alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Fredrik Stabel

Fredrik Stabel, eller Henrik Fredrik Stabel (), var ein norsk teiknar, grafikar og forfattar. Han vart fødd i Kristiania (Oslo) og døydde i Drøbak, der han hadde hatt sin bustad frå 1970.

Fredrik Stabel er særleg kjend for sine satiriske avisteikningar og kommentarar til det menneskelege tilværet og den menneskelege dårskapen, framstilt i burleske teikningar og utsegner i spalta om Norsk Dusteforbund (Dusteforbundet) i dagsavisa Dagbladet i heile førti år (frå 1950 til 1990), og utgjeve i bokform. 

Fredrik Stabel hospiterte ved Statens håndverks- og kunstindustriskole nokre år under andre verdskrigen og teikna i satiriske og humoristiske blad som Tyrihans, Humoristen og Karikaturen. Seinare arbeida han med grafikk og utgav nokre bøker, men er altså framfor alt kjent som avisteiknar i Dagbladet, der han tok til i 1940 og skapte Norsk Dusteforbund ti år seinare. 

Verk av Fredrik Stabel er kjøpt inn av Nasjonalgalleriet i Oslo. Han er dessutan vorte heidra for den kunstnariske verksemda si ved utstillingar i Avistegnernes Hus i heimbyen Drøbak, som er eit kunstgalleri som vart skipa både for å gjere ære på hans kunst, og for å skape eit kompetansesenter for avisteikninga som kunstform.

Bøker
Keiser Nimbus og lille Karolius Kattetegner (1946)
Snarere tvert imot (1960) [utval frå Dusteforbundet]
Nok av det (1962) [utval frå Dusteforbundet]
Tiltredes (1965) [utval frå Dusteforbundet]
Bevare meg vel (1968) [utval frå Dusteforbundet]
Jeg sier ikke mere (1978) [utval frå Dusteforbundet]
Muntre streker (1977), saman med Kjell Aukrust, Audun Hetland og Pedro
Malebok for voksne (1985)

Kjelder
Fredrik Stabel i Store norske leksikon

Bakgrunnsstoff
"Stabels Verden". Internettside om Fredrik Stabel og Norsk Dusteforbund
Om Fredrik Stabel i Avistegnernes Hus i Drøbak

Norske teiknarar
Norske avisteiknarar
Folk frå Oslo
Paweł Fajdek

Paweł Fajdek () er ein polsk friidrettsutøvar frå Świebodzice som tevlar i sleggjekasting. Han vart verdsmeister i øvinga fire gongar i rad: 2013, 2015, 2017 og 2019, europameister i 2016. Fajdek har ein personleg rekord på 83,93 meter, oppnådd i 2015.

Aktiv
Under verdsmeisterskapen 2013 forbetra Fajdek sitt personbeste med nærare to meter til 81,93 meter og vann sleggjeøvinga framom favoritten Krisztián Pars. Året etter flytta Fajdek rekorden sin til 82,05 m i EM-finalen, men vart vist til sølvplass av nemnde Pars. 9. august 2015 i Szczecin slengde Fajdek sleggja 83,93 meter, hans livs beste kast. På langt nær like langt kasta han ikkje i VM i Beijing to veker seinare, likevel vart det ein klar siger. Heller ikkje i EM 2016 var han mykje truga i kampen om gullmedaljen i øvinga.

Etter ein mislukka OL-tur til Rio de Janeiro i 2016, heldt Fajdek fram å plukke medaljar i åra etter. Han vann VM-gull i 2017 med romsleg margin, vist til sølvplass av landsmannen Wojciech Nowicki i EM 2018, men kom tilbake i 2019 og vann i Doha VM-gull for fjerde gong i rad. Under dei olympiske sommarleikane 2021 i Tokyo kom han på tredjeplass med eit bestekast på 81,53 m, nær meteren bak Nowicki ogslått med 5 cm av den norske overraskingsmannen Eivind Henriksen.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 2011 i Daegu: Nr 11 – 75,20 m
OL 2012 i London: Utslått i kvalifiseringa (-) 
VM 2013 i Moskva: Gullmedalje – 81,97 m, framom Krisztián Pars (80,30 m)
EM 2014 i Zürich: Sølvmedalje – 82,05 m, bakom Krisztián Pars (82,69 m)
VM 2015 i Beijing: Gullmedalje – 80,88 m, framom Dilsjod Nazarov (78,55 m)
EM 2016 i Amsterdam: Gullmedalje – 80,93 m, framom Ivan Tsikhan (78,84 m)
OL 2016 i Rio de Janeiro: Utslått i kvalifiseringa (72,00 m= nr 17)
VM 2017 i London: Gullmedalje – 79,86 m, framom Valerij Pronkin (78,16 m)
EM 2018 i Berlin: Sølvmedalje – 78,69 m, bakom Wojciech Nowicki (80,12 m)
VM 2019 i Doha: Gullmedalje – 80,50 m, framom Quentin Bigot (78,19 m)
OL i 2021 i Tokyo: Bronsemedalje – 81,53 m

Kjelder
 
<div class="references-small">

Denne artikkelen bygger på «Paweł Fajdek» frå ,  den 1. mai 2022.  
 

Polske sleggekastarar
Verdsmeistrar i sleggekast
Europameistrar i sleggekast
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Polen‎
Polske deltakarar under sommar-OL 2012
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2012
Polske deltakarar under sommar-OL 2016
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2016
Medaljevinnarar under sommar-OL 2020
Polske deltakarar under sommar-OL 2020
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2020
Raphael Holzdeppe

Raphael Marcel Holzdeppe () er ein tysk friidrettsutøvar, fødd i Kaiserslautern, som tevlar i stavhopp. Han vann gullmedaljen i øvinga under VM i friidrett 2013 i Moskva og tok sølvmedaljen i VM 2015.

Aktiv
Holzdeppe vart nummer tre i stavhopp ved EM i friidrett 2012 i Helsinki. Vel ein månad seinare fekk han ein ny bronsemedalje under dei olympiske leikane i London.

I 2013 vart Holzdeppe verdsmeister i stavhopp med 5,89 meter, ei høgde han klarde i fyrste forsøk. Renaud Lavillenie som nådde same høgda trong tre forsøk. Ved den neste verdsmeisterskapen, VM i friidrett 2015 i Beijing, gjekk Holzdeppe over 5,90 m, det same som vinnaren Shawnecy Barber. Men sidan kanadiaren Barber smaug seg over lista i sitt fyrste forsøk, vann han gullmedaljen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Raphael Holzdeppe» frå ,  den 30. august 2015.  
 

Tyske stavhopparar
Deltakarar under sommar-OL 2008
Deltakarar under sommar-OL 2012
Christina Schwanitz

Christina Schwanitz () er ein tysk kulestøytar frå Dresden. Ho vart europameister i øvinga i 2014 og verdsmeister i 2015. I 2013 tok ho sølvmedaljen under friidretts-VM. Schwanitz har ein personleg rekord på 20,77 meter, oppnådd i mai 2015.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Christina Schwanitz» frå ,  den 30. august 2015.  
 

Tyske friidrettsutøvarar
Tyske kulestøytarar
Deltakarar under sommar-OL 2008
Deltakarar under sommar-OL 2012
Eunice Sum

Eunice Jepkoech Sum () er ein kenyansk friidrettsutøvar som tevlar på mellomdistansane. Ho tok VM-gull på 800 meter under VM i friidrett 2013 og bronse på same distansen to år seinare. I 2014 vann ho 800 m både under samveldeleikane og afrikameisterskapen. Sum sin personlege rekord på 800 m er 1.57,38, oppnådd under VM 2013 i Moskva, på 1500 m har 4.02,0, også den tida er frå 2013.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Eunice Jepkoech Sum» frå ,  den 30. august 2015.  
 

Kenyanske mellomdistanseløparar
Verdsmeistrar i friidrett
Kenyanske deltakarar under sommar-OL 2012
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2012
Kenyanske deltakarar under sommar-OL 2016
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2016
Yarisley Silva

Yarisley Silva Rodríguez () er ein kubansk friidrettsutøvar frå Pinar del Río-provinsen som tevlar i stavhopp. Ho vann OL-sølv i øvinga i 2012, tok bronse ved friidretts-VM 2013 og vann gullmedaljen under VM i friidrett 2015 i Beijing. Silva har ein personleg rekord på 4,91 meter, oppnådd i 2015. Ho tok seg over 4,90 m då ho vart verdsmeister.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Yarisley Silva» frå ,  den 30. august 2015.  
 

Cubanske friidrettsutøvarar
Stavhopparar
Deltakarar under sommar-OL 2008
Deltakarar under sommar-OL 2012
2060 Chiron

2060 Chiron er ein asteroide i det ytre solsystemet med bane mellom Saturn og Uranus. Han er særs lyssvak med storleiksklasse 18. Chiron vart oppdaga av Charles T. Kowal i 1977. Middelavstand frå sola er 13,7 AU og omlaupstida er 50,7 år. Sjølv om han ligg langt utafor asteroidebeltet er han klassifisert som ein asteroide, og høyrer til gruppa kalla kentaurane, som er mindre planetar og asteroidar i bane mellom asteroidebeltet og Kuiperbeltet. Chiron er omgjeve av ein lyssvak koma slik som kring ein komet og han er kalla opp etter ein vis kentaur (Kheiron) som var læraren til Akhillevs.

Kjelder
Delar av denne artikkelen bygger på «2060 Chiron» frå ,  den 30. august 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Kentaurar
Kometar
19771018
Periodiske kometar
Chiron
Chiron
Cecilia Payne-Gaposchkin

Cecilia Helena Payne-Gaposchkin () var ein britisk-amerikansk astronom og astrofysikar. I doktorgradsavhandlinga si i 1925 forklarte ho samansetnaden til stjerner i høve dei relativt store mengdene med hydrogen og helium.

Ho arbeidde ved Harvard-observatoriet frå 1938 og var professor her frå 1956 til 1966. Ho har publisert fleire avhandlingar og bøker, særleg om variable stjerner.

Utmerkingar
 Vald medlem i Royal Astronomical Society medan ho framleis var student i Cambridge i 1923
 Annie J. Cannon Award in Astronomy (1934) – første mottakar
 Medlem av American Philosophical Society (1936)
 Medlem av American Academy of Arts and Sciences (1943)
 Emeritus Professor ved Harvard University i 1967
 Henry Norris Russell Lectureship frå American Astronomical Society i 1976
 Ærespris frå Radcliffe College i 1952
 Rittenhouse-medaljen frå Rittenhouse Astronomical Society ved Franklin Institute i 1961
 Æresgrader frå Rutgers University, Wilson College, Smith College, Western College, Colby College og Women's Medical College of Pennsylvania
 Asteroiden 2039 Payne-Gaposchkin er kalla opp etter ho.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Cecilia Payne-Gaposchkin» frå ,  den 30. august 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Biografi  frå Goodsell Observatory
 Bibliografi frå Astronomical Society of the Pacific

Elevar ved Newnham College i Cambridge
Elevar ved Radcliffe College
Elevar ved Harvard University
Tilsette ved Harvard University
USA-amerikanske astronomar
Engelske astronomar
USA-amerikanske astrofysikarar
Britiske astrofysikarar
Medlemmar av American Academy of Arts and Sciences
Kvinnelege astronomar
Folk frå Wendover
Astronomar på 1900-talet
Mount Stromlo-observatoriet

Mount Stromlo-observatoriet ligg like utafor Canberra i Australia, og er ein del av Research School of Astronomy and Astrophysics ved Australian National University (ANU).

Det vart grunnlagd i 1924 som The Commonwealth Solar Observatory. Mount Stromlo hadde alt blitt nytta for observasjonar det tidlegare tiåret, og eit lite observatorium vart bygd der av Pietro Baracchi i 1911. Domen som husa Oddie-teleskopet var den første bygningen som vart bygd i det nyoppretta Australian Capital Territory. Fram til andre verdskrigen spesialiserte observatoriet seg på sol- og atmosfæreobservasjonar. Etter krigen vart fokuset endra mot stjerne- og galakseastronomi, og det fekk namnet The Commonwealth Observatory. 

18. januar 2003 vart Mount Stromlo råka av ein omfattande skogbrann, og fem teleskop, verkstader, sju hus og ein verneverdig bygning vart øydelagd.  Det einaste telskopet som overlevde flammane var det 15 cm store Farnham-teleskopet frå 1886. Bitar av observatoriet er i dag på utstilling i National Museum of Australia.

Observatoriet er i dag ein stor partnar i bygginga av Giant Magellan Telescope.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mount Stromlo Observatory» frå ,  den 30. august 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

Nettsida til ANU
Research School of Astronomy and Astrophysics ved ANU
SkyMapper .

1924 i Australia
Astronomiske observatorium i Australia
Australian National University
Byggverk i Canberra
Museumsfabrikken Strømmen

Museumsfabrikken Strømmen er ei avdeling under Akershusmuseet, og har tilhald i det tidlegare rådhuset i Skedsmo på Strømmen, som òg hyser Akershusmuseet.

Museumsfabrikken Strømmen  har formidling som si oppgåve og skipar til ulike utstillingar over mange tema. Avdelinga tek imot grupper frå barnehagar, grunnskule, vidaregåande skule, og dessutan andre grupper som ønskjer å kome. Læreplanen for kunnskapsløftet er utgangspunktet for utarbeiding av undervisningsopplegg. Det vert skipa til fleire skiftande utstillingar i årets løp, og eigne undervisningsopplegg for kvar av av dei vert utarbeida. Avdelinga lèt seg inspirere og involvere i aktuelle emne gjennom dokumentasjon, dialog og ulike typar formidling, mellom anna utstillingar på internett, og samarbeider med ein rad instansar om arrangement i og utanfor museet. På bakgrunn av at det finst mange fortider, mange historier som syner variasjon, mangfald og motsetnader, er det meininga at historiske og samtidige tema skal verte vinkla på slike vis at kontrastar i verdiar, haldningar og livssyn kjem til syne.  Presentasjonen av ulike fortider eller ståstader skal kunne bidra til forståing og respekt for at andre har eit anna bilete av røyndomen enn det ein sjølv har.

Bakgrunnsstoff
 Museumsfabrikken Strømmen

Museum i Viken
Kultur i Lillestrøm
Byggverk i Lillestrøm
Tianna Bartoletta

Tianna Bartoletta, fødd Tianna Madison (), er ein USA-amerikansk friidrettsutøvar frå Elyria i delstaten Ohio som tevlar i lengdehopp og sprintløp. Ho vart verdsmeister i lengdehopp i 2005 i Helsinki, ei bragd ho gjentok ti år seinare i Beijing. Ved dei olympiske leikane i London i 2012 sprang ho startetappen på USA sitt lag i 4 x 100 m stafett som vann OL-gull og sette ny verdsrekord med 40,82 sekundar.

Aktiv

Madison slo gjennom ved VM i friidrett 2005 i Helsinki der ho vann gullmedaljen med ny personleg rekord på 6,89 meter. Også i kvalifiseringa forbetra ho den personlege rekorden, då til 6,83 meter. Ved VM i friidrett 2007 i Osaka greide ho einast 6,47 n i finalen og enda på tiandeplassen. Året etter vart ho nummer fem i lengdehopp i uttaksstemnet til Sommar-OL 2008 og fekk ikkje OL-plass.

I 2012 forbetra Madison dei personlege rekordane på både 100 meter og 200 meter. I mai sprang ho 200 meter på 22,37 i Ponce, deretter sprang ho 100 meter på 10,97 i New York, hennar fyrste løp under 11 sekundar. I slutten av juni forbetra ho 100-meterrekorden sin til 10,96 då ho kom på andreplass ved USA sitt uttak til Sommar-OL 2012, einast Carmelita Jeter på 10,92 var betre. Under leikane i London vart ho nummer fire på 100-metere på tida 10,85 sekundar, fire hundredels sekund bakom bronsevinnaren. Seks dagar seinare vart ho olympisk meister på 4 x 100 m stafett saman med Allyson Felix, Bianca Knight og Carmelita Jeter. Tida 40,82 sekundar var ei forbetring av den 27 år gamle verdsrekorden til Aust-Tyskland med heile 0,55 sekundar.

Under VM i friidrett 2015 i Beijing låg Tianna Bartoletta på tredjeplass i lengdetevlinga framfor den siste omgangen med eit bestehopp på 6,95 m. I siste omgangen smelte ho til med ny personleg rekord på 7,14 meter og sikra seg VM-tittelen framom britiske Shara Proctor som i tredje omgang hadde sett nasjonal rekord med 7,07 m. Dermed vann Bartoletta sitt andre VM-gull, ti år etter det fyrste, og to dagar før ho fylte 30 år.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Tianna Bartoletta» frå ,  den 30. august 2015.  

Friidrettsutøvarar frå USA
Lengdehopparar frå USA
Sprintarar frå USA
Olympiske meistrar for USA
Medaljevinnarar under sommar-OL 2012
USA-amerikanske deltakarar under sommar-OL 2012
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2012
Medaljevinnarar under sommar-OL 2016
USA-amerikanske deltakarar under sommar-OL 2016
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2016
Skedsmo Bygdemuseum

Skedsmo Bygdemuseum, Huseby gård er eit museum på Skedsmokorset i Skedsmo kommune, og ei avdeling under Akershusmuseet. Bygdemuseet er bygd opp med basis i den gamle garden Huseby, og har no seks bygningar: hovudbygningen, stabburet og grisehuset, som høyrde til garden opphavleg, og drengestova, smia og sagmeistarbustaden som har vorte flytt til området. Museet vart skipa i 1937 med drengestova som utstillingsbygning.  I dag er hovudbygningen staden for dei fleste utstillingane, med årlege sesongutstillingar i det gamle grisehuset og mindre utstillingar i drengestova og sagmeistarbustaden.

Huseby gård har vore både storgard, prestegard og fattiggard, og har truleg røter attende til tidleg vikingtid. Namnet Huseby tyder på at høvdingane i Skedsmo hadde tilhald her, og arkeologiske granskingar på garden gjer grunn til å tru at garden har vore ein storgard i gamal tid. Garden var prestegard fram til 1883, da han vart avløyst av ein ny prestegard nærare kyrkja. Etter dette vart garden seld og drive som storgard fram til Skedsmo kommune kjøpte han i 1889 for å skipe «Fattiggaarden Store Huseby». Garden vart deretter drive som fattiggard fram til 1924, med mellom 30 og 50 personar som klientell, både kvinner, menn og born.

Garden har brent i 1760 og i 1830, men bygningane vart bygd opp att på dei same murane.

Utstillingane syner korleis folk levde i både embetsmanns-, bonde-, og arbeidarmiljøa på 1800- og 1900-talet. I hovudbygningen vert det gjort greie for dei to viktigaste periodane i soga til Huseby gård: tida som prestegard og tida som fattiggard. Ved hjelp av dramatiserte ljodspel, tablå, plansjar og 1600 historiske gjenstandar vert den rike soga til garden skildra.

Truleg har garden vore prestegard heilt sidan kong Olav Digre (Heilag-Olav) si tid, så garden har ei lang soge som prestegard. Første høgda i hovudbygningen er innreia som ein prestebustad på 1800-talet. I matstova heng portrett av den siste presten og prestefrua som budde her. Men det meste av innreiinga i første høgda vart gjort på 1970-talet med antikke møblar, bruksgjenstandar og kunstverk.

I andre høgda i hovudbygningen er det konstruerte tre rom som gjer greie for tida då Huseby Gård losjerte mellom 30 og 50 fattige. Styringa av fattiggarden er skildra ved ei framstilling av fattiggardens kontor, livet til dei fattige vert skildra ved å syne fattiglemane sin sovesal, og matreglane og kosthaldet på fattiggarden er representert ved kjøkenet. To oppstilte tablå med dokker, møbler og gjenstandar gjenskaper situasjonar frå den gamle fattiggarden, og lydspel der skodespelarar har gjeve dokkene røyst og let dei fortelje sine eigne historier, gjev liv til desse tablåa. I det ene tablået vert fattiggardsstyraren S. Steffensen grundig utspurt av tilsynskomitemedlemen Adolf H. Braanaas om pengebruken på garden; i det andre tablået er det fattiglemane «Skinnfell-Maria» og «Vesle Maren», som diskuterer von og vonløyse for dei som bur på garden.

Bakgrunnsstoff
 Internettsidene til  Skedsmo Bygdemuseum

Museum i Viken
Kultur i Lillestrøm
Byggverk i Lillestrøm
Skipingar i 1937
Museum skipa i 1930-åra
1937 i Noreg
Bernie Sanders

Bernard «Bernie» Sanders () er ein amerikansk politikar og senator for Vermont. Han var kandidat til å bli nominert som presidentkandidat av Det demokratiske partiet i USA ved presidentvalet i 2016.

Sanders blei medlem av Det demokratiske partiet i 2015. Før dette var han den lengste tenande uavhengige politikaren i Den amerikanske kongressen si historie. 

Sanders har vore rangert minoritetsmedlem i budsjettkomiteen i Det amerikanske senatet sidan januar 2015.

Kjelder

USA-amerikanske politikarar frå 1900-talet
USA-amerikanske forfattarar frå 1900-talet
USA-amerikanske politikarar frå 2000-talet
USA-amerikanske forfattarar frå 2000-talet
Senatorar for Det demokratiske partiet i USA
USA-amerikanske presidentkandidatar i 2016
Uavhengige medlemmar av Representanthuset i USA
USA-amerikanske sosialdemokratar
Uavhengige politikarar frå Vermont
Elevar ved University of Chicago
Condamine på månen

La Condamine er eit lite krater eller ringfjell på månen, som ligg langs sørlege kanten av Mare Frigoris, nord på månen. Det ligg nordaust for Sinus Iridum, som er omgjeve av fjell, i den nordvestlege delen av Mare Imbrium.

Kraterkanten er låg og avrunda, og nordaustsida er erodert. Den ytre vegen er noko polygonal, særleg i den sørvestlege delen. Innsida av krateret er relativt flatt, utan ein topp i midten, men det er ein låg, boga dobbel rille i den vestre halvdelen som strekkjer seg mot nordkanten.

Satellittkrater
Til vanleg er desse identifisert på månekart med ein bokstav ved sidan av kratermidtpunktet som er nærast La Condamine.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «La Condamine (crater)» frå ,  den 31. august 2015. 
 oppgav desse kjeldene:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Ringfjell på månen
Condamine

Condamine kan syne til:

Stader
Condamine er namnet på fleire kommunar i Frankrike:
 Condamine i Ain département
 Condamine i Jura département
 La Condamine-Châtelard i Alpes-de-Haute-Provence département
Condamine kan òg syne til:
 La Condamine, ein bydel i Monaco
 Condamine River i Australia
Condamine i Queensland, ein australsk by ved Condamine River. 
 Condamine på månen, eit krater på månen.

Folk
Charles Marie de La Condamine (1701-1774), fransk oppdagar, geograf og matematikar. 
 Robert «Robin» de la Condamine (1877-1966), britisk skodespelar som nytta scenenamnet Robert Farquharson.
Condorcet på månen

Condorcet er eit månekrater som ligg på austsida av den nære sida av månen, søraust for Mare Crisium. Nordaust for Condorcet ligg kratera Hansen og Alhazen.

Den ytre kanten av Condorcet er erodert, med eit lågt sadelpunkt langs nordveggen og satelittkrateret Condorcet Y ligg på tvers av nordvestkanten. Det indre av krateret er ei nesten jamn flate med nokre få småkrater. Botnen har ein mørk flekk langs venstre halvdel, men resten er kring same albedo som det kringliggande terrenget.

Satelittkrater
Til vanleg er desse identifisert på månekart med ein bokstav ved sidan av kratermidtpunktet som er nærast Condorcet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Condorcet (crater)» frå ,  den 31. august 2015. 
 oppgav desse kjeldene: 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Ringfjell på månen
Copernicus

Copernicus syner til astronomen Nikolaus Kopernikus (1473-1543).

Copernicus, Kopernik eller Kopernikus kan òg syne til:

Vitskap
OAO-3 Copernicus, eit astronomisk observatorium i bane, sendt opp 21. august 1972. 
Copernicus-programmet, eit felles intiativ av European Commission og European Space Agency
Copernicus Science Centre i Warszawa i Polen. 
Kopernik Observatory & Science Center, eit observatorium og forskingssenter i Vestal i New York i USA
Copernicium, grunnstoff 112

Stader
Copernicus Peak, den høgaste toppen i Mount Hamilton i California
Copernicus på månen, eit krater på månen
Copernicus på Mars, eit krater på Mars

Underhaldningt
filmen Copernicus, ein polsk film frå 1973
Kopernikus, ein opera (1978-79) av den kanadiske komponisten Claude Vivier
Copernicus, eit nettbasert rollespel utviklinga av 38 Studios
Copernicus, eit romfartøy i Star Trek.

Anna
Copernicus Foundation, ein idealistisk organisasjon i Chicago. 
Kopernik-organisasjonen, ein idealistisk organisasjon med hovudkvarter i Indonesia. 
DFS-Kopernikus, tyske TV-satellittar i 1990-åra. 
Copernicus lufthamn, Wrocław i Polen
føretaket Kopernik, grunnlagd i 1751 i Toruń, eit av dei eldste godteriprodusentane i Europa som framleis er i drift. 
Index Copernicus
Copernicus på månen

Copernicus er eit månekrater eller ringfjell kalla opp etter astronomen Nicolaus Copernicus. Det ligg aust i Oceanus Procellarum.

Eigenskapar

Copernicus er synleg ved hjelp av kikkert, og ligg noko nordvest for midten av sida av månen som vender mot jorda. Sør for krateret ligg Mare Insularum, og sør-sørvest ligg krater Reinhold. Nord for Copernicus er Montes Carpatus, som ligg ved sørenden av Mare Imbrium. Vest for Copernicus ligg ei gruppe åsar. På grunn av den relativt unge alderen, har krateret vore relativt urørt sidan det vart danna. 

Apollo 12-toktet landa sør for Copernicus på Oceanus Procellarum. Ein av strålane frå materialet som vart kasta ut frå krateret gjekk gjennom her, og forskarar håpa at jordprøvane ville syne alderen til krateret. Prøvane viste ikkje noko tydeleg svar, men var heller ikkje inkonsistente med eit estimat som sa at krateret vart danna for 800 millionar år sidan. Copernicus vart rekna som ein av dei mogelege landingsstadane for det avlyste Apollo 20-oppdraget.

Satellittkrater
Til vanleg er desse identifisert på månekart med ein bokstav ved sidan av kratermidtpunktet som er nærast Copernicus.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Copernicus (lunar crater)» frå ,  den 31. august 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

Ringfjell på månen
Nikolaus Kopernikus