alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Joakim

Joakim er eit mannsnamn og kjem frå hebraisk Jojakim. Ein variant er Joachim.

Kjende namneberarar 

 Joachim Winsnes (1763 - 1815), norsk stortingsmann
 Joachim Frich (1810 - 1858), norsk kunstmålar 
 Joachim Andreas Voss (1815 - 1897), norsk medisinprofessor
 Joachim Grieg (1849 - 1932), norsk stortingsmann
 Joachim Holst-Jensen (1880 - 1963), norsk skodespelar
 Joachim von Ribbentrop (1893 - 1946), tysk politikar
 Joakim Lehmkuhl (1895 - 1984), norsk politikar
 Joachim Rønneberg (f. 1919), norsk offiser
 Joachim Nielsen (1964 - 2000), norsk musikar
 Joachim av Danmark (f. 1969), dansk prins
 Joachim Rønning (f. 1972), norsk filmregissør
 Joachim Trier (f. 1974), norsk filmregissør
 Joakim Fjeldstad (f. 1982), Raudt-politikar 
 Joakim Sjöhage (f. 1986), svensk fotballspelar
 Joakim Rudolfsen (f. 1988), norsk fotballspelar
 Joachim Thomassen (f. 1990), norsk sjakkspelar

Førenamn av hebraisk opphav
Mannsnamn
E slåttatæja

«E slåttatæja» (‘I slåttateigen’) er eit dikt skrive på nordmøring av diktaren og bygdebokforfattaren Hans Hyldbakk frå Surnadal. Sambygdingen Henning Sommerro sette musikk til diktet og framførte det med gruppa Vårsøg.

Bakgrunnsstoff 
 Diktet med ordforklaringar 

Hans Hyldbakk
Henning Sommerro
Nordmøring
Uddevalla

Uddevalla er ein by i Sverige og administrasjonssenter (centralort) i Uddevalla kommun i Västra Götalands län. I 2005 hadde byen 30 513 innbyggjarar. Han er den største byen som ligg heilt innanfor landskapet Bohuslän, som før 1658 for det meste var ein del av Noreg. 

Uddevalla oppstod som handelsplass i mellomalderen og fekk bystatus i 1498. Lenge var økonomien basert på eksporthandel og sterkt konjunkturutsatt. Industrialiseringa på 1800-talet gav byen eit meir variert næringsliv. Fram til Roskilde-freden i 1658 tilhøyrte byen, som resten av Bohuslän, Noreg. Den heitte då (med forskjellige skrivemåter) Oddevoll. Namnet Oddevold lever att i fotballklubben IK Oddevold. 

Den norske vennskapsbyen til Uddevalla er Skien.

Galleri

Bakgrunnsstoff 

Uddevalla kommun
Byar i Sverige
Tettstader i Västra Götalands län
Sparking

Sparking (frå norrønt sparka) eller spenning (frå sperna, spenna) er det å støyta eit bein mot eit mål eller ut i lufta. Sparking kan vera ein del av slosting, idrett eller oppvising, som dans. Spark blir bruka som angrepsmiddel i nærkamp. Ein kan òg nytta spark til å gje ein liten gjenstand stor fart; dette gjer ein til dømes med ein ball innan fotball og amerikansk fotball. Ordet «sparking» kan òg brukast om å flytte seg framover med ein spark eller sparkstøtting.

Nærkamp
I handkamp er spark eit slag med foten, kneet eller beinet. Vanlegvis er spark seinare enn slag, men spark er kraftigare. 

Sparka er ein fundamental del av mange militære kunstar. Eksempel på dette er; wushu, karate, kickboxing, tangsudo og taekwondo. Andre kunstar brukar ikkje spark i det heile tatt, som for eksempel i boksing. Ein del militære kunstar brukar spark der det blir avgrensa til spark mot den nedre delen av motstandaren sin kropp.

Det finst eit stort tal ulike spark, og mange av dei har eigne namn. Ofte har den same rørsla ulikt namn i dei ulike militære kunstane.

Kjelder

Rørsle
Underekstremiteten
Ord frå norrønt
Tony Hillerman

Tony Hillerman () er ein prisvinnande nordamerikansk forfattar som har gjeve ut ei rekkje kriminalromanar. Hillerman er ein dekorert krigsveteran frå andre verdskrigen. Etter krigen jobba han nokre år som journalist, før han byrja å undervise journalistikk ved Universitety of New Mexico i Albuquerque. Første boka hans, The blessing way, kom ut i 1970. 

Dei fleste romanane hans er lagt til eit navajo-reservat i sørvestre USA og har politimennene Joe Leaphorn og Jim Chee frå Navajo Tribal Police som hovudpersonar.

Hillermann, Tony
Folk frå Oklahoma
Marstrand

Marstrand er den minste byen i Bohuslän i Sverige, og er frå 1971 ein del av Kungälv kommune. 

Han er i dag ein idyllisk trehusby som blir vitja av mange turistar og sommargjester kvar sommar, og fleire regattaer går føre seg her. Nærleiken til Göteborg batar han, og mange av innbyggjarane arbeidspendlar dit.

Soge 
Marstrand blei grunnlagt av kong Håkon Håkonsson på 1200-talet. Marstrand fekk byprivilegium i 1442 og var norsk til 1658. 

Han har oftast levd godt av fiskeri, skipsfrakt og handel, men i tider med manglande sild har økonomien gått dårlegare. Marstrand har òg vore ramma av krig fleire gonger, under både norsk-dansk og svensk tid. Dei tradisjonelle næringane gjekk attende på 1800-talet. Samstundes blei byen ein populær badestad, som fekk ekstra høg status etter at kong Oscar II byrja vitje han årleg. 

Då allmenn samferdsel i moderne tid flytta frå sjøen til landevegen hamna byen uhjelpeleg i ei bakevje: Han er ein av svært få som ikkje har noko eige omland. 

Byen har vore forskansa frå gammalt av, og etter at han hadde blitt svensk blei Karlstens festning bygd, som også tena som landsfengsel. I dag er ho den største turistattraksjonen i Marstrand.

Bakgrunnsstoff 
 Turistpresentasjon av Marstrand 
 Carlstens Fästning

Kungälvs kommun
Byar i Sverige
Tettstader i Västra Götalands län
Kungälvs kommun

Kungälv er den sørlegaste byen i Bohuslän, grunnlagd tidleg på 1000-talet ved Nordre älv. Kungälv er ein kommune i Västra Götalands län.

Geografi 
Kommunen grensar til Stenungsund, Lilla Edet, Ale, Göteborg, Öckerö og Tjörn. Han har Göta älv i aust, Nordre älv i sør og Kattegat i vest, medan han blir kryssa av transportvegane Europaveg 6 og Bohusbanen.

Historie 

Byen blei grunnlagd om lag 1080, og var ein av dei viktigaste byane i Noreg i mellomalderen, med namnet Konghelle. Sigurd Jorsalfar gjorde han til hovudstad då han kom heim frå utlandet i 1111, og Kungälv var sete for kongane fram til slutten av 1150-åta.

I 1135 blei byen overfallen og brend av venderane. Han blei bygd opp igjen og blei ståande heilt fram til svenskane brende byen i 1612. Som svar på dei stadige svenske herjingane tok kong Kristian IV avgjerda om å flytta byen nærare Bohus festning.

Kungälv voks som industriby ved slutten av 1800-talet. Eit glasverk blei grunnlagd i 1975 og ein kjeksfabrikk i 1888. Frå 1909 til 1982 laga ABC-fabrikkane, AB Bröderna Claesson, sportsutstyr i kommunen.

Industri 
Næringslivet i Kungälv er i dag prega av mange små føretak som ofte er viktige underleverandørar til større verksemder i regionen. I 2003 la Swedish Match ein ny snusfabrikk til det nye industriområdet Solbräcke.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kungälv» frå , og «Kungälv» frå  den 23. april 2006.

Bakgrunnsstoff 

 
Kommunar i Västra Götalands län
Colin Forbes

Colin Forbes () var ein engelsk forfattar av thrillerar fødd i Hampstead i London.

Eigentleg heitte forfattaren Raymond Harold Sawkins; Colin Forbes er eit pseudonym. Sawkins skreiv meir enn 40 bøker, dei fleste under ulike pseudonym. Medan Forbes-namnet er mest kjend, brukte han òg namna Richard Raine, Jay Bernard og Harold English.

Sawkins debuterte i 1966 med romanen Snow on High Ground. Den første boka skriven som Colin Forbes, Tramp In Armour, kom ut i 1969, og brukte berre dette namnet sidan 1981.

Nokre verk 
 Cover story (1985), norsk Dekkoperasjon (2004)
 Shockwave (1990), norsk Sjokkbølge (2002)
 The Palermo ambush (1972), norsk Bakholdsangrep i Palermo (2003)
 The Cell (2002)

Bakgrunnsstoff 
 http://www.colin-forbes.co.uk/

Kjelder 
 http://www.users.waitrose.com/~terryrobson/page3.html

Forbes, Colin
Forbes, Colin
Tom Clancy

Thomas Leo Clancy Jr () skreiv under namnet Tom Clancy og var ein amerikansk forfattar, kjend for sine politiske og militære spenningsromanar frå den kalde krigen.

Biografi 
Clancy vart fødd i Baltimore. Han studerte engelsk litteratur ved Loyola College der han fullførte i 1969. I newsgruppa alt.books.tom-clancy fortalde han at han studerte litteratur av di han ikkje var smart nok til å studere fysikk. Før han debuterte som forfattar jobba han ei stund i forsikringsbransjen.

Jakten på «Rød Oktober» er Tom Clancys debutroman. Den er ei av mange bøker som har vorte filmatisert. Han grunnla òg selskapet Red Storm Entertainment, som har produsert ei rekkje dataspel med Tom Clancy sitt namn. 

Etter terroråtaka 11. september 2001 var Tom Clancy blant dei som forsvara islam, til manges overrasking. Han har òg stilt seg kritisk til den amerikanske krigen mot Irak.

Clancy, Tom
Folk frå Baltimore
Foo Fighters

Foo Fighters er eit amerikansk rockeband som blei starta i 1995 med tidlegare Nirvana-trommis Dave Grohl som frontfigur. Det vart danna etter at Kurt Cobain tok livet sitt og Nirvana braut saman. Dei andre medlemmene var Pat Smear (som hadde spelt gitar den siste turnéen til Nirvana), Nate Mendel på bass og William Goldsmith på trommer. Etter ein del utskifting av bandmedlem består Foo Fighters i dag av Dave Grohl (vokal og gitar), Pat Smear (rytmegitar), Chris Shiflett (gitar) og Nate Mendel (bass).

Namnet på gruppa kjem frå eit omgrep frå andre verdskrigen, brukt av allierte pilotar for å skildra uforklarlege luftfenomen som kunne vera nye fiendtlege våpen.

Foo Fighters fekk mange av Nirvanas tilhengarar, men har ein eigen karakteristisk stil.

Diskografi 

 1995: Foo Fighters
 1997: The Colour and the Shape
 1999: There Is Nothing Left to Lose
 2002: One by One
 2005: In Your Honor
 2006: Skin and Bones
 2007: Echoes, Silence, Patience & Grace 2011: Wasting Light 2014: Sonic Highways 2017: Concrete and Gold 2021: Medicine at Midnight''

USA-amerikanske rockegrupper
Grammy-vinnarar
Musikkgrupper skipa i 1995
Foo Fighters
Nirvana
Brit Award-vinnarar
Dave Grohl

Dave Grohl () er ein amerikansk musikar, gitarist og vokalist i gruppa Foo Fighters. Han har òg vore trommeslagar i bandet Nirvana og pønkrockgruppa Scream.

Grohl vart fødd i Warren i Ohio men flytta seinare til ein forstad til Washington, DC. Han er gift med Jordyn Blum, og saman har dei dottera Violet Maye som blei fødd 15. april 2006.

Grohl, Dave
Grohl, Dave
rocketrommeslagarar
Nirvana
Foo Fighters
Per Fugelli

Per Fugelli () var sidan 1992 professor i sosialmedisin ved Universitetet i Oslo. Han var òg professor i allmennmedisin ved Universitetet i Bergen i tida 1984-1992, i tillegg til distriktslækjar i Værøy og Røst i tre år og i Porsanger i tre år. Fugelli var fødd i Stavanger og tok grada cand.med. i 1969, og Dr.med. i 1978.

Han var også kjend som ein ivrig samfunnsdebattant og tok sidan tidleg på 90-talet del i ei rekkje debattprogram, både på TV og i radio.
Fugelli var med i styringsgruppa i Verdikommisjonen.

I eigenpresentasjonen på Universitetet sine nettsider står:
«Både i forskning og undervisning er han opptatt av hvordan fordeling av makt og goder i samfunnet påvirker menneskenes helse. Det dreier seg ikke bare om makt og goder i økonomisk forstand, men også om fordeling av verdier som trygghet, frihet og verdighet.»

Fugelli markerte seg mellom anna som motstandar av den nye røykelova og argumenterte for at anti-røyke-kampanjane gjer røykarane sin kvardag sur. Han var krass mot dei som vil styre folk si helse, og kritiserte fleire gongar tidlegare statsråd Dagfinn Høybråten. Han sa at «kristne moralister og ortodokse sosialister har til alle tider villet bestemme over folk. Nå har disse kreftene forkledd seg i hvite frakker. Formynderstaten har gjemt seg bak helsens edle motiver. Og det er dette jeg advarer mot, mot å la seg forføre og forlede». Han kritiserte òg tidlegare statsminister Gro Harlem Brundtland for hennar utfall mot røyking.

Sidan 1975 gav han ut eller var medforfattar i nesten 50 bøker. Han er far til forfattaren Aksel Fugelli, og skreiv boka Fribrev (1992) saman med han. 

Fugelli fekk Karl Evangs pris i 2010. I 2013 vart han tildelt Fritt Ords Pris « for å ha gitt en stemme til kreftsyke og de som står ansikt til ansikt med døden.»

 Nokre utgjevingar 
 Doktor på Værøy og Røst ; Lege på Utrøst, (1977). Ny utgave 2006: ISBN 82-8104-045-9
 Rød resept. Essays om perfeksjon, prestasjon og helse. Oslo: Tano, 1999.
 0-visjonen. Essays om helse og frihet. Oslo: Universitetsforlaget, 2003.
 Nokpunktet : essays om helse og verdighet, Universitetsforlaget (2008) ISBN 978-82-15-01347-3
 Helse på norsk : god helse slik folk ser det, Gyldendal (2009) ISBN 978-82-417-1125-1
 Døden, skal vi danse?, Universitetsforlaget (2010) ISBN 978-82-15-00907-0

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «Per Fugelli» frå , den 9. februar 2012.''

Bakgrunnsstoff 
	
 Nettsida til Fugelli hjå Uio

Professorar ved Universitetet i Bergen
Fugelli
Norske medisinprofessorar
Fugelli, Per
Norske sakprosaforfattarar
Mottakarar av Fritt Ords Pris
Julio Cortázar

Julio Cortázar () var ein argentinsk forfattar og omsetjar.

Cortázar var fødd i Brüssel men flytta snart med familien til Sveits der dei heldt til i eit par år. Han voks seinare opp i Buenos Aires. Kort tid etter at foreldra vende tilbake til Argentina skilde dei lag, og Cortázar voks opp hjå mora. Han var mykje sjuk og brukte mykje tid til sengs med å lesa. Han blei mellom anna kjend med verket til Jules Verne, som han beundra gjennom heile livet.

Som vaksen arbeidde han som lærer i fransk fram til Juan Perón kom til makta, då han sa opp i protest mot styret hans. I 1951 flytta Cortázar til Paris, der han fekk jobb ved UNESCO som omsetjar, og omsette verk av mellom anna Daniel Defoe, Edgar Allan Poe og Marguerite Yourcenar til spansk. 

Dei best kjende verka til Cortázar blei skrivne i Frankrike. Den best kjende romanen hans er Rayuela (1963), som blir kalla ein antiroman, ettersom intrigen i forteljinga ligg utanfor fortelleren. Boka er knytt til dekonstruksjon. 

Cortázar sine verk blei mellom anna påverka av modernismen og medvitsstraumen til mellom anna James Joyce og verka til landsmannen Jorge Luis Borges, men hovudpåverknadane hans kom frå surrealismen, «Den nye romanen» i Frankrike og improvisasjonsestetikken i jazz.

Julio Cortázar var gift tre gonger, med Aurora Bernárdez, Ugnė Karvelis og Carol Dunlop, alle forfattarar. Han døydde i Paris i 1984 og blei gravlagd i Cimetière du Montparnasse ved sida av Carol Dunlop.

Verk 
 Presencia (1938)
 Los reyes (1949) 
 El examen (1950, første gong utgjeven i 1985)
 Bestiario (1951) 
 Final de juego (1956) 
 Las armas secretas (1959)
 Los premios (The Winners) (1960)
 Historias de cronopios y de famas (1962)
 Rayuela (Hopscotch) (1963) 
 Todos los fuegos el fuego (1966) 
 La vuelta al día en ochenta mundos (1967) 
 62, modelo para armar (1968) 
 Último round (1969) 
 Prosa del Observatorio (1972) 
 Libro de Manuel (1973) 
 Octaedro (1974) 
 Alguien anda por ahí (1977) 
 Territorios (1978) 
 Un tal Lucas (1979) 
 Queremos tanto a Glenda (1980) 
 Deshoras (1982) 
 Nicaragua tan violentamente dulce (1983) 
 Divertimento (1986) 
 Diario de Andrés Fava (1995) 
 Adiós Robinson (1995)
 Cartas (2000)

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «» frå , og «Julio Cortázar» frå  den 10. oktober 2010. 
 

Spanskspråklege forfattarar
Argentinske forfattarar
Franske forfattarar
Postmoderne forfattarar
Aust-Preussen

Den prøyssiske provinsen Aust-Preussen var i perioden 1871 til 1945 den nordaustlegaste provinsen i Tyskland. Hovudstaden var Königsberg, no Kaliningrad.

Området vart erobra av dei tyske ordensriddarane på 1200-talet, og etter reformasjonen vart det omdanna til hertugdømet Preussen. Det vart (i lag med Brandenburg) del av kongedømet Preussen frå 1701, Før den tyske ekspansjonen i mellomalderen tilhøyrte området det baltiske folkeslaget prøyssarane, som snakka det no utdøydde baltiske språket gammalprøyssisk.

Etter andre verdskrigen vart området delt mellom Polen og Sovjetunionen. Etter Sovjetunionen sitt samanbrot i 1991 vart den sovjetiske delen delt mellom Litauen og Russland. Den russiske delen utgjer no enklaven Kaliningrad.

Baltikum
 
Kongedømet Preussen
Historiske regionar
Weezer

Weezer er eit amerikansk emo/punkband og har vore av dei mest populære og mestseljande banda frå USA innan sjangeren punk-rock. Bandet er leia av vokalist/gitarist Rivers Cuomo.

Diskografi 

Album
 1994: Weezer (The Blue Album)
 1996: Pinkerton
 2001: Weezer (The Green Album)
 2002: Maladroit
 2005: Make Believe
 2008: Weezer (The Red Album) 
 2009: Raditude
 2010: Hurley
 2010: Death to False Metal
 2014: Everything Will Be Alright in the End
 2016: Weezer (The White Album)
 2017: Pacific Daydream
 2019: Weezer (The Teal Album)
 2019: Weezer (The Black Album)
 2021: OK Human
 2021: Van Weezer

EP-ar
 1997: The Good Life EP
 2002: The Lion and the Witch
 2005: Winter Weezerland EP
 2008: Six Hits
 2008: Christmas with Weezer
 2010: …Happy Record Store Day

Bakgrunnsstoff 
 Heimesida til Weezer
 Weezerpedia
 Weezer på YouTube

 
USA-amerikanske rockegrupper
Musikkgrupper skipa i 1992
Pønk
Jordskjelvet i Indiahavet 2004

Jordskjelvet i Indiahavet 2004 eller Sumatra-Andaman-skjelvet var eit undersjøisk megathrust-jordskjelv som fann stad den 26. desember 2004 utanfor Sumatra i Indonesia. Skjelvet førte til ein tsunami som råka landa i og rundt Indiahavet, frå Indonesia i aust til Somalia i vest.

Skjelvet blei målt til 6,5 på Richterskalaen og hadde ein momentmagnitude på mellom 9,1 og 9,3. Det var det største jordskjelvet sidan 1960-talet, og det andre eller tredje største som er blitt registrert med ein seismograf. Det var det største skjelvet i Indiahavet på om lag 600 år.

Hyposentereit var 160 km vest for Sumatra, tett ved øya Simeulue, og 30 km djupt. Det største undersjøiske jordskjelvet fann stad kl. 07.58.50 lokal tid (Sumatra, Thailand), rundt to timar etter soloppgang ved Sumatra (00.58.50 UTC eller kl. 01.58.50 norsk tid). Flodbølgjene som blei utløyste, trefte Sumatra kort tid etter og dei andre ramma kystane nokre timar seinare.

Kraftige etterskjelv gjekk føre seg i timevis, dei nordlegaste ved Andamanøyane i Bengalbukta; dei kraftigaste utløyste mindre flodbølgjer. Mindre kraftige etterskjelv heldt fram i dagevis.

Om lag 227 898 menneske døydde som følgje av skjelvet, dei fleste av flodbølgjene det utløyste. Bølgjene øydela også bygningar, som hus og hotell, og fiskereiskapar, og førte til store økonomiske tap og tilbakegang for fiske og turisme.

Sjå og 
 Langfredagsjordskjelvet i Alaska

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «2004 Indian Ocean earthquake» frå ,  den 30. mai 2010.  
 

Jordskjelv i 2004
Katastrofar i Sri Lanka
2004 i Sri Lanka
Jordskjelv i Indonesia
2004 i Indonesia
Katastrofar i Thailand
2004 i Thailand
Katastrofar i India
2004 i India
Katastrofar på Maldivane
2004 på Maldivane
Katastrofar i Somalia
2004 i Somalia
Tsunamiar på 2000-talet
Indiahavet
Torskefamilien

Torskefamilien er ein familie av beinfiskar med om lag 80 artar. Dei fleste av desse har trådforma vedheng på haka. 

Dei viktigaste artane i Noreg er kviting (bleikje), hyse (kolje), kolmule, lyr, sei og torsk.

Bakgrunnsstoff 

 
Torskefisk
Earl Grey

Earl Grey er ei teblanding som inneheld svart te med smak og aroma frå bergamottappelsinolje. Teen er ein av dei mest kjende og populære tesortane. Det finst òg ulike variantar av Earl Grey-te, som Lady Grey og Earl Red.

Tradisjonelt har nemninga Earl Grey vore brukt om svart te produsert av Twinings, men i dag blir Earl Grey òg nytta om grøn og kvit te med smak av bergamott frå ei rekke ulike produsentar.

Historie 
Teen har fått sitt namn etter Charles Grey (1764-1845), den andre jarlen av Grey, som var statsminister i Storbritannia på 1830-talet. Ein anekdote fortel at den særskilde teen vart gitt som gåve av ein takknemleg kinesar. Sonen til denne kinesaren vart redda frå drukne av ein av Grey sine menn. Den første teen var ei blanding av fermentert indisk og ceylon-te. Ettersom helsebringande grøn te er langt meir utbreidd enn svart te i Kina, synest det lite truleg at ei takkegåve skulle vere basert på svart te. Dessuten var Charles Grey aldri i Kina. Ein annan versjon av anekdoten seier at teen kom som gåve frå ein indisk raja som vart redda frå ein tiger av ein av Greys tenarar.

Den spesielle teen vart likevel så populær blant statsministeren sine tegjester at han gav ei prøve til sin tehandlar, Twinings, og bad om at dei laga ei tilsvarande blanding. Etter kvart vart teen med den nye smaken òg gjort tilgjengeleg for andre kundar. Twinings Earl Grey er ei blanding av kinesisk te, indisk darjeeling, ceylon-te med noko Lapsang souchong, ein sterk, røykprega svart te.

Eit anna tehus, Jacksons, gjer krav på å ha blanda den første Earl Grey-teen etter at Lord Grey gav oppskrifta til Robert Jacksons partnar, George Charlton i 1830. Deira te har vore i kontinuerleg produksjon sidan og dei har framleis oppskrifta. Jacksons te er basert på kinesisk te. Usemja mellom dei to verksemdene pågår stadig, sjølv om dei i dag har same eigarselskap.

I dag blir det tilbydd ulike variantar av Earl Grey-te, som Lady Grey og Earl Red. Medlem av Greyfamilane har gjennom åra vald å samarbeide med andre tehus, og det finst òg ein Earl Grey-variant frå Lipton.

Fotnotar 

Denne artikkelen bygger på «Earl Grey» frå ,  den 10. november 2013.  
 

Tear
Britisk tekultur
Storfe

Storfe (Bos taurus), også kalla kveg, tamfe og kyr etter namnet på hodyra, er drøvtyggande planteetarar som er viktige i landbruk verda over.

Alle storferaser stammar frå uroksen (Bos primigenius), som er utdøydd. Det latinske namnet viser til eit partåa hovdyr av oksefamilien. Hovene er delt, og blir kalla klover. Dyra har to klover og to biklover. Dei manglar fortenner i overkjeven, og har fire magar. De fire magane blir kalla vom, nettmage, bladmage og løypemage. 

Storfehannen blir kalla okse eller stut. Hoa blir kalla kvige frå 1-årsalder til fyrste kalving, og deretter ku. Storfe går drektige i frå 267 til 300 døger. Avkommet deira blir kalla kalv fram til om lag 1 års alder.

Sjå òg 
 Småfe, eit fellesnamn for sau og geit.

Husdyr
Kvegdyr
Storferasar
Husdyrhald
Hjelmeland kyrkje

Hjelmeland kyrkje står på Hjelmeland i Hjelmeland kommune i Rogaland, og er ei tømra langkyrkje frå 1858. Kyrkja vart ført opp etter teikningar laga av Hans Ditlev Franciscus Linstow.

Kjelder 
 Redaktør: Alf Henry Rasmussen – Våre kirker : norsk kirkeleksikon. Vanebo Forlag, Kirkenær 1993. ISBN 82-7527-022-7 - «Hjelmeland kyrkje», s. 428

Bakgrunnsstoff 
 Eldre fotografi av Hjelmeland kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
 

Kyrkjer i Hjelmeland
Kyrkjer i Ryfylke prosti
Langkyrkjer i Stavanger bispedømme
Norske kyrkjer frå 1850-åra
Trekyrkjer i Stavanger bispedøme
Kulturminne i Hjelmeland
1858 i Noreg
Bygningar teikna av Hans Linstow
Kvitsøy kyrkje

Kvitsøy kyrkje står på Kvitsøy i Kvitsøy kommune i Rogaland, og er ei tømra langkyrkje frå kring 1620. 

Innvendig er tømmerveggane midtskips rosemåla. Døypefonten er i kleberstein og er frå kring 1100. Han stod truleg tidlegare i St. Clemenskyrkja på Krossøy. St. Clemenskyrkja var soknekyrkje for Kvitsøy fram til Kvitsøy kyrkje vart bygd. Det er berre tuftene att av kyrkja på Krossøy, men lenger sør på øya står framleis den nær fire meter høge steinkrossen som øya har namn etter.

Kvitsøy kyrkje er freda.

Kjelder 
 Redaktør: Alf Henry Rasmussen – Våre kirker : norsk kirkeleksikon. Vanebo Forlag, Kirkenær 1993. ISBN 82-7527-022-7 - «Kvitsøy kirke», s. 436

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Om Kvitsøy sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 Om kyrkja på nettsidene til Kvitsøy kommune
 Eldre fotografi av Kvitsøy kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
 «Kirkebøker, Rogaland» på nettstaden til Arkivverket
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 

Freda bygg i Rogaland
Kyrkjer i Kvitsøy
Kyrkjer i Tungenes prosti
Langkyrkjer i Stavanger bispedømme
Norske kyrkjer frå 1620-åra
Trekyrkjer i Rogaland
Kulturminne i Kvitsøy
Rosemåla kyrkjer