alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Silent Pool

Silent Pool er ein innsjø som får vatn frå ei kjelde på sørsida av North Downs Way nær Albury i Surrey i England. I området er det to innsjøar. Silent Pool er den høgastliggande av desse, medan den andre heiter Sherbourne Pond og vart skapt i 1662. Silent Pool har langt eldre opphav og vert av somme rekna som ein heilag stad. Han er knytt til ei segn som seier at kong Jakob på hesten sin bortførte dottera til ein tømmerhoggar. Ho vart tvungen ut i det djupe vatnet og drukna. I følgje segna kan ein sjå kvinna ved midnatt.

Geologi
Silent Pool har fått namnet sitt etter det klåre, stille vatnet og den rolege kjensla i området. Det klåre vatnet kjem frå ei kjelde under bakken, der vatnet er filtrert i kalksteinen og får tilført mineral. Dette forklarar den blågrøne fargen på vatnet.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Silent Pool» frå ,  den 29. mars 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Bilete ved albury.org.uk

Geografi i Surrey
Innsjøar i England
The Loe

The Loe, òg kalla Loe Pool, er den største naturlege innsjøen i Cornwall i England. Mellom havet og innsjøen ligg ein grusbanke kalla Loe Bar, midt mellom Porthleven og Gunwalloe. Både Loe og Loe Bar ligg på Penrose Estate, forvalta av National Trust, og har fått status som Site of Special Scientific Interest (stad av særskild vitskapleg interesse) av Natural England.

The Loe var opphavleg estuaret til River Cober som ren gjennom den tidlegare hamnebyen Helston, 3 km inn i landet. Ein trur at banken oppstod på 1200-talet og skar Helston av frå havet. For å hindre flaum i delar av Helston har ein stundom grave hol i banken.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «The Loe» frå ,  den 29. mars 2010. 
 oppgav desse kjeldene:
English Nature. Loe Pool SSSI Designation. Vitja 12. november 2007.
Natural England. Loe Pool SSSI Unit List. Vitha 12. november 2007.
National Trust. Penrose Estate: Gunwalloe og Loe Pool. Vitja 12. november 2007.

Site of Special Scientific Interest i England
Innsjøar i England
Geografi i Cornwall
National Trust-eigedommar
Thurstonfield Lough

Thurstonfield Lough er ein innsjø i låglandet nord og aust i Cumbria i England. Han ligg i Solway Plain nord i Cumbria, 5 km vest for Carlisle. Han har oppstått i breavsetningar og er ein naturleg innsjø, sjølv om vassnivået i dag vert kontrollert av ei sluse.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Thurstonfield Lough» frå ,  den 29. mars 2010.  
 

Innsjøar i Cumbria
Mittelhorn

Mittelhorn er eit 3 704 meter høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits. Fjellet ligg i nærleiken av landsbyen Grindelwald. Fjelltoppen er den høgste av tre toppar som til saman dannar fjellmassivet Wetterhorn.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mittelhorn» frå ,  den 29. mars 2010.

Bakgrunnsstoff
www.wetterhorn.ch
Wetterhorn i Summitpost
Wetterhorn frå Grindelwald First
Wetterhorn frå Eiger-stigen

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Bern
Rosenhorn

Rosenhorn er eit 3 689 meter høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits. Fjellet ligg i nærleiken av landsbyen Grindelwald. Fjelltoppen er den lågaste av tre toppar som til saman dannar fjellmassivet Wetterhorn.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Rosenhorn» frå ,  den 29. mars 2010.

Bakgrunnsstoff
www.wetterhorn.ch
Wetterhorn i Summitpost
Wetterhorn frå Grindelwald First
Wetterhorn frå Eiger-stigen

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Bern
Virginia Water Lake

Virginia Water Lake er ein innsjø sør i Windsor Great Park i soknet Runnymede i Surrey og Old Windsor og Sunninghill and Ascot i Berkshire i England. Han er menneskeskapt og har fått namn etter ein naturleg innsjø med same namn. Landsbyen Virginia Water ligg på austsida av innsjøen. 

Virginia Water Lake var opphavleg berre ei lita elv fram til 1600-talet. Innsjøen kan vere kalla opp etter Elizabeth I, jomfrudronninga (Virgin Queen), men dette er ikkje sikkert. Arbeidet med innsjøen starta i 1746 av William, hertug av Cumberland som då var skogsforvaltar i området. Ein veit lite om bygginga av innsjøen, men ein trur at krigsfangar frå dei nylege jakobittaropprøra frå den nærliggande fangeleiren Breakheart Hill, var involvert. Den opphavlege innsjøen var langt mindre enn i dag og vart øydelagd av ein flaum i 1768. I 1780 starta Paul og Thomas Sandby arbeidet med ein langt større innsjø og bygde eit kunstig fossefall, Meadow Pond og Obelisk Pond.

Under den andre verdskrigen vart innsjøen drenert, sidan han var eit landemerke slik at fienden kunne finne Windsor og andre viktige militære mål om natta. 

Innsjøen har ein omkrins på rundt 7 km. I nyare tid har innsjøen vorte nytta i fleire scenar av Harry Potter-filmane.

River Bourne fører vatn inn og ut av innsjøen.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Virginia Water Lake» frå ,  den 29. mars 2010.

Bakgrunnsstoff
Bilete av fossen 
Tur rundt innsjøen

Innsjøar i England
Geografi i Berkshire
Geografi i Surrey
Waggoners Wells

Waggoners Wells (stundom skrive med apostrof Waggoners' Wells) er eit National Trust-reservat som består av fleire menneskeskapte vatn i ein bratt, skogkledd dal på søraust for Ludshott Common nær Grayshott i East Hampshire i England.

Ludshott Common er eit av dei største lyngheiområda i East Hampshire og har status som Site of Special Scientific Interest (SSSI) og Special Protection Area (SPA). Waggoners Wells ligg mellom Ludshott Common i nordvest og Bramshott Common i søraust. Elva som renn vidare frå vatnet lengst sørvest heiter Cooper's Stream.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Waggoners Wells» frå ,  den 29. mars 2010.

Bakgrunnsstoff 

 
 
 

Innsjøar i England
Naturreservat i England
National Trust-eigedommar
Angle Tarn

Angle Tarn er eit tjern nord for Bowfell Lake District i Cumbria i England. Det vert drenert via Langstrath Beck.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Angle Tarn (Langstrath)» frå , den 29. mars 2010. 
 

Innsjøar i Cumbria
Lake District
Bärglistock

Bärglistock er ein 3 656 meter høg fjelltopp i Bern-Alpane i Sveits. Fjelltoppen ligg vest for Wetterhorn, og er  synleg frå landsbyen Grindelwald.

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits

Denne artikkelen bygger på «Bärglistock» frå ,  den 29. mars 2010.
Bassenthwaite Lake

Bassenthwaite Lake er ein av dei største innsjøane i Lake District i England. Han er lang og smal, om lag 6,4 km lang og 1,3 km brei, men særs grunn, på det djupaste berre 21 meter. 

Han er den einaste innsjøen i Lake District som har ordet lake i namnet. Elva Derwent renn gjennom innsjøen. Innsjøen ligg ved foten av Skiddaw, nær byen Keswick. 

Vegen A66 går om lag frå nord til sør langs vestsida av innsjøen. Møteplassane langs vegen er populære stoppestader for fotografar og fuglekikkarar som ser etter fiskeørn.

Opphav
Som dei andre innsjøane i Lake District har Bassenthwaite Lake oppstått i ein bredal etter den siste istida. Vatnet frå Bassenthwaite Lake renn vidare til Derwent Water via Derwent, som renn 4,5 km mellom dei to innsjøane.

Biologisk mangfald
Tilsigsområdet til innsjøen er eit av dei største i Lake District. 

Innsjøen inneheld laks, aure, gjedde, åbor, ørekyte, gullbust, hork og ål, men den dominerande arten er mort, som ein trur vart sett ut i innsjøen. Her finst òg haustsik, som ein av berre to stader i England. Skarv er observert ved innsjøen, og ein kan òg sjå hegre. Sidan 2001 har fiskeørn hekka regelmessig ved innsjøen.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Bassenthwaite Lake» frå ,  den 29. mars 2010. 
 oppgav desse kjeldene:
A Topographical Dictionary of England (1848)

Bakgrunnsstoff
Bassenthewaite på VisitCumbria
Bassenthwaite Restoration Project 

Lake District
Innsjøar i Cumbria
Naturreservat i England
Site of Special Scientific Interest i England
Mykola Pymonenko

Mykola Kornilovitsj Pymonenko () var ein ukrainsk og russisk målar. Pymonenko var ein av dei fremste sjangermålarane i Ukraina og vart møtt med fagnad i det russiske imperiet. Han var medlem av St. Petersburgs kunstakademi frå 1904 og av kunstrørsla Peredvizjnikij.

Liv og gjerning

Mange av Pymonenkos måleri er allmenngjorde portrett over, og ei lekamleggjering av, ei folkeleg oppfatning om arbeidsmennesket. Tematisk vende han seg òg mot bøndene og deira arbeid, framstilte typiske scener frå kvardagslivet med landskap i bakgrunnen.

Pymonenko laga illustrasjonar til fleire av Taras Sjevtsjenko sine dikt. Hans totale produksjon var på over 700 sjangerbilete, landskapsmåleri og portrett. Pymonenko tok elles del i målinga av veggmåleria i Volodymyrskatedralen i Kiev.

Han var fødd i Kiev og døydde i same byen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Mykola Pymonenko» frå ,  den 29. mars 2010.

Bakgrunnsstoff

 Russiske målarar
 Ukrainske målarar
Peredvizjniki
Målarar frå 1800-talet
Målarar frå 1900-talet
Folk frå Kiev
Blea Water

Blea Water er eit lite vatn nær High Street i Lake District i England.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Blea Water» frå ,  den 29. mars 2010.  
 

Lake District
Innsjøar i Cumbria
Bleaberry Tarn

Bleaberry Tarn er eit lite fjellvatn nær Buttermere i Lake District i England. Det ligg i ein dalbotn nedanfor ein skrent ved Red Pike og High Stile, med ryggen Chapel Crags mellom dei. Stien ned frå Red Pike til Buttermere går langs nordsida av vatnet. 

Elva Sour Milk Gill går frå vatnet til Buttermere og det går ein sti langs elva.

Bakgrunnsstoff
Tarns of the Fells: Bleaberry Tarn

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bleaberry Tarn» frå ,  den 29. mars 2010.  
 

Lake District
Innsjøar i Cumbria
Brothers Water

Brothers Water er eit vatn i Hartsop-dalen aust i Lake District i Cumbria i England. Det vart ein gong kalla Broad Water og ligg nord i Kirkstone Pass, med flott utsyn nedover mot Patterdale.

Namnet Broad Water vart endra på 1800-talet etter at to brør drukna der. 

Nordaust for Brothers Water ligg landsbyen Hartsop, med fleire gardsbygningar i stein frå 1600-talet. 

Det finst ein del aure i vatnet, samt ein sjeldan fiskeart, schelly.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Brothers Water» frå ,  den 29. mars 2010.  
 

Lake District
Innsjøar i Cumbria
Site of Special Scientific Interest i England
Buttermere

Buttermere er ein innsjø i Lake District i England. Landsbyen Buttermere har fått namn etter innsjøen. Historisk har innsjøen høyrt til grevskapet Cumberland, men ligg i dag i grevskapet Cumbria. Han er eigd av National Trust.

Geografi
Innsjøen er 2 km lang og litt over 500 meter brei, og på det djupaste 23 meter. Han ligg 100 meter over havet. Innsjøen ligg øvst i dalen til elva Cocker og er omgjeve av bratte fjell, mellom anna High Stile i sørvest, Robinson i nordaust, Fleetwith Pike og Haystacks i søraust og Grasmoor i nordvest. 

Landsbyen Buttermere ligg ved nordvestenden av innsjøen. Det går ein 7 km lang sti rundt innsjøen.

Etymologi
Det er to mogelege opphav til namnet Buttermere. Den eine tydinga er at namnet tyder «innsjøen ved mjølkebeitet» (frå gammalengelsk «butere mere»). Den andre er at det er ei forvansking av eit personnamn. Robert Ferguson hevdar i 1866 i The Northmen in Cumberland and Westmoreland at namnet kjem frå det norrøne personnamnet Buthar, og at namnet på vatnet var «innsjøen til Buthar». Dette stemmer med dei lokale segnene som seier at dalen der Buttermere ligg var området til ein norsk høvding kalla Buthar på 1000-talet. Mange vikingar slo seg ned i Cumbria på 800- og 900-talet og mange namn i området har norrønt opphav.

Historie
Frå eigedomen sin ved Buttermere vert det sagt at Jarl Buthar utførte fleire tokt mot dei invaderande normannarane frå tida då Vilhelm Erobraren drog nordover i 1069 og fram til tidleg på 1100-talet. I 1072 sette kong Vilhelm opp ein garnison ved Carlisle, men den isolerte garnisonen var avhengig av stadige forsterkningar og forsyningar. I nesten 50 år skal innbyggjarane i Cumbria ha drive ein slags geriljakrig mot normannarane. 

Om Jarl Buthar faktisk har eksistert eller ikkje er uklårt. Han vart visstnok nemnd i normanniske dokument frå 1100-talet, men mykje av historia hans ser ut til å vere basert på lokale segner og arkeologi.

Bakgrunnsstoff
Buttermere og Ennerdale på National Trust.
Buttermere  i Illustrated Guide to the Lake District
 Robert Ferguson "The Northmen in Cumberland and Westmoreland", pub. 1866

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Buttermere» frå ,  den 29. mars 2010.  
 

Innsjøar i Cumbria
Site of Special Scientific Interest i England
Lake District
National Trust-eigedommar
Martin Petrov

Martin Petjov Petrov () er ein bulgarsk fotballspelar. Han har spela for Bolton Wanderers i engelsk Premier League og for det bulgarske fotballandslaget.

Bulgarske fotballspelarar
Servette-spelarar
Atlético Madrid-spelarar
Wolfsburg-spelarar
Manchester City-spelarar
Bolton-spelarar
Mørkets hjerte

Mørkets hjerte (engelsk Heart of Darkness) er ein roman som er skriven av den polsk-britiske forfattaren Joseph Conrad. Boka kom ut i 1902, men ho var opphavleg publisert som ein tredelt serie i Blackwood's Magazine i 1899. Romanen er sterkt inspirert av røynslene Conrad gjorde som kaptein på ein elvebåt i Fristaten Kongo åtte år tidlegare. Romanen har inspirert ei lang rekkje filmmakarar, forfattarar, musikarar og andre kunstnarar.

Orson Welles var den første som forsøkte å filmatisera boka, men gav opp på grunn av usemje om budsjettet med filmselskapet RKO Pictures. I 1979 kom Francis Ford Coppola sin film Apokalypse nå!, der manuset er basert på Mørkets hjerte, men historia flytta til Vietnamkrigen.

Kritikk for rasisme
Joseph Conrad har blitt karakterisert som rasist av den nigerianske forfattaren Chinua Achebe på grunn av måten han fremstilte afrikanarar på i Mørkets hjerte. Achebe hevdar at Conrad fremstiller afrikanarar som «avhumaniserte og degraderte», og som primitive menneske nærast utan språk. Mange litteraturforskarar meiner derimot at boka inneheld ein sterkt kritikk av kolonialismen. Conrad skildrar framferda til europearane og overgrepa mot lokalbefolkninga på en måte som til då var svært sjeldsynt.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Heart of Darkness på Wikisource
 Heart of Darkness på Project Gutenberg
 Heart of Darkness, av Joseph Conrad på Page By Page Books.
 Heart of Darkness av Joseph Conrad: Ein søkbar internettversjon på The Literature Network

Engelskspråklege romanar
Bøker frå 1902
Paul Scharner

Paul Scharner () er ein austerriksk fotballspelar. Han har spela for West Bromwich Albion i engelsk Premier League og for det austerrikske fotballandslaget.
Frå 2004 til 2006 spelte han for Brann i den norske Tippeligaen.

Austerrikske fotballspelarar
Brann-spelarar
Wigan-spelarar
West Bromwich-spelarar
Maria Hjelmeland

Maria Hjelmeland () er ein norsk kunstnar. Ho målar bilete som blir omtalte som abstrakt ekspresjonisme og har hatt utstillingar både i Noreg og i utlandet. I 2005 fekk Hjelmeland eitt års arbeidsstipend ved Nordisk Kunstnarsenter i Dale i Sunnfjord.

Hjelmeland kjem frå bygda Sande i Sunnfjord, men har budd mykje i utlandet.

Bakgrunnsstoff 
 Maria Hjelmeland si offisielle heimeside 
 Oppføring i NRK Sogn og Fjordane sitt fylkesleksikon
 Unforeseen Ahead: Maria Hjelmeland - Portrettintervju i NY Arts
 Bloggen til Maria Hjelmeland med bilete
 Utstilling på Åmot gard

Norske biletkunstnarar
Folk frå Gaular
Fødde i 1976
Mellomaldermusikk

Musikk i mellomalderen er musikk frå perioden mellom om lag år 500 og 1400. Musikken er i stor grad anonym og er i størstedelen av perioden dominert av kyrkjeleg musikk, særskild gregoriansk song. Først ved 1300-talet vart det vanleg at komponistnamnet følgjer musikken. På omtrent same tid vart fleirstemd musikk populært og då spelar omgrepet ars nova ei markant rolle.

Kunstmusikk/kyrkjemusikk 

Kunstmusikk frå mellomalderen er stort sett einstydande med kyrkjemusikk, fordi det var denne musikken som vart sett på som viktig nok til å noterast ned, etter som det var både tungvint og dyrt å notere på pergament på denne tida. Det fanst derimot òg ein rik kultur av verdsleg musikk.

Framvekst av musikk-notasjon 
Eit viktig trekk ved det ein tenker på som klassisk musikk, er at han er notert ned på notar. Det moderne notasjonssystemet for musikk har røter i kyrkjemusikken i mellomalderen. Det vart etterkvart viktig å notere ned standardrepertoara i kyrkjemusikken, den gregorianske songen, og neumene, forløparen til moderne notasjon, vart utvikla.

Modal-epoken eller Notre Dame-epoken 

I perioden 1170-1250 var Notre Dame-kyrkja i Paris eit viktig senter for komponert fleirstemmig musikk. Viktige komponistar var Leonin og Perotin. Dei nytta neumer, og eit rytmisk system som vert kalla modalnotasjon.

Ars antiqua 
Perioden frå 1250-1300 vert kalla ars antiqua. I denne perioden voks fleire sjangrar fram, som motett, den polyfone cantilenaen, og teknikken hoquetus. Det viktigaste var kanskje at den moderne måten å notere rytme på gradvis vart utvikla.

Ars nova 
1300-talet vart skildra alt i samtida som ars nova (Den nye kunsten). Italia opplevde ein velstandsperiode, og utvikla eit rikt kulturliv. I Italia vert epoken skildra som trecento. Den klassiske musikken byrja til ein viss grad å lausrive seg frå kyrkja.

Italienske komponistar:

 Francesco Landini (1325-1397)

 Johannes Ciconia (1335-1411)

Franske komponistar:

 Philippe de Vitry (1291-1361)

 Guillaume de Machaut (1300-1377)

Musikkformer:

 Franske Chanson-former: rondeau, virelai, ballade

 Italienske songformer: Madrigal, caccia, ballata

 Isorytmisk motett

 Macheaut's Messe de Nostre Dame, den første komplette gjennomkomponerte messa.

Tidslinje over komponistar i mellomalderen

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Musikk i middelalderen» frå ,  den 29. mars 2010. 
  oppgav desse kjeldene:
 Gads Musikhistorie
Alfonso X av Castilla

Alfons X () var ein kastiljansk  konge som herska over Castilla, León og Galicia frå 1252 og fram til han døydde. Han vart òg vald til konge av tyskarane (formelt konge av romarane) i 1257, men pavedømet hindra stadfestinga av dette.

Han etablerte kastiljansk som språk for høgare utdanning og fekk kallenamnet el Sabio eller O Sabio («den vise» eller «den lærde») og el Astrólogo eller O Astrólogo («astrologen») gjennom skriftene sine, mellom anna galisisk-portugisisk poesi.

Liv 
Han var son til Ferdinand III og Isabella av Schwaben. Alfons førte ein omfattande, men lite vellukka utanrikspolitikk. Ved det tyske kongevalet i 1257 vart han vald som motkonge mot Rikard av Cornwall, då han gjennom mor si, som var dotter av Filip av Schwaben var i slekt med Hohenstaufen. Han vann derimot aldri meir enn tittelen og heller aldri sjølv til Tyskland. På grunn av usemje om tronfølgja regjerte han dei siste åra i strid med sonen Sancho.

Meir vesentleg er Alfons gjennom innsatsen sin i litteratur og vitskap, noko som gav han kallenamnet el Sabio (den vise). Han grunnla eit observatorium i Salamanca og fekk utarbeidd dei såkalla alfonsinske tabellane. Ei einskapleg lovbok Codigo de las siete partidas, vart fullført under styret hans. Han fekk omsett delar av Bibelen til kastiljansk og brukte dette språket offisielt. Han fekk òg skrive Crónica General de España.

Bror sonen hans Don Juan Manuel held fram kulturproduksjonen hans.

Musikk 
Alfons X bestilte eller medkomponerte mange musikkverk i løpet av livet sitt. Desse verka omfatta mellom anna Cantigas d'escarnio e maldicer og den store samlinga Cantigas de Santa Maria («Songar til Jomfru Maria»), som var skriven på galicisk-portugisisk og vert rekna som det viktigaste verket hans. Desse verka er ein av dei største samlingane av folkespråklege monofoniske songane som har overlevd frå mellomalderen. Dei består av 420 dikt med musikalsk notasjon. Dikta omhandlar stort sett mirakla tilskriven Jomfru Maria. Eit av desse mirakla er korleis Alfons sjølv vart lækja i Puerto de Santa María.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Alfonso X of Castile» frå , og «Alfons X av Kastilien» frå  den 29. mars 2010.

Bakgrunnsstoff 
 Cantigas de Santa Maria
 Alphonso X - Book of Games
 Libros del Saber de Astronomía - Bilete frå manuskript frå 1276.

Folk frå Toledo i Spania
Huset Burgund i Spania
Kongar av Castilla
Kongar av Galicia
Spanske forfattarar
Spanske komponistar
Mellomalderkomponistar
Tyske kongar
Dagen for galisisk litteratur
Adam de la Halle

Adam de la Halle (Adam frå Halle fødd omkring 1237 i Arras i Frankrike, død 1288 i Napoli i Italia), òg kalla le bossu d'Arras ('den pukkelrygga frå Arras'), var ein fransk trubadur, diktar og musikar.

Adam de la Halle interesserte seg først for teologi før han gav opp det for å kunne gifte seg. Etter å ha skilt seg frå hustrua si brukte han resten av livet sitt på kulturen. Adam vert rekna som den første som aleine skreiv gjennomarbeida songspel - han kalla dei jeux ('spel'). Han var ein av dei første til å komponere fleirstemmig musikk friare enn tidlegare. Fleire av verka hans vart gjevne ut i nyutgåver mot slutten av 1800-talet.

Melodien til kjærleiksvisa «Kom du skjønne hjertevenn» (på tysk «Komm, o komm Geselle mein») er opphavleg komponert av Adam og inngår i songspelet Le jeu de Robin et Marion. Teksten finst òg i Carmina Burana.

Verk
Le jeu de Robin et Marion

Kjelder
<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Adam de la Halle» frå ,  den 30. mars 2010.

Bakgrunnsstoff
 Bibliografi over Adam de la Halle ved arlima.net
 Adam de la Halle-noter ved  ChoralWiki (cpdl.org)

Franske komponistar
Mellomalderkomponistar
Franske forfattarar
Fødde i 1230-åra
Døde i 1288
Byen Mérida i Venezuela

Mérida (Santiago de los Caballeros de Mèrida) er hovudstaden i den venezuelanske delstaten Mérida. Byen er kjent som La Ciudad de los Caballeros, («byen til herrane»), og er ein av dei mest attraktive turistdestinasjonene i Venezuela.

Bakgrunnsstoff 
 Link Mérida

Byar i Venezuela
Coniston Water

Coniston Water (vanlegvis berre kalla Coniston lokalt) er ein innsjø i Cumbria i England og den tredje største innsjøen i Lake District. Han er 8 km lang og opp mot 800 meter brei. Den største djupna er 56 meter og han dekkjer eit areal på 4,9 km². Innsjøen ligg 44 meter over havet. Vatnet har utsig via elva Crake.

Geografi
Coniston Water er forma av isbrear. Innsjøen ligg i ein djup u-dal rundt vulkanske bergartar og kalkstein. 

Nordvest for innsjøen ligg Old Man of Coniston, det høgaste fjellet i Coniston Fells-gruppa.

Historie

Det er gjort funn etter gardsbruk frå bronsealderen nær breidda av Coniston Water. Romarane vann ut kopar frå fjellet oppfor innsjøen, og ein brenneomn med pottoske og to blestomnar i jern syner at den industrielle aktiviteten heldt fram i mellomalderen. På 1200- og 1300-talet var Coniston Water ei viktig fiskekjelde for munkane i Furness Abbey, som eigde innsjøen og landområdet kring. Kopargruvene var i drift kontinuerleg fram til 1800-talet. 

Innsjøen heitte tidlegare Thurston Water, eit namn som kjem frå det norrøne personnamnet Torstein. Dette namnet vart nytta som eit alternativt namn til seint på 1700-talet.

Kunstnaren og filosofen John Ruskin eigde Brantwood House på austsida av innsjøen og budde der frå 1872 til han døydde i 1900. Ruskin er gravlagd i kyrkjegarden i landsbyen Coniston, ved nordenden for innsjøen. 

I nyare tid har Coniston Water vorte kjend for ei kontroversiell mordsak. Carol Park, som budde ved innsjøen, vart drepen i 1976, men først tilfeldig funne av dykkarar i innsjøen i 1997. Mannen hennar vart dømd for drapet, og tok i 2010 livet sitt i fengsel. Saka vert rekna som kontroversiell fordi mannen vart dømd på indisie og ingen klåre bevis, og mange meinte at han vart uskuldig dømd.

Fartsrekord 
På 1900-talet vart det gjort fleire forsøk på Coniston Water på setje ny fartsrekord på vatn. 19. august 1939 sette sir Malcolm Campbell ny rekord med 228,108 km/h på Coniston Water i Bluebird K4. Mellom 1956 og 1959 sette sonen til Sir Malcolm's, Donald Campbell fire etterfølgjande rekordar i Bluebird K7, eit vassfly.

I 1966 følte Donald Campbell at han måtte nå 300 miles per hour (483 km/h) for å halde på rekorden. 4. januar 1967 oppnådde han ein toppfart på 515 km/h i Bluebird K7 under forsøket. Han mista så kontroll over fartøyet som vart rundkasta, kræsja og sokk. Campbell mista livet. Liket av Campbell og fartøyet hans vart henta til overflata i 2001.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Coniston Water» frå ,  den 30. mars 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Turistattraksjonar i Coniston
Informasjon om Gondola

Lake District
Innsjøar i Cumbria