alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Diopsid

Diopsid er eit grønleg pyroksenmineral. Det er krystalliserer monoklint og har kjemisk samansetjing CaMgSi2O6. Det finst i ulike metamorfe bergartar, særleg i hornfels og skarn. 

Ein særleg ven grasgrøn, kromhaldig diopsid opptrer i olivinsteinar på Sunnmøre.

Kjelder
Diopsid. (2012, 24. februar). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/diopsid.

Bakgrunnsstoff

Pyroksengruppa
Magnesiummineral
Kalsiummineral
Inosilikat
Monokline mineral
Dioptas

Dioptas er eit sekundært koparmineral som dannar vene trigonale krystall med smaragdgrøn til blågrøn farge. Det har kjemisk formel CuSiO2(OH)2. Mineralet finst fleire stader i USA og Russland, men er kanskje særleg kjent frå Namibia og Kongo.

Kjelder
Dioptas. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/dioptas.

Bakgrunnsstoff

Edelsteinar
Koparmineral
Syklosilikat
Trigonale mineral
Dioritt

Dioritt er ein grovkorna djupbergart som hovudsakleg består av plagioklas og hornblende, eventuelt med biotitt eller pyroksen. 

Monzodioritt inneheld i tillegg ein del alkalifeltspat, kvartsdioritt har større mengder kvarts og granodioritt har både kvarts og alkalifeltspat.

Tonalitt er namnet på ein kvartsdioritt frå Alpane. Ei liknande bergart frå dei norske fjella blir kalla trondhjemitt. Denne er nærskyld med oppdalitt, som er ein granodioritt.

Diorittiske bergartar er karakteristiske for fjellkjeder (i den geologiske tydinga av ordet). Dei er gjerne kvite eller grå, dei fleste har jamkorna (eugranittisk) struktur, men einskilde er porfyriske med strøkorn av plagioklas, hornblende eller biotitt. Lavabergarten som svarar til dioritt i samansetjing blir kalla andesitt.

Kjelder
Dioritt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/dioritt.

Bakgrunnsstoff

Granittar
Djupbergartar
Ditroitt

Ditroitt er ein nefelinsyenittisk bergart. Nemninga vart brukt av Brøgger for jamkorna (eugranittiske), til dels gneisaktige nefelinsyenittar frå grensesonene til larvikitten i Langesundsfjorden. Han er kalla opp etter Ditro i Romania.

Kjelder
Ditroitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/ditroitt.

Djupbergartar
Djurleitt

Djurleitt er eit mineral som består av koparsulfid Cu31S16. Det er påvist frå norske ertsførekomstar og er truleg nokså utbreidd i mindre mengder. 

Det er kalla opp etter den svenske kjemikaren Seved Djurle (1928–2000).

Kjelder
Djurleitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/djurleitt.

Sulfidmineral
Koparmineral
Dobbeltspat

Dobbeltspat eller islandsk spat er vassklåre spaltestykke av kalsitt. Dei syner sterk dobbeltbrytning og vert nytta i optiske instrument.

Kjelder
Dobbeltspat. (2012, 13. mars). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/dobbeltspat.

Kalsiummineral
Karbonatmineral
Optiske materiale
Transparente materiale
Trigonale mineral
Polarisasjon
Hintere Seelenkogel

Hintere Seelenkogel er eit 3 470 meter over havet høgt fjell i Ötztaleralpane, på grensa mellom den italienske provinsen Bolzano og det austerrikske forbundslandet Tirol. Fjellet, som etter Hochwilde er det neste høgste på den såkalla fjellryggen Gurglerkamm, består av tre toppar. Ved sida av hovudtoppen er det Mittlere Seelenkogel på 3 424 moh. og Vordere Seelenkogel på 3 286 moh., begge desse ligg lengre nord på fjellryggen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hintere Seelenkogel» frå ,  den 24. juli 2014.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Austerrike
Fjell i Italia
Fineilspitze

Fineilspitze er eit 3 514 meter over havet høgt fjell i Ötztaleralpane, på grensa mellom den italienske provinsen Bolzano og det austerrikske forbundslandet Tirol.  Fjellet, som reiser seg på fjellryggen Schnalskamm, har markerte egger mot nordaust og sørvest.

Fjelltoppen vart bestige fyrste gongen den 8. september 1865 av presten Franz Senn og dei to fjellførarane Cyprian Granbichler og Josef Gstrein. Frå den austerrikske landsbyen Vent kleiv dei til topps langs nordaustegga.

I september 1991 vart den såkalla ismannen Ötzi funnen vel 500 meter aust for toppen av Fineilspitze.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Fineilspitze» frå ,  den 24. juli 2014.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Austerrike
Fjell i Italia
Schalfkogel

Schalfkogel er ein 3 537 meter over havet høg fjelltopp i Ötztaleralpane, i det austerrikske forbundslandet Tirol. Fjellet reiser seg på Ramolkamm, ein rygg på hovudfjellkjeda i Alpane som her tek ein sving i nordleg retning. Schalfkogel er på alle kantar omkransa av isbrear. Hintere Schwärze, næraste høgre fjelltoppen, ligg 4,4 kilometer sørvest for Schalfkogel. 

Fjelltoppen vart nådd fyrste gongen i året 1830 av den franske reisebokforfattaren Frédéric Mercey. Han hadde  fylgje av berarar frå Pfelderer Tal og ein fjellførar frå Meran, namna på desse har gått tapt.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Schalfkogel» frå ,  den 24. juli 2014.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Austerrike
Hochvernagtspitze

Hochvernagtzpitze er eit 3 535 meter over havet høgt fjell i Ötztaleralpane i det austerrikske forbundslandet Tirol, vest for Wildspitze på fjellryggen Weißkamm. Sett frå nord og sør minner fjellet om eit skarpkanta trapes, med bratte issider mot nord. Mot vest reiser ein 500 meter høg bergvegg seg over isbreen Wannetferner.

Toppen av fjellet vart nådd fyrste gongen den 9. september 1865 av presten Franz Senn, Eduard Neurauter og Cyprian Granbichler, dagen etter at Senn og Granbichler hadde vore mellom dei fyrste på Fineilspitze.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hochvernagtspitze» frå ,  den 24. juli 2014.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Austerrike
Watzespitze

Watzespitze er eit 3 532 meter over havet høgt fjell i Ötztaleralpane i det austerrikske forbundslandet Tirol, og er den høgste toppen på fjellryggen. Den markante dobbeltoppen, sørtoppen av fjellet ragar 3 501 moh stupbratt over sørdelen av fjellskaret Madatschjoch, gjev eit overveldande inntrykk med sine hengebrear, bratte egger og bergveggar.

Alois Ennemoser vart fyrstemann på Watzespitze då han i 1869 klatra til topps åleine. Han nytta ei rute over isbre som i dag har smelta vekk. Alle ruter til topps på fjellet krev klatring.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Watzespitze» frå ,  den 24. juli 2014.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Austerrike
Mutmalspitze

Mutmalspitze er eit 3 522 meter over havet høgt fjell i Ötztaleralpane i forbundslandet Tirol i Austerrike. Fjelltoppen, som ligg nord for Hintere Schwärze, kan under gjevne tilhøve nåast over isbre.

Den 28. juli 1868 klatra Valentin Kaltdorff til topps på Mutmalspitze i lag med Franz Senn og Gabriel Spechtenhauser.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mutmalspitze» frå ,  den 24. juli 2014.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Austerrike
Tirol
Hintere Brochkogel

Hintere Brochkogel er eit 3 628 meter over havet høgt fjell i Ötztaleralpane i det austerrikske forbundslandet Tirol, det tredje høgste i fjellkjeda.

Toppen av fjellet er året rundt dekt av is og snø. Han har form som ei flatvoren pyramide, med markerte egger mot nord, søraust og sørvest. Breslauer Hütte er vanleg utganspunkt for dei som vil til topps på Hintere Brochkogel, eit kortare turalternativ enn til Wildspitze.

Eldste dokumenterte toppturen på fjellet fann stad 2. august 1858 og vart gjennomført av Albert Wachtler og fjellføraren hans, Leander Klotz frå landsbyen Vent.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hinterer Brochkogel» frå ,  den 24. juli 2014.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Austerrike
Sigurd Nergaard

Sigurd Nergaard () var ein skulemann og folkeminnesamlar frå Åmot i Hedmark. Han er kjend som den store folkeminnesamlaren i Østerdalen. Nergaard var morfar til sosiologen Sigurd Skirbekk og filosofen Gunnar Skirbekk.

Liv og gjerning
Nergaard voks opp på garden Glomstad. Han tok eksamen ved Hamar seminar i 1893 og vart lærar ved ulike folkeskular i Elverum; tida 1904-21 var han også klokkar. 1922 vart han tilsett som lærar i norsk og historie ved Elverum lærarskule. Åra 1927–30 var han sjef for Statens filmkontroll i Oslo, til han i 1931 vart utnemnd til skuledirektør i Hamar bispedømme, kort før han døydde.

Neergard byrja tidleg å samle folkeminne i elverumsbygdene. Etter råd frå språkvitarar nytta han ei blanding av dialektfarga nynorsk og rein dialekt i den første boka, Segner fraa Elvrom, som kom ut i 1907.

Med åra samla han folkeminne i heile Østerdalen. I tida 1921-27 gav han ut fem bøker; Gard og grend, Ufredstider, Eventyr, Hulder og trollskap og Skikk og bruk. Medan banda om eventyr og skikk og bruk er ordna tematisk, er dei tre andre banda ordna etter bygdelag. Bandet med ufredstradisjon er eit spesielt viktig kjeldeskrift. Nergaard nytta i desse folkeminna gjeldande nynorsk rettskriving, stilistisk fylgde han østerdalsmålet.

Nergaard sat i heradsstyret i Elverum i fleire periodar, og frå 1911 til -18 var han skulestyreformann i heradet. Elles hadde han ei rad styreverv, mellom anna i Norsk Bokmannslag og Det Norske Samlaget. Han var ein pådrivar i oppbygginga av Glomdalsmuseet, som han var med på å grunnleggje i 1911.

Bibliografi
 Gard og grend, Kristiania 1921
 Ufredstider, Kristiania 1922 
 Eventyr, 1923
 Hulder og trollskap, Oslo 1925
 Skikk og bruk, Oslo 1927 
 Skal vi ta norsk eller norsk-dansk i Østerdalen?, Oslo 1929

Kjelder
Norsk biografisk leksikon
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958
Skirbekk, Håvard, Sigurd Nergaard og hans ætt, Hamar, 1972

Norske folkeminnesamlarar
Målfolk
Folk frå Åmot
Dolomitt

Dolomitt er eit karbonatmineral som består av kalsium magnesiumkarbonat CaMg(CO3)2. Ordet dolomitt vert òg nytta til å skildre sedimentær karbonatbergart, som hovudsakleg består av mineralet dolomitt (òg kalla dolomittstein).

Det har stor likskap med kalsitt (kalkspat), men kan skiljast frå dette ved at det ikkje brusar i kald, fortynna saltsyre.

Mineralet har namn etter Dolomittane, der det opptrer i store mengder. I Noreg finst det større førekomstar av dolomittbergartar i Nord-Noreg, som Salten, Rana og Porsanger. Det vert henta ut dolomittstein i Sørfold, Fauske, Vefsn og Ballangen er i drift og sysselset om lag 50 personar. Årsproduksjonen av dolomittstein i Noreg ligg på 900 000–1 mill. tonn

Kjelder
Raade, Gunnar. (8. desember 2012). Dolomitt. I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014.

Bakgrunnsstoff

 
Sedimentære bergartar
Kalsiummineral
Magnesiummineral
Karbonatmineral
Dolomittgruppa
Trigonale mineral
Dolomittisering

Dolomittisering er ei nemning for den prosessen som føregår når kalsitt går over til dolomitt under innverknad av magnesium, til dømes i sjøvatn:
2CaCO3+Mg++ = MgCa(CO3)2+Ca++. Òg under regionalmetamorfose kan kalkstein dolomittiserast ved hjelp av magnesiumhaldige hydrotermalløysingar.

Kjelder
Dolomittisering. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/dolomittisering.

Dolomittgruppa
Kalsittgruppa
Geologiske prosessar
Uorganiske reaksjonar
Mineralogi
Dolomitt
Sedimentære bergartar
Doyleitt

Doyleitt er eit sjeldan mineral skildra i 1985 frå Canada. Det er eit aluminiumhydroksid, Al(OH)3, med triklin symmetri. Det er polymorft med bayeritt, gibbsitt og nordstranditt. 

Det er kalla opp etter E. J. Doyle som først fann mineralet.

Det er i Noreg funne i druser i ekeritt ved Gjerdingselva i Nordmarka ved Oslo.

Kjelder
Raade, Gunnar. (14. februar 2009). Doyleitt. I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/doyleitt.

Aluminiummineral
Oksydmineral
Drammensgranitt

Drammensgranitt er ein raudleg granitt frå Oslofeltet. Ei rekkje mindre malmførekomstar er knytt til bergarten; jarn, bly, sink, kopar og vismut i kontaktsonen omkring, og molybden på kvartsgangar i sjølve granitten. Bergarten har einskilde stader druserom som fører ein del sjeldne mineral.

Det er òg funne vene krystall av beryll (akvamarin), fenakitt og topas i bergarten. 

Drammensgranitt nyttast som bygningsstein. Det første større bygget som fekk fasadar av drammensgranitt i Noreg var Regjeringsbygningen, som stod ferdig i 1906.

Kjelder
Drammensgranitt. (24. februar 2012). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/drammensgranitt.

Granittar
Druse

Druse (av tysk for kjertel) i mineralogi er ei samling av krystall som er danna på eit felles underlag. Eit druserom vil seie eit holrom som er kledd med krystall, vanlegvis i ein bergart.

Kjelder
Druse: mineralogi. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/druse%2Fmineralogi.

Mineralogi
Dryg

Dryg i mineralogi vert nytta om mineral som opptrer i massiv form utan ytre krystallbegrensning, til dømes dryg kvarts.

Kjelder
Dryg. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/dr%C3%B8y.

Mineralogi
Dumortieritt

Dumortieritt er eit blått til fiolett mineral, eit aluminium-bor-silikat med formel Al7(BU3)(SiO4)3O3 og rombisk symmetri. Det har vore nytta som keramisk råstoff, men er elles relativt sjeldan.

Det er særleg kjent frå aluminiumrike metamorfe bergartar (i Noreg frå Arendal–Risør-traktene). 

Dumortieritt vart først skildra i 1881 etter ein førekomst i Chaponost i Rhône-Alps i Frankrike og kalla opp etter den franske paleontologen Eugène Dumortier (1803–1873).

Kjelder
Raade, Gunnar. (14. februar 2009). Dumortieritt. I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/dumortieritt.

Bakgrunnsstoff

Aluminiummineral
Boratmineral
Nesosilikat
Edelsteinar
Ortorombiske mineral
Dunitt

Dunitt eller olivinstein er ein djupbergart som hovudsakleg består av mineralet olivin. Knust dunitt kan med fordel nyttast som formsand i støyperier, sidan han ikkje skapar silikose. Bergarten blir òg brukt til framstilling av eldfast stein, som slaggdannar i stålindustrien. 

Store brot er i drift i Nordfjord på Sunnmøre (tidlegare A/S Olivin, frå 2003 North Cape Minerals), elles finst spreidde førekomstar i Nordland, Troms og Vest-Finnmark. Den norske produksjonen er drygt. 3,5 mill. tonn i året.

Det er kalla opp etter Duner Mountain i New Zealand.

Bakgrunnsstoff

Kjelder
Dunitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/dunitt.

Ultramafiske bergartar
Djupbergartar
Platetektonikk
Dvergstein

Dvergstein er eit tidlegare namn på bergkrystall, som er klåre krystall av mineralet kvarts. I følgje folketrua var det dvergane som smidde slike krystall. 

Ordet finst i stadnamn, som Dvergasteinsbotn på Hardangervidda.

Sjå òg  
 dvergsmide

Kjelder
Raade, Gunnar. (2009, 9. april). Dvergstein. I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/dvergstein 

Kvartsvariantar
Dyskrasitt

Dyskrasitt er eit antimonsølv og ein sjeldan sølverts med kjemisk formel Ag3Sb. Det har metallisk glans og er sølvkvit. Mineralet krystalliserer rombisk. 

Det er kjend som eit sjeldant mineral frå Kongsberg og Sulitjelma.

Kjelder
Raade, Gunnar. (14. februar 2009). Dyskrasitt. I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/dyskrasitt.

Bakgrunnsstoff

Antimonmineral
Sølvmineral
Ortorombiske mineral
Dypingitt

Dypingitt er eit kvitt sekundærmineral som første gongen vart skildra i 1970 frå Dypingdal serpentin-magnesittførekomsten i Snarum i Noreg. Det er nærskyldt med
hydromagnesitt, men har eit høgare vassinnhald: Mg5(CO3)4(OH)2·5H2O. Dypingitt-liknande mineral, til dels med endå høgare vassinnhold, er seinare funne i ei rekkje utanlandske lokalitetar.

Kjelder
Dypingitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/dypingitt.

Bakgrunnsstoff

Magnesiummineral
Karbonatmineral
Monokline mineral
Edward Salisbury Dana

Edward Salisbury Dana () var ein amerikansk mineralog og fysikar. Han gjorde viktige bidrag til studiet av mineral, særleg innan krystallografi. Han var son av James Dwight Dana. 

Dana var professor ved Yale University. I 1892 utgav han sjette opplag av faren sitt Systems of Mineralogy, som han sidan heldt à jour ved appendiks. Sjuande opplag, heilt omskrive og sterkt utvida ved C. Palache, H. Berman og C. Frondel, er utgjeve i tre bind (silikat-bindet manglar), og er eit anerkjent standardverk i mineralogi. Dana utgav òg A Textbook of Mineralogy (1877, ny utgåve 1898) og Minerals and How to Study Them (1895); begge er framleis i bruk i sterkt reviderte utgåver.

Kjelder
Edward Salisbury Dana. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014.

USA-amerikanske mineralogar
USA-amerikanske fysikarar
Medlemmar av United States National Academy of Sciences
James Dwight Dana

James Dwight Dana () var ein amerikansk geolog, mineralog, vulkan og zoolog. 

Han var professor ved Yale Univesity frå 1850 til 1892, og deltok 1838 i Charles Wilkes-ekspedisjonen til Stillehavet. Han leverte viktige bidrag til forståinga av geologien til havbotn og koralløyar. Han er dessutan kjent som forfattar av lærebøker: System of Mineralogy (1837), Manual of Mineralogy (1848), og Manual of Geology (1862). Dei første er i sterkt reviderte utgåver framleis i bruk.

Han var far til Edward Salisbury Dana, som òg var mineralog.

Kjelder
James Dwight Dana. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014.

Folk frå New York
Elevar ved Yale University
USA-amerikanske geologar
USA-amerikanske mineralogar
USA-amerikanske zoologar
Copleymedaljen
Wollastonmedaljen
Medlemmar av Royal Society
Medlemmar av St. Petersburg vitskapsakademi
Folk på United States Exploring Expedition
Skarvatnet

Skarvatnet er eit lite fjellvatn som ligg i Skardalen i Oppdal.
Vatnet ligg 14.5 km nordvest for Oppdal sentrum, på grensa mot Trollheimen.
Innsjøen er krinsa av fjella Kvamman, Kvamsfjellet, Tjønnpiken,  Nonshøa og Storgruvpiken. Dørremselva har sitt utspring i sørenden og renn, etter drygt 10 km elvelaup, samman med Driva.

Området er ein idyll om sommaren med god høve til å bade. Om vinteren er Skarvatnet eit glimrande utgangspunkt for heile det preparerte løypenettet i Oppdal, samt at det er gode høve til isfiske og andre aktivitetar.

Skarvatnet er med i prosjektet «MILJØLÆRE.NO,ET VERKTØY FOR BÆREKRAFTIG UTVIKLING»

Referansar 

Innsjøar i Oppdal
Knud Christian Bjørnskow

Knud Christian Bjørnskow () var ein norsk jurist, prokurator og forvaltar ved Hafslund bruk i Skjeberg.

I 1815–16 var han 2. representant frå Smaalenenes amt til det 1. ordentlege Storting, kor han var medlem av ti komitear.

Bjørnskow var gift med Maren Johanne Ræder, dotter av Johan Christopher Ræder.

Han døydde under ei vitjing i Drammen.

Kjelder
  
 

Norske juristar
Stortingsrepresentantar for Smaalenenes amt
Stortingsrepresentantar 1815-1817
Kiddel Torkildsen Aarstad

Kiddel Torkildsen Aarstad () var ein norsk gardbrukar, kjøpmann og trelasthandlar.

Han var 2. representant frå Stavanger amt til stortinget i 1815.

Kjelder 
  
 

Norske gardbrukarar
Norske kjøpmenn
Norske trelasthandlarar
Stortingsrepresentantar 1815-1817
Stortingsrepresentantar for Rogaland
Folk frå Bjerkreim
Fluchtkogel

Fluchtkogel er eit 3 497 meter over havet høgt fjell i Ötztaleralpane i forbundslandet Tirol i Austerrike. Det bredekte fjellet stig på nordsida opp frå isbreen Kesselwandferner. Ei smal egg strekker seg frå toppen mot nord. I 2006 vart reist ein kross på fjelltoppen.

Den 19. juli 1869 vart Valentin Kaltdorff, Franz Senn og Julius Scholz, saman med fjellførarane  Alois Ennemoser og Gabriel Spechtenhauser, dei fyrste menneska som vitja toppen av Fluchtkogel.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Fluchtkogel» frå ,  den 25. juli 2014.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Austerrike
Tirol
Firmisanschneide

Firmisanschneide er eit 3 491 meter over havet høgt fjell i Ötztaleralpane i det austerrikske forbundslandet Tirol. Austsida av fjellet, som skråar i opptil 55°, er bredekt. Egger går frå toppen mot nordaust, søraust og vest.

Toppen av Firmisanschneide vart nådd i året 1870 av presten Franz Senn og den tyske naturforskaren og kjemikaren Ludwig Darmstaedter, saman med fjellføraren Anselm Klotz.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Firmisanschneide» frå ,  den 25. juli 2014.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Austerrike
Ötztaler Urkund

Ötztaler Urkund er eit 3 556 meter over havet høgt fjell i Ötztaleralpane i det austerrikske forbundslandet Tirol. Fjelltoppen er i søraustleg retning ein utløpar av Wildspitze, den høgste toppen i Ötztaleralpane. Mellom det to toppane er det ikkje meir enn 500 meter i luftlinje.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ötztaler Urkund» frå ,  den 25. juli 2014.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Austerrike
Tirol
Vordere Brochkogel

Vordere Brochkogel er eit 3 565 meter over havet høgt fjell i Ötztaleralpane i det austerrikske forbundslandet Tirol. Grannetoppen Hintere Brochkogel i nord er litt høgre.

Fjellet vart bestige fyrste gongen i 1851 av militære landmålarar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Vorderer Brochkogel» frå ,  den 25. juli 2014.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Austerrike
Marzellspitze

Marzellspitze er eit 3 555 meter over havet høgt fjell i Ötztaleralpane, på grensa mellom den italienske provinsen Bolzano og det austerrikske forbundslandet Tirol. Fjellet ligg på fjellryggen Schnalskamm, i mellom Similaun og Hintere Schwärze.

Marzellspitze består av tre toppar, den høgste er Austre Marzellspitze, medan vesttoppen når 3 540 meter over havet og den midtre 3 530 moh. Landegrensa mellom Austerrike og Italia går over alle tre toppane.

Austre Marzellspitze vart klive fyrste gongen 24. juli 1872 av fjellføraren Johann Pinggera frå Sulden og fjellklatraren Victor Hecht, busett i Praha.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Marzellspitzen» frå ,  den 25. juli 2014.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Austerrike
Fjell i Italia
Wilhelm Henrik Klerck

Wilhelm Henrik Klerck () var ein norsk handelsmann og stortingsrepresentant til det første ordentlege storting i 1815.

Han var handelsmann på Kalvik i Hammerfest i 1809 og i 1812 kjøpte han handelsplassen Bossekop i Alta. Klerck var distriktssjef for kystvernet og var med på å forsvare Hammerfest i 1809 og 1810. Han var gift med Dorthea Marie Møller Pedersen frå Kvæfjord.

Klerck vart vald inn på stortinget i 1815–1817 som 3. representant for Finmarkens amt. Han var òg 1. suppleant i 1827.

Kjelder 
 

Denne artikkelen bygger på «Wilhelm Henrik Klerck» frå , den 25. juli 2014, revisjon 12427429 

Norske kjøpmenn
Stortingsrepresentantar for Finnmark
Stortingsrepresentantar 1815-1817
Folk frå Alta
Samuel Bergset

Samuel Bergset () var ein norsk bonde, skreddar og spelemann frå Fjelli i Stryn kommune i Sogn og Fjordane.

Bakgrunn/oppvekst 
Samuel Bergset voks opp i bygda Fjelli i Stryn, i indre Nordfjord, som son av Kristen Bergset (f. Bjørnereim i Breim 25.05.1843) og Johanne Bergset (f. Lillestøl, 22.04.1852 i Hornindal). Samuel Bergset var nummer 7 av 9 sysken. 

I 1910 gifta Samuel Bergset seg med Karoline Bergset (f. Svanheim, f. 04.04.1887 i Sætre, Stryn, d. 06.06.1970). Ekteparet budde på Blaksæter i Stryn. Samuel Bergset dreiv som skreddar og bureisar på Roset i Blaksetbygda.

Opplæring/tradisjon 
Samuel Bergset byrja å spele vanleg fele, men skifta til hardingfele rundt 1915. 

Like eins med Jon Rosenlid kom Samuel Bergset i ung alder i lære hjå den aldrande og legendariske storspelemannen Magne Maurset (1824–1916). Men Samuel Bergset lærte fyrst av faren, som var frå Breim. Allereie som 14-åring var Samuel i lære hjå Gabriel Reed. Seinare gjekk han i lære hjå Anders Reed. Bergset hadde og tradisjon frå Jon Rosenlid, som han spelte mykje saman med. 

Samuel Bergset var med og skipa spelemannslaget Fjelljom, og ein periode var han leiar her.  

Han var svært etterspurd som dansespelemann, og visstnok var han spelemann i over 300 bryllaup.

Musikalsk ettermæle 
Samuel Bergset er ei viktig kjelde for Arne M. Sølvberg. I 1996 sleppte Sølvberg plata Nordfjordslåttar – i tradisjon etter Jon Rosenlid og Samuel Bergset (Grappa Musikkforlag, 1996)

Bakgrunnsstoff 
 Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane sin utøvardatabase. 
   Kjelda nr 3 / 2004  
 CD-heftet til Arne M. Sølvberg si utgjeving Nordfjordslåttar – i tradisjon etter Jon Rosenlid og Samuel Bergset (Grappa Musikkforlag, 1996) 
 Artikkel frå Universitetet i Oslo/Institutt for musikkvitskap
 Lydopptak av Samuel Bergset kan du høyre her. Opptaka er gjort av Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane, musikkavdelinga.

Folk frå Stryn
Norske felespelarar