alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Pilammunisjon

Pilammunisjon består av ein penetrator med mindre kaliber enn løpet, og eit prosjektilhylster kalla sabot rundt denne.  Penetratoren består av eit svært hardt og tungt stoff, vanlegvis utarma uran eller wolframkarbid, og er spiss og stabilisert i flukt av finnar. Pilammunisjon vert omtalt som regel som kinetisk ammunisjon eller APFSDS, eit akronym for Armour-Piercing, Fin-stabilised, Discarding Sabot.

Referansar

Ammunisjon
Sibirtatarar

Sibirtatarar () er ei gruppe urfolk frå Sibir, ei gruppe tatarar som historisk har budd i skogar og på stepper sør i Sibir frå noko aust for Uralfjella til Jenisejelva i Russland. Språket deira er sibirtatarsk. Sibirtatarane kallar seg sjølv Yerle Qalyq ('eldre innbyggjarar'), til skilnad frå volgatatarar, som har kome til området meir nyleg.

Ifølgje folketeljinga frå 2002 budde det rundt 500 000 tatarar i Sibir, men berre 9 611 av desse var sibirtatarar. Minst 400 000 var etniske volgatatarar, ei gruppe som stammar frå Volga-Ural og som slo seg ned i Sibir i koloniseringsperiodar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Siberian Tatars» frå ,  den 26. oktober 2018.  

Folkegrupper i Russland
Folkegrupper i Ukraina
Folkegrupper i Kasakhstan
Sibir
Utarma uran

Utarma uran, (engelsk: depleted uranium (DU)), er avfall frå anriking av naturleg uran til kjernefysisk brennstoff eller våpen.
Natururan består til 99,28% av 238U og 0,72% 235U og ein mindre mengd 234U, som er kløyvbare. 
Ved anriking til kjernefysisk brennstoff skal halvparten av 235U aukast til 3-5%, til våpen upp til 90%. 
Avfallet består nesten berre av 238U. Alle isotoper er radioaktive og emitterar til størstedelen a-stråling med kort rekkevidde og låg penetrationsevne 
fordi alfastråling ikkje treng gjennom vanleg skrivepapir eller menneskehud.
Den viktigaste eigenskapen til utarma uran ved bruk i ammunisjon er altså eigenvekta på heile 19.160 kg/m3. Bly har 11.340 kg/m3. Eit prosjektil av uran har dermed større 
kinetisk energi, rørsleenergi, enn tilsvarande prosjektil av bly. Dette gir økt gjennomtrengings– og øydeleggingskraft. 
Med slike eigenskapar vil prosjektil av utarma uran kunne trenge igjennom veldig tjukke panserplater. Den kinetiske energien gjer at prosjektilet etter treffet forstøvast 
inne i ei eventuell stridsvogn, og på grunn av den ekstreme varmeutviklinga vil støvet brenne opp med det same.
Uran er eit av dei tyngste kjente grunnstoffa, og fordi utarma uran i utganspunktet er eit restprodukt av opprikingsprossesen av uran, er det ingen store utgiftar ved å 
produsere det. Det er desse eigenskapa som har gjort at utarma uran har vore brukt til slik ammunisjon.

Giftig 
Uran er eit tungmetall som kan deponeras i kroppens ulike organ, framfor alt i skjelettet og nyrene. 
Prosjektil som inneheld utarma uran vart første gang brukt på Balkan, men under Kuwaitkrigen vart det brukt i eit omfang som gjer at ein kan måle skaden på personell. 
Seinare er det òg brukt i Irak og Afghanistan.
 Etter beskjutningar i slaget om Falluja i 2004 er det vurdert at mengden underutvikla born som vart fødde i Falluja vart mangedobbla. Bruk av utarma uran er ei tenkbar orsak.   
Biologisk halveringstid for uranintak gjennom lungene er 3,8 år.

Referansar

Kjelder 

 Utarmat uran en hälsorisk som försvann , Läkartidningen 4/2003
Kraftig ökning av barnleukemi i Basra, Läkartidningen 14/2010.

Ammunisjon
Fornybare ressursar

Fornybare ressurser er naturressursar som blir danna på nytt i naturen og som ein bruka utan at dei blir brukt opp, så lenge produksjonsgrunnlaget blir halde ved like. Det motsette er lagerressursar eller ikkje-fornybare ressursar.

Kjelder

Ressursar
Lovleg

Lovleg er ein dramaserie på NRK TV. Serien følgjer tenåringen Gunnhild som har flytta heimanfrå for å byrje på vidaregåande skule på Sandane. Episodane fokuserer på ulike ting som skjer i kvardagen til Gunnhild. Innspelinga av serien er gjort i Gloppen kommune i Nordfjord.

NRK har omtala Lovleg som ein etterfølgjar til dramaserien Skam. Serien er eit samarbeid mellom Rubicon og NRK. Første sesong var på ti episodar og gjekk frå 23. august til 25. oktober 2018. Den andre sesongen, også på ti episodar hadde premiere 7. februar 2019 og var ferdig innspelt fredag 8. februar 2019.

Rolleliste

Hovudroller 
 Kristine Ryssdalsnes Horvli som Gunnhild Kvam
 Silje Holm Carlsen som Sara Årdal
 Olav Barmen Trollebø som Alex Mundal Rey
 Runar Naustdal som Peter Andreas Helgheim

Biroller 
 Ingrid Tykhelle Kayser som Luna Oksnes
 Magnus Henden som Ivar Nordseth
 Alexander Baraki Roth som David Ketema
 Daniel Alexander Skadal som Torstein Guddal
 Sondre Brandsøy som Lasse Feios
 Eiril Solveig Ugulen som Tina Indrebø

Gjesteroller 
 Idun Losnegård som Mamma
 Fredrik Steen som Pappa
 Sarah Benfaddoul som Lærar
 Torunn Lødemel som Legen
 Jørgen Dølvik Husbyn som Rågivar
 Peter Skåden som Kniven

Prisar 
Noregs Mållag gav i 2019 Målprisen til skaparane av Lovleg, som tok imot prisen på Firda vidaregåande skule på Sandane den 23. april 2019. Mållagsleiaren Magne Aasbrenn grunngav tildelinga med at Lovleg-universet viser nynorsk som eit levande, skriftleg bruksspråk.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Lovleg på NRK TV
 

Norske dramaseriar
Norske fjernsynsseriar frå 2010-åra
Isdam

Isdam er en liten kunstig innsjø laga for å kunna skaffe is til isskap og liknande nedkjøling. Isdammar kunne vera viktige før kjøleskap blei utbreidde. Mange garder hadde isdammar som kunne brukast nedkjøling av mjølk. 

I Groruddalen var det fire verksemder som dreiv med isskjering på 1920- og -30-talet. Oslo Ismagasin på Årvoll var den siste naturisverksemda i Oslo. Heilt fram til 1967/68 skar firmaet ut store isblokker som blei leverte til firma og privathushaldningar.

Det finst framleis ein del isdammar, men ein henter ikkje lenger ut is frå dei. Mange isdammar har grodd igjen, men i dag rekner ein dei for å ha kulturhistorisk verdi og vera ein viktig del av kulturlandskapet. Fleire steder arbeider ein difor for å verna isdammar og hindra gjengroing.

Sjå  også
 Isdrift
 Ishus
 Isskap

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Isdam» frå ,  den 26. oktober 2018.  
 

Historisk næringsliv i Noreg
Kjøleteknikk
Matkonservering
Is
Hespetre

Hespetre er ein mekanisme ein kan bruka til å laga ein hespel (garnbunt) eller nøste av tråd som er spunne på hjulrokk eller handtein.

Den eldste og enklaste typen består av ei stong i midten med lett boga tverrtre ytst i kvar ende. Garnet vert lagt om tverrarmane, medan hespetreet vert svinga med handa slik at det lagar ein hespel.

På eit hespetre funne i Oseberg frå 800-talet ligg dei to tverrarmane i same plan, medan dei i nyare hespetre av same type er plassert i rett vinkel mot kvarandre.

Etterkvart vart den gamle typen erstatta av roterande reiskapar som har vore brukte heilt opp til vår tid. Det nye hespetreet var laga av ei oppståande stong på føter med fire armar i eit kryss festa oppe på sida slik at det roterer vertikalt. Det vert drive av eit lite handtak.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hespetre» frå ,  den 27. oktober 2018.  
 
Hespetre i overført tyding

Bakgrunnsstoff
Hespetre i Store Norske Leksikon

 Litteratur 

 Marta Hoffman: Frå fiber til tøy, Landbruksforlaget 1991
Denne artikkel bygger på :nb:Hespetre 6 september 2017
Husflid
Spinning
Verktøy
Tenestemerke

Tenestemerke er eit frimerke som er  berekna for tjenestlige postsendingar frå offentlege etatar (stat, fylke, kommune).

Tenestemarker i Noreg 

Det fyrste norske tenestemerket vart utgjeven 1. januar 1926. Tidlegare hadde slike offentlege sendingar vore portofrie. Tenestemerkene vart ikkje seld, men utlevert mot rekvisisjon. Ordninga opphøyrde 1. april 1983, men merke etatane hadde på lager, kunne brukast fram til 31. mars~ 1985.
I motsetnad til vanlege frimerke, som har talrike motiv, finst dei norske tenestemerka berre i fem hovudvariantar med riksvåpenet som motiv. I tillegg kjem ein variant frå 1942 med Solkross med nasjonal samling-emblem. Mrekene har påskrift «Tenestefrimerke», «Offentleg sak», «O.S.» eller «Off.sak».

Då merka alltid berre var gyldige til innanlandske sendingar (brev til utlandet måtte frankerast med vanlege frimerke), har dei med unntak av solkors-serien ikkje namnet i landet påtrykt.

I 1930-33 hadde statsinstitusjonar ikkje lov til å bruka tenestemarker. For å hindra privat bruk av dei vanlege frimerka til etaten, var det ikkje uvanleg å gjennomhulle merkene med ein eller fleire bokstavar, f.eks «S.C.» for Statistisk Centralbyrå.

I Norgeskatalogen er tenestemarkene katalogisert med bokstaven T føre frimerkenummeret. Serien går frå T1 til 137.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tjenestemerke» frå ,  den 26. oktober 2018.  
 

Filateli
Norske frimerke
Hamburgar

Hamburgar er eit rundt stykke karbonade servert mellom to stykke brød, typisk to delar av eit rundstykke. I tillegg kan han ha ulike typare sausar og tilbehøyr.

Ein kan bruka reint, finhakka steikt eller grilla kjøt til ein hamburgar. Kjøtet består opphavleg av reint, grovkverna storfekjøt, men kan òg bestå av kylling, kalkun, svin, ei blanding av desse, fisk eller ei vegetarisk kjøterstatting. Dette vert forma til flate kaker som vert steikt på grill eller i panne. 

Hamburgarbrødet vert skore i to og snittflata vert rista. Den ferdigsteikte hamburgaren vert lagt på hamburgerbrødet og vert toppa med garnityr. Den øvre delen av hamburgarbrødet kan ein servera ved sida av. Ein serverar ofte ein hamburgar med salat, bacon, tomat, sylteagurk og ulike dressingar. Dei vanlegaste dressingane er sennep, ketchup, variantar av Thousand Island og majones. Hamburgarar vert elles ofte servert med pommes frites. Hamburgar laga med osteskiver vert kalla cheeseburgar.

Ein slider er ein liten hamburgar, vanlegvis ikkje meir enn 7,6 cm i diameter, beståande av to stykke brød med eit stykke steikt eller grilla kjøt mellom. Nokre gonger vert det brukt kylling eller fisk.

Ordsoge 
Ordet «hamburgar» kjem frå den tyske byen Hamburg, og kan visa til ein person derfrå. I utvida tyding vart ordet etterkvart brukt om andre ting, mellom dei storfekjøtet som stamma frå eller var populært i Hamburg. Opphavleg var kaker av storfekjøt kjende som hamburgarbiff (fyrste gong omtalt i ei amerikansk kokebok i 1891). Når denne farsekaka vart lagd mellom brødskiver vart namnet hamburgarsandwich. På midten av 1900-talet vart begge nemningane forkorta til «hamburgar» eller beintfram «burgar». Ordet har etter kvart vorte eit samleomgrep og vert òg brukt om sandwichar med andre kjøtslag. Det er sannsynleg at ein snackrett lagaav brötchen (brødrull) fylt med kverna kjøt vart teken med til statane av tyske innvandrarar som vart kalla «hamburgarar» etter Hamburger America Line dei segla på.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Hamburger» frå ,  den 26. oktober 2018.  

Snøggmat
Kjøtretter
USA-amerikansk mat
V-teikn

V-teiknet er eit handteikn der peike- og langfingeren dannar bokstaven V ved at dei to fingrane er utstrakt og spreidd, medan dei øvrige vert bøygt inn mot handflata. I Noreg og store delar av verda symboliserer teiknet både fred og seiar. Det kan visast med handflata vendt vekk frå ein sjølv eller motsett veg. Teiknet kan likevel verta litt tolka ulik ulike stadar. Nemninga «V-teikn» kan òg brukast om bokstaven V brukt som eit grafisk symbol.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «V-teikn» frå ,  den 26. oktober 2018.  
 

Helsing
Symbol
Maskinomsette artiklar som treng gjennomgang
Pierre Charles L'Enfant

Pierre Charles L'Enfant, kalla seg sjølv på engelsk  Peter L'Enfant () var ein fransk-amerikansk militæringeniør. Han var offiser i George Washington sine ingeniørtroppar, og er kjend som opphavsmannen til planen for gatenettet i Washington, D.C. Han verka også som arkitekt, og omarbeidde Federal Hall i New York til den første kongressen i USA.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Pierre Charles L'Enfant» frå ,  den 26. oktober 2018.  

Denne artikkelen bygger på «Pierre Charles L'Enfant» frå ,  den 23. mai 2019.  

Amerikanske arkitektar
Folk frå den amerikanske sjølvstendekrigen
Musikkens verden

Musikkens verden var eit norsk musikkleksikon i praktbokformat gjeve ut i to utgåver, fyrste utgåve i 1951 og andre utgåve i 1963. Hovudredaktøren var Sverre Hagerup Bull. Verket dekte hovudsakleg vestleg klassisk musikk, men med eit visst artikkeltilfang om annan 1900-talmusikk. Andre utgåve var på 3 264 sider. Verket var rikt illustrert med notelinjer for melodiar og illustrasjonar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Musikkens verden» frå ,  den 26. oktober 2018.  
{{refslutt}

Bakgrunnsstoff 

 Musikkens verden : familiens musikkbok 1. utgave i bokhylla.no
 Musikkens verden 2. utgave i bokhylla.no

Musikkleksikon
Norske oppslagsverk
Speakeasy

Speakeasy er ei nemning som særleg vert nytta om dei ulovlege og løynde skjenkestovene for brennevin i USA under forbodstida i åra frå 1920 til 1933, då det var forbode å selje, framstille og transportere alkoholhaldig drykk.
Speakeasies forsvant i stor grad etter at forbodet vart oppheva i [[1933{{, og omgrepet er nå nytta til å beskrive noen barer i retro-stil.

Kjelder
Merriam-Webster

Alkoholpolitikk
Ski-NM 1981

Noregsmeisterskapen på ski 1981 i nordiske greiner fann stad i Rælingen, Fluberg og på Eidsvoll i tida frå 31. januar til 22. februar 1981.

Meisterskapen omfatta elleve øvingar, sju for menn og fire for kvinner. Kombinertrennet og eit hopprenn vart avvikla i Rælingen i Akershus, helga etter gjekk storbakkehoppinga føre seg i Fluberg i Buskerud. Alle langrennsøvingane var arrangert på Eidsvoll i Akershus i dagane frå 15. til 22. februar.

Langrenn menn

15 km

Stad: Eidsvoll

30 km

Stad: Eidsvoll

50 km

Stad: Eidsvoll

3 x 10 km stafett
.17,0
Stad: Eidsvoll

Langrenn kvinner

5 km

Stad: Eidsvoll

10 km

Stad: Eidsvoll

20 km

Stad: Eidsvoll

3 x 5 km stafett 

Stad: Eidsvoll

Kombinert

Dato: 31. januar–1. februar 1981
Stad: Rælingen

Hopprenn

Normalbakke 

Dato: 1. februar 1981
Stad: Marikollen i Rælingen

Storbakke

Dato: 8. februar 1981
Stad: Odnesbakken i Fluberg

Kjelder
 Sportsboken 81-82. Dreyer Bok Stavanger. 1981.

Noregsmeisterskap på ski
Noregsmeisterskap i 1981
Idrettstilskipingar i Viken
Idrettstilskipingar i Innlandet
Idrett i Rælingen
Idrett i Søndre Land
Idrett i Eidsvoll
Ad nauseam

Ad nauseam er et latinsk uttrykk som tyder 'til det vemmelege' eller 'kvalmande'. Det kan til dømes brukast om mange gjentakingar.

Det vart òg nytta av Rudyard Kipling då han såg korleis diktet hans «If—» vart prenta med rikeleg med ornament for å setjast i glas og ramme.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Definisjon og døme på engelsk ved merriam-webster.com

Latinske ord og uttrykk
Jens Olsens verdensur

Jens Olsens Verdensur er namnet på eit avansert astronomisk ur som er  sett opp inne på Københavns Rådhus i København i Danmark. Det vart konstruert av Jens Olsen (1872 – 1945), ein dansk urmakar, låsesmed og astromekanikar, opphavleg finsmed. 

Uret er mekanisk og syner timar, minutt, måne- og solformørking, plassering av stjernene på himmelkvelven, og har dessutan ein uendeleg kalender. Det er sett saman av 12 verk som tilsaman har 14 448 delar . Det raskaste tannhjulet går rundt med ein fart på ein omgang kvart tiande sekund, det seinaste med ein omgang på 25 753 år.

Utrekningane som ligg føre for uret vart gjort fram til 1928, og vart då kontrollert av astronomen, professor Svante Elis Strömgren. Teikningane til uret vart laga i 1934-1936, og bygginga av uret gjekk føre seg frå 1943 til 1955. Jens Olsen døydde før uret var ferdig, og det vart hans næraste medarbeidar, urmakar Otto Mortensen, som fullførte dei naudsynlege utrekningane og teikningane, og stod for bygginga av uret, som han fekk ordenen Riddar av Dannebrog for i 1955. Uret vart sett i gang 15. desember 1955 av kong Frederik IX i lag med Birgit, det yngste barnebarnet til Jens Olsens.

Uret viser følgande
 Mellomeuropeisk tid.
 Middelsoltid, sann soltid og stjernetid for København, tidsekvasjon og kombinasjon av tidsekvasjon og lokalkonstant.
 Middelsoltid for diverse geografiske lengdegradar.
 Meridianpassasjane til stjernene og tidene for soloppgang og solnedgang.
 Nøyaktigheita og innverknaden nøyaktigheita har på visninga av opp- og nedgang av stjernene.
 Meridianpassasjar til sola og solopp- og nedgang.
 Månefasane.
 Geometriske lengder til Sola og månen.
 Leiet til månebana og tidspunkta for komande sol- og måneformørkingar.
 Lengda av månebana.
 Avstanden mellom sola og dei store planetane.
 Ein heilautomatisk gregoriansk kalender som kvar nyårsnatt klokka 00.00 reknar ut alle dei kronologiske elementa i kalenderen. Solsirkel, indiksjon, gulltal, epakt, vekedagar og dei flyttbare heilagdagane i det komande året (påske, pinse osb.) vert markerte i kalenderen.
 Årstal, vekedag, dato, månad og dagnummer i den 7980-årige julianske perioden.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på Jens Olsens Verdensur på Wikipedia på dansk, utgåva frå 15. oktober 2018

Bakgrunnsstoff
Jens Olsens verdensur  (dansk)

Litteratur 
 Otto Mortensen, Jens Olsens ur, Teknologisk Instituts Forlag, 1957
 Salmonsens Leksikon-Tidsskrift, 15. årgang, nr. 12, s. 887-896.

Astronomi
København
Størje

Størje kan visa til fleire store fiskeartar med namn etter ein mindre art dei minner om, eller stør. Dei ulike størjene er ikkje særleg nært i slekt.

Av fisk med namn som ender på -størje finn ein makrellstørje (eller tunfisk, Thunnus thynnus), som ofte berre blir kalla størje, laksestørje (Lampris guttatus) og sildestørje (brukt om både håbrann (Lamna nasus) og sildekonge (Regalecus glesne). 

Orda «størje» og «stør» kjem frå norrønt styrja (gammalengelsk styria, gammalhøgtysk sturio, mellomalerlatin lånt frå germansk sturio) og har usikkert opphav.

Kjelder

Fisk
Ord frå norrønt
Størfamilien

Størfamilien (Acipenseridae) er ein familie store fiskeartar med skjelett av brusk og beinplater langs kroppen. 
Fiskar i denne familien kan ein kalla størje eller stør. Begge desse orda kjem frå norrønt styrja, som har usikkert opphav.

I norske farvatn kan ein finna atlanterhavstør (Acipenser oxyrinchus), sterlett (Acipenser ruthenus) og stør (Acipenser sturio).

Artar
I gjelande taksonomi blir familien Acipenseridae delt inn i to underfamilar, Acipenserinae, som omfattar slektene Acipenser og Huso, og Scaphirhynchinae, som omfattar slektene  Scaphirhynchus og Pseudosaphirhynchus.

Kjelder

Strålefinnefiskar
Fiskefamiliar
Ski-NM 1951

Noregsmeisterskapen på ski 1951 i nordiske greiner vart avvikla på Tretten i Oppland sundag 11. februar og i Narvik i Nordland dagane 15. til 18. mars 1951.

Hopparen Knut Hatle frå Kirkenes omkom under det spesielle hopprennet i den store Fagerlibakken i Narvik, då han «gikk i bakken med hodet først».

Langrenn

17 km

Dato: 17. mars 1951
Stad: Narvik

30 km

Dato: 17. mars 1951
Stad: Narvik

50 km

Dato: 11. februar 1951
Stad: Tretten

4 x 10 km stafett

Dato: 11. februar 1951
Stad: Tretten

Kombinert

Dato: 16. - 17. mars 1951
Stad: Narvik

Hopprenn

Dato: 18. mars 1951
Stad: Fagerlibakken i Narvik

Kjelder
Arbeiderbladet 12. februar 1951
Arbeiderbladet 16. mars 1951
Arbeiderbladet 19. mars 1951

Noregsmeisterskap i 1951
Noregsmeisterskap på ski
Idrettstilskipingar i Nordland
Idrettstilskipingar i Innlandet
Idrett i Narvik
Idrett i Øyer
Broadway i Kochi

Broadway er ei handlegate i Kochi (Ernakulam) i den indiske delstaten Kerala. 
Ho var den einaste handlegata i byen tidleg på 1900-talet. Namnet kjem truleg av at ho var den fyrste som blei laga ved makadamisering i området.

På Broadway kan ein handla ei rekkje varer, frå gamle kopar-kar til bøker, klede, smykke, parfyme og krydder.

Ved gata og i ein radius på 2 km rundt henne finst det rundt 1 000 ulike butikkar. På arbeidsdagar kan opptil 20 000 menneske vitja området.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Broadway, Kochi» frå ,  den 11. mai 2019.

Bakgrunnsstoff
 Business as usual on Broadway i The Hindu 22. november 2012
 

Kochi
Apostelhest

Apostelhest er eit skjemtande uttrykk for fot som viser til at Jesus sine apostlar gjekk mellom stader til fots.

Referanser

Gange
Bibelske ord og uttrykk
Ultrahøg frekvens

Ultrahøg frekvens (UHF) er elektromagnetisk stråling i området mellom 300 MHz og 3 GHz. Det har ei bølgjelengd på 0,1–1 meter.

Øvre delen av ultrahøg frekvens ligg i mikrobølgeområdet.

Teknologi 
UHF band III og IV skal brukast for det nye Digitale bakkenettet (TV). Frekvensområdet for desse er 470–790 MHz.

Nordisk mobiltelefon (NMT) nytta eit band nær 450MHz, og hadde lengre rekkjevidd enn dagens mobiltelefonar med GSM-kommunikasjon på 900 og 1800 MHz.

IEEE 802.11 b og g "wi-fi (sjå Trådlaust lokalt datanett) er òg innanfor UHF. Frekvensen på desse er 2,4 GHz.

Mikrobølgeområdet 
Øvre del av UHF ligg i mikrobølgeområdet. Ein vanleg mikrobølgeovn ligg som regel rundt 2450 MHz.

Det er her viktig å leggja merke til at det er berre L-bandet og halve S-bandet som ligg innanfor UHF. Resten ligg i SHF eller EHF.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Ultrahøy frekvens» frå ,  den 27. oktober 2018.

Referansar 

Radioteknologi
Radiospekter
Marsjandisehandel

Marsjandisehandel, marsjandiseforretning eller marsjandisebutikk (av fransk marchandise, 'handelsvare') er ein forretning som omset brukte varer, spesielt møblar og klede.

Sjå òg
marketenter

Kjelder

Handel
Franske ord og uttrykk
Flyulukka i Kebnekaise

Flyulukka i Kebnekaise i Sverige skjedde 15. mars 2012, då eit transportfly av typen Lockheed Martin C-130 Hercules frå det norske Luftforsvarets 335 skvadron flaug i horisontal stilling i austleg lei i 2 014 meters høgd rett inn i den loddrette fjellveggen 170 meter nordnordvest for den sørlege toppen på Kebnekaise, like nedanfor ryggen som går mellom sørtoppen og nordtoppen.

Flyet var på veg frå Evenes flystasjon i Noreg til Kiruna lufthamn om lag 9 kilometer frå Kiruna sentrum i Sverige. Det tok del i ei militærøving (Cold Response), og vart meldt sakna då det ikkje kom fram etter planen. Siste radarkontakt med flyet var klokka 14.55, og flyet var då 80 km vest for Kiruna, i nærleiken av Kebnekaise. Då det var ekstremt dårlig sikt i området på ulukkesdagen, tidvis berre fem meter sikt, var det vanskeleg å leite etter flyet, og delar av flyet vart ikkje funne før 16. mars. Etter at nye funn av vrakedelar vart gjort på isbreen Rabots glaciär og nokre òg på isbreen Björlings glaciär på den motsette sida av fjellryggen, gjorde svenske styresmakter det klart 17. mars at det ikkje var grunn til å leite meir etter overlevande. Ferdsskrivaren i flyet vart funnen i fjellet 12. august 2012 og send til England for analyse.

Årsaka til ulukka
Ulykka vart granska av Statens haverikommission i Sverige, som 22. oktober 2013 gav sin sluttrapport. Konklusjonen var at ulukka ikkje kom av tekniske feil på flyet eller anna utrusting, men at dei to hovudårsakene var feilaktig flygeleiing i det svenske luftrommet og utilstrekkelege kunnskapar om terrenget, og at mannskapet på flyet hadde gjort utilstrekkeleg førebuingar før flyginga. Ifylgje havarirapporten hadde flygeleiaren i Kiruna gjeve ordre om å senke flygehøgda til eit nivå lågare enn dei høgste fjelltoppane i Kebnekaisemassivet, som låg i innflygingsruta. Mannskapet på flyet hadde på si side ikkje kontrollert om den tilviste flygehøgda var for låg. Kommisjonen peika på organisatoriske årsaker til ulukka både når det galdt det norske Luftforsvaret og det svenske  Luftfartsverket.

Kjelder
Statens Haverikommission: Slutrapport RM 2013:02 - Olycka den 15 mars 2012 med ett luftfartyg av typ C-130 med anropssignal HAZE 01 ur norska Luftforsvaret vid Kebnekaise, Norrbottens län.,  diarienr M-04/12, 22 oktober 2013

Luftfartsulukker i Sverige
Luftfartsulukker i 2012
Lincolnmonumentet

«Lincolnmonumentet» (på engelsk Lincoln Memorial) er eit nasjonalmonument i Washington D.C. i USA oppført 1915–1922 til minne om Abraham Lincoln (1809–1865), som var USAs 16. president 1861–1865. Monumentet er utforma som eit dorisk marmortempel med ei kjempestatue av presidenten. Det er plassert på National Mall, eit grøntområde som strekkjer seg frå Det kvite hus i nord ned via Washingtonmonumentet til Jefferson Memorial ved Potomac River. Monumentet vart designa av arkitekten Henry Bacon og marmorstatuen laga av bilethoggaren Daniel Chester French.

Lincolnmonumentet var staden der den svarte borgarrettsforkjemparen Martin Luther King heldt sin berømte tale 28. august 1963, årsdagen for avskaffinga av slaveriet, der han ytra orda «I have a dream...».

Bakgrunnsstoff 
 

Minnesmerke
Washington, D.C.