alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Håvamål

Håvamål eller Hávamál tyder noko nær Talen til den høge. Den høge vil i denne samanheng seia guden Odin.

Håvamål er eit kvad i den eldre Edda. Samlinga av dikt vart skrive ned på Island på 1200-talet, men mykje kan ha opphav i Noreg. Somme strofer kan vera frå 1100-talet og 1200-talet, men delar kan vera mykje eldre. Språket og skikken med likbrenning kan tyda på at mykje vart dikta frå 800-talet av. Dikta vart mykje overført munnleg til nye generasjonar. 

Håvamål er i hovudsak eit langt læredikt om god og dårleg oppførsel. Guden Odin tek av og til ordet for å fortelja om sitt eige liv.

Det vert oppmoda om å fara varleg fram, visa gjestfridom og ha måtehald med mat og drykk. Ein skal vera tru mot venene sine og ikkje innlata seg med uvener eller venene deira, gå anstendig kledd, verdsetja òg dei små gåver, ikkje spela klokare enn ein er, og tenkja over kva ein seier.
Ein må setja pris på livet, sjølv om ein er fattig eller sjuk. Det er betre å vera blind enn daud og brend. Hugs å ta med rett mat på reise, hån ikkje dei fattige, og tenk at eit godt ettermæle varar evig. 

Det vert fortalt korleis Odin vert lurd av jotunen Billing si dotter. I staden for ei ven kvinne finn han ein bunden hund i sengja. Odin på si side lurde jotunen Suttung si dotter Gunnlòd. Slik skaffa Odin skaldemjøden eller suttungmjøden til menneska.

I eit avsnitt som vert kalla Runegaldret, ofrar Odin seg sjølv til seg sjølv ved å hengja seg i livstreet Yggdrasil. Etter dette drikk han av skaldemjøden og får innsikt i runemagi og tryllesongar.

Bakgrunnsstoff 
 Håvamål på norsk (på fleire språk)
 Håvamål på norrønt (på fleire språk)
 Håvamål med kommentarar
 Knut Ødegård:  "Edda I" med essay og kommentarar.

Litteratur 
 Håvamål. Gjendikting og kommentarar av Knut Ødegård i Edda-dikt I, Oslo 2013.
 Håvamål. Omsett av Ivar Mortensson Egnund. Etterord og revisjon av Bjarne Fidjestøl, Oslo 1994.

Norrøn litteratur
Eddadikt
Urd

For norna Urd, sjå dei tre nornene

Urd var eit norsk vekeblad særleg retta inn mot kvinner som kom ut i tida frå 1897 til 1958. Bladet handla særleg om litteratur og kultur, men inneheldt også folkeopplysing og familiestoff. Det hadde ein kristen og borgarleg profil og fremja ei moderat form for kvinnesak.

Urd blei starta av journalistsøstrene Anna (1864-1956) og Cecilie Bøe (1856-1947), som gav det ut saman med boktrykkaren Oscar Andersen. Anna Bøe var redaktør frå byrjinga til 1933.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Urd» frå , den 17. desember 2008. 
 
 Ida Gudjonsson: Det Nye gjennom 50 år. Masteroppgåve i medievitenskap, Universitetet i Bergen, Våren 2008 (PDF)

Tidlegare norske tidsskrift
Skipingar i 1897
Nedleggingar i 1958
Isotoptabell


Isotoptabellen nedanfor viser alle kjende isotopar av grunnstoffa, ordna etter aukande atomnummer (protontal) frå venstre mot høgre, og aukande nøytrontal ovanfrå og ned. 

Halveringstider for kvar isotop er gitt med fargar som vist i tabellen til høgre. For isotopar med ulike kjerneisomerar er halveringstida til den mest stabile isomeren gitt med ei anna kantfarge.

Isotoptabell

Sjå òg 
Periodesystemet
Grunnstoffliste
Radioaktivitet
Kjernefysikk
Kjernekjemi

Bakgrunnsstoff 
Ein interaktiv isotoptabell frå Det internasjonale atomenergibyrået (IAEA) og Brookhaven National Laboratory (BNL) med data for nærare 3000 isotopar, og lenker til andre nuklidekart , blant anna plakatar og tidsskriftartiklar.

Isotopar
Johan Sverdrup

Johan Sverdrup () var ein norsk politikar for Venstre og statsminister i tida 1884-1889. Han vert ofte kalla faren til den norske parlamentarismen.

Sverdrup kom inn på Stortinget i 1850, først som representant for Jarlsberg og Larvik amt og sidan for Akershus. Han var stortingspresident frå 1871 til 1884, som var den tida ordskiftet om parlamentarismen vart ført. Han bygde opp eit sterkt politisk parti (Venstre) med støtte frå bøndene, og klarte å etablera ei sterk konstitusjonell regjering som praktisk talt øydela den kongelege politiske makta. Sverdrup ønskte at Stortinget skulle vere den dominerande statsmakta, at stemmeretten burde utvidast for å styrka Stortinget, og at statsrådane burde delta i stortingsmøta for at Stortinget skulle få større innverknad på dei.

Sverdrup sette i verk 89 lovforslag i løpet av sin periode, som mellom anna var reformer av rettssystemet. Han klarte derimot ikkje å gjera dei radikale tilhengjarane av partiet, og måtte søka støtte hos liberal-moderatane. Han blei tvinga til å gå av i 1889 og døydde 17. februar 1892 i Kristiania (i dag Oslo).

Sjå òg 
 Regjeringa Sverdrup
 Lengst sitjande norske statsministrar

Bakgrunnsstoff 
 

Stortingspresidentar
Norske statsministrar
Norske forsvarsministrar
Norske revisjonsministrar
Venstrestatsrådar
Norske statsrådar 1884-1905
Leiarar for Venstre
Stortingsrepresentantar 1851-1853
Stortingsrepresentantar 1854-1856
Stortingsrepresentantar 1857-1858
Stortingsrepresentantar 1859-1861
Stortingsrepresentantar 1862-1864
Stortingsrepresentantar 1865-1867
Stortingsrepresentantar 1868-1870
Stortingsrepresentantar 1871-1873
Stortingsrepresentantar 1874-1876
Stortingsrepresentantar 1877-1879
Stortingsrepresentantar 1880-1882
Stortingsrepresentantar 1883-1885
Stortingsrepresentantar for Akershus
Stortingsrepresentantar for Vestfold-byane
Stortingsrepresentantar for Rogaland
Stortingsrepresentantar frå Venstre
St. Olavs Orden
Norske redaktørar
Norske fjellklatrarar
Folk frå Tønsberg
Gravlagde på Vår Frelsers gravlund
Stord

Stord er ei øy i Vestland, om lag midtvegs mellom Bergen og Haugesund. Øya har ei flatevidd på 241 km² og er delt mellom kommunane Fitjar i nord og Stord i sør. Øya ligg nord for Bømlafjorden og er den nest største øya i Hordaland. Stord kommune utgjer 127 km² av øya, medan Fitjar kommune utgjer 117 km². 

Det høgaste punktet på øya er Mehammarsåto på 749 meter over havet. Eit meir kjend fjell er kanskje Kattnakken på 734 meter over havet som har eit tårn med TV-sendar. 

Stord Lufthamn Sørstokken er ein kortbaneflyplass som ligg på vestsida av øya og vert brukt av heile Sunnhordland. Sidan 2000 har Stord hatt vegsamband med fastlandet gjennom Trekantsambandet. På nordsida av øya går det ferjesamband frå Sandvikvåg til Halhjem i Os og på austsida frå Jektevik til Tysnes. 

Tilsaman er det rett over 22 000 innbyggjarar på øya, fordelt med 18 821 i Stord kommune og 3 189 i Fitjar kommune

Bakgrunnsstoff 
 http://www.stordlufthavn.no/
 Soge om korleis Stord vart til 
 Bilete frå Stord

Geografi i Stord
Geografi i Fitjar
Øyar i Vestland
Bonde

Ein bonde (norrønt bóndi, búandi, av búa 'bu, ha bustad') er ein person som driv med jordbruk. 
Sidan den neolittiske revolusjonen, då menneska tok til å dyrka jorda, har dette vore det viktigaste yrket i samfunnet. Likevel har bønder gjennom historia vore fattige og somme tider undertrykte. Den kommunistiske retninga maoisme gjekk ut på å gje makta i samfunnet til bøndene.

Sjå òg 
 Gardbrukar - ein person som driv gard
 Forpaktar - ein bonde som leiger (forpaktar) ein gard
 Husmann - ein bonde som etter ei husmannskontrakt leiger jord av ein gardbrukar
 Leiglending - ein bonde som etter ei bygslingskontrakt leiger jord av ein gardbrukar
 Sjakkbrikka bonde
 Bondesjakk
 Odelsbonde
 Bondekannibalisme
 Gammal bondeslekt

Jordbruksyrke
Målarkunst

Målarkunst er ei form for biletkunst som går ut på å laga måleri gjennom å festa fargestoff til ei overflate på kunstferdig vis. Dei som lagar måleri vert kalla målarar, eller kunstmålarar, dersom ein vil skilja dei frå yrkesmålarar. Mange reknar målarkunsta for å vera den viktigaste kunstforma. Dette ser ein mellom anna ved at ordet «kunst» ofte vert brukt berre med tydinga målarkunst.

Motiv 

Målarar har ofte konsentrert seg og gjerne spesialisert seg i å måla særskilde motiv. Desse kan vera portrett, landskap, stilleben (ting som ligg stille), og religiøse, mytologiske eller historiske bilete. Det er vanleg å skilja mellom figurativ kunst, som viser attkjennbare motiv, og abstrakt kunst, som er former utan klar tyding.

Føremål 
Målarkunst kan ha som føremål for målaren å skapa og uttrykka seg, ho kan brukast som dekorasjon og for å visa ære eller status. Ho er mykje brukt  til å utsmykka bygningar som sakralbygg, offentlege bygg og bustadar. I nyare tid er målarkunst også blitt samla og vist fram i galleri.

Nokre måleri kan ha religiøse funksjonar, til dømes i form av ikon.

Historie 
Målarkunst er ei eldre uttrykksform enn skrift, og er kjend sidan steinalderen. Nokre av dei eldste måleria ein kjenner er holemåleri i den franske Grotte Chauvet, og er om lag 32 000 år gamle. Desse viser ville dyr som hestar, ullhåra nashorn, mammutar og løver, og er utførte ved at ein har hatt raud oker og svart fargestoff i utskjeringar i fjellveggen. Liknande arbeid på hole- eller fjellveggar finst over heile verda. I Noreg finst dei i form av helleristingar.

Dei fleste samfunn har utvikla si eiga målarkunst, der kultur, materiale og tradisjonar dannar ulike skular for målarkunst. Vestleg målarkunst utvikla seg i fleire periodar i Europa med påverknad både frå tidlegare periodar, som antikken, og andre kulturar, som Japan og Kina.

Målarstilar 
Kunstnarar har alltid påverka kvarandre, og det er vanleg å gruppera måleri frå ei viss tid og gjerne frå eit visst område i ei namngjeven gruppe. Det kan vera kunsthistorikarar som ser ein samanheng og set namn på stilen i ettertid, eller kunstnarane kan sjølv aktivt gå inn for ein viss måte å måla på som dei gjer eit visst namn.

Nokre stilar innan vestleg kunsthistorie

Sjå òg 
 :Kategori:Målarar
 :Kategori:Måleri

Kjelder

«Maleri» (31. august 2009), Store norske leksikon.

Bakgrunnsstoff 

Biletkunst
Jean-Auguste-Dominique Ingres

Jean-Auguste-Dominique Ingres () var ein fransk målar. Han høyrde til seinklassisismen i europeisk målarkunst.

Han var fødd i Montauban sørvest i Frankrie, fekk utdanninga si ved akademiet i Toulouse, og drog til Paris i 1796 for å studera målarkunst under Jacques-Louis David. Etter kort tid forlét han atelieret til læraren på grunn av ei konflikt om målarstil. Ingres var mellom anna meir oppteken av konturar og liner enn læraren sin.

Han vann Prix de Rome i 1801. Meisterverket hans, Grande Odalisque, som syner ei haremsjente med for mange ryggvirvlar, er utstilt i Louvre. 

Ingres er gravlagd på kyrkjegarden Père Lachaise i Paris.

Anna 
Det franske uttrykket «violon d'Ingres», om ein hobby, kjem frå Ingres sin vane med å spela fiolin for å kopla av frå målararbeidet.

Galleri 

Franske målarar
Nyklassisistiske målarar
Asia

Asia er verdsdelen med det største folketalet og den største flatevidda, og utgjer brorparten av det eurasiske kontinentet. Han møter Stillehavet i aust og Europa i vest, med ei grense ein ofte dreg gjennom Uralfjella, Kaspihavet, Kaukasus, Svartehavet, Bosporos, Marmarahavet og Dardanellane. Ved Suezkanalen grenser Asia til Afrika.

Historie 
Asia har ein svært lang kulturhistorie. Ein finn mange av verdas eldste sivilisasjonar her, som langs elvene Indus i India, Yangtze i Kina, og Eufrat og Tigris i Mesopotamia. Fleire av desse utvikla tidleg skriftsystem, og difor har fleire land ein mykje lengre nedskriven historie enn land andre stader i verda, til dømes Noreg.

Religion 
Alle dei store verdsreligionane kjem faktisk frå Asia. Hinduismen og buddhismen utvikla seg i India, medan jødedommen, kristendommen og islam blei til i Midtausten. Religionsmangfaldet i verdsdelen er likevel (eller på grunn av dette) stort. Her finst mange sjamanistiske tradisjonar og mindre religionar, som sikhisme og djainisme.

Sjølvstendige land

Uavhengige territorium 
 Det britiske territoriet i Indiahavet (Storbritannia)
 Akrotiri og Dhekelia på Kypros (Storbritannia)
 Hong Kong (Folkerepublikken Kina)
 Macao (Folkerepublikken Kina)
 Tibet - okkupert av Folkerepublikken Kina

Bakgrunnsstoff

Verdsdelar
Eurasia
Avisa Sunnhordland

Sunnhordland er ei avis som kjem ut fem dagar i veka på Leirvik på Stord. Avisa vert gjeven ut av Bladet Sunnhordland A/S. 
Sunnhordland tek mål av seg å dekkja kommunane Stord, Fitjar, Tysnes, Kvinnherad og Bømlo. Kommunane ligg i regionen Sunnhordland, sør i Vestland fylke. På folkemunne kallast avisa Vikalappen, etter Vikjo (Leirvik). 

Avisa hadde i 2009 27.000 lesarar per utgåve, viser tal frå Forbruker & Media.

Jens Hystad d.e. starta avisa i 1902. Fram til 1973 var Sunnhordland nærast einerådande i regionen.
Avisa har seinare vorte familieaksjeselskap og vert i dag driven av tredje generasjon med Jens Hystad (1946– ) som dagleg leiar og Håvard Hystad som ansvarleg redaktør. Redaksjonen tel 12 medarbeidarar, som utgjer 10 årsverk. Totalt er det 35 tilsette i verksemda. Avisa har eige lokalkontor på Fitjar.

Avisa lanserte si eiga nettutgåve 29. april 2006, som den nest siste dagsavisa i Noreg. Nettsida hadde i 2009 over 16.000 unike brukarar i veka. Samstundes lanserte dei ei pdf-løysing, der ein kan abonnera på nedlasting av avisa i staden for å få henne på papir.

Opplagstal

Bakgrunnsstoff 
 Sunnhordland

Kjelder 

Norske aviser etter namn
Norske lokalaviser
Sunnhordland
Bladet Sunnhordland
Bladet Sunnhordland
Skipingar i 1902
Sunnhordland

Sunnhordland er ein region sør i Hordaland og omfattar kommunane Austevoll, Bømlo, Etne, Fitjar, Kvinnherad, Stord, Sveio, Tysnes og den tidlegare kommunen Ølen.

Snorre Sturlason fortel i soga om Olav den heilage at kongen busette Aslak Fitjaskalle på kongsgarden på Fitjar i Sunnhordland. Hordane er skildra allereie av Cæsar om lag 50 f.Kr.

Sunnhordland har vore større enn i dag, men ikkje mindre. Den gamle Strandebarm kommune var i lang tid del av distriktet, heilt til store delar av kommunen gjekk inn i Kvam. Grensa mot Hardanger gjekk ved Straumastein ved Eide i Tørvikbygd. Lenger sør var grensene mot Rogaland om lag som før Ølen skifta fylke og etterkvart vart del av Vindafjord. Fram til midten av 1800-talet var både Os, Fusa, Samnanger og delar av Fana del av Sunnhordland.

I testamentet til Magnus Lagabøte er Sunnhordland delt inn i elleve skipreider: Os, Strandvik, Strandebarm, Kvinnherad, Skånevik, Etne, Fjelberg, Førde, Oppdal, Våg og Kårevik. Kommunane Fitjar og Austevoll høyrde til Våg, medan Bømlo og Stord høyrde til Kårevik skipreide. Slike skipreider stod ansvarlege for å utstyra eitt skip med væpna menn i tider med ufred.

Sjå òg 
 Sunnhordlandsdialekt

Bakgrunnsstoff 
 Kommunefakta Hordaland. Kart og fakta om kommunar i Hordaland
 Samarbeidsrådet for Sunnhordland
 Turistinformasjon om Sunnhordland
 Sunnhordland Folkemuseum tek vare på minne og forteljingar frå Sunnhordland si fortid

Sunnhordland
Hordaland fylke
Landskap i Noreg
Olav Engelbrektsson

Olav Engelbrektsson () eller Olav Engelbriktsson var den siste av dei katolske erkebispane i Noreg. Han prøvde å hevda norsk sjølvstende og føra vidare den norske katolske kyrkja trass i den lutherske reformasjonen. 

Olav Engelbrektsson var fødd i Trondenes i Noreg. Han var katolsk erkebiskop i Nidaros (Trondheim) i tida frå 1523 til 1537. Då Olav Engelbrektsson måtte reisa utomlands i 1537 markerte det slutten på erkebispesetet i Nidaros. Det markerte òg slutten på eit visst norsk sjølvstende. I tida etterpå kom Noreg meir direkte inn under styre frå Danmark. Etter erkebiskopens arkiv har vi Olav Engelbrektssons jordebok.

Konflikt med kongen
Etter at kong Christian II var driven ut or rika sine valde ein i Danmark Frederik I til konge. Erkesbiskopen av Nidaros nekta å krona Frederik. 
Erkebiskop Olav lét byggja opp ein stor flåte, og hadde frå slutten av 1520-talet makta i Noreg nord for Sognefjorden. 

Olav allierte seg med Christian II, men Christian sitt tokt til Noreg i 1531 slo feil. Olav hadde planar om at svigersonen til Christian, Frederik av Pfalz, skulle verta katolsk konge av Noreg. Olav lét dei danske medlemene av det norske riksrådet arrestera, og lét mellom anna Vincens Lunge drepa. Planen mislukkast, og Olav måtte reisa ut av landet. Han forlét Nidaros 1. april 1537. Han døydde i Lierre i hertugdømet Brabant (no i Belgia) den 7. februar 1538.

Bakgrunnsstoff 
 Om Olav Engelbrektsson ved katolsk.no 
 Operaen Olav Engelbrektsson på Steinvikholm slott
 Om Olav Engelbrektsson  ved trondheim.com

Litteratur 
 Hoem, Edvard: Kom fram, fyrste! Roman om erkebiskop Olav Engelbriktsson, Oslo 2004. ISBN 82-495-0199-3
 Koht, Halvdan: Olav Engelbriktsson og sjølvstende-tapet 1537, Oslo 1951.
 Råna, Lise: «... ei gåte i norsk politikk» : en studie av synet på erkebiskop Olav Engelbrektsson i norsk historieforskning. Hovedoppgåve i historie - Universitetet i Bergen 2003.
 Beek, Dag Johan:Erkebiskop Olav Engelbrektssons siste leveår 1533-1538-et politisk sluttspill eller utgangspunkt for en norsk "motreformasjon"? hovedoppgåve i historie.Universitetet i Bergen 2004.

Erkebiskopar av Nidaros
Norske mellomalderbiskopar
Fødde i 1480-åra
Norske katolske prestar
Nordmenn frå 1500-talet
Charles Francis Richter

Charles Francis Richter () var ein fysikar frå Hamilton i Ohio i Sambandsstatane (USA). 

Ni år gamal flytta Richter med familien til Los Angeles, der faren var sekretær og reparatør i eit firma som laga maskinar. 
Richter var ein amerikansk seismolog og fysikar. Han er mest kjend for å ha utvikla Richters skala, som vert nytta for å måla styrken på jordskjelv. Utviklinga av skalaen skjedde i nært samarbeid med Beno Gutenberg. Skalaen vart lansert i 1935. Då var Richter forskar ved California Institute of Technology i Pasadena rett nord for Los Angeles i California. Staten California er kjend som eit område med mykje jordskjelv. I starten var Richter- skalaen berre gyldig sør i California. Målemetoden vart etter dette vidareutvikla til å kunne brukast jorda rundt. 

Til då hadde styrkegraden til jordskjelv vorte målt i høve til kvarandre på grunnlag av skader. Særleg gjaldt dette graden av skader i bystrok. Richter og Gutenberg lanserte ein skala med absolutte verdiar. Gutenberg fann ut at jordskjelvskalaen burde vera logaritmisk. Trinn fire er ti gonger meir i amplitude enn trinn tre. Amplituden er storleiken på sjokkbølgjene eit jordskjelv lagar. Slike bølgjer gjev utslag på ein seismograf. Den utløyste energien er 31 gongar større for kvart trinn på Richter- skalaen. 
I eit intervju på sine gamle dagar sa Richter at det berre var ved eit slumpehøve at jordskjelvskalaen var knytt til namnet hans. Han meinte at Gutenberg hadde ei like viktig rolle i utviklinga av skalaen. 
Då Richter døydde i 1985 var han verdskjend, og gjekk under namnet Dr. Quake, eller Doktor Skjelv.

Sjå òg 
 Richterskalaen
 Jordskjelv

Litteratur 
 Lorentzen, Ludvig: Mannen med skalaen, artikkel i Stavanger Aftenblad fredag 31. desember 2004. 
 Zannos, Susan: Charles Richter and the Story of the Richter Scale (Unlocking the Secrets of Science), USA 2003. ISBN 1-58415-175-7

Bakgrunnsstoff 
 Intervju frå 1979 med Charles F. Richter
 His name is on the scale: Charles Richter

Richter, Charles Francis
Richter, Charles Francis
Folk frå Ohio
Folk frå Los Angeles
Svastika

Svastika er eit religiøst og politisk symbol det kan knyte seg mange kjensler til. Det er forma som eit plussteikn der kvar ende har ein strek som står i rett vinkel på han og går i same retning.

Hakekrossen er ein svastika der haka på enden alltid går til høgre, mens ein svastika kan ha haka til høgre eller venstre. Svastikaer kan òg vera meir avrunda, til og med som to S-ar som står rettvinkla på kvarandre. Det er òg vanleg å ha små prikkar inni kvart hjørne.

I Europa og USA forbind ein som regel hakekrossen med nazismen og særleg antisemittismen, fordi nazistane tok dette til sitt merke for å symbolisera at dei skulle bera «den ariske arva» vidare. I India og store delar av Asia er ulike variantar av svastikaen brukt som eit teikn for alt det gode: Gud, lykke, evig liv, eller sola. Symbolet har òg vore brukt i tidlegare samfunn i Egypt, Hellas og Mexico.

Historie 

Svastikaen er eit eldgammalt symbol. Ein har funne fleire segl med svastikaer under utgravingar i Indusdalen, der ein kultur voks til for fem tusen år sidan. Frå den vediske religionen spreidde det seg til hinduismen, og var lenge eit solsymbol. Sidan har det fått andre tolkingar; ein har mellom anna likna det med den stadig skiftande verda som går rundt eitt fast punkt – Gud eller brahman.

I alle land som er prega av indiske religionar er svastikaen blitt svært populær. I India finn ein det utanpå hus, som eit lykkesymbol, utanpå hindutempel, som eit symbol på religion, og på flagget til delstaten Maharashtra. I Vietnam blir det brukt for å symbolisera evig liv og i Japan bruker ein det på kart på same måte som ein bruker krossar i kristne land – for å visa kor der er tempel.

Svastikaen har òg vore nytta som symbol i Skandinavia frå gamalt av. Til dømes er dette symbolet å sjå på ein kam av bein frå dei store myrfunna i Nydam i Slesvig, og i bileta på fleire av dei gullbrakteatane (små, sirkulære gullblekkbilete) frå jarnalderen som er funne i Skandinavia. I mellomalderen har svastikaen vore eit av dei teikna som vart nytta som bumerke.

Galleri

Bakgrunnsstoff
 Hans Cappelen: Hakekors og Grenland (2003)

Politiske symbol
Symbol i hinduismen
Buddhistiske symbol
Andre verdskrigen
Krossar
Åge Aleksandersen

Åge Aleksandersen () er ein norsk rockeartist (songar, gitarist, låtskrivar og musikkprodusent). Han byrja karrieren sin som ein sentral artist i Prudence frå 1968 til 1975, der han var ein av opphavsmennene til den såkalla trrønderrocken gjennom at han song på dialekten sin. Seinare har Åge Aleksandersen vorte svært kjend som soloartist med støttebandet Sambandet, som han starta i 1976.

I 1980 deltok Åge Aleksandersen i norsk Melodi Grand Prix, der han kom på andreplass med songen «Bjørnen sover», som var ein kritikk av at Sovjetunionen invaderte Afghanistan. Det var med albuma Ramp (1980) og Dains med mæ (1982) at han fekk gjennombrotet sitt, og den mestseljande plata hans er Levva livet frå 1984. Totalt har han selt nesten 1,5 millionar plater, og omtrent alle albuma hans sidan 1980 har selt til gull.

Åge Aleksandersen er i dag ein av dei mest populære rockemusikarane i Noreg, og han har hatt eit breiare publikum og ein lengre karriere enn dei fleste andre i norsk rock. Han har fått fleire spellemannsprisar, mellom andre heidersprisen for 1981 og for 2006. 

Han har òg arbeidd som musikkprodusent, mellom anna for DDE.

Diskografi 
 1975: 7800 Namsos
 1976: Mot i brystet, mord i blikket, Bomben und Granaten
 1977: Lirekassa
 1979: French only
 1980: Ramp
 1981: Mølje og sodd
 1982: Dains me mæ
 1984: Levva livet
 1984: Lys og varme (samleplate)
 1985: Ljus och värme (svensk versjon)
 1986: Eldorado
 1989: Solregn
 1990: Sanger
 1991: Laika
 1993: Din dag
 1995: Med hud og hår
 1997: Fredløs – Dylan på norsk
 1999: Flyg avsted
 2000: Gamle ørn
 2000: Mit danske eventyr
 2001: Åge Original (dobbel samleplate)
 2002: Linedans
 2005: To skritt fram
 2005: 4 skritt tilbake (liveplate frå 2004-turneen)
 2005: Gull
 2006: Snöharpan (med tekstar av den svenske lyrikaren Dan Andersson)
 2008: Katalysator

Utmerkingar 

 Spellemannprisen 1980 i klassen rock for Ramp.
 Heidersprisen under Spellemannprisen 1981.
 Gammleng-prisen 1983 i klassen pop.
 Årets spellemann under Spellemannprisen 1984.
 Utnemnd til ridder av 1. klasse av St. Olavs Orden i 2006.
 Heidersprisen av juryen under Spellemannprisen 2006.
 Gammleng-prisen sin veteranpris i 2008.

Kjelder
 Artikkelen Åge Aleksandersen på Wikipedia på bokmål og riksmål.
 Knut Olav Åmås [red.]: «Aleksandersen, Åge» i Hvem er hvem? (Aschehoug, 2008)

Fotnotar

Norske musikarar
Norske songarar
Norske gitaristar
Norske plateprodusentar
Vinnarar av Spellemannprisen
St. Olavs Orden
Melodi Grand Prix-deltakarar
Romanifolk
Folk frå Namsos