alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Rennebu kommune

Rennebu er ein kommune i Trøndelag fylke. Kommunevåpenet har form som ein omvendt Y og er inspirert av den Y-forma Rennebu kyrkje som ligg på Voll ved fylkesveg 700.

Folk frå Rennebu
 Olav Berkaak, (1915–1980), forfatter
 Jens P. Flå, (1923-2002), stortingsrepresentant (KrF) 1973-1989
 Jostein Berntsen, (f. 1943), stortingsrepresentant (Ap)  1977-1987
 Magne Myrmo, (f. 1943), langrennsløpar, sølvmedaljist i OL, verdsmeister
 Ola T. Lånke, (f.1948), stortingsrepresentant (KrF) 1993-2009
Vebjørn Rodal (f.  1972), friidrettsutøvar, gullmedaljist i OL (Berkåker)
 Vegard Heggem, (f. 1975), fotballspelar
 Heidi Skjerve, (f. 1979), musikar, jazzmusiker

Bilete

Sjå òg 
Rennebu bygdemuseum

Bakgrunnsstoff 
 Rennebu kommune sine heimesider

 
Kommunar i Trøndelag
Rissa kommune

Rissa er ein tidlegare kommune i Sør-Trøndelag fylke.

Bakgrunnsstoff 
 Rissa kommune sine heimesider 

 
Fosen
Tidlegare kommunar i Sør-Trøndelag
Roan kommune

Roan er ein tidlegare norsk kommune i Trøndelag fylke. Han låg på Fosenhalvøya med kyst mot Norskehavet, og grensa mot Osen kommune i nord, Åfjord kommune i sør og Namdalseid kommune i aust. I 2020 blei Roan og Åfjord kommunar slått saman til Åfjord kommune.

Bessakerfjellet vindpark er blant dei største vindparkane i Noreg. Han ligg på Bessakerfjellet og blei skipa i 2007 og 2008.

Kjelder 

Delar av denne artikkelen bygger på «Roan kommune» frå ,  den 24. februar 2014.

Bakgrunnsstoff 

 
Fosen
Tidlegare kommunar i Trøndelag
Åfjord kommune
Norske kommunar skipa i 1892
Norske kommunar nedlagde i 2019
Selbu kommune

Selbu (sørsamisk: Saalboge) er ein kommune i Trøndelag fylke. Han grensar i nord mot Malvik og Stjørdal, i aust til Meråker og Tydal, i sør til Holtålen og Midtre Gauldal, og i vest til Melhus og Klæbu kommune. Geografisk er Selbu ein sidedal til Stjørdalen.

Geografi
Skarvan og Roltdalen nasjonalpark ligg på nordsida av hovuddalføret.
Dragsten
Innbygda i Selbu

Næringsliv
Kommunen er kjent for strikking, og mønsteret selburosa, som er gjengitt i kommunevåpenet, finst på eit stort tal vottar, strømper og så vidare frå kommunen.

Selbu er også kjent for store kvernsteinsbrudd i fjellet ved Kvernfjellvatn. Desse brudda var i drift i nærare 1500 år fram til 1930-åra. Allereie i vikingtida foregikk det eksport herfrå til heile Noreg, Danmark og Sør-Sverige, seinare også til Russland.

Selbu er ein skogkommune og har Kjeldstad sag og trelast som hjørnesteinsbedrift.

Kjente selbyggar
 Peder Morset (1887-1943), motstandsmann under krigen
 Belle Gunness (1859-ca. 1908), massemordar i USA
 Oscar Tybring (1847-1895), grunnlegger av Redningsselskapet 
 Reidar Morset (1918-2001), programleiar for Morgengymnastikken i NRK radio 
 Kristen Kvello (1931–1998), skiløpar og speakar
 Berit Aunli (f. 1956), langrennsløpar
 Grete Ingeborg Nykkelmo (f. 1961), langrennsløpar

Bakgrunnsstoff

 
Kommunar i Trøndelag
Snillfjord kommune

Snillfjord er ein tidlegare norsk kommune i Trøndelag fylke. Han grensa til Agdenes i nordaust, Orkdal i søraust, Hemne i sørvest og over fjorden i nord til Hitra. Administrasjonssenteret var Krokstadøra. 

1. januar 2020 vart Snillfjord delt opp og overført til andre kommunar. Norddelen rundt Sunde vart slegen saman med Hitra til nye Hitra kommune, området rundt Ytre Snillfjord (Vennastranda) vart slege saman med Hemne og Halsa på Nordmøre til Heim kommune, medan området rundt Krokstadøra vart slege saman med Orkdal, Agdenes og Meldal til nye Orkland kommune.

Kommunevåpen 
Kommunevåpenet til Snillfjords var eit sølvgreip på grønn botn som viste til handverks-, sjø- og jordbrukstradisjonar. Bakgrunnen for dette valet var at greipet i tidlegare tider vart brukt både i tradisjonelt jordbruk og til høsting av tang og tare. Greip vart i eldre tider tilverka av trevirke.

Kommunevåpenet vart utforma etter ein idékonkurranse vunnen av Jim Bye frå Hallset ved Trondheim. Kommunevåpenet vart utarbeidd etter heraldiske kriterium av lektor Einar H. Skjervold frå Trondheim. Det vart godkjend i kommunestyret i 1990, vidare i Kommunaldepartementet 17. september 1990, og endeleg bekrefta av Fylkesmannen i Sør-Trøndelag i skriv av 19. september 1990.

Kjende snillfjordingar 
 Martin Stokken (1923–1984), skiløpar og friidrettsutøvar
 Bjørn Nilsen (f. 1934), forfattar og NRK-journalist
 Leidulf Hafsmo (f. 1934), diktar og musikar
 Oddmund Hagen (f. 1950), forfattar
 Terje Krokstad (f. 1956), skiskyttar
 Jon Reidar Øyan (f. 1981), politikar (Ap), forkjemper for homofile sine rettar
 Tore Bjørseth Berdal (f. 1988), langrennsløpar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Snillfjord» frå ,  den 14. januar 2020.

Bakgrunnsstoff 

 
Fosen
Norske kommunar skipa i 1924
Norske kommunar nedlagde i 2020
Tidlegare kommunar i Trøndelag
Tydal kommune

Tydal (sørsamisk: Tydaelie) er ein fjellkommune i Trøndelag fylke. Høgste toppen i Tydal er Storsylen på 1762 moh. Kjente tydalingar er kombinertløparen Ola Morten Græsli, spelemannen Ole Bjarne Østby (trekkspel) og Niklas Dyrhaug (langrenn).

Næringsliv 
Tydal er ein stor vasskraftkommune, noko som blir spegla av i dei stiliserte høgspentmastene i kommunevåpenet. Andre viktige næringsvegar er jordbruk, turisme, reindrift og offentleg forvaltning. I tillegg blir det produsert trapper på Tydal trappefabrikk (tilknytt Trapperingen) og det blir levert teknologiløysingar frå Aurotech.

Historie 
Tydal vart eigen kommune i 1901.
Pilegrimsleia Romboleia gjekk frå Sverige via Tydal til Trondheim. Den var kjent som Via montanarum eller fjellvegen. Leia er godt merkt og halden ved like. 3000 svenske soldatar (karolinarar) døydde i Tydalsfjella vinteren 1718/1719 under Armfeldts felttog, ein av dei største krigstragediane i Norden. Tydal Skytterlag er det eldste laget som er aktivt i dag; stifta i 1906.

Kultur

Tusenårsstad 
Kommunens tusenårsstad er Brekka bygdetun. Bygdetunet ligg i kulturområdet Brekka Kistafoss og er eit eldre gardsanlegg. Det har ein sentral plass i kulturlivet i bygda og blir ofte bruka til kulturelle arrangement. Eit historisk friluftsteater om karolinaranes felttog i Tydal blir oppført kvart andre år i permanente kulissar her. Otto Homlung dramatiserer og regisserer karolinarspelet. Musikken er skrive av Henning Sommerro.

Geografi 
Sylan ligg i naturskjønne omgivnadar og er eit fint mål for dagsturar eller lengre turar. Høgaste topp er Storsylen på 1762 moh. Kjølifjellet (1288 moh.) er grensefjell mellom Tydal og Holtålen kommune. Via merka turløype til Ramsjøhytta kan ein koma seg inn i Skarvan og Roltdalen nasjonalpark.

Sjå au 
 Henfallet
 Stugudal
 Tydal museum
 Myntfunnet i Græsli
 Hilmohaugen
 Storaunstuggu
 Tydal kyrkje
 Kistafoss kraftstasjon
 Tydalsdrakta
 Brekka bygdetun
 Tydalsdialekt

Bakgrunnsstoff 
 Tydal kommune sine heimesider
 Armfeldts vei over Trøndelagens fjell

 
Kommunar i Trøndelag
Ørland kommune

Ørland er ein kommune lengst sørvest på Fosenhalvøya i det tidlegare fogderiet Fosen i Trøndelag fylke.
Ørland kommune fekk sine noverande grenser etter kommunereforma 2020 då dei tidlegare kommunane Ørland og Bjugn kommune blei slåtte saman til nye Ørland kommune.
Heile landarealet inkludert innsjøar er no ca. 429 km²., meir enn det femdoble av Ørland sitt areal før år 2020, av dette er i dag 75 km² dyrka mark.

Bakgrunnsstoff

 Ørland kommune sine heimesider

Kjelder 

 
Fosen
Kommunar i Trøndelag
Åfjord kommune

Åfjord er ein kommune i Trøndelag fylke. Namnet kjem frå gardsnamnet Å,  av norrønt á, 'elv', og fjord. Kommunen er kjend for åfjordsbåten, som blei bygd her i gamle dagar. Båten er symbolisert i kommunevåpenet med to båtar i sølv mot blå bakgrunn.

Kommunen blei skipa i 1964 då ein slo saman herada Åfjord og Stoksund. Årnes blei kommunesenter på 1950-talet. 1. januar 2020 blei Åfjord og Roan kommunar slått saman til ein kommune med namnet Åfjord.

Kjelder 

Thorsnæs, Geir. «Åfjord» (23. mai 2013) i Store norske leksikon. Fri artikkel henta 4. januar 2014.
«Historie og befolkning» , afjord.kommune.no

Bakgrunnsstoff 
 Åfjord kommune sine heimesider 

 
Fosen
Kommunar i Trøndelag
Norske kommunar skipa i 1838
Hobøl kommune

Hobøl var ein kommune i Østfold fylke, fram til 1.1.2020.

Bakgrunnsstoff 
 Hobøl kommune 

 
Tidlegare kommunar i Østfold
Norske kommunar nedlagde i 2019
Hvaler kommune

Hvaler er ein kommune sørvest i Viken fylke, ytst i Oslofjorden. Kommunen vert utgjort av 833 øyar, holmar og skjer (alle over 20 m²). Største tettstad er kommunesenteret Skjærhalden, som ligg på Kirkøy. Frå Skjærhalden til Fredrikstad er det om lag 28 km. Om sommaren mangedoblast innbyggjartalet om ein reknar med alle hyttegjestene. Den største primærnæringa er fiskeri (i 1990 var 8 % av 1452 yrkesaktive innan fiske). Største hamn på Hvaler er Utgårdskilen, som er den største fiskehamna aust for Lindesnes.

Kommunen har riksvegsamband (riksveg 108) til Fredrikstad. Sambandet vart bygd ferdig med fyllingar og bruer frå fastlandet til Asmaløy i 1971, og tunnel (3755 m lang, 120 m djup) under sundet Løperen vidare til Kirkøy i 1989. Det er båt- og ferjesamband frå Skjærhalden til Nordre Sandøy, Søndre Sandøy, Herføl og Lauer, og rutebåt til Strömstad i Sverige.

Større øyar og øygrupper 
Akerøya 1,6 km²
Asmaløy 9,1 km²
Herføl  1,9 km²
Kirkøy 29,6  km²
Lauer
Papper 2,1 km²
Nordre Sandøy 2,4 km²
Singløy 2,2 km²
Spjærøy 8,0 km²
Søndre Sandøy 4,2 km²
Tisler
Vesterøy 15,2 km²

Folk frå Hvaler
Rolf Øivind Utgård, tidl. fagforbundsleiar, sakprosaforfatter

Bakgrunnsstoff
 Hvaler.Net
 Hvaler kommune (Offisiell nettstad)

 
Tidlegare kommunar i Østfold
Kommunar i Viken
Marker kommune

Marker er ein kommune i Viken fylke.

Bakgrunnsstoff 
 Marker kommune (Offisiell nettstad)

 
Tidlegare kommunar i Østfold
Kommunar i Viken
Moss kommune

Moss kommune er ein kommune i Viken fylke, som grensar i aust til Våler kommune, i sør til Råde kommune, og i nord til Vestby kommune. Kommunen omfattar Jeløy, fastlandet mellom Vansjø og Mossesundet, og den store Dillingøya i Vansjø. Moss kommune blei først slått saman med Jeløy i 1943, og fekk sine nåverande grenser i samband med kommunereforma 2020 då Moss kommune blei slått saman med tidlegare Rygge. Med det fekk kommunen utvida flatevidda frå 63 til 138 km².

Administrasjonssenteret i kommunen er byen Moss. Bysenteret ligg på fastlandet, ved Kanalen som bind Mossesundet saman med Værlebukta. Folkemengda er konsentrert til områda like rundt bykjernen og søre Jeløy. Sjølve tettstaden Moss () strekker seg søraustover og inn i området åt den tidlegare Rygge kommune.

Samferdsel 
Gjennom Moss går den vestre linja til Østfoldbanen. E 6 (Oslo–Svinesund) går som motorveg aust for bysenteret. Riksveg 19 fører frå E 18 på vestsida av Oslofjorden via ferje Horten–Moss austover til E 6. Fylkesveg 120 fører frå E 6 nordaustover til Våler, Hobøl og Lillestrøm. Fylkesveg 119 går sørover langs kysten til Larkollen i Rygge og fylkesveg 118 mot søraust på Raet til Ryggebyen. Det er fastbru over kanalen mellom Mossesundet og Værlebukta til Jeløy.

Næringsliv 
Moss er ein viktig industrikommune og eit viktig handelssenter. Viktige bransjar er verkstadindustri, treforedling, produksjon av gummi- og plastprodukt, ikkje-metallhaldige mineralprodukt og næringsmiddelindustri, mellom anna Regal Mølle, Moss Aktiebryggeri og Felleskjøpet Østlandet. Det er relativt avgrensa jordbruk, men hagebruket er viktig, spesielt på Jeløy og i sørlege delar på fastlandet. Særleg sterkt står dyrking av grønsaker. Mosseelva er bygd ut med 1,9 MW.

Den einaste lokalavisa i kommunen er dagsavisa Moss Avis. Moss Dagblad er lagt ned og kom ut siste gong 31. mars 2009.

Kommunevåpenet 
Kommunevåpenet blei godkjent i 1954 og har ei gull kråke mot ein raud bakgrunn. Motivet spelar på kallenamnet på innbyggarane i byen, «mossekråker».

Kjende folk frå Moss 
 Jon Michelet (1944–2018), forfattar
 Eyvind Hellstrøm (f. 1948), gourmetkokk og programleiar
 Jonny Halberg (f. 1962), forfattar
 Erland Johnsen (f. 1967), fotballtrenar og tidlegare fotballspelar
 Geir Moen (f. 1969), friidrettsutøvar
 Ari Behn (1972–2019), forfattar, gift med prinsesse Märtha Louise.
 Thomas Myhre (f. 1973), fotballspelar
 Agnar Lirhus (f. 1978), forfattar og musikar
 Amin Askar (f. 1985), fotballspelar
 Hanna Paulsberg (f. 1987), musikar, jazzsaksofonist

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Moss kommune

Tidlegare kommunar i Østfold
 
Kommunar i Viken
Rakkestad kommune

Rakkestad er ein kommune i Viken fylke.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Rakkestad kommune (Offisiell nettstad)

Tidlegare kommunar i Østfold
 
Kommunar i Viken
Rygge kommune

Rygge er ein tidlegare norsk kommune i Østfold fylke. Han hadde kyst Oslofjorden i vest og grensa til Moss kommune i nord, Våler i nordaust og mot Råde kommune i aust og sør. 1. januar 2020 blei han slått saman med Moss til nye Moss kommune.

Det høgaste punktet i kommunen var Vardeåsen på 88 moh.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Kommunefakta Rygge frå Statistisk Sentralbyrå 
 Rygge kommune sine heimesider 

Kommunar i Østfold
 
Norske kommunar skipa i 1838
Norske kommunar nedlagde i 2019
Rømskog kommune

Rømskog var ein kommune i Østfold fylke. Han grensa i vest og nord til Aurskog-Høland, i aust og sør-aust til Sverige og i sør til Marker. Rømskog var med sine rundt 700 innbyggjarar den minste kommunen i Østfold og blant dei minste på landsbasis. 

Rømskog har vore folkesett sidan før tidleg steinalder. Dei første gardane vart bygde ca. 500 f.Kr, men ein reknar med at ein har drive med husdyrhald her allereie for 4000-5000 år sidan. Gardane Flata og Bøen er truleg blant dei eldste i bygda og mange av dagens gardar stammar frå vikingtida. Folk frå Rømskog vert kalla rømsjingar.

Rømskog kommune vart skipa i 1902, då han vart skild ut frå Rødenes som eigen kommune. Den 1. januar 2020 vart kommunen slegen saman med Aurskog-Høland kommune. Samstundes slo fylka Østfold, Akershus og Buskerud seg saman til Viken fylke.

Geografi 
Rømskog låg i det øvste hjørnet av Østfold, lengst unna kysten. Landskapet er difor noko høgare enn elles i Østfold, og dei tre høgaste toppane i fylket låg i Rømskog. I tillegg til Slavasshøgda på 336 moh. som den høgaste låg Haukenesfjellet og Røvasshøgda, begge på 333 moh., innan kommunegrensen. Sentralt i kommunen låg Rømsjøen på 137 moh.

Kommunevåpen 
Kommunevåpenet til Rømskog viste ei tømmersaks som viste til at Rømskog var ein skogskommune med lange tradisjonar innan skogdrift. Rømskog hadde ca. 129 000 dekar produktiv skog.

Kultur 
Rømskog kyrkje ligg i kommunen. Rømskog har eit rikt kulturliv, med over 30 lag og samskipnader som omfattar alt frå musikkorps og kor til 4H, idrettslag og jeger- og fiskeforening.  Rømskog har fått start på A-laget òg.

Sandemskolen  
Sandemskolen vart bygga i 1922 og er i dag kunstgalleri som blir drive av biletkunstnaren og kunsthandverkaren Arne Lindaas og Guri Lindaas. Galleriet har blant anna ei permanent samling måleri av Waldemar Lindaas, som var far til Arne Lindaas.

Trosterud skolemuseum  
Denne skolestova vart bygd på 1860-talet, etter Skoleloven av 1860 som påla kommunane å byggje og drive faste skolar. Skolen hadde to rom, skolestove og kjøkken med sovealkove, og hadde fast lærar som budde i skolestova. Skolen var i drift fram til 1940 og i 1977 vart bygningen sett i stand som skolemuseum.

Tusenårsstad 
Kommunen sin tusenårsstad var garden Kurøen, som er eit kombinert bygdetun og kultursenter.

Næringliv 
Kommunen si viktigaste hjørnesteinsbedrift er Normeka. Zen Resort & Spa ved innsjøen Vortungen vart opna hausten 2008. Spa-hotellet vart bygd for 140 millionar kroner. Utbygginga er av dei største investeringane som er gjort i Rømskog kommune. Konseptet fungerte ikkje og hotellet gjekk konkurs. I januar 2011 vart det selt for 38 millionar kroner. Dei nye eigarane ville etablere eit opplevelsestilbud til konferanse- og privatmarkedet. Det nye hotellet opna 13. mars 2011.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Rømskog kommune  (Offisiell nettstad)

Kommunar i Østfold
 
Norske kommunar skipa i 1902
Norske kommunar nedlagde i 2019
Råde kommune

Råde er ein kommune i Viken fylke, fram til kommunereforma i 2020 ein del av tidlegare Østfold fylke.

Kommunen vart skipa i 1838 i samband med innføringa av Formannskapslovene. Administrasjonssenteret i kommunen er tettstaden Karlshus.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

 
Kommunar i Viken
Norske kommunar skipa i 1838
Tidlegare kommunar i Østfold
Sarpsborg kommune

Sarpsborg kommune er ein kommune i Viken fylke, som ligg på vestsida av Glomma ved Sarpsfossen og grensar i nord til Våler kommune og Skiptvet kommune, i aust mot Rakkestad kommune og Halden kommune, i vest mot Fredrikstad kommune og Råde kommune og i sør mot Hvaler kommune. Kommunen fekk dei noverande grensene sine i 1992, da han blei slått saman med kommunane Varteig, Skjeberg og Tune.

Samferdsel 
I Sarpsborg kommune møtest dei vestre og austre linjene av Østfoldbanen, og dermed er kommunen eit viktig knutepunkt. Det er monaleg godstransport til dei store industribedriftene og til hamneområda i Sannesund. E 6, hovudvegen til utlandet, går i høgbru over Glomma i Sannesund. Det er fylkesvegar på begge sidene av Glomma til Fredrikstad, fylkesveg 109 og fylkesveg 111. Fylkesveg 111 held fram nordover til Rakkestad på austsida av Glomma. Fylkesveg 114 går til Skiptvet på vestsida av elva.

Næringsliv 
Sagbruksverksemd og trelastutskiping har tradisjonelt vore byens viktigaste næringar, og Sarpsborg var i 1845 landets nest viktigaste utførselshamn for trelast. Etter ein stagnasjonsperiode som varte frå 1875 til 1880 fekk byen ein ny vekstperiode. Ein viktig faktor var oppbygginga av Borregaard til eit moderne industriføretak. Sarpsborg er framleis ein utprega industriby med særleg vekt på treforedlingsindustri og kjemisk industri. Begge bransjar er dominert av Borregaard (Orkla) ASA. Andre viktige bransjar er næringsmiddelindustri og verkstadindustri. Sarpsborgs er i vekst som handelsby, og har store delar av Indre Østfold som oppland. Sarpsborg er ei viktig utførselshamn, og dei viktigaste utførselsvarene er papirmasse, papir og kjemiske produkt. 

Etter kommunesamanslåinga med omegnskommunene Skjeberg, Tune og Varteig i 1992 fekk Sarpsborg eit landareal på om lag 81 km2 dyrka mark og om lag 185 km2 produktiv skog. Det meste av den dyrka marka er knytt til produksjon av korn. Skogavverking er også ei viktig næring, som er dominert av avverking av gran.

Lokalavisa i Sarpsborg er Sarpsborg Arbeiderblad.

Kommunevåpenet 
Kommunevåpenet blei godkjent i 1966 og har ein gåande svart bjørn over ei svart borg mot ein gull bakgrunn. Motivet har bakgrunn i mellomalderseglet til byen, som viser ein bjørn på toppen av ein bygning. I 1567 blei byen flytta, og det var først i 1839 byen fekk tilbake byprivilegia; da med eit raudt skjold med ein gullkrone over to gull øksar. Seinare blei mellomalderseglet funne att, og blei frå 1966 brukt i dagens utforming.

Kjende sarpingar 
Oscar Torp (1893–1958), statsminister for Arbeidarpartiet
Kjell Karlsen (1931–2020), musikar og orkesterleiar
Åge Sten Nilsen (1969–), frontfigur i glamrockbandet Wig Wam
Raymond Kvisvik (1974–), fotballspelar
Jens Arne Svartedal (1976–), langrennsløpar
Jonas Holøs (1987–), ishockeyspelar
Mohamed Elyounoussi (f. 1994), fotballspelar, landslagsspelar, voks opp i Sarpsborg

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Sarpsborg kommune (Offisiell nettstad)

Tidlegare kommunar i Østfold
 
Kommunar i Viken
Skiptvet kommune

Skiptvet er ein kommune som ligg i Viken fylke, om lag 70 km frå Oslo. Flatevidda er er 101,6 km², der 33 km² er jordbruksareal og 42 km² er produktiv skog. Kommunen grensar mot Våler i vest, Indre Østfold i nord og aust, Rakkestad i aust, og Sarpsborg i sør. Høgaste punkt er Jonsrudåsen, 225 moh. På det lokale talemålet vert kommunen omtala som Skjetve, og ein som kjem frå kommunen er ein skjetving.

Historie 
Ein reknar med at dei fyrste menneska slo seg ned i Skiptvet for kring åtte tusen år sidan. Spesielt slo mange seg ned i områda ved vassdraget Glomma, der det var gode leveforhold. I mellomalderen var Skiptvet ein del av Vingulmork, som seinare vart kjend som Østfold.

Namnet Skiptvet skal vera ei samansetting av to ord. Fyrste delen kan vera Skagi, som på norrønt språk tyder «noko som rager opp i landskapet». Ei anna tolking kan vera mannsnamnet Skeggi, «mann med skjegg». Siste delen av namnet, -tveit, er vanleg i gardsnamn frå vikingtida, og tyder «eit lite jordstykke». Den innkotne p-en er eit typisk eksempel på sekundær etymologisering.

Det har ikkje vore mykje industri i Skiptvet, men det fyrste føretaket som vart oppretta heitte Skiptvet meieri. Kring dette meieriet voks det fram ein liten tettstad. Området er i dag sentrum for kommunen, med namnet Meieribyen.

Biletgalleri

Bakgrunnsstoff 
 Skiptvet kommune (Offisiell nettstad)

 
Tidlegare kommunar i Østfold
Kommunar i Viken
Spydeberg kommune

Spydeberg var ein kommune i Østfold fylke, fram til 1.1.2020.

Galleri

Bakgrunnsstoff 
 Spydeberg kommune 

 
Kommunar i Østfold
Norske kommunar nedlagde i 2019
Trøgstad kommune

Trøgstad kommune er ein tidlegare norsk kommune i Østfold fylke. Han låg mellom innsjøane Øyeren og Hemnessjøen, og grensa til Spydeberg i vest, Askim i sørvest, Eidsberg i sør, og til tre kommunar i Akershus: i nordvest Enebakk, i nord Fet og Aurskog-Høland i aust. Administrasjonssenter i kommunen var Skjønhaug. 1. januar 2020 blei han del av Indre Østfold kommune.

Geografi 

Landbruk er vanleg i Trøgstad og kulturlandskap preger mykje av kommunen. Berggrunnen i er samansett av grunnfjellsgneis som er dekt med marine leiravsetjingar i dei vestlege strøka sør og aust for Øyeren. Leirslettene der er tydeleg oppskorne av bekkar og elvar, og området har vore utsett for ras fleire gonger. Det finst òg rikelege lausavsetjingar lenger aust ved Hersætersjøen og Grefslivann. I kommunen elles er det hovudsakleg skogkledde åsar på høgder opp til 332 moh. Ein større endemorene demmer opp Øyeren i sørenden og sender Glomma vestover, der elva dannar Mørkfoss som no er oppdemt i samband med Solbergfoss kraftverk.

Busetnaden er jamt fordelt i jordbruksområda med dei tre tettstadene Skjønhaug, Heiås lenger nord i bygda og Hamnås i søraust, mens det er tynnare busetnad i dei nordaustre skogområda. Folkemengda i kommunen har vakse sia 1970-åra.

Næringsliv 
Jordbruk er ein viktig næringsveg i Trøgstad, der jordbruksareala er konsentrerte rundt dei vestlege og sentrale områda med dei rikaste lausavsetjingane. I 1999 vart om lag 32 % av det totale arealet i kommunen nytta til jordbruk, og av dette jordbruksarealet vart nesten 4/5 brukt til åker og hage, brorparten av dette til korn og erter. Husdyrhaldet er relativt stort, og Trøgstad er blant dei største kommunane i Østfold når det kjem til hønsehald, storfehald og svinehald. Industrien er heller liten og femner næringsmiddelindustri med kornsilo og mølle, verkstadindustri og trevare- og møbelindustri. Om lag 60 % av dei yrkesaktive hadde i 2001 arbeid utanfor kommunen.

I sommarhalvåret opplever Trøgstad stor gjennomgangstrafikk av bubilar og andre bilturistar.

Symbol 
Kommunevåpenet til Trøgstad vart godkjent i 1979. Det synar på grøn botn ein smieste i sølv og symboliserer handverktradisjonar.

Kommuneblomen til Trøgstad var soldogg.

Trøgstinger, folk frå Trøgstad 
Trygve Skaug, diktar og musikar

Kjelder 

 Trøgstad kommune - Om Trøgstad 
 Trøgstad hjå Store Norske Leksikon

Bakgrunnsstoff 

 
Tidlegare kommunar i Østfold
Norske kommunar skipa i 1838
Norske kommunar nedlagde i 2019