alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Neidenfjorden

Neidenfjorden er ein delfjord av Kjøfjorden, ein fjordarm av Varangerfjorden i Sør-Varanger kommune i Finnmark. Fjorden strekkjer seg 6,5 km sørvestover til starten på Munkefjorden i botn av fjorden.

Fjorden har innløp mellom Braselvneset i vest og Buholmen i aust. Det ligg enkelte gardsbruk på begge sider av fjorden, men primært austsida der mellom anna den vesle grenda Stonga ligg. Fjorden endar i sør ved munningen til Neidenelva som kjem ut på vestsida ved Mikkelsnes. 

E6 går langs austsida av fjorden.

Fjordar i Sør-Varanger
Munkefjorden

Munkefjorden (nordsamisk Uvduvuotna) er ein fjordarm av Kjøfjorden og Varangerfjorden i Sør-Varanger kommune i Finnmark. Fjorden strekkjer seg 5,5 km sørvestover til bygda Munkefjord i botn av fjorden.

Fjorden har innløp mellom Steinnes i vest og Sandneset i aust og er ei fortsetjing av Neidenfjorden. Neidenelva munnar ut på vestsida ved innløpet til fjorden. Heilt austsida av fjorden er utbygd.

E6 går langs botn og austsida av fjorden.

Fjordar i Sør-Varanger
Korsfjorden i Sør-Varanger

Korsfjorden (samisk Ruossavuotna) er ein fjordarm av Bøkfjorden og Varangerfjorden i Sør-Varanger kommune i Finnmark. Fjorden strekkjer seg sørvestover frå Bøkfjorden til Neidenfjorden. Kirkenes lufthamn ligg på sørsida av fjorden og Europaveg 6 går langs sørsida eit stykke vest for lufthamna. Heile fjorden ligg på søraustsida av Skogerøya. 

Fjorden har innløp mellom Svenskesteinan i nord og Tømmerneset i sør og ligg like nord for Kirkenes.

Fjordar i Sør-Varanger
Langfjorden ved Kirkenes

Langfjorden (nordsamisk Uhcavuonna, kvensk Utsavuono) er ein fjordarm av Bøkfjorden og Varangerfjorden i Sør-Varanger kommune i Finnmark. Fjorden strekkjer seg 18 km sørvestover til Langfjordeid i botn av fjorden. Han er stort sett berre 400-750 meter brei. 

Fjorden startar på nordsida av Kirkenes og går først sørvestover til eit smalt sund kalla Straumen. Her kryssar E6 fjorden via Strømmen bru. Innfor Straumen svingar fjorden rett sørover og held fram slik det inste 12 km. Eit stykke sørover i denne delen av fjorden ligg Litlestraumen og tettstaden Bjørnevatn på austsida. Vidare sørover er det berre spreidde busetnader ved fjorden før Langfjordeid i botn. 

Riksveg 885 går langs den inste delen av fjorden.

Kjelder

Fjordar i Sør-Varanger
Bøkfjorden

Bøkfjorden (nordsamisk Báhčaveaivuotna) er ein fjordarm av Varangerfjorden i Sør-Varanger kommune i Finnmark. 

Fjorden strekkjer seg 22 km sørover til Elvenes og munningen til Pasvikelva i botn av fjorden og passerer Kirkenes. Ved Kirkenes greinar Bøkfjorden seg i to smale armar. Den austre skjer inn til Elvenes, der Pasvikelva munnar ut, den vestre går inn Langfjorden.
Frå utløpet til botnen av fjordarmen Langfjorden er fjorden 33 km lang. 

Fjorden har innløp mellom Transperskjeret på Kjelmøya i vest og Gråtaren i aust. Den ytste delen av fjorden går på austsida av Skogerøya. På søraustsida av Skogerøya går fjordarmen Korsfjorden sørvestover til Kirkenes lufthamn. På Skogerøya ligg òg dei små fjordarmane Krokfjorden og Sølferbotn. Reinøya er ei anna øy som ligg midt i fjorden søraust for Skogerøya. Søraust for Reinøya igjen ligg grenda Ropelv. 

Ved Kirkenes går Langfjorden sørvestover. Tvers over fjorden for Kirkenes ligg bygda Jakobsnes. Frå her går fjorden inn det siste stykket til Elvenes og Pasvikelva. Fv354 går langs austsida i den indre delen av fjorden.

Kjelder

Fjordar i Sør-Varanger
Krokfjorden

Krokfjorden (samisk Moalkevuotna) er ein fjordarm av Bøkfjorden på Skogerøya i Sør-Varanger kommune i Finnmark. Fjorden strekkjer seg 1,4 km nordvestover til botn av fjorden og er forma som ein krok. 

Fjorden ligg vest for Krokfjordneset. Det er ingen busetnader ved fjorden.

Fjordar i Sør-Varanger
Sølferbotn

Sølferbotn (samisk Rivdnjebahta) er ein fjordarm av Bøkfjorden på Skogerøya i Sør-Varanger kommune i Finnmark. Fjorden strekkjer seg 2 km sørvestover til botn av fjorden.

Fjorden har innløp via Sølferstraumen i nordaust. Det er ingen busetnader ved fjorden.

Fjordar i Sør-Varanger
Holmengråfjorden

Holmengråfjorden (nordsamisk Ruksesvuotna) er ein fjordarm av Varangerfjorden i Sør-Varanger kommune i Finnmark. Fjorden strekkjer seg 5 km vestover til Innerhamna i botn av fjorden.

Fjorden har innløp mellom Trifanneset i nord og Luččabavtnjárga i sør. Aust for Luččabavtnjárga går Jarfjorden sørover. Det er ingen faste busetnader ved fjorden.

Sjå også
Holmengråneset

Kjelder

Fjordar i Sør-Varanger
Jarfjorden

Jarfjorden (nordsamisk Ruovdevuotna) er ein fjordarm av Varangerfjorden i Sør-Varanger kommune i Finnmark. Fjorden strekkjer seg 21 km sørover til Jarfjordbotn.

Fjorden har innløp mellom Oterneset i vest og Rundskjeret i aust. Like innfor innløpet ligg den Litle Jarfjorden nesten parallelt til Jarfjorden på austsida. Det ligg få busetnader innover i fjorden før bygda Lanabukt på austsida. Eit stykke lenger sør ligg grenda Storbukt og bygda Tårnet. Her svingar fjorden nesten nitti grader vestover og inn det siste stykket til Jarfjordbotn. 

Riksveg 886 går langs sørsida av fjorden.

Fjordar i Sør-Varanger
Lille Jarfjorden

Lille Jarfjorden (samisk Civzzavuotna) er ein fjordarm av Varangerfjorden i Sør-Varanger kommune i Finnmark. Fjorden strekkjer seg 1 km sørover.

Fjorden har innløp ved Jarfjord fyr på vestsida og går sørover på innsida av Cizzavuonnjárga. Det er ingen faste busetnader ved fjorden.

Kjelder 

Fjordar i Sør-Varanger
Sagfjorden i Sør-Varanger

Sagfjorden (samisk Málesvuotna) er ein fjordarm av Varangerfjorden i Sør-Varanger kommune i Finnmark. Fjorden strekkjer seg 1,5 km sørvestover til botn av fjorden.

Fjorden har innløp på sørsida av Sagfjordneset. Det er ingen busetnader ved fjorden.

Fjordar i Sør-Varanger
Kobbholmfjorden

Kobbholmfjorden (samisk Vuorkelvuotna) er ein fjordarm av Varangerfjorden i Sør-Varanger kommune i Finnmark. Bortsett frå Varangerfjorden er dette den austlegaste fjorden i Noreg. Fjorden strekkjer seg 4,5 km sørvestover til Stasjonsberget i botn av fjorden.

Fjorden har innløp mellom Heikenset i vest og Skjergardsneset ved Grense Jakobselv i aust. Like ved innløpet til fjorden ligg Kong Oscar IIs kapell på austsida. Det ligg fleire holmar i den ytre delen av fjorden, som Ytre, Midtre og Indre Kobbholmen og Flatskjeret.

Fjordar i Sør-Varanger
Bryggje

Bryggje, òg skrive brygge, bryggja eller brygga, er på dei sørlege kystane av Noreg nytta om dei innretningane som òg vert kalla kai, særleg når kaia står vinkelrett på strandlina. Bryggje vert òg nytta om flytande innretningar til å fortøye båtar i, såkalla flytebryggjer.

På vestlandskysten, og særleg på kysten nordetter frå Nordmøre, vert ordet bryggje òg nytta om eit sjøhus som ligg heilt i sjøkanten, gjerne slik at båtar har tilflott, det vil seie at dei kan verte fortøyde heilt innåt brygga for lasting og lossing.

Bryggja vart bruka som lager for utstyr som skulle brukast på sjøen og for varer som skulle skipast ut eller var førte til lands. Ei brygge kan ha ei vinne for å heise last i eller frå båtane.

I byane hadde gjerne kvar handelsmann si eiga bryggje. Gardar som låg eit stykke frå sjøen, kunne ha si eiga bryggje ved sjøen, ofte slik at mange gardar hadde bryggjene ståande attmed kvarandre. Somme stader var det vanleg å innreie bryggjeloftet for overnatting.

Med moderne transportmønster er det lite trong for tradisjonelle bryggjer. Dei bryggjene som er tekne vare på, har stort sett fått eit nytt bruksområde. Dei kan likevel ha namnet brygge i behald. Bryggen i Bergen er eit vigjete døme på eit slikt historisk bryggjekompleks, medan Aker brygge i Oslo er eit nytt namn på eit gamalt område.

Sjå òg 
 Kai. Sørover kysten vert ordet brygge bruka om ei kai, spesielt når det står vinkelrett på kystlina.
 Byen Brugge vert uttala som brygge.

Kjelder

Fotnoter 

Hustypar
Kystbyggverk
Austfjorden på Spitsbergen

Austfjorden er den inste delen av Wijdefjorden på nordkysten av Spitsbergen på Svalbard. Fjorden er om lag 32 km og 4-6 km brei og startar ved vestsida av Kapp Petermann. Aust for Kapp Petermann går Vestfjorden sørvestover. 

Inst i Austfjorden munnar Mittag-Lefflerbreen ut i fjorden. Av dalar på vestsida finn ein Høegdalen og Zeipeldalen, og på austsida Smutsdalen. I tillegg munnar Stubendorffbreen ut i fjorden på austsida. Tryggvebreen er ein annan bre som strekkjer seg nedover mot fjorden.

Fjordar på Svalbard
Lomfjorden

Lomfjorden er ein fjord på austskysten av Spitsbergen på Svalbard. Han er om lag 35 km lang og 3-7 km brei. Fjorden har innløp frå Hinlopenstretet og ligg på vestsida av Lomfjordhalvøya.

Fjordar på Svalbard
Bellsund

Bellsund er ein fjord på vestsida av Spitsbergen på Svalbard. Han ligg sør for Isfjorden og har innløp mellom Kapp Martin og Bellsund fyr i nord og Kapp Lyell i sør og strekkjer seg om lag 83 km austover til botn av Van Mijenfjorden. 

Van Mijenfjorden startar ved Akseløya, ei smal øy som nesten sperrar heile innløpet. Sør for Akseløya går Van Keulenfjorden søraustover og vest for innløpet til denne fjorden ligg Recherchefjorden. Sjølve Bellsund ligg mellom Nordenskiold Land i nord og Wedel Jarlsberg Land i sør.

Fjordar på Svalbard
Van Mijenfjorden

Van Mijenfjorden er ein fjordarm av Bellsund på vestsida av Spitsbergen på Svalbard. Fjorden strekkjer seg om lag 57 km nordaustover til munningen av Paulabreen. Han har innløp på kvar side av Akseløya, som er ei lang og smal øy som nesten blokkerer heile munningen. Akselsundet ligg på nordsida av øya, medan Mariasundet ligg på sørsida. 

Kaldbukta er ei bukt på nordsida av fjorden. Lengst i aust deler fjorden seg i to små armar, Rindersbukta mot søraust og munningen av Paulabreen, og Braganzavågen mot nordaust, som går inn til Sveagruva. 

Fjorden ligg mellom Nordenskiold Land i nord og Nathorst Land i sør.

Fjordar på Svalbard
Recherchefjorden

Recherchefjorden er ein fjordarm på sørsida av Bellsund på Spitsbergen og Svalbard. Han er om lag 7 km lang og 5 km brei og strekkjer seg sørover til munningen av Recherchebreen. 

Fjorden ligg på austsida av Klokkefjellet og Calypsobyen ligg på vestsida av fjorden. Lenger aust går Van Keulenfjorden sørvestover. Begge desse fjordane er ein del av Sør-Spitsbergen nasjonalpark.

Fjordar på Svalbard
Van Keulenfjorden

Van Keulenfjorden er ein fjordarm på sørsida av Bellsund på Spitsbergen. Fjorden strekkjer seg om lag 35 km søraustover til munningen av Nathorstbreen. 

I tillegg til Nathorstbreen munnar Doktorbreen og Penckbreen ut i fjorden. Like vest for munningen av Van Keulenfjorden ligg Recherchefjorden. Fjorden ligg mellom Nathorst Land i nord og Wedel Jarlsberg LAnd i sør. Den nordlege grensa til Sør-Spitsbergen nasjonalpark går langs midten av Van Keulenfjorden.

Fjordar på Svalbard
Wahlenbergfjorden

Wahlenbergfjorden er ein fjord på sørvestsida av Nordaustlandet på Svalbard, mellom Gustav V Land (Vestfonna) og Gustav Adolf Land. Fjorden strekkjer seg 58 km austover frå Hinlopenstretet, som ligg mellom Nordaustlandet og Spitsbergen. Dette gjer han til den lengste fjorden på øya og den femte lengste på Svalbard. 

På sørsida av fjorden går fjordarmen Palanderbukta sørvestover

Fjorden er kalla opp etter den svenske botanikaren Göran Wahlenberg.

Fotnotar 

Fjordar på Svalbard
Nordaustlandet
Palanderbukta

Palanderbukta er ein fjordarm på sørsida av Wahlenbergfjorden på Nordaustlandet på Svalbard. Fjorden strekkjer seg om lag 22 km søraustover i Gustav Adolf Land. 

Fjorden ligg på austsida av Scaniahalvøya og har innløp ved Zeipelodden. Isbreen Glitnefonna ligg på vestsida av fjorden, medan Vegafonna ligg langs den inste delen. Vegafonna er ein del av Austfonna.

Fjordar på Svalbard
Nordaustlandet
Murchisonfjorden

Murchisonfjorden er ein fjord på vestsida av Nordaustlandet på Svalbard. Han ligg mellom Storsteinhalvøya i nord og Gothiahalvøya i sør og strekkjer seg om lag 15 km austover. 

Søre Russøya er ei øy som ligg på sørsida heilt ute i fjorden. I vest grenser fjorden til Hinlopenstretet.

Fjordar på Svalbard
Nordaustlandet
Lady Franklinfjorden

Lady Franklinfjorden er ein fjord på nordvestsida av Nordaustlandet på Svalbard. Han strekkjer seg om lag 30 km sørover til munningen av Franklinbreane, som går i hop her. 

Fjorden har innløp mellom Purchaneset på Lågøya i vest og Kapp Hansteen i aust. Fjorden ligg mellom Lågøya i vest og Botniahalvøya i aust. Mellom Nordaustlandet og Lågøya ligg Franklinsundet. Aust for Botniahalvøya ligg Brennevinsfjorden.

Fjordar på Svalbard
Nordaustlandet
Brennevinsfjorden

Brennevinsfjorden er ein fjord på nordvestkysten av øya Nordaustlandet på Svalbard og er 22 km lang. Brennevinsfjorden er truleg den same fjorden som er teikna inn på Hendrick Doncker sitt kart frå 1663 som Brandewyns Bay. Ein engelsk ekspedisjon oppførte hytta «Oxfordhuset» på Depotodden i Brennevinsfjorden i 1936. Hytta vert i dag eigd av den norske staten og er i god stand. 

Dei yngste bergartane på Nordaustlandet er gangar av doleritt frå jura-krit i grunnfjellet på mellom anna Lågøya og i munningen av Brennevinsfjorden.

Det var i Brennevinsfjorden at Roald Amundsen sin flyekspedisjon til Nordpolen naudlanda på tilbakevegen til Ny-Ålesund med flyet N-25. Staden fekk namnet Amundsenodden og området vart fekk namnet Dornier-Walflya. Amundsen og dei fem andre ekspedisjonsmedlemmane vart redda av selfangsskuta «Sjøliv» frå Balsfjord..

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Brennevinsfjorden» frå , den 1. april 2008.

Nordaustlandet
Fjordar på Svalbard
Rijpfjorden

Rijpfjorden er ein fjord på nordsida av Nordaustlandet på Svalbard. Han strekkjer seg 40 km sørover frå Nordenskjoldbukta og er opp mot 12 km brei. 

Fjorden har innløp mellom Kapp Loven i vest og Kapp Wrede i aust. Kapp Wrede er eit nes på Platenhalvøya som dannar heile austsida av Platenhalvøya. Aust for Kapp Wrede ligg Zorgdragerfjorden.

Sidan fjorden berre er open i nord er han lite påverka av det varme vatnet frå Atlanterhavet som kjem opp langs vestsida av Spitsbergen. Fjorden er derfor dekt av tjukk is til ut i juni eller juli.

Kjelder 

Fjordar på Svalbard
Nordaustlandet
Zorgdragerfjorden

Zorgdragerfjorden er ein fjord på nordsida av Nordaustlandet på Svalbard. Han strekkjer seg om lag 11 km sørover på Platenhalvøya. Fjorden er kalla opp etter den nederlandske kvalfangarkapteinen Cornelis Gisbertsz Zorgdrager. 

Fjorden har innløp mellom Kapp Wrede i vest og Kapp Platen i aust. Vest for Kapp Wrede ligg Rijpfjorden, medan Duvefjorden ligg aust for Kapp Platen.

Fjordar på Svalbard
Nordaustlandet
Duvefjorden

Duvefjorden er ein fjord på nordsida av Nordaustlandet på Svalbard. Han strekkjer seg om lag 35 km sørover mellom Platenhalvøya i aust og Glenhalvøya i vest og er 12-13 km brei. 

Fjorden har innløp mellom Kapp Platen i vest og Repøyane i aust. Vest for Platenhalvøya ligg Rijpfjorden og Nordenskiöldbukta.

Fjordar på Svalbard
Nordaustlandet
Finn Malmgrenfjorden

Finn Malmgrenfjorden er ein fjord på nordaustsida av øya Nordaustlandet på Svalbard. Han strekkjer seg om lag 12 km sørvestover på Glenhalvøya. Vest for Glenhalvøya ligg Duvefjorden. 

Fjorden har innløp mellom Repøyane i vest og Bergströmodden i aust.

Fjordar på Svalbard
Nordaustlandet
Følehorn

Følehorn eller antenner er, hjå leddyr og nærskylde organismar, eit sett føleorgan som sit framme på hovudet. Ein tenkjer seg, ut frå mellom anna larveutvikling og genetikk, at dei er utvikla frå eit sett primitive gang- eller symjebein. Krepsdyr har to par følehorn, medan insekt og mangefotingar har eitt par.

Insekt 
Følehorna til insekta består av tre grunnleggjande delar: stilken (scapus) og pedicelen dannar protopoda, og ein «pisk» (flagellum eller postpedicel) dannar telopoda. Dette er dei same namna som vert nytta om dei vanlege lemmane til leddyr. Protopoda er alltid inst mot hovudet og fungerer som skaft for resten av antenna. «Pisken» består oftast av fleire ledd, og kan variera enormt i form. Sjå elles bilete for eit inntrykk av variasjonen som finst.

Flygande insekt har i liten grad musklar inne i telopoda si, og kontrollerer ho heller med muskelgrupper som veks ved piskerota. Andre grupper seksfotingar har som regel i større grad fullt ut muskuløse følehorn, bortsett frå proturane som har fått dei reduserte til rester.

Krepsdyr 
Krepsdyr har to par følehorn. Det første paret vert kalla antennuler og er uniramt, det vil seie einskildståande, medan det andre paret vert kalla antenner og er biramt (dei delar seg i to like etter antennerota). For det meste er desse følehorna sanseorgan, men på naupliuslarvestadiet vert dei òg nytta til å symje og ta til seg føde med.

Kjelder 
 Brusca & Brusca: Invertebrates Sinauer Associates 2002

Denne artikkelen bygger på «Antenna_(biology)» frå ,  den 1. april 2008.

Bakgrunnsstoff

Dyreanatomi
Leddyr
Sanseorgan
Storfjorden på Svalbard

Storfjorden er ein fjord eller eit havområde mellom Spitsbergen i vest og Barentsøya og Edgeøya i aust. Fjorden strekkjer seg 132 km nordover til Ginevrabotn. 

Fjorden startar i sør mellom Boltodden på Spitsbergen og Kvalpynten på Edgeøya. Mellom Barentsøya og Edgeøya går Freemansundet austover til Olgastretet. Storfjorden grensar til Heer Land og Sabine Land på Spitsbergen.

Fjordar på Svalbard
Tjuvfjorden

Tjuvfjorden er ein fjord på sørsida av Edgeøya på Svalbard. Fjorden strekkjer seg om lag 37 km nordaustover til Dyrdalen. 

Han har innløp mellom Kvalpynten i nordvest og Negerpynten i søraust. Nesten heilt inne i fjorden ligg Tjuvfjordlaguna på austsida av fjorden, like nedanfor Deltabreen. Kong Ludvigøyane, Bölscherøya og Tusenøyane ligg like utanfor fjorden. Zieglerøya ligg på austsida, inne i fjorden. 

Namnet er ei norsk forvansking av det engelske namnet Deevie, igjen ei forvansking av Deicrowes Sound, etter Benjamin Decrowe, som leidde Muscovy Company (Det moskovittiske kompaniet) tidleg på 1600-talet.

Kjelder 

 The Place-names of Svalbard Norsk polarinstitutt 1942/2001 ISBN 82-90307-82-9

Fjordar på Svalbard
Edgeøya
Blåfjorden

Blåfjorden er ei fjord, eller meir ei vid bukt, på nordaustsida av Edgeøya på Svalbard. Fjorden har ei breidd på om lag 32 km frå Kapp Pechuel Lösche i nord til Stonepynten i sør. 

Fjorden har fått namn etter den blå fargetonen til Edgeøyjøkulen som ligg på sørsida av bukta.

Fjordar på Svalbard
Edgeøya
Isbrear i Noreg

Dette er ei liste over dei største isbreane i Noreg Dei 18 største isbreane i Noreg ligg på Svalbard, inkludert den største isbreen i Europa, Austfonna på Nordaustlandet. Totalt har Noreg kring 1600 isbrear. 900 av desse ligg i Nord-Noreg, men 60 % av det totale isbrearealet finn ein sør for Trøndelag. 1 % av Noreg er dekt av isbrear..

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «List of glaciers in Norway» frå , den 2. april 2008.

Fotnotar
Sankt Georgs kapell

Sankt Georgs kapell er eit ortodoks kyrkjehus i Neiden i Sør-Varanger. Kapellet ligg på Skolteplassen, ein gammal sommarbuplass til skoltesamane, nedom Skoltefossen i Neidenelva. I fylgje tradisjonen skal det vere bygd i 1565 av den russiske munken og misjonæren Trifon, og innvigd 24. juni det året. Kapellet er ein viktig heilagdom for skoltesamane, og er freda som samisk kulturminne.

Sankt Georgs kapell er det minste sakralbygget i Noreg, med innvendige mål på 3,55 gonger 3,25 meter. Ytterdøra er berre 1,19 meter høg.

Årringsdatering har vist at tømmeret i kapellet ikkje er meir enn 200 år gammalt. Det er mogleg at det noverande bygget har erstatta eit eller fleire kapell i tilnærma same stil. Det kan også vere at opplysningar om St. Georgs kapell har vorte blanda saman med dei om eit kapell som har stått på vinterbuplassen til skoltesamane i Neiden. Av det er det berre tuftene att.

Utgravinga av kyrkjegarden 
Rundt kapellet ligg ein kyrkjegard som skal ha vore i bruk frå 1700-talet til litt ut på 1900-talet. I 1915 vart det gjort utgravingar på eldste delen av kyrkjegarden, og mange skjelett og kranium vart sende til Anatomisk institutt ved Universitetet i Oslo. Der gjekk dei inn i De Schreinerske samlinger, og dei har sidan vorte lagra der. Etter krav frå Sametinget og slektningane vedtok Medisinsk Fakultet ved Universitetet i Oslo i februar 2008 at dei skal førast attende og gravleggjast att på kyrkjegarden ved Sankt Georgs kapell. Anatomisk institutt hadde tidlegare motsett seg dette.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 NOU 1994:21 Bruk av land og vann i Finnmark i historisk perspektiv Bakgrunnsmateriale for Samerettsutvalget: «Østsamene i Neiden»
 NIKU Rapport 11 - Terje Norsted: Ikonene i St. Georgs kapell, Neiden, Sør-Varnager kommune
 Arkitekturguide Nord-Norge og Svalbard: «St. Georgs greskortodokse kapell»
 

Kyrkjer i Sør-Varanger
Bygningar i Finnmark og Nord-Troms frå før 1944
Ortodokse kyrkjer i Noreg
Kulturminne i Sør-Varanger
Freda bygg i Troms og Finnmark
Bondhusbrea

Bondhusbrea er ein dalbre og ein utløpar frå Folgefonna. Han ligg nær Mauranger i Kvinnherad kommune i Vestland. Ein kan nå Bondhusdalen og breen frå Sunndal. Nedanfor Bondhusbrea ligg Bondhusvatnet.

Bakgrunnsstoff 

Isbrear i Vestland
Geografi i Kvinnherad
Buerbreane

Buerbreane, det vil seie Øvre Buerbreen og Nedre Buerbreen, er to brearmar av Folgefonna. Desse ligg i Ullensvang kommune i Vestland. Buerbreane strekkjer seg austover frå Folgefonna og ned mot Buerdalen. Buerelvi fører smeltevatnet frå Buarbreane gjennom Buerdalen til Sandvinvatnet. Buerbreen hadde framstøyt rundt 1930, men trekte seg så tilbake. Breen hadde eit framstøyt igjen på 1990-talet, men har trekt seg tilbake igjen sidan 1997. Årleg frontposisjonendring vert målt av NVE.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Buerbreene» frå , den 2. april 2008.

Bakgrunnsstoff 

 

Isbrear i Vestland
Geografi i Ullensvang
Storsjöodjuret

Storsjöodjuret er eit folklorisk fenomen i Storsjön i Jämtland. 

Udyret skal ha vore observert frå gamalt av og observasjonar er dokumenterte frå 1635 og utover. Mange observasjonar av fenomenet vart gjort frå 1800-talet og utover, for det meste på sumaren og spesielt i hundedagane. Dei fleste observasjonane stammar frå dei sørlege og austlege lutane av vatnet.

I 1894 vart det skipa eit selskap som hadde som føremål å fanga udyret. Både Oscar II, som då var konge i Sverige, og Östersund kommune ytte økonomisk stønad til innkjøp av ei spesialkonstruert saks, som no er utstilt på Jämtlands Läns Museum. Som agn vart det nytta ein smågris, men udyret gjekk ikkje i saksa. 

I 1986 la länsstyrelsen i Jämtlands län ned eit forbod mot å «döda, skada, fånga levande djur av arten Storsjöodjuret» og å «borttaga eller skada Storsjöodjurets ägg, rom eller bo». I 2000 vart det bygd spesielle utsiktsplassar rundt Storsjön der ein går ut frå at det er mest truleg at udyret vil visa seg. I 2002 søkte ein privatperson om dispensasjon frå forbodet mot å samla storsjöodjuregg, men miljødomstolen synte til at länsstyrelsen si freding hadde vore usakleg og at det var i strid med lova å freda ein «vetenskapligt icke verifierad djurart». I 2005 slutta justitieombudsmannen seg til miljødomstolen si avgjerd og kunngjorde at fredinga av storsjöodjuret ikkje kunne oppretthaldast. Tidleg i 2006 handsama länstyrelsen lova på nytt og oppheva fredinga frå 1986.

Sjå òg 
 Seljordormen
 Loch Ness-uhyret

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Storsjöodjuret» frå , den 2. april 2008. 
 

Sjøuhyre
Svensk folketru
Jämtland
Flakavassfonn

Flakavassfonn er ein isbre som ligg i kommunane Hol i Viken og Ulvik i Vestland. Breen ligg på Hallingskarvet, vest for nordenden av Flakavatnet,  nord for Flakavassnutane og rett aust for toppen Sankt Pål.

Fotografi tatt i samband med undersøkingar av Flakavatnet på 1930-talet viser at breen var større den gong enn i dag.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Flaskvassfonn» frå ,  den 2. april 2008.  

Isbrear i Vestland
Isbrear i Viken
Geografi i Hol
Geografi i Ulvik
Midtre Folgefonna

Midtre Folgefonna er den minste av dei tre isbreane som Folgefonna består av. Han ligg langs kommunegrensa mellom Kvinnherad kommune og Ullensvang  kommune i Vestland og har eit areal på 9 km². Breen har ei lengd på om lag 8 km frå nord til sør.

Isbrear i Vestland
Geografi i Kvinnherad
Geografi i Ullensvang