Rhône

Rhône (på fransk, Ròse på oksitansk, Rôno på fransk-provensalsk, Rhone på standard tysk og Rotten på Valais-tysk) er ei av dei store elvene i Europa, som renn gjennom Sveits og Frankrike. Elva har ei lengd på 812 km, der 231 km av ho renn i Sveits, medan 581 km er i Frankrike.

Opphav til namnet 
Ordet «Rhône» kjem av det latinske ordet Rhodanus, som igjen kjem av det greske ordet οδανός (Rhodanos), og dette er igjen ei gresk utgåve av det galliske (keltisk) namnet på elva. Grekarane høyrde dette namnet då dei hadde ein koloni i Massalia (Marseille). Det keltiske namnet på elva, som er noko slik som Rodo eller Roto og tyder «ho som rullar» eller «ho som renn», er eit mykje brukt namn på elver i gamalt keltisk språk. Dette var òg namnet på den lågare delen av elva Seinen, i tillegg til fleire andre elver i vestlege område av Europa. Dette keltiske namnet kjem frå den urindoeuropeiske rota *ret- («å renne, rulle»), som gav ordet rota («hjul») på latin, som er opphavet til ordet «rotere» og «rulle». 

Enkelte hevdar at rota rot- eller rod- som ein finn i namnet «Rhône» og fleire andre elver i Europa, og som ser ut til å ha hatt tydinga «elv», eigentleg er pre-indoeuropeisk. Då vil det berre vere tilfeldig at det liknar det proto-keltiske verbet reto («å renne»).

Elveleie 
Elva har utspring frå Rhônebreen i Valais i Sveits, i Saint-Gotthard-massivet i ei høgd på 1 753 m. Opp til Martigny i Sveits, er Rhône strid, og vert så ei stor fjellelv som renn sørvestover gjennom ein bredal. Så snur ho nordvestover og går ut frå Alpane og strøymer gjennom Genfersjøen, før ho går inn i Frankrike. I løpet av eit år renn det i snitt 570 m³/s frå Genfersjøen. 

Elva Saône renn inn i Rhône ved Lyon, før dei går sørover. Andre elver som renn ut i Rhône er Cevennane-elvene Eyrieux, Ardèche, Cèze og Gardon på høgresida, og Isère, Drôme, Ouvèze og Durance på Alpesida.

Ved Arles deler Rhône seg i to delar, og dannar elvedeltaet Camargue, der alle delane renn ut i Middelhavet. Ein arm vert kalla «Grand Rhône», og den andre «Petit Rhône». I året strøymer det i snitt ut 2300 m³/s ved Arles.

Transport 
Før ein hadde jarnbanar og bilvegar, var Rhône ei viktig transportåre i dei indre områda og knytte saman dei tidlege tekstil- og handelsbyane Arles, Avignon, Valence, Vienne og Lyon med Middelhavsbyane Fos, Marseille and Sète. Elva Saône knyter byar som Villefranche, Macon og Chalons til Rhône. Mindre fartøy kan reise lenger nordvest, nord og nordaust, via Centre-Loire-Briare- og Loing-kanalane til elva Seine, via Canal de la Marne à la Saône til elva Marne, via Canal des Vosges til elva Moselle og via Canal du Rhône au Rhin til elva Rhinen. 

Rhône er kjend for sine strie straumar når elva er stor, og stundom kan ein få ein straumfart på opp til 10 km/t.

Byar langs Rhône

Sveits 
 Brig 
 Visp
 Sion i Sveits 
 sjå Genfersjøen for byar rundt innsjøen. 
 Genève

Frankrike 
 Lyon
 Vienne 
 Tournon-sur-Rhône 
 Valence 
 Montélimar 
 Viviers 
 Bourg-Saint-Andéol 
 Pont-Saint-Esprit 
 Roquemaure 
 Avignon 
 Beaucaire
 Vallabrègues 
 Arles

Sideelvar 

 Gardon
 Durance
 Ouvèze
 Ardèche
 Drôme
 Isère
 Saône
 Ain
 Arve

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Rhône» frå ,  den 27. januar 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Vassvegar i Frankrike
 Ei demning i Rhône 

 
Elvar i Sveits
Elvar i Frankrike
Geografi i Valais
Ain
Bouches-du-Rhône
Drôme
Gard
Haute-Savoie
Isère
Departementet Rhône
Internasjonale elvar i Europa