alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Einingsvektor

Ein einingsvektor i eit normert vektorrom er ein vektor (ofte ein romleg vektor) som har ei lengd lik 1 (einingslengda). Ein einingsvektor er ofte skrive med små bokstavar og ein cirkumfleks eller «hatt», som dette:  (uttalt «i-hatt»). 

I eit euklidsk rom er prikkproduktet til to einingsvektorar rett og slett cosinus til vinkelen mellom dei. Dette følgjer frå formelen for prikkproduktet, sidan lengdene til begge er lik 1. 

Den normaliserte vektoren eller versoren  til ein vektor som er ulik null  er einingsvektoren som går i same retning som , t.d.,

der  er norma (eller lengda) til . Uttrykket normalisert vektor vert stundom nytta synonymt med einingsvektoren. 

Alle vektorar i rommet kan skrivast som ein lineær kombinasjon av einingsvektorar. Dei vanlegaste basane ein kartesiske, polare eller sfæriske koordinatar. Kvar nyttar forskjellige einingsvektorar etter symmetrien til kvart koordinatsystem.

Kartesiske koordinatar 

I det tredimensjonale kartesiske koordinatsystemet går einingsvektorane i same retning som x-, y- og z-aksane, ofte kalla versorane til koordinatsystemet. 

Desse vert ofte skrive ved å nytte normal vektornotasjon (t.d. i, eller ) i staden for med cirkumfleks, og i dei aller fleste tilfelle kan ein rekne med at i, j og k, (eller  og ) er vektorar i eit kartesisk koordinatsystem. Notasjonane , ,  eller , med eller utan hatt, vert òg nytta, særleg i samanhengar der i, j, k kan forvekslast med andre storleikar (til dømes indekssymbol som i, j, k, som vert nytta til å identifisere element i eit sett eller ei følgje.

Sylindriske koordinatar 

Einingsvektorane i sylindriske koordinatar er  (òg skrive  eller ), avstanden frå symmetriaksen; , vinkelen mål mot klokka frå den positive x-aksen; og . Dei er knytte til dei kartesiske basane  ved:

 = 

 = 

Det er viktig å merke seg at  og  er funksjonar av , og ikkje konstante i retning. Når ein deriverer eller integrerer i sylindriske koordinatar, må ein òg handsama sjølve einingsvektorane. Dei deriverte med omsyn til  er:

Sfæriske koordinatar 

Einingsvektorane i sfæriske koordinatsystem er , avstanden frå origo; , vinkelen i x-y-planet mot klokka frå den positive x-aksen, og , vinkelen frå den positive z-aksen. For å minimere degenerasjon er polarvinkelen ofte rekna som . Forholdet til det kartesiske koordinatsystemet er: 

Dei sfæriske einingsvektorane er avhengig av både  og , og derfor finst det fem mogelege derivative ulik null. Desse er:

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Unit vector» frå , den 21. juli 2009. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 
 
 

Lineær algebra
Elementær matematikk
Vektorar
Aker Verdal

Kværner Verdal AS er ei eit verft i Verdal i Nord-Trøndelag i Kværner konsernet. Verfet vart skipa i 1969 som A/S K. Ellingsens Mek. Verksed. Føretaket vart kjøpt av Aker i 1971 med sikte på oljeverksemda nord for 62 gradar. Kværner Verdal (inkl. dotterføretak) hadde 789 tilsette ved utgangen av 2008. Eit av dei viktigaste føretaksområda er ingeniør- og byggjearbeid knytt til stålkonstruksjonar og understell (jackets) for oljeverksemda i Noreg.

Kjelder 

Norske fabrikkar
Skipsverft i Trøndelag
Verdal kommune
Skipingar i 1969
John Herstad

John Herstad () er ein norsk historikar og arkivmann. Han er tidlegare professor ved Universitetet i Tromsø og riksarkivar.

I 1962 fullførte Herstad hovudfag i historie ved Universitetet i Bergen på ei oppgåve om Foreningliv i Bergen 1814-1850. Etter avlagt hovudfagseksamen vart han tilsett som vitskapleg assistent og seinare universitetslektor ved Universitetet i Bergen. I 1974 vart han tilsett ved Institutt for historie, Universitetet i Tromsø. Han vart i 1975 instituttstyrar. I 1980 vart han utnemnd til professor i historie.

Frå 1982 til 2006 var Herstad riksarkivar. Som riksarkivar ville Herstad modernisere norsk arkivvesen. Han fekk oppretta Norsk Arkivakademi i 1992, arbeidde med å få til eit eige arkivfag på Universitet, ivra sterkt for å få på plass Arkivlova 1992, fekk på plass ei lang rekke med byggesaker i Arkivverket, og han var sentral i opprettinga av Digitalarkivet 1998. Herstad gjekk av med pensjon 1. august 2006, etter nær 25 år som riksarkivar.

Som historikar har Herstad arbeidd med befolkningshistorie og kornmonopolet under dansketida, og han publiserte i 2000 boka I helstatens grep: Kornmonopolet 1735-88. I samband med 200-årsjubileet for Henrik Wergeland gav han i 2008 ut ei bok om Henrik Wergelands virke som riksarkivar. Boka er basert på primærkjelder, og gjenreiser diktaren som riksarkivar.

Kongen utnemnde 5. desember 2005 Herstad til kommandør av St. Olavs Orden «for hans innsats for norsk arkivvesen».

Bibliografi 
 «Archivaren, - Gud bevar'en!»: Henrik Wergeland som riksarkivar, Oslo: Messel forlag, 2008.
 I helstatens grep: Kornmonopolet 1735-88, Oslo: Tano Aschehoug, 2000.
 Bispelistene som kilde til eldre norsk befolkningsstatistikk, 1984.
 Folkemengdens bevegelse i Bergen stift 1735-1820 : tall og fakta, 1968. 
 Foreningsliv i Bergen 1814-1850, Historisk institutt, Universitetet i Bergen, 1962.

Kjelder

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 BT, 30.07.06: Historieinteresserte vestlendinger

Norske riksarkivarar
St. Olavs Orden
Professorar ved UiT Noregs arktiske universitet
Folk frå Bergen
Aker Egersund

Aker Egersund AS er ei eit verft i Egersund i Rogaland eigd av Aker Solutions. Verftet er spesialisert på fabrikasjon av modular til oljeplattformar og fabrikasjon av undersjøiske strukturar (subsea).

Norske fabrikkar
Skipsverft i Rogaland
Næringsliv i Eigersund
Sjokkbølgje

Ei sjokkbølgje er ein slags forstyrring som forplantar seg. Som ei vanleg bølgje fører ho energi og kan forplante seg gjennom eit medium (fast stoff, væske eller gass) eller i somme tilfelle utanom eit materielt medium, som eit elektromagnetisk felt. Sjokkbølgjer er kjenneteikna ved ei brå, nesten diskontinuerleg endring i eigenskapane til mediet. På tvers av ei sjokkbølgje er det nesten alltid ei brå endring av trykk, temperatur og tettleik. Ei sjokkbølgje flyttar seg gjennom dei fleste media med ein høgare fart enn ei ordinær bølgje. 

I motsetnad til solitonar (ei anna form for ikkje-lineær bølgje) dissiperer energien i ei sjokkbølgje relativt raskt. I tillegg vil den tilhøyrande utvidingsbølgja nå og stundom slå seg saman med sjokkbølgja, slik at ho delvis vert utjamna. Lyden som følgjer eit fly som bryt lydmuren er lydbølgja som kjem av at sjokkbølgja og utvidingsbølgja som flyet skapar slår seg saman.

Når ei sjokkbølgje går gjennom eit stoff vert den totale energien bevart, men energien som kan utvinnast som arbeid og entropi aukar. Dette fører til dømes til ei friksjonskraft på flyet som bryt lydmuren.

Sjå òg 
 Eksplosjon
 Hydraulisk hopp
 Mach-bølgje
 Magnetopause
 Sjokk i mekanikk
 Lydmuren

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Shock wave» frå , den 21. juli 2009. 
 oppgav desse kjeldene:

Væskedynamikk
Bølgjer
Bergen Group

Bergen Group ASA er eit norsk industrikonsern med verksemd m.a. innan offshore-tenester. Konsernet har historisk utgangspunkt i skipsverftsgruppa Bergen Yards Holding, med fleire oppkjøp av offshore og maritimt retta føretak i 2007. Gjennom dotterføretak eig konsernet m.a. verfta Bergen Group BMV, Bergen Group Rosenberg og Bergen Group Fosen.

Norske industriselskap
Næringsliv i Bergen
Mjellem & Karlsen Verft

Mjellem & Karlsen Verft var eit skipsverft i Bergen, skipa i 1891 av maskinistane Frantz Olav Mjellem og Ole H. Karlsen i strøket Møhlenpris ved Puddefjorden. I 1894 overtok dei Møhlenpris Mekaniske Verksted ved Damsgårdssundet. Karlsen forlet bedrifta i 1909, som så vart omdanna til aksjeselskap med Christian Michelsen og Christopher Kahrs som aksjonærar. Då Mjellem døydde tok sonen Eilert Mjellem over leiinga i 1961, etterfølgd av sonen Frantz Mjellem til 1984. 

Verftet spesialiserte seg på bygging av mindre dampskip av jern, og hadde også serviceverkstad. I 1958 sjøsette det havforskingsfartøyet «Johan Hjort» og i 1962 overtok dei Marineholmen. Ein tørrdokk vart teke i bruk i 1966 og ein flytedokk for vedlikehald av ubåtar i 1971. Det meste av verksemda føregjekk utandørs til skipsbyggarhallen vart reist i 1973. I tillegg vart det bygd ein maskinverkstad i 1983. Sidan 1985/1986 hadde Helge Stokke (Svein Hatvik A/S) og Gerda og Eilert Mjellem nær 50 % av aksjane kva, og Marineholmen A/S vart utskilt. 

I 1991 kjøpte Mjellem & Karlsen BMV Laksevåg frå Ulsteingruppen. Verftet leverte spesialskip til fleire land. Føretaket gjekk til skifteretten i 2002, fem veker etter at det var kjøpt opp av investoren Carl Fredrik Seim. Restane vart kjøpt av eit nyoppretta Bergen Mekaniske Verksted AS, som seinare endra namn til Bergen Group BMV. På det gamle verftsområdet ved Thormøhlensgate har VilVite-senteret teke over maskinverkstadshallen. Resten av verftsområdet er planlagd nytt til ein nærings- og forskingspark.

Skip bygde ved Mjellem & Karlsen Verft

Kjelder 
 

Skipsverft i Bergen
Tidlegare føretak i Bergen
Skipingar i 1891
Nedleggingar i 2002
Namnet Mali

Mali er eit kvinnenamn danna som ei norsk og svensk form av Malin, som opphavleg kjem frå Magdalena med tydinga 'frå Magdala'. Mali har namnedag den 22. juli.

Det var 467 kvinner som heitte Mali i Noreg i 2009.

Namneberarar 
 Mali Finn (f. 1938), britisk-amerikansk rollebesettar, døypt Mary Alice Mann 
 Mali Steiro Tronsmoen (f. 1983), norsk politikar
 Mali Hauen, norsk musikar

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Mali (navn)» frå , den 21. juli 2009. 

Kvinnenamn
Nordiske førenamn
Michael Birkeland

Michael Birkeland  () var norsk riksarkivar 1863–74, og frå 1875 til sin død.

Birkeland var fødd i Egersund. Han vart student i 1848 og cand. jur. i 1855. Etter 11 år som departements- og arkivmann vart han i 1863 byråsjef i kyrkjedepartementet og riksarkivar. Etter å ha vore ekspedisjonssekretær eit års tid gjekk han i 1875 attende til Riksarkivet, som då vart skilt ut som ein sjølvstendig institusjon. Han var ein av stiftarane av Historisk Forening, og var formann for Kjeldeskriftkommisjonen 1863-1889, og stod sjølv bak fleire kjeldeutgåver. Birkeland var ein betydeleg historikar, men hans Historiske Skrifter I-III kom ikkje ut før 1919-1925.

I skandinavismens dagar var Birkeland som medarbeidar i Morgenbladet ein ivrig tilhengar av unionen og motstandar av norsk-nasjonale tiltak. Frå 1869 sat han i kommunestyret i Christiania, og 1880–85 på Stortinget, der han var ein av leiarane for det konservative mindretalet.

I 1860-åra var han i kretsen rundt Paul Botten-Hansen «Det lærde Holland» saman med m. a. Henrik Ibsen og Aasmund Olavson Vinje.

Publikasjonar 
 Anna Colbjørnsdatters, Cort Adelers, Peter Tordenskjolds Biographier, saman med P. A. Munch, 1854.
 Gustav Vasas Historie, saman med Anders Fryxell, 1856.
 Selskabet for Norges Vel : 1809-1829, 1861.
 Skandinavismen fra norsk Synspunkt : Betragtninger i Anledning af Femti-Aars-Festen den 17de Mai 1864, 1864.
 Vore fædre : foredrag til studentersamfundet den 13de januar 1866, 1866.
 Den gode gamle Bondepolitik : nogle Ord til Norges Almue om Landets vigtigste Velfærdssag, 1867
 Lieutenant C. F. Beck Beretning om Dronning Caroline Mathildes Fængsling den 17. januar 1772, 1867
 To Foredrag om Skandinavisme og Norskhed, saman med Ernst Sars, 1867.
 V.C.W. Sibberns dagbog paa Eidsvold fra 10de april til 17de mai 1814 1870.
 Rigsforsamlingen og det overordentlige Storthing 1814 samt de to første ordentlige Storthing 1815-16 og 1818 / bearbeidede af H. Munk og M. Birkeland 1874
 Om Arkivvæsenets Ordning : samt Indberetning og Forslag 1878 vedkommende de til Udgivelse af historiske Kildeskrifter bevilgede Midler : en afbrudt Begyndelse til Aarsberetning fra Det Norske Rigsarkiv, 1879.
 Om Tienden og dens Indløsning : trykt til Benyttelse i Kirke-Departementet, 1880.
 Det norske Postvæsen i dets Oprindelse og første Begyndelse 1887.
 Historiske skrifter, band I-III. 1919-1925.

Norske juristar
Norske riksarkivarar
Stortingsrepresentantar 1880-1882
Stortingsrepresentantar 1883-1885
Folk frå Eigersund
Gravlagde på Vår Frelsers gravlund
Norsk biografisk leksikon

Norsk biografisk leksikon er eit stort norsk biografisk oppslagsverk som er komme ut i to utgåver. 

Første utgåve (NBL1) kom ut med 19 band og 5 100 artiklar i åra 1921–1983. Aschehoug var utgjevar.

Kunnskapsforlaget overtok rettane til NBL1 frå Aschehoug i 1995, og sette i gang arbeidet med ei ny utgåve i 1998. Prosjektet har fått økonomisk støtte frå Institusjonen Fritt Ord og Kulturdepartementet, og den 2. utgåva – NBL2 – kom ut i 10 band og med om lag 5840 artiklar i åra 1999–2005. I 2006 vart det arbeidd med ei elektronisk utgåve av NBL2. Frå 2009 er dette ei gratis nett-teneste, som ein del av nettutgåva av Store norske leksikon.

Norske oppslagsverk
Dronning Elizabeth-øyane

Dronning Elizabeth-øyane (engelsk Queen Elizabeth Islands) er ei gruppe øyar aller lengst nord i Canada, mellom 74° og 83° N. Øygruppa er skilt frå Grønland av Naressundet, og frå dei kanadiske øyane Baffinøya i søraust av Lancastersundet og Kitlineq i sørvest av Melvillesundet. Øyane dekker ei total landvidd på 418 961 km². Dei fleste øyane i øygruppa høyrer til Nunavut-territoriet, dei vestlegaste til Nordvestterritoria (fleire av øyane er delt mellom dei to territoria).

Øygruppa består av mange store øyar, med Ellesmereøya som den største. Andre store øyar er Devonøya, Melvilleøya, Axel Heibergs land, Bathurstøya, Ellef Ringnes' øy, Amund Ringnes' øy og Patrickøya.

Klimaet er arktisk, vegetasjonen er tundra, på fleire av øyane ligg store isbrear. Dei fleste øyane er utan fast busetnad, største landsbyen er Resolute på Cornwallisøya med vel 200 innbyggarar. Hovudnæring er oljeleiting og –boring.

Europearar vitja øyane fyrste gongen i 1616. Kartlegginga av øygruppa var ikkje fullført før tidleg på 1900-talet.

Øygruppa er oppkalla etter den britiske dronninga Elizabeth II. Ho vart krona til dronning av Canada i 1953. Før den tid kalla ein øygruppa for Parryarkipelet.

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «Queen Elizabeth Islands» frå , den 22. juli 2009. 

Øyar i Nunavut
Øyar i Arktis
Øyar i Nordvestterritoria
Stader i Canada kalla opp etter britar
Solformørking

Ei solformørking hender når månen passerer mellom sola og jorda slik at solskiva blir heilt dekt (total formørking) eller delvis dekt av månen. Total solformørking blir rekna som eit svært spektakulært naturfenomen.

Typar solformørkingar 
Det finst fire typar solformørkingar.
 Total formørking skjer når sola er totalt dekt av månen. Den intenst lyse solskiva blir skugga av den mørke usynlege måneskiva. Koronaen til sola som elles er alt for svak til å kunne bli sett, blir nå synleg som ein lysande ring. Totaliteten er berre synleg frå ein svært smal stripe på jordoverflata.
 Ringforma formørking (annulær) skjer tilsvarande ei total formørking når sola og månen er eksakt på linje sett frå jorda, men nå er månen er for langt vekk frå jorda til å dekke heile solskiva. Da vil ein sjå ytterkanten av sola som ein svært lyssterk ring rundt månen.
 Hybrid formørking er ein mellomting mellom ei total og ei ringforma formørking. På enkelte stader vil den vera total, mens på andre steder vil den vera ringforma.
 Delvis formørking skjer når sola og månen ikkje er heilt presis på linje. Månen vil da berre delvis skygge for sola. Dette er det som ein kan sjå under alle dei tre andre typane formørking på stader som ligg utanfor sentrallinja. Dette kan også skje når sentrallinja ikkje treffer jorda i det heile tatt.

Ved ein tilfeldigheit ligg sola ca. 400 gonger lengre vekk frå jorda enn månen og har ca. 400 gonger større diameter. Sett frå jorda ser dei difor ut til å vera like store (ca. 1/2 grad utstrekking på himmelen). Det er dette som som gjer at totale solformørkingar kan bli sett frå jorda, men at dei samtidig er så sjeldne at dei berre skjer omtrent ein gong i året.

Grunnen til at somme formørkingar er ringforma og andre er totale er at månen går i ein elliptisk bane rundt jorda. Dette gjer at månen somme gonger er lengre vekk og andre gonger er nærare. Når månen har stor avstand til jorda dekker han ein mindre del av himmelen, og vil ikkje vera stor nok til å dekke hele solskiva. Det er litt fleire ringforma formørkingar enn totale fordi middelavstanden månen-jorda er litt for stor til å danne ei total formørking.

Observasjon av ei solformørking 
Det å sjå direkte på fotosfæren til sola (den lysande skiva, med andre ord å sjå direkte på sola) er farleg for synet, sjølv om det skjer berre i få sekund. Det kan skade retinaen til auget permanent og dermed skade synet. Det er mogleg å miste synet heilt på grunn av dette. Retinaen er ikkje kjenslevar for smerte, og det vil derfor ikkje vera noko smerte som gir varsel om skaden som skjer.

Sjå også 
 Måneformørking
 Formørking

Bakgrunnsstoff 
 NASAs side om formørkingar, drive av Fred Espenak

Formørkingar
Christian C.A. Lange

Christian Christoph Andreas Lange () var ein norsk historikar.

Bakgrunn og utdanning
Lange var fødd på Stabekk som son av gardbrukar Balthazar Michael Lange (1782-1812) og Ovidia Margrethe Christine Messel (1787-1883).

Etter artium i 1827 tok han til å studere teologi, og han tok teologisk embetseksamen i 1833. Men alt i studietida hadde han fått stor interesse for språk og historie. I 1834 vart han tilsett som lærar i religion, norsk, geografi og historie ved Søkadettskulen i Stavern. Den sterke interessa for historiske kjelder førte han til København for å studere arnamagnæanske handskrifter, og han publiserte fleire mindre arbeid i 
Samlinger til Det Norske Folks Sprog og Historie 1834-1837. Han gav ut kopiboka til Hannibal Sehested for året 1645. Han ivra for eit betre bokhandlarsystem og oppretta sjølv bokhandel i Fredriksvern. På slutten av 1830-talet gjorde han fleire studiereiser rundt i Noreg, Danmark og i Tyskland, og han arbeidde med å samle stoff om dei norske klostra. I 1843 fekk han stipend for dette arbeidet.

Virke
I 1845 vart Lange utnemnd til riksarkivar. Det store verket hans om norske klostre gav han ut 1845-1847. Han høyrde til krinsen «den norske historiske skulen» rundt Rudolf Keyser, Carl Unger og P.A. Munch, og såg si rolle i å samle og gje ut historiske kjeldeskrift. Han tok initiativet til Diplomatarium Norvegicum, og hadde ansvaret for dei første fem banda. Han var òg mannen bak Norske Rigs-Registranter 1523-1660, men han døydde like før første bandet kom ut. Som riksarkivar var han oppteken av å ordne og strukturere arkiva. Han laga Norsk Forfatter-Lexicon 1814-1856.

Han har fått ei gate i Oslo, Langes gate, oppkalla etter seg. Christian Lange fekk 9 born og mange etterkommarar, mellom dei er sonesonen fredsprisvinnaren Christian Lous Lange (1869-1938), og sonen hans, utanriksminister Halvard Lange (1902-1970).

Verk 
 De norske Klostres Historie i Middelalderen (1845–47, 2. omarbeidd utgåve 1856)

Bakgrunnsstoff 
 Norske samlinger, bd. 2, utgitt av Lange.

Norske historikarar
Norske riksarkivarar
Folk frå Bærum
Henrik Jørgen Huitfeldt-Kaas

Henrik Jørgen Huitfeldt-Kaas (), òg kjend som H.J. Huitfeldt-Kaas, var ein norsk historikar og riksarkivar.

Huitfeldt-Kaas høyrde til den danske og norske adelsslekta Huitfeldt. Han var son av fideikommisseigar Valentin Wilhelm Hartvig Huitfeldt. Tilleggsnamnet Kaas tok han, etter adeleg skikk, etter at han i 1881 arva Kaasenlundske Fideikommisset.

Huitfeldt-Kaas vart i 1858 tilsett i Riksarkivet, og han var fleire gonger konstituert som riksarkivar før han i 1896 vart utnemnd til embetet.

Huitfeldt-Kaas var sentral i arbeidet med å gje ut viktige kjelder til norsk historie, blant desse ei rekke band av Diplomatarium Norvegicum. Huitfeldt-Kaas dreiv òg på med genealogi (særleg adelsforsking), personalhistorie, heraldikk og segl. Han byrja på verket Norske Sigiller fra Middelalderen (Oslo, 1899–1950), som vart gjeve ut heftevis.

Bakgrunnsstoff 
 Norske Sigiller fra Middelalderen

Norske riksarkivarar
Norske historikarar
Norsk heraldikk
Folk frå Oslo
Britt

Brit og Britt er kvinnenamn danna som skandinaviske kortformer av Birgitta. Namna kan òg brukast som kortformer for engelske Britney, Britanny og Britton. Britt kan også vera eit slektsnamn. 

Begge namna har norsk namnedag den 23. juli.
Nærskylde namn er Berit, Brita, Birte og Brite.

Bruk 
Brit og Britt var mykje bukte for norske jentebarn på 1940- og 1950-talet.

Namneberarar 
 Britt Hallqvist (1914-1997), svensk forfattar
 Brit Denstad (f. 1935), norsk sosiolog og departementsråd
 Brit Haldis Fuglevaag (f. 1939), norsk tekstilkunstnar
 Britt Ekland (f. 1942), svensk skodespelar
 Brit Løvseth (f. 1948), norsk diplomat
 Brit Elisabeth Haagensli (f. 1953), norsk artist
 Maj Britt Andersen (f. 1956), norsk artist
 Brit Lossius (f. 1956), norsk skodespelar, teaterleiar og diktar
 Britt Nicole (f. 1958), USA-amerikansk artist, opphavleg Brittany Nicole Waddell
 Brit Bildøen (f. 1962), norsk forfattar
 Britt Synnøve Johansen (f. 1970), norsk songar og Eurovision-deltakar
 Britt MiRee Abrahamsen (f. 1973), norsk kunstnar og forfattar

Annan bruk 
«Brit» er ei vanleg engelske forkorting for «British», og finst i uttrykk som «britrock» og «britpop».

Kjelder 
 

Kvinnenamn
Kortnamn
Nordiske førenamn
Slektsnamn
Kristian Brinch Koren

Kristian Brinch Koren () var fødd i Trondheim som son av overlege August L. Koren og Johanne Cathrine, fødd Brinch, og var ein norsk historikar og arkivar. Han vart tilsett som stiftsarkivar i Trondheim i 1891, og var riksarkivar 1913–33.

Kristian B. Koren tok artium ved Kristiania Katedralskule i 1881, og fullførte filologiske studium i Kristiania hausten 1889. Etter å ha vore volontør ved Universitetsbiblioteket og vikar ved Riksarkivet, vart han 20. februar 1891 utnemnd til stiftsarkivar i Trondheim. Han vart utnemnd til riksarkivar 6. desember 1912, og tiltredde 2. april 1913.

Som riksarkivar utarbeida han eit arkivteknisk program, og fekk oppført nybygg for Statsarkivet i Bergen i 1921 og Statsarkivet i Trondheim i 1927, og fekk oppretta nye statsarkiv i Hamar i 1917 og i Kristiansand i 1930, og han fekk Stortinget til å vedta bygging av nytt Riksarkiv i 1929.

Publikasjonar 
 Fortegnelse over filologer, realister og mineraloger ved Norges Universitet 1813-1884, 1885.
 Om kilder til Norges historie i middelalderen i engelske arkiver, 1893. 
 Stamtavle over familien Koren. 1898/1903.
 Karter og topografiske tegninger vedk. Trondheim og Trøndelag, 1899.
 Trondhjem i gamle dage. Billeder i lystryk, 1907.
 Hans Nissens og hustrus stiftelse og arbeidshus, 1907.

Norske riksarkivarar
Norske statsarkivarar
Folk frå Trondheim
Årstad kyrkje

Årstad kyrkje er ei einskipa krosskyrkje frå 1890 som ligg i bydelen Årstad i Bergen kommune, Hordaland fylke. Den er bygd av gneis med ein utvendig kledning av tukta stein. Steinen blei broten på Landås og køyrd til kyrkja på dugnad. Portalane og vindusramene er av kleberstein.

Bygningen 

Skipet og krossarmane har same breidde. Koret er litt smalare og rett avslutta. På kvar side av koret er det eit sakristi. Kyrkja har eit aksialt plassert vesttårn på tre etasjar. På sørsida av tårnet står eit rundt tårn med ei vindeltrapp som fører opp til andre etasje. Tårnet har ein spiss åttekanta hjelm som er tekka med kopar.

Hovudportalen i vest står i tårnfoten og den er utvendig beskytta av eit framspringande saltak. Ein portal fører også inn frå tårnfoten til skipet. Skipet har fire par enkle spissboga vindauge. Krossarmane har tilsvarande vindauge.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Årstad kyrkje» frå , den 22. juli 2009.

Bakgrunnsstoff 
 
 Kulturnett
 Bilete frå kyrkja 
 

Kyrkjer i Bergen
Kyrkjer i Bergen Domprosti
Bygningar teikna av Christian Christie
Norske kyrkjer frå 1890
Kulturminne i Bergen
Fylkesveg 5860

Fylkesveg 5860  går mellom Skare og Helland på Sandsøya i Sande kommune. Vegen er 7,6 km lang utanom ferjestrekningane.

Fram til 2019 vart  vegen nemnd Fylkesveg 6 i Møre og Romsdal.

Kommunar og knutepunkt

Endepunkt Skare
Sande
Arm frå Storevika til Voksa ferjekai (3,5 km)
Marøyna
  Ferje frå Voksa ferjekai til Bringsinghaug
 Ferje frå Voksa ferjekai
til  Larsnes ferjekai
Vanylven
og til  Åram ferjekai
Sandshamn
Kommunal veg frå Helland til Vågane (0,7 km)

Bakgrunnsstoff

 Vegvesenets vegkart 
 

 5860
Ferjesamband i Møre og Romsdal
Vegar i Vanylven
Vegar i Sande i Møre og Romsdal