alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kvitlauk

Kvitlauk (Allium sativum) er ei fleirårig plante i laukfamilien. Han er ei mykje omtykt mat- og medisinplante som er nærskyld med kepalauk (vanleg lauk), sjalottlauk, purrelauk og bjørnelauk. Kvitlauk stammar frå Sentral-Asia, men veks ikkje vilt. Ein reknar med at han er vorten dyrka fram, truleg frå arta Allium longicuspis. Lauken til kvitlauk kan bli brukt som grønsak og krydder. Laukdelen har ofte fleire sidelaukar, kalla fedd eller kløfter, men finst òg som heil lauk i varianten kinesisk kvitlauk eller hovudkvitlauk. Ein annan type kvitlauk, elefantkvitlauk, høyrer til ei anna art (Allium ampeloprasum).

Skildring

Kvitlauksplanta blir 20-60 cm høg. Ho veks frå eitt fedd som kan plantast om hausten i kaldt klima; i varme kan ho plantast heile året. Planta trivst på ein solrik veksestad med veldrenert, næringsrik jord. Stilkane kan bli lange og tynne og kan byrja å krølla seg; desse kan ein klippa av og bruka som vår- eller graslauk. Planta kan danna ein topplauk på stilken som ein klipper av ved dyrking, denne kan òg bli brukt som mat eller medisin. Lauken kan brukast fersk eller plukkast etter blomstring og bladvisning og turkast. Den ferske kvitlauken har mildare smak enn han som er turka. 

Lauken er kvit eller gulkvit inni og kan ha skal som er heilt kvitt, rosa/lilla eller med striper av desse fargene. 
På varieteten Allium sativum var. sativum er heile lauken dekt av eit turt, papirvore skal; i tillegg kan kvart fedd ha skal. Blada eller stilkane er mjuke og kan bli brukte til å fletta saman fleire kvitlaukar. Denne typen kvitlauk blir somtid òg kalla soft-neck. Slangekvitlauk eller hard-neck (A. s. ophioscorodon) har hardare stilkar som ikkje kan flettast og har ikkje ytterskal kring heile lauken. Denne lauken har få store fedd som ligg i ein enkel krans kring midtstengelen. Hjå soft-neck ligg det fleire små fedd inst.

Bruk
Kvitlauk er mykje brukt innan asiatisk og søreuropeisk matlaging. Kvitlauk kan bli hakka,  pressa i kvitlaukspresse eller brukt heil. Han blir brukt i supper, sausar og mange andre retter. Ein kan grilla eller baka heile fedd, eller ein kan bruka kvitlauk til røyking eller sylting.

I folkemedisinen har kvitlauk vore brukt mot vanskar med matmelting, åreforkalking, forkjøling, mot orm og som afrodisiakum. I moderne alternativ medisin bruker ein ofte kvitlauk som eit element i antibiotikabehandling. Mange meiner òg at kvitlauk styrkjer immunforsvaret. 

Innan populærkulturen er kvitlauk kjend som eit middel mot vampyrar.

Kjelder

Kinesisk hvitløk , frukt.no. Henta 13. august 2013.
Hvitløk, vanlig , frukt.no. Henta 13. august 2013.
Fersk hvitløk , frukt.no. Henta 13. august 2013.
Hvitløk (2009, 14. februar), Store norske leksikon. Henta 13. august 2013.
Garlic, Better Homes and Gardens. Henta 13. august 2013.
How to Plant Garlic (Allium spp.) , designing-edible-gardens.com. Henta 13. august 2013.
Alena Gibalova, Typer og sorter , agropub.no. Henta 13. august 2013.
Navn på grønnsaker og krydderplanter, 1993 - UMB (PDF-fil), umb.no. Henta 13. august 2013.

Bakgrunnsstoff

Laukslekta
Grønsaker
Krydder
Medisinplantar
Elefantkvitlauk

Elefantkvitlauk (Allium ampeloprasum var. ampeloprasum) eller jumbokvitlauk er ein dyrka variant av villpurre som minner meir om kvitlauk enn om slektningen purre. Lauken veg mellom 300 og 500 gram. Han formeirer seg gjerne gjennom laukdeling, og former ofte store fedd som kvitlauk.

Planten kan oppnå ei høgt på opptil 2 meter. Blomane er kvite, mørkeraude eller ein mellomfarge. Som regel utviklar plantane sjeldan topplauk då dei sjeldan set frø.

Elefantkvitlauk har ein mildare kvitlaukssmak enn vanleg kvitlauk. Elefantkvitlauk kan mellom anna brukast til salat, på smørbrød og i steikte skiver. Elles kan han brukast som ingtediens i ei rekkje rettar på same måte som kvitlauk.

Biletdøme

Kjelder

Elefanthvitløk 
ELEPHANT  GARLIC   (Allium ampeloprasum), www.growyourown.info
 Mindre brukte arter av spiselig løk , skogoglandskap.no

Bakgrunnsstoff

Dyrking av elefantkvitlauk (engelsk) ved www.growyourown.info

Laukslekta
Grønsaker
Fiasco

Fiasco (italiensk for 'flaske', fleirtal fiaschi) er ein korghaldar tradisjonelt brukt rundt nokre italienske vinflasker. Haldaren kunne verna flaskene mot støytar under transport, letta bering og hjelpa runde glasblåste flasker med å stå. I dag er flaskene brukt for visse vinar omfatta av opphavskontroll (Denominazione di origine controllata). Fiascoar blir typisk laga av bast eller halm.

Historie 

Giovanni Boccaccio nemnde fiasco i Dekameronen kring 1350, som ein haldar for raudvin. Dei finst også avbilda i verk av Sandro Botticelli (Banchetto per Nastagio degli Onesti) og Domenico Ghirlandaio (Buonomini di San Martino og Fødselen til Johannes døyparen).

Frå same tid finst dokument som nemner yrket fiascaio ('fiascomakar'). Flasker på denne tida var store, med storleikar som quarto (5,7 liter), mezzo quarto (2,28 liter) og metadella (1,4 liter). Eit dekret frå 1574 fastsette stoleiken på mezzo quarto-flaska og grunnla eit byrå som sjekka storleiken på fiascoen, som blei merkt med eit blysigill om han var godkjend. Fusk der ein brukte sigillen om att førte til ei ny ordning frå 1618 der merkinga blei sett på sjølve glasflaska, og i 1621 kom eit nytt dekret som sa at flaskeopningen skulle forseglast med smelta bly. Som følgje av dette blei bastdekket gjort kortare og utelate frå flaskehalsen og øvre delen av flaska, ei utforming fiascoen har halde på sidan.

Først på 1900-talet sysselsette fiascotilverkinga kring 1 000 glasblåsarar og 30 000 bastvevarar. Ein organisasjon for tilverkarane blei grunnlagd 1933 i Empoli. På 1950-talet byrja tilverkinga av både flasker og korger å automatiserast. Samstundes spreidde bruken seg av flasker i Bordeaux-stil (bordolese). I 1965 kom ein lov som fastsette at fiasco skulle brukast for visse tradisjonelle vinar, og emballasjen blei redda frå å forsvinna. Særleg chiantivin er kjend for å seljast i fiascoflaske.

Eigenskaper 
Fiasco blir i dag hovudsakleg laga av bast frå dunkjevle, på italienska kalla sala eller salicchio. Siva blir tørka i sola og bleika med svovel. Flettinga kan vera vassrett eller loddrett. Vanlegvis har ein brukt loddrette strå til lokal bruk og vassrette strå og ei meir solid utforming for eksportflasker. I desse vassrette fiascokorgene har ein ofte også teke med eit grønt og eit raudt band som saman med dei kvitlege stråa dannar dei italienske nasjonalfargane.

Botnen er ein runding laga av stråbitar. Fiascoen kan også ha handtak av tvinna fibrar.

Fiasko 
«Fiasko» med tydinga 'totalt mislykka' heng på eit vis saman med korgene. Den første kjende bruken er frå Italia tidleg på 1800-talet, då det blei brukt om ei teateroppsetting som ikkje drog publikum. Ei vanleg tolking av den overførte tydinga er at omgrepet oppstod når nokon prøvde å blåsa ei fin flaske men berre lukkast med å få til noko halvflaskeaktig, ein fiasco.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Fiasco (bottle)» frå , og «Fiasco» frå  den 13. august 2013.  
 

Fiasco (2012, 15. mars), Store norske leksikon. Henta 13. august 2013.

Bakgrunnsstoff 

Italiensk kultur
Italienske ord og uttrykk
Vin
Korger
Slipp

Ein slipp eller opphalingsbedding er eit forseggjort opptrekk for båtar og skip. Slippen gjer det mogeleg å trekkje fartøyet frå flytande posisjon og opp på tørt land. Mange slippar endar opp i ein stor verkstadshall.

Slippen består av ein dramekanisme, ei vogn som er utstyrt med støttestag (vogge) for å halde båten loddrett, og ein skinnegang på eit skråplan ned i og under vatnet til han er djupt nok nede til at båten blir liggande riktig medan han blir trekt opp. Bedding er sjølve underlaget eit skipsskrog står på medan det blir bygd eller reparert. Beddingen er knytt til slippen slik at fartøyet kan sjøsetjast. Normalt vert fartøyet sjøsett med akterenden først, men i tronge elvar og liknande kan sjøsetjinga gjerast på tvers, med beddingen parallelt til vasskanten. Ein beddingkran er ein heisekran som ligg langs beddingen for montering av delane på skipsskroget. 

Slippen er ein del av det naudsynte utstyret for skipsverft, der ein anten ville ha tilgang til botnen av båten for rusthandsaming eller andre arbeid, men òg for å kunne arbeide under tak. Dei største fartøya som seglar i dag, kan ikkje slippsettjast, men må i dokk.

Småbåtar i område med stor tidvasskilnad løyser problemet ved å legge båten over ein sandbanke ved flo sjø. Når der er fjøre, ligg båten fleire meter over havflata og ein har fleire timar på seg før båten flyt att.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Slipp» frå ,  den 13. august 2013.  
 
Bedding. (2013, 17. juni). I Store norske leksikon. Henta 14. august 2013 frå http://snl.no/bedding.

Skipsverft
Skipskonstruksjon
Vassbygging
Sjøsetjing

Sjøsetjing eller stabelavgang finn stad når eit skip etter det er bygd glir frå beddingen og ut i vatnet. Sjøsetjinga vert gjerne gjort i samband med ein festleg seremoni, sidan skipet ofte vert døypt i same høve. 

Historisk vart skip bygd på ein stad der det fann seg ein bedding. Denne var ofte i friluft, men kunne òg vere under tak i strandkanten. Kjølen vart lagt i ei renne som skrådde mot og ned i sjøen, og skroget vart bygt og utstyrt så langt det let seg gjere før det skulle ut i vannet. Renna vart då smurt med grønsåpe eller anna glatt materiale.

Dagen for stabelavgangen vart skroget utstyrt med flagg og liknande pynt, der kunne vere musikk og i det heile vart nabolaget feststemt før der kanskje vart halde ein tale eller to. Så kom tida for å kappe festet. Skroget var forsvarlig festa med lange trosser for at det ikke skulle reke for langt. Oftast gjekk det greit, og skroget kom seg vel ut og flaut som det skulle utan større lekkasjar. Ein sjeldan gang kunne det gå riktig ille, og overtunge skrog kunne kapseise. Seremonien kunne fortsette med dåp av det nye skipet.

I dag blir mange av dei største skipsskroga bygde i seksjonar som etterkvart blir samlet og sett saman på ein stad. Store skrog kan òg bli sjøsett med breisida til. Stabelavgangen blir dermed ein affære som gjerne kan sløyfast, mens skipet blir døypt når det er driftsklart for reiaren.

Sjå òg
Skipsdåp
Jomfrutur

Kjelder
«Sjøsetting» (17. juni 2013), Store norske leksikon. Fri artikkel henta 28. juli 2014.
Denne artikkelen bygger på «Stabelavløpning» frå ,  den 13. august 2013.  
 

Skipskonstruksjon
Markeringar
Tørrdokk

Ein tørrdokk er ein dokk i form av eit basseng greve ut på land, der skip vert tekne inn for reparasjon og botnsmøring. Dokken er fylt med vatn, slik at skipet kan buskerast inn frå sjøen. Innløpet blir lukka med ein vasstett dokkport og vatnet vert så pumpa ut, slik at skipet vert ståande tørt. Når arbeidet på skipet er gjort, vert dokken fylt med vatn att, og skipet kan sigle ut.

Sjå òg
Sluse
Kjølhaling

Kjelder

Skipsverft
Skipskonstruksjon
Bastfiber

Bast eller bastfiber er ein type plantefiber vunne ut frå visse ytre delar av stammar og stenglar frå ulike plantar. Det kan brukast til å laga tekstilar, tau, korger og anna flettverk.

Ein kan mellom anna vinna ut bast frå lin, lind, nesle, rafiapalme (Raphia farinifera) og ramie (Boehmeria nivea),

Plantefibrar
planteprodukt
naturstoff
Ådland kyrkje

Ådland kyrkje er ei kyrkje frå 1851 i Samnanger kommune i Vestland fylke i Noreg. Kyrkja ligg på Ådland (Årland), og vert også kalla «Ådlandskyrkja» eller «kyrkja på Ådland». Ho er også kjend som «Samnanger kyrkje».

Byggverket er i tømmer og har ca. 300 plassar. Bygget har basilikapreg der dei avkutta hjørna på sideskipa også gir bygget eit åttekanta grunnplan. Hjørna vart truleg avkutta for å sleppa å skøyta tømmerstokkane på lengda. Den førre kyrkja på staden vart oppført i 1652 og var også i tømmer. Kyrkja vart formgitt av presten Andreas Grønning som ikkje var faglært arkitekt. Bygget har preg av nygotiske detaljar. 

Noverende bygg fekk sakristi som tilbygg til koret i 1909. Tømmeret kviler på ein låg mur av gråstein. Over gesimshøgde på sideskipa er konstruksjonen av reisverk. Midtskipsveggane vert støtta av seks pilarar. Taket på midtskipet er av sperrer med hanebjelkar; under dette er ein tønnekvelva himling av bord. Hovudinngangen er gjennom tårnfoten i vest. Kyrkjerommet vart ominnreidd av arkitekt Ole Landmark til 100-årsjubileet; det fekk då nye benkar medan benkedørene vart brukt om att. Dei seks måla vindaugsglasa er datert 1614 og blant dei eldste i Noreg. Ei altertavle, datert 1743, frå førre kyrkje heng i kyrkja. Ein rund døypefont i kleberstein, utforma av arkitekt Landmark, står i kyrkja. Det første orgelet vart montert i 1919, og det kom nytt orgel i 1983. Kyrkja har også ein trekross frå 1200-talet.

Tidlegare kyrkjer
Presten i Samnanger er nemnd i Bergens kalvskinn. Lidén trur det var ei stavkyrkje der i mellomalderen. I noverande kyrkje er det glasruter merkte med årstalet 1614, noko som kan tyda på at stavkyrkja då fekk vindauge. Kyrkja har eit antemensale (på museum i Bergen) og eit krusifiks frå mellomalderen. Kyrkja frå 1652 vart oppført av tømmer som bygdefolket skaffa, til andre utlegg ga prestane tilskot. Bygget var på det lengste 29 alen (ca. 18 m), der koret med 11 alen (ca. 7 m) var litt smalare enn skipet, som var 13 alen (ca. 8 m) breitt.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 Nettstaden til Samnanger sokneråd
 Om Samnanger kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
 
 

Kyrkjer i Samnanger
Kyrkjer i Hardanger og Voss prosti
Åttekanta kyrkjer i Noreg
Basilikaer i Noreg
Kulturminne i Samnanger
Norske kyrkjer frå 1850-åra
1851 i Noreg
Kristofer Randers

Ole Kristofer Randers () var ein norsk diktar, kritikar og embetsmann. Randers er i dag særleg kjend for turboka Sunnmøre, eit verk som har kome i fem ulike utgåver sidan ho kom ut fyrste gongen i 1890.

Randers var son til ein lækjar, og soneson til Ole Randers. Han voks opp i Ålesund frå slutten av 1850-åra, der faren var distriktslækjar. Etter å ha utdanna seg til jurist i 1873, var han frå 1875 til 1914 tilsett, fyrst i Indredepartementet og sidan i Landbruksdepartementet.

I 1879 gav Randers ut den fyrste av fleire diktsamlingar. Lyrikaren Randers var mykje påverka av romantikarar som Johan Sebastian Welhaven og Andreas Munch. Både tematisk og i form braut dei med samtidas radikale litteratur, og vart heller lite påakta. Ein alt sterkare konservatisme og elitisme peika i same lei. Samlinga Norsk Natur frå 1887, med mange dikt stadfest til Sunnmøre og fjellheimen der, gjev til kjenne hans friskaste lyriske uttrykk.

Randers var frå 1870-åra ein ivrig fjellvandrar. I året 1890 kom han med Søndmøre. Reisehaandbog, eit verk skrive på oppdrag frå Aalesund-Søndmøre Turistforening. Boka, som seinare har fått tittelen Sunnmøre, har kome i fire reviderte og utvida utgåver; 1898, 1930, 1962 og 1989. Verket, kjend som «Randers-boka», var heilt opp til 1990-talet den sentrale boka for fjellturistar på Sunnmøre.

Ein statue av Randers, forma av Arnold Haukeland, vart reist på Rønneberghaugen i Ålesund i 1951. Då Rønneberghaugen vart sprengt vekk i fyrste halvdel av 1970-åra, vart statuen flytta inn mot bydelen Nørve, og langt seinare plassert på byfjellet Aksla.

Kjelder

Norske lyrikarar
Folk frå Aremark
Folk frå Ålesund
Marajó

Marajó er ei øy som ligg ved munninga av Amazonas i delstaten Pará i Brasil,  nord for byen Belém. Øya har eit areal på 40 100 km² med i kring 250 000 ibuarar. Ho er 297 kilometer lang og 204 km brei. Det høgste punktet er 40 meter over havet.

Marajó er den største øya på jordkloten som er omgjeven av ferskvatn på alle kantar. Trass i at nordaustkysten av Marajó vender ut mot Atlanterhavet er elvestraumen i Amazonas så sterk at øya har ferskvatn også på den sida. Store delar av øya vert overflødde i regntida. 

Aust på øya minner vegetasjonen om savanne, der storfekjøt vert avla på store farmar. På øya er det elles store flokkar av temde vassbøflar. Vestdelen av øya er til dels dekt av skogar.

Arkeologiske undersøkingar har avdekt keramikk som e rekna til å vere om lag 3 000 år gammal. Funna stammar truleg frå urfolkskulturar som var gått under før området vart kolonisert.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Marajó» frå ,  den 14. august 2013.  
Denne artikkelen bygger på «Marajó» frå ,  den 14. august 2013.  
 

Brasil
Øyar i Sør-Amerika
Agaseke

Agaseke, agaseki eller igiseke er ei mønstra korg med lok frå Rwanda og Burundi. Korga er eit særs fint handarbeid laga av kveilar av tørka plantemateriale i ulike fargar. Kveilane er sydd fast til ei spiralrame, og sett saman slik at dei dannar gjentakande geometriske mønster. 
Loket kan vera flatt eller traktforma, og vera mønstra som korga, eller einsfarga. Korga er eit nasjonalsymbol for Rwanda, og er avbilda i det rwandiske riksvåpenet.

Ein lagar gjerne igiseke av grasstrå, sisal, raffia eller bananblad. Fargen på korgene er tradisjonelt naturkvit med mønster av svart og/eller raudt. Svartfargen kom frå kokte bananblomar, medan røter og frø frå ein plante kalla urukamgi gav raudfarge. Frå 1930-talet byrja ein også ta i bruk industrielt produserte fargestoff. Ein har også teke i bruk nye materiale, som gjenvunne plastposar. 

Dei minste korgene kan vera rundt 5-10 cm både i høgd og diameter. Korgene blei gjevne som gåver, mellom anna ved bryllaup. Dei blei brukte til å pynta heimar og til å ha verdifulle saker i. 

Igiseke blei tradisjonelt laga av adelege tutsikvinner. Det var krevjande handverk som kravde mykje tid. Endringar i samfunnet, som mellom anna gav tutsiar ei mindre privilegert stilling, har ført til ein nedgang i heimeproduksjon av korger. I dag blir korger gjerne laga av profesjonelle korgmakarar.

Bakgrunnsstoff

Korger  ved rwanda-art.com
Biletdøme frå Rwanda ved The Metropolitan Museum of Art.
Biletdøme frå Rwanda ved The Metropolitan Museum of Art.

Kjelder

Biro, Yaëlle, Tutsi Basketry, Heilbrunn Timeline of Art History. New York: The Metropolitan Museum of Art, 2000–. (March 2011)
Silvia Rugina, Rwanda’s iconic agaseke sisal baskets . Friday, May 31  2013.
Lidded Basket (Igiseke) [Rwanda; Tutsi peoples (1978.412.327a,b)"], Heilbrunn Timeline of Art History. New York: The Metropolitan Museum of Art, 2000–.  (March 2011) 
Lidded Basket, metmuseum.org
Tutsi, Rwanda. Lidded Basket ("Agaseki" or "Ibeseke"). 1940, davidrumsey.com

Korger
Burundisk kultur
Rwandisk kultur
Tutsiar
Folkekunst
Antiloper

Antiloper er ei polyfyletisk gruppe av klauvdyr i oksefamilien (Bovidae) eller slirehorna drøvtyggjarar (Cavicornia) som omfattar rundt 90 hjorteliknande artar med slanke horn.
Namnet «antilope» kjem frå gresk antholops som tyder 'blomsterauge'.

Antiloper lever på grassletter i Afrika eller Eurasia. Den største arten er kjempeelgantilope (Taurotragus derbianus). Dei mindre artane er ofte raske, nokre kan nå 100 km i timen og tilhøyrer dei raskaste landdyra. 

Antiloper et for det meste gras og lauv.

Nokre artar 
 Hjorteantilope (Antilope cervicapra), også kalla svartbukk
 Elgantilope (Taurotragus oryx)
 Impala (Aepyceros melampus)
 Kob (Kobus kob)
 Nyala (Tragelaphus angasii)
 Prærieantilope, også kalla gaffelantilope og gaffelbukk (Antilocapra americana)
 Springbukk (Antidorcas marsupialis)
 Duiker (Cephalophinae)
 Kongeantilope (Neotragus pygmaeus)

Andre grupper med antilope i namnet 
 Antilopebukk (Xylotrechus antilope), bille
 Geiteantiloper (Caprinae)

Sjå også
 Saola (Pseudoryx nghetinhensis), oksedyr i slekt med antiloper

Bakgrunnsstoff 
 San Diego Zoo. Med bilde.
 Elgantilope. Med bilde.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Antilope» frå ,  den 15. august 2013.  

kvegdyr
Imigongo

Imigongo er ei form for biletkunst frå Rwanda. Dette er ei form for veggkunst som tradisjonelt blir måla med tørka kumøkk blanda med ulike naturfargar som raudt, kvitt, grått og svart. Tradisjonelle imigongomåleri har abstrakte mønster av geometriske former og spiralar. Nyare kunst kan også vera figurativ. 

Imigongo blei opphavleg måla på veggar inne i hus, men kan i dag også målast utanpå hus, på treplater, lerret og på keramikk. Måleria blir laga ved at ein skaper relieff av dei figurane ein ønsker med kumøkk. Etter at relieffet har tørka og blitt hard, måler ein med fargane ein ønsker. Målinga føregår i fleire omgangar etter at tidlegare lag eller fargar har tørka.

Imigongokunst skal ha blitt funnen opp i Kibungo (no Austprovinsen i Rwanda) av prins Kakira, son av kongen av Gisaka, tidleg på 1800-talet.
Det er likevel vanlegvis kvinner som lagar imikongobilete.

Naturlege lokale fargestoff brukte til imigongomåleri er raud oker frå jorda, kaolin som gjev kvitfarge og svart frå bananskal og saft frå aloe vera og Solanum aculeastrum. Desse fargane kan blandast slik at ein til dømes får den karakteristiske gråfargen.

Industrielle målingstypar har fortrengde mykje av den gamle målingsblandinga, og saman med folkemordet i Rwanda på 1990-talet var det fare for at tradisjonen skulle gå tapt. Ulike kooperativ, fleire av dei danna av enkjer, er blitt danna etter uroa for å vidareføra skikken og produsera imigongobilete for sal.

Døme på imigongomønster

Kjelder

Art of Imigongo , access-rwanda-safaris.com
Imigongo Art Co-op, worldconnect-us.org
More about Imigongo", John Pugh in Rwanda, jpughinrwanda.blogspot.com.
History of Imigongo, byose.com

Bakgrunnsstoff

Imigongo ved kodumuki.wordpress.com
Imigongo Co-operative (cow dung art), blogg om opplæring i imigongomåleri, John Pugh in Rwanda.
More about Imigongo, John Pugh in Rwanda.
Imigongo painter, biletdøme ved marykkeown.com

Rwandisk kultur
Biletkunst
Folkekunst
Guns & Boys

«Guns & Boys» er ein song av Carina Dahl. Songen er skriven av Carina Dahl, Nanna Martorell og Hanne Sørvaag.

Eurovision

Melodi Grand Prix 2011

Carina Dahl framførte «Guns & Boys», på engelsk, i den fyrste semifinalen i Melodi Grand Prix 2011, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 2011 i Düsseldorf i Tyskland. Bidraget gjekk ikkje vidare til finalen. Kva for plassering bidraget fekk er ikkje kjend, men det fekk ikkje representere Noreg.

Kjelder

Melodi Grand Prix 2011-songar
Engelskspråklege Melodi Grand Prix-songar
Songar skrivne av Carina Dahl
Songar skrivne av Nanna Martorell
Songar skrivne av Hanne Sørvaag
20. serierunde i Tippeligaen 2013

20. serierunde i Tippeligaen 2013 vert gjennomført med to kampar laurdag 17. august, fem kampar søndag 18. august og ein kamp måndag 19. august.

Fakta

Kjelder
 fotball.no

20
21. serierunde i Tippeligaen 2013

21. serierunde i Tippeligaen 2013 vert gjennomført med to kampar laurdag 24. august og seks kampar søndag 25. august.

Fakta

Kjelder
 fotball.no

21
22. serierunde i Tippeligaen 2013

22. serierunde i Tippeligaen 2013 vert gjennomført med ein kamp fredag 30. august, to kampar laurdag 31. august og fem kampar søndag 1. september. 

 slo  2-1 på heimebane og rykte i frå i teten då  tapte borte mot .  slo  heile 7-0 på heimebane i det som var den største sigeren i Tippeligaen til då i denne sesongen.  slo  4-0 heime.

Fakta

Kjelder
 fotball.no

22
El Estrecho naturpark

El Estrecho naturpark (spansk Parque Natural del Estrecho) er eit verna naturområde i Andalusia i Spania som ligg på nordsida av Gibraltarsundet. «El Estrecho» tyder 'sundet'.

El Estrecho naturpark er det sørlegaste verneområdet i Europa. Han blei skipa i 2003. Parken ligg mellom Cabo de Gracia ved Bolonia i vest og Punta del Carnero  ved Algeciras i aust. Han dekkjer eit område på  189,1 km² (18,931 hektar).  

Parken ligg ved møtestaden mellom Atlanterhavet og Middelhavet, noko som gjev han eit særskilt havmiljø. Plasseringa mellom Afrika og Europa set han også på ruta til mange trekkfuglar.

El Estrecho har også fleire fortidsleivningar: Holemåleri frå steinalderen, ruinar etter den romerske byen Baelo Claudia, som dreiv med fiskesausproduksjon, og fleire vakttårn langs kysten.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Naturparkar i Spania
Spansk natur
Skipingar i 2003
Gibraltarsundet
Verna område i Andalusia
23. serierunde i Tippeligaen 2013

23. serierunde i Tippeligaen 2013 starta fredag 13. september klokka 19 med Aalesund mot Molde. Runden fortsette med to kampar laurdag 14. september. Sogndal mot Lillestrøm klokka 15.30, og Haugesund mot Viking klokken 18. Runden avslutta med fem kampar søndag 15. september. Strømsgodset mot Odd klokka 15.30, tre kamper klokken 18, og Tromsø mot Rosenborg klokken 19.

Fakta

Kjelder
 fotball.no

23