alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Arne Brimi

Arne Brimi () er ein norsk meisterkokk frå Vågå. Brimi er mest kjend frå fjernsynsprogrammet «Gutta på tur» på TV2, der han har ført sjalottlauken inn i det norske kjøkkenet. Brimi er utnemnd til æresdoktor ved Universitetet for miljø- og biovitskap. Han har også gjeve ut fleire kokebøker og er kjend for koplinga mellom mat, natur og helse.

Arne Brimi var i 1987 den første norske kokken som deltok i kokkane sin uoffisielle verdsmeisterskap Bocuse d’Or, men han kom ikkje til finalen.

I dag driv Arne Brimi matstaden Vianvang.

I 2005 blei han utnemnd til riddar av St. Olavs Orden for innsatsen sin for norsk matkultur.

Bøker av Arne Brimi
 Tid til overs - Matfilosofi fra Vianvang
 Brimis beste
 Den opprinnelege smaken
 Norges nasjonalretter
 Nordiske nasjonalretter
 Europeiske nasjonalretter
 Det høieste høie
 Utan mat og drikke
 Norwegische Naturküche
 Norwegian national recipes
 A taste of Norway
 Frå Lom til Lyon

Bakgrunnsstoff 
Arne Brimi

Norske kokkar
Norske forfattarar
St. Olavs Orden
Folk frå Vågå
Forfattarar frå Oppland
14/88

14/88 er eit uttrykk som vert bruka av nynazistar. 14 refererer til 14 Words, som er eit slagord skrive av nynazisten David Lane, og 88 er bokstav nr. 8 (H) i alfabetet to gonger, som er ei forkorting for Heil Hitler. Andre forkortingar er 18 (AH) for Adolf Hitler og 28 (BH) for Blood & Honour.

Nasjonalsosialisme
Hjartelyd

Hjartelyden er lyden av hjartet som slår, normalt lyden av hjarteklaffane som lukkar. Men også blodstraumen kan gje lyd, særleg når han er turbulent eller har høg hastigheit.

Hjartet
Vlorë

Vlorë (albansk Vlorë eller Vlora, gresk Αυλών, Avlón eller Αυλώνα, Avlóna) er ein kommune og den nest største hamnebyen i Albania etter Durrës med om lag 105 000 innbyggjarar (2011), og er hovudsete i regionen med same namn. Kommunen Vlorë ligg sørvest i Albania og grensar i nord til regionen Fier.

Administrativ inndeling
Kommunen vart oppretta gjennom ei admininistrasjonsreform i 2014, ved at dei tidlegare bykommunane Vlorë og Orikum vart slått saman med landkommunane Qendër Vlorë, Novoselë og Shushicë. Dei tidlegare kommunane inngår no som kommunaleiningar i den nye storkommunen. Kommunen har hovudsete i Vlorë.

Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande bykommunen 79 513 innbyggjarar, medan dei fem kommunane som i dag utgjer storkommunen Vlorë, til saman hadde 104 827 innbyggjarar.

Fram til år 2000 var dei tidlegare by- og landkommunane ein del av distriktet Vlorë. Den dåverande bykommunen omfatta berre sjølve byen Vlorë.

Geografi 
Vlorë ligg på ei høgd nær Avlonabukta, ei vik i Adriahavet som nesten er heilt omringa av fjell. Hamna er den beste langs kysten av Albania, og den som ligg nærast Italia. Ho er verna av øya Saseno og Glossaneset.

Byen har ein fin utsjånad med minaretar og palass med hagar og olivenlundar rundt. Valonia, eit material som ein brukar ved garveri, er frøgøymet til ei eikenøtt som veks i området, og som har fått namnet sitt frå byen.

Soge 
Vlorë er ein av dei eldste byane i Albania og vart grunnlagd på 500-talet fvt. som ein gresk koloni kalla Aulōn, og ein av tre slike koloniar langs kysten av Illyria. Han vart første gong nemn Klaudios Ptolemaios (Geographia, III, xii, 2). Andre geografiske dokument, slik som Peutinger sin «Tabula» og «Synecdemus» av Hierocles nemnar òg byen. Byen vart ei viktig hamn i Romarriket, då han var ein del av Epirus Nova.

Den 28. november 1912 utropte Ismail Qemali albansk sjølvstende i Vlorë.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Vlorë» frå ,  den 30. august 2016.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Vlora kommune, offisiell side (albansk og delvis engelsk) 
 Byen Vlora (albansk) 
 Bilete av Vlorë (albansk) 
 Bilete av Vlora

Byar i Albania
Kommunar i Albania
Regionen Vlorë
Busetnader i regionen Vlorë
Kommunaleiningar i regionen Vlorë
Busetnader grunnlagde på 500-talet fvt.
Elbasan

Elbasan (albansk: Elbasan eller Elbasani) er ein by og ein kommune i Albania, og er administrasjonssenteret til regionen med same namn. Elbasan ligg sentralt i landet ved elva Shkumbin og er ein av dei største byane i Albania med om lag 140 000 innbyggjarar i kommunen (2011). Kommunen, som i nord grensar til regionen Tirana, har eit areal på 872 kvadratkilometer.

Historie
Det var romarane som grunnla byen og bygde festningar her, men det var først på 1600-talet at byen utvikla seg frå ei festning (El Basan), bygd av den tyrkiske sultanen Mehmed II i 1466.

Fram til Den andre verdskrigen var Elbasan ein av dei finaste ottomanske byane i Albania, med ei blanding av bygningar frå Austen og mellomalderen , smale brusteinsgater og ein stor basar der ein framleis kunne høyre tyrkisk. Innanfor bymurane var det eit eige kristent område, i utkanten av byen eit vlacher-distrikt og fleire fine moskear og islamske bygningar. På denne tida var det om lag 15 000 innbyggjarar i byen.

Administrativ inndeling
Kommunen vart oppretta gjennom ei admininistrasjonsreform i 2014, ved at den tidlegare bykommunen Elbasan vart slått saman med landkommunane Labinot-Fushë, Labinot-Mal, Gjinar, Shushicë, Gjergjan, Funarë, Shirgjan, Tregan, Gracen, Bradashesh, Zavalinë og Papër. Dei tidlegare kommunane inngår no som kommunaleiningar i den nye storkommunen. Kommunen har hovudsete i Elbasan.

Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande bykommunen Elbasan 78 703 innbyggjarar, medan dei 13 kommunane som i dag utgjer storkommunen Elbasan, til saman hadde 141 714 innbyggjarar.

Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var den dåverande bykommunen Elbasan hovudstad i distriktet Elbasan. Den dåverande bykommunen omfatta berre sjølve byen Elbasan.

Bakgrunnsstoff 
 Elbasan-distriktet, offisiell side på albansk 
 Bilete
 elbasani.com
 Fotballaget i Elbasan

Referansar 

Byar i Albania
Kommunar i Albania
Regionen Elbasan
Busetnader i regionen Elbasan
Kommunaleiningar i regionen Elbasan
Busetnader grunnlagde på 1400-talet
Nynazisme

Nynazisme er ei nemning på grupper som held oppe nazistisk ideologi og delvis praksis i etterkrigstida, det vil seie etter 1945, då Hitler-regimet fall. Nynazistar vil gjerne òg leggje stor vekt på historie-revisjonisme, det vil seie holocaustfornekting og generell apologi for Nazi-Tyskland. Tilsvarande grupper i høve til regima til Francisco Franco og Benito Mussolini, kan kallast ny-fascistiske. På den ekstreme høgresida finst det i mange land grupperingar med slike tendensar i ulik grad.

Politiske ideologiar
Kiss

Kiss (eller KISS) er eit amerikansk hardrock-band skipa i 1973 av Gene Simmons, Paul Stanley, Peter Criss og Ace Frehley i New York. Gruppa kjennemerka seg ved utrerte klede, sminka fjes og sceneførestillingar med mellom anna flammesluking, blodspytting og rykande gitarar. Kiss har selt meir enn 80 millionar plater verda over.

Album 
 Kiss
 Hotter Than Hell
 Dressed To Kill
 Alive
 Destroyer
 Rock and Roll Over
 Love Gun
 Alive II
 Gene Simmons
 Paul Stanley
 Ace Frehley 
 Peter Criss
 Dynasty
 Unmasked
 Music from The Elder
 Creatures of the Night
 Lick It Up
 Animalize
 Asylum
 Crazy Nights
 Hot in the Shade
 Revenge
 Alive III
 KISS Unplugged
 Carnival of Souls: The Final Sessions
 Psycho Circus
 The Box Set
 KISS Symphony: Alive IV
 Sonic Boom

Bakgrunnsstoff 
 Kissonline.com - Offisiell nettstad
 Kissarmynorway.com - Norsk fanside

Hardrock
USA-amerikanske musikkgrupper
Musikkgrupper skipa i 1973
Kiss
Hollywood Walk of Fame
Det islandske flagget

Det islandske flagget er blått med ein kvitkanta raud kross. Det vart offisielt flagg 19. juni 1915, men hadde vore brukt uoffisielt sidan 1913. Som i flagga til dei andre nordiske landa vert den nordiske krossen nytta. Før dette flagget vart laga var eit flagg med kvit kross på blå duk i bruk, men det var aldri godkjend av dei danske styresmaktene.

Statsflagget er utan riksvåpen, men har splitt. Island har ikkje militære styrkar og har heller ikkje noko orlogsflagg. Frå statsflagget vert det danna andre statstjenesteflagg, slik som tollflagget. Dette har ein sylv T i det øvste feltet ved stonga. Presidentenflagget har riksvåpenet i senteret av krossen.

Kjelder 

 Icelandic National Flag frå Statsministerens kontor

Denne artikkelen byggjer på «Islands flagg» henta frå Wikipedia på bokmål 12. februar 2007.

Bakgrunnsstoff

Islandske flagget, det
Islandske nasjonalsymbol
Omvikdalen

Omvikdalen er eit dalføre i Kvinnherad kommune i Vestland.

Dalen ligg på søraustsida av Hardangerfjorden om lag 4 km sør for Rosendal. Han er ein typisk U-dal graven ut av isen, om lag 5 km lang og 1 km brei. I den flate dalbotnen ligg ei breavsett morene som elva etter kvart har grave ut til terrassar. På begge sider av dalen går fjella opp mot 1000 meter over havet. Fylkesveg 500 (tidlegare riksveg 48) går gjennom bygda, og det går veg opp dalen til Matre og inn mot Folgefonna.

Ved sjøen ligg Dimmelsvik, den gamle tingstaden for området, med tinghuset. Her var også handelsstad. Dimmelsvik er også postadressa for bygda. Lenger opp i dalen ligg forfattaren Jens Tvedt sin barndomsheim, med ei samling av bøkene hans. I bygda finn ein også Nistovetunet og Bakkastova, to gamle røykstover, eigde av Sunnhordland museum.

I dag er bygda eit viktig jordbruksområde, med vekt på mjølkeproduksjon og sauedrift.

Bygda har eigen barneskule og barnehage.

Geografi i Kvinnherad
Bygder i Vestland
Busetnader i Kvinnherad
Andorransk geografi

Andorra er med ei flatevidd på 468 km² eitt av verdas minste land. Mesteparten av Andorra er kupert fjellterreng, og landet har ein gjennomsnittshøgd over havet på 1 996 meter. Tre smale dalar går saman til Valiraelva, som er det lågaste punktet i Andorra med 870 meter over havet. Elva går vidare inn i Spania.

Landet har eit temperert klima, men noko lågare temperaturar enn grannelanda på grunn av høgda, så det kjem gjerne snø om vinteren. Sommaren er derimot tørr og varm.

 Posisjon
 Sørvest-Europa, mellom Frankrike og Spania
 Koordinatar
 
 Kartreferanse
 Europa
 Flatevidd
 Totalt: 468 km²
 Land: 468 km²
 Vatn: 0 km²
 Landegrenser
 Totalt: 120,3 km
 Grenseland: Frankrike 56,6 km, Spania 63,7 km
 Kystlinje
 0 km (omgitt av land)
 Klima
 Temperert; kalde vintrar med snø, og varme, tørre somrar. 
 Terreng
 Kupert fjellterreng med smale dalar
 Høgder
 Lågaste punkt: Riu Runer 840 m
 Høgaste punkt: Coma Pedrosa 2 946 m
 Naturressursar
 Vasskraft, mineralvatn, tømmer, jernmalm, og bly. 
 Arealbruk
 Dyrkande jord: 2,2 %
 Permanente avlingar: 0 %
 Permanente beite: 45 %
 Skogområde: 35 %
 Andre: 16 % (1998 estimat)
 Naturskadar
 Laviner, snøras
 Miljøspørsmål
 Avskoging; overbeiting av fjellbeite fører til erosjon, luftforureining, kloakkbehandling og disponering av fast avfall. 
 Internasjonale miljøavtalar
 Medlem av: Miljøfarleg avfall

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Geography of Andorra» frå ,  den 12. februar 2007.  
 

 
Geografi etter land
Europeisk geografi etter land
Valira

Valira er ei elv i Andorra med ei lengd på 44 km, og ei av sideelvene til Segre, som igjen er ei av sideelevene til Ebre (Ebro). Ho munnar ut i Segre i La Seu d'Urgell.

Elvar i Catalonia
Andorransk geografi
Coma Pedrosa

Coma Pedrosa er det høgaste punktet i Andorra. Det ligg nordvest i miniputtlandet i Pyreneane med ei høgd på 2 942 m. Den næraste landsbyen er Arinsal i La Massana.

Fjelltoppen er eit populært mål for fjellklatrar. Han er ikkje teknisk vanskeleg, men anstrengande. Fleire små fjellvatn og tjern ligg i fjellsida, til dømes Estanys de Baiau, som ligg på vestsida av fjellet på den spanske sida av grensa.

Bakgrunnsstoff 
 Fjellturar i Andorra 
 Tur på Coma Pedroas

Pyreneane
Høgaste punkt
Fjell i Andorra
Corto Maltese

Corto Maltese er ein teikneseriefigur, skapt av den italienske kunstnaren Hugo Pratt.

Han vart fødd i Valletta på Malta 10. juli 1887. Faren var ein sjømann frå Cornwall, mora ein trollkunnig sigøyner frå Gibraltar.

Corto Maltese vart sjølv sjømann, og opplever eventyr i mange verdsdelar i tida om lag 1900 til 1925.

Han er ein fri person, utan band til nasjonar, religionar eller ideologiar, men med godhug for den fattige og undertrykte.

Teikneseriefigurar
Namibørkenen

Namibørkenen er ein ørken i Namibia og ein del av nasjonalparken Namib-Naukluft, som er ein av dei største i Afrika. Namnet «Namib» kjem frå namaspråket. Ørkenen dekkjer eit område på om lag 50 000 km², og strekkjer seg 1 600 km langs kysten av Atlanterhavet i Nambia, som er kalla opp etter ørkenen. Frå aust mot vest strekkjer ørkenen seg 50 til 150 km. Namibørkenen strekkjer seg òg inn i sørvestlege område av Angola.

Området er rekna for å vere den eldste ørkenen i verda, og har vore uttørka eller delvis uttørka dei siste 80 millionar åra. Området er tørt på grunn av den kalde Benguelastraumen, som går langs kysten av Sørvest-Afrika. Den kjølige havoverflata kjøler ned lufta over slik at ho søkk, og dermed motverkar skydanning og nedbør. Området har mindre enn 10 mm nedbør i året, og er nesten heilt aude.

Ein har derimot fleire uvanlege plante- og dyreartar i ørkenen. Ein av desse er Welwitschia mirabilis, ein av dei mest uvanlege artane. Welwitschia er ein slag busk, men har berre to lange reim-forma lauv, som han har gjennom heile levetida. Desse lauva kan verte fleire meter lange, og er krokete og vridde på grunn av ørkenvinden. Pælerota til busken utviklar seg til ei flat, konkav skive gjennom levealderen. Welwitschia er kjend for å kunne overleve i dei ekstremt tørre forholda i Nambiørkenen, og for stundom tilført fukt frå havtåke.

Sjølv om ørkenen stort sett er utilgjengeleg og ikkje folkesett, finst det enkelte busetnader ved Sesriem, nær Sossusvlei og ei stor gruppe sanddyner som er opp mot 340 meter høge og dei høgaste sanddynene i verda. Det komplekse og regelmessige sanddynemønsteret har trekt til seg geologar i lange tider, men dei er framleis lite forstått. 

Vekselverknaden mellom den fuktige havlufta via sørlege vindar og den tørre lufta frå ørkenen skapar ofte tåke og kraftige straumar, noko som ofte har ført til at skip har mista retninga og forlist. I lag med Skjelettkysten lenger nord, er området kjend for mange skipsforlis. Nokre av skipa ligg opp til 50 meter inn på land, sidan ørkenen sakte kryp vestover i havet. 

Namibørkenen er eit viktig område for utvinning av wolfram, salt og diamantar.

Ein kan nå ørken med småfly frå Windhoek (hovudstaden i Namibia, om lag 480 km aust for midten av ørkenen), Swakopmund og Walvis Bay i den nordlege enden av ørkenen, eller på land via grusvegar.

Kjelder 
 National Geographic, Januar 1992, s. 54-85.
 Sanddynemønster i Namibørkenen frå NASA Earth Observatory 
 Namib-Naukluft fotogalleri 
 Namibørkenen fotogalleri 

Ørkenar i Namibia
Kristian Ødegård

Bent Kristian Ødegård () er ein norsk programleiar og regissør frå i Oslo. Han er kjend for å ha stått bak serien Nissene på låven på TVNorge og for si etterlikning av Roald Øyen i rolla som programleiar for påske- og julenøttene på TV 2. Han vart for fullt kjend då han vann Ødegård Skal vi danse på TV2 i 2006. I tillegg er han kjend for sitt samarbeid med Dag Otto Lauritzen i programma På hjul med Dag Otto, På tur med Dag Otto, Huskestue og Kompani Lauritzen.

Bakgrunn 
Kristian Ødegård vaks opp i Oslo. I ein alder av åtte byrja han på danskeskule. Han er utdanna ved Lambertseter videregående skole, Luftforsvarets befalsskole frå 1993 til 1994 og Westerdals reklameskole frå 1996 til 1998.

I samband med produksjonen av Nissene på låven i 2001, stifta Ødegård selskapet Seefood TV saman med Espen Eckbo og Aleksander Herresthal.

I 2006 var Ødegård med som kjendisdeltaker i underholdningsprogrammet Skal vi danse på TV 2. Ødegård vann konkurransen og året etter vart han programleiar for det samme programmet saman med Guri Solberg. Ødegård har òg vore programleiar for Gullfisken og ei rekkje andre arrangement. 

Frå 2010 sykla Ødegård rundt i Europa saman med Dag Otto Lauritzen i programmet På hjul med Dag Otto, frå og med tredje sesong endra dei namnet til På tur med Dag Otto.

TV-produsent 
 Nissene på låven, TVNorge 2001
 Nissene bak låven, TVNorge 2002
 På klozz hold, TVNorge, 2002
 Tonight med Timothy Dahle, TV 2 2003
 TV 2-nøttene, TV 2 2004–2008
 Jul i Tøyengata, TVNorge 2006
 Lille Nøtteaften, TV 2 2006–2008
 Nissene over skog og hei, TVNorge 2011

Programleiar 
 Nissene på låven, TVNorge, 2001
 TV 2-nøttene, TV 2, 2004–2008
 Lille Nøtteaften, TV 2 2007–2008
 Skal vi danse, TV 2, 2007–2010
 Gullfisken, TV 2, 2008
 På hjul med Dag Otto, TV 2, 2010 og 2013
 På tur med Dag Otto, TV 2, 2014–2018
 Huskestue, TV 2, 2015–2022
 Kompani Lauritzen, TV 2, 2020–2022

Prisar 
 Gullblyanten, gull i samfunnsinfo, 1999, sølv i interaktive medier, 2000
 Aftenpostens revypris, 2000
 Nissene på låven nominert til Amandaprisen 2002 i klassen beste dramatiske fjernsynsproduksjon
 Gullrutennominert for beste humorprogram, TV 2-nøttene, 2005 og 2006
 Gullruten 2016 i klassen beste mannlige programleder for Huskestue

Nominasjonar 
 Nominert til Gullruten 2018 i klassen beste mannlige programleder for Huskestue
 Nominert til Gullruten 2019 i klassen beste programleder sammen med Dag Otto Lauritzen for På tur med Dag Otto
 Nominert til Gullruten 2022 i klassen publikumsprisen sammen med Dag Otto Lauritzen for Kompani Lauritzen

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Kristian Ødegård» frå ,  den 6. november 2022.

Bakgrunnsstoff 

 Kristan Ødegård - Fjernsynsprodusent og tulleprogramleiar 

Norske komikarar
Norske programleiarar
Folk frå Oslo
Programleiarar for TV Norge
Norske Skal vi danse-deltakarar
Elin Sogn

Elin Siobhan Sogn () er ein norsk skodespelar fødd i Belfast i Nord-Irland.

Sogn blei først kjend gjennom rolla som Julie Anker-Hansen i såpeserien Hotel Cæsar på TV 2.

Scenedebuten hennar kom i 1997 på Den Nationale Scene som den unge jenta i Nora Scheherazades drømte liv.

Teater

Film og fjernsyn 

Norske skodespelarar
David Lane

David Eden Lane () var ein ny-nazistisk leiar og forfattar frå Iowa i USA. Han var ein av grunnleggjarane av organisasjonen The Order, og forfatta «14 Words», ei slags truvedkjenning for kvite rasistar. Han var også medlem av John Birch Society, Ku Klux Klan og Aryan Nation.

Lane blei dømd for medverknad til drapet på radioprataren Alen Berg. Han døydde medan han sona ei fengselsstraff på 190 år i Terre Haute i Indiana.

Ny-nazistar
Folk frå Iowa
Brotsfolk
James Hetfield

James Alan Hetfield () er ein musikar frå USA. Han er vokalist i heavy metal-/ thrash metal-gruppa Metallica, og har vore med der frå starten av.

Metallica
Folk frå California
USA-amerikanske songarar
Andreas Baader

Andreas Bernd Baader () var ein sentral person i den venstreorienterte terrororganisasjonen Rote Armee Fraktion (RAF), òg kjend som Baader-Meinhof-banden. 

Andreas Baader, Ulrik Meinhof og Gudrun Ensslin var dei mest sentrale personane ved skipinga av RAF i 1968. Gjennom 70-talet gjennomførte dei fleire store terroraksjonar, mellom anna flykapring, brannar og kidnappingar.

Andreas Baader var i fengsel fleire gonger. Til slutt vart han i 1977 dømd for fleire drap, drapsforsøk og for å ha vore med å stifta ein terrororganisasjon. Baader døydde i fengselet seinare same år, etter å ha vorte skoten. Forklaringa frå offisielt hald var at han og Jan-Carl Raspe hadde teke sjølvmord. Irmgard Möller, ein annan RAF-medlem som sat inne saman med dei, vart funnen med fire knivstikk, men overlevde. Ho hevdar at dødsfalla var utanomrettslege avrettingar.

Terroristar
Tyskarar
Boyle-Mariotte-lova

Boyle-lova eller Bolye-Mariotte-lova er ei lov i fysikken som seier at produktet av trykket, t, og volumet, v av ein gass ved konstant temperatur er konstant.

PV = k

Lova er oppkalla etter engelskmannen Robert Boyle, som kom fram til forholdet i 1660 og av franskmannen Edmé Mariotte som kom fram til det same resultatet uavhengig av Boyle i 1676. Lovene vert ofte kalla Boyle-lova i England og Mariotte-lova i Frankrike. 

Lova kan utleiast frå idealgasslova 

PV = nRT. 

Lova gjeld i røynda berre for ein idealgass, men kan nyttast for verkelege gassar ved lågt trykk (under nokre få atmosfærar).

Kjelder

Gasslover
Volum
Erfjord kommune

Erfjord var tidlegare ein sjølvstendig kommune i Rogaland fylke. Kommunen vart oppretta då Jelsa kommune vart delt i to 1. januar 1914. Erfjord hadde 617 innbyggjarar ved opprettinga. 

1. januar 1965 vart Erfjord slegen saman med Sand og Suldal kommunar og delar av Jelsa og Imsland til den nye Suldal kommune. Erfjord hadde på dette tidspunktet 610 innbyggjarar.

Bakgrunnsstoff 
 

Tidlegare kommunar i Rogaland
Geografi i Suldal
Historie i Suldal
Norske kommunar skipa i 1914
Norske kommunar nedlagde i 1965
Tinglysing

Tinglysing er ei offentleg registrering av dokument om eigedomsrett, bruksrett, panterett og andre rettar i fast eigedom. I registeret har kvar eigedom i landet eit grunnboksblad der dokumenta vert noterte. Ansvaret for tinglysinga har lege hos sorenskrivarkontora i mange hundre år, men er nyleg overført til Statens Kartverk på Hønefoss. 

Ålmenta skal langt på veg kunne stole på det eigartilhøvet og dei hefta som grunnboka viser. Tinglysing er såleis eit viktig verktøy for omsetnad og finansiering av fast eigedom.

 Reglane om tinglysing finst i Lov om tinglysing av 07.06.1935 og tilhøyrande føresegner.

 Reglane om kostnadene ved tinglysing finst i Lov om rettsgebyr av 17.12.1986 og Lov om dokumentavgift av 12.12.1975.

Eigedomsrett
Astrid Krog Halse

Astrid Krog Halse () var ein norsk lærar og lyrikar, som er kjend for dikt på meldalsmål. 

Astrid Krog Halse var fødd inn i ein lærarfamilie. Som vaksen arbeidde ho  òg som lærar, først på Ørlandet og i Hommelvika, før ho slo seg til ro ved Strindheim skole i Trondheim.

Verk
Krog Halse skreiv dei fleste dikta i tida si i Trondheim, men dei var sterkt påverka av oppveksten i Meldal. Debuten kom i 1961 med diktsamlinga Marimesse. I alt gav ho ut elleve diktsamlingar for born og vaksne, nokre av dei var gitt ut privat. Ho las sjølv fleire av dikta sine i Ønskediktet medan dette programmet gjekk i NRK radio. Ho fekk Meldal kommune sin kulturpris i 1998. Målet hennar mor, dikt i samling, kom på eit lokalt forlag i 2000. Ho har også skrive barneskodespel og lokalhistorie frå Meldal.

Mange av dikta har gode kjelder i dialekt og historie i Meldal. Meldalsdialekten høyrer til gruppa indre sørtrøndermål.

Dikta varierer mellom naturskildringar, dystre eller muntre historier, regler eller personlege tema. Dikta har bunde, taktfast form og har inspirert mange musikarar til tonesetting.

Musikkgruppa Gåte sette musikk til fleire av tekstane hennar. Mange andre komponistar og musikarar har også sett toner til dikta til Astrid 
Krog Halse. Eit utval av desse er medteke under.

Privat
Halse var svigerdotter til forfattaren Leif Halse.

Dei siste åra av livet levde Krog Halse på Ranheim sjukeheim i Trondheim.

Diktsamlingar 
 1961 - Marimesse, debut
 1964 - Løssi-natta
 1966 - Gull over gråstein
 1968 - Trettondagskvelden
 1969 - Oska og elden
 1970 - Dolsi Dalom: åt bånnom
 1973 - Storofsin
 1974 - Ante i Åsa, barnedikt
 1975 - Myrull
 1982 - Medaldal med segn og soge
 1994 - Gardgras
 2000 - Målet hennar mor, inneheld alle dikta hennar nb.no Utvalde dikt er illustrert av Kai Krog Halse

Tonesettingar (utval) 
 2013: Marthe Belsvik Stavrum: «Eg siglar min båt» på CD-en Speilets tale
 2012, 2015: Heidi Skjerve, i alt 6 tonesettingar: 3 på CD-en Vegen åt deg, 2 på CD-en Jazz frå skogom, 1 på CD-en Still.
 2008: Wenche Hovstein Olsen: 5 tonesettingar
 2008, 2015, 2020: Karstein Mauset, i alt 14 tonesettingar: 4 på CD-en Bastuba (med Perikom), 3 på CD-en Flomål (med Perikom), 7 på CD-en Fredlaus
 2003-2005: Gåte: I alt 6 tonesettingar på CD-ane Gåte, Jygri og Iselilja
 1990? Ronny Kjøsen: 3 tonesettingar/arrangement
 1985-1990: Laila Fagerhaug Grut, i alt 23 tonesettingar: Dei fleste på kassettane Låt og Olåt, Kåsså Råsså og Ante i Åsa
 1982-1985: Tor Haldberg: 22 tonesettingar
 1970-1979: Per Hjort Albertsen: 8 tonesettingar, 5 på CD-en Selected Works i 2013
 1970: Geirr Tveitt: Eg møte deg alder, på CD-en Tonen med Birgitte Grimstad.
 1964-1976: Sigmund J. Stai: 7 tonesettingar
 1961: Paul Okkenhaug: No kime' alle klokkun

Kjelder 

Diktinga lever vidare , Avisa Sør-Trøndelag

Sunndal folkebibliotek og Sør-Fron bibliotek
Wangsmo antikvariat - 2 

Norske lyrikarar
Folk frå Meldal
Erfjord

Erfjord er ein tettstad i Suldal kommune. 
Erfjord var tidlegare sentrum i Erfjord kommune

Bygder i Suldal