokoll 28. april 1983 om oppheving av dødsstraff
Sjuande protokoll 22. november 1984
Trettande protokoll 21. februar 2002 om avskaffing av dødsstraff under alle omstende
SNs internasjonale konvensjon 16. desember 1966 om økonomiske, sosiale og kulturelle rettar, 
SNs internasjonale konvensjon 16. desember 1966 om sivile og politiske rettar
SNs valfrie protokoll til konvensjon om sivile og politiske rettar 16. desember 1966
Andre valfrie protokoll 15. desember 1989 om avskaffing av dødsstraff
SNs internasjonale konvensjon 20. november 1989 om barnets rettar (SNs barnekonvensjon)
SNs valfrie protokoll 25. mai 2000 om sal av barn, barneprostitusjon og barnepornografi
SNs valfrie protokoll 25. mai 2000 om barn i væpna konflikt
SNs internasjonale konvensjon 18. desember 1979 om avskaffing av alle former for diskriminering av kvinner (SNs kvinnekonvensjon)

Lova blei vedteken og tredde i kraft 21. mai 1999. Den bestod i utgangspunktet av tre konvensjoner. Den 1. august 2003 blei SNs barnekonvensjon med to tilleggprotokollar lagt til i lova, med verknad frå 1. oktober 2003. Den 10. juni 2005 blei trettande og fjortande tilleggsprotokollar til EMK lag til, med ikrafttreding frå høvesvis 1. desember 2005 og 18. juni 2010. Den 19. juni 2009 blei lova utvida til å omfatte FNs kvinnekonvensjon.

Sidan lova blei innført har det vore mange saker for Høgsterett, der spørsmål om verknaden av reglar i konvensjonane har vore oppe. EMK sitt forbod mot dobbeltstraff stått sentralt i fleire av desse sakene.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Menneskerettslova på Lovdata

Menneskerettar
Norske lover
Skiljemynt

Skiljemynt er mynt som er tvunge betalingsmiddel berre for avgrensa summar. Den tida pengeverdien var knytt til ein metallverdi, hadde skiljemynten ikkje nødvendigvis full metallverdi. I Noreg gjaldt det koparmynt og sølvmynt med verdi opptil to kroner.

I Noreg, Sverige og Danmark vart det som avtalt i den skandinaviske myntunionen i perioden 1875 til 1923 prega skiljemynt med einsarta utforming.  Denne skiljemynten var i avgrensa mengder gyldige i alle konvensjonslanda. Frå 1924 vart det også prega særskiljemynt med hol, denne var gyldig berre i utmyntingslandet. 

I Noreg vert det ikkje lenger utmynta hovudmynt med gullverdi lik pålydande, og all mynt er i praksis skiljemynt. Ved kjøp og sal er ingen pålagde å ta imot meir enn 25 myntar av kvar verdi. 

Når verdien på metallet ikkje tilsvarar myntverdien, kan slik skiljemynt òg bli kalla kredittmynt. Det gjeld nesten all mynt som blir prega i dag. Motsatsen er verdimynt, der myntverdien tilsvarar metallverdien.

Sjå òg 
 Nødmynt
 Verdimynt

Kjelder
Lov om Pengevæsenet (17. april 1875)
Lov um tillegg til lov um pengevesenet av 17 april 1875 (18. mars 1924)
Lov om Norges Bank og pengevesenet mv. (24. mai 1985)

Pengar
Myntar
Særskiljemynt

Særskiljemynt er skiljemynt med avgrensa bruksområde. I Noreg og Danmark vart det frå 1924 prega særskiljemynt som, til forskjell frå ordinær skiljemynt, var tvunge betalingsmiddel i utmyntingslandet, men ikkje i dei andre landa +innanfor den skandinaviske myntunionen.

Særskiljemynt vart innført i Noreg ved «Lov um tillegg til lov um pengevesenet» av 18. mars 1924. Ved handel var ingen forplikta til å ta imot meir enn tjue kroner i kronestykkar av særskiljemynt, og ikkje meir enn for 5 kroner i 10- til 50-ørar.

For å skilje særskiljemynten frå  skandinavisk konvensjonssmynt, vart han prega med eit hol. Eldre skiljemynt i koparnikkel vart gjennomhola i ettertid. 

Frå 1951 vart særskiljemynten prega utan hol, og frå 1963 vart det også prega femkroner. Omgrepet særskiljemynt er ikkje brukt i gjeldande lov om pengevesenet.

Kjelder
Lov um tillegg til lov um pengevesenet av 17 april 1875 (18. mars 1924)
Lov om Norges Bank og pengevesenet mv. (24. mai 1985)

Pengar
Myntar
Våge i Hyllestad

Våge er ein matrikkelgard i Hyllestad kommune i Sogn og Fjordane fylke. 
Garden har matrikkelnummer 4.

Geografi 
Våge ligg på sørsida av Skifjorden og grensar i vest til Kjøpstad, i nord til Skifjorden, i aust til sidefjorden Vågane og i sør til Åsmul.
Det går kommunal veg til garden frå Fylkesveg 65 i Sogn og Fjordane.

Historie 
I skattematrikkelen frå 1647 er garden lista som audegard og han høyrde til Øn kyrkje.
Garden var kyrkjegods fram til 1802.
Våge hadde eitt bruk fram til 1926.

Namnet 
Namnet kjem av at garden ligg ved fjordarmen Vågane.
I kjeldene er namnet skrive «Woge» (1563), «Voige» (1603), «Woige» (1608) og «Waage» (1667).

Statens kartverk godkjende skrivemåten «Våge» i 1983.

Gardsnamnet vert også brukt som slektsnamn, skrivemåten har då vore «Waage» og «Våge».

Stadnamnet Våge er kjend frå mange andre stader i landet, og også frå Jämtland i Sverige.

Sjå òg 
 Matrikkelgardar i Hyllestad kommune

Kjelder

Vidare lesnad

Bakgrunnsstoff 
 «Våge» i Gardsleksikonet på nettstaden til Sogn og Fjordane Fylkesarkiv
 «Våge» i matrikkelutkastet av 1950
 «Våge» i gardsmatrikkelen for 1886

Gardar i Hyllestad