alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Predestinasjon

Predestinasjon er ei kristen lære som seier at enkeltmenneske er forutbestemte til frelse eller fortaping.

Utgangspunktet for denne tenkinga er trua på at Gud er allmektig og allvitande, og at ikkje noko skjer uten at det er Guds vilje. Vidare byggjer ho på at mennesket i seg sjølv er syndig og fortapt; frelsa er eit under som kjem av at den truande er utvald til frelse etter Guds evige beslutning.

Det nye testamente har inga samanhengjande lære om predestinasjon, men mange utsegner kan tolkast til fordel for henne (Rom 8,29; 9,18; Ef 1,4; Joh 6,70).

Ei teologisk lære om predestinasjon blei først utforma av Augustin av Hippo. I kampen mot Pelagius sin synergisme hevda han at mennesket ikkje kan gjera noko for si eiga frelsa, og at Gud derfor har vald ut eit bestemt tal til frelse. 

Calvin representerer predestinasjonslæra i den strengaste forma, men reformerte kyrkjer i nyare tid held sjeldan på denne strenge læra. Også Luther var tilhengjar av predestinasjonslæra, ettersom han følgde tradisjonen frå Augustin. For Luther var det likevel viktig å ikkje gjera temaet til gjenstand for teologisk spekulasjon; for han hadde det med den skjulte, og ikke med den openbarte, Gud å gjera. Læra er ikkje teken opp i dei lutherske vedkjenningsskrifta.

Kjelder

«Predestinasjon: teologi» (14. februar 2009), Store norske leksikon. Fri artikkel henta 4. januar 2015.

Kristen teologi
Danny Cummings

Danny Cummings er ein engelsk perkusjonist og trommeslagar frå Sheffield.

Cummings har spelt perkusjon for artistar som John Martyn, Dire Straits, Luz Casal, Johnny Hallyday, Tina Turner, George Michael, Les McKeown, Penguin Café Orchestra, Elton John, Pet Shop Boys, Simply Red, Daniel Bedingfield, Talk Talk, David Sylvian, Mark Knopfler, Depeche Mode og Bryan Adams. Han er framståande på «Ocean Drive» av The Lighthouse Family og den cabaret-aktige «Shag Tobacco» av Gavin Friday. 

Danny har delteke på fleire prosjekt med Mark Knopfler, både som ein del av Dire Straits og i solobandet hans Knopfler. Cummings spelte perkusjon på det siste Dire Straits-albumet On Every Street og han har spelt på Knofpler-albuma All the Roadrunning, Kill to Get Crimson og Get Lucky. Han har òg turnert mykje med Knopfler.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Danny Cummings» frå ,  den 4. januar 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Engelske trommeslagarar
Britiske perkusjonistar
Folk frå Sheffield
Paul Franklin

Paul V. Franklin () er ein amerikansk multi-instrumentalist, hovudsakleg kjend som steelgitarist. Han byrja karrieren sin i 1970-åra som medlem av turnebandet til Barbara Mandrell og turnerte i tillegg med Mel Tillis og Jerry Reed. Han har sidan vorte ein aktiv studiomusikar i Nashville og spelt på over 500 album. Han har av Academy of Country Music blitt kåra til beste steelgitarist ved fleire høve. I tillegg til pedalsteelgitar og lapsteelgitar, spelar Franklin dobro, fele og trommer, i tillegg til tre sjølvlaga instrument kalla Pedabro, The Box og baryton steelgitar.

Samarbeid
Franklin har arbeidd med mange kjende artistar gjennom karrieren, som Mark Knopfler og Dire Straits, Barbara Mandrell, Rodney Crowell, Notting Hillbillies, Sting, Peter Frampton, George Strait, Alan Jackson, Faith Hill, Shania Twain, Barbra Streisand, Reba McEntire, Patty Loveless, Kathy Mattea og Megadeth.

Franklin er medlem av The Time Jumpers, eit country- og bluegrassband. I juli 2013 gav han og Vince Gill ut eit album kalla Bakersfield.

Diskografi

Studioalbum

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Paul Franklin (musician)» frå ,  den 4. januar 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Paul Franklin 
[ AMG/All Music Diskografi]

USA-amerikanske countrysongarar
USA-amerikanske countrygitaristar
USA-amerikanske studiomusikarar
USA-amerikanske multiinstrumentalistar
Resonatorgitaristar
Pedalsteelgitaristar
Musikarar frå Detroit
Vince Gill

Vincent Grant «Vince» Gill () er ein USA-amerikansk country songar-låtskrivar og multi-instrumentalist. Han har hatt suksess både som frontmann i countryrockbandet Pure Prairie League i 1970-åra og som soloartist sidan 1983. Han har ofte sunge som gjesteartist for andre artistar eller i duettar.

Gill har spelt inn meir enn 20 studioalbum og hatt over 40 singlar inne på countrylista i USA, og seld meir enn 24 millionar album. Han har fått 18 CMA Awards, inkludert årets artist to gonger og fem gonger årets mannlege vokalist. Gill har òg fått 20 Grammyprisar, meir enn nokon annan mannleg countryartist har fått. I 2007 vart Gill innlemma i Country Music Hall of Fame.

Diskografi

Album
1984: Turn Me Loose
1985: The Things That Matter
1987: The Way Back Home
1989: When I Call Your Name
1991: Pocket Full of Gold
1992: I Still Believe in You
1993: Let There Be Peace on Earth
1994: When Love Finds You
1995: The Essential Vince Gill
1995: Souvenirs
1996: High Lonesome Sound
1998: The Key
1998: Breath of Heaven: A Christmas Collection
2000: Let's Make Sure We Kiss Goodbye
2000: 'Tis The Season
2003: Next Big Thing
2006: These Days
2011: Guitar Slinger
2013: Bakersfield

Singlar
(utval)
«What the Cowgirls Do» (1994)

«A Letter to My Mama» (2019)

Deltaking på singlane til andre
«I Will Always Love You» (1995), Dollie Parton m. Gill

«Sober Saturday Night», Chris Young m. Gill (2016, førsteplass på Country Airplay-lista)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Vince Gill» frå ,  den 4. januar 2015.

Bakgrunnsstoff

Official Vince Gill på UMG Nashville
How to Capture Vince Gill’s Guitar Tone
Country Music Hall of Fame and Museum
 Encyclopedia of Oklahoma History and Culture - Gill, Vince
Vince Gill - Guitar Slinger Album Tracks Lyrics

USA-amerikanske countrygitaristar
USA-amerikanske countrysongarar
USA-amerikanske songarar
Grammy-vinnarar
Grand Ole Opry-medlemmar
Country Music Hall of Fame
USA-amerikanske mandolinistar
Musikarar frå Oklahoma
Folk frå Norman i Oklahoma
Resonatorgitaristar
The Notorious Cherry Bombs-medlemmar
USA-amerikanske studiomusikarar
Nesttun stasjon

For stasjonane på Bybanen, sjå Nesttun terminal og Nesttun sentrum haldeplass

Nesttun stasjon, frå 1883 til 1888 Nesttun stoppestad, er ein nedlagd stasjon på Vossabanen og den smalspora Nesttun-Osbanen. Han låg på Nesttun i Fana kommune, no Bergen kommune, og vart opna i 1883 som Nesttun stoppestad på Vossabanen. I 1888 skifta han namn til Nesttun stasjon, og frå 1894 til 1935 var han endestasjon på Nesttun-Osbanen. Nesttun-Osbanen hadde ei sporvidde på 750 mm og kunne ikkje bruke same materiell som Vossabanen, og stasjonen hadde dimed eit omlastingsspor for gods. Stasjonen låg langs strekninga Minde-Midtun på Vossabanen, som vart riven etter at Ulrikstunnelen vart opna i 1964.

Stasjonen omfatta tidlegare både stasjonsbygning, kiosk, godshus, priveter, mjølkebod og lasterampe. Området hadde fem spor, der eit av dei var omlastningsspor. Den fyrste stasjonsbygningen vart teikna av Balthazar Lange. Då Vossabanen vart ombygd med bredt spor, vart stasjonsbygningen flytta til Ygre stasjon på Voss. Ein ny og større stasjonsbygning vart så bygd etter teikningane til NSB-arkitekt Paul Due, og vart riven i 1981. Eit godshus og ein mjølkebod står framleis i dag. Både traseen for Vossabanen på og forbi stasjonsområdet, med den gamle steinkvelvbrua over elva på Nesttun, og traseen for Osbanen ut frå stasjonsområdet, er vorte omgjort til gang- og sykkelveg. Det gamle stasjonsområdet vart innsnevra i samband med at vegen gjennom Nesttun vart lagt om for å gje plass til tunnelinnslaget for Nesttunhaugtunnelen på Bybanen som går gjennom Nesttun.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Nesttun stasjon» frå ,  den 4. januar 2015.  
 

Jarnbanestasjonar i Bergen
Jarnbanestasjonar opna i 1883
Jarnbanestasjonar nedlagde i 1965
Nedlagde jarnbanestasjonar i Vestland
Nedlagde stasjonar på Bergensbanen
Nedlagde stasjonar på Vossabanen
Stasjonar på Nesttun-Osbanen
Maridalsveien

Maridalsveien er ei 11 kilometer lang gate og veg i Oslo, frå Møllergata i sentrumsområdet av byen og opp i Maridalen nord for sjølve byområdet. Om lag seks kilometer av vegen går i bymessige strok og har difor karakter av gate.

Opphavleg var Maridalsveien hovudtrafikkåra mellom byen Oslo (Christiania) og bygda Maridalen, som  framleis er eit landbruksområde (namngjeve etter Sankta Margareta frå Antiokia, som mellomalderkyrkja i bygda var vigsla til). Men innanfor den sentrale luten av byen er Maridalsveien no vorte ei lokalgate som på nokre parti er stengd for gjennomkøyring. Her er store samanhengande strekningar med bygningar frå 17- og 1800-talet.

Bakgrunnsstoff

Gater i Oslo
Vegar i Oslo
Arkitektur- og designhøgskolen i Oslo

Arkitektur- og designhøgskolen i Oslo (AHO), som tidlegare hadde namnet Arkitekthøgskolen i Oslo, er ein statleg vitskapleg høgskule for utdanning i faga arkitektur, design, byplanlegging og landskapsarkitektur. På engelsk heiter skulen The Oslo School of Architecture and Design.

Soga
Skulen ligg i eit ombygd bygningskompleks i Maridalsveien 29 i Oslo som opphavleg har vore verkstad og sentrallager for dåverande Oslo lysverker, mellom Maridalsveien og eit parkområde med turvegar langs Akerselva. Opphavleg var skulen ei line som vart skipa i 1945 ved Statens håndverks- og kunstindustriskole (SHKS). Arkitektutdanninga i Oslo var til å byrje med berre eit Kurs for krigsramte arkitektstuderende, etter at det i Noreg berre hadde vore utdanna arkitektar ved Noregs tekniske høgskole i Trondheim. I 1961 vart skulen i Oslo ein sjølvstendig vitskapleg høgskule med namnet  Statens Arkitektskole i Oslo, som frå 1968 hadde tilhald i St. Olavsgt. 4 på Hammersborg i Oslo. I 1969 fekk skulen namnet Arkitekthøgskolen i Oslo. Lokala i Maridalsveien vart teke i bruk hausten 2001. Ettersom Institutt for Industridesign hadde vorte ein del av høgskulen allereie frå 1996, vart namnet endra i 2005 til  Arkitektur- og designhøgskolen i Oslo.

Utdanninga i industridesign tok til i Noreg i 1979 som eit toårig etterutdanningskurs, og som full utdanning i 1983. Frå 1989 og fram til Institutt for Industridesign var innlemma i Arkitektur- og designhøgskolen i Oslo, hadde denne utdanninga òg ligge under Statens håndverks- og kunstindustriskole.

Bakgrunnsstoff
Høgskulens internettsider.

Vitskaplege høgskular i Noreg
Høgskular i Oslo
Patogen

Eit patogen (frå gresk πάθος pathos «liding, lidenskap» og -γενής -genēs «skapar av»), i si eldste og vidaste tyding, er noko som kan skape sjukdom. Omgrepet er oftast nytta for å skildre ein infeksiøs agens (på folkemunne kjent som ein bakterie) — ein mikroorganisme, bakterie, sopp eller protozo som fører til sjukdom i verten. Verten kan vere eit dyr, ei plante, ein sopp eller ein annan mikroorganisme.

Patogenet kan invadere verten på fleire måtar. Hovudmåtane har ulike episodiske tidsrammer, men jordureining har det lengste og mest vedvarande potensialet for å huse patogen. Organismar som skapar sjukdom i menneske vert skildra som «sjukdomsframkallande». Nokre av sjukdommane som kjem frå virale patogen er koppar, influensa, kusma, meslingar, vasskoppar, ebola og raude hundar.

Ikkje alle patogen er naudsynleg uheldige for menneske. I entomologi går patogena under éin av dei tre «P-ane» (predatorar, patogen og parasitoidar) som virkar som naturlege eller introduserte biologiske kontrollar som undertrykkjer skadedyr, særleg leddyr.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Pathogen» frå ,  den 4. januar 2015.  
 

Infeksjonssjukdommar
Timeglas

Timeglas er ein tidsmålar danna av to kjegleforma glasilåt med fin sand eller anna granulært materiale inni. Dei to romma er bunde saman av eit trongt røyr. Når ein stiller timeglaset vertikalt renn sanden frå den eine til den andre glasdelen i løpet av ei viss tid.

Ein brukte timeglas mykje i mellomalderen, før dei etterkvart blei erstatta av mekaniske ur. Innan sjøfart fortsette ein lenge å bruka dei fordi dei var meir pålitelege i sjø.

Timeglas blir i dag nytta ein del til matlaging, til dømes for å måla tida ein koker egg, og i nokre brettspel der ein har ei viss tid til å gjera noko. I den australske nasjonalforsamlinga bruker ein timeglas under visse avstemmingar.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Tidsmåling
Jonas Nilsson

Jonas Nilsson () er ein svensk tidlegare alpin skirennar frå Hedemora som vart verdsmeister i slalåm i 1985.

Aktiv
Nilsson vart i 1981 junior-europameister i slalåm. Slalåmspesialisten melde seg på verdseliten i greina i OL-sesongen 1984. Under Vinter-OL 1984 i Sarajevo vart han nummer fire, einast fem hundredels sekund bakom bronsemedaljøren.

Storfavoritten Marc Girardelli leia slalåmrennet i VM i alpine greiner 1985 i Bormio etter den fyrste omgangen. Med bestetid i andre omgangen overraska Nilsson med å verte verdsmeister i slalåm, seks hundredels sekund framom Girardelli. 

Den 16. desember 1985 vann Nilsson i Madonna di Campiglio det fyrste av to verdscuprenn, begge i slalåm. Verdscuptriumf nummer to kom i Kranjska Gora i byrjinga av januar 1990.

Nilsson vart nummer seks i yndlingsgreina under vinterleikane 1988 i Calgary, nummer fem i VM i alpine greiner 1989 og avslutta med ein åttandeplass i 1992-OL i Albertville. Han la deretter bort konkurranseskia.

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar
Denne artikkelen bygger på «Jonas Nilsson» frå ,  den 4. januar 2015.  
 

Svenske alpinistar
Verdsmeistrar i alpine greiner
Svenske deltakarar under vinter-OL 1984
Alpinistar under vinter-OL 1984
Svenske deltakarar under vinter-OL 1988
Alpinistar under vinter-OL 1988
Svenske deltakarar under vinter-OL 1992
Alpinistar under vinter-OL 1992
Fredrik Nyberg

Fredrik Nyberg () er ein svensk tidlegare alpin skirennar frå Skön i Sundsvall i Västernorrlands län som vann sju renn i verdscupen i alpine greiner i tida 1990-2001.

Aktiv
Nyberg debuterte i verdscupen i alpine greiner i desember 1988. Den 5. mars 1990 tok han i Veysonnaz den fyrste av seks verdscup-sigrar i storslalåm. Fire månader seinare, i byrjinga av juli månad vann han opningrennet i verdscupsesongen 1990/91. Rennet fann stad i Mount Hutt i New Zealand.

Han deltok i fem olympiske vinterleikar, 1992-2006, der hans beste resultat var femteplassen i storslalåm i Vinter-OL 2006 i Torino. Også frå dei alpine verdsmeisterskapane reiste han medaljelaus heim, nærast var han under VM i alpine greiner 1999 i Vail i delstaten Colorado der han vart nummer fire i storslalåm.

I nettopp Vail tok Nyberg sin einaste verdscupsiger i super-G den 3. desember, fire år etter han sist stod på toppen av sigerspallen. Eitt år seinare vann han i Kranjska Gora sin sjuande og siste verdscupsiger i eit storslalåmrenn, åtte sesongar etter sin fyrste siger på staden.  

I november 2006 pådrog Nyberg seg store skadar i høgre kne etter eit fall under trening i Reiteralm, noko som førte til mista VM på heimebane og at han la opp.

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar
Denne artikkelen bygger på «Fredrik Nyberg» frå ,  den 4. januar 2015.  
 

Svenske alpinistar
Svenske deltakarar under vinter-OL 1992
Alpinistar under vinter-OL 1992
Svenske deltakarar under vinter-OL 1994
Alpinistar under vinter-OL 1994
Svenske deltakarar under vinter-OL 1998
Alpinistar under vinter-OL 1998
Svenske deltakarar under vinter-OL 2002
Alpinistar under vinter-OL 2002
Svenske deltakarar under vinter-OL 2006
Alpinistar under vinter-OL 2006
Veivaksel

Veivaksel eller veivaksling er ein motoraksel som kan overføre stempelrørsla til drivhjul, mellomaksel eller anna ved hjelp av ei eller fleire veiver.

I ein stempelmotor finst veivakselen under sylinderane og er kopla til stempla ved hjelp av rådar. Når stempla går opp og ned, går veivakselen rundt. I dei fleste motorar er veivakselen kopla til ein girkasse via ein clutch i den eine enden, og har fleire reimhjul i den andre enden som driv kamakselen, vasspumpa, dynamoen og eventuelt vifte, air conditioning, kompressor og så vidare.

Veivakselen går rundt i glidelager, og er avhengig av å bli smurt kontinuerlig.

Kjelder
«Veiv» (15. februar 2009), Store norske leksikon. 

Denne artikkelen bygger på «Veivaksel» frå ,  den 5. januar 2015.  
 

Motordelar
Postkort

Postkort er eit kort av papir med plass til ei adresse, ei melding, og ofte eit biletmotiv på eine sida, og som blir sendt i posten. Uttrykket blir brukt både om ferdig frankerte brevkort, og om prospektkort, som er slike postkort som har ein illustrasjon på den eine sida, gjerne eit fotografi av ein stad, eit landskap, ein bygning, eit bygningsmiljø og liknande.

Postkorta vart tekne i bruk i Austerrike i 1869, og kom til Noreg i 1871.

Frå byrjinga av 1900-talet og i det meste av dette hundreåret, fram til meldingar og bilete sende over internett og smarttelefonar vart vanleg, var postkort særs populære for å syne familie og vener staden ein budde på, eller dei stadene ein vitja på reiser. I vår tid er det kan hende for det meste dei såkalla jolekorta med teikningar av nissar, dompapar i jolenek, idylliserte, snødekte by- og bygdelandskap og liknande, som held tradisjonen med å sende postkort til familie og vener oppe.

Prospektkort har blitt sjølvstendige samleobjekt, slik frimerke har blitt det. Til liks med at sytematisk frimerkesamling og studiet av frimerke blir kalla filateli, har systematisk samling av prospektkort og studiet av slike kort fått nemninga deltiologi på norsk, svensk og dansk, deltiology på engelsk, cartophilie på fransk, Philokartie på tysk og cartofilia eller deltiología på spansk.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 
Post
Skriftleg kommunikasjon
Hobbyar
Jan Eggum

Jan Eggum () er ein norsk musikar og låtskrivar frå Bergen som debuterte på plate i 1975. Han er særleg kjend for sine melankolske songar, med tema som kjærleikssorg, tungsinn og einsemd. Men han tek også ofte opp samfunnskritiske og meir trivielle og humoristiske spørsmaål og saker i songane sine.
 
Eggum fekk i 1975 platekontrakt med den norske avdelinga av det multinasjonale plateselskapet CBS, der han hausten same året spelte inn debutplata «Jan Eggum». Gjennombruddet kom etter hans tredje utgjeving, albumet «Heksedans» i 1977. For dette fekk han «Bransjeprisen» som opphavsmann under Spellemannprisen 1977. På albumet finn ein den klassiske  «Mor, jeg vil tilbake».

Etter dette har Eggum vore ein av dei mest kjende musikkartistane i Noreg, både som soloartist og som medlem av Gitarkameratene. Flere av albuma hans har selt til gullplate. Han har vunne seks spelemannprisar, sist heidersprisen under Spellemannprisen 2011.

Eggum bur i Oslo.

Prisar og utmerkingar 
 «Bransjeprisen» som opphavsmann under Spellemannprisen 1977
 Spellemannprisen 1979 i klassa visesang for albumet En sang fra vest
 Gammleng-prisen 1989 i klassa vise
 Prøysenprisen 1997
 Edvard-prisen 1998 i klassa populærmusikk – mindre verk for sangen «På'an igjen»
 Spellemannprisen 1999 i klassa viser og viserock for albumet Deilig
 Årets spellemann under Spellemannprisen 1990 som medlem av Gitarkameratene
 Spellemannprisen 1990 i klassa visesang for albumet Typisk norsk som medlem av Gitarkameratene
 Bjellesauprisen 2002
 Tekstforfatterfondets ærespris 2005
 Norsk Artistforbunds Ærespris 2005
 Spellemannprisen 2011 – hederspris
 Gammleng-prisen – veteranprisen i 2011

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jan Eggum» frå ,  den 5. januar 2015.  
 

Norske musikarar
Norske songarar
Vinnarar av Spellemannprisen
Musikarar frå Bergen
Vinnarar av Prøysenprisen
God sirkel og vond sirkel

Omgrepa god sirkel og vond sirkel (av latin circulus vitiosus og circulus vicious, høvesvis) visar til komplekse kjedereaksjonar som forsterkar seg sjølv gjennom tilbakekopling. Ein god sirkel har gode resultat, medan ein vond sirkel har øydeleggjande resultat.

Begge sirklane er eit kompleks av hendingar som ikkje ser ut til å gå mot likevekt, i alle fall ikkje i snaraste framtid. Syklusen vil fortsetje i same retning som framdrifta, heilt til ein ytre faktor grip inn og bryt syklusen. Prefikset «hyper-» vert stundom nytta for å skildre desse syklusane, særleg viss dei er ekstreme. Det mest kjende dømet på ein vond sirkel er hyperinflasjon.

Sjå òg 
 endogen i økonomi
 positiv tilbakekopling
 sjølvoppfyllande profeti

Analoge konsept 
 Matteusprinsippet
 lukka sløyfe

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Virtuous circle and vicious circle» frå ,  den 5. januar 2014.  
 

Økonomisk terminologi
Leiing
Makroøkonomi
Mikroøkonomi
Finans
Marknadsføring
Varanasi

Varanasi, tidlegare kjend som Benares, er ein by i delstaten Uttar Pradesh i India. Byen ligg på venstre breidda av av hinduismens heilage elv Ganges, og er kjenneteikna ved sine såkalla ghāṭa, ghat, dei langsgåande trappetrinna som dekkjer elvebreidda for å gje folk lett tilkomst til det heilage elvevatnet. Ettersom byen er eit religiøst sentrum ved å vere ein av dei sju viktigaste  heilage byane i hinduismen, er han eit pilegrimsmål for hinduar, men jamvel òg for buddhistar, og er elles eit populært reisemål for ei mengd turistar. Talet på fastbuande er litt over ein million.

Varanasi er ifølge tradisjonen grunnlagt av guden Shiva og difor vigsla til denne guden, og byen har fleire store tempel for han. På breidda av den heilage elva Ganges gjennom byen er det ei mengd av kremasjonsplassar der likbrenninga går føre seg på tradisjonelt vis på opne bål for at leivningane deretter skal kunne kastast i den heilage elva i samsvar med hinduistisk skikk. I det same elvevatnet tek dei mange pilegrimane sine religiøst reinsande bad. Det er dessutan mange tilhengarar av guden  Vishnu i Varanasi, og byen har òg store moskear for muslimar. 

Byen er viktig både som jarnbaneknutepunkt og som kulturelt og kommersielt sentrum, og har ein monaleg stor tekstil-  og metallindustri. Mellom anna er byen kjend for handverksproduserte silkevarer og gull- og sølvsmykke.

Bakgrunnsstoff
Dei offisielle internettsidene til byen Varansi.

Byar i Uttar Pradesh
Heilage byar
Grense

Grense er eit politisk, rettsleg eller avtalemessig fastsett skilje mellom to geografiske område. Døme på grenser kan vera riksgrenser mellom to ulike statar, delstatsgrenser mellom delstatar, kommunegrenser mellom kommunar, eigedomsgrenser mellom landeigedomar eller bruksgrenser for ulik bruk, utnytting eller freding av landareal. I nokre høve kan grenser ikkje dragast eller definerast berre med tanke eit skilje i horisontalplanet, men òg vertikalt. 
Ein stat må til dømes ha ei øvre grense for råderetten over rommet over territoriet sitt.

Grenser kan vera markerte med stengsel som gjerde, skilt eller anna, eller dei kan berre visast på kart. Grenser kan ha påverknad på ferdsel, handel og anna bruk av områda dei skil. Korleis ein kan kryssa grenser og kva ein kan ha med seg kan vera avgrensa, til dømes ved at ein må ha nytta særskilde grenseovergangar og ha gyldig pass eller visum for å kryssa mange riksgrenser, eller ved at ein må betala toll for å føra visse varer over dei. Grenser kan også vera skilje mellom ulike jurisdiksjonar, slik at ulike lover og reglar gjeld på kvar side.

I dag reknar ein gjerne grenser som klart definerte linjer mellom territorium. I eldre tid var mange grenser meir diffuse nøytrale soner ein kalla grenseland eller grensemark. Grenser mellom eigedommar, ofte kalla byte, kunne markerast med grensesteinar (bytesteinar) og liknande. Elles er grenser gjerne blitt danna av naturlege skilje, som elver, vassområde, fjell og liknande.

I havet er det ikkje så lett å markera eller fastsetja grenser, og desse kan vera omstridde. Kyststatar opererer i dag med territorialfarvatn med ulik rekkevidde - i Noreg 12 nautiske mil frå grunnlinjene sidan 2004. Tilsvarande problem har ein når det gjeld luftrommet over territoriet, altså kor høgt over landskapet kvar einskild stat har eksklusiv råderett. Her vert grensa vanlegvis sett til 100 kilometer over havet, då dette definerer grensa (den såkalla Kármánlinja) mellom jordatmosfæren og det ytre rommet. Høgare enn dette er det fri ferdsle for både romskip og satellittar.

For landeigedomar er det grenser for kor langt eigedomsretten strekkjer seg ned i jorda og opp i lufta, fastsett av lokale lovar og reglar.

Kjelder
Henriksen, Tore. «Territorialfarvann» (8. august 2013), Store norske leksikon.

Denne artikkelen bygger på «Grænse» frå ,  den 5. januar 2015.

Bakgrunnsstoff

Geografi
Musketeren Athos

Athos, òg kjend som Grev de la Fere, er ein fiksjonell rollefigur, og den eldste av dei tre musketerane. Dei andre musketerane er kjend som Porthos og Aramis.

Han var gift éin gong, og fekk ein son, ifølgje bøkene om musketerane sin ætling.

Fiksjon
Oppdikta franskmenn
Dei tre musketerane