alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Placentale pattedyr

Placentale pattedyr eller morkakedyra (Eutheria) er dei pattedyra som har ei morkake (placenta) som samband mellom kretsløpssystemet til foster og mor. Morkaka oppstod evolusjonært ved at fosterhinnene og allantois (som er «urinsekken» til fosteret hjå alle amniotar) la seg inntil livmorveggen. Morkaka er den eigenskapen som gjer forlenga drekt mogleg, fordi fosteret ellers ikkje kunne blitt forsynt med oksygen og næring. Drekta hjå placentale pattedyr kan vare opptil elleve månader mot maksimalt éin månad hjå pungdyr.

Fellestrekk 
I stamarten til dei placentale pattedyra – og i mange av de nolevande representantane – fanst og finst det framleis to livmorer. Derimot har dei to skjedene, som ein til dømes finn hjå pungdyr, smelta saman til éin.

Endå eit avleidd fellestrekk for dei placentale pattedyra er at talet på tenner blei redusert med to fortenner og éi jeksel. Stamarten hadde altså tre fortenner, éi hjørnetann, fire premolarer og tre jekslar. I mange delgrupper har talet på tenner blitt vidare redusert.

Inndeling 
Tradisjonelt deler ein dei placentale pattedyra inn i rundt 20 ordenar. Nyare analysar viser at desse ordenane igjen fell i fire grupper, som truleg representerer tidleg utvikling på ulike stader ettersom superkontinenta Laurasia og Gondwanaland blei splitta opp av kontinentaldrift tilbake i jura- og krittida:

 Laurasiatheria, rovpattedyr, klauvdyr, kvalar og insektetarar, oppstod truleg tidleg i krit på det laurasiske superkontinentet etter at det blei lausrive frå Gondwanaland
 Euarchontoglires, gnagarar, haredyr og primatar, skilde seg truleg frå laurasitherane i midtre krit og utvikla seg på øyene som seinare blei Europa.
 Xenarthra, maurslukarar, beltedyr og dovendyr, utvikla seg i Sør-Amerika då Gondwanaland delte seg opp i tidleg krit.
 Afrotheria, elefantar, sjøkyr, klippegrevlingar, utvikla seg i Afrika då Gondwanaland delte seg opp i tidleg krit.

Ordenar
 Afrodyr (Afrosoricida)
 Klauvdyr (Artiodactyla)
 Rovpattedyr (Carnivora)
 Kvalar (Cetacea)
 Flaggermus (Chiroptera)
 Beltedyr (Cingulata)
 Skjermflygarar (Dermoptera)
 Piggsvindyr (Erinaceomorpha)
 Klippegrevlingar (Hyracoidea)
 Haredyr (Lagomorpha)
 Springspissmus (Macroscelidea)
 Hovdyr (Perissodactyla)
 Skjeldyr (Pholidota)
 Dovendyr (Pilosa)
 Primatar (Primates)
 Snabeldyr (Proboscidea)
 Gnagarar (Rodentia)
 Trespissmus (Scandentia)
 Sjøkyr (Sirenia)
 Spissmusdyr (Soricomorpha)
 Jordsvin (Tubulidentata)

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Pattedyr
Wikispecies

Wikispecies er eit av søsterprosjekta til Wikipedia, og bruker den same MediaWiki-programvaren som Wikipedia. Den er nærskyld dei andre wiki-baserte prosjekta drivne av Wikimedia Foundation. 

Prosjektet blei starta i august 2004. I motsetnad til andre Wikimedia-prosjekt er Wikispecies retta mot forskarar.

Bakgrunnsstoff

Bakgrunnsstoff 

{{Nyttarwikispecies}}

Wikimedia
Oppslagsverk
Skipingar i 2004
Hovdyr

Hovdyr eller upartåa hovdyr (Perissodactyla) er ei gruppe pattedyr som er kjenneteikna ved at dei har eit oddetal tær (ein eller tre). Kvar tå sluttar i ein kort, brei negl, ein hóv. Hóvar er laga av keratin, det same som neglar og klør.

Artane varierer mykje i utsjånad. Zoologen Richard Owen oppdaga på 1800-talet at desse dyra er nærskylde.
Sjølv om dei ulike artane har store forskjellar i utsjånad, finst det likskap i føtene og tennene.
 
Alle hovdyr stammar frå artar med fem tær. Reduksjonen i talet på tær og evolusjonen av hover skjedde fleire gonger uavhengig. Hovdyra (tapirar, nashorn og hestar) har ei eller tre tær, og utgjer ei naturleg gruppe. Dei næraste slektningane deira er ikkje klauvdyra, slik ein lenge trudde, men truleg skjeldyr og rovpattedyr. Hovdyr (i tydinga hov- og klauvdyr) er difor inga systematisk gruppe, sjølv om gruppa hadde fått det vitskaplege namnet Ungulata i eldre systematikk. Nemninga ungulate blir brukt ein del på engelsk, men ikkje på norsk. Klauvdyra sjølv ser òg ut til å vere ei kunstig gruppe, sidan kvalane ser ut til å vere ein del av denne gruppa. 

Hos dei upartåa er det den midterste tåa, opphavleg den tredje tåa, som er framtredande og ber det meste av vekta til dyret. 

Av og til har òg elefantane vorte rekna til hovdyra, men desse er ikkje spesielt nærskyldt med verken partåa eller upartåa hovdyr.

Takson

Hestar (Equidae)
Tapirar (Tapiridae)
Nashorn (Rhinocerotidae)

Kjelder

Fotnotar

Bakgrunnsstoff
BOC-gruppa

BOC-gruppa eller berre BOC (eng. BOC Group plc) var eit fleirnasjonalt selskap med base i Storbritannia. BOC dreiv med kjemiske produkt og industrigass.

Selskapet blei grunnlagd som Brin's Oxygen Company, Ltd. i 1886 av Arthur og Leon Brin, og produserte først oksygen frå bariumoksid. I 1906 fekk det namnet British Oxygen Company. I 1975 blei det offisielt BOC International Ltd etter nasjonal og internasjonal vekst.

I september 2004 hadde BOC over 30 000 tilsette i og sal på over 4,6 billionar pund. BOC var med på FTSE 100-indeksen og FT 30. Det blei overteke av tyske Linde AG i 2006. Gruppa er i dag kjend som BOC Gases.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «The BOC Group» frå ,  den 20. januar 2010.

Bakgrunnsstoff
 Nettstad for BOC Gases
 Nettstad for Linde AG

Tidlegare britiske føretak
tidlegare fleirnasjonale selskap
skipingar i 1886
Isle of Portland

Isle of Portland er ei halvøy i Den engelske kanalen 8 km sør for feriestaden Weymouth og det sørlegaste punktet i grevskapet Dorset i England. Halvøya består av kalkstein og er 6 km lang og 2,4 km på det breiaste. Ho er knytt til fastlandet via den smale sandtangen Chesil Beach og ei bru. Portland og Weymouth dannar i lag distriktet Weymouth and Portland. Portland har nesten 13 000 innbyggjarar. 

Portland er ein sentral del av Jurassic Coast, ein verdsarvstad i Dorset og det austlege Devon, kjend for dei spesielle geologiske tilhøva her. Namnet vert nytta om eit av dei britiske havområda og fleire byar i Nord-Amerika og Australia er kalla opp etter staden. Det vart framleis hogge ut portlandssandstein her som vert nytta i mykje britisk arkitektur, mellom anna St Paul's Cathedral og Buckingham Palace.

Den store, djupe kunstige hamna på nordsida av Portland var base for Royal Navy under den første og den andre verdskrigen. Den britiske marinen og NATO hadde øvingar i farvatnet her fram til 1990-åra. Hamna er i dag ei sivil hamn og eit populært fritidsområde. Konkurransane innan segling i sommar-OL 2012 blei halde her.

Sjå og
 Portland Bill
 Pulpit Rock på Isle of Portland

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell side for Weymouth & Portland 
 Geologi på kysten av Wessex
 Utforsk Portland
 Portland Sculpture & Quarry Trust
 Isle of Portland Industrial Archaeological Survey

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Isle of Portland» frå , den 20. januar 2010. 
 

Nes i Dorset
Halvøyar i England
Landsbyar i Dorset
Site of Special Scientific Interest i England
Forsand

Forsand er ein tettstad i Sandnes kommune i Rogaland fylke og det tidlegare kommunesenteret i Forsand kommune. Staden ligg på den austlege landdelen ved krysset Høgsfjorden/Lysefjorden, på ein stor morene danna etter den siste istida. Her ligg Forsand kyrkje, to daglegvarebutikkar, ferjekai (i bruk i sommarsesongen), kommunehus, næringsområde og barnehage. Noko lenger vekk frå fjorden ligg Forsand skule. Via Lysefjordbrua har staden samband til Riksveg 13 (Ryfylkevegen).

Sjå òg 
 Tettstader i Rogaland

Kjelder

Tettstader i Rogaland
Busetnader i Sandnes
Stader i Forsand
Rennesøy

Rennesøy er ei øy og eit sokn i Rennesøy kommune i Ryfylke. Rennesøy sokn femnar om sjølve øya Rennesøy og i tillegg øya Brimse. Øya har to tettstader, Vikevåg og Østhusvik, og kryssast av Europaveg 39 som kjem sørfrå via Mastrafjordtunnelen og fortset nordover via ferje frå Mortavika på øyas nordvestre kant.

Rennesøy sokn 
Rennesøy sokn har 2 675 innbyggjarar (2013) og eit areal på 42 km², det aller meste av det på hovedøya.

Rennesøy var frå mellomalderen delt på Hauske sokn og Sørbø sokn. Sørbø omfatta vestre delen av Rennesøy, mens Hauske omfatta midtre og austre delen av Rennesøy og dessutan Brimse. (Grenda Hanasand lengst nordaust på Rennesøy sokna likevel til Talgje fram til 1918.) I 1990 vart dei to sokna slegne saman, og Rennesøy sokn vart skipa. 

Frå 1997 høyrer soknet til Tungenes prosti.

Kjelder

Rennesøy kommune
Sokn i Stavanger bispedømme
Øyar i Rogaland
Sauda

Sauda er ein by og administrasjonssenter i  Sauda kommune i Rogaland fylke med . Kommunestyret har vedteke at Sauda kan kalla seg by frå 1998.

Sjå òg
 Tettstader i Rogaland

Fotnotar

Byar i Rogaland
Tettstader i Rogaland
Sauda kommune
Oratorium

Eit oratorium, av italiensk oratorio, eigentleg 'bønnesal', er eit episk-dramatisk musikkverk komponert for solostemmar, kor og orkester. Teksten i eit oratorium har oftast religiøst innhald, og kan vere henta direkte frå Bibelen eller gjendikta i poetisk form.

Klassiske oratorium er ikkje skrive for scenisk bruk, og for å bøte på dette, kan dei ha ein forteljar (italiensk testo) som referer handlinga. 

Oratoriet oppstod i Italia og har røter i religiøse madrigalar og laudes som vart sette opp som eit motreformatorisk initiativ, først av  Filippo Neri i Congregazione dei preti dell' Oratorio ('samanslutninga for bønesalprestane') på 1500-talet. Desse oppsetjingane følgde ikkje kyrkjeleg liturgi, og dei vart framførte på folkespråket. Omkring 1640 vart oratorium nytta som nemning for musikkverk, anten som oratorium vulgare, med italiensk tekst, eller som oratorium latino på latin.

Bach komponerte fleire vokalverk med karakter av oratorium, som «Johannespasjonen» og «Matteuspasjonen», men det einaste verket han sjølv karakteriserte som oratorium, var samlinga på seks kantatar for juletida, kjent under namnet «Juleoratoriet»

På 1700-talet komponerte Händel ei rekkje oratorium med engelsk tekst og handling henta frå  Det gamle testamentet.  Han komponerte òg oratorium med handling frå gresk antikk og mytologi. Det mest kjente oratoriet hans er «Messias», som forkynner den kristne forsoningslæra.

I England utvikla oratoriet seg vidare på 1800-talet gjennom Felix Mendelssohns oratorium «Paulus» (1836) og «Elias» (1846).

Fram mot vår tid er det komponert oratorium som ligg i grenselandet mot sceniske verk, t.d. med innslag av dansescenar.

Kjelder
Herbert Rosenberg i ''Cappelens musikkleksikon (1980) ISBN 82-02-03690-9

Kyrkjemusikk
Pulpit Rock på Isle of Portland

Pulpit Rock er ei klippe nær sørenden av Isle of Portland i Dorset i England. Den kunstige klippa stod att etter at steinbrytarar hogg ned ein naturleg steinboge ved Bill Quarry i 1870-åra på Portland Bill.

Den stratigrafiske rekkefølgja frå havnivå og oppover er chertseriar, så portlandssandstein, så eit tynt lag kalkstein.

Bakgrunnsstoff 
 Panoramabilete

Kjelder 
<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Pulpit Rock (Isle of Portland)» frå ,  den 20. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:  

Nes i Dorset
Engelsk geologi
Redcliff Point

Redcliff Point er eit nes på sørkysten av England, aust for Weymouth i Dorset. Det ligg like aust for Weymouth Bay på Jurassic Coast, ein verdsarvstad kjend for dei geologiske tilhøva her. Ein kan finne fossil i dett området.

Klippene ligg ovanfor Isle of Portland. Dei har fått dette namnet, som tyder «raud klippe», av den raude fargen på klippene.

Like vest for neset ligg Bowleaze Cove. I aust ligg Black Head og landsbyen Osmington Mills.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Redcliff Point» frå ,  den 20. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Nes i Dorset
St Alban's Head

St Alban's Head er eit nes fem kilometer sørvest for Swanage, på kysten av Dorset i England. Neset består av portlandssandstein og er den sørlege delen av Purbeckhalvøya. Det er hogge ut mykje stein frå neset og det er tydelege spor etter dette. 

Kysten frå St Alban's Head til Durlston Head, med Isle of Portland til Studland Cliffs, dannar ei 40 km lang samanhengande kystlinje av klipper. Dei består av hard kalkstein med enkelte område med mjukare klipper av sand eller leire. 

Området er erklært Special Area of Conservation, eit særskilt verneområde. 

I skråninga på neset står eit monument til utviklinga av radaren under den andre verdskrigen. Det står òg ein kystvaktstasjon på neset.

Galleri

Bakgrunnsstoff 
 Ian West's Geology of the Wessex Coast Field Guide, med bilete
 National Coastwatch Institution på St Alban's Head 
 Radar-minnesmerket på St Aldhelm's Head

Isle of Purbeck
Nes i Dorset
White Nothe

White Nothe er eit nes ved Den engelske kanalen aust i Ringstead Bay, aust for Weymouth i Dorset i England. Området er velkjend for geologien og dei mange fossila som er å finne her. Sidene av neset kjem av gamle jordras. 

Det går ein flott sti opp klippa, som ein meiner vart nytta av smuglarar. Det er mogeleg å gå frå botn av White Nothe langs kysten frå Ringstead Bay, men vegen vert dekt av sjøen ved flo. 

Området er delvis eigd av National Trust. Frå toppen av White Nothe kan ein i aust sjå kalkklippa Bat's Head. Det er mogeleg å gå austover langs toppen av klippa til Durdle Door og Lulworth Cove. Ut mot havet kan ein sjå Isle of Portland.

Like nordvest for White Nothe ligg Burning Cliff.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «White Nothe» frå ,  den 20. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 White Nothe  på sida til Joint Nature Conservation Committee (JNCC) 
 Ringstead Bay til White Nothe frå Ian West sin Geology of the Wessex Coast
 Fossil og geologi i White Nothe, Dorset 
South West Coast Path National Trail
 White Nothe i Ringstead på Walks4softies

Galleri

Nes i Dorset
National Trust-eigedommar
Oratoriet Paulus

Oratoriet Paulus er eit oratorium komponert av Felix Mendelssohn. Oratoriet har 45 satsar, og er skrive for fire songsolistar, kor og orkester. Satsane er resitativ, ariar, koralar og korsatsar.

Handling
Sentralt i handlinga står folkets raseri i møte med nye religiøse tankar.  

I oratoriet møter vi apostelen Paulus slik han er omtalt i Apostelgjerningane i Det nye testamentet, med det hebraiske namnet Saulus, ein ihuga kristendomsforfølgjar.  Han er til stades når folket steinar Stefanus til døde i Jerusalem.  Frå Jerusalem reiser han vidare til Damaskus for å hindre at kristendommen spreier seg der.  På vegen til Damaskus vert han slått til jorda, og han høyrer Jesu røyst, i oratoriet i form av eit damekor. Paulus vender om til kristendommen og vert døypt.

I andre delen av oratoriet følgjer vi Paulus som misjonær fram til han sjølv vert konfrontert med folket som rasar mot det dei meiner er vrang lære. Paulus vert da tatt til fange og overlaten til Keisar Nero. Avslutningskoret byggjer på Salme 103.

Komposisjon
Mendelssohn begynte å komponere på verket i 1834. Den tyske versjonen Paulus hadde premiere 22. mai 1836 i Düsseldorf. Den engelske versjonen St. Paul hadde premiere i Liverpool 3. oktober same året, omsett av Karl Klingermann.

Teksten til Oratoriet Paulus vart omsett til norsk (nynorsk) på slutten av 1990-talet ved Synne M. Fredriksen, Audun Sæbø og Harald Myklebust. 

Kyrkjemusikk
Felix Mendelssohn
Oratorium
Culver Down

Culver Down er nokre graskledde bakkar av krit nord for Sandown på Isle of Wight i England. Ein trur at namnet kjem frå Culfre, det gammalengelske namnet for «due». Området er ein viktig hekkestad for sjøfugl. Nordsida av bakkane vert nytta som beitemark for kyr. Delar av området vert nytta som skytefelt, men dei offentlege områda tilhøyrer National Trust. Frå bakkane har ein utsikt over Den engelske kanalen.

I mange år var heile området ein militærsone og stengd for ålmenta. Det er fleire historiske militære anlegg her, fleire private hus, ein pub og eit monument. 

Monumentet er eit minnesmerke til Charles Anderson-Pelham, den andre baronen av Yarborough (seinare første jarlen av Yarborough og Baron Worsley), som grunnla Royal Yacht Squadron ved Cowes. Det vart først reist i 1849 på det høgaste punktet på Bembridge Down, litt lenger vest, men så flytta hit i 1860-åra.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Culver Down» frå ,  den 20. januar 2010.  

Åsar på Isle of Wight
Nes på Isle of Wight
National Trust-eigedommar
Egypt Point

Egypt Point er det nordlegaste punktet på øya Isle of Wight sør for England. Staden var ein av favorittplassane til dronning Victoria på øya.

Egypt Point ligg mellom byen Cowes og landsbyen Gurnard. Mellom 1897 og 1989 var det lys frå fyret her, men i dag vert det berre nytta som dagmerke. Namnet kjem frå ein nærliggande sigøynarleir frå 1500-talet.

Bakgrunnsstoff 
Informasjon om fyret

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Egypt Point» frå ,  den 20. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Nes på Isle of Wight
Fyr i England
Foreland

Foreland er det austlegaste punktet på Isle of Wight i England. Det ligg fem kilometer aust for byen Brading og sør for byen Portsmouth på det britiske fastlandet. 

Det ligg ein pub og fleire strandhytter ved neset, og ein kystvaktstasjon.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Foreland» frå ,  den 20. januar 2010.  

Nes på Isle of Wight
Filippo Neri

Filippo Neri () var ein italiensk prest og motreformasjonsmann. 

Filippo Neri vart vigsla til prest i 1551. Frå 1558 leidde Neri svært populære musikalske bibelforedrag i bønesalen i S. Girolamo og frå 1577 i S. Maria in Vallicella i Roma. Desse musikkandaktane la sidan grunnlaget for utviklinga av oratoriet. 

Filippo Neri vart kanonisert til helgen i 1622.

Kjelder
Cappelens musikkleksikon (1980) ISBN 82-02-03690-9

Kyrkjemusikk
MotreformasjonenItalienske komponistar
Italienske katolske prestar
The Needles

The Needles er tre kalkstaurar som står på rekkje i sjøen vest for Isle of Wight i England, nær Alum Bay. Eit fyr har stått på den vestlegaste stauren sidan 1859. 

Formasjonen har fått namn etter den tidlegare fjerde nåleforma stauren Lot's Wife som stod her fram til han raste saman under ein storm i 1764. Dei gjenverande klippene er alle korte og tjukke og ikkje nåleliknande i det heile, men namnet har halde ved. 

The Needles er ein stor turistattraksjon knytt til Alum Bay. Det går båtturar til klippene frå Alum Bay. Klippene og fyret har vorte symbol på Isle of Wight og er å sjå på mange suvenirar frå øya. 

Det stod eit artilleribatteri på The Needles frå 1860-åra til 1954, då det vart sett ut av funksjon.

Bakgrunnsstoff
 Needles og Alum Bay turistside
 Needles Battery turistside
 National Trust om The Needles Old Battery
 Trinity House - Needles fyr

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «The Needles» frå ,  den 20. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Fyr i England
Staurar
Nes på Isle of Wight
Cappelens musikkleksikon

Cappelens musikkleksikon er eit seksbinds leksikon på ca. 3500 trespalta sider, som vart utgitt i perioden 1978–1980 på J.W. Cappelens Forlag. Det byggjer på et samarbeid med Sohlmans musiklexikon, som kom ut i Stockholm tre år tidlegare. Store delar av artikkelstammen vart direkte omsett frå den svenske originalen av ei gruppe med 9 omsetjarar. I tillegg til dei internasjonale artiklane, inneheld leksikonet også mange nyskrivne artiklar om norsk musikkliv.

Redaksjonen har forsøkt å dekkje alle felt innan musikk og musikkliv. 
Meir enn 700 medarbeidarar har skrive dei om lag 17 000 artiklane i oppslagsverket. Artiklane er signerte.  Redaktør var Kari Michelsen, i redaksjonsrådet sat Hampus Huldt-Nystrøm, Robert Levin og Gunnar Rugstad.

Kjelder
Denne artikkelen bygde opphavleg på «Cappelens musikkleksikon» frå ,  den 20. januar 2010.  
 
Cappelens musikkleksikon, J.W: Cappelens Forlag 1978, ISBN 82-02-03690-9

Norske oppslagsverk
Musikkleksikon
St. Catherine's Down

St. Catherine's Down er nokre graskledde bakkar av krit på Isle of Wight. Det ligg nær St Catherine's Point, det sørlegaste punktet på øya mellom byane Niton og Chale. Det er 240 meter på det høgaste. 

På denne åsen ligg St. Catherine's Oratory, lokalt kalla «Pepperpot», eit steinfyr bygd på 1300-talet av Walter De Godeton. Det er det nest eldste fyret på Dei britiske øyane. Berre fyret i Dover, bygd av romarane, er eldre. 

Visstnok vart de Godeton dømd for å ha teke vin som høyrte til kyrkja frå vraket av St. Marie av Bayonne i Chale Bay. Han måtte gjere bot og vart truga med bannlysing, så han bygde dette fyret. Fyret vart tent for å varsle skip om den farlege kysten. 

Det vart bygd eit kapell ved fyret, men dette vart øydelagd for lenge sidan. Bygginga av eit nytt fyr starta i 1785, men det vart aldri ferdig. Lokalt vert dette uferdige fyret kalla «salt pot».

St. Catherine's Point er ofte dekt av skodde, så det er ikkje den beste staden å setje eit fyr. 

Nord på St. Catherine's Down står Hoy Monument. Hoy Monument vart bygd av Michael Hoy i 1814 til minne om at den russiske tsaren hadde vitja Storbritannia. Det ligg ein plakett ved monumentet til minne om soldatane som miste livet i krimkrigen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «St. Catherine's Down» frå ,  den 20. januar 2010.  

Nes på Isle of Wight
Åsar på Isle of Wight

en:St. Catherine's Down
St. Catherine's Point

St. Catherine's Point er det sørlegaste punktet på Isle of Wight. Det ligg nær landsbyen Niton.
På området står St Catherine’s lighthouse, eit fyr frå 1840.

På den nærliggande St. Catherine's Hill står St. Catherine's Oratory, lokalt kalla Pepperpot. Det er eit steinfyr bygd i 1323 av Walter De Godeton og er det nest eldste fyret i Storbritannia.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «St. Catherine's Point» frå ,  den 20. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Nes på Isle of Wight
Aird an Rùnair

Aird an Rùnair er det vestlegaste punktet på øya North Uist i Ytre Hebridane i Skottland. Neset ligg om lag 4 km sørvest for Balmartin.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Aird an Rùnair» frå ,  den 20. januar 2010.  
 

Nes i Skottland
Ytre Hebridane
Kantate

Kantate, av italiensk cantata, 'songstykke', er eit profant eller religiøst vokalverk akkompagnert av musikkinstrument. Ein kantate har som regel fleire satsar, og er vanlegvis skriven for kor, solistar og orkester. 

Kantaten vart utvikla i Italia på 1600-talet, og vidareutvikla i Tyskland og Frankrike på 1700-talet. 

Innan kyrkjemusikken utvikla kantaten seg først og fremst innan den protestantiske delen av Tyskland. 

Særleg kjende er Johann Sebastian Bach sine kyrkjekantatar.  Bach skreiv kantatar for alle søn- og heilagdagar i kyrkjeåret, i alt over 200.

Kjelder

Kyrkjemusikk
Klassiske musikkstilar
Italienske ord og uttrykk
Sohlmans musiklexikon

Sohlmans musiklexikon er eit svensk leksikon for musikk, omtalt som «Nordiskt och allmänt uppslagsverk för tonkonst, musikliv och dans».    Første utgåve kom i åra 1948-52 og var i hovudsak innretta på vestleg kunstmusikk (klassisk musikk) og musikkteori.  Ei revidert utgåve kom ut frå 1975 og hadde eit breiare opplegg. Der finn ein òg artiklar om folkemusikk, musikk i andre kulturar og om populærmusikk. 

I 1977 kom den første utanlandske utgåva av leksikonet ut i Finland.  Cappelens musikkleksikon, som kom ut i Noreg frå 1978, byggjer på Sohlmans musiklexikon, men er utvida og tilpassa norske tilhøve.

Utgåver
 Første utgåve, fire bind. Hovudredaktør Gösta Morin hadde med seg Carl-Allan Moberg og Einar Sundström i hovudredaksjonen. Sohlmans Förlag, Stockholm.
 Bind 1, 1948 - 1280 spalter
 Bind 2, 1950 - 1294 spalter
 Bind 3, 1951 - 1376 spalter
 Bind 4, 1952 - 1608 spalter
 Andre utgåve, fem bind. Hovudredaktør Hans Åstrand. Sohlmans Förlag AB, Stockholm (ISBN 91-7198-020-2)
 Bind 1, 1975 - 704 sider
 Bind 2, 1975 - 704 sider
 Bind 3, 1976 - 768 sider
 Bind 4, 1977 - 896 sider
 Bind 5, 1979 - 931 sider

Kjelder
Denne artikkelen bygde opphavleg på «Sohlmans musiklexikon» frå ,  den 21. januar 2010.  
 
Cappelens musikkleksikon, J.W. Cappelens Forlag 1978. ISBN 82-02-03690-9

Svenske oppslagsverk
Musikkleksikon