alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Den utøvande makta

Utøvande makt er makt til å iverksette, handheve og oppretthalde lover og lovlege beslutningar. Utøvande makt er eit av dei tre maktområda som blir definerte og haldne frå kvarandre under maktfordelingsprinsippet. Dei to andre er lovgjevande makt og dømmande makt. Utøvende makt ligg vanlegvis hos monarkar, presidentar og regjeringar.

I Noreg, der den utøvande makta ligg hjå regjeringa og den lovgjevande makta hjå Stortinget, kan det hevdast at den utøvande makta er svekka i forhold til den lovgjevande makta etter innføringa av parlamentarismen i 1884, i og med at regjeringa må gå dersom ho får fleirtalet i Stortinget mot seg. Statsforvaltinga eller statsadministrasjonen er kjernen i den utøvende makta.

Personen eller stillinga som har den utøvande makta er som regel ein regjeringssjef. I ein republikk kan den utøvande makta ligge hos presidenten, som i USA. I slike tilfelle er dei to stillingane statsoverhovud og regjeringssjef slått saman.
I andre republikkar er det presidentar med mest formelle funksjonar, som til dømes i Island og Tyskland. I eit monarki låg i tidlegare tider den utøvande makta hos monarken, kongen, keisaren osv. I våre dagar er det berre eit fåtal monarkar som har reell utøvande makt. 

I nokre land som både praktiserer parlamentarisme og maktfordeling, som Frankrike, må regjeringssjefen stå til ansvar både for statssjefen og dei folkevalde. 

Statsrett
Statsvitskap
Infinity on High

Infinity on High er det fjerde studioalbumet til musikkgruppa Fall Out Boy.

Spor 

Musikkalbum frå 2007
Fall Out Boy-album
Folie à Deux

Folie à Deux er det femte studioalbumet til musikkgruppa Fall Out Boy.

Spor 

Musikkalbum frå 2008
Fall Out Boy-album
Alexandra Park i London

Alexandra Park er ein stor park i London Borough of Haringey i Stor-London. Han dekkjer eit areal på heile 79,3 hektar. Parken ligg på ein ås, rett ved sida av Muswell Hill og Wood Green. Dominerande i parken er palasset Alexandra Palace. Frå 1936 til 1981 overførte BBC fjernsynssendingar frå ei høg mast på eit av tårna i bygget. I 1980 brann store delar av palasset ned, men det har seinare blitt restaurert og er nå eit konferanse- og utstillingssenter.

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «Alexandra Park i London» frå , den 27. mai 2009. 
 

Parkar i London
Maroon 5

Maroon 5 er ei USA-amerikansk rockegruppe skipa i Los Angeles. I førstninga gjekk gruppa under namnet Kara's Flowers, men skifta i 2001 namn til Maroon 5.

Medlemmar 
 Adam Levine - solovokal, rytmegitar (1994–i dag)
 Jesse Carmichael - klaviatur, rytmegitar, støttevokal (1994–i dag)
 Mickey Madden - bassgitar (1994–i dag)
 James Valentine - sologitar, støttevokal (2001–i dag)
 Matt Flynn - trommer, perkusjon (2006–i dag)

Tidlegare medlemmar 
 Ryan Dusick - trommmer, perkusjon, støttevokal (1994–2006)

Diskografi

Studioalbum 
 The Fourth World (1997) som Kara's Flowers
 Songs About Jane (2002)
 It Won't Be Soon Before Long (2007)
 Call and Response: The Remix Album (2008)

Singlar 
Frå Songs about Jane:
 2003 Harder to Breathe
 2004 This Love
 2004 She Will Be Loved
 2004 Sunday Morning
 2005 Must Get Out

Frå Live - Friday The 13th:
 2005 Shiver

Frå It Won't Be Soon Before Long:
 2007 Makes Me Wonder
 2007 Wake Up Call
 2007 Won´t Go Home Without You
 2008 If I Never See You Face Again

Bakgrunnsstoff 
Heimesida til Maroon 5

USA-amerikanske musikkgrupper
Maroon 5
Musikkgrupper skipa i 1995
Barking Park

Barking Park er ein park i London Borough of Barking and Dagenham, som ligg i austre London. Parken dekkjer eit område på litt under 30 hektar, og ligg aust for bysenteret i Barking og nær grensa til Loxford.

Det mest kjende ved parken er ein lang og lineær innsjø ved nordsida av parken, som blir nytta til roing og liknande med båt. Av andre fasilitetar kan ein nemne ein leikeplass, tennisbanar, ballplassar, fotballbanar, rullebrettpark, og ein blomsterhage. Det finst òg ein miniatyrjernbane som opna på 50-talet, og er nå nyopna med nye tog og universell utforming.

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «Barking Park» frå , den 27. mai 2009. 
 

Parkar i London
Kings of Leon

Kings of Leon er ei USA-amerikansk rockegruppe frå Nashville i Tennessee.

Diskografi 
 2003 Youth and Young Manhood
 2004 Aha Shake Heartbreak
 2007 Because of the Times
 2008 Only by the Night
 2010 Come Around Sundown

Bakgrunnsstoff 
 Heimesida til Kings of Leon

Musikkgrupper frå 2000-talet
USA-amerikanske musikkgrupper
Musikkgrupper skipa i 1999
Juno-vinnarar
Grammy-vinnarar
Brit Award-vinnarar
Psykisk liding

Ei psykisk eller mental liding er ei form for liding eller sjukdom som ein først og fremst rammer medvit og åtferd og ikkje synleg den fysiske kroppen. Lidingane kan påverka oppførsel, veremåte og tankemønster (kognisjon og kjensler), og kan få stor verknad på korleis ein fungerer i dagleglivet og samfunnet. Forståinga av psykiske lidingar har utvikla seg over tid, og kan vera ulik i ulike kulturar. Psykiske lidingar har òg vore omtalt som sinnsforstyrringar og noko lausare som galskap eller mani.

Ein kan mellom anna dela psykiske lidingar inn i dissosiasjonslidingar, stemningslidingar, angstlidingar, psykotiske lidingar, eteforstyrringar, utviklingsforstyrringar, personlegdomsforstyrringar og fleire andre kategoriar. Lidingane kan ha fleire årsaker, til dømes arv, fysiokjemiske, psykologiske eller sosiale tilhøve, som kan verka saman. Det finst fleire ulike behandlingsmåtar, der psykoterapi og psykiatrisk medisin er dei viktigaste innan moderne helsevesen. Innan tradisjonell og alternativ medisin har ein mellom anna brukt åndeutdriving eller «healing» som behandling, og i nokre høve sett på dei såkalla lidingane som ein gudegåve som kan brukast til vidare utvikling.

Sjå og også 
 Kategorien Psykiske lidingar og åtferdsforstyrringar 
 Barnepsykiatri 
 Hysteri
 Natteskrekk (søvnterror)
 Nervesamanbrot
 Nevrasteni
 Nevrose (nervøs liding)
 Panikk
 Psyke
 Psykiatri (psykisk helsevern)
 Psykisk utviklingshemming
 Psykofarmaka (antidepressive medikament)
 Traume
 Vrangførestilling
 Weltschmerz

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Psykisk lidelse» frå , og «Mental disorder» frå  den 27. mai 2009. 
 
 «Kan psykose og schizofreni være noe annet enn hva mange tror?» ved jeg-er.no
 «Psykiater med tro på alternativ behandling» i GD.no

Bakgrunnsstoff 
 Psykisk helse (Nettstad laga av Sosial- og helsedirektoratet)
 Emnebibliotek psykisk helse   (Nettstad laga av Helsebiblioteket)
 Sosial- og helsedirektoratet om psykisk helse 
 Folkehelseinstituttet om psykiske lidelser 
 Rådet for psykisk helse
 Interesseorganisasjonen Mental Helse
Møre ungdomsskule Herøy

Møre Ungdomsskule Herøy er ein kristen friskule, starta i 2004. Då vart det starta opp med 8. og 9. klasse, lokala dei første åra var i Hydrakraftbygget i Dragsund. Våren 2007 tok ein til å bygge skulehus, og flytta inn i nye lokale ved Myrvåg legesenter hausten 2007. Våren 2009 fekk bygget også eigen gymsal. I 2009 skulen også godkjenning for barneskuledrift, og vil starte 1-10 skule frå hausten 2009. I det høve endrar skulen namn til Møre barne og ungdomsskule.

Rektorar den første tida har vore: Odd Asbjørn Nybø (2004/2007), Rasmus Tunheim (2007/2008) og Arve Fiskarstrand (2008/-)

Skulestyret hadde dei første åra Kjell Furnes som formann. Etter han overtok Per Arne Lillebø.

Bakgrunnsstoff 
 Nettstad 

Skipingar i 2004
Skular i Herøy i Møre og Romsdal
Fear Factory

Fear Factory er ei USA-amerikansk heavy metal-gruppe som blei skipa i 1989 i Los Angeles i Kalifornia.

Gruppa heitte opphavleg Ulceration, men endra året etter namn til Fear Factory. Første albumet deira kom i 1992 og hadde ein death metal-stil. Det var nyskapande gjennom ei blanding av growl og rein song. Gruppa endra etterkvart stilen sin til industrial metal.

Diskografi

Studioalbum 
 Soul of a New Machine (1992)
 Demanufacture (1995)
 Remanufacture (1997)
 Obsolete (1998)
 Digimortal (2001)
 Archetype (2004)
 Transgression (2005)
 Mechanize (2010)
 The Industrialist (2012)
 Genexus (2015)

Kjelder 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Fear Factory» frå , og «Soul of a New Machine» frå  den 28. juni 2009. 
 

Musikkgrupper skipa i 1989
USA-amerikanske musikkgrupper
Heavy metal
Leicester Square

Leicester Square (utt. Lester Square) er ein plass i det sentrale London. Den ligg vest for Charing Cross Road, nord for Trafalgar Square og aust for Picadilly Circus. Den ligg på staden som før bar namnet Leicester Fields, og var markene framom jarlen av Leicester sin herregard. Området vart bygd ut i 1670-åra.

Shakespearestatuen og tkts 
Midt på plassen ligg ein liten park. Midt i parken står ein statue av William Shakespeare. Langs ytterkanten av parken står det statuar av andre kjende personar: Isaac Newton, Joshua Reynolds, John Hunter, William Hogarth og Charlie Chaplin.

Leicester Square er kinosentrum i London. Dei fleste britiske premierer vert viste på ein av dei fire store kinoane som ligg der. I tillegg ligg det fleire mindre kinoar rett ved plassen. Det ligg fleire nattklubbar der, og spesielt Hippodrome har ofte premierefestar. Derfor er det ikkje uvanleg å sjå store samanstimlingar av menneske med kamera og autografblokker utanfor Hippodrome eller ein av kinoane.

Plassen er og kjent for eit billettutsal, der ein får kjøpt billigbilletter til teatra i London. Det heite i starten The Official London Half-Price Theatre Ticket Booth, men har no skifta namn til tkts. Fleire andre utsal som og tilbyr billettar til teaterførestilling og musikalar til halv pris har og dukka opp i nærleiken.

Politiet si mobile kameraovervaking 
På grunn av den store mengda menneske som til ei kvar tid er på plassen, også på kveldstid, har det vore mykje problem med kriminalitet der. Myndigheitene i London, politiet og ei samanslutning av næringsdrivande har sett i verk ei rekke tiltak som har ført til ein sterk nedgang i kriminaliteten. Mellom tiltaka er forbod mot å drikke alkohol i parken, gratis tilgjenge til dei offentlege toaletta, fleire politipatruljer og ein praktisk talt permanent stasjonert spesialbygd politibil med kamera i alle retningar. Bilen er finansiert av dei næringsdrivande i eit samarbeidsprosjekt med politiet.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Leicester Square» frå , den 27. mai 2009. 
 

Stader i London
Fibonacci

Leonardo Pisano Bigollo, òg kjend som Leonardo frå Pisa, Leonardo Pisano, Leonardo Bonacci, Leonardo Fibonacci, eller som regel berre Fibonacci () var ein italiensk matematikar frå Pisa i Nord-Italia. Han er mest kjend for talfølgja som er oppkalla etter han, Fibonaccifølgja. 

Det er ein populær mistyding at Fibonacci 'oppfann' eller var den fyrste til å oppdage Fibonaccifølga. Denne spesielle talfølgja vart i røynda oppdaga av indiske matematikarar lenge før tida til Fibonacci.

Han er kjend for
 Fibonaccifølgja
 Å introdusere dei arabiske tala i den vestlege verda
 Fibonacci-primtala - Primtal i Fibonaccifølga.
 Fibonaccis identitet -
 Fibonacci polynoma - Polynomfunksjonar som bygger på Fibonaccifølga.
 Fibonacci-ord - Ord som bygger på binære siffer som kjem frå Fibonaccifølga.
 Fibonacci inverse konstant

Liber Abaci

Dette er boka som presenterte det arabiske talsystemet for den vestlege verda, òg kalla titalsystemet. Boka viste kor viktig det var med eit betre numerisk system. Boka skildrar modus Indorum (den indiske metoden). Det blir vist korleis titalsystemet kan verte brukt til berekningar som mellom anna å gjere om måleiningar og halde rekneskap. Det er i denne Fibonacci presenterte Fibonaccifølgja.

Bøker av Fibonacci 

 Liber Abaci (1202), ei bok om utrekningar
 Practica Geometriae (1220), om geometri og trigonometri.
 Flos (1225), løysing til det matematiske problemet framstilt av Johannes av Palermo
 Liber quadratorum, ('Boka om kvadrat') om diofantiske likningar
 Di minor guisa (forsvunne)
 Kommentarar til Bok X av Euklids Element (forsvunne)

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Fibonacci» frå , den 27. mai 2009.

Bakgrunnsstoff
 

Italienske matematikarar
Mellomaldermatematikarar
Talteoretikarar
Folk frå Pisa
Matematikarar på 1200-talet
Eidslandet

Eidslandet (òg kalla berre Eidsland) er ei bygd i Vaksdal kommune i Hordaland fylke. Staden utgjer dei nedre delane av dalen Eksingadalen, og ligg inst i Eidsfjorden, ein fjordarm av Indre Osterfjorden. Bygda femner fyrst og fremst om gardane Eide, Myster, Leiro (fråflytt), Brørvik (fråflytt), Eikefet og Eikemo. Høvik og Vetlejord lengre oppe i Eksingadalen kan i visse samanhengar òg reknast som ein del av Eidslandsbygda (t.d. gjennom Eidsland Grendalag og Eidsland skulekrins). Hesjedalen høyrde før vegens dagar til tidlegare Eidsfjord skulekrins. I dag høyrer Hesjedalen til bygda Stamnes.

På Eidslandet bur det i dag om lag 120 menneskje. Her finn ein butikk med kafé, grendahus, skytebane, Fjord Angora, Modalen og Eksingedalen billag og Eidsland kapell. BKK har eit vasskraftverk på Eidslandet; Myster kraftverk. Tidlegare var det både barnehage og barneskule (nedlagd frå hausen 2009) på Eidslandet. I dag går elevane i Eidsland skulekrins på skule i nabokommunen Modalen. Elva Ekso/Storelvi, som er rik på laks, sjø- og fjellaure, renn gjennom Eksingadalen, og har utlaup i Eidsfjorden ved Eidslandet.

Tidlegare var her fleire møbelfabrikkar. Den eldste av dei var A/S Eidsfjord Møbelfabrikk, som etter at brua over elva vart bygd i 1911 vart flytt frå Myster til Eidsøyra. To mindre møbelfabrikkar vart grunnlagde 1947. Det var Elvestrand Trevarefabrikk og Friborg Møbelfabrikk. Fram til om lag 2005 har det vore teke ut store mengder sand i Eidslandsbygda, hovudsakleg frå Eide, men òg frå Myster, Eikemo og Eikefet.

På Eidsøyra vart det på slutten av 1800-talet laga gravplass for alle gardane i Eidsfjorden, Leiro, Eikefet og Eikemo. Seinare vart det teke opp arbeid for å få reist eit kapell i samband med gravplassen. Ynsket om kapell og bedehus i bygda resulterte til slutt i eit korbedehus, fullt kyrkjeleg utstyrt. Det vart teke i bruk i 1924, og vigsla året etter. Seinare er det bygd på eit sakresti med kjøkken, toalett, kontor og eit romsleg loft. Her på loftet skulle barnelaget Liljekonvallen halda hus, men dette vart lagd ned midt på 90-talet før rommet vart ferdigstilt.
 
I dag er bygda kanskje mest kjend for den særmerkte vegen langs Eidsfjorden med Høgabergtunnelen som eit av høgdepunkta. Den er Nord-Europas lengste handslegne vegtunnel, om lag 660 meter lang. Denne vegen er ein del av Fv569.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 eidsland.info 
 Om gardar i Eidslandet:
 Eide ved Vaksdal Historielag sin wiki
 Myster ved Vaksdal Historielag sin wiki

Geografi i Vaksdal
Bygder i Vestland
Motett

Ein motett (av fransk mot - ord) er eit musikkstykke for kor, som oftast med religiøs tekst. Teksten kan vera ein salme eller eit utdrag frå Bibelen. Ulike slag motettar har vore i bruk sidan 1200-talet, då forma voks fram frå clausulaen, ein del av den kyrkjelege liturgien.

Motetten har utvikla seg i mange ulike leier frå han vart til. Difor er det ikkje støtt råd å finne ei sams form eller tanke bak musikkstykket. I den tidlege fasen var det ikkje ein gong ein regel at teksten skulle vera religiøs. Likevel var det den religiøse tilknytinga som vann gjennom og overlevde som definisjon på motetten. På 1300-talet var det lite som skilde ein motett frå ein Chanson eller andre verdslege songar. Skiljet gjekk ved at motetten var bygd over fleire tekster, gjerne sungne samstundes. Vidare følgde ikkje motetten regelen for formes fixes. 

Ein skil difor mellom isorytmisk motett (1300-talet), Cantus Firmus-motett (1400-talet), og seinare former. 

Mellomaldermusikk
Renessansemusikk
Barokkmusikk
Klassiske musikkstilar
Alfred Binet

Alfred Binet () var ein fransk psykolog som er mest kjend for å ha laga den første intelligenstesten.

Binet publiserte i 1905 Binet-Simon-intelligensskalaen saman med medarbeidaren Theodore de Simon. Reviderte versjonar kom ut i 1908 og 1911, den siste like etter at Binet døydde.

Binet, Alfred
Binet, Alfred
Personar frå Nice
‘ereb

Det hebraiske ordet ‘ereb tyder 'aftan' eller 'blanding', og kan visa til tida like etter solnedgang eller kvelden 
eller store delar av dagen før ein jødisk høgtidsdag.

Definisjonar av nøyaktig kva tid ‘ereb fell kan vera tussmørker når lyset blandar seg med mørkret, når kveldsvinden bles, eller når mørket fell. I seinare forklaringar nemner ein tidspunktet der ein kan sjå stjerner.

Kveldsskikkar 
Ettersom solnedgang skil dagane i den jødiske kalenderen frå kvarandre, er tidspunktet viktig og knytt til fleire seremoniar. Når sabbaten tek til ved solnedgang tenner ein levande lys og les bøna kiddusj for å markera overgangen. Ved neste solnedgang, som markerer slutten av sabbaten, utfører ein seremonien havdalá.

Ereb som dagen før dagen 
På same måte som julaftan er dagen før juledag i norsk tradisjon, er det knytt ulike skikkar til «aftanen» før fleire jødiske merkedagar.

Dagen før sabbaten (`ereb sjabbat) blir av ortodokse jødar i stor grad brukt til å førebu seg for sabbaten, til dømes ved å stå opp tidleg, handla og laga til mat, dekka bordet til sabbatsmåltidet og ta på seg helgeklede.

Kjelder 
 Wilhelm Bacher og Max Landsberg, «NIGHT» i JewishEncyclopedia.com, 2002.
 Emil G. Hirsch, Joseph Jacobs, Executive Committee of the Editorial Board, Julius H. Greenstone: SABBATH i JewishEncyclopedia.com, 2002.

Jødisk kultur
Tidspunkt
Willy

Willy og Willi er kortformer av namn som byrjar på Wil- eller Willi- som kan brukast som mannsnamn og kvinnenamn. Det er særleg kjend som ei engelsk kortform av mannsnamnet William, som opphavleg er danna av namnedelane wil, 'vilje, ønske' og helm, 'hjelm', men kan også vera nederlandske eller tyske kortformer for andre namn, som Willem eller Willibrand. 

Willy har namnedag i Noreg den 28. mai.

I Tyskland var Willi og Willy utbreidde namn for gutar fødde først på 1900-talet. Det kan òg skrivast Villy og Willie. Will, Bill og Billy er andre engelske kortformer av William.

Namneberarar 
 Willy Brandt (1913–1992), tysk politikar
 Willi Hennig (1913–1976), tysk biolog
 Willi Graf (1918–1943), tysk opposisjonell
 Willie Nelson (f. 1933), USA-amerikansk countrymusikar
 Willi Storn (f. 1936), norsk-austerriksk kunstnar
 Willy Pedersen (f. 1952), norsk forskar og professor
 Willy Ørnebakk (f. 1960), norsk sametingspolitikar
 Per Willy Aaserud (f. 1969), norsk trompetist
 Per-Willy Amundsen (f. 1971), norsk politikar

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Willy» frå , den 27. mai 2009. 
 
 behindthename.com

Mannsnamn
Kvinnenamn
Kortnamn
Førenamn av engelsk opphav
Tyske førenamn
Nederlandske førenamn
USA-amerikanske førenamn
Tvikjønna namn
NORDØK

NORDØK var ein planlagd nordisk tollunion. Planen var å skape ein nordisk fellesmarknad som eit alternativ det den europeiske fellesmarknaden (EF). NORDØK vart lansert i 1968 av den danske statsministeren Hilmar Baunsgaard.

Planane stranda fordi norske og danske politikarar som samstundes arbeidde for norsk og dansk deltaking i EF, meinte det skulle vere mogleg å vere medlem både av NORDØK og av EF. Dette synet gjorde samarbeidet vanskeleg for Finland, som i utanrikspolitikken måtte ta omsyn til Sovjetunionen, og derfor heldt på ei streng nøytralitetsline andsynes vestmaktene. 24. mars 1970 melde den finske regjeringa at NORDØK-traktaten var ubrukeleg sett frå finsk ståstad.

Kjelder 
 Berge Furre: Norsk historie 1900-1914, ISBN 82-21-5549-9, 6. bandet i Det Norske Samlagets Norsk historie.

Norden
Internasjonale organisasjonar
Bomveg

Ein bomveg er i utgangspunktet ein veg som er stengd med ein bom.

Dei fleste bomvegar er private vegar med lite trafikk, for eksempel skogsvegar som er laga for å frakte ut tømmer. Slike vegar er vanlegvis ikkje dimensjonert for særleg stor trafikk, og blir stengde med ein bom slik at slitasjen på vegen blir avgrensa til eit nødvendig minimum. I kor stor grad desse vegane er opne for annan ferdsel varierer. Nokre er fysisk låst og kan berre brukast av personar som har nøkkel. Andre er ikkje låst, og er tillatne å bruke dersom ein betalar ei avgift når ein passerer bommen. 

Somme bomvegar er offentlege eller private vegar meint for allmenn ferdsel, og er ikkje stengde med bom, men har i staden ein bomstasjon der det blir kravd inn ei avgift for bruk av vegen. Slike bomvegar blir også kalla bompengefinansierte vegar. Fleire bompengefinansierte vegar kan danne ein bomring. Bompengefinansierte vegar har ofte ein bom som sperrar vegen inntil avgifta er betalt, men av praktiske årsaker har som regel desse vegane automatiske betalingssystem i eigne filer som ikkje er stengde med bom.

Andre vegar blir finansiert på alternative måtar, som bensinavgift, bilavgift eller alminneleg skatt.

Sjå også 
 Bompengefinansierte vegar i Noreg
 Køprising

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Bomveg» frå , den 27. mai 2009. 

Vegtransport
Vegbom

Ein bom er ei stong eller eit stengsel i tre eller metall som sperrar ein veg (bomveg), inn- eller utkjørsel, ein jernbaneovergang eller eit ferjeleie. 

Sett i system blir bommar i dag brukt til bomringar for innkrevjing av avgifter på parkeringsplassar eller bompengar til finansiering av veganlegg og utbygging av kollektive trafikktilbod.

Vegtransport
Jarnbane
Områdesikring
Cape Kidnappers

Cape Kidnappers eller på maori Te Matua-a-Maui ('fiskekroken til Maui') er eit nes heilt søraust i Hawke Bay på austkysten av Nordøya på New Zealand. Det ligg 20 km søraust for byen Napier. 

Neset ligg heilt i enden av ei åtte km lang halvøy som stikk ut i Stillehavet. Det fekk namn etter ei hending der lokale maoriar freista å bortføra ein av mannskapet - ein tolk frå Tahiti som dei meinte vart halden der mot sin vilje - på skipet til kaptein James Cook, «Endeavour» i 1769.
Maorinamnet kjem frå legenda om Nordøya som vart fiska opp or havet av halvguden Maui.

Neset er tilhaldsstad for ein stor koloni australsuler. Her ligg òg ein verdskjend golfbane.

Kjelder

 Delar av denne artikkelen bygger på «Cape Kidnappers» frå , den 27. mai 2009. 
 

Hawke's Bay
Halvøyar på New Zealand
Nes på New Zealand
Henry Ford

Henry Ford () var grunnleggjaren av Ford Motor Company og ein av dei første som nytta seg av samleband som produksjonsmetode for å laga billege bilar. Denne metoden revolusjonerte ikkje berre industriell produksjon, men hadde òg stor innflyting på moderne kultur i tidsrommet som mange sosialteoretikarar kallar «fordismen».

Bakgrunnsstoff 
 Ford Foundation sin nettstad 
 (en) Henry Ford Museet

Ford, Henry
Ford, Henry
Ford, Henry
Folk frå Michigan
Masseproduksjon

Masseproduksjon (eller serieproduksjon) er industriell tilvirking av store mengder standardiserte varer, oftast på en fabrikk og gjerne på samleband. Masseproduksjon vart særleg gjort kjend av Henry Ford tidleg på 1920-talet, med utviklinga av bilen Ford Model T ("T-ford").

Masseproduksjon involverer gjerne bruk av samleband for å transportera produkta gjennom produksjonsprosessen. Langs samlebandet kan det stå arbeidarar, robotar eller andre maskinar Gjennom standardisering og repetisjon vert det sett saman ei stor mengder produkt på etter måten kort tid, og dermed til lågare kostnad enn ved annan type produksjon.

Sjå òg 
 Den industrielle revolusjonen
 Industrisamfunn

Industri