alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Donatella Versace

Donnatella Versace () er ein italiensk motedesignar. Ho driv moteselskapet Versace, som opphavleg vart starta av broren hennar Gianni Versace.

Biografi

Tidleg liv 
Donatella vart fødd i den italienske byen Reggio di Calabria. Ho er den yngste av tre barn. Seinare følgde ho broren sin med Knitwear design i Firenze. Gjennom nærleiken til bedriftene til broren vart Donatella ein part av moteindustrien. På 1980-talet gav Gianni Versace ut ein parfyme dedisert til systera, kalla blonde, og gav henne sin eigen linje i selskapet kalla Versus.

Versace 
Donatella er kjend for å bruke kjendisar til å marknadsføra kleda sine i staden for ukjente modellar. Donatella viste seg snart å vera ein PR-gigant innan Versace og vart snart kjent over heile Europa. Den 15. juli 1997 i Miami vart Gianni skoten og drepen. Familien vart deretter flytta til ein løynd resort i Karibia.

Det vart heldt gravferd og minnestund for Gianni. Eitt år og tre dagar etter bortgangen til broren hadde Donatella si første motevising for Versace på hotel Ritz i Paris. Denne og dei komande vart suksessar og Donatella vart verdskjent.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell Versace-nettstad

Italienske moteskaparar
Folk frå Reggio di Calabria
Grace Jones

Grace Mendoza (), mest kjend som Grace Jones, er ein jamaikansk songar, låtskrivar, skodespelar og modell. 

Grace Jones blei fødd i Spanish Town på Jamaica. Ho blei først kjend som fotomodell i Paris. I slutten av 1970-åra hadde ho nokre filmroller, og satsa så på ein musikalsk karriere innan disco. Jones vakte oppsikt med sceneshowa sine, som var prega av teatralske effektar og sterke verkemiddel. Framføringane hennar hadde også ei særeigen blanding av song og resitasjon. Jones blei eit symbol på den kalde og stiliserte moteverda på 1980-talet.

Diskografi 
 Portfolio (Island) 1977
 Fame (Island) 1978
 Muse (Island) 1979
 Warm Leatherette (Island) 1980
 Nightclubbing (Island) 1981
 Living My Life (Island) 1982
 Island Life (Island) 1985 - collected singles
 Slave to the Rhythm (Manhattan/Island) 1985
 Inside Story (Manhattan) 1986
 Bulletproof Heart (Capitol) 1989
 Private Life: The Compass Point Sessions (Island) 1998
 Universal Masters Collection (Universal) 2003
 Hurricane (Wall of Sound) 2008

Filmografi 
 1973 - Gordons War
 1976 - Attention les yeux!
 1976 - Quelli della calibro 38
 1981 - Deadly Vengeance
 1984 - Conan the Destroyer
 1985 - A View To A Kill
 1986 - Vamp
 1987 - Straight to hell 
 1987 - Siesta
 1992 - Boomerang
 1995 - Cyber Bandits
 1998 - McCinsey's Island
 1999 - Palmers Pick Up
 2006 - No Place Like Home
 2008 - Falco, Verdammt, wir leben noch!

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

 
USA-amerikanske skodespelarar
USA-amerikanske songarar
Jamaicanske songarar
Folk frå Spanish Town
PEN International

PEN International (kjend som International PEN fram til 2010)  er ein verdsomspennande samskipnad av forfattarar, skipa i London i 1921 for å fremje venskap og intellektuelt samarbeid mellom forfattarar. PEN var opphavleg eit akronym for Poets, Essayists and Novelists, men samskipnaden inkluderer i dag skribentar innanfor alle former for litteratur, slik som journalistar og historikarar.

Norsk PEN er avdelinga i Noreg.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Forfattarlag
Ytringsfridom
Litterære selskap
Skipingar i 1921
Internasjonale organisasjonar
Apalis


Apalisar er små sporvefuglar som høyrer til slekta Apalis. Dei finst i skog og kratt i dei fleste delar av Afrika sør for Sahara. Dette er slanke fuglar med lange halar og har eit tynnt nebb godt eigna til å fange insekt. Dei er vanlegvis brune, gråe eller grøne over og fleire artar har sterke farger på undersida. Hannar og hoer er som regel like i utsjånad, men hannane er nokre gonger ljosare.

Apalisar var tradisjonelt klassifisert i songarfamilien, Sylviidae, men er no vanlegvis plassert saman med fleire andre slekter av hovudsakleg afrikanske songarar, i ein eigen familie Cisticolidae.

Artslista 
Alle artar i slekta Apalis i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2019 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:  
 Ringapalis, A. thoracica, Bar-throated apalis, Shaw, 1811, (LC)
 Taitaapalis, A. fuscigularis, Taita apalis, Moreau, 1938, (CR)
 Gulstrupeapalis, A. flavigularis, Yellow-throated apalis, Shelley, 1893, (EN)
 Namuliapalis, A. lynesi, Namuli apalis, Vincent, 1933, (NT)
 Svarthetteapalis, A. nigriceps, Black-capped apalis, Shelley, 1873, (LC)
 Svartstrupeapalis, A. jacksoni, Black-throated apalis, Sharpe, 1891, (LC)
 Kvitvengapalis, A. chariessa, White-winged apalis, Reichenow, 1879, (NT)
 Svartbrystapalis, A. binotata, Masked apalis, Reichenow, 1895, (LC)
 Kvithalsapalis, A. personata, Black-faced apalis, Sharpe, 1902, (LC)
 Gulbrystapalis, A. flavida, Yellow-breasted apalis, Strickland, 1852, (LC)
 Mosambikapalis, A. ruddi, Rudd's apalis, Grant, 1908, (LC)
 Skiferapalis, A. sharpii, Sharpe's apalis, Shelley, 1884, (LC)
 Sotapalis, A. rufogularis, Buff-throated apalis, Fraser, 1843, (LC)
 Sølvapalis, A. argentea, Kungwe apalis, Moreau, 1941, (LC)
 Bamendaapalis, A. bamendae, Bamenda apalis, Bannerman, 1922, (LC)
 Flodapalis, A. goslingi, Gosling's apalis, Alexander, 1908, (LC)
 Kaboboapalis, A. kaboboensis, Kabobo apalis, Prigogine, 1955, (NT)
 Brunstrupeapalis, A. porphyrolaema, Chestnut-throated apalis, Reichenow & Neumann, 1895, (LC)
 Brunmaskeapalis, A. chapini, Chapin's apalis, Friedmann, 1928, (LC)
 Svarthovudapalis, A. melanocephala, Black-headed apalis, Fischer & Reichenow, 1884, (LC)
 Chirindaapalis, A. chirindensis, Chirinda apalis, Shelley, 1906, (LC)
 Gråapalis, A. cinerea, Gray apalis, Sharpe, 1891, (LC)
 Brunhovudapalis, A. alticola, Brown-headed apalis, Shelley, 1899, (LC)
 Tygleapalis, A. karamojae, Karamoja apalis, van Someren, 1921, (VU)

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Apalis» frå , den 10. oktober 2010

Referansar 

Grassongarfamilien
Fugleslekter
New York University

New York University (NYU) er eit privat, ikkje-religiøst forskingsbasert universitet i New York i USA. Den største campusen ligg i Greenwich Village i Manhattan. Universitetet vart grunnlagt i 1831 av Albert Gallatin og ei gruppe prominente newyorkarar og er i dag det største private ikkje-kommersielle universitetet i USA. Det har også ei avdeling på Bedford Square i London, i bygningen som før var bustaden til Lord Chancellor i Storbritannia, 6 Bedford Square.

Dei 16 skulane og collega femner:
 College of Arts and Science (1831)
 Gallatin School of Individualized Study
 School of Social Work
 Steinhardt School of Culture, Education and Human Development
 Stern School of Business
 Tisch School of the Arts
 College of Dentistry
 College of Nursing
 Courant Institute of Mathematical Sciences
 Institute of Fine Arts
 School of Continuing and Professional Studies
 School of Law
 School of Medicine
 Graduate School of Arts and Science
 Wagner Graduate School of Public Service 

Det var 40 870 studentar og 4 380 vitskapeleg tilsette ved NYU i 2006, og det same året var skulepengane US$ 33 420. Undervisninga vert gjeven opp til doktorgradsnivå.

NYU Library System, inkludert Bobst Library, hadde i 2006 4 939 724 titlar og var dermed det 34.største biblioteket i USA.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «New York University» frå ,  den 10. oktober 2010.

Bakgrunnsstoff 
Offisiell nettstad

Manhattan
Skipingar i 1831
Universitet i New York
New York City
Mötley Crüe

Mötley Crüe er eit USA-amerikansk glam metal-band som vart skipa i Los Angeles, California i 1981. 

Bandet vert ofte kategorisert innan genren hair metal. Namnet Mötley Crüe kjem av at ein ven av Mick Mars (som då spelte i bandet White Horse) sa «What a motley looking crew». Bandet vart raskt populært med låtar som «Home Sweet Home» og «Looks That Kill». Dei er også kjende for sitt lettsindige forhold til alkohol og narkotika.

Gruppa vart frå starten sett saman av vokalist Vince Neil, vokalist og bassist Nikki Sixx, trommeslagar Tommy Lee, og gitarist Mick Mars. I 1992 forlét Neil bandet og John Corabi vart ny vokalist. I 1997 kom Neil tilbake til bandet.

Diskografi 
 1981 - Too Fast for Love
 1983 - Shout at the Devil
 1985 - Theater of Pain
 1987 - Girls, Girls, Girls
 1989 - Dr. Feelgood
 1991 - Decade of Decadence
 1991 - Best of 1981-1991
 1994 - Mötley Crüe
 1997 - Generation Swine
 1997 - Best of 1981-1997
 1998 - Greatest Hits
 1999 - Live: Entertainment or Death
 2000 - New Tattoo
 2005 - Red White and Crüe
 2008 - Saints of Los Angeles

Kjelde 
 Denne artikkelen bygger på «Mötley Crüe» frå ,  den 10. oktober 2010.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell heimeside

Glam metall-grupper
Musikkgrupper skipa i 1981
USA-amerikanske rockegrupper
Hollywood Walk of Fame
New York Post

New York Post er den 13. eldste avisa som vert gjeven ut i USA, og den eldste som vert gjeven ut som dagsavis. Ho vart starta 16. november 1801. Sidan 1976 har avisa vore eigd av Rupert Murdoch gjennom selskapet News Corporation. Avisa er i høve opplag av dei 10 største som vert utgjevne i USA.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Nettstaden til New York Post

USA-amerikanske dagsaviser
Skipingar i 1801
Engelskspråklege aviser
The Sun

The Sun er ein britisk tabloidavis. Avisa er den største engelskspråklege dagsavisa i verda med eit opplag på 3,2 millionar eksemplar kvar dag (per siste kvartal 2004), og har over 8,5 millionar lesarar. Trass i dei høge sals- og lesartala er The Sun også rekna som ei av dei mest hata og omdiskuterte avisene internasjonalt. Ansvarleg redaktør er Dominic Mohan.

Avisa vart skipa i 1964 og var i starten ei fullformatavis utan særleg suksess. Det var først då den australske mediemogulen Rupert Murdoch, som kjøpte avisa i 1969, bestemte seg for å gjere om både profilen og formatet til det tabloide, at salet byrja å vekse. The Sun vart på same tid systerutgåva til søndagsavisa News of the World. 

Underhaldingsnytt, sport, nyhende om dei kongelege og seinsasjonalistisk krimstoff vart miksa saman med vanleg reportasjestoff og politiske nyhende. I tillegg vart side 3-jenta innført - eit bilde av ei topplaus jente dagleg. Avisa har også vore bevisst på å vinkle artiklane sensasjonalistisk og svært subjektivt. Dette, i tillegg til flittig bruk av ordspel i titlane, har både bidratt til forsterking av populariteten og til at kritikarane har fått vann på mølla. I 1978 gjekk The Sun forbi sin hovudkonkurrent Daily Mirror i kampen om opplaga.

I motsetnad til dei fleste andre britiske avisene, har The Sun fleire gonger bytta side i den politiske kampen i Storbritannia. I sine første år støtta avisa det britiske arbeidarpartiet, men då Margaret Thatcher vart statsministerkandidat for dei det konservative partiet i Storbritannia i forkant av valet i 1979, vart dei ein av dei viktigaste støttespelarane hennar. 

Trass i den stadige kritikken mot dei tabloide verdiane, er avisa alltid vorte rekna som ei viktig politisk avis. Då Tony Blair og strategaren hans skulle atterreise Labour på 1990-talet, vart dei samde om at dei i det minste måtte nøytralisere The Sun. Det klarte dei, og fekk til og med støtte frå avisa under valkampen i 1997.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «The Sun» frå ,  den 10. oktober 2010.

Bakgrunnsstoff 
Nettsidene til The Sun
Artikkel frå BBC om 40-årsjubileet til The Sun i 2004

Britiske aviser
Aviser skipa i 1964
Stanley Milgram

Stanley Milgram () var ein amerikansk psykolog ved Yale University. Han er særleg kjend for å ha gjennomført Milgram-eksperimentet om lydnad til autoritetar.

Litteratur 
Milgram, Stanley. Mai 1967 "The Small World Problem ". Psychology Today,  
 Milgram, S. (1974), Obedience to Authority; An Experimental View ISBN 0-06-131983-X
 Milgram, S. (1974), "The Perils of Obedience" , Harper's Magazine
 Milgram, S. (1977), The individual in a social world: Essays and experiments / Stanley Milgram.  ISBN 0-201-04382-3.

Bakgrunnsstoff  
 Blass, T. (2004). The Man Who Shocked the World: The Life and Legacy of Stanley Milgram. ISBN 0-7382-0399-8

USA-amerikanske psykologar
Folk frå New York City
Yale University

Yale University (YU) er eit privat universitet i New Haven i Connecticut. Det blei grunnlagt i 1701 og er USA sin tredje eldste institusjon for høgare utdanning. Yale har andreplassen i verda på Times si liste over dei beste universiteta i verda.

Skulen, som først låg i Old Saybrook, heitte opphavleg the Collegiate School, men endra namn i 1718 til ære for Elihu Yale som hadde gitt store gåver til universitetet. Det er medlem av samanslutninga Ivy League.

Etter Harvard University har Yale det største pengefondet av alle utdanningsinstitusjonane i verda. Det er verdt 22,5 milliardar dollar.

Biblioteka ved Yale University har 12,025 millionar titlar, og er med det det fjerde største biblioteket i USA (2006).

Fotnotar 

Yale University
Ivy League
Skipingar i 1701
Universitet i Connecticut
Engsyre

Matsyre er ei fleirårig urt i syrefamilien. Arten har ei sirkumpolar utbreiing.

Planta vert kring 30-90 cm høg, og har blad som er to-tre gonger så lange som breie, oftast to-tre cm breie. Slirehinna er oppflisa etter heile kanten. Engsyre har open fruktstand. Dei ytre blomsterblada er til slutt bøygde oppmed fruktskaftet. Engsyre er vanleg gjennom heile Noreg, og blomstrar kring mai månad i eng og bakkar.

Arten er svært formrik. Fleire av formene har vore skilt ut som eigne artar. Til fjells veks underarten lapponicus. Denne har blad med hjarteforma grunn, oftast ikkje meir enn dobbelt så lange som breie, ofte om lag runde. Slirehinna er berre litt flisa i toppen. På serpentinberg frå Sunnmøre til Nordland og vidare inn i Lycksele Lappmark i Sverige veks underarten serpentinicola, som har smale blad og sterk purpurfarge. Denne er endemisk.

Engsyre inneheld oksalsyre, og kan vera giftig i større mengder. Planten vert trevlerik og hard og er dårleg eigna som fôr, særleg i høy. Dette gjer at han ofte er rekna som ugras i eng og beite.  Samstundes har engsyre vore brukt til mat, og kulturformer kan dyrkast som grønnsaksplanter. Engsyre har ein sterkt syrleg smak, og kan brukast i salatar, supper og marinadar.

Kjelder 

 Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.
«Engsyre» (4. desember 2009), Store norske leksikon. Fri artikkel henta 1. september 2014.

Denne artikkelen bygger på «Ängssyra» frå ,  den 11. oktober 2010.

Bakgrunnsstoff

viltveksande plantar i Noreg
Slireknefamilien
Ugras
Didrik Cappelen

Didrik Cappelen () var ein norsk godseigar, forretningsmann og Høgre-politikar frå Skien. Han var stortingsmann i 1883-85. Eidsvollmannen Didrich von Cappelen var farfar hans.

Far til Cappelen, som var stor forretningsmann i Skien og områda i kring, døydde då sonen var ti år gammal. 18 år gammal gjekk han inn i styringa av familiefirmaet, etter å ha fått handelsutdanning utanlands. I 1861 tok han over leiinga av verksemdene etter mor si, frå 1874 i fellesskap med den yngre broren Hans. Han var formann i Skiensvassdragets fløtningsforening i 37 år frå ho vart oppretta, også formann i Skiens brugseierforening, i Solum sparebank, seinare Skien sparebank og styreformann 1880-90 i Noregs Bank si avdeling i Skien.

Dei to brørne eigde og dreiv famileiføretaket fram til i kring 1895. Godset Gimsøy kloster og forretningsverksemda bestod av ein herregard i Skien, sagbruk, trelasthandel, jord og skog i Solum og Øvre Telemark, og eit reiarlag. Brørne gjorde i 1880-90-åra fleire store, mislukka investeringar i industriverksemd i Skien og Grenland. Eigedommane vart i åra etter seld unna, mellom anna kjøpte den norske staten skogane i Tinn. Heile verksemda vart avslutta med ein privat akkord.

Cappelen budde på Kloster i Solum frå 1862 til 1882. Han flytta då til herregarden Gjemsø kloster. Denne brann ned i 1885. Cappelen flytta sidan tilbake til Klosterøya, budde så i Tinn i Telemark og seinare på garden Løberg i Gjerpen.

Cappelen var ordførar i Skien i 17 år. Perioden 1883-85 hadde han sete på Stortinget som representant for Skien. Han var medlem av tollkomitéen. Etter partidanningane i 1884 vart med  i Høgre si gruppe. 1874 var han medlem av skoglovskommisjonen han var medlem av den store jarnbanekommisjonen.
 
Han  vart han utnemnd til kommandør av St. Olavs Orden.

Cappelen døydde i Gjerpen i 1914.

Kjelder
 Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 Erik Andreas Thomle: Familien (von) Cappelen i Norge og Danmark, Christiania 1896
 Lambrecht Haugen: Cappelen-slekten 1627-2008, Rosendal 2008

Bakgrunnsstoff 
 

Stortingsrepresentantar 1883-1885
Stortingsrepresentantar frå Høgre
Ordførarar i Skien
Norske godseigarar
Norske forretningsfolk
St. Olavs Orden
Folk frå Skien
Nordmenn frå 1800-talet
Sigmund Aarnes

Sigmund Kolbeinsson Aarnes () var ein norsk gardbrukar, lensmann, ordførar og stortingsmann frå Stryn.

Foreldra var gardbrukarar. Sjølv gjekk han 1870-71 Wollert Konow (SB) sin folkehøgskule på Halsnøy. Frå 1874 var han gardbrukar på farsgarden Årnes i Stryn. Han var lensmann i Stryn frå 1909 til han døydde tre år seinare.

Aarnes var medlem av heradsstyret i Stryn 1876-1909. Åra 1885-90 var han vararordførar og 1890-1909 ordførar. Perioden 1881-88 arbeidde han som utskiftingsmann. Elles var han forlikskommissær frå 1888 og formann i Stryn skulestyre 1890-1904. Omtrent samstundes, 1894-1908, var han formann i fylkesskulestyret.

Han var valmann frå 1879 til ordninga vart avvikla etter stortingsvalet i 1903. Aarnes var representant for Nordre Bergenhus amt på Stortinget 1900-03, medan han 1906-15 representerte einmannskrinsen Nordfjord på same. Han var medlem av valkomiteen 1900-03, og vegkomiteen 1900-03, 1907-12. I den siste valbolken, 1910-12, var han sekretær i vegkomiteen. Aarnes var medlem av den departementale komite til revisjon av formannskapsloven (1898) og av Den parlamentariske valkrinskommisjonen av 1900. 1904 medlem av Noregs banks representantskap.

Han døydde heime på garden sin i Stryn i 1912.

Kjelde
Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1901-1903
Stortingsrepresentantar 1907-1909
Stortingsrepresentantar 1910-1912
Stortingsrepresentantar 1913-1915
Folk frå Stryn
Blokkmark

Blokkmark eller blokkhav er ei landskapsform som er kjenneteikna av store, skarpkanta steinblokker. Forvitringsblokkmark er danna ved forvitring på staden, normalt ved frostsprenging, og oppstår i kalde strøk. Breavsetjingsblokkmark er sett saman av grove bresediment, gjerne fordi finmateriale har vorte vaska ut.

Blokkmark finst ei rekkje stader i Noreg, mellom anna i Femundsmarka og på Hardangervidda.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Blokkmark» frå ,  den 11. oktober 2010.
 oppgav desse kjeldene:

Steinformasjonar
Geomorfologi
Høymole

Høymole er ei fleirårig urt i syrefamilien. Arten har ei sirkumpolar utbreiing.
Planta vert kring 80 cm høg og har tungeforma blad med tverr eller rund grunn og litt bukta kant. Ho har høg tett topp. Fruktskaftet har led nedanfor midten. Høymole blomstar kring juli månad i Noreg. Høymola er rekna som eit ugras og veks vanleg på dyrka mark gjennom heile Noreg, på setrane opp til 1250 meter. Denne arten hybridiserer med fleire andre høymoleartar.

Kjelder

Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Bakgrunnsstoff

Plantar i Noreg 
Slireknefamilien
Arequipa

Arequipa er ein  by som ligg sør i Peru, nær grensa til Chile. Med eit folketal på  (2017) er han den nest største byen i landet, etter Lima.
Han er hovudstad i Arequipa-regionen og Arequipa-provinsen. Arequipa ligg i Andes i ei høgd på  moh., ved foten av vulkanen Misti. Det historiske bysentrumet i Arequipa blei utnemnd til verdsarv av UNESCO i november 2000. 

Byen blei gunnlagd den 15. august 1540. Namnet «Arequipa» kjem frå quechua der Ariq tyder vulkan og qipa tyder 'bak'. Arequipa er også kjend som «Den kvite byen» på grunn av det lokale byggjematerialet, ein kvitleg vulkansk bergart kalla sillar.

Kjende folk frå Arequipa
Mario Vargas Llosa, forfattar og nobelprisvinnar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «» frå , og «Arequipa» frå  den 12. oktober 2010.

Bakgrunnsstoff

Byar i Peru
Verdsarv i Peru
Arequipa-regionen
Parisoma


Parisoma var tidlegare ei biologisk slekt av fire små insektetande fuglar i songarfamilien med utbreiing i Afrika sør for Sahara. Gruppa er ikkje monofyletisk, og mange taksonomiar listar dei fire artane som del av slekta Sylvia, slik som IOC-lista og Clementslista gjer.

Artsliste: 

 Skifersongar, Sylvia layardi, Layard's Warbler
 Bandsongar, Sylvia boehmi, Banded Warbler
 Rustgumpsongar, Sylvia subcaerulea, Rufous-vented Warbler
 Sørgjesongar, Sylvia lugens, Brown Warbler

Referansar 
 Jønsson, Knud A. & Fjeldså, Jon (2006): A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri). Zoologica Scripta 35(2): 149–186 
 Syvertsen, P. O., Ree, V., Hansen, O. B., Syvertsen, Ø., Bergan, M., Kvam, H., Viker, M. & Axelsen, T. 2008. Virksomheten til Norsk navnekomité for fugl (NNKF) 1990-2008. Norske navn på verdens fugler. Norsk Ornitologisk Forening sin nettstad (publisert 22.5.2008)

Fotnotar 

Songarfamilien
Vanleg hønsegras

Vanleg hønsegras (Persicaria maculosa, tidlegare Polygonum persicaria) er ei eittårig urt i syrefamilien. Arten har ei sirkumpolar utbreiing.
Hønsegras har til dels vore skilt ut som ei eiga slekt, Persicaria.

Planta vert kring 40 cm høg og har opprett snau stengel. Blada er snaue ovanpå, ofte med ein mørk flekk. Slirene har ein raud ring nedst og lange hår i kanten. Blomstrane er kvite eller bleikraude utan kjertelhår. Dei dannar ei trekanta eller flat nøtt. Hønsegras blømer kring juli månad i Noreg. Det er rekna som eit ugras som mest veks i åker. Vanleg hønsegras finst i Noreg nord til Alta.

Kjelder

Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Denne artikkelen bygger på «Ferskenpileurt» frå ,  den 12. oktober 2010.

Bakgrunnsstoff

Plantar i Noreg
Slireknefamilien
Ugras
Protestsong

Ein protestsong er ein høvessong som er knytt til ei rørsle for samfunnsendringar. Det kan vere folkeviser, klassiske songar eller kommersiell musikk generelt. Av samfunnsrørsler som har mange protestsongar knytte til seg finn ein slavefrigjering, stemmerett for kvinner, fagrørsla, borgarrettar, krigsmotstand, feministrørsler, dyrevernrørsler og fleire. 

Protestsongane er ofte situasjonsmessige og har vorte tilknytte ei samfunnsrørsle gjennom samanhengen. «Goodnight Irene» fekk til dømes stempelet som ein protestsong fordi han vart skriven av Lead Belly, ein svart straffange og sosialt utskot, sjølv om det på overflata er ein kjærleikssong. Eller dei kan vere abstrakte, uttrykkjande, i meir generelle former, motstand mot urettferd og støtte for fred eller fredstankar, men publikum veit vanlegvis kva dei refererer til. Beethoven sin «Ode til gleden» er ein song som støttar universelt brorskap og er ein slik song. Det er ein setting frå eit dikt av Schiller som feirar fellesskapen til alle levande og Beethoven sjølv la til linjene om at alle menneske er brør. Songar som støttar status quo kvalifiserer ikkje som protestsongar.

Bakgrunnsstoff
Strange Fruit. Oversyn over protestsongar frå motstand mot slaveriet til 2000-talet ved pbs.org (engelsk)
«Vietnam: The music of protest» ved bbc.co.uk (engelsk)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Protest song» frå ,  den 13. oktober 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

 
Høvessongar
Gjergji Muzaka

Gjergji Muzaka () er ein albansk fotballspelar som har spela for Dinamo Tirana i den albanske fotballigaen. Han har òg landskampar for Albania. Han vart seriemeister i Albania med KF Tirana i 2009.

Muzaka debuterte for Albania sitt A-landslag i 2008. Han skåra det første landslagsmålet sitt 3. september 2010 i ein EM-kvalifiseringskamp borte mot Romania.

Albanske fotballspelarar
Iraklis-spelarar