alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Calvin Smith

Calvin Smith () er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Bolton i delstaten Mississippi i USA. Han var to gongar verdsmeister på 200 meter og ei tid verdsrekordhaldar på 100 meter, og gullmedaljør i 4 x 100 m stafett både ved VM 1983 og OL 1984.

Aktiv
Den 3. juli 1983 forbetra Smith den 15 år gamle verdsrekorden til Jim Hines på 100 meter med to hundredels sekund til 9,93 sekundar i Colorado Springs. Fem veker seinare, under den aller fyrste verdsmeisterskapen i friidrett vann Smith i Helsinki gullmedaljen på 200 meter og tok sølvmedaljen bak landsmannen Carl Lewis på 100 meter. Smith fekk VM-gull nummer to då han saman Emmit King, Willie Gault og nettopp Lewis sprang USA inn til verdsrekord på tida 37,86 sekundar i finalen på 4 x 100 meter stafett. Eit par veker seinare vart Smith i Zürich den fyrste sprintaren som ein og same kvelden sprang under 10 sekunder på 100 meter og under 20 sekunder på 200 meter; høvesvis 9,97 og 19,99 sekundar.

Ved Sommar-OL 1984 i Los Angeles forbetra USA verdsrekorden i 4 x 100 meter stafett til 37,83 sekundar. Vinnarlaget bestod av Sam Graddy, Ron Brown, Calvin Smith og Carl Lewis. I VM 1987 i Roma forsvarte Smith VM-tittelen på 200 meter med minst mogleg margin. Han fekk same tid, 20,16 sekundar, som franske Gilles Quénéhervé, men vart dømd framom franskmannen.

Under sommarleikane 1988 i Seoul tok Smith seg til finalen på den i ettertid berykta 100-meteren. Ben Johnson frå Canada braut målsnøret framom Carl Lewis. Linford Christie frå Storbritannia vart nummer tre og Smith nummer fire. Etter Johnson testa positivt på det forbodne stoffet stanozolol vart han diskvalifisert og Smith rykte samstundes opp på tredjeplassen. Smith var elles med på det USA-amerikanske stafettlaget som vart diskvalifisert.

Smith var aktiv til 1992.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 1983 i Helsinki: Gull på 200 m – 20,14, sølv på 100 m – 10,21 – gull og verdsrekord i 4 x 100 m stafett – 37,86
OL 1984 i Los Angeles: Gull og  verdsrekord i 4 x 100 m stafett – 37,83
VM 1987 i Roma: Gull på 200 m – 20,16, framom Gilles Quénéhervé (20,16)
OL 1988 i Seoul: Bronse på 100 m – 9,99

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Calvin Smith» frå ,  den 2. juli 2017.  
 

Sprintarar frå USA
Olympiske meistrar for USA
Deltakarar under sommar-OL 1984
Deltakarar under sommar-OL 1988
Gabriella Dorio

Gabriella Dorio () er ein italiensk tidlegare friidrettsutøvar frå Veggiano i Padova-provinsen som vart olympisk meister på 1500 meter i 1984, og vann bronsen på same distansen ved EM 1982.

Aktiv
Allereie 16 år gammal tok Dorio si fyrste nasjonale gullmedalje på mellomdistanse. Ti gongar i tida 1973-84 vart ho italiensk meister på 1500 m og sju gongar i tida 1974-83 vann ho 800 m. Fram til 1976 satsa Dorio både i baneløp og terrengløp. Vinteren 1976 vart ho då også nummer tre i VM i terrengløp i Chepstow i Storbritannia.

Dorio fekk delta på 1500 m då Roma arrangerte friidretts-EM 1974 og 17-åringen kvitterte med å ta seg til finalen der ho vart nummer ni. Ved dei neste store meisterskapane, OL 1976 og EM 1978, enda ho på sjetteplass på 1500 m. Den 5. juli 1980 gjorde ho sitt livs raskaste 800 meter på tida 1.57,66 i Pisa. Under sommarleikane i Moskva seinare i juli 1980 vart ho nummer fire og åtte på dei to mellomdistansane.

Våren 1982 vann Dorio 1500 meter ved innandørs-EM i Milano. Den 25. august same året var ho tilbake i Pisa og sette personleg rekord på tida 3.58,6. Vel fjorten dagar seinare fekk ho notert tida 3.59,0 då ho sikra seg bronsen på 1500 m ved EM 1982 i Aten, slått av to utøvarar frå Sovjetunionen.

Høgdepunktet for Dorio kom då ho vann OL-gull på 1500 i Los Angeles i 1984, eit halvt sekund framom rumenske Doina Melinte og med Maricica Puică på bronseplass. Også på 800 m var Dorio med i medaljestriden og enda på fjerdeplass, 0,22 sekund bak bronsevinnaren.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1974 i Roma: Nr 9 på 15 00 m – 4.12,7
OL 1976 i Montreal: Nr 6 på 1500 m – 4.07,2. Utslått i semifinalane på 800 m (2.02,4 =nr 15) 
EM 1978 i Praha:  Nr 6 på 1500 m – 4.01,3. Utslått i semifinalane på 800 m (2.00,5 =nr 9)
OL 1980 i Moskva:  Nr 4 på 1500 m – 4.00,3, nr 8 på 800 m – 1.59,12
EM 1982 i Aten: Bronsemedalje på 1500 m – 3.59,0
VM 1983 i Helsinki: Nr 7 på 1500 m – 4.04,7
OL 1984 i Los Angeles: Gullmedalje på 1500 m – 4.03,2, nr 4 på 800 m – 1.59,05
VM 1991 i Tokyo: Utslått i forsøka på 800 m (2.07,5 =nr 28) og 1500 m (4.09,3 =nr 18)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Gabriella Dorio» frå ,  den 2. juli 2017.  
Denne artikkelen bygger på «Gabriella Dorio» frå ,  den 2. juli 2017.  
 

Italienske mellomdistanseløparar
Olympiske meistrar for Italia
Italienske deltakarar under sommar-OL 1976
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1976
Medaljevinnarar under sommar-OL 1980
Italienske deltakarar under sommar-OL 1980
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1980
Italienske deltakarar under sommar-OL 1984
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1984
Mikkjell Lønning

Mikkjell Persson Lønning () var ein norsk gardbrukar og forfattar frå Stord.

Lønning gjekk folkehøgskule både i Ullensvang og på Voss. Skulevinteren 1900/01 gjekk han Stend landbruksskule. Etter ei tid som styrar av fattiggarden i Høyland herad i Rogaland, reiste han heim til Stord og tok over farsgarden. Han skreiv fleire bøker og var ein flittig bidragsytar i lokalaviser og nynorskblad.

Verk
Mynsterjordbruk i Danmark. 1907
Godtfolk. 1909
Fraa Gulland. 1910
Paa vidderne. 1910
Vaart jordbruk. 1918
 Songboka Syng. 1935

Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957

Norske gardbrukarar
Norske forfattarar
Folk frå Stord
Crubeens

Crubeens (frå irsk crúibín, 'griseføter') er ein irsk matrett laga av kokte griseføter.

Etter at dei er kokte med krydder, urter og grønsaker (som lauk, gulrot, laurbærblad, persille og pepar) kan ein panera griseføtene før ein frityrsteiker dei, eller dei kan bakast. Crubbeens kan serverast varme eller kalde.

Retten var utbreidd som snøggmat på gatekjøken og i og ved pubar på heile 1800-talet og byrjinga av 1900-talet. Dei er blitt mindre vanlege, men blir framleis serverte i tradisjonell form sør på Irland og i gourmetrestaurantar med interesse for tradisjonsmat.

Crubeens er nemnde i folkesongen «The Galway Races» som mellom anna er blitt framført av The Clancy Brothers, The Dubliners, The Chieftains og The Pogues.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Crubeens» frå ,  den 2. juli 2017.

Bakgrunnsstoff
 Cruibini (Grilled Pigs' Trotters) recipe 

Irsk mat
Svineretter
Snøggmat
Irske ord og uttrykk
Helmer Lundgreen

Helmer Lundgreen () var ein norsk forretningsmann og politikar frå Trondheim. Han representerte valkrinsen Trondheim og Levanger på Stortinget 1865-66 og 1874-76.

Lundgreen var son til ein innvandra handelsmann frå Flensburg. Allereie i 1831, 16 år gammal, tok Lundgreen over styringa av forretninga som mor hans eigde i Trondheim. Frå 1842 dreiv han eiga forretning i heimbyen. År 1857 var han mellom grunnleggjarane av Nordenfjeldske Dampskibsselskab, eit selskap han var direktør for frå 1863 til han døydde. Lundgreen hadde også mange andre verv, mellom anna var han styremedlem i Nordenfjelske sjøforsikringsselskap, i sparebanken i Trondheim og i Trondhjems privatbank. Heilt frå 1859 til døden kom i 1892 var han med i styret for Noregs Bank. 

Frå 1854 til 1866 var Lundgreen medlem av bystyret i Trondheim. Til stortinget 1865-66 var han fyrste varamann frå Trondheim og Levanger, møtte då i staden for den valde Einar Gram og var medlem i Bankkomiteen. Lundgreen møtte også heile stortingsperioden 1874-76 som fyrste varamann, etter som den valde representanten Michael Getz, stendig melde sjukdomsforfall. Han var då medlem av Lagtinget, 1874 i Gasje- og pensjonskomiteen og 1875-76 i Tollkomiteen.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1865-1867
Stortingsrepresentantar 1874-1876
Folk frå Trondheim
Sinkfingerprotein 695

Sinkfingerprotein 695 er eit protein som hos menneske er koda for av genet ZNF695. Det høyrer til underfamilien C2H2 i sinkfingerfamilien. Proteinet inneheld fleire KRAB-domene, som er typisk for repressorprotein. Genet er truleg involvert i transkripsjonsregulering, og merkte seg ut som eit av fleire overuttrykte gen i maligne eggstokksvulstar og ovariske kreftcelleliner.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Gen på kromosom 1
Regjeringa Knudsen II

Regjeringa Knudsen II, Gunnar Knudsen si andre regjering var ei norsk regjering som sat frå 31. januar 1913 til 21. juni 1920.
Regjeringa var ei flertalsregjering frå Venstre. 

Ved stortingsvalet i 1918 mista Venstre 22 mandat, og kom i mindretal i Stortinget. Regjeringa Knudsen søkte avskjed 4. februar 1919, men blei bedd om å halde fram av kong Haakon VII. Den 16. juni 1920 søkte regjeringa avskjed att, etter at ho ikkje hadde fått støtte i Stortinget for ein stram økonomisk politikk. Avskjed vart innvilga i statsråd 19. juni, med verknad frå 21. juni 1920.

Regjeringa vart etterfylgt av Regjeringa Halvorsen I (H og FrV).

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Gunnar Knudsens andre regjering» frå ,  den 25. juni 2017, revisjon 14756925  
 

 
Knudsen 2
Sinkfingerprotein 687

Sinkfingerprotein 687 er eit protein som hos menneske er koda for av genet ZNF687. Det høyrer til underfamilien C2H2 i sinkfingerfamilien.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Gen på kromosom 1
Tom Staahle

Tom Staahle () er ein norsk politikar som representerer Framstegspartiet. Han er ordførar i Ullensaker kommune frå 2015.
Staahle var vararepresentant til Stortinget for Akershus i periodane 2005–2009 og 2009–2013.

Han er utdanna sjukepleiar.

Kjelder 

Ordførarar i Ullensaker
FrP-ordførarar i Akershus
Vararepresentantar til Stortinget
Norske sjukepleiarar
Folk frå Oslo
Folk frå Ullensaker
Super Mario 3D World

Super Mario 3D World er eit plattformspel som er utvikla av Nintendo EAD Tokyo og utgjeve av Nintendo. Spelet er det sjette originale tredimensjonale platformspelet i Super Mario-serien og er etterfølgjaren til Nintendo 3DS-spelet Super Mario 3D Land frå 2011. Det vart utgjeve til Wii U internasjonalt i løpet av november 2013. Ein utvida versjon av spelet kjem ut til Nintendo Switch den 21. februar 2021 under tittelen Super Mario 3D World + Bowser's Fury.

Spelet støttar lokal fleirspelar for opp til fire spelarar samstundes. Det har i starten fire karakterar tilgjengelege som ein kan spela som: Mario, Luigi, prinsesse Peach og Toad. Karakterane har alle ulike evnar og eigenskapar, og er dei same karakterane ein kunne spela som i spelet Super Mario Bros. 2 til Nintendo Entertainment System.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Dataspel frå 2013
Mario-plattformspel
Nintendo Entertainment Analysis and Development-spel
Nintendo Switch-spel
Wii U-spel
Regjeringa Bratlie

Regjeringa Bratlie, Jens Bratlie si regjering var ei norsk regjering som sat frå 20. februar 1912 til 31. januar 1913. Regjeringa var ei koalisjonsregjering med medlemmar frå Frisindede Venstre og Høgre. Ho søkte avskjed i statsråd 30. januar 1913 med verknad frå 31. januar.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Jens Bratlies regjering» frå ,  den 2. juli 2017, revisjon 15307458

 
Bratlie
Johannes Irgens

Johannes Irgens () var ein norsk diplomat, jurist og politikar. Han var utanriksminister i Regjeringa Konow i den tida ho sat; frå 2. februar 1910 til 20. februar 1912 og heldt fram i same post i Regjeringa Bratlie som sat frå 20. februar 1912 til 31. januar 1913.

Han representerte Frisindede Venstre og seinare Høgre.

Kjelder 

Norske utanriksministrar
Statsrådar i Regjeringa Konow
Statsrådar i Regjeringa Bratlie
Høgrestatsrådar
Norske diplomatar
Norske juristar
Folk frå Ås
Innsidehandel

Innsidehandel (frå engelsk insider trading) er det å kjøpa eller selja børsnoterte aksjar på grunnlag av fortrulege opplysingar om selskapet, som kan få vesentleg tyding for kursen. Omgrepet vert òg nytta om aksjehandlar gjorde av innsidarar i ei verksemd, som direktørar og styremedlemer. I Noreg er slike handlar lovlege, men dei er meldepliktige på Oslo Børs.

Innsidehandel basert på fortrulege opplysingar er forbode i fleire land, i Noreg etter lov om verdipapirhandel av 14. juni 1985 (Verdipapirloven). Brot på lova kan straffast med opptil 6 års fengsel.

Kjelder

Brotsverk
Finans
Selskapsrett
Oligodendrocyttmyelin-glykoprotein

Oligodendrocyttmyelin-glykoprotein (OMgp) er eit glykoprotein lenkja til glykosylfosfatidylinositol (GPI) og uttrykt i sentralneversystemet. GPI-delen ankrar proteinet i yta av sellemebranen. OMgp er sterkt glykosylert og har ein masse etter endring på 120 kilodalton. Før endring er det estimert til å ha ein masse på kring 46 kDa. 

Oligodendrocyttmyelin-glykoprotein kan binda seg til retikulon-4-reseptoren. I utrøyningar i sellekultur hemjar det utveksten av nevrittar frå nerveseller.

Oligodendrocyttmyelin-glykoprotein vert laga av både oligodendrocyttar og nerveseller. Det vert koda for av OMG-genet, som ligg inne i eit stort intron for NF1-genet. OMG-genet finst vantar hjå ein del strålefinnefiskar (til dømes hjå torsk; det finst hjå sebrafisk), men finst hjå amfibium, reptil, fuglar og mange pattedyr. Difor ser det ut til at oligodendrocyttmyelin-glykoproteinet kom til samstundes med myelin.

Kjelder 

Membranprotein
Durian

Durian (Durio zibethinus) er ei tropisk frukt som veks på duriantreet frå kattostfamilien. Frukta blir også kalla stinkfrukt på grunn av den sterke lukta si.

Treet blir 20 meter høgt. Det høyrer heime på dei søraustasiatiske øyene, og blir dyrka fleire stader i tropane. Frukta er klubbeforma, har piggete skal og fruktkjøt som er gult eller kvitt og delt inn i seksjonar med 1–7 store frø i kvar. Fruktene er store som melonar og veg eit par kilo. Dei fell ned frå treet når dei er mogne, og det kan vera svært farleg å gå under trea i haustetida.

Durian kan etast rå eller kokt. Fruktkjøtet er illeluktande, men velsmakande. Lukta og smaken kan minna om hydrogensulfid, men ein kan venja seg til og setja stor pris på han. Fruktene er rike på sukker og stive. 

Frøa kan ristast eller steikast.

Kjelder

Kattostfamilien
Tropisk frukt
Little Queenie

«Little Queenie» er ein song skriven og innspelt av Chuck Berry. Han kom ut i 1959 på albumet Chuck Berry Is on Top og som ei dobbel A-side med «Almost Grown». Berry framførte songen i filmane Go, Johnny Go! (1959) og Hail! Hail! Rock 'n' Roll (1987). Songen har sidan blitt spelt av mange andre artistar, som Beatles, Rolling Stones og REO Speedwagon. Eit år tidlegare hadde Berry gjeve ut «Run Rudolph Run», ein julesong med same melodi.

Innhald
7" vinyl
 «Almost Grown»
 «Little Queenie»

Lister og mottaking
Songen nådde 80. plassen på Billboard Hot 100-lista.

Allmusic kallar songen ei «utruleg rock & roll-anthem» og «ein av dei besste dans/sex-ritualistiske klassikarane.» Songen er med på fleire av samlealbuma til Berry, som The Great Twenty-Eight og Chuck Berry's Golden Decade.

Beatles-versjonar
I følgje Mark Lewisohn i «The Complete Beatles Chronicles» (s. 363), framførte Beatles «Little Queenie» på konsertane sine frå minst 1960 til 1963 med Paul McCartney på solovokal. Eit publikumopptak frå desember 1962 finst på Live! at the Star-Club in Hamburg, Germany; 1962. I følgje forfattaren Doug Sulpy i «Drugs, Divorce and Slipping Image» (seksjon 22.26) under den massive innspelinga for albumet Get Back song John Lennon solovokal på ein forholdsvis kort versjon av songen. Paul McCartney og Wings-gitaristen Denny Laine spelte inn ein jam-versjon av songen i 1970-åra.

Andre versjonar
The Rolling Stones spelte ofte songen på konsertane sine. Ein versjon vart spelt inn i november 1969 i Madison Square Garden og denne kom med på albumet Get Yer Ya-Ya's Out! The Rolling Stones in Concert. Andre artistar som har spelt inn songen er mellom andre Jerry Lee Lewis, Kinks, Eric Clapton, Rod Stewart, Velvet Underground, Eric Burdon, Johnny Moped, Bruce Springsteen, Bob Seger, Johnny Thunders, Savoy Brown, Jan Berry og REO Speedwagon.

Songen inspirerte Marc Bolan frå T. Rex til å skrive songen «Get It On».

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Little Queenie» frå ,  den 3. juli 2017. 
 oppgav desse kjeldene:

Chuck Berry-songar
Singlar frå 1959
Chess Records-singlar
Songar skrivne av Chuck Berry
Songar frå 1959
Jerry Lee Lewis-songar
Rolling Stones-songar
Shakin' Stevens-songar
REO Speedwagon-songar
New Jordal Swingers-songar
The Beatles-songar
Tom Jones-songar
The Troggs-songar
Leangbukta

Leangbukta er ei bukt (liten fjord) innetter i nordaust-sørvestgåande lei frå Holmenfjorden utanfor Holmen i Indre Oslofjord i Asker kommune. På nordsida i ytre delen ligg sjøbadet Hvalstrand bad. Leangbukta er dessutan namnet på ein veg inst i denne bukta, frå kryss med Slemmestadvegen og ned til staden Tangen, namnsett i 1989.

Namnet Leangbukta kan kome av leir-anger, som tyder leire-bukta, eller av le-anger, ei bukt som ligg i le for vind, ei lun bukt. I båe høve står mellomlekken -ang- for det norrøne ordet -angr, det vil seie fjord, slik at samansetjinga Leangbukta vert eit døme på ein pleonasme.

Kjelde
 Borgen. Per Otto, 2006. Asker og Bærum leksikon, Drammen: Forlaget for by- og bygdehistorie. Side 304. ISBN 82-91649-10-3

Oslofjorden
Fjordar i Viken
Geografi i Asker
The Moonglows

The Moonglows var ei amerikansk R&B-gruppe i 1950-åra. Songen deira «Sincerely» gjekk til topps på Billboard R&B-lista og 20. plassen på Billboard Juke Box chart.

Dei vart innlemma i Rock and Roll Hall of Fame i 2000.

Medlemmar
Harvey Fuqua, vokal (1953–1958)
Bobby Lester, vokal (1953–1958)
Alexander «Pete» Walton (eller Graves), vokal (1953–1958)
Prentiss Barnes, vokal (1953–1958)
Billy Johnson, gitar (1953–1958)
Danny Coogins, vokal (1953–1953)

Singlar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «The Moonglows» frå ,  den 3. juli 2017. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Vocal Group Hall of Fame om Moonglows 
 The Moonglows
 Rockabilly.NL om Moonglows
 

Doo-wop-grupper
USA-amerikanske R&B-grupper
Rock and Roll Hall of Fame
Musikkgrupper skipa i 1953
Musikkgrupper oppløyste i 1958
Kattostfamilien

Kattostfamilien  (Malvaceae) er ein tofrøblada plantefamilie i kattostordenen. Han omfattar rundt 236 slekter og 3700 artar, dei fleste tropiske. 
Familien omfattar for det meste urteaktige vekstar og sjeldnare buskar eller tre. Døme på plantar i kattostfamilien er bomull, durian, hibiskus, kattost, poppelrose og stokkrose.

Blada til plantane i familien er spreidde, handnerva og meir eller mindre innskorne eller heile. Blomane er regelmessige, oftast store med vakre fargar. Begeret og krona er 5-talige. Pollenberarane er talrike og samanvaksne til ei søyle midt i blomen. Han har 3–8 fruktblad og dannar ei spaltefrukt eller kapselfrukt. 

Nyare molekylære studiar har ført til at kattostfamilien også omfattar Bombacaceae. Denne tidlegare plantefamilien er no rekna som underfamilien Bombacoideae i kattostfamilien. Plantane i denne gruppa er kjenneteikna ved at dei er er tre, nokre av dei kjempestore, og dei fleste med svært laus og lett ved. Innsida til fruktveggen hjå nokre av plantane er kledd med hår, og kan brukast til tekstilproduksjon. Nokre av artane blir difor kalla bomulls- eller silkebomullstre. Til underfamilien høyrer mellom anna apebrødtreet og balsatreet.

I Noreg veks det fire slekter frå kattostfamilien. Alle er innførte, og anten prydplantar eller ugras.

Kjelder

 
Plantefamiliar
Regjeringa Blehr I

Regjeringa Blehr I, Otto Blehr si første regjering var ei norsk regjering som sat frå 21. april 1902 til 22. oktober 1903. Regjeringa var ei rein Venstreregjering.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Otto Blehrs første regjering» frå ,  den 3. juli 2017, revisjon 14830688

 
Blehr 1
Ida Lorentzen

Ida Lorentzen () er ein norsk  kunstmålar som særleg har gjort seg kjend for måleri av mennesketomme realistisk framstilte interiør prega av fargetonar og lys- og skuggeverknader som appellerer til kjenslene. Ho har dessutan måla fleire portrett, mellom anna av dronning Sonja, og har òg måla eit bilete som syner seremonien då det kongelege paret vart signa i Nidarosdomen i Trondheim 23. juni 1991.

Ida Lorentzen er fødd i New York med amerikansk mor og norsk far. Ho er utdanna hjå Boston University School of Fine Arts i Boston i staten Massachusetts i USA 1970–74, og Statens Kunstakademi i Oslo 1974–79, og debuterte med ei separatutstilling i Galleri Tanum i Oslo i 1979. Frå 1977 har ho og ektemannen, kunstmålaren Ulf Nilsen, budd og arbeidd  på Nesøya i Asker kommune. Frå 2002 har Ida Lorentzen dessutan hatt ein permanent tilhaldsstad på Nyfossum, eit herskapshus i nærleiken av Åmot på Modum som i si tid var bustaden til Friedrich Roscher, Blaafarveværkets hytteinspektør (verksdirektør), no eit museum. Hennar pastellar pryder stovene i denne prektige bygningen i empirestil.

Ida Lorentzen er innkjøpt av Nasjonalgalleriet i Oslo, Norsk kulturråd og Oslo kommunes kunstsamlinger.

Kjelder
snl.no: Ida Lorentzen

Bakgrunnsstoff
Nettstaden til Ida Lorentzen
Ida Lorentzen-museet på Nyfossum

Norske målarar
Kunstnarar frå New York City
Kattostordenen

Kattostordenen (Malvales) er ein orden av ekte tofrøbladingar som i moderne botanikk blir plassert i Rosidae-gruppa kalla Eurosidae II. I APG III-systemet omfattar ordenen rundt 6000 planteartar i ni familiar. Av desse har kattostfamilien, solrosefamilien og tysbastfamilien artar som veks  i Noreg.

Artane i ordenen er ganske ulike, med få fellestrekk. Plantane i ordenen er hovudsakleg buskar og tre. Dei er gjerne kjenneteikna av spiralstilte, tetthåra blad, som ofte er handnerva. Borken er ofte seig og full av fiber.

Dei fleste familiane har kosmopolitisk utbreiing i tropane og subtropisk klima, med avgrensa utbreiing i tempererte område. På Madagaskar
veks tre endemiske familiar frå ordenen - Sphaerosepalaceae, Sarcolaenaceae og Diegodendraceae.

I kattostordenen finn ein balsatre (Ochroma), som er kjend for sin lette ved, og lind (Tilia), som blir brukt til treskjering. Ein bruker frukta frå kakaotreet til sjokolade og kakao, og kolanøtter frå Cola-slekta blei tidlegare brukt til å laga cola. Andre velkjende medlemmer av familien er baobab, bomull, hibiskus og okra.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Malvales» frå ,  den 3. juli 2017.  
Denne artikkelen bygger på «Kattostordenen» frå ,  den 3. juli 2017. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

 
Planteordenar