alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
MF «Skånevik»

MF «Skånevik» er ei bilferje levert frå Ulstein mek. Verksted i Ulsteinvik i juni 1967 til Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD). 

Skroget vart levert frå Molde Verft A/S i Hatlestrand.

Ferja gjekk i rute i Sunnhordland fram til 2001. I 2002-2004 låg ho i opplag og vart nytta som reserveferje. 21. februar 2005 vart ferja selt til Stiftinga Brørvikskuto (Arne Laastad) i Bergen og same året selt vidare til Ferjelaget Skånevik. Ferja vart freda 2. august 2006 av Riksantikvaren då ein ynskte å bevare ei bilferje av stål fra tida etter andre verdskrigen for ettertida. Fredninga omfatter derfor heile fartøyet med fast inventar og utstyr. Ferja er framleis i drift som veteranskip.

Ruter

 Kinsarvik-Utne-Kvanndal 1967 (sommer); 1974; 2000 (sommer) 
 Skånevik-Matre-Utåker: ? - ?; mars 1999 - juni 2000 
 Halhjem-Våge-Bruntveit: 1971 - 1974; 1975 (sommer) 
 Fjelbergruta
 Turistruta Hella-Balestrand-Fjærland: Sommaren 2010

Kjelder
 Skipet.no
 Skånevik på Fjordfähren (tysk)

Bakgrunnsstoff
 «Skånevik» på marinetraffic.com
 MF Skånevik i Fjelbergruta i august 1986 - youtube 
 Veteranbåten M/F Skånevik - nrk.no 
 

Norske ferjer
Båtar frå Møre og Romsdal
HSD-eigde fartøy
Skip frå 1967
Skip bygde ved Ulstein mek. Verksted
1967 i Noreg
Freda fartøy
Kulturminne i Bergen
Verneverdige fartøy
MF «Samband»

MF «Samband» var ei bilferje levert frå Haugesund Slip i Haugesund den 12. juli 1967 til Skips-A/S Samband i Haugesund, men alt i juni 1968 vart ho overteken av Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD). 

Ferja gjekk inn i ruta Langevåg-Buavåg-Mosterhamn-Valevåg, der ho gjekk fram til 1997. 

I november 1997 vart ferja seld til Samba AS på Lepsøy i Os kommune og i mars 1998 fekk ho namnet «Samba». Fartøyet er framleis i drift. 

I juni 2005 gjekk ho gjennom ei større ombygging. Overbygget vart fjerna og styrhuset vart sett på styrbord side. Sidan 2006 har ho fungert som transportskip. Vinteren 2010/2011 fekk ho nytt styrhus, ny kran og ny motor, ein Caterpillar dieselmotor. Den gamle Wichmann-motoren vart overteken av Hardanger Fartøyvernsenter for den gamle ferja MF «Folgefonn».

Ferjeruter
 1967-1997: Langevåg-Buavåg-Mosterhamn-Valevåg

Kjelder
 Skipet.no
 Samband på Fjordfähren (tysk)

Bakgrunnsstoff
 Samband på marinetraffic.com

Norske ferjer
Båtar frå Rogaland
HSD-eigde fartøy
Skip frå 1967
Skip bygde ved Haugesunds Slip
1967 i Noreg
Haugesunds Slip

Haugesunds Slip eller Larsa-slippen var eit skipsverft i Haugesund. Det vart skipa 21. november 1906 og vart nytta til mindre skip og fiskebåtar. 

Verkstaden vart lagt ned etter ein konkurs i 1983.

Skip bygde ved verftet

Kjelder
 Haugesunds Slip på skipet.no

Næringsliv i Haugesund
Skipsverft i Rogaland
Skipingar i 1906
1906 i Noreg
Nedleggingar i 1983
MF «Odda» (1968)

MF «Odda», i dag MF «Fjærlandsfjord» er ei bilferje levert frå Ankerløkken Verft i Florø i juni 1968 til Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD). 

M/F «Odda» vart bygd som systerskip til M/F «Sveio» og M/F «Skånevik». Ferja gjekk det meste av karrieren i ruta Skjersholmane-Ranavik-Sunde. 

Ferja vart selt i november 2000 til Fylkesbaatane i Sogn og Fjordane AS i Florø og omdøypt «Fjørlandsfjord». I mars 2005 skifra reiarlaget namn til Fjord 1 Fylkesbaatane i Florø. Vinterhalvåra 2001-2007 gjekk ho i ruta Kaupanger-Frønningen og sommarhalvåret i same perioden gjekk ho i Fjærlandsfjorden (Vangsnes)-Balestrand-Hella-Fjærland. 

Ferja skifta maskin i 2004 til ein 2 x Scania-Diesel med 336 kW. 

Sidan 2008 har ho gått i turistrute i Nærøyfjorden i ruta Flåm-Aurland-Gudvangen, utan biltransport. 

I mai 2014 var ferja framleis i fart i Sognefjorden.

Kjelder
 Skipet.no
 «Odda» på Fjordfähren (tysk)

Bakgrunnsstoff
 «Fjærlandsfjord» på marinetraffic.com

Norske ferjer
Båtar frå Vestland
HSD-eigde fartøy
Fjord1-eigde fartøy
Skip frå 1968
Skip bygde ved Ankerløkken Verft
1968 i Noreg
Kaupanger-Frønningen

Kaupanger-Frønningen(-Gudvangen) er ei ferjerute inst i Sognefjorden mellom Kaupanger i Sogndal, Frønningen i Lærdal og om sommaren i Fjærlandsfjorden Gudvangen i Aurland. 

Overfarten frå Kaupanger til Frønningen tar 40 minuttar, og turen frå Frønningen til Gudvangen tar to timar og 15 minuttar. 

Ferjesambandet kom i gang i 1968, driven av Fylkesbaatane i Sogn og Fjordane, som i 2001 skifta namn til Fjord1 Fylkesbaatane. 

I seinare år har ferjene MF «Vetlefjord» (2007-2008) og MF «Fjærlandsfjord» (sidan 2009) gått i ruta.

Kjelder
 Ferjesambandet på stp-norway.com 

Ferjesamband i Vestland
Samferdsle i Sogndal
Samferdsle i Lærdal
Samferdsle i Aurland
Fjord1-samband
HB «Sundfoil I»

HB «Sundfoil I», seinare HB «Tjelden», var ein hydrofoilbåt som vart levert frå Westermoen Hydrofoil i Mandal for AB Sundfart i Malmö i Sverige.

I 1965 vart båten seld til AB Sundtrafik i Hälsingborg, før han i 1966 vart seld til A/S Masl (Leon Bodd) i Oslo. Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap kjøpte inn båten i 1968 og gav han namnet «Tjelden». I 1980 vart namnet endra til «Tranen». 

Båten vart i 1982 seld til Audun Ørgersen, som demonterte foilane og nytta han som husbåt. I september 1986 vart han seld til Erik A. Lien i Ask/Bergen. I juli 1992 vart båten observert hos Brødrene Anda i Stavanger og vart klargjort for hogging. I mai 1995 var båten hogd.

Rute
H/B «Tjelden» gjekk i rute mellom Bergen og Ølen i Sunnhordland, med stopp undervegs i Leirvik, Tittelsnes og Skånevik. Ruten vart utført to ganger dagleg tur/retur.

Kjelder
 Skipet.no
 Sveio på Fjordfähren (tysk) 

Svenske passasjerskip
Båtar frå Agder
HSD-eigde fartøy
Skip frå 1963
Skip bygde ved Westermoen Hydrofoil
1963 i Noreg
Skip sluttsegla i 1992
MF «Fusa» (1969)

MF «Fusa», i dag MF «Ropeid» er ei bilferje levert frå Haugesunds Slip i Haugesund 10. juli 1969 til Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD). Ferja gjekk inn i ruta Hatvik-Venjaneset i Fusafjorden. Ferja er i dag reserverferje for Norled i Levanger.

Historie
I mars 1987 vart ho seld til Det Stavangerske Dampskibsselskab og omdøypt «Hjelmeland». Her gjekk ho i ruta Tøtlandsvik-Vindsvik og Ombo-Nesvik-Hjelmeland. Frå 1990 til 1992 gjekk ho i ruta Sande-Nesvik. 

I desember 1991 vart ho overført til Rogaland Trafikkselskap og i desember 1992 fekk ho namnet «Sand». Frå 1993 til 2004 gjekk ho i ruta Sand-Ropeid. I 1994 vart overbygget heva og sertifikatet endra. Ho kunne då ta 237 passasjerar. 

28. oktober 2000 vart ein mann stukken med kniv og drepen om bord. Begge var asylsøkjarar frå mottaket på Sand.

I januar 2003 vart ho overført til Stavangerske. I april 2004 vart kapasiteten endra frå 40 til 30 bilar og i 2005 vart passasjerkapasiteten endra til 141. I juli 2006 fekk ferja namnet «Ropeid». 22. oktober 2007 vart ho overført til Nor-Ferjer AS (Tide ASA) og 1. januar 2008 til Tide Sjø, og sidan desember 2011 for Norled. Ferja er framleis i drift.

Ferjeruter
 1969-1977 Hatvik-Venjaneset
 09.1977 - I opplag
 05.1978-05.1979 - Bruravik-Brimnes
 05.1979-10.1980 - Leirvik-Valevåg-Mosterhamn, Leirvik-Utbjoa-Sydnes-Fjelberg.
 10.1980-04.1981 - Leirvik-Valevåg-Mosterhamn / Leirvik-Utbjoa-Sydnes-Fjelberg / Leirvik-Ranavik-Sunde
 1984-Bruravik-Brimnes
 1987-1990 Tøtlandsvik-Vindsvik og Ombo-Nesvik-Hjelmeland
 1990-1992 Sande-Nesvik
 1992-1993 Tøtlandsvik-Vindsvik
 03.1993-01.2004 Sand-Ropeid
 05.2004-06-2004 - Utleigd til Troms Fylkes Dampskibsselskab for Breistein-Valestrandsfossen. 
 2004-2006 reserverferje for Sand-Ropeid
 06.2005-07.2005 - Stavanger-Lysebotn
 2006 reserverferje stasjonært i Levanger for Brekstad-Valset og Levanger-Hokstad

Kjelder
 Skipet.no
 «Odda» på Fjordfähren (tysk)

Bakgrunnsstoff
 «Fjærlandsfjord» på marinetraffic.com

Norske ferjer
Båtar frå Rogaland
Skip frå 1969
Skip bygde ved Haugesunds Slip
1969 i Noreg
HSD-eigde fartøy
DSD-eigde fartøy
Tide-eigde fartøy
Norled-eigde fartøy
Tøtlandsvik-Vindsvik

Tøtlandsvik-Vindsvik var eit ferjesamband i Rogaland mellom Tøtlandsvik og Vindsvik over Jøsenfjorden. 

Ruta var i drift frå 1965 til 1989, då Hjelmeland-Nesvik-Skipavik tok over for denne ruta. Dei første ti åra var det Jøsenfjord Rutelag som dreiv ruta, før Det Stavangerske Dampskipsselskap (DSD) tok over i 1975 og fram til 1989. 

MF «Jøsenfjord-ferjen» gjekk i ruta frå 1965 til 1981 og igjen frå 1982 til 1986. Frå 1969 til 1986 gjekk òg MF «Rennesøy» i ruta, og dei siste åra gjekk MF «Hjelmeland» i ruta.

Kjelder
 Ferjestader i Rogaland

Bakgrunnsstoff
 Gammalt bilete frå Tøtlandsvik 

Tidlegare ferjesamband i Rogaland
Samferdsle i Hjelmeland
Skipingar i 1965
Nedleggingar i 1989
Sumpkrokodille

Sumpkrokodille (Crocodylus palustris) er ein krokodilleart som lever i elvar og sumpområde i Sør-Asia.  Krokodillen er ikkje kjend for å angripa menneske.

Hannar er større enn hoer, og har ei gjennomsnittslengd på rundt 4 meter. Hoer blir kjønnsmogne når dei er 1,8-2 meter lange. Dei legg 25-30 egg i holer under tørketida. Egg klekker typisk etter 55-75 dagar.  Krokodillane grev også holer som kan brukast av éin eller fleire av dei, til dømes for å verna seg mot ekstreme temperaturar.

Sumpkrokodille er rekna som ein sårbar art. I 2013 rekna biologar med at det fanst under  8 700 vaksne eller halvvaksne individ.
Han  finst i India, Sri Lanka, Nepal, Pakistan og Iran, med dei fleste i dei to første landa. Han er utrydda i Bangladesh, Bhutan og Myanmar. Større bestandar finst i midtløpet til Ganges (i delstatane Bihar og Jharkhand) og Chambal-elva (i Rajasthan og Madhya Pradesh). På Sri Lanka lever om lag halvparten av krokodillane i verneområde som nasjonalparkane Yala og Wilpatu og på Jaffna-halvøya.

Arten er truga av krypskyting, eggsanking og habitattap. Både kjøtet, skinnet og egga er ettertrakta, medan kroppsdelar blir brukt til medisin. Han blir også sett på som ein konkurrent av fiskarar, og er blitt drepen med vilje eller som ei følgje av å vikla seg inn i fiskeutstyr og drukna.

Kjelder 

Skei, Jon Kristian. «Sumpkrokodille» (15. februar 2009), Store norske leksikon. Henta 18. juli 2014.

Bakgrunnsstoff

Krokodilleordenen
Dyr i India
Dyr i Nepal
Dyr i Pakistan
Dyr på Sri Lanka
Dyr i Iran
Sump

Sump er eit område der grunnvatnet når opp til jordoverflata uten at området likevel kan reknast som ein innsjø. Slike område finst på elvesletter langs elver som renn seint, særleg der elveleiet ligg høgare enn landet rundt, langs flate, låge kyststrekningar, på skogsletter utan tilstrekkeleg avløp og som restar etter tidlegare innsjøar. I område med permafrost er alt flatt terreng forsumpa, ettersom telen ikkje slepp vatnet gjennom.

Sjå også
myr
våtmark

Kjelder

«Sump» (27. oktober 2011), Store norske leksikon. Fri artikkel henta 18. juli 2014.

Bakgrunnsstoff

Våtmarksområde
Terrestriske økoregionar
Olaf Isaachsen

Olaf Wilhelm Isaachsen () var ein norsk målar frå Mandal. Han vart kjend for sine røyndomsnære, livaktige folkelivsbilete og sine landskapsstudiar i klare fargetonar.

Liv og gjerning

Isaachsen var son til ein sorenskrivar og soneson til kjøpmannen Isaach Isaachsen. Han bestemte seg for å verte målar då han gjekk på Nissens Latin- og Realskole i Kristiania, oppmuntra av kusina Hedvig Erichsen Lund, som sjølv var målar. Frå han var 15 år gammal gjekk han i lære på Teikneskulen i hovudstaden, elev av Joachim Frich og Johannes Flintoe.

I 1854 reiste Isaachsen til Düsseldorf for å studere ved kunstakademiet i byen. Han fekk den utflytta mandalitten Adolph Tidemand til lærar, og vart mykje påverka av han. I 1859 reiste Isaachsen vidare til Paris for å studere under Thomas Couture og sidan eitt år hos realisten Gustave Courbet. Her vart han verande til 1862, stilen hans endra seg mykje under opphaldet i Frankrike.

Etter tida i Paris laga Isaachsen måleri som vart rekna til stilretninga realisme. Han heldt til i Setesdal 1864-66, her måla han i 1866 Setesdalsstue, Kveste i Valle. På 1870-talet var han på ny utanlands og tok inntrykk frå den franske impresjonismen. Arbeida vart meir fargerike og fantasifulle.

Isaachsen er representert med over 20 måleri i Nasjonalmuséet i Oslo. Mellom hans mest kjende verk er Setesdalsloft frå 1878, Syrinbusk i Morgensol og Tore Hund ved Olav den helliges lik, begge dei siste frå 1881.

Kjelder
Store norske leksikon.

Folk frå Mandal
Norske målarar
Realistiske kunstmålarar
Impresjonistiske målarar
Målarar frå 1800-talet
Saltvasskrokodille

Saltvasskrokodille (Crocodylus porosus) er ein krokodilleart som lever i sump- og brakkvassområde i Asia og Oseania.
Krokodillen er det største nolevande krypdyret og den største landlevande rovdyret i verda. På det største kan hannkrokodillar bli oppimot 6,7 meter lange og vega så mykje som 2 tonn.

Skildring
Hannar blir typisk 4,3-5,2 meter lange og veg mellom 400 kg og 1 tonn. Svært store hannar kan nå 6,7 meter og opptil 2 tonn.

Utbreiing
Saltvasskrokodillar lever i innlandsvatn, sumpar, marskland og brakkvatn i kystområde og estuar. Dei kviler og legg egg på land.

Ein finn krokodillen i Australia, Brunei, Papua Ny-Guinea, Indonesia, Filippinane, Malaysia, Vietnam, Kambodsja, Myanmar, Bangladesh og India, og på dei mindre øyane Sri Lanka, Solomonøyane, Palau og Vanuatu.

Krokodillane blei rekna som ein truga art på 1980-talet og flytta til den noko tryggare kategorien «sårbar» på 1990-talet, og så «livskraftig» i 1996. I dei fleste land er han regulert under CITES-konvensjonen appendix I, som forbyr handel med verdas mest truga artar. I Australia, Indonesia og Papua Ny-Guinea er dei omfatta av dei litt mindre strenge appendix II-reglane som regulerer handel.

Kjelder 

Delar av denne artikkelen bygger på «Saltwater crocodile» frå ,  den 18. juli 2014.

Bakgrunnsstoff

Krokodilleordenen
Dyr i Australia
Dyr i Bangladesh
Dyr i Brunei
Dyr i Kambodsja
Dyr i India
Dyr i Indonesia
Dyr i Malaysia
Dyr i Myanmar
Dyr på Palau
Dyr på Papua Ny-Guinea
Dyr på Filipinane
Dyr på Sri Lanka
Dyr på Salomonøyane
Dyr på Vanuatu
Dyr i Vietnam
Avro Lancaster

Avro 683 «Lancaster» var eit britisk firemotors bombefly under andre verdskrigen. Flyet var det mest kjende bombeflyet til Royal Air Force, og vart teke i bruk i mars 1942.

«Lancaster»-flyet vart utvikla og bygd på flyfabrikken A.V. Roe and Company (AVRO) ved Manchester i tida 1941-46. I alt vart det bygd 7 377 flymaskinar i ulike variantar. Dermed vart Avro Lancaster det firemotors bombeflyet som det vart laga flest av i Storbritannia.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Avro Lancaster» frå ,  den 18. juli 2014.  
 

Bombefly
McClintock-kanalen

McClintock-kanalen er ein arm av Nordishavet i det kanadiske territoriet Nunavut. Havet ligg mellom øya Kitlineq i vest og Prince of Wales Island i aust. Havstykket er 274 kilometer langt og mellom 105 til 209 km breitt, og bind saman Melvillesundet i nord med Larsensundet i sør.

Havstykket er kalla opp etter den irske polarforskaren Francis McClintock.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «McClintock-Kanal» frå ,  den 18. juli 2014.  

Nordishavet
Kanadisk geografi
Nunavut
Christer Sjögren

Christer Sjögren () i Hagfors i Sverige er ein svensk songar.

Diskografi

Album
 Andliga sånger (1989)
 Andliga sånger 2 (1993)
 När ljusen ska tändas därhemma (1994)
 Varför är solen så röd (1996)
 Ett julkort från förr (2000)
 För kärlekens skull (2003)
 Love Me Tender (2004)
 King Creole (2006)
 Älskade andliga sånger (2007)
 Jubileum - 40 år med Christer Sjögren  (2008)
 Mitt sköna sextiotal (2008)
 Schlagerminnen (2009)
 En stjärna lyser i nat] (2010)
 Kramgoa låtar 2011 (2011)
 Lotta & Christer (Christer Sjögren & Lotta Engberg) (2012)

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

Svenske songarar
Marius Nygaard

Marius Nygaard () var ein norsk skulemann og språkgranskar frå Bergen. Han var far til forleggjaren William Nygaard.

Liv og gjerning
Nygaard vart student i 1855 og cand.philol. i 1861. Frå 1864 var han adjunkt og seinare overlærar i Kristiansand. I 1877 vart han rektor i Frederikshald. Til sist hadde han perioden 1894-1910 tilsvarande stilling i Drammen.

I yngre år var Nyggard med i målmanns-krinsen kring Henrik Krohn og Georg Grieg i fødebyen Bergen. Han gav i 1867 ut ei lita mållære: Kortfattet Fremstilling af det norske Landsmaals Grammatik, den fyrste i sitt slag etter Ivar Aasen. Vidare studerte Nygaard språkbruken i norrønt språk og gav i 1875 ut den mykje brukte læreboka Oldnorsk Læsebog for Begyndere. I 1905 kom det grunnlegjande verket Norrøn Syntax. Nygaard gjorde førearbeidet til 1907-rettskrivinga for riksmålet.

Nygaard døydde i Kristiania.

Kjelder
 Norsk Allkunnebok, IX. bandet, 1959.

Bakgrunnsstoff
 Marius Nygaard på Allkunne
 Digitaliserte bøker av Marius Nygaard hjå Nasjonalbiblioteket

Norske språkforskarar
Folk frå Bergen
AIK Bandy

AIK Bandy er ein bandyklubb i Solna i Sverige. Klubben vart skipa i 1905, og vart svenske mestarar i bandy for herrer i 1905, 1914 og 1931.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff
AIK Bandy

Bandyklubbar i Sverige
Sjur Hesjevoll

Sjur Hesjevoll () var ein norsk kunstnar og spelemann frå Jostedalen i Luster kommune i Sogn og Fjordane.

Bakgrunn 
Sjur Hesjevoll vart fødd  på garden Hesjevoll i Jostedalen i Luster i Sogn. Foreldra var Anna Hesjevoll (f. Krokgjelet, 1875-1954) og Olav H. Hesjevoll (1870-1955). Sjur vaks opp i ein stor syskenflokk, med to søstre og ni brør. Sjur var den tiande av dei tolv borna.

Sjur stifta aldri familie, og budde på garden Hesjevoll heilt fram til han gjekk bort i 1994. Han er gravlagd på Jostedal kyrkjegard.

Folkemusikar 
Sjur tok til med hardingfelespel allereie som gutunge, og gjekk i lære hjå fleire spelemenn i Jostedalen. Mellom anna fekk han lære slåttar av Martin Halveg (1885-1966), Olaf Sperle (1990-1971) og Johannes Ormbergstøl (1893-1949). Han hadde og tradisjon frå mora og faren som tralla.

Jostedølen vart rekna som ein viktig tradisjonsberar og formidlar av spelet i Indre Sogn.  Han blir av mange rekna som ein av dei viktigaste spelemennene frå Jostedalen på 1900-talet. 
Hesjevoll spelte mykje til dans, og var mest kjend som dansespelemann. Slåtterepertoaret hans var stort og allsidig, med både runddans og bygdedans.

Lenge var Sjur Hesjevoll aktiv i Sogn spelemannslag, og i periodar fungerte han som musikalsk leiar for laget. I 1954 var Sjur Hesjevoll med på å skipe Jostedal spel- og dansarlag.

Sjur Hesjevoll deltok på sin fyrste kappleik som 16-åring. Seinare deltok han på ei rekkje stemner og kappleikar.

Årdølen Håkon Høgemo held Sjur Hesjevoll som ein av sine største inspirasjonskjelder.

Hesjevoll vart utnemnd til æresmedlem i Jostedal spel- og dansarlag, og i 1988 fekk han Folkemusikkprisen frå Sogn og Fjordane Folkemusikklag.

I tillegg frå å vere ein framifrå spelemann på hardingfele, dreiv jostedølen kunstmåling, treskjæring og tredreiing.

Sjur Hesjevoll gjorde ei rekkje innspelingar, og i dag finst det lydopptak i NRK sitt folkemusikkarkiv, Norsk Folkemusikksamling i Oslo, Arne Bjørndals Samling i Bergen, og Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane. 
I 2009 kom det ei plate med arkivopptak av Sjur Hesjevoll. Utgjevinga var eit samarbeid mellom Jostedalen spel- og dansarlag, plateselskapet ta:lik og NRK.

Utgjevingar
Hardingfelespel frå Jostedalen (ta:lik  2009)

Bakgrunnsstoff 
 Lokalhistoriewiki  https://lokalhistoriewiki.no/index.php/Sjur_Hesjevoll 
 http://www.folkemusikk.no/100-aarsmarkering-for-sjur-hesjevoll.5441991-137125.html  
 http://www.talik.no/hardingfelespel-fraa-jostedalen.5135241-280888.html 
 Lydopptak av Sjur Hesjevoll kan du høyre her. Opptaka er gjort av Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane, musikkavdelinga.

Folk frå Luster
Norske folkemusikarar
Hammarby IF BF

Hammarby IF BF er ein bandyklubb i Stockholm i Sverige. Klubben vart skipa i 1905, og vart svenske mestarar i bandy for herrer i 2010 og 2013.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff
Hammarby IF BF

Bandyklubbar i Sverige
Priamos

Priamos var i gresk mytologi kongen av Troja då hellenarane drog dit med hæren sin under trojanarkrigen. Priamos var son til Laomedon, gift med Hekabe og far til Hektor, Paris og Kassandra. Då Troja fall vart Priamos drepen av Neoptolemos, son til Akilles.

Kjelder

Norsk Allkunnebok, IX. bandet. 1959

Bakgrunnsstoff

Menneske i gresk mytologi
Trojanarane
Villa Lidköping BK

Villa Lidköping BK er ein bandyklubb i Lidköping i Sverige. Klubben vart skipa i 1934 som Villa BK,  og vart svenske meistrar i bandy for herrer i 2019 og 2021. Laget enda på andreplassen i den svenske bandymeisterskapen for herrar i 1975, 1983, 2012 og 2016.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff
Villa Lidköping BK

Bandyklubbar i Sverige
Jönköpings Södra IF

Jönköpings Södra IF er ein idrettsklubb i Jönköping i Sverige. Klubben vart skipa i 1922, og enda på andreplassen i Allsvenskan i 1950.

Bakgrunnsstoff
 IK Sleipner

Svenske fotballag
Norrköping
Mora IK

Mora IK er ein ishockeyklubb i Mora i Sverige. Klubben vart skipa i 1935, og enda på andreplassen i den svenske ishockeymeisterskapen for herrar i 1950. Klubben spelte i Svenska hockeyligan mellom 2004 og 2008, og igjen mellom 2017 og 2019.

Bakgrunnsstoff
Mora IK

Svenske ishockeyklubbar
Mora kommun
Idrettslag skipa i 1935
Nøytralitet

Nøytralitet er eit omgrep innan folkeretten som tyder at ein stat ikkje støtter nokre av sidene i ein væpna konflikt, som krig. Ved eit krigsutbrot vil statar som ikkje er involverte automatisk vera nøytrale. Likevel finst det tradisjon for at statar erklærer nøytralitet ved større konfliktar. Etter den tredje Haagkonvensjonen av 1907 skal krigførande straks melda frå om krigsutbrot til nøytrale land. Nøytrale land har plikt til å behandla dei krigførande landa likt (juridisk sett), medan dei krigande partane har plikt til å ikkje utføra handlingar som hindrar dette. Territoriet til nøytrale land må ikkje krenkjast, til dømes ved å senda styrkar over det eller verva stridande der.

Visse land fører ein nøytralitetspolitikk, det vil seia at dei avstår frå å danna allianser og liknande nære samarbeid med andre land. Etter ei beslutning i Wienerkongressen i 1815 har Sveits forplikta seg til å opprettholda nøytralitet i alle framtidige krigar, noko som er omtalt som «permanent nøytralitet». Også Sverige har vald å vera nøytralt sidan 1815, men har inga forplikting til å vera det.

Historiske døme
Ved utbrotet av den første verdskrigen erklærte fleire statar seg nøytrale. Då Tyskland krenka nøytraliteten til Belgia for å gå rundt den franske hæren, vekka handlinga avsky og førte til at Storbritannia gjekk inn i krigen på alliert side (med Frankrike og Russland). Tyskland hadde forventa at Storbritannia skulle halda seg nøytralt, medan dei Frankrike og Russland rekna med britisk støtte. 

Under den andre verdskrigen heldt republikken Irland, Portugal, Spania, Sveits og Sverige seg formelt nøytrale. USA gjekk med i begge verdskrigane etter først å ha halde seg nøytralt.

Sjå òg
alliansefri
blokade
krigskontrabande

Kjelder
«Andre verdenskrig» (3. januar 2014), Store norske leksikon.
Helgesen, Jan E., «Nøytralitet», (9. september 2011), Store norske leksikon. 
 Kirkhusmo, Anders. «Første verdenskrig» (2. januar 2014), Store norske leksikon. 
 Knudsen, Olav Fagelund. «Nøytralitetspolitikk» (25. mars 2014), Store norske leksikon.
Delar av denne artikkelen bygger på «Nøytralitet» frå ,  den 18. juli 2014.

Bakgrunnsstoff

Folkerett