alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Anne-Marie av Hellas

Anne-Marie  () er yngste dotter av kong Frederik IX av Danmark og dronning Ingrid av Danmark. Ho er syster av dronning Margrethe II av Danmark og prinsesse Benedikte av Danmark. 

Ho er gift med kong Konstantin II av Hellas, som vart avsett etter ein folkerøysting i 1973 og 1974. Tittelen hennar, dronning av Hellas (eller dronning av hellenarane) er ikkje lenger anerkjend i Hellas, som fylgje av den republikanske greske konstitusjonen. I utlandet vert ho gjerne framleis tiltalt som dronning av Hellas. 

Ho er riddar av Elefantordenen og er tildelt Dannebrogordenen.

Namn og titlar
 1946–1964: Prinsesse Anne-Marie Dagmar Ingrid av Danmark
 1964–1973: Dronning Anne-Marie av Hellas  

Kongelege frå København
Greske dronningar
Danske prinsesser
Elefantordenen
Dannebrogordenen
Huset Glücksburg
Kvassdå

Kvassdå er ei eittårig urt i lepeblomsterfamilien. Utbreiingsområdet til arten ligg innanfor Europa.
Planta vert kring 30 cm høg, og har stivhåra stengel, som øvst har kjertelhår. Ho har raud eller raudleg krone med flat tverr midtflik i underlepen. Kvassdå blomstrar kring juli månad. Han veks som ugras i åkrar, og finst elles ved steinrøyser, sauehellerar og på havstrand. 

Kvassdå veks i alle landsdelar i Noreg.

Kjelder

Johannes Lid, Norsk-svensk-finsk flora, Det Norske Samlaget, 1985.

Denne artikkelen bygger på «Pipdån» frå ,  den 18. september 2010.  

Plantar i Noreg
Leppeblomfamilien
Medisinplantar
Giftige plantar
Allokton

Allokton tyder noko som oppstår ein annan stad. 

Innan geologi tyder allokton material som er flytta på. Det vert særleg nytta innan studiet av orogenese om bergmassar som er skyvd fram som dekke, samt fossil som ikkje er avleira på den staden dei levde. Det motsette er autokont, som tyder stadeigen. 

Innan limnologi vert omgrepet nytta om materiale som vert tilført ein innsjø frå nedslagsfeltet til innsjøen eller frå atmosfæren, samt om sediment som er danna av materiale tilført utanfor.

Kjelder

Strukturgeologi
Limnologi
Avsondring

Avsondring er ein eigenskap bergartar har til å dele seg opp etter bestemte flater. 

Innan mineralogi er avsondring mineral som vert utfelt i opne spalter eller holrom frå ei oppløysing.

Sjå òg
 Kløyv
 Geode

Kjelder

Mineralogi
Strukturgeologi
Småengkall

Småengkall er ei eittårig urt i snylterotfamilien. Arten har ei amfiatlantisk utbreiing.
Planta vert kring 20 cm høg og har mørkfarga stengel og blad. Ho har mørkgrøne eller fiolette støeblad og beger. Krona er brungul. Griffel håra, gøymd i hjelmen. Småengkall blomstrar kring juni månad i eng og hei. Han er vanleg i heile Noreg.

Kjelder 
 Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Denne artikkelen bygger på «Ängsskallra» frå ,  den 18. september 2010.  

Plantar i Noreg
Snylterotfamilien
Brunrot

Brunrot (Scrophularia nodosa) er ei urt i brunrotfamilien. Arten er utbreidd i tempererte område på den nordlege halvkula, bortsett frå vestlege delar av Nord-Amerika. 

Planta vert kring 70 cm høg og har store lyse knutar på jordstengelen. Ho har snaue blad og snau stengel nede og er kjertehåra oppe. Blomsteren om lag kulerund, grøn krone med brun overlepe. Brunrot blømer kring juli månad på steinete stader i skugge. 

Brunrot veks i Noreg nord til Finnmark. Planta er funnen opp til 650 m i Valdres.

Kjelder

Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Svensk Wikipedia.

Bakgrunnsstoff

Viltveksande plantar i Noreg
Brunrotfamilien
Konfeksjonsmuseet

Konfeksjonsmuseet, eller Oddfred Tokles konfeksjonsfabrikk i Isfjorden i Rauma kommune er ein del av Romsdalsmuseet.

Isfjorden er kalla konfeksjonsindustriens vogge i Noreg. Museet gir kunnskap om norsk konfeksjonsindustri si historie, og plasserer Romsdal i denne samanhengen.

Bakgrunnsstoff 
 Om Konfeksjonsmuseet frå Romsdalsmuseet

Museum i Møre og Romsdal
Rauma kommune
Industrimuseum
Bergveronika

Bergveronika (Veronica fruticans) er ei fleirårig urt i maskeblomsterfamilien. Arten har ei amfi-atlantisk utbreiing.
Planta vert kring 8 cm høg. Jordstengelen og nedre delen av stengelen er trehard. Tjukke blanke blad. Mørkblå blomstrar i halvskjerm. Bergveronika blomstrar kring juni månad på berg og grus på kalkrik grunn til fjells. Planta veks i alle fjelltrakter i Noreg. Ho er funnen opp til 1800 m i Jotunheimen.

Kjelder
Svensk Wikipedia.
Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Viltveksande plantar i Noreg
Maskeblomsterfamilien
Romsdalsmuseet

Romsdalsmuseet er ei samling av museum i Romsdal. Kjernen i museet, det som i daglegtale blir oppfatta som Romsdalsmuseet, vart grunnlagt på Molde i 1912 av Peter Tønder Solemdal. I dag har Romsdalsmuseet fleire avdelingar rundt i Romsdal. Romsdalsmuseet på Molde har eit bibliotek, fleire fotosamlingar og Romsdalsarkivet.

Avdelingar

Romsdalmuseet på Molde vart grunnlagd i 1912 som Romsdal Bygdemuseum. Den første bygningen vart kjøpt inn i 1914. Samlinga på Molde er eit av dei største distriktsmusea i Noreg. 

 Friluftsmuseet på Reknes i Molde opna i 1928 og har om lag 40 bygningar frå Molde og Romsdal. Museet er ein park og består av fleire tun der ein kan sjå bygningar frå 1600-talet og opp til 1900-talet. Ei bygate frå Molde er òg samla, slik at ein kan få eit inntrykk av korleis delar av byen såg ut før bybrannane i 1916 og 1940. Avdelinga har i tillegg festlokale og ei stor utescene som blir nytta mellom anna av Moldejazz.

 Fiskerimuseet på Hjertøya ligg like utanfor Molde sentrum og består av 15 gamle bygninger knytt til sjøbruk og fiske. Avdelinga vart vedtatt oppretta i 1948.

 Konfeksjonsmuseet i Oddfred Tokles konfeksjonsfabrikk i Isfjorden i Rauma gir kunnskap om norsk konfeksjonsindustri si historie, og plasserer Romsdal i denne samanhengen.

 Løvikremma på Gossa i Aukra er ein gammal kystgard som vart gitt til Romsdalsmuseet i 1987.

 Nesset prestegard i Eidsvåg er barmdomsheimen til Bjørnstjerne Bjørnson, og blir nytta mellom anna til arrangement av Bjørnsonfestivalen.

 Veøy prestegard og mellomalderkyrkje ligg på Veøya i Molde kommune. Området var det første landskapsvernområdet i Noreg og er seinare freda. Kyrkja er frå 1200-talet. Området har også ei rekkje fornminne og er av stor arkeologisk interesse.

 Holmarka er ein besøksgard og det siste attverande bynære småbruket som er i drift i Molde. Det har rett nok blitt halvert på grunn av bustadbygging, men Romsdalsmuseet og Molde kommune samarbeider om vern og formidling. Våningshuset og tunet tilhøyrer og er bustad for forfattaren Knut Ødegård.

 Ergan kystfort.

  Landbruksmuseet på Gjermundnes.

 Romsdalsmuseets Leikarring.

Bakgrunnsstoff 
 Nettstaden til Romsdalsmuseet

Kultur i Molde
Kulturhistoriske museum i Noreg
Friluftsmuseum i Noreg
Museum i Møre og Romsdal
Skipingar i 1912
Museum skipa i 1910-åra
1912 i Noreg
Ulf Leirstein

Ulf Isak Leirstein () er ein norsk politikar frå Framstegspartiet. Han vart vald inn på Stortinget frå Østfold fylke i 2005 og vald på nytt i 2009. Han var vararepresentant i perioden 2001–2005.

Leirstein var har hatt kommunale og fylkeskommunale verv sidan 1991. Han var varaordførar i Moss kommune frå 1999 til 2003, var formann i hovudorganisasjonen til FpU 1994–1995 og sit i sentralstyret til moderpartiet frå 2003.

Leirstein har utdanning innan marknadsføring. Han arbeidde som prosjektleiar ved Norsk Teknologisenter / Standard Norge 1996–2003.

Stortingskomitear
 2005–09: Medlem av Finanskomiteen
 2009–: Første nestleiar i finanskomiteen

Bakgrunnsstoff
Stortinget - Biografi
Framstegspartiet - Biografi

Stortingsrepresentantar for Østfold
Stortingsrepresentantar frå FrP
Stortingsrepresentantar 2005-2009
Stortingsrepresentantar 2009-2013
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Stortingsrepresentantar 2017-2021
Folk frå Moss
Formenn i Framstegspartiets Ungdom
Irene Johansen

Irene Johansen () er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Ho vart vald inn på Stortinget frå Østfold fylke i 2005, og sat på tinget til 2017.

Johansen har utdanning frå mellom anna Norges kommunal- og sosialhøgskole, kommunallinja 1982–1985 og mellomleiarprogrammet i staten 2001–2002. Johansen har også arbeidd som førstesekretær ved rådmannskontoret i Seljord kommune i 1985–1986. Ho var i personalavdelinga, Norges allmennvitskapelege forskingsråd i åra 1986–1994. Frå 1996 til 2003 var Johansen personalsjef i Jernbaneverket.

Johansen har vire nestleiar i den norske avdelinga for Europabevegelsen, ein organisasjon som arbeider for norsk medlemskap i EU.

Stortingskomitear
 2005–09: medlem i transport- og kommunikasjonskomiteen
 2005–09: medlem i valkomiteen
 2009–12: medlem i finanskomiteen
 2012–13: medlem i Energi- og miljøkomiteen
 2013–17: medlem i Finanskomiteen

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Stortinget.no - Biografi

Folk frå Nord-Aurdal
Stortingsrepresentantar for Østfold
Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar 2005-2009
Stortingsrepresentantar 2009-2013
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Olav Kavli

Olav Kavli (fødd Ole Knutsen () var ein norsk forretningsmann, kjend for sin suksess med smelteost.

Kavli voks opp i små kår utanfor Molde, men reiste til Bergen i 1890 der han tok handelsbrev og etablerte eigen ostehandel i 1894. Han utvida i perioden fram til 1910 sine utanlandske handelskontakter i England, Sverige, Danmark og til USA etter ei handelsreise dit i 1910. Han starta meieri på Sandnes i 1914 og fekk gjennombrot med lanseringa av osten Primula i 1924, verdas første smelteost, basert på idear frå ei studiereise til Sveits, Serbia og Bulgaria. Ved å smelte saman det beste fra yoghurten og osten oppnådde han ein blaut ost med god haldbarheit.

Olav Kavli sin son Knut (1896-1965) vart medeigar i 1924 i Kavli og fekk ansvaret for drifta i Noreg. Olav reiste mykje og utvikla agenturar i USA, Hellas, India og Afrika. Verdas første tube-ost vart lansert i 1929 og tilpassa dei enkelte land og deira marknader. Før den andre verdskrig vart det eksportert til over femti land. Produksjonen i Danmark starta i 1935. Etter hans død i 1958 vart aksjane overført til «O. Kavli og Knut Kavlis Almennyttige Fond» i 1962, det såkalla «Kavlifondet». Kavlifondet er framleis eigar av Kavli og etter kvart òg av Q-meieriene.

Utmerkingar
Kongens fortenestmedalje i gull (1933)
St. Olavs Orden (1952)

Utgjevingar
Med ost i kofferten (John Griegs forlag, 1946).  Om tre handelsreiser til USA (1910, 1922 og 1927).

Referansar

Norske industrigrunnleggjarar
Norske forretningsfolk
Meséner
Kongens fortenestmedalje i gull
St. Olavs Orden
Folk frå Molde
Fødde i 1872
Døde i 1958
Ingjerd Schou

Ingjerd Schou () er ein norsk politikar frå Høgre. Ho sit i perioden 2009-13 på Stortinget for Østfold fylke, og var også stortingsrepresentant i perioden 2001-05. Frå 19. oktober 2001 til 18. juni 2004 var ho sosialminister i Regjeringa Bondevik II.

Karrière 
Schou voks opp i Skiptvet i Østfold, men busette seg seinare i Spydeberg. Ho flytta heimanfrå då ho var 15 år gamal for å gå på reformgymnas. Deretter vart det utdanning innan sjukepleiarfaget: vanleg sjukepleiarutdanning og offentleg godkjent sjukepleiar frå 1977, spesialutdanning i intensivsjukepleie i 1980, administrasjonslinja ved Norges Sykepleierhøyskole i 1982, og med.fak frå Universitetet i Oslo, i tillegg til mastergrad i helseadministrasjon frå 1988. Ho har fagleg bakgrunn som spesialutdanna sjukepleiar og har tittel som cand. mag helse.

Bakgrunnen hennar frå helsevesenet brakte ho inn i fleire administrative stillingar innan Østfold fylkeskommune før ho i 1991 vart direktør for Indre Østfold sjukehus i Askim. Frå 2006 har Schou vore prosjektdirektør i Helse Øst RHF, og seinare Helse Sør-Øst RHF.

Ingjerd Schou har også budd på Gressvik, i Onsøy og i Sarpsborg. Den politiske karrieren starta i kommunestyret i Spydeberg i 1992. Der har hun vore gruppeleiar for Høgre og seti i formannskapet. Ho har hatt fleire verv, både i organisasjonar og innan politikken, og vart i 2000 nominert på sikker plass på Østfold Høgre sin liste til stortingsvalet 2001. 22. november 2008 vart Schou nominert på Østfold Høgres første plass før stortingsvalet 2009, etter knipen seier over Martin Engeset. Ved stortingsvalet vart Schou vald inn for sin andre periode.

Stortingskomitear 
2009–2013 medlem i Transport- og kommunikasjonskomiteen
2009–2013 medlem i Valkomiteen
2004–2005 medlem i Justiskomiteen

Bakgrunnsstoff 
 

Norske sosialministrar
Høgrestatsrådar
Statsrådar i Regjeringa Bondevik II
Stortingsrepresentantar for Østfold
Stortingsrepresentantar frå Høgre
Stortingsrepresentantar 2001-2005
Stortingsrepresentantar 2009-2013
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Stortingsrepresentantar 2017-2021
Stortingsrepresentantar 2021-2025
Folk frå Sarpsborg
Folk frå Ski
Jon Jæger Gåsvatn

Jon Jæger Gåsvatn () er ein norsk politikar frå Framstegspartiet. Han vart vald inn på Stortinget frå Østfold fylke i 2005 og vald på nytt i 2009. I perioden 1993–97 var han varerepresentant.

Gåsvatn er fødd i Frogn og flytta til Østfold i 1965. Han har budd både i Fredrikstad og Sarpsborg, men er no busett i Brevik i Sarpsborg. Han har tidlegare vore ein aktiv musikar og har mellom anna spelt trombone i danseorkesteret Rainbow, som er mest kjent for låten «Bye Bye Baby Goodbye». Gåsvatn var tidleg aktiv i fagorganisasjonar i musikkmiljøet i Østfold.

Han er utdanna bioingeniør, og har arbeidd ved sjukehuset i Østfold sidan 1976. Han gjekk i 2001 over til å bli verksemdsleiar på Tingvoll sjukeheim i Sarpsborg.

Gåsvatn har vore medlem av kommunestyret i Sarpsborg og av Østfold fylkesting. Han har hatt ei rekkje verv i Framstegspartiet.

Stortingskomitear 
 2005–09: medlem av kyrkje-, utdannings- og forskingskomiteen
 2009–: medlem av helse- og omsorgskomiteen

Bakgrunnsstoff 
Stortinget - Biografi
Framstegspartiet - Biografi

Stortingsrepresentantar frå FrP
Stortingsrepresentantar 2005-2009
Stortingsrepresentantar for Østfold
Folk frå Frogn
Folk frå Sarpsborg
Kavlifondet

Kavlifondet (offisielt O. Kavli og Knut Kavlis Almennyttige Fond) vart stifta i 1962 av Knut Kavli. Far hans, Olav Kavli, døydde i 1958. Fondet skal fremme forsking, kultur og humanitære formål, og deler ut middel frå overskotet til Kavli-konsernet, som òg inkluderer Q-meieriene.

Bakgrunnsstoff 
Kavlifondet si nettside

Skipingar i 1962
Norske stiftingar
Rifle i geologi

Rifler er i geologi ein primær sedimentær struktur der ein har fleire meir eller mindre parallelle riller i ei sandoverflate. Strukturane kjem av strøymande vatn, bølgjer eller vind og kan bevarast sjølv om sanden seinare vert omvandla til sandstein eller kvartsitt.

Stundom vert rifler òg kalla bølgjeslagmerke, men sidan det ikkje alltid er bølgjeslag som har danna dei, nyttar ein helst omgrepet rifler.

Kjelder

Sedimentære strukturar

Bakgrunnsstoff
Leninordenen

Leninordenen (russisk Орден Ленина) var ein orden som vart utdelt i Sovjetunionen. Ordenen vart innstifta 6. april 1930 og fekk namn etter revolusjonshelten Lenin. Den var den høgste sivile prisen i Sovjetunionen. Ordenen blei avkaffa saman med Sovjetunionen i 1991.

Inndeling 
Leninordenen bestod av ei klasse, som svara til mange riddarordenar i monarki, til dømes Elefantordenen i Danmark eller Hosebandsordenen i Storbritannia.

Insigniar
Ordensteiknet for Leninordenen var ein medaljong i gull med Lenins portrett i midten, omgitt av ein krans av kornaks der kommunistiske symbol var sett inn: det raude flagget, den raude stjerna, hammar og sigd. Namnet til Lenin er innskrive med kyrilliske bokstavar i flagget. Ordensbandet var raudt med to smale gule striper langs kantane. Fargane er dei same som i flagget til Sovjetunionen.

Tildeling
Leninordenen vart tildelt sovjetborgarar og organisasjonar, institusjonar, militære einingar, kommunale einingar, kollektiv og verksemder for særleg innsats i bygginga av sosialismen, framifrå kunstnarisk, vitskapleg eller teknisk innsats og for ærleg viktig, innsats på det politiske feltet. Folk som vart utnemnde til Helt av Sovjetunionen og 'Helt av det sosialistiske arbeid' vart samstundes også tildelt Leninordenen. 

Leninordenen vart også tildelt utanlandske borgarar som hadde arbeidd for å styrke sambandet mellom Sovjetunionen og andre land og for vennskap mellom folka.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Leninordenen» frå ,  den 18. september 2010.

Litteratur
Poul Ohm Hieronymussen og Jørgen Lundø: Europæiske ordner i farver, København: Politikens forlag, 1966.

 
Sovjetiske ordenar og medaljar
Skipingar i 1930
Nedleggingar i 1991
Bolson

Ein bolson (frå spansk bolsón, som tyder 'stor portemoné') er ei lukka senking i eit ørkenområde, ofte ei saltslette. I tillegg er det òg ofte ei indre drenering ned i ein mellombels innsjø eller playa. Omgrepet vert òg ofte nytta om innsjøen som finst i senkingsområdet. 

Bolsonar er vanlege i visse område av det sørvestlege USA og det nordlege Mexico.

Kjelder

Ørkenar
Senkingar
Vulkansk bombe

Ei vulkansk bombe er ein klump av smelta stein (tefra) som er større enn 65 mm i diameter, og blir danna når ein vulkan kastar ut tjuktflytande lavafragment under eit utbrot. Dei blir nok avkjølt til å oppnå fast form før dei når bakken. Vulkanske bombar kan bli kasta fleire kilometer frå ein utbrotsopning, og får ofte ei aerodynamisk form under flyturen. Bomber kan bli ekstremt store – Asama-utbrotet i Japan i 1935 kasta ut bombar som mælte 5–6 m i diameter, opptil 600 meter frå utbrotsopninga. 

Vulkanske bomber representerer ein stor fare, og kan medføre alvorleg skade eller dødsfall blant folk i nærleiken av utbrotet. Ein slik episode skjedde ved Galeras-vulkanen i Colombia i 1993, der seks personar i nærleiken av fjellet vart drepne, og fleire andre skadde av vulkanske bomber, då vulkanen fekk eit uventa, eksplosivt utbrot.

Sjå òg 
 Tefra

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Vulkansk bombe» frå ,  den 18. september 2010.

Bakgrunnsstoff 

 http://www.gc.maricopa.edu/earthsci/imagearchive/bombs.htm  
 http://volcanoes.usgs.gov/Products/Pglossary/bomb.html  

Vulkanske bergartar
Steinar
Flikbrønsle

Flikbrønsle er ei eittårig urt i korgplantefamilien. Arten er utbreidd i Europa og Asia. 
Planta vert kring 40 cm høg, og har treflika blad og opprette korger. Alle kroner har røyrforma. Frukta har to broddar. Flikbrønsle blomstrar kring august månad i grøfter og på våte stader. Planta veks i Noreg nord til Nordland.

Kjelder

Svensk Wikipedia.
Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Viltveksande plantar i Noreg 
Korgplantefamilien
Takson namngjevne av Carl von Linné
Vågstranda

Vågstranda er ei lita bygd i Rauma kommune i Møre og Romsdal med i underkant av 500 innbyggarar og namnet på eit sokn i Indre Romsdal prosti i Møre bispedømme.

Vågstranda har eige oppvekstsenter (barnehage og barneskole), kyrkje og daglegvarebutikk med post. Bygda har elles mange turmoglegheiter, frå fjord til fjell.

Nordens største brakkvasspoll er lokalisert her, med oppdrett av østers og ål. Bygda har òg fiskeoppdrettsanlegg.

Geografi i Rauma
Bygder i Møre og Romsdal
Møre bispedømme
Fjellarve

Fjellarve (Cerastium alpinum) er ei urt i nellikfamilien. Arten har ei amfi-atlantisk utbreiing.
Planta vert kring 15 cm høg. Stengel og blad har korte eller oftast lange mangecellar ullhår, ofte blanda med kjertelhår, eller, hjå underarten snauarve, ingen hår. Stengelen er ofte fleirblomstra. Dei øvre støtteblada er hinnekanta. Begerblada er 8-10 mm lange, og midtre delen mørkgrøn eller fiolett. Fjellarve blomstrar kring juli månad på turre stader, grus og knausar, mest til fjells. Planta veks i alle fjelltrakter i Noreg. Ho er funnen opp til 2220 m i Jotunheimen. Fjellarve hybridiserer med snøarve og vanleg arve.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Fjällarv» frå ,  den 18. september 2010.  
 
Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Plantar i Noreg 
Nellikfamilien
Guineabukta

Guineabukta er ei bukt som ligg aust i Atlanterhavet, utanfor Vest- og Sentral-Afrika.

Den internasjonale hydrografiorganisasjonen (IHO) definerer grensa for bukta mot sjølve Atlanteren som «ei linje som går sørvest frå Kapp Palmas i Liberia til Kapp Lopez i Gabon». Elfenbeinskysten, Ghana, Togo, Benin, Nigeria, Kamerun og Ekvatorial-Guinea har kyst mot bukta, medan øystaten São Tomé og Príncipe ligg i henne.  Bukta mellom Benin og utløpet av Niger er kjend som Beninbukta, medan bukta mellom Niger og Kapp Lopez blir kalla Biafra- eller Bonnybukta.

Guineabukta er utan større sokkelområde, og skrånar raskt ned mot store havdjupner. Største djupna i Guineabukta er over 5000 meter.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Gulf of Guinea» frå , og «» frå  den 18. september 2010.

Bakgrunnsstoff 

Bukter i Atlanterhavet
Vest-Afrika
Sentral-Afrika
Verma

Verma er ei bygd i Romsdalen, i Rauma kommune i Møre og Romsdal. Hovudnæringa er gardsbruk og trevare. 

Verma ligg lengst sør i Romsdalen der dalen stig opp til Bjorli i Oppland. Dalen er smal og har bratte lier opp til fjellet. Namnet Verma har tydinga varm.

Klimaet om sommaren er tørt og varmt, derfor er dalen prega av ein meir aust-norsk naturtype. Her finn ein artsrike blomsterenger og tørre skogar. Opp mot fjellet ligg nedlagde seterbruk. 

Vermedalen er ein sidedal og går mot nordvest og er ein typisk U-dal. Elva Verma har ei lengd på 12 km og renn ut i elva Rauma. Vassdraget utnyttast til kraftproduksjon og kraftstasjonen Verma kraftverk ligg på Verma.

Jernbanebrua Kylling bru kryssar dalbotnen før Raumabanen held fram inn i vendetunnelane Kylling tunnel og Stavem tunnel. 

Øverdalen kyrkje er kyrkje for bygdene lengst sør i Romsdalen.

Verma har ca 100 innbyggarar.

Geografi i Rauma
Bygder i Møre og Romsdal
Isterdalen

Isterdalen er eit dalføre mellom høge fjell i Rauma kommune i Møre og Romsdal. Den går frå Åndalsnes i nord til Stigrøra i sør.  Gjennom dalen renn elva Istra.

Lengst i nord er dalen ganske brei og er dyrka opp til jordbruksformål. Brønnsletta er eit større bustadfelt. Midt i dalen ligg Trollstigen Camping og Gjestegård, omgitt av eit større skogs- og myrområde der husdyr beiter om sommaren. Lengst i sør er dalen smalare og består av blanda lauvskog og dei bratte liene består av mykje stein (steinur) som har falle ned frå fjellet. 

Riksveg 63 går gjennom Isterdalen. Trollstigvegen ligg lengst inn i dalen og går opp Stigrøra. Den har elleve hårnålssvingar, kvar med en radius på cirka 10 meter. Omtrent midtvegs går ei bru over den 180 meter høge Stigfossen. Trollstigvegen er ein av Noregs best besøkte turistattraksjonar.

Isterdalen er omkransa av fleire høge fjell på godt over 1000 meter. Mellom dei mest kjente er Dronninga, Kongen og Bispen på vestsida av dalen. Mot aust ser ein «baksida» av Trolltindene med Trollveggen. 

Dalar i Møre og Romsdal
Geografi i Rauma
Kylling bru

Kylling bru er den nest største brua på Raumabanen, jernbanen mellom Dombås og Åndalsnes, etter Jora bru. Brua ligg ved garden Kylling på Verma i Romsdalen, og krysser elva Rauma. Ho er mellom dei mest kjende norske jernbanebruene.

Brua er ei 76 meter lang steinkvelvbru som er bygd i stein frå fjellet like ved. Steinen som er brukt er ein granitt som vert kalla gruogranitt. Høgda over dalbotnen (elva) er 59 meter.  Hovudspennet er 42 meter, sidespenna ti og åtte meter. Brua er bygd i ein boge og ligg i ei stor kurve (sving) på jernbanen.

Historie

Byggeperioden 
Byggeperioden varte i ni år, frå 1913 til 1923. 

Det vart bygd eit stort stillas av tiløksa tømmer som måtte tole vekta av bruspennet. Steinen vart tatt ut av Kylling tunnel som munnar ut ved brua, og måtte vere av god kvalitet for å tole trykket og lasta av jernbanen. Kvar stein måtte tilpassast brukonstruksjonen. Brua er sjølvberande.

Andre verdskrigen 
Under andre verdskrigen vart brua underminert av tyskarane. Ho var klar til å sprengast om naudsynt, men vart spart.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Søvik, Per Jarle, 1990. Ei bok om Rauma (kapittel 4). Åndalsnes, Rauma kommune, s. 189-190.

Bogebruer
Jarnbanebruer i Noreg
Raumabanen
Jarnbane i Møre og Romsdal
Bruer i Møre og Romsdal
Samferdsle i Rauma
Byggverk i Rauma
Bruer opna i 1923
1923 i Noreg