alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Carnsore Point

Carnsore Point (Carn tSóir på irsk) er eit nes heilt søraust i grevskapet Wexford på Irland.

Det er kjend for staden der ein planla å byggje eit atomkraftverk i 1970-åra. Den irske regjeringa prøvde å få gjennomført planane etter oljekrisa i 1973. Planen bestod av ein, og etter kvart fire, atomkraftverk, men planane vart fint lagt bort etter motstand frå miljøvernsgrupper. 

To gratiskonsertar vart halde ved Carnsore Point i 1978 og 1979. Med titlane «Get To The Point» og «Back To The Point» vart konsertane svært populære og førte spørsmålet om atomkraft i Irland fram til ålmenta. 

Ironisk nok er Carnsore Point i dag staden der dei første vindmøllene på Irland står. Dei opna i 2002 og består av 14 møller på 850 kW, med ein total kapasitet på under 12 MW.

Bakgrunnsstoff 
 Handlingsplanen for atomenergi frå 1971
 Carnsore: Kvifor Irland aldri fekk atomkraft 
 Nyhende om vindmølleparken på Carnsore Pont 
 Making the Point: minner frå den første festivalveka

Kjelde 

Wexford
Nes på Irland
Hook Head

Hook Head er eit nes i County Wexford i Republikken Irland på austsida av elvemunningen til dei tre elvane Nore, Suir og Barrow). Neset er ein del av Hookhalvøya.

Neset ligg langs hovudvegen R734, 50 km frå Wexford. Området er kjent for å ha det eldste fyret i verda som framleis er i drift, bygt på 1200-talet. Fyret er i dag heilautomatisk og ope for ålmenta. Berget på sjølve neset er interessant i seg sjølv sidan det inneheld mange synlege fossil. 

Hook Head skal ha vorte ein del av eit vanleg engelsk uttrykk, «By Hook or by Crook» ('med ærlege eller uærlege midlar'). Det vert hevda at dette uttrykket kjem frå forsøk på å ta Waterford ved Hook (austsida av hamna) eller ved Crook (ein landsby på vestsida av hamna).

I oktober 2007 vart det funne olje i Det keltiske havet like utanfor kysten frå Hook Head.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Hook Head» frå ,  den 13. oktober 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Turisme på Søraust-Irland 

Wexford
Nes på Irland
Fyr på Irland
Benbane Head

Benbane Head eller Benbane (frå , 'den kvite neset'), er det nordlegaste punktet på det nordirske fastlandet. Det ligg i grevskapet Antrim, nær Giant's Causeway.
Dei næraste busetnadane er Bushmills og Portballintrae.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Benbane Head» frå ,  den 28. juli 2019.  
 

County Antrim
Nes på Irland
Fair Head

Fair Head er eit nes nordaust i Nord-Irland, i County Antrim. Det ligg 5 km aust for Ballycastle og er den delen av fastlandet som er nærmast øya Rathlin. Klippene her er ein ynda stad for fjellklatrarar og er kanskje den høgaste klippen som kan klatrast på Dei britiske øyane. 

Klippene på Fair Head stig 196 meter over havet. Ein kan sjå villgeit mellom steinane under klippetoppen, der det går ein sti kalla The Grey Man's Path langs den taggete kystlinja. Frå vegen kan ein sjå ei kunstig øy eller crannóg frå jernalderen i innsjøen Lough na Cranagh. Det meste av neset er ein del av ei naturvernssone (National Trust). 

I følgje segna skal Fair Head ha fått namnet sitt etter ei vakker jente som ein gong budde i slottet på Rathlin Island. Ho hadde mange beilarar, noko som førte til slåsskamp mellom to av dei. Ein av dei vart dødeleg skada, og like før han døydde kviskra han til ein av tenarane sine at han måtte danse med jenta på klippene nedanfor borga. Tenaren gjorde som han sa og dansa med jenta, nærmare og nærmare stupet før begge fall utfor og omkom. Staden på fastlandet der liket av jenta dreiv i land vart så kalla ‘Fairhead’. Det er derimot meir truleg at namnet (på irsk, Beinn Bhán, «kvitt nes») går tilbake til mellomalderen og viser til dei kvite kalksteinsklippene på austsida av neset.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Fair Head» frå ,  den 13. oktober 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Bilete og informasjon om Fair head og Crannóg 
 Klatring på Fair Head 
 Irsk klatring- del om Fair Head 

County Antrim
Nes på Irland
Burr Point

Burr Point er det austlegaste punktet på Irland og Nord-Irland. Det ligg på Ardshalvøya i County Down, 2 km søraust for landsbyen Ballyhalbert.

Det austlegast punktet i Irland er Big Bow Meel Island, som er eit skjer 900 meter utanfor Ardshalvøya i County Down. 

County Down
Nes på Irland
Cranfield Point

Cranfield Point er det sørlegaste punktet i Nord-Irland. Det ligg i County Down ved munningen av Carlingford Lough. 

Ein gong stod det eit fyr på Cranfield Point, som markerte inngangen til fjorden. Plasseringa av fyret var derimot dårleg, og fyret Haulbowline vart bygd i midten av inngangen til Carlingford Lough i staden. Fyret på Cranfield Point fall i havet på grunn av kysterosjon i 1860-åra. Huset til fyrvaktaren står framleis og vart omgjort til eit privat hus.

Kjelde 

County Down
Nes på Irland
Lough

Ein lough er ein innsjø på Irland eller i England, medan ein sea lough kan vere ein fjord, elvemunning, bukt eller vik. 

Det vert òg nytta som eit etternamn, men med forskjellige uttalingar: law, loch, low, lowe, loth.

Lough er ei irsk-engelsk form av det gamalirske ordet loch, som tyder innsjø eller bukt. Forma Loch vert òg nytta på irskengelsk eller skotskengelsk. Lough vert òg nytta om innsjøar lengst nord i England.

Lough i Irland 

Nesten alle innsjøar og vatn på Irland vert kalla «lough» på den angeliserte forma. Lough Neagh i Ulster er den største innsjøen på Dei britiske øyane. Dei tre innsjøane langs elva Shannon er Lough Allen, Lough Ree og Lough Derg. Den øvre og nedre Lough Erne er to etterfølgjande innsjøar i Fermanagh, eit område som ofte vert kalla «innsjødistriktet på Irland». For andre loughs på Irland, sjå Innsjøar på Irland. 

Av Sea loughs finn ein Lough Swilly og Lough Foyle.

Lough i England 
Nord i England vert lough nytta om enkelte innsjøar og andre stadnamn. Mange av desse ligg i nærleiken av Hadrians mur og i Lake District.

I etternamn 

Lough er i seg sjølv eit irsk etternamn, og inngår i fleire forskjellige former, som Loughan, Lougheed, Loughlin, Loughman, Loughnan, Loughnane, Loughney, Loughran og Loughrey.

Sjå òg 
 Bukt
 Elvemunning
 Fjord
 Innsjø
 Loch

Bakgrunnsstoff 
 uklakes.net
Irske øyar

Dette er ei liste over øyar som høyrer til Irland. Lista inkluderer øyar som høyrer både til Nord-Irland og Republikken Irland. Sjølve øya Irland er ei øy vest for øya Storbritannia og nordvest for fastlandet i Europa.

Kystøyar 
Øyar utanfor det irske fastlandet:

Irskesjøen 
 Copelandøyane
 Utanfor Skerries i Dublin
 Rockabill
 Saint Patrick's Island
 Colt Island
 Shenick Island
 Lambay Island
 Ireland's Eye
 Bull Island
 Dalkey Island
 Tuskar Rock

Det keltiske havet 
 Salteeøyane
 i Cork Harbour:
 Great Island 
 Fota Island
 Spike Island
 Sherkin Island
 Ringaroga
 Clear Island
 Fastnet Rock — det sørleegaste punktet i Irland

Sørvestkysten 
 Bere Island
 Garinish Island
 Dursey Island
 Bull Rock
 Scariff Island
 Deenish Island
 Skelligøyane
 Skellig Michael
 Little Skellig
 Puffin Island
 Valentia Island
 Blasketøyane
 Great Blasket Island
 Beginish
 Inishnabro
 Inishvickillane
 Inishtooskert
 Tearaght Island — det vestlegaste punktet i Irland
 Maghareeøyane
 Fenit Island
 Great Samphire Island
 Little Samphire Island

Vestkysten 
Co. Clare:
 Inishmore

Co. Galway:
 Aranøyane
 Inisheer
 Inishmaan
 Inishmore
 Aughinish
 Omey Island
 Inishark
 Inishbofin
 Inishturk
 Clare Island
 Clew Bayøyane (117 stk.)
 Collanmore Island
 Achill Island — den største av dei irske øyane
 Achillbeg
 Inishbiggle
 Inishkea South
 Inishkea North
 Stags of Broadhaven
 Pig Island
 Illanmaster
 Mutton Island

Co. Kerry
 Seven Hogs eller Mahareeøyane
 Fenit Island
 Great Samphire Island
 Little Samphire Island

Nordvestkysten 

 Inishmurray i County Sligo
 Rathlin O'Birne Island i County Donegal
 Roaninish i County Donegal
 Arranmore i County Donegal — dette er ikkje ei av Aranøyane
 Tory Island
 Inishbofin, County Donegal
 Inch Island i County Donegal

Nordkanalen 
 Rathlin Island — den største øya i Nord-Irand
 Canon Rock — det austlegaste punktet i Irland.

Innlandsøyar

Innsjø-øyar 
 I Lough Leane:
 Innisfallen Island 
 og andre
 I Lough Gill:
 Lake Isle i Innisfree 
 21 andre
 I Lower Lough Erne:
 Ardy More
 Buck Island
 Car Island
 Cleenishmeen Island
 Coughran's Island
 Crevinishaughy Island
 Cruninish Island
 Derryinch
 Devenish Island
 Ferny Island
 Gall Island
 Goat Island
 Gravelly Island
 Horse Island
 Inish Beg
 Inish Conra
 Inish Davar
 Inish Divann
 Inish Doney
 Inish Fovar
 Inish Free
 Inish Lougher
 Inishmacsaint
 Inish More
 Inishmakill
 Kinnausy Island
 Leftus Island
 Long Island
 Lustybeg Island
 Lustymore Island
 Owl Island
 Paris Island Big
 Rabbit Island
 Rosscor Island
 Rough Island
 Trasna Island
 White Island
 I Upper Lough Erne:
 Bleanish Island
 Corratistune
 Dernish Island
 Inishcorkish
 Inishleague
 Inishlirroo
 Inishlught
 Killygowan Island
 Naart Island
 Shanaghy
 Tonregee Island
 Traanish

Elveøyar 
 I Shannon:
 King's Island i Limerick City.

Sjå òg 
 Øyar på Dei britiske øyane

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «List of islands of Ireland» frå ,  den 13. oktober 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Oileáin - informasjon om irske øyar
 Turistinformasjon om dei irske øyane 

 
Dei britiske øyane
Aughinish

Aughinish (stundom skrive Aughnish; Each Inis på irsk) er ei lita øy nord i County Clare på Irland ved sørkysten av Galway Bay.<p>

Øya var opphavleg ein del av fastlandet, men i 1755 vart område råka av ein tsunami etter eit massivt portugisisk jordskjelv. Britane bygde så den noverande vegfyllinga frå County Galway og ut til øya for å tene troppane deira i Martello tower på øya. I dag er dette framleis den einaste vegen til øya, så ein må om County Galway for å kome ut til øya. 

Øya er om lag 3 km lang og 1,5 km brei frå nord til sør og har om lag 50 innbyggjarar.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Aughinish» frå ,  den 13. oktober 2007.  
 

Clare
Irske øyar
Canon Island

Canon Island (Inis na Canánach på irsk) er ei øy i elva Shannon, om lag 2,5 km aust for landsbyen Kildysart i County Clare i Republikken Irland.

På øya ligg ruinane av Canon Island kloster, eit augustinarkloster bygd seint på 1100-talet.

Kjelde 

 Ei topografisk ordbok for Irland av Samuel Lewis

Clare
Irske øyar
Manaslu

Manaslu (nepali मनास्लु), òg kjend som Kutang) er med ei høgd på  det åttande høgste fjellet i verda. Manaslu-massivet, som òg blir kalla Mansiri Himal eller Gurkha Himal, ligg i distriktet Gorkha. Om lag 60 km mot nordvest ligg fjellmassivet Annapurna Himal og i søraustleg retning finn ein Ganesh Himal. Ngadi Chuli () og Himal Chuli () blir òg rekna til Manaslu-gruppa.

Namnet Manaslu kjem frå sanskrit og tyder om lag «Sjelefjellet».

Klatrehistorikk 

Manaslu var knapt utforska før starten av 1950-åra. I åra 1950 til 1955 blei det etter dei første engelske utforskingane gjennomført fire japanske ekspedisjonar med tanke på å finne moglege klatreruter. 9. mai 1956 lukkast ein japansk ekspedisjon under leiing av Yuko Maki med førsteklatringa. Ruta deira gjekk over nordaustflanken.

I 1964 var ein nederlandsk ekspedisjon dei første som fekk klatrarar på nordtoppen og 9. november 1986 førsteklatra eit lag leia av Jerzy Kukuczka austtoppen. 

Den andre japanske ekspedisjonen som fekk klatrarar til topps gjekk over nordvestveggen i 1971. Året etter klatra ein tirolsk ekspedisjon sørveggen. Under nedstiginga omkom klatrarane Andi Schlick og Franz Jäger i ein snøstorm. Reinhold Messner var medlem av denne ekspedisjonen og gjennomførte 25. april 1972 den første klatringa av Manaslus hovudtopp utan medbrakt oksygen – og den tredje totalt.

I 1981 gjennomførte austerrikarane Sepp Millinger og Peter Wörgötter ei toppklatring etterfølgd av skikøyring ned – den første i sitt slag frå ein 8000 meters-topp. Nedfarten frå Manaslu høyrer til dei lengste i verda på grunn av at base camp ligg på låg høgd over havet.

Toppane på Manaslu

Manaslurunden 
Vandreturen rundt Manaslu startar i Arughat Bazar () eller i Gorkha og varar i to til tre veker. Ved start i Gorkha fører ruta først over passet Rupina La () før den møter ruta frå Arughat gjennom Budhi Gandaki nord for landsbyen Jagat. Vidare langs Budhi Gandaki-dalen fører ruta over dei tibetprega landsbyane Lho (), Samagaon () og Samdo (), før det høgste punktet på passet Larkya La (). Nedstiginga skjer over Bimtang og landsbyen Tilije som hovudsakleg er bebudd av Gurung-folk. I Dharapani møter ruta Annapurna Circuit og følger elva Marsyangdi nedstrøms i retning Besisahar ().

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 
 
 Manaslu på himalaya-info.org
 Manaslu trekking ; om fjellturar i Manaslu

 Teksten er omsett frå artikkelen Manaslu på Wikipedia på tysk slik den var 1. juli 2012.

Fjell i Himalaya
Fjell i Nepal
8000 m-toppar
Nipigga stingsild

Nipigga stingsild (Pungitius pungitius) er ei lita stingsild som finst i ferskvatn nord i Europa og Nord-Amerika. Ein treffer òg på han i brakkvatn i Austersjøen og i saltvatn langs kysten av Nordishavet. Arten er den minste ferskvassfisken me har i Noreg.

Kjenneteikn 
Den nipigga stingsilda er lett å skilje frå trepigga stingsild på at ho er mindre og har fleire piggar på ryggen. Som regel er det 7-12 av dei, og dei er òg mindre og veikare enn piggane til den trepigga. Vanlegvis manglar nipigga stingsild òg beinplatene den trepigga stingsilda har langsmed sidene.

Nipigga stingsild er olivengrøn til brun på ryggen, men hannane vert noko mørkare i gytetida. Dei er små fisk, som sjeldan vert stort lenger enn 3–4 cm. Store eksemplar har likevel vorte målt heilt opp i 90 mm.

Levesett 
Nipigga stingsild er avhengig av vassvegetasjon i større grad enn trepigga stingsild, og lever helst i næringsrike innsjøar, bekkar og elver. Dei finst helst på heilt grunt vatn, og finst frå tid til annan òg i ope vatn over sandbotn. Saltvassbestandar er anadrome.

Nipigga stingsild et hovudsakleg små virvellause dyr, men kan òg ta rogn og fiskeyngel. Samanlikna med trepigga stingsild et ho meir plankton og mindre botndyr. Dette varierer rett nok frå populasjon til populasjon.

Kjønnsmogne hannar er særs territoriale, og byggar sylinderforma reir festa eit stykke oppe i vassvegetasjonen i mai-juni. Som byggemateriale brukar dei ymse plantedelar. Etter om lag to veker klekker dei 50-200 egga, og yngelen er kjønnsmogen etter ca eit år. Hoer veks fortare og vert eldre enn hannar.

Kjelder 
 Dolmen & Koksvik: «Stiklingfisker» i Norges Dyr - Fiskene 1
 FishBase

Ferskvassfisk
Stingsild
Inishmore i County Clare

Inishmore (frå irsk Inis Mór som tyder 'den store øya') eller Deer Island ligg i County Clare i Irland. 

Øya ligg på den vestre breidda av elva Fergus, om lag 500 meter får landsben Ballynacally. 

I 1901 budde det 9 familiar på øya, men i i 1996 var det berre ein person att. I 1837 var om lag halvparten av øya beitemark, medan den andre halvdelen var oppdyrka. Øya var underlagt jarlen av Egremont og hadde namnet Inchmore. Mellom anna vart det dyrka lin her.

Nærliggande øyar 
Av nærliggande øyar finn ein: 
 Cannon Island, inneheld ruinane av eit kloster bygd mellom 1166 og 1169 av Donald O'Brien, konge av Limerick
 Inishdadroum, har to gamle kyrkjer. I den eine av denne var St. Brendan av Kerry prest. 
 Low Island

Bakgrunnsstoff 
 http://www.clarelibrary.ie/eolas/coclare/genealogy/directories/guys1893/intro.htm
 http://www.clarelibrary.ie/eolas/coclare/places/deer_island1.htm
 https://web.archive.org/web/20040831072921/http://www.btinternet.com/~franco.ferrero/Oileain.htm
 http://www.limerickcorp.ie/applications/general/museum_details.aspx?RowID=24537

Litteratur 
Census 96, Vol. 1, Population Classified by Area (Dublin 1997).

Kjelde 

Clare
Irske øyar
Konqueror

Konqueror er ein open kjeldekode filutforskar og nettlesar for skrivebordsmiljøet KDE. Han er utvikla på dugnad og køyrer på dei fleste UNIX-liknande operativsystema. Som resten av KDE byggjer Konqueror på det norske C++-biblioteket Qt. Konqueror vert distribuert under GNU General Public License.

Sjå òg 
 KDE

Fri programvare
Open kjeldekode
Nettlesarar
Linux-program
KDE
Clear Island

Cape Clear Island (irsk Oileán Chléire eller Cléire) er ei øy sørvest for County Cork i Republikken Irland. Ho er den sørlegaste busette delen av landet og har litt over 100 innbyggjarar. Ho dannar ein del av Gaeltacht, som tyder at ho er ein av få stader på Irland der irsk språk framleis vert nytta. 

Øya er delt i ein austleg og ein vestleg del av eit eid. Det går båtruter frå North Harbour til Schull og Baltimore på fastlandet. South Harbour er ein populær fortøyingsplass for lystbåtar. 

Øya er kjend som fødestaden til St. Ciarán, for festninga Dún an Óir og for fuglelivet, inkludert teist og lomvi, skarv og havsvale. Selar, brugder og delfinar held til i området rundt øya, medan strandnellik og vivendel er vanlege planter på land. 

Cape Clear har òg eit fyr og eit fugleobservatorium. 

Øya har ein skule som vart bygd i 1897. 

Kvart år i september er Cape Clear vert for ein internasjonal eventyrfestival, som vart halden første gong i 1994.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Clear Island» frå ,  den 13. oktober 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Fugleobservatoriet på Cape Clear 
 Cape Clear internasjonale eventyrfestival 
 Reiseguide til Cape Clear

Cork
Irske øyar
Dursey Island

Dursey Island (irsk Baoi Bhéarra eller Oileán Baoi) ligg ved den sørvestlege enden av Bearahalvøya vest for County Cork i Republikken Irland. Øya er skild frå fastandet av eit smalt sund kalla Dursey Sound som har svært kraftige tidvasstraumar. Øya er forbunde til fastlandet via ei kabelvogn, den einaste kabelvogna i Europa som går over vatn. Kabelvogna er ein av dei største turistattraksjonane i området. 

Øya er kjend for å ha store mengder med hekkande sjøfugl.

Kjelde 

Cork
Irske øyar
Daniel Bremer Juell

Daniel Bremer Juell () var ein norsk biskop og stortingsmann. Sorenskrivar Ole Juell var far hans.

Juell var fødd i Seljord. Han vart student i 1826 og cand. theol. i 1831. I 1832 vart han styrar ved borgarskulen i Kragerø, fire år seinare vart han kateket i same byen. Frå 1845 til 1849 var han sokneprest i Porsgrunn, i 1849 vart han biskop i Tromsø stift.

Juell representerte Kragerø på Stortinget i 1839, 1845 og i tillegg Porsgrunn og Brevik i 1848. Han var i 1839 sekretær i tollkomiteen, 1845 medlem i bankkomiteen og 1848 sekretær i kyrkjekomite nr 1.

Juell døydde i Hamburg i 1855, på ei reise til Karlsbad. Han vart gravlagd i Christiania. .

Kjelder 
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. B. 1 D. 1 : Biografier A-K  side 460, digital utgåve

Norske lutherske biskopar
Tidlegare biskopar i den norske kyrkja
Stortingsrepresentantar 1839-1841
Stortingsrepresentantar 1845-1847
Stortingsrepresentantar 1848-1850
Stortingsrepresentantar for Porsgrunn og Brevik
Stortingsrepresentantar for Kragerø
Folk frå Seljord
Tukthus

Tukthus (på tysk Zuchthaus) var i eldre tider namnet på ein større straffe- eller tvangsarbeidsanstalt.

Dei første tukthusa vart etablert i annan halvdel av 1500-talet i Nederland og England, og raskt spreidde idéen seg til ei rekke andre europeiske land. Dei opphavlege tukthusa hadde til hensikt å omdanna fangane til nyttige medlem av samfunnet gjennom tukt i form av streng disiplin og ordna sysselsetting. Tukthusa vart både brukt som fengsel for kriminelle, men også som forbedringsanstalter for personar som levde på utsida av samfunnet, som tiggarar og prostituerte. Dette endra seg frå 1700-talet da tukthus vart ein ordinær soningsform. Den vesentlege forskjellen mellom tukthus og vanleg fengsel (arresthus), var at tukthusfangar vart pålagt hardt, utmattande straffarbeid, historisk for eksempel i steinbrot eller tredemølle.

Tukthus i sin historiske form vart avskaffa i dei fleste europeiske land i løpet av 1900-talet. For eksempel avskaffa Tyskland tukthus først i 1969. Nemninga «tukthus» er likevel framleis behalde i nokre land, blant anna Sveits, men soningsforholda er endra og skil seg i dag ikkje avgjerande frå vanleg fengselsstraff.

Rettshistorie
Fengsel
Kontrabass

Kontrasbass er eit strykeinstrument. Han er det nest største av fiolininstrumenta, etter oktobassen. Dei største variantane er over 2 meter høge. Innan jazz er det meir vanleg å nytta den såkalla «tre-fjerdedels-bassen» (3/4 kontrabass). Denne er mindre enn «heilbassen» (4/4 kontrabass), og er difor lettare å frakta med seg. Det går godt an å stå når ein spelar kontrabass, men dei fleste rutinerte kontrabassistane nyttar ein spesiell krakk, med fotskammel. Dette er mykje betre for ryggen, og det er lettare å spela, då bassen ligg inntil kroppen, og ein slepp å halda han oppe. Kontrabassen finst med fire eller fem strenger, og ein kan òg få han utan kasse, då som elektrisk kontrabass. 

Det finst i hovudsak to måtar å spela kontrabass. 
 Innan klassisk musikk er det vanlegast å nytta boge; Tysk eller Fransk. Fransk boge nyttar same type grep som ved dei andre strykeinstrumenta, det vil seie at ein held oppå «fisken» (gripestykket), og må nytta fingrane og handleddet til å pressa bogen mot strengene. Med tysk boge held ein meir på undersida av «fisken», og sidan armen då kviler meir på bogen, kan ein i større grad nytta tyngda åt armen til å pressa bogen mot strengene. 

 Innan rytmisk musikk er det meir vanleg å «plukka» strengene. Dette kallast pizzicato, og kjem opphavleg frå klassisk. Då vert peikefingeren nytta til å «plukke» strengene, og med «klassiske» strenger, får ein då ein «butt» eller «stump» lyd. Jazzbassistar har derimot vidareutvikla denne teknikken, og ein nyttar fleire fingrar for å kunne spela raskare. Innan jazz er det vanleg å nytta ei anna type strenger, som gjev ein mykje meir «syngjande» lyd, og meir klang, når ein plukkar strengene; samstundes som dei vert mindre eigna til stryking.

«Slapping» er ein teknikk der strengene vert bøygde, slik at dei slår tilbake og gjev ein klikkelyd saman med tonen. Denne teknikken har vorte stadig meir populær når kontrabassen skal skapa eit kraftigare rytmisk driv.

Strengene på kontrabassen er oftast stemde slik: [Kontra E] - [Kontra A] - [Store D] - [Store G]. Det finst òg ei solo-stemming, som er ein tone lysare: [Kontra Fiss] - [Kontra H] - [Store E] - [Store A], i tillegg til instrumenter med fem strenger. Bassen kan då ha ein lysare streng; [Store H], eller ein mørkare streng; som regel stemd til [Sub-kontra H]. Strengene var frå opphavet av tarm, men i dag er det vanlegast å nytta stål. Stålstrengene held betre på stemminga, men til gjengjeld får ein ein hardare klang av stålstrenger.

Strykeinstrument
Tepui

Tepui er ei nemning for platåfjell som finst i høglandet Guayana, dei fleste i Venezuela. Desse geologiske formasjonane ligg ikkje i typiske fjellkjeder, men reiser seg opp spreitt over høglandet. Området huser ei unik samling av endemiske planteartar og dyreartar. Nokre av dei finaste døme på tepui er Autana, Auyantepui og Roraima. Dei er fjell i prekambrisk sandstein, vanskelege å klatre, reiser seg bratt opp frå jungelen og utgjer eit særs iaugefallande naturlandskap. Auyantepui har vasskjelda til Angelfossen, verdas høgste foss.

Platåfjell
Erosjonslandformer
Mesaer
Fjell i Venezuela
Fjell i Brasil
Fjell i Guyana
Fota Island

Fota Island (Oileán Fhóta på irsk) er ei lita øy i Cork Harbour i Irland, like nord for den større øya Cóbh. Her ligg den einaste dyreparken på Irland og det historiske Fotahuset med dekorative hagar og ein golfbane med 18 hol.

Fota dyrepark 
Parken opna i 1983 med mål om å verne det globale dyrelivet. Parken har meir enn 70 artar av eksotiske dyr i opne naturlege omgjevnadar. Av dyr i parken finn ein struts, sjiraff, kenguru, sebra og antilope. Om lag alle dyra på øya kan gå fritt på det over 200 tusen kvadratmeter store området, bortsett frå geopardane og andre rovdyr som held til i inngjerda område. Mange av dyra i Fota er utryddingstrua.

Fotahuset og hagane 
Fotahuset vart bygd på 1700-talet og ombygd fleire gonger på 1800-talet. Gjennom 1900-talet forfall huset heilt til taket fall saman. Huset vart restaurert ved hjelp av EU og private midlar og gjenopna for ålmenta i 2002. Huset har over 70 rom. 

Fotahagane består av ein botanisk hage med tre og buskar, høge murar og terrassar. Hagen har mange sjeldne og eksotiske buskar og tre, i tillegg til ein stor rosehage.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Fota Island» frå ,  den 14. oktober 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Fota dyrepark
 Fotahuset og hagane
 Fota Island golfbane

Cork
Irske øyar