alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Brusneva

Brusneva (russisk Ostrov Brusneva) er ei lita øy i Laptevhavet i Russland. Ho ligg utanfor austsida av Lenadeltaet i Tiskibukta, berre 5 km nordaust for Tiksi. Ho er 2,3 km lang og på det breiaste mindre enn 1 km. Namnet vert stundom skrive Brusnova på somme kart.

Tiskibukta er utsett for særs hardt arktisk vêr med mange vinterstormar. Bukta er islagd ni månader av året.

Historie 
I august 1901 kryssa det russiske polarskipet «Zarja» Laptevhvet på leit etter det segnomsuste Sannikov land (Zemlja Sannikova), men vart raskt fanga i pakkisen ved Nysibirøyane. I 1902 gjorde dei forsøk på å nå Sannikov land, medan Zarja framleis var fanga i isen. Den russiske polarforskaren baron Eduard Toll og tre av følgjesveinane hans gjekk frå skipet og forsvann i isaude då dei reiste sørover frå Bennettøya på eit laust isflak. Etter strabasane i isen vart den lekke Zaraja til slutt fortøydd ved Brusneva i Tiskibukta og vart aldri flytta igjen. Resten av ekspedisjonsmedlemmene reiste tilbake til St. Petersburg, medan kaptein Matisen reiste til Jakutsk.

Øya er kalla opp etter den russiske ingeniøren M. I. Brusnev som var med på den russiske polarekspedisjonen. Brusnev leia ein del av mannskapet våren 1903 i leit etter Baron Eduard Toll. Dei leita langs kysten av Nysibirøyane, medan ei anna gruppe leia av Aleksandr Koltsjak reiste med kvalbåt til Bennettøya. Brusnev fann restane av ein mammut på øya Nysibir under leitinga etter Eduard Toll.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Brusneva Island» frå , den 15. juli 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Russiske polarekspedisjonar 
 Brusnev  

 

Øyar i Arktis
Øyar i Russland
Laptevhavet
Sakha
Amanda Peet

Amanda Peet () er ein amerikansk skodespelar. Ho har opptredd i fjernsyn, film og på teater.

Peet er fødd i New York. Ho studerte historie ved Columbia University, der ho også tok eit dramakurs under Uta Hagen. Peet spelte først i TV-reklamar, og gjekk deretter gradene med mindre rollar i fjernsynsseriar og indiefilmar. Ho blei betre kjend gjennom rollar i større filmar som The Whole Nine Yards (2000), og fekk større rollar i filmar som Something's Gotta Give (2003) og Syriana (2005). Peet har også hatt rollar i skodespel ved Broadway, som Barefoot in the Park i 2006.

USA-amerikanske skodespelarar
Folk frå New York City
Champøya

Champøya (russisk Остров Чамп eller Ostrov Tsjamp) er ei øy sentralt i Frans Josefs land i Russland. 

Champøya har ei overflata på 374 km² og det er eit stort isfritt område sørvest på øya. Det høgaste punktet på øya er 507 meter over havet. 

Champøya er den sørlegaste øya i Zitsjy land, ei undergruppe av Frans Josef-øygruppa. Mellom Champøya og Luigiøya i nord og Sailsburyøya i nordaust ligg smale sund. 

Den breie kanalen vest for Champøya vert kalla Markhamkanalen (Пролив маркама; Proliv Markama), etter den britiske polfararen admiral sir Albert Hastings Markham.

Øya er kalla opp etter William S. Champ, som på oppdrag frå William Ziegler leia ein leiteaksjon etter Anthony Fiala frå Fiala-Ziegler-ekspedisjonen. 

I august 2006 vart det funne ei over hundre år gammal ski på Champøya ved Kapp Trieste (Mys Triest).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Champ Island» frå ,  den 15. juli 2008. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Om William S. Champ: ,  og

Bakgrunnsstoff
 Planter på Champøya

Øyar i Frans Josefs land
Tsjastnyjeøyane

Tsjastnyjeøyane (russisk Острова Частные; Ostrova Tsjastnyje) er ei øygruppe sør i Okhotskhavet. Ho ligg i Sakhalinbukta, like nord for Tatarsundet, mellom fastlandet og vestksyten av Sakhalin.

Øyar 
 Pilamif (Остров Пиламиф)  er den største av øyane. Ho er 5 km lang og om lag 2 km brei. Pilamif er omgjeve av fleire mindre øyar. 
 Tiurmus  og Metmus (eller Khagemif)  ligg om lag 5 km nord for Pilamif.
 Giamif  ligg om lag 7 km nordvest for Pilamif. 
 Bolsjoj Veliamif (eller Maltsevy) og Malij Veliamif ligg om lag 2 km sør for Pilamif.
 Bolsjoj Tsjoma eller Bolsjoj Tsjome, (Остров Большой Чома) og Malij Tsjoma er to øyar næare kysten, sørvest for Pilamif.
 Tsjakmut  ligg eit stykke frå resten av øyane lenger sør langs kysten. 
 Uyuzyut  ligg heilt aliene, om lag 40 km nord for resten av øygruppa, like utanfor kysten av fastlandet. 
 
Sjølv om det er busetnader nær kysten, er Tsjastnyjeøyane ikkje busett. 

Administrativt høyrer Tsjastnyjeøyane til Khabarovsk kraj.

Desse små øyane har eit rikt fugleliv.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Chastyye Islands» frå , den 15. juli 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Geografisk data

Bakgrunnsstoff 
 Reiseguide
 325k Satellittbilete

Øyar i Russland
Okhotskhavet
Khabarovsk kraj
Tsjetsjen

Tsjetsjen (russisk Остров Чечень; Ostrov Tsjetsjen) er ei øy like ved vestkysten av Kaspihavet i Russland. Øya høyrer til republikken Dagestan.
Ho ligg 20 km aust for Krainovka like nord for Agrakhan-halvøya. 

Øya har ei lengd på 19 km og er opp mot 9 km på det breiaste. Havet rundt Tsjetsjen frys vanlegvis til mellom januar og mars. Av nærliggande øyar finn ein Lopatin (òg kalla Lopatina), Bazar, Prygunki, Pitsjuzjonok og Jaitsjnij.

Det er mange fuglar på Tsjetsjen, særleg måsar.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «en:» frå , den 15. juli 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

 

Øyar i Russland
Dagestan
Øyar i Kaspihavet
Tsjetyre Paltsa

Tsjetyre Paltsa (russisk Остров Четыре Пальца) er ei lita øy nord i Gizjginbukta i Okhotskhavet i Russland. Ho ligg 7 km vest for kysten og Varkhalamskijhalvøya. 

Tsjetyre Paltsa er 800 meter lang og opp mot 600 meter brei. 

Administrativt høyrer Tsjetyre Palts til Magadan oblast.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Chetyre Paltsa» frå , den 15. juli 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Geografisk data
 

Øyar i Russland
Okhotskhavet
Magadan oblast
Tsjirinkotan

Tsjirinkotan (russisk Чиринкотан) er ei lita vulkanøy i Kurilane i Russland. Ho er 6 km² stor og ligg 25 km frå Ekarma. Øya har ein diameter på 3 km og ei høgd på 724 meter over havet med ein markant kaldera på 1 km i diameter. Øya har bratte fjellsider. Tsjirinkotan er framleis aktiv og det siste kjende utbrotet kom i 1986.

Administrativt høyrer øya til Sakhalin oblast.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «en:» frå , den 15. juli 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Global Volcanism Program
 

Kurilane
Vulkanar i Russland
Stratovulkanar
Aktive vulkanar
Sakhalin oblast
Øyar i Russland
Grense Jakobselv

Grense Jakobselv (samisk Vuorjánjohka) er ei grend i Sør-Varanger kommune i Finnmark. Grenda ligg i eit lite dalføre der Jakobselva renn nordover ut i Varangerfjorden. Elva markerer grensa mot Russland. Tidlegare var det ei permanent busetjing i dalen, men denne vart fråflytta seint på 1970-talet og tidleg på 1980-talet. Forsvaret har sin nordlegaste grensestasjon i Grense Jakobselv, der Ishavsregimentet (IHR) er stasjonert.

For å markere Noreg sin suverenitet over områda aust til Jakobselva fekk kong Oscar II bygd eit kapell i Grense Jakobselv. Kapellet er oppkalla etter han. Oscar IIs kapell vart innvigd i 1869.

Geologi 
Ved Grense Jakobselv finnast gneisbergarter med granulittfacies. Tilsvarande bergartar er funne på Finnmarksvidda; til dømes Jergul-gneisen og Raisædno-komplekset. Desse sterkt metamorfoserte gneistypane dannar ein korridor mellom grunnfjellsområdet i Aust-Finnmark og grunnfjellsområdet på Finnmarksvidda.

Kjelder 
Artikkelen vart oppretta som ei omsetjing av Grense Jakobselv (bokmål)

Busetnader i Troms og Finnmark
Forsvaret i Finnmark
Geografi i Sør-Varanger
Sinderkjegle

Ei sinderkjegle eller slaggkjegle er ein bratt sirkelforma ås eller eit fjell av vulkanske fragment som samlar seg opp rundt ein vulkanventil eller der lavafonten måtte lande. Steinfragment, ofte kalla sinder eller slagg, er glasaktige og inneheld mange gassbobler som vert fanga inne i fragmenta når magma eksploderer i lufta og så vert raskt avkjølt. Storleiken til sinderkjegler varierer frå titals meter til fleire hundre meter i diameter.  Sinderkjegler består av pyroklastisk stoff. 

Mange sinderkjegler har eit skålforma krater på toppen. Lavastraumar frå sinerkjegler kjem vanlegvis ut av ei sprekk i sida av krateret eller frå ein ventil på sida av kjegla. Om kratersida bryt fullstendig saman kan resten av veggane forme eit slags amfiteater eller ein hestesko rundt ventilen. Lava renn sjeldan ut frå toppen av kraterveggen (bortsett frå som ei fontene ut av ventilen) på grunn av dei lause massane som sinderkjeglene består av. Veggane klarar ikkje å stå imot presset når den smelta steinen startar å fylle opp krateret. 

Sinderkjegler er vanlege på sidene av skjoldvulkanar, stratovulkanar og kalderaer. Til dømes har geologar funne nesten 100 sinderkjegler i fjellsida av Mauna Kea, ein skjoldvulkan på øya Hawaii. 

Den mest kjende sinderkjergla er kanskje Paricutin som voks opp i ein kornåker i Mexico i 1943 frå ein ny ventil. Utbrota heldt fram i 9 år og bygde ei 424 meter høg kjegle, og produserte lavastraumar som dekte eit område på 25 km².

Den historisk mest aktive sinderkjegla ein kjenner til er Cerro Negro i Nicaragua. Han er ein del av ei gruppe på fire unge sinderkjegler nordvest for Las Pilas-vulkanen. Etter han starta i 1850 har han hatt over 20 utbrot, sist gong i 1992 og 1995.

Sjå òg 
 Vulkankjegle

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Cinder cone» frå ,  den 15. juli 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

 
Vulkankjegler

ca:Con volcànic#Cons d'escòries
O-bon

O-bon (お盆) eller berre bon (盆) er ei japansk buddhistisk høgtid feira til ære for åndene til forfedrane. Tida blir ofte markert ved at folk dreg tilbake til der slekta deira kom frå og steller gravene til forfedrane sine. Ein reknar også med at åndene kjem på vitjing til husaltera. 

Høgtida varer i tre dagar, men blir feira til ulike tider ut frå kva kalender ein følgjer. To ulike datoar i den vestlege kalenderen er blitt fastsette for o-bonfeiring. Shichigatsu bon ('bon i juli') blir feira rundt 15. juli i område som Tokyo, Yokohama og Tohoku-regionen, medan hachigatsu bon ('bon i august') blir feira rundt 15. august i dei fleste andre områda som ikkje følgjer den tradisjonelle kalenderen. Dette er den femtande dagen i den sjuande månaden av den japanske månekalenderen, og folk feirar kyu bon, eller 'gamle bon', i område nord i Kantō-regionen, Chūgoku, Shikoku, Kyūshū og Ryukyuøyene.

Bakgrunnsstoff 

Buddhistiske høgtider
Dødsmarkeringar
Japanske ord og uttrykk
Japanske høgtider
Giske kyrkje

Giske kyrkje er ei marmorkyrkje frå 1100-talet. Ho står sør på øya Giske i Giske kommune i Møre og Romsdal. 

Kyrkja er bygd i kvit marmor, utan at ein kan seie kvar denne kjem frå. Han kan like godt vere italiensk som norsk. Arkitekturstilen er romansk. Kyrkja var opphavleg eit familiekapell, truleg for Giskeætta, og bestod berre av skipet og koret. Våpenhuset er vart sett ved restaureringa i 1756. Kyrkjemurane er i dag kalka utvendig og gipsa innvendig, og ein kan berre sjå marmoren på nokre få stader på utsida.

Bygget forfall etter reformasjonen og den skal ha stått årevis utan tak fordi ingen ville ta på seg reparasjonen og fordi den som gardskyrkje ikkje hadde inntekter.  Interiøret er heller ikkje opphavleg, men kom til under eit storstilt renoveringsarbeid midt på 1700-talet, initiert av Hans Strøm og gjennomført av eigaren Hans Henrik Holtermann i 1756. Det er den lokale treskjeraren Jacob Sørensen Giskegaard (1734-1827) som har utforma og måla det aller meste av interiøret.

Ved restaureringa i 1756 vart lagt nytt tak og det vart laga ein gravkjellar under golvet, desse gravplassane vart nytta av kjende familiar i distriktet. Etter reparasjonen forfatta Hans Strøm latinsk tekst til eit epitafium: 
«Kirken har fædrenes tro opført med kostelig omhu.
Se, hvilke stene, og se, muren er jo av marmor.
Sig hvor findes et hus, som eier mer straalende stene.
Giskes hæder er du, prydet med alderesn smykke.
Længe du sørgende laa, ti gudsordet lød ei inden den faldende mur.
Med suk du kjæmpet mot skjæbnen.
Sikkert var gudshuset faldt, glemt som det var alverden, hadde ei Holtermann faat, den gjæve eier og værge, reist dig til fordums magt.
Og kongen har arbeidet bifaldt.
Nu, o kirke, vil du, frelst kunne synge Guds pris.»

Kjelder 
 Om Giske kyrkje på nettstaden til Giske kyrkjelyd

Bakgrunnsstoff 
 

Kyrkjer i Giske
Kyrkjer i Nordre Sunnmøre prosti
Norske steinkyrkjer frå mellomalderen
Tavle-Jakob
Kulturminne i Giske
Tusenårsstader
Freda bygg i Møre og Romsdal
Paddington stasjon

Paddington stasjon er ein jarnbane- og undergrunnsstasjon i Paddington, London. Den ligg i kollektivsone 1. Stasjonen blir drive av Network Rail.

Jarnbanestasjonar i England
Giskeætta

Giskeætta var ei norsk stormannsætt i mellomalderen. Den har namn etter garden og øya Giske på Sunnmøre. Giske kyrkje vart truleg reist som familiekapell.

Stamfar til ætta var Torberg Arneson av ætta arnmødlingane, son av Arne Arnmodsson og bror til Arne, Finn og Kalv Arneson. Han var gift med dotter til Olav den heilage sin fiende Erling Skjalgsson på Sole, men var likevel lojal mot kongen og følgde han i utlegd. Dotter til Torberg, Tora, vart i 1047 gift med Harald Hardråde og dermed stammor til den komande kongeslekta.

Av Torberg sine søner fall Øystein Orre i 1066 i slaget ved Stamford Bridge, medan den andre sonen, Ogmund, vart far til den første norske krossfararen Skofte Ogmundsson som døydde på krossferd i 1103. Sonen Pål Skofteson spelte inga framtredande rolle, men son hans att, Nikolas Kuvung (død 1213 og mogleg byggherre til Giske kyrkje), var særs viktig under borgarkrigane. Han utmerkte seg gjennom lojalitet til Magnus Erlingsson, men etter at Erlingsson døydde i 1184 trekte Kuvung seg tilbake frå det politiske liv. I hans stad trod sonen Pål Flida fram, tilhengjar av Skule jarl. Pål sin son Peter, stod på Håkon Håkonsson si side, sjølv om han vart mistenkt for å sympatisere med hertug Skule.

Giskeætta døydde ut 1265 med Peter sin son Nikolas Petersson. Gjennom dotter Margareta, som var gift med Bjarne Erlingsson, gjekk Giskegarden (som mellom anna bestod av heile øya Giske på den tida) over til Bjarkøyætta.

Giskegodset 

Gjennom kjøp og ekteskap vart Giskeætta opphav til ei samling eigedommar kalla Giskegodset. Siste eigar av ætta var Gørvel Fadersdotter (død i 1605), dotterdotter til Knut Alvsson. Ho gav godset til den danske krona ved Fredrik 2. Då omfatta det 192 gardar, 122 på Sunnmøre, 57 i Romsdal og 13 i Nordland. Godset vart styrt av ulike personar som fekk det i len av kongen. I 1648 vart godset seld til Hannibal Sehested, men i 1651 inndrog kongen det att då Sehested fall i unåde. I løpet av det neste hundreåret vart godset delt og seld i mindre delar.

Kjelder 
 Nordisk familjebok. Uggleupplagan 

Giske kommune
Norske stormannsætter
Ronja Espejord

Ronja Espejord (d. ) var ein norsk ryttar frå Sandnes som døydde under trening, 18 år gammal.

Espejord vann gull i lag-NM for ponniar i 2004 og 2005. Ho var òg på landslaget som ryttar (ponniryttar).

Ho hadde vore tre veker på treningsleir i Skanderborg i Danmark då hesten ho reid på fekk bommane mellom frambeina, ramla framover, tok salto og landa på Ronja. Ho døydde på staden.

Kjelder 
 VG, 15. juli 2008 s. 4

Norske ryttarar
Folk frå Sandnes
Kwame Nkrumah

Kwame Nkrumah () var ein ghanesisk politikar, og vert rekna som grunnleggar av pan-afrikanismen. Nkrumah var sosialist og var inspirert av Karl Marx, han var også inspirert av den vitskaplege sosialismen etter mønster frå Friedrich Engels.

Liv
Nkrumah vart fødd i Nkroful, Gullkysten (Ghana), og heitte opphavleg Francis Nwia-Kofi Ngonloma. Etter å ha gått på Achimota School i Accra, og deretter på det romersk-katolske seminaret i Amisano, arbeida han som lærar på ein katolsk skule i Axim. Seinare reiste han til USA, og studerte ved Lincoln University i Pennsylvania. I 1942 fullførte han ein mastergrad (MSc) i utdanning, og i 1943 ein mastergrad (MA) i filosofi ved dette universitetet. 

I 1945 flytta han til London for å studere ved London School of Economics and Political Science. Men etter å ha treft George Padmore vart han involvert i organiseringa av den sjette pan-afrikanske kongress i Manchester. Han engasjerte seg i arbeidet for dekolonisering av Afrika, og vart viseformann i den vestafrikanske studentunionen i England.

Nkrumah vendte heim til Gullkysten i 1947, og gjekk inn i United Gold Coast Convention (UGCC), leia av Joseph B. Danqauh. Same år grunnla han eit nytt parti, Convention Peoples Party (CPP), med mottoet Sjølvstyre no. Han forlèt UGCC i 1949, og i desember det året sette han i gang masseaksjonar - boikott, streik og sivil ulydnad - mot dei britiske styresmaktene. Han vart arrestert av britane i januar 1950. Britane bestemte seg for å gje kolonien sjølvstende, og utlyste val til ein lovgjevande forsamling i januar 1951. Nkrumah, som framleis sat fengsla, vann eit sete. Han vart sett fri i februar 1951, og vart invitert til å leide ein overgangsregjering saman med den britiske guvernøren.

6. mars 1957 vart Ghana erklært uavhengig, og Nkrumah vart utnemnd til statsminister. Landet hadde først den engelske monarken som statsoverhovud, men vart i 1960 republikk. Ei økonomisk nedgangstid følgde, og det oppstod uro. Nkrumah overlevde eit attentat. I 1964 valde han å erklære Ghana som eittpartistat, med seg sjølv som president for livstid. Under eit besøk i Beijing og Hanoi i 1966 vart han avsett saman med regjeringa si etter eit militærkupp. 

Nkrumah kunne ikkje vende tilbake til Ghana, og levde derfor i eksil i Guinea. Han fortsette derifrå sitt arbeid for panafrikansk eining. I april 1972 reiste han til Romania for å få medisinsk behandling, og døydde der.

Han skreiv fleire bøker, blant anna Kvifor Afrika må einast (1963), Den afrikanske personlegdomen (1963), Handbok for revolusjonær krigføring (1968) og Klassekamp i Afrika (1970).

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Kwame Nkrumah» frå , den 16. juli 2008. 

Ghanesiske presidentar
Maidenhead stasjon

Maidenhead stasjon er ein jarnbanestasjon som ligg i Maidenhead, Berkshire, England. Stasjonen blir nytta av lokaltog (ved First Great Western) frå Paddington stasjon til Reading stasjon. Maidenhead er òg knutepunktet for Marlow Branch-linja. Stasjonen har i alt fem plattformer.

Jarnbanestasjonar i England
Liverpool Street stasjon

Liverpool Street stasjon, òg kalla London Liverpool Street, er ein stor jarnbanestasjon og undergrunnsstasjon i den nordaustre delen av City of London. 

Jarnbanestasjonar i England
Jarnbanestasjon

Ein jarnbanestasjon eller jernbanestasjon er ein stad på ei jarnbanelinje med særskild utstyr for å betene kundane som reiser på jarnbanen, og/eller toga.

Bakgrunnsstoff

Jarnbanestasjonar
Kollektivtransport
Samferdselsbyggverk
Mark Lanegan

Mark William Lanegan () var ein amerikansk musikar frå Ellensburg i Washington.

Han er mest kjend som vokalisten i bandet Screaming Trees frå 1990-talet, men som aldri oppnådde stor suksess. Han jobba også saman med Layne Staley frå Alice in Chains i bandet Mad Season og i Queens of the Stone Age, som han var med på somme konsertar med. Frå 2003 til 2009 var Lanegan vokalist i The Gutter Twins. I 1990 gav han ut sitt første soloalbum, The Winding Sheet. Etter dette gav han ut fleire soloalbum som hadde kritisk og moderat kommersiell suksess.

Lanegan hadde ei særmerkt barytonrøyst som er blitt samanlikna med songen til Leonard Cohen og Tom Waits.

Diskografi
The Winding Sheet (1990)
Whiskey for the Holy Ghost (1994)
Scraps at Midnight (1998)
I'll Take Care of You (1999)
Field Songs (2001)
Bubblegum (2004)
Blues Funeral (2012)
Imitations (2013)
Phantom Radio (2014)
Gargoyle (2017)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Mark Lanegan» frå ,  den 11. mai 2011.  
 

Musikarar frå Washington
USA-amerikanske songarar
Finnsæter kapell

Finnsæter kapell er ei langkyrkje frå 1982 i Senja kommune i Troms og Finnmark. Kapellet ligg på Finnsæter like aust for Hamn i Senja. Byggearbeidet vart sett i gang sommaren 1981, og kapellet vart innvigd 29. august 1982 av biskop Arvid Nergård. Tidlegare biskop Kristen Kyrre Bremer deltok òg ved kyrkjevigslinga.

Byggverket er i tre og har 77 plassar.

Bakgrunnsstoff 
 
 
 Kirkene i Berg menighet (Senja kyrkjelege fellesråd)

Kyrkjer i Senja prosti
Kyrkjer i Senja
Norske kyrkjer frå 1982
Waihi Beach

Waihi Beach er ein kystbusetnad heilt vest i havbukta Bay of Plenty på Nordøya på New Zealand. Han ligg ti km aust for byen Waihi, ved foten av Coromandelhalvøya. Ved folketeljinga i 2006 var folketalet 1 773.

Maoriar har vore busette i området frå før-europeisk tid, og ein kan enno sjå ei rekkje pa innanfor nokre få km frå Waihi Beach. Europeisk busetnad tok for alvor til då det vart funne gull i området i 1870, men det var vanskeleg å koma til årene, og den einaste drivverdige gruva i området i mange år var den store Martha's Mine ved Waihi.

Waihi Beach og den nærliggjande vesle busetnaden Bowentown ved vestenden til hamna i Tauranga er populære feriestadar. Her ligg ei av dei sikraste havstrendene i landet, ei åtte km lang sandstrand. Til saman ligg folketalet kring 1900.
Bowentown har sin eigen BMX-bane som er open for alle, like ved ein populær fritidspark.

Referansar 

Byar på New Zealand
Busetnader i Waikato
Bay of Plenty
Thames-Coromandel
Fjordgard kapell

Fjordgard kapell er ei langkyrkje frå 1976 i fiskeværet Fjordgard i Senja kommune i Troms og Finnmark.

Byggverket er i tre og har 110 sitjeplassar.

Litteratur

Bakgrunnsstoff 
 
 Om Lenvik kyrkjelyd på nettstadn til Den norske kyrkja

Kyrkjer i Senja prosti
Kyrkjer i Senja
Norske kyrkjer frå 1976
Langkyrkjer i Nord-Hålogaland bispedømme
Flakstadvåg kyrkje

Flakstadvåg kyrkje er ei langkyrkje frå 1925 i Flakstadvåg i Senja kommune i Troms og Finnmark.

Byggverket er i tømmer og har 150 plassar. Bygget stod opphavleg på Halvardsøya utanfor Flakstadvåg, men vart flytta til den noverande staden som var meir sentral. Kapellet vart vigsla 17. juni 1926.

Bakgrunnsstoff 
 Kirka på Flakstadvåg hos Torsken kommune
 
 

Kyrkjer i Senja prosti
Kyrkjer i Senja
Kulturminne i Senja
Norske kyrkjer frå 1926
Torsken
Treblinka

Treblinka er ein landsby i det austlege Polen, der ein nazistisk tysk konsentrasjonsleir vart etablert under andre verdskrigen. 

Treblinka vart opna i juli 1942 for til å byrje med å ta imot dei jødane som vart deporterte frå ghettoen i Warszawa. Den første transporten kom til Treblinka 22. juli 1942. Leiren var i drift til november 1943. Då vart han riven, og SS prøvde å slette alle spor. 

Saman med to andre leirar, Bełżec og Sobibor, inngjekk Treblinka i «Operation Reinhardt», oppkalla etter Reinhard Heydrich. Ulikt til dømes Auschwitz, der nazistane bruka Zyklon B-gassen ved ihelgassing av menneske i gasskammera, bruka dei i desse tre leirane karbonmonoksid frå dieselmotorar.

Det er rekna ut at om lag 900 000 jødar vart myrda i Treblinka. 

Det fanst ein lasarettbygning i Treblinka, med ein raud kross måla på veggen. Dette var slett ikkje noko lasarett, men derimot ein del av mordapparatet i leiren. Dei fangane som kom til denne bygningen, fekk ordre om å kle av seg og sette seg på ein jordvoll, der dei vart skotne i hel. 

Under den første deportasjonsaksjonen i Warszawaghettoen vart 13 000 per dag deporterte til utryddingsleiren.

Oppstanden i Treblinka 

Den 12. august 1943 gjorde fangane i Treblinka opprør mot fangevaktarane. Då fanst det ca 1 000 fangar att i leiren. Det lykkast 600 av dei å ta seg ut av leiren. Men eitt år seinare fanst det berre ca 40 overlevande att av desse. Resten hadde vorte drepne av antisemittiske polakkar og ukrainarar, eller av tyske einingar.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Treblinka» frå , den 17. juli 2008. 
 
 Arad, Yitzhak, Belzec, Sobibor, Treblinka: the Operation Reinhard Death Camps. Bloomington: Indiana University Press 1999. ISBN 0-253-21305-3

Holocaust
Jødisk historie
Konsentrasjonsleirar i Polen
Nazistiske konsentrasjonsleirar
Konsentrasjonsleirar under andre verdskrigen