alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Allemannsretten

Allemannsretten er retten til fri ferdsel og opphald i utmark, og noko ferdsel på innmark. Dette er ein rett som er ganske uvanleg elles i Europa, men som er hevdvunnen og lovfesta i Noreg, Sverige, Finland og delvis i Skottland.

Retten er basert på at ein respekterer naturen, og det er venta at alle som brukar han, viser omsyn til miljøet, grunneigarar og andre brukarar. 

Allemannsretten og retten til privat land har alltid stått i motsetnad til kvarandre, og mange meiner at retten er truga av nyare norsk utvikling. Særleg på Sørlandet og langs Oslofjorden har ein opplevd at folk som eig strandtomter, gradvis avgrensar den frie ferdselen i strandsona.

Sjå òg 
 Friluftsloven
 Innmark
 Utmark

Bakgrunnsstoff 
 Allemannsretten  Direktoratet for naturforvaltning
 Brosjyre 2005 Allemannsretten  på nynorsk
 www.lovdata.no Friluftsloven
 odin.dep.no Stortingsmelding 39 (2000-2001)
 www.miljostatus.no  om sikring av allemannsretten
 Jedermannsrecht  informasjon om allemannsretten i Noreg på tysk
 Om allemannsretten frå Høle barne- og ungdomsskule 

Norske lover
Natur
Friluftsliv
Oslofjorden

Oslofjorden er ein fjord som strekkjer seg frå Rådhuskaia i Oslo og ned til Langesund i Bamble kommune. Langesund ligg på om lag på høgde med Færder fyr og mange definerer starten av Oslofjorden som ei linje mellom desse to. Fjorden er dermed 107 km lang og den femte lengste fjorden i Noreg. Fjorden er den travlaste trafikkåra for skipstrafikk i landet. Området er òg eit viktig rekreasjonsområde, med båtliv, hytteliv og fiske.

Det bur om lag 2,1 millionar menneske rundt Oslofjorden. Frå Langesundsfjorden i vest til svenskegrensa i aust er det til saman 11 byar og mange tettstader.

Oslofjorden har den største trafikken av ferjer og lasteskip i landet. Det er mellom anna fleire utanlandsferjer og bilferjesamband mellom Moss i Østfold og Horten i Vestfold. Skipstrafikken i Oslofjorden vert overvaka og styrt av Kystverkets sjøtrafikksentral, som ligg i Horten.

Oslofjorden ligg dels i fylka Oslo, Østfold, Akershus, Buskerud, Vestfold og Telemark. Skiljet mellom Indre og Ytre Oslofjord går ved Drøbaksundet, sundet der fjorden smalnar mellom Drøbak og Hurum. Ytrefjorden var frå gamalt av kalla Folden, medan Osloarfjorð var rekna som innanfor Drøbaksundet.

Elles går Oslofjordtunnelen (Oslofjordsambandet) mellom Drøbak i Frogn kommune og Storsand i Hurum kommune. Det vart opna i 2000.

Side- og delfjordar 
Sortert frå sør til nord
 Ytre Oslofjord - Østfold: 
 Singlefjorden
 Rauøyfjorden
 Krokstadfjorden
 Kurefjorden
 Årefjorden
 Værlebukta
 Mossesundet
 Ytre Oslofjord - vestsida: 
 Vrengen
 Træla
 Breidangen
 Holmestrandfjorden
 Drammensfjorden
 Drøbaksundet
 Indre Oslofjord
 Hallangspollen
 Vestfjorden
 Sandviksbukta
 Lysakerfjorden
 Bunnefjorden

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Oslofjorden» frå , den 21. februar 2008. 

 *
Geografi i Oslo
Fjordar i Viken
Fjordar i Vestfold og Telemark
Sekund

Eit sekund er den grunnleggjande eininga innan tidsrekning, og er blant dei sju grunneiningane i SI-systemet. Fleire av dei andre SI-einingane er definerte ut frå sekundet.

I vanleg bruk er eit sekund lik 1/60 minutt, eller 1/3600 time, eller 1/86400 døgn. I vitskapen er sekundet teknisk definert i høve til strålinga frå cesium-133 atomet ved 0 K.

Ordet sekund kjem frå latinsk pars minuta sekunda, andre mindre del, og viser til at sekund er ein mindre del av minutt som igjen er ein mindre del av ein time.

Definisjonar av sekund 

Sidan 1967 er sekundet definert som varigskapen av 9 192 631 770 periodar av strålinga som svarar til overgangen mellom dei to hyperfine nivåa av grunntilstanden til cesium-133 atomet ved det absolutte nullpunktet, 0 K. (Frekvensen av denne strålinga er dermed 9 192 631 770 hertz, eller ca. 9,19 GHz.)

Frå 1960 var sekundet definert som 1/31.556.925,9747 av det tropiske året pr. 0. januar 1900 kl. 0000. Ut frå dette var eit år lik 365,242 døgn. Lengda på sekundet var den same i denne definisjonen som ho er i dag.

Før dette var sekundet definert som 1/86400 av eit gjennomsnittleg soldøgn.

I gamal tid blei eit sekund rekna som tida mellom to hjarteslag i kvile.

Sjå òg 
 Skotsekund
 UTC
 Atomur
 Sekund i musikk

Måleiningar for tid
SI-einingar
CGS-einingar
Isadora Duncan

Isadora Duncan () var ein amerikansk dansar, rekna som ein av skaparane av moderne dans. Duncan var lite kjend i USA bortsett frå i New York, men blei svært populær i Europa.

Isadora Duncan var fødd som Angela Duncan i San Francisco. Ho var den yngste av dei fire barna til bankmannen, ingeniøren og kunstkjennaren Joseph Charles Duncan (1819–1898) og Mary Isadora Gray (1849–1922), ei dotter av statssenatoren Thomas Gray. Foreldra skilde seg i 1880, og mora flytta med barna til Oakland, der ho livnærte seg som musikklærar.

Duncan blei medlem av teaterkompaniet til Augustin Daly i New York i 1895. She soon became disillusioned with the form. I 1899 forlét ho kompaniet og flytta til Europa, først til London og eit år seinare til Paris.

I løpet av dei neste to åra blei Duncan vidkjend for si nye danseform som la vekt på improvisasjon, kjensler og menneskekroppen og forkasta dei «stygge og unaturlege» rørslene i klassisk ballett. Ho fekk mange tilhengjarar og opna ein skule i Grunewald ved Berlin for å læra vekk sin moderne dans. Elevane hennar her blei kalla «Isadorables». Ho adopterte seks av dei, som alle fekk etternamnet Duncan. Tre av dei, Irma, Anna og Maria Theresa fortsette å dansa og undervisa i USA i fleire år.

I 1916 reiste Duncan til Brasil der ho hadde opptredenar i Rio de Janeiro og São Paulo. I 1922, inspirert av den russiske revolusjonen, busette ho seg i Moskva. Her grunnla ho endå ein skule, men vanskelege levekår og mangel på arbeid gjorde at ho vende attende til vesten to år etter.

Duncan blei kjend for eit skandaleprega privatliv. Ho fekk to barn, Deirdre (f. 1906) og Patrick (f. 1910) utanfor ekteskap. Begge barna døydde i 1913 då bilen dei sat i ved eit uhell rulla ut i Seinen. Duncan prøvde koma seg etter sorga gjennom opphald på Kérkyra (Korfu) med syskena sine og i Viareggio med den italienske skodespelaren Eleonora Duse, og gjennom eit nytt svangerskap. Den tredje sonen hennar døydde berre nokre timar etter fødselen.

I 1922 gifta Duncan seg med den 18 år yngre diktaren Sergej Jesenin, som leid av alkholisme og var psykisk ustabil. Han tok livet av seg i 1925.

Isadora Duncan hadde også eit langvarig tilhøve til den amerikanske diktaren Mercedes de Acosta.

Dødsfallet til dansarinna er òg svært berømt. Under ein biltur i Nice sette ein bit av det lange sjalet hennar seg fast i eikene på den opne sportsbilen ho sat i, og ho braut nakken.

Bakgrunnsstoff 
 Fakta og bøker om Isadora Duncan (engelsk)

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Isadora Duncan» frå , den 16. mars 2011. 
 
 Isadora Duncan Biography ved www.dancewriting.org

USA-amerikanske dansarar
 
Gravlagde ved Père Lachaise
1101

1001 (romartal MCI)

Hendingar

Utlandet 
 Knut II av Danmark vart kanonisert

Noreg

Fødde

Døde
1102

1102 (romartal MCII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 

Artiklar utan brødtekst
1103

1103 (romartal MCIII)

Hendingar

Utlandet 
 Byen Lund i det noverande Sverige vart eit bispesete innan den romersk-katolske kyrkja.

Noreg

Fødde 
 Toba av Japan, keisar av Japan. 
 Harald IV Gille, konge av Noreg frå 1130 til 1136.

Døde 
 Magnus III Berrføtt, konge av Noreg frå 1093 til 1103.
1104

1104 (romartal MCIV)

Hendingar

Utlandet 
 Den fyrste fabrikken i verda, Arsenale di Venezia, vart grunnlagd i Venezia.

Noreg

Fødde

Døde
1105

1105 (romartal MCV)

Hendingar

Utlandet 
 Keisar Henrik IV av det heilage romerske riket av tysk nasjon vart avsett.

Noreg

Fødde 
 1104/1105 - Alfonso VII av Castilla (døydde 1157)

Døde
1106

1106 (romartal MCVI)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 

Artiklar utan brødtekst
1198

1198 (romartal MCXCVIII) var eit normalår som byrja på ein torsdag i den julianske kalenderen.

Hendingar

Utlandet 

8. januar: Pave Innocens III blei pave etter Celestin III. Han kom straks med eit interdikt mot dei religiøse tankane i Laon.

 Tsuchimikado blei keisar av Japan etter Go-Toba.

Noreg 
 10.-11. august: Bybrann i Bergen. Brannen natt til 11. august vart påsett etter ordre frå baglarleiaren biskop Nikolas Arnesson.

Fødde 
 24. august: Aleksander II av Skottland

Døde 

 8. januar: Pave Celestin III
 11. mars: Marie Capet, grevinne av Champagne, eldstedottera til Ludvig VII av Frankrike og Eleanora av Aquitaine
 Alix av Frankrike, grevinne og regent av Blois, yngre dotter av Ludvig VII av Frankrike og Eleanora av Aquitaine (eller 1197)
 1. september: Dulce av Aragon, dronning av Portugal
 27. november: Constance av Sicilia, dronning av Sicilia og regent for Det tysk-romerske riket
 10. desember: Averroes, andalusisk vitskapsmann
1107

1107 (romartal MCVII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 

Artiklar utan brødtekst
1156

1156 (romartal MCLVI) var eit skotår som byrja på ein laurdag i den julianske kalenderen.

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde 
 Kong Magnus Erlingsson av Noreg.

Døde
1197

1197 (romartal MCXCVII) var eit normalår som byrja på ein onsdag i den julianske kalenderen.

Hendingar

Utlandet 
Amalrik II blei konge av Jerusalem etter Henrik II av Champagne
 Teobald III (Thibault) blei hertug av Champagne etter broren Henrik II.

 Mykje regn førte til uår og svolt i Vest-Europa.

Noreg

Fødde 
 28. oktober: Keisar Juntoku av Japan

Døde 
 28. april: Rhys ap Gruffydd, prins av Deheubarth i Wales
 Alix av Frankrike, grevinne og regent av Blois, yngre dotter av Ludvig VII av Frankrike og Eleanora av Aquitaine (eller 1198)

Kjelder
1183

1183 (romartal MCLXXXIII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1181

1181 (romartal MCLXXXI)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1184

1184 (romartal MCLXXXIV)

Hendingar

Utlandet 
 Den katolske kyrkja oppretta inkvisisjonen.
 Den franske byen Besançon fekk status som fri keisarby.

Noreg 
 15. juni - Slaget ved Fimreite mellom birkebeinar under Sverre Sigurdsson og hæren til kong Magnus Erlingsson.

Fødde 
 Vilhelm av Sabina

Døde 
 15. juni - Kong Magnus Erlingsson av Noreg.
1196

1196 (romartal MCXCVI)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1185

1185 (romartal MCLXXXV)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde 
 Kong Inge Bårdsson

Døde
1176

1176 (romartal MCLXXVI)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1188

1189 (romartal MCLXXXVIII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 
 26. januar - Eystein Erlendson, katolsk prest og erkebiskop av Nidaros. 
 Jon Ingeson Kuvlung
1114

1114 (romartal MCXIV)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 

Artiklar utan brødtekst
1186

1186 (romartal MCLXXXVI)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1182

1182 (romartal MCLXXXII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1195

1195 (romartal MCXCV)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1187

1187 (romartal MCLXXXVII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1189

1189 (romartal MCLXXXIX)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1190

1190 (romartal MCXC)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1194

1194 (romartal MCXCIV)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1160

1160 (romartal MCLX)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1168

1168 (romartal MCLXVIII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1161

1161 (romartal MCLXI)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 
 Kong Inge Krokrygg av Noreg.
1193

1193 (romartal MCXCIII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1159

1159 (romartal MCLIX)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1108

1108 (romartal MCVIII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 

Artiklar utan brødtekst
1109

1109 (romartal MCIX)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 

Artiklar utan brødtekst
1110

1110 (romartal MCX)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 

Artiklar utan brødtekst
1191

1191 (romartal MCXCI)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1111

1111 (romartal MCXI)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 

Artiklar utan brødtekst
1115

1115 (romartal MCXV)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde 
 Erling Skakke.

Døde 

Artiklar utan brødtekst
1162

1162 (romartal MCLXII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 
 7. juli - Kong Håkon Herdebrei av Noreg
1169

1169 (romartal MCLXIX) var eit normalår som byrja på ein onsdag i den julianske kalenderen.

Hendingar

Utlandet 
 Tyrkiske Nur ad-Din invaderte Egypt, og utnemnde nevøen Saladin til vesir over områda han la under seg.
 Prins Andrej Bogoljubskij av Vladimir-Suzdal plyndra Kiev.
 Den engelske erobringa av Irland tok til då eksilkongen Diarmait Mac Murchada av Leinster gjekk saman med Henrik II av England om å erobra landet.
 Rügen blei innteken av Absalon Hvide og Valdemar I Knutsson.

Noreg

Fødde 
 10. september: Alexius II Comnenus av Bysantinarriket

Døde 
 10. september: Matilda av England
 Mstislav II av Novgorod
1112

1112 (romartal MCXII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 

Artiklar utan brødtekst
1192

1192 (romartal MCXCII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1170

1170 (romartal MCLXX)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1180

1180 (romartal MCLXXX)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1177

1177 (romartal MCLXXVII)

Hendingar

Utlandet

Noreg 
 Slaget på Re mellom Erling Skakke og birkebeinar under Øystein Møyla. 
 Sverre Sigurdsson vert hylla som norsk konge på Øyrating.

Fødde

Døde 
 Kongsemnet Øystein Møyla
1163

1163 (romartal MCLXIII) var eit normalår som byrja på ein tysdag i den julianske kalenderen.

Hendingar

Utlandet 
Owain Gwynedd blei anerkjend som konge av Wales.
Konsilet i Tours erklærte katarar som kjettarar.
Loccum cisterciensarkloster i Hannover blei grunnlagd.
Grunnsteinen til Notre-Dame-katedralen i Paris blei lagt ned av pave Alexander III.

Noreg 
Det fyrste slaget på Re stod mellom Erling Skakke og Sigurd Hallvardsson. Slaget ende med siger for Erling Skakke, medan Sigurd fall.
Kong Magnus Erlingsson blei som den første norske kongen krona av erkebispen av Nidaros, Øystein Erlendsson.
Tronfølgjelova av 1163 blei vedteken etter kroninga av Magnus Erlingsson.

Fødde 
Knut VI av Danmark

Døde 
Sigurd Hallvardsson
1171

1171 (romartal MCLXXI)

Hendingar

Utlandet 
 Fatimidedynastiet i Nord-Afrika blei styrta av den egyptiske sultanen Saladin.
 Henrik II av England invaderte Irland.

Noreg

Fødde 
 15. august: Alfonso IX av Leon

Døde 
 26. mai: Trettitre jødar blei brende til døde i den franske byen Blois, dømde for å utføra menneskeoffer.
1175

1175 (romartal MCLXXV)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1164

1164 (romartal MCLXIV)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 
 Abraham ibn Ezra, sefardisk diktar, grammatikar, bibelekseget, filosof, astronom, astrolog og lækjar.
1172

1172 (romartal MCLXXII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1113

1113 (romartal MCXIII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 

Artiklar utan brødtekst
1178

1178 (romartal MCLXXVIII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde 

 Snorre Sturlason (eller 1179)

Døde
1165

1165 (romartal MCLXV)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
1116

1116 (romartal MCXVI)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 

Artiklar utan brødtekst
1117

1117 (romartal MCXVII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 

Artiklar utan brødtekst
1179

1179 (romartal MCLXXIX)

Hendingar

Utlandet 

Mars: Pave Aleksander III heldt det tredje laterankonsilet, der over 300 biskopar tok del.

Noreg 
 19. juni: Slaget på Kalvskinnet mellom birkebeinar under Sverre Sigurdsson og hæren til kong Magnus Erlingsson og Erling Skakke.

Fødde 

 Snorre Sturlason (eller 1178)

Døde 
 19. juni - Erling Skakke
1166

1166 (romartal MCLXVI)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
Regjeringa Gerhardsen I

Einar Gerhardsen si fyrste regjering (eller «Samlingsregjeringa») sat frå 25. juli til 5. november 1945. Med i regjeringa var:
 Statsminister: Einar Gerhardsen (A)
 Utanriksminister: Trygve Lie (A)
 Statsråd, Forsvarsdepartementet: Oscar Torp (A)
 Statsråd, Finansdepartementet: Gunnar Jahn (Heimefronten)
 Statsråd, Justisdepartementet: Johan Cappelen (H)
 Statsråd, Kyrkje- og undervisingsdepartementet: Kaare Fostervoll (A)
 Konsultativ statsråd for kyrkjesaker, Kyrkje- og undervisingsdepartementet: Conrad Bonnevie-Svendsen (Heimefronten)
 Statsråd, Landbruksdepartementet: Einar Frogner (Bp)
 Statsråd, Handelsdepartementet: Lars Evensen (A)
 Statsråd, Forsyningsdepartementet: Egil Offenberg (H)
 Konsultativ statsråd, Forsyningsdepartementet: Hans Gabrielsen (V)
 Statsråd, Skipsfartsdepartementet: Tor Skjønberg (Heimefronten)
 Statsråd, Arbeidsdepartementet: Johan Strand Johansen (NKP)
 Statsråd, Sosialdepartementet: Sven Oftedal (A)
 Konsultativ statsråd, Sosialdepartementet: Kirsten Hansteen (NKP)

Sjå òg 
 Norske regjeringar
 Norske statsministrar
 Norske utanriksministrar
 Norske finansministrar

Kjelder 
 Einar Gerhardsen si første regjering hos Regjeringen.no

 
Gerhardsen 1
Regjeringa Gerhardsen II

Einar Gerhardsen si andre regjering var ei regjering med medlemer berre frå Arbeidarpartiet.

Stortingsvalet 1945, den 8. oktober 1945, var ein stor siger for Arbeidarpartiet. Partiet fekk reint fleirtal i Stortinget.

Statsministeren, og dermed regjeringa, sat frå 5. november 1945 til 19. november 1951.

Statsminister
 Einar Gerhardsen frå 5. november 1945 til 19. november 1951.

Utanriksminister
 Trygve Lie frå 5. november 1945 til 2. februar 1946.
 Halvard Lange frå 2. februar 1946 til 19. november 1951.

Statsråd Forsyningsdepartementet
 Oscar Torp frå 5. november 1945 til 10. januar 1948.
 Nils Hønsvald frå 10. januar 1948 til 14. september 1950.

Statsråd Kyrkje- og undervisingsdepartementet 
 Kaare Fostervoll frå 5. november 1945 til 28. juni 1948.
 Lars Moen frå 28. juni 1945 til 19. november 1951.

Statsråd Industridepartementet
 Lars Evensen frå 5. november 1945 - til 19. november 1951.
 Arne Gudbrand Drogseth Konsultativ Statsråd frå 29. juni 1951 til 11. november 1951.

Statsråd Sosialdepartementet
 Sven Oftedal frå 5. november 1945 til 23. juni 1948.
 Aaslaug Aasland Konstituert statsråd frå 20. desember 1948 til 19. november 1951.

Statsråd Landbruksdepartementet
 Kristian Fjeld frå 5. november 1945 til 19. november 1951.
 Olav Oksvik Konstituert statsråd frå 6. desember 1947 til 6. mars 1948.

Konsultativ Statsråd
 Aaslaug Aasland frå 5. november 1945 til 20. desember 1948 
 Peder Holt frå 5. november 1945 til 30. juni 1948
 Reidar Carlsen frå 5. november 1945 til 1. juli 1946. 

Statsråd Arbeidsdepartementet
 Nils Langhelle frå 5. november 1945 til 22. februar 1946. 

Statsråd Samferdselsdepartementet
 Nils Langhelle frå 5. november 1945 til 19. november 1951.

Statsråd Justisdepartementet
 Oscar Christian Gundersen frå 5. november 1945 til 19. november 1951.

Statsråd Finansdepartementet
 Erik Brofoss frå 5. november 1945 til - 6. desember 1947
 Olav Meisdalshagen frå 6. desember 1947 til 19. november 1951.

Statsråd Forsvarsdepartementet
 Jens Christian Hauge frå 5. november 1945 til 19. november 1951.

Statsråd Kommunal- og Arbeidsdepartementet
 Ulrik Olsen frå 20. desember 1948 til 19. november 1951.

Statsråd Handels- og Skipsfartsdepartementet
 Erik Brofoss frå 6. desember 1947 til 19. november 1951.

Statsråd Fiskeridepartementet
 Reidar Carlsen frå 1. juli 1946 til 19. november 1951.

Sjå òg 
 Norske regjeringar
 Norske statsministrar
 Norske utanriksministrar
 Norske finansministrar

Kjelder 
 Einar Gerhardsen si andre regjering hos Regjeringen.no, vitja 15. januar 2010

 
Gerhardsen 2
Regjeringa Brundtland I

Gro Harlem Brundtlands si fyrste regjering vart utnemnd 4. februar 1981 og sat til 14. oktober same år. 
Regjeringa var ei regjering med statsrådar berre frå Arbeidarpartiet. 

 Statsminister: Gro Harlem Brundtland, A (4. februar 1981 - 14. oktober 1981)
 Utenriksminister: Knut Frydenlund, A (4. februar 1981 - 14. oktober 1981)
 Statsråd i Planleggingssekretariatet Per Andreas Kleppe (4. februar 1981 - 14. oktober 1981)
 Statsråd, Fiskeridepartementet: Eivind Bolle, A (4. februar 1981 - 14. oktober 1981) 
 Statsråd, Miljøverndepartementet: Rolf Arthur Hansen, A (4. februar 1981 - 14. oktober 1981)
 Statsråd, Landbruksdepartementet: Oskar Øksnes, A (4. februar 1981 - 14. oktober 1981)
 Statsråd, Sosialdepartementet: Arne Nilsen, A (4. februar 1981 - 14. oktober 1981)
 Statsråd, Forsvarsdepartementet: Thorvald Stoltenberg, A (4. februar 1981 - 14. oktober 1981)
 Statsråd, Samferdsledepartementet: Ronald Bye, A (4. februar 1981 - 14. oktober 1981)
 Statsråd, Finansdepartementet: Ulf Sand, A (4. februar 1981 - 14. oktober 1981)
 Statsråd, Kyrkje- og Undervisingsdepartementet: Einar Førde, A (4. februar 1981 - 14. oktober 1981)
 Statsråd, Forbrukar- og administrasjonsdepartementet: Sissel Marie Rønbeck, A (4. februar 1981 - 14. oktober 1981)
 Statsråd, Kommunal- og Arbeidsdepartementet: Harriet Andreassen, A (4. februar 1981 - 14. oktober 1981)
 Statsråd, Olje- og Energidepartementet: Arvid Johanson, A (4. februar 1981 - 14. oktober 1981)
 Statsråd, Justisdepartementet: Bjørn Skau, A (4. februar 1981 - 14. oktober 1981)
 Statsråd, Industridepartementet: Finn Kristensen, A (4. februar 1981 - 14. oktober 1981)
 Statsråd, Sosialdepartementet: Kari Gjesteby, A (4. februar 1981 - 14. oktober 1981)

Sjå òg 
 Norske regjeringar
 Norske statsministrar
 Norske utanriksministrar
 Norske finansministrar
 Norske kulturministrar

Kjelder 
 Gro Harlem Brundtland si første regjering hos Regjeringen.no, vitja 15. januar 2010

 
Brundtland 1
Klaipėda

Klaipėda (polsk Kłajpeda, tysk Memel eller Memelburg) er den einaste hamnebyen i Litauen, og ligg ved Austersjøen nær munningen av elva Nemunas. Byen hadde 194 400 innbyggjarar i[2002, mot 202 900 i 1989. Dagens Klaipėda er ei viktig ferjehamn som har samband med Sverige, Danmark og Tyskland. Ikkje langt frå byen finst populære badebyar som Neringa og Palanga.

Klaipėda har fleire bindingsverkshus som liknar dei ein finn i Tyskland, Danmark og England.

Historie 

Baltiske stammar budde først i området, men sjølve hamnebyen vart grunnlagd av den tyske riddarordenen i 1252 då dei kristna området. Han vart kalla Castrum Memele, på tysk Memelburg eller Mimmelburg. I 1422 vart Litauen og Preussen einige om ei grense seg imellom som gjorde at byen vart liggjande i Aust-Preussen, der han vart kalla Memel. Denne grensa vart ikkje endra før i 1919, noko som gjer henne til ei av dei lengstlevande i Europa.

Albert av Preussen vart den første hertugen av Preussen, og i 1525 erklærte han landet, og byen, protestantisk. Dette vart byrjinga på ei stortid for byen, som låg lageleg til ved ei elvemunning nær grensa til nabolandet Litauen. Enden på rikdommen kom då Sverige angreip og okkuperte byen mellom 1629 og 1635, slik at han måtte byggjast oppatt fleire gonger. 75 år seinare døydde eit stort tal innbyggjarar av pest. 

Då føderasjonen Tyskland vart til i 1871 vart Memel den nordaustlegaste byen i riket. Då den første verdskrigen slutta med tysk tap, vart byen og området rundt skilt ut frå Tyskland og sett under fransk okkupasjon. I 1923 gjekk litauiske styrkar til åtak og franskmennene drog bort frå byen. 22. mars 1939 vart så Memel annektert av det tyske riket.

Mot slutten av den andre verdskrigen flykta innbyggjarane frå krigshandlingane. Memel vart teken av Den raude arméen i januar 1945 og gjeven tilbake til den litauiske sovjetrepublikken. Mange av innbyggjarane som var igjen vart sende til Sibir eller utviste til Tyskland.

Kjende folk frå Klaipėda 
 Simon Dach (1605–1659), diktar
 Michael Wohlfahrt (1687–1741), kyrkjeleiar i USA
 Friedrich Wilhelm Argelander (1799–1875), astronom
 George Adomeit (1879–1967), amerikansk målar
 Hans Henning Atrott (f. 1944), tysk filosof

Sport 
 FK Neptūnas – litauisk fotballklubb;
 FK Atlantas – litauisk fotballklubb;
 Klaipėdos miesto centrinis stadionas;
 Klaipėdos dirbtinės dangos stadionas (Klaipėdos DDA).

Bakgrunnsstoff 

 Rundtur i Klaipeda 
 Klaipėda på inyourpocket.com
 Klaipėda hamn 
 Universitet i Klaipėda
 Historia om Memel/Klaipėda  av Richard Doody
 Memel og Memelland av Arbeitsgemeinschaft der Memellandkreise e.V.

Byar i Litauen
Austersjøen
Hamnebyar ved Austersjøen
Hansaen