alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Bali

Bali er ei øy og ein provins i Indonesia. Ho er ein del av ei øyrekkje der Java ligg vest og Lombok aust for henne.

Bali har ein folkesetnad på 3,6 millionar menneske der fleirtalet er hinduar. Ho er kjend for ei rekkje særmerkte kunstformer innan musikk, dans, skulptur, biletkunst, lêr- og metallarbeid, mellom anna gamelanmusikk og balinesisk skuggeteater. Øya har mykje turisme og er kjend som ei tropisk paradisøy. Sidan 2002 er ho òg blitt eit bombemål for islamistiske terroristar.

Dei viktigaste byane på Bali er den nordlege hamnebyen Singaraja og hovudstaden Denpasar, som ligg nær kysten i sør. Ubud blir sett på som eit kulturelt midtpunkt på Bali.

Geografi 

Øya er 153 km lang og 112 km brei med ei flatevidde på 5 700 km². Ho ligg om lag 8 grader sør for ekvator, 3,2 km aust for Java. 

Bali er vulkansk, men omringa av korallrev. Sørsida har kvite strender medan nordsida som oftast har svart, vulkansk sand. Ein fjellkjede går frå midten av øya til austsida. Den austlegaste toppen er den aktive vulkanen Agung, på 3 148 meter, som òg er det høgaste punktet på øya. Den større og nedslitne, men fortsatt aktive vulkanen Batur i same fjellkjeda stod for 30 000 år sidan for eitt av dei største utbrota på jorda.

Innbyggjarar 
I følgje tal frå 2003 hadde Bali rundt 3,57 millionar innbyggjarar. Hovudspråka er balinesisk og indonesisk med engelsk som eit viktig tilleggsspråk på grunn av turismen. Det er vanleg å kunna fleire språk.

Balinesisk hinduisme er den viktigaste religionen på øya, med 92 % av folket i denne gruppa, medan det finst grupper av mindre religionar, som islam (5,7 %), kristendom (1,4 %) og buddhisme (0.6 %) (2003).

Historie 

Øya blei truleg først busett rundt 2 500 f.Kr. Den førhistoriske tida tok slutt rundt 100 f.Kr. då hinduar frå India kom til øya og tok med seg brahmiskrifta, som ein kan finna på keramikkrestar.

Majapahitriket på Aust-Java grunnla ein koloni på Bali i 1343. Då riket fall kort tid før 1500 flykta mange av innbyggjarane til øya.

I 1597 kom den nederlandske oppdagaren Cornelis de Houtman til Bali, og kort tid etter grunnla nederlendarane ein handelsstasjon der. Nederland festa grepet på Bali i løpet av det neste hundreåret, og stod som klar herskar etter ei rekkje kolonikrigar i 1846-1849. Desse krigane hadde likevel vore krevjande nok til at koloniherrane let øya halda på mykje av sjølvstyret og dei religiøse og kulturelle tradisjonane sine.

Bali blei del av den austindonesiske republikken etter å ha blitt erobra av japanske styrkar under den andre verdskrigen, og blei del av øyrepublikken Indonesia i 1948.

I oktober 2002 blei øya råka av ei bilbombe i turistområdet Kuta som drap 202 menneske. Eit nytt åtak på Kuta og Jimbaran i oktober 2005, der 20 menneske blei drepne, stadfesta at Bali var blitt eit ynda mål for terroristar.

Bakgrunnsstoff 

 
Provinsar i Indonesia
Øyar i Indonesia
Teiknsett

Teiknsett er kode som bind ei samling teikn til ei samling av ein annan type teikn, til dømes nummer eller elektriske pulsar. Det finst til dømes ulike teiknsett som gjer at ein kan skriva mange ulike bokstavar på datamaskinar. Kjende teiknsett er morsealfabetet, som omkodar det latinske alfabetet til symbol samansett av korte og lange delar, og Unicode, som er eit sett av par mellom typografiske symbolar, eller glyffar, og tal.

Teiknsett
Styggmyr

Styggmyr er eit norsk svartmetallband frå Lillehammer som har vore aktive sidan 1999. Gruppa er sett i hop av Jørgen "Skogskjelv" Mengshoel på gitar og bass, Vegard "Skarpretteren" Evensen på vokal og Ghoul på trommer. Musikalsk hentar bandet inspirasjon frå andre svartmetallgrupper av den gamle skulen som til dømes Carpathian Forest og Darkthrone, med eit tollegt rått og primitivt ljodbilete, tekstmateriale med karakteristisk svartmetalltematikk og medviten underproduksjon på utgjevingane. Nemninga war-metal har vorte nemnd som ein høveleg merkelapp på musikken deira, som har motteke blanda kritikkar.

Gruppa debuterte i 2003 med plata «World Massacre». I 2005 fylgde dei opp med plata «Hellish Blasphemy».

Diskografi

Demoar 
 Stigma Diabolicum (2000)
 Summoning The Demons (2003)
 Sathanas Supreme (2007)

Album 
 World Massacre (2003)
 Hellish Blasphemy (2005)
 Sathanas Supreme (2008)

Split-utgjevingar 
 Ancient Chtonic Union (2008)

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell heimeside

Norske musikkgrupper
Norsk svartmetallmusikk
Musikkgrupper skipa i 1999
Falklandsøyane

Falklandsøyane (engelsk Falkland Islands, spansk Islas Malvinas) er ei øygruppe som er styrt som eit britisk oversjøisk område. Hovudstaden er Stanley med 1750 innbyggjarar. 

Ein guvernør styrer øyane på vegner av styresmaktene i Storbritannia. I tillegg til Falklandsøyane styrer guvernøren òg over øygruppa Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane. Argentina gjer òg krav på området, og innlemar dei i provinsen Tierra del Fuego, Antártida e Islas del Atlántico Sur.

Geografi
Falklandsøyane ligg i sør i Atlanterhavet, 483 km utanfor austkysten av Argentina. Dei to hovudøyane er Vest-Falkland og Aust-Falkland. Hovudstaden, Stanley eller Port Stanley, ligg på Aust-Falkland. I tillegg kjem nær 200 mindre øyar. Øyane har ei samla flatevidd på 12 173 km² og 2 967 innbyggjarar (juli 2003).

Det høgaste fjellet i øygruppa er Mount Adam (698 moh.) på Vest-Falkland.

Historie
I 1982 invaderte Argentina øyane, noko som utløyste Falklandskrigen. Storbritannia sende ein flåtestyrke og gjenerobra øyane etter harde kampar.

Etter at Storbritannia har teke til å interessera seg for å leita etter olje i farvatna rundt øyane, har Falklandsøyane igjen ført til protestar frå Argentina.

Verdt å sjå 
 Stanley
 Louis-hamna
 Volunteer Beach
 West Falkland

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Falkland Islands Government
 Origins of Falkland Islanders (Engelsk Wikipedia)

Britiske oversjøiske territorium
Øyar i Sør-Amerika
Øygrupper i Atlanterhavet
Omstridde øyar
Sauda Smelteverk

Sauda Smelteverk er eit smelteverk i Sauda. Smelteverket er eigd av Eramet Norway. Produksjonen tok til i 1923. Fram til 1977 heitte verket offisielt «Electric Furnace Products Company, Ltd» og høyrde til det amerikanske Union Carbide Corp. Smelteverket var eigd av Elkem 1981–99 og franske Eramet frå 1999.
Smelteverket er mykje av grunnlaget for byen Sauda, og gjer at Sauda er ein typisk industristad. Streiken ved smelteverket i 1970 fekk mykje merksemd. Filmen Sauda-streiken 1970 - Streik! vart laga i 1973 på grunnlag av romanen Sauda! Streik! frå 1972.

Litteratur 
 Kjartan Fløgstad: Arbeidets lys. Tungindustrien i Sauda gjennom 75 år, Oslo Det Norske Samlaget 1990 ISBN 82-521-3597-8

Bakgrunnsstoff 
 Sauda smelteverk  Eramet
 Industriarbeidarmuseet i Åbø-byen i Sauda Ryfylkemuseet
 Industriarbeidarmuseet i Åbø-byen i Sauda

Norske fabrikkar
Sauda kommune
Norske industriselskap
Skipingar i 1915
Sarayaku

Sarayaku (kichwa for 'maiselva') er eit territorium og ein landsby ved elva Bobonaza i Pastazaprovinsen i sørlege Amazonasregionen i Ecuador. Territoriet samlar fleire små landsbyar og har ein total busetnad på mellom eit og to tusen quechuaer som kallar seg kichwafolket i Sarayaku eller sarayakufolket. Dei er organisert i «Organización de Pueblos Indígenas de Pastaza», OPIP. Leiar av sarayakufolket er Hilda Santi (mai 2005).

Sarayaku ligg i tropisk regnskog, det tar ca 30 minutt med fly eller to døger med kano i retning søraust frå næraste by Puyo til Sarayaku. Puyo ligg berre 50 km aust for den meir kjente byen Baños. Elva Bobonaza drenerer ned til Amazonaselva ved Iquitos i Peru, via Pastazaelva og Marañónelva.

Folket i territoriet har i dei seinare år tatt opp turisme som leveveg. Dei prøver å ta vare på sin eigenart også som eit middel i turistnæringa. Etter ein skipingsprosess over fleire år, starta det første semesteret med universitetsstudiar i Sarayaku hausten 2003. Tilbodet kom i stand etter eit samarbeid med universiteta i Cuenca og i Lérida (Catalonia). Føremålet med universitetstilbodet i Sarayaku er å høgne kvaliteten på fleirkulturell og fleirspråkleg utdanning i indianarsamfunn i Pastazaprovinsen. Gjennom dette vil dei òg utvikle eigne undervisningskrefter, vitalisere gamal kunne om filosofi, indiansk kosmosvisjon, og kulturell identitet og tradisjonar. 

Eit sjølvstyre for det dei kallar «Tayjasaruta», på engelsk «Autonomous Territory of the Original Kichwa Nation of Sarayaku» er proklamert i samband med at det argentinske oljeselskapet CGC  fekk løyve til å leite etter petroleum med seismiske undersøkingar.  Petroleumsverksemda er sterkt ønskt av den sentrale regjeringa i Quito, fordi økonomien i landet er avhengig av inntekter frå råoljeeksport for å betale statsgjeld. For å stoppe motstanden mot verksemda frå sarayakufolket sette regjeringa inn føderale soldatar i Sarayaku og stengde Bobonazaelva som ferdselsveg.

Striden har fått ei rikeleg merksemd i internasjonale media. Han er eit klassisk døme på kamp om rettar til land mellom urfolk og nasjonale styresmakter. Sarayakufolket klagar oljeselskapa for freistnad på etnisk mord fordi verksemda åt selskapa etter folket sitt syn vil øydeleggje eksistensgrunnlaget, både økonomisk, kulturelt, ernæringsmessig, økologisk og åndeleg og ho undergrev sosial likevekt i samfunnet. Dei hevdar at oljeverksemda er den største trusselen mot universitetstilbodet som nyst er skipa i Sarayaku.

Kjelder 
 Artikkel i Verdensmagasinetx
 Offisiell nettstad for sarayakufolket (engelsk og spansk)

Bakgrunnsstoff 
 Marisha Handler The New Amazon Artikkel i magasinet Orion online (januar/februar 2005) 

Ecuadoriansk geografi
Amazonaselva

Amazonaselva (spansk og portugisisk: Río Amazonas) i Sør-Amerika er den største elva på jorda målt i vassmengd. Ho fører like mykje vatn som Nilen, Yangtze og Mississippi til saman. Dette gjer at elva gjev tilskot til om lag ein femdel av alt ferskvatn som renn ut i alle verdshava. Amazonaselva er den nest lengste elva på jorda, etter Nilen.

Amazonaselva er i hovudsak ei brasiliansk elv. Den fjernaste kjelda ligg 3700 meter over havet i Andesfjella i Arequipa-regionen i Peru. Elva er 6 400 kilometer lang og har over 200 sideelver, med eit nedbørsfelt på 6 915 000 km², dvs. om lag 40 % av Sør-Amerika. Nokre av dei mest kjende sideelvene er Rio Negro som kjem frå nord, og Rio Madeira, Tapajós og Xingu som kjem frå sør. Utløpet av elva ligg på austkysten av Brasil og vert kalla Rio del Mar – elvehavet. Elva er farande for havgåande skip, som kan sigle heilt vest til Iquitos i Peru. 

I 1541–42 siglde den spanske oppdagaren Francisco de Orellana ned elva. Det var på denne ferda at Amazonas fekk namnet sitt. Orellana skreiv at dei blei angripne av kvinnelege krigarar, som fekk han til å tenke på amasoner frå Antikken. Samanstøyten var mot tapuyasindianarar, der kvinner og menn i stammen kjempa side om side.

Amazonaselva har over 2000 fiskeartar, frå elektrisk ål til meir blodtørstige pirajaar.

Fotnote

Kjelder 
 

Elvar i Brasil
Elvar i Peru
Elvar i Colombia
Amazonas
Trilliard

Trilliard er namnet på talet 1021, altså eit eittal med 21 nullar bak seg, 1 000 000 000 000 000 000 000. Det svarer til tusen trillionar eller ein million billiardar. Talet blir brukt i daglegtale for å uttrykka ein svært stor, uteljeleg mengde.

I SI-systemet svarer prefikset zetta til trilliard, medan zepto står for ein trilliarddel.

Bakgrunnsstoff
Tabell over små og store tal 

store tal
Blodplasma

Blodplasma er den flytande komponenten til blod, der blodcellene er fjerna. Serum er det same som blodplasma bortsett frå at koagulasjonsfaktorar (som t.d. fibrin) er fjerna.

Plasma liknar myse av utsjånad (transparent og svakt stråfarga). Det består for det meste av vatn, blodproteinar, og uorganiske elektrolyttar. Plasma tener som transportmedium for glukose, lipidar, hormon, metabolske sluttprodukt, karbondioksyd og oksygen. Plasma sin transportkapasitet for oksygen er mykje lågare enn den til hemoglobin i dei raude blodlekamane. Kapasiteten kan auka under hyperbare tilstandar. Plasma er lagrings- og transportmedium til koagulasjonsfaktorar og proteininnhaldet er naudsynt for å oppretthalda blodet sitt kolloidosmotiske trykk.

Laboratoriebruk av plasma og serum 
Til laboratorieføremål vert plasma teke frå fullblod. For å hindra levring, vert ein antikoagulant, t.d. citrat eller heparin tilsett blodprøven med det same den er teken. Som oftast er antikoagulanten i prøverøyret før blodprøven vert teken. Prøven vert deretter sentrifugert for å skilja plasma frå blodcellene. Plasma kan frysast ned til under -80°C nær sagt så lenge som helst for å verta analysert seinare. 

Til mange biokjemiske laboratorieprøvar kan plasma og serum brukast om ein annan. Serum liknar plasma i samansetjinga, men manglar koagulasjonsfaktorane. Ein får framstilt serum ved å lata ein blodprøve levra seg (koagulera) før sentrifugeringa. Til dette føremålet kan det brukast prøveglas som inneheld t.d. glasperler eller eit pulver for å framskunda koagulasjonen, og ein gel som er laga slik at den vert sitjande som ein propp mellom væske- og cellelaga i glaset etter sentrifugeringa, og gjer utskilinga av blodcellene meir lettvint.

Koagulasjonsprøvar, som t.d. INR krev at alle koagulasjonsfaktorane vert tekne vare på. Serum er derfor ikkje tenleg for desse prøvane. Det vert vanlegvis brukt eit vakuumrøyr tilsett citrat til slike prøvar. Den antikoagulerande styrken til citrat står i samsvar med konsentrasjonen og vert teken omsyn til når prøveresultatet vert rekna ut.

Serum vert føretrekt i mange prøvar fordi antikoagulantar i plasma stundom påverkar resultata. Ulike antikoagulantar påverkar ulike analyser. Når ein brukar serum kan same prøven nyttast til mange analyser.

Blodgjevarar som av ei eller anna årsak ikkje kan gje fullblod, kan gje plasma. Dette føregår ved at det vert tappa fullblod frå blodgjevaren, deretter vert blodlekamane separerte frå blodet og gjevne attende til han. Plasma vert så sendt til fraksjoneringsanlegg for å verta sterilisert og handsama vidare. I denne prosessen får ein mellom anna laga konsentrat av koagulasjonsfaktorane VIII og IX som blødarar treng, og albumin som vert nytta t.d. ved brannskader.

Bakgrunnsstoff 
 Noregs Raude Kross sitt blodprogram

Biologi
Blod
Biokjemi

simple:Blood#Plasma
Kolloidosmotisk trykk

Kolloidosmotisk trykk er verknaden på det osmotiske trykket av store proteinmolekyl som er tilstades i blodplasma. Dette utgjer berre ein liten del av det totale osmotiske trykket i plasma som vert oppretthalde av alle dei oppløyste innhaldsstoffa. Fordi store plasmaprotein ikkje har så lett for å trengja gjennom kapillærveggene, vil deira verknad på det osmotiske trykket inne i kapillæra til ein viss grad utjamna tendensen væske har til å lekka ut frå desse blodkara. Ved tilstandar der det er nedsett mengde av plasmaprotein, t.d. ved tap gjennom urinen (proteinuri) eller ved underernæring, vil resultatet av for lågt kolloidosmotisk trykk visa seg som ødem, væskeopphoping i kroppsvev.

Sjå òg 
Osmose

Fysiologi
Ariel Sharon

Ariel Sharon () (hebraisk אריאל שרון, alternative transkripsjonar Scharon og Sjaron), var ein israelsk general og politikar. Han vart fødd som Ariel Scheinermann i Kfar Malal, som son av ein polsk-tysk far og ei russisk mor, 
Frå 2001 var han statsminister i Israel, og etterfylgde då Ehud Barak. Sharon representerte fram til november 2005 høgrepartiet Likud, då han braut ut og stifta partiet Kadima. 

Den 4. januar 2006 vart Sharon utsett for eit hjerneslag. Ehud Olmert vart då fungerande statsminister. Den 11. april same året vart Sharon erklært permanent ufør, og Olmert tok formelt over som statsminister. Ariel Sharon døydde 11. januar 2014 etter å ha lege i koma i over åtte år.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 «Erklærer Sharon permanent ufør» på Dagbladet.no

Israelske politikarar
Israelske statsministrar
Døde av nyresvikt
Benjamin Netanyahu

Benjamin «Bibi» Netanyahu ( i Tel Aviv) er ein israelsk konservativ politikar, diplomat. Han var den niande statsministeren i Israel frå 1996 til 1999, og vart igjen statsminister frå 2009 til 2021.

Bakgrunn 
Netanyahu har ein bachelor i arkitektur, og ein mastergrad i bedriftsleiing frå MIT. Hun studerte også statsvitskap ved MIT og Harvard.

Politisk karriere 
Netanyahu er medlem av det konservative partiet Likud, som han òg var leiar for frå 1993 til 1999 og igjen frå 2005. I det fyrste direkte statsministervalet vann han med eit partiprogram som mellom anna var kritisk til høge tempoet i fredsprosessen med Palestina. Han var i den fyrste perioden sin statsminister frå april 1996 til mai 1999, og er den fyrste og til no einaste israelske statsministeren som er fødd etter opprettinga av staten Israel.

Han var finansminister i regjeringa til Ariel Sharon fram til 7. august 2005, då han sa frå seg denne stillinga i protest mot den israelske tilbaketrekkinga frå Gazastripa.

Tidlegare har han vore ambassadør på Israel sin ambassade til USA (1982–1984), FN-ambassadør (1984–88) og viseutanriksminister (1988–1991).

Rettsak 
I 2019 vart Netanyahu tiltala for korrupsjon, bedrageri og svindel. Saka er enno pågåande.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Benjamin Netanyahu i Den Store Danske.
 Korrupsjonssak mot Netanyahu tidslinje i NRK.
 Nethanyahu corruption trial tidslinje i BBC.

Israelske politikarar
Israelske statsministrar
Mordechai Vanunu

Mordechai Vanunu  () er kjend som ein israelsk kjernefysikar og varslar som i 1986 avslørde Israel sitt atomvåpenprogram og at Israel hadde slike våpen. 

Vanunu var fødd i Marrakesh i Marokko av jødiske foreldre (faren var rabbinar). Han var i England då avsløringa kom, men då den israelske etterretningstenesta Mossad fekk vite om dette, sette dei opp ei honningfelle for han i Roma, der han vart neddopa og teken til Israel. I Israel vart han dømd til 18 års fengsel. Han sona desse 18 åra, med 11 av dei i isolasjon. Då han kom ut frå fengselet, hadde han framleis avgrensa fridom. Han kunne mellom anna ikkje snakke med utlendingar, og for brot på denne regelen vart han i juli 2007 dømd til nye 6 månader i fengsel.

Til Noreg
I 2015 gifta Vanunu seg med norske Kristin Joachimsen, og dei to søkte om familiegjenforeining i Noreg. Det skulle likevel gå to år før dei fekk positivt svar. 
Den 6. november 2017 søkte Vanunu til Høgsteretten i Israel om oppheving av restriksjonane som hindra attforening med ektefellen i Noreg. Dette var den tolvte gongen han søkte, men det vart likevel avslag. Nytt avslag kom i juni 2018.

Referansar

Israelske kjernefysikarar
Politiske fangar
Israelsk historie
Varslarar
Hormon

Hormon (frå gresk horman, 'set i gang') er molekyl som verker som bodberarar frå ei celle til ei anna celle eller cellegruppe. Alle fleircella organismar produserer hormon, også plantar. Hormona kan verka over kortare eller lengre avstand. 

Dei er del av det endokrine systemet, som saman med sentralnervesystemet samordnar grunnleggjande livsprosessar som fordøying og forplanting. Endokrine celler frigjev hormona i blodomløpet, andre kroppsvæsker eller direkte til nabovev.

Alle cellene i kroppen kan produsera fleire molekyl som regulerer produksjonen av andre molekyl, anten i cella sjølv eller i naboceller. Dei klassiske hormona regulerer kroppen på eit overordna nivå, heile organismefunksjonen. Dei kan òg ha meir lokale verkeområde.

Hormona kan verka på fleire ulike måtar, til dømes ved å binda seg til særskilde reseptorar på utsida av cella, ved å trenga inn i cellekroppen og starta eller stoppa ein reaksjon der, eller ved å utløysa programmert celldød. Mellom anna i fosterstadiet og puberteten kan hormon setta i gang innvikla utviklingskjeder som påverkar utviklinga til heile kroppen.

Struktur 
Hormona me kjenner best finst i virveldyr. Desse hormona blir delte inn i fire grupper:

 Aminoderiverte hormon er kjemiske sameiningar med utgangspunkt i aminosyrene tyrosin eller tryptofan.
 Peptidhormon er laga av aminosyrer lenka saman i lenker ved hjelp av peptidbindingar. Lange kjeder med hundrevis av aminosyrer blir kalla protein. Nokre protein kan òg fungera som hormon, til dømes insulin og nokre veksthormon. Desse blir ofte kalla polypeptidhormon.
 Stereoidhormon er baserte på kolesterol. 
 Lipid- og fosforlipidhormon er bygde på ulike slags feitt.

Døme på hormon 
 ACTH
 ADH
 Adrenalin
 Aldosteron
 FSH
 Gestagen
 Glukagon
 HCG
 Insulin
 Kalsitonin
 Kortisol
 LH
 Melatonin, som er laga av Serotonin
 MSH
 Oksytosin
 Parathormon
 Progesteron
 Prolaktin
 Testosteron
 Thyroksin
 Trijodthyronin
 TSH
 Veksthormon
 Østrogen

Fysiologi
Endokrinologi
Riskhospitalet

Riskhospitalet er ein teikneserie av teikneserieforfattaren Frode Øverli, skaparen av m.a. Pondus. Riskhospitalet såg dagens ljos i 1997 og er ein humoristisk men til dels makaber parodi på eit vanstyrt sjukehus.

Personar 
Dr. Kalinka - Stort sett dritings og er særs raus med å skriva ut reseptar til seg sjølv.
Dr Harlem Lester  Snill og god lege. Han er ikkje av dei smartaste sidan han trur blindtarmen er ein augnesjukdom.
Dr. Deo von Dinky - Sjølvoppteken og er seriøst oppteken av sjukesyster Bjørklund.
Søster Bjørklund - Sjukepleiar med bein i nasen. Ho er den einaste på huset som kan kallast noko nær «normal».
Søster Bimbo - Sjukepleiar med seriøs interesse for Dr. Dinky. Ho tek aldri ein spøk for ein spøk.
Professor Fyse - Galen professor som lagar Kjell Mangle.
Kjell Mangle - Person skapt av Professor Fyse. Kjell Mangle manglar det meste.
Jordmor Rigmor Kake - Jordmor, som har vanskar med å fanga ungane.
Direktør Raptus - Direktør, kontrollerer at alt går bra.

Bøker 
 Riskhospitalet (2004) ISBN 82-509-5141-7 - komplett samling

Sjå òg
Rikshospitalet — eit verkeleg sjukehus
Riget — Rigshospitalet i København

Norske teikneseriar
Frode Øverli

Frode Øverli () er ein av Noregs mest kjende teikneserieforfattarar. Den mest kjende teikneserien han står bak er Pondus, som er den norske serien som har levd lengst i eige blad. Han står òg bak seriar som Riskhospitalet, Rutetid og Pappa og Pestus.

Øverli har vunne Sproing-prisen to gonger, i 1998 og 2003, begge gongene for Pondus.

Øverli, Frode
Folk frå Bergen
Elektrisk konduktivitet

Elektrisk konduktivitet eller elektrisk leiingsevne er eit mål for evna eit stoff har til å leie elektrisitet. Målet for elektrisk konduktivitet er siemens per meter (S/m), oppkalla etter den tyske ingeniøren Werner von Siemens, grunnleggjaren av bedrifta Siemens AG. Elektrisk konduktivitet er det motsette av elektrisk resistivitet, målt i eininga ohm-meter (Ω⋅m). Dermed er siemens (S) gitt ved 1/Ω. Sidan Ω er lik kg·m2s-3A-2 er S/m lik A2s3m-3kg-1. I praksis vert elektrisk konduktivitet ofte gjeve i S/cm eller mS/cm.

Mål på vasskvalitet 
Elektrisitet består av elektron som går gjennom eit stoff. Særskilte bindingar, som metallbinding, i eit stoff gjer at det lettare leier elektrisitet. Ion løyst opp i vatn fører også til høgare elektrisk konduktivitet. Såleis kan ein måla mengda av ion, som kalsium, magnesium, jern og liknande løyst opp i vatn. Dette gjev eit brukbart mål for vasskvalitet. Destillert vatn bør ha lågare elektrisk konduktivitet enn 0,3 mS/cm, medan grunnvatn blir rekna som reint om det har mindre enn 500 mS/cm. Vatn med verdiar opp til 2000 mS/cm kan nyttast til kunstig vatning.

Fysiske storleikar
Elektrisitet
Kjemiske eigenskapar

ru:Электрическая проводимость#Удельная проводимость
uk:Електропровідність#Питома електропровідність
Mikrobølgjer

Mikrobølgjer er elektromagnetiske bølgjer med ei bølgjelengde i området frå 30 centimeter (frekvens: 1 GHz) til 1 millimeter (frekvens 300 GHz). Ein nyttar mikrobølgjer i mikrobølgjeovner, radarar og satellittbasert kommunikasjon og mobiltelefoner

Det elektromagnetiske spekteret
Radio
Mikrobølgjeteknologi
Trådlaus kommunikasjon
Konstantínos Stefanópoulos

Konstantínos «Kostís» Stefanópoulos () var president i Hellas frå 8. mars 1995 til 2. mars 2005.

Han har vore president i to periodar, den fyrste byrja i 1995 og den andre i 2000. Etter den andre perioden vart han etterfylgt av Károlos Papoúlias som president.

Greske politikarar
Greske presidentar
Folk som har opna OL
Folk som har opna PL