alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kvithalesymjesnipe

Kvithalesymjesnipa (Phalaropus tricolor) er ein liten vadefugl som hekkar på prærien i Nord-Amerika, overvintrar i sentrale Andes i Sør-Amerika og er ein sjeldan gjest i Vest-Europa.

Skildring 
Kvithalesymjesnipa er den største av alle symjesnipene, ca. 23 cm i lengd, har «symjeflikar» og eit rett, tynnt svart nebb. Dei hekkande hofuglane har grå og brun oversida, med kvit underside, ein raudleg hals og raude sideflekker. Hannar i hekkedrakt har bleikare farger, med en brun rygg, og dei raudlege flekkene er reduserte eller fråverande. Ungfuglar er gråe og brune over, med kvitaktig underside. Den tydeleg svarte augemaska manglar på dei yngste. Om vinteren er fjørdrakta hovudsakleg grå over og kvit under, men den mørke augeflekken er alltid til stades. 

Kvithalesymjesnipa er uvanleg sterkt knytt til salt og beitar i store tal under migrasjon på saltvassjøar som for eksempel Mono Lake i California og Store saltsjø i Utah, ofte saman med symjesnipe. Til likskap med polarsymjesnipa og symjesnipa har en kvithalesymjesnipa omvendte kjønnsroller, men til forskjell frå dei andre to artane er ikkje kvithalesymjesnipa pelagisk. 

Sjølv om denne arten er svært vanleg, har populasjonen gått ned i enkelte område på grunn av tap av våtmarkshabitat på prærien. Nokon få kvile og beiteplassar er av avgjerande tyding under migreringa.

Sporadisk i Noreg 
Per 1. september 2021 har artsobservasjoner.no fire registreringar i Noreg, den siste i Flakstad kommune i august 2021.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger dels på «Wilson's Phalarope» frå , den 26. september 2009, artikkelen gav føljande kjelder:
 Hayman, Peter; Marchant, John & Prater, Tony (1986): Shorebirds: an identification guide to the waders of the world. '''' Houghton Mifflin, Boston. ISBN 0-395-60237-8
 Herrera, Néstor; Rivera, Roberto; Ibarra Portillo, Ricardo & Rodríguez, Wilfredo (2006): Nuevos registros para la avifauna de El Salvador.  Boletín de la Sociedad Antioqueña de Ornitología 16(2): 1-19. [Spansk med samandrag på engelsk] PDF tekst 
Referansar 

Snipefamilien
Streiffuglar i Noreg
Bilbao Abra

Bilbao Abra er ei bukt i Biscayabukta i Atlanterhavet, som ligg ved munningen til Bilbaoestuaret i Bizkaia i Spania. På kvar side av bukta ligg nesa Punta Galea i nord og Punta Lucero i sør. Den indre delen av bukta er lukka av hamna i Bilbao. Hamneområdet vert gradvis bygd utover på kvar side av bukta. 

Breidda av bukta grensar til kommunane Santurtzi og Zierbena i sør og Getxo i nord. 

Det finst tre strender langs bukta, alle i Getxo: Las Arenas, Ereaga og Arrigunaga.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Hamna i Bilbao .

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Bilbao Abra» frå , den 26. september 2009. 
 

Bizkaia
Bukter i Spania
Rosesbukta

Rosesbukta (spansk Golfo de Rosas, katalansk Golf de Roses) er den nordaustlegaste bukta på spanskekysten. 

Bukta er 16 km brei og er danna av dalen El Fluvià. Her ligg òg elvemunningane til Manol og La Muga. Desse elvane drenerer sørsida av den austlege enden av Pyreneane og Alberes. Området vert ofte råka av den kraftige vinden tramuntana.

Ved bukta ligg feriestadane Roses, Castelló d'Empúries/Empúriabrava, Sant Pere Pescador, Empúries og L'Escala.

Bukta var opphavleg busett av grekarar som grunnla ein handelsstasjonen ved Empúries som seinare vart ein romersk by. Byen vart forlaten etter at vikingar og muslimar plyndra kysten. Området vart i mellomalderen ein del av grevskapet Empúries.

Gjennom det meste av mellomalderen var området eit myrområde med malaria. Drenering omgjorde myrområdet til eit jordbruksområde. I 1960-åra førte den aukande turismen til vidare utvikling av området med kanalar og villaer bygd på kunstige øyar mellom kanalane. Ein del av myrområdet finst framleis og er ein viktig stoppestad for trekkfuglar. Dette området er i dag naturparken Aiguamols de L'Empordà. 

Ved bukta ligg òg den kjende spanske restaurantaen El Bulli.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Roses Gulf» frå , den 26. september 2009. 
 

Bukter i Spania
Santanderbukta

Santanderbukta er både ein comarca i Cantabria og det største estuaret på nordkysten av Spania, med eit areal på 22,42 km², ei lengd på 9 km og ei breidde på 5 km. Sidan byen Santander og storbyområdet til byen  ligg ved bukta, bur nesten halvparten av folkesetnaden i regionen rundt bukta.. Den menneskelege påverknaden på bukta er derfor stor. 

Ved munningen av bukta ligg Sardinero-strendene og Mouroøya med eit fyr. Innløpet til den indre delen av bukta er mellom Magdalenahalvøya og sandbankane på El Puntal, ei lang rekkje strender og sanddyner som vernar dei indre områda av bukta. 

Store myrområde rundt bukta er drenerte og i dag nytta som grassletter, hamneområdet i Santander og nye industri- og bustadområde.

Elvar og riaer 
Fleire elvar munnar ut i Santanderbukta. Dei viktigaste av desse er Solia, San Salvador, Astillero, Ria del Carmen, Ria del Roas, Ria de Cubas og Miera.

Bakgrunnsstoff 
 Webkamera over Santanderbukta
 HD-kamera over bukta
 Bilete av Santander og Cantabria, inkludert Santanderbukta

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Bay of Santander» frå , den 26. september 2009. 
 oppgav desse kjeldene:

Comarcaer i Cantabria
Bukter i Spania
Grøne Spania
Dagmar

Dagmar er eit kvinnenamn av slavisk opphav som kom i nordisk bruk i norrøn tid. Det har norsk namnedag den 27. september.

Namnet kjem frå slavisk Dragomir som er sett saman av 'kjær' og 'fred'. Det kom til Norden med ektemaken til Valdemar Sejr, Markéta Dragomir. Namnet hennar blei forstått som Dagrmær, samansett av dagr, 'dag', og mær, 'møy'. 

Andre eldre former er Dagmár, Dagmor og Dagmey, der det siste framleis er utbreidd på Island.

Dagmar var mykje gjeve til norske jentebarn rundt år 1900.

Namneberarar 
 Dronning Dagmar av Danmark (1186–1212)
 Prinsesse Dagmar av Danmark, seinare keisarinne Maria Fjodorovna av Russland (1847–1928)
 Dagmar Salén (1901-1980), svensk seglar
 Dagmar Maria Lange (1914-1991), svensk forfattar
 Dagmar Lahlum (1923-1999), norsk MI5-agent under andre verdskrigen
 Dagmar Rom (f. 1928), austerriksk alpinist
 Dagmar Švubová (f. 1958), tsjekkoslovakisk langrennsløpar
 Dagmar Hase (f. 1969), tysk olympisk symjar
 Dagmar Kersten (f. 1970), tysk olympisk turnar

Kjelder 
 

Kvinnenamn
Dagrun

Dagrun og Dagrunn er kvinnenamn av norrønt opphav, sett saman av dagr, 'dag', og run, 'løynd kunnskap'. Dagrun har norsk namnedag den 27. september.

Namneberarar 
 Dagrun Agnete Ødegaard (f. 1969), norsk lokalpolitikar (KrF)
 Dagrun Jofrid Eriksen (f. 1971), norsk stortingspolitikar (KrF)
 Dagrun Anholt (f. 1975), norsk skodespelar

Kjelder 
 

Kvinnenamn
Førenamn av norrønt opphav
La Alcarria

Alcarria (spansk La Alcarria) er eit naturleg område sentralt i Spania. Det strekkjer seg hovudsakleg over provinsen Guadalajara, men òg inn i Cuenca og Madrid. Området er kjent for dyre- og plantelivet her, og særleg honningen som vert dyrka og for ein spesiell sort sau. 

Dei mest kjende byane i regionen er Almonacid de Zorita, Brihuega, Cifuentes, Guadalajara, Illana, Jadraque, Mondéjar, Pastrana, Sacedón, Trillo og Villalba del Rey.

Geografi 
La Alcarria er eit slags platå i Sistema Ibérico. Laget som dannar dette platået er lett bølgjande. Platået består av kalkstein og gips sidan det ein gong har vore havbotn (i mesozoikum). Den raude sandstein og konglomerata er danna seinare. Over dette sedimentære berglaget har elvane grave ut djupe og ofte breie dalar, kløfter og mange andre karstfenomen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «La Alcarria» frå , den 26. september 2009. 
 

Spansk geografi
San Antonio-neset

San Antonio-neset (spansk Cabo San Antonio) er eit nes på nordkysten av Alicante søraust i Spania.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Cape San Antonio, Spain» frå , den 26. september 2009. 
 oppgav desse kjeldene:

Nes i Spania
Provinsen Alicante
Regionen Valencia
Carpetania

Carpetania var ein gammal region i dagens Spania, mellom Guadarrama, fjella Toledo, elva Guadiana og fjellkjeda Alcaraz. I dag utgjer regionen grovt rekna Madrid og Castilla-La Mancha. Området var busett av carpetanoar, eit før-romersk folk. I sør budde oretanarar, i nordaust celtiberarar, i nordvest vaccear og vettonar. Området vart erobra av romarane utan særleg motstand og raskt integrert både kulturelt og politisk. Derfor er området nesten ikkje nemnt i litteraturen frå antikken.

Sjå òg
Carpetanar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Carpetania» frå ,  den 26. september 2009.  
 

Spansk geografi
Spansk historie
Cerro de los Ángeles

Cerro de los Ángeles (Engleåsen) er ein kjend ås i Getafe i Spania, om lag 10 km sør for Madrid. Staden vert rekna som det geografiske midtpunktet på Den iberiske halvøya. På toppen av åsen stod eit kloster frå 1300-talet kalla «Vår frue av englane» (Nuestra Señora de los Ángeles), samt eit monumentet til det heilage hjartet til Jesus] (Monumento al Sagrado Corazón), bygd i 1919 tileigna landet og innvigd av kong Alfonso XIII. 

Fleire slag under den spanske borgarkrigen fann stad på åsen og førte til at det opphavlege monumentet vart øydelagd. Kulemerker frå krigen er framleis synleg på Sagrado Corazón'''-monumentet, samt veggane av klosteret. 

Etter krigen flytta regjeringa restane av monumentet over esplanaden og bygde ei større utgåve med ei kyrkje under. 

I monumentet ligg vernejomfrua til Getafe (spanske byar har ofte si eiga byjomfru) og staden vert derfor ofte vitja av innbyggjarane i Getafe. 

I åssidene veks strandfuru og her ligg parkar, kjelder, stiar, ein bar og ein fotballbane. 

Åsen har ei høgd på 670 meter over havet og foten av åsen ligg 610 meter over havet. Området rundt åsen er flatt i alle retningar og ein har derfor flått utsyn over Madrid, Getafe og det omliggande området frå toppen.

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell nettside  (spansk)

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Cerro de los Ángeles» frå , den 26. september 2009. 
 

Spansk geografi
Øydelagde landemerke
Geografiske ytterpunkt i Spania

Dette er ei liste over geografiske ytterpunkt i Spania — punkta som ligg lenger nord, sør, aust eller vest enn nokon annan stad i landet.

Spania 
 Nordlegaste punkt — Estaca de Bares i Galicia ved 
 Sørlegaste punkt — La Restinga på El Hierro i Kanariøyane ved 
 Vestlegaste punkt — Punta de la Orchilla på El Hierro i Kanariøyane ved  
 Austlegaste punkt— La Mola-øya, Mahón i Menorca ved 
 Høgaste punkt — El Teide på 3718 moh. på Tenerife
 Punkt lengst borte frå kysten

Det spanske fastlandet 
 Nordlegaste punkt — Estaca de Bares i Galicia ved 
 Sørlegaste punkt — Punta de Tarifa i Andalusia ved 
 Vestlegaste punkt — Kapp Touriñán i Galicia ved 
 Austlegaste punkt — Cap de Creus i Catalonia ved 
 Høgaste punkt — Mulhacen på 3478 moh. i Sierra Nevada 

Midtpunktet i dette området vert rekna som Cerro de los Ángeles i Getafe nær Madrid.

Sjå òg 
 Spansk geografi
 Geografiske ytterpunkt i verda

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Extreme points of Spain» frå , den 26. september 2009. 
 

Spansk geografi
Spania
Spania
Grøne Spania

Grøne Spania (spansk España Verde) er namnet på nordkysten av Spania mot Atlanterhavet i Galicia. Området går langs Biscayabukta, parallelt med Dei kantabriske fjella og Baskarfjella. Det omfattar Asturias, Cantabria og den nordlege halvdelen av Baskarland frå Galicia til den franske grensa.

Klima og landskap 

Området vert kalla «grønt» fordi det har eit vått og temperert maritimt klima som gjer det frodig. Klimaet og landskapet er forma av vindane frå Atlanterhavet som vert pressa opp mot fjella i området og skapar regn. På grunn av fønvinden hamnar sørsida av fjella i regnskugge, så det Grøne Spania står i sterk kontrast til det tørre, indre platået i landet. I kortare periodar med sørvestleg vind over fjella (særleg i oktober og november), vert effekten snudd om, og nordkysten får varm fønvind, medan dei indre områda får regn. 

I snitt er den årlege normale nedbøren om lag 1200 mm, mykje høgare enn i indre område av Sentral-Europa, som elles er våtare enn andre stader i Spania. Dei mest utbreidde tresortane i området er bøk og eik. På andre halvdel av 1900-talet (særleg i Galicia) vart dei opphavlege skogane byta ut med plantasjar av eukalyptus og montereyfuru som vart utnytta kommersielt i papirindustrien. 

Pyreneane, som stundom vert rekna inn under det same geologiske systemet som Dei kantabriske fjella, vart tidlegare rekna som ein del av Grøne Spania, sjølv om nedbørsmengdene her har forskjellige mønster og landskapet generelt er meir alpint enn maritimt.

Biletgalleri

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Green Spain» frå , den 26. september 2009. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad 
 Visit Asturias 

Spansk geografi
Grøne Spania
Valenciabukta

Valenciabukta (spansk Golfo de Valencia) er ei bukt vest i Middelhavet på austkysten av Spania, med Cabo de la Nao som den sørlege grensa. Den nordlege grensa er meir uklår, men vert stundom rekna som anten neset ved Vinaròs eller Ebrodeltaet. Opp til Vinaròs dekkjer bukta heile kysten av regionen Valencia og opp til Ebro òg dei sørlegaste områda av Catalonia. Nullmeridianen går gjennom bukta. 

Dei vesle Columbretesøyane ligg i denne bukta.

Geografi 

Kysten langs Valenciabukta består for det meste av sletter og sand. Kystmyrer (hovudsakleg Albufera) finst her òg. På dei lågtliggande, frodige slettene vert det dyrka ris og sitrustre som appelsin og sitron.

Kysten av Valenciabukta er tett folkesett og har ein av dei høgaste folketettleikane i Spania.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Gulf of Valencia» frå , den 26. september 2009. 
 

Bukter i Middelhavet
Bukter i Spania
Levantades

Levantades er namnet på ein kraftig vind som kjem frå nord-nordaust og aust-nordaust på austkysten av Spania. Vinden er ei kraftig utgåve av levantervinden og er kraftigast og farlegast om våren (februar til mai) og hausten (oktober til desember). Han oppstår i samband med saktegåande lågtrykk som kryssar Middelhavet mellom Frankrike og Algerie.

Sjå òg 
 Bora
 Gregale
 Khamaseen
 Leveche
 Libeccio
 Marinvinden
 Meltemi
 Mistralvinden
 Sjirokko

Bakgrunnsstoff 
 Lokale middelhavsvindar 
 Namn på vindar

Vindar
Spansk geografi
Klima i Europa
Klima i middelhavsområdet
Ostro

Ostro er det tradisjonelle italienske namnet på ein sørleg vind i Middelhavet, særleg i Adriahavet. Namnet kjem frå det latinske namnet Auster, som òg tyder ein sørleg vind og er ein del av etymologien til Austerrike. Han vert skildra som ein varm og fuktig vind som ofte fører med seg regn, men vert òg stundom rekna som libeccio og sjirokko.

Bakgrunnsstoff 
Namn på vindar (tysk)

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Ostro» frå , den 26. september 2009. 
 

Vindar
Klima i Europa
Klima i middelhavsområdet
Libeccio

Libeccio er ein vestleg eller sørvestleg vind som finst på nordsida av Korsika store delar av året. Han fører ofte til høge bølgjer og kan medføre kraftige vindkast. Vinden er mest stødig om sommaren, men om vinteren vekslar han med tramontanevinden (nordaust eller nord). 

Ordet libeccio er italiensk, og kjem frå gresk gjennom latinsk, og tyder opphavleg «libyisk».

Sjå òg
Bora
Gregale
Khamaseen
Levantades
Leveche
Marinvinden
Maltemi
Mistralvinden
Sjirokko

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Libeccio» frå ,  den 26. september 2009.

Bakgrunnsstoff
Lokale middelhavsvindar 
Namn på vindar

Vindar
Klima i Europa
Korsika
Klima i middelhavsområdet
Poniente

Poniente er ein varm og tørr vestavind som bles i Gibraltarsundet og langs kysten av det nordvestlege Middelhavet. Han er det motsette av levantervinden.

Sjå òg 
 Bora
 Gregale
 Khamaseen
 Levantades
 Leveche
 Marinvinden
 Maltemi
 Mistralvinden
 Sjirokko

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Poniente» frå , den 26. september 2009.

Bakgrunnsstoff 
 Lokale middelhavsvindar 
 Namn på vindar

Vindar
Klima i Europa
Klima i middelhavsområdet

pl:Wiatr#Lokalne wiatry nazwane
Kams

Kams er ein middagsrett der fiskelever er ein viktig del av råstoffet. 

Når ein lagar retten, fjernar ein først alle hinner, tæger og kveis frå levra. Så knip ein ho sund og eltar i mjøl, helst byggmjøl. For å hindre at kamsen vert kokt ut i sodet sper ein med væske. Det har vore vanleg å bruke skyr. No vert det helst brukt kulturmjølk. Kamsedeigen må og saltast. Deigen vert laga til runde, flate ballar som vert kokt i høveleg salt fiskekraft. Ofte har ein brukt fiskesodet etter at den kokte fisken er oppteken. Etter om lag 20 minutt trekking er kamsen ferdig. 
Kamsen vert eten til fersk, kokt fisk. Ein drikk gjerne surmjølk til.

Ein variant av denne retten er kamshovud. Då fyller ein kamsedeig i eit reinvaska hovud av torsk eller brosme før ein koker det.

Denne retten har lange tradisjonar i Nordfjord og på Sunnmøre. Bruken av kams har gått attende i seinare tid.

Kjelder 
 Knut J. Hasund: Nokre gamle matrettar frå Ulstein. Gavlen nr 2 1989.Sunnmøre Museum og Sunnmøre Museumslag 1989
 Alt godt

Bakgrunnsstoff 
 Kams fra Ørsta
 Kams fra Stadt

Norsk mat
Fiskeretter
Tramontane

Tramontane (tramuntana, tramontana) er eit klassisk namn på ein nordleg vind i middelhavslanda. Det eksakte namnet og retninga varierer noko frå land til land. Ordet kjem av det italienske tramontana, som igjen kom frå det latinske trānsmontānus (trāns- og montānus), «bortanfor fjella/på andre sida av fjella», og viser til Alpane i Nord-Italia. Ordet er ikkje berre knytt til vind og kan vise til alt som kjem frå eller folksom bur på andre sida av fjell, eller meir generelt om noko utanlandsk, rart eller barbarisk.

Tramontane i forskjellige land

Catalonia 
I Catalonia vert vinden kalla tramuntana. Vinden har gjeve namn til Serra de Tramuntana på Mallorca.

Kroatia 
I Kroatia heiter vinden tramuntana.

Frankrike 

Tramontane i Frankrike er ein kraftig, tørr og kald vind frå nord (ved Middelhavet) eller frå nordvest (i nedre Languedoc, Roussillon, Catalonia og the Balearane). Han er liknande mistralvinden men følgjer andre banar. Tramontanevinden vert forsterka mellom Pyreneane og Massif central, medan mistralvinden bles ned Rhonedalen mellom Alpane og Massif central.

Tramontane er eit døme på ein katabatisk vind, som vert skapt av trykkskilnaden mellom kaldlufta i eit høgtrykk over Atlanterhavet eller Nordvest-Europa og eit lågtrykk over Golfe du Lion i Middelhavet. Høgtrykkslufta bles sørover og vert forsterka mellom Pyreneane og Massif central. 

I følgje franske kjelder vart namnet nytta i den noverande forma mot slutten av 1200-talet av Marco Polo. 

Den vedvarande hylelyden som tramontanevinden skapar er sagt å vere forstyrrande på psyken til folk. I diktet Gastibelza av Victor Hugo seier hovudpersonen: «Le vent qui vient à travers la montagne me rendra fou..» («vinden som kjem frå andre sida av fjella gjer meg galen»)

Italia 
I Italia vert vinden kalla tramontana eller stundom garigliano. I Italia er opphavet til namnet omdiskutert og varierer frå region til region. På kysten av Sorrento meiner ein til dømes at namnet kjem frå landsbyen Tramonti, som vinden kjem frå om ein står ved kysten. 

Vinden i Italia er ein nordaustleg eller nordleg vind som bles frå Alpane og Appenninane (sør for Alpane) til den italienske kysten. Han er særs vedvarande på vestksyten av Italia og nordsida av Korsika. Vinden vert skapt av eit vêrsystem frå vest etter eit lågtrykk over Middelhavet. Vinden er sterkast før soloppgang og kan nå ein styrke på 20 m/s (sterk kuling).

Sjå òg 
 Bora
 Gregale
 Khamaseen
 Levantades
 Leveche
 Marinvinden
 Maltemi
 Mistralvinden
 Sjirokko

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Tramontane» frå , den 26. september 2009. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Lokale middelhavsvindar 
 Namn på vindar

Vindar
Klima i middelhavsområdet
Gregale

Gregale er ein vind i Middelhavet som kan oppstå når eit lågtrykk ligg sør for Malta og skapar ein kraftig, nordaustleg, kald vind på øya. Han kan òg råke andre øyar i det vestlege Middelhavet. 

Namnet kjem frå det italienske grecale, og syner til øya Zakynthos i Hellas.

Dette er truleg euroclydon-vinden, frå det greske Euros (aust) og kludo (stormflod) eller det latinske Aquilo (nord) som førte til at Paulus forliste på Malta på veg til Roma.

Sjå òg 
Bora
Khamaseen
Levantades
Leveche
Marinvinden
Maltemi
Mistralvinden
Sjirokko

Bakgrunnsstoff 
Lokale middelhavsvindar 
Namn på vindar

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Gregale» frå ,  den 26. september 2009. 
 oppgav desse kjeldene:

Vindar
Maltesisk geografi
Klima i middelhavsområdet

pl:Wiatr#Lokalne wiatry nazwane
Viento de Levante

Viento de Levante eller Levanter syner til ein austleg vind som bles vest i Middelhavet og er eit døme på ein gap-vind.

Skildring 
Vinden oppstår sentralt i Middelhavet eller rundt Balearane og bles vestover og gjennom Gibraltarsundet der han vert ekstra kraftig. Vinden fører er fuktig og fører med seg tåke og nedbør på austsida av sundet, men er tørr på vestsida, sidan fukta regnar ut i fjella mellom Algeciras og Tarifa. Vinden er kjend for å skape skyformasjonar over Gibraltarklippa. Levantervinden kan oppstår til alle tider av året, men oftast frå mai til oktober.

Gibraltarsundet 
I Gibraltarsundet fører vinden til ein kraftig gap-vind som kan vere farleg til sjøs, særleg når vinden bles mot tidvasstraumane. Gibraltarsundet er berre om lag 15 km på det smalaste og 55 km lang og er omgjeve av forholdsvis høge fjell. Vinden kan nå ein styrke på 10 til 20 m/s og er kraftigast vest i sundet. Høgtrykka i området fører ofte til vertikalt stabile luftlag i området og dette medverkar til kraftigare vind gjennom sundet. Under slike tilfelle kan vinden gå frå nesten stille i Alboransjøen til sterk kuling på vestsida av sundet.

Namn 
Namnet på vinden kjem frå levante (spansk for «aust») og syner til kvar vinden kjem frå. Det motsette til levante er poniente (spansk for «vest»).

Sjå òg 
 Bora
 Gregale
 Khamaseen
 Levantades
 Leveche
 Marinvinden
 Maltemi
 Mistralvinden
 Sjirokko

Bakgrunnsstoff 
 Lokale middelhavsvindar 
 Namn på vindar

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «en:» frå , den 26. september 2009. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Bendall, A. A., 1982: Low-level flow through the Strait of Gibraltar. Meteor. Mag., 111, 149-153 
 Dorman, C. E., R. C. Beardsley og R. Limeburner, 1995: Winds in the Strait of Gibraltar. Quart. J. Royal Met. Soc., 121, 1903-1921 
 Scorer, R.S., 1952: Mountain-gap winds; a study of the surface wind in Gibraltar. Quart. J. Royal Met. Soc., 78, 53-59
 

Vindar
Klima i Europa
Klima i middelhavsområdet
Absorbert dose

Absorbert dose er eit mål på mengda energi ein materie absorberer når den blir utsett for ioniserande stråling. Forskjellige materiar absorberer forskjellige mengder energi. Den absorberte energien per eining masse vert målt i J/kg eller Gray (Gy), oppkalla etter fysikaren Louis Harold Gray.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Absorbert dose» frå , den 26. september 2009. 
 

Fysiske storleikar
Radiobiologi
Måleiningar for stråledose
Louis Harold Gray

Louis Harold Gray () var ein britisk fysikar som hovudsakleg forska på effektane av radioaktivitet i biologiske system. Han fann blant anna opp ei måleining som nyttast til å måla strålingsdose. Denne eininga vart seinare kalla etter han som ei SI-eining kalla Gray.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Wikipedia» frå , den 26. september 2009. 
 

Britiske fysikarar
Folk frå London