Biko av Peter Gabriel

«Biko» er ein protestsong av den engelske musikaren Peter Gabriel frå 1980. Songen er med på det tredje albumet hans, Peter Gabriel (1980) og handlar om Steve Biko, ein kjend svart sørafrikansk anti-apartheid-aktivist.

Bakgrunn
Biko vart arrestert av sørafrikansk politi seint i august 1977. Etter å ha vorte halden i varetekt i fleire dagar vart han forhøyrt i rom 619 i Walmer Street fengsel i Port Elizabeth i Eastern Cape. Under forhøyret blei han mishandla av fleire politifolk, og fekk store hovudskadar. Etterpå vart Biko overført til eit fengsel i Pretoria, der han døydde kort tid etter, den 12. september 1977.

Nyheita om hendinga spreidde seg raskt over heile vera, og blei eit symbol på det sørafrikanske apartheidregimet. Biko si stilling som eit individ som aldri var blitt dømd for noko brotsverk gjorde han til ein kjend martyr for anti-apartheidsaka.

Komposisjon
Fleire musikarar skreiv songar om Biko, mellom dei Tom Paxton, Peter Hammill, Steel Pulse og Tappa Zukie. Peter Gabriel høyrde om dødsfallet til Biko på BBC, og byrja finna ut meir om livet hans. På denne tida var Gabriel også blitt interessert i afrikansk musikk. Det tredje soloalbumet hans, Peter Gabriel (1980), der «Biko» blei teken med, syner påverknad frå afrikanske musikkstilar. Gabriel var også påverka av den politisk motiverte new-wave-artisten Tom Robinson, som skal ha oppmuntra Gabriel til å gje ut songen Gabriel sjølv byrja å tvila på om han skulle.

Gabriel spelar ofte songen på slutten av konsertane sine og oppfordrar publikum til å synge med han, og til slutt er berre trommeslagaren att på scenen. På albumversjonen av songen kan ein høyre den sørafrikanske songen «Senzeni Na?» i kvar ende av songen. Denne vart sungen i gravferda til Biko.

«Biko» vart først gjeven ut som singel i 1980 og nådde då 38. plass på singellista i Storbritannia. Ein konsertversjon, spelt inn i juli 1987 i Blossom Music Center i Cuyahoga Falls i USA, kom ut seinare det året og nådde 49. plassen i Storbritannia. Ein nyinnspelt versjon av songen (igjen av Gabriel) vart nytta til å marknadsføre den biografiske filmen til Richard Attenborough, Cry Freedom om Biko og musikkvideoen (som hovudsakleg bestod av klipp frå filmen) vart mykje spelt på MTV.

«Biko» vart òg spelt i «Evan», den nest siste episoden i første sesongen av den amerikanske fjernsynsserien Miami Vice.

Ei linje frå teksten er «Yehla Moya» som på språket xhosa tyder «kom and».

Andre versjonar
Robert Wyatt gav ut ein versjon av songen i 1984 på EP-en Work In Progress. Simple Minds spelte inn ein versjon i 1989 for albumet Street Fighting Years. Han vart òg spelt av Black 47 og Joan Baez på albumet hennar Recently i 1987 og av Manu Dibango i 1994 på albumet Wakafrika. Steve Van Zandt sa at han vart inspirert av songen til å skrive sin anti-apartheid protestsong «Sun City» i 1985, framført av Artists United Against Apartheid. Organisasjonen Playing for Change spelte inn songen for albumet Songs Around the World. TV on the Radio har òp spelt inn songen. I februar 2010 spelte Paul Simon songen i lag med Peter Gabriel på prosjektet Scratch My Back / I'll Scratch Yours I 1988 skreiv den tyske musikaren Wolfgang Niedecken frå rockebandet BAP tysk tekst til songen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Biko (song)» frå ,  den 26. oktober 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bibliografi
 
 
 
 

Peter Gabriel-songar
Songar frå 1980
Singlar frå 1980
Singlar frå 1987
Songar skrivne av Peter Gabriel
Songar produserte av Steve Lillywhite
Eksperimentelle rockesongar
Protestsongar
Songar om rasisme eller framandhat
Songar til minne om avdøde personar
Songar om fengsel
Songar om politikarar
Songar om aktivistar
Songar om Sør-Afrika
Musikk i rørsla mot apartheid
Musikkvideoar regisserte av Godley and Creme
Charisma Records-singlar
Geffen Records-singlar
Joan Baez-songar
Robert Wyatt-songar