alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
250 Bettina

250 Bettina er ein stor hovudbelteasteroide. Han er klassifisert som ein M-type-asteroide og er sannsynlegvis samansett av jern-nikkel, enten reint eller blanda med stein. 

Han blei oppdaga av Johann Palisa 3. september 1885 i Wien og blei namnsett til ære for Baronesse Bettina von Rothschild.

Referansar 
 Database for baneelementa til asteroidane (engelsk)
 Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
 Ljoskurvedata for asteroidar (engelsk)

Bettina
Bettina
Bettina
Bettina
251 Sophia

251 Sophia er ein nokså typisk hovudbelteasteroide.

Han blei oppdaga av Johann Palisa 4. oktober 1885 i Wien og blei namnsett etter Sophia, kona til astronomen Hugo von Seeliger.

Referansar 
 Database for baneelementa til asteroidane (engelsk)
 Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
 Ljoskurvedata for asteroidar (engelsk)
 Ljoskurvedata for småplanetane (engelsk)

Sophia
Sophia
252 Clementina

252 Clementina er ein hovudbelteasteroide.

Han blei oppdaga av J. Perrotin 11. oktober 1885 i Nice.

Grunnen til namnet er ukjend.

Referansar 
 Database for baneelementa til asteroidane (engelsk)
 Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)

Clementina
Clementina
Kuppet i Indonesia 1965

I Indonesia skjedde i 1965 ein av dei største massakrane i verdshistoria. Det var motsetningar innan det indonesiske militæret, der nokre støtta den venstreorienterte nasjonalisten Sukarno, som var statssjef, medan andre var høgre-orienterte anti-kommunistar. Ein av dei var general Suharto. 

Etter at nokre av Sukarno sine tilhengarar skal ha drepe 6 anti-kommunistiske generalar 1. oktober, sette Suharto og hærleiinga i gang ei utreinsking av alle venstreorienterte i hæren og tvinga Sukarno til å gå av. Forfølginga spreidde seg over landet, og omfatta systematisk massedrap på om lag 500.000 mistenkte kommunistar, dei fleste småbønder, og overgrep mot den kinesiske etniske minoriteten i landet. Det finst bevis på at Suharto fekk støtte frå CIA. Amerikanske diplomatar har sidan innrømt at dei hadde laga lister over «kommunistar» som dei gav til dei indonesiske militære. Howard Fenderspiel, Indonesia-eksperten i utanriksdepartementet i 1965 sa: «Ingen brydde seg, så lenge dei var kommunistar, om at dei blei slakta ned. Ingen hissa seg opp over det.»

General Suharto etablerte det han kalla Den Nye Orden. Han reinska kommunistane ut av parlamentet, eliminerte fagorganisasjonane og auka pressesensuren. Alle viktige politiske avgjerder blei tatt av han personleg. Han gav meir pengar til militæret, og oppretta to spesialeiningar, som avretta til saman om lag 2 millionar menneske på mistanke om at dei var «kommunistar». Støtta frå USA var fast og sterk gjennom heile perioden, jamvel da Suharto invaderte Aust-Timor i 1975 og utrydda ein tredel av folket der. Den amerikanske støtta vara heilt til slutten av 1990-åra.  Det økonomiske samarbeidet var nært og Suhartos hær fekk amerikanske våpen. Da Suharto var på besøk i Washington i 1995 skal ein embetsmann i Clinton-administrasjonen ha sagt at Suharto «er vår type mann» («our kind of guy»). Indonesia under Suharto var også eit av grunnleggjarlanda av militæralliansen ASEAN.

Antikommunisme
Konfliktar under den kalde krigen
Massakrar i Indonesia
1965 i Indonesia
1966 i Indonesia

de:G30S
en:Indonesian killings of 1965–1966
zh:印尼九三零事件
Laokoon

Laokoon var ein trojansk prest som åtvara dei andre innbyggjarane mot å ta imot hestestatuen som grekarane hadde gjeve dei, utan å bli høyrd. 

I ei vidkjend linje frå Aeneiden av Vergil seier Laokoon:
Equo ne credite, Teucri 
Quidquid id est, timeo Danaos et dona ferentis

Stol ikkje på hesten, trojanarar.
Kva det enn er, eg fryktar grekarane sjølv når dei gjev gåver

Bybuarane høyrde ikkje på presten, som i sinne kasta spydet sitt på hesten. Ein gud som støtta grekarane, Atene eller Poseidon, sendte så sjøormar som drap Laokoon og dei to sønene hans. Ein annan versjon av legenda seier at Apollon sende slangane som straff for ein annan gjerning, men trojanarane tok hendinga som eit teikn på at hesten var heilag. Det skulle dei koma til å angra på.

Bakgrunnsstoff 

Menneske i gresk mytologi
Trojanarane
Johann Palisa

Johann Palisa () var ein astronom som oppdaga heile 122 asteroidar. Han var fødd i Tropau (noverande Opava) i Austerriksk Schlesien (no i Tsjekkia), og busette seg seinare i Wien.

Den første asteroiden oppdaga han i 1874, og namnsette han etter heimlandet sitt. Asteroiden blei heitande 136 Austria. Palisa oppdaga sin siste asteroide, 1073 Gellivara, i 1923. Sidan blei 914 Palisana oppkalla etter astronomen.

Tsjekkiske astronomar
Austerrikske astronomar
Tinnsjå

Tinnsjå, også kalla Tinnsjøen eller Tinnsjø, er ein innsjø delt mellom kommunane Tinn og Notodden i Vestfold og Telemark. Innsjøen har eit areal på 51 km² og er 460 meter på det djupaste. Frå vest kjem Måna frå Møsvatnet og Rjukan, frå nord kjem elva Mår frå innsjøen Mår, Gøystavatnet og Kalhovdfjorden. Tinnsjå er ein del av Skiensvassdraget, og vert drenert via Tinnelva i sør, ned til Heddalsvatnet. Tinnsjå er den tredje djupaste innsjøen og den tjuande største.

Under den andre verdskrigen, i 1944, vart tinnsjøferja DF «Hydro» sprengt av norske motstandsfolk på Tinnsjøen. om bord hadde ho ei last med tungtvatn. Vraket av ferja vart lokalisert av eit dykkarlag frå Notodden i 1993. I 2004 vart vraket igjen undersøkt då eit amerikansk filmselskap skulle gjere opptak av vraket.

Stader ved Tinnsjø 
 Feten
 Atrå
 Atrå brygge i Sigurdsrud
 Austbygd
 Mæl
 Hovin

Bakgrunnsstoff 

Innsjøar i Notodden
Innsjøar i Tinn
Reservoar i Vestfold og Telemark
Skiensvassdraget
Independent Labour Party

Independent Labour Party, Det uavhengige arbeidarpartiet, var eit tidlegare politisk parti i Storbritannia. Partiet blei danna i 1893, og første leiaren var James Keir Hardie frå Skottland. 

ILP spelte ei sentral rolle i danninga av Labour Party, ein gradvis prosess frå 1900 til 1906, og slutta seg kollektivt til dette. På denne måten kunne ILP halde fram med å ha sine eigne konferansar og sin eigen politikk, som ILP-medlemmene argumenterte for i Labour Party. ILP utgjorde mykje av aktivistbasen for Labour Party i åra fram til 1918. 

Mange i ILP meinte Labour Party var altfor forsiktig i politikken sin, og somtid heilt prinsipplaus, som da det støtta første verdskrigen. I 1920 blei eit forslag om tilslutning til Tredje Internasjonalen likevel nedstemt i ILP. I 1922 blei mange frå ILP valde inn i parlamentet, men den første Labour-regjeringa i 1924 var skuffande for mange i ILP. Det same gjeld den andre Labour-regjeringa 1929-1931. ILP utgjorde hovudtyngda av den venstresosialistiske opposisjonen mot Labour-leiinga. 

Det blei stadig klarare at ILP og leiinga i Labour Party stod i politisk motsetning til kvarandre, og det blei diskutert, særleg i Skottland, om ILP framleis skulle vere tilslutta Labour Party eller ikkje. I 1932 vedtok fleirtalet i ILP å forlate Labour Party. Dette førte til nedgang i medlemstalet i ILP, men større aktivitet, og ei klar venstredreiing i ILP si politiske linje. ILP var særleg aktive i støttearbeidet for venstresida i Spania under den spanske borgarkrigen, særleg partiet POUM. Mange ILP-medlemmer, mellom dei George Orwell, for til Spania for å ta del i krigen mot Franco og fascismen. På denne tida var også trotskistiske grupper med i ILP. 

Etter den karismatiske leiaren James Maxton frå Skottland døydde i 1946, gjekk det nedover for ILP. Dei hadde likevel ein viss aktivitet i 1950-åra og 1960-åra, da dei særleg arbeidde for av-kolonisering og atomnedrusting. Nokre av dei som gjekk ut av det britiske kommunistpartiet i denne perioden slutta seg til ILP.

I 1970-åra var det likevel berre ein veik rest av ILP som på ny slutta seg til Labour Party, og la ned ILP som politisk parti i 1975. 

Det kan tenkast at det relativt vellykka skotske sosialistpartiet SSP som finst i dag skuldar noko av suksessen sin den radikale demokratisk-sosialistiske tradisjonen ILP var eit uttrykk for, ikkje minst i Skottland.

Sosialistiske parti
Venstresosialistar og reformkommunistar
Tidlegare politiske parti
Britiske politiske parti
Britisk historie
Skipingar i 1893
Falstad

Falstad var fram til 1941 ein skuleheim i Levanger i Trøndelag, før dei tyske okkupasjonsmaktene gjorde han om til ein konsentrasjonsleir under andre verdskrigen. Der var det både norske politiske fangar, sovjetiske og jugoslaviske krigsfangar og jødar, før dei blei sende til dei tyske dødsleirane i Polen. Forholda i Falstadleiren var verre enn i Grinileiren, der berre norske politiske fangar sat.

Sjå òg
Fangeleirane til okkupasjonsmakta i Noreg under andre verdskrigen

Bakgrunnsstoff 
 Falstadsenteret

Levanger kommune
Fangeleirar i Noreg under andre verdskrigen
Kulturminne i Noreg frå andre verdskrigen
Museum i Trøndelag
Hartwig Gauder

Hartwig Gauder () er ein idrettsmann frå tidlegare Aust-Tyskland. Han fekk gull-medalje i kappgang i OL i Moskva i 1980.

Ausstyske idrettsutøvarar
Tyske friidrettsutøvarar
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Aust-Tyskland
Olympiske meistrar for Aust-Tyskland
Medaljevinnarar under sommar-OL 1980
James Maxton

James Maxton () var ein skotsk politikar. Han var fødd ved Glasgow som son av to skolelærarar, noko han blei sjølv au, sidan. 

I 1904 melde han seg inn i Independent Labour Party ILP, som var kollektivt tilslutta Labour Party, Det britiske arbeidarpartiet. 

Maxton var motstandar av første verdskrigen og måtte sitte eit år i fengsel på grunn av det. 

Han blei innvald i det britiske parlamentet for kretsen Glasgow Bridgeton i 1922, og leidde ILP frå da av. Han var på denne tida tilhengar av at ILP skulle halde fram med å vere tilslutta Labour Party, men endra syn sidan, og leidde det venstresosialistiske partiet ut av sambandet med Labour Party i 1932. 

Maxton døydde i 1946, medan han framleis var sittande parlamentsmedlem for Glasgow Bridgeton. Etter det stagnerte ILP, og på 1970-talet blei det lagt ned. 

James Maxton var rekna som ein av dei største talarane på si tid, både i parlamentet og utanfor.

Skotske politikarar
Folk frå Glasgow
Skotske sosialistar
Britiske parlamentsmedlemmer
Politikarar frå 1900-talet
Skogskyrkogården

Skogskyrkogården (Skogskyrkjegarden) er ein kyrkjegard og gravstad i Gamla Enskede i Stockholm i Sverige. Kyrkjegarden vart innvigd i 1920, etter å ha vorte teikna og planlagd av arkitektane Gunnar Asplund og Sigurd Lewerentz.

Skogskyrkogården har to kapell, Skogskapellet, som vart teikna av Gunnar Asplund i 1920, og Uppståndelsekapellet teikna av Lewerentz i 1925. Skogskrematoriet inneheld tre kapell, Trons, Hoppets og Heliga korsets kapell. Kapella vart bygd i tida 1937-1940. Kring kyrkjegarden går ein 4 600 meter lang steinmur, oppført som naudsarbeid frå 1923 til 1932. Ei jamføring kan vera at muren kring Vatikanstaten er 3 200 m.

På Skogskyrkogården kviler mange kjende personar, t.d. Greta Garbo, Lennart Skoglund og Ivar Lo-Johansson.

Skogskyrkogården vart i 1994 teken med på UNESCO si verdsarvsliste.

Bakgrunnsstoff 
 Riksantikvarieämbetet - Skogskyrkogården 
 http://www.findagrave.com - Skogskyrkogården
 Panoramavising av Skogskyrkogården 

Stockholm
Verdsarv i Sverige
Gravstader
Aneurin Bevan

Aneurin Bevan (), også kjend som Nye Bevan, var ein britisk politikar. Som grunnleggar av det offentlege helsevesenet National Health Service (NHS) er han rekna som ein av dei største heltane på den britiske venstresida.

Ung arbeidar 
Bevan var valisar, fødd i Tredegar i Monmouthshire i Wales. Faren var gruvearbeidar, medlem i Independent Labour Party, og begge foreldra var ikkje-konformistiske kristne. 

Aneurin Bevan blei også gruvearbeidar, og lokal fagforeiningsleiar i ung alder. Han fekk stipend frå fagrørsla og tok utdanning ved Central Labour College i London, der han blant anna fekk ein livslang respekt for Karl Marx. Etter han kom heim att i 1921 blei han nekta jobb og var arbeidslaus i periodar. Far hans døydde av lungesjukdom typisk for gruvearbeidarane i 1925.

Frå fagforeining til politikk 
Frå 1926 arbeidde Bevan som betalt fagforeiningsfunksjonær, og noko av det første han fekk å gjere var å leie dei lokale gruvearbeidarane i det som blei generalstreiken dette året. I 1929 blei han vald inn i parlamentet for Labour Party frå kretsen Ebbw Vale. I parlamentet blei han raskt kjend som ein skarp kritikar av dei han meinte motarbeidde arbeidarklassen, både borgarlege som Churchill og Lloyd George, og til dømes Ramsay McDonald frå Labour.

Bevan var ein tidleg motstandar av fascismen, og agiterte for britisk støtte til venstresida i Spania under den spanske borgarkrigen. I 1936 gjekk han inn i leiinga i den nye radikale sosialistavisa Tribune, og han gjekk inn for ein samla sosialistisk front på heile venstresida, inkludert dei britiske kommunistane. Dette førte faktisk til at han blei mellombels ekskludert av Labour Party eit halvt års tid i 1939. 

Bevan var sterkt imot utanrikspolitikken til Neville Chamberlain, og gjekk inn for at Winston Churchill skulle ta over makta i det konservative regjeringspartiet. Under krigen gjekk han inn for nasjonalisering av kolindustrien og opning av ein andre front i Vest-Europa for å avlaste Sovjetunionen i krigen mot Tyskland. Dette skjedde som kjent ikkje før sommaren 1944. Bevan meinte elles at krigen ville vise at sosiale endringar var nødvendige, noko han visstnok siterte Marx på i eininga.

På maktas tinder 
Da Labour Party vann valet i 1945 og skipa regjering, blei han helseminister i regjeringa til Clement Attlee. I dette parlamentet hadde Labour stort nok fleirtal til å få gjennomført planane om ein velferdsstat, trass i konstante åtak på Bevan frå dei konservative. I 1946 blei lova om «nasjonal forsikring» vedtatt, det blei innført trygdeordningar for bl.a. arbeidsløyse og sjukdom, og betre alderpensjonar. I 1948 blei så NHS vedtatt. Etter denne fekk britiske borgarar ei garantert gratis medisinsk grunnbehandling. Lova om NHS blir først og fremst kreditert Bevan, etter hans årelange kamp mot den farmasøytisk-medisinske lobbyen som sette seg tvert imot ei slik lov. 

Under Koreakrigen gjekk Bevan ut av regjeringa. På 1950-talet leidde han venstrefløya i Labour Party, som blei kjend som «bevanittane».

Bevan, Aneurin
Bevan, Aneurin
Bevan, Aneurin
Ilulissatfjorden

Ilulissatfjorden er ein isfjord på vestkysten av Grønland som er med på UNESCO si verdsarvliste. Fjorden ligg i Diskobukta og har fått namnet sitt frå Ilulissat, ein fiskarlandsby like i nærleiken.

Ilulissatfjorden er ein isfjord fordi han stadig får tilført is frå Sermeq Kujalleq, ein rasktflytande isbre med ein fart på rundt 20 meter i døgnet. Dette fenomenet finn ein berre på Grønland og i Antarktis.

Bakgrunnsstoff
UNESCO si side om Ilulisstfjorden
Bilete frå Ilulissatfjorden

Verdsarv på Grønland
fjordar på Grønland
The Settlers

The Settlers er eit relativt ungt brettspel frå Tyskland, som har rukke å verta eitt av dei aller mest populære spela i Europa. Det er eit strategispel med sivilisasjonsoppbygging som tema.

Historie 

Klaus Teuber laga den første versjonen, Die Siedler von Catan, som vart gjeven ut på spelforlaget Kosmos i 1995. Spelet vann den prestisjetunge prisen Spiel des Jahres dette året. Seinare laga Mayfair Games The Settlers of Catan på engelsk for den amerikanske marknaden og Capcom det same for sal i Japan. Spelet har etter kvart kome ut på mange andre språk, m.a. tjekkisk, dansk, finsk, fransk, gresk, spansk, ungarsk, islandsk, italiensk, koreansk, latvisk, nederlandsk, portugisisk, russisk, slovensk og svensk. På norsk har spelet fått namnet The Settlers.

Det finst fleire utvidingspakkar til spelet, t.d. Sjøfarerne fra Catan (Seefahrer von Catan). Det er òg laga andre variantar av spelet, som Spacefarers of Catan.

Spelet 

Spelet består av 37 heksagonar med ulike typar terreng (eller sjø) på, to bunkar kort, nummererte brikker, hus, byar, vegar og ein røvar. Før spelet startar, legg ein ut heksagonane i ei delvis tilfeldig rekkjefølgje slik at dei formar ei øy med vatn rundt. Dette vert spelebrettet. Kvart landområde får eit tilfeldig nummer, som tilsvarar ein mogleg sum av to terningar. Spelarane får etter kvart moglegheit til å flytte røvaren rundt på dei forskjellige områda. Ettersom brettet ikkje vert heilt likt for kvar gong, vil heller ikkje to rundar bli like.

Spelarane kastar terning etter tur, og basert på summen og kvar ein har hus, kan spelarane få utdelt kort. For korta kan dei byta til seg andre kort eller kjøpa seg bygningar og vegar, som dei plasserer i tillatne posisjonar på brettet. Målet er å verta den første til å oppnå ein viss poengsum. Ein skårar poeng for å byggja hus, byar og den lengste vegen på øya, og for å ha flest riddarkort. Korttrekking og terningkasting gjer at det er eit element av flaks i spelet, men som oftast vil det vera spelaren med den mest effektive strategien, som både klarar å hindra motspelarane si utbygging og likevel føra vellukka forhandlingar med dei om kortbyte, som vinn.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell side (tysk)

Settlers fra Catan, The
Settlers fra Catan, The
Brettspelet Ticket To Ride

Ticket to Ride er eit brettspel som minnar litt om The Settlers, men har eit fast spelebrett der målet er å få kontroll over jarnbanane mellom byane.

Historie 
Spelet er laga av Alan R. Moon og utgjeve av Days of Wonder i 2004. Spelet vann den prestisjetunge prisen Spiel des Jahres dette året. Den tyske varianten vert òg kalla Zug um Zug, og den franske Les Aventuriers du Rail.

Det finst òg ein Mystery Train Expansion til spelet, og ein Ticket to Ride Europe-variant med eit litt meir avansert spelebrett. I 2006 kjem endå ein variant, Ticket to Ride Marklin.

Spelet 
Spelaren har 45 jarnbanebrikker og to eller fleire løynde mål, som går ut på å knyta saman visse byar med eigne jarnbanebrikker. Motspelarane kan gissa kvar spelaren skal og prøva å sperra vegen med eigne brikker, slik at spelaren må finna alternative ruter.

I Ticket to Ride Europe kan ein i tillegg kjøpa ferjeruter, byggja tunellar og meir.

Eit spel kan ha frå to til fem deltakarar, og tek om lag ein time. Reglane er endå enklare enn i til dømes The Settlers. Nye spelarar (aldersgruppe frå 8 år til vaksen) lærer spelet på få minutt. Men det er mange moglege strategiar, og spelarane sine strategiske val kan ha stor innverknad på resultatet.

Spelarane trekk jarnbanekort etter tur, eller bruker kort dei har på handa til å kjøpa gitte jarnbaneruter på kartet (brettet). Når ein spelar har brukt opp alle brikkene sine, tel ein opp poengsummane til alle spelarane. Ein får poeng for kvar strekning ein eig, for å ha den lengste samanhengande jarnbanen, og for å ha oppfylt dei løynde måla. Ein får minuspoeng for å sitja att med uoppfylte mål.

Bakgrunnsstoff 
 Ticket to Ride heimeside

Brettspel
Ragnar Kalheim

Ragnar Toralf Kalheim () var ein norsk fagforeiningsleiar og sosialist. 

Kalheim vart fødd i Nesbyen. Faren var rallar, og flytte mykje rundt med familien før dei endeleg slo seg ned i Tønsberg rett før krigen starta.

Han deltok i motstandsarbeid under andre verdskrigen, og gjekk inn i Norges Kommunistiske Ungdomsforbund. Kalheim blei ekskludert (utestengd) av NKU som Furubotn-tilhengar i 1949.

Frå same året arbeidde Kalheim som tømmermann ved Akers Mekaniske Verksted i Oslo. Han fekk snart tillitsverv i fagorganisasjonen, i Norsk Jern- og Metallarbeiderforbund (LO). Frå 1957 sat han i forbundsstyret, og i 1973 blei han vald til leiar for Avdeling 1 av Jern og Metall, den største fagforeininga i Noreg da.

Kalheim deltok i folkeaksjonar mot atomvåpen, NATO og norsk medlemskap i EF/EU. Han var nestleiar i «Folkebevegelsen mot EEC*» frå 1970, og bidrog i høg grad til at det blei fleirtal for nei-sida. 

 (EEC=EF=EU).

Partimessig var Kalheim medlem av Det norske Arbeidarpartiet frå 1959 til 1973, da mange av EF/EU-motstandarane, som hadde organisert seg i Arbeidernes Informasjonskomite AIK, gjekk ut av partiet. Da hadde Kalheim alt ei god stund vore tilhengar av samling på venstresida i eitt breitt sosialistisk parti. Etter nei-sigeren i folkerøystinga i 1972, blei dette delvis verkeleggjort i og med opprettinga av Sosialistisk Valforbund i 1973, som blei til Sosialistisk Venstreparti i 1975. Kalheim var ein viktig faktor i denne samlingsprosessen til han brått døydde i 1974.

Kalheim stod for ein sjølvstendig og gradualistisk sosialisme, ein «sosialisme på norsk», som det kom til å heite nokre år seinare. Han ville gjere «den uverdige problemstillinga Moskva, Brüssel eller Washington heimlaus i norsk politisk tenking», og såg for seg ei gradvis utvikling av norsk sosialisme blant anna gjennom utvida arbeidarmakt i bedriftene. 

Kalheim sine synspunkt kunne vere omstridde på venstresida, men han var høgt verdsett, ikkje minst for sin vinnande personlegdom og folkelege radikalisme.

Kjelder 
 Fødselsdato + heimstad frå NBL-artikkel om Kalheim, skriven av Terje Halvorsen.

Bakgrunnsstoff 
 

Norske fagforeiningsleiarar
Arbeidarpartipolitikarar
Vararepresentantar til Stortinget
Norske motstandsfolk
Folk frå Nes i Buskerud
Stream Control Transmission Protocol

Stream Control Transmission Protocol er ein transportlagsprotokoll i 
IP-protokollfamilien. 

Internettprotokollar
Opne standardar
Fredrik I av Det tysk-romerske riket

Fredrik I, med tilnamnet Barbarossa, vart truleg fødd i 1122 i Waiblingen. Han døydde den 10. juni 1190. Namn på tysk språk er Friedrich I. Barbarossa.
Han drukna i elva Saleph (seinare Göksu) i Anatolia i Tyrkia. Fredrik var hertug av Schwaben, tysk-romersk konge (Konge av romarane) frå 1152, konge av Burgund frå 1178 og keisar av det tysk-romerske riket frå kroninga 18. juli 1155. Han høyrde til fyrstehuset Hohenstaufen, og var son av hertug Fredrik II, den einøygde, av Schwaben og kona, hertugen av Bayern si dotter Judit.

I 1147 fylgde han med farbroren Konrad III av Tyskland på det andre krosstoget. Konrad valde Fredrik som sin etterfylgjar framför sin eigen son. Fredrik Barbarossa gav seg i veg på det tredje krosstoget, men nådde aldri Jerusalem. Han drukna då han skulle symja over ei elv i noverande Tyrkia.

Tilnamnet «Barbarossa» (raudskjegg) fekk han i Italia på grunn av sitt raude skjegg.

Sjå òg 
 Operation Barbarossa - Hitler-Tyskland sin invasjon av Sovjetunionen under den andre verdskrigen.

Tysk-romerske keisarar
Fødde i 1122
Døde i 1190
Blåsjø

Blåsjø er ein regulert innsjø og det største vassmagasinet i Ulla-Førre-anlegget, med eit energipotensial på ca. 7,7 TWh. Han ligg i kommunane Hjelmeland og Suldal i Rogaland fylke, samt i Bykle i Agder fylke. Med eit areal på 84,48 km² er han den niande største innsjøen i Noreg. Rundt Blåsjø finn ein fleire av dei største dammane i Noreg: Oddatjørndammen, Storvassdammen og Førrevassdammen. Til saman demmer elleve dammar opp sjøen.

Til Blåsjø blir det overført vatn frå Skorpevadshølen, og Saurdal kraftverk kan både tappa frå og pumpa vatn opp til Blåsjø. Pumpinga skjer frå 600-metersnivået, der Sandsavatnet er det største magasinet. Andre kraftverk i Ulla-Førre-utbygginga er Kvilldal, Stølsdal og Hylen. Blåsjø blir regulert mellom 1055 og 930 moh., og er eit fleirårig magasin.

Målt i energiinnhald er Blåsjø det største kraftmagasinet i Noreg.

Bilde

Kjelder 

Innsjøar i Bykle
Geografi i Hjelmeland
Innsjøar i Rogaland
Innsjøar i Suldal
Ulla-Førre
Reservoar i Agder
Reservoar i Rogaland