alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Josep Marín

Josep Marín i Sospedra () ein spansk tidlegare friidrettsutøvar frå El Prat de Llobregat som vart europameister 1982 i 20 km kappgang under EM i Aten, der han også tok sølv på 50 km, den same medaljevaløren fekk han på 50 km under Friidretts-VM 1983 i Helsinki. I 1987 vann han bronsemedaljen på 20 km ved VM i Roma.

Aktiv
Marín høyrde til verdseliten i kappgang over ein periode på 12-15 år. Under europameisterskapen 1982 i Aten gjekk han inn til ein suveren siger på 20 km, over to minuttar framom Jozef Pribilinec frå Tsjekkoslovakia. Allereie tre dagar seinare tok han sølvmedaljen på 50-kilometeren, slått med nær fire minuttar av Reima Salonen frå Finland. Også i verdsmeisterskapen året etter i Helsinki kjempa Marín om medaljane i begge kappgangøvingane. På 20 km enda Marín på fjerdeplassen. Fem dagar etter skilde han og austtyske Ronald Weigel tidleg ut frå resten av feltet på 50 km og begge kom mål over fem minuttar føre bronsemedlajøren. Tevlinga enda med sølv til Marín, 34 sekundar bak Weigel. 

I 1987 vann Marín bronsen på 20 km ved verdsmeisterskapen i Roma. Under dei olympiske sommarleikane i Seoul året etter gjekk han inn til fjerdeplass på 20 km og femteplass på 50 km, utan eigenleg å vere nær medalje i korgje øvingane.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1978 i Praha:  Nr 5 på 20 km – 1.24.38. Braut 50 km
OL 1980 i Moskva: Nr 5 på 20 – 1.26.45 og nr 6 på 50 km – 4.03.08
EM 1982 i Aten: Gull på 20 km – 1.23.43 og sølv på 50 km – 3.59.18
VM 1983 i Helsinki: Sølv på 50 km – 3.43.42. Nr 4 på 20 km – 1.21.21
OL 1984 i Los Angeles: Nr 6 på 20 km – 1.25.32
EM 1986 i Stuttgart: Diskvalifisert på 20 km
VM 1987 i Roma: Bronsemedalje på 20 km – 1.21.24
OL 1988 i Seoul: Nr 4 på 20 km – 1.20.34 og nr 5 på 50 km – 3.43.03
EM 1990 i Split: Nr 5 på 50 km – 4.02.53
VM 1991 i Tokyo: Nr 12 på 50 km – 4.13.19
OL 1992 i Barcelona:  Nr 9 på 50 km – 3.58.41

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «José Marín (racewalker)» frå ,  den 7. august 2018.  
 
Denne artikkelen bygger på «José Marín (Leichtathlet)» frå ,  den 7. august 2018.  
 

Spanske kappgjengarar
Europameistrar i friidrett
Skuggeforfattar

Skuggeforfattar eller ghost writer er ei nemning for ein forfattar som ikkje er namngjeven som opphavsperson, men skriv tekstar på oppdrag for ein annan person som er den namngjevne forfattaren.

Slike forfattarar blir gjerne nytta av kjendisar og politikarar. Dei kan også nyttast for populære forfattarar der ein vil dra nytte av forfattarnamnet, eller i nokre høve oppdikta pseudonym som ein eller fleire skuggeforfattarar står bak.

Kjelder

Forfattarar
Svindel
Hypping

Hypping er det å leggja jord i haugar ved røtene og dei nedste stengeldelane til dyrka plantar. Dette kan ein til dømes gjera for å verna dei mot vêr og vind eller skjerma dei for lys. Ein kan hyppa for hand med hakke eller grev, eller med traktorreiskapar.

Ein hyppar ofte poteter. Dette verner knollane mot lys, som elles kan føra til at dei dannar dei uønskte stoffa solanin, som er giftig, og klorofyll, som gjev dei grønfarge. Hyppinga gjev betre luftveksling i rotsona, grev ned ugras og verner dei mot smitte frå tørråte, ettersom sporene frå denne soppen kan vaskast ned frå blada. Ein rekner også med at hyppinga fører til større avling. 

Ein kan også hyppa purre. Det gjer at ein får ein større plantedel som er kvit, mørare og mildare på smak.

Ordsoge
Ordet hyppe har kome inn i norsk frå mellomnedertysk eller plattysk, der 'hupen' tyder ‘hauge opp’, jf. ‘hope opp’.

Kjelder

Jordbruk
Ord frå lågtysk
Francisco Javier Fernández

Francisco Javier Fernández Peláez () er ein spansk friidrettsutøvar frå Guadix i Granda-provinsen som vart europameister 2002 og 2006 i 20 kilometer kappgang. Han vann elles to VM-sølv, OL-sølv og EM-bronse i same øvinga.

Aktiv
Fernández vann i 1996 10 km kappgang ved juniorverdsmeisterskapen i Sydney. To år seinare sikra han seg europapokalen 1998 på 20 km i Dudince i Slovakia, før han vart tredjemann på distansen under europameisterskapen i Budapest. I Sommar-OL 2000 var Fernández tilbake i Sydney, der han kom kom på sjuandeplassen på 20 km.

I august 2002 vann Fernández gullmedaljen på 20 km i EM i München. Tidlegare på sommaren på sette han i Åbo verdsrekord på 20 km med tida 1.17.22. Under verdsmeisterskapen 2003 i Paris tok han sølv bak meksikanaren Jefferson Pérez, som samstundes forbetra verdsrekorden til Fernández med eitt sekund. Også under Sommar-OL 2004 i Aten kom Fernández inn sølvmedalje, slått med fem sekund av Ivano Brugnetti frå Italia. Fernández tok så ved VM 2005 i Helsinki si tredje strake sølvmedalje, ettersom Jefferson Pérez forsvarte VM-tittelen på 20 km. Året etter forsvarte også Fernández sin meistertittel då han i Göteborg vann sitt andre EM-gull.

Under VM 2007 i Osaka sigra Perez på 20 km for tredje gong i rad, medan Fernández vart andremann for tredje gong. Ved sommarleikane 2008 i Beijing enda Fernández derimot på sjuandeplassen, for fyrste gong på sju år reiste han tomhendt heim frå ein stor internasjonal meisterskap.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1998 i Budapest: Bronsemedalje – 1.21.39
VM 1999 i Sevilla: Nr 15 – 1.27.23
OL 2000 i Sydney: Nr 7 – 1.21.01
VM 2001 i Edmonton: Braut
EM 2002 i München: Gullmedalje – 1.18.37, framom Vladimir Andrejev (1.19.56)
VM 2003 i Paris: Sølvmedalje – 1.18.00, bakom Jefferson Pérez (1.17.21)
OL 2004 i Aten: Sølvmedalje – 1.19.45, bakom Ivano Brugnetti (1.19.40)
VM 2005 i Helsinki: Sølvmedalje – 1.19.36, bakom Jefferson Pérez (1.18.35)
EM 2006 i Göteborg: Gullmedalje – 1.19.09, framom Valerij Bortsjin (1.20.00)
VM 2007 i Osaka: Sølvmedalje – 1.22.40, bakom Jefferson Pérez (1.22.20)
OL 2008 i Beijing: Nr 7 – 1.20.32
VM 2009 i Berlin: Braut 
VM 2011 i Daegu: Braut

Kjelder
Mikhail Sjtsjennikov

Mikhail Anatoljevitsj Sjtsjennikov () er ein russisk tidlegare friidrettsutøvar frå Sverdlovsk som i 1994 vart europameister i 20 km kappgang. Han vann elles VM-sølv 1991 og 1997 på same distansen og OL-sølv 1996 på 50 km. Innandørs tok han fire VM-gull og tre EM-gull i 5 km kappgang. Han tevla for Sovjetunionen til 1991, sidan for Russland.

Aktiv
Sjtsjennikov utmerkte seg som kappgjengar særleg på 5 km innandørs. Han vann øvinga i alle dei fire fyrste verdsmeisterskapane innandørs, frå Indianapolis i 1987 til Toronto i 1993. I dei store internasjonale meisterskapane utandørs lukkast han vinne si fyrste medalje då han vart andremann på 20 km under Friidrett-VM 1991 i Tokyo. Tre år seinare vann Sjtsjennikov gullmedaljen på same distansen ved EM 1994 i Helsinki. Under dei olympiske leikane i Atlanta i 1996 deltok han både på 20 km og 50 km. Her overraska han stort på 50 km ved å fylgje vinnaren i tevlinga, polske Robert Korzeniowski, så å seie til målstreken, i mål skilde det seks sekundar mellom den olympiske meisteren og Sjtsjennikov på sølvplass. Året etter tok Sjtsjennikov ein ny sølvmedalje, ved VM 1997 i Aten kom han i mål ti sekundar etter verdsmeisteren frå Mexico.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 1988 i Seoul: Nr 6 på 20 km – 1.20.47
EM 1990 i Split: Braut 20 km
VM 1991 i Tokyo: Sølvmedalje på 20 km – 1.19.46, bakom Maurizio Damilano (1.19.37)
OL 1992 i Barcelona: Nr 12 på 20 km – 1.27.17
VM 1993 i Stuttgart: Diskvalifisert på 20 km
EM 1994 i Helsinki: Gullmedalje på 20 km – 1.18.45, framom Jauhen Misjulja (1.19.22)
VM 1995 i Göteborg: Nr 6 på 20 km – 1.22.16
OL 1996 i Atlanta: Sølvmedalje på 50 km – 3.43.46. Nr 7 på 20 km – 1.21.09
VM 1997 i Aten: Sølvmedalje på 20 km – 1.21.53, bakom Daniel García (1.21.43)
EM 1998 i Budapest: Braut 20 km

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Michail Anatoljewitsch Schtschennikow» frå ,  den 8. august 2018.  
 
Denne artikkelen bygger på «Mikhail Shchennikov» frå ,  den 8. august 2018.  
 

Russiske kappgjengarar
Europameistrar i friidrett
Kopp

Kopp (norrønt koppr, av latin cuppa) er ei lita skål, beger eller liknande. Koppar blir ofte nytta som drikkekar, og kan ha ein eller fleire hankar slik at ein til dømes kan halda koppen utan å brenna seg. Koppar kan også ha lokk. Dei finst i mange materiale og utformingar.

Drikkekar

Koppar til å drikka av kan vera av porselen, keramikk, glas,  plastmateriale og anna. For særskilde føremål kan ein ha te- eller kaffikoppar, babykoppar med lokk og drikketut, bartekoppar med hylle til bart og anna.

Galleri

Andre føremål

Kopp kan også til ulike kar og begerliknande ting, som barberkopp, sausekopp, saltkopp, såpekopp, nøstekopp, brynekopp eller smørjekopp.

Sugekoppar er koppforma kroppsdelar eller reiskapar som kan setja seg fast på ein flate ved hjelp av eit delvis vakuum.

Mjølkemaskinar har spenekoppar til å festa på spenane til kyrne og tappa ut mjølk.

Helse

I eldre medisin brukte ein å setja små glas eller koppar på folk for å tappa små mengder blod som remedie for ulike helseproblem (sjå årelating). I kinesisk folkemedisin og nyare alternativ medisin er kopping ein terapimetode der ein set koppar på huda og skapar ei utsugingseffekt. Sjukdomsnamnet koppar kan vera avleidd av denne behandlinga ettersom blemmene ein får kan minna om merka etter koppsetjing.

Idrett
Innan golf blir holet i slutten av banen kalla ein puttekopp.

Det engelske ordet for pokal er cup, og dette kan visa til ulike tevlingar og meisterskap der ein vinn pokalar.

Volummål 
Kopp eller cup kan vera eit volummål, særleg i engelsktalande land, som svarer til mellom ca. 236,6 cm3 og 2,4 dl. Nemninga kaffikopp (kkp) kan brukast i oppskrifter for eit volum som svarar til rundt 1,5 dl.

Andre tydingar av ordet kopp

Det lågtyske ordet kop, 'hovud', har gjeve omgrepet koppskatt og etterstavinga -kopp  som kan brukast om ein person (som masekopp, rotekopp eller rørekopp).

Det kan også visa til det halvrunde hovudet på naglar eller kortsida av ein teglstein. Koppstein (koppsten) kan visa til murstein som er murte med kortsida ut, eller til bygningsstein frå berg med nær kvadratiske tverrsnitt.

Sjøfart 
I heiseverk kan kopp eller spelkopp vera den øvste delen av eit gangspel eller ein kort sylinder i enden av ein vinsj.

Sjå òg
Kopphaldar
Krus

Kjelder 

Drikkekar
Måleiningar for volum
Ord frå norrønt
Ting av keramikk
Gangspel

Gangspel eller forhalingsvinsj er ein roterande vertikal trommel - noko smalare over midten enn ved endane - som blir bruka til å heva eller flytta tunge gjenstandar, særleg i samband med sjøfart. Det fungerer ved at ein legg løkker av tau, kablar, kjetting eller trosser over trommelen som blir låst av i seg sjølv. Gangspel blir nytta til overføring av sterke horisontale drag i trosser ved forhaling. Ved nokre høve kan ein også løfta anker med gangspel.

På handdrivne gangspel stikk ein lange, lause spakar inn i hol i toppen av speltrommelen, og ein eller fleire personar er på kvar spak.

Sjå også
Ankerspel

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Gangspill» frå ,  den 8. august 2018.  

Vassfartøykomponentar
Spanske oppfinningar
NM i orientering 1960

Noregsmeisterskapen i orientering 1960 vart arrangert sundag 25. september 1960 «i terrenget i Godal, et par mil fra Sandefjord», med Store Bergan Idrettslag som arrangør. .

Menn

Kvinner

Kjelder
Arbeiderbladet 26. september 1960

Noregsmeisterskap i 1960
Noregsmeisterskap i orientering
Idrettstilskipingar i Vestfold og Telemark
Idrett i Sandefjord
Pedro Sánchez

Pedro Sánchez () er ein spansk sosialdemokratisk politikar og statsminister i Spania sidan 2. juni 2018. Han er generalsekretær for det sosialdemokratiske partiet PSOE. Sanchez har hatt fleire verv som lokalpolitikar i Madrid og overtok partileiinga i 2014, etter Alfredo Pérez Rubalcaba.

Referansar

Spanske statsministrar
Folk frå Madrid
NM i symjing 1960

Noregsmeisterskapen i symjing 1960 vart avvikla i Frognerbadet i Oslo i dagane frå onsdag 17. til fredag 19. august 1960. Meisterskapen omfatta 19 individuelle tevlingar, av dei 10 for menn og 9 for kvinner. Dessutan stod to stafettar for menn på programmet.

Christer Bjarne og Liv Staib Mangseth vart tildelt kvar sin kongepokal.

Menn

100 m fri 

18. august

400 m fri

17. august

1500 m fri 

19. august

100 m rygg 

17. august

100 m bryst 

19. august

200 m bryst 

18. august

100 m butterfly 

19. august

Sviktstup 

18. august

Kunststup 

19. august

Kvinner

100 m fri 

19. august

400 m fri 

18. august

100 m rygg 

17. august

100 m bryst 

19. august

200 m bryst 

17. august

100 m butterfly 

18. august

Sviktstup 

19. august

Kunststup 

18. august

Kjelder
Arbeiderbladet 18. august 1960
Arbeiderbladet 19. august 1960
Arbeiderbladet 20. august 1960

Noregsmeisterskap i 1960
Sport i 1960
Idrettstilskipingar i Oslo
Noregsmeisterskap i symjing
Frognerbadet

Frognerbadet er eit offentleg friluftsbad og symjestadion ved Frogner stadion i Oslo, teke i bruk i 1955 og opna i 1956. Symjestadion er av internasjonal klasse med 50 meter langt symjebasseng og stupebasseng, og eit mindre symjebasseng og plaskedam.

Kjelder

Idrettsanlegg i Oslo
Symjeanlegg i Noreg
Skipingar i 1956
NM i sykling 1960 på landeveg

Noregsmeisterskapen i landevegssykling 1960 fann stad ved Trondheim sundag 21. august 1960 i «regn og sterk vind».

170 km fellesstart

Kjelder
Arbeiderbladet 22. august 1960

Noregsmeisterskap i 1960
Sport i 1960
Idrettstilskipingar i Trøndelag
Idrett i Trondheim
Noregsmeisterskap i sykling
Claves

Claves, clave eller pinnar er eit perkusjonsinstrument danna av to sylinderforma trestykke som vanlegvis er hole. Desse slår ein mot kvarandre, og oppnår ein skarp og klikkande lyd. Claves er særleg vanlege i kubansk musikk. Namnet claves, eintal clave, kjem av latin for 'nøkkel'. 

I fleire typar kubansk populærmusikk, som son, cha-cha-cha og rumba, bruker ein claves til å spela ein rytmefigur (som også blir kalla claves) over to taktar som dannar grunnlaget for musikken. Instrumentet blir også brukt i vestleg populær- og kunstmusikk.

Kjelder

Perkusjonsinstrument
Cubansk musikk
Salsa
Nikolaj Smaga

Nikolaj Javkovlevitsj Smaga, ukrainsk Mykola Smaha, () var ein friidrettsutøvar frå Bobrovo i Sumy oblast som i 1971 vart europameister i 20 km kappgang og elles vann to EM-bronsar og i 1968 OL-bronse på same distansen. Han tevla for Sovjetunionen.

Smaga vart tredjemann i 20 kilometer kappgang i tre store meisterskap på rad. Ved EM 1966 måtte han sjå seg frågått av austtyskaren Dieter Lindner og sin eigen landsmann Volodimir Holubnitsjij. To år seinare rykte Holubnitsjij til topps då same distansen fann stad under sommarleikane i Mexico, knapt to sekundar framom arrangørlandets José Pedraza, medan Smaga tok bronsen, berre fem sekundar bak Holubnitsjij. Også i EM 1969 gjekk Smaga inn til bronsemedalje, britiske Paul Nihill vann tevlinga og Leonida Caraiosifoglu frå Romania vart nummer to, 14 sekund føre Smaga.

Den 10. august 1971 gjekk Smaga inn til gull på spesialdistansen under europameisterskapen i Helsinki, 9 sekund framom Gerhard Sperling frå  Aust-Tyskland og 14 framom førnemnde Paul Nihill. Året etter vart Smaga femtemann på 20 km ved Sommar-OL i München, nøyaktig minuttet bak bronsevinnaren i mål.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1966 i Budapest: Bronsemedalje – 1.30.18
OL 1968 i Mexico by: Bronsemedalje – 1.34.03
EM 1969 i Aten: Bronsemedalje – 1.31.20
EM 1971 i Helsinki: Gullmedalje – 1.27.20, framom Gerhard Sperling (1.27.29)
OL 1972 i München: Nr 5 – 1.28.16

Smaga døydde i Kiev, 42 år gammal.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mykola Smaha» frå ,  den 9. august 2018.  
 

Kappgjengarar
Europameistrar i friidrett
Emalje

Emalje (fransk émail, frå italiensk smalto, samanheng  med 'å smelta') er eit hardt, tynt, glasaktig materiale nytta som overtrekk på metalloverflater. Nemninga kan også brukast om tannemalje, som er det harde, kvite overflatebelegget på tenner.

Ordet emalje kan også brukast om metallarbeid som er utsmykka med emaljedekor og -belegg. Ein person som arbeider med emalje kan kallast ein emaljør.

Historie 
Emaljering er eit gammalt handverk som er kjend innan gullsmedkunst sidan antikken. Lenge brukte ein emalje til dekor av smykke og kunstgjenstandar, men på 1800-talet tok ein i bruj teknisk emaljering for å verna kjøkken- og sanitærutstyr laga av stål og støypejern. Emaljerte flater ruster ikkje, er slitesterke og lette å halda reine, og emaljering blei derfor særleg brukt til badekar, kokekar og etter kvart også komfyrar og kjøleskap. Det blei også vanleg med emaljerte metallskilt som tolte å stå ute i vêr og vind.

Teknikkar
Emalje er hard, glatt og tynn glasmasse (glasfluss) eller glasur med eller utan farge. Det kan brukas til å pynta, forsterke eller verna overflaten på gjenstandar av metall,  porselen og glas. Emaljering, det vil seia teknikken med å dekorere eller overtrekka ting med emalje, omfattar fleire metodar for å påføra eit underlag emaljepulver og så smelta det fast. Emaljepulver blir laga av glasstøv, smeltestoff, særlig blyoksid, og metalloksid som gjev ulike fargar, eventuelt dei blå fargestoffa zaffer eller smalte.

Emaljetypar 
 Opak emalje – ugjennomskinneleg, gjennomfarga emalje i ulike fargar
 Transparent emalje – gjennomskinneleg emalje i ulike fargar
 Fondant emalje – fargelaus, transparent emalje
 Opal emalje – halvgjennomsiktleg, ofte iriserande emalje

Emaljeteknikkar 
 Celle-emalje  eller cloisonné (på fransk émail cloisonné) – emaljeteknikk der ein legg emalje i ulike fargar i rommane mellom tynne, oppståande metallband som er lodda fast som «skiljeveggar» på eit metallunderlag
 Gropemalje (émail champlevé) – teknikk der ein fyller emaljen i groper og spor i metallet
 Vindusemalje (émail plique à jour) – teknikk der ein fyller transparent emalje mellom metalltrådar utan bunn, slik at emaljen slepp gjennom lys
 Relieffemalje (émail de basse taille) – teknikk der farga, gjennomsiktig emalje dekker eit nedsenka metallrelieff slik at emaljen får ulike fargenyansar etter kor djupt detaljane i relieffet står
 Emaljeplastikk (émail en ronde bosse) – teknikk der emaljen dekker høge relieff eller småfigurar
 Maleremalje (émail peint) – teknikk der ein måler emalje i ulike farger på gjenstanden med pensel før brenning

Ein kan også ta på emalje ved hjelp av dypping, spraying og sikting, med eller utan sjablongar. Ein kan også påføres keramiske dekalar og forgylla.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Emalje» frå ,  den 9. august 2018.  
 

Handverk
Materiale
Metallarbeid
Franske ord og uttrykk
Glas
Venjamin Soldatenko

Venjamin Vasiljevitsj Soldatenko () er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Sjkurovka i Kasakhstan som vart europameister 1971 og verdsmeister 1976 i 50 km kappgang. Han vann elles OL-sølv 1972, EM-sølv 1978 og EM-bronse 1969 på same distansen. Soldatenko tevla for Sovjetunionen.

Aktiv
Soldatenko vart tredjemann då han fekk sin internasjonale meisterskapsdebut ved EM 1969 i Aten, åtte og eit halvt minutt bak vinnaren, Christoph Höhne frå Aust-Tyskland. To år seinare vann Soldatenko den same distansen då EM 1971 fann stad i Helsinki, over to minuttar framom Höhne på sølvplassen. Under dei olympiske sommarleikane 1972 i München kom Soldatenko i mål til sølvmedalje, vel to minuttar bak vinnaren.

I 1976 fjerna Den internasjonale olympiske komiteen 50-kilometeren frå OL-programmet. Det internasjonale friidrettsforbundet valde då å arrangere eit eige verdsmeisterskap for øvinga, avvikla i Malmö i Sverige 18. september 1976. Soldatenko vann ein klar siger i tevlinga, 37 år gammal. Under europameisterskapen 1978 kompletterte han samlinga med EM-medaljar ved å vinne sølv, dermed hadde han EM-medaljar i alle valørar.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1969 i Aten: Bronsemedalje – 4.23.04
EM 1971 i Helsinki: Gullmedalje – 4.02.22, framom Christoph Höhne (4.04.45)
OL 1972 i München: Sølvmedalje – 3.58.24, bakom Bernd Kannenberg (3.56.11)
EM 1974 i Roma: Nr 5 – 4.09.31
VM 1976 i Malmö:  Gullmedalje – 3.54.40, framom Enrique Vera (3.58.14)
EM 1978 i Praha:  Sølvmedalje – 3.55.12, bakom Jorge Llopart (3.53.29)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Weniamin Wassiljewitsch Soldatenko» frå ,  den 9. august 2018.  
 

Kappgjengarar
Europameistrar i friidrett
Verdsmeistrar i friidrett
Valerij Bortsjin

Valerij Viktorovitsj Bortsjin () er ein russisk tidlegare friidrettsutøvar frå Mordovia som i 2008 vart olympisk meister i 20 km kappgang. Han vart også kåra til verdsmeister i same øvinga både i 2009 og 2011, begge triumfane vart annullerte i 2015.

Bortsjin vart andremann i 20 km kappgang ved EM 2006 i Göteborg, eit lite minutt bakom Francisco Javier Fernández frå Spania. To år seinare vann Bortsjin den olympiske gullmedaljen under sommarleikane i Beijing, 14 sekundar før den trefaldige verdsmeisteren i øvinga, Jefferson Pérez frå Mexico.

Både i 2009 og 2011 gjekk Bortsjin inn til siger på 20 km under verdsmeisterskapane i høvesvis Berlin og Daegu. Då desse prestasjonane vart underkjende i 2015, vedtok Det internasjonale friidrettsforbundet at tredjemann i Daegu, Luis Fernando López frå Colombia, skulle tildelast gullmedaljen i 20 km kappgang for 2011.

Under Sommar-OL 2012 kollapsa Bortsjin etter 18 km og braut tevlinga.

Doping
Bortsjin var i tida juni 2005- mai 2006 stengd ute frå friidretten grunna doping. I 2015 vart alle hans prestasjonar frå juli 2009 til og Sommar-OL 2012 annullerte, ettersom hans biologiske pass viste store, uforklarlege utslag i den gjeldande perioden, funn som ikkje var kjende med han deltok internasjonalt.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 2006 i Göteborg: Sølvmedalje – 1.20.00, bakom Francisco Javier Fernández (1.19.09)
VM 2007 i Osaka: Braut 20 km
OL 2008 i Beijing: Gullmedalje – 1.19.01, framom Jefferson Pérez (1.19.15)
VM 2009 i Berlin: Annullert gullmedalje – 1.18.41
VM 2011 i Daegu: Annullert gullmedalje – 1.19.56
OL 2012 i London: Braut 20 km

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Valeriy Borchin» frå ,  den 9. august 2018.  
 

Russiske kappgjengarar
Olympiske meistrar for Russland
Norovirus

Noro-virus er ei slekt av RNA-virus i familien Caliciviridae. Viruset står bak omtrent 50 % av alle epidemiske gastroenteritlidingar (mage-tarmkatarr, magesmerter og oppkasting) i verda. Det er den viktigaste gruppa med virus som er assosiert med denne tilstanden. Det tek 12-48 timar frå ein vert smitta til ein vert sjuk.

Viruset er smittsamt, og sjukdomen kjem difor ofte i små utbrot, særleg på institusjonar og oftast om vinteren. Ein vert smitta ved at ein kjem i kontakt med mat eller vatn som inneheld viruset. Denne maten/vatnet har då vorte handsama av ein person som har hatt smitten, eller vore skylt med kontaminert vatn. Viruset er òg luftbore, og kan overførast ved til dømes hoste. Ein sjuk person er smittefarlig så lenge han eller ho har symptom på sjukdomen. Størst er smittefaren etter 2-3 dagar med symptom.

Symptom 
Viruset gjev klassiske omgangssjuke-symptom: kvalme, oppkast, vondt i magen, smerter i musklane, diaré og feber. Dersom du vil ha ein heilt sikker diagnose må legen din senda inn ei avføringsprøve seinast tre døgn etter at at du har vorte sjuk. Dei fleste tilfella i Noreg vert likevel diagnostisert etter kva pasienten fortel, og ikkje etter ein avføringsprøve.

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Norovirus» frå ,  den 9. august 2018.  
 

Virus