alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Rune Fossum Lillesvangstu

Rune Fossum Lillesvangstu () er ein norsk journalist tilsett i NRK. Frå 2021 har han vore leiar for NRK Nynorsk mediesenter. Han kjem frå Molde, men er busett i Førde.

Lillesvangstu har bakgrunn som fenrik i Forsvaret, der han mellom anna var nestkommanderande offiser på Grense Jakobselv grensestasjon på den norsk-russiske grensa. Han har ein bachelor i journalistikk frå NLA Mediehøgskolen Gimlekollen i Kristiansand, mellomfag i historie frå Universitetet i Trondheim og grunnfag statsvitskap frå Høgskolen i Molde.

Lillesvangstu byrja som sportsjournalist i avisa Firda i 1999. Der var han i nesten ti år, før han byrja i NRK Sogn og Fjordane. Der var han vaktsjef i fem år, og seinare reporter på TV, radio og nett. Sidan 2016 har han vore tilsett ved NRK Nynorsk mediesenter i Førde. Først som faglærar i journalistikk og media, og frå 2021 har han vore leiar ved mediesenteret.

Lillesvangstu debuterte som forfattar i 2017 med ei bok om idrettsheltar frå Sogn og Fjordane. I 2020 gav han ut ei bok om Førde Idrettslag.

Bibliografi

Bøker

2020 – Den spreke hundreåringen. Førde Idrettslag 1920–2020 (Førde: Selja). ISBN 978-82-8240-162-3

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 Artiklar knytte til Rune Fossum Lillesvangstu i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Norske sakprosaforfattarar
Norske journalistar
Forfattarar frå Førde
Folk frå Molde
Kingston Parish

Kingston Parish er eit parish (tilsvarande fylke) på Jamaica. Det er det minste fylket på øya, og omfattar berre delar av hovudstaden Kingston.

Fylket ligg ved sørkysten, noko aust av øya. Det grenser til Saint Andrew Parish på alle sider, men har kyst mot det karibiske havet i sør.
Dei to fylka dannar saman Kingston and St. Andrew Corporation. 

Kingston Parish er 25 km² stort, og hadde eit folketal på 89 057 ved folketeljinga i 2011. Storbyområdet Kingston hadde til motsats 662 426 innbyggjarar. 

I fylket finn ein Kingston sentrum og områda Tivoli Gardens, Denham Town, Rae Town, Kingston Gardens, National Heroes Park, Bournemouth Gardens, Norman Gardens, Rennock Lodge, Springfield og Port Royal, i tillegg til delar av Rollington Town, Franklyn Town og Allman Town.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kingston Parish» frå ,  den 8. desember 2017.  
 

Parish på Jamaica
Grimnesmål

Grimnesmål, norrønt Grímnismál, òg kalla Grimnismål, er eit visdomsdikt frå Odins munn, i norrøn mytologi i Den eldre Edda. Diktet finst i dei islandske handskrifta Codex Regius og manuskriptet AM 748.

Handling 
Namnet Grimnesmål tydar «den maskerte si tale», då Grimne tydar «den maskerte». I avslutninga av diktet gjev «den maskerte» seg til kjenne som guden Odin etter at han har gjort greie for korleis verda er utforma, korleis verda kom til ved å ha vorte laga av lekamen til jotunen Yme, kva som er namna på dei ulike heimene som gudane og gudinnane bur i og kven som bur der, korleis treet Yggdrasil vert beita på av både ormar og hjortar og difor går ein låk lagnad til møtes, kva for elvar som renn i verda og kvar dei kjem frå, kva for ulike namn Odin gjev seg ut for å ha i ymse situasjonar, og så bortetter.

Sjølve diktet vert ramma inn av ei prosaforteljing med dette innhaldet:

Frigg og Odin oppfostrar dei to kongssønene Agnar og Geirrød (norrønt Geirrøðr). Frigg tek seg av Agnar og Odin Geirrød. Deretter seglar dei heim, men Geirrød hoppar i land først og støyter båten ut igjen og seier: «Far du dit trolla tek deg». Når faren deira døyr, vert Geirrød konge.

Når Odin skryt av sin fosterson, påstår Frigg at han er gjerrig på maten når gjester kjem på besøk.

Odin reiser forkledd for å undersøkja saka, men Geirrød vert narra til å tru at ein trollmann har kome for å forvandla honom. Når Odin, som kallar seg Grimne, kjem til Geirrøds gard vert han fanga og bunde over eit bål. Etter at Geirrøds son Agnar har gjeve han vatn å drikka kvad han. Når kvadet er ferdig forstår Geirrød at det er Odin han har fanga og reiser seg for å frigjer han, men han fell over sit eige sverd og døyr.

Eit vers i Grimnesmål handlar om Hugin og Munin, Odins to ramnar.

Bakgrunnsstoff 
 Grímnismál på norrønt hos Heimskringla.no
 Grimnesmål - på norsk hos Heimskringla.no
 Grímnismál, Sophus Bugge
 Sången om Grimner, Erik Brates omsetjing på Projekt Runeberg

Eddadikt
Frederik Macody Lund

Julius Frederik Macody Lund () var ein norsk historikar og omstridd kulturaktør.

Liv og gjerning
Frederik Macody Lund voks opp i Stavanger, der faren var skipsreiar. Etter middelskole-eksamen i 1880 braut han, grunna sjukdom, av skulegangen straks før eksamen artium. Han var så elev ved Christiania Theater. Straks før han skulle debutere deltok han i ein pipekonsert mot teatersjefen, som hadde nekta å sette opp Ibsen-stykket Gengangere. Dei neste åra var han mykje utanlands, både i København og i andre storbyar i Europa. Innimellom var han lærar i Kristiania og i Bergen.

Frå sommaren 1889 budde Macody Lund i Noreg og livnærde seg som huslærar til han i 1892 vart tilsett  stortingsstenograf, ei stilling han hadde til 1897. År 1896 kjøpte han konsesjonen for utbygging av telefoni i Farsund og på Lista. Farsund og Oplands Telefonanlæg kom i drift før jul 1897.

Macody Lund var mykje opptatt av mellomalderens økonomiske historie. Særleg engasjerte han seg i restaureringa av Nidarosdomen i Trondheim. Då Christian Christie la fram planar for restaurering av vestskipet og vestfronten i 1903, lanserte Macody Lund eit motforslag der han introduserte skjermfronten og rosevindauget. Desse elementa tok Olaf Nordhagen med i sine planar frå 1907.

I 1915 lanserte Macody Lund idéen om at Nidarosdomen var konstruert etter det gylne snitt. Frå Stortinget fekk han stønad til å utvikle forslaget sitt til gjenreising av vestskipet og vestfronten, i konkurranse med dei planane Nordhagen hadde laga. Denne «systemstriden» førte til store forseinkingar i restaureringsarbeida. Macody Lund presenterte sitt system i verket Ad Quadratum i 1919, men fyrst i 1922 vart striden avgjort ved at eit internasjonal ekspertutval forkasta Macody Lund sitt system. Stortinget vedtok i 1923 å fullføre restaureringa av Nidarosdomen etter Nordhagen sine planar.

Frå 1929 var Macody Lund statsstipendiat.

Politisk hevda han konservative, nasjonalistiske og antidemokratiske synspunkt, ein periode var han positiv til Benito Mussolini sitt fascistiske diktatur i Italia.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Frederik Macody Lund» frå ,  den 8. desember 2017.  
 

Norske historikarar
Statsstipendiatar
Folk frå Stavanger
Per Bjarne Molnes

Per Bjarne Molnes () er busett i Førde kommune i Sogn og Fjordane.  Han vaks opp på Vigra i Møre og Romsdal.  Han var tidlegare bussjåfør og fiskar.

Bibliografi

Kjelder
 Selja Forlag

Forfattarar frå Førde
Norske sakprosaforfattarar
Montego Bay

Montego Bay er den andre største byen på Jamaica, etter Kingston, og den einaste andre byen som har status som city. Han ligg nordvest på øya og er administrasjonsstad for Saint James Parish. Lokalt blir han gjerne berre kalla MoBay eller Bay. 

Montego Bay ligg i ei bukt som er verna mot handelsvindane av låge åsar.
Byen er eit populært turistmål med cruiseskipterminal, tax-free-handel og fleire strender og hotell i nærleiken. Turistindustrien dominerer den nordlege delen av bukta langs kysten. Donald Sangster internasjonale lufthamn, som er den travlaste flyplassen i engelsktalande Karibbia, ligg innanfor bygrensa.

Historie

Då Christopher Columbus kom til øya for første gong, i 1494, gav han bukta namnet Golfo de Buen Tiempo ('Godvêrsbukta'). Namnet «Montego Bay» skal stamma frå spansk manteca, som tyder 'smult' og viser til produktet dei eksporterte etter å ha jaga ville grisar i området. På gamle kart finn ein også den engelske nemninga Lard Bay eller 'Smultbukta'.

Jamaica var ein spansk koloni frå 1511 til 1655, då den karibiske ekspedisjonen frå England under Oliver Cromwell, Western Design, dreiv spanjolane frå øya som dell av den anglo-spanske krigen (1654–1660).

Under slavetida, frå midten av 1600-talet til 1834, og vidare inn på 1900-talet, var byen hovudsakleg ei hamn for sukkereksport. Den siste store slaveoppstanden, Juleoppreisten eller Baptistkrigen (1831–1832) fann stad i området rundt Montego Bay. Leiaren for oppreisten, predikanten Samuel Sharpe, blei hengd her i 1832. I 1975 blei Sharpe utnemnd til jamaicansk nasjonalehelt, og den største plassen i byen har namn etter han.

Sukkerhandelen gjekk tilbake på 1800-talet, og ein byrja dyrka bananar på plantasjar i staden. Men det var først med utviklinga av turistindustrien på 1900-talet at byen fekk ny økonomisk vekst. 
Montego Bay har likevel ei rekkje sosiale og økonomiske problem, som ein mellom anna har skulda på mangelen på reelt sjølvstyre og kontroll over inntente middel. Byen har ei rekkje uregulerte slumområde, medan andre delar er prega av turistanlegg og fritidshus for rike jamaicanarar, nord-amerikanarar og europearar, fine restaurantar og handelshus. Eit stort sjukehus, Cornwall Regional Hospital, ligg her. 

Fleire gamle sukkerplantasjar er gjort om til turistanlegg, ofte med opphavlege bygninigar intakte. Den best kjende av desse er White Witch of Rose Hall, ein plantasje kjend for heimsøkingar som i dag er ein golfbane.
Montego Bay Convention Centre, i nærleiken av Rose Hall, blei opna av den jamaicanske statsministeren Bruce Golding 7. januar 2011.

Kjende folk frå Montego Bay
 Ian Goodison, fotballspelar
 Donovan Ricketts, fotballspelar
 Ruby Turner, songar og skodespelar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Montego Bay» frå ,  den 8. desember 2017.

Bakgrunnsstoff

Byar på Jamaica
Hamner på  Jamaica
Saint James Parish på Jamaica
Bernt Lund

Bernt Lund () var ein norsk offiser og ingeniør, fødd i Våler i Hedmark. Han var ingeniøroffiser i vegvesenet i 25 år, og elles kunstmålar og forfattar av diktet 'Trysil-Knud'. Frå 1847 var han gift med Hedevig Lund.

Lund voks opp på garden Lund i Våler i Solør. Etter examen artium i 1831 studerte han i tre år teologi ved universitetet og arbeidde som lærar ved Christiania Søndagsskole. År 1834 tok han steget over i det militære og tok i 1837 offiserseksamen ved Krigsskulen. Ved den tid skreiv han ned folkeminne frå heimbygda og var med i eit litterært selskapslag kalla Tollekniven. Sidan gjorde han nokre år teneste i kavaleriet. Tidleg gjekk han i målarlære hos Thomas Fearnley og seinare med Hans Gude i Düsseldorf, og viste framifrå evner som  landskapsmålar.

Frå 1847 dreiv Lund på og kartla områda mellom Hallingdal og Lærdal, då det skulle byggjast veg over Hemsedalsfjellet. Han var premierløytnant ved Trondhjemske ridende jegerkorps frå 1850 og forfremja til rittmeister og sjef for Sparboske eskadron i 1863. Same året byrja han på heiltid å arbeide i vegstellet, der han 1853-78 var tilsett som ingeniør.

Lund skreiv elles dikt og gav ut Nogle Digte i 1882. Hans mest kjende dikt, 'Trysil-Knud', stod i fleire tiår i lesebøker for folkeskulen.

Kjelder
lokalhistoriewiki

Norske offiserar
Norske ingeniørar
Norske diktarar
Folk frå Våler i Innlandet
Ekte hesteskonasar

Ekte hesteskonasar (Rhinolophidae) er ein familie av småe flaggermyser. Dei har ein hesteskoforma hudfald framme på hovudet, og breie og høvesvis korte venger. Flyginga er flakkande og ikkje vidare snøgg.

Ekte hesteskonasar finst i tempererte og tropiske område utanfor Amerika. Familien har éi slekt og kring 70 artar.

Kjelder 

Flaggermus
Vinhegre

Vinhegre (Ardeola bacchus) er ein fugl i hegrefamilien som lever i hovudsakleg Aust-Asia sommarstid og overvintrar i Søraust-Asia.

Skildring 

Dette er ein liten hegre, ca. 42-52 centimeter i kroppslengd og han veg rundt 300 gram. I hekkedrakta har vinhegren ei karakteristisk djup raudbrun farge på hovud, hals og framkropp, men strupen er kvit. Både underside bak brystet, rygg og venger er kvite med oversida dekt av lange svarte fjørduskar som rekkjer heilt bak til halen. Auga er gule, nebbet gult til oransje med ein svart spiss. Beina er gule. Hofuglar kan vere litt bleikare i farger. Vinterdrakta er kvit med lysbrune, grove striper på hovud, hals og bryst og dei mørke fjørene på oversida er lys brune. Undersida av kropp og venger er framleis kvite, oversida av vengene mest kvite. 

Leveområdet for denne hegrearten er opne sumpar, langs elvebreidder ut i salt miljø inkludert mangrovar. Dei kan beite i opp til 1450 moh., men kan treffast mykje høgare på streif og over 4000 moh. under trekket. Føda er fisk og andre vasslevande dyr, inkludert froskar. Hekkeområdet er  austre og nordaustre Kina, Korea-halvøya, litt inn i søraustlegaste Russland og i Japan. Dei trekker sørover og overvintrar på Malayahalvøya, i Indokina, på delar av Sumatra og Borneo og nordaust til og med Ryukyuøyane.  Det er overlapping mellom hekkeområde og vinterkvarter i sørlegaste Kina. 

I Noreg finst ein godkjent registrering av vinhegre i Stranda kommune i 1973, dessutan er eit individ fotografert ved Mandal i 2016.

Populasjonen er estimert til under ein million individ og er trudd å vere stabil. Arten er klassifisert som globalt livskraftig.

Kjelder 
Referansar

Bakgrunnsstoff 

hegrefamilien
Køyring i påverka tilstand

Køyring i påverka tilstand (ofte omtalt som fyllekøyring eller promillekøyring) er det å vera sjåfør for ei motorisert fargreie når ein er påverka av eit rusmiddel, som alkohol eller narkotika.

Sjå òg 
 Sjølvskulda rus

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Kjøring i påvirket tilstand» frå ,  den 9. desember 2017.  

Brotsverk
Vegtransport
Handball-VM 2015 for kvinner

Verdsmeisterskapen i handball 2015 for kvinner, den 22. i rekka, vart avvikla i tida 5. til 20. desember 2015 i Danmark. Til saman 24 land deltok i turneringa. Noreg vann meisterpokalen etter finalesiger 32-24 mot Nederland.

Arenaar

Gruppespelet

Gruppe A 

<noinclude>

Gruppe B 

<noinclude>

Gruppe C 

<noinclude>

Gruppe D 

<noinclude>

President's Cup

Plasseringskampar om 21.- til 24.-plass 

Kamp om 23.-plass

Kamp om 21.-plass

Plasseringskampar om 17.- til 20.-plass 

Kamp om 19.-plass

Kamp om 17.-plass

Sluttspelet

Åttandedelsfinalar

Kvartfinalar

Plasseringskampar om 5.- til 8.-plass 

Kamp om 7.-plass

Kamp om 5.-plass

Semifinalar

Bronsefinale

VM-finalen
Finalen mellom semifinalevinnarane Nederland og Noreg fann stad i Herning framfor 12 500 tilskodarar. Dei norske kvinnene formeleg fossa fram i fyrste omgangen og leia heila 20-9 ved pause. «Andre omgang ble en ren transportetappe der konsentrasjonen til de norske spillerne sviktet.» Sigeren var likevel aldri truga og sluttresultatet vart 31-23 til Noreg.

Noregs lag bestod av målvaktene Kari Aalvik Grimsbø og Silje Solberg, målskårarane Camilla Herrem 7, Heidi Løke 6, Ida Alstad 4, Stine Oftedal 3, Stine Skogrand 3, Amanda Kurtovic 2, Veronica Kristiansen 2, Nora Mørk 1, Linn Sulland 1, Pernille Wibe 1, Marta Tomac 1, dessutan Mari Molid, Betina Riegelhuth, Sanna Solberg.

Nederlands mål vart sett inn av Estavana Polman 8, Danick Snelder 5, Cornelia Groot og Sanne van Olphen 3, Martine Smeets 2, Debbie Bont og Michelle Goos 1.

Dei franske systrene Charlotte og Julie Bonaventura dømde finalekampen. Dei straffa Noreg med tre 2-minuttsutvisingar og Nederland med fire.

Kjelder

ihf.info

 
Handball-VM
Idrettstilskipingar i Danmark
Sjølvskulda rus

Sjølvskulda rus er eit omgrep innan rettsvitskapen som kan ha rettsleg tyding i fleire ulike situasjonar. At rus er sjølvskulda vil så godt som alltid vera tilfelle, og vil leggjast til grunn så sant ikkje det motsette kan godtgjerast. Døme på at rus ikkje er jølvskulda kan vera at nokon har tilført noko oppi drykkjen til ein person utan kunnskap til dette hjå vedkomande, eller i situasjonar der produkt har innehalde rusmiddel (mest praktisk alkohol) utan at den som har fått det i seg hadde  rimeleg forventing om dette (eit døme i praksis har vore tannkrem). Det gjeld likevel ei streng aktsemdplikt på dette punktet, slik at det er svært vanskeleg å høyrast med at ein rus ikkje er sjølvskulda.

Strafferetten 
Sjølvskulda rus har først og fremst tyding innan strafferetten. For det første vil ein ved vurderinga av om det finst forsett sjå vekk frå at gjerningsmannen har opptredd i sjølvskulda rus, sjå Almindelig borgarleg Straffelov § 40 første ledd andre punktum. I slike tilfelle skal retten sjå bort frå rusinga, og setja seg inn i korleis gjerningsmannen hadde tenkt dersom han var edru. Ei alvorleg valdshandling begått i rusa tilstand vil såleis vurderast ut ifrå kva gjerningsmannen ville forstått om konsekvensane dersom han var edru, og dette vil kunna føra til ein langt meir alvorleg bedømming av tilhøvet. Det seiast i slike tilfelle gjerne at forsettet fingerast. Overlegg og føremål kan derimot ikkje fingerast, sistnemnde kan få tyding blant anna ved tjuveri, som krev «vinnings føremål» for at straff kan koma til anvendelse.

For det andre vil ein ikkje sjåast på som utilregnelig (og dermed sleppa unna straff) sjølv om ein er medvitslaus i gjerningsaugneblunken, dersom medvitløysa er grunna sjølvskulda rus, sjå straffeloven § 45. Begge desse grunnprinsippa vert skulda moralske betraktninger: det ville vera støytande overfor almugen dersom forbrytarar unnslapp straff ved å visa til at dei var rusa. Òg breidare alkoholpolitiske betraktninger har nok spelt inn.

Erstatningsretten 
Òg innan erstatningsretten vil selvforskyldt rus koma inn ved skuldvurderinga. Sjølv om det her ikkje finst faste lovfeste prinsipp, vil ein vanskeleg kunna høyrast med at tilstrekkeleg skuld ikkje er utvist dersom ein har handla i rusa tilstand. Rusen vil såleis koma inn som eit moment i aktløysevurderinga, som talar til skadevolderens ugunst.

Innan eit spesielt område er selvforskyldt rus tillagt uttrykkeleg rettsverknad, nemleg innan bilforsikring. Dersom det må leggjast til grunn at ein kollisjon skulda at føraren var rusa vil forsikringsselskapet uavhengig av skuld forresten kunna krevja regress frå føraren for den erstatninga dei har måtta betala ut til andre. Eigen retten til føraren til erstatning vil dessutan falla bort, sjå nærare bilansvarsloven §§ 12 og 7. Unntak frå dette prinsippet kan berre verta der gjort særlege tilhøve talar for det.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Selvforskyldt rus» frå ,  den 9. desember 2017.  
 

Erstatningsrett
Estavana Polman

Estavana Polman () er ein nederlandsk handballspelar frå Arnhem som sidan 2013 spelar på den danske klubben Esbjerg. Rykkromspelaren vann VM-sølv 2015 og EM-sølv 2016 med Nederland.

Polman var aktiv på heimlege Arnhem 1899 til 2010. Etter ein sesong med VOC Amsterdam, melde ho overgang til SønderjyskE i Danmark. Ho spelte to sesongar på SønderjyskE, før turen gjekk vidare til Esbjerg, eit lag ho vart dansk seriemeister med i 2016.

Polman fekk sin landslagdebut i 2010. Sidan deltok ho i VM 2011, 2013, 2015, 2017 og 2019, Sommar-OL 2016 og EM 2016. Både i Handball-VM 2015 og Handball-EM 2016 hadde ho ei sentral rolle då Nederland i begge meisterskapane tok seg til finalen. I dei to aktuelle finalane var Noreg finalemotstandar, og begge enda med nederlandsk tap, i EM 2016 med eitt einaste mål. Polman var toppskårar i VM-finalen 2015 med sine åtte nettkjenningar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Estavana Polman» frå ,  den 9. desember 2017.  
 
Denne artikkelen bygger på «Estavana Polman» frå ,  den 9. desember 2017.  
 

Nederlandske handballspelarar
Støytar

Støytar er ein reiskap som kan brukast til å knusa ting, til dømes i samband med matlaging eller til tradisjonell tilverking av produkt som medisinar og kosmetikk. Ein støytar blir ofte brukt i samband med ein mortar. Støytarar kan vera av mange ulike harde materiale, som stein, tre, metall og i nokre høve glas. Dei er ofte avlange med eit handtak i eine enden, medan den andre enden kan vera tilpassa støyting, til dømes ved å vera avrunda eller svulma ut. Støytarar kan også ha meir avrunda former, og nokre kan ha form som ein rund stein.

Menneske har brukt støytarar sidan steinalderen i sein pleistocen. I natufisk kultur blei det laga støytarar og mortarar under siste glasiale maksimum, for mellom 18 000 og 25 000 år sidan. Dette fann stad samtidig med at ein byrja bruka ville kornslag og etterkvart byrja å dyrka dei.

Mat
Støytarar kan brukast til å gjera planteprodukt høvelege til å eta, som ved tresking av korn eller knusing rotvekstar som jams, maniok, taro
eller bregnar.
Dei kan også brukast til å knusa heile krydder til pulver, eller laga ein masse av krydder, urter og andre smakssetjarar. Slike massar er til dømes eit utbreidd utgangspunkt for matretter frå Søraust-Asia.

Drikke

Ein kan støyta produkt for å gjera dei lettare å blanda med væske, til døms kan kaffibønner støytast til pulver før ein lager kaffi av dei.

Spesialstøytarar kan brukast til å knusa og blanda ingrediensar i drinkar. Denne typen støytar kan ein også kalla ein «muddler», av engelsk muddler, 'samanblandar'.

Kjelder

Kjøkenutstyr
Anton Mohr

Anton Mohr () var ein norsk økonom og geograf frå Bergen, i si tid allment kjend for eit titals bøker om reiser og økonomiske tilhøve frå heile verda. Han var son til den rike kjøpmannen Conrad Mohr og bror til Wilhelm Mohr.

Mohr reiste i 1913 med foreldra på ein verdsomspennande tur. Frå da av skreiv han over 1300 artiklar i Aftenposten, der han var fast utanriks-kronikør frå 1920. I 1915 tok han cand.philos.-graden i historie ved Universitetet i Kristiania og åtte år seinare vart han dr.philos. på ei avhandling om Nil-økonomien. Der etter var han 1926-31 universitetsstipendiat i politisk geografi.

Mohr tok 1933-36 del i planlegginga av Norges Handelshøyskole. Frå 1. juli 1936 arbeidde han på høgskulen som dosent i handelsgeografi, saman med Axel Sømme. Seinare vart handelshistorie og kolonialpolitikk fagområda hans. Frå 1946 til 1960 var han professor i økonomisk historie.

I tillegg til fleire økonomiske avhandlingar skreiv Mohr reiseskildringar, barnebøker og tre verk om napoleonstida.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Anton Mohr» frå ,  den 9. desember 2017.  
 
Norsk Allkunnebok. VIII. Bandet. 1958

Norske økonomar
Norske geografar
Norske historieprofessorar
Norske barnebokforfattarar
Folk frå Bergen
333 skvadron

333 skvadron er det norske luftforsvaret sin operatør av P-3C Orion overvakingsfly.  Skvadronen er underlagd pp133 Luftving]], og stasjonert på Andøya flystasjon i Andøy kommune i Nordland fylke.

Historie

8. februar 1942 blei forløparen til 333 skvadron, «Catalina-avdelingen», oppretta i Woodhaven i Skottland. Avdelinga var underlagd 210 Squadron RAF, og fekk tilgang på det første av fire Catalina-fly kort tid etter opprettinga. Offisielt gjekk avdelinga under namnet Norwegian Detachment Woodhaven. I byrjinga av 1943 fekk avdelinga ei ny nemning, 1477 (Norwegian) Flight, samstundes som ho blei tilført seks Mosquito-fly. Dermed var avdelinga så stor at det blei naturleg å oppretta ein skvadron. 333 (Norwegian) Squadron blei oppretta 10. mai 1943 med Catalina-flya i ein A-flight og Mosquito-flya i B-flight. Skvadronen var underlagt RAF Coastal Command.

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «333. skvadron» frå ,  den 2. april 2020.

Litteratur 
 Georg Werner-Hansen: På vingane for Noreg - historia om 333 (Norwegian) Squadron's kamp. Gyldendal 1947.
 Håvard Klevberg: «Request Tango» - 333 skvadron på ubåtjakt - maritime luftoperasjonar i norsk tryggleikspolitikk. Universitetsforlaget 2012. ISBN 978-82-15-01863-8

Det norske luftforsvaret
Skipingar i 1943
Vårberget

Vårberget er den høgaste fjellkammen (ca. 60 moh.) på Vardøya i Vardø. Berget ligg heilt aust på Austøya der ein har ei panoramautsikt utover byen i vest og Austhavet og til Fiskarhalvøya i Russland i aust.

Sidan 1952 har Vårberget vore militært område. I dag held Forsvarets stasjon Vardø til her. I tillegg finst eit radarhovud tilhøyrande LSTN Sørreisa; detta var tidlegare ein del av no nedlagde LSTN Vardø. Tyskarane hadde under andre verdskrig eit krigslasarett i fjellet.

Referansar 

Geografi i Vardø
Thomaselv

Thomaselv er ein plass i Vadsø der ETJ har ein stasjon.

Referansar

Vadsø kommune
Veten i Fauske

Veten i Fauske er ein ås i Fauske kommune der ETJ har ein stasjon

Referansar

Geografi i Fauske
Fjell i Nordland
Viksjøfjell

Viksjøfjell er ein fjelltopp på 391 meter over havet i Sør-Varanger kommune der ETJ har ein stasjon.

Referansar

Geografi i Sør-Varanger
Eggemoen

Eggemoen er ein plass i Ringerike kommune der Etterretningstenesta har ein stasjon

Kjelder 

Geografi i Ringerike