alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Bathyfreatisk grotte

Bathyfreatisk grotte, djupfreatisk grotte eller trykkleidningsgrotte er grotter som dannar ei enkel, særs djup sløyfe under grunnvasspegelen.

Sjå òg 
 vaucluse-kjelde

Kjelder 
Bathyfreatisk grotte. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 17. november 2013 frå http://snl.no/bathyfreatisk_grotte.

Grotter
Bergmjølk

Bergmjølk eller månemjølk er ei ein blaut, osteaktig masse av utfelt kalk i grotter, såkalla speleothemer. Bergmjølk blir lett danna ved låge temperaturar, og er vanleg i norske karstholer.

Namnet stammar frå grotta Mondloch i Sveits, der slike utfellingar vart skildra i 1455 og kalla Mondmilch, seinare Montmilch eller Bergmilch. Ordet er seinare feilaktig omsett til engelsk, der det blir kalla moonmilk (månemjølk). Denne omsetjinga er så innarbeidd i engelskspråkleg fagterminologi at han er halde.

Kjelder 
Bergmelk. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 17. november 2013 frå http://snl.no/bergmelk.

Bakgrunnsstoff
 Moonmilk and Cave-dwelling Microbes
 Micromonas bipunctata 
 The Virtual Cave: Moonmilk

Speleothemer
Bioerosjon

Bioerosjon er erosjon i geologiske materialar, skapt av levande organismar som planterøter og borande muslingar. Forutan den reint mekaniske verknaden (rotsprenging, boring) kan organismane skilje ut substansar (syrer), som tærer kjemisk på underlaget. Bioerosjon føregår på praktisk talt alle bergarter, men karbonatbergartar er meir utsette, fordi dei blir løyst lettare i surt vatn.

Kjelder 
Bioerosjon. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 17. november 2013 frå http://snl.no/bioerosjon.

Biologiske prosessar
Erosjon
Biokarst

Biokarst er avsetningsformer som kalktuff og bergmjølk som oppstår ved hjelp av biologiske prosessar, særleg i samband med bakteriar og lågare planter som skil ut syrer og karbondioksid. Desse stoffa gjev lokal, oftast mikroskopisk tæring på kalkstein og andre løyselege bergartar.

Kjelder 
Biokarst: karst. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 17. november 2013 frå http://snl.no/biokarst%2Fkarst.
Biokarst: avsetningsformer. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 17. november 2013 frå http://snl.no/biokarst%2Favsetningsformer.

Karst
Biologiske prosessar
Blandingskorrosjon

Blandingskorrosjon er ein korrosjonsprosess i karst som oppstår der vassmassar av ulikt opphav blir blanda. Fenomenet bidreg til å forklare kvifor karstholer i det heile kan dannast på stort djup, der grunnvatnet eigenleg skulle ha kome i kjemisk likevekt med bergmassen og ikkje lenger verke korroderande.

Føresetnaden for blandingskorrosjon er at dei to vassmassene har hatt kontakt med miljø med ulikt innhald av karbondioksid (CO2). Dette kan skje ved at den eine vassmassen har infiltrert gjennom jord, som har relativt høgt innhald av CO2, og den andre ikkje. Når desse vassmassene flyt gjennom tronge sprekker, vil dei snart kome i kjemisk likevekt med kalksteinen og ikkje lenger virke utvidande på sprekkene. Men dersom desse to vassmassene blir blanda der sprekkesystemene kryssar kvarandre, vil kjemiske reaksjonar frigjere CO2, slik at vassmassen på nytt kan tære på veggene og danne hòler.

Blandingskorrosjon vart først skildra av vassverksingeniørar som hadde lagt merke til at kjelestein (utfelt kalsiumkarbonat inni varmtvasssrøyr) hadde vanskelegare for å bli danna nedanfor samanføyinga av to røyrleidningar.

Kjelder 
Blandingskorrosjon. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 17. november 2013 frå http://snl.no/blandingskorrosjon.

Korrosjon
Karst
Erosjon
W.E. Johns

William Earl Johns () var ein engelsk forfattar og militærpilot. Han er mest kjend for bokserien han skreiv om piloten og eventyraren James «Biggles» Bigglesworth.

Kjelde 

Denne artikkelen bygger på «W.E. Johns» frå ,  den 18. november 2013.  
 

Engelske forfattarar
Folk frå Hertfordshire
Blå grotte

Ei blå grotte er ei delvis vassfylt grotte, som ein ofte kan dra inn i med båt. Når vatnet er djupt vil sollyset reflekterast og filtrerast gjennom vassøyla og få ein blågrøn farge, og stundom asurblått. 

Kjende blå grotter rundt om i verda er: 
Den blå grotta på Biševo, ei grotte på øya Biševo i Kroatia.
Den blå grotta på Capri, ei grotte på øya Capri i Italia.
Den blå grotta på Kastelorizo, ei grotte på øya Kastelorizo i Hellas
Den blå grotta på Malta, ei grotte på Malta
Grotta dello Smeraldo, ei grotte på Amalfikysten i Italia.

Kjelder 
Lauritzen, Stein Erik & Delphin, Inger Lise A.. (2009, 14. februar). Blå Grotte. I Store norske leksikon. Henta 17. november 2013 frå http://snl.no/bl%C3%A5_grotte.

Grotter
Bogaz

Bogaz, zanjon eller karstkorridor er ein korridorforma sprekkeutviding i karstlandskap. Ein typisk bogaz dannar ei rettlinja kløft, som gjerne er 1-5 meter brei, 10-100 meter lang og 5-30 meter djup. Desse kløftene dannar hovudelementa i såkalla korridor- og labyrintkarst.

Ein meiner at bogaz-former dannast ved vidareutvikling av såkalla kluftkarren eller karstsprekker. Formene finst i alle klimasoner. I kalde strøk med permafrost reknar ein med at dei transporterte vatn då dei var dekt av isbrear i form av subglasial drenering.

Kjelder 
Bogaz. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 17. november 2013 frå http://snl.no/bogaz.

Karst
Kløfter
Boxwork

Boxwork er eit forvitringsfenomen ein kan sjå som eit rektangulært mønster (boksar) av tynne minerallamellar, gjerne kalkspat, som stikk ut frå forvitra kalksteinsoverflater.

Boxwork er mest vanleg i grotter, og lamellane kan stikke fleire desimeter ut frå fjellveggen. Det blir danna ved at tynne sprekker fyllast med mineral som ved seinare forvitring er meir motstandsdyktige enn bergartane rundt. Sprekkefyllingane blir dermed ståande ut i relieff.

Kjelder 
Boxwork. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 17. november 2013 frå http://snl.no/boxwork.

Speleothemer
Brenningshole

Ei brenningshole er ei grotte eller ein heller som er danna ved brenningar som arbeider langs svake soner i klippekystar. Brenningsholer markerer havnivået slik det er i dag eller i tidlegare tider, og kan i Noreg innehalde sediment og dyrerestar frå isfrie periodar under siste istida.

Brenningsholer følgjer gjerne sprekkesoner og kan bli meir enn 100 meter lange. Ved flate, låge klippekyster kan det gå hol i taket der det blir danna eit såkalla blåsehol. Danninga føregår dels ved dei valdsame trykkforandringane ein får når brenningar slår inn i holrom, dels ved at rullestein blir trekt fram og tilbake langsmed grottegolvet. Trykket i aktive brenningsholer slynger vassmassane ut av blåseholet med stor kraft.

Kjelder 
Brenningshule. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 17. november 2013 frå http://snl.no/brenningshule.

Sjøgrotter
Cenote

Ei cenote (frå yukatansk maya dzonot eller ts'onot «brunn») er eit slukhol eller kollapsdoline fylt med grunnvatn. Cenoter er vanlege på Yucatánhalvøya og på enkelte karibiske øyar i nærleiken. Dei er samband mellom jordoverflata og underjordiske vassreservoar. Det fins fleire typer cenotar: opne, halvopne og underjordiske. Dei eldste cenotene er opne, medan dei yngste framleis ligg under bakken. Langs omkrinsen til Chicxulubkrateret nord for Yucatánhalvøya er det ein ring av cenoter. Mange cenoter er knytte saman av underjordiske grottesystem, nokre av dei over 100 km lange. 

Cenotene vert rekna som heilage av mayaene og var viktige drikkevasskjelder.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Cenote» frå ,  den 17. november 2013.

Bakgrunnsstoff
Danninga av cenoter
Cenoter i Chichen Itza
Kart over Chicxulubkrateret og cenoteringen 

Grottegeologi
Innsjøar
Mayamytologi
Slukhol
Karst
Vestmarka kyrkje

Vestmarka kyrkje er ei langkyrkje i Eidskog kommune i Innlandet fylke. 

På kyrkjegarden står eit bårehus frå 1914.

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 
 

Kyrkjer i Eidskog
Kyrkjer i Solør, Vinger og Odal prosti
Kulturminne i Eidskog
Norske kyrkjer frå 1883
Langkyrkjer i Hamar bispedømme
Eidskog kyrkje

Eidskog kyrkje er ei krosskyrkje på Matrand i Eidskog kommune i Innlandet fylke. Kyrkja vart oppført av byggmeister Knut Mortensen, medan Oluf Wernersøn var byggmeister for tårnet.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 Eidskog kyrkjelege fellesråd 
 
 Artemisia.no — Eidskog kirke
 

Kyrkjer i Eidskog
Kyrkjer i Solør, Vinger og Odal prosti
Kulturminne i Eidskog
Norske kyrkjer frå 1660-åra
Krosskyrkjer i Noreg
Magnor kyrkje

Magnor kyrkje er ei langkyrkje i Eidskog kommune i Innlandet fylke. Kyrkja vart oppført og innvigd som bedehuskapell i 1924, med Magnor indremisjon som eigar.

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 
 Eierkultur.no 
 

Kyrkjer i Eidskog
Kyrkjer i Solør, Vinger og Odal prosti
Kulturminne i Eidskog
Norske kyrkjer frå 1924
Langkyrkjer i Hamar bispedømme
Alexander Os

Alexander Os () er ein norsk skiskyttar frå Fauske, som tevlar for Ishavslaget i Tromsø. Han vann gull med Noreg på stafetten under VM i skiskyting 2011, og ein VM-bronse på jaktstarten i 2009.

Aktiv
Os har tevla i verdscupen i skiskyting sidan 2004. Han har sju pallplasseringar i turtneringa, men ingen siger. Den fyrste andreplassen kom i ei sprinttevling i Lahti i 2007, Raphael Poiree vann rennet. Os vart så nummer to under verdscupopninga i Östersund i desember 2008. Seinare i 2008/09-sesongen syrgde landsmannen Lars Berger og Os for norsk deobbeltsiger under sprintrennet i Hochfilzen.  

Under VM 2009 i Pyeongchang vart Os fjerdemann på sprinten, berre slått av landsmenn. Han tok så sin einaste individuelle VM-medalje då han vart bronsemann på den etterfylgjande jaktstarten. Os gjekk opningsetappen då Noregs stafettlag vart verdsmeistrar under VM i skiskyting 2011 i Khanty-Mansijsk. Ole Einar Bjørndalen, Emil Hegle Svendsen og Tarjei Bø gjekk dei andre etappane for Noreg.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Alexander Os» frå ,  den 17. november 2013.  
 

Norske skiskyttarar
Norske motbakkeløparar
Verdsmeistrar i skiskyting
Noregsmeistrar i skiskyting
Kongepokalvinnarar i skiskyting
Norske deltakarar under vinter-OL 2010
Skiskyttarar under vinter-OL 2010
Deltakarar under VM i skiskyting 2008
Deltakarar under VM i skiskyting 2009
Deltakarar under VM i skiskyting 2011
Folk frå Fauske
Roar Nilsen

Roar Nilsen () er ein norsk tidlegare skiskyttar frå Dombås. Han vann VM-sølv med Noreg i 1978, og vart norsk meister på 20 km i 1979.

Aktiv
Nilsen deltok i alle tre øvingane då VM i skiskyting 1977 vart avvikla på Vingrom. Etter å ha vorte nummer 12 på 20 km, overraska han med å kome på sjetteplassen på 10 km, som beste nordmann. Dermed fekk han plass på stafettlaget som enda fjerdeplassen. Han fekk ein ny sjetteplass under VM i skiskyting i Hochfilzen året etter, men då på 20 km, landsmannen Odd Lirhus vart verdsmeister. I same meisterskapen kom Noreg inn til sølvmedalje på stafetten, langt etter DDR. Tor Svendsberget opna då for Noreg, før Nilsen og så Lirhus heldt fram, medan Sigleif Johansen avslutta. I sitt siste internasjonale meisterskap, VM 1979, vart Nilsen og Noreg atter nummer fire i ein VM-stafett.

Nilsen vann sin fyrste NM-medalje då han vart norsk meister 1979 på 20 km i Kristiansand, tre-og-eitt-halvt minutt føre Terje Krokstad. Året etter fekk Nilsen på Voss NM-sølv på 20 km og NM-bronse på 10 km. Han la opp etter 1983-sesongen.

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar.

Norske skiskyttarar
Noregsmeistrar i skiskyting
Kongepokalvinnarar i skiskyting
Folk frå Dovre
Esten Gjelten

Esten Gjelten () er ein tidlegare norsk skiskyttar frå Tolga. Han var med på Noregs stafettlag som tok sølvmedaljar i VM i skikskyting i 1969, 1970 og 1973.

Aktiv
Gjelten fekk sitt gjennombrot i 1969-sesongen. Han tok bronsemedaljen under noregsmeisterskapen på Voss, og fekk gå andreetappen for Noregs sølvvinnande stafettlag, som elles bestod av Ragnar Tveiten, Jon Istad og Magnar Solberg, under VM i Zakopane. Året etter vart det nytt norsk stafettsølv på Gjelten, Tveiten, Solberg og på Tor Svendsberget under VM i skiskyting i Östersund. Her vart Gjelten nummer seks og nest beste nordmann på den indivuelle VM-distansen. 

Under VM 1973 i Lake Placid stod Gjelten for sin beste internasjonale prestasjon då han kom på femteplass i den individuelle øvinga. I same meisterskapen fekk han sitt tredje og siste VM-sølv i stafettøvinga, ein medalje han delte med Kjell Hovda og førnemnde Tveiten og Svendsberget.

Gjelten tok sin andre NM-bronse i 1970, og sin tredje i 1974. Den sistnemnde medaljen kom på den fyrste 10-kilometeren i NM-historia. Under noregsmeisterskapen 1976 i Trondheim fekk han på 20 km si fjerde NM-medalje, også han i bronse.

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar

Norske skiskyttarar
Folk frå Tolga
Kjell Hovda

Kjell Hovda () er ein tidlegare skiskyttar og -trenar frå Veggli i Buskerud. Han var med på dei norske stafettlaga som tok sølv i VM i skiskyting 1973 og bronse i 1974. Hovda vart noregsmeister på 20 km i 1970, 1971 og 1975, og var med på å vinne sju NM-gull i stafett for Buskerud. Fire gongar vart han norsk meister i skifeltskyting. Til saman har han vunne sju kongepokalar. Hovda representerte høvesvis Rødberg Idrettsforening og Fiskum Skytterlag.

Aktiv
Hovda vart nummer fire i NM i skiskyting både i 1968 og 1969. Dei to neste åra vart han norsk meister i skiskyting. I 1975 vart han norsk meister på 20 km for tredje gong, og i 1977 tok han sin siste NM-medalje då det vart bronse på 20 km i Furnes.

Hovda vart nummer sju på den individuelle distansen under VM 1970 i Östersund, men fekk ikkje plass på stafettlaget. Derimot gjekk han i 1972 OL-stafetten for Noregs lag som kom på fjerdeplass. Året etter gjekk han startetappen for Noreg, som med Esten Gjelten, Ragnar Tveiten og ankermannen Tor Svendsberget på laget, kunne reise heim med sølvmedalje. Også i 1974 gjekk Hovda startettappen for Noreg, og saman med broren Kåre Hovda, Terje Hanssen og Tor Svendsberget syrgde han for at det vart norsk bronse i øvinga. Han vart elles nummer åtte på 20 km i same VM.

Hovda deltok i Vinter-OL 1976 i Innsbruck og vart nummer 18 på 20 km og fem i stafetten. Etter OL-sesongen var han i fire år, fram til 1980, trenar for det norske skiskyttarlandslaget.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kjell Hovda» frå ,  den 17. november 2013.  
 

Norske skiskyttarar
Noregsmeistrar i skiskyting
Norske deltakarar under vinter-OL 1976
Skiskyttarar under vinter-OL 1976
Kongepokalvinnarar i skiidrett
Kongepokalvinnarar i skiskyting
Folk frå Rollag
Sigbjørn Aanes

Sigbjørn Aanes () var statssekretær for statsminister Erna Solberg frå 16. oktober 2013 til 10. desember 2017. Aanes, som er frå Melbu i Vesterålen, var kommunikasjonssjef i Høgre og hadde før Stortingsvalet 2013 ansvaret for Solberg si kontakt med presse og når ho skulle delta i TV eller radio. Han har arbeidd tre år i Høgre, før det var han i tre år informasjonssjef i Oljeindustriens Landsforening. Aanes har utdanninga si innan PR på Handelshøyskolen BI i Oslo. Han bur på Lillestrøm med kone og to barn.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 
 Profil hos linkedin.com

Statssekretærar frå Høgre
Statssekretærar i Regjeringa Solberg
Folk frå Hadsel
Trypsin

Trypsin er eit proteinspaltande enzym som verkar i tarmen. Det vert danna ved at ei inaktiv form av enzymet, trypsinogen, vert utskild frå bukspyttkjertelen, og som vert aktivert av enzymet enterokinase i tarmsafta. Trypsin er eit fordøyingsenzym som katalyserer ein vidtgåande hydrolyse av protein og dessutan ei rekkje enklare peptid.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Proteasar
EC 3.4.21
Gen på kromosom 7
Gen på kromosom 9
Andreas Frederik Weidemann

Andreas Frederik Weidemann () var ein norsk sokneprest fødd på Hvaler.

Han møtte som stortingsrepresentant til omframstortinget i 1814 i staden for Anders Steen som hadde meldt lovleg forfall. Weidemann representerte Hedemarkens amt.

Kjelder 

Norske prestar
Stortingsrepresentantar 1814
Stortingsrepresentantar for Hedmark
Johan Christopher Ræder

Johan Christopher Ræder () var ein norsk kaptein og seinare general fødd i København.
Han var 1. representant til omframstortinget i 1814 kor han representerte Hedemarkens amt. Han var òg vald inn på Stortinget for perioden 1815-1817, då som 4. representant.

Ræder var innehavar av Sverdordenen.

Kjelder 

Norske offiserar
Folk frå København
Sverdordenen
Stortingsrepresentantar 1814
Stortingsrepresentantar 1815-1817
Stortingsrepresentantar for Hedmark
Cockpit-karst

Cockpit-karst er doliner i form av djupe, stjerneforma senkingar i terrenget. Cockpit-karst oppstår i karstformasjonar i tropiske strøk. Dolinane her er karst pakka tett saman, slik at vasskilja dannar eit polygonmønster, og for cockpit-karst er dette mønsteret stjerneforma. Kring senkingane ligg toppar (mogote) forma som høysåter eller pinnaklar.

Kjelder 
Lauritzen, Stein Erik. (2009, 14. februar). Cockpit Karst. I Store norske leksikon. Henta 17. november 2013 frå http://snl.no/cockpit-karst.

Karst
Denudasjon

Denudasjon er ein prosess der lausmateriale vert fjerna ved vatn, vind eller is, slik at bergflata under vert utsett for forvitring. 

Denudasjon vert òg nytta som samleomgrep for alle geomorfologiske prosessar som bidreg til å slite ned landskapet. Hadde ein ikkje hatt heving av jordskorpa, ville denduasjonen etter lang nok tid ha jamna ut jordoverflata til ei jamn flate. Når ein einskild prosess dominerer, slik som kjemiske oppløysingsprossar, nyttar ein nemninga kjemisk denudasjon.

Sjå òg
 karst-denudasjon

Kjelder 
Lauritzen, Stein Erik. (2009, 14. februar). Denudasjon. I Store norske leksikon. Henta 17. november 2013 frå http://snl.no/denudasjon.

Geomorfologi
Geologiske prosessar
Slukhol

Søkkehol, slukhol eller doline (av slovensk for «liten dal») er eit omgrep på når landskapet søkk fordi jordsmonnet i området er blitt undergravd. Slukhola kan vere frå nokre meter til opp mot 1 km i diameter. 

Der det er mykje kalkstein i jordsmonnet er det størst risiko for slukhol. Dette kan skje langsamt gjennom kjemisk oppløysing av den underliggande bergarten, eller katastrofalt ved at overflata kollapsar ned i holrom. Det kan òg oppstå slukhol der elveløp går under jorda, ei såkalla nedløpsdoline. 

Ein deler vanlegvis dolinene inn i fire kategoriar: Oppløysingsdoline, kollapsdoline, suffosjons- eller lausmassedoline og subsidensdoline. I somme tilfelle kan lausmassedoliner forvekslast med dødisgroper, men som regel har den indre skråingen på dolinene rasvinkel og det er ofte kalkstein i botnen. I alpine og subarktiske strok kan ein finne snødoliner som er sprekkeforma natursjakter. 

Doliner er vanleg i karstområder i Nord-Noreg, til dømes i Rana. I 2010 oppstod det eit slukhol i Guatemala by som var 60 meter djup. Dette var skapt av store vassmengder.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Synkehull» frå ,  den 18. november 2013. 
 oppgav desse kjeldene:

Lauritzen, Stein Erik. (2009, 14. februar). Doline. I Store norske leksikon. Henta 17. november 2013 frå http://snl.no/doline.

Bakgrunnsstoff

 
Vegfarar
Dryppstein

Dryppstein er istappliknande danningar i hòler eller overheng og kan vise til: 

 Stalaktitt, mineralformasjon som heng ned frå taket i dryppsteinsgrotter. 
 Stalagmitt, mineralformasjon som stig opp frå golvet i dryppsteinsgrotter. 
 Dryppsteinsgrotter, sjå grotter

Grottegeologi
Stalaktitt

Stalaktitt (frå gresk Σταλακτίτης, stalaktites, «drypande») er ein omgrep som syner til ein særskild type dryppstein, som kan finnast i kalksteinsgrotter. Dei blir danna ved at kvar enkelt dråpe avset ein forsvinnande lita mengd kalkspatt, variasjon i vassgjennomstrøyming og luftgjennomstrøyming avgjer form og kor sakte dei veks. Er vatnet til dømes òg jarnhaldig kan det gje rustgul farge.

Ein stalaktitt er ein tapp som veks eller har vakse nedover frå taket, i motsetnad til ein stalagmitt som veks oppover frå golvet. Er stalaktitten større ein stalakmitten er det gjerne mindre rask vassgjennomstrøyming, og meir av kalkspatten rekkjer å bli avsett i stalaktitten, enn ved raskare vassgjennomstrømyming der stalakmitten, på golvet av grotta, veks raskast.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Stalaktitt» frå ,  den 18. november 2013.  
 

Speleothemer
Stalagmitt

Stalagmitt er ein type dryppstein som veks opp frå golvet i einskilde kalksteinsgrotter. Dei blir danna ved at kvar enkelt dråpe avset ein forsvinnande lita mengd kalkspatt, variasjon i vassgjennomstrøyming og luftgjennomstrøyming avgjer form og kor sakte dei veks. Er vatnet òg jarnhaldig kan det gje rustgul farge.

Stalagmitt blir ofte forveksla med stalaktitt, som veks ned frå taket. Viss stalagmitten er større enn stalaktitten er det gjerne raskare vassgjennomstrøyming. Ved mindre vassgjennomstrøyming blir det avsett meir av kalkspatten i stalaktitten, når dråpen fall frå grottetaket.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Stalagmitt» frå ,  den 18. november 2013.  

Speleothemer
Daudislandskap

Daudislandskap er eit uregelmessig landskap med haugar, humpar, store steinar og senkingar og tjern som oppstår i morenemassar.

Daudis oppstår når isbrear ikkje lenger er i rørsle og smeltar der han ligg. Landmasse og is følgde elvar og bekkar som rann i dette landskapet og vatnet avsette sediment dels oppå og delvis i tunnelar inne i isen. Når isen så smelta bort, vart sedimenta liggande att som ryggar og terrassar. Desse subglasiale elveløpa kan ein i dag sjå som eskerar, som er buktande grusryggar. 

Daudisgroper har oppstått der isen har ligge heilt eller delvis gravlagd i lausmassar og så dannar gryteforma senkingar. I mange tilfelle har daudisgropene danna små tjern.

Kjelder 
Lauritzen, Stein Erik. (2009, 14. februar). Daudislandskap. I Store norske leksikon. Henta 17. november 2013 frå http://snl.no/d%C3%B8dislandskap.

Glasiale landformer
Eisriesenwelt

Eisriesenwelt (tysk for «isgigantverda») er ei naturleg kalkstein-isgrotte som ligg i Werfen i Austerrike, kring 40 km sør for Salzburg. Grotta ligg i fjellet Hochkogel i Tennengebirge i Alpane. Ho er den største isgrotta i verda, og har ei lengd på 42 km. Ho vert vitja av kring 200 000 turistar kvart år.

Galleri

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Eisriesenwelt» frå ,  den 18. november 2013. 
'' oppgav desse kjeldene:

Kalksteinsgrotter
Grotter i Austerrike
Isgrotter
Geografi i delstaten Salzburg
Turistmål i delstaten Salzburg
Eksurgens

Eksurgens er ei karstkjelde der det er vanskeleg å finne ei klår vasstilførsel. Det motsette er resurgens, der vasstilførsla kjem frå eit bekke- eller elveinnløp. Omgrepet er mest brukt i fransk terminologi.

Kjelder 
Lauritzen, Stein Erik. (2009, 14. februar). Eksurgens. I Store norske leksikon. Henta 17. november 2013 frå http://snl.no/eksurgens.

Karst
Epifreatisk sone

Ein epifreatisk sone eller flaumvassone er sonen mellom jordluftsonen over og den freatiske sonen under. Han vil i periodar oversymjast og tørrlagt igjen, slik at friskt vatn vert pumpa ut og inn av sprekkene og holrom i sonen. Dette gjev særs gode vilkår for kjemisk oppløysing og erosjon, og dermed gode tilhøve for grottedanning..

Kjelder 
Lauritzen, Stein Erik. (2009, 14. februar). Epifreatisk Sone. I Store norske leksikon. Henta 17. november 2013 frå http://snl.no/epifreatisk_sone.
Denne artikkelen bygger på «Epiphreatic zone» frå ,  den 18. november 2013. 
 oppgav desse kjeldene:

Grottegeologi
Hydrogeologi
Epikarst

Epikarst eller overflatekarst omfattar alle karstformer som er synlege på overflata, som karren og doliner, men òg den såkalle subkutane sonen, som er den øvre, oppsprukne og korroderte sonen i berglaga. 

Epikarst er komplementært til endokarst, som omfattar alle underjordiske karstformer, som grotter.

Kjelder 
Lauritzen, Stein Erik. (2009, 14. februar). Epikarst. I Store norske leksikon. Henta 17. november 2013 frå http://snl.no/epikarst.

Karst
Estavelle

Estavelle eller inversac er ein type slukhol som avhengig av vêrtilhøva og årstidene anten kan fungere som kjelde (avgje vatn) eller nedløp (motta vatn). 

Estaveller er karakteristiske for poljer.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Estavelle» frå ,  den 18. november 2013. 
 oppgav desse kjeldene: 
 

Karst
Grottegeologi