alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Flygelhorn

Flygelhorn er eit messingblåseinstrument som minnar om ein kornett og trompet, men har ein breiare, kjegleforma bor og munnstykke forma som ei skål/kopp, noko som gir ein mjukare lyd. Flygelhornet har vanlegvis tre ventilar, men nokre har òg fire ventilar. Ein del kjelder har feilaktig hevda at det er ein medlem av saksofonfamilien utvikla av Adolphe Sax (som utvikla saksofonen). Andre historikarar meiner at det blei utvikla frå bygelhornet, utforma av Michael Saurle i München i 1832, som gjer det eldre enn arbeidet til Adolphe Sax.

Rolle i brassband 
I eit brassband er lyden av flygelhornet ofte skjult av lyden frå kornettane. Flygelhornet er òg ofte brukt for å mjuka opp tonen til kornettane, og kan òg gje støtte til hornavdelinga i brassbandet. Kontrasten mellom den mjuke tonen frå flygelhornet og den lyse tonen frå kornetten, gjer at flygelhornet ofte blir brukt som soloinstrument i brassband.

Jazzinstrument 

Flygelhorn er mykje brukt i jazzsamanheng, spesielt på balladar grunna den mjuke klangen sin. Då legg ofte trompetisten vekk trompeten sin og tar opp eit flyghelhorn. Ein av dei fremste eksponentane til flygelhornet er den amerikanske jazzmusikaren Art Farmer.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Flygelhorn» frå ,  den 8. juni 2022.

Bakgrunnsstoff

 Dudgeon, Ralph T.; Streitwieser, Franz X. (2004): The Fluegelhorn (på engelsk og tysk) (Bochinsky red.). Bergkirchen. ISBN 3-932275-83-7.
 Sadie, Stanley; Tyrrell, John, red. (2001): «Flugelhorn» i: The New Grove Dictionary of Music and Musicians, 2. utg., London.
 Kernfeld, Barry, red. (2002): «Flugelhorn» i: The New Grove Dictionary of Jazz, 2. utg., London.

Nettstader
 An enthusiast's flugelhorn guide
 An overview and brief history of the flugelhorn, med korte musikklipp
 How to play a flugelhorn hos TheTrumpetBlog.com

Massingblåseinstrument
Verdsmeisterskapen i roing 1977

Verdsmeisterskapen i roing 1977 vart avvikla på reggatabana Bosbaan i Amstelveen i Nederland, med finalar helga 28. og 29. august. Karane tevla i 11 i ulike båtklassar og kvinnene i 6.

Ingen norske båtar plasserte seg mellom dei seks beste.

Karar

Singlesculler

Dobbeltsculler

Toar utan styrmann

Toar med styrmann

Firar utan styrmann

Firar med styrmann

Dobbeltfirar

Åttar

Lettvekt singlesculler

Lettvekt, firar utan styrmann

Lettvektsåttar

Kvinner

Singlesculler

Dobbeltsculler

Toar utan styrmann

Firar med styrmann

Dobbeltfirar

Åttar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «1977 World Rowing Championships» frå ,  den 8. juni 2022.  

Roing
Idrettstilskipingar i Nederland
Sport i 1977
Staffan Strand

Bo Staffan Strand () er ein svensk tidlegare høgdehoppar frå Upplands Väsby. Han vann høgdetevlinga ved innandørs-EM 2002 og tok bronsemedaljen i EM i friidrett 2002. Strand sitt personbeste innandørs er 2,35 meter, utandørs nådde han ikkje høgre enn 2,32 m. Han vart svensk meister i høgdehopp 1995-97.

Strand sette personleg rekord i Nice sommaren 2000 med eit hopp på 2,32 meter. Same høgda klarte han også i OL-finalen 2000 i Sydney, noko som gav han ein delt sjetteplass. Innandørssesongen 2002 vann han høgdetevlinga i europameisterskapen i Wien då han svinga seg over 2,34 meter, eit par månader seinare presterte han 2,35 m i Stockholm. Under Friidretts-EM 2002 kneip han bronsemedaljen, trass i at han ikkje hoppa høgre enn 2,27 m.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 1997 i Aten: Utslått kvalifiseringa (2,23 m=nr 15)
EM 1998 i Budapest: Nr 8 – 2,27 m
VM 1999 i Sevilla: Nr 5 – 2,29 m
OL 2000 i Sydney: nr 6 – 2,32 m
VM 2001 i Edmonton: Nr 6 – 2,25 m
EM 2002 i München: Bronsemedalje – 2,27 m
VM 2003 i Paris: Utslått kvalifiseringa (2,20 m=nr 22)
OL 2004 i Aten: Utslått kvalifiseringa (2,25 m=nr 18)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Staffan Strand» frå ,  den 8. juni 2022.  

Svenske høgdehopparar
Svenske deltakarar under Sommar-OL 2000
Svenske deltakarar under Sommar-OL 2004
Minsk-Arena

Minsk-Arena (belarusisk Мінск-Арэна) er eit sportskompleks i Minsk i Belarus. Anlegget vart ferdigstilt i 2009 og opna 30. januar 2010.

Komplekset består av tre ulike hallar:
 Fleirbrukshall med plass til inntil 15 000 tilskodarar. Hallen vert mest brukt til konsertar og ishockey. Arenaen er heimebanen til ishockeyklubben HK Dinamo Minsk og basketballklubben BK Tsmoki-Minsk.
 Skeisehall med bane for hurtigløp på skeiser og bandy. Hallen har plass 3 000 tilskodarar.
 Velodrom med tilskodarplass til 2 000. Banen er 250 meter lang med tredekke. 

Minsk-Arena var finalearena for verdsmeisterskapen i ishockey i 2014 og Junior Eurovision Song Contest i 2010 og 2018. Skeisehallen var vertsarena for europameiserskapen på skeiser i 2016.

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Minsk Arena» frå ,  den 8. juni 2022.

Bakgrunnsstoff 
 Nettsida til Minsk Arena (arkivert nettside)
 
  Minsk Arena på effesport.nl (med nokre resultat)

Skeisearenaer
Idrettshallar
Byggverk i Belarus
Byggverk ferdigstilt i 2009
Minsk
Mark Boswell

Mark Boswell ( er ein tidlegare høgdehoppar som representerte Canada, han var fødd i Jamaica og oppvaksen i Brampton i Ontario.

Boswell presterte livsbeste i VM-finalen 1999 i Sevilla, der han sette landsrekord med 2,35 meter og vann sølvmedaljen. Fire år seinare under VM 2003 i Paris tok han bronsen med eit hopp på 2,32 m, jamhøgt med sølvmedaljøren Stefan Holm. Boswell gjekk eller til topps i høgdetevlinga under Pan-Amerika-leikane 1999, samt under Samveldeleikane 2002 og 2006.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap 
VM 1997 i Aten: Utslått i kvalifiseringa (2,23 m=nr 22)
VM 1999 i Sevilla: Sølvmedalje – 2,35 m, bakom Vjatsjeslav Voronin (2,37 m)
OL 2000 i Sydney: Nr 6 – 2,32 m
VM 2001 i Edmonton: Nr 6 – 2,25 m
VM 2003 i Paris: Bronsemedalje – 2,32 m
OL 2004 i Aten: Nr 7 – 2,29 m
VM 2005 i Helsinki: Nr 4 – 2,29 m

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Mark Boswell (athlete)» frå ,  den 9. juni 2022.  

Canadiske høgdehopparar
Isla Guadalupe

Isla Guadalupe er ei meksikansk øy i Stillehavet. Ho ligg ca. 260 km vest for Californiahalvøya. Øya har vulkansk opphav og ligg på eit varmepunkt utanfor kontinentalsokkelen. Arealet er 250 km³, og det høgaste punktet nesten 1300 moh. Administrativt høyrer øya til kommunen Ensenada i delstaten Baja California.

Øya hadde tidlegare eit rikt planteliv som viste slektskap nordover mot California. Nesten 16 % av planteartene er endemiske, av desse to monotypiske slekter. Innførte geiter åt vegetasjonen sna og har ført til utrydding av minst 26 planteartar. Geitene blei fjerna i perioden 2003 til 2007, og skog med guadalupesypress held no på å reetablera seg.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Isla Guadalupe» frå ,  den 9. juni 2022.

Litteratur 
 
 

Øyar i Mexico
Geografi i Baja California
Øyar i Stillehavet
Stridsøks

Stridsøks er ei øks som er særskild laga for kamp. Ei stridsøks skil seg frå ei reiskapsøks gjennom tjukkleiken på øksehovudet. Eit stridsøksehovud (av jern/stål) snevrar seg inn etter «auet» og utvidar seg så ved eggen (omtrent som på ei bileøks). Det er funne fleire stridsøkser frå yngre jernalder der midtdelen (altså den delen av øksehovudet som er mellom auget og eggen) har rusta vekk. Ein laga stridsøksene smale for å spare vekt, slik at øksene blei raske å bruka.

Stridsøkser kan grovt sett delast inn i tre typar:

 Breibladea stridsøkser, som egner seg bra til kutt og stikk, særleg når dei er montert på lange skaft; såkalla daneøks.
 Smalblada stridsøkser, som kjennetegnes ved liten størrelse, kort egg (4–7 cm), og særs låg vekt; hovudsakleg brukt som eihandsøks.
 Skjeggøkser som er øksehovud av type A eller B, som har ein «hake» (eller eit skjegg) bak kanten av eggen nede, før øksehovudet snevrar inn mot auget på øksa.

Bondestridsøks var vanleg i Noreg frå 1500- til 1700-talet, og inngikk i bondevæpninga på 1600-talet.

Sjå òg 
 Stridsøkskulturen
 Tomahawk
 Øks

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Stridsøks» frå ,  den 9. juni 2022.

Bakgrunnsstoff 

 Bondestridsøks hos Maihaugen

Blankvåpen
Økser
Storsil

Storsil (Hyperoplus lanceolatus) eller blåsil er ein fiskeart i silfamilien. Han er den største silarten. Fisken kan bli opptil 40 centimeter lang, men meir vanleg storleik er på rundt 20 centimeter. Han lever i Nord-Atlanteren.

Storsilen likner ei større utgåve av småsil, med skjel som ligg i folder i huda, men munnen er ikkje framskytbar som hjå småsil. Han skil seg òg frå småsil ved at han har to tenner i ganetaket, og på at han har skjel over heile kroppen.

Storsil lever vanlegvis i strandsonen ned til 30 meters djupne der han lever av dyreplankton og fiskelarvar. Til skilnade frå mange andre silartar (småsil, havsil) gyt storsilen om sommaren (april–august). Maksimal levealder er 5 år.

Kjelder

Silfamilien
Fisk i Noreg
Havsil

Havsil (Ammodytes marinus) er ein fisk i silfamilien som lever i havet, og som kan bli opp mot 24 cm lang. Han har 55-63 stråler i ryggfinnen. Fisken blir også kalla kvitsil, sandgrevling og tobis.

Leveområde 
Arten har ein meir nordleg førekomst enn småsil, og er utbreidd frå Kolahalvøya til Island og Grønland, og mot sør til den engelske kanalen. Han er den vanlegaste silarten i Nord-Noreg. I Austersjøen finst han aust til Bornholm. Havsil lever på 10-40 m djupne.

Næring og levesett
Føden er mark, krepsdyr og fiskeyngel. Havsil er sjølv viktig føde for sjøfuglar. 

Leiken føregår i november-februar, og på same måte som hjå småsil.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Havsil» frå ,  den 9. juni 2022.
 oppgav desse kjeldene:

 
 
 

Silfamilien
Fisk i Noreg
Mir slott

Mir slott (belarusisk Мірскі замак) er ein verdsarvstad i Belarus, nær Mir i distriktet Karelitski i Hrodna voblast.

Historie
Konstruksjonen av slottet byrja på slutten av 1400-talet. Slottet, som opphavleg var i gotisk stil, vart ferdigstilt under hertug Ilinitsj på byrjinga av 1500-talet. Hertug Radziwiłł overtok slottet i 1568 og bygde det om til eit renessanseslott. Eit tre etasjar høgt palass vart også bygd langs den nordlege og austre delen av slottsmuren. Murfasadane vart dekorerte med kalksteinsportaler, plater, balkongar og ein portal.

I 1817, etter at slottet var vorte forlate i nær eit hundreår og var vorte sterkt skadd i slaget ved Mir i 1812, gjekk det i arv frå Dominik Hieronim Radziwiłł til dottera Stefania, som vart gift med prins Ludwig zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg. Det gjekk så til dotte deira Maria, som gifta seg med prins Chlodwig Hohenlohe-Schillingsfürst. 
Sonen deira, Maurice Hohenloche-Schillingsfürst, selde slottet til Mikolaj Swiatopelk-Mirski av Bialynia i 1895. Sonen til Mikolaj, Michal Swiatopelk-Mirski, byrja å byggje om slottet etter teikningar frå arkitekten Teodor Burszes. Familien Swiatopelk-Mirski eigde slottet fram til 1939. Under [[andre verdskrig]en]] vart slottet brukt som base for den tyske okkupasjonsmakta, og vart brukt til internering av jødar.

I desember 2000 var Mir slott teke opp som del av UNESCO si verdsarvliste.

Galleri

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Mir Castle Complex» frå ,  den 10. juni 2022.  

Denne artikkelen bygger på «Mir slott» frå ,  den 9. juni 2022.

Bakgrunnsstoff

Byggverk i Belarus
Verdsarv i Belarus
EHF-meisterligaen i handball 2022/Kvinner

Meisterligaen i handball 2022 for kvinner var ei turnering arrangert av Europas handballforbund (EHF) som tok til 11. september 2021. Turneringa med 16 deltakande lag opna med seriespel i to grupper à 8 lag. Dei to beste laga i dei to gruppene skulle gå rett til kvartfinalane, laga på plassane 3-6 møttest til cupspel om plass i kvartfinalane. Etter Russland gjekk til krig og invaderte Ukraina, vart GK Rostov (som var kvalifisert til kvartfinale) og CSKA Moskva stengt ute frå turneringa. Laga som vann kvartfinalane møttest til sluttspel i Budapest 4. og 5. juni.

IK Våg/Vipers frå Kristiansand vann turneringa gjennom finalesiger 33–31 over ungarske Győri ETO. Dermed forsvarte det norske laget sigeren frå 2021. I semifinalen vann Våg/Vipers 33–27 over franske Metz BH. Tidlegare slo Vipers ut slovenske RK Krim med 65 mot 49 i kvartfinalane. Det var tredje gongen eit norsk lag vann EHF-meisterligaen.

Sluttspelet
Semifinalane:
Győri ETO – Team Esbjerg 32 – 27
IK Våg/Vipers – Metz BH 33 – 27
Bronsefinalen:
Metz BH – Team Esbjerg 32 – 26

Finalen
IK Våg/Vipers – Győri ETO 33 – 31

Györi ETO var det førande laget det fyrste kvarteret og leia 10–7. Over ein ni minutts periode skåra så Våg/Vipers seks mål utan Győr skåra eitt einaste. Ved pause leia det norske laget 15–13. I den andre omgangen utlikna Győr til 16–16, før Våg/Vipers drog ifrå til 21–17. Sidan låg Våg/Vipers jamt 2-3 mål over Győr i målprotokollen og kunne til sist kontrollere inn til siger med 33 mål mot 31. Markéta Jeřábková vart toppskårar i kampen med sine 7 fulltreffarar, elles skåra Isabelle Gulldén 6, Jana Knedlíková 5, Nora Mørk 4, Sunniva Andersen, Lysa Tchaptchet, Ana Debelić (alle) 3 mål, medan Zsuzsanna Tomori fann vegen til nettmauskane 2 gongar. Ragnhild Dahl og Marta Tomac kom ikkje på skåringslista, Silje Waade, Hanna Yttereng og Tuva Høve var benkeslitarar. Katrine Lunde, Andrea Austmo Pedersen og Evelina Eriksson var målvakter.

Anne Mette Hansen var toppskårar for Győri ETO, som elles hadde norske Veronica Kristiansen, Stine Oftedal og Silje Solberg med i sitt mannskap.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «EHF Champions League der Frauen 2021/22» frå ,  den 10. juni 2022.  

Handball
Sport i 2022
Isabelle Gulldén

Isabelle Therese Gulldén () er ein svensk handballspelar frå Partille kommun. Ho er i angrep aktiv i rolla som spelstyrar.

Gulldén debuterte på det svenske landslaget i 2007 og utvikla seg til å verte ein av verdas fremste handballspelarar. Ho deltok i 224 landskampar og skåra 846 landslagsmål innan den 15. desember 2020. Høgdepunktet med Sveriges landslag var EM-finalen 2010, der Sverige fekk sølv. Fire år seinare sikra Gulldén og Sverige seg bronsen i Handball-EM 2014.

Åra 2011-22 var Gulldén aktiv i fire ulike toppklubbar i fire ulike land. I 2014 var ho med om å vinne EHF-pokalen for danske Viborg HK, medan ho i 2016 og 2022 triumferte i EHF-meisterligaen med høvesvis rumenske CSM Bucuresti og norske Våg/Vipers.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Isabelle Gulldén» frå ,  den 10. juni 2022.  

Svenske handballspelarar
Sunniva Andersen

[
Sunniva Amalie Næs Andersen () er ein norsk handballspelar frå Skien. Ho har sidan 2017 spelt venstrekant i den norske toppklubben Våg/Vipers.

Andersen var frå 2012 Gjerpen-spelar. Sommaren 2017 veksla ho over til Våg/Vipers frå Kristiansand, eit lag som var i ferd med å ta over hegemoniet i norsk handball på kvinnesida. Over fleire sesongar utvikla ho seg etterkvart til å verte eit trygt val på kantplassen i laget. Ho var med om å vinne EHF-meisterligaen 2021, men hadde ei viktigare rolle då Våg/Vipers forsvarte meisterligatriumfen i 2022.

Andersen deltok i 3 landskampar for Noreg i sesongen 2021/22, skåra 4 mål.

Kjelder

handball.no

Norske handballspelarar
Folk frå Skien
Småsil

Småsil (Ammodytes tobianus)  er ein fisk i silfamilien. Han har ein lang, tynn kropp, og er noko flat frå sidene. Fisken kan bli opptil 20 cm lang, og er dermed kortare enn havsil.  Dei to liknar elles mykje. Småsil har framskytbar munn og skjel som ligg i folder i huda.

Utbreiing 
Småsil er utbreidd frå Portugal i sør til Island og den vestlege delen av kysten av Murmansk. Fisken er svært vanleg i Nordsjøen, der viktigaste gytefelta ligg. I Noreg er småsilen vanleg langs kysten nord til Stad og vidare meir spreidd til Finnmark. Ein må rekne med at det føregår gyting langs heile kysten, ettersom det er påvist yngel til aust av Vardø. Arten finst hovudsakleg i litoralsona ned til ca. 30 m djupne.

Levesett 
Småsil grev seg ned i sanden om natta, og når det er fare på ferde. Om dagen trekk han opp i vassmassane på jakt etter føde. Denne består i stor grad av planktoniske krepsdyr, men han et også egg og yngel av fiskar, også av sin eigen art. I Nordsjøen opptrer det lokalt store konsentrasjoner av sil på grunn av tidvasstraumene. Disse straumane samlar og fører med seg store mengder plankton som silane beitar på.

Gyteperioden varierer med geografi. I Den engelske kanalen finn han stad på haustparten, i Nordsjøen midtvinters, ved Island på ettervinteren, og i Austersjøen synest bestanden å vera delt i ein vår- og ein haustgytande bestand. Eggene er ovalt pæreforma og blir gyta på sandbotn, der kvart enkelt egg fester seg til eit sandkorn. Normal klekkingstid er ca. 10 døgn, men nyklekte sillarvar kan dukka opp over ein periode på mange månader. Ein meiner at dette kjem av at mange av silegga blir dekte av sand på grunn av lokale bunnstraumsforhold, og at det då førekjem ein «dvaleperiode» i eggutviklinga. Normal utviklingshastighet byrjer att når egga kjem opp til botnoverflaten igjen. Hjå dei haustgytande silane i Oslofjorden blir eggane liggjande over vinteren før dei klekker.

Økonomisk tyding 
Det kommersielle fisket etter sil var tidlegare lite, og silen ble sett på som ein plage under fiske etter andre artar i Nordsjøen. Danske snurrevadsfiskarar kjente likevel godt til dei lokale vandringane og tilhaldsstadene til silen, noko dei nytta i fisket etter m.a. flyndre og torsk. Sil er nemleg eit viktig ledd i næringskjeda i havet, ettersom både egg, larver og vaksen sil er viktig føde for torsk, flyndre, makrell og fleire andre artar. Også for sjøfuglar er sil viktig mat, bl.a. for lunde. I seinare år har sil fått sterkt aukande tyding som industrifisk, dvs. som grunnlag for produksjon av fiskemjøl og olje, dels som følgje av nedgang i bestandane av tradisjonelle artar som sild og makrell. Danskar og tyskarar har ført an i silfisket, og det er kalkulert at det enkelte år i løpet av dei få månadane silfisket i Nordsjøen varer, tek ein 40 milliardar individ.

Andre norske namn 
 Kvitsil
 Sandgrevling 
 Tobis

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Småsil» frå ,  den 10. juni 2022.  

Silfamilien
Fisk i Noreg
Lysprikkfiskfamilien

Lysprikkfiskfamilien (Myctophidae) er ein familie av fiskar.

Dei har ein avlang kropp som er samantrykt frå sidene, feittfinne og små lysorgan i rekker. Dei lever pelagisk i alle hav frå overflata ned til fleire tusen meters djupne. Mange artar vandrar vertikalt i løpet av døgnet; vanleg djupne er 300–1200 m om dagen og 10–100 m om natta.

Lysprikkfiskar finst i enorme mengder, og dei er blant dei mest talrike av alle virveldyr. Dei speler derfor ei viktig rolle i marine økosystem som føde for større fiskar, kvalar, pingvinar og blekksprutar. 

Det blir drive kommersielt fiske etter lysprikkfiskar i Omanbukta, utanfor Sør-Afrika og i Subantarktis.

Slekter

Benthosema
Bolinichthys
Centrobranchus
Ceratoscopelus
Diaphus
Diogenichthys
Electrona
Gonichthys
Gymnoscopelus
Hintonia
Hygophum
Idiolychnus
Krefftichthys
Lampadena
Lampanyctodes
Lampanyctus
Lampichthys
Lepidophanes
Lobianchia
Loweina
Metelectrona
Myctophum
Nannobrachium
Notolychnus
Notoscopelus
Parvilux
Protomyctophum
Scopelopsis
Stenobrachius
Symbolophorus
Taaningichthys
Tarletonbeania
Triphoturus

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Lysprikkfiskfamilien» frå ,  den 10. juni 2022. 
 oppgav desse kjeldene:

Litteratur

 P. Pethon (1998). Aschehougs store fiskebok (4. rev. utg.). Aschehoug. s. 272–275. ISBN 82-03-22260-9. 
 J.S. Nelson (2006). Fishes of the World (4. utg.). John Wiley & Sons. ISBN 0-471-25031-7.

Bakgrunnsstoff

Fiskefamiliar
Strålefinnefiskar
Glattsil

Glattsil (Gymnammodytes semisquamatus) er ein lang, smal fiskeart i silfamilien som finst i Aust-Atlanteren.

Utsjånad 
Glattsil er ein lang, smal fisk utan skjel på framkroppen og med tannlause kjever med tydeleg underbitt. Han har ingen bukfinnar, ryggfinnen er lang, og både denne og analfinnen har bølgete kantar. Sidelinja er ikkje rett, men har små, korte utskot. Fisken blir normalt ikkje mykje meir enn 15 cm lang, men han kan bli opptil 30 cm.

Levesett 
Arten lever på djupner mellom 25 og 250 m over skalgrusbotn. Føda består av plankton.

Forplanting 
Gytetida varierer; i Nordsjøen finn ho stad om våren og hausten. Hoene kan på det meste legga 30 000 klebrige egg som festnar seg på botnen. Larvene er derimot pelagiske.

Utbreiing 
Glattsil finst aust i Atlanterhavet frå Sør-Noreg, Skagerrak, Dei britiske øyane (inklusive Shetlandsøyane) via Nordsjøen til Portugal.

Kommersiell bruk 
Glattsil blir som andre artar i silfamilien fiska som industrifisk. Han blir også brukt som agn.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Slättobis» frå ,  den 11. juni 2022.  

Silfamilien
Fisk i Noreg
Fisk i Nordatlanteren
Piggfinnefiskar
Fiskeslekta Argentina

Argentina er ei slekt av fiskar i vassildfamilien (Argentinidae).

Artar
Det blir rekna 13 artar til denne slekta:
 Argentina aliceae Cohen & Atsaides, 1969 (Alice Argentina)
 Argentina australiae Cohen, 1958
 Argentina brasiliensis Kobyliansky, 2004
 Argentina brucei Cohen & Atsaides, 1969 (Bruce's Argentine)
 Argentina elongata F. W. Hutton, 1879
 Argentina euchus Cohen, 1961
 Argentina georgei Cohen & Atsaides, 1969
 Argentina kagoshimae D. S. Jordan & Snyder, 1902
 Argentina lei
 Argentina sialis C. H. Gilbert, 1890 (North-Pacific Argentine)
 Argentina silus (Ascanius, 1775) (vassild)
 Argentina sphyraena Linnaeus, 1758 (Argentine)
 Argentina stewarti Cohen & Atsaides, 1969
 Argentina striata Goode & T. H. Bean, 1896 (Striated Argentine)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Argentina (fish)» frå ,  den 11. juni 2022.  

Vassildfamilien
Patrik Kristiansson

Arne Patrik Kristiansson, gift Klüft, () er ein svensk tidlegare stavhoppar og seinare ishockeytrenar frå Göteborg.

Kristiansson slo gjennom i 1998-sesongen då han sette svensk rekord med 5,77 meter. I 2001 forbetra han rekorden til 5,83 m og i 2002 til 5,85 m. Åra 1998, 2001, 2002 og 2003 vart han svensk meister i stavhopp.

Ved innandørs-EM 2002 i Wien vart Kristiansson andremann på 5,75 m, likt med så vel vinnaren som tredjemann. Under europameisterskapen 2002 i München enda han på fjerdeplass med 5,80 m, jamhøgt med dei to tyskarane som tok sølv og bronse. Høgdepunktet som stavhoppar kom då han under Paris-VM 2003 tangerte den personlege rekorden og tok bronsemedaljen.

Han gifte seg med Carolina Klüft i 2007 og tok hennar slektsnamn til etternamn.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap 
EM 1998 i Budapest: Nr 12 (5,45 m i kvalifiseringa)
VM 1999 i Sevilla: Utslått i kvalifiseringa (5,40 m=nr 29)
OL 2000 i Sydney: Utslått i kvalifiseringa (5,55 m=nr 20)
VM 2001 i Edmonton: Utslått i kvalifiseringa (5,60 m=nr 14)
EM 2002 i München: Nr 4 – 5,80 m
VM 2003 i Paris: Bronsemedalje – 5,85 m
OL 2004 i Aten:Utslått i kvalifiseringa (5,60 m=nr 20)
VM 2005 i Helsinki: Nr 9 – 5,50 m

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Patrik Klüft» frå ,  den 11. juni 2022.  

Svenske friidrettsutøvarar
Stavhopparar
Folk frå Göteborg
Njasvizj slott

Njasvizj slott (belarusisk Нясьвіскі замак) er ein verdsarvstad i Njasvizj i Belarus.

Historikk 
Det rektangulære, treetasjes slottet vart bestilt av magnaten Mikołaj Krzysztof Radziwiłł i 1582. Hovudbygningen stod ferdig i 1604. Eit halvt hundreår seinare vart det bygd fleire galleri. Hjørna av slottet vart grunnfesta med fire åttekanta tårn.

I 1706, under den store nordiske krigen, plyndra hæren til Karl XII slottet og øydela festningsverka. Nokre tiår seinare inviterte familien Radziwiłł nokre tyske og italienske arkitektar til å renovere og utvide slottet. Antoni Zaleski dekorerte den gule fasaden med barokkstukkatur. Portane til slottet frå 1600-talet vart også rekonstruerte, og slottets toetasjes tårn vart krona med tårnhette.

Renovering og seinare bruk 
I 1881–1886 vart interiøret av slottet renovert av prins Antoni Radziwiłł og kona hans Marie de Castellane. Dei teikna også slottsparken i engelsk stil. I 1939 vart familien kasta ut av slottet av den raude hæren. Under Sovjettida vart slottet brukt som eit sanatorium. Parken vart gradvis forfallen. 

I 1994 vart slottet erklært som eit nasjonalhistorisk og kulturelt reservat. I 2005 vart slottet oppført på UNESCO si verdsarvliste. Slottskomplekset vert rekna som det vakraste i Belarus.

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Nesvizh Castle» frå ,  den 11. juni 2022.  
Denne artikkelen bygger på «Njasvizj slott» frå ,  den 11. juni 2022.

Bakgrunnsstoff

Offisiell nettstad
Om Njasvizj slott på Belarus.by 

Byggverk i Belarus
Verdsarv i Belarus