alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Dominicus Brun

Dominicus Nagell Lemvig Brun () var ein norsk offiser, gardbrukar og stortingsmann, fødd i Åfjord i Sør-Trøndelag.

Brun var son til ein offiser. Han gjekk sjølv den militære vegen og vart offiser i 1808. Frå 1812 var han premierløytnant ved det romsdalske musketerkorps, og frå 1816 også gardbrukar i Surnadal på Nordmøre. Sidan vart han i 1832 kaptein og sjef for det sundalske kompani, 1848-57 oberstløytnant og sjef for trondhjemske nasjonale jegerkorps. Han budde i Trondheim frå 1852 og i Strinda frå 1857.

Brun var forlikskommissær 1834-52 i Surnadal og den fyrste ordføraren i heradet frå 1838 til han flytta i 1852. I Trondheim var han medlem i bystyret.

Brun var stortingsrepresentant frå Romsdals amt i tida 1845-51. Han var i 1845 og 1848 medlem i Justiskomite nr 1, medan han i 1851 hadde plass i Militærkomite nr 2 og Jarnbanekomiteen.

Kjelder
 Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 

Stortingsrepresentantar 1845-1847
Stortingsrepresentantar 1848-1850
Stortingsrepresentantar 1851-1853
Stortingsrepresentantar for Møre og Romsdal
Ordførarar i Surnadal
Lokalpolitikarar i Trondheim
Norske offiserar
Norske gardbrukarar
Folk frå Åfjord
Christian Jackhelln

Christian Albrecht Jackhelln () var ein dansk-norsk kjøpmann og stortingsmann, busett i Bodø.

Jackhelln var fødd i Ålborg i Danmark, då faren gjorde militærteneste som major. Sjølv slo han seg ned i Bodø, der han var kjøpmann. Han representerte Nordlands amt på stortinga 1833, 1845 og 1851. I 1833 var han medlem i Tollkomiteen og komiteen om Bodø-saka, medan både i 1845 og -51 var medlem i Næringskomite nr 1.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1833-1835
Stortingsrepresentantar 1845-1847
Stortingsrepresentantar 1851-1853
Stortingsrepresentantar for Nordland
Folk frå Bodø
Europacupen i fotball 1973

Europacupen i fotball 1973 var ei fotballturnering der vinnarane av 30 europeiske toppseriar i fotball var påmelde, attåt tittelforsvararen Ajax frå Amsterdam. Turneringa var den 18. i rekka. I finalen 30. mai 1973 i Beograd vann tittelforsvararen 1-0 over italienske Juventus frå Torino. Dermed tok det nederlandske meisterlaget sin tredje rake triumf i Europacupen i fotball.

Europacupen 1973 var ei rein utslagsturnering. Ved lik målskilnad etter dobbelkamp talde bortemål dobbelt. Turneringa tok til 13. september 1972. Etter to rundar i september-november, vart kvartfinalane og semifinalane avvikla i mars-april 1973.

Vinnarlaget Ajax fekk walkover i 1. runde og slo deretter ut CSKA Sofia, Bayern München og Real Madrid. Juventus sikra seg finaleplass ved å slå ut Olympique Marseille, FC Magdeburg, ungarske Újpesti Dózsa og Derby County.

Finalen
91 654 tilskodarar såg finalen på Raude Stjerne-stadion i Beograd. Sigersmålet kom allereie i 5. minutt og var sett inn av Johnny Rep.

Vinnarlaget Ajax stilte med fylgjande mannskap: Heinz Stuy, Wim Suurbier, Barry Hulshoff, Horst Blankenburg, Ruud Krol, Arie Haan, Johan Neeskens, Gerrie Mühren, Johnny Rep, Johan Cruijff (kaptein) og Piet Keizer.

For Juventus spelte: Dino Zoff, Sandro Salvadore (kaptein), Gianpietro Marchetti, Francesco Morini, Silvio Longobucco, Franco Causio, Giuseppe Furino, Fabio Capello, José Altafini, Pietro Anastasi og Roberto Bettega. Helmut Haller tok plassen til Bettega i det 49. minutt, åtte minuttar seinare kom Antonello Cuccureddu inn i staden for Causio. 

Milivoje Gugulović frå Jugoslavia dømde kampen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Europapokal der Landesmeister 1972/73» frå ,  den 27. mai 2017.  

Europacupen i fotball
Fotball i 1973
6teen

6teen er ein amerikansk-kanadisk-fransk tv-serie som blei send frå 2008 til 2014.
Det var ein animert situasjonskomedie for barn og unge.

USA-amerikanske fjernsynsseriar
Kanadiske fjernsynsseriar
Franske fjernsynsseriar
Skipingar i 2008
Nedleggingar i 2014
Five Below

Five Below er ei amerikansk butikkkjede som sel billige varer - for fem dollar eller mindre. 
Den første butikken i kjeda opna i Wayne i Pennsylvania  den 4. oktober 2002.
Grunnleggjarane var David Schlessinger (grunnleggjar av Encore Books og Zany Brainy) og Tom Vellios, den tidlegare direktøren for Zany Brainy.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Five Below» frå ,  den 28. mai 2017.  
 
Skipingar i 2002
USA-amerikanske føretak
Université de Versailles Saint-Quentin-en-Yvelines

Université de Versailles Saint-Quentin-en-Yvelines (UVSQ) er eit universitet i Versailles i Île-de-France i Frankrike med fokus på teknologi. 

UVSQ underviser innan teknologi og vitskap, i tillegg til mange andre felt, mellom anna administrasjon, økonomi, lingvistikk, statsvitskap og filosofi.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad

Universitet i Frankrike
Skipingar i 1991
Yvelines
Chris Tucker

Christopher Tucker (), kjend som Chris Tucker, er ein amerikansk filmskodespelar og komikar.

USA-amerikanske skodespelarar
Folk frå Georgia
Folk frå Atlanta
Johan Horn

Johan Olivarius Horn () var ein norsk skulemann, tollar og politikar frå Kongsberg.

Horn var son til ein kjøpmann. Han vart student i 1828 og tok cand.mag.-graden i 1836. Frå 1834 arbeidde han som adjunkt ved Kongsberg middelskole. I 1840 flytta han til Molde, der han var styrar av middelskulen i byen. Han var fyrste redaktør i avisa Romsdals Budstikke frå 1843 til 1846.  Sidan var han tollkasserar 1859-68 i Risør og 1868-90 i Moss. I Moss var han ei tid ordførar for bystyret, og «sparebankdirektør».

Horn representerte Kristiansund og Molde på Stortinget 1845, då han var sekretær i Kyrkjekomite nr 2. Han møtte på Omframtstortinget 1858 som varamann frå valkrinsen Ålesund og Molde. Til Stortinget 1859-60 var han vald representant frå Molde, medlem i Tollkomiteen.

Kjelder

Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 

Stortingsrepresentantar 1845-1847
Stortingsrepresentantar 1857-1858
Stortingsrepresentantar 1859-1861
Stortingsrepresentantar for Kristiansund og Molde
Stortingsrepresentantar for Ålesund og Molde
Lokalpolitikarar i Moss
Norske rektorar
Norske tollarar
Folk frå Kongsberg
Johan Dietrichs

Johan Henrik Dietrichs () var ein norsk kjøpmann, meklar og stortingsmann, fødd på Kongsberg.

Dietrichs var son til ein offiser i det militære. Sjølv slo han seg ned i Tønsberg, der han var kjøpmann og seinare meklar. Han var også «stadskaptein». I mange år var han medlem i Tønsberg bystyre, også ordførar.  

Dietrichs representerte bykrinsen Tønsberg på Stortinget i 1848, 1857 og 1859-60, og på Omframtstortinget 1858. Dessutan var han stortingsrepresentant i 1854, men då frå bykrinsen Tønsberg og Holmestrand. I 1848 var han medlem i Protokollkomiteen, på dei resterande ordinære stortinga hadde han plass i Gasje- og pensjonskomiteen.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1848-1850
Stortingsrepresentantar 1854-1856
Stortingsrepresentantar 1857-1858
Stortingsrepresentantar 1859-1861
Folk frå Kongsberg
Folk frå Tønsberg
Nicolai Jenssen

Jens Nicolai Jenssen () var ein norsk kjøpmann, skipsreiar og stortingsmann frå Trondheim. Hans Peter Jenssen (1797–1868) var ein ynge bror. Ei syster var gift med Henrik Hagerup.

Jenssen var son til ein grosserar. Etter å ha gått den borgarlege realskulen i fødebyen, tok han vidare merkantil utdanning på ein skule i Cumberland i England. Han tok handelseksamen i 1818 og dreiv saman med mellom andre broren Hans Peter Jenssen firmaet Jenssen & Co. frå 1821. I 1839 skipa han sitt eige handelsfirma, N. Jenssen. Jenssen kjøpte Verdals-godset 1832 og eigde også godset Mostadmarka. I tillegg var han skipsreiar og børskommissær.

Jenssen representerte Trondheim på stortinga 1833 og 1836, Omframtstortinget 1836-37 og Stortinget 1842. I 1845 og 1854 representerte han valkrinsen Trondheim og Levanger på stortinget. Han var medlem 1833, 1836 og 1842 i Bankkomiteen, og formann i 1845 og 1854. Elles var han i 1833 sekretær i komiteen om statskassemidlane og Bodø-saka, medlem 1836 i komiteen om brannvesen i byane, og 1836-37 medlem i Budsjettkomiteen og sekretær i flaggkomiteen. I 1845 var han med i komiteen om trontalen og i Valkomiteen, og til sist var han i 1854 også medlem i Valkomiteen og i komiteen om nøytralitetsløyvingar.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 

Stortingsrepresentantar 1833-1835
Stortingsrepresentantar 1836-1838
Stortingsrepresentantar 1842-1844
Stortingsrepresentantar 1845-1847
Stortingsrepresentantar 1854-1856
Stortingsrepresentantar for Trondheim og Levanger
Ordførarar i Trondheim
Norske kjøpmenn
Folk frå Trondheim
Amerikapurpurhøne

Amerikapurpurhøne (Porphyrio martinicus) er ein fugl i riksefamilien med utbreiing i sørlegaste USA, i Karibia, Mellom-Amerika og mykje av Sør-Amerika.

Skildring 
Dette er ei mellomstor rikse som måler 27-36 centimeter i kroppslengd, har vengespenn på 50-61 cm og veg i området ca. 150 til 300 gram. I gjennomsnitt veg vaksne hannar noko meir enn hoene. Dei har store, gule føter, lilla blå fjør med grøn rygg og raudt nebb med gul tupp. Panneblesen er lyseblå. Undergumpen er kvit. Juvenilar er i hovudsak varmbrune, med olivenfarga overside.

Arten lever i subtropisk eller tropisk lågland, ved varme sumpar og myrar i dei søraustlege delstatane i USA og dei tropiske områda i Mellom-Amerika, Karibia og Sør-Amerika sør til og med nordlege Argentina. Fuglar i Florida og tropisk Amerika er standfuglar, men dei fleste nordamerikanske hekkefuglane er trekkfuglar, og overvintrar sør til Argentina. I Sør-Amerika har dei fråvære frå Chile og generelt frå høgste Andes, men finst i opp til 4000 moh. i Peru.

Arten førekjem som streiffuglar over store område. Ein har registrert individ så langt vest som California og Galápagos-øyane, så langt nord som Island og Labrador-halvøya, så langt sør som Sør-Georgia, og så langt aust som Noreg, Storbritannia, Kapp Verde og i stor grad i Sør-Afrika.

Reirplassen er ofte ein flytande struktur av plantemateriale i våtområde. Dei legg tre til ti egg i kullet. Dietten inneheld eit breitt spekter av plante- og dyremateriale, inkludert frø, blad og frukter av både akvatiske og jordbaserte planter, og dessutan insekt, froskar, sniglar, edderkoppar, regnormar og fisk. 

Storleiken på populasjonen er ikkje kjent, men trudd å vere minkande i Nord-Amerika.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Purple Gallinule» frå ,  den 28. mai 2017.  
 
Referansar

Bakgrunnsstoff 

riksefamilien
Fuglar i Nord-Amerika
Fuglar i den neotropiske regionen
Hans Peter Jenssen (1797–1868)

Hans Peter Jenssen () var ein norsk kjøpmann og stortingsmann frå Trondheim. Han var far til Hans Peter Jenssen og Anton Jenssen, medan Nicolai Jenssen var ein eldre bror.

H.P. Jenssen var son til ein grosserar. Saman med fleire brør eigde han firmaet Jenssen & Co. i Trondheim. Han var elles styreleiar i både Trondheim Sparebank, og «direktør» for Røros og Selbu verk og for Nordenfjeldske dampskipsselskap, samt i mange år medlem i Trondheim bystyre.

Jenssen møtte fyrste gongen på Stortinget i 1842-sesjonen som suppleant i staden for Jacob Gram og valkrinsen Trondhjem. Sidan var han vald representant frå valkrinsen Trondhjem og Levanger på stortinga 1845, 1851, 1859-60 og 1862-63, dessutan møtte han som suppleant/varamann på Omframtstortinget 1858 frå 29. mai. I 1864 melde han forfall til omframtstortinget grunna sjukdom. På Stortinget var Jenssen medlem i Næringskomite nr 2 i 1842 og 1845 og sekretær i 1851. Vidare var han medlem av Lagtinget i 1845,1851, 1859-60 og 1862-63. Han var også medlem 1851 i Jarnbanekomiteen og 1860 i Valkomiteen, samt formann i Bankkomiteen både i 1859-60 og 1862-63. I 1845 var Jenssen medlem av Riksretten som frikjende statsråd Jørgen Herman Vogt, og i 1860 av deputasjonen Stortinget sende til kryninga av Karl III i Stockholm.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 

Stortingsrepresentantar 1842-1844
Stortingsrepresentantar 1845-1847
Stortingsrepresentantar 1851-1853
Stortingsrepresentantar 1857-1858
Stortingsrepresentantar 1859-1861
Stortingsrepresentantar 1862-1864
Stortingsrepresentantar for Trondheim og Levanger
Folk frå Trondheim
Pressens Faglige Utvalg

Pressens Faglige Utvalg, ofte omtalt som PFU, er eit utval som Norsk Presseforbund har skipa for å overvake og fremme den etiske og faglige standarden i norsk trykt presse, radio, fjernsyn og internett-publikasjonar. Som ein lekk i dette arbeidet tek utvalet opp til vurdering klager over framferda til norske medium, og konkluderer i ei fråsegn som vert gjort offentleg. Utvalet har sju faste representantar, fire frå media og tre frå ålmenta. Media er representert ved to redaktørar og to journalistar som skal spegle mediemangfaldet. Det er ti vararepresentantar, derav fire frå ålmenta. Utvalet vart skipa i 1936.

Alle redaktørstyrte medium som er knytt til Norsk Presseforbund kan klagast inn for Pressens Faglige Utvalg. Det same gjeld frittståande utgjevarar som ikkje er medlem av Norsk Presseforbund, men som er tilknytt Vær Varsom-plakaten. Klager over andre medium kan avgjerast av Pressens Faglige Utvalg dersom dei samtykker til det.

Pressens Faglige Utvalg kan ta opp til førehaving klager frå einskildpersonar, organisasjonar, institusjonar, verksemder og styresmakter. Generalsekretæren i Norsk Presseforbund kan òg be utvalet ta opp saker av prinsipiell interesse, eller saker der det er rimeleg å gje den eller dei som saka gjeld, hjelp til å fremme ho. Retningslinene for arbeidet i Pressens Faglige Utvalg er Vær Varsom-plakaten som Norsk Presseforbund vedtok i 1936 og dei endringane som er gjort seinare, mellom anna ved at Tekstreklameplakaten vart innteke i 2015, og Redaktørplakaten som vart vedteke i 1953 av Norske Avisers Landsforbund og Norsk Redaktørforening og revidert seinare.

Saksførehavinga i Pressens Faglige Utvalg er offentleg. Saksdokumenta, det vi seie klaga og tilsvaret til klaga, sakssamandraget og innstillinga frå sekretariatet for utvalet, og fråsegna som utvalet gjev i saka, er offentlege. Sakssamandrag vert publisert før møta i utvalet, men innstillinga frå sekretariatet er ikkje offentleg før ho vert lese opp i ope møte. Møta i utvalet er opne, og det kan i utgangspunktet refererast og kringkastast frå møta. 

Dersom privatlivets fred eller personlege tilhøve skal vernast, eller det vil vere særleg tyngande for klagaren at saka er offentleg, kan dokumenta verte unnateke frå offentleggjering og saka verte anonymisert. Av same omsyn kan utvalet gjere vedtak om å lukke møtet. Spørsmål om ikkje å late dokumenta vere offentlege, og om anonymitet i saksførehavinga, vert avgjort av generalsekretæren i Norsk Presseforbund.

Bakgrunnsstoff
Pressens Faglige Utvalg
Framgangmåten ved klage til  Pressens Faglige Utvalg

Norsk journalistikk
Skipingar i 1936
Massemedium i Noreg
Peder Christian Holst

Peder Christian Holst () var ein norsk offiser, næringsdrivar og stortingsmann frå Trondheim.

Holst var son til ein skulemann. Sjølv var han offiser i trondhjemske infanteriregiment frå 1816 og i artilleribrigaden frå 1821. Han vart forfremja til premierløytnant i artilleriet i 1829 og kaptein i 1837. Frå 1842 til 1854 var han direktør for Kongsberg Våpenfabrikk.

Holst representerte Smaalenenes amt på Stortinget i 1839 og 1842, og bykrinsen Kongsberg i 1848 og 1851. Han var 1839 medlem i  Militærkomiteen, 1842, 1848 og 1851 i Protokollkomiteen, samt i 1842 i komiteen om embetsgardane, i 1848 i Adressekomiteen og 1851 i Valkomiteen. På tingsamlinga i 1848 var han også sekretær i komiteen om vernepliktslova.

Holst var ordførar i Kongsberg i 1847 og 1849–1850. Han døydde i Moss, 75 år gammal.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 

Stortingsrepresentantar for Smaalenenes amt
Stortingsrepresentantar for Kongsberg
Stortingsrepresentantar 1839-1841
Stortingsrepresentantar 1842-1844
Stortingsrepresentantar 1848-1850
Stortingsrepresentantar 1851-1853
Ordførarar i Kongsberg
Folk tilknytte Kongsberg Våpenfabrikk
Norske offiserar
Folk frå Trondheim
Europacupen i fotball 1974

Europacupen i fotball 1974 var ei fotballturnering der vinnarane av 30 europeiske toppseriar i fotball var påmelde, attåt tittelforsvararen Ajax frå Amsterdam. Turneringa var den 19. i rekka. Etter ein finalekamp 15. mai 1974 på Heysel-stadion i Brussel, som enda uavgjort 1-1, møttest finalistane Bayern München og Atlético Madrid på ny på same bana to dagar seinare, ein kamp vesttyske Bayern München vann med 4-0 over seriemeistrane frå Spania. Sigeren var den fyrste av tre rake triumfar i Europacupen i fotball til det vesttyske meisterlaget. 

Europacupen 1974 var ei rein utslagsturnering. Ved lik målskilnad etter dobbelkamp talde bortemål dobbelt. Turneringa tok til 18. september 1973. Etter to rundar i september-november, vart kvartfinalane og semifinalane avvikla i tida februar-april 1974.

Vinnarlaget Bayern München trong ekstraomgangar for å slå ut svenske Åtvidabergs FF i fyrste runde, og sende deretter Dynamo Dresden, CSKA Sofia og ungarske Újpesti Dózsa ut av turneringa, medan Atlético Madrid sikra seg finaleplass ved å slå ut tyrkiske Galatasaray, Dinamo Bucuresti, Raude Stjerne frå Beograd og Celtic FC frå Glasgow.

Finalane
48 722 tilskodarar såg finalekampen 15. mai 1974 som enda 1-1, medan 23 283 var til stades den 17. mai, då finalen vart avgjort med siger 4-0 til Bayern München. Begge kampane fann stad på Heysel-stadion i Brussel.

I den fyrste finalekampen tok det 114 minuttar før Atlético-kapteinen Luis Aragonés skåra det fyrste målet. Seks minuttar seinare, i det siste minuttet av andre ekstraomgang, utlikna Georg Schwarzenbeck for Bayern. Dermed vart det ny kamp same stad, den 17. mai. Midtbanespelaren Uli Hoeneß gav då Bayern leiinga i 28. minutt, før Gerd Müller i andre omgang sende det vesttyske laget i leiing 2-0 og 3-0 etter 57 og 70 minuttar. Også Hoeneß vart tomålsskårar med ei nettkjenning i 83. minutt.

Vinnarlaget Bayern München stilte med dei same elleve i begge kampane. Sepp Maier stod i mål, vidare var det Johnny Hansen, Georg Schwarzenbeck, Franz Beckenbauer, Paul Breitner, Franz Roth, Rainer Zobel, Uli Hoeneß, Conny Torstensson, Gerd Müller, Jupp Kapellmann. I den fyrste kampen tok Bernd Dürnberger plassen til Torstensson i 76. minutt.

I det fyrste oppgjeret mønstra Atletico: Miguel Reina, Francisco Melo, Adelardo Rodríguez, Ramón Heredia, Luis Aragonés, José Luis Capón, Eusebio Bejarano, Javier Irureta, Armando Ufarte, José Gárate, Ignacio Salcedo. Heraldo Becerra fekk plassen til Ufarte i det 69. minutt og Alberto Fernández spelte ekstraomgangane, i staden for Salecedo. I finalekamp nummer to var Irureta og Ufarte vraka frå startoppstillinga, i staden spelte Becerra og Fernández frå start. På stillinga 0-2 kom fyrst Domingo Benegas inn for Adelardo, og så Ufarte for Fernández.

Vital Loraux og Alfred Delcourt, begge frå Belgia, dømde høvesvis den fyrste og den siste kampen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Europapokal der Landesmeister 1973/74» frå ,  den 28. mai 2017.  

Europacupen i fotball
Fotball i 1974
Conway-elva

Conway-elva på New Zealand utgjer ein del av den tradisjonelle grensa mellom regionane Canterbury og Marlborough på Sørøya.

Utspringet ligg i åsane Amuri Range nær Palmer Saddle, og elva renn i 30 km mot søraust gjennom Hundalee Hills i den sørlege delen av Seaward Kaikoura Mountains, før ho vender mot nordaust og munnar ut i Stillehavet 30 kilometer sør for Kaikoura. Charwell-elva er ei sideelv. Elva fekk truleg namn etter Conwy-elva i Nord-Wales, då dette var heimstaden til Thomas Hanmer, som åtte Hawkeswood Station nær denne elva på 1850-talet.

Referansar 

Elver på New Zealand
Hurunui District
Kaikoura District
Ver Varsam-plakaten

Ver Varsam-plakaten, bokmål Vær Varsom-plakaten, er eit sett med etiske normer som Norsk Presseforbund har vedteke for trykt presse, radio, fjernsyn og internettpublikasjonar, og som Pressens Faglige Utvalg legg til grunn for sine avgjerder. Vær Varsom-plakaten vart skipa i 1936, og har seinare vorte endra og revidert fleire gonger.

Plakaten fastsett mellom anna at den ansvarlige redaktøren skal verne om redaksjonens produksjon av fri og uavhengig journalistikk, og avgjer med endeleg verknad spørsmål om redaksjonelt innhald, finansiering, presentasjon og publisering. Redaktøren  har det personlige og fulle ansvaret for innhaldet som vert formidla, og skal opptre fritt og uavhengig overfor personar eller grupper som av ideologiske, økonomiske eller andre grunner vil påverke det redaksjonelle innhaldet. Både redaktøren og kvar einskild redaksjonell medarbeidar skal verne om sin fridom, integritet og sitt truverde, og halde seg unna dobbeltroller, verv, oppdrag eller bindingar som kan skape interessekonfliktar eller føre til spekulasjonar om inhabilitet. Ein redaksjonell medarbeidar kan ikkje verte pålagt å gjere noko som strider mot eiga overtyding. Kvar redaktør og medarbeidar har eige ansvar for å kjenne til dei etiske normene og plikter å leggje dei til grunn for arbeidet.

Plakaten gjeld heile den journalistiske prosessen, frå innsamlinga av det journalistiske materialet til presentasjonen av det, bruken av kjelder, kjeldevern, krav om tydeleg å skilje mellom reklame og redaksjonelt stoff, omtale av kriminalsaker og andre sakstypar, omtale av sjølvmord og freistnader på sjølvmord, omtale av born, bruk av fotografi. Når born vert omtalt, er det god presseskikk å ta omsyn til kva for konsekvensar medieomtalen kan få for borna eller barnet, sjølv om barnets føresette har samtykka til eksponeringa. Som hovudregel skal ikkje borns identitet gjerast kjent i familietvistar, barnevernssaker eller rettssaker.

Feilaktige opplysningar skal verte retta snarast råd er. Dei som vert utsette for sterke skuldingar skal om mogleg ha høve til samstundes å imøtegå faktiske opplysningar. Debatt, kritikk og formidling av nyhende må ikkje verte hindra av at parter ikkje vil uttale seg eller medverke til debatt. Dei som har vorte utsett for åtak skal snarast råd er få høve til å gje tilsvar, dersom åtak og kritikk ikkje inngår i ei løpande meiningsutveksling. Det skal krevjast at tilsvaret er av rimeleg omfang, held seg til saka og har ei høveleg form.

Bakgrunnsstoff
Ver Varsam-plakaten på nettstaden til Norsk Presseforbund
Tilsvarande journalist-etiske reglar i andre europeiske land 

Norsk journalistikk
Massemedium i Noreg
Skipingar i 1936
Kjerstin Risnes

Kjerstin Risnes () er ein norsk historikar og forfattar.  Ho er busett i Leikanger i Sogn og Fjordane.  Ho har arbeidd i mellom anna Kriminalomsorg i Fridom, Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane og med eit eige føretak, Nynorsk profil.

Bibliografi

Bøker

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder 
 Skald forlag

Forfattarar frå Leikanger
Norske sakprosaforfattarar
Malvin Skulbru

Malvin Skulbru () er ein norsk multikunstnar busett i Tromsø.
Skulbru braut gjennom som visesongar i 1977, tidlegare hadde han blant anna vore sjømann og dansebandmusikar.
I 1992 var han med å starte vise- og folkemusikkgruppa Boknakaran. I tillegg til musikk-karrieren har han gitt ut fire romanar og ei rad samlingar av dikt og songtekstar. Han har hatt fleire utstillingar med bildekunst.

Bibliografi 
 Viser fra en utkant, Eget forlag. 1978 (Bokmål og dialekt)
 Der kom ei vise rækandes, (viser og sanger) 1982
 Grå tanker og grønne spirer, (dikt) 1984
 På turné : viser og dikt, 1985
 Knappespillet, (dikt og noveller) 1987
 Fri sikt : en biografitti, (dikt) 1988
 Første sesong, (roman) 1990
 Dele med deg, (viser og dikt) 1991
 I kamelens øye, (dikt) 2000
 Malvin si bok, 2002
 Ene, (roman) 2008
 Tristesse, (dikt) 2009
 Snart er egget fullt, Kjærleik og djevelskap, (dikt) 2009
 Glir forbi, (roman) 2017
 Den stille danseren ved Muren, (poesiroman) 2018
 Rom, (dikt) 2019

Prisar og utmerkingar 
 Torsken kommunes kulturpris i 1983
 Blixprisen i 2002

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Malvin Skulbru» frå ,  den 29. mai 2017.

Bakgrunnsstoff
Allkunne
Hjemmeside
Forfatterkatalogen
Sceneweb

Folk frå Tromsø
Norske visesongarar
Folk frå Vestvågøy
Norske biletkunstnarar