alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Dolgijøya

Dolgijøya (russisk Долгий Остров eller Dolgij ostrov) er ei øy i Petsjorahavet aust i Khajpudyrbukta i Russland. Ho er lang og smal med ei lengd på 38 km og ei breidde på 2,8 km i snitt. Ho strekkjer seg hovudsakleg frå nordvest til søraust og det er fleire mindre øyar i kvar ende. Matvejevøya ligg i nord og Bolsjoj Zelenets og Malij Zelenets ligg i sør. 

Sørenden av Dolgijøya ligg berre 12 km frå fastlandet. Øya høyrer til Nenetsia autonome okrug, som høyrer til Arkhangelsk oblast.

Øya må ikkje forvekslast med øyane Dolgij, ei av dei ligg i bukta søraust for Khodovarikha i sjølve Barentshavet, og ei anna i Karelen. Diksonøya vart òg tidlegare kalla Dolgij.

Historie 
Stepan Malygin starta ei reise frå Dolgijøya i 1736-1737. Det var to skip på denne tidlege ekspedisjonen, «Pervij» under Malygin og «Vtoroj» under kaptein A. Skuratov. Etter å ha kome inn i det lite utforska Karahavet segla dei til munningen av elva Ob.

Malygin observerte nøye denne nesten ukjende kystlinja og klarte å teikne eit forholdsvis nøyaktig kart over kysten mot Nordishavet mellom elvane Petsjora og Ob.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Dolgiy Island» frå , den 18. juli 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Albert Hastings Markham, Arctic Exploration 1895
 Plassering
 Leonid Sverdlov, Russian Naval Officers and Geographic Exploration in Northern Russia. 
 C. Raymond Beazley, The Russian Expansion Towards Asia and the Arctic in the Middle Ages (to 1500). The American Historical Review

Sjå òg 
 Nordaustpassasjen
 Stepan Malygin

Øyar i Arktis
Øyar i Russland
Nenetsia
Barentshavet
Marxisme-leninisme

Marxisme-leninisme er ein kommunistisk ideologi som vart hovudstraumdraget i dei kommunistiske partia frå midten av 1920-åra, då han vart vedteken som ideologisk grunnlag for den Tredje Internasjonalen («Komintern») då Josef Stalin vart leiar i Sovjetunionen. Men i andre samanhengar har ulike grupper bruka omgrepet for å skildre den ideologien dei hevdar å representere.

Få år etter Vladimir Lenin døydde hadde Stalin kome til makta i Sovjetunionen. Ifølgje G. Lisitsjkin er marxismen-leninismen ein separat ideologi sett saman av Stalin i hovudsak i boka Spørsmål i leninismen). Marxismen-leninismen vart då offisiell ideologi for den sovjetiske staten og for Komintern.

Trotskistar hevdar at stalinismen står i motstrid med ekte marxisme og leninisme, og bruka opphavleg termen bolsjevik-leninisme for å skildre sin eigen anti-stalinistiske og (sidan anti-maoistiske) ideologi. 

Omgrepet marxisme-leninisme er såleis mest bruka av dei som meiner arven frå Marx og Lenin vart ført vidare av Stalin på ein vellykka måte. Men termen vart òg bruka av kommunistar som etter Stalin var død tok avstand frå visse trekk ved Stalin-regimet, mellom desse Nikita Khrusjtsjov.

Etter at Sovjetunionen og Folkerepublikken Kina vart uvener, hevda begge dei to store statsberande kommunistpartia at dei var einaste rette arvingen til marxismen-leninismen. I Kina hevda dei først at Mao Zedong hadde tilpassa marxismen-leninismen til kinesiske tilhøve, men sidan at denne oppdateringa gjaldt overalt, difor termen marxismen-leninismen-Mao Zedong si tenking (enklare kalla «maoismen»). Denne varianten vart offisiell ideologi for Folkerepublikken Kina så lenge Mao levde, og sameleis for dei kommunistpartia som følgde Kina. 

I Nord-Korea vart marxismen-leninismen offisielt skifta ut med «juche» i 1977. Dette er ein ideologi der omgrep som klasse eller klassekamp ikkje er inne i biletet, altså er han ingen marxistisk variant i det heile. Men styret der er framleis vanlegvis rekna for kommunistisk eller stalinistisk grunna den politiske og økonomiske strukturen i landet. 

I dei andre tre kommunistiske statane som finst i dag – Cuba, Vietnam og Laos – har dei styrande partia framleis marxismen-leninismen som offisiell ideologi, men dei har noko ulike tolkingar av han i praktisk politikk. Nokre noverande kommunistiske parti i tillegg til desse held òg fram med å sjå marxismen-leninismen som den grunnleggjande ideologien sin, sjølv om somme har modifisert han for å tilpasse seg nye eller lokale tilhøve. 

I partinamn er omgrepet til vanleg bruka av kommunistparti som ønskjer å skilje seg ut frå andre kommunistparti i same landet, parti som dei då truleg ser på som revisjonistiske. Dette gjaldt til dømes det norske partiet AKP (m-l), som no er gått inn i partiet Raudt, i høve til det eldre Norges Kommunistiske Parti.

Marxismen-leninismen er ikkje synonym med marxisme generelt.

Kjelder 
 Denne artikkelen byggjer i hovudsak på «:en:Marxism-leninism» frå , den 18. juli 2008. 
 

Kommunisme
Politiske ideologiar
Ørnetåka

Ørnetåka (katalogisert som M16, NGC 6611 (sjølve stjernehopen) og IC 4703 (sjølve tåka)) er ein lys stjernehop av nyleg danna stjerner med ei tilhøyrande emisjonståka som ligg rundt 7000 lysår unna i stjernebiletet slangen. 

I 1995 fotograferte romteleskopet Hubble tåka for første gong. Biletet viste tre pillarar samansette av kald interstellar hydrogengass og støv. I pillarane føregår det aktiv stjernedanning.  

I 2007 blei det offentleggjord at dei tre pillarane ifrå 1995-biletet kanskje er blitt øydelagde av sjokkbølgja frå ein supernovaeksplosjon. Det er blitt estimert at den eventuelle øydelegginga skjedde for 6000 år sidan, men lyset frå ho vil nå jorda først om 1000 år, då tåka ligg 7000 lysår unna.

Kjelder 

Messierobjekt
NGC-objekt
IC-objekt
H II-regionar
Dunajøyane

Dinajøyane eller Duunaj Aryta (russisk Острова Дунай) er ei øygruppe i Laptevhavet i Russland. Dei ligg nær munningen av elva Lena, nordvest for Lenadeltaet. 

Dunajøyane er ei kompakt øygruppe og kysten av øyane er særs uordentleg med smale strandryggar, sandbankar og myrområde. Den største øya er 16 km lang og er 8 km brei. Øya i søraust vert kalla Jegorsjaøya

Sundet mellom desse øyane og Lenadeltaet vert kalla Proliv Dzjijelligestiakh-Oburuosa.

Området har eit hardt arktisk klima og det er fast is mellom øyane og Lenadeltaet om lag ni månader av året.

Det er ein vêrstasjon på øyane som heiter Dunaj. Han var viktig då Nordaustpassasjen var på sitt travlaste. Administrativt høyrer øyane til republikken Sakha.

Nærliggande øyar 
 15 km sørvest for Dunajøyane ligg Bulgunnjakhtakh-Belkej-øyane. Dette er fem små øyar i ei rekkje ved . Den største er berre 4 km lang. Sjølv om dei ligg lenger ute i havet er dei ei fortsetjing av øyane i Lenadeltaet. 

 33 km mot vest ligg to særs smale C-forma øyar. Den sørlege vert kalla Samoljotaøya ved  og den nordlegaste Aerosiemkiøyane . Begge desse øyane er ikkje noko særleg meir enn 10 km lange sandbankar, som er nokre få hundre meter brei. Bogen deira opnar seg mot aust. Samoljota er ein einast lang landtunge, medan Aerosiemki er delt i fire mindre øyar.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Dunay Islands» frå , den 13. august 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Encarta Encyclopedia.
 William Barr, The First Soviet Convoy to the Mouth of the Lena. 
 Geografisk data
 Ostrova Bulgunnjakhtakh-belkej
 

Øyar i Arktis
Øyar i Russland
Laptevhavet
Sakha
Ekarma

Ekarma (russisk Зкарма) er ei vulkansk øy nord i Kurilane i Russland. Øya har eit areal på 30 km² og er 7,5 km lang og 5 km brei. Den vestlege vulkanen på øya har ei høgd på 1170 meter over havet. Ekarma er framleis aktiv og det siste kjende utbrotet kom i 1980. 

Mellom Ekarma og Sjiasjkotan ligg Ekarmasundet. Administrativt høyrer øya til Sakhalin oblast.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Ekarma» frå , den 18. juli 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Global Volcanism Program

Bakgrunnsstoff 
 Sakhalin oblast

Vulkanar i Russland
Stratovulkanar
Aktive vulkanar
Kurilane
Sakhalin oblast
Øyar i Russland
Etnonasjon

Ein etnonasjon eller ein folkenasjon er ein nasjon der den nasjonale identiteten er tufta på språk og etnisk opphav. 

Najonalisme som byggjer på etnonasjonen, krev at grensene for staten følgjer nasjonen, slik at berre menneske med ein bestemt etnisitet skal utgjere staten. Slik etnonasjonalisme har spelt ei viktig rolle i Sentral- og Aust-Europa. I dette området samanfall mellom statsgrenser og grensene for etnonasjonane vore sett på som eit nasjonalistisk ideal, samstundes som dei faktiske landregrensene ikkje har følgd dei etniske skiljelinene. Denne situasjonen har vore konfliktskapande.

Bakgrunnsstoff 
 Hans-Åke Persson (red.) Ett utvidgat EU – några reflektioner i samband med EU:s östutvidgning
 Lunds universitet: Språkets betydelse för nationell identitet i Uzbekistan 
 Hjalte Tin: «Fremtidens krig» 

Nasjonalitet
Politisk geografi
Filosofiske konsept
Nasjonalisme
Uttrykk i statsvitskap
Henri Matisse

Henri Émile Benoît Matisse () var ein fransk biletkunstnar.

Matisse blir rekna som ein av dei største blant dei tidlege modernistane og han arbeida med ulike uttrykksformer og materialar, men var hovudsakleg målar.

Liv og verk 
Matisse voks opp i Bohain-en-Vermandois og flytta i 1887 til Paris for å studere juss. Under ein sjukdomsperiode begynte han å måle og i 1891 begynte han å studere målarkunst ved Académie Julian i Paris, der han blant anna studerte under Odilon Redon og Gustave Moreau.

Han var i begynninga sterkt påverka og inspirert av verka til Édouard Manet, Paul Signac og Paul Cézanne. Han blei snart leiar for dei kunstnarane som blir kalla fauvister. I 1901 deltok han i ein utstilling og i 1904 hadde han si første separatutstilling. Då han flytta sørover til rivieraen, trefte han André Derain, noko som påverka måling til Matisse. Verka frå perioden 1906-1917 blir rekna blant dei ypparste han laga. Etter at han busette seg i Nice i 1921 blei kunsten hans meir dekorativ og mindre intens.

Norske elevar 
Mange norske kunstnarar og kunststudentar drog til Paris for å studere under Matisse. Blant desse var Jean Heiberg, Per Krohg, Axel Revold, Alf Rolfsen og Einar Sandberg.

Bakgrunnsstoff 
 Rosenkapellet i Vence
 Artchive
 Kunstweb
 Henri Matisse 
 Henri Matisse: Life og Work  200 hi-res images

Franske målarar
Postimpresjonisme
Afrikas horn

Afrikas horn er ein trekantforma halvøy på nordaustkysten av Afrika. Ho endar i ein spiss som kan minna om hornet på eit nashorn, og har fått namnet sitt derfrå. På spissen av hornet ligg den 275 meter høge klippa Kap Guardafui, også kalla Ras Assir. Det austlegaste punktet i Afrika, Ras Hafun, ligg litt sør for denne klippa.

Halvøya har kyststripe mot Indiahavet i søraust og mot Adenbukta i nord. Heile kyststrekninga høyrer til Somalia, mens den etiopiske Ogaden-ørkenen ligg i midten av halvøya. Afrikas horn kan også brukast med ein utvida definisjon om fleire land i Aust-Afrika: Heile Etiopia, Djibouti, Eritrea og Somalia, og tilstøytande område i Kenya og Sudan.

Dei siste tiåra av 1900-talet blei området kjent for hungersnød og fleire krigar. Folkegrupper som eritrearar, tigrear og ogadenar har kjempa for sjølvstende og land som Etiopia, Eritrea og Somalia har kjempa mot kvarandre.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Afrikas horn» frå , den 18. juli 2008. 
 
 Caplex

Afrikansk geografi
Aust-Afrika
Somalia
Evaøya

Evaøya eller Eva-Liv-øya (russisk Остров Ева-Лив eller Ostrov Jeva-Liv) er den nordaustlegaste øya i Frans Josefs land i Russland. 

Evaøya er har ei form som kan minne om ei kanin og ei overflate på 288 km². Det høgaste punktet på øya er 381 m.

Området der Evaøya ligg vart kalla Hvidtenland av Fridtjof Nansen som kom til Evaøya 5. august 1895 under polarekspedisjonen hans. På kartet sitt teikna han to øyar og kalla den største øya i aust opp etter kona si Eva Nansen (som døydde i 1907). «Øya» i vest, som Nansen fann to dagar, kalla han Livøya. Sidan den permanente polisen kryssar Belaja Zemlja er det vanskeleg å skilje land og sjø. Etter kvart var det derimot klart at Livøya berre var ei halvøy vest på Evaøya. Derfor vert øya stundom kalla Eva-Liv-øya i dag. 

Evaøya og dei to mindre naboøyane (Frieden og Adelaide) vert framleis på russisk kalla Белая Земля (Belaja Zemlja), som tyder «Hvidtenland», eller «Det kvite landet», og har altså halde på Nansen sitt originale namn. Øyane er stort sett dekte av is. 

Mellom Belaja Zemlja og resten av Frans Josefs-øyane ligg eit 45 km breitt sund kalla Proliv Severo Vostotsjnij.

Dette var staden i Frans Josefs lands om den russiske sjøfararen Valerian Albanov frå den mislukka Brusilov-ekspedisjonen prøvde å nå då han forlet «Svyataya Anna» med delar av mannskapet. Albanov enda derimot mykje lenger sørvest i Aleksandra land.

Nærliggande øyar 
 Eit par kilometer mot sørvest ligg den vesle Adelaideøya (Остров Аделаиды), kalla opp etter prinsesse Adelheid av Hohenlohe-Langenburg. Ho er berre 2 km lang. 
 Friedenøya (Остров Фреден), er ei større ovalforma øy med ei lengd på 8,2 km . Ho ligg 2,5 km sør for Adelaideøya. Øya er kalla opp etter det tyske ordet for «fred».

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Eva Island» frå , den 18. juli 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Det tidlege kartet til Fridtjof Nansen
 islands.unep.ch 
 Eva Nansen 

Øyar i Frans Josefs land
Skorpionar

Skorpionar (Scorpiones) er ei gruppe primitive edderkoppdyr som lever i varme strok over heile verda. Det er kjend om lag 1 200 nolevande artar, og dei kan finnast frå regnskog til ørkenar. Alle artane er rovdyr som fangar byttet sitt med ein giftpigg dei har på halen.

Skildring
Skorpionar kan ha ei lengd frå 1,3 til omtrent 20 cm. Bakkroppen består av ein brei, fremre del og ein smalare, bakre del som endar i ein giftbrodd. Dei held halen med giftbrodden løfa i ein boge over kroppen. Med giftbrodden kan dei stikka insekt eller edderkoppar som dei drep og et, eller fiendar som angrip dei.

Skoprionane har fire par bein med klør, og framfor desse eit par fleriledda munnføter (pedipalpar) med store klosakser, som dei held sitt byttet sitt fast med. Heilt framme sit to små, tangforma chelicerar, som riv byttet sund før dei mjuke delane blir sogne opp. Gifta er øyeblikkeleg drepande for dei fleste insekter, og er også døydeleg for fuglar og mange pattedyr, og nokre artar kan vera døydelege for menneske. Hjå desse er gifta ei nervegift som blant anna kan lamma andedrettsorgana.

Skorpionar er asosiale, lyssky dyr som er i aktivitet om natta. Dei føder ungar som hoa ber på ryggen fram til dei har gått gjennom første hudskifte.

Kjelder 

Leddyr
Edderkoppdyr
Faddejøyane

Faddejøyane (russisk Oстровa Фаддея, Ostrova Faddeja) er ei øygruppe i Krasnojarsk kraj i Russland med tundravegetasjon, grus og is. Ho ligg i Laptevhavet like utanfor Faddejbukta ved kysten til Sibir, aust for Tajmyrhalvøya.
Dei største øyane er: 

 Ostrov Faddeija-Severnij
 Ostrov Faddeija-Vostotsjnij
 Ostrov Faddeija-Juzjnij
 Ostrov Kapitanskij, ei mindre øy ligg utanfor hovudøygruppa og nærare til kysten.

Havområdet rundt øyane er dekt av fast is om vinteren og klimaet er særs hardt. Sjølv om sommaren er det mykje is i havet. 

Faddejøyane vart kalla opp etter den russiske utforskaren Fabian Gottlieb von Bellingshausen, som er «Faddej Faddejevitsj Bellinsgauzen» på russisk.

Historie 
Gamle steinreiskapar, truleg forma av menneske, vart funne på Faddejøyane og vart studerte av forskaren A.P. Okladnikov, ein ekspert på eldgamle kulturar i Sibir og ved Stillehavet. 

I 1940-1941 fann sovjetiske hydrografar restane av folk, pengar, våpen og andre ting på desse øyane og nær kysten av Simsabukta. Dette var truleg spor etter ein ekspedisjon gjort av Akaky og Ivan Muromets tidleg på 1600-talet.

Sjå òg 
 Laptevhavet
 Vasilij Prontsjisjtsjev

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Faddey Islands» frå , den 19. juli 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Nature Reserve: Naturreservat
 On Russisk explorations: Om russiske poloarekspedisjonar 
 Polar Record, Scott Polar Research Institute.
 «Geografitsjeskoje obsjtsjestvo» SSSR, 1962
 Geografiske namn

Øyar i Arktis
Øyar i Russland
Laptevhavet
Krasnojarsk kraj
Feklistova

Feklistova (russisk Остров Феклистова eller Ostrov Feklistova) er ei av Sjantarøyane i Okhotskhavet. Ho høyrer administrativt til Khabarovsk kraj i Russland. Med eit areal på 372 km² er ho den nest største øya i øygruppa. 

Feklistova ligg om lag 20 km vest for Bolsjoj Sjantar, hovudøya i øygruppa. Feklistova er dekt av taiga og har ein om lag 3 km lang innsjø på nordkysten. 

Øya er ein del av «Kondjor-Felikstov metallogenbelte» og har vaskemalmførekomstar. med mineral som «svartsandplatina». Beltet er eit av dei store metallogenbelta i Nordaust-Asia.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Feklistova Island» frå , den 19. juli 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Stad
 Satellittbilete av Ostrov Feklistova
 Bilete 

Øyar i Russland
Okhotskhavet
Khabarovsk kraj
Firnleyøyane

Firnleyøyane (russisk острова Фирнлея eller Ostrova Firnleja) er ei gruppe på tre øyar i Krasnojarsk kraj i Russland. Dei er dekte med tundravegetasjon med spreidde steinar langs kysten. Dei ligg i Karahavet, nær kysten av Tajmyrhalvøya i Sibir. Dei er òg ein del av Det store arktiske nasjonale naturreservatet, som er det største naturreservatet i Russland. Øyan ligg ikkje langt frå Nordenskjoldøyane og om lag 35 km frå fastlandet. 

Firnleyøyane ligg i inngangen til Vilkitskijsundet frå vest. Dlinnij er den største av øyane i gruppa og er om lag 5 km lang. 

Havet omkring Firnleyøyane er omgjeve av fast is om vinteren, som er lang og hard. Det omliggande havet er fylt av pakkis sjølv om sommaren, slik at øyane nærast er landfast med fastlandet det meste av året. 

Firnleyøyane vart av Fridtjof Nansen kalla opp etter Thomas Fearnley, ein kjøpmann som var ein av støttespelarane til «Fram»-ekspedisjonen.

Nærliggande øyar 
Sjølv om øyane ligg relativt nær vert desse vanlegvis ikkje rekna som ein del av Firnleyøyane:

 Moristij  er ei rund, isolert øy, som ligg om lag 20 km nord for Firnleyøyane. Moristij er om lag 600 meter på tvers. 

 Lisjnij ligg 35 km søraust for Juzjnij Firnleja, 16 km frå kysten. Ho er 1,3 km lang og 650 meter brei.

 Levinson-Lessing-øya (Ostrov Levinsona-Lessinga) ligg nær kysten, 23 km nordaust for Lisjnij. Ho er 7 km lang og kalla opp etter den russiske geologen Fjodor Julievitsj Levinson-Lessing.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Firnley Islands» frå , den 19. juli 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 L. M. Starokadomski, O. J. Cattley, Vilkitski's North-East Passage, 1914-15 
 Fridtjof Nansen, Otto Neumann Sverdrup, Farthest North: Being the Record of a Voyage of Exploration of the Ship Fast ice in the Firnley and Geiberg islands
 Naturreservatet

Sjå òg 
 Karahavet

Øyar i Arktis
Øyar i Russland
Karahavet
Krasnojarsk kraj
Astrobiologi

Astrobiologi er studiet om opphav, evolusjon, distribusjon og framtida av/for liv i universet. Astrobiologi er eit tverrvitskapleg forskingsområde og inneheld element frå vitskapar som astronomi, biologi og geologi. 

Astrobiologi er ein viktig del av mange moderne romsondeferder og romteleskopprosjekt. Det føreslege å senda eit robotisk køyretøy til Mars dedikert til astrobiologiske studier som ein del av NASA sitt framtidige marsprogram, som skal leita etter liv på planeten.

Bakgrunnsstoff 

 Heimesida til NASA sitt astrobiologiprogram

Sjå òg 

 Ekstraterrestrielt liv

Kjelder
28978 Ixion

28978 Ixion (symbol: ) er eit større kuiperbelte-objekt med ein estimert diameter på rundt 800 kilometer. Det blei oppdaga den 22. mai 2001 av Deep Ecliptic Survey ifrå Cerro Tololo Inter-American Observatory.

Kjelder 

 28978 Ixion - baneparametrar hjå JPL Solar System Dynamics

Transneptunske objekt
Eidfjord kyrkje

For mellomalderkyrkja, sjå Eidfjord gamle kyrkje.

Eidfjord kyrkje er ei arbeidskyrkje frå 1981 i Eidfjord kommune i Vestland. 
Kyrkja står i Eidfjord sentrum (Nedre Eidfjord) og erstatta Eidfjord gamle kyrkje som soknekyrkje.

Kjelder 
 Norges Kirker: «Eidfjord kyrkje» på nettstaden til Norsk institutt for kulturminneforsking
 Om kyrkja på nettstaden til Eidfjord kommune 
 Skanna kyrkjebøker frå Hordaland på nettstaden til Arkivverket
 Oversyn over gravminne i Eidfjord kommune på nettstaden disnorge.no

Bakgrunnsstoff 
 

Kyrkjer i Eidfjord
Kyrkjer i Hardanger og Voss prosti
Sigurd Sekse
Arbeidskyrkjer
Norske kyrkjer frå 1981
Romsonden Kaguya

Kaguya (kalla SELENE før oppskyting) er ein japansk månesonde. Han blei skoten opp ifrå Tanegashima romsenter sør i Japan den 14. september 2007. Sonden består av ein modersonde som går i bane i 100 kilometers høgd og to mindre satellittar som går i polbane (døypte Okina og Ouna etter oppskyting). 

Blant instrumenta er det eit HDTV (High-definition Television)-kamera med tre 2,2 megapixel CCDar. Dei første HDTV-bileta som Kaguya returnerte var dei første nokonsinne frå månebane.

Bakgrunnsstoff 

 Heimesida til prosjektet
 HDTV-biletgalleri på den offsielle heimesida

Kjelder 

Japanske romsondar
Kaguya
Sima kraftverk

Sima kraftverk er eit vasskraftverk i Simadalen i Eidfjord kommune i Vestland.
Kraftverket har to delar, Lang-Sima og Sy-Sima.

Kraftverket har eit omfattande nett av tunnellar og dammar og dei største magasina er Langvatn, Rundavatn, Rembesdalsvatn og Sysenvatnet. 
Alle desse dammane er steinfyllingsdammar.

Sy-Sima har to turbinar på 620 MW med årsproduksjon på 1640 GWh.
Lang-Sima har to turbinar på 500 MW med årsproduksjon på 1088 GWh.
Kraftverket er det nest største i Noreg målt i installert effekt. 

Produksjonen starta i 1980.

Kraftverket regulerer og tørrlegg dels fossane Vøringsfossen, Skytjedalsfossen og Rembesdalsfossen.

Eigarar er Statkraft 65 %, BKK 26,25 % og Sunnhordland Kraftlag 8,75 %.

Sjå òg 
 Sysendammen

Kjelder 
 NVE 
 Om Sima kraftverk på nettstaden til Statkraft 

 Denne artikkelen bygger på «Sima kraftverk» frå , den 19. juli 2008. 
 

Kraftverk i Vestland
Næringsliv i Eidfjord
Skipingar i 1980
Byggverk i Eidfjord
Skurdalen

Skurdalen er ein dal i Hol kommune i Hallingdal. Dalen er rekna til Hallingdal, sjølv om vassdraget i dalen høyrer til Numedalslågen. 

Skurdalen er eigen skolekrins og kyrkjesokn. Dalen fekk kyrkje måteleg seint, etter andre verdskrigen, fråskilt garden Flatåker om lag midt i dalen. 

Skurdalen er skogvaksen, og vart bygd seint. Dalen var opphavleg ått av bøndene i Kvisla på andre sida av fjellet, og av bønder i Ustedalen. Dalen vart nytta til seterbeite fram til rydningstida. Dei fleste bruka her vart rydda etter 1700, med garden Skurdalen som den eldste. Denne garden ligg øvst i dalen. Elles er dei fleste gardane i dalen plassar, med namn etter han som rydda bruket: Herleiksplass, Eivindsplass, Gauteplass, Bryplass. Eivindsplass har lenge vore ått av presten Karsten Isachsen, som har dreve hestehald der. 

Før 1944 gjekk delet mellom Hol kommune og Nore og Uvdal nedst i Skurdalen, ikkje langt frå osen til Skurdalsvatnet. For folk i dalen var det vanleg å ha vel så mykje å gjera med folk i Nore, Tunhovd og Dagali som med dei i Ustedalen.

Dalar i Viken
Geografi i Hol
Oladalen

Oladalen var hovudkvarteret til norske Linge-soldatar under leiing av kaptein Birger Sjøberg ved Eiterådalen i Vefsn under andre verdskrigen. 

Våren 1943 kom ei gruppe Linge-soldatar til Helgeland for byggje opp att motstandsarbeidet etter arrestasjonane og avrettingane som følgde etter Majavatn-tragedien. Dei bygde ei hytte mellom Storvatnet og Litlvatnet vest for Holmfjellet i Eiterådalen, i eit dalsøkk dei gav namnet «Oladalen». Dalen fekk namn etter Ole Bårnes, med inspirasjon frå eventyrverda Sigurd Lybeck dikta om Jens von Bustenskjold i Oladalen.  Sidan vart i tillegg ei hytte som hadde stått ved Litlvatnet flytta opp hit. I januar 1944 kom kaptein Sjøberg til Oladalen for å leie motstandsarbeidet. 

I ein storstilt militæraksjon 8.- 9. juni 1944, der tyskarane sette inn mellom 500 og 1000 mann, vart motstandsgruppene knuste. Linge-soldatane brente hyttene ned og kom seg unna hovudkvarteret i siste liten. Birger Sjøberg og Johan Lynghaug fall i trefningane som følgde.

Sommaren 2004 bygde «Oladalens venner» den eine hytta i Oladalen opp att, som eit minnesmerke over hendingane under krigen. Minnesmerket ligg i Skjørlegda naturreservat.

Kjelder: 
 Kjell Jacobsen: «Fra århundreskiftet til frigjøringsvåren» i Vefsn bygdebok b. III
 Oladalens venner, heimeside
 Knut Skorpen: Gardshistorie for Vefsn : gnr. 1 - 32

Vefsn kommune
Norsk motstand under andre verdskrigen