alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Bačka

Bačka (serbisk: Бачка, ungarsk: Bácska, kroatisk: Bačka, slovakisk: Báčka, ruthensk: Бачка, tysk: Batschka) er eit område på Den pannoniske sletta mellom elvane Donau og Tisa. Området er delt mellom Serbia og Ungarn, med ei lita lomme langs den venstre breidda av Donau som høyrer til Kroatia, men som har vore under serbisk kontroll sidan 1991. 

Det meste av dette området dannar Vojvodina-regionen i Serbia. Novi Sad, hovudstaden i Vojvodina, ligg ved grensa mellom Bačka og Syrmia. I følgje ei folketeljing i 2002 i Serbia består folkesetnaden i Bačka av: serbarar (54,74 %), ungararar (21,70 %), i tillegg til slovakarar, kroatar, bunjevci, šokci, ruthinarar, montenegrinarar, jugoslavarar, sigøynarar og tyskarar. Det totale folketalet i den serbiske delen av Bačka er 1 022 524 (2002). Den mindre nordlege delen av Bačka ligg no i Bács-Kiskun fylke i Ungarn.

Historie 

Gjennom historia har Bačka vore ein del av Dakia, Hunarriket, Avar Khanate, Gepid kongedømet, Det første bulgarske riket, Kongedømet Ungarn, Det osmanske riket, Habsburgmonarkiet, Keisardømet Austerriket, Austerrike-Ungarn, Kongedømet av serbarar, kroatar og slovenarar, Kongedømet Jugoslavia, Jugoslavia, Den føderale republikken Jugoslavia, Serbia og Montenegro, og sidan 2006 har det vore ein del av Serbia. Den mindre nordlege delen av har vore ein del av Ungarn sidan 1920. 

Namnet Bačka har slavisk opphav, det det tyder land som høyrer til byen Bač. Ungararane har òg teke dette slaviske namnet for området. Menneske har halde seg i området i over 4000 år, sidan neolittisk tid. Dei tidlegaste historiske innbyggjarane i området var sannsynlegvis illyriske stammer.

Galleri

Bakgrunnsstoff 
 backabanat.com

Kjelde 

Backa
Backa
Backa
Delte område
Reinlendar

Reinlendar er ein pardans, ein av dei mest vanlege innan gamaldans eller runddans. Det norske namnet tyder at han kom hit frå Rhinland. Han er i slekt med dansen schottische, og også kjent som tysk polka. I Sverige heiter han schottis, noko som tyder på at grannefolket trudde dei fekk han frå Skottland.

Reinlendaren var truleg kjent mange stadar i Europa, og spreidde seg på 1800-talet frå dansesalongar i Paris til å verte ein motedans også i Nord-Europa mot slutten av hundreåret.

Musikken 
Reinlendarmusikken går i 2/4 eller 4/4 takt, i roleg tempo. Til vanleg har han to åttetaktersreprisar.

Dansen 
Par dansar etter kvarandre i ein ring motsols på golvet. Første turen går framover i ringen. I andre turen held dansarane fram i ringen medan dei snur parvis medsols. 

Sjølve reinlendarsteget, første turen, er tre gå- eller springesteg følgd av kvile eller hopp. Dette repeterast ein gong, før omsnuinga.

Kjelder
 Reinlender i Caplex

Bakgrunnsstoff 
 Reinlendar i Musica Viva

Pardansar
Norske folkedansar
Regionar i Danmark

Regionar i Danmark er frå 1. januar 2007 nemninga på eit forvaltingsnivå i Danmark. Region erstatta då amt som nemning på nivået over kommune. 
Omlegginga frå amt i Danmark var eit ledd i ei avtale mellom den danske regjeringa og Dansk Folkeparti om strukturreforma, som vart inngått i juni 2004.

Dei endelege namna og områdeinndelinga vart fastsett i lov av 24. juni 2005.

Danmark vart inndelt i fylgjande fem regionar:

 Region Nordjylland - det tidlegare Nordjyllands Amt og ein del av Viborg Amt, framleis med Aalborg som administrasjonsby.
 Region Midtjylland - dei tidlegare Ringkjøbing og Århus amt, samt delar av Viborg og Vejle Amt, med sentral forvaltning i Viborg.
 Region Syddanmark - dei tidlegare Fyns, Ribe og Sønderjyllands amt, i tillegg til delar av Vejle Amt, med Vejle som administrasjonsby.
 Region Hovedstaden - dei tidlegare Københavns og Frederiksborg amt, Københavns og Frederiksberg kommunar, i tillegg til Bornholms Regionskommune, med sentral forvaltning i Hillerød.
 Region Sjælland - dei tidlegare Roskilde, Storstrøms og Vestsjællands amt, med sentral forvalting i Sorø.

Bakgrunnsstoff 
 Aftale om strukturreform - hjå Indenrigs- og Sundhedsministeriet
 Strukturreform  - hjå Vejle Amt
 Oversiktskart over Danmarks nye kommuner 
 Google Map med 98 kommunar(dansk)
Logos

Logos (Gresk: Meining, fornuft eller ord), er eit omgrep frå gresk filosofi og kristen tenking og er eit viktig ord i mange moderne, vitskaplege samanhengar, som i -logi (biologi, sosiologi o.l.) i tydinga den rasjonelle læra om noko. Nokre gamle nemningar som teologi endrar i vitskapleg tidsalder meining frå å tyde "læra om Gud", til å tyde "lære om trua på Gud" (av di det berre er mennskelege uttrykk for tru ein kan forske på, ikkje Gud sjølv). 

Logos-omgrepet vert først tilskreven filosofen Heraklit, som seinare gav det vidare til Platon og stoikarane. Gjennom møtet med jødisk tenking vart logos-omgrepet avgjerande for utforminga av eit kriste gudsbilete. 

Logosofien kom til å påverke kristendomen sterkt dei første fire-fem hundreåra og uttrykkjer det guddommelege ved Jesus. Islamsk tru har si eiga tolking av Jesus som Logos. 

Kristendom
Gunnar

Gunnar er eit mannsnamn som var særs populært i Noreg på 1920- og 1930-talet. Opphavet er norrønt, der 'gunn' er eit ord for strid, medan endinga -ar er avleidd av harjaR, som tyder 'krigar' eller 'hærførar'. Gunnar har namnedag den 9. januar i Noreg og Sverige.

Variantar av namnet er Gunner og Gunder. Det kan òg vera avleidd frå dei gammalhøgtyske orda gund og heri med same tyding som dei norrøne. På tysk finn ein dette namnet som Günther.

Bruk

Gunnarr er blant dei ti vanlegaste mannsnamna funne i nordiske runeinnskrifter frå norrøn tid, og namnet var derfor truleg utbreidd i Norden på denne tida. Det funne 56 runeinnskrifter med dette namnet. Av desse er fire funne i Noreg, Bohuslän og Jämtland. Den vanlegaste skrivemåten for namnet var  (kunar).

Gunnar var blant dei mest brukte namna for nyfødde gutar i Noreg i tida mellom rundt 1900 og rundt 1955.

Namneberarar

Gunnar Knudsen, (1848–1928), norsk statsminister
Gunnar Heiberg (1857–1929), norsk forfattar
Gunnar Berg (1863–1893), norsk biletkunstnar
Gunnar Andersen (1890-1968), norsk fotballspelar og skihoppar
Gunnar Myrdal (1898–1987), svensk økonom og politikar
Gunnar Ekelöf (1907–1968), svensk forfattar, 
Gunnar Sønsteby (1918-2012), norsk motstandsmann under andre verdskrigen 
Gunnar Aasland (f. 1936), norsk jurist og høgsterettsdommar
Gunnar Berge (f. 1940), norsk politikar, tidlegare finansminister og kommunalminister
Gunnar Hansen (f. 1947), islandsk-amerikansk filmskodespelar
Gunnar Staalesen (f. 1947), norsk forfattar
Gunnar Pettersen (f. 1955), norsk handballtrenar
Gunnar Bovim (f. 1960), norsk medisinprofessor, rektor ved NTNU frå 2013.
Gunnar Wærness (f. 1971), norsk diktar
Gunnar Eggen (f. 1946), norsk travtrenar og kusk

Kjelder
Delar av denne artikkelen bygger på «Gunnar» frå ,  den 19. mars 2009.

Bakgrunnsstoff 
 SSB - Topp 10 gutenamn gjennom tidene

mannsnamn
namn knytte til strid
Førenamn av norrønt opphav

it:Gonario
pl:Gunter
Stasjonær prosess

Ein stasjonær prosess, eller ein strengt stasjonær prosess, er i statistikk ein stokastisk prosess som har ei sannsynsfordeling uavhengig av tida. 

For ein svakt stasjonær prosess er kravet til sannsynsfordelinga redusert til at første og andre moment skal vera dei same ved alle tidspunkt, dvs. at forventingsverdien og varians/covarians skal vera uavhengige av tida.

Å teste om ein prosess er stasjonær er svært viktig ved analyse av tidsseriar. Viss ikkje dette blir gjort, kan ein til dømes trekkje spuriøse slutningar.

Statistikk
Økonometri
Strandebarm

Strandebarm er eit område og ei bygd i Kvam herad. 

I området Strandebarm er det 4 bygder: 
 Innstranda (folketal 182 i 2003) 
 Strandebarm (687) 
 Omastrand (295) 
 Mundheim (168) 

Strandebarm kyrkje er ei langkyrkje bygd i 1876. Byggverket er i tre og har 550 plassar.

Fjellstrand AS er eit skipsverft som held til på Omastrand.

Tidlegare kommune
Strandebarm er også ein tidlegare sjølvstendig kommune i Hordaland, oppretta i 1837 som Strandebarm formannskapsdistrikt. I 1862 vart Strandebarm delt i to, då Jondal vart skilt ut som eige herad. Strandebarm hadde etter frådelinga 1 663 innbyggarar. 1. januar 1902 skjedde ei ny deling i det Varaldsøy vart skilt ut som eigen kommune. Strandebarm hadde etter denne delinga 1 661 innbyggarar. 1. januar 1965 vart det meste av Strandebarm med 1 545 innbyggere slått saman med delar av Varaldsøy, Jondal og Kvam til det nye Kvam herad. Samtidig vart området Kysnesstranda i Strandebarm med 100 innbyggjarar slått saman med det meste av Jondal til den nye Jondal kommune.

Folketalsutvikling 
Folketalsutvikling for tidlegare Strandebarm kommune frå 1902 til 1965:

Folk frå Strandebarm
Torkel Lillefosse (1868–1946), botanikar
Kaj Skagen (f. 1949), forfattar
Jon Fosse (f. 1959), forfattar

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Strandebarm» frå ,  den 17. mars 2007.  
 Kvam kommune
 Folketal i skulekrinsar Kvam 2003

Fotnotar 

Tidlegare kommunar i Hordaland
Geografi i Kvam
Hildre

Hildre er ei bygd i Ålesund kommune.

Namn 
Hildre er òg eit etternamn, brukt av mellom anna

 Per Oddvar Hildre (f. 1950), norsk kordirigent.

Geografi i Ålesund
Norske slektsnamn
Bygder i Møre og Romsdal
Kvarnerbukta

Kvarnerbukta (kroatisk: Kvarnerski zaljev, italiensk: Golfo del Quarnero/Quarnaro/Carnaro) er ei bukt nord i Adriahavet mellom halvøya Istria og den nordlege kysten av Kroatia.

Dei største øyane i Kvarner er Cres, Krk, Pag, Rab og Lošinj. Største delen av Kvarnerbukta ligg mellom Cres og Krk. Eit mindre område ligg mellom Cres, Krk, Rab og Pag, og vert kalla Kvarnerić (Vetle Kvarner).

Bukta er kjend for å vere djup, og det gjer mellom anna at byen Rijeka som ligg lengst nord i bukta har ei hamn som kan ta imot sjølv dei største tankskipa.

Kroatisk geografi
Bukter i Middelhavet
Mundheim

Mundheim er ei lita bygd i enden av Øynefjorden nord for Varaldsøy i Kvam herad i Vestland. Bygda var tidlegare ein del av Varaldsøy kommune og hadde i 2003 168 innbyggjarar.

Namnet Mundheim kjem anten frå det norrøne ordet mundr som tyder gåve/ bruregåve, eller av munr, som tyder trivsle.
Riksveg 49 går gjennom Mundheim og nordover til endepunktet Norheimsund. Riksveg 48 har dels same strekning som 49, men svingar mot Fusa frå Mundheim.
Mundheim hadde lenge eige postnummer, men har i dag sams postnummer med Omastrand.

Ungane frå Mundheim går på barne- og ungdomsskule i Strandebarm. Næraste vidaregåande skular er i Fusa, Øystese og Norheimsund.
 
Like innanfor Mundheim ligg garden Nes, ein del av eit tidlegare klyngjetun. Her er både strandsitjarstova, gamleløa, eldhus og stabbur, alle frå 17- og 1800-talet, restaurerte. Ei typisk vestlandsk lemstove frå 1863 er òg flytt til tunet og innreidd som to utleigehusvære. Geitehuset er også restaurert til ei utleigeeining. 

Radiopersonlegdomen Svanhild Mundheim voks opp i Mundheim. Ho er òg ein namneberar for bygda; i dag er det 75 personar som har Mundheim til etternamn, ifylgje Statistisk Sentralbyrå.

Kjelder 
 Store Norske Leksikon om Kvam
 Kommunen sine infosider om Mundheim. 
 SSB sin namnestatistikk.
 Strandebarm skule sine nettsider.

Busetnader i Kvam
Tidlegare ferjeleie i Vestland
Bygder i Vestland
Strandebarm kyrkje

Strandebarm kyrkje står i Strandebarm i Kvam herad i Vestland fylke, og er ei langkyrkje bygd i tre i 1876. 
Arkitekt for kyrkja var Ole Vangberg.

Kyrkja er soknekyrkje i Strandebarm sokn i Hardanger og Voss prosti. 

Den noverande kyrkja er den tredje ein kjenner til har vore i Strandebarm. 
Den fyrste, som var ei stavkyrkje, finn ein fyrst nemnd i kjeldene frå 1306. 
Stavkyrkja brann ned i 1659. 
Det vart då bygd ei ny kyrkje som stod til ho vart riven i samband med bygginga av den noverande kyrkja.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Om Strandebarm sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 «Kirkebøker, Hordaland» på nettstaden til Arkivverket 
 Skanna kyrkjebøker frå Hordaland på nettstaden til Arkivverket
 Oversyn over gravminne i Kvam herad på nettstaden disnorge.no
 
 

Kyrkjer i Hardanger og Voss prosti
Kyrkjer i Kvam
Langkyrkjer i Bjørgvin
Norske kyrkjer frå 1870-åra
Ole Vangberg
Kulturminne i Kvam
1876 i Noreg
Amfiteater

Eit amfiteater (av gresk amfi og theatron, 'teater på begge sider') er i utgangspuktet eit teater med sitteplassar (tribunar) på begge sider av, eller heilt rundt, ei sentral scene. Scena var alltid plassert på det lågaste punktet. Amfiteatra oppstod i det antikke Hellas. Slike teater har god akustikk.

I Romarriket vart amfiteater bygd for sportslege aktivitetar og underhaldning, som gladiatorkampar mot ville dyr og menneske, kampar mellom ville rovdyr. Teatra var helst opne (utan tak) friluftsbygg, gjerne kringsatt av dekorerte veggar av stein. Det mest kjente amfiteatret er Colosseum i Roma, som romma kring 50 000 tilskodarar.

Bakgrunnsstoff 

Idrettsanlegg
Teater
Fredrik Waldemar Hvoslef

Fredrik Waldemar Hvoslef () var ein norsk geistleg innblanda i Kautokeino-opprøret. Han var gift med Alette Kathrine Frost (f. 1825).

Fredrik Hvoslef var farlaus berre fem år gammal. Frå han var fjorten år drog han til sjøs, og han avla styrmannseksamen før han gjekk på land att som nittenåring for å ta seg teologisk utdanning. På universitetet møtte han Stockfleth, som gav han undervisning i samisk, og Stockfleth oppmoda han til å søkje eit kall i Finnmark.

I Kautokeino 
Som ung prest kom han til Kautokeino. Her heldt han tiltredingspreike på samisk 2. påskedag (12. april) 1851, i lag med tidlegare sokneprest Niels Vibe Stockfleth.

Som sokneprest i Kautokeino møtte han tidleg problem med det han opplevde som villfarne kristne. Fleire gonger nekta han folk nattverd fordi dei ikkje forstod at dei trong forlating for syndene sine. Ofte vart samlingane forstyrra av det han kalla «upasseligheder». Uroa toppa seg i Kautokeino-opprøret 8. november 1852. Her vart han vitne til at lensmannen og handelsmannen vart drepne, huset til handelsmannen vart brent og vindauga i prestegarden vart slegne inn. Hvoslef sjølv, huslyden hans og huslyden til handelsmannen vart tekne til fange i prestegarden og piska med bjørkeris. Overfallsmennene ville tvinge dei til bot og omvending. Hvoslef kjende seg sjølv truga på livet. Først då eit følgje samar frå Avžži kom til unnsetning, vart han sett fri.

Søndagen etter noterte Hvoslef i kyrkjeboka at lekamleg og andeleg utmatting gjorde han sjuk i kyrkja, likevel opplevde han å få Guds kraft til å fullføre gudstenesta. Veka etter vart det ikkje gudsteneste, sidan han låg til sengs. Hausten 1854 var han til stades ved halshogginga av Aslak Jacobsen Hætta og Mons Aslaksen Somby.

Biskop 
I 1857 vart Hvoslef styrar av lærarseminaret i Tromsø, i 1861 vart han stiftsprost same stad.

 Biskop i Tromsø stift 1868−1876
 Sokneprest i Frogner i Lier 1876-1881
 Biskop i Bergenhus stift 1881–1898

Anna 
Redningsskøyta RS 8 «Biskop Hvoslef» har fått namn etter han. Sonen gav denne skøyta til Redningsselskapet og ville heidre faren på den måten.

Kjelder 
 Nellejet Zorgdrager. De rettferdiges strid : Kautokeino 1852 : samisk motstand mot norsk kolonialisme ; oversatt fra nederlandsk av Trond Kirkeby-Garstad. - Nesbru : Vett & viten ; Oslo : i samarbeid med Norsk folkemuseum, 1997. - 558 s. (Samiske samlinger ; B.18, red.: Ove Pettersen).

Bakgrunnsstoff 
 Kyrkjebok Kautokeino 1852, skriven av sokneprest Hvoslef
 Artikkel i Dag og Tid nr. 16, 17. april 1997

Norske lutherske biskopar
Tidlegare biskopar i den norske kyrkja
Samisk historie
Kautokeinoopprøret
St. Olavs Orden
Folk frå Oslo
Triestebukta

Triestebukta (italiensk: Golfo di Trieste, slovensk: Tržaški zaliv, kroatis: Tršćanski zaljev, tysk språk: Golf von Triest) er ei grunn bukt heilt nord i Adriahavet. Ho er ein del av Veneziabukta, og er delt mellom Italia, Slovenia og Kroatia.

Bukta er avgrensa av ei tenkt linje frå Punta Tagliamento på den italienske kysten og Savudrija (Punta Salvore) i Kroatia. Arealet er om lag 1 000 km², og ho har eit middeldjup på 16 meter. På det djupaste er ho derimot 37 meter.

Bortsett frå dei flate småøyane som blokkerer inngangen til Laguna di Grado, er det ingen øyar i bukta. Austkysten med Trieste og den slovenske kysten er forholdsvis kupert. I Triestebukta finn ein òg fleire mindre bukter som Muggiabukta, Koperbukta (Capodistria) og Piranbukta (Pirano).

Bukter i Middelhavet
Bukter i Italia
Kroatisk geografi
Slovensk geografi
Zagreb

Zagreb er hovudstaden og den største byen i Kroatia. Zagreb er det kulturelle, vitskaplege, økonomiske, politiske og administrative senteret i Kroatia, og husar mellom anna Parlamentet, presidenten og regjeringa i landet. I 2001 hadde byen eit innbyggjartal på 779 145. Byen ligg mellom sørsida av fjellet Medvednica og nordsida av elva Sava i ei høgd 120 meter over havet.

Byen ligg plassert i den sørvestlege delen av Den pannoniske sletta, som strekkjer seg mellom Alpane, Dei dinariske Alpane og Adriahavet, og er derfor eit strategisk knytepunkt for trafikk mellom Sentral-Europa og Adriahavet.

Transportknutepunktet, industrien, og dei vitskaplege institusjonane gjer byen til det største økonomiske senteret i Kroatia.

Byen vart grunnlagd på 1000-talet, og er i dag eit eige fylke. Zagreb vart aldri ein del av Det osmanske riket, som mykje av nærliggande områda var. Derfor er ikkje gamle bygningar øydelagde, som i mange andre byar i det tidlegare Jugoslavia. Zagreb er ein fleirreligiøs by med romersk-katolsk erkebiskop, gresk-ortodoks erkebiskop, protestantisk biskop, ein storrabbin og ein muslimsk mufti.

Zagreb har ein internasjonal flyplass.

Attraksjonar 
Det finst mange sjåverdige stader i Zagreb, som til dømes Gornji Grad (sjå nedanfor), Zagreb katedral, Jelacictorget, Tomislavtorget, Strossmayerovtorget, Det kroatiske nasjonalteateret og Mimaramuseet.

Gornji Grad 
Gamlebyen i Zagreb heiter «Gornji Grad» (Øvrebyen) og inneheld mange gamle bygningar, som Sankt Marks kyrkje, parlamenta, Steinporten og Lotrščak-tårnet, der ein kvar dag klokka tolv avfyrer ein kanonsalutt.

Galleri

Bakgrunnsstoff

Byar i Kroatia
Hovudstader i Europa
Tartit

Tartit (tamasheq: «foreining») er ei tuareggruppe frå Timbuktu-regionen i Mali. Gruppa består av fem kvinner og fire menn som møttest i ein flyktningleir i Burkina Faso, der musikken var ein måte å overleve på konfrontert med dei økonomiske, sosiale og politiske problema i regionen.

Dei fleste av songane til Tartit har ein enkel oppbygnad. Dei kvinnelege medlemmane speler dei tradisjonelle instrumenta imzad-lutt og tinde-tromme, mens mennene speler tehardent-lutt og elektrisk gitar. I tillegg bidrar dei fleste med song og klapping. Resultatet er ein slags ørkenblues.
 
Tekstane deira gir uttrykk for håp, fred og livskraft.

Medlemmar (2006) 
 Fadimata Walett Oumar (song, tinde)
 Walett Oumar Zeinabou (song, tinde)
 Mama Walett Amoumine (song, tinde)
 Fadimata W. Mohamedun (Fatma) (song, tinde)
 Tafa Al Hosseini (song, imzad)
 Mohamed Issa ag Oumar (elektrisk gitar, song)
 Ag Mohamed Idwal (firestrengs tehardent)
 Amanou (trestrengs tehardent, song)
 Mossa Ag Mohamed (song)

Diskografi 
 1997: Amazagh
 2000: Ichichila
 2006: ''Abacabok'

Bakgrunnsstoff 
 Tartits nettside på Divanprod 
 Artikkel om Tartit på Chronogram

Maliske musikkgrupper
Musikkgrupper skipa i 1992
Tuaregar
Split

Split (latin: Spalatum, gresk: Ασπάλαθος, Aspalathos) er den største og viktigaste byen i Dalmatia i Kroatia, det administrative senteret i Split-Dalmatia fylke, og den neste største byen i Kroatia. Han ligg på ei lita halvøy langs kysten av Adriahavet og har i dag om lag 220 000 innbyggjarar

Split har mange historiske og kulturelle turistattraksjonar. Klimaet er varmt, og det veks mellom anna palmer her. I 1990 vart EM i friidrett halde her.

Historie 

I år 295 byrja den romerske keisaren Diokletian å byggje eit palass på kysten av Dalmatia, i landet der han var fødd. Etter at han abdiserte i 305 forlet han Nikomedia og flytta inn i palasset for å vere sine siste leveår her. Palasset, som vert kalla Diocletianova Palaca, dekte eit område på 28 900 m². Etter han døydde vart palasset ein del av eigedomen til keisaren, og området vart på 600-talet utvikla til ein by, då innbyggjarane frå den nærliggande byen Salone søkte tilflukt her etter angrep av avarane.

På 900- og 1000-talet var Split under dei kroatiske kongane. I starten på 1100-talet var det kroatisk-ungarske kongar som herska over byen og det omliggande Dalmatia. Frå 1400-talet til midten av 1700-talet var byen ein del av Republikken Venezia. Etter ein kort periode under fransk styre då Napoleon erobra området på byrjinga av 1800-talet, vart byen ein del av Austerrike-Ungarn. Etter den første verdskrigen vart Austerrike-Ungarn splitta opp, og Split og resten av Dalmatia vart ein del av Kongedømet av serbarar, kroatar og slovenarar (etter 1929 Jugoslavia). I 1941, vart byen og område okkupert av Italia. To år seinare frigjorde partisanarar byen, før Tyskland så okkuperte området. Etter krigen vart byen igjen ein del av Jugoslavia, og då landet vart oppløyst i 1991 vart han ein del av Kroatia.

Byar i Kroatia
Hamnebyar i Europa
Hamnebyar ved Adriahavet
Gaute Grøtta Grav

Gaute Grøtta Grav () er programleiar. Han var vinnar av realityprogrammet Farmen på TV 2 i 2001.

Gaute Grøtta Grav jobbar no som programleiar og konseptuviklar for norsk TV 2. 1. september 2006 vart han tilsett som dagleg leiar og festivalsjef for Norsk Fjellfestival. 

Det var etter at han deltok i Farmen hausten 2001 at han året etter fekk jobben som programleiar i ungdomsprogrammet Sone 2 på TV 2. Sidan 2003 har han vore programleiar for Farmen.

Grav studerte musikk og utøvande kunst ved LIPA, Paul McCartneys talentskule i Liverpool, frå 2000 til 2001.  
Han har og vore elev ved Romerike Folkehøgskole frå 1999 til 2000 (musikk/teater).

21. mai 2011 gifta han seg med Silje Hvarnes, som vann Farmen i 2008. Dei har ei dotter.

Filmar
 2001: The 51st State (ravedansar)
 2004: En folkefiende

Deltaking
 2001: Farmen (vinnar)
 2001: Sone 2 (reportar)
 2002: Sone 2 (reportar)
 2003: Sone 2 (programleiar)
 2004: Sone 2 (programleiar)
 2004: Farmen (programleiar)
 2005: Gullruten (programleiar)
 2005: Søppelkongen (programleiar)
 2006: Frøken Norge (programleiar)
 2006: Xperimentet (gjest)
 2006: Idolenes jul (programleiar)
 2007: Hundeskolen (programleiar)
 2007: Farmen (programleiar)
 2007: Waschera (gjest)
 2008: Fin fredag (gjest)
 2008: 9 av 10 nordmenn (gjestedeltakar)
 2008: Farmen (programleiar)
 2009: Underholdningsåret 2008 (programleiar)
 2010: Farmen (programleiar)
 2010: Senkveld med Thomas og Harald (gjest)
 2010: Villdyrlegen (programleiar)
 2011: Farmen (programleiar)

Kjelder

Norske programleiarar
Norske Farmen-deltakarar
programleiarar for TV2
Folk frå Rauma
Einar Niemi

Einar Niemi () er ein norsk historikar og professor ved UiT Noregs arktiske universitet.

Niemi er fødd i Nord-Varanger og  vaksen opp i Vadsø. Han vart utdanna cand.philol. ved Universitetet i Oslo i 1972. Niemi var lektor ved Vadsø gymnas (1972-75), amanuensis i historie ved Universitetet i Tromsø (1975-77) og seinare professor (1989-) og styremedlem, og var fylkeskonservator i Finnmark (1977-89). Han har publisert arbeid innan migrasjons-historie, minoritets- og etnisitet-historie og regionalisme rundt Nordkalotten; sjå òg pomorhandel. I 2003 vart Niemi kjent for å ha funne opphavet til omgrepet «Nord-Noreg».

Utgjevingar 
Et utdrag av hans publisering:
 Trekk fra Nord-Norges historie, hovudforfattar, 1976
 Den finske fare. Sikkerhetsproblemer og minoritetspolitikk i nord 1860-1940, med Knut Einar Eriksen, 1981
 Vadsøs historie, 1983
 Norsk innvandrerhistorie, to bind. 2003

Utmerkingar 
 Brageprisen 2003, for Norsk innvandringshistorie
 Gad Rausings pris, for framstående forskergjerning, Det Kungliga Vitterhets Historie och Antikvitets Akademien

Norske historikarar
Samisk kultur
Folk frå Vadsø
Medlemmar av Det Norske Videnskaps-Akademi
Professorar ved UiT Noregs arktiske universitet