alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kaktus

Kaktus er ei plante i kaktusfamilien (Cactaceae), som høyrer til ordenen Caryophyllales. Familien omfattar 90 planteslekter, og om lag 2000 særprega artar av blomsterplanter. Kaktusen er utbreidd i varme, tørre strøk. 

Kaktusar er sukkulentar som lagrar vatn i stammen eller røtene. Alle kaktusar er sukkulentar, men ikkje alle sukkulentar er kaktusar – namnet kaktus vert nokre gonger brukt feilaktig om andre tjukke, saftige planter. Det som fyrst og fremst kjenneteiknar kaktusar er ein sylindrisk, høg og greinete eller kort og kuleforma stengel. Desse er gjerne omdanna til tjukke, saftige ledd som tilpassing til overleving i tørre strøk. Dei fleste kaktusane er tilsynelatande bladlause, for blada er reduserte til små skjelliknande danningar eller er omdanna til tornar. Nokre få (i slekta Pereskia) har normale blad og er bladfellande. Storleiken og forma på plantene varierer frå små piggeballar til treliknande stammar med høgd på over 3 meter.

Kaktus er særleg utbreidd i Amerika, men finst også rundt Middelhavet og i Aust-Afrika. Frå arten fikenkaktus (Opuntia ficus-indica) kjem den etande frukta kaktusfiken. Safta frå andre kaktustypar vert brukt som ingrediens i ulike sminke- og hudpleiemiddel.

Piggane som dekkjer overflata på kaktusen vernar han mot skadar frå eventuelle tørste dyr som kan finne på å forsyne seg av vasslageret. 

Dei små og til dels mellomstore kaktusane er populære stoveplanter, men toler ikkje overvatning, for kaktusar døyr av for mykje vatn. Plantecellene trekk då til seg vatn til cellemembranane rivnar, og planta sluttar å transportere vatn frå røtene. Likevel vil celle etter celle verte smitta av naboen under, til heile planta er eit vasse skinn.

Kjelder 

 «Kaktusfamilien» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 25. januar 2010.
 «Kaktus» av Henning Larsen hjå Store norske leksikon, innhenta 25. januar 2010 (lisensiert under CC-BY-SA).

 
Caryophyllales
Takson namngjevne av Carl von Linné
Kaktusfiken

Kaktusfiken, kaktusfrukt, fikenopuntia eller indisk fiken er frukta/bæret frå fikenkaktusen (Opuntia ficus-indica), ein kaktusart frå Sør- og Mellom-Amerika som vert dyrka i tropiske og subtropiske strøk. Den pæreforma frukta, med fargar i raudt, oransje, gult og grønt, har saftig, guloransje fruktkjøt med ein smak som liknar på fiken, og med litt grynete konsistens. Skalet er tjukt med mange tynne, skarpe tornar.

Kaktusfiken inneheld om lag 14 mg vitamin C, 220 mg kalium, 88 % vatn og 152 kJ tilført energi per 100 g etande vare.

Kjelde 
«Kaktusfiken» hjå Store norske leksikon, innhenta 25. januar 2010 (lisensiert under CC-BY-SA).

Kaktusar
Frukt
Bær
Immunogen

Immunogen er emne som oppfattast som kroppsframande og difor framkallar eit immunsvar. Immunsvaret kan vera både humoraltt og cellulært. 

Immunogene molekyl kan ha ulike immunogene epitopar og provoserer fram ulike antistoff med ulike bindingsstader på eitt og same antigenmolekyl. 

Immunogen er i prinsipp antigen som kan framkalla eit immunsvar. Dei fleste immunogene emne er makromolekyl. Nokre lågmolekylære emne er for små til sjølve å kunna framkalla eit immunsvar. Enda om dei kan fungera som antigen og reagera med ferdiggjorde antistoff, kan slike emne berre få epitopar og tena som immunogen om dei er bundne til berarmolekyl (hapten).

Litteratur 
Delves PJ, Martin SJ, Burton DR, Roitt IM (red., 2006) Roitt´s Essential Immunology, 11.  utg., Blackwell Publishing Ltd., Oxford. ISBN 9781405136037. 

Immunsystemet
Kainji

Kainji er ein innsjø og eit reservoar i Nigerelva i Nigeria. Han stod ferdig i 1968 og er ein del av delstatane Niger og Kebbi. Kainji Lake National Park (KNLP), som ligg rundt innsjøen, vart etablert i 1976 og er den eldste nasjonalparken i Nigeria.

Innsjøen og demninga ligg i sør i delstaten Niger, og lagar straum til dei fleste byane i Nigeria. Demninga vart bygd frå 1964 til 1968 og kosta om lag 209 millionar dollar, der fjerdedelen vart brukt til migrasjon av dei som budde i området. Saman med ei mindre demning for ei mindre elv, er ho 10 km lang og 65 m høg på midten. Dette dannar eit reservoar med eit areal på 1300 km² og volum på 150 mrd. m³. Ho har kapasitet til 12 turbinar, noko som i alt ville ha produsert 960 MW i året, men berre 8 vart installerte, slik at ho berre produserer 760 MW i året, men er likevel den største vasskraftstasjonen i Nigeria. Delar av produksjonen vert seld til nabolandet Niger.

Nasjonalpark 
Kainji Lake National Park (KNLP), med hovudkvarter i Wawa, ligg 560 km nord for Lagos, nær grensa til Benin. Det omfattar to område: Borgu og Zugurma, som er skilde av Kainji. Berre Borgu-delen (den vestlege) vert i dag brukt til turisme. Zugurma, som er den austlege delen, manglar infrastruktur som til dømes vegar. I parken finn ein små dalføre, og høgda går generelt nedover mot aust. Borgu-delen vert hovudsakleg drenert av elvane Oli, Timo og Doro og sideelvane deira, medan Zugurma-delen vert drenert av elvane Maingyara og Nuwa Tizururu. Vegetasjonen i parken er prega av skogsavanne, sjølv om det i nokre område er tørrare. Ved elvebankane finn ein flaummark.

Naturvern 
Sjølv om området rundt parken er relativt lite folkesett, vert parken påverka av menneskeleg aktivitet, som avskoging, ukontrollerte brannar og ulovleg beitebruk, som er spesielt utbreidd i Zugurma-området. Det er relativt få ville pattedyr grunna tjuvjakt. Fisket i Kainji har hatt stor nedgang grunna industrialisering. Det har vore føreslått at ein periode med stenging og kontrollerte fiskerettar kan vere ei løysing for å få opp att bestanden. Kainji vert elles brukt til irrigasjon.

Kjelder 
«Kainji Lake» på Wikipedia på engelsk, innhenta 25. januar 2010.
«Kainji» hjå Store norske leksikon, innhenta 25. januar 2010 (lisensiert under CC-BY-SA).

Innsjøar i Nigeria
Demningar i Nigeria
Nigerelva
Delstaten Niger
Annet i Scillyøyane

Annet er den nest største øya av Scillyøyane som ikkje er busette. Ho ligg 45 km utanfor kysten av Land's End.

Den 13. juni 1743 forliste VOC «Hollandia» ved Annet og 276 mann mista livet.

Annet har status som Area of Outstanding Natural Beauty (særskild vakkert naturområde) med ein stor fuglekoloni. Den største bestanden består av lundefugl og alke.

Det er ikkje lov å gå i land på øya, men det går båtturar frå St Mary's rundt øya for å sjå på dei mange fuglane.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Annet, Isles of Scilly» frå ,  den 25. januar 2010.  

Øyar i Scillyøyane
Bishop Rock

Bishop Rock (kornisk Men an Eskob) er eit lite skjer heilt vest i Scillyøyane. Det står eit fyr på skjeret. 

Skjeret har ikkje plass til anna enn det 44 meter høge fyret. Bygginga av det opphavlege fyret starta i 1847, men vart vaska bort før det vart ferdig. Det noverande tårnet stod ferdig i 1858 og vart tent 1. september same år. 

Bishop Rock var startpunktet for skipsrutene over Nord-Atlanteren på første halvdel av 1900-talet. Skip som segla raskast (i vilkårleg retning) mellom skjeret og innløpet til Lower New York Bay i USA fekk bere Atlanterhavets blå band for raskast overfart.

Bakgrunnsstoff
 Trinity House - Bishop Rock

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Bishop Rock» frå ,  den 25. januar 2010.  
 

Fyr i Cornwall
Øyar i Scillyøyane
Bryher i Scillyøyane

Bryher er den minste av dei fem busette øyane i Scillyøyane. Ho har 83 innbyggjarar (nov. 2009) og eit areal på 1,32 km².

Bryher ligg vest for Tresco og mellom dei ligg Trescokanalen, der sandflater kjem til syne ved lågvatn. Sør for Bryher ligg den folketomme øya Samson. Det er mogeleg å gå mellom dei tre øyane når tidvasstilhøva er dei rette til visse tider av året. 

Bryher er kornisk for «ås-staden» og det er fleire åsar på øya, mellom anna Watch Hill, som er eit utkikkspunkt, og Samson Hill heilt sør på øya. Øya har fleire sandsstrender, som Rushy Bay. Great Pool har status som Site of Special Scientific Interest (stad av særleg vitskapleg interesse). 

Den kjende Hell Bay ligg på Bryher. I denne bukta, som vender ut mot det opne Atlanterhavet, forliste mange skip på 1700- og 1800-talet..

Bakgrunnsstoff
 Nettstaden til Bryher 
 Webkamera
 Bilete frå Bryher

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bryher i Scillyøyane» frå ,  den 25. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Scillyøyane
Antigen

Antigen (frå eng. antibody generating substance) er molekyl som antistoff og reseptorar på T-celler kan kjenna att og reagera med. Eit antigen kan, men lyt ikkje vera immunogent og kunna framkalla eit immunsvar. Enda om t.d. fleire lågmolekylære substansar kan reagera med ferdige antistoff, lyt dei fyrst koplast til eit berarmolekyl om dei er immunogene og framkalla eit immunsvar (hapten).
Eit antigenmolekyl kan ha fleire ulike antigene determinantar (epitopar) for ulike antistoff. Enda om kvar einskild epitop berre kan bindast til sin særskilde antistoff, kan eit antigen ha bindingsstader for ulike antistoff på eitt og same molekyl.

Litteratur 
Delves PJ, Martin SJ, Burton DR, Roitt IM (red., 2006) Roitt´s Essential Immunology, 11.  utg., Blackwell Publishing Ltd., Oxford. ISBN 9781405136037.

Kjelder 
Wikipedia: Antigen (en). http://en.wikipedia.org/wiki/Antigen
Wikipedia: Antigen (de). http://de.wikipedia.org/wiki/Antigen

Immunsystemet
Vårknipe

Vårknipe viser til den mangelen på fôr som kan finna stad mot slutten av vinteren og byrjinga av våren, før vekstsesongen har kome i gang. I dag kan ein også bruka omgrepet om matsituasjonen for ville dyr, som også kan ha problem med å finna føde mot slutten av vinteren.

Til forskjell frå ein praksis som sveltefôring var denne hendinga utilsikta, og kunne koma av ein dårleg haust eller ein langvarig vinter. For å hjelpa dyra kunne ein bruka uvanlege fôrtypar, som mose, tang, tare og bork.

Vårknipa kan finna stad i høve der ein berre bruker eigendyrka fôr til husdyr, men blir i dag hindra av kraftfôrbruk og liknande.

Sjå og
Barkebrød

Kjelder
Vårknipe i Nynorskordboka

Denne artikkelen bygger på «Vårknipa» frå ,  den 25. januar 2010.  
 

Vinter
Vår
Fôr
Crim Rocks

Crim Rocks (kornis An Creeban) er ei lita øygruppe i Scillyøyane i England.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Crim Rocks» frå ,  den 26. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Weatherhill, Craig Cornish Placenames and language''''
 

Øyar i Scillyøyane
Eastern Isles

Eastern Isles (kornisk ) er ei øygruppe i Scillyøyane.

Øyane i gruppa er:
Great Ganilly 
Great, Middle og Little Arthur 
Menawethan 
Little Ganilly 
Great Innisvouls 
Great Ganinick 
Nornour 
Little Ganinick 
Little Innisvouls 
Ragged Island 
Guther's 
Hanjague

English Island
English Island er eit skjer med St Martin's i nord og Nornour i søraust.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Eastern Isles» frå ,  den 14. oktober 2021.

Bakgrunnsstoff

 SSSI map
 Isles of Scilly Seabird Recovery Project: Frequently asked questions
 Geological Conservation Review site
 Modern Antiquarian
 Isles of Scilly Wildlife Trust

Øyar i Scillyøyane
Great Ganilly

Great Ganilly (kornisk Guen Hily, tyder «Saltvassbakkane») er ei øy i Scillyøyane. Ho har fine strender, og kan vitjast av turistar.

Great Ganilly er ei av dei små austre øyane, Eastern Isles, og er i dag ikkje folkesett. På Nornour, som er forbunden med øya ved lågvatn, er det derimot funne spor etter busetting frå første hundreåret. Nornour ligg like nord for Great Ganilly. Nordaust ligg Irishman's Ledge og Shag Rocks og søraust ligg Little og Great Innisvouls.

Vest for Great Ganilly ligg Ragged Island, Great og Little Arthur og Little Ganilly.

Kjelder 

  (via KnowUK)
 Ordnance Survey Map for Land's End & Isles of Scilly
 Delar av denne artikkelen bygger på «Great Ganilly» frå ,  den 26. januar 2010. 
  oppgav desse kjeldene:
 Weatherhill, Craig Cornish Placenames and language

Øyar i Scillyøyane
Gugh

Gugh (kornisk Keow, tyder «Innhegningsbankane») er ei tidvassøy i Scillyøyane i England. Det står to hus på øya og i 2001 hadde ho tre innbyggjarar. Ho er knytt til øya St Agnes ved sandbanken Gugh Bar. Denne er berre synleg ved lågvatn. 

Namnet vert ofte ofte uttalt feil som ‘Goo’, ‘Guff’ eller ‘Gogh’, men det rette skal vere ‘Gju’.

Det ligg ein gravhaug eller dolmen, Kittern Hill, på Gugh. The Old Man og Gugh (Den gamle mannen på Gugh) er ein 2,7 meter høg stein eller menhir som står ved botn av Kittern Hill. Denne vart plassert her i bronsealderen. Ein annan gravhaug er Obadiah's Barrow.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Gugh» frå ,  den 26. januar 2010. 
  oppgav desse kjeldene:
 Weatherhill, Craig ''Cornish Placenames and language

Øyar i Scillyøyane
Tidvassøyar i England
Rosevear

Rosevear er ei lita folketom øy i Scillyøyane i Cornwall og ein del av gruppa Western Rocks.
Øya er kjend for dei mange skipsforlista der. Det vert sagt at gjenferdet av operasongaren Ann Cargill, som omkom då «The Nancy», går igjen på øya. Ho vart opphavleg gravlagd på Rosevear, men vart seinare flytta til St. Mary's. 
Då fyret på Bishop Rock vart bygd fungerte Rosevear som busetnad for arbeidarane. Det er mykje sel og sjøfugl på øya.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Rosevear» frå ,  den 26. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Scillyøyane
Round Island Light i Scillyøyane

Round Island er den nordlegaste øya i Scillyøyane. Øya er kring 40 meter i diameter og består av granitt. Det står eit fyr på Round Island som vart bygd i 1887. Fyret vart automatisert i 1987. Dei bratte sidene av øya gjorde bygginga av fyret særs vanskeleg i dei harde vêrtilhøva som ein ofte har her.

Bakgrunnsstoff
 Round Island fyr på Trinity House

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Round Island Light, Isles of Scilly» frå ,  den 26. januar 2010.  
 

Fyr i Cornwall
Øyar i Scillyøyane
St Agnes i Scillyøyane

St Agnes (kornisk Aganas) er den sørlegaste av dei busette øyane i Scillyøyane i England.  

St. Agnes er knytt til øya Gugh ved ein tombolo, ein slags sandbanke, kalla Gugh Bar. Denne er berre synleg ved lågvatn. Dei to øyane har i lag den minste folkesetnaden av dei busette øyane i Scilløyane. St. Agnes hadde 73 innbyggjarar i 2001 og eit areal på 148 hektar.

I tidlegare tider dreiv mange av mennene på St Agnes med losverksemd og losa transatlantiske linjeskip og andre fartøy gjennom Den engelske kanalen.  I dag er hovudnæringa turisme, samt noko laukdyrking. St Agnes er den einaste av dei busette øyane i Scilløyane (i lag med Gugh) utan hotell. Det ligg derimot nokre hytter som kan leigast. Her finst òg ein pub, The Turk's Head, og ein kafe. 

Dei fleste innbyggjarane bur nord og sentralt på øya. Sørsida av øya er dekt av lyngheiar.

Fyr
Det mest kjende landemerke på øya er eit fyr, som er omgjort til bustad og ikkje lenger i drift. Det vart bygd i 1680 av Trinity House og var kolfyrt fram til 1790, då det vart oljefyrt med koparlampar og 21 roterande speglar. Fyret var det andre som vart bygd i Cornwall. I 1910 vart det nedlagd og Peninnis fyr på St. Mary's tok over fyrrolla. I dag er det berre eit dagmerke for skipsfarten i området.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «St Agnes, Isles of Scilly» frå ,  den 26. januar 2010.  
 

Øyar i Scillyøyane
St Martin's i Scillyøyane

St Martin's (kornisk Brechiek, tyder 'flekkete øy') er den nordlegaste av dei busette øyane i Scillyøyane i England. Ho har eit areal på 2,37 km².

Det er tre busetnader på øya, Higher Town, Middle Town og Lower Town, nokre spreidde gardar og hus. Totalt har øya 142 innbyggjarar (2001). 

Det ligg eit hotell på øya og ein pub. I tillegg finst eit gjestehus og ein liten campingplass. 

I nord går ein veg over til White Island som berre er mogeleg å bruke ved lågvatn.

Nordaust på øya står eit raudt og kvitt dagmerke. Det vart reist i 1683 av Thomas Ekins, den første statthaldaren til familien Godophin på øya. Det er 4,8 meter i diameter og 6,4 meter høgt. 

Det er to kyrkjer på St Martin's.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «St Martin's, Isles of Scilly» frå ,  den 26. januar 2010.

Bakgrunnsstoff 

Øyar i Scillyøyane
St Mary's i Scillyøyane

St. Mary's (kornisk Ennor) er den største øya i Scillyøyane i England. 

Hovudbyen Hugh Town (kornisk Tre Huw) vart seld til innbyggjarane av den britiske krona i 1949. Resten av øya høyrer til Cornwall. Andre busetnader på øya er Old Town, Porthloo, Holy Vale, Maypole, Rocky Hill og Telegraph.

Det ligg ein flyplass på øya. Det har vore ein redningsbåtstasjon på St Mary's sidan 1837.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «St Mary's, Isles of Scilly» frå , den 26. januar 2010.

Bakgrunnsstoff

Øyar i Scillyøyane
Kairouan

Kairouan (arabisk  القيروان, også kjend som Kairwan, Kayrawan og al-Qayrawan) er ein by i Tunisia som ligg om lag 160 km sør for hovudstaden Tunis. Byen vert rekna med til dei heilage byane i islam, og er eit mykje besøkt pilegrimsmål for muslimar. Byen vart grunnlagt av arabarar i om lag 670, har i dag om lag 150 000 innbyggjarar, og har vore eit verdsarvområde sidan 1988. Namnet skriv seg frå det arabiske kairuwân (persisk kâravân) og tyder 'leir' eller 'kvilestad' (jf. karavanserai).

Byen vart grunnlagd av den arabiske generalen Uqba ibn Nafi som eit ledd i det veksande arabiske riket sitt forsvar mot berbarane. Sjølv om generalen fall i kamp mot berbarane femten år seinare, heldt byen fram med å vekse, og vart etter kvart kjend som «Mekka i Nord-Afrika». På 900-talet vart han hovudstad i Aghlabideriket, og var kjend for makt og rikdom.

På midten av 1000-talet kom Nord-Afrika under fatimidane sin kontroll, og byen vart invadert av beduinar og øydelagd i 1057. Under det osmanske riket vart hovudstaden flytta til Tunis på 1100-talet, men Kairouan har framleis status som heilag by og religiøst senter. Etter at franske styrkar tok kontroll over området i 1881, har det også vore tilgang til byen for ikkje-muslimar.

Byen vert i dag omtala som «byen med 50 moskéar», og mellom heilagdomane i byen kan ein nemne Stormoskéen med søyler av marmor og porfyr, og Moskéen med tre portar frå 800-talet. Byen har også spela ein viktig rolle i jødisk historie i Nord-Afrika, særleg på 800-1100-talet.

Attraksjonane i byen omfattar også den eldste minareten i verda, torget og medinaen. I tillegg er byen kjend for kunsthandverk og teppeproduksjon.

Gatescenene som skulle vere frå Kairo i Indiana Jones-filmen Raiders of the Lost Ark (Jakten på den forsvunne skatten) vart spela inn i Kairouan.

Kjelder 
 «Kairouan» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 26. januar 2010.
 «Kairouan» hjå Store norske leksikon, innhenta 26. januar 2010 (lisensiert under CC-BY-SA).

Bakgrunnsstoff 

 kairouan.org
 Kairouan på tourismtunisia.com
 Kairwan på jewishencyclopedia.com

Byar i Tunisia
Verdsarv i Tunisia
Islamsk historie
Jødisk historie
Samson i Scillyøyane

Samson er den største av dei aude øyane i Scillyøyane i England. Ho er 38 hektar stor. Øya består av to åsar, North Hill og South Hill, med eit smalt eid mellom seg. På eidet budde det tidlegare folk og her står fleire hytter. Øya var busett fram til 1855. På det meste, i 1816, vart det registrert 40 fastbuande på øya.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Samson, Isles of Scilly» frå ,  den 26. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Scillyøyane
Tresco

Tresco (kornisk Ynys Skaw) er den nest største av Scillyøyane i Cornwall i England. Ho er 2,97 km² stor og har 180 innbyggjarar (2001). Øya er om lag 3,5 km lang og 1,75 km brei.

Øya vart tidlegare kalla Trescaw og vart skildra som 'St. Nicholas' av ein abbed i 1193.

Sidan 2001 har det vorte halde eit maratonløp på øya, der ein spring 7,5 gongar rundt øya..

Dei fleste innbyggjarane bur i landsbyane New Grimsby og Old Grimsby midt på øya. Her finn ein butikk, postkontor, eit kunstgalleri, ein pub og eit hotell. Sør på øya ligg den subtropiske Tresco Abbey Gardens og Tresco Heliport.

Bakgrunnsstoff
Tresco360 : Panoramabilete av Tresco

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Tresco» frå ,  den 26. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Scillyøyane
White Island i Scillyøyane

White Island er ei av dei mindre øyane i Scillyøyane i England. Ho ligg like ved den nordlegaste av dei busette øyane i gruppa, St Martin's. Området mellom dei vert tørrlagd ved lågtvatn. 

Øya er ikkje busett. Ho vert stundom rekna som ein del av St Martin's og i lag har dei eit areal på 2,3 km².

Bakgrunnsstoff
Bilete av eidet mellom øyane
White Island, St Martin's på karenible.com

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «White Island, Isles of Scilly» frå ,  den 26. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Scillyøyane
Zantman's Rock

Zantman's Rock er ei øy 55 km vest for Land's End i Cornwall og 10 km frå Scillyøyane i England. Ho ligg 3 km nord for Bishop Rock og mellom Zantman og Bishop Rock ligg Crim Rocks. Zantman's Rock har vore åstad for minst eitt skipsforlis, «Susanna» den 14. august 1913. Vraket ligg framleis på sørvestsida av Zantman's Rock.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Zantman's Rock» frå ,  den 26. januar 2010.

Bakgrunnsstoff
 Zantman's Rock på Z-Places 

Øyar i Scillyøyane
Furnessøyane

Furnessøyane eller Islands of Furness er ei øygruppe sørvest og aust for Furnesshalvøya i England. Dei er den tredje største øygruppa i England, men er generelt små, berre totalt 12,99 km². Walney Island er den åttande største øya i England. Av øyane er berre Walney Island, Barrow Island, Roa Island og Piel Island busette. Totalt bur det kring 15 000 innbyggjarar på øyane, og 20 % av dei i Borough of Barrow-in-Furness. Dei er den største øygruppa mellom Anglesey i Wales og Firth of Clyde i Skottland.

Dei største øyane er: 

Walney Island - 13 000 innbyggjarar (av busetnader finn ein Biggar, North Scale, North Walney og Vickerstown)
Barrow Island - 2606 innbyggjarar 
Sheep Island - ingen innbyggjarar
Roa Island - Kring 100 innbyggjarar. 
Piel Island - Kring 10 innbyggjarar. 
Foulney Island - ingen innbyggjarar. 
Chapel Island - ingen innbyggjarar. 

I tillegg til desse finn ein småøyane Dova Haw og Headin Haw i Walneykanalen, medan gamle Ramsey Island i lag med Barrow Island er ein del av hamnesystemet.Beachcomber  The Furness and South Cumbria Beach Clean Group.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Islands of Furness» frå ,  den 26. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

 
Furness
Barrow Island i England

Barrow Island er ei utbygd øy som utgjer ein del av byen Barrow-in-Furness i England. Øya ligg mellom Walney Island og fastlandet, like sør for sentrum av byen. Ho hadde ved folketeljinga i 2001 2606 innbyggjarar. 

Sidan 1800-talet har øya vore landfast, sidan delar av sundet då vart fylt ut for industrielle føremål. 

Øya er heimstad for Barrow skipsverft, som framleis er av dei største i Storbritannia, berre overgått av verftet i Govan i Glasgow. Øya og sundet mellom verftet og fastlandet utgjer òg ein stor del av dokk- og hamnesystemet Barrow Docks.

Furnessøyane
Bygland kyrkjebygd

Bygland kyrkjebygd, eller Bygland, er ein tettstad og administrasjonssenteret i Bygland kommune i Agder fylke. Tettstaden ligg i Setesdalen ved utløpet av Kvålsåna, på austbreidda og nær den nørdre enden av Byglandsfjorden, og har .

På Bygland ligg Bygland oppvekstsenter, Byglandshallen, KVS Bygland (privat vidaregåande skule), barne- og ungdomsskule, Bygland museum, Glashytta i Setesdal, Byglandsheimen (alders- og sjukeheim), Bygland folkebibliotek, bensinstasjon og butikkar. Sentralt i bygda står Bygland kyrkje, ei krosskyrkje frå 1838.

Riksveg 9 (Kristiansand–Haukeligrend) passerer Bygland sentrum nede ved fjorden. Frå sentrum går Jordalsvegen austover til gardane Lidi, Jordalsbø og Skreland.

Kjelder 

Busetnader i Bygland
Bygder i Agder
Tettstader i Agder
Kommunesenter i Agder