Eurovision Song Contest 2013

Eurovision Song Contest 2013 (ESC 2013), offisielt 58. Eurovision Song Contest, var den 58. gongen Eurovision Song Contest vart arrangert. Tevlinga vart halden i Malmö i Sverige, etter at Loreen vann Eurovision Song Contest 2012 med songen «Euphoria».

Tre byar var interesserte i å arrangere tevlinga, og 8. juli 2012 vart Malmö Arena vald som arena av Sveriges Television (SVT). Dette var femte gongen Sverige arrangerte tevlinga og andre gong Malmö var vertsby, etter å ha arrangert tevlinga i 1992. Datoen for dei to semifinalane var 14. og 16. mai 2013, og finalen vart halden om kvelden 18. mai 2013. 39 land tok del, mellom dei Armenia som sist var med i 2011. Bosnia-Hercegovina, Portugal, Slovakia og Tyrkia annonserte at dei ville trekkje seg frå tevlinga i 2013.

For fyrste gong på 20 år klarte ingen av landa frå det tidlegare Jugoslavia å kvalifisere seg til finalen.

Malmö

8. juli 2012 gjorde SVT kjent at Malmö Arena skulle arrangere Eurovision Song Contest 2013. Dette var den femte gongen tevlinga vart stelt til i Sverige, og andre gongen i Malmö. Dei tidlegare gongene var i 1975, 1985, 1992 (Malmö) og 2000.

Malmö ligg i Skåne og er den tredje største byen i Sverige etter innbyggjartal, etter Stockholm og Göteborg, og er ein av dei største byane i Skandinavia. Malmö er administrasjonssenter i Malmö kommun og hovudstad i Skåne län. Den administrative eininga for det meste av byen er Malmö kommun, som har 303 873 innbyggjarar, der 30 prosent er av utanlandsk opphav. Ein del av Malmö ligg òg formelt i Burlövs kommun. Det totale innbyggjartalet i område var på 280 415 i desember 2010.

Tildelingsprosessen
Natta etter finalen i Eurovision Song Contest 2012 sa administrerande direktør i SVT, Eva Hamilton, at ulike arenaer i Stockholm, Göteborg og Malmö kunne vere moglege vertsstader for Eurovision Song Contest 2013. Globen, der Eurovision Song Contest 2000 vart arrangert, skal arrangere Verdsmeisterskapen i ishockey 2013 og vil difor ikkje ha høve til å arrangere tevlinga.

20. juni 2012 vart det annonsert at Göteborg ikkje lenger ynskte å arrangere finalen av di byen skal arrangere Göteborg Horse Show seint i april 2013. Det var òg mogleg at det ikkje ville vere nok hotellrom av di det vart arrangert fleire arrangement på same tid som Eurovision Song Contest 2013.

Stockholm og Malmö reserverte arenaer og hotellrom som ein del av bodet for å arrangere Eurovision Song Contest 2013. 8. juli 2012 vart Malmö Arena vald ut som vertsby for tevlinga.

SVT hadde eit ynske om å arrangere tevlinga på ein mindre arena enn tidlegare, og dette var ein av faktorane som spelte inn då dei valde Malmö Arena. Martin Österdahl, hovudansvarleg for Eurovision Song Contest 2013, fortalde svensk presse at han ikkje likte vedtaket frå tidlegare vertsland om at tevlinga måtte arrangerast i større arenaer. SVT ynskte difor at tevlinga skulle vere «meir nær og personleg». Ifylgje SVT ynskte òg EBU at Eurovision Song Contest skulle verte «mindre» på grunn av høgare kostnadar.

Format

Programleiar

17. oktober 2012 sa produsent Martin Österdahl til avisa Dagens Nyheter at SVT berre ville ha ein programleiar, ulikt tidlegare år der det har vore opp til tre programleiarar. Sist gong det berre var ein programleiar var i 1995 då Mary Kennedy leia tevlinga frå Dublin i Irland. 28. januar 2013 vart Petra Mede annonsert som programleiar for Eurovision Song Contest 2013. 8. mai 2013 vart det kjend at Eric Saade, som representerte Sverige i 2011, vil vere green room-programleiar i finalen.

Grafisk design
Den visuelle utsjånaden på tevlinga vart laga av Happy F&B.

Billettsal
11. juli 2012 råda produsent Christer Björkman til at folk ikkje skulle kjøpe billettar som var i omlaup, men heller vente til dei vart gjevne ut gjennom offisielle kanalar av di dei offisielle billettane ikkje hadde vorte lagt ut for sal. Björkman gav òg forsikring om at det ville vere nok hotellrom, så medan arrangørane hadde bestilt fleire rom, kan nokon òg ha vorte tilgjengeleg for publikum. 21. november 2012 annonserte SVT at dei offisielle billettane ville verte lagt ut for sal 26. november 2012.

Sponsorar
Den offisielle sponsoren for kringkastinga var det svenske telekommunikasjonsføretaket TeliaSonera og det tyske kosmetikkføretaket Schwarzkopf.

Semifinaletrekning
Ulikt tidlegare år ville ein i 2013 ikkje trekkje eit startnummer til kvart bidrag, men i staden for ville produsentane velje ut startrekkjefylgja for at programmet skulle verte meir spennande og for at alle bidraga skulle få skilje seg meir ut, slik at ikkje like bidrag rauk ut av di dei var for like. Endringa førte til blanda reaksjonar frå fans og kringkastarar. 3. januar 2013 annonserte EBU at semifinaletrekninga ville finne stad 17. januar 2013 i Malmö rådhus.

For å lage meir spenning, slik som tidlegare år, vart 30 land delt inn i fem grupper basert på korleis dei har røysta dei siste ni åra. Gruppene vart sett saman av Diagam. 

Sidan Malmö ligg nært geografisk til både Danmark og Norge vart det stadfesta at dei to landa ville ikkje ville delta i same semifinale for å maksimere tilgjenge på billetter til båe landa. Ei trekning på hovudkvarteret til EBU vart det stadfesta at Danmark vil delta i den fyrste semifinalen og Noreg i den andre semifinalen. Israel fekk òg ein plass i den andre semifinalen av di 14. mai er nasjonal fridag. Storbritannia, Tyskland, Italia, Spania, Frankrike, òg kalla dei fem store, og vertslandet Sverige er direktekvalifisert til finalen og fekk dimed berre vite kva for semifinale dei vil røyste i. Sverige, Italia og Storbritannia vil røyste i den fyrste semifinalen og Spania, Tyskland og Frankrike vil røyste i den andre semifinalen.

Hendingar

Armenia
Røyster frå den armenske disporaen i Nederland og Belgia til Armenia skal truleg ikkje ha vore korrekt talt opp. Armenia fekk ikkje poeng frå Nederland og Belgia for fyrste gong sidan dei debuterte i 2006.

Aserbajdsjan
Før tevlinga vart det rapportert i litauiske medium om at ein skjult kamera-video var publisert på YouTube og det såg ut til at Aserbajdsjan kjøpte telefonrøyster frå Litauen. Litauen enda opp med å gje Aserbajdsjan maksimum tolv poeng. Studentar sa at dei vart kontakta av menn som ville gje dei 20 euro kvar om dei røysta fleire gonger på eit bidrag. Målet deira var å få grupper på ti personar til å røyste på Aserbajdsjan. Av di ein berre kan røyste 20 gonger fekk studentane SIM-kort der ein kunne røyste så mange gonger som mogleg i laupet av dei 15 minutta røystinga varte. Dialogen i videoen tyda på at liknande hendingar fann stad i totalt 15 land, inkludert Latvia, Estland, Kviterussland, Ukraina, Kroatia og Sveits.

Som svar publiserte den offisielle Eurovision-nettstaden Eurovision.tv ein nyhendeartikkel, signert Jon Ola Sand. Sand sa at arrangørane av tevlinga ynskte eit «rettferdig og transparent resultat». Han sa: «Me undersøkjer denne saka, men vil understreke at hensikta til desse personane ikkje har vorte avklåra, og at det heller ikkje er etablert noko kopling mellom personane i videoen og den aserbajdsjanske delegasjonen, det aserbajdsjanske bidraget eller den aserbajdsjanske kringkastaren som er medlem av EBU, İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkəti». Han la til at det sidan 1998, då han fyrst vart involvert i tevlinga, «har gått rykte kvart år om uregelmessigheiter i avrøystinga».

Aserbajdsjan, Russland og Kviterussland
Då Aserbajdsjan ikkje gav poeng til det russiske bidraget, sjølv om Russland truleg kom på andreplass i telefonrøystinga til Aserbajdsjan, ville den aserbajdsjanske presidenten İlham Əliyev ha ei gransking. Den russiske utanriksministeren Sergei Lavrov hevda at resultatet hadde vorte forfalska, og sa: «Denne opprørande handlinga vil ikkje gå utan eit svar». Han lova ein korrigert respons med den aserbajdsjanske utanriksminsteren Elmar Məmmədyarov. Samstundes hevda den kviterussiske presidenten Alexander Lukashenko at røystene måtte ha vorte forfalska av di Kviterussland ikkje fekk nokre poeng frå Russland.

Terrormål
11. mai 2013 vart det funne ei veske som ein trudde kunne innehalde ei bombe, framfor inngangen til Radisson Blu Hotel i Malmö, der den israelske, finske og britiske delegasjonen budde. Eit område på om lag 100 meter rundt hotellet vart sperra av av politiet. Då ei bombegruppe undersøkte veska viste det seg at det berre var bagasje som var gløymt att utanfor hotellet.

Semifinale 1
 Italia, Sverige og Storbritannia røysta i denne semifinalen.

Semifinale 2
 Tyskland, Frankrike og Spania røysta i denne semifinalen.

Finalen
 Frankrike, Tyskland, Italia, Spania, Storbritannia og vertslandet Sverige var direktekvalifiserte til finalen.

Tidlegare deltakarar 
  – Gor Sujyan var bakgrunnsvokalist for Armenia i 2010.
  – Eliza Todorowa og Stojan Jankulow representerte Bulgaria i 2007.
  – Valentina Monetta representerte San Marino i 2012. Ralph Siegel var låtskrivar for Luxembourg i 1974, 1980 og 1985, Vest-Tyskland i 1976, 1979, 1980, 1981, 1982, 1987, 1988, 1990, Tyskland i 1992, 1994, 1997, 1999, 2002 og 2003, Sveits i 2006, Montenegro i 2009 og San Marino i 2012.
  – Thomas G:son var låtskrivar for Sverige i 2001, 2006 og 2012, Noreg i 2007, Spania i 2007 og 2012 og Danmark i 2010.
  – Iain James var låtskrivar for Aserbajdsjan i 2011.
  – Andreas Giorgallis var låtskrivar for Kypros i 1996.
  –  Nevena Božović representerte Serbia i Junior Eurovision Song Contest 2007 og vart den fyrste som deltok i Eurovision Song Contest etter å ha delteke i Junior Eurovision Song Contest. 
  – Bledar Sejko var gitarist for Albania i 2011.
  – Aliona Moon var bakgrunnsvokalist for Moldova i 2012. Pasha Parfeny var låtskrivar og representant for Moldova i 2012.
  – Lauri Pihlap og Kaido Põldma var ein del av gruppa 2XL som vann Eurovision Song Contest 2001 for Estland.

Andre land 
  – På eit møte med hovudansvarleg for EBU, Ingrid Deltenre, sa den andorranske statsministeren, Antoni Martí, at Andorra ikkje vil delta i 2013 på grunn av invisteringskutt.
  – Landet vil ikkje delta i 2013.
  – Hovudansvarleg i 1 Fürstentum Liechtenstein Television (1FLTV), Peter Kölbel, har sagt at på grunn av mangel på økonomiske tilskot frå regjeringa vil dei ikkje ha høve til å delta før i 2013. 
  – 13. september 2012 annonserte RTL Télé Lëtzebuerg at dei ikkje ville kome attende i 2013 på grunn av mangel på tilgjengelege ressursar.
  – 24. september 2012 melde Télé Monte Carlo (TMC) at Monaco ikkje vil kome attende i 2013 av ukjende grunnar.
  – 20. september 2012 stadfesta Société Nationale de Radiodiffusion et de Télévision (SNRT) at Marokko ikkje vil kome attende i 2013, sjølv om grunnane til dette ikkje har vorte publisert.
  – Telewizja Polska (TVP) vil i oktober 2012 avgjere om landet skal kome attende i 2013. Polen trekte seg i 2012 av di kringkastaren valde å fokusere på VM i fotball 2012, som Polen og Ukraina arrangerte, samt sommar-OL 2012 og sommar-PL 2012.
  – 22. november 2012 stadfesta Rádio e Televisão de Portugal (RTP) at Portugal ikkje vil delta i 2013. Ein veit framleis ikkje om landet vil delta i 2014.
  – 4. desember 2012 annonserte Rozhlas a televízia Slovenska (RTVS) at Slovakia ikkje vil delta i 2013.
  – Den tsjekkiske kringkastaren Česká televize (ČT) har annonsert at dei ikkje har til intensjon å delta i 2013.
  – 14. desember 2012 annonserte Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT) at Tyrkia trekkjer seg frå tevlinga av di dei ikkje er nøgd med røystesystemet og statusen Storbritannia, Tyskland, Spania, Frankrike og Italia har i Eurovision Song Contest. Dei fem landa er kjend som Dei fem store av di dei er dei største bidragsytarane, og difor alltid direktekvalifisert til finalen.

Andre prisar

OGAE

OGAE er eit av dei to store internasjonale fanklubbnettverka til Eurovision Song Contest. Fanklubben starta i 1984 i Finland, lenge etter den fyrste utgåva av Eurovision Song Contest i 1956. Alle land som deltek eller har delteke i Eurovision Song Contest kan ha sin eigen OGAE. Land som ikkje har delteke i Eurovision Song Contest er samla under OGAE Rest of the World, som vart starta i 2004.

Ein årleg tradisjon mellom OGAE-klubbane halde ei røysting for å finne favorittbidraget til medlemmane. Under er dei fem beste bidraga etter at 39 klubbar har røysta.

Kommentatorar

  –  André og Arevik Udumyan (Armenia 1)
  – Julia Zemiro og Sam Pang (SBS One, semifinalane og finalen)
  – Andi Knoll (ORF eins, semifinalane og finalen)
  – Evgeny Perlin (Belarus-1 og Belarus-24, semifinalane og finalen)
  – Nederlandsk: André Vermeulen og Tom De Cock (één og Radio 2), fransk: Maureen Louys og Jean-Louis Lahaye (La Une)
 – Duško Ćurlić (HRT 2, semifinalane; HRT 1, finalen)
  – Melina Karageorgiou (RIK 1, all shows)
  – Ole Tøpholm (DR1)
  – Marko Reikop (ETV)
  – Finsk: Aino Töllinen og Juuso Mäkilähde, svensk: Eva Frantz og Johan Lindroos (Yle TV2, Yle HD og Yle Fem), Sanna Kojo og Jorma Hietamäki (Yle Radio Suomi)
  – Audrey Chauveau og Bruno Berberes (France Ô, semifinale 2), Cyril Féraud og Mireille Dumas (France 3, finalen)
  – Peter Urban (EinsFestival, semifinalane; Das Erste, finalen)
  – Maria Kozakou og Giorgos Kapoutzidis (NET, semifinalane og finalen)
  - Gábor Gundel Takács (m1, semifinalane og finalen)
  – Felix Bergsson (RÚV)
  – Marty Whelan (RTÉ Two, semifinalane; RTÉ One, finalen)
  – Federica Gentile (Rai 5, semifinale 1), Filippo Solibello, Marco Ardemagni og Natascha Lusenti (Rai 2/Rai HD, finalen)
  – Valters Frīdenbergs (LTV1, semifinalane og finalen), Kārlis Būmeistars (finalen)
  – Darius Užkuraitis (LRT, semifinalane og finalen)
  – Karolina Petkovska (MRT 1, semifinalane og finalen)
  – Gordon Bonello og Rodney Gauci (TVM, semifinalane og finalen)
  – Jan Smit og Daniël Dekker (Nederland 1)
  – Olav Viksmo Slettan (NRK1), Ronny Brede Aase, Silje Reiten Nordnes og Yngve Hustad Reite (NRK3, finalen)
  – Sílvia Alberto (RTP1)
  – Yana Churikova (Channel One)
  – Lia Fiorio og Gigi Restivo (SMRTV, semifinalane og finalen)
  – Duška Vučinić (RTS 1, semifinale 1); Dragoljub Ilić (RTS 1, semifinale 2)
  – Andrej Hofer (RTV SLO2, semifinalane; RTV SLO1, finalen)
  – José María Íñigo (La 2, semifinale 2; La 1/TVE HD, finalen)
  – Josefine Sundström (SVT1), Carolina Norén and Björn Kjellman (SR P4), 
  – Tysk: Sven Epiney (SRF zwei, semifinalane; SRF 1, finalen), italiensk: Alessandro Bertoglio (RSI La 2, semifinale 2; RSI La 1, finalen) fransk: Jean-Marc Richard og Nicolas Tanner (RTS Deux, semifinale 2 og finalen)
  – TBA (TRT, finalen)
  – Timur Myroshnychenko (Pershyi Natsionalnyi og Inter, semifinalane og finalen)
  – Scott Mills og Ana Matronic (BBC Three, semifinalane); Graham Norton (BBC One, finalen); Ken Bruce (BBC Radio 2, finalen)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Eurovision Song Contest 2013» frå ,  den 9. mai 2013.

Bakgrunnsstoff 
 eurovision.tv: Dates announced for 2013 Contest (engelsk)
 svt.se: Finalen av Melodifestivalen 2013 i Friends Arena (svensk)
 eurocontest.cz: Maďarské národní kolo zakončil úspěch u diváků  (ungarsk)
 TROS blijft zich inzetten voor songfestival (nederlandsk)
 escxtra.com: Six countries already confirm for 2013 (engelsk)
 svt.se: Eurovision 2013 hålls på Malmö Arena

 
2013
Musikktevlingar i 2013
2013 i Sverige
Musikk i Malmö