alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Magne

Sjå òg Magne i norrøn mytologi
Magne er eit mannsnamn av norrønt opphav som bygger på magn eller megin, som tyder 'makt' eller 'styrke'. Den norrøne forma av namnet er Magni, som framleis er skrivemåten på Island og Færøyane.

Andre førenamn som byrjar på Magn- er mellom anna Magna, Magnar, Magnhild og Magny.
Namnet Magnus har ikkje norrønt, men latinsk opphav.

Bruk 
Namnet har vore i utstrekt bruk i Noreg heile 1900-talet, men var særleg mykje gjeve frå 1920- til 1950-åra, då frå 0,6 % til opp mot 0,9 % av nyfødde blei kalla det. I 2008 var det 9876 menn som heitte Magne i Noreg (SSB).

Kjende namneberarar 
 Magne Wergeland (1899-1975), norsk forfattar
 Magne Skodvin (1915-2004), norsk historikar og målmann
 Magne Rommetveit (1918-2009), norsk professor og målmann
 Magne Lerheim (1929-1994), norsk politikar
 Magne Lystad (1932-1999), norsk orienteringsløpar
 Magne Myhren (f. 1937), norsk spelemann
 Magne Dybvig (f. 1940), norsk filosof
 Magne Thomassen (f. 1941), norsk skøyteløpar
 Magne Myrmo (f. 1943), norsk langrennar
 Magne Greger (f. 1944), ordførar i Alstahaug
 Kjell Magne Bondevik (f. 1947), norsk politikar og statsminister
 Magne Austad (f. 1948), norsk kunstnar
 Magne Revheim (f. 1950), norsk forretningsmann
 Magne Rommetveit (1956), norsk politikar (Ap)
 Magne Fremmerlid (f. 1961), norsk operasongar
 Magne Furuholmen (f. 1962), norsk musikar
 Magne Johansen (f. 1965), norsk skihoppar
 Magne Hoseth (f. 1980), norsk fotballspelar

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Magne» frå , den 17. november 2008. 
 

Mannsnamn
Førenamn av norrønt opphav
Det internasjonale energibyrået

Det internasjonale energibyrået (IEA) er ein internasjonal organisasjon oppretta i november 1974 for å forebygge forstyrrelsar i oljeforsyningane og for å skaffe til vege informasjon og statistikk om den internasjonale oljemarknaden og andre energisektorar. Subsidiært arbeider IEA med å fremme og utvikle alternative energikjelder, rasjonell energipolitikk og multinasjonalt samarbeid om energiteknologi. 

IEA har ein kombinert oljereserve på 4 milliardar fat 1,4 milliardar blir kontrollert av medlemsregjeringane for bruk i naudssituasjonar. IEA brukte av reservane i samband med gulfkrigen i 1991 og orkanen «Katrina» i 2005.

Kvar veke offentleggjer IEA storleiken på lagra av råolje og gass i USA. Desse tala verkar direkte inn på oljeprisen i marknaden.

Medlemsland 
Organisasjonen har 26 medlemsstatar og hovudkvarter i Paris i Frankrike. IEA er ein autonom internasjonal organisasjon under OECD.

 Australia
 Belgia
 Canada
 Danmark
 Finland
 Frankrike
 Hellas
 Irland
 Italia
 Japan
 Luxembourg
 Nederland
 New Zealand
 Noreg
 Portugal
 Spania
 Storbritannia
 Sveits
 Sverige
 Sør-Korea
 Tsjekkia
 Tyrkia
 Tyskland
 Ungarn
 USA
 Austerrike

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad

 Denne artikkelen bygger på «Det internasjonale energibyrået» frå , den 17. november 2008. 
 

Internasjonale energibyrået
Petroleum
Energiforsyning
Skipingar i 1974
Magnitogorsk

Magnitogorsk (russisk Магнитого́рск, tyder noko liknande 'magnetfjellbyen') er ein gruve- og industriby i Tsjeljabinsk oblast i Russland. Byen ligg ved elva Ural og har eit av dei største jern- og stålverka i landet. Geografisk ligg byen på den austlege (sibirske) sida av dei sørlege Uralfjella. Byen har om lag 410 000 innbyggjarar.

Historie 
Den raske bygginga av Magnitogorsk stod i fronten av Josef Stalin sine femårsplanar på 1930-talet. Han var eit utstillingsvindauget for sovjetiske prestasjonar. Enorme reservar av jernmalm i området gjorde det til ein førsteklasses plassering for å bygge eit stålverk som kunne utfordre sine vestlege rivalar. Derimot hadde ein stor del av arbeidsstyrken, hovudsakleg tidlegare småbønder, særs få industrikunnskapar og liten industriell erfaring. For å løyse desse problemA kom fleire hundre utanlandske spesialistar for å leie arbeidet, mellom anna ei gruppe arkitektar under leeing av tyskaren Ernst May. 

I følgje dei opphavlege planane skulle Magnitogorsk byggast etter inspirasjon frå Pittsburgh, som på den tida var det viktigaste senteret for stålproduksjon i USA. Han skulle følgje den same lineære byutforminga, med rader av liknande, store nabolagskvartal gåande parallelt med fabrikken, separert frå kvarandre med grønne belte. Planen var å plassere bustad- og produksjonsområda slik at reisetida vart minimalisert. 

Men innan May hadde fullført planane sine for Magnitogorsk var bygginga av både fabrikken og bustadområda alt i gang. Den vidstrekte fabrikken og dei enorme rensesjøane gjorde at det var lite areal til overs tilgjengeleg til bygginga av byen og May måtte dermed teikne om busetnadane for å passe med det gjenverande området. Denne modifiseringen medførte ein by som var meir «tau-liknande» enn lineær. 

Byen spelte ei viktig rolle under den andre verdskrigen.

Nyare tid 
Åra etter perestrojka medførte store endringar i byen. Jern- og stålfabrikken vart omorganisert til eit aksjeselskap, Magnitogorsk Iron and Steel Works eller MISW, (russisk: Магнитогорский металлургический комбинат – Magnitogorskij metallurgitsjeskij kombinat eller MMK), som hjelpte med ombygginga av jernbanen og bygging av ny lufthamn.

Med uttøminga av dei store lokale reservane av jernmalm, har Magnitogorsk måtta importere råmaterial frå gruver nord i Kasakhstan.

Sjølv om industriområda er konsentrert på venstre side av elva Ural og dei fleste bustadområda ligg på høgre breidd, så er innbyggjarane framleis utsett for helsefarlege utslepp og fabrikkrøyk. Magnitogorsk vart nyleg oppført på ei liste over dei 25 mest forureina byane i verda, ei undersøking gjennomført av Blacksmith Institute. Forureiningane omfattar bly, svoveldioksid, tungmetall og annan luftforureining. I følgje det lokale sjukehuset er berre 1 % av barna i byen ved god helse. Lokalavisa refererer til at 72 % av barna fødd i byen er sjuke, medan berre 27 % hadde friske mødre.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Magnitogorsk» frå , den 17. november 2008.

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell nettstad 
 Macalester College om Magnitogorsk 
 Magnitogorsk business portal 
 Magnitogorsk og omegn (Abzakovo, Bannoe) 

Busetnader grunnlagde i 1929
Breslau-traktaten

Breslau-traktaten var ein førebels avtale signert den 11. juni 1742 i Wroclaw (då kalla Breslau), mellom den austerrikske erkehertuginna Maria Teresia og Fredrik II av Preussen. Basert på vilkåra i avtalen avstod Maria Teresia det meste av Schlesien til Fredrik, bortsett frå områda Troppau, Teschen og Jägerndorf. Denne avtalen enda saman med Berlin-traktaten offisielt den første schlesiske krigen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Treaty of Breslau» frå ,  den 18. november 2008.

Bakgrunnsstoff
 lagcom/ebc/article-9067753/Silesian-War Encyclopedia Britannica Concise: Silesian Wars
 lagcom/eb/article-33352/Austria#408930.hook Encyclopedia Britannica: The War of the Austrian Succession

Breslau (1742)
Breslau (1742)
Hendingar i 1742
Franken

Franken er ein region som no ligg i dei to tyske delstatane Bayern og Baden-Württemberg. Området var sete for dei saliske tysk-romerske keisarane, og vert rekna som eit av dei fem opphavlege kjernehertugdøma som utgjorde det gamle tyske rike. Området strekte seg langt nordover i Tyskland, austover inn i Austerrike og inn i Frankrike i ein periode. I løpet av mellomalderen og den tidlege moderne perioden kom mykje av det øvre Franken under erkebispedømet Bamberg, Würzburg og Fulda, særleg dei delane som hadde vore del av Thüringen.

Dei tre største byane i Franken er Nürnberg, Würzburg (begge i Bayern) og Heilbronn (Baden-Württemberg).

I 1803 annekterte Napoleon den søraustlege delen av Franken til Bayern, som vart opphøgd til eit kongerike, og områda høyrer framleis til Bayern. Kulturelt skil det seg til ein viss grad frå det eigentlege Bayern; til dømes er Franken overvegande protestantisk, medan Bayern elles er katolsk. Mange frankarar liker ikkje å kalle seg bayerar.

Den bayerske del av Franken er inndelt i tre administrative område:
 Unterfranken
 Mittelfranken
 Oberfranken.

Flagget til Franken er raudt og kvitt.

Sjå òg 
 Austfranken
 Frankisk språk
 Francke

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Franken» frå , den 18. november 2008. 
 

Bayern
Baden-Württemberg
Regionar i Tyskland
Jean-Baptiste Desmarets

Jean-Baptiste François Desmarets (), marki av Maillebois, var ein fransk marskalk.

Han var son av Nicolas Desmarets, Marquis De Maillebois (1648 - 1721), generalkontrollør av finansar under regjeringstida til Ludvig XIV av Frankrike, og nevø av Jean-Baptiste Colbert.

Han lærte krigskunsten frå Claude Louis Hector de Villars. Han utmerkte seg under omleiringa av Lille, og kommanderte ein divisjon i Italia under den polske arvefølgjekrigen. Han erobra Korsika på mindre enn tre veker i 1739 og fekk for dette graden marskalk i 1741.

Under den austerrikske arvefølgjekrigen vart han send for å kjempe mot austerrikarane i Italia og vann der slaget ved Bassignano i 1745. Året etter tapte han derimot mot langt større styrkar i slaget ved Piacenza, som gjorde at han måtte forlate hertugdømet Milano.

Etter krigen vart han guvernør i Alsace (1748).

Kjelde 

 Denne artikkelen bygger på «Jean-Baptiste Francois des Marets, marquis de Maillebois» frå , den 18. november 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Den franske utgåva av artikkelen.

Fransk adel
Franske marskalkar
Franskmenn i den austerrikske arvefølgjekrigen
Hilmerengjene

Hilmerengjene eller Jørnrengjene er namnet på ei gruppe slåttar med opphav i Valdres. Slåttane er kalla "rengjer" av di dei er rekna som særs vrange å spela. Det skal vera spelemannen Jørn Hilme som i si tid utvikla desse særprega slåttane, som er attkjennelege på ei lang rad med ristetak, gjerne i form av sekvens-spel tvers over heile fela. Dei eldre slåttetypene nytta helst ristetaka som markør for avfrasering, og ristetaka kom sjeldan meir enn to eller tre i venda. I rengjene er talet på ristetak gjerne oppe i sju.

Einskilde hilmerengjer

Kristofferrengja 

Kristofferrengja har nr 403 i hardingfeleverket. Slåtten er komen til Voss med Ola Mosafinn.

 a: etter Torleiv Bolstad, Øystre Slidre. Nedskrift Truls Ørpen 1948 (Ø 364). Bolstad hadde slåtten etter Ola Okshovd frå Øystre Slidre. Okshovd hadde han frå Nils Beitohaugen. Forma er mykje nytta av Jan Beitohaugen Granli, oldebarn av Nils Beitohaugen .

 b: Etter Ola Mosafinn, Voss. Nedskrift Arne Bjørndal 1908 (B 122). Mosafinn lærte slåtten av Nils Hilme, son av Jørn.

Hilmerengja 

Hilmerengja har nr 443 i hardingfeleverket. Slåtten er spela på nedstilt bass (G-D-A-E). Han har vandra til Krødsherad og Voss.

 a: Etter Olav Moe, Nord-Aurdal . Nedskrift Eivind Groven 1959 (G 1138, NRK magn. 990). Slåtten er laga av Jørn Hilme.
 b: Etter Ola Mosafinn, Voss . Bjørndal nye slåttar 35, skriven ned 1908. Mosafinn møtte Nils Hilme, son av Jørn, på Lærdalsmarknaden i 1850, og fekk ein rad med slåttar av han, mellom anna denne. Mosafinn brøytte om slåtten på sitt vis, og denne forma er nytta på Voss i dag. Forma er opphavleg lik Olav Moe si form, men Mosafinn har og skøytt på med nokre tak frå ein rørospols.
 c: Skjegle-Jørn, etter Johan Kleven, Krødsherad . Nedskrift Truls Ørpen (Ø 142). Johan Kleven har venteleg fått slåtten frå Valdres. Skjegle-Jørn er eit oppnamn på Jørn Hilme.

Spelemannsprøva 

Spelemannsprøva har nr 444 i hardingfeleverket. Slåtten er spela på oppstilt bass. Slåtten er og kalla Valdresprøva.

 a: etter Olav Moe, Nord-Aurdal . Nedskrift Eivind Groven 1959 (G 1137, NRK magn. 990). Dette var ein slått Jørn Hilme pla sette som prøve for læresveinane sine. 
 b: etter Torleiv Bolstad, Øystre Slidre . Nedskrift Sven Nyhus [[1974). Bolstad spela slåtten i tradisjon etter Ivar Ringestad.
 c: Hilmevrengja, etter Herbrand Hagen, Nore . Nedskrift Eivind Groven 1922 (G 527).

Trumpen hass Trond 

Hardingfeleverket nr 448. Denne slåtten er mykje nytta både i Valdres og Hallingdal. Trond var ein av sønene til Jørn Hilme. 

 a: etter Torleiv Bolstad, Øystre Slidre . Nedskrift Sven Nyhus 1974. 
 b: Jørnvrengja, etter Lars Skjervheim, Vossestrand . Nedskrift Sven Nyhus 1974. Skjervheim hadde slåtten frå Nils Borge på Voss, som hadde han frå Sjur Helgeland. Helgeland hadde slåtten frå vossingen Hans Heggland, som hadde lært slåtten i Valdres.
 c: Jørnvrengje, etter Kristian Øvrevollseie, Hol . Nedskrift Sven Nyhus 1975. Slåtten er og skriven opp etter Johan Kleven og Ulrik Jensestogun.

Norske slåttar
Georg Christian von Lobkowitz

Johann Georg Christian, Fürst von Lobkowitz () var ein austerriksk Generalfeldmarschall.

Han kom frå den gamle bøhmisk aristokratfamilien Lobkowicz og var den fjerde sonen til Philipp Hyazinth Josef, 4. fyrste av Lobkowicz, hertug av Sagan (1680-1737) og Eleonore Katharina Charlotte Popel von Lobkowicz (1685-1712). 

Han gifta seg 11. november 1718 med Caroline Henriette von Waldstein (1702-1780) i Praha og fekk 10 born. To av desse mista livet i krig, medan to andre vart riddarar i Ordenen det gylne skinnetJohann Georg Christian grunnla (Hořín)/Mělník-greina av Lobkowitz-familien. 

Han kjempa under Eugene of Savoie mot Det osmanske riket. I 1732 vart han guvernør på Sicilia, og 28. november 1739 vart han sjølv riddar i ordenen det gylne skinnet. 

I 1741 fekk han graden feltmarskalk. Under den austerrikske arvefølgjekrigen kjempa han først mot franskmennene og bayarane mellom Praha og München, og vart seinare guvernør i hertugdømet Milano mellom 1743 og 1745. I denne perioden var han kommandør for keisaren sin hær i Italia, der han tapte slaget ved Velletri i 1744 .

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Georg Christian, Fürst von Lobkowitz» frå , den 18. november 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Genealogy.euweb
 Melnik Castle
 

Austerriksk adel
Austerrikske feltmarskalkar
Austerrikarar i den austerrikske arvefølgjekrigen
François de Chevert

François de Chevert () var ein fransk general.

Chevert gjekk inn i teneste i 1706 og vart ein major i regimenetet til Beauce i Toul i 1728 og i 1739 obsertløyntnant. Han utmerkte seg i Flandern, Piemonte og Tyskland og fekk for dette viktigare kommandørroller. Han leia omleiringa av Praha under den austerrikske arvefølgjekrigen med grenaderane sine i 1741 og forsvarte byen mot austerrikske troppar. Som brigadegeneral tok han del i operasjonane i Dauphiné og Italia, mellom anna slaget ved Casteldelfino, og vart maréchal-de-camp i 1744. 

Under felttoget i Provence erobra han øya Sainte-Marguerite, som han vart forfremma til generalløyntnant for i 1748. Med denne tittelen kommanderte han ei flankestyrke til siger i Hastenbeck. Året etter kommanderte han ein annan flankestyrke i den franske sigeren i Lutterburg.

I løpet av den strålande karrieren, der han bana seg veg til dei høgaste gradane, ser det ut til at Chevert nesten utelukkande hadde suksess, bortsett frå eit lite tap i slaget ved Meer (or Mehr) i 1758, der ein større del av korpset hans bestod av umodne soldatar og militsar. Som major for eit regiment fekk han ordenen Chevalier de Saint-Louis i 1742. Han vart kommandør i 1754, og vart dekorert med Grand Croix i 1758 og gjort til riddar av Aigle Blanc de Pologne same året. Han døydde som guvernør i Givet og Charlemont.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «François de Chevert» frå , den 18. november 2008. 
 

Franske generalar
Folk frå Verdun
Braunau am Inn

Braunau am Inn er ein by i regionen Innviertel i Oberösterreich nordvest i Austerrike. Han ligg om lag 90 km vest for Linz og om lag 60 km nord for Salzburg ved grensa til Bayern i Tyskland. Byen har om lag 17 000 innbyggjarar og ligg ved elva Inn. På andre sida av elva ligg den bayerske motparten Simbach am Inn, som han er knytt til via bruer over elva. Braunau am Inn er kanskje mest kjend som fødestaden til Adolf Hitler.

Historie 

Byen vart først nemnd rundt 810 og fekk bystatus i 1260, noko som gjern han til ein av dei eldste byane i Austerrike. Han vart ei viktig festning i området og ein knutepunkt for fleire handelsruter som dreiv salthandel med skipstrafikk på Inn. 

Byen har gjennom historia skifta eigar fire gonger. Han høyrde til Bayern fram til 1779 og vart ein austerriksk by etter Teschen-traktaten, som avgjorde den bayerske arvefølgjekrigen. Som ein stor by i Bayern spelte han ei viktig rolle i det bayerske opprøret mot den austerrikske okkupasjonen under den spanske arvefølgjekrigen, då han var vertsby for Braunau-parlamentet, eit provisiorsk bayersk parlament i 1705 leia av Georg Sebastian Plinganser (1680-1738). Etter Pressburg-traktaten vart Braunau ein del av Bayern igjen i 1809. I 1816 etter omorganiseringa av Europa etter Napoleonskrigane, avstod Bayern byen til Austerrike, mot at dei fekk Aschaffenburg tilbake. Braunau har sidan den gong vore ein austerriksk by. 

Braunau har ei flott kyrkje frå 1400-talet med ei 99 meter høgt spir, det tredje høgaste i Austerrike. Vernehelgenen er St. Stefan. Restane etter ei borg husar eit museum, og delar av dei tidlegare bymurane er framleis synleg. 

Adolf Hitler vart fødd i Braunau den 20. april 1889, men han og familien flytta til Linz i 1894. Utanfor bygningen der han vart fødd står eit minnesmerke over offera som dyødde under den andre verdskrigen. Steinen er av granitt frå Mauthausen konsentrasjonsleir og seier: Für Frieden, Freiheit und Demokratie. Nie wieder Faschismus. Millionen Tote mahnen, eller «For fred, fridom og demokrati, aldri meir fascisme, millionar av døde formaningar.»

I 1938 vart Ranshofen, som då hadde eit av dei største aluminiumsverka i Austerrike, annektert til Braunau. I 1948 hadde Braunau 11 744 innbyggjarar.

Braunau ar i dag mange industria, mellom anna produksjon av elektronikk, metall (AMAG), trearbeid og glas. Byen har òg det største aluminiumsverket i Austerrike.

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell nettside

Byar i Austerrike
Bayersk historie
Oberösterreich
Adrien Maurice de Noailles

Adrien Maurice de Noailles, 3. hertug av Noailles () var ein fransk aristokrat og soldat. 

Han var son av Anne-Jules de Noailles og arva tittelen hertug av Noailles' då faren døydde i 1708. 

Han kjempa i den spanske arvefølgjekrigen (1710–1713) og vart finansminister frå 1715 til 1718. Han utmerkte seg i den polske arvefølgjekrigen (1733–1738) og vart slik fransk marskalk i 1734. Han tente i den austerrikske arvefølgjekrigen og vart utpeikt som kommandør av dei franske styrkane i mars 1743. Han vart slått i slaget ved Dettingen i juni 1743, men klarte med suksess å drive austerrikarane ut av Alsace-Lorraine året etter, sjølv han mista høve til å gjere stor skade på den austerrikske hæren då dei kryssa Rhinen. Av den grunn vart han av Storbritannia rekna som ein større fiende for Frankrike enn Austerrike. Seinare fungerte han som diplomat og hadde stor påverknad på utanrikspolitikken. 

I 1698, som comte d'Ayen, gifta han seg med Françoise Charlotte Amable d'Aubigné , niesa og arvingen til Madame de Maintenon og med ho fekk han seks born, fire døtrer og to søner. Dei to sønene hans, Louis de Noailles og Philippe de Noailles, hertug av Mouchy, vart òg franske marskalkar. 

Duc de Noailles vart gjort riddar av ordenen den gylne skinnet i 1702, ein spansk stormann i 1711, og riddar av Saint-Esprit-ordenen i 1724.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Adrien-Maurice, 3rd duc de Noailles» frå , den 18. november 2008. 
 

Franske marskalkar
Franske diplomatar
Huset Noailles
Franskmenn i den spanske arvefølgjekrigen
Franskmenn i den polske arvefølgjekrigen
Franskmenn i den austerrikske arvefølgjekrigen
Hertugar av Noailles
Ølmheim kyrkje

Ølmheim kyrkje (tidlegare Norum kyrkje) ligg på Ylmeim i Sogndal kommune i Sogn og Fjordane fylke, og er ei langkyrkje frå 1863. 

Kyrkja vart sett opp etter teikngar av arkitekt Christian Heinrich Grosch med Ola Olson Løken som byggmeister. 
Ho er soknekyrkje i Norum sokn i Sogn prosti. Soknet heitte tidlegare Ylmeim (òg skrive Ølmheim).

15. januar i 1989 slo lynet ned i tårnet og det starta brenne. Brannvesenet vart varsla og kom til snøgt nok til at dei fekk sløkt brannen før heile kyrkja stod i loge. Tårnet var oppattbygd på hausten same året, og har same utforminga som tidlegare.

Sjå òg 
 Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

Kjelder 
 Margrethe Henden Aaraas og Sigurd Vengen: «Norum kyrkje» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
 «Norum kyrkje» hjå NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon

Bakgrunnsstoff 
 Anne Marta Hoff: Norum kyrkje (i «Norges kirker»)
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen/Digitalarkivet

 No får kyrkja attende det gamle namnet (Sogn avis, 31. oktober 2015)

Christian H. Grosch
Kyrkjer i Sogn prosti
Kyrkjer i Sogndal
Langkyrkjer i Bjørgvin
Norske kyrkjer frå 1860-åra
Kulturminne i Sogndal
1863 i Noreg
François de Franquetot de Coigny

François de Franquetot de Coigny () var ein fransk marskalk og frå 1747 hertug av Coigny. 

Han vart fødd i Coigny château nær Coutances i Normandie, som son til Robert-Jean de Coigny og Marie-Françoise de Matignon. Onkelen hans var Charles-Auguste de Goyon-Matignon, fransk marskalk og nevøen hans Jacques I av Monaco. Som faren gjekk han inn i militæret. Han vart brigader i 1702, Maréchal de camp i 1703 og generalløyntnant i 1709.

Dei mest kjende sigrane hans var ved San Pietro og Guastalla, som han vann i 1734 i lag med marskalk de Broglie mot austerrikarane i den polske arvefølgjekrigen. Han vart fransk marskalk i 1734. Under den austerrikske arvefølgjekrigen erstatta han marskalk de Broglie i 1743 for å forsvare dei franske stillingane ved Rhinen.

Bakgrunnsstoff 
   Slektstreet til Franquetot
 Huset Franquetot
 Historia til Franquetot-familien

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «François de Franquetot de Coigny» frå , den 18. november 2008. 
 

Franske grevar
Franske hertugar
Franske marskalkar
Franskmenn i den austerrikske arvefølgjekrigen
Franskmenn i den polske arvefølgjekrigen
Svarabhaktivokal

Svarabhaktivokal (frå sanskrit) eller innskotsvokal er ein innskoten, trykklett vokal som skal lette uttalen.

I normalisert norrønt og gamalnorsk vert svarabhaktivokalen ikkje skriven, men i moderne norsk vert han bruka framfor utlydande l, n og r; oftast som ein trykklett e, men i dialektane vert òg u eller o bruka. I somme ord vert svarhabhaktivokalen skriven, i andre ikkje. 

I norsk er regelen no at svarabhaktivokalen alltid vert skriven framfor R: alder, døger, fager, vokster. På bokmål vert han òg skriven i sterke verb: finner, skyter.

Framfor L skriv vi svarabhaktivokalen i ord som hassel, sommel, tyngsel, men ikkje i 
fugl, hagl eller nagl.

Framfor N vert svarabhaktivokalen sjeldan skriven: alen, våpen men audn, botn, djupn, sokn, vatn.

I islandsk språk vert svarabhaktivokalen u nytta framom R i ord som fótur, hestur og maður.

Kjelder 
 Olav T. Beito: Nynorsk grammatikk Det Norske Samlaget 1986 ISBN 82-521-2801-7

Lingvistikk
Retoriske figurar
Stedje kyrkje

Stedje kyrkje står på øvre Stedje i Sogndal kommune i Sogn og Fjordane, og er ei langkyrkje bygd i tre i 1867. 
Arkitekt for bygget var Christian Christie. 

Ho erstatta Stedje stavkyrkje, som var vorte for lita, og er soknekyrkje i Stedje sokn i Sogn prosti.

Stedje stavkyrkje 
Ein plar daterer bygginga av stavkyrkja til 1180-1200 på grunnlag av ei runeinnskrift som var i kyrkja. Det finst detaljerte teikningar av stavkyrkja og to portalar er tekne vare på i Bergen Museum.

Kjelder 
 Margrethe Henden Aaraas og Sigurd Vengen: «Stedje kyrkje» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
 «Stedje kyrkje» på NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon
 Sigurd Muri: Norske kyrkjer. Det Norske Samlaget. Oslo 1971

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Om Stedje kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrja
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen

Kyrkjer i Sogn prosti
Kyrkjer i Sogndal
Langkyrkjer i Bjørgvin
Norske kyrkjer frå 1860-åra
Kulturminne i Sogndal
1867 i Noreg
Bygningar teikna av Christian Christie