Harstad kommune

Harstad, på nordsamisk Hárstták, er ein kommune i Troms-området i Troms og Finnmark fylke. Han er etter folketal den nest største kommunen i fylket og den tredje største i Nord-Noreg. Under kommunereforma i 1964 blei Harstad slått saman med dei to tidlegare kommunane Trondenes og Sandtorg, og i 2013 med den tidlegare Bjarkøy kommune. Kommunen ligg på nord- og austsida av Hinnøya, den største øya i Noreg, i tillegg til Grytøya, Bjarkøy, Sandsøya og ei rekkje mindre øyer.

Byen Harstad er administrasjons- og skulesenter Sør-Troms, og eit viktig trafikknutepunkt, med mellom anna daglege vitjingar av Hurtigruta. Dei nordnorske festspela blir arrangerte i Harstad kvart år i slutten av juni. Lokalavisa i kommunen er Harstad Tidende.

Forsvaret 
Harstad er tidlegare forsvarsby med Trondenes leir som mellom anna viser fram Adolfkanonen frå den andre verdskrigen. Han huser eller har husa:

 Befalsskolen for Infanteriet i Nord-Norge låg i Trondenes leir fram til han blei lagt ned sommaren 2003.
 Kystjegerkommandoen nyttar framleis Trondenes leir, men det har vore snakk om å flytta KJK til Tromsø.
 Forsvarets musikkorps Nord-Norge (også kjent som divisjonsmusikken) 
 Forsvarets Lønnsadministrasjon
 Kystvakta KV «Harstad» har fått namnet sitt etter byen

Bydelar og bygder 
Harstad by har tolv bydelar: Trondenes, Sama, Harstadåsen, Skaret, Sentrum, Heggen, Seljestad, Harstadbotn, Åsby, Gangsås, Stangnes og Kanebogen.

Desse tettstadane og bygdene, rekna sørover frå nordvest, ligg i kommunen: Kasfjord, Ervik, Hagan, Kilhus, Grøtavær, Lundenes, Alvestad, Medkila, Breivik, Ruggevik, Kilbotn, Nordvik, Melvik, Sørvik, Halsebø, Fauskevåg, Gausvik, Haukebø og Sandtorg.

Folketalsutvikling 
Sidan kommunesamanslåingane i 1964 var Harstad kommune den nest største kommunen i Troms etter folketal.

Folketalsutvikling for noverande Harstad kommune frå 1930:

a Talet omfattar ikkje eit område som var del av Kvæfjord kommune fram til 1956, då det vart overført til gamle Trondenes kommune. Dette området hadde då 32 innbyggjarar.

Kjende harstadværingar 

 Hans Egede (1686–1758), «Grønlands apostel»
 Leif Bothner (1905-1986), Milorg-leiar
 Hanna Kvanmo (1926–2005), politikar
 Knut Andersen (1931–), filmregissør
 Leif Arne Heløe (1932–), politikar, sosialminister
 Tove Veierød (1940–), politikar, sosialminister
 Unni Wikan (1944–), professor i sosialantropologi
 Karl Erik Harr (1940–), biletkunstnar
 Unni Anisdahl (1947–), sportsreporter i NRK (radio)
 Kine Hellebust (1954–), songar, skodespelar
 Kristin Clemet (1957–), politikar
 Randi Hansen (1958–), popsongar
 Kjetil Rolness (1961–), artist, forfattar/skribent, kjend som «Jens Pikenes»
 Elisabeth Aspaker (f. 1962), politikar, EØS- og EU-ministar, fiskeriminister 
 Lars A. Sandness (1973–), hip-hop-artist i Tungtvann, kjend som «Poppa-Lars»
 Jon Lech Johansen (1983–), kjend som «DVD-Jon»

 K.M. Myrland (1948–), visesongar
 Runar Normann (1978–), fotballspelar
 Iren Reppen (1965–), artist, forfattar
 Odd Børre Sørensen («Rocke-Børre»), popsongar
 Reidar Thomassen («Richard Macker») (1939–), forfattar

Verdt å sjå 

 Trondenes kyrkje frå ca 1250
 Harstad kyrkje frå 1958 
 Harstad kulturhus
 Trondarnes Distriktsmuseum
 Trondenes Historiske Senter 
 Altevågen
 Røkenes Gård
 Sandtorgholmen
 Adolfkanonen

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

 
Kommunar i Troms
Kommunar i Troms og Finnmark
Norske kommunar skipa i 1904