alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Piniós på Peloponnes

Piniós (gresk Πηνειός) er ei elv på Peloponnes i Hellas. Ulikt Piniós i Thessalía er ho truleg ikkje kalla opp etter guden Penevs.

Elveløp 
Elva har utspring i Erýmanthos (Olonós), og munnar ut i ei bukt sørvest for Gastoúni i Det joniske havet. Ho renn over den sørlege halvdelen av Ilíasletta og renn mellom anna gjennom: 

 Ajía Triáda
 Simópoulo
 Kéntro
 Ílida

Ho renn vidare mellom Roupáki og Ajía Mávra, sør for Kavásila og aust for Vartholomió.

Historie 
I antikken rann elva aust for det som i dag er Stafidókambos, den militære flyplassen Andravida i Lekhainá, og tidlegare våtmarksområde, som i dag er tørka opp for å nyttast til jordbruk, nær Ájos Pandeleímonas. 

I 1960-åra vart det bygd ei demning på elva som skapte Piniósreservoaret, som gav vatn til det meste av Ilía. Vatnet er derimot giftig og kan ikkje drikkast. I dag går det ein veg over demninga som er nesten 2 km lang med eit vasskontrolltårn på midten. Elva tørkar sjeldan ut om sommaren, men mange av sideelvane hennar tørkar inn.

Kjelder 

Pinios
Pinios
Piniós i Thessalía

Piniós (gresk Πηνειός), òg kalla Pineios og Peneus, er ei elv i Thessalía i Hellas. Elva er kalla opp etter guden Penevs, men har dei siste 1000 åra som regel vorte kalla Salambria. 

Piniós renn frå Píndosfjella og munnar ut i Egearhavet nordaust for Témbi, nær Stómio. Ho dannar eit stort delta, som er kjend for vakker natur og mange dyreartar og som er verna av internasjonale miljøvernsavtalar. Ho har ei lengd på 216 km og har kjelde nord i Píndosfjella, aust for Métsovo. Meteoraområdet og byane Tríkala og Lárisa ligg ved Piniós. I 1960-åra vart det bygd ein motorveg mellom Aten og Thessaloníki i Témbidalen, men dette øydela ikkje det spesielle miljøet. 

Slagskipet «Piniós» er kalla opp etter elva.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Pineios (Thessaly)» frå ,  den 1. september 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Dei kjemiske forholda i Piniós
 Ovide, Métamorphoses, Livre I
 Informasjon om Piniós 

Pinios
Pinios
Pinios
Platanéiko

Platanéiko (gresk Πλατανέικο) er ei elv nord i periferieininga Akhaía i Hellas. Elva renn gjennom kommunen Río og munnar ut i Pátrabukta.

Elva har utspring nær Kastrítsi. Ho renn nær byen Plátani, som elva har fått namn frå. Særleg om vinteren kan elva få mykje vatn, noko som stundom fører til flaum og øydeleggingar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Plataneiko» frå ,  den 1. september 2007.  
 

Plataneiko
Plataneiko
Akademikar

Ein akademikar er ein person som er universitetsutdanna og har ein akademisk grad. Ein akademisk borgar er ein innskriven studerande eller ein tilsett person ved eit universitet.

Akademia
Sélemnos

Sélemnos (gresk Σέλεμνος, latinsk Selemnus) er ei elv nord i periferieininga Akhaía i Hellas. Elva renn gjennom Río og munnar ut i Korintbukta.

Elvar byrjar på nordsida av Kastrítsi, der ho òg vert kalla Kastritsiániko (Καστριτσιάνικο).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Selemnos» frå ,  den 1. september 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Sélemnos på theoi.com

Selemnos
Selemnos
Sperkhiós

Sperkhiós (gresk Σπερχειός) er ei elv i Sentral-Hellas. Elva har sitt utspring i periferieininga Evrytanía i Panetolikófjella og renn nordaustover frå nær Megálo Khorió og inn i Karpenísi, sør for Tymfristós og inn i prefekturet Fthiótida gjennom Ájos Jeórjos Tymfristoú og Makrakómi. Elva renn så ut på ei slette og vidare sør for Lamía, der Sperkhiós går gjennom eit myr- og våtmarksområde før ho munnar ut i Maliábukta.

Kjelde 

Sperkhios
Sperkhios
Sperkhios
Titarísios

Titarísios (gresk Τιταρήσιος), eldre form Xeriás (Ξεριάς), er ei av dei store elvane i Thessalía i Hellas og ei av dei store sideelvane til Piniós. Elva har sitt utspring vest for Ólymbos og renn vestover, så sørvestover før ho munnar ut i Piniós. 

Titarísios er internasjonalt verna på grunn av det rike plantelivet langs elva. I tillegg har elva 37 fiskeartar.

Kjelde 

Elvar i Hellas
Periferieininga Lárisa
Tythévs

Tythévs (gresk Τυθεύς) eller Tithefs er ei elv nordvest i periferieininga Akhaía i Hellas. Elva vert òg kalla Parapíros (Παραπείρος) og tidlegare Tóskesi (Τόσκεσι).

Tythévs har utspring aust i Erýmanthosfjellet og renn gjennom kommunane Tritéa og inn i Farés. Ho renn ut i Píros der ein er i ferd med å byggje ein ny demning som vil skape reservoaret Píros-Parapíros mellom Khaikáli og Tóskes. Reservoaret vil gje straum til Pátra.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tytheus» frå ,  den 1. september 2007.  
 

Thytevs
Thytevs
Scuderia Ferrari

Scuderia Ferrari er formel 1-laget til den italienske bilprodusenten Ferrari. Laget som debuterte i Formel 1 ved Monaco Grand Prix i 1950, har vunne konstruktørmeisterskapen 16 gongar og førarmeisterskapet 15 gongar. Med det er Ferrari det mest suksessfulle laget innan formel 1, det er og det eldste som framleis er aktivt.

Bilførarar som har vunne førarmeisterskap for Ferrari er Alberto Ascari, Juan Manuel Fangio, Mike Hawthorn, Phil Hill, John Surtees, Niki Lauda, Jody Scheckter, Michael Schumacher og Kimi Räikkönen. Teamets nåværende førere er Fernando Alonso og Felipe Massa. Førarar for 2012-sesongen er Fernando Alonso og Felipe Massa.

Ferrari og tobakksreklame 

Hovudsponsor for laget har vore sigarettprodusenten Marlboro sidan 1997. I 2005 fornya Ferrari og Marlboro kontrakten fram til 2011. Dette til trass for at tobakksreklame var forbode i mange av arrangørlanda og andre lag innan formel 1 difor valde å avslutte sine avtalar.

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell Ferrari-nettstad
 TheScuderia.net 

Formel 1-konstruktørar
Ferrari
Vardar

Vardar eller Axiós (slavisk Вардар, gresk Ἀξιός eller Βαρδάρης, Vardáris, latinsk Axius) er den lengste elva i Nord-Makedonia og ei stor elv i Hellas. Ho er 388 km lang og har eit nedslagsfelt på om lag 25 000 km².

Elva har utspring ved Vrutok, nokre kilometer nord for Gostivar i Nord-Makedonia. Ho renn gjennom Gostivar, Skopje og inn i Veles, kryssar den greske grensa nær Gevgelija, Polýkastro og Axioúpoli, før ho munnar ut i Egearhavet i Sentral-Makedonía vest for Thessaloníki nord i Hellas. 

Nedslagsfeltet til Vardar dekkjer to tredjedelar av arealet til Nord-Makedonia, som enkelte kallar «Vardar Makedonia» etter elva. 

Dalen består av frodige landområde i periferieiningane Kilkís og Thessaloníki, Gevgelija og andre område. Elva er elles omgjeve av fjell. Motorvegane M1 og E75 i Hellas går langs heile dalen og nesten heilt til Skopje. 

Elvedalen har gjeve namn til vardháris eller vardarec, ein nordleg og vedvarande dalvind som bles ned heile dalen og fører med seg kalde forhold i Thessaloníki-området i Hellas. Han oppstår når det er høgare trykk over Aust-Europa enn over Egearhavet, som ofte er tilfellet om vinteren. Vinden er liknande mistralvinden i Frankrike.

Etymologi 
 Den mest aksepterte teorien på opphavet til namnet er at det har sitt opphav i tida då persarane okkuperte Makedonia. På antikt persisk språk tyder var-darya open elv. Namnet Vardários (Βαρδάριος) vart stundom nytta av dei gamle grekarane på 200-talet fvt. Det same namnet vart mykje nytta under tida med Austromarriket. 
 Det liknande persiske ordet Bar-Darya (lang elv) er òg eit sannsynleg opphav.
 Ein annan teori seier at Vardar kjem frå thrakisk språk, frå *sword(o)-wori-, «svart vatn».

Andre tydingar 
Vardar er òg namnet på tre fotballklubbar - ein i Skopje, ein i Melbourne og ein i Clarkston i Michigan.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Vardar» frå ,  den 1. september 2007.  
 

Elvar i Nord-Makedonia
Elvar i Hellas
Periferieininga Kilkís
Periferieininga Thessaloníki
Volinéos

Volinéos (gresk Βολιναίος) eller Volinaios, òg kalla Drepanéiko (Δρεπανέικο), er ei elv vest i periferieininga Akhaía i Hellas. Elva munnar ut i Korintbukta og er kalla opp etter den antikke byen Volíni (Bolina).

Elva har utspring på vestsida av Panakhaikófjella og renn forbi landsbyen Drépano og har vatn året rundt.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Volinaios» frå ,  den 1. september 2007.  
 

Volineos
Volineos
Zakholítikos

Zakholítikos (gresk Ζαχολήτικος) er ei elv vest i periferieininga Korinthía. Elva har utspring nær Sarandápikho og munnar ut i Korintbukta aust for Dervéni. Zakholítikos vert òg kalla Dervénios (Δερβένιος).

Kjelde 

Korinthía
Elvar i Hellas
Attikí

Attikí (gresk Αττική), òg kalla Attika, er ein av tretten periferiar i Hellas og inneheld Aten, hovudstaden i landet. Attikí omfattar dei tidlegare prefektura Aten, Pireus, Vest-Attikí og Aust-Attikí.

Attikí ligg sør i Hellas og har eit areal på 3 808 km². I tillegg til Aten ligg byane Pireus, Elevsína, Mégara, Lávrio og Marathónas (Marathon) i Attikí. Attikí omfattar òg ein liten del av halvøya Peloponnes og øyane Salamína, Angístri, Éjina, Póros, Ýdra, Spétses, Kýthira og Andikýthira. Oppunder 4 millionar menneske bur i periferien, og meir enn 95 % av dei bur i storbyområdet til Aten.

Attikí var tidlegare ein del av periferien Sentral-Hellas, men vart skild ut som eigen periferi i 1987. Han grensar mot Sentral-Hellas i nord og mot Peloponnes i vest og sør.

Periferieiningar og kommunar 
Etter den administrative reforma i 2010 er periferien Attikí delt inn i åtte periferieiningar som omfattar 66 kommunar.

Geografi 
Attikí er ei halvøy som stikk ut i Egearhavet. Av fjell finn ein Ymittós, dei austlege delane av Jeránia, Párnitha, Egáleo og Pendéli. Dei deler halvøya inn i slettene Mesójia og Thriásio Pedío. I nord grensar Attikí til Viotíasletta og i vest til Korint. Saroniabukta ligg i sør og øya Évvia ligg utanfor nordkysten. Aten sitt eldste vassreservoar, Marathonsjøen, ligg om lag 40 km nordaust for byen, og opna i 1920-åra. Sidan den gong har reservoaret vore den største innsjøen i Attikí. Skogar dekkjer områda rundt Párnitha, Ymittós og på åsane og i fjella i nordaust og nord, bortsett frå dei høgaste toppane. Fjella i vest og sør er hovudsakleg graskledd eller berre, men ein kan òg finne noko skog her.

Kifisós er den lengste elva og Párnitha det høgaste fjellet i Attikí. Periferien har parkområde i Ymittós-, Pendéli- og Párnithafjella og i dei sørlege områda av halvøya.

I følgje Platon var Attikí i antikken avgrensa av Korinteidet i sørvest, og nordover strakk ho seg til fjella Kitherónas og Párnitha. Grensa herfrå mot sjøen hadde området Oropós til høgre og elva Asopós til venstre.

Klima 
Attikí har eit typisk middelhavsklima med varme og tørre somrar og generelt lite nedbør. Den årlege nedbørsnormalen varierer frå 370 mm til over 1 000 mm. Vintrane er generelt milde i lågtliggande område nær sjøen, men er meir kjølige i fjella. Snø kan stundom falle i Attikí og skape kaos, som i januar 2002, februar 2004 og januar 2006. Den lågaste temperaturen som er målt i området er -10,4 °C i Votanikós i Aten, medan den høgaste temperaturen som er målt vart målt ved flyplassen Tatói og var på 48,7 °C. Skogbrannar og flaum er vanleg.

Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferien er:

1 Til byområdet for Aten er rekna dei fire periferieiningane Sentral-Aten, Nord-Aten, Vest-Aten og Sør-Aten, i alt 35 kommunar.

2 Til byområdet for Pireus er rekna periferieininga Pireus, i alt 5 kommunar.

Referansar

Kjelde 

 
Attiki
Attiki
Attiki
Periferien Sentral-Hellas

Sentral-Hellas eller Kontinental-Hellas (gresk Στερεά Ελλάδα, Stereá Elláda) er ein av tretten periferiar i Hellas. Han omfattar dei tidlegare prefektura Evrytanía, Fthiótida, Fokída, Viotía og Évvia.
Periferien utgjer den austlege delen av den tradisjonelle regionen Sentral-Hellas, nord for Attikí og Peloponnes og aust for periferien Vest-Hellas. I nord ligg periferiane Thessalía og Ípiros. Området er eit av dei mest fjellendte i Hellas.

Periferieiningar og kommunar 
Etter den administrative reforma i 2010 er periferien Sentral-Hellas delt inn i fem periferieiningar som omfattar 25 kommunar.

Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferien er:

Referansar

Kjelde 

Sentral-Hellas
Sentral-Makedonía

Sentral-Makedonía (gresk Κεντρική Μακεδονία, Kendrikí Makedonía) er ein av tretten periferiar i Hellas og er ein sentral del av Gresk Makedonia nord i landet. Sentral-Makedonía grensar til nabolanda Nord-Makedonia og Bulgaria i nord, til Aust-Makedonía og Thráki i aust, Vest-Makedonía i vest og Thessalía i sørvest.

Han omfattar dei tidlegare prefektura Thessaloníki, Khalkidikí, Sérres, Kilkís, Pélla, Imathía og Piería. Folketalet er om lag 1,9 millionar, noko som gjer han til den nest folkerikaste periferien i Hellas.

Hovudstaden i Sentral-Makedonía er Thessaloníki.

Periferieiningar og kommunar 
Etter den administrative reforma i 2010 er periferien Sentral-Makedonía delt inn i sju periferieiningar som omfattar 38 kommunar.

Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferien er:

1 Til byområdet for Thessaloníki er rekna kommunane Thessaloníki, Kalamariá, Neápoli-Sykiés, Pávlos Melás, Ambelókipi-Meneméni, Kordelió-Évosmos og kommunaleininga Pyléa i kommunen Pyléa-Khortiátis.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Central Macedonia» frå ,  den 2. september 2007.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Khalkidiki
 Alistartigrottene

Periferiar i Hellas
 
Gresk Makedonia
Aust-Makedonía og Thráki

Aust-Makedonía og Thráki (gresk Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, Anatolikí Makedonía ke Thráki) er ein av tretten periferiar i Hellas. Han dekkjer den austlege delen av Gresk Makedonia i lag med Gresk Thráki og omfattar dei tidlegare prefektura Dráma, Kavála, Xánthi, Rodópi og Évros.

Periferien har vel 600 000 innbyggjarar (2011) og grensar til Sentral-Makedonía i vest, til Bulgaria i nord og Tyrkia i aust. I sør ligg Det thrakiske havet, som er den nordlegaste delen av Egearhavet. Hovudstaden i periferien er Komotiní.

Periferieiningar og kommunar 
Etter den administrative reforma i 2010 er periferien Aust-Makedonía og Thráki delt inn i seks periferieiningar som omfattar 22 kommunar.

Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferien er:

Referansar

Kjelde 

Periferiar i Hellas
 
Gresk Makedonia
Gresk Thráki
Thrakia

Thrakia er ein historisk region aust på Balkanhalvøya. Etter oppløysinga av Det osmanske riket i tida før, under og etter den første verdskrigen er regionen delt mellom fleire land.
 Vest-Thrakia eller Gresk Thráki høyrer til Hellas.
 Aust-Thrakia høyrer til Tyrkia.
 Nord-Thrakia eller Den thrakiske sletta høyrer til Bulgaria.

 
Thrakia
Dei nordlege egeiske øyane

Dei nordlege egeiske øyane (gresk Βόρειο Αιγαίο, Vório Egéo) eller Nord-Egearhavet er ein av tretten periferiar i Hellas og ligg nordaust i Egearhavet. Tyrkia ligg i aust, medan det greske fastlandet ligg i vest og i nord. Sør for periferien ligg Dei sørlege egeiske øyane.

Periferien omfattar dei tidlegare prefektura Khíos, Lésvos og Sámos.
Hovudstaden i periferien er Mytilíni på Lesbos. Periferien har omkring 200 000 innbyggjarar.

Periferieiningar og kommunar 
Etter den administrative reforma i 2010 er periferien Dei nordlege egeiske øyane delt inn i fem periferieiningar som frå 2019 omfattar 11 kommunar.

Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferien er:

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «North Aegean» frå ,  den 2. september 2007.

Referansar 

Dei nordlege egeiske øyane
Periferien Peloponnes

Peloponnes (gresk: Πελοπόννησος, Pelopónnisos) er ein av tretten periferiar i Hellas. Periferien utgjer ein større del av halvøya Peloponnes og grensar til Vest-Hellas i nord og Attikí i nordaust. Han har eit areal på 15 490 km² og om lag 580 000 innbyggjarar (2011).

Han omfattar dei tidlegare prefektura Arkadía, Lakonía, Messinía, Argolída og Korinthía.

Hovudstaden i Peloponnes er Trípoli.

Periferieiningar og kommunar 
Etter den administrative reforma i 2010 er periferien Peloponnes delt inn i fem periferieiningar som omfattar 26 kommunar.

Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferien er:

Referansar

Kjelde 

Peloponnes
Dei sørlege egeiske øyane

Dei sørlege egeiske øyane (gresk: Νότιο Αιγαίο, Nótio Egéo) eller Sør-Egearhavet er ein av tretten periferiar i Hellas og utgjer den sørlege delen av Egearhavet. Han består av dei to øygruppene og tidlegare prefektura Dodekanesane og Kykladane. Hovudstaden er Ermoúpoli på Sýros, medan enkelte administrative oppgåvert vert utførte frå Ródos by på Ródos, som er det økonomiske og sosiale senteret, samt turistsenter, i periferien.

Sørvest for periferien ligg Kreta, medan Tyrkia ligg i aust. Det greske fastlandet ligg i nordvest og i nord ligg Dei nordlege egeiske øyane.

Periferieiningar og kommunar 
Etter den administrative reforma i 2010 er periferien Dei sørlege egeiske øyane delt inn i 13 periferieiningar som omfattar 34 kommunar.

Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferien er:

Referansar

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «South Aegean» frå ,  den 2. september 2007.  
 

Periferiar i Hellas
Vest-Hellas

Vest-Hellas (gresk Δυτική Ελλάδα, Dytikí Elláda) er ein av tretten periferiar i Hellas. Han omfattar dei tidlegare prefektura Akhaía, Etoloakarnanía og Ilía.

Periferien ligg på begge sider av den vestlege delen av Korintbukta. Hovudstaden i Vest-Hellas er Pátra.

Periferieiningar og kommunar 
Etter den administrative reforma i 2010 er periferien Vest-Hellas delt inn i tre periferieiningar som omfattar 19 kommunar.

Klima 
Vest-Hellas har eit typisk middelhavsklima med varme somrar og milde vintrar. Soldagar dominerer om sommaren ved kysten, medan fjellområda kan få noko meir skya vêr og regn. Snø er vanleg om vinteren i fjella Erýmanthos, Panakhaikó og Aroánia. Om vinteren ligg temperaturen på dagtid omkring 10 °C i lågtliggande område.

Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferien er:

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «West Greece» frå ,  den 2. september 2007.

Referansar 

Periferiar i Hellas
 
Sentral-Hellas
Peloponnes
Lokativ

Lokativ er eit kasus som uttrykkjer at referenten til kasusberaren er på, ved eller i staden. Lokativ finst i fleire indoeuropeiske språk, som t.d. i russisk. Det finst også i nordsamisk, der det i tillegg til tydinga på, i også har tydinga ut av, frå. I mange språk, som t.d. sørsamisk og finsk, er den lokale funksjonen fordelt på fleire kasus.

Kasus
Samiske kommunar

Samiske kommunar er kommunar i Noreg, Finland, Sverige og Russland der eitt eller fleire samiske språk har ein offisiell status.

Desse kommunane er:

Finland 

 Enontekiö (nordsamisk)
 Inari (nordsamisk, enaresamisk, skoltesamisk)
 Sodankylä (nordsamisk)
 Utsjoki (nordsamisk)

Sverige 

I det opphavlege samiske forvaltingsområdet var det fire kommunar, Arjeplog, Jokkmokk, Gällivare og Kiruna. Med den siste utvidinga 1. januar 2012 utgjer forvaltningsområdet for dei samiske språka no 19 kommunar. Lova presiserer ikkje kva samisk(e) språk som er offisielt språk innanfor kvar kommune.

 Arjeplog (lulesamisk)
 Arvidsjaur 
 Berg
 Dorotea
 Gällivare (nordsamisk)
 Härjedalen 
 Jokkmokk (lulesamisk, nordsamisk)
 Kiruna (nordsamisk)
 Krokom (sørsamisk)
 Lycksele 
 Malå 
 Sorsele
 Storuman
 Strömsund 
 Umeå 
 Vilhelmina 
 Åre 
 Älvdalen
 Östersund

Noreg 

I det opphavlege forvaltningsområdet for samisk språk frå 1.1.1992 var det berre seks kommunar, alle frå nordsamisk område, fem i Finnmark og éin (Kåfjord) i Troms. I dag består forvaltningsområdet av følgjande 13 kommunar, og alle dei tre ulike samiske språka som blir bruka i Noreg er representerte:

 Hamarøy (lulesamisk, frå 1.1.2020)
 Hattfjelldal (sørsamisk, frå 1.7.2017)
 Karasjok (nordsamisk, frå 1.1.1992)
 Kautokeino (nordsamisk, frå 1.1.1992)
 Kåfjord (nordsamisk, frå 1.1.1992)
 Lavangen (nordsamisk, frå 1.1.2009)
 Nesseby (nordsamisk, frå 1.1.1992)
 Porsanger (nordsamisk, frå 1.1.1992)
 Røros (sørsamisk, frå 1.7.2018)
 Røyrvik (sørsamisk, frå 1.1.2013)
 Snåsa (sørsamisk, frå 1.1.2008)
 Tana (nordsamisk, frå 1.1.1992)
 Tjeldsund (nordsamisk, frå 1.7.2020)

Potensiell ny samisk kommune 

 Bodø vedtok i bystyret 9.12.2021 å søka innlemming i forvaltningsområdet for samisk språk. Det er uklart om søknaden er sendt, og ev. når det vil verta gjort vedtak om innlemming av Kongen i Statsråd. Det litt spesielle med Bodø sin situasjon er at kommunen strekkjer seg over to samiske språkområde, lulesamisk og pitesamisk, og kommunen ønskjer derfor å søkja innlemming for begge språka. Bodø vil i så fall verta den fyrste samiske kommunen med to offisielle samiske språk, den andre lulesamiske kommunen (etter Hamarøy), og den aller fyrste pitesamiske kommunen.

Tidlegare samisk kommune 

 Tysfjord (lulesamisk, frå 1.1.2006 til 31.12.2019) er frå 2020 delt i to, og inngår i dag i høvesvis nye Hamarøy og Narvik kommunar. Nye Hamarøy kommune vart med dette innlemma i språkforvaltningsområdet, men ikkje nye Narvik kommune.

Russland 
 Lovozerskij rajon (kildinsamisk er skulespråk, men ikkje administrasjonsspråk)

Sjå også 

 Samiske område i Noreg

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Noreg 
 Lov om Sametinget og andre samiske rettsforhold (sameloven)
 Rapport fra gjennomgang av samelovens språkregler. Fornyings-, administrasjons- og kirkedepartmenetet 2014

Sverige 
 Minoritetsreformen och samerna
 Lag (2009:724) om nationella minoriteter och minoritetsspråk
Laurence Rees

Laurence Rees () er ein britisk dokumentarfilmskapar og forfattar som særleg har vore opptatt av temaet nazismen og andre verdskrigen.

Rees har produsert fleire dokumentarar for BBC mellom anna Auschwitz: Inside the Nazi State.

Av bøker han har utgjeve kan ein nemne The Nazis: a Warning from History og Auschwitz: a New History. For den siste boka vann han i 2006 prisen History Book of the Year. Bøkene hans om temaet nazisme blei også diskutert på det norske tv-programmet Først & sist der han var gjest den 20. oktober 2006.

Rees har også vunne fleire prisar for dokumentarane sine, slik som til dømes Grierson Award, International Documentary Award, og BANFF festival award.

Britiske forfattarar
Engelskspråklege forfattarar
Saturn V

Saturn V er ein namnet på ein amerikansk bererakett nytta av romfartsorganisasjonen NASA til Apollo-programmet og seinare Skylab. Den 3-trinns raketten vart produsert av Boeing, North American Aviation og Douglas.

Frå 1967 til 1973 vart i alt 13 Saturn V rakettar skote opp, utan tap av last.

Saturn bererakettar
Apollo-programmet
Skylab-programmet

de:Saturn (Rakete)#Saturn V
Teiknspråk

Teiknspråk er eit gestuelt-visuelt språk. Det vil seie at ein brukar hendene, ansiktsbevegelsar, kroppen og rommet for å teikne meiningar som blir oppfatta gjennom synet. Teiknspråk i verda har utvikla seg naturleg for brukarane etter behov. Mange teikn bygger på forma til det ein beskriv eller bevegelsar ein gjer knytt til bruken av det som blir beskrive. Difor er det lettare å forstå heilt ukjende teiknspåk enn det som vanlegvis gjeld talespråk.

Teiknspråk er morsmål for barn av døve foreldre og fyrstespråk for døve. Det kan også brukast enklare teiknspråk mellom grupper som har ulike talespråk eller i situasjonar der ein ikkje kan tala (til dømes til dykking eller i samband med taletabu).

Det finst internasjonalt teiknspråk, men til dagleg brukar dei fleste teiknspråkbrukarane nasjonale teiknspråk som til dømes norsk teiknspråk eller svensk teiknspråk. Teiknspråk har også dialektar og sosiolektar.

Taktilt teiknspråk er brukt av døvblinde der dei held hendene sine oppå hendene til den som snakkar. Dette for å avlese (avkode) teikna.

Bakgrunnsstoff 

 
Språk