alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Europaveg 20

Europaveg 20 går mellom Shannon i Irland og St. Petersburg i Russland. Lengda på vegens er rundt 1880 km.

Traséen som er fastlagd av UNECE: Shannon – Limerick – Portlaoise – Dublin … Liverpool – Manchester – Bradford – Leeds – Hull … Esbjerg – Kolding – Middelfart – Odense – Korsør – Køge – København – Malmö – Helsingborg – Halmstad – Göteborg – Orebro – Arboga – Eskilstuna – Södertälje – Stockholm … Tallinn – St. Petersburg.

Fram til 1992 hadde den danske delstrekningen namnet E66.

I Storbritannia er ikkje vegen skilta som europaveg. Det er ikkje noko ferjesamband mellom Kingston upon Hull og Esbjerg. Alternative ferjer er Harwich–Esbjerg eller Kingston upon Hull–Rotterdam.

Dei spektakulære bruene Storebæltbrua og Øresundbrua ligg langs E20.

Knutepunkt 

Sjå òg Europaveg 20 i Danmark og Europaveg 20 i Sverige for detaljerte skildringar av vegane.

Bakgrunnsstoff 

Europavegar
Vegar i Republikken Irland
Vegar i Storbritannia
Vegar i Danmark
Vegar i Sverige
Vegar i Estland
Vegar i Russland
Europaveg 263

Europaveg 263 går mellom Tallinn og Luhamaa i Estland. Lengda på vegen er 282 km.

Knutepunkt

Bakgrunnsstoff 

Europavegar
Vegar i Estland
Europaveg 264

Europaveg 264 går mellom Jõhvi i Estland og Inčukalns i Latvia. Lengda på vegen er 340 km. Han er ein ny europaveg, vedteken i 2006 og innførd i 2007.

Knutepunkt

Bakgrunnsstoff 

Europavegar
Vegar i Estland
Vegar i Latvia
Europaveg 265

Europaveg 265 vart føreslått i år 2008. Dersom han vert innførd, skal han gå frå Kapellskär i Sverige, med ferje til Paldiski i Estland og derifrå til Tallinn.

Han vart vedteken av FN i oktober 2008. Truleg vert han innførd hausten 2009.

Bakgrunnsstoff 

Europavegar
Vegar i Sverige
Vegar i Estland
Europaveg 67

Europaveg 67 (også kjend som Via Baltika) er ein hovudveg frå Praha i Tsjekkia til Helsingfors i Finland; gjennom Polen, Kaunas i Litauen, Riga i Latvia og til Tallinn i Estland. Lengda på vegen er 1630 km.

Traséen som er fastlagd av UNECE er: Helsingfors − Tallinn − Riga − Panevėžys − Kaunas − Warszawa − Piotrków - Trybunalski − Wrocław − Kłodzko − Běloves − Náchod − Hradec Kralové − Praha.

Han er den viktigaste hovudvegen mellom dei baltiske landa, og mellom Finland og Polen.

Knutepunkt

Bakgrunnsstoff 

Europavegar
Vegar i Finland
Vegar i Estland
Vegar i Latvia
Vegar i Litauen
Vegar i Polen
Vegar i Tsjekkia
Europaveg 77

Europaveg 77 går mellom Pskov i Russland og Budapest i Ungarn. Lengda på vegen er rundt 1690 km.

Traséen som er fastlagd av UNECE er: Pskov – Riga – Šiauliai – Tolpaki – Kaliningrad – Gdańsk – Elblag – Warszawa – Radom – Kraków – Trstená – Ružomberok – Zvolen – Budapest.

Knutepunkt

Bakgrunnsstoff 

Europavegar
Vegar i Russland
Vegar i Estland
Vegar i Latvia
Vegar i Litauen
Vegar i Polen
Vegar i Slovakia
Vegar i Ungarn
Arnold Luhaäär

Arnold Luhaäär () var ein estisk vektløftar som deltok i dei olympiske leikane i 1928 i Amsterdam og i 1936 i Berlin.
 
Luhaäär vann ein olympisk sølvmedalje i vektløfting under OL i 1928 i Amsterdam. Han kom på andre plass i den tyngste klassen, tungvekt over 82,5 kg, som vart avvikla 29. juli 1928. Det var totalt fem vektklassar, det same som under dei to føregåande olympiske vektløftingskonkurransane i Antwerpen og Paris. Luhaäär løfta samanlagt 360,0 kg, det var 12,5 kg mindre enn gullvinnaren Josef Straßberger frå Tyskland. Det var 17 utøvarar frå 11 land som konkurrerte i tungvektklassen. Åtte år seinare, under OL i 1936 i Los Angeles kom han på tredje plass i vektløfting tungvekt, han løfta då samanlagt 400 kg.

OL-medaljar 
 1928  Amsterdam –  Sølv i vektløfting, tungvekt
 1936  Berlin –  Bronse i vektløfting, tungvekt

Estiske vektlyftarar
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Estland
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Estland
Medaljevinnarar under sommar-OL 1928
Estiske deltakarar under sommar-OL 1928
Vektlyftarar under sommar-OL 1928
Medaljevinnarar under sommar-OL 1936
Estiske deltakarar under sommar-OL 1936
Vektlyftarar under sommar-OL 1936
Folk frå Viljandi maakond
Apomorfi

Apomorfi er i biologisk systematikk ei nemning for eit trekk som bitt saman organismar i naturlege grupper. Slike trekk er felles for delgruppene i gruppa av di dei har arva det frå den same stamarten som opphavleg utvikla trekket. Apomorfiar vert òg kalla avleidde karakterar eller avanserte karakterar og står i motsetnad til plesiomorfiar eller opphavlege karakterar.

Kva for trekk som vert definert som apomorfiar og plesiomorfiar kjem an på kva nivå ein ser på. Innanfor pattedyra er til dømes motståande tomlar ein apomorfi for primatar, sidan dette representerer ei endring frå tommelen til dei opphavlege ur-pattedyra. Ser ein på evolusjon innanfor sjølve primatane er derimot dei motståande tomlane eit opphavleg trekk.

For å finna ut om eit trekk er apomorft eller plesiomorft for ei gitt gruppe kan ein nytta fleire metodar. Ein mykje brukt måte er utgruppeanalyse, kor ein ser på grupper ein tenkjer seg er nært skylde gruppa ein skal studera og undersøka i kva grad desse har tilsvarande (homologe) strukturar. Ein kan òg leita etter indisium ved å studera utviklingsbiologi eller fossil.

Sjå òg plesiomorfi.

Kjelder 
 Brusca, R.C. & Brusca, G.J. (2002): «Classification, Systematics, and Phylogeny», side 23-39 i Invertebrates. Sinauer Associates

Biologisk systematikk
Ants Lepson

Ants Lepson () er ein norsk-estisk kunstmålar og tidlegare sjømann, busett i Arendal.

Bakgrunn 
Lepson er fødd i Estland i 1934. Familien flykta til Sverige og deretter til USA etter den andre verdskrigen. Han mønstra på eit norsk skip, og var statslaus i sju år, før han fekk norsk statsborgarskap. Lepson er utdanna skipskaptein, og har ført fleire norske seglskip, mellom andre fullriggaren «Sørlandet». Han har også vore kaptein på «Skibladner» på Mjøsa.

Virke 
Lepson er kjend som målar av maritime motiv. Han er busett i uthamna Sandvika på Hisøy i Arendal, og har eit atelier i Arendal sentrum. I meir enn 20 år har Lepson vore målar, men han har inga formell utdanning som kunstnar, og kallar seg sjølv for «marinemålar». Motiva hans er henta frå det maritime miljøet, og det er særleg seglskuter som er motiv. Som gammal sjømann er Lepson oppteken av at alle detaljane på bileta hans skal vere rette. Spesielt bilete av slaveskipet «Fredensborg» har gjort han kjend. Lepson sine bilete er i dag svært ettertrakta.

Estiske biletkunstnarar
Folk frå Arendal
Norske målarar
Norske sjømenn
Estiske sjømenn
Twitter

Twitter er eit nettsamfunn og ei mikrobloggingsteneste. I Twitter får brukarane sende og lese andre brukarar sine oppdateringsmeldingar; på engelsk vert desse kalla tweets, på norsk er det tale om kvitring. Meldingane ein sender er tekstbaserte, og kan vere opp til 140 teikn. 26. oktober 2017 starta Twitter ei prøveordning der eit utval av brukarane kan sende medlingar på opp til 280 teikn.

Soge 
Twitter starta som eit forskings- og utviklingsprosjekt i selskapet Obvious i San Francisco i mars 2006 og vart fyrst berre nytta internt i selskapet. Jack Dorsey sende den aller første twittermeldinga 21. mars 2006, med orda «just setting up my twttr». «Twttr» var arbeidsnamnet på tenesta før den vart offentleg lansert for allmenn bruk i oktober 2006.  

Gjennom Twitter kan informasjon formidlast raskt. Då eit fly frå Turkish Airlines styrta ved Schiphol i februar 2009, vart det formidla fyrst gjennom Twitter. Vel så viktig er likevel at Twitter er eit medium for løpande kontakt, t.d. mellom venner og i sosiale nettverk. Også fleire politikarar har teke i bruk mediet, t.d. brukte Barack Obama det aktivt i kampanjen for å verte amerikansk president i 2008. President Donald Trump nyttar Twitter særs aktivt og har over 44 millionar følgjarar. I Noreg har mange framståande politikarar teke i bruk tenesta. 

I august 2014 vart Twitter som fyrste sosiale medium, nytta til å erklære krigstilstand mot eit anna land. Det var president i Aserbajdsjan, İlham Alijev, som viaTwitter erklærte krig mot grannelandet Armenia. 

Twitter bruker språkplattformer på engelsk og (sidan april 2008) japansk.

Tenesta 
Oppdateringane kan visast på profilsida til brukarane, og vert mottekne av andre brukarar som har meldt seg på for å lese dei. Brukarane kan skrive og lese via Twitter-websida, SMS, RSS, epost eller ved hjelp av nettsamfunn som Twitterrific eller Facebook. 

På Twitter vert emneknagg nytta for å kategorisere og knytte meldingar saman. Emneknaggar gjer det enklare og søke og gjer meldingane meir synlege. Twitter anbefalar å nytte ein til to emneknaggar i kvar melding som beste praksis. Emneknagg vart introdusert av Chris Messina 23. august 2007, men vart i byrjinga avvist. Gjennombrotet for emneknaggar kom i oktober 2007 då lokale brannmenn nytta emneknaggen #SanDiegoFire for å kvitre om ei rekkje skogbrannar i området.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Twitter.com

Nettsamfunn
Skipingar i 2006
Rannveig Djønne

Rannveig Djønne () er ein norsk folkemusikar frå Djønno i Ullensvang herad i Hordaland. Djønne spelar toradar og er utdanna frå Ole Bull Akademiet på Voss. 

Ho gav ut den fyrste CD-plata si i desember 2008. Plata heiter Spelferd heim - slåttar frå Hardanger og Voss på durspel. Med seg på plata har Djønne Inger Elisabeth Aarvik, Arngunn Timenes Bell, Anders Hall, Kim André Rysstad, Lajla Renate Buer Storli og Tuva Syvertsen, og det vert spelt slåttar etter mellom andre Nils Tjoflot, men òg musikk Djønne har skrive sjølv.

Verk

CD 
 2008 – Spelferd heim - slåttar frå Hardanger og Voss på durspel – Djønno Records

Bakgrunnsstoff 
 MySpace-sida til Rannveig Djønne

Norske folkemusikarar
Folk frå Ullensvang
Kollektiv bruk av eintal

Kollektiv bruk av eintal er når ei samling av einsarta ting eller individ vert sedd på under eitt og difor avmerkt med eintalsform av substantivet. Kollektiv bruk av eintal finst særleg ved teljing, t.d. 10 fot, 100 mann, 20 mil, to sneis, fem prosent, men òg elles, t.d. «Det finst ikkje orm på New Zealand».

Ei særskild kollektivform har ein i ordet høns. På dansk finst slike særskilde kollektivformer ved fleire ord.

Kjelder
Olav T. Beito: Nynorsk grammatikk 2. utg. 1986 ISBN 82-521-2801-7

Grammatikk

fr:Singulare tantum
Jõhvi

Jõhvi (tysk Jewe) er ein by og ein kommune nordaust i Estland og hovudstad i Ida-Viru maakond. Byen ligg om lag 50 km frå grensa til Russland.

Etniske estlendingar er ein minoritet i Jõhvi og om lag 58 % av innbyggjarane er anten etniske russiske emigrantar som kom til hit i sovjettida (1944-1991) eller etterkomarane deira.

Historie 
Jõhvi vart først nemnd som ein landsby i 1241 i Liber Census Daniae då han vart styrt av Danmark. Historiske namn på Jõhvi har vore Gewi og Jewi. På 1200-talet vart det bygd ei kyrkje her, og Jõhvi vart senter for eit sokn.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Jõhvi» frå , den 8. april 2009. 

Byar i Estland
Kommunar i Estland
Ida-Viru maakond
Asle

Asle er eit mannsnamn av norrønt opphav, ei nyare form av Atle. Begge desse namna har namnedag den 8. april i Noreg.

Namnet er danna av gotiske ordet atta, 'far', og ei diminutivsending. 

Asle hadde størst utbreiing som døypenamn i Noreg på 1960- og 1970-talet.

Kjende namneberarar 
 Asle Kristensen Hoffart (1788-1851), stortingsmann
 Asle Myro (1811–1879), stordansar og kjempekar frå Hallingdal
 Asle Madssen Strand (1825-1902), stortingsmann
 Asle Schrøder (f. 1955), ordførar og Senterparti-politikar

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Asle» frå , den 8. april 2009.

Bakgrunnsstoff 

Mannsnamn
Førenamn av norrønt opphav
Namn knytte til slektskap
Birkàt haḥammá

Birkàt haḥammá (hebr. ברכת החמה, 'solsigninga') er ei jødisk signing for sola som blir sagt fram kvart tjueåttande år. Signinga finn stad når vårjamdøgn i følgje tradisjonell utrekning fell saman med solnedgang på ein tysdag. Ifølge jødisk tradisjon har sola då gått gjennom ein syklus og kome tilbake til stillinga ho hadde då verda blei skapt.

Sist gong signinga blei sagt fram var 8. april 2009. Hendinga fall saman med høgtida pesah, noko som berre skal ha skjedd to gonger før i historia.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Birkàt haḥammá» frå , den 8. april 2009.

Fotnotar 

Sola i kulturen
Jødedom
Rønnaug

Rønnaug er eit kvinnenamn av norrønt opphav. Det er ei nyare form av Rannveig som er sett saman av rann, 'hus' og veig, som kan bety 'styrke' eller 'stridande'.

Både Rønnaug og Rannveig har namnedag den 9. april.

Namnet er lite kjend utanfor Noreg. Det var noko brukt på første halvdelen av 1900-talet, men bruken gjekk ned etter 1940. I 2009 var det 965 norske kvinner som heitte Rønnaug.

Namneberarar 
 Rønnaug Alten (1910-2001), norsk skodespelar og regissør
 Rønnaug Eliassen (1911-2014), norsk advokat
 Rønnaug Vaa (f. 1947), norsk kunstnar
 Rønnaug Kleiva (f. 1951), norsk forfattar
 Rønnaug Foss Alsvik (f. 1958), norsk songar
 Rønnaug Bakke (f. 1967), norsk songar

Kjelder 

 norskenavn.no

Norske førenamn
Kvinnenamn
Førenamn av norrønt opphav
Paide

Paide (tysk Weißenstein, polsk Biały Kamień) er ein by og kommune i Estland, og hovudstaden i Järva maakond. Byen har like under 10 000 innbyggjarar. 

Det finst ei borg bygd av Den livlandske ordenen her. Byen vart formelt grunnlagd 30. september 1291 av Halt, meisteren i ordenen. 

Den kjende komponisten Arvo Pärt vart fødd her, og det same var skodespelaren Ita Ever. 

Under den kalde krigen låg Koigi flybase ved byen.

Galleri

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Paide» frå , den 8. april 2009.

Bakgrunnsstoff 
 Ühendus Weissenstein

Kommunar i Estland
Byar i Estland
Järva maakond
Busetnader grunnlagde på 1200-talet
Keila

Keila (tysk Kegel) er ein by og ein kommune i Harju maakond nordvest i Estland. Byen har litt over 9000 innbyggjarar.

Keila har truleg opphav frå mellomalderen og fekk byrettar 1. mai 1938.

Keila har ein stasjon på jernbanelinja Elektriraudtee.

Folketal 

I følgje folketeljinga i 2000 var det 9388 innbyggjarar her. 82,8 % var estlendingar, 12,1 % russarar, 1,8 % ukrainarar, 0,9 % finnar, 0,7 % kviterussarar, 0,2 % litauarar, 0,1 % polakkar, 0,1 % tatarar, 0,1 % tyskarar og 0,1 % latviarar.

Galleri

Bakgrunnsstoff

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Keila» frå , den 8. april 2009. 
 

Byar i Estland
Kommunar i Estland
Harju maakond
Kiviõli

Kiviõli er ein industriby i Ida-Viru maakond i Estland med om lag 7000 innbyggjarar. Hovudnæringa er gruvedrift etter oljeskifer, som har gjeve byen namnet sitt (tyder «bergolje»). Byen er delt inn i to distrikt: Küttejõu og Varinurme.

Byen vart grunnlagd i 1922 og fekk bystatus i 1946. 

Om lag halvparten av innbyggjarane er emgrantar frå sovjettida, hovudsakleg russarar.

Bakgrunnsstoff

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kiviõli» frå ,  den 8. april 2009.  
 

Kommunar i Estland
Byar i Estland
Ida-Viru maakond
Strutsefuglar


Strutsefuglar (engelsk ratite) er ei gruppe av fugleartar utan flygeevne med uklår taksonomisk rangering innanfor overordenen Paleognathae. Den biologiske systematikken for strutsefuglar er under endring. Tidlegare var omgrepet strutsefuglar assosierte med den biologiske ordenen Struthioniformes som samla artar utan flygeevne i Paleognathae. Struthioniformes har nyleg blitt omdefinert til å halde berre strutsefamilien Struthionidae. Paleognathae samlar både strutsefuglar og dei flygedyktige tinamuar, Tinamidae. Til forskjell frå dei andre fugleartane som ikkje flyg, så manglar strutsefuglane brystbeinskam på brystbeinet, sternum. Utan brystbeinskam til feste for vengemusklar, så ville ikkje desse fuglane kunne flyge sjølv om dei hadde utvikla venger. 

Nyare forsking har indikert at strutsefuglar er ei parafyletisk gruppe, at dei flygedyktige tinamuar, Tinamidae passar inn i gruppa, og at tinamuar er ei systergruppe til dei nyleg utdøydde moafuglane. 
Dette medfører dessutan at manglande flygeevne er ein eigenskap som utvikla seg uavhengig og fleire gonger i ulike utviklingslinjer innanfor Paleognathae.

Strutsefuglane har opphav frå Gondwana. Store delar av det som tidlegare var Gondwana har i dag strutsefuglar, eller har hatt strutsefuglar i fortida.

Nolevande artar 
Strutsefuglar i rekkjefølgje etter eBird/Clements Checklist v2017 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler: 
Struthioniformes - Strutsar
Struthionidae
Slekt Struthio
 Slettestruts, Struthio camelus, Common Ostrich, Linné, 1758, (LC)
 Somalistruts, Struthio molybdophanes, Somali Ostrich, Reichenow, 1883, (VU)

Rheiformes - Nanduar
Rheidae
Slekt Rhea
 Stornandu, Rhea americana, Greater Rhea, NT, Linné, 1758
 Fjellnandu, Rhea pennata, Lesser Rhea, LC, d'Orbigny, 1834

(Tinamiformes - Tinamuar)

Casuariiformes - Kasuarfuglar
Casuariidae
Slekt Casuarius
 Toflikkasuar, Casuarius casuarius, Southern Cassowary, VU, Linné, 1758
 Dvergkasuar, Casuarius bennetti, Dwarf Cassowary, NT, Gould, 1857
 Einflikkasuar, Casuarius unappendiculatus, Northern Cassowary, VU, Blyth, 1860
Slekt Dromaius
 Emu, Dromaius novaehollandiae, Emu, LC, Latham, 1790

Apterygiformes - Kiviar
Apterygidae
Slekt Apteryx
 Sørbrunkivi, Apteryx australis, Southern Brown Kiwi, VU, Shaw, 1813
 Okaritokivi, Apteryx rowi, Okarito Brown Kiwi, EN, Tennyson et al., 2003
 Nordbrunkivi, Apteryx mantelli, North Island Brown Kiwi, EN, Bartlett, 1851
 Dvergkivi, Apteryx owenii, Little Spotted Kiwi, NT, Gould, 1847
 Flekkivi, Apteryx haastii, Great Spotted Kiwi, VU, Potts, 1872

Biletgalleri

Kjelder 
Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av innleiinga til artikkelen Ratite frå Engelsk Wikipedia slik han var 21. desember 2014

 Referansar

Fuglar etter klassifisering
Tapa i Estland

Tapa er ein by i Lääne-Viru maakond i Estland. Han ligg der jernbanelinjene Tallinn-Narva (vest-aust) og Tallinn-Tartu-Valga (nord-sør) og er eit viktig transittsenter for frakt av russisk olje og tømmer. Sidan 1930-åra har det vore ein rekruttskule i Tapa for det estiske forsvaret.

Tapa vart grunnlagd i 1917 og vart offisielt ein by i 1926. I oktober 2005 vart Tapa slått saman med kommunane Lehtse, Saksi og Jäneda og danna Tapa vald.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Tapa, Estonia» frå ,  den 8. april 2009. 
 oppgav desse kjeldene:
Lääne Viru Maavalitsus, Lääne Virumaa Aastaraamat. Rakvere, 2008.

Bakgrunnsstoff 
 Tapa Museum  (estisk)
 Tapa musikkskule  (estisk)

Byar i Estland
Lääne-Viru maakond
Põlva

Põlva er ein by og ein kommune i Estland, og hovudstaden i Põlva maakond. Byen ligg søraust i landet, nær grensa til Russland.

Han har om lag 6500 innbyggjarar. 

Byar i Estland
Kommunar i Estland
Põlva maakond
Jõgeva

Jõgeva (tysk Laisholm) er ein liten by i Estland med om lag 6000 innbyggjarar. Han er hovudstad i Jõgeva maakond.

Jõgeva vart ein kommune 13. oktober 1919 og fekk bystatus 1. mai 1938. Han er kjend som ein av dei kaldaste plassane i Estland. 

Den estiske diktaren Betti Alver vart fødd her.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Jõgeva» frå , den 8. april 2009. 
 

Byar i Estland
Kommunar i Estland
Jõgeva maakond
Türi

Türi er ein by i Järva maakond i Estland. 

Türi vart første gong nemnd i skriftlege kjelder i 1347. Den første skulen i byen vart grunnlagd i 1687. I 1900 vart det lagt jernbane til b yen.

Venskapsbyar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Türi» frå ,  den 8. april 2009.  

Byar i Estland
Järva maakond
Elva i Estland

Elva er ein by og kommune i Tartu maakond i Estland. Han har om lag 6000 innbyggjarar. 

Elva har to store innsjøar, Verevisjøen med eit sandete og velutvikla strandområde som er populær om sommaren, og Arbisjøen med breidder av siv. Den største næringa i Elva (og heile det sørlege Estland) er Enics Eesti AS, eit dotterselskap i Enics Group, som produserer elektronikk. Elva har ein skule,  Elva Gümnaasium.

Historie 
Elva vart grunnlagd like etter at jernbanelinja Tartu-Valga vart lagt forbi her i 1886-1889. Elva vart første gong nemnd i ei estisk avis i 1889. Elva er kalla opp etter elva som har dette namnet, og denne elva vart nemnd alt på 1600-talet. Elva fekk bystatus i 1. mai 1938. Sentrum i byen vart hardt råka under den andre verdskrigen.

Kjende innbyggjarar 

 Kerli Kõiv, songar og låtskrivar
 Luisa Värk, songar

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Elva, Estonia» frå , den 8. april 2009. 
 

Kommunar i Estland
Byar i Estland
Tartu maakond
Busetnader grunnlagde i 1889
Rapla

Rapla er ein liten by og ein kommune sentralt i Estland og hovudstad i Rapla maakond. Han har om lag 5500 innbyggjarar. 

Byar i Estland
Kommunar i Estland
Rapla maakond
Norsk attraksjon

Norsk attraksjon er eit tv-program på NRK der dei viser sjåarane litt ukjende attraksjonar i Noreg. Linda Eide leiar programmet og ho og resten av redaksjonen har sett seg fore å finne stader som verken er skilta av vegstyresmaktene eller omtala i NAF si vegbok eller andre guidebøker, men likevel er verd ein omveg. Fyrste programserien vart send på hausten 2007 og den andre, og siste, på hausten 2009.

Bakgrunnsstoff 
 Nettstaden til Norsk attraksjon

Norske fjernsynsprogram
NRK
Fjernsynsseriar frå 2000-åra
Saue i Estland

Saue er ein by og ein kommune i Harju maakond, nordvest i Estland.

Saue dekkjer eit område på 3,5 km² og har om lag 5500 innbyggjarar. Dei næraste byane er Tallinn (18 km), Keila (7 km), Saku (7 km) og Laagri (7 km).

Saue ligg fint plassert i forhold til Tallinn, hovudstaden i Estland. Fleire moderat velståande folk har busett seg i den meir landlege Saue, og pendlar inn til hovudstaden der dei har arbeid. 

93 % av innbyggjarane i Saue er etniske estlendingar.

Saue har ein stasjon langs jernbanelinja Elektriraudtee.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Saue» frå , den 8. april 2009.

Bakgrunnsstoff 

Byar i Estland
Kommunar i Estland
Harju maakond
Põltsamaa

Põltsamaa (tysk Oberpahlen) er ein by i Jõgeva maakond i Estland. Han har like under 5000 innbyggjarar. 

Kommunar i Estland
Byar i Estland
Jõgeva maakond
Paldiski

Paldiski er ein hamneby ved Austersjøen i Estland. Han ligg på Pakrihalvøya nordvest i landet. Opphavleg var han ein svensk busetnad kalla Rågervik, og vart ein russisk marinebase på 1700-talet. Russarane kalla staden Балтийский Порт eller Baltijskij Port, som tyder «Austersjøhamna» i 1762, og den estiske uttalen Paldiski vart det offisielle namnet i 1933.

Sovjettida 

I 1962 vart Paldiski eit treningssenter for atomubåtar i den sovjetiske marinen. Med to landbaserte atomreaktorar og 16 000 tilsette, var han ein av dei største anlegga av sitt slag i Sovjetunionen. På grunn av dette var heile staden ein lukka by med piggtrådgjerde rundt fram til det siste russiske krigsskipet forlét hamna i august 1994. Russland gav frå seg kontrollen over anlegget i september 1995.

Nyare tid 

Etter Estland fekk sjølvstendet sitt, hadde ikkje byen nok estiske innbyggjarar, og Paldiski vart underlagt Keila fram til 30. oktober 1996. Han ligg 45 km vest for Tallinn og er i dag ein eigen kommune med fast ferjesamband til Kapellskär i Sverige (operert av Tallink). Tomme sovjetiske bustadblokker utgjer store delar av byen, og restane etter militærbasane finst over store område.

Anlegget i dag 

I dag har byen berre om lag 4000 innbyggjarar. Fram til nyleg var det berre eit lite hotell i byen, medan det no er to daglegvareforretningar, ei alkoholsjappe, ein bank og ei kro. 

Paldiski er endestasjon på jernbanelinja Elektriraudtee, som går inn til hovudstaden.

Kjende folk frå Paldiski
Amandus Adamson (1855–1929), kunstnar
Balder Tomasberg (1897–1919), kunstnar
Viire Valdma (f. 1960), skodespelar ational hero

Galleri

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Paldiski» frå , den 8. april 2009.

Bakgrunnsstoff 
 Google-kart over Paldiski
 Biletsoge
 Bilete frå Paldiski  av Hans Fredriksson.

Byar i Estland
Kommunar i Estland
Harju maakond
Russiske og sovjetiske marinebasar
Hamnebyar ved Austersjøen
Lukka byar