alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Oto Grigalka

Oto Janovitsj Grigalka () var ein latvisk friidrettsutøvar som tevla for Sovjetunionen. Han deltok både i kulestøyting og diskoskasting.

Aktiv
Grigalka tok bronsemedaljen i kulestøyt ved europameisterskapen 1950. Under dei olympiske leikane 1952 i Helsinki enda han på fjerdeplass i kulestøyt og sjetteplass i diskoskast. I eit stemne på den same bana i slutten av juni 1954 sette han personleg rekord i kulestøyt med 17,20 meter. To månader seinare vann han sølv i øvinga ved EM i Bern, klart slått av storfavoritten Jíři Skobla. Under Sommar-OL 1956 vart Grigalka femtemann i diskoskast.

Grigalka var sovjetmeister i kulestøyt tre år i rad, 1952-54, og fire år i rad i diskoskast, 1953-56. Tidleg i oktober 1958 forbetra han i Kharkov den sovjetiske rekorden i diskoskasting til 56,94 meter. 

Grigalka var gift med Marija Pisareva, høgdehopparen som vann OL-sølv i 1956. Han døydde i ein landsby i Madona kommune i heimlandet Latvia.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1950 i Brussel: Bronsemedalje i kule – 15,14 m
OL 1952 i Helsinki: Nr 4 i kule – 16,78 m og nr 6 i diskos – 50,71 m 
EM 1954 i Bern: Sølvmedalje i kule – 16,69 m og nr 6 i diskos – 50,60 m 
OL 1956 i Melbourne:  Nr 5 i diskos – 52,37 m

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Oto Grigalka» frå ,  den 26. juli 2020.

Notar

Sovjetiske diskoskastarar
Sovjetiske kulestøytarar
Sovjetiske deltakarar under sommar-OL 1952
Sovjetiske deltakarar under sommar-OL 1956
Diskografien til Van der Graaf Generator

Dette er ein diskografi for det engelske bandet Van der Graaf Generator.

Studioalbum

Konsertalbum

Singlar

Videoar

Samlealbum

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Van der Graaf Generator discography» frå ,  den 26. juli 2020. 
 oppgav desse kjeldene:

 Diskografi
Diskografiar
Robert Sæther

Robert Johansson Sæther () var ein norsk skulemann og politikar frå Valsøyfjord på Nordmøre. Mangeårig ordførar i Kristiansund og stortingsmann 1937-45 frå kjøpstadene i Møre og Romsdal og for Høgre. 

Sæther var son til ein gardbrukar. Sjølv tok han eksamen ved Elverum lærerskole i 1895 og var lærar i Surnadal frå 1896 til 1903. Etter eksamen frå Statens gymnastikkskole i 1903 underviste han på skular i Kristiansund. Skuleinspektør i byen frå 1920 til 1944, då han vart avsett av okkupasjonsmakta.

Sæther var medlem av Kristiansund bystyre 1911–45, bortsett frå perioden 1923-25. Han var ordførar 1917–19 og 1926–34. Politisk engasjerte han seg fyrst i partiet Venstre, hausten 1918 kandidat ved stortingsvalet. Noko etter 1920 melde han seg inn i partiet Høgre, truleg grunna i at han ikkje nådde opp ved ny nominasjon.

Gjennom stortingsvalet 1936 fekk Sæther det tredje siste mandatet frå kjøpstadene Ålesund, Molde og Kristiansund. På Stortinget vart han medlem i Kyrkje- og skulekomitéen.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1937-1945
Norske skulefolk
Folk frå Halsa
Folk frå Kristiansund
Flaskeskip

Flaskeskip eller flaskeskute er ein naturtru modell av ein båt (som regel eit seglskip), som er plassert inni ei glasflaske. Skipet er som regel vesentleg større enn diameteren på opninga til flaska.

Teknikk 
Skipet blir bygd utanfor flaska på ein slik måte at det kan foldast saman og førast gjennom flasketuten. Ein kan bruka ulike teknikkar for å gjera skuten samanleggbar. Til dømes kan master og rær vera hengsla, og trådar gå gjennom maste og skrog. Vel inne i flasken blir skipet folda ut til full storleik. Dette gjer ein ved å trekkja i trådarne som er forbunde med mastene, og dessutan ved bruk av heimelaga verktøy for å justera segl, lima fast trådar, kutta trådar osb. 

Havet i flaska kan vera vindaugskitt som er farga med knust fargekrit eller oljemåling.

Flaskeskuter i Noreg 
Kløckers Hus i Arendal har ei utstilling av flaskeskip som omfattar 655 flasker, alle bygde av Kjell Birkeland (f. 1938). Birkeland oppgjev å ha bygd over 4 000 flaskeskuter i løpet av livet.

«Den norske Flaskeskuteforening av 1978» blei oppretta i 1978, men eksisterer ikkje lenger.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Flaskeskute» frå ,  den 26. juli 2020.

Litteratur 

 Jorfald, Øivind S., Bygging av Flaskeskuter, Schibsted, Oslo, 1981, ISBN 82-516-0873-2
Flasker
Hobbyar
Skipsmodellar

en:Impossible bottle#Ship in a bottle
Keith Ellis

Keith Ian Ellis () var ein engelsk bassist. Han var fødd i Matlock i Derbyshire. Han er mest kjend som medlem av The Koobas, The Misunderstood og Juicy Lucy. Han var òg medlem av Van der Graaf Generator frå 1968 til 1969. Ellis arbeidde med Mike Patto og Ollie Halsall i bandet Boxer frå 1975 til seint i 1976 då den originale besetninga vart oppløyst.

Ellis døydde i Darmstadt i Tyskland i 1978 medan han var på turné med Iron Butterfly. Dødsårsaka er ukjend, men journalist Ralph Heibutzki skreiv i 2011 i Ugly Things at det var eit overdosedødsfall. Han etterlet seg enkja, Deborah.

Songen «Not For Keith» på albumet pH7 av Peter Hammill, (1979) var ei hyllest til Ellis.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Keith Ellis» frå ,  den 26. juli 2020. 
 oppgav desse kjeldene:

Engelske bassistar
Engelske gitaristar
Van der Graaf Generator-medlemmar
Iron Butterfly-medlemmar
Folk frå Matlock i Derbyshire
Judge Smith

Christopher John Judge Smith (fødd juli 1948) er ein engelsk  låtskrivar, forfattar, komponist og artist, som var med å skipe det progressive rockebandet  Van der Graaf Generator. Han arbeidde is tarten under namnet Chris Judge Smith, før han sidan 1994 berre har kalla seg Judge Smith. Etter Van der Graaf Generator har han skrive songar, musikalar og operaer, og frå tidleg i 1990-åra har han gjeve ut ei rekkje soloplater, inkludert tre «Songstories».

Diskografi 
Democrazy (ei samling innspelingar frå 1968–1977, 1991)
Dome Of Discovery (1993)
Curly's Airships (songstory, dobbelplate, 2000)
The Full English (2005)
Live in Italy 2005 (DVD, 2006)
The Vesica Massage (2006)
The Light of the World (CD-singel, 2007, som The Tribal Elders)
Long-Range Audio Device (2008, som L-RAD)
The Climber (songstory, 2010)
Orfeas (songstory, 2011)
Zoot Suit (2013)
Requiem Mass (2016)
Towers Open Fire (2020, med Brakeman)

Bibliografi 
«The Universe Next Door – Book One of the Judex Trilogy» (2013)
«The Vibrating Spirit – Book Two of the Judex Trilogy» (2014)
«The Universe is Made of Voices – The replacement of the previous two books with additional material, restructuring the original planned trilogy into one book» (2017)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Judge Smith» frå ,  den 26. juli 2020. 
 oppgav desse kjeldene:

Engelske songarar
Engelske låtskrivarar
Engelske trommeslagarar
Van der Graaf Generator-medlemmar
The Aerosol Grey Machine

The Aerosol Grey Machine er debutplata til det engelske progressive rockebandet Van der Graaf Generator. Det kom ut i 1969 på Mercury.

Bakgrunn 

Albumet var opphavleg tenkt som eit soloalbum av songaren og låtskrivaren i bandet, Peter Hammill. Då bandet signerte med Charisma Records kom det i stand ein avtale der The Aerosol Grey Machine skulle gjevast ut under namnet Van der Graaf Generator, mot at Mercury Records frigav Hammill frå den tidlegare kontrakten sin med dei.

Utgjeving 

The Aerosol Grey Machine kom ut i september 1969 på Mercury, og berre i USA. Ei tidleg utgåve inneheldt songen «Giant Squid», men det var ein feilproduksjon. På plateomslaget stod det «Necromancer» i staden, og seinare trykk av plata har den korrekte «Necromancer». 

Albumet kom ut på CD i 1997 på det tyske selskapet Repertoire Records, med same innhald som originalplata og med den første singelen deira som bonusspor. I 1997 gav selskapet til Peter Hammill, FIE! Records, ut plata på ny med ei ny rekkjefølgje og med «Giant Squid» i tilelgg til ein tidlegare ikkje utgjeven versjon av «Ferret and Featherbird» som bonusspor. Det var ingen forklaringar kvifor spora vart integrerti albumet og ikkje berre sett inn som bonusspor til slutt.

Mottaking 

Steven McDonald på AllMusic kalla albumet «Ei rå, energisk plate som stundom gjer lite for å syne talentet til den unge Hammill» men «det har likevel fine augneblink som syner fram til mogelegheitene på framtidige utgjevingar».

Innhald

Medverkande
Van der Graaf Generator
 Peter Hammill – solovokal, akustisk gitar
 Hugh Banton – Farfisa-orgel, korvokal, piano, perkusjon
 Keith Ellis – bass
 Guy Evans – trommer, perkusjon

 Andre medverkande

 Jeff Peach – fløyte på «Running Back»
 Chris Judge Smith – slide-saksofon og harmonivokal på «People You Were Going To», korvokal på «Firebrand»

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «The Aerosol Grey Machine» frå ,  den 26. juli 2020. 
 oppgav desse kjeldene:

Van der Graaf Generator-album
Debutalbum frå 1969
Fontana Records-album
Mercury Records-album
Repertoire Records-album
Vertigo Records-album
Album produserte av John Anthony
Album spelte inn i Trident Studios
Sony α7

Sony α7 er eit spegellaust systemkamera lansert 16. oktober 2013 av Sony. Det har ei CMOS-biletbrikke i 35 mm-format med ei oppløysing på 24,3 megapikslar. I lag med α7R er det det fyrste spegellause systemkameraet for forbrukarar med 35 millimeter-sensor.

Kameraet kan ta 5 bilete per sekund. Det kan òg ta opp video med ei oppløysing på 1920 × 1080 pikslar og ein biletfrekvens på 60 bilete per sekund.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Produktside

Sony-kamera med E-objektivfeste
Borkebåt

Borkebåt er ein leikebåt laga av eit stykke bork, ofte for hand når han skal brukast. Ein borkebåt er som regel ein enkel konstruksjon med skrog av furubork, mast av til dømes ein pinne og eit segl av papir, tøy eller eit passande blad. Det finst ikkje ein bestemt utsjånad for ein borkebåt, og utforminga kan variera.

Sjå òg
Bladbåt
Papirbåt

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Barkbåt» frå ,  den 26. juli 2020.  
 

Leikebåtar
Treting
NM i friidrett 2011

Noregsmeisterskapen i friidrett 2011, hovudmeisterskapen, vart avvikla på Byrkjelo i Gloppen kommune dagane 12.  til 14. august 2011 og vart arrangert av Breimsbygda Idrettslag.

Kongepokalane vart tildelt Mona Holm som sette nordisk rekord i sleggjekasting og til spjutkastaren Andreas Thorkildsen.

Menn

100 m

200 m

400 m

800 m

1500 m

5 000 m

10 000 m

110 m hekk

400 m hekk

3 000 m hinder

Høgdehopp

Stavhopp

Lengdehopp

Tresteghopp

Kulestøyt

Diskoskast

Sleggjekast

Spjutkast

Kvinner

100 m

200 m

400 m

800 m

1500 m

5 000 m

100 m hekk

400 m hekk

3 000 m hinder

Høgdehopp

Stavhopp

Lengdehopp

Tresteghopp

Kulestøyt

Diskoskast

Sleggjekast

Spjutkast

Kjelder
Dagsavisen 15. august 2011

Noregsmeisterskap i friidrett
Noregsmeisterskap i 2011
Idrettstilskipingar i Vestland
Idrett i Gloppen
Sony α7R

Sony α7R er eit spegellaust systemkamera lansert 16. oktober 2013 av Sony. Det har ei CMOS-biletbrikke i 35 mm-format med ei oppløysing på 36,4 megapikslar. Det har ikkje noko optisk lågpassfilter. I lag med α7 er det det fyrste spegellause systemkameraet for forbrukarar med 35 millimeter-sensor.

Kameraet kan ta 4 bilete per sekund. Det kan òg ta opp video med ei oppløysing på 1920 × 1080 pikslar og ein biletfrekvens på 60 bilete per sekund.

Kjelder 
 
 

Sony-kamera med E-objektivfeste
Bladbåt

Bladbåt, lauvbåt eller sivbåt er ein leikebåt laga av eit enkelt blad som er bretta til ei båtform. Slike båtar er kjende frå mange kulturar, og kan lagast av blad frå ulike plantar. Store, lange blad frå siv som takrøyr, bambus eller sverdlilje kan brukast.

Tilverking

Vanlegvis lager ein bladbåtar på dette viset:
 Brettar over endane av bladet
 Riv bladet på begge sider av midtvena 
 Stikk dei rivne delane inn i kvarandre for å danna baug og stamn
 Brettar eit segl og stikk den borterste enden inn i stamnen

Namn på ulike språk
 Engelsk: leaf boat, 'bladbåt'
 Finsk: kaislavene, 'sivbåt'
 Tysk: Schilfblattboot, 'sivbladbåt'
 Japansk: 竹葉舟 'bambusbladbåt' eller 笹の葉舟, 'sasabladbåt'
 Kinesisk: , 'bambusbladbåt' 
 Skotsk-gælisk: bàta-siolastair, 'irisbåt'
 Spansk: barco de hoja de caña, 'sivbladbåt'
 Svensk: vassbåt, 'sivbåt'

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Leaf boat» frå ,  den 26. juli 2020.

Sjå òg
Borkebåt
Sivbåt
Papyrusbåt
Totora

Lauv
Leikebåtar
Leslie Djhone

Leslie Djhone () er ein ivoriansk-fransk tidlegare friidrettsutøvar frå Abidjan. Han vann i 2003 VM-gull og i 2006 EM-gull i 4 x 400 meter stafett, dessutan tok han ein individuell bronsemedalje på 400 meter ved EM 2006.

Aktiv
Djhone, som vart fransk statsborgar i 1998, sprang fyrsteetappen for den franske laget som tok bronsen i 4 x 400 meter stafett i EM 2002. Under verdsmeisterskapen 2003 på fransk jord kom han på fjerdeplassen på 400 meter, tre hundredels sekund bakom bronsevinnaren. Fem dagar seinare ytte han sitt til at Frankrike kom i mål som nummer 2 på stafetten, ein prestasjon som året etter vart lønt med gullmedalje då det kom for ein dag at ein av USA sine løparar skulle ha vore stengt ute. 

Dei neste åra kvalifiserte Djhone seg til finalen på 400 meter både under OL 2004 og OL 2008, EM 2006 og EM 2010, samt VM 2007 og VM 2009. Høgst opp på resultatlista kom han i Göteborg-EM 2006, der han tok bronsemedaljen på 400 m og vann gull på stafetten. Beste løpa gjorde han likevel i Osaka-VM 2007, då han i semifinalen sette fransk rekord med tida 44,46 sekund, før han i finalen vart femtemann på 44,59.

Våren 2011 sigra Djhone på 400 m ved innandørs-EM i Paris.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 2002 i München: Bronsemedalje i 4 x 400 m stafett (3.02,7)
VM 2003 i Paris: Nr 4 på 400 m – 44,83. Gull i 4 x 400 m stafett (2.58,9), saman med Naman Keïta, Stéphane Diagana og Marc Raquil
OL 2004 i Aten: Nr 7 på 400 m – 44,94
VM 2005 i Helsinki: Nr 6 i 4 x 400 m stafett (3.03,1). Utslått i forsøket på 400 m (46,57=nr 34) 
EM 2006 i Göteborg: Bronsemedalje på 400 m – 45,40. Gull i 4 x 400 m stafett (3.01,1), saman med Ydrissa M’Barke, Naman Keïta og Marc Raquil
VM 2007 i Osaka: Nr 5 på 400 – 44,59
OL 2008 i Beijing: Nr 5 på 400 – 45,11
VM 2009 i Berlin: Nr 8 på 400 – 45,90 og nr 7 i 4 x 400 m stafett (3.02,6)
EM 2010 i Barcelona: Nr 6 på 400 – 45,30 og nr 6 i 4 x 300 m stafett (3.03,8)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Leslie Djhone» frå ,  den 27. juli 2020.  
 

Franske friidrettsutøvarar
Franske sprintarar
Deltakarar under sommar-OL 2004
Deltakarar under sommar-OL 2008
Birutė Kalėdienė

Birutė Kalėdienė, fødd Zalogaitytė, () er ein litauisk tidlegare spydkastar som tevla for Sovjetunionen. Ho vann sølvmedaljen i øvinga ved europameisterskapen 1958 og bronsemedaljen under Sommar-OL 1960.

Birutė Zalogaitytė kneip andreplassen ved EM 1958 der Dana Zátopková var i ei klasse for seg. Eit par månader seinare, 30. november 1958 i Tblisi, sette Zalogaitytė verdsrekord med eit kast på 57,49 meter. Under dei olympiske sommarleikane 1960 vann ho bronsen, medan ho fire år seinare måtte nøye seg med ein fjerdeplass i Sommar-OL i Tokyo.

Ho var sovjetmeister i spydkast 1958, 1959 og 1960.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1958 i Stockholm: Sølvmedalje - 51,30 m, bakom Dana Zátopková (56,02 m)
OL 1960 i Roma: Bronsemedalje - 53,45 m
OL 1964 i Tokyo: Nr 4 - 56,31 m

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Birutė Kalėdienė» frå ,  den 27. juli 2020.  
 

Sovjetiske spydkastarar
Litauiske friidrettsutøvarar
Medaljevinnarar under sommar-OL 1960
Sovjetiske deltakarar under sommar-OL 1960
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1960
Sovjetiske deltakarar under sommar-OL 1964
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1964
United States Statutes at Large

United States Statutes at Large er den offisielle, permanente samlinga av lovar, vedtak og resolusjonar vedtekne av Kongressen. Samlinga blir gjeven ut og nummerert etter kvar kongressesjon som ein kompilasjon av enkeltvedtaka i sesjonen.

Utgjevinga av United States Statutes at Large tok til i 1845 av det private forlaget Little, Brown and Company, med heimel i ein kongressresolusjon. I 1874 overførte Kongressen utgjevinga til det offentlege organet Government Printing Office. Den praktiske publiseringa blir i dag utført av National Archives and Records Administration.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «United States Statutes at Large» frå ,  den 27. juli 2020.

Bakgrunnsstoff
 Government Printing Office

Lovsamlingar
Rett i USA
National Archives and Records Administration
Skipingar i 1845
Lovbøker
Sui

Sui eller SUI kan visa til:

Stadar 

 Suixian i Henan i Kina
 Suixian i Hubei i vestlege Suizhou i Hubei i Kina
 Suizhou i Hubei i Kina, tidlegare Sui fylke
 Sui i Bhiwani i Haryana i India
 Sui i Rajasthan i India
 Sui i Balochistan i Pakistan
 Sui-gassfeltet ved Sui i Balochistan
 Suisun–Fairfield, togstasjon med Amtrak-koden SUI
 Sveits har internasjonal landkode SUI hjå den olympiske komiteen og FIFA

Anna 
 Sui-dynastiet som herska i Kina frå 500-talet
 Språket sui, tai-kadai-språk tala av suifolk
 Suifolk eller shuifolk, folkegruppe i Guangxi og Yunnan i Kina
 Sui generis, latin for ‘i sitt slag’, omgrep brukt i ulike fagområde
 Sui iuris, latin for ‘i sin eigen rett’, omgrep brukt i rettsvitskap
 State University of Iowa, SUI, det offisielle namnet på University of Iowa
Fool's Mate

Fool's Mate er debutalbumet til Peter Hammill frå det progressive rockebandet Van der Graaf Generator som soloartist. Tittelen er både ein referanse til sjakk og tarot. Det vart spelt inn i Trident Studios med den faste produsenten der, John Anthony. Albumet vart spelt inn i 1971, midt i ein av dei mest aktive periodane til Van der Graaf Generator. Hammill brukte albumet til å spele songar han hadde til overs, som var både kortare og enklare songar enn dei han skreiv for Van der Graaf Generator, og skreiv på det originale plateomslaget: «Dette er ikkje meint å vere ei slags melding om den noverande musikalske stillinga mi, men samstundes er det eit album som involverer ein stor del av meg, hovudsakleg eit tilbakeblikk på røtene mine.»

Gjestemusikarar på albumet var medlemmar av Van der Graaf Generator, medlemmar frå Lindisfarne og gitaristen Robert Fripp.

Den britiske musikkpressa var generelt særs positive til Fool's Mate. Melody Maker såg det som eit av årets album.

Plateomslaget var designa av Paul Whitehead, som òg laga omslaga til Van der Graaf Generator på den tida og andre band på Charisma, som Genesis.

Fool's Mate inneheld ein av dei mest populære kjærleikssongane til Hammill, «Vision», som han framleis speler på konsertane sine. Både «Vision» og «The Birds» var omarbeidde for Hammill-albumet The Love Songs i 1984.

I 2005 kom Fool's Mate ut på ny med ommastra lyd på EMI Virgin Records, med fleire bonusspor.

Innhald
Alle songane skrivne av Peter Hammill; utanom der andre er nemnde

Medverkande
Frå plateomslaget.
Peter Hammill – all solovokal (1-12); akustisk gitar, piano (1-4, 6-10, 12)
Guy Evans – trommer, perkusjon (1, 3, 6, 7, 9, 11)
Martin Pottinger – trommer (1, 2, 4, 10)
Hugh Banton – piano, orgel (1, 3, 5-9, 11)
Rod Clements – bass, fiolin (2, 4, 10)
Nic Potter – bass (1, 3, 6-9, 11)
Ray Jackson – munnspel, mandolin (2, 4, 10)
David Jackson – alt- og tenorsaksofon, fløyte (1, 3, 6-8, 10)
Robert Fripp – elektrisk gitar (1, 7, 8, 10-12)
Paul Whitehead – tam tam (10)
Fluctuating Chorale: Guy, Hugh, Dave, Ray, John, Norman, Alastair, John, Peter

Teknisk
John Anthony – produsent
Robin Cable – lydteknikar (Trident Studios, London)
Paul Whitehead – plateomslag
Sebastian Rich – fotografi

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Fool's Mate (album)» frå ,  den 27. juli 2020. 
 oppgav desse kjeldene:

Peter Hammill-album
Debutalbum frå 1971
Charisma Records-album
Album produserte av John Anthony
Album spelte inn i Trident Studios
Sony α7S

Sony α7S er eit spegellaust systemkamera lansert 6. april 2014 av Sony. Det har ei CMOS-biletbrikke i 35 mm-format med ei oppløysing på 12,2 megapikslar.

Kameraet kan ta 5 bilete per sekund. Det kan òg ta opp video med 4K-oppløysing og ein biletfrekvens på 30 bilete per sekund med ein ekstern opptakar. På minnekortet kan det ta opp video med ei oppløysing på 1920 × 1080 pikslar og ein biletfrekvens på 60 bilete per sekund For bilete og video har det ein høgste ISO-verdi på . For bilete er den lægste ISO-verdien 50 mot 200 for video.

Kjelder 
 
 

Sony-kamera med E-objektivfeste
Boksopnar

Boksopnar er ei innretning ein kan opna hermetikk med. Sidan midten av 1800-talet er det blitt laga fleire ulike typar.

Utvikling

Ein hadde hermetisert mat frå seinast 1772 i Nederland, og i 1800-åra blei hermetiseringsprossesen mekanisert og forbetra, med tynnare metall i boksane. I førstninga fanst det ikkje spesialutforma boksopnarar, og det blei først teke patent på ein boksopnarar i 1855 i England og i 1858 i USA. Desse tidlege opnarane var variantar av knivar, men utforminga frå 1855 har vore i produksjon til våre dagar. 

Primitive boksopnarar på 1850-talet var klo- eller spakforma. I 1855 tok Robert Yeates, ein kniv- og kirurgisk instrumentmakar i Hackney Road i Middlesex patent på den første kloforma boksopnaren som hakka seg rundt toppen av boksen.

I 1858 tok Ezra Warner frå Waterbury i Connecticut patent på ein annan, noko meir kompleks opnar. Han hadde ein skarp sigd som ein stakk inn i boksen og saga med rundt kanten. Ein stoppar heldt att sigden så han ikkje gjekk for langt inn i boksen. Opnaren var sett saman av ulike delar ein kunne bytta ut om dei blei slitne ut, særleg sigden. Denne opnaren blei teken i bruk av den amerikanske hæren under den amerikanske borgarkrigen (1861–1865); men den uskjerma knivliknande sigden var for farleg til å bruka i heimen. Ein tryggare boksopnar kalla Bull's head opener blei utforma i 1865 og seld saman med boksar av sylta storfekjøt kjend som Bully beef. Opnaren var laga av støypejern og hadde ei liknande utforming til Yeates-opnaren, men var meir kunstnarisk utforma. Denne opnaren blei laga fram til 1930-talet og fanst også i ein variant med eit fiskehovud.

J. Osterhoudt tok patent på ein nøkkelforma opnar som ein vridde loket rundt i 1866. Denne kom ferdig festa til boksen, og braut ope loket på ein tynn del. Kvar mattype hadde sin type boks, og kom med sin eigen opnar.  Hermetisert fisk og kjøt blei seld i rektangulære boksar. Desse boksane hadde ein nøkkel som drog av ein del av lokket langs utstipla linjer. Kaffi, bønner og andre typar kjøt kom i sylinderforma boksar med metallstriper ein kunne dra attende med innbygde nøklar som rulla rundt toppen av boksen. Hermetisert mjølk hadde metodar til å stikka hol på boksen. I moderne tid blir mange hermetikkboksar selde med ein ring ein kan dra i og opna boksen med. Det er også utvikla hjelpemiddel for å opna boksar med desse.

Den første boksopnaren med eit roterande skjerehjul som skjer rundt kanten av boksen og skjer ut loket blei funnen opp i 1870, men blei opphavleg rekna som svært vanskeleg å bruka av vanlege folk. 

I 1925 blei det lagt til endå eit hjul som var sagtakka og kunne halda skjerehjulet fast til kanten av kanna. Denne utforminga gjorde boksopnaren lettare å bruka, og har blitt populært over heile verda. På slutten av 1950-åra blei det laga elektriske boksopnararar, som også blei ein suksess.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Can opener» frå ,  den 27. juli 2020.  
 

Kjøkenutstyr
Hermetikk
Britiske oppfinningar
Oppfinningar frå 1800-talet
Opningsutstyr
OGAE Second Chance Contest 2005

OGAE Second Chance Contest 2005 (OGAE SCC 2005) var den nittande gongen OGAE Second Chance Contest vart arrangert. Tevlinga vart halden i Bilbao i Spania, etter at Spania vann tevlinga i 2004, med songen «Mi obsesión» av Davinia.

For å kunne deltake i OGAE Second Chance Contest 2005, måtte ein ha delteke i ein av dei nasjonale finalane i Eurovision Song Contest 2005; men om eit bidrag hadde vunne ein nasjonal finale, kunne ikkje bidraget deltake i OGAE Second Chance Contest.

Tjuefire land deltok i tevlinga. Estland var eit av landa som deltok, men vart seinare diskvalifisert frå tevlinga, då dei ikkje hadde sendt inn poenga sine til avrøystinga. Frankrike, Irland og Russland returnerte til tevlinga. Polen og Portugal, som deltok i 2004, deltok ikkje i 2005-utgåva av OGAE Second Chance Contest.

Sverige vann OGAE Second Chance Contest for tiande gong, med songen «Alcastar» av Alcazar. Det var også andre gongen Alcazar vann OGAE Second Chance Contest, etter at dei vann i 2003 med songen «Not a Sinner Nor a Saint»

Bidraga

Sjå òg 
 Eurovision Song Contest 2005
 Junior Eurovision Song Contest 2005

Referansar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «OGAE Second Chance Contest 2005» frå ,  den 27. juli 2020.  
 

OGAE Second Chance Contest etter år
Musikk i 2005