alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Oppegård kyrkje

Oppegård kyrkje er ei langkyrkje på Svartskog i Nordre Follo kommune i Viken fylke.

Kyrkja er oppført av byggmeister Andreas Keitel, som er gravlagt på kyrkjegarden. Det var vore kyrkje på staden sidan mellomalderen. Før Kolbotn kyrkje (då: Kolbotn kapell) vart bygd, var dette einaste kyrkja i kommunen.

Bakgrunnsstoff
 Sigrid og Håkon Christie: Oppegård kirke i «Norges kirker»
 Kyrkjesøk om kyrkja 
 Oppegård kyrkjelege fellesråd om kyrkja 
 Lokalhistoriewiki om kyrkja
 Oppegårdsleksikonet
 
 

Kyrkjer i Nordre Follo
Kulturminne i Nordre Follo
Norske kyrkjer frå 1870-åra
Kyrkjer i Nordre Follo prosti
Langkyrkjer i Borg bispedømme
1876 i Noreg
Drøbak kyrkje

Drøbak kyrkje er ei krosskyrkje i Drøbak i Frogn kommune i Viken fylke.

Kyrkja vart oppført i 1774-76 på initiativ frå kjøpmannen Niels Carlsen. Ho har eit rikt rokokkointeriør og ei rekkje gamle portrettbilete.

Bakgrunnsstoff 
 Sigrid og Håkon Christie: Drøbak kirke i «Norges kirker»
 
 
 
 

Kyrkjer i Frogn
Kulturminne i Frogn
Norske kyrkjer frå 1770-åra
Kyrkjer i Søndre Follo prosti
Krosskyrkjer i Noreg
Frogn kyrkje

Frogn kyrkje er ei langkyrkje i Frogn kommune i Viken fylke.

Kyrkja vart oppført av Hersleth Entreprenør og vigsla den 6. juni 1999 etter at den førre kyrkja vart påtent og brann i 1994. Det har elles vore kyrkje i Frogn sidan mellomalderen, utan at ein veit heilt sikkert kor den eldste kyrkja stod.

Sjå òg 
 Frogn gamle kyrkje (1859-1994)

Bakgrunnsstoff 
 Hersleth Entreprenør om kyrkja
 Frogn kyrkjelege fellesråd om kyrkja

Fotnotar 

Kyrkjer i Frogn
Norske kyrkjer frå 1999
Kyrkjer i Søndre Follo prosti
Langkyrkjer i Borg bispedømme
Kulturminne i Frogn
Frogn gamle kyrkje

Frogn gamle kyrkje var ei langkyrkje i Frogn kommune, i Viken fylke.

Kyrkja vart oppført av byggmeister Andreas Keitel etter teikningar av Wilhelm von Hanno og vigsla i 1859. Det meste av kyrkja var lafta, men vesttårnet var i bindingsverk.

I byrjinga hadde kyrkja ein enkel trekross på altaret, men i 1884 fekk ho ei altartavle med eit bilete måla av Carl Buhre i kopi etter «Christus Consolator» av Carl Bloch.

Denne kyrkja var påtent og brann ned til grunnen 4. juni 1994. Sidan er ei ny kyrkje oppført på grunnmurane etter den nedbrende kyrkja. Døypefonten er reparert etter brannen og teken i bruk i den nye kyrkja.

Bakgrunnsstoff
 Sigrid og Håkon Christie: Frogn kirke i «Norges kirker»
 
 

Kyrkjer i Frogn
Kulturminne i Frogn
Norske kyrkjer frå 1850-åra
Langkyrkjer i Borg bispedømme
Tidlegare kyrkjer i Noreg
Strømbråten kapell

Strømbråten kapell er ei langkyrkje i Son i Vestby kommune, Viken.

Det er eigentleg oppført som gravkapell, men vert òg nytta til alminnelege gudstenester. Elles er ei ny kyrkje planlagt i Son, men denne er enno ikkje finanisiert.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff
 Vestby kyrkjelege fellesråd
 Vestby menighetsblad nr. 4/2006, s. 8-9 (om rehabiliteringa i 2005–06)
 

Kyrkjer i Vestby
Norske kyrkjer frå 1924
Kyrkjer i Søndre Follo prosti
Langkyrkjer i Borg bispedømme
Østerås kyrkje

Østerås kyrkje er ei arbeidskyrkje i Bærum kommune i Viken fylke.

Det er ingen kyrkjegard på staden. Ein nyttar Steinsskogen gravlund.

Bakgrunnsstoff 
 Kyrkjesøk

Fotnotar 

Kyrkjer i Bærum
Kulturminne i Bærum
Norske kyrkjer frå 1974
Kyrkjer i Bærum prosti
Arbeidskyrkjer
Ostemasse

Ostemasse er den halvfaste massen som blir felt ut når ein får mjølk til å breste ved hjelp av løype eller eit surt stoff som eddik. Den flytande fråskilde delen blir kalla myse.

Ostemasse inneheld særleg ostestoffet kasein, andre protein og feittstoff. Ein bruker massen til å laga ost, både ferskost og mogna ost.

Bakgrunnsstoff

Kjelder

Ostemasse, fersk i Meieriordbok ved melk.no

Mjølkeprodukt
Ost
Tanum kyrkje i Bærum

Tanum kyrkje er ei langkyrkje i Bærum kommune, Viken fylke.

Kyrkja vart oppført tidleg på 1100-talet. Ho var lovekyrkje i mange år. På 1700-talet vart ho forlenga med 8 meter.

Etter at kommunen overtok kyrkja i 1850, var det planar om å bruke delar av murane til ei krosskyrkje, men i staden vart Bryn kyrkje bygd. Tanum kyrkje vart ståande ubrukt til 1890-åra og vart så restaurert i 1901–02. Kyrkja er ikkje minst kjend frå fleire bilete måla av Harriet Backer.

Bilete

Bakgrunnsstoff
 Sigrid og Håkon Christie: Tanum kirke i «Norges kirker»
 Kyrkjesøk
 
 Kunsthistorie.com
 
 

Kyrkjer i Bærum
Kulturminne i Bærum
Norske kyrkjer frå 1100-talet
Langkyrkjer i Oslo bispedømme
Norske steinkyrkjer frå mellomalderen
Kyrkjer i Bærum prosti
Freda bygg i Viken
Snarøya kyrkje

Snarøya kyrkje er ei arbeidskyrkje i Bærum kommune i Viken fylke.

Kyrkja vart teikna av Harald Hille og Odd Østbye og vigsla i 1968. Arkitektane vann arkitekturprisen Betongtavlen for kyrkja i 1985.

Bakgrunnsstoff 
 
 
 
 Kyrkjesøk
 

Kyrkjer i Bærum
Kulturminne i Bærum
Norske kyrkjer frå 1968
Kyrkjer i Bærum prosti
Betongtavlen
Arbeidskyrkjer
Lommedalen kyrkje

Lommedalen kyrkje er ei arbeidskyrkje i Bærum kommune, Viken fylke.

Kyrkja vart teikna av Lille Frøen Arkitekter og oppført i 1994–95. Ho har rektangulær form (langkyrkje).

Bakgrunnsstoff 
 Lille Frøen Arkitekter om kyrkja 
 Kyrkjesøk om kyrkja
 Lommedalen kyrkjelyd
 Gravplassforvaltningen i Bærum kommune  om urnelunden

Fotnotar 

Kyrkjer i Bærum
Langkyrkjer i Oslo bispedømme
Kyrkjer i Bærum prosti
Arbeidskyrkjer
Norske kyrkjer frå 1995
Jar kyrkje

Jar kyrkje er ei langkyrkje i Bærum kommune, Viken fylke. Kyrkja vart teikna av Dagfin Morseth, Mads Wiel Gedde, Peer Qvam, som vann ein konkurranse i 1938. Likevel vart ikke kyrkja bygd før i 1958–61, med Qvam som utførande arkitekt.

Qvam har òg laga teikningar til innreiinga.

Bakgrunnsstoff 
 Jar kirke i «Norges kirker»
 Kyrkjesøk om kyrkja
 

Kyrkjer i Bærum
Norske kyrkjer frå 1961
Kulturminne i Bærum
Langkyrkjer i Oslo bispedømme
Kyrkjer i Bærum prosti
Høvik kyrkje

Høvik kyrkje er ei krosskyrkje i upussa tegl i Bærum kommune, Viken fylke. Arkitekt var Henrik Nissen, og byggmesiter var Lorentz Christian Wagle. Kyrkja vart bygd om og fekk tre nye galleri i 1948.

Bakgrunnsstoff 
 Per Tanggaard (red.): Høvik kirke 100 år (Bokhylla.no)
 Sigrid og Håkon Christie: Høvik kirke i «Norges kirker»
 Kyrkjesøk om kyrkja
 Artemisia.no
 
 

Kyrkjer i Bærum
Norske kyrkjer frå 1898
Krosskyrkjer i Noreg
Kyrkjer i Bærum prosti
Kulturminne i Bærum
Henrik Nissen
Haslum kyrkje

Haslum kyrkje er ei krosskyrkje i Bærum kommune i Viken fylke.

Kyrkja vart oppført ca. 1190 som langkyrkje og vart utvida til krosskyrkje ca. 1300. På 1800-talet vart kyrkja kommunal eigedom, og i 1853 vart ho bygd om etter planar av P.H. Holtermann. Så vart ho restaurert og forsøkt tilbakeført i 1924–37 etter planar av Finn Bryn og Johan Ellefsen. Kyrkja har mykje gamalt og ærverdig inventar.

Bilete

Bakgrunnsstoff 
 Sigrid og Håkon Christie: Haslum kirke i «Norges kirker»
 Kyrkjesøk
 Kunsthistorie.com
 
 

Kyrkjer i Bærum
Kulturminne i Bærum
Norske kyrkjer frå 1100-talet
Norske steinkyrkjer frå mellomalderen
Krosskyrkjer i Noreg
Kyrkjer i Bærum prosti
Freda bygg i Viken
Helgerud kyrkje

Helgerud kyrkje er ei arbeidskyrkje i Bærum kommune i Viken fylke.

Det er ingen kyrkjegard på staden. Ein nyttar Steinsskogen gravlund eller Tanum kyrkjegard.

Bakgrunnsstoff 
 Helgerud kyrkjelyd 
 Kyrkjesøk
 
 

Kyrkjer i Bærum
Kulturminne i Bærum
Norske kyrkjer frå 1982
Kyrkjer i Bærum prosti
Arbeidskyrkjer
Eiksmarka kyrkje

Eiksmarka kyrkje (tidlegare Grinilund kyrkje) er ei arbeidskyrkje på Eiksmarka i Bærum kommune i Viken fylke.

Ei kyrkje frå 1959 (teikna av Jahn H. Jahnsen) vart riven i 2013. Nytt kyrkjebygg (teikna av Terje Grønmo) vart oppført og innvigd i 2014. Namnet vart endra frå Grinilund kyrkje til Eiksmarka kyrkje i desember 2018.

Bakgrunnsstoff 
 Menighetsblad for Østrås og Grinilund  nr. 1/2014
 Asker og Bærum Budstikke om vigslinga
 Kyrkjesøk om gamlekyrkja
  (Om gamlekyrkja)

Fotnotar 

Kyrkjer i Bærum
Kulturminne i Bærum
Norske kyrkjer frå 1959
Kyrkjer i Bærum prosti
Arbeidskyrkjer
Norske kyrkjer frå 2014
Bryn kyrkje

Bryn kyrkje er ei langkyrkje i Bærum kommune i Viken fylke.

Kyrkja var teikna av P.H. Holtermann og avløyste i si tid Tanum kyrkje, sjølv om denne ikkje vart riven etterpå.

Emanuel Vigeland utsmykka koret med mellom anna glasmåleri, nytt altar og altartavle i 1911–14, og kyrkja vart òg restaurert i 1958–61. I 2007–08 vart spiret reparert.

Ved Bryn kyrkje er ein stor kyrkjegard med gravkapell.

Bakgrunnsstoff 
 T. J. Bakken: Bryn kirke 1861 – 1961. Forlaget Land og Kirke 1961.
 Sigrid og Håkon Christie: Bryn kirke i «Norges kirker»
 
 Kyrkjesøk om kyrkja
 

Kyrkjer i Bærum
Norske kyrkjer frå 1860-åra
Kulturminne i Bærum
Langkyrkjer i Oslo bispedømme
Kyrkjer i Bærum prosti
1861 i Noreg
Bragernes kyrkje

Bragernes kyrkje er ei langkyrkje i Drammen kommune, Viken fylke. Kyrkja er oppført i teglstein og har 850 sitjeplassar.

Kyrkja vart oppført etter at den førre kyrkja strauk med i bybrannen i 1866. Dette er ei av dei mest påkosta kyrkjene i Noreg frå siste halvdelen av 1800-talet.

Altartavla i denne kyrkja har det mest kopierte altarbiletet i Noreg. Det viser oppstoda, er laga av Adolph Tidemand og er kopiert i om lag 70 kyrkjer, men ikkje alle desse er framleis i bruk.

Kjelder 
 Sigrid og Håkon Christie: Bragernes kirke i «Norges kirker»

Bakgrunnsstoff 
 Bragernes kirke på Kyrkjesøk
 
 
 
 Artemisia.no om kyrkja
 Bragernes kyrkjelyd

Fotnotar

Bilete 

Kyrkjer i Drammen
Kulturminne i Drammen
Norske kyrkjer frå 1870-åra
Kyrkjer i Drammen prosti
Langkyrkjer i Tunsberg bispedømme
1871 i Noreg
Løype

Løype eller kjese er eit stoff som verker med kasein (ostestoff) i mjølk og får det til å koagulera til ostemasse. Tidvis bruker ein ordet «løype» synonymt med det viktigaste enzymet i løypeblandinga, chymosin eller rennin. Løype frå dyr inneheld også andre enzym, som pepsin, medan løype frå andre kjelder kan ha ulike stoff med lik verknad på mjølk. Løype blir mykje brukt til ysting, der det skil ostemasse som kan vidarelagast til ost, frå myse.

Løype finst mellom anna i løypemagen (kjesen) til kalvar av jortarar, der det hjelper dei til å fordøya mjølka. Den vanlegaste kjelda til løype har vore løypemage frå storfekalv, men ein kan også bruka plantar som gulmaure eller i nyare tid bioteknologi.

Rennin er eit proteolytisk enzym som katalyserer spalting av peptidbindingar i protein til peptidar og aminosyrer. I mjølka verker det på K-kasein som blir omdanna til parakasein, og videre til ei uløyseleg kalsiumsambinding. Sidan stoffet ikkje er løyseleg i væska frå mjølka, klumpar det seg saman og kan skiljast ut.

Tradisjonelt framstilte ein løype ved at bitar av kjese blei kokt opp i vatn til osteløype. Ein annan tradisjonell produksjonsmåte er frå plantar som gulmaure, også kjend som ystegras eller melkeyste, krossknapp, kapersblad, kattost, nesle eller tistelslekta Cynara, som mellom anna omfattar artisjokk.

I moderne osteproduksjon kan ein framstilla løype ved maling og syrebehandling av kalvemagar. Ein alternativ framstillingsmåte er bioteknologisk, der genet for enzymproduksjonen blir sett inn i arvestoffet til mikroorganismar (bakteriar, gjær eller mugg) som produserer enzymet og skil det ut til omgjevnadene. Dette kallar ein «mikrobiell løype». 

Ein kan også bruka pepsin frå gris og proteinasar frå ulike planter eller muggartar til å koagulera mjølk. I tillegg finst det ostetypar der ein bruker syre til koaguleringa.

Kjelder

Løype: enzym (2009, 14. februar) i Store norske leksikon. Henta 7. august 2013.
Rennin (2009, 14. februar) i Store norske leksikon. Henta 7. august 2013.
Paula Veríssimo, Cristina Esteves, Carlos Faro, Euclides Pires, The vegetable rennet of Cynara cardunculus L. contains two proteinases with chymosin and pepsin-like specificities, Biotechnology Letters (June 1995, Volume 17, Issue 6, pp 621-626) Abstract.

Delar av denne artikkelen bygger på «Løype» frå ,  den 7. august 2013. 
 oppgav desse kjeldene: 
Walstra, P., Wouters, J.T.M., & Geurts, T.J. 2006. Dairy Science and Technology, second edition, Taylor and Francis Group, Boca Raton, London and New York.
 

Ost
Enzym
Næringsmiddelindustri
Tyristrand kyrkje

Tyristrand kyrkje er ei langkyrkje frå 1857 i Ringerike kommune i Viken fylke.

Kyrkja er særskilt kjent for altartavla, som er kopiert til ei rekkje andre norske kyrkjer. Motivet vert gjerne kalla «Kristus i skyen». Som for dei andre Tidemand-alterbileta har populariteten dalt noko sidan nygotikkens tid.

Kjelder
 Sigrid og Håkon Christie: Tyristrand kirke i «Norges kirker»
 Tyristrand.com

Bakgrunnsstoff

Fotnotar

Kyrkjer i Ringerike
Kulturminne i Ringerike
Norske kyrkjer frå 1850-åra
Kyrkjer i Ringerike prosti
Christian H. Grosch
Langkyrkjer i Tunsberg bispedømme
1857 i Noreg
Lars Riedel

Lars Riedel () er ein tysk tidlegare friidrettsutøvar frå Zwickau, som tevla i diskoskasting. Han er ein av dei beste diskoskastarane nokon gong. Riedel vart verdsmeister i øvinga heile fem gongar mellom 1991 og 2001 og vart elles olympisk meister under OL 1996 i Atlanta, og europameister i 1998. Gjennom 11 sesongar tok han i dei store meisterskapane i alt sju gull, eitt sølv og ein bronse i diskosøvinga. Hans personlege rekord er på 71,50 meter.

Aktiv
Riedel voks opp i landsbyen Thurm ved Zwickau. Frå han var seksten år gammal var han medlem av SC Karl-Marx-Stadt, og deltok 1986 i junior-EM der han enda på fjerdeplass. Den 199 cm høge og 110-115 kilogram tunge ausstyskaren deltok seinare i EM i friidrett 1990, utan å nå finalen. Ved samanbrotet for DDR-staten mista trenaren hans jobben, og Riedel, som arbeidde som betongfagarbeidar, slutta nærast å trene diskoskast.

Etter å ha kome i kontakt med Karlheinz Steinmetz, hadde Riedel stor framgang og fekk sin fyrste store triumf då han seinsommaren 1991 vart verdsmeister i diskoskast i Tokyo. Han forsvarte VM-tittelen både i 1993, 1995 og 1997. Inn i mellom VM-gulla vart han olympisk meister i 1996. Den 3. mai 1997 kasta han i Wiesbaden sitt aller lengste diskoskast, eit kast som målte 71,50 meter. 

I europameisterskapane i friidrett lukkast Riedel ikkje like godt som i VM-samanheng. Han vann i 1998 sin einaste EM-medalje då han vart europameister framom landsmannen Jürgen Schult. Etter å ha fått VM-bronse i 1999 og OL-sølv i 2000, kom Riedel tilbake på toppen då han vart verdsmeister i Edmonton i 2001. Med 69,72 meter fekk han opp sitt lengste meisterskapskast nokon gong.

Riedel vann elleve tyske meisterskap i diskoskast. Han la ikkje opp før etter 2007-sesongen, men var dei seinare åra jamt plaga med ryggen.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1990 i Split: Utslått i kvalifiseringa (nr 15 – 59,28 m)
VM 1991 i Tokyo: Gullmedalje – 66,20 m, framom Erik de Bruin, Nederland (65,82 m)
OL 1992 i Barcelona: Utslått i kvalifiseringa (nr 14 – 59,98 m)
VM 1993 i Stuttgart: Gullmedalje – 67,72 m, framom Dmitrij Sjevtsjenko frå Russland (66,90 m)
EM 1994 i Helsingfors: Nr 11 (deltok ikkje i finalen)
VM 1995 i Göteborg: Gullmedalje – 68,76 m, framom Vladimir Dubrovsjtsjik frå Kviterussland (65,98 m)
OL 1996 i Atlanta: Gullmedalje – 69,40 m, framom Vladimir Dubrovsjtsjik (66,40 m)
VM 1997 i Aten: Gullmedalje – 68,54 m, framom Virgilijus Alekna frå Litauen (66,70 m)
EM 1998 i Budapest: Gullmedalje – 67,07 m, framom Jürgen Schult frå Tyskland (66,69 m)
VM 1999 i Sevilla: Bronsemedalje – 68,09 m
OL 2000 i Sydney: Sølvmedalje – 68,50 m, bakom Virgilijus Alekna (69,30 m)
VM 2001 i Edmonton: Gullmedalje – 69,72 m, framom Virgilijus Alekna (69,40 m)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Lars Riedel» frå ,  den 7. august 2013.  
Sportsboken, aktuelle årgangar

Bakgrunnsstoff

Tyske diskoskastarar
Olympiske meistrar for Tyskland
Deltakarar under sommar-OL 1992
Deltakarar under sommar-OL 1996
Deltakarar under sommar-OL 2000
Villa

Villa (frå italiensk av latin) er eit stort, frittståande bustadhus med hage der det typisk bur éin familie.

Opphavleg viste villa til ein landstad med større hageanlegg for romarar. Keisar Hadrian hadde til dømes ein kjempevilla ved Tivoli, medan Villa del Casale er blitt kjend for ettertida for sine framifrå mosaikkar. Villabygging blei teke opp att i Italia under renessansen, og meisterlege hus og hagar som Villa d'Este i Tivoli og Villa Aldobrandini i Frascati blei bygde. Moderne bu- og reiseutvikling frå midten av 1800-talet med jernbane og seinare privatbilisme gav meir bustadbygging utanfor byane, og «villa» byrja tyda einebustad med hage.

Kjelder

Villa: hus (2009, 15. februar), Store norske leksikon. Henta 8. august 2013 .

Bakgrunnsstoff

Bustader
Hustypar
Italienske ord og uttrykk
Ord av latinsk opphav
Dessert

Dessert (av fransk desservir, 'avdekkje' eller 'rydde bordet') er ein lett matrett som kan serverast ved slutten av eit hovudmåltid. Dessert er lett å eta og som oftast søt på smak, men kan også bestå av til dømes ost. Nokre vanlege typar dessert er frukt, kake, iskrem, pudding og liknande. Ein serverer gjerne dessert etter eit middagsmåltid, særleg ved finare høve.

Bakgrunnsstoff

Kjelder

Dessert (2009, 14. februar), Store norske leksikon. Henta 8. august 2013.

Matretter
 *
Kjøvskartinden

Kjøvskartinden er eit fjell som ligg mellom Isfjorden i Rauma på sørsida og Vistdalen i Molde på nordsida.

Fotnotar 

Fjell i Romsdal
Fjell i Rauma
Fjell i Molde
Kongedømet Hellas

Kongedømet Hellas (gresk Βασίλειον τῆς Ἑλλάδος, Vasílion tis Élládos) var ein stat som vart skipa i 1832 på grunnlag av London-protokollen, signert av stormaktane Storbritannia, Frankrike og Det russiske imperiet. Staten vart internasjonalt anerkjend gjennom Konstantinopeltraktaten der det vart sikra total sjølvstende frå Det osmanske riket. Kongedømet Hellas stammer frå den såkalla «fyrste greske republikken», som var namnet på den provisoriske regjeringa under den greske sjølvstendekrigen og varte fram til 1924, då monarkiet vart avskaffa, men gjennoppretta i 1935 og varte då frem til 1974, då det vart avskaffa i kjølvatnet av samanbruddet til den greske militærjuntaen.

Kongar av Hellas

 6. februar 1832–23. oktober 1862: Kong Otto av Hellas 
 30. mars 1863–18. mars 1913: Kong Georg I av Hellas
 18. mars 1913–11. juni 1917: Kong Konstantin I av Hellas
 11. juni 1917–25. oktober 1920: Kong  Alexander I av Hellas
 19. desember 1920–27. september 1922: Kong Konstantin I av Hellas 
 27. september 1922–25. mars 1924: Kong Georg II av Hellas 
 1. april 1947–6. mars 1964: Kong Paul av Hellas
 3. november 1935–1. april 1947: Kong Georg II av Hellas
 6. mars 1964–1. juni 1973 Kong Konstantin II av Hellas

Etter at monarkiet vart avskaffa har Konstantin II vore tronpretendent av Hellas, som vil seie at han vil verte konge om landet vert monarki att.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kongeriket Hellas» frå ,  den 8. august 2013.  
 

Gresk historie
Skipingar i 1832
Nedleggingar i 1974
Hellas
Aribert Reimann

Aribert Reimann () er ein tysk pianist, komponist og musikkvitar. Han har komponert både kammermusikk og orkesterverk. Vokalmusikkverka hans inneheld ei stor spennvidde; dei kan femna om alt frå uakkompagnert solosong til stor korsymfonikk i eitt og same stykke, og dette har gjort Reimann til ein viktig komponist i samtida si. Han er busett i Berlin, og arbeider der.

Liv 

Allereie som tiåring komponerte Reimann sine fyrste verk for piano. Etter å ha gjennomført obligatorisk skulegang tok han til å studera komposisjon, kontrapunkt og klaver ved musikkhøgskulen i Berlin og fekk samtidig ei stilling som repetitør-pianist ved Deutsche Oper Berlin. I 1958 reiste Reimann til Wien for å studera musikkvitskap ved universitetet der, og han heldt etter kvart sine fyrste opptrinn som pianist. I byrjinga av 1970-åra vart Reimann teken opp som medlem i det prestisjetunge Akademie der Künste i Berlin. Frå 1983 til 1998 heldt han eit professorat ved musikkhøgskulen i Berlin.

Karrieren til Aribert Reimann skaut fart fyrst då han byrja å komponera ballettar i samarbeid med forfattaren Günter Grass. Handlingsballettane Stoffreste (1959) «Stoffrestar» og Die Vogelscheuchen (1970) - «Fugleskremsla» vart til med libretto av Grass og musikk av Reimann. I tillegg tonesette Reimann diktet März av Grass for talestemme og fløyte. Reimann har særleg utmerka seg ved å komponera viktige operaer, noko som tok til etter urframføringa av hans versjon av August Strindbergs Ett drömspel i 1965. Etter dette komponerte han operaer av legenda Melusine (1971), Shakespeares King Lear (1978), Strindbergs Spöksonaten (1983), Trojanerinner av Euripides (1986), Slottet av Franz Kafka (1992), Bernardas hus av Federico García Lorca (2000) og nyleg Medea etter tredje del av dramaet Das goldene Vlies av Franz Grillparzer. Dette har styrkt stillinga til Reimann som ein av dei leiande operakomponistane i Tyskland.

Det var Aribert Reimann som skipa Busoni-komposisjonsprisen i 1988. Dette er den einaste av prisane til kunstakademiet i Berlin som har til formål å styrka rekrutteringa av unge, lovande komponistar. Ein har i tillegg gitt prisstipend til ein utvald komposisjonsstudent sidan 1992.

Utmerkingar (utval) 

 Medlem av Freie Akademie der Künste in Hamburg (1983)
 Stor fortenestkross av Forbundsrepublikken Tysklands fortenestorden (1985)
 Berlins fortenestorden (1988)
 Frankfurter Musikpreis (1991)
 Pour le Mérite for vitskap og kunst (1993)
 Offiser av den kulturelle fortenestordenen i Monaco (1993)
 Stor fortenestkross med stjerne av Forbundsrepublikken Tysklands fortenestorden (1985)
 Berliner Kunstpreis (2002)
 Bayerischer Maximiliansorden für Wissenschaft und Kunst (2003)
 Arnold Schönberg-prisen (2006)
 Medea vart kåra til årets urframføring av bladet Opernwelt (2010)
 Ernst von Siemens' musikkpris (2011)

Kjelde 

Denne artikkelen bygger på «Aribert Reimann» frå ,  den 8. august 2013.

Fotnote 

Tyske komponistar
Tyske pianistar
Operakomponistar
Moderne komponistar
Folk frå Berlin
Aunt Mary av Aunt Mary

Aunt Mary er debutalbumet til det norske rockebandet Aunt Mary. Det kom ut i 1970 på Polydor og vart gjeve ut på ny i 1974 under tittelen Whispering Farewell på Karusell.

Innhald

Kjelder
 Rockipedia 

Debutalbum frå 1970
Aunt Mary-album
Norske debutalbum
Pan Records-album
Loaded av Aunt Mary

Loaded er det andre albumet til det norske progrockbandet Aunt Mary. Det kom ut i 1972 på Philips Records.

Innhald

Kjelder
 Rockipedia 

Musikkalbum frå 1972
Aunt Mary-album
Philips Records-album
Musikkalbum produserte av Johnny Sareussen
Janus av Aunt Mary

Janus er det tredje albumet til det norske progrockbandet Aunt Mary. Det kom ut i 1973 på Vertigo.

Innhald

Kjelder
 Rockipedia 

Musikkalbum frå 1973
Aunt Mary-album
Vertigo Records-album
Vertigo Records

Vertigo Records er eit britisk plateselskap som vert drive av Mercury Music Group. Opphavleg var Vertigo Records eit underselskap av Philips Records (frå 1962 Phonogram Records) som gav ut album frå artistar innan sjangrane progressiv rock og hardrock og andre mindre kommersielle sjangrar. Underselskapet vart oppretta som ein direkte rival til Harvest Records på EMI og Deram Records under Decca Records. 

Vertigo Records er i dag ein del av Universal Music Group direkte underlagt Mercury Music Group som igjen er distribusjonsdelen til Universal Music.

Artistar (utval) 
Black Sabbath 
Dire Straits
Gentle Giant
Kraftwerk
Metallica
Razorlight
Status Quo 
Thin Lizzy

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad
 Diskografi over dei originale Vertigo-utgjevingane
  Vertigoswirl.com

Britiske plateselskap
Vivendi
Universal Music Group
Phonogram Records

Phonogram Records var eit britisk plateselskap som vart oppretta i 1962 som eit joint venture mellom Philips Records og Deutsche Grammophon. I 1972 vart Phonogram fusjonert med Polydor Records og tok namnet PolyGram. 

Distributør for Phonogram sine artistar i USA var hovudsakleg Mercury Records, medan Vertigo Records var det i Europa. PolyGram fortsette til 1998, då selskapet vart oppkjøpt av Seagram og gjekk inn i Universal Music Group som er eigd av Vivendi Universal.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Phonogram Records» frå ,  den 9. august 2013.  
 

Britiske plateselskap
Skipingar i 1962
Universal Music Group
The Best of Aunt Mary

The Best of Aunt Mary er ei samleplate med Aunt Mary, utgjeve i 1974. Albumet vart tilgjengeleg på CD i 1990.

Innhald

 «Rosalind»
 «Joinin' the Crowd»
 «Mr. Kaye»
 «Stop Your Wishful Thinking»
 «Stumblin' Stone»
 «In the Hall of the Mountain King»
 «G Flat Road»
 «Jimi, Janis and Brian»
 «Nocturnal Voice»
 «Farewell My Friend»

Samlealbum frå 1974
Aunt Mary-album
Norske samlealbum