alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Tåkeklokke

Tåkeklokke er nemninga på ei klokke som vert nytta til å varsle og orientere skip og båtar om leia og farene i farvatnet når det ligg skodde. Tåkeklokker var dei fyrste tåkesignala som vart teke i bruk, og har òg vert nytta i Noreg. I åra mellom 1890 og 1910 vart det til dømes sett opp fleire tåkeklokker i Oslofjorden, og eit par av dei står framleis, Søndre Langåra tåkeklokke og Elle tåkeklokke. No er alle tåkeklokkene teke ut or bruk, men det er ikke så mange tiåra sidan at dei kunne høyrast når tåka låg over sjøen.

I samband med Nasjonal verneplan for fyrstasjoner frå 1997 har Riksantikvaren freda fem tåkeklokker i samarbeid med Kystdirektoratet, og Elle og Søndre Langåra tåkeklokker er mellom desse, slik at altså to av klokkene ligg ved Oslofjorden, og dessuten i den same kommunen, Frogn kommune i Akershus fylke. 83 fyr­stasjoner langs kysten er òg freda.

Tåkeklokkene var frittståande klokketårn bygde etter standardteikningar, og prega av den arkitekturstilen som vart kalla sveitserstil. Klokka slog kontinuerlig sine slag når tåka låg, og vart drivne av urverk som måtte dragast opp med jamne mellomrom. Vanlegvis var det likevel ikkje mannskap som budde fast på tåkeklokkene, slik det var på dei litt større fyra. Ei av dei få tåkeklokkene her i landet som hadde fastbuande mannskap, var Søndre Langåra tåkeklokke, og attmed tåkeklokka står framleis det vesle bustadhuset, naustet og uthuset, små og tilpassa vêret og tilhøva elles på denne nakne, låge luten av øya som tåkeklokka låg på. Fredninga av tåkeklokka gjeld likeeins husa, og dessutan området ikring anlegget.

Freda tåkeklokker i Noreg
Elle tåkeklokke i Oslofjorden, Frogn kommune i Akershus.
Figgjeskjær tåkeklokke i Langesundsfjorden, Bamble kommune i Telemark.
Rødberg tåkeklokke i Trondheimsfjorden, Rissa kommune i Sør-Trøndelag.
Søndre Langåra tåkeklokke i Oslofjorden, Frogn kommune i Akershus.
Heggholmen fyrstasjon i Oslo med tårn for tåkeklokke på taket.

Bakgrunnsstoff
Opplysningar om Søndre Langåra tåkeklokke på internettsida til Akershus fylkeskommune.

Kystbyggverk
Maritim navigasjon
Ulvesund fyrstasjon

Ulvesund fyrstasjon er eit fyr i Kinn kommune i Vestland

Fyret vart bygd i 1870 og ligg på Hjertenes ved Osmundsvåg, ytst i Ulvesundet. Fyret vart automatisert og avbemanna i 1985 og det vart då bygd nytt lyktehus før det gamle fyret. 

Fyret vart restaurert sommaren 2003 og sidan den gong har det vorte drive kafédrift i fyret, samt utleige, overnatting og kulturelle program.

Sjå òg 
 Fyr i Noreg

Kjelder 
 
 

Fyr i Kinn
Skipingar i 1870
1870 i Noreg
Haugsholmen fyrstasjon

Haugsholmen fyrstasjon er eit fyr som ligg på den vesle øya Frekøy mellom Vanylvsgapet og Vanylvsfjorden nord for Stad, i Sande kommune på Sunnmøre. 

Fyret vart oppretta i 1876. Fyrlykta er bygd inn i eine hjørnet på fyrbygningen. Området er verna etter lov om naturvern og det er restriksjonar om å gå i landet på øya. Fyret er derfor ikkje restaurert.

Sjå òg 
 Fyr i Noreg

Kjelder 
 

Fyr i Møre og Romsdal
Byggverk i Sande i Møre og Romsdal
Samferdsle i Sande i Møre og Romsdal
Skipingar i 1876
1876 i Noreg
Kaj Leo Johannesen

Kaj Leo Holm Johannesen () er ein færøysk politikar som var lagmann på Færøyane frå 2008 til 2015.

Kaj Leo Johannesen er tidlegare skipsførar og medeigar av Farex, eit fiskeeksportfirma.

Johannesen var frå 1997 til 2000 byrådsmedlem i Tórshavn, og lagtingsmedlem sidan 2002. Han var landsstyresmann for utanrikssaker (utanriksminister) frå 2004 til 2008. I 2004 vart han òg leiar for det liberalkonservative partiet Sambandsflokkurin (Sambandspartiet).

26. september 2008 blei Kaj Leo Johannesen vald som lagmann i ei koalisjonsregjering mellom Sambandsflokkurin, det sosialdemokratiske partiet Javnaðarflokkurin og det konservative Fólkaflokkurin (Folkepartiet). Johannesen legg mellom anna vekt på å knyta Færøyane nærare til EU.

Johannesen er òg ein tidlegare fotballspelar. Han var målmann for den færøyske klubben HB Tórshavn i 16 år (1984–2000), og blei færøysk meister i 1988, 1990 og 1998. Han spelte òg 4 landskamper for Færøyane sitt A-landslag i 1991 og 1992.

Johannesen er gift med Jórun Johannesen. Dei har sønene Heina og Jákup og bur i Tórshavn.

Kjelder
'Denne artikkelen starta med ei omsetjing frå færøysk wikipedia, 9.oktober 2008.''

Bakgrunnsstoff 
 Kaj Leo Johannesen si heimeside  på færøysk.

Færøyske lagmenn
Leucate

Leucate er ein kommune i Sør-Frankrike som ligg i departementet Aude i regionen Languedoc-Roussillon. Han ligg ved Middelhavet og har eit typisk søreuropeisk klima med varme somrar og lite nedbør. Kommunen har rundt 3 000 innbyggjarar og eit areal på 24 km². Leucate består hovudsakleg av fire område: Leucate village (landsby), Leucate plage (strand), la Franqui og Port-Leucate. Kommunen har dei siste åra blitt stadig meir turistbasert og opplever ei auka interesse frå skandinaviske turistar.

Kommunar i Aude
Svinøy fyrstasjon

Svinøy fyrstasjon er eit fyr som ligg på Herøy kommune på Sunnmøre

Fyret vart tent første gong 1. september 1905 og det vart avbemanna nøyaktig 100 år seinare i 2005. Fyret ligg særs vêrhart til like nord for Stad, det mest vêrharde kystområdet i landet.

Klima 
Meteorologisk institutt har ein vêrstasjon på Svinøy fyr som har vore i drift frå juni 1955. Stasjonen ligg 38 meter over havet.

Sjå òg 
 Fyr i Noreg

Kjelder 
 
 

Fyr i Herøy i Møre og Romsdal
Kulturminne i Herøy i Møre og Romsdal
Vêrstasjonar i Noreg
Skipingar i 1905
1905 i Noreg
Gullhaug

Gullhaug er ein tettstad i Holmestrand kommune i Vestfold og Telemark. Staden har  og ligg tre km nordvest for Holmestrand sentrum.

Sjå òg 
 Tettstader i Vestfold

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Vestfold»

Busetnader i Holmestrand
Tettstader i Vestfold og Telemark
Stavern

Stavern (mellom 1799 og 1930: Fredriksvern) er ein tettstad og by i Larvik kommune i Vestfold og Telemark. Staden hadde . Han ligg på vestsida ytst i Larviksfjorden. 

Stavern er òg tidlegare kommune i Vestfold som eksisterte fram til 1988, da han vart slått saman med Larvik, Brunlanes, Hedrum og Tjølling til den nye Larvik kommune.

I Stavern ligg Brunla ungdomsskole, barneskulane Jordet skole og Stavern skole, og Stavern kyrkje frå 1756.

Sjå òg 
 Tettstader i Vestfold

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Vestfold»

Bakgrunnsstoff 

 
Busetnader i Larvik
Byar i Vestfold og Telemark
Tettstader i Vestfold og Telemark
Tidlegare kommunar i Vestfold
Jean-Marie Gustave Le Clézio

Jean-Marie Gustave Le Clézio () er ein fransk forfattar. Le Clézio debuterte med romanen Le procès-verbal. Han vart utnemnd til vinnar av Nobelprisen i litteratur i 2008.

Biografi 
Jean-Marie Gustave Le Clézio hadde britisk far. Faren var lækjar og kom opphavleg frå Mauritius. Jean-Marie Gustave le Clézio blei fødd i Nice men flytta saman med familien til Nigeria då han var åtte år gamal. Faren hadde arbeidd i landet sidan den andre verdskrigen. To år seinare flytta familien attende til Frankrike. Le Clézio studerte engelsk ved Bristol University i slutten av 1950-åra, og heldt fram med å studere språk ved Institut d’etudes Litteraires i Nice og ved universitetet i Aix-en-Provence. Han tok doktorgraden i meksikansk historie i 1983 på universitetet i Perpignan. Le Clézio har òg arbeidd som lærar ved ulike høgskular i verda, mellom anna i Bangkok og i Mexico City.

Le Clézio har heile livet sitt vore på reisefot. Han har levd saman med ulike folkeslag. Dei første romanane var inspirert av Jean-Paul Sartre og Albert Camus, men òg av dei franske symbolistane. I fylgje Encyclopedia Britannica skriv Le Clézio apokalyptiske romanar som fortel om framandskap ansynes den teknologiske utviklinga.

For sin første roman, Le procès-verbal vart Le Clézio nominert til Prix Goncourt og vinnar av Prix Renaudot. I 1970-åra introduserte han den svenske forfattaren Stig Dagerman for franske lesarar.

Franske forfattarar
Franske nobelprisvinnarar
Nobelprisen i litteratur
Eight Days a Week

«Eight Days a Week» er ein song skrive av John Lennon og Paul McCartney, og spelt inn av The Beatles for albumet deira Beatles for Sale frå 1964. 

Songen vart planlagt gjeve ut på singel, men til slutt vart han berre gjeve ut i USA den 15. februar 1965 der han gjekk til førsteplass. B-sida var «I Don't Want to Spoil the Party». Singelen vart gjeve ut i USA etter at radiokanalr spelte songen frå importerte eksemplar av Beatles for Sale, som ikkje vart gjeve ut i USA. Songen var heller ikkje på den amerikanske versjonen av Beatles for Sale kalla Beatles '65. Seinare vart han gjeve ut på det amerikanske albumet Beatles VI.

Paul McCartney har fortalt to historier om korleis tittelen på songen kom til. Den eine var at det var ein sjåfør som sa at han hadde jobba «eight days a week» då han køyrte McCartney til studio ein gong. Den andre forklaringa var at Ringo Starr ein gon sa dette feil.

Eight Days a Week var ein av dei første songane der bandet verkeleg eksperimenterte i studio. I løpet av to innspelingar på totalt nesten sju timar den 6. oktober brukte dei berre tid på denne songen. Dei første seks forsøka var med heilt forskjellige byrjingar og den noverande byrjinga var frå ei anna innspeling enn resten av songen. Den endelege versjonen inneheld òg ein annan raritet, han vert tona inn i motsetnad til mange popsongar som vert tona ut på slutten.

Medverkande
John Lennon – double-tracked solovokal, acoustic rytmegitar, klapping
Paul McCartney – harmonivokal, bassgitar, klapping
George Harrison – korvokal, sologitars, klapping
Ringo Starr – trommer, klapping
Personell per Ian MacDonald

Salslister og salstrofé

Salslister

Salstrofé

Andre versjonar 
Songern har vorte spelt av 
 Alma Cogan i 1965 
 The Supremes i 1965
 Procol Harum i 1975
 Billy Preston i 1976
 The Runaways i 1978
 Joan Jett i 1982
 Lorrie Morgan i 1987
 The Libertines i 2003
 The Punkles 
 B.E. Taylor i 2006

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Eight Days a Week» frå , den 9. oktober 2008. 
  oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Alan W. Pollack sin omtale av songen

Songar frå 1964
Singlar frå 1965
The Beatles-songar
Songar skrivne av Lennon–McCartney
Songar på toppen av Billboard-lista
Capitol Records-singlar
Nummer-ein-singlar i Canada
Songar produserte av George Martin
Procol Harum-songar
The Dandy Warhols-songar
Billy Preston-songar
Nummer-ein-singlar i Belgia (Flandern)
Nummer-ein-singlar i Nederland
The Supremes-songar
Joan Jett-songar
The Libertines-songar
Rune J. Svendsen

Rune Johan Svendsen (), også kjent under psevdonymet Jedychan (Jedy), er ein norsk graffitikunstnar bosatt i Bergen og med atelier i Ytre Arna.

Svendsen er fødd i Drammen. Han har jobba som kunstnar sida 1995. Frå 2005 til 1. september 2008 hadde han atelier i «Trykkeriet» i Vaskerelven i Bergen sentrum.
Han har utsmykka inngangspartiet ved Institutt for økonomi ved Universitetet i Bergen, og er ein av tre kunstnarar som har utsmykka Georg Johannesens plass.

Svendsen har fleire gonger uttala seg i pressa angåande graffiti og graffitimiljøet i Bergen.

Referansar 

Norske biletkunstnarar
Folk frå Drammen
Folk frå Bergen
Magnus Buflod

Magnus Buflod''' () var ein norsk lyrikar. Han blei fødd og budde heile livet i Trysil i Hedmark fylke. I tillegg var han var målar og felespelar, og livnærte seg som handverkar. Han var gift med Mina, søster til Einar Skjæraasen.

Han gav ut desse diktsamlingane:

 På leiting - eige forlag (1934)
 Dagrand - Noregs Boklag (1942)
 Elva går opp - Ansgar Forlag (1948)
 Enno ein morgon - Noregs Boklag (1965)
 Frå havet kjem elva att - Noregs Boklag (1970)
 Før frosthogget fell - Noregs Boklag (1976)

I tillegg er han representert i fleire norske diktantologiar. Fleire av dikta hans har vorte sett tone til.

 Utmerkingar 

 Han fekk Statens kunstnerstipend i 1949
 Trysil kommune sitt forfatterstipend i 1963 
 Han vann Sunnmørsprisen 1976 for Før frosthogget fell''
 Han vart utnemnd til æresmedlem i Hedmark forfatterlag i 1989

Bakgrunnsstoff 
 Magnus Buflod, liv og dikting, skrive av dottera. 

Buflod, Magnus
Buflod, Magnus
Buflod, Magnus
Buflod, Magnus
Einar Skjæraasen

Einar Skjæraasen () var ein norsk diktar frå grenda Skjæråsen aust i Trysil. Han var utdanna bankmann og budde i Oslo. 

Skjæraasen debuterte i 1938, og gav i alt ut sju diktsamlingar og ei bok med dikt i utval. Etter at han gjekk bort, kom ei bok med etterletne dikt.

Dei fyrste tre diktsamlingane var skrivne på riksmål, den fjerde var kløyvd mellom riksmålet og trysil-målet. Frå og med den femte samlinga, Danse mi vise, gråte min sang, var alle dikta hans på dialekt. Bøkene hans selde godt og han vart ein folkekjær lyrikar. Fleire av dikta hans er tonesette, blant andre «Danse mi vise, gråte min sang», «Vandringsvise» og «Du ska itte trø i graset».

Skjæraasen er representert i Norsk Salmebok. Han fekk Mads Wiel Nygaards legat i 1965.

Et monument over Skjæraasen, utført av Ørnulf Bast, vart avduka i Trysil den 26. juli 1970. Han har også fått ein kulturpris oppkalla etter seg, Skjæraasenprisen.

Bibliografi 

 Reflekser (1938)
 Skritt forbi min dør (1938)
 Den underlige våren (1941)
 Så stiger sevjene (1945)
 Danse mi vise, gråte min sang (1949)
 Du ska itte trø i graset (1954)
 Sju undringens mil (utvalde dikt, 1963)
 Sang i september (1965)
 Bumerke (etterletne dikt, 1966)

Bakgrunnsstoff 
 Einar Skjæraasen på Allkunne
 Digitaliserte bøker av Einar Skjæraasen hjå Nasjonalbiblioteket
 Hedmark fylkesbibl. om Skjæraasen 
 NRK - lydopptak
 NRK - lydopptak, Magne Skjæraasen om far sin

Folk frå Trysil
Norske lyrikarar
Berger

Berger er ein tettstad i Drammen kommune i Viken som delvis strekkjer seg inn i nabokommunen Holmestrand i Vestfold og Telemark. 
Det meste av tettstaden ligg i Drammen kommune.
Staden har  og ligg ved vestsida av Drammensfjorden, åtte km sørom Svelvik sentrum, og 14 km frå Sande sentrum.

Her ligg barneskulen Berger skole og Berger kyrkje frå 1895.

Sjå òg 
 Tettstader i Vestfold

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Vestfold»

Tettstader i Viken
Tettstader i Vestfold og Telemark
Geografi i Drammen
Busetnader i Holmestrand
Nesbygda

Nesbygda er ein tettstad i Drammen kommune i Viken. 

Fram til 2020 låg staden i Vestfold fylke. 

Staden har  og ligg på vestsida av Drammensfjorden, kring 15 kilometers køyring nordom Svelvik sentrum.

Her ligg barneskulen Tangen skole og Nesbygda kyrkje frå 1916.

Sjå òg 
 Tettstader i Vestfold

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Vestfold»

Geografi i Drammen
Tettstader i Viken
Selvik

Selvik er ein tettstad i Holmestrand kommune i Vestfold og Telemark. 
Staden har  og ligg på austsida av Sandebukta, fire kilometers køyring søraust for Sande sentrum.

Sjå òg 
 Tettstader i Vestfold

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Vestfold»

Busetnader i Holmestrand
Tettstader i Vestfold og Telemark
Klever

Klever (òg skriven Klevjer) er ein tettstad i Holmestrand kommune i Vestfold og Telemark. 
Staden har  og ligg åtte kilometers køyring nordom Sande.

Sjå òg 
 Tettstader i Vestfold

Kjelder 

 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Vestfold»

Busetnader i Holmestrand
Tettstader i Vestfold og Telemark
Eikeberg

Eikeberg er ein tettstad i Holmestrand kommune i Vestfold og Telemark. 
Staden har  og ligg sju kilometers køyring nordom kommunesenteret Sande.

Sjå òg 
 Tettstader i Vestfold

Kjelder 

 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Vestfold»

Tettstader i Vestfold og Telemark
Busetnader i Holmestrand
Ekeberg

Ekeberg er høgdedraget som stig opp sørøst for Bjørvika i Gamlebyen i Oslo. Berget er langstrekt og heilt flatt og toppen blir kalla Ekebergplatået. Ekeberg ligg på rundt 140 moh., og det høgaste punktet ligg på 207 moh.

På Ekeberg finn ein mellom anna helleristingar, skålgroper, steinsettingar, oldtidsvegar og 
rydningsrøyser. Arkeologiske funn viser at det har budd menneske på Ekeberg i  år. Her ligg òg Ekebergrestauranten, Ekebergparken og den tidlegare Sjømannsskolen.

Folk frå Ekeberg
Kristian Emil Schreiner, anatomiprofessor

Kjelder

Knut Are Tvedt (red): Oslo byleksikon, Kunnskapsforlaget 2010, ISBN 978-82-573-1760-7

Strøk i Oslo
Bydel Nordstrand
Bydel Gamle Oslo
Flåvær fyrstasjon

Flåvær fyrstasjon er eit fyr som ligg på den vesle Varholmen i Flåvær i Herøyfjorden, sørvest for Fosnavåg i Herøy kommune på Sunnmøre. 

Fyret vart tent i 1870 og har ei fyrlykt som er plassert i toppen av fyrbustaden. I starten var fyret utstyrt med bevegelege skjermar og eit slags klippapparat av eldre fransk modell. Klippapparatet vart skifta ut i 1887 med eit meir moderne eitt. 

I 1914 vart fyrbygningen ombygd og det vart sett inn ei ny lykt. Lyshøgda vart då auka med 1,1 meter til 16,8 meter over havet. I 1952 fekk fyret elektrisk straum og som reservekjelde vart det installert ein dieselmotor som generator. Fyret vart avbemanna og automatisert i 1979.

Sjå òg 
Fyr i Noreg

Kjelder 

Bjørkhaug, Birger og Poulsson, Sven. Norges Fyr, Fra Stad til Grense-Jakobselv, bind 2. Grøndahl & søn forlag AS, 1987

Bakgrunnsstoff 
 

Fyr i Herøy i Møre og Romsdal
1870 i Noreg
Kulturminne i Herøy i Møre og Romsdal
Yves Leterme

Yves Camille Désiré Leterme () er ein belgisk politikar og statsminister i Belgia frå 25. november 2009 til 6. desember 2011. Han var tidlegare statsminister frå 20. mars 2008 til 30. desember 2008.

Leterme vart fødd i Wervik i Vest-Flandern. Faren er vallonsk og mora flamsk. Han studerte jus og statsvitskap ved universiteta i Leuven og Gent. Han var politisk aktiv i ungdomspartiet til det kristendemokratiske partiet, og leia lokallaget i Ieper i 1983.

Frå 2003 til 2004 var han leiar for det kristendemokratiske partiet Christen-Democratisch en Vlaams (CD&V -Kristendemokratisk og flamsk). 20. juli 2004 vart han statsminister i Flandern, noko han var til 26. juni 2007. Ved det belgiske parlamentsvalet i juni 2007 vart CD&V det største partiet, men Leterme klarde ikkje å danna regjering, og etter ei langvarig politisk krise danna den sitjande statsministeren Guy Verhofstadt ei mellombels regjering i desember same året. Leterme var visestatsminister i den regjeringa. 20. mars 2008 danna Leterme regjering, i koalisjon med Verhofstadt sitt parti Flamske liberale og demokratar (Vlaamse Liberalen en Democraten) og dei frankofone partia Reformrørsla (Mouvement Réformateur), Sosialistpartiet (Parti Socialiste), og Demokratisk, humanistisk senter (Centre démocrate humaniste).

Etter at drøftingar om grunnlovsreformar gjekk i stå, leverte Leterme 14. juli 2008 avskjedssøknaden sin til kongen. Avskjedssøknaden vart avvist, i påvente av nye drøftingar. 19. desember 2008 leverte han igjen avskjedssøknaden til kongen etter anklagar om at regjeringa hadde blanda seg inn i ein rettsprosess. 30. desember vart han erstatta av partifellen Herman Van Rompuy. Dei same partia vart sitjande i regjering. Då Van Rompuy vart vald til EU-president i november 2009 tok Leterme over statsministerposten att.

Kjelder
''Denne artikkelen vart starta med ei omsetjing frå Nederlandsk Wikipedia 10. oktober 2008.

Belgiske statsministrar
Grasøyane fyrstasjon

Grasøyane fyrstasjon er eit fyr som ligg på Grasøya i Ulstein kommune på Sunnmøre. Fleirtalsforma Grasøyane viser til dei omlag jamstore øyane Grasøya og Skjærvøya. 

Fyrstasjonen har to fyrtårn. Det eine står i den opphavlege fyrbygningen i tre med tårn i hjørnet og vart bygd i 1886. Det andre er eit 16 meter høgt støypejernstårn frå 1950, det siste som vart bygd i landet. Tretårnet vart skadd under eit flyåtak i 1945. Stasjonen får straum frå eit solcellepanel. Fyrstasjonen vart avbemanna og automatisert i 1986. 

I tillegg har fyrstasjonen maskinhus, uthus og ein finn tufter etter assistenbustad, samt landing med ei lang bryggje i ei langgrunn fjøre. 

Fyrstasjonen ligg innanfor området som er dekt av Runde naturreservat og er verna etter lov om naturvern. I tillegg har fyrstasjonen fyrhistorisk verdi med to generasjonar fyrtårn, og er derfor òg freda etter lov om kulturminne.

Sjå òg 
 Fyr i Noreg

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Fyr i Møre og Romsdal
Freda bygg i Møre og Romsdal
Kulturminne i Ulstein
Høgsteinen fyrstasjon

Høgsteinen fyrstasjon er eit fyr som ligg heilt sør på Godøy og består av eit kvitt teglsteinstårn ytst på ein lang molo. 

Fyret vart bygd i 1857 og har eit 11 meter høgt tårn. Tårnet er innvendig fora med naturstein. Fyrstasjonen vart nedlagt i 1905 og det opphavlege lyktehuset, bygd av Nes Jernverk, vart erstatta av ei støypejernslykt. 

Fyrtårnet vert rekna som sjeldan i Noreg med tegl som byggmateriale og er derfor freda etter lov om kulturminne.

Sjå òg 
 Fyr i Noreg

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Fyr i Giske
Freda bygg i Møre og Romsdal
Kulturminne i Giske
Alnes fyrstasjon

Alnes fyrstasjon er eit fyr som ligg nord på Godøy i Giske kommune på Sunnmøre, vest for Ålesund. 

Fyrstasjonen vart oppretta i 1852 og automatisert og avbemanna i 1982. Godøy er landfast med bru og tunnelsambadn til Vigra, og det går bilveg heilt fram til Alnes fyr, som er eit populært turistmål i området. 

I første omgang vart det oppretta ei privat lykt på Alnestangen for at dei lokale fiskarane skulle ha eit lyssignal å gå etter under torskefisket. I starten var det tre talglys i ei lita fyrstove. Fiskarane i området skulle alle medverke til drifta av fyret, men då dette ikkje skjedde vart Staten oppmoda om å ta over drifta i 1859. Staten avviste oppmodinga og fyret vart derfor nedlagt i 1862. Borgund kommune, som Alnes då høyrde til, sende inn fleire søknadar og i 1869 vart det endeleg gjeve 250 spesidalar for ei lita fyrlykt i ei mast. Denne lykta vart seinare flytta inn i eit lite skur. 

I 1874 var fyret tend frå 1. august til 15. mai og det vart vanskelgare å få tilsynsmann. Fyrvesenet tilsette då ein fast fyrvaktar og bygde bustad til han i 1876. Bygningen vart ei kombinert fyrlykt og familiebustad. I 1891 vart det gjort store utvidingar på fyrstasjonen med nytt vaktrom i andre etasje. Lykta var då 24,7 meter over flo sjø. Eit fransk linseapparat av 4. orden vart sett inn i 1905. 

I 1936 vart det bygd eit nytt vinkeljerntårn med ei høgd på 22,5 meter for å få fyrlykta enno høgare over havet. Slike tårn er sjeldne å sjå i landet. Etter at fyret vart automatisert og avfolka i 1982 stod bygningane ved fyrstasjonen i forfall. I 1993 starta ein restaureringsprosess av heile fyrstasjonen for å føre både det utvendige og interiøret tilbake til den opphavlege utsjånaden. Fyrstasjonen er i dag freda etter lov om kulturminne.

Sjå òg 
 Fyr i Noreg

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Fyr i Giske
Freda bygg i Møre og Romsdal
Kulturminne i Giske
Erkna fyrstasjon

Erkna fyrstasjon er eit fyr som ligg på ei øy med same namn om lag 5 km nordvest for Alnes fyrstasjon i Giske kommune på Sunnmøre. Det ligg på toppen av ei klippe og vart bygd i 1869.

Sjå òg 
 Fyr i Noreg

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Fyr i Giske
Kulturminne i Giske
1869 i Noreg
Boarsvineblom

Boarsvineblom (Senecio inaequidens) er ein opptil 60 cm høg plante med gule, prestekrageliknande blomstrar. Han høyrer naturleg heime i høglandet i Sør-Afrika, men veks no også i store delar av Europa.

Boersvineblomen er giftig for dyr og menneske, og beitedyr unngår han til vanleg. Likevel er det meldt om at beitedyr har døydd etter å ha ete planten.

Spreiing til Europa 
Boarvineblomen kom til Europa gjennom eksport av saueull. 
Boarsvineblomen har sidan 1980 spreidd seg massivt på industriområde og langs vegkantar i Tyskland. I 1995 vart planten funnen i Noreg, på eit jarnbanespor i Oslo. 
Sidan er han påsvist i fleire kommunar, mellom anna på eit industriområde på Lista.

Kjelder 

 Nationen: «Slår alarm om giftplante»

Bakgrunnsstoff

Korgplantefamilien
Giftige plantar
Plantar frå Sør-Afrika
Ugras