alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Namibia

Namibia er eit land i det sørlege Afrika. Landet grensar til Angola og Zambia i nord, Botswana i aust og til Sør-Afrika i sør.

Regionar 
Namibia er delt inn i 13 regionar:

Fakta 
 Naturtilgong: Diamant, kopar, uran, gull, bly, tinn, litium, kadmium, sink, vanadin, naturgass, vasskraft, fisk
 Folkesetnad: Om lag halvparten av folkesetnaden høyrer til ovambo-stammen og 9 % høyrer til kavangos-stammen. Andra stammar er herero, damara, nama, caprivi, buskmenn, bastar og tswana.
 Folkesetnaden sin gjennomsnittleg levealder: 18,3 år (2002)
 Folkesetnaden sin gjennomsnittleg levealder: 42,8 år (2003)
 Spedbarnsdøydelegheit: Nesten 7% (2003)
 Religion: kristne 80-90 %, tradisjonelle religionar 10-20%
 Språk: engelsk, afrikaans, tysk, tradisjonelle språk m.a. oshivambo, herero og nama.
 Analfabetisme: I 2003 var om lag 15 % av den vaksne folkesetnaden analfabetar

Klima 
Namibia er kanskje eit av dei tørraste landa i verda og har to forskjellige ørkentypar. Temperaturane er likevel ikkje så veldig høge. Store delar av landet ligg på eit høgare platå, som hindrar sommarvarmen i å bli altfor sterk. Vintermorgonane kan vere kalde, medan temperaturen på dagtid vanlegvis går over 15 °C. Ei og anna regnbye kan oppstå om vinteren, men det meste av nedbøren kjem om sommaren i samband med torevêr. Dei gjev derimot sjeldan mykje nedbør. Windhoek som ligg i dette området har ein årleg nedbørsnormal på 362 mm. 

Langs kysten har ein ørkenområde, noko som er sjeldan å sjå ved havet. Årsaka til dette er oppvelling av kaldt havvatn i samband med Benguelastraumen, som fører til stabil luft året rundt. Den stabile lufta hindrar at det vert danna regnbyer. Tåke er det derimot mykje av, om lag halvparten av dagane i året, og kystområda får faktisk tildelt meir vatn gjennom tåke enn gjennom nedbør. Tåka kan strekke seg 100 km innover i landet, som kan ha tåke om lag 60 dagar av året. Her kan ein i tillegg få lett yr (kalla moetreën). Temperaturane på kysten går sjeldan under 8 °C eller over 25 °C. Unntaket er når varm vind frå aust strøymer ned mot kysten. Walvis Bay som ligg på kysten her har ein årleg nedbørsnormal på 22 mm. 

 
Land i Afrika
AU-land
Eswatini

Eswatini eller eSwatini, tidlegare Swaziland, er eit kongedøme i det sørlege Afrika. Staten er ein av dei minste i Afrika, og ligg mellom Sør-Afrika og Mosambik på austsida av fjellkjeda Drakensberg. Namnet er kalla opp etter bantufolket swazi.

Administrativ inndeling 

Eswatini er inndelt i fire provinsar:
Hhohho, Lubombo, Manzini og Shiselweni.

Fakta 
 Lågaste punkt: Elva Great Usutu, 21 moh.
 Naturressursar: Asbest, kol, vasskraft, skog, små mengder med gull og diamantar
 Folks gjennomsnittsalder: 18,5 år (2002)
 Folks middellivslengde: 39,5 år (2003)
 Spedbarnsdøydelegheit: 6,7 % (2003)
 Etniske grupper: afrikanarar 97 %, europearar 3 %
 Religion: zionistar (ei blandning av kristendom og dyrking av forfedrar) 40 %, katolikkar 20 %, muslimar 10 %, andre 30 %
 Analfabetisme: I 2003 var om lag 20 % av folkesetnaden over 15 år analfabete

Klima 
Fjella i landet gjev store skilnader i temperatur og nedbør. I dei høgareliggande områda mot vest er vinteren tørr og mild, og nettene vert ofte kalde. Sommaren er varm med litt meir nedbør, men temperaturane vert sjeldan veldig høg. Mbabane har ein årleg nedbørsnormal på 1401 mm. Landet heller mot aust, og grenseområda mot Mosambik er lågland med nesten tropisk klima. Sommaren her er varm og fuktig. 

 
Land i Afrika
Kystlause land
AU-land
Avisa Nordland

Avisa Nordland er ei dagsavis utgjeven i Bodø i Nordland fylke. Første utgave av Avisa Nordland kom ut 18. februar 2002 etter ei av dei raskaste avisetableringane i Norden. Avisa er ei samansmelting av dei tidlegare bodøavisene Nordlands Framtid (etabl. 1910) og Nordlandposten (etabl. 1862). Før han tok slutt, blei aviskonkurransen i Bodø sett på som den hardaste i landet. 

Hovudkontoret til Avisa Nordland flytta seinare inn i det gamle Nordlandsbankbygget i Bodø. Avisa har avdelingskontor på Fauske, Oppeid og på Ørnes, og i tillegg ein redaksjonell medarbeidar i Lofoten.

Frå og med 22. mars 2004 er Tone Jensen tilsett som ansvarleg redaktør og erstatta Thor Woje som var Nordlands Framtid sin siste redaksjonelle leiar.

Opplagstal

Bakgrunnsstoff 
 Avisa Nordland

Kjelder 

Aviser i Nordland
Bodø kommune
Norske aviser etter namn
Aviser skipa i 2002
2002 i Noreg
Ekvatorial-Guinea

Sjå òg Guinea (fleirtyding)

Republikken Ekvatorial-Guinea er ein sentralafrikansk republikk med grense mot Kamerun og Gabon. Hovudstaden Malabo ligg på øya Bioko i Biafrabukta. Det er eit av dei minste landa i Afrika.

Historie 
Øya Bioko vart opdaga av kolonimaktene i 1471 av den portugisiske oppdagaren Fernão do Poo. Området var portugisisk koloni til det vart overført til Spania i 1778. Fastlandsdelen av landet vart eit spansk protektorat i 1885 og ein koloni i 1900. Ekvatorial-Guinea vart sjølvstendig i 1968 etter 190 år som den spanske kolonien, Spansk Guinea. President Mbasogo har styrt frå han tok makta i eit kupp i 1979.

Økonomi 
Før sjølvstendet var landet avhengig av produksjon av kokos. Store petroleumressurser vart oppdaga 1996. Landet har etter kvart vorte det tredje mest oljeeksporterande landet sør for Sahara. Andre vigtige næringsvegar er skogbruk, landbruk og fiskeri.

Folkesetnad 
Fleirtalet av folket i landet vert utgjort av folk med bakgrunn i Bantu- folket. Den største stamma, Fang-stamma, utgjer 80 prosent av folkesetnaden.

Klima 
Både fastlandet og øyane utanfor kysten har eit typisk ekvatorialt klima med høge temperaturar, høg luftfukt, mykjeregn og mykje skyer året rundt. På fastlandet får kystsletta i året mellom 2400 og 4600 mm nedbør med to topper i året. Platået er noko tørrare. I Bioko kan ein få over 5000 mm i året. Middeltemperaturen er kring 26 °C og varierer lite gjennom året. Igjennom døgnet kan derimot temperaturen variere mellom 34 og 17 °C.

Bakgrunnsstoff

 
Land i Afrika
AU-land
Tidlegare spanske koloniar
Kalfaret

Kalfaret er eit område i Bergen. Området vart hovudsakleg bygd ut på starten av 1900-talet.Ein del av området låg til 1915 på utsida av sjølve byen, og området fekk eit overklassepreg. Store delar av dei gamle bygga er tekne vare på. Hansa bryggeri heldt lenge til på Kalfaret, men flytta vekk dei siste restane av produksjon på slutten av 1990-talet.

Bergenhus
Plancktid

Plancktid eller elementærtid er tida det tar å tilbakelegge ei plancklengde med lysfart. Dette er den minste udelelege eininga av tid. Det er difor den kortaste tida som kan tyde noko, ein kan ikkje skilje mellom to tidspunkt mindre enn ei plancktid frå kvarandre.

Ein reknar med at universet er 4,3 · 1017 sekund gammalt, som tilsvarar ca 8 · 1060 plancktider.

Definisjon 
Plancktida, tP, kan enklast definerast som fylgjande: tida det tar å tilbakelegge ei plancklengde med lysfart.

Lysfarten c = 299 792 458 m/s

Ei plancklengde = 1,616 · 10-35 m

Uttrykt ved andre konstantar:

 er konstanten til Dirac

G er tyngdeakselerasjonen

c er lysfarten i vakuum

Måleiningar for tid
Fysiske konstantar
Naturlege einingar
Max Planck
Kilo

Kilo (symbol k) er eit SI-prefiks i SI-systemet som representerer 103 eller 1 000.

I frankrike vart det teke i bruk i måleeiningar frå 1795. Kilo kjem frå gresk χίλιοι, som betyr tyder.

Kilo er ofte brukt aleine som eit forkorta uttrykk for kilogram (kg). Andre kilo-nemningar folk er vande med er lengdemålet kilometer (km), og måleeingane for elektrisitet: kilovolt (kV), kilowatt (kW) og kilowattime (kWh).

På engelsk er det au vanleg å bruke symbolet k i tydinga tusen for ikkje-SI-einingar. Dette gjelder spesielt pengar, folk og til dels år.

Kilo er au bokstaven K i det internasjonale fonetiske alfabetet.

I EDB kan kilo referere til 1 024 (210), i staden for 1 000. Spesielt når det er i bruk som eit prefiks til byte, det vil si kilobyte, er denne tydinga vanleg.

Bakgrunnsstoff 
 Justervesenet

SI-prefiks
Mega

Mega (symbol M) er eit SI-prefiks i SI-systemet som representerer 106 eller 1 000 000. 

Det blei teke inn i systemet i 1960. Mega kjem frå gresk μέγας, som tyder stor.

I EDB kan mega referere til 1 048 576 (10242 eller 220), i staden for 1 000 000. Spesielt når det er i bruk som eit prefiks til byte, det vil seie megabyte, er denne tydinga vanleg. For å gjere det mindre tvitydig har uttrykket mebibyte blitt foreslått til å tyde 220 byte. Dette har ikkje blitt teke i bruk i stor grad.

SI-prefiks

he:תחיליות במערכת היחידות הבינלאומית#מגה
SI-prefiks

Eit SI-prefiks er eit prefiks som kan nyttast saman med   einingane i SI-systemet for å lage avleidde einingar.

Ved skriving av prefiks framfor symbolet for ei måleeining, skal prefikset også skrivast med «Roman Upright» font, og utan mellomrom mellom (symbolet for) prefikset og einingssymbolet. Døme: 100 km, 5 MW.

SI-einingar
Lærdalstunnelen

Lærdalstunnelen er ein vegtunnel mellom Aurland og Lærdal i Vestland fylke. Med sine 24 510 meter er tunnelen den lengste vegtunnelen i verda. Bygginga av tunnelen tok til den 15. mars 1995. Den 3. september 1999 var det gjennomslag, og den 27. november 2000 vart tunnelen erklært klar for vanleg trafikk. Tunnelen ligg på strekninga Oslo – Bergen. Tunnelen gjer det mogleg med eit vintersikkert samband mellom dei to største byane i Noreg. Ein må ikkje betala bompengar for å køyra gjennom tunnelen, slik som ein må gjennom mange andre tunnelar. Tunnelen er ein del av Europaveg 16.

Tunnelen er formgjeven med tanke på å letta konsentrasjonen til dei køyrande. Slik er tunnelen delt inn i fire seksjonar, med tre store fjellholer mellom. Fjellholene er lyssette og skal kunna gje dei køyrande ei avveksling. Om nokon skulle få problem under køyringa er det mogleg å stoppa og ta ein pause.  

Det er dekning for mobiltelefonnettet GSM og radiosignal for P1 og P4 gjennom heile tunnelen.

Bakgrunnsstoff 
 Statens Vegvesen om Lærdalstunnelen
 Kristin Ese: «Lærdalstunnelen - verdas lengste vegtunnel» på nettstaden til Sogn og Fjordane Fylkesarkiv
 Om Lærdalstunnelen på nettstaden World's longest tunnel page

Samferdsle i Lærdal
Samferdsle i Aurland
Europaveg 16
Tunnelar i Vestland
Turistmål i Vestland
Mellomnorsk

Mellomnorsk er ei nemning brukt i norsk språkhistorie om språkforma som kom mellom norrønt og moderne norsk. Det blei tala i slutten av den norske mellomalderen.

Det mellomnorske språktrinnet byrja rundt Svartedauden (1349), då målet ein snakka i Noreg hadde teke til å endre seg ganske kraftig frå den klassiske norrøne grammatikken. Ein reknar at mellomnorsk gradvis blei avløyst av moderne norsk rundt reformasjonen (1536) eller i løpet av 1500-talet. 

Språket etter 1600 er stort sett forståeleg for nordmenn i dag, medan mellomnorsk gjerne inneheld for mange gamle ord og uttrykk, pluss at grammatikken byggjer på ein del prinsipp som ikkje lenger er i bruk i norsk. Til dømes var det i den mellomnorske perioden at kasusa stort sett forsvann frå det norske språket, likeins tal- og personbøying av verb.

Norsk språkhistorie
Norsk mellomalder
Sjtokmanfeltet

Sjtokmanfeltet (Russisk språk: Штокмановское месторождение, Sjtokmanovskoje mestorozjdenije) ofte òg feilstava Shtokman eller Shtockman, er eit av dei største naturgassfelta i verda. Feltet ligg i Russland sin del av Barentshavet aust for Murmansk, kring 600 km nord for Kolahalvøya, og rett vest for Novaja Semlja. Det er rekna at feltet inneheld kring 3,2 milliardar m³ naturgass. Havet er 350 meter djupt i området. Feltet har namn etter den sovjetiske geofysikaren Vladimir Sjtokman.

Naturgassressursane var oppdaga i 1988, men ein byrja ikkje utvinning på grunn av vanskar med arktisk klima og det djupe havet. I 2004 var det i gang samtalar om å få norske oljeselskap med på ei mogleg utbygging. Statoil har røynsle med utbygging av Snøhvitfeltet, medan Norsk Hydro har røynsle frå Ormen Lange-feltet i Norskehavet.

To russiske selskap har fått løyve til å byggja ut feltet, Sevmorneftegaz (eit underselskap av Rosneft) og Gazprom. Gazprom har som målsetting at utvinning frå feltet skal ta til i 2013. 

Den 16. september 2005 heldt Gazprom ein pressekonferanse i Moskva. Det vart då offentleggjort at selskapa Norsk Hydro, Statoil, Total, Chevron og ConocoPhillips fekk høve til å konkurrera om eigardelar i feltet. Hausten 2006 
vart det klart at Gazprom ynskjer å byggja ut feltet sjølv, utan å gje utanlandske selskap eigardelar. 

Dette endra seg seinare og den 25. oktober i 2007 vart det klart at StatoilHydro fekk ein eigedel på 24 prosent i utbygginga av feltet. Gazprom skal eige 51 prosent og Total 25 prosent.

Bakgrunnsstoff 
 Putin forsvarer Shtokman-beslutning
 www.offshore-technology.com om Shtokmanfeltet
 Statoil og Hydro i Stockman-finale (bygg.no)
 Hydro og Statoil i Shtokman-samarbeid? på http://www.offshore.no

Naturgassfelt
Olje- og gassfelt i Barentshavet
Jøssing

Jøssing var eit namn på norske motstandarar av nazismen under andre verdskrigen. Namnet kjem av stadnamnet Jøssingfjord, ein fjord i Rogaland der engelske marinestyrkar den 16. februar 1940 borda den tyske hjelpekryssaren Altmark og frigjorde 300 engelske fangar. 

Etter det vart namnet jøssing nytta av nazistane som nedsetjande nemning for engelskvennlege nordmenn, visstnok fyrste gong i ein artikkel i det svenske naziorganet Sverige Fritt 31.01.1941, sidan i NS-avisa Fritt Folk 18.02.1941 og lansert som nedsetjande nemning for alle engelskvennlege i Noreg i håp om at det ville nøytralisere skjellsordet quisling. Jøssing vart straks annektert av norske antinazistar som ei heidersnemning.

Sjå òg 
 Altmark-saka

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Norsk Krigsleksikon om jøssing

Noreg under andre verdskrigen
California

California er ein delstat som ligg heilt vest i USA. Han grensar til Mexico i sør, Oregon i nord, Nevada og Arizona i aust og Stillehavet i vest. California vart avstått av Mexico i 1848 og vart den 31. delstaten i USA 9. september 1850.

Hovudstaden i California er Sacramento. Største byar er Los Angeles, San Diego, San Jose og San Francisco. Silicon Valley ligg òg i California.

Fylke 
California er delt inn i 58 fylke (counties). Fylka står for lokale tenester og politi innanfor eigne grenser og har også lokale domstolar. Dei fyrste fylka vart oppretta i 1850. Då vart i alt 18 fylke oppretta. 69 fylke vart oppretta seinare samman år.

Byar 

 Fresno
 Los Angeles
 Oakland
 San Diego
 San Francisco
 San Jose

Kjende personar frå California 
 Richard Nixon, USAs 37. president

Kjelder 

 
Delstatar i USA
Burganfeltet

Det enorme Burgan-feltet er eit oljefelt i ørkenen søraust i Kuwait. Burgan-feltet kan òg syne til Stor-Burgan — ei gruppe på tre nærliggande felt, som omfattar sjølve Burgan-feltet, og dei mykje mindre felta Magwa og Ahmadi. Stor-Burgan er det største oljefeltet i sandstein i verda, og det nest største totalt, etter Ghawar.

Oppdaging og geologi
Olje som naturleg har sive ut i overflata over Burgan-feltet, har vore kjend for menneske sidan steinalderen. Bituminøse stoff frå sivbåtar er funne i As-Sabiyah/Nord-Kuwait og er datert attende til 5000 fvt. Dette er spora attende til dette området. Det underjordiske reservoaret vart oppdaga i februar 1938. Det amerikansk-britiske Kuwait Oil Company byra kommersiell oljeproduksjon i Burgan i 1946.

Stor-Burgan, det større området kring Burgan, er det største sandsteinsoljefeltet i verda med eit totalt areal på kring 1000 km². Det omfattar tre mindre feltet: Sjølve Burgan (500 km²), Magwa (180 km²) og Ahmadi (140 km²). Strukturen i Burgan-feltet er ein salforma dom med ellipse form og kryssa av fleire radielle forkastingar. Både Magwa og Ahmadi ligg på mindre domar nord for Burgan 

Olja ligg i fire lag frå krit-tida.

Oljereservar, produksjonskapasitet og estimert levetid

Det totale potensiale oljereserven i Burgan er estimert til mellom 66 og 75 milliardar fat olje, i tillegg til kanskje 2 billionar kubikkmeter naturgass. Bloomberg har estimert at dei gjenverande reservane er 55 milliardar fat i 2005. Akkumulert produkksjon frå 1996 var estimert til kring 28 milliardar fat olje.

Produksjonskapasiteten til Burgan var på 1,7 millionar fat olje i 2005. Det var det fjerde mest produktive oljefeltet i verda i 2013. Dette var lågare enn det hadde vore tidlegare. Det nådde eit høgdepunkt i 1972 med 2,4 millionar fat olje. I 2005 estimerte Kuwait Oil Co. at det attverande levetida til Burgan var 30 til 40 år med ein produksjonsrate på 1,7 millionar fat per dag.

I 2010 sa direktøren i Kuwait Oil Company at Burgan produserte kring halvparten av olja frå Kuwait.

Irak-krigen
I 1991 sette tilbaketrekkande irakiske soldatar Burgan-feltet i brann. Røykskyane frå Stor-Burgan strekte seg 50 km utover og var 2,5 km tjukke. På satellittbilete likna røykskya ein svart slange i ørkenen. The Red Adair Service and Marine Company sløkte 117 av dei brennande brunnane, medan det kanadiske selskapet Safety Boss tok seg av 180 brunnar. CIA-dokument frå 1991 hevda at trass i øydelegginga, var det ingen signfikant uttømming av oljereservane eller fall i produksjonskapasiteten i Burgan-feltet. Tre samlingsstasjonar vart derimot så skadde at dei ikkje kunne reparerast.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Burganfeltet» frå ,  den 5. september 2017. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

 The World's Giant Oil Fields by Matthew Simmons Research Report of Simmons & Co. International

Oljefelt i Kuwait
Kuwait Oil Company

Kuwait Oil Company (KOC) er eit av dei største oljeselskapa i verda. Selskapet vert eigd av styresmaktene i Kuwait. Heile nasjonaløkonomien til landet Kuwait er sterkt avhengig av dette eine selskapet. Selskapet har verksemd innan mange delar av aktivitet knytt til petroleumsindustrien. Selskapet driv med utvinning av råolje, raffinering i oljeraffineri og sal gjennom bensinstasjonar.

Historie 
I 1934 vart Kuwait Oil Company Ltd skipa av Anglo-Persian Oil Company, som seinare utvikla seg til British Petroleum Company (BP) og Chevron Corporation.

I 1938 vart det gjort funn av olje i Burganfeltet, som synte seg å vera eit av dei største oljefelta i verda. I 1975 tok styresmaktene i Kuwait kontroll over heile selskapet med 100 prosent eigardel i the Kuwait Oil Company.

Bakgrunnsstoff 
 Kuwait Oil Company si nettside

Oljeselskap
Kuwaitiske føretak
Føretak skipa i 1934
Siegfried Alkan

Siegfried Alkan () var ein tysk-jødisk komponist.

Liv 
Alkan vart fødd i Dillingen i Saar i Tyskland den 30. mai 1858 som son av Johannes Alkan og Johanna Bonn i ein familie av forretningsmenn og musikarar. Gjennom mor si var han ein fjern slektning av komponistane Felix Mendelssohn, Fanny Hensel og Giacomo Meyerbeer. Det er uvisst om det er noko slektskap mellom Siegfried Alkan og pianisten og komponisten Charles-Valentin Alkan.

I 1938 vart den aldrande Siegfrid Alkan offer for «krystallnatta». Instrumenta hans vart øydelagde — og truleg mykje av musikken hans òg — og han vart sjølv banka til blods av nazistar. På slutten av livet sitt laut han bera den gule stjerna. Siegfried Alkan døydde den 24. desember 1941 i Mainz.

Verk 
Mange av verka åt Alkan ser ut til å ha gått tapt. Mellom dei attverande komposisjonane er Gruß an die Saar (op. 32), O wüsstest du’s (op. 39), Neues Saarlied (op. 91) og Ur-Großmütterchen (op. 80), som var populær i tida etter første verdskrigen.

Verkliste 
 Opus 32: Gruß an die Saar
 Opus 39: O wüsstest du’s
 Opus 80: Ur-Großmütterchen
 Opus 91: Neues Saarlied

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Siegfried Alkan» frå ,  den 12. juli 2005.

Bakgrunnsstoff 
 «Über den saarländischen Komponisten SIEGFRIED ALKAN» av Gregor Brand [inneheld m.a. eit foto av Siegfried Alkan og mor hans frå 1899]

Tyske komponistar
Tyske jødar
Jødiske komponistar
Jaber Al Ahmad Al Jaber Al Sabah av Kuwait

Jaber Al Ahmad Al Jaber Al Sabah () var emir av Kuwait frå desember 1977. Slekta til emiren er Al Sabah- dynastiet, som har hatt makta i Kuwait frå midt på 1700-talet. Emiren var den tredje sonen til sjeik 'Ahmad Al Jabir Al Sabah av Kuwait (1885-1950), som styrte Kuwait frå 1921 til 1950. Mellom august 1990 og mars 1991 var han i eksil i Saudi Arabia, under den irakiske okkupasjonen av Kuwait.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell informasjon frå kuwaitiske styresmakter om emiren av Kuwait 

Kuwaitiske regentar
Folk frå Kuwait by
Brentfeltet

Brent er eit oljefelt i Nordsjøen mellom Skottland og Noreg. Feltet ligg i sektoren til Storbritannia. 
Det vert frakta råolje frå feltet via ein røyrleidning til mottaksterminalen i Sullom Voe på Shetlandsøyane. Naturgass vert frakta gjennom ein røyrleidning til St. Fergus nordaust i Skottland. Det er installert fem oljeplattformer på feltet. Den fyrste plattforma som vart installert var stålplattforma Brent A. Deretter vart det installert tre betongplattformer Brent B, Brent C og Brent D. Den femte installasjonen, den flytande Brent E, fungerte som ei lagrings- og lastebøye. 
Brent E vart mest kjend under namnet «Brent Spar», og det var mykje ordskifte om kva som skulle skje då Brent Spar vart teken ut av bruk.

Bakgrunnsstoff 
 Brent  på http://www.og.dti.gov.uk 

Britiske oljefelt
Olje- og gassfelt i Nordsjøen
Brent Spar

Brent Spar eller Brent E, var ei flytande bøye for lagring og lasting av råolje. Bøya vart bygd i 1976 og installert på Brentfeltet i britisk sektor i Nordsjøen. Oljeselskapet Shell UK har operatøransvaret for feltet. I og med bygginga av ein røyrleidning til oljeterminalen på Sullom Voe i Shetlandsøyane, vart bøya gradvis teken ut av bruk. I 1991 kom ein fram til at bøya ikkje hadde nokon bruksverdi i framtida, og det vart lagt ulike planar for kva ein skulle gjera med henne. Eit framlegg var å senkja bøya på djupt hav. I 1995 sa britiske styresmakter seg samde i Shell sin søknad om å søkkja bøya på djupt vatn i Atlanterhavet. 

Miljørørsla Greenpeace organiserte etter kvart ein høgt profilert kampanje mot desse planane, irekna ei oppmoding om ikkje å handla på Shell sine bensinstasjonar. Aktivistar okkuperte Brent Spar i meir enn tre veker, og saka fekk oppslag i media verda rundt. Shell gjekk etter ei stund vekk frå planane om senking i havet, men hevda framleis at senking ville vera det sikraste ut frå både miljø- og tryggleiksperspektiv. Greenpeace på si side måtte etter kvart vedgå at dei ved ein feil hadde oppgjeve at det var meir olje att i lagringstankane enn det verkeleg var. 

Brent Spar vart ankra opp i Erfjord nord i Rogaland fylke medan ein venta på kva som skulle skje med installasjonen. I januar 1998 tok Shell ei avgjerd om å bruka om att mykje stål, i samband med bygging av nye hamneanlegg i Mekjarvik nær Stavanger. Stavangerfirmaet GMC Maritime AS utførte skraping av Brent Spar saman med sin partner Wood gruppen. Stål frå bøya blei kutta opp i seksjonar og satt på havbotnen i Mekjarvik i Randaberg kommune før ein fylte stein og betong. Det resulterte i ei djupvasskai som danna grunnlaget for aukeade maritim verksemd i Stavanger då Saipem i 2000 bestemte seg for å bruka denne kaien med tilhøyrande baseområde som hovudbase for verdas største kranfartøy, «Saipem 7000».  

Britiske oljeinstallasjonar
Randaberg kommune
Royal Dutch/Shell
Miljøvern i Atlanterhavet
Brunei

Brunei, òg kalla Brunei Darussalam, er eit sultanat som ligg på øya Borneo i Søraust-Asia. Sett vekk frå kystlinja mot Sørkinahavet er landet heilt omgjeve av det austlege Malaysia. Brunei har store petroleumsressursar, og økonomien til landet er i stor grad avhengig av desse.

Klima 
Brunei har eit tropisk klima som endrar seg lite igjennom året. Temperaturane held seg stort sett rundt 30-32 °C midt på dagen og rundt 22-25 °C om natta. Nedbøren er stort sett jamt for delt gjennom året, men med ei lita auke i overgangsperiodane til monsunen i april-mai og oktober-november. I det store og heile kjem det ei regn- eller torebyge om lag annakvar dag. Den årlege nedbørsnormalen er om lag 3500 mm. 

 
Land i Asia
Det maritime Søraust-Asia
US Airways

US Airways er eit amerikansk flyselskap. Det er det sjuande-største flyselskapet i USA, med ein flåte på 282 fly og 89 destinasjonar i Nord-Amerika, Mellom-Amerika og Karibia og Europa. Selskapet brukar IATA-koden US og ICAO-koden USA.

Flåte 

 9 Airbus A330
 10 Boeing 767-200ER
 31 Boeing 757-200
 28 Airbus A321
 45 Boeing 737-400
 69 Boeing 737-300
 24 Airbus A320
 66 Airbus A319

Bakgrunnsstoff 
 US Airways
 US Airways Fleet Detail
 US Airways Passenger Opinions
 America West/US Airways Merger official information 
 Guide to earning miles on US Airways
 Flyertalk: US Airways

Skipingar i 1939
USA-amerikanske flyselskap