alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Karakol

Karakol (kirgisisk Каракол) er ein by i Kirgisistan. Han ligg 1750 moh. ved austenden av den store innsjøen Issyk-Kul, og er administrasjonssenter i Issyk-Kul-provinsen. I sovjettida heitte byen Prsjevalsk etter den russiske oppdagaren Nikolaj Przjevalskij, som døydde her i 1888.

Byen dekkjer eit areal på 44 km², og har eit folketal på 66 294 (2009). 

Byen blei grunnlagd som militærstasjon i 1869. Han er industrisentrum i eit rikt jordbruksdistrikt.

Turisme er ein viktig næringsveg, og Karakol er mykje brukt som startpunkt for turar i Tian Shan-fjella. Attraksjoner i sjølve byen er dunganarmoskéen av tre og den russiskortodokse katedralen, også den i tre. Seks kilometer utanfor byen ligger grava til Przjevalskij med ein minnepark og eit museum.

I Mikhailovka-bukta ligg det eit testanlegg for torpedoar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Karakol» frå ,  den 3. mars 2019.  
 

Byar i Kirgisistan
Amdo

Amdo er ein av dei tre tradisjonelle regionane i Tibet. Dei to andre er Ü-Tsang og Kham. Etter at Det kinesiske kommunistpartiet tok makta i Tibet på 1950-talet blei Amdo teke opp i i dei tre kinesiske provinsane Gansu, Sichuan og Qinghai. Tenzin Gyatso, den fjortande Dalai Lamaen, blei fødd i ein del av denne regionen som no er del av Qinghai.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Amdo» frå ,  den 3. mars 2019.

Bibliografi
 Andreas Gruschke: The Cultural Monuments of Tibet's Outer Provinces: Amdo, 2 vols, White Lotus Press, Bangkok 2001  ISBN 974-7534-59-2
 Toni Huber (utg.): Amdo Tibetans in Transition: Society and Culture in the Post-Mao Era (Brill's Tibetan Studies Library, Proceedings of the Ninth Seminar of the Iats, 2000) ISBN 90-04-12596-5
 Paul Kocot Nietupski: Labrang: A Tibetan Buddhist Monastery at the Crossroads of Four Civilizations ISBN 1-55939-090-5

Bakgrunnsstoff
 Amdo – delineation and history in brief (PDF; 216 kb)  

 
Qinghai
Sichuan
Gansu
Tibetansk geografi
Den franske revolusjonshæren

Den franske revolusjonshæren () var militærstyrkane som kjempa for Frankrike under Dei franske revolusjonskrigane frå 1792 til 1802. Styrkane var kjenneteikna av ein revolusjonær glød, store tal og dårleg utstyr. Sjølv om hæren opplevde fleire overveldande nederlag, klarte han å fordriva fiendtlege styrkar frå fransk jord og gjekk så inn i mange naboområde og etablerte franske «systerrepublikkar». Leiande generalar i hæren var Jourdan, Bonaparte, Masséna og Moreau.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «French Revolutionary Army» frå ,  den 4. mars 2019.  
 

Den franske revolusjonen
Dei franske revolusjonskrigane
Fransk militærhistorie
Ski-VM 2019

Verdsmeisterskapen på ski i nordiske greiner 2019 vart arrangert i perioden 20. februar til 3. mars 2019 i Seefeld i Austerrike. 22 tevlingar vart avvikla i løpet av meisterskapen. Det var andre gongen ein ski-verdsmeisterskap fann stad i Seefeld, fyrste gongen i 1985.

Norske utøvarar dominerte meisterskapen og vann 13 av dei 22 tevlingane. I langrenn sigra nordmenn i 10 av 12 øvingar. Dessutan vann norske kombinertrennarar to av fire gullmedaljar i kombinertrenn, medan det vart ein triumf i skihopping. Therese Johaug vart framgrunnsfigur i meisterskapen med sine tre individuelle gull og eine sølvmedalje i stafett.

Langrenn menn

Sprint, fristil 

Dato: 21. februar

15 km klassisk stil 

Dato: 27. februar

30 km/stilbyte 
 
Dato: 23. februar

50 km fellesstart fristil 

Dato: 3. mars

Lagsprint, klassisk stil

Dato: 24. februar

4 × 10 km stafett 

Dato: 1. mars

Langrenn kvinner

Sprint fristil 

Dato: 21. februar

10 km klassisk stil 

Dato: 26. februar

15 km/stilbyte 

Dato: 23. februar

30 km fellesstart fristil 

Dato: 2. mars

Lagsprint, klassisk stil

Dato: 24. februar

4 × 5 km stafett 

Dato: 28. februar

Kombinert

Normalbakke &10 km 

Dato: 23. februar

Storbakke & 10 km 

Dato: 28. februar

Lagtevling (normalbakke & 4x5 km) 

Dato: 2. mars

Tomannsstafett (storbakke & 15 km á 10 etappar) 
 

Dato: 24. februar

Skihopping menn

Normalbakke 

Dato: 1. mars

Storbakke 

Dato: 23. februar

Lagtevling 

Dato: 24. februar

Skihopping kvinner 

Dato: 27. februar

Skihopping mixlag 
 
Dato: 2. mars

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Nordische Skiweltmeisterschaften 2019» frå ,  den 28. februar 2022.  
 

Ski-VM
Sport i 2019
2019 i Austerrike
Bluenote Café

Bluenote Café er eit konsertalbum av den kanadiske musikaren Neil Young, utgjeve 13. november 2015 på Reprise. Albumet er volum 11 i konsertarkivserien til Young og består av opptak frå den amerikanske turneen hans i 1987 og 1988 etter albumet This Note's for You (1988) i lag med det dåverande bandet sitt, The Bluenotes.

Mottaking

Albumet fekk generelt god kritikk og har ein score på 75 av 100 på Metacritic. Chris Gerard frå PopMatters gav albumet ni av ti stjerner og skreiv «Bluenote Café er uunnverleg Neil Young, og nok eit bevis på at musikken til Young frå 80-åra hadde meir verdi enn mange skulle tru eller vil innrømme.» Daniel Sylvester i Exclaim! var derimot negativ og skreiv «sjølv den hardaste fansen vil ikkje finne noko her anna enn ein masochistisk kuriositet.» Will Hermes skreiv i Rolling Stone at «desse konsertopptaka frå slutten av 80-åra opplyser og (delvis) gjenopprettar ein av dei merkelegare periodane til Young». Hal Horowitz i American Songwriter skreiv at «sjølv den hardaste fansen til Neil Young vil kanskje ikkje fullt ut like denne sidegreina i den enorme katalogen hans. Men dette er merkverdig livleg og ei samling som syner at Young tok denne sidevegen særs alvorleg.»

Innhald

Medverkande
Neil Young – vokal, gitar
Rick Rosas – bass
Chad Cromwell – trommer
Frank Sampedro – klaverinstrument, gitar
Steve Lawrence – tenorsaksofon, klaverinstrument
Ben Keith – altsaksofon
Larry Cragg – barytonsaksofon
Claude Cailliet – trombone
Tom Bray – trompet
John Fumo – trompet
Billy Talbot – bass (plate 1: berre spor 1-2)
Ralph Molina - trommer (plate 1: berre spor 1-2)

Salslister

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bluenote Café» frå ,  den 4. mars 2019. 
 oppgav desse kjeldene:

Konsertalbum frå 2015
Konsertalbum av Neil Young
Reprise Records-album
Kristina Hansen

Kristina Sigurdsdóttir Hansen () er ein norsk politikar for Arbeidarpartiet.

Ho har vore medlem av Nordkapp kommunestyre sidan 2003 og ordførar sidan 2007.

Hansen er opphavleg utdanna adjunkt frå Føroya Læraraskúli i Tórshavn frå 1987. Ho har budd i Nordkapp kommune i Finnmark sidan slutten av 1980-åra. Før ho vart ordførar, var ho personalkonsulent ved Kystverket i Troms og Finnmark.

Referansar 

Færøyingar
Norske pedagogar
Ap-ordførarar i Finnmark
Ordførarar i Nordkapp
Mutters

Mutters er ein kommune i distriktet Innsbruck Land i forbundslandet Tirol i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 19 km² og 2 200 ibuarar. Landsbyen Mutters ligg på eit platå ved inngangen til dalføret Stubaital,  830 meter over havet og 5 km sør om Innsbruck, hovudstaden i Tirol.

Kommunen omfattar landsbyen Mutters og grendene Raitis og Kreith.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mutters» frå ,  den 4. mars 2019.  
 

Kommunar i Tirol
Sistrans

Sistrans er ein kommune i distriktet Innsbruck Land i forbundslandet Tirol i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 7,91 km² og i kring 2 300 ibuarar. Landsbyen Sistrans ligg 919 meter over havet, på eit platå 4 kilometer søraust om Innsbruck, delstatshovudstaden som Sistrans i dag er som ein forstad til.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sistrans» frå ,  den 4. mars 2019.  
 

Kommunar i Tirol
Kristian Løken

Kristian Rikardsen Løken () var ein norsk krigar frå Elverum i Hedmark.

Løken vart premierløytnant i 1906. Året etter tok han teneste i det belgiske Force Publique i Kongo. Etter eit opphald 1909-11 heime i Kristiania, gjekk han atter i belgisk krigsteneste. I tida 1914-17 deltok han i felttoget mot tyske kolonistyrkar i Aust-Afrika, fyrst som kompanisjef, sidan som bataljonssjef. 

Etter 1. verdskrigen melde Løken seg til teneste for norske militære. Han vart utnemnd til sjef for Krigsskulen i 1932, frå 1939 var han oberst og sjef for Sør-Hålogaland infanteriregiment. Under krigen i Nord-Noreg i april-juni 1940 var Løken brigadesjef.

I 1943 var Løken ein av om lag 1100 norske militær-offiserar som vart arresterte og sende som krigsfangar til Tyskland. Han sat i fangeleir til Nazi-Tyskland kapitulerte i mai 1945.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957

Norske offiserar
Folk frå Elverum
Christopher Meyer

Christopher Bremer Vahl Meyer () var ein norsk sjøoffiser og forfattar frå Bergen.

Meyer var son til ein proprietær. Sjølv gjekk han sjøkadettskulen i Horten. Han underviste 1906-09 på Bergens sjømannsskule, utnemnd til militærkaptein i 1910. I 1914 gav han ut Forsvarsboken. Mange år seinare, i 1935, fekk han rang av kommandørkaptein, tok avskil i 1939.

Frå 1920 til 1940 var Meyer kontorsjef i Norges Rederforbund i Oslo, der etter var han fungerande direktør til 1942. Etter verdskrigen var han administrerande direktør i Rederiforbundet i 1946-47.

I 1927 kom Meyer ut med Sjøgrensespørsmålet belyst ved statspraksis og folkerettslære. Dette verket, som vart gjeve ut på engelsk i 1937, spelte ei viktig rolle då norske styresmakter, etter å ha vedteke fire mils fiskerigrense i 1935, i 1951 fekk medhald frå valdgiftsdomstolen i Haag, klaga inn av Storbritannia. Iallfall skriv Toralv Øksnevad i Norges fiskerigrense (1952) at dei som var godt kjende med saka, «vil sende en særskilt anerkjennende tanke til den standhaftige veteran kommandørkaptein Chr. Meyer og hans like utholdende forbundsfelle odelstingspresident C.J. Hambro».

Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958
Toralv Øksnevad: Norges fiskerigrense. Muntlige referater av prosedyren og dommen i Haag.(Norsk rikskringkasting 1952.)

Norske offiserar
Norske sakprosaforfattarar
Sylwia Grzeszczak

Sylwia Karolina Grzeszczak () er ein polsk vokalist, musikar og låtskrivar.

Kjelder

Polske musikarar
Polske songarar
Polske låtskrivarar
Folk frå Poznań
Tiina Sanila-Aikio

Tiina Juulia Sanila-Aikio () er ein finsk skoltesamisk politikar og rockemusikar. Frå 2015 har ho vore den tredje sametingpresidenten i Det finske sametinget, og den første kvinna. I 2001 var ho leiar av Suoma Sámiid Guovddášsearvvis.

I 2005 vart Sanila den første musikaren til å utgje ein rocke-CD der alle songtekstene er på skoltesamisk. CD-ein Sää´mjânnam rocks! («Sameland rockar!») vart utgjeve av det finske plateselskapet Tuupa Records Oy. I samband med festivalen Ijahis Idja i Enare den 26. mai 2007, lanserte Tiina Sanila den andre skoltesamiske CD-en sin, Kå'llkue'll še måttmešt tålkk.

I desember 2006 vart Tiina Sanila tildelt kulturprisen frå Lapplands län i Finland for arbeidet sitt.

Diskografi

Album 

 Sää'mjânnam rocks! (Sameland rockar!), 2005

 «Joo'tti kaass» (Villkatt)
 «Jååǥǥar lij jie'lli» (Antti er eit dyr)
 «Ǩiurrâl» (eit mannsnamn)
 «Ovlla» (eit mannsnamn)
 «Ráhkistatgo´n mu?» (Elskar du meg?)
 «Jie'lǩâni»
 «Äi'ǧǧ» (Tid)
 «Muäna» (Dei to av oss)
 «Čuu't jiânnai» (For mykje) (video frå musikkfestivalen i Brahestad 1996)
 «Tuõddâr casanova» (Fjella sin kvinnebedårar)
 «Vuõssmõs jorddmõs -leu´dd»

 Kå'llkue'll še måttmešt tålkk (Nokre gonger har til og med gullfisken det keisamt), 2007

 «Ij leäkku tuõtt» (Det er ikkje sant)
 «Tango»
 «Uuh»
 «Puäʒʒoummu-reggae» (Reggaen til reingjetaren)
 «Meädda mu´st»
 «Lie ääi´j, kuä'ss ij pâi vuei't» (Der er gonger då du beintfram ikkje kan)
 «Sää'mnalla» (På ein sámisk måte)
 «Čuâccmõš då tå'skk» (Smerte og liding)
 «Suåppmõš» («Ein kontrakt»)
 «Ton <3 Monnar» (Du <3 Meg)

Singlar 

 «Uuh!», 2006 (Singelen Uuh!, utgjeve 7. juni 2006, hamna på 3.-plass på dei finske musikklistene i den 26. veka av 2006.)

 «Uuh!»
 «Tuõddâr casanova»

Referansar 

Folk frå Enare
Samiske musikarar
Finske sametingsrepresentantar
Denis Irwin

Joseph Denis Irwin () er ein irsk tidlegare fotballspelar frå Cork. Han var sideback på Manchester United i tida 1990-2002, og var mellom anna med om å vinne meisterligaen, cupvinnarcupen og sju ligameisterskap.

Klubbspel
Irwin spelte på Leeds United i 2. divisjon frå 1983 til -86. Sommaren 1986 fekk han fritt leide til divisjonskollega Oldham, der han i fire år hadde fast plass i fyrsteellevaren. Våren 1990 bidrog han til at klubben tok seg til semifinalane i FA-cupen for fyrste gong på 77 år. Eit par seinare veker tapte Irwin og Oldham ligacupfinalen med 0-1 mot Nottingham Forest.

Etter sesongslutt i mai 1990 vart Irwin overført til Manchester United mot £625 000. Dei neste 10-11 sesongane var han eit klart fyrsteval på venstrebacken til United, spelte også på høgrebacken. Gjennom tolv år med Manchester United var han med om å vinne cupvinnarcupen, ligacupen, sju ligameisterskap og tre FA-pokalar. I mai 1999, etter å ha avslutta ligaen som meister, måtte Irwin stå over finalen i FA-cupen, etter han vart utvist i semifinalen. Derimot var han plass ei veke etterpå, då Manchester United vann meisterligafinalen mot Bayern München på Camp Nou i Barcelona. Irwin spelte 368 ligakampar for United og skåra 22 mål. 

Sommaren 2002 gjekk turen til Wolverhampton. Etter to år la han opp våren 2004, 38 år gamal.

Landslagsspel
Irwin spelte 56 landskampar for Irland i tida frå september 1990 til november 1999. Han skåra fire landslagsmål, to av dei på straffespark. Under VM i fotball 1994 var han med i dei to fyrste kampane til Irland.

Merittar
Vinnar av meisterligaen: 1999 med Manchester United
Vinnar av cupvinnarcupen: 1991 med Manchester United
Engelsk ligameister: 1993, 1994, 1996, 1997, 1999, 2000, 2001 (7) med Manchester United
Vinnar av FA-cupen: 1994, 1996 og 1999 med Manchester United
Vinnar av ligacupen: 1991 med Manchester United

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Denis Irwin» frå ,  den 5. mars 2019.  
 
eu-football

Irske fotballspelarar
Manchester United-spelarar
Oldham-spelarar
Wolverhampton-spelarar
Leeds-spelarar
Spelarar i Fotball-VM 1994
Byste

Byste er ein type skulptur som framstiller hovudet og ein del av brystet til eit menneske, som regel utan armar.

Omgreipet er avleidd frå latin bustum, som tyder ‘gravminne’ eller ‘brystbilde på grav’, eigentleg ‘likbrenningsstad’. Ordet «byste» kan også visa til kvinnebryst.

Galleri

Kjelder

Portrett
Skulptur
Franske ord og uttrykk
Latinske ord og uttrykk
FA-cupfinalen i fotball 1979

FA-cupturneringa i fotball 1979 vart avslutta med finale på Wembley stadion i London 12. mai 1979. 99 219 tilskodarar såg London-laget Arsenal FC sikre seg pokalen etter å ha vunne med 3-2 mot Manchester United. Det var femte gongen Arsenal triumferte i FA-cupen, den førre pokalsigeren fann stad i 1971.

Kampen
Brian Talbot sende Arsenal i føringa i det 12. minutt. Eit par minutt før pausen nikka Frank Stapleton inn eit overlegg og det stod 2-0 på måltavla. Fem minuttar før ordinær tid var ute, reduserte Gordon McQueen til 1-2 og kampen tok fyr. To minuttar seinare dribla Sammy McIlroy vekk to forsvarsspelarar og frå 10 meters hald fekk pirka ballen forbi Arsenal-målvakta og i det bortre hjørnet. Omgåande slo Arsenal tilbake og Alan Sunderland skåra sigersmålet frå kort hald, på eit innlegg som gjekk over United-målvakta. Då var det mindre enn to minutt att til dommaren bles av oppgjeret.

På Arsenal sitt vinnarlag spelte: Pat Jennings, Pat Rice (kaptein), David O'Leary, Willie Young, Sammy Nelson, Liam Brady, Brian Talbot, David Price, Graham Rix, Alan Sunderland og Frank Stapleton. I 83. minutt gjekk Price ut og Steve Walford kom innpå.

Manchester United mønstra: Gary Bailey, Jimmy Nicholl, Gordon McQueen, Martin Buchan (kaptein), Arthur Albiston, Sammy McIlroy, Steve Coppell, Lou Macari, Mickey Thomas, Jimmy Greenhoff og Joe Jordan.

Dommaren heitte Ron Challis.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «1979 FA Cup Final» frå ,  den 6. mars 2019.  

Fotball i 1979
Manchester United
FA-cupfinalar
Styrmann

Styrmann er ein dekksoffiser på handels- eller passasjerskip. Styrmannen er skipet sin navigasjonsoffiser, og i havn bistår vedkomande overstyrmannen i laste- og lossearbeidet.

Det vert ofte skilt mellom første- og andrestyrmann, basert på vedkomande sitt erfaringsnivå.

Referansar 

Maritime yrke
Bjarne Lous Mohr

Bjarne Lous Mohr () var ein norsk arkitekt frå Stavanger, professor i by- og regionplanlegging.

Mohr tok eksamen ved arkitektlinja fra Norges tekniske høgskole (NTH) i Trondheim i 1925. Frå 1930 til 1946 arbeidde han som reguleringsarkitekt i Aker kommune og deretter i Bergen kommune til 1956. Heile vegen dreiv han samstundes eige arkitektfirma i Oslo. I tida 1956-71 var han professor i by- og regionplanlegging ved NTH.

Mohr deltok aktivt i arbeidet med fleire byplanar. Mellom anna laga han i 1945-46 reguleringsplanen for Hammerfest, ein by den tyske krigsmakta brende ned hausten 1944. Sidan lag han byplanar for Ås i Akershus og for Volda kommune på Sunnmøre.

Kjelder
Store norske leksikon

Norske arkitektar
Vetle Sjåstad Christiansen

Vetle Sjåstad Christiansen () er ein norsk skiskyttar frå Geilo i Buskerud som vann VM-gull i mixstafett under VM i skiskyting 2019 i Östersund. Christiansen vann sitt fyrste verdscuprenn den 15. februar 2019 i Soldier Hollow i delstaten Utah i USA. Han er medlem i Geilo Idrettslag og dotterson til Asle Sjåstad. Tiril Sjåstad Christiansen er ei yngre syster.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Vetle Sjåstad Christiansen» frå ,  den 7. mars 2019.  
 

Norske skiskyttarar
Verdsmeistrar i skiskyting
Olympiske meistrar for Noreg
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Noreg
Medaljevinnarar under vinter-OL 2022
Norske deltakarar under vinter-OL 2022
Skiskyttarar under vinter-OL 2022
Deltakarar under VM i skiskyting 2019
Deltakarar under VM i skiskyting 2020
Deltakarar under VM i skiskyting 2021
Folk frå Hol
VM i skiskyting 2019

Verdsmeisterskapen i skiskyting 2019, den 50. i rekka, vart avvikla i Östersund i Sverige i tida 7. – 17. mars 2019.
Meisterskapen omfatta fem individuelle tevlingar for kvinner og like mange for menn, dessutan ein mixstafett der kvart land deltok med to kvinner og to menn på laget, og, for aller fyrste gong, ein parstafett der ei kvinne og ein mann veksla om å gå kvar sine to etappar.

Östersund arrangerte verdsmeisterskap i skiskyting både i 1970 og 2008.

Menn

10 km 

Laurdag 9. mars

12,5 km jaktstart 

Sundag 10. mars

20 km normal 

Onsdag 13. mars

15 km fellesstart 

Sundag 17. mars

4 x 7,5 km stafett 

Laurdag 16. mars

Kvinner

7,5 km sprint 

Fredag 8. mars

10 km jaktstart 

Sundag 10. mars

15 km normal 

Tysdag 12. mars

12,5 km fellesstart 

Sundag 17. mars

4 x 6 km stafett 

Laurdag 16. mars

Mixøvingar

Parstafett 6 km + 7,5 km 

Torsdag 14. mars

Mixstafett 2 x 6 km + 2 x 7,5 km 

Torsdag 7. mars

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Biathlon-Weltmeisterschaften 2019» frå ,  den 18. mars 2019.  
 

Verdsmeisterskapar i skiskyting
Sport i 2019
2019 i Sverige
Idrettstilskipingar i Sverige
Australdrakelilje

Australdrakelilje (Cordyline australis) er eit tre i aspargesfamilien som kjem frå New Zealand. Det kan bli inntil 20 meter høgt. Blada er sverdforma og blir 40-90 cm lange og 3-7 cm breie.

Små individ har berre ei bladkrone, men etterkvart vil det koma ut nye skot frå stammen like under krona som blir til nye greiner med eigne bladkroner. Det er ofte etter bløminga at dei nye skota veks ut. Planten blømer seint på våren til seinsommaren og har kvite kremaktige blomar i tette klasar som blir 50-100 cm lange. Fruktene er som kvite bær med ein diameter på 5-7 mm.

Utbreiing 
Australdrakelilje er blitt utbreidd som prydplante utanfor New Zealand, hovudsakleg i Vest-Europa og på Dei britiske øyane, men også på nordvestkysten av USA. Mykje av grunnen til at han er populær er at planten er tilpassa kjølige klima men gjev ein tropisk effekt, også i hagar med temperert klima.

Australdrakelilje passar godt i maritimt klima langs sørvestkysten av Noreg,der middeltemperaturen vinterstid ikkje går under null grader celcius. Etablerte individ skal ha overlevd kortvarige temperaturar ned mot −10 grader celcius, men vil trenga vern i strenge og langvarige vintrar med mykje snø. I tilfelle der bladkrona er blitt skadd av vêr og vind kan det skyta nye skot frå stammen lenger nede.

Variantar 
I tillegg til den vanlege grøne varianten finst det fleire andre variantar som Red Sensation, Red Star, Sundance og Variegata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Australdrakelilje» frå ,  den 8. mars 2019.

Litteratur

Bakgrunnsstoff 

Aspargesfamilien
Planteliv på New Zealand
Adele av Champagne

Adele av Champagne (), også kjend som Adèle, Adelaide og Alix, var den tredje kona til kong Ludvig VII av Frankrike og mor til den einaste mannlege arvingen hans, den framtidige Filip II August. Ho var dotter av Theobald II av Champagne og Matilda av Kärnten.

Adele var aktiv i det politiske livet i landet, saman med brørne sine  Henrik I av Champagne, Theobald V av Blois og Guillaume aux Blanches Mains, erkebiskop av Reims. Henrik og Theobald var gift med døtrene til Ludvig VII og den første kona hans, Eleanora av Aquitaine. 

Eleanora og brørne hennar følte at deira stilling var truga då arvingen av Artois, Isabella av Hainaut, blei gift med Adele sin son, Filip. Adele gjekk i allianse med Hugo III, hertug av Burgund, og greve Filip av Flandern, og prøvde sjølv å interessera Fredrik Barbarossa. Det braut ut krig i 1181, og forholda blei så dårlege at Filip prøvde å få  skilsmisse frå Isabelle i 1184.

Sjølv om makta til Adele minska etter at Filip blei konge i 1180, fungerte ho som regent av kongedømet i 1190, då Filip blei med på det tredje krosstoget. Ho kom i skuggen igjen då han kom tilbake i 1192, men deltok i opprettinga av fleire kloster.

Adele døydde den 4. juni 1206, og blei gravlagd i klosterkyrkja i Pontigny nær Auxerre.

Barn
Adele hadde to barn med kong Ludvig VII av Frankrike:
 Dieudonné, den framtidige Filip II August av Frankrike (fødd 21. august 1165), den einaste mannlege arvingen til Ludvig VII
 Agnes av Frankrike (fødd 1171), gift med keisar Alexios II Komnenos av Austromarriket.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Adele av Champagne» frå ,  den 8. mars 2019.

Litteratur 
 Gislebert av Mons: Chronicon
 Gobry, Ivan: Louis VII Le Jeune, Pygmalion 2002
 Gobry, Ivan: Les Capétiens – 888-1328, Tallandier 2001

Franske dronningar
Kvinner på 1100-talet
Folk frå Blois