alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ottersbo

Ottersbo er ein tettstad i Ørland kommune i Trøndelag fylke. Staden har .

Ottersbo er eit nyare bustadfelt som vart bygd ut frå på slutten av 1970-talet.

Sjå òg 
 Tettstader i Trøndelag

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Sør-Trøndelag»

Bakgrunnsstoff 
 museumsnett.no: «Veinavn i Ørland - Ottersbo»

Busetnader i Ørland
Tettstader i Trøndelag
Vavuniya

Vavuniya (tamil வவுனியா) er ein by i Nordprovinsen på Sri Lanka. Byen har vore råka av borgarkrigen på Sri Lanka på ulike vis.

Vavuniya ligg like sør for jungelområdet Vanni, som lenge har vore styrt av Dei tamilske tigrane (LTTE). Mange flyktningar frå krigsherja område lenger nord har søkt tilflukt i byen. Vavuniya har vore halde vekselvis av dei srilankise styresmaktene, som sist tok kontroll over han i 2007, og LTTE. Han har opplevd ulike åtak, mellom anna ei sjølvmordsbombe i juni 2008. 

Vavuniya har eit estimert folketal på 149 835 (2004), der rundt 90 % er tamilar. Rundt halvparten av dei som budde i Vavuniya i 2002 var flyktningar.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Vavuniya» frå , den 23. september 2008. 
 
 Tigers attack government-held town (BBC, Thursday, November 18, 1999 Published at 15:53 GMT)

Bakgrunnsstoff 

Byar på Sri Lanka
Brekstad

Brekstad er ein tettstad i Ørland kommune på Fosen i Trøndelag fylke. Staden har  og har frå 8. oktober 2005 kalla seg by. 

Brekstad var tidlegare administrasjonssenteret i Ørland kommune. Barneskulen Hårberg skole, Ørland ungdomsskole og Ørland kyrkje ligg på Brekstad og staden er sete for Fosen tingrett. Dei største arbeidsplassane er Ørland hovedflystasjon, Mascot Høie sengetøyfabrikk, COOP Fosen og Tine Midt-Norge hvitostmeieri.

Frå Brekstad går det ferje over Trondheimsfjorden til Valset i Agdenes, og det er snøggbåtsamband til Trondheim, Hitra, Frøya, Storfosna og Kristiansund.

Kjende personar frå Brekstad 
Kjell Rune Selin, fotballspelar
Jo Tessem, fotballspelar
Hannah Ryggen, kunstnar

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Sør-Trøndelag»

Byar i Trøndelag
Tettstader i Trøndelag
Busetnader i Ørland
Olav Gøytil

Olav Aasmundsson Gøytil () var ein norsk skulelærar og bonde i Lårdal i Telemark. Han var far til Olav Groven og Eivind Groven.

Liv
Olav A. Gøytil var son av omgangsskulelærar og bonde Åsmund Gøytil og Margit Særen. Han var yngst av ti søsken, og vart gjerne kalla Vesle-Olav, av di ein eldre bror og heitte Olav. Han voks opp på garden Uppigard Gøytil, Gøytilsgrend i Lårdal. Det var stor musikalsk givnad i heimemiljøet, sjølv om det ikkje var lov å spela fele. Stor-Olav, seinare Olav Sandok, spela salmodikon, og søstrene i huset song. Olav lærte seg litt felespel, men i seinare år tralla han mest.

Etter konfirmasjonen gjekk han og eit år på Ullmanns Folkehøgskule (1881). Her vart han medveten om målsaka. På Folkehøgskulen møtte han Aslaug Rikardsdotter Berge frå Rauland, dotter av Rikard Aslaksson Berge. Etter folkehøgskulen gjekk han til presten for å få vandelsattest så han kunne emigrere til USA. Presten såg at Olav var gåverik og fekk han i staden til å ta lærarutdaning i Kviteseid. Han var ferdig utdanna då han var 21 år. I 1887 kjøpte han garden Groven i Gøytil grend av broren Olav Sandok. Her var han fødd, og her døydde han. Han verka som lærar i fleire skulekrinsar, i Høydalsmo, Flektveit og på Gøytil, I 1890 gifte han seg med Aslaug R. Berge. Dei fekk dei fem søner, Åsmund, Rikard, Olav, Sverre, og Eivind Groven. Sverre blei far til munnspelvirtuosen Sigmund Groven. 

Olav Gøytil hadde gjennom folkehøgskulen teke inntrykk av Nikolai Frederik Severin Grundtvig. Dette prega kristendomssynet hans og måten han underviste på. Han var aktiv på venstresida, og røysta til dømes mot kongedøme hausten 1905. Han oppdro mange ungdomar gjennom skulearbeidet sitt, og det går ord om at han har noko av æra for den sterke motstandsrørsla i øvre Telemark under Andre verdskrigen. Han var ofte ute og stødde dei som hadde det vanskeleg, og var ei tid vald inn i heradsstyret i Lårdal. Han tala gjerne ved høgtidelege høve. 

Som medlem av heradsstyret sytte Olav i lag med andre bønder for at nynorsk vart hovudmål i Lårdal, både kyrkje og skule. Han var og aktiv i skogdriftsnæringa, og var med på å få gjennom vedtak som verna om sjølvdrive skogbruk i heradet. 

Eivind Groven har skrive opp nokre slåttar etter faren, mellom dei springar nr 501c i det store hardingfeleverket, ein variant av slåtten «Tannlausen».

Olav Gøytil døydde i 1947.

Kjelder 
 Eivind Groven fortel (festskrift 1971).

Folk frå Tokke
Norske lærarar
Norske tradisjonsberarar
Norske gardbrukarar frå 1900-talet
Opphaug

Opphaug er ein tettstad i Ørland kommune i Trøndelag fylke. Staden har .

På Opphaug ligg barneskulen Opphaug skole. Staden har post i butikk på bensinstasjonen.

Sjå òg
 Tettstader i Trøndelag

Kjelder
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Sør-Trøndelag»

Busetnader i Ørland
Tettstader i Trøndelag
Uthaug

Uthaug er ei hamn og ein tettstad i Ørland kommune i Trøndelag fylke. Staden har . 

Uthaug ligg på sørsida av Bjugnfjorden og nordom Ørland hovudflystasjon.

Sjå òg 
 Tettstader i Trøndelag

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Sør-Trøndelag»

Busetnader i Ørland
Tettstader i Trøndelag
Mabon

Mabon er ein haustfest som blei feira av nokre keltiske førkristne religionar. Ho er blitt henta fram av nyheidenske grupper, som wicca.

Høgtida blir feira på haustjamdøgn, som på den nordlege halvkula fell på den 22. eller oftare den 23. september, eller den 21. september, ein dato ofte oppgjeven i eldre kalendrar som mabon.

Mabon er den tredje av tre nyheidenske haustfestar. Han fell etter lughnasadh/lammas og før samhain.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mabon» frå ,  den 23. september 2008.  
 

nyheidenskap
wicca
haustfestar

en:Wheel of the Year#Autumnal Equinox
it:Mabon#Festività neopagana
Sistranda

Sistranda er ein tettstad i Frøya kommune i Trøndelag fylke. Staden har  og er administrasjonssenter i kommunen.

Sistranda ligg på austsida av øya Frøya. På Sistranda er det ulike butikkar, bank, post, bensinstasjon, hotell, restaurant, ymse offentlege kontor, Frøya videregående skole, Sistranda skole, snøggbåtterminal, gjestehamn, Frøya Bygdetun, bibliotek og Frøyahallen.

Sjå òg 
 Tettstader i Trøndelag

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Sør-Trøndelag»

Bakgrunnsstoff 
 Detaljert kart over Sistranda i pdf.-format frå nettstaden til Frøya kommune
 Turkart for Sistranda i pdf.-format frå nettstaden til Frøya kommune

Geografi i Frøya
Tettstader i Trøndelag
Kommunesenter i Trøndelag
Åkerbær

Åkerbær (Rubus arcticus) er ein plante i rosefamilien. I Norden har planten ei austleg utbreiing. I Sør-Noreg finn vi han i randområda mot Sverige. Han er vanlegare i Troms og Finnmark. I Nord-Sverige og særleg i Finland er han utbreidd. Han veks vidare gjennom Russland og i nordlege Nord-Amerika. Åkerbær veks på fuktig skogbotn, langs bekkar, på veg- og myrkantar. Han er sjeldan over skoggrensa, men veks enkelte stader frå Telemark til Sør-Trøndelag. Åkerbær har i Telemark vorte funne heilt opp til 1300 moh.

Utsjånad 
Planten har ein krypande jordstengel med ein opprett stengel på 10-25 cm. Stengelen har få trekopla blad. Dei er sagtanna, glatte og tynne. I toppen av stengelen sit 1-3 smale blomar. Dei har 5-10 kronblad som oftast er rosa. Den brunraude eller djupraude frukta minner om bringebær.

Bruk 
Dei aromatiske bæra vert brukte til syltetøy og dessertar. I Finland der åkerbær er vanleg, blir det laga ein likør, Mesimarja. Ved Nobelmiddagen blir det ofte servert åkerbærdessert.

Hybridar 
Åkerbær kan danne hybrid med teiebær og med alaskaåkerbær. Den siste går under namnet allåkerbær.

Sortar 
I Finland har ein odla fram ulike sortar til kommersiell dyrking. Dei mest kjende sortane er:
 Mespi
 Mesma
 Pima
 Marika
 Muuruska
 Elpee
 Susanna - store, ljose bær

Kjelder 
	Ørjan Nilsson: Nordisk Fjellflora. Oslo 1995
	Pål Hermansen: Våre vakreste fjellplanter. Universitetsforlaget 1985
	C. A .M. Lindman: Nordens Flora. Oslo 1977
   Martin Ragnar: Åkerbär. Black island books, 2017

Rosefamilien
Plantar i Noreg
Bær
Hammarvika

Hammarvika, lokalt òg kalla Hamarvik, er ein tettstad i Frøya kommune i Trøndelag fylke. Staden har .

Hammarvika ligg aust på sørsida av øya Frøya. Den undersjøiske Frøyatunnelen har innkøyring i Hammarvika. Nabeita skole og Frøya sykehjem ligg her og staden har ymse butikkar og gjestehamn.

Sjå òg 
 Tettstader i Trøndelag

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Sør-Trøndelag»

Geografi i Frøya
Tettstader i Trøndelag
Hestvika

Hestvika er ein tettstad i Hitra kommune i Trøndelag fylke. Staden har .

Hestvika ligg heilt aust på øya Hitra.

Sjå òg
 Tettstader i Trøndelag

Kjelder
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Sør-Trøndelag»

Tettstader i Trøndelag
Geografi i Hitra
Tannlausen

Springaren Tannlausen skriv seg frå Buskerud, der han er nytta i både Numedal, Hallingdal og Krødsherad. Det finst og dekning for at han har vore nytta i Telemark, der ei form av slåtten vart teikna opp etter Olav Gøytil. Slåtten har truleg vore nytta av Gudbrand Skjellerud, men har vel og vore vanleg i Flesberg.

Det er helst formene frå Numedal som ber namnet Tannlausen, etter stevet Eg, eg er tannlaus eg, Fjølaruden ska smi tenner te meg. 

Slåtten er tolleg gamal, med ein særmerkt tonekjensle. Både sekst og ters kan gripast halvhøgt, slik at tonaliteten sviv mellom dur og moll.

Variantgruppa 

Slåtten har katalognummer 501 i hardingfeleverket, og dei fleste formene er skrivne ned i Buskerud. 

 a: Kittil Langebakke, etter Andres Vinna, Krødsherad . Nedskrift Truls Ørpen (Ø 27). Vinna hadde truleg slåtten etter Kittil Langebakke.

 b: Klev-springar, etter Odd Bakkerud, Nesbyen . Nedskrift Sven Nyhus 1976, Bakkerud hadde slåtten etter Kristen Eidal og Knut Bakkerud. Namnet tyder på at slåtten skriv seg frå Gamle-Kleven i Krødsherad. 

 c: Springar, etter Olav Gøytil, Lårdal, Telemark . Nedskrift Eivind Groven 1920 (G 676). Groven nytta springaren som døme på naturskala i avhandlingen sin frå 1927. 

 d: Tannlausen, etter Hellik Ranvik, Flesberg . Nedskrift Arne Bjørndal 1937 (B 92).

 e: Tannlausen, etter Steingrim Haukjem, Veggli . Nedskrift Eivind Groven 1960 (G 1185).

 f: Tannlausen, etter Halvor Kaasin, Nore . Nedskrift Eivind Groven 1922 (G 509).

Norske slåttar
Fillan

Fillan er ein tettstad og administrasjonssenteret i Hitra kommune i Trøndelag fylke. Staden har . Fillan ligg ved Fillfjorden aust på øya Hitra.

Frå 1886 var Fillan omfatta av Fillan kommune. Etter kommunesamanslåinga i 1964 vart det bygd nytt heradshus for Hitra kommune i Fillan. Ein valde å ikkje byggje heradshuset i det dåverande sentumet i Fillan, men i staden på eit ubebygd myrområde ved Riksveg 714. I åra etter vart det bygd ungdomsskule og samfunnshus i tilknyting til heradshuset. I 1977 vart Hitra videregående skole bygd på motsett side av vegen i forhald til ungdomsskulen. Frå 1980-åra er dette området etablert som det nye sentrumet i Fillan og det er bygd opp ulike servicetilbod. Attåt ymse butikkar finn ein her Hitrahallen, tannlækjar, brannstasjon og eit nytt helsetun som inneheld sjukeheim, lækjarkontor, terapibad og anna.

Fillan kyrkje frå 1789 er ei av dei eldste eksisterande kyrkjene på Hitra. I kommunesenteret finn ein også Kystmuseet i Sør-Trøndelag i dei tidlegare lokala til Hitra meieri.

Sjå òg 
 Tettstader i Trøndelag

Kjelder 

 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Sør-Trøndelag»

 Denne artikkelen bygger på «Fillan» frå , den 23. september 2008. 
 

Geografi i Hitra
Tettstader i Trøndelag
Kommunesenter i Trøndelag
Kyrksæterøra

Kyrksæterøra er ein tettstad og eit av to administrasjonssenteret i Heim kommune i Trøndelag fylke, i lag  med Liabø. Staden ligg inst i Hemnfjorden, mellom fjorden og Rovatnet, og har .

Han var tidlegare administrasjonsstad i Hemne kommune 

Tettstaden er eit handelssentrum og her er det hotel, daglegvarebutikkar, klede- og sportsbutikkar, frisør, verkstad, camping- og hytteutleige, småbåthamn, bank og serveringsstader. Av industri har Kyrksæterøra skipsverft, byggfirma, trevarefabrikk og avlsfabrikk for laks og regnbogeaure. Fylkesveg 680 går gjennom staden.

Kyrksæterøra har 10-årig grunnskule og vidaregåande skule med allmenn- og yrkesfag. Av offentlege tenester er det lækjar og tannlækjar, og helse- og eldresenter.

Hemne kyrkje ligg på toppen av endemorenen (Skeiet) mellom Rovatnet og Hemnfjorden.

Namnet «Kyrksæterøra» kjem opphavleg frå gardsnamnet Kirkjusoðin, 'på kyrkjesida (av elva Søa)'; siste ledd øyr, 'sandbanke'.

Kjelder

 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Sør-Trøndelag»

Denne artikkelen bygger på «Kyrksæterøra» frå ,  den 23. september 2008.

Bakgrunnsstoff
Bilete frå Kyrksæterøra 
Vêrvarsel for Kyrksæterøra , yr.no

Tettstader i Trøndelag
Busetnader i Heim
Kommunesenter i Trøndelag
Bratsberg

Bratsberg er ein tettstad i Trondheim kommune i Trøndelag fylke. Staden har .

Sjå òg 
 Tettstader i Trøndelag

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Sør-Trøndelag»

Tettstader i Trondheim
Ringvål

Ringvål er ein tettstad i Trondheim kommune i Trøndelag fylke. Staden har .

Sjå òg
 Tettstader i Trøndelag

Kjelder
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Sør-Trøndelag»

Tettstader i Trondheim
Spongdal

Spongdal er ein tettstad på Byneset i Trondheim kommune i Trøndelag fylke. Staden har .

Sjå òg 
 Tettstader i Trøndelag

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Sør-Trøndelag»

Tettstader i Trondheim
Orkanger

Orkanger er administrasjonssenter i Orkland kommune i Trøndelag. Tettstaden ligg der Orkladalføret møter Orkdalsfjorden. Orkanger og nabobygda Fannrem er så godt som vokse saman til ein tettstad. Tettstaden Orkanger-Fannrem har , og er med det nest største tettstaden i Trøndelag. Berre Trondheim har fleire innbyggjarar.

Samfunn

Samferdsle 
Frå Orkanger går jarnbanestrekninga Thamshavnbanen til Løkken Verk i Meldal. Jarnbanen frakta tidlegare malm fra gruva på Løkken Verk, men er no berre nytta som museumsjarnbane.

Orkanger ligg 42 kilometer sørvest for den tredje største byen i Noreg, Trondheim. Reisetida mellom dei to stadene vart redusert fra 40 til 30 minutt då det 30. juni 2005 vart opna ei ny strekke av Europaveg 39. Den nye vegen er motorveg klasse B, og erstatta ei trafikkfårleg og svingete vegstrekke langs Børsaberga. Det har vore auke i pendlinga mellom Orkanger og Trondheim etter at vegen opna. Statistisk Sentralbyrå meiner at folketalet i Orkdal vil auke frå 10 250 (2004) til 12 000 i 2012.

Skular 

I Orkanger sentrum ligg Orkanger barneskole (1.-7. trinn) og Orkanger ungdomsskole (8.-10. trinn).

Orkanger barneskole 
Den fyrste skulen på Orkanger vart starta i 1828. Etter flytting vart ein ny skule bygd ferdig i 1877. Elevtalet auka, og det vart trong for nytt skulebygg. Dette kom i 1901. Sidan kom ei tid med industrialisering og mykje utbygging på Orkanger, og talet elvar auka til 350, og det vart klart at eit nytt, stort skolebygg var naudsynt. Dagens Orkanger barneskole stod ferdigbygd i 1939. Han vart påbygd i 1986 og 1996.

Orkanger ungdomsskole 
Orkanger ungdomsskole starta som realskule i 1955. Frå og med 1969 var det ungdomsskule. Nye Orkanger ungdomsskole stod ferdig i 2005.

Orkdal vidaregåande skole 
Orkdal vidaregåande skole ligg sør for Orkanger sentrum. Skulen ligg der Follo gård tidlegare låg, og vert kalla "Follo".
Follo vart etablert i 1923 som landsgymnas, og har i dag kring 600 elevar.

Næringsliv 
Orkanger er mellom dei viktigaste industristadene i Midt-Noreg. Industrien ligg hovudsakleg i området Grønøra, like vest for elvemunninga til Orkla. Dei største industriverksemdene er Technip Offshore Norge AS, Vigor AS og smelteverket Elkem Thamshavn AS.

Namnehistorie 
I 1920 vart Orkedal kommune delt i tre: Orkedalsøra opp til Bårdshaug, Midtbygda og Øverbygda. 
Etter kvart fekk Midtbygda namnet Orkdal med Fannrem som sentrum, Øverbygda vart til Orkland. 

Det vart mykje diskusjon kring namnebytet til Orkedalsøren. Forslag som «Orkang», «Thamshavn», «Orkstad» og «Njardarvik» vart framlagde. Det vart gjord framlegg om «Orkangr», som etter ein runde i heradsstyret vart til «Orkanger». Det var 18 stemmer for «Orkanger», og fire for «Orkang».

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Orkanger» frå , den 23. september 2008. 
 

Byar i Trøndelag
Tettstader i Trøndelag
Busetnader i Orkland
Historie i Orkland
Tidlegare kommunar i Sør-Trøndelag
Norske kommunar skipa i 1920
Norske kommunar nedlagde i 1963
Kommunesenter i Trøndelag
Ribosom

Ribosom (av ribonukleinsyre, RNA og gresk soma, 'kropp') er små organellar som finst i alle typar seller. Dei er bygde opp av protein og ribosomalt RNA, og er staden der proteinsyntese hender.

Kjelder 

Genetikk
Cellebiologi
Ribozym
Proteinsyntese
Dvergtettegras

Dvergtettegras (Pinguicula villosa) er ein 5 cm høg plante med små lysgrøne blad i rosett og eit kjertelhåra blomsterskaft med 7 mm lang bleikfiolett krone. 

Bladoverflata er innsmurt med slim som inneheld enzym slik at plantene kan fordøye insekt som set seg fast i slimet. Planten kan så nyttiggjere seg næringsemne frå dei rotnande insekta.

Utbreiing 
Dvergtettegras veks på torvmosetuer på fjellmyrar. Planten veks sjeldan i store mengder, mest i fjellskogbeltet, og ein skal ha eit observant auga og god kjennskap til vekseplassen for å finne han. I Noreg finst dvergtettegas i fjellet i frå Tynset og Os til Oppdal, Haltdalen og Brekken, dessutan i Hattfjelldal, og vanlegare frå Saltdal til  (Berlevåg) (Båtsfjord)Sør-Varanger. I Sverige veks han i Gotland, i Härjedalen og frå Åsele Lappmark til Torne Lappmark. Elles finst han rundt heile polkalotten, med unntak av Island og Grønland, og slik er han den mest utbreidde av dei tettegrasartane som veks i Noreg.

Namnet 
Dvergtettegras har namnet tettegras fordi blada frå tettegrasartane har vore bruka til å lage tettemjølk. 

Det latinske namnet kjem av Pinguis ’feit’, og siktar til blada som skin feittaktig. Villósa tyder ’lodden’.

Sjå òg 
Vanleg tettegras Pinguicula vulgaris
Fjelltettegras P. alpina

Kjelder 
 Johannes Lid: Norsk og svensk flora Det Norske Samlaget 1974 ISBN 82-521-0297-2
 Knut Fægri: Norges planter J.W. Cappelens Forlag 1958

Bakgrunnsstoff: 
 Bilete 

Blærerotfamilien
Fannrem

Fannrem er eit tettbygd område i Orkland kommune. Det ligg fem kilometer sørom kommunesenteret Orkanger, men det er i ferd med å verte samanhengande busetjing mellom dei to stadene. Orkanger/Fannrem er difor rekna som ein tettstad med .

I Fannrem sentrum er det stort sett butikkar og servicenæring, men staden har òg ein stor industriarbeidsplass, Orkel AS, som lagar landbruksmaskiner. På Fannrem ligg òg Norgesfôr Orkla, ei kornmølle som tek imot korn frå hele regionen.

Orkdal kyrkje frå 1893 ligg på Fannrem.

Fannrem er heimstaden til Nils Arne Eggen og Roar Ljøkelsøy.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Fannrem» frå , den 23. september 2008.

Bakgrunnsstoff 
 Eldre fotografi frå Fannrem på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

Busetnader i Orkland
Bygder i Trøndelag
Orkanger/Fannrem

Orkanger/Fannrem er ein tettstad i Orkland kommune i Trøndelag fylke. Staden har . Orkanger er administrasjonsenter i Orkdal kommune. Fannrem ligg fem kilometer sørom Orkanger sentrum.

Orkanger/Fannrem er den nest største tettstaden i fylket, berre Trondheim har fleire innbyggjarar.

Sjå òg 
 Tettstader i Trøndelag

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Sør-Trøndelag»

Busetnader i Orkland
Tettstader i Trøndelag
Leirvik skule

Leirvik skule er ein offentleg barneskule i Stord kommune. Rektor ved skulen er Bjarte Bongom.

Bakgrunnsstoff 
 Heimeside

Skular i Stord
Barneskular i Vestland
Tettemjølk

Tettemjølk eller tjukkmjølk er ei nordeuropeisk form for kulturmjølk. Tette er ei litt seig, tjukk og syrleg mjølk med mykje kolsyre. Han skal ikkje vere så seig at han kan dragast i lange trådar; då er tetten vanstelt.

Opphavleg skal tettemjølk ha vore framstilt ved at nysilt mjølk vart slått over blad av tettegrasplanten (Pinguicula vulgaris), og sett natta over på ein lun stad for syrning og koagulering. Lett skumma mjølk vart òg bruka. Det er mjølkesyrebakteriar på tettegrasblada som bidrar til at mjølka syrnar og koagulerer. Tettegrasplanten er ein liten kjøttetande plante som veks i myrområde på kysten og i fjellet mange stader i Noreg.

Tettekulturane vart haldne i live ved å tilsetje litt av tettemjølka til råmjølk. Når ein vil framstille ny tettemjølk av god tettekultur, kan ein smøre ei skei tette på botnen av eit fat eller ei krukke før ein har i nysila mjølk. Mjølka får stå i ro til ho er høveleg sur. Slik mjølk kan halde seg frisk lenge.

Det var berre ved spesielle høve at kulturen vart framstilt av tettegras. Det vanlegaste var å bruke eigen kultur eller låne tettekultur hos naboen og så over tid dyrke framatt si spesielle tjukkmjølk med rette konsistens, surleik og smak. Ein kan gøyme tettekulturen i lang tid ved å late litt tettemjølk tørka inn på ein kvist eller på ein fletta halmring.

Økologisk tjukkmjølk frå Røros 
Økologisk Tjukkmjølk frå Røros er eit syrna mjølkeprodukt som skal vere framstilt av økologisk produsert mjølk tilsett tradisjonell tettekultur. Mjølka skal vere produsert i nærområdet til Rørosmeieriet, og kan merkast som beskytta geografisk nemning.

Kjelder 

 Hulda Garborg om tette og tjukkmjølk 
 Forskrift om beskyttelse av produktbetegnelsen Økologisk Tjukkmjølk fra Røros som Beskyttet geografisk betegnelse
 Husmorboka, utgjeven 1949 av Landslaget av hustell-lærarinner, J.W. Cappelens forlag

Bakgrunnsstoff 
 Hulda Garborg om tette og tjukkmjølk 
 Forskrift om beskyttelse av produktbetegnelsen Økologisk Tjukkmjølk fra Røros som Beskyttet geografisk betegnelse
 Husmorboka, utgjeven 1949 av Landslaget av hustell-lærarinner, J.W. Cappelens forlag

Mjølkeprodukt
Matlagring
Beskytta produktnemningar
Whole Lotta Shakin' Goin' On

«Whole Lotta Shakin' Goin On» er ein song som er mest kjend i rock and roll-utgåva til Jerry Lee Lewis frå 1957.

Opphavet til songen er omstridd, men vert kreditert til indianaren Dave «Curlee» Williams og pianisten, bandleiaren og låtskrivaren James Faye «Roy» Hall. Hall gjorde den første innspelinga av songen i september 1954 for Decca Records og hevda at han hadde skrive songen med psevdonymet Sunny David. På eit prøveeksemplar av innspelinga til Hall står derimot Dave Williams som einaste låtskrivar. 

Hall si utgåve vart raskt etter spelt inn av Big Maybelle, produsert av ein ung Quincy Jones. Ingen av desse utgåvene fekk kommersiell suksess. 

Jerry Lee Lewis spelte inn songen for Sun Records den 27. mai 1957. Lewis gjorde ei radikal annleis utgåve av songen med drivande boogie-woogie-piano og energisk tromming. Songen gjekk til 3. plass på den amerikanske poplista og førsteplass på R&B-lista

Jerry Lee Lewis si utgåve av songen er plassert på 61. plass på musikkmagasinet Rolling Stone si liste over dei 500 største songane gjennom tidene.

Andre utgåver 
Songen har vorte ein rock n' roll-standard og er spelt inn av mange artistar, som Little Richard, Rick Nelson, Chubby Checker, Duffy Power, Conway Twitty, Gerry & the Pacemakers, Wanda Jackson, Elvis Presley, The Hurricanes, Mae West, Mott the Hoople, Big Star, Uriah Heep, Bill Haley & His Comets, Georgia Satellites, Ten Years After (I'm Goin' Home-medley) og The Flying Lizards.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Whole Lotta Shakin' Goin On» frå , den 23. september 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Singlar frå 1957
Songar frå 1954
Elvis Presley-songar
Jerry Lee Lewis-songar
 061
Songar om dansing
Ricky Nelson-songar
Carl Perkins-songar
Little Richard-songar
Cliff Richard-songar
Bill Haley-songar
Conway Twitty-songar
Chubby Checker-songar
Johnny Hallyday-songar
Wanda Jackson-songar
Johnny Rivers-songar
Gerry and the Pacemakers-songar
Mountain-songar
New Jordal Swingers-songar
Mott the Hoople-songar
Lee Hazlewood-songar
Shakin' Stevens-songar
Gene Vincent-songar
Elton John-songar
Bruce Springsteen-songar
Johnny Winter-songar