alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Neustadt an der Weinstraße

Neustadt an der Weinstraße er ein by i Tyskland i delstaten Rheinland-Pfalz med om lag 55 000 innbyggjarar. Elva Speyerbach renn gjennom byen, medan elva Rehbach har sitt utspring her. Byen er sannsynlegvis den største byen med namn Neustadt, som er eit mykje brukt stadnamn i Tyskland og Austerrike. Namnet tyder «Ny by». Neustadt ligg mindre enn ein times køyretur frå større byar som Mannheim, Ludwigshafen am Rhein, Heidelberg og Frankfurt. 

Byen er ein vakker, gamal by med ein markedsplass omringa av gamle bindingsverkshus. Neustadt er ein av dei varmaste byane i Tyskland og sommartemperaturar rundt 30-35 °C er vanleg. Hovudnæringane til Neustadt er turisme og vin, som i resten av Pfalz. 

Weinstraße som er nemnd i namnet tyder «vinvegen». Fleire byar ligg langs denne vegen der det vart halde årlege vinfestivalar.

Kjelder 

Byar i Tyskland
Byar i Rheinland-Pfalz
Speyer

Speyer er ein by i Tyskland i delstaten Rheinland-Pfalz med om lag 50 000 innbyggjarar. Byen ligg ved Rhinen, om lag 25 km sør for Ludwigshafen am Rhein og Mannheim. Det eldste kjende namnet på byen er Civitas Nemetum, kalla opp etter den germanske stamma Nemeter, som budde i området. Rundt år 500 fekk byen namnet Spira etter elva Speyerbach, som munnar ut i Rhinen her. 

Speyer har eit kompakt sentrum som er dominert av Speyer domkyrkje, fleire andre kyrkjer og Altpörtel (Den gamle byporten). I domkyrkja, under høgalteret, ligg gravene til åtte tyske keisarar og kongar.

Historie 
I år 10 f.Kr. vart det oppretta ein romersk militærleir kalla Noviomagus her, og germanske stammer slo seg ned i Civitas Nemetum. I år 346 fekk Speyer ein biskop. Namnet på byen vart først nemnd i 496 som Spira. I 1030 låg den saliske keisaren Henrik IV ned grunnsteinen til domkyrkja i Speyer. I 1294 mista biskopen dei fleste av sine tidlegare rettar, og byen vart ein fri keisarby direkte underlagt keisaren. Han var sete for den tysk-romerske Rikskammerretten frå 1527 til 1693. På riksdagen i Speyer i 1529 protesterte dei evangeliske riksstendene mot dei reformasjonsfiendtlege sluttnadane som vart vedtatt her. Byen vart nesten øydelagt av franske troppar under den pfalziske arvefølgekrigen i 1689, og først i 1698 byrja gjenoppbygginga. I 1792 vart han okkupert av franske revolusjonstroppar, og var under fransk herredøme fram til 1814. I 1816 vart byen kretshovudstad i Pfalz og sete for regjeringa for Den bayerske rhinkretsen (seinare Bayersk Pfalz). Mellom 1893 og 1904 vart det bygd ei minnekyrkje til minne om den protestantiske protesten i 1529.

Domkyrkja i Speyer står på UNESCO si verdsarvliste. I 1987 vitja pave Johannes Paul II dombyen.

Venskapsbyar 
Speyer er venskapsby med den britiske byen Spalding, den franske byen Chartres og den italienske byen Ravenna.

Byen feira 2 000-årsjubileum i 1990 med talrike utstillingar, konsertar og andre arrangement. Mellom anna vitja George H. W. Bush og Mikhail Gorbatsjov byen etter invitasjon frå kanslar Helmut Kohl.

Bakgrunnsstoff 
 Historiske museum i Pfalz 
 Domkyrkja i Speyer
 Modell av mellomalderbyen Speyer
 Turistattraksjonar i Speyer

Kjelder 

Byar i Tyskland
Byar i Rheinland-Pfalz
Byar ved Rhinen
Hestekastanje

Hestekastanje (Aesculus hippocastanum) er eit lauvfellande tre i hestekastanjefamilien - ein liten plantefamilie som no ofte blir rekna inn i såpebærfamilien, saman med lønn. Treet kan verte 25–30 meter høgt. Hestekastanjen kan bli gammal, 200 til 400 år. Namnet hestekastanje har det av at frøa er blitt brukte til dyrefor i uår. Blada er store, samansette av 5-7 småblad. Om våren er knoppane på treet klebrige. Hestekastanjen blomstrar i juni, med store kvite blomstrar med gule og raude flekkar.

Hestekastanjen har ein frukt som er rund med piggar på, og innom skalet ligg ei nøtt som minner om kastanjenøtta. Nøttene på hestekastanjen er giftige. Likevel har dei, som kastanjenøttene, vore malne til mjøl. Mjølet har vore bruka både som dyrefôr og menneskeføde i naudsår. Under 2. verdskrigen vart det blanda i brødmjølet og bruka som marsipan- og kokoserstatning i Danmark. Stivelsen inneheld giftig saponin, og uttrekk har vore bruka som vaskelut. Bark og blad har òg vore bruka til plantefarging. 

Treet høyrer naturleg heime i fjellområda på Balkan, men i Noreg har det har spreidd seg frå hagar og parkanlegg og i låglandet opp til Nordland. Delar av treet er nytta i naturmedisin.

Dei mest kjende hestekastanjane i Noreg står som ein allétre i Bygdøy allé i Oslo, udøydeleggjorte i Jens Book-Jensen si oslovise.

Kjelde: 
 Frå Botanisk hage, Naturhistorisk museum
 Tilsvarande artikkel på bokmål, svensk og dansk wikipedia

Galleri

Bakgrunnsstoff

Såpebærfamilien
Lauvtre
Darmstadt

Darmstadt er ein by i Tyskland  i delstaten Hessen med om lag 140 000 innbyggjarar. Byen ligg sør i Frankfurt-Rhin-Main-området. Han er òg ein av få tyske storbyar som ikkje ligg ved ei elv eller ved kysten.

Byen var tidlegare sete for landgrevskapet Hessen-Darmstadt og har vore ein industriby, særleg innan kjemikaliar, i tillegg til eit stort utdanningssenter frå tidleg på 1900-talet.

Historie 
Darmstadt dukkar først opp på slutten av 1000-talet som Darmundestat, som bokstavleg talt tyder «Tarmbyen», sjølv om dette sannsynlegvis er tilfeldig sidan namnet kjem frå ei lita elv kalla Darm(bach), som tidlegare rann gjennom byen. Det meste av elva er vorte bygd over, men i det siste er delar av ho ført tilbake til sin naturlege tilstand.

Darmstadt fekk byrettar av Ludivg IV av Det tysk-romerske riket i 1330 og gjeve til grevane av Katzenelnbogen. Då Huset Katzenelnbogen forsvann i 1479 og byen gjekk vidare til Hessen, og vart sete for landgrevane her (1567-1806) og seinare til storhertugen av Hessen (til 1918).

Byen voks på 1800-talet frå litt over 10 000 til 72 000 innbyggjarar. Ein polyteknisk skule, som i dag er kjend som Technische Universität Darmstadt, vart oppretta i 1877.

På byrjinga av 1900-talet var Darmstad eit viktig senter for kunstrørsla kalla Jugendstil, den tyske varianten av Art Nouveau. Det vart halde ein årlege arkitekturkonkurranse som førte til mange flotte bygg frå denne perioden. Darmstadt vart utvida i 1937 med Arheilgen og Eberstadt, og i 1938 vart byen ein kreisfri by.

Darmstadt var den første byen i Tyskland som tvinga jødane til å stenge butikkane sine tidleg i 1933, kort tid etter nazistane overtok makta i Tyskland. Butikkane vart derimot berre stengd for ein dag for å «true fred og ro i byen». I 1942 vart over 3 000 jødar frå Darmstad samla i ein leir i Liebigschule og deportert til konsentrasjonsleirar. der dei fleste vart drepne.

Gamlebyen i Darmstadt vart stort lagd i grus under bombinga av Darmstadt i den andre verdskrigen 11. september 1944. I dei verste åtaka reknar ein med at 11 000-12 500 innbyggjarar døydde, medan opp mot 70 000 vart heimlause. Over tre fjerdedelar av dei indre områda av Darmstadt vart øydelagde.

Museum 
 Hessisches Landesmuseum Darmstadt
 Großherzoglich-Hessische Porzellansammlung
 Museum Künstlerkolonie
 Kunsthalle Darmstadt
 Schlossmuseum
 Centenarium
 Eisenbahnmuseum Darmstadt-Kranichstein
 Wixhäuser Dorfmuseum
 Jagdschloss Kranichstein
 Altstadtmuseum Hinkelsturm

Attraksjonar 

 Altes Rathaus (det gamle rådhuset)
 Luisenplatz med monumentet Langer Ludwig
 Slottet ved Marktplatz
 Orangerie
 Kyrkjer:
 Johanneskirche
 Ludwigskirche, den katolske hovudkyrkja i byen
 Pauluskirche
 Stadtkirche  (evang.)
 Weißer Turm (det kvite tårnet)
 Altes Pädagog, ein tidlegare latinskule
 Boligkompleks  utforma av Friedensreich Hundertwasser
 Kunstnerkolonien Mathildenhöhe med Hochzeitsturm (bryllupstårnet, kjennemerket til byen) og det Russische Kapelle

Bakgrunnsstoff 

 Mathildenhoehe

Kjelder 

Byar i Tyskland
Byar i Hessen
Agnbøk

Agnbøk (Carpinus betulus) er eit lauvfellande tre i bjørkefamilien .

Blada liknar blada hos bøk, men dei er dobbelt sagtakka, som blada hos hengebjørk. Blada heng på treet lenge utover vinteren, også dette likt bøk. 

Treet vert i Noreg gjerne brukt i hekkar, men om det får vekse fritt, kan det bli meir enn 20 meter høgt. Frittveksande tre blomstrar hengande raklar samtidig med lauvsprett og får hengande klasar av nøttefrukter med dekorative vingar.

Agnbøk høyrer heime i Europa, Vesleasia og austover til Iran. Treet veks vilt i Sverige og Danmark, men i Noreg finst det ikkje naturleg. Likevel har det spreidd seg frå hagar og parkar slik at det veks naturalisert nokre få stader i Osloområdet

Veden er hard og har vore bruka til dørhandtak, treskruer, økseskaft og nav.

Bilde

Kjelder 
 Botanisk hage, naturhistorisk museum

Bakgrunnsstoff
Månedens plante: Agnbøk (Carpinus betulus) , Institutt for plante- og miljøvitenskap 

Bjørkefamilien
Lauvtre
Hekkplantar
Takson namngjevne av Carl von Linné
Offenbach am Main

Offenbach am Main er ein by i Tyskland i delstaten Hessen med om lag 115 000 innbyggjarar. Byen er ein del av storbyområdet Frankfurt-Rhin-Main, som har eit folketal på 5,8 millionar innbyggjarar. 

Offenbach var eit senter for lêrindustri, som har tapt seg dei siste tiåra. I dag ligg Deutsches Leder Museum (Tysk lêrmuseum) i byen, som òg har ei internasjonal lêrmesse. Her ligg òg Deutscher Wetterdienst (Tyskland sitt svar på Meteorologisk Institutt).

Bakgrunnsstoff

Kjelder 

Byar i Tyskland
Byar i Hessen
Diakon

Diakon er ei kyrkjeleg stilling som det finst ulike ordningar for i fleire kristne tradisjonar. I den katolske kyrkja, ortodokse kyrkjer og den anglikanske kyrkja er diakonane ordinerte, medan dei protestantiske kyrkjene varierer i om dei ordinerer eller berre utnemner diakonar. Diakongjerningen er berre open for menn i den katolske og ortodokse kyrkja, men kan òg tillata kvinner i den anglikanske og i protestantiske kyrkjer. Tidlegare vart kvinnelege diakonar kalla «diakonisser». 

Det er lang tradisjon for at diakonane har eit spesielt ansvar for hjelp til fattige og trengande. Denne hjelpen i ein kristen kyrkjelyd vert ofte omtalt som diakoni.

Historie 

Ordet diakon kjem frå gresk diakonos (διάκονος), som tyder 'tenar'. Ordet vert i Apostelgjerningane (kap. 6) brukt om sju menn som vart utvalde for å ta seg av hjelp til medlemmer i kyrkjelyden og administrative oppgåver. Ordet «degn» har same avleiing.

Ordningar i ulike kyrkjer

Den katolske kyrkja 
I Den katolske kyrkja er diakonane ordinerte, og berre menn kan bli ordinerte. 

Det finst to typar katolske diakonar: «Vanlege» og permanente. Vanlege diakonar er prestestudentar som vert vigsla til diakonar ei viss tid før prestetenesta. Somme avstår prestevigsla, og desse kan helde fram i tenesta som permanente diakonar. Gifte menn kan bli ordinerte til permanente diakonar, men ein mann som er ordinert til diakon kan ikkje seinare gifte seg. 

Diakonane har eigne oppgåver i liturgien, der dei hjelper presten ved alteret. Dei har ein egen liturgisk drakt, dalmatika, og ber tradisjonelt stola skrått over brystet i staden for hengande rett ned slik prestane har den. Dei kan forrette ved ektevigsel og dåp, men kan ikkje ta imot skriftemål eller konfirmere.

Ortodokse kyrkjer 
Hovudoppgåva til diakonar er liturgiske funksjonar, som å assistere presten ved alteret og å leie kyrkjelyden i bøn.

Gifte menn kan bli ordinerte, men ordinerte diakonar kan ikkje seinare gifte seg.

Den anglikanske kyrkja 

Det anglikanske diakonembetet er svært likt det katolske, og anglikanske diakonar er i stor grad engasjerte i arbeidet for naudstilte.

Dei kan vere gifte, og kan òg gifte seg etter ordinasjonen, som dei anglikanske prestane.

Protestantiske kyrkjer 

Det varierer mellom kyrkjesamfunna om diakonane er ordinerte eller om dei berre er utnemnde av kyrkjesoknet. 

I Den norske kyrkja er diakonane tilsette av sokna gjennom kyrkjeleg fellesråd, og dei er vanlegvis vigsla. Reglementet seier at ein kan bli diakon om ein oppfyller eitt av følgjande krav:

 Mastergrad med bachelor i helsefag, sosialfag eller pedagogikk og mastertillegget i diakoni 
 Teologisk embetseksamen og praktisk-kyrkjeleg utdanning med hovudvekt på diakoni
 Anna jamgod utdanning eller praksis

I Noreg har det vore drive diakonutdanning ved Diakonhjemmet i Oslo sidan 1890. I dag finst det diakonale utdanningstilbod også ved Universitetet i Oslo, Menighetsfakultetet, Lovisenberg diakonale høgskole, Høyskolen Diakonova og Diakonissehjemmets høgskole.

Bakgrunnsstoff 

Kyrkjelege titlar
Ord av gresk opphav
Hanau

Hanau er ein by i Tyskland i delstaten Hessen med om lag 90 000 innbyggjarar. Byen ligg 25 km aust for Frankfurt am Main der elva Kinzig munnar ut i Main, som renn gjennom byen.

Historie 
Hanau vart først nemnd i 1143 og fekk byrettar i 1303.

På slutten av 1500-talet lét grev Filip Ludvig II protestantiske flyktningar frå Nederland slå seg ned nær Hanau, og desse førte med seg flinke gullsmedar. Av den grunn vert det framleis utdanna gullsmedar her. 

På 1800-talet vart Neustadt, som han vart kalla, slått saman med Hanau. På denne tida var Hanau eit senter for den demokratiske rørsla i Tyskland og medverka mykje til den tyske revolusjonen i 1848. I 1848 vart Turnerbund grunnlagd her, eit turnforbund. 

Under den andre verdskrigen vart Haunau nesten jamna med jorda etter britiske luftåtak i mars 1945, berre dagar før byen vart erobra av den amerikanske hæren.

Attraksjonar 

Kjende attraksjonar er Goldschmiedehaus (tidlegare rådhus, Altstädter Rathaus), Schloss Philippsruhe og kurstaden Wilhelmsbad med park. Wildpark Alte Fasanerie er ein tradisjonsrik viltpark.

På markedsplassen står nasjonalminnesmerket for Grimm-brørne, rett føre Neustädter Rathaus. I nærleiken ligg Wallonisch-Niederländische Kirche, der Deutsche Turnerbund vart grunnlagd.

Den såkalla Deutsche Märchenstraße (eventyrruta) byrjar i Hanau og endar i Bremen. Hanau er òg utgangspunkt for den hessiske eplevinruta.

I adventstida kan ein sjå den største adventskalenderen i Hessen, då dei 24 vindauga i Neustädter Rathaus vert utsmykka av kunstnarar med strålande bilete som vert avdekte eitt og eitt i løpet av adventstida.

På onsdagar og laurdagar vert det arrangert marked på Marktplatz med bondeprodukt frå nærliggande Wetterau og Spessart.

Schloss Philipsruhe ved breidda av Main er eit stort slott som kan vitjast.

Personar 

Hanau er fødestad for følgjande personar:
 Johann Christian Hundeshagen (1783), landbruksvitskapsmann
 Brødrene Grimm, Jacob (1785) og Wilhelm Grimm (1786)
 Moritz Daniel Oppenheim (1800-1882), målar
 Wilhelm Carl Heraeus (1827), industrimann
 Reinhard von Scheffer-Boyadel (1851), tysk general
 Paul Hindemith (1895), komponist
 Renate Schmidt (1943), SPD-politikar
 Harald Schmid (1957), friidrettsutøvar
 Rudi Völler (1960), fotballspelar
 Thomas Berthold (1964), fotballspelar
 Dirk Raufeisen (1966), jazzpianist 
 Angelo Barletta (1977), fotballspelar

Venskapsbyar 

Hanau er venskapsby med Dartford  i Storbritannia, Tottori i Japan, Jaroslavl i Russland, Conflans-Sainte-Honorine, Francheville og Pays de Hanau i Frankrike, Doorn i Nederland og Waltershausen i Thüringen.

Galleri

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Hanau» frå , og «Hanau» frå  den 21. juni 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Museum i Hanau

Byar i Tyskland
Byar i Hessen
Marburg

Marburg er ein by i Tyskland i delstaten Hessen med om lag 105 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Lahn og er den største byen i landkreisen Marburg-Biedenkopf.

I tillegg til universitet sitt, Philipps-Universität, som er det eldste protestantiske universitet i verda, grunnlagd i 1527, er Marburg kjend for sine mellomalderkyrkjer, særleg Elisabethkirche, ei av dei tre eller fire første reine gotiske kyrkjene nord for Alpane utanfor Frankrike, for det vakre slottet og for den godt bevarte gamle bykjerna. Byen låg isolert frå rundt 1600 til 1850, og svært mange mellomalderbygningar er derfor bevart, rett og slett fordi ingen brukte pengar på å bygge nytt. Då romantikken breidde seg i Tyskland på 1800-talet vart byen igjen interessant, og mange av dei største representantane for den romantiske rørsla levde, underviste eller studerte i byen. Dei utgjorde eit nettverk av vener som hadde stor innverknad, særleg innan litteratur, filologi, folklore og jus. Gruppa inkluderte Friedrich Karl von Savigny, den mest framtredande juristen i si samtid og hovudmannen bak innføringa av romersk lov i Tyskland; dessutan Achim von Arnim og Clemens von Brentano. Mest kjend var derimot Grimm-brørne, som samla mange av sine eventyr her — Rapunzeltårnet står i Marburg, og på andre sida av Lahnhøgdene, i området kalla Schwalm, hadde småjentene i dei dagane ofte ei raud hette på hovudet. På 1970-talet var byens borgarmeister ein føregangsmann i å bevare og restaurere gamle bygningar i ei tid der mange andre ønsket å rive dei ned og bygge nytt, og byen har fått mange internasjonale prisar for dette. Marburg er derfor ein i høg grad uspolert, romantisk by i gotisk- og renessansestil, som ligg på ei høgd, prega av sine mange spir og dominert av universitet sitt.

Historie 
Byen vart første gong nemnd i 1138 som Marcburg (Marburger Schloss) under landgreven av Thüringen. Marburg fekk byrettar i 1222. Frå 1248 til 1604 var Marburg residens for landgrevane av Hessen. I 1527 grunnla landgreve Fillip I av Hessen det vidkjende Phillips-universitetet. Dei såkalla religionssamtalane mellom Martin Luther og Ulrich Zwingli (Marburger Religionsgespräche) fann stad her i 1529. I 1604 vart Marburg ein del av hertugdømet Hessen-Kassel. Mellom 1806 og 1813 var byen underlagt det napoleonske kongeriket Westfalen. I 1866 vart Marburg ein del av Preussen.

I Elisabethkirche kviler rikspresident Paul von Hindenburg med frue. Òg dei prøyssiske kongane Fredrik Vilhelm I av Preussen og Fredrik II er gravlagd i Marburg.

I tillegg til det hessiske statsarkivet husar Marburg ei rekkje viktige arkiver, m.a. Deutsches Adelsarchiv.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Marburg» frå ,  den 21. juni 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Philipps-Universität Marburg
 Informasjon om studiar i Marburg frå ANSA 
 Das jüngere Soziokulturzentrum Marburgs (Trauma)
 old timber framing in Marburg
 Heimesida til Hessischen Landestheaters Marburg

Byar i Tyskland
Byar i Hessen
Gießen

Gießen er ein by i Tyskland i delstaten Hessen med om lag 75 000 innbyggjarar, der 22 000 er studentar ved universitetet. 

Gießen tyder å «helle», som i vatn. Byen ligg ved elva Lahn, om lag 50 km nord for Frankfurt og er omringa av mange innsjøar og elvar. 

Gießen oppstod då det vart bygd eit slott ved breidda av elva i 1152 av grev Vilhelm von Gleiberg. Historia til forstaden i nordaust kalla Wieseck går tilbake til 775. I 1607 vart universitetet Justus Liebig-Universität Gießen grunnlagd. I 1977 vart Gießen slått saman med nabobyen Wetzlar og danna den nye byen Lahn; men denne avgjersla vart snudd om i 1979. 

Under den andre verdskrigen låg det ei underavdeling av Buchenwald konsentrasjonsleir i byen. I 1944 vart byen kraftig bombardert og det meste av dei historiske byen og 75 % av byen vart øydelagd.

Bilete

Bakgrunnsstoff

Kjelder 

Byar i Tyskland
Byar i Hessen
Fulda

Fulda er ein by i Tyskland i delstaten Hessen med om lag 105 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Fulda

Historie 
Eit benediktinarkloster vart grunnlagd her i 744 av St. Sturm, ein dissippel av St. Boniface, mellom anna som ein base for Karl den store sin hær i hans politiske og militære felttog for å øydeleggje Sachsen. Klosteret fekk mykje støtte frå rike familiar i Frankrike. 

Etter at St. Boniface vart martyrdrepen av frisarane vart leivningane hans ført tilbake til Fulda, og donasjonane auka som følgje av dette slik at Fulda kunne opprette underhus lenger borte, som i Hameln. 

Mellom 790 og 819 vart klosterkyrkja bygd om for å huse leivningane. Dei baserte den nye basilikaen på Gamle St. Peters Basilika i Roma. Krypten til den opphavlege klosterkyrkja inneheld framleis leivningane, men kyrkja vart seinare renovert i barokkstil. Den store lærde Rabanus Maurus var abbed frå 822 til 842.

Med grunnlag i klosteret vart Fulda og det omliggande området gjort til fyrstedøme underlagt den tyske keisaren. Fulda vart eit bispedøme i 1752 og fyrsteabbeden fekk tittelen fyrstebiskop. Fyrsteabbedane, og seinare fyrstebiskopane, styrte Fulda og det omliggande området fram til bispedømet vart oppløyst med tvang av Napoleon I sine styrkar i 1802. 

Byen vart ombygd i ein barokk stil på 1700-talet. Frå 1764 til 1789 hadde Fulda ein porselensfabrikk. På grunn av kvaliteten og at det vart laga få eksemplar er produkta svært ettertrakta av samlarar.

Bakgrunnsstoff 

 Virtuell rundtur i sentrum av Fulda 
 Vonderau Museum Fulda

Kjelder 

Byar i Tyskland
Byar i Hessen
Rüsselsheim

Rüsselsheim er ein by i Tyskland i delstaten Hessen med om lag 60 000 innbyggjarar. Byen er den største byen i landkreisen Groß-Gerau i storbyområdet Frankfurt/Rhein-Main.

Byen ligg ved breidda av elva Main, berre nokre kilometer frå munningen i Mainz. Forstadane til Mainz, Bauschheim og Königstädten er ein del av Rüsselsheim. Han er særleg er kjend for produksjonen av bilmerket Opel frå General Motors (GM). I 2005 avgjorde GM at ved sida av Opel Vectra, skal òg modellen Saab 9-3 produserast i Rüsselsheim .

Bilete

Kjelder 

Byar i Tyskland
Byar i Hessen
Bad Homburg

Bad Homburg eller Bad Homburg vor der Höhe er ein by i Tyskland i delstaten Hessen med om lag 50 000 innbyggjarar. Byen ligg på den sørlege fjellsida av Taunus og grensar til Frankfurt og Oberursel.

Byen er mest kjend for det medisinske mineralvatnet og kurbada (derfor Bad i namnet) og for kasinoet. 

I dag er Bad Homburg igjen ein av dei rikaste byane i Tyskland, mykje på grunna av nærleiken til Frankfurt, og mange direktørar og tilsette i bankane i Frankfurt bur i Bad Homburg.

Historie 
Byen vart grunnlagd rundt 1180 og fekk byrettar rundt 1330. 

Fredrik I av Hessen-Homburg grunnla landgrevskapet Hessen-Homburg, og Fredrik II (1680 - 1708) vart kjend som Fyrste av Homburg. Etter den austerriksk-prøyssiske krigen i 1866 vart byen ein del av Preussen. Då kurbadet og kasinoet opna på midten av 1800-talet vart byen ein internasjonalt kjend kurstad, særleg for russiske adelsfolk. 

Spaindustrien byrja då ein oppdaga Elisabethenbrunnen i 1834. Den første bygningen tilknytt badet og det første kasinoet vart bygd i 1841-1842 av brørne
François (1806-1877) og Louis Blanc (1806-1852), som seinare tok over kasinoet i Monte Carlo. I 1860 fekk byen jernbanesamband med Frankfurt am Main.

I 1888 vart Bad Homburg kjend gjennom heile Det tyske keisarriket då keisar Vilhelm II erklærte slottet i Bad Homburg som sin sommarresidens. 

Kurbadet gjekk dårleg i krigsåra, men tok seg kraftig opp att i etterkrigstida og gjennom siste halvdelen av 1900-talet var byen ein populær feriestad for rikfolk. 30. november 1989 vart Alfred Herrhausen, direktør for Deutsche Bank, drepen av ei bilbombe i Bad Homburg. Det vart hevda at dette var eit åtak frå Rote Armee Fraktion, men dette vart aldri avklart.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Bad Homburg» frå ,  den 12. januar 2018.

Bakgrunnsstoff 

Byar i Tyskland
Byar i Hessen
Halifax

Halifax er provinshovudstad i Nova Scotia i Canada. Folketalet var i 2006 372 679, noko som gjer byen til den 13. mest folkerike i Canada. Den opphavlege byen Halifax vart oppløyst i 1996 då Halifax regionalkommune vart skipa.

Den første europeiske busetjinga i Halifax kom i 1749. Området var opphavleg folkesett av mi'kmaq-folket. Dei kalla området Jipugtug, som betyr den store hamna. I 1917 blei Halifax øydelagt i den største menneskeskapte eksplosjonen før Hiroshima-bomba. Dette skjedde då det franske skipet Mont-Blanc, som var lasta med eksplosiver, kolliderte med det norske skipet Imo, lasta med naudhjelpsutstyr. Mont-Blanc tok fyr i samanstøyten, og lasta eksploderte.

Byen er ein viktig hamneby og baserer økonomien på fiske og import.
Under andre verdskrigen var Halifax eit knutepunkt i den allierte konvoitrafikken.
I Halifax er det fem universitet: Dalhousie, Saint Mary's, University of King's. College, Mount Saint Vincent, og Nova Scotia College of Art and Design (NSCAD). 

Dei fleste omkomne frå skipet Titanic blei gravlagt i Halifax.

Kjelder 

Denne artikkelen er basert på artikkelen på bokmålswikipediaen per 22.06.07, men omarbeidd etter det.

Bakgrunn 

Byar i Canada
Busetnader grunnlagde i 1749
Busetnader grunnlagde i 1996
Nova Scotia