alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Pangnirtung

Pangnirtung (eller Pang, òg Pangniqtuuq, kanadisk stavingsskrift ᐸᖕᓂᖅᑑᖅ) er ein by i Qikiqtaaluk-regionen i det canadiske territoriet Nunavut. Han ligg på Baffinøya ved Pangnirtung Fjord, ein djup fjord som munnar ut i Cumberland Sound. I 2016 hadde Pangnirtung 1 481 innbyggarar.
 Han hadde ei flatevidd på 7,54 km². Kring 9 prosent av innbyggjarane på Baffinøya bur i Pangnirtung.

Blåkveitefiske er ein viktig lokal næringsveg. I 2008 løyva dei føderale styresmaktene pengar til å byggja ei hamn her. Pangnirtung Fisheries Limited driv ein fabrikk for å handsama og pakka kveitefangsten. Verksemda blei skipa i 1992, og har no over 40 tilsette i høgsesongen om sommaren.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Pangnirtung» frå  og «Pangnirtung» frå , den 27. september 2022.  

Busetnader i Nunavut
Programvaren Koha

Koha er eit biblioteksystem brukt av folkebibliotek, skulebibliotek og fagbibliotek over heile verda. Systemet er fri programvare. Namnet kjem frå ordet koha på maori, som betyr 'gåve' eller 'donasjon'. Systemet har vore nytta av Deichman bibliotek sidan 2014.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Fri programvare
Bibliotekvesen
Hugues Fabrice Zango

Hugues Fabrice Zango () er ein burundisk friidrettsutøvar som i 2018 vart afrikameister i tresteghopp og sidan har sikra seg bronsemedaljen i øvinga under så vel VM i friidrett 2019 som Sommar-OL i 2021, samt sølvmedaljen ved VM i friidrett 2022. I januar 2021 hoppa han 18,07 meter i eit innandørs-stemne i franske Aubière, utandørs nådde han lengst ved eit stemne i Székesfehérvár eit halvår seinare då han landa på 17,82 m.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Hugues Fabrice Zango» frå ,  den 27. september 2022.  

Burundiske idrettsutøvarar
Olympiske bronsemedaljevinnarar
Tresteghopparar
Kendra Harrison

Kendra Harrison () er ein USA-amerikansk friidrettsutøvar frå Tennessee som 22. juli 2016 i London sette verdsrekord på 100 meter hekk med tida med 12,20. Ho sletta då Jordanka Donkovas 28 år gamle verdsrekord i øvinga. Rekorden hennar stod i seks år. Harrison sprang inn til sølvmedalje på 100 meter hekk både under VM i friidrett 2019 og Sommar-OL i 2021.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kendra Harrison» frå ,  den 27. september 2022.  

Hekkeløparar frå USA
Olympiske sølvmedaljevinnarar for USA
Idrettsutøvarar frå Tennessee
Ese Brume

Ese Brume () er ein nigeriansk friidrettsutøvar som vann bronsemedaljen i lengdehopp under så vel VM i friidrett 2019 som Sommar-OL i 2021, samt sølvmedaljen ved VM i friidrett 2022. Brume vart samveldemeister i lengdehopp i 2014 og 2022, medan ho i tida 2014-18 sikra seg tre rake gullmedaljar i afrikameisterskap. Ho sette afrikarekord med 7,17 meter då ho sigra i eit stemne i Chula Vista i California den 29. mai 2021.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Ese Brume» frå ,  den 27. september 2022.  

Nigerianske idrettsutøvarar
Lengdehopparar
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Nigeria
Shanieka Ricketts

Shanieka Ricketts () er ein jamaicansk friidrettsutøvar som vann sølvmedaljen i tresteghopp både under VM i friidrett 2019 og VM i friidrett 2022. Ho sette personleg rekord med 14,98 meter ved DL-stemnet i Doha 28. mai 2021. I 2022 vart Ricketts samveldemeister i tresteghopp.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Shanieka Ricketts» frå ,  den 27. september 2022.  

Jamaicanske friidrettsutøvarar
Tresteghopparar
Margaret Kipkemboi

Margaret Chelimo Kipkemboi () er ein kenyansk langdistanseløpar som vann sølvmedaljen på 5 000 meter under VM i friidrett 2019 og bronsemedaljen på den doble distansen under VM i friidrett 2022. I den sistnemnde tevlinga sette ho personbeste med tida 30.10,0, på 5 000 meter har ho ei bestetid på 14.27,1 frå året i førevegen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Margaret Kipkemboi» frå ,  den 27. september 2022.  

Kenyanske langdistanseløparar
Det færøyske riksvåpenet

Det færøyske riksvåpenet har opphav frå 1400-talet. Våpenskjoldet viser ein vêr på blå bakgrunn.

Våpenskjoldet vart teke ut av bruk då lagtinget vart nedlagt i 1816. Etter at lagtinget vart gjenreist i 1852, og sjølv medan Færøyane var sjølvstendige under den andre verdenskrigen, var ikkje det færøyske riksvåpenet brukt. Det færøyske riksvåpenet vart teke i bruk igjen i 1948, men det var berre statsministeren og regjeringa, og ikkje lagtinget, som brukte våpenskjoldet.

Eit nytt våpenskjold vart laga, og den 1. april 2004 kunngjorde den færøyske statsministeren at styresmaktene skulle byrja å nytta den nye utgåva av riksvåpenet. Den nye utgåva vart grunnlagd på den opprinnelege utgåva frå Kirkjubøur. Letene var inspirert av det færøyske flagget, og gult/gull vart lagt til deretter. Den nye utgåva viser ein sint vêr, klår til å verja. Det nye riksvåpenet vert nytta av  dei færøyske styresmaktene og dei færøyske ambassadane.

Utgåver

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Det færøyske riksvåpenet» frå ,  den 28. september 2022.  

Riksvåpen
Færøyane
The Wall Street Journal

The Wall Street Journal er ei internasjonal dagsavis som blir gjeven ut i New York. I 2006 hadde ho eit gjennomsnittleg dagleg opplag på over 2,1 mill., i tillegg til 400.000 abonnentar på nettutgåva. Dette gjorde henne til den største avisa i USA etter USA Today. Sidan 1976 og 1983 har avisa hatt særlege utgåver i høvesvis Europa og Asia; desse utgåvene kom ut i eit opplag på kring 80.000 eksemplar kvar. 

Avisa var tidlegare eigd av Dow Jones & Company. 31. juli 2007 blei ho kjøpt for 5,8 milliardar dollar av mediemagnaten Rupert Murdoch og hans News Corporation, som allereie eigde eit verdsomspennande nettverk av aviser og tv-stasjonar, som Fox News.

The Wall Street Journal dekker først og fremst nyheiter og bakgrunnsstoff om amerikansk og internasjonalt næringsliv og finansverda. I tida mars–september 2009 var opplaget 2 024 269, ei stiging på 0,6 % på eit år. The Wall Street Journal var den einaste store avisa i USA som ikkje hadde synkande opplag i denne perioden.

The Wall Street Journal har kome ut utan avbrot sidan ho blei grunnlagd av Charles Dow, Edward Jones og Charles Bergstresser den 8. juli 1889. Ho har vunne den prestisjefylte pulitzerprisen ei rekkje gonger.

Hovudkonkurrenten til Wall Street Journal er engelske Financial Times, som òg finst i fleire utgåver.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «The Wall Street Journal» frå ,  den 29. september 2022.

Bakgrunnsstoff

Skipingar i 1889
Aviser i USA
Kelsey-Lee Barber

Kelsey-Lee Barber, fødd Roberts, () er ein australsk friidrettsutøvar, fødd i Sør-Afrika, som vart verdsmeister i spjutkasting i 2019 og som forsvarte meistertittelen ved VM i friidrett 2022. I mellomtida sikra ho seg bronsemedaljen i øvinga då Sommar-OL fann stad i Tokyo sommaren 2021. Barber sitt personbeste på 67,70 meter er frå eit stemne i Luzern 9. juli 2019.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kelsey-Lee Barber» frå ,  den 29. september 2022.  

Australske friidrettsutøvarar
Spydkastarar
Verdsmeistrar i friidrett
Wang Jianan

Wang Jianan () er ein kinesisk friidrettsutøvar frå Shenyang som vart verdsmeister i lengdehopp under VM i friidrett 2022, sju år etter han tok bronsemedaljen i øvinga ved Friidretts-VM heime i Kina. Han har elles vunne lengdetevlinga ved asiameisterskapen 2013 og ved asialeikane i 2018. Den 16. juni 2018 hoppa Wang 8,47 meter i Guiyang, ei tangering av den kinesisk rekorden.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Wang Jianan (Leichtathlet)» frå ,  den 29. september 2022.  

Kinesiske friidrettsutøvarar
Lengdehopparar
Verdsmeistrar i friidrett
Folk frå Shenyang
Toshikazu Yamanishi

Toshikazu Yamanishi () er ein japansk kappgjengar. Han vart verdsmeister på 20 km i Doha i 2019 og forsvarte meistertittelen på distansen i 2022. I mellomtida sikra han seg bronsemedaljen på distansen då Sommar-OL fann stad i Tokyo sommaren 2021

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Toshikazu Yamanishi» frå ,  den 29. september 2022.  

Japanske friidrettsutøvarar
Kappgjengarar
Verdsmeistrar i friidrett
Massimo Stano

Massimo Stano () er ein italiensk kappgjengar frå Palo del Colle. Han vart olympisk meister på 20 kilometer i Tokyo i 2021 og verdsmeister på 35 km i Eugene i 2022.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Massimo Stano» frå ,  den 29. september 2022.  
  

Italienske friidrettsutøvarar
Kappgjengarar
Verdsmeistrar i friidrett
Olympiske meistrar for Italia
Wilma Murto

Wilma Anna Helena Murto () er ein finsk stavhoppar frå Kuusjoki i Salo. Ho vart europameister 2022 i München der ho sette finsk rekord med 4,85 meter.

Murto sette finsk rekord og innandørs verdsrekord for juniorar då ho i januar 2016 sigra med 4,71 meter i stavtevlinga under junior-VM i Zweibrücken. Det skulle gå fem og eit halvt år før ho forbetra seg til 4,72 m i Tampere i slutten av august 2021. Under europameisterskapen 2022 i München flytta ho sin personbeste med 13 cm til 4,85 meter og tok ein overranskande gullmedalje framom den greske veteranen Ekateríni Stefanídi.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Wilma Murto» frå ,  den 29. september 2022.  

Finske friidrettsutøvarar
Finske stavhopparar
Europameistrar i friidrett
Paternalisme

Paternalisme er makta ein person eller stat har over andre menneske. Ordet tyder formynderi og kjem frå det latinske ordet pater som tyder «far». Poenget er at ein skal forhindra menneske i å taka irrasjonelle avgjersler, ved å tvinga folk til å hjelpa seg sjølv igjennom lover. Innanfor medisin tyder uttrykket at helsepersonell avgjer kva som er best for pasienten.

Mjuk og hard paternalisme 
Ein kan skilja mellom mjuk og hard paternalisme. Mjuk paternalisme handlar om å fråråda, medan hard paternalisme handlar om å tvinga endring hjå ein person. Dersom ein person skulle gå over ei farleg bru, er det forskjell på om ein fråråder eller om ein fysisk nektar personen å gå over.

Paternalistisk stat – «Nanny State» 
Alle land i verda er i ymse grad paternalistiske statar. Statane innfører påbod og forbod som hindrar borgarane i å utføra ymse handlingar som kan ha negative mentale, fysiske eller økonomiske konsekvensar for vedkomande. Paternalistiske lover kan vera påbod om setebelte og redningsvest eller ansvarsforsikring, eller forbod mot:

 gambling,
 prostitusjon,
 MMA-kampsport,
 bruk av narkotika eller
 bruk av rullebrett (tidlegare ulovleg i Noreg).

Anti-paternalisme 
Liberalistar meiner velferdsstatar er paternalistiske statar som hindrar borgarane i å leva liva deira. I tillegg til lover, tvingar velferdsstatane menneske til å hjelpa seg sjølve gjennom skattar for å finansiera pensjon, trygder og helsetenester. Ifylgje liberalistane skal ikkje staten fungera som eit moralsk politi for å verna borgarane mot mentale, fysiske eller økonomiske konsekvensar. 

«Einkvar har sin rett til å leva sitt liv – til helvete på sin måte» – David D. Friedman.

John Locke meinte så lenge ein person ikkje gjorde harm mot andre personar, kunne han få lov til å leva slik han måtte ynskje.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Paternalisme» frå ,  den 29. september 2022.  

Politiske ideologiar
Latinske ord og uttrykk
Ulvestad i Volda

Ulvestad ei bygd i Volda kommune og tidlegare Dalsfjord herad.

Busetnader i Volda
Administrativ inndeling av Ukraina

Den administrative inndelinga av Ukraina byggjer på at landet er organisert som ein einingsstat (bokmål: enhetsstat). Under sentraladministrasjonen, det nasjonale nivået, har Ukraina på regionalt nivå 24 oblastar (provinsar), to metropolar Kyiv og Sevastopol og den autonome republikken Krim. På kommunalt nivå har Ukraina per 2021 om lag 136 rajonar (kommunar) og 108 bydistrikt (urbane rajonar). Ordninga med «byar av regional tyding» vart avskaffa i 2020.

Russisk annektering av ukrainsk territorium 

Per september 2022 er oblastane Donetsk, Luhansk, Kherson, Zaporizjzja, den autonome republikken Krim og Sevastopol annektert og dominerande kontrollert av Russland.

Oblastar i Ukraina 

Volyn oblast
 Rivne oblast
 Zjytomyr oblast
 Kyiv (hovudstad)
 Kyiv oblast
 Tsjernihiv oblast
 Sumy oblast
 Kharkiv oblast
 Luhansk oblast
 Lviv oblast
 Ternopil oblast
 Khmelnytskyj oblast
 Vinnytsia oblast
 Tsjerkasy oblast
 Poltava oblast
 Dnipropetrovsk oblast
 Donetsk oblast
 Zakarpatska oblast
 Ivano-Frankivsk oblast
 Tsjernivtsi oblast
 Kirovohrad oblast
 Odessa oblast
 Mykolajiv oblast
 Kherson oblast
 Zaporizjzjia oblast
 Den autonome republikken Krim
 Sevastopol

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Ukraina si administrative inndeling» frå ,  den 30. september 2022.  

Undernasjonale område i Ukraina
Mario Draghi

Mario Draghi () er ein italiensk økonom. Han var Italia sin statsminister frå 13. februar 2021 til 22. oktober 2022. Frå 2006 til 2011 var han leiar for den italienske nasjonalbanken, og var sentralbanksjef (president) i den europeiske sentralbanken frå 2011 til 2019.

Bakgrunn 
Draghi vaks opp i Roma, der faren hans arbeida for Italia sin sentralbank. Etter at Draghi vart uteksaminert frå Universitetet i Roma, studerte han økonomi ved Massachusetts Institute of Technology i USA, der han fekk ein doktorgrad i 1976. I 1980-åra underviste han i økonomi ved Universitetet i Firenze og arbeida for Verdsbanken i Washington, D.C.

Kjelder 

Italienske statsministrar
Topi Raitanen

Topi Olli Vihtori Raitanen () er ein finsk friidrettsutøvar frå Tampere som vart europameister i 3 000 meter hinder under EM i friidrett 2022 i München. Han sette personleg rekord med 8.16,5 ved Herculis-stemnet i Monaco den 14. august 2020.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Topi Raitanen» frå ,  den 1. oktober 2022.  

Finske friidrettsutøvarar
Hekkeløparar
Europameistrar i friidrett
Antigoni Drisbioti

Antigoni Drisbioti () er ein gresk friidrettsutøvar som tevlar i kappgang. Under EM i friidrett 2022 i München vann ho gullmedaljen både på 20 kilometer og 35 km.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Antigoni Drisbioti» frå ,  den 1. oktober 2022.  

Greske friidrettsutøvarar
Kappgjengarar
Europameistrar i friidrett
Vala Flosadóttir

Vala Flosadóttir () er ein islandsk tidlegare friidrettsutøvar frå Reykjavík som vann bronsemedaljen i stavhopp under Sommar-OL 2000. Ho bur i Sverige,

Vala høyrde til den fyrste generasjonen kvinnelege stavhopparar. I 1996 gjekk ho til topps i stavtevlinga ved innandørs-EM 1996 i Stockholm. To år seinare vart ho nummer tre i innandørs-EM, medan ho i innandørs-VM 1999 kom på andreplass. Under dei olympiske sommarleikane i Sydney hausten 2000 sette ho personleg rekord med eit hopp på 4,50 meter og sikra seg bronsemedaljen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Vala Flosadóttir» frå ,  den 1. oktober 2022.  

Islandske friidrettsutøvarar
Stavhopparar
Folk frå Reykjavík
Marlon Devonish

Marlon Devonish () er ein britisk friidrettsutøvar som i 2004 var med om å vinne OL-gull i 4 x 100 meter stafett, saman med Jason Gardener, Darren Campbell og Mark Lewis-Francis. Også då Storbritannia to år seinare vann EM-gull i øvinga, sprang Devonish tredjeetappen. Indidviduelt vann han bronsemedaljen på 200 meter ved EM i friidrett 2002 i München, ein prestasjon han kopierte under europameisterskapen i Göteborg fire år seinare. Devonish sine personbeste tider på 100 og 200 meter er 10,06 og 20,19 sekund.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Marlon Devonish» frå ,  den 1. oktober 2022.  

Britiske friidrettsutøvarar
Britiske sprintarar
Olympiske meistrar for Storbritannia
Europameistrar i friidrett
Folk frå Coventry
Sketsj

Sketj er eit kort drama eller teaterstykke med komisk sluttpoeng som gjerne er del av revyar eller radio- og TV-program. Ein kan også framføra sketsjar på festar og liknande. 
Ordet kjem via engelsk og er opphavleg frå italiensk skizzare ('teikna'). Det er etymologisk identisk med ordet skisse. 

Sketsjar er korte stykke og kan framførast etter kvarandre, utan ein raud tråd mellom dei. Ofte har dei meir eksentriske figurar enn lengre produksjonar.
Sjangeren kan vera eit godt format å arbeida med samanlikna med ein meir omfattande komedie der handlinga må vara lengre og ha ein meir grunnleggjande struktur. I ein sketsj kan ein i staden ha grunnare, mindre omfattande manuse. Sketsjar kan vera ein god måte for professjonelle til å prøva ut idéar på. Menge rollefigurar har byrja i sketsjar i ulike produksjonar.

Lengre sketsjproduksjonar 
 Hasse och Tage
 Reuter & Skoog
 Lorry/Yrrol / Lyrro
 Little Britain
 Hey Baberiba
 Allt möjligt
 Tornado – en tittarstorm
 Monty Python's Flying Circus
 GladPack
 Team Antonsen
 Uti vår hage

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Sketch» frå ,  den 1. oktober 2022.  

Underhaldning
Teatersjangrar
Engelske ord og uttrykk
Maksim Njedasiekaw

Maksim Jurjevitsj Njedasiekaw (belarusisk: Максім Юр’евіч Недасекаў, ) er ein belarusisk friidrettsutøvar frå Vitebsk som vann sølvmedaljen i høgdehopp i EM i friidrett 2018. Tidleg i mars 2021 presterte han personbeste og sette belarusisk rekord med 2,37 meter då han sigra i hall-EM i polske Toruń. Tre månader seinare tangerte han rekorden ved eit stemne i Székesfehérvár den 6. juli. Like høgt hoppa han då han sikra seg bronsemedaljen i OL-finalen i Tokyo 1. august 2021.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Maksim Nedasekau» frå ,  den 1. oktober 2022.  

Belarusiske friidrettsutøvarar
Høgdehopparar
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Kviterussland
Filiki Etaireia

Filiki Eteria (gresk Φιλική Εταιρεία) var ein hemmeleg gresk organisasjon som var aktiv på 1800-talet. Hovudmålet hans var å nedkjempa Det osmanske riket i dagens Hellas og oppretta ein sjølvstendig gresk stat. Medlemmene var stort sett unge fanariotar og lokale leiarar frå Hellas.

Sjå òg
Laskarina Bouboulina

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Filiki Etaireia» frå ,  den 1. oktober 2022.  

Gresk historie
Det osmanske riket
Den greske sjølvstendekrigen
Arvanittar

Arvanittar (Αρbε̰ρόρ (Arbërór) eller Σ̈κ̇ιπτάρ (Shqiptár) på arvanittisk, Arvanitë, Alvanoi eller Arvanitai på albansk, Αρβανίτες (Arvanítes) på gresk) er ei folkegruppe i Hellas av albansk opphav. Dei stammar frå ortodokse kristne albanarar frå sentrale Albania som kom til Hellas i mellomalderen. Arvanittar er tradisjonelt tospråklege, dei snakkar gresk og  arvanittisk, som er ei form av den sørlege albanske dialekten toskisk. 

Arvanittane er delte inn i tre grupper: Den fyrste er konsentrert rundt Epeiros i Nordvest-Hellas, medan den andre og tredje er busett sør i Hellas og i Thrakia.

Kjende arvanittar

Den greske sjølvstendekrigen 
Laskarina Bouboulina, militærleiar og medlem av Filiki Etaireia
Georgios Kountouriotis, admiral (og ei kort tid statsminister)
Ioannis Orlandos
Odysseas Androutsos
Lazaros Kountouriotis
Andreas Miaoulis
Dimitris Plapoutas

Greske presidentar
Pavlos Kountouriotis, admiral

Greske statsministrar
Antonios Kriezis (var også med i den greske marinen under revolusjonen)
Alexandros Diomidis

Politikarar
Theodoros Pangalos,

Geistlege
Erkebiskop Ieronymos II av Aten

Military
Theodoros Pangalos, general og ei kort tid militærdiktator
Alexandros Kontoulis
Dimitrios Kriezis
Peter Bua
Mercurio Bua

Litteratur
Panayotis Koupitoris
Anastas Kullurioti

Folklore
Aristeidis Kollias
Vangelis Liapis

Naturvitskap
Tasos Neroutsos, medisinar

Kunstnarar
Eleni Boukoura-Altamoura, målar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Arvaniter» frå , og «Arvanites» frå  den 1. oktober 2022.  

Gresk samfunn
Folkegrupper i Hellas
Merraflåar

Merraflåar er ei gammal nemning for ein rakkar som slaktar hestar. Før i tida vart merraflåarar sett ned på og omgrepet vart ofte nytta i overført tyding for 'hesteplagar' eller 'kjeltring'.

Referansar 

Historiske yrke
Skjellsord
Rakkar

Rakkar (av mellomnedertysk racken,  ‘ein som feier’ eller ‘ein som fjerna noko ureinsleg’) viste i eldre tid til folk som hadde til arbeid å driva med renovasjon, flåing og partering av dyr eller handsaming av avretta menneske.
I seinare språkbruk kunne det visa til ein uheiderleg person, ein skurk eller mindre alvorleg til ein rampete person, som ein «rakkaraunge».

Rakkarar kunne nytta kadaver som kjelde til nyttige råstoff og produkt, som feitt, lim, beinmjøl, salmiakk, såpe, salpeter, bleikemiddel og fôr. Dei siste, ubrukelege restane blei gravne ned eller brende. Alt dette arbeide var knytt til med ubehageleg lukt, og rakkarar var gjerne nøydde til å bu og arbeida på avstand frå andre menneske, Arbeidet medførte også ein betydeleg helserisiko, til dømes gjennom mogleg smitte av miltbrann.

Sidan rakkarar var utstøytte, kunne forbrytarar, desertørar og liknande folk søka ly hjå dei. Rakkarar kunne også hjelpa bødlar, eller bøddelen kunne òg gjera teneste som rakkar. Rakkarar gifta seg for det meste med barn av andre rakkarar, og mange av dei var difor i familie med kvarandre.

Sjå òg
Chamar
Merraflåar
Nattmann

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Rakker» frå ,  den 3. oktober 2022.

Bakgrunnsstoff
Rakkerunger. Arkeologi i nord.

Historiske yrke
Skjellsord
EHF-meisterligaen i handball 2017/Kvinner

Meisterligaen i handball 2017 for kvinner var ei turnering arrangert av Europas handballforbund (EHF) som tok til med kvalifiseringsspel 9. september 2016 og avslutta med sluttspel 6.-7. mai 2017. Győri ETO frå Győr i Ungarn vann turneringa for tredje gong.

Etter kvalifiseringsspel i september opna turneringa med 16 deltakande lag i seriespel delt i fire grupper à 4 lag. Dei tre laga med flest poeng i dei enkelte gruppene gjekk vidare til hovudrunda, som bestod av to grupper à 6 lag. Dei fire beste i desse to gruppene møttest til kvartfinalar basert på poengskår. Norske Larvik HK vart slått ut i kvartfinalane.

Sluttspelet
Sluttspelet vart avvikla i Budapest helga 6. og 7. mai 2017. 
Semifinalane:
Győri ETO – ŽRK Budućnost 26–20 
Vardar – CSM București 38-33

Bronsekampen:
CSM București – ŽRK Budućnost 26–20

Finalen
Győri ETO – Vardar 31–30 etter ekstraomgangar

Györi ETO leia 15–12 ved pause.  I den andre omgangen utlikna Vardar slik at det stod 26–26 då ordinær tid var ute. Fyrst etter ekstraomgangar fekk Györi ETO hand om trofeet. 

Győri ETO sitt vinnarlag bestod mellom andre av målvakta Kari Aalvik Grimsbø og målskårarane Anita Görbicz 7, Nycke Groot 6, Nora Mørk 6, Eduarda Amorim 3, Bernadett Bódi 2, Zsuzsanna Tomori 2, Yvette Broch 2, Jana Knedlíková 2.

Tyske Anja Althaus og franske Alexandra Lacrabère vart toppskårarar for Vardar, kvar med 6 mål.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «EHF Champions League der Frauen 2016/17» frå ,  den 2. oktober 2022.  

Handball
Sport i 2017
Nycke Groot

Cornelia Nycke Groot () er ein nederlandsk tidlegare handballspelar frå Alkmaar. Ho vann VM-sølv 2015 og EM-sølv 2016 med Nederland, i begge finalane tapte Nederland mot Noregs landslag. Sidan vann Groot og Nederland VM-bronse i 2017 og EM-bronse i 2018. Groot var spelstyrar (playmaker).

Groot fekk sin landslagdebut mot Noreg i europameisterskapen 2004. Fram til og med Sommar-OL i 2021 deltok ho i 150 landskampar og skåra 450 mål. Ho var 2006-11 aktiv for danske Tvis Hostebro, deretter spelte ho 2011-15 for Midtjylland, 2015-19 for ungarske Győri ETO, før ho avslutta med to sesongar i Odense. Groot vart nasjonal seriemeister to gongar for Midtjylland, fire gongar for Győri ETO og ein gong for Odense. Høgdepunkta som klubbspelar kom då ho åra 2017, 2018 og 2019 var med om å vinne EHF-meisterligaen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Nycke Groot» frå ,  den 2. oktober 2022.  

Nederlandske handballspelarar
Gainesville i Florida

Gainesville er fylkessete i Alcahua County i delstaten Florida i USA. Byen, som vart grunnlagd i 1853, hadde ikring 141 000 ibuarar i 2020. Gainesville ligg sentralt til på norddelen av Florida. Byen hyser University of Florida, eit universitet med meir enn 50 000 studentar.

Tom Petty var og Noah Lyles er frå Gainesville.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Gainesville, Florida» frå ,  den 2. oktober 2022.

Bakgrunnsstoff

Byar i Florida
Skipingar i 1853
IPhone 3GS

iPhone 3GS er ein smarttelefon som var utvikla og marknadsført av Apple Inc. Han er den tredje generasjonen iPhone, etterfølgjaren til iPhone 3G og var avduka den 8. juni 2009 under Worldwide Developers Conference i San Francisco.

Bakgrunnsstoff 
 iPhone 3GS – Offisielle spesifikasjonar

iPhone
Mobiltelefonar introduserte i 2009
Puławy

Puławy er ein by i Lublin-voivodskapet i det austlege Polen. Byen, som er fylkessete i Puławy fylke, har ikring 47 000 ibuarar. Byen Puławy er bygt opp langs åmotet til elvane Wisła og Kurówka.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Puławy» frå ,  den 2. oktober 2022.  

Byar i Polen