alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hypotesetesting

Hypotesetesting er ein statistisk testmetode av ei førehandstru eller påstand om eigenskapar ved ein eller fleire populasjonar. Når ein testar ein slik hypotese må ein vurdere utsegnskrafta med grunnlag i informasjon som er oppnådd ved tilfeldig utval frå populasjonen, og trekkje slutningar på trass av uvisse.

Framgangsmåte
Før ein testar ein hypotese må ein formulere ein nullhypotese H0 og ein alternativ hypotese H1. H0 er den hypotesen vi vil undersøkja om vi har grunnlag for å forkaste, medan H1 er hypotesen vi vil underbygge. Desse to hypotesane må vere komplementære sidan forkasting av den eine automatisk fører til akseptering av den andre. Nullhypotesen har som regel berre èin verdi for ein parameter medan alternativhypotesen ofte har meir enn éin verdi (større enn, mindre enn eller ulik). Viss vi til dømes har mistanke om at ein terning gjev 6 oftare enn han skal, og vi ynskjer å teste det, kan hypotesane formulerast på denne måten:

H0: 
H1: 

Etter testen må ein velje kva verdiar av ein stokastisk variabel T som er slik at H0 kan forkastast. T vert då kalla testobservatoren. T-verdiane som gjev forkasting av H0 er i forkastingsområdet R for testen. Forkastingsområdet vel ein etter kor sikker ein vil vere på at resultatet er rett. Ofte er ein nøgd med ein hypotesetest om P(forkaste H0|H0 er sann)<0,05. Vi seier da at signifikansnivået er 0,05.

Feiltypar
Når det gjelder hypotesetesting, er det to feil ein kan gjere. Vi kan forkaste H0 når H0 er rett, eller vi kan unnlate å forkaste H0 når H1 er rett.

Sannsynet for dei to feiltypane vert ofte kalla høvesvis α og β. 

α=P(Type I feil)
β=P(Type II feil)

Vi ser at både α og β er sannsyn for å foreta feil slutning, og vi ønskjer derfor at begge to skal vere minst mogeleg. No er det derimot slik at reduksjon av den eine vil føre til ein auke i den andre. Samtidig vert type I feil rekna som ein generelt meir alvorleg feil enn type II.

Val av forkastingsområde endrar α og β. Viss vi har eit stort forkastingsområde er det stort sannsyn for type I feil og mindre sannsyn for type II feil. Og viss vi minkar forkastingsområde blir det mindre sannsyn for type I feil og større sannsyn for type II feil.

Konklusjon 
Ein konklusjon av ein hypotesetest kan kort sagt formulerast på ein av følgjande måtar:
 H0 forkastast på signifikansnivå α
 H0 forkastast ikkje på signifikansnivå α

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Hypotesetest» frå ,  den 15. september 2011. 
 oppgav desse kjeldene:

 
Eksperimentdesign
Psykometri
Logikk og statistikk
Statistisk inferens
Nomadisk art

Ein nomadisk art er ein dyreart der delar av populasjonen gjer vandringar mellom stader på uføreseielege vis. Slike flyttingar skil seg frå andre migrasjonar ved at dei ikkje er sesongmessige eller på andre måtar regelbundne. Nomadisme er ein reaksjon på uregelbundne økologiske forhold.

Referansar 

Zoologi
Vott

Vott er eit klesplagg til handa med eige rom til tommelen og felles rom for dei andre fire fingrane. Ein bruker gjerne vottar for å verna seg mot kulde, varme eller anna ubehag. Ein kan laga vottar av tråd gjennom strikking eller nålebinding eller sy dei av skinn eller tekstilar, gjerne med fôr.

Utforming og bruk
Vottar blir hovudsakleg brukte i kaldt vêr og er gjerne laga i varmeisolerande materiale. Det er svært vanleg å strikka vottar, som regel av ull, og det finst ei rekkje ulike tradisjonelle og utradisjonelle mønster. I Noreg er til dømes selbuvotten ein kjend type. I norsk kultur blei det i tillegg til bruksvottar også laga fint pynta stasvottar. Ei brur kunne til dømes gje broderte vottar i gåve til brudgommen.

Vottar kan vera lette å ta av seg og mista. Ofte blir dei innsnevra rundt handleddet for å sita fastare. Tidvis er dei festa til kvarandre med ei snor. Dette gjeld særleg barnevottar.

Spesialvottar
Steikevottar er stive, varmeisolerte vottar som ein kan ha på når ein løfter varme ting, til dømes noko som har vore i steikeomnen.

I tillegg til vottar med éin tommel finst det også kajakkvottar med to tomlar på kvar vott. Desse kan ein snu når ein padlar med kajakk i kaldt vatn for å få ein tørrare tommel. Sjøvottar kunne òg ha to tomlar.

Vottar som kan opnast slik at ein får fingrane fri gjer det lettare å avfyra våpen i kalde tilhøve.
Dei blei utvikla for jegerar i Nord-Amerika på 1930-talet. Slike vottar er også brukte i militær samanheng.

Vaskevottar er klutar laga slik at ein kan ta dei på handa som ein vott og bruka dei til reingjering.

I kulturen

På primstaven var votten eit teikn for vinternatt, byrjinga av vinterhalvåret den 14. oktober.

Det finst fleire forteljingar om vottar. I den norrøne soga om Tor hjå Utgards-Loke blir det fortald at guden og reisefølgjet hans overnatta i eit underleg hus med eit lite siderom. Då dei vakna, viste det seg at dei hadde sove i den digre votten til kjempa Skryme. I ei anna soge har Tor sjølv fått låna eit par jernvottar av gygra Grid som han verjer seg mot jotunen Geirrød med.

«Skinnvotten» er eit russisk-ukrainsk folkeeventyr om ein mann som mister ein vott som fleire dyr nyttar som hus  etter tur. Då eigaren finn at votten synest han det er rart at han framleis er varm. Barneboka Den grønne votten (1964) av Alf Prøysen,  illustrert av Borghild Rud, fortel ei liknande soge.

Sjå òg
Sjøvott
Hanske
Muffe

Kjelder

«Tors ferd til Utgard» og «Tors ferd til Geirrød-gardane», Edda, Det norske Samlaget, 2002.

mitten ved The British Museum
 «Mitten for Hunters Leave Gun Fingers Free». Popular Mechanics, December 1930, p. 977

Klede for armar og hender
Ytterklede
Vinterklede
Heilage Alban

Heilage Alban (engelsk Saint Alban) er ein kristen helgen, rekna som den første britiske martyren. Han levde i den romerske byen Verulamium i provinsen Britannia, no St Albans i Hertfordshire.

Ifølgje helgensoga var Alban ein heidning som gav ly til ein prest som søkte ly frå forfølging hjå han. Etter kort tid blei han overtydd av læra til presten, og omvende seg til kristendommen. Då guvernøren sine folk kom for å finna presten, tok Alban kleda hans og blei fanga i hans stad. Han blei stilt for retten, torturert og gjeven ordre om å ofra til dei romerske gudane, men nekta. Då blei han dømt til døden og halshogd.

På vegen til rettarstaden skal Alban ha endra stoppa ei elv slik at dei kunne gå tørrskodd over, og fått ein fontene av vatn til å spruta ut frå toppen der han skulle avrettast. Skarprettaren blei omvend av under og nekta å avretta han. Den nye skarprettaren utførte avrettinga, men blei blinda like etter.

Alban har blitt dyrka som ein helgen i England sidan 400-talet, og kulten hans spreidde seg vidare i Europa. I Winterthur i Sveits, der Alban er ein vernehelgen, blir ein årleg Albaninifest halden til ære for han.

Kjelder

.

Bakgrunnsstoff 

Den hellige Alban av Britannia ved katolsk.no

britiske helgenar
anglikanske helgenar
katolske helgenar
ortodokse helgenar
Guglielmo Libri Carucci dalla Sommaja

Guglielmo Brutus Icilius Timeleone Libri Carucci dalla Sommaja () var ein italiensk matematikar. 

Han var professor i Pisa i 1823 og i Paris frå 1832. I 1850 vart han tiltalt for tjuveri i stor stil av sjeldne manuskript og bøker frå franske bibliotek, men flykta til England og unngjekk straff. Det har vore reist tvil om skuldingane var riktige. Namnet til Libri er knytt til den kjende Parisaravhandlinga til Niels Henrik Abel, som etter å ha vore forseinka i mange år kom ut i 1841. Libri las korrektur på avhandlinga, men manuskriptet forsvann på mystisk vis og vart seinare ettersøkt til ingen nytte. Professor Viggo Brun fann i 1955 det meste av manuskriptet i eit lite italiensk bibliotek.

Kjelder

Italienske matematikarar
Folk frå Firenze
Medlemmar av Det franske vitskapsakademiet
Matematikarar på 1800-talet
Funksjonalanalyse

Funksjonalanalyse eller funksjonsanalyse er eit område innan matematikk som i hovudsak omhandlar såkalla lineære og normerte rom og funksjonar definert over slike rom. Blant dei viktigaste type rom i funksjonalanalysen er dei såkalla hilbertrom og banachrom, i tillegg til fleire forskjellige typar av meir konkrete funksjonsrom. Funksjonsanalysen har gjennomgått ei rask utvikling gjennom dei siste 50 åra.

Kjelder
Euklidsk algoritme

I talteori er euklidsk algoritme ein algoritme for å berekne største felles divisor (SFD) til to element i kva for ein som helst euklidsk ring (til dømes to heiltal). Hovudtydinga til algoritmen er at han ikkje treng faktorisering av dei to heiltala, og at han er ein av dei eldste kjende algoritmane som kan daterast tilbake til Hellas i antikken.

Bakgrunn
Euklidsk algoritme er ein av dei eldste kjende algoritmane, sidan han står skildra i Elementa av Euklid frå rundt 300 fvt. (7. bok, proposition 2). Euklid formulerte opphavleg problemet geometrisk, som problemet med å finne det største «målet» for to linjelengder (ei linje som kunne brukast til å måle begge linjer utan nokon rest), og algoritmen hans skreid fram ved gjentekne substraksjonar av det kortaste frå det lengste linjestykket. Algoritmen vart endå truleg oppdaga av Euklid og dermed kjent opp til 200 år tidlegare.

Han var nesten sikkert kjent av Eudoksos frå Knidos (omkring 375 fvt.), og Aristoteles (omkring 330 fvt.) indikert han i hans Topics, 158b, 29–35.

Skildring av algoritmen 
Gjeve to heiltal, a og b, finn største heiltala d slik at d deler a og b. Viss b = 0, returner a. Elles blir prosessen gjenteke med tala b og a modulo b. Det er òg mogleg å bruke gjenteke subtraksjon, der det minste talet trekkjast frå det største, heilt til éit av tala er 0. Dette er den opphavlege algoritmen, men han er mindre effektiv.

Implementering

Nytte av rekursjon
Ved bruk av rekursjon, kan algoritmen uttrykkjast som:
  funksjon SFD(a, b)
      viss b = 0 returner a
      ellers returner SFD(b, a mod b)

I blant anna C++ og Java ser algoritmen slik ut:

  int SFD(int a,int b){
    if ( b == 0 )
      return a;
    return SFD(b,a%b);
  }

Bruk av iterasjon
Ein effektiv iterativ metode for kompilatorar som ikkje optimiserar halerekursjon:

  funksjon SFD(a, b)
      så lenge b ≠ 0
          t := b
          b := a mod b
          a := t
      returner a

Døme 
Finn største felles faktor til 42 og 24.

a  =  42, b  =  24

a  =  24, b  =  (42 mod 24) = 18

a  =  18, b  =  (24 mod 18) = 6

a  =  6, b  =  (18 mod 6) = 0

b  =  0, så svaret er a = 6

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Euklids algoritme» frå ,  den 16. september 2011.  
 

Algoritmisk talteori
Euklid

he:מחלק משותף מקסימלי
Dualitet

Dualitet er i matematiske system når det opptrer to operasjonar med tilsvarande aksiomatiske reglar, slik at dei to operasjonane kan byttast om i alle satsar. 
Til kvar sats svarar då ein dual sats. Ein slik metode til å avleiie resultat kallast eit dualitetsprinsipp, som er av stor matematusik tyding og først vart nytta i projektiv plangeometri. Her består det ein dualitet mellom punkt og rett linje, til dømes svarar skjeringspunktet mellom to linjer dualt til den linja som er bestemt av to punkt, og eit kjeglesnitt kan reknast som bestemt ved punkta sine eller dualt ved tangentane sine. 

Pascal-teoremet er eit døme på ein dual sats: I ein sekskant som er innskriven i eit kjeglesnitt, skjer dei motståande sidene kvarandre i tre punkt som ligg på ei rett linje. Til denne svarar dualt Brianchon-teoremet: I ein sekskant som er omskriven om eit kjeglesnitt, skjer dei tre diagonalane gjennom motståande hjørne kvarandre i eit punkt. 

Dei geometriske dualitetsprinsippa vart oppdaga av Jean Victor Poncelet og vart særleg undersøkt av Joseph Diaz Gergonne og Jakob Steiner. I romgeometrien finst det òg ein dualitet mellom punkt og plan. Dette kan utvidast til m-dimensjonal geometri og fører då til læra om duale vektorrom, som spelar ei viktig rolle i moderne matematikk.

Kjelder

Dualitetsteoriar

ja:双対
Cotangens

Cotangens er ein trigonometrisk funksjon. Cotangens til ein vinkel i ein rettvinkla trekant er definert som forholdet mellom den hosliggande kateten til vinkelen og den motståande kateten. Det er òg definert som det inverse (resiproke) talet til tangens av vinkelen. Cotangens har vanlegvis symbol cot, men stundom òg ctg, cotan eller cotg.

Kjelder

Trigonometri
Elementære spesialfunksjonar
Brook Taylor

Brook Taylor () var ein engelsk matematikar. Han vert rekna som den fremste etterfølgjaren til Isaac Newton i England. 

Av verka han skreiv må ein særleg nemne Methodus incrementorum directa et inversa (1715), der ein finn den første systematiske framstillinga av differensialrekning  og den kjende taylorformelen for utviklinga av ein funksjon i ei uendeleg rekkje, ei taylorrekkje.

Kjelder 

Engelske matematikarar
Medlemmar av Royal Society
Folk frå London
Matematikarar på 1700-talet
Avstand

Avstand mellom to punkt er lik lengda til det rette linjestykket mellom dei to punkta. I fysikk eller i det daglegdagse syner avstanden til den fysiske lengda, eller eit estimat basert på andre kriterium. I matematikk er ein avstandsfunksjon ei generalisering av den fysiske avstanden.

Geometri 
I nøytral geometri er avstanden mellom (x1) og (x2) lengda til linja mellom dei: 

I analytisk geometri finn ein avstanden mellom to punkt i xy-planet ved hjelp av avstandsformelen. Avstanden mellom (x1, y1) og (x2, y2) er gjeven ved: 

På liknande vis, for punkta (x1, y1, z1) og (x2, y2, z2) i tre dimensjonar, er avstanden mellom dei: 

Desse formene finn ein enkelt ved å konstruere ein rettvinkla trekant med eitt bein på hypotenus til den andre (med eitt bein vinkelrett på planet der det første triangelet ligg) og nyttar pythagorasteoremet.

I studiet av kompliserte geometriar, kallar ein dette (som regel) euklidsk avstand, sidan han kjem av pythagorasteoremet som ikkje gjeld i ikkje-euklidsk geometri. Denne avstandsformelen kan utvidast til bogelengdformelen.

Avstand i euklidsk rom 
I eit euklidsk rom Rn, er avst anden mellom to punkt vanlegvis gjeven av den euklidske avstanden (2-norm distance). Andre avstandar, basert på andre normer, vert stundom nytta i staden. 

For eit punkt (x1, x2, ...,xn) og eit punkt (y1, y2, ...,yn), Minkowskiavstanden av orden p (p-norm-avstand) er definert som: 

p treng ikkje å vere eit heiltal, men kan ikkje vere mindre enn 1, sidan trekantulikskapen ikkje vil gjelde elles. 

2-norm-avstanden er den euklidske avstanden, ei generalisering av teoremet til Pythagoras til meir enn to koordinatar. Det er det ein ville fått om avstanden mellom to punkt vart målt med ein linjal: den «intuitive» oppfatninga av avstand. 

1-norm-avstanden vert meir fargerikt kalla drosje-norma eller manhattangeometri, fordi det er avstanden ein bil ville ha køyrt om ein by hadde eit ruteforma gatenettverk (utan einvegskøyrte gater). 

Den uendelege norm-avstanden vert òg kalla chebyshevavstanden. I to dimensjonar er dette dei færraste forflyttingane ein konge kan flytte seg mellom to ruter på eit sjakkbrett.

p-norma vert sjeldan nytta for verdiar av p annan enn 1, 2 og uendeleg, men sjå superellipse.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Distance» frå ,  den 16. september 2011. 
 oppgav desse kjeldene: 
.
 

Lengd
Elementær matematikk
Metrisk geometri
Akse

Akse har fleire tydingar, men omhandlar alltid rette linjer:

Vitskap 
 Akse i matematikk er ei rett linje som er med på definere eit koordinatsystem. 
 Akse i mekanikk er ei rett linje noko roterer om. 
 Akse i optikk er ei rett linje i ei lense som knyter til dei to krummingssentra til linseflatene.
 Akse i botanikk er ein plantedel med sideorgan. Til dømes ei stamme med sidegreiner. 
 Akse i zoologi er ei tenkt, rett linje for å skildre symmetritilhøva hos dyr. 
 Rotasjonsakse, linje som ein lekam roterer kring
 Symmetriakse, linje som deler ein lekam i to identiske delar.

Politikk 
 Akse vert nytta for å skildre eit politisk spektrum
 Aksemaktene, ein allianse under andre verdskrigen. 

nb:Akse
Akse i matematikk

Ein akse i matematikk er ei tallinje eller ei rett linje som er med på å definere eit koordinatsystem. Dette kan til dømes vere x-, y, eller z-aksen i eit kartesisk koordinatsystem. 

Ei linje som ein lekam roterer rundt vert kalla rotasjonsakse. Ei linje som deler ein lekam i to identiske former vert kalla ein symmetriakse. Uformelt vert akse òg nytta om ei linje som er skapt av ein basisvektor i lineær algebra.

Kjelder

Elementær geometri
Bayes-analyse

Bayes-analyse eller bayesiansk analyse er ein statistisk tolkingsmetode for å analysere data som inneheld utryggleik og variasjon. Metoden går ut på å utleie sannsynsfordelinga til ukjende storleikar i lys av data. I Bayes-analyse reknar ein alle ukjende storleikar ein er interesserte i som verdiar av stokastiske variablar. Det vil sei at utryggleiken kring dei ukjende storleikane vert skildra ved hjelp av ei statistisk sannsynsfordeling.

Kjelder 

Bayesiansk statistikk
Grunngjeving
Sannsynstolkingar
Matematikkfilosofi
Vitskapsfilosofi
Ostekake

Ostekake er ein søt matrett eller ei kake som vert laga av mjuk ferskost (som kesam, kremost eller ricotta), egg, sukker og eventuelt mjøl. Ho kan ha ein botn ein baker eller lager av kjekssmular. Sjølve kaka kan også bakast eller berre late stivna, som regel i eit kjøleskap. Ein kan gje ostekaker ulike smakar, som bær, sitrusfrukt, sjokolade, graskar eller toffee og ed pynta med frukt, krem, nøtter og anna.

Historie 

Ein kjenner til eit slag ostekake frå romersk antikk. Slike kaker laga av rømme og kesam er skildra av Cato den eldre, som omtaler tre typar: libum, savillum og placenta. Av desse tre likner placenta mest på moderne ostekaker, siden ho har ei skorpe som blir baka for seg.

Ulike variantar
Det finst fleire ulike variantar av ostekake, gjerne frå ulike geografiske område. Ostekaker frå Tyskland og Sveits blir gjerne laga på ein bakt botn (som sukkerbrød), medan ein i amerikansk tradisjon gjerne bruker smuldra kjeks til botn. 
Det finst også ostekaker utan botn, som den korsikanske typen fiadone.

Den svenske varianten av ostekake er kjend som ostkaka, og blir laga ved å tilsetje osteløype til mjølk før ein blandar inn andre ingrediensar og steiker kaka i omnen. Det finst variantar av kaka frå  Hälsingland og Småland.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Ostekake» frå ,  den 15. august 2018.  
 

Kake
Osteretter
Cassinis oval

Cassinis oval er ei kjend plankurve av fjerde grad, definert som ei mengd (eller geometriske stader) i planet slik at produktet av avstanden til to faste punkt er konstant. Dette er knytt til ein ellipse, der summen av avstandane er konstant, og ikkje produktet. Eit spesialtilfelle av kurva er lemniskaten. Kurva vart først studert av den italiensk-franske astronomen Giovanni Domenico Cassini.

Formell definisjon
Lat q1 og q2 vere to faste punkt i planet og la b vere ein konstant. Då er ein Cassini-oval med brennpunkt q1 og q2 er definrt til å vere brennpunktet for p slik at produktet av avstanden frå p til q1 og avstanden frå p til q2 er b2. Det gjeld om me definerer ein funksjon avst(x,y) til å vere avstanden frå eit punkt x til eit punkt y, for alle punkt p på ein Cassini-oval til å tilfredsstille likninga

Likningar
Om brennpunkta er (a, 0) og (−a, 0), så er likninga for kurva

Utvida vert dette 

Den ekvivalente polarlikninga er

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Cassini oval» frå ,  den 16. september 2011.  
 

Kurver
Algebraiske kurver
Perez Hilton

Mario Armando Lavandeira II, kjend som Perez Hilton () er ein amerikansk skribent. 

Han er kjend for å kome med brutale utsagn om enkelte songarar på bloggen sin. Bloggen er på lista over dei 500 mest besøkte nettstadane på Internett.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Perez Hilton» frå ,  den 16. september 2011.  
 

Folk frå Miami
USA-amerikanske bloggarar
Edmund Landau

Edmund Georg Hermann Landau () var ein tysk-jødisk matematikar som arbeidde innanfor talteori og kompleks analyse. 

Han var professor i Göttingen frå 1909 til 1933. Verket hans Handbuch der Lehre der Verteilung der Primzahlen (3 bind, 1909) inneheld alt det ein på det tidspunktet kjende til emna talteori og funksjonsteori. Han var æresdoktor ved Universitetet i Oslo i samband med Abelminnefesten i 1929.

Kjelder

Tyske matematikarar
Tyske jødar
Æresdoktorar ved Universitetet i Oslo
Folk frå Berlin
Matematikarar på 1900-talet
Feil i matematikk

Feil i matematikk er eit avvik mellom ein nøyaktig verdi og ein tilnærma verdi. Når ein skal finne eit tal gjennom måling er det ikkje mogeleg å oppnå full nøyaktigheit. Feil spelar ei stor rolle i kaosteori, der små variasjonar på sikt kan gje totalt ulike resultat. Feil er òg sentralt når ein skal gjere utrekningar på datamaskinar. Feil kan kome av fleire årsaker. 

Nokre definisjonar er: 
eksakt verdi: 
tilnærma verdi: 
absolutt feil: 
relativ feil: 

Feilkjelder kan kome av ulike årsaker på grunn av forskjellige tilnærmingar. Den første tilnærminga vert som regel gjort i den matematiske modellen, som vil sei at eit problem er forenkla eller idealisert. Til dømes kan ein sjå bort frå luftmotstand eller andre påverknader. 

Når ein skal gjere utrekningar snakkar ein som regel om tre feiltypar: 
 - Feil i inndata er ofte uunngåelege og kan delast i to undertypar: 
 - Feil som oppstår på grunn av feil i den nytta funksjonsverdien
 - Feil som oppstår på grunn av andre feil i inndata. 
 - Trunkeringsfeil oppstår på grunn av ein ein tilnærmingsmetode, til dømes at ein kortare ned ein uendeleg langs med ein endeleg sum. 
 - Avrundingsfeil oppstår når ein reknar med ei endeleg mengd siffer. 

Den totale feilen til ein verdi vert då

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Fel» frå ,  den 16. september 2011.  
 

Numerisk analyse
Q-Park

Q-Park er eit nederlandsk selskap skipa i 1998 som driv parkeringsanlegg. 

Q-Park Norge er ein underavdeling av selskapet, og eit av dei største parkeringsselskapa i Noreg. Det har kjøpt parkeringsselskapa Carpark, Center Park og P-Compagniet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Q-Park» frå ,  den 16. september 2011.  
 

Skipingar i 1998
Nederlandske føretak
Parkering
EuroPark

EuroPark AS vart skipa i 1979 og var norskeigd heilt fram til 1999. Selskapet vart då kjøpt opp av APCOA Parking, det største parkeringsselskapet i Europa.

EuroPark driv parkeringsplassar og –hus for offentlege og private oppdragsgivare. Selskapet har hovudkontor i Oslo. I løpet av dei siste 25 åra har selskapet utvikla seg til å vere den største aktøren innan parkering i Noreg. EuroPark har systerselskap i Danmark og Sverige.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «EuroPark» frå ,  den 16. september 2011.  
 

Skipingar i 1979
Norske føretak
Parkering
Harmonisk gjennomsnitt

Harmonisk gjennomsnitt er eit sentralitetsmål for ei talrekkje og er gjeven ved: 

Aritmetisk og geometrisk gjennomsnitt er to andre typar gjennomsnitt.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Harmonisk gjennomsnitt» frå ,  den 16. september 2011.  
 

Middelverdiar
Lazarus Fuchs

Lazarus Immanuel Fuchs () var ein tysk matematikar. 

Han etterfølgde Karl Weierstrass som professor i Berlin i 1884. Han arbeidde hovudsakleg med differensiallikningar og funksjonsteori, og er kjend for fuchsiske grupper.

Kjelder

Tyske matematikarar
Matematikarar på 1800-talet
Jakob Steiner

Jakob Steiner () var ein sveitsisk matematikar som hovudsakleg arbeidde med geometri.

Han var ei tid knytt til skulen til Heinrich Pestalozzi og var frå 1834 professor i Berlin. Saman med Niels Henrik Abel var han medarbeidar i journalen til August Leopold Crelle, og er særleg kjend for den grunnleggande innsatsen i syntetisk geometri.

Kjelder

Sveitsiske matematikarar
Matematikarar på 1800-talet
James Hopwood Jeans

Sir James Hopwood Jeans () var ein engelsk fysikar, astronom og matematikar. 

Frå 1905 til 1909 var han professor i praktisk matematikk ved Princeton University i USA, og frå 1910 til 1912 forelesar i Cambridge og 1922 i Oxford. Han var sekretær i Royal Society frå 1919 til 1929 og frå 1934 professor i astronomi ved Royal Institution i London. Jeans gjorde viktige arbeid innan fysikk og astrofysikk, og er særleg kjend for lova si for energistråling frå ein svartlekam og arbeida om opphavet til solsystemet, danninga av dobbeltstjerner go tilstanden i det indre av ei stjerne. 

Av dei mange kjende bøkene hans finn ein mellom andre The Mysterious Universe (1930), The Stars in their Courses (1931, norsk omsetjing Det store univers), Through Space and Time (1934) og Physics and Philosophy (1942).

Kjelder

Engelske astronomar
Engelske matematikarar
Engelske fysikarar
Medlemmar av Royal Society
Matematikarar på 1900-talet