alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Brottsnipe

Brottsnipe (Calidris virgata) er ein liten tettvaksen vadefugl i snipefamilien som hekkar i Alaska og nordlege Yukon og overvintrar langs stillehavskysten frå sørlege Alaska og ned til Magellansundet. 

Ho var tidlegare klassifisert i si eige biologiske slekt, og var dessutan ei tid sett på som nærskyldt til steinvendar, men nyare data tyder på ho er genetisk svært nær Calidris-snipene polarsnipe og sibirsnipe. Faktisk liknar sibirsnipa, men er større, har lengre nebb, og er noko mørkare enn brottsnipe. I dag er brottsnipa rekna som ei god Calidris-snipe.

Skildring 
Brottsniper har ein litt plump kroppsfasong med kort nebb og korte, gule bein. Kroppslengda er omtrent som hos steinvendar, 23 til 26 centimeter, men brottsniper kan ha større masse, 133 til 251 gram. Hekkedrakta har eit stripete inntrykk, hovudet, halsen og nakke til rygg har kraftige mørkebrune strek på kvitt som går over i v-forma markeringar mot buk og på kroppssider. Undersida er elles kvit. Vengefjørene er brungule med svarte flekker. Ikkje-hekkedrakta er jamt brungrå, men buken og undergumpen er kvit med mørke flekker på sidene. Nebbet er mørkt med oransje basis på undernebbet. Kjønna er like.

Føretrekt hekkehabitat er steina tundraområde i Alaska og Yukon. Hoa legg 4 egg i ein senking på bakken, fôra med vegetasjon. Begge foreldra ser etter ungane, som sjølv finn føda.

Desse fuglane trekker til stillehavskysten av Nord- og Sør-Amerika, frå det sørlege Alaska til Tierra del Fuego.

På hekkeområda et brottsnipa hovudsakleg insekt og noko frø. På andre tider av året tar dei blautdyr og krepsdyr funne langs strandlinje på steina kystar. Brottsiper beitar vanlegvis i små flokkar, opp mot 100 individ og ofte med steinvendarar.

Songen er ein plystrande, omtrent 'ti-ti-tit'.

Populasjonen er ikkje estimert og er trudd å vere minkande. Arten er klassifisert som globalt livskraftig.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Surfbird» frå ,  den 14. september 2016.  
 
Referansar 

Notar

Bakgrunnsstoff 

snipefamilien
Fuglar i den neotropiske regionen
Fuglar i den nearktiske regionen‎
Konsmo kyrkje

Konsmo kyrkje er ei lafta krosskyrkje frå 1802 på Konsmo i Lyngdal kommune i Agder fylke.

Kyrkja er av tre og har 400 sitjeplassar.

Det er kyrkjegard attmed kyrkja.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 
 

Kyrkjer i Lyngdal
Kulturminne i Lyngdal
Norske kyrkjer frå 1802
Kyrkjer i Lister og Mandal prosti
Langkyrkjer i Agder og Telemark bispedømme
Audnedal
Kvås kyrkje

Kvås kyrkje er ei lafta langkyrkje frå 1836 på Kvås i Lyngdal kommune i Agder fylke.

Kyrkja er av tre og har 300 sitjeplassar. 

Det er kyrkjegard attmed kyrkja.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 
 
 
 Kvås kyrkjelyd

Kyrkjer i Lyngdal
Kulturminne i Lyngdal
Norske kyrkjer frå 1836
Kyrkjer i Lister og Mandal prosti
Langkyrkjer i Agder og Telemark bispedømme
Lyngdal kyrkje i Lyngdal

Lyngdal kyrkje vart bygd i 1848 etter teikningar av Gabriel Kielland basert på typeteikningar av H.D.F. Linstow. Det er ei krosskyrkje med 800 sitjeplassar. Kyrkja ligg ved  fylkesveg 43 i Lyngdal kommune, strategisk plassert midt mellom elvene Lygna og Litleåna.

Om lag ti meter nord for kyrkja stod tidlegare ei eldre kyrkje frå mellomalderen av stein og tre. Denne kyrkja vart riven i 1847. I området finn ein òg ei rekkje gravhaugar som ein trur stammar frå eldre jarnalder og vikingtid.

Nordaust for kyrkja står eit gravkapell med ei altartavle måla av Terje Grøstad i 1964.

Kyrkja er prostikyrkje i Lister prosti i Agder og Telemark bispedømme.

Fotnotar

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Lyngdal kirke i Arkitekturguide Vest-Agder 
 
 Lyngdal kyrkjelege fellesråd
 Oldtidsmiljøet ved Lyngdal kirke – Fylkesarkeolog Frans-Arne Stylegar.
 

Kyrkjer i Lyngdal
Kulturminne i Lyngdal
Norske kyrkjer frå 1848
Kyrkjer i Lister og Mandal prosti
Langkyrkjer i Agder og Telemark bispedømme
Austad kyrkje i Lyngdal

Austad kyrkje er ei lafta krosskyrkje bygd i 1803. Kyrkja har 400 sitjeplassar.

Austad kyrkje står i Austad i Lyngdal kommune. Soknet høyrer til i Lister prosti og var tidlegare ein del av Lyngdal prestegjeld.

For nokre år sidan oppdaga ein at eiketømmeret som vart nytta til å bygge kyrkja, stammer frå ei stavkyrkje som vart reist seint på 1100-talet.

Fotnotar

Kjelder 
 
Denne artikkelen bygger på «Austad kyrkje i Lyngdal» frå ,  den 15. september 2016.

Bakgrunnsstoff 
 Kyrkjesøk: Austad kirke, Lyngdal
 
 Austad kyrkjelyd

Kyrkjer i Lyngdal
Kulturminne i Lyngdal
Norske kyrkjer frå 1803
Kyrkjer i Lister og Mandal prosti
Krosskyrkjer i Noreg
Bakke kyrkje i Flekkefjord

Bakke kyrkje er ei lafta krosskyrkje frå 1670 på Sirnes i Flekkefjord kommune i Agder fylke. Ho vart påbygd i 1757.

Kyrkja har 400 sitjeplassar. Det er kyrkjegard på staden.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Kyrkjer i Flekkefjord
Krosskyrkjer i Noreg
Norske kyrkjer frå 1670-åra
Kulturminne i Flekkefjord
Kyrkjer i Lister og Mandal prosti
1670 i Noreg
Valkyrkjer i 1814
Dyngehus borg

Dyngehus borg (svensk Dynga borgruin) var ei norsk borg  ved Skredsvik i Båhuslen. Ruinane ligg i dag i Uddevalla og heiter Gullmarsberg. Borga verka som ei festning frå ca. 1250 til starten av 1500-talet, då ho brann ned. Borga vert nemnt i norsk diplommateriell fleire gonger. Ho vart graven ut i 1912-1913 av byråsjef Wilhelm Berg, som òg gjennomførte utgravninga av Ragnhildsholmen festning på 1880-talet. Borga låg i nærleiken av Dragsmark kloster.

Referansar 
Denne artikkelen bygger på «Dyngehus» frå ,  den 15. september 2016.

Litteratur 
 Gunnarsjaa, Arne. Norges Arkitekturhistorie (2006). Abstrakt forlag.

Bakgrunnsstoff 
 RAÄ-nummer Skredsvik 146:1. Riksantikvarieämbetet.
Festningar i Noreg
Kulturminne i Sverige
Norsk mellomalderarkitektur
Gyland kyrkje

Gyland kyrkje er ei lafta krosskyrkje frå 1815 på Nuland i Gyland, ei bygd i Flekkefjord kommune i Agder fylke. Kyrkja har 300 sitjeplassar.

Flyttinga av Gyland kyrkje
Kyrkjestaden for Gyland var frå mellomalderen ved Gyland gard. Der stod i si tid ei langkyrkje som vart avløyst av dagens kyrkje i 1815. Denne kyrkja vart flytta til Sandvikodden ved Nuland i 1929.

Kyrkjegarden er framleis på den gamle kyrkjestaden, der det i 1970 vart oppført eit kapell.

Krusifikset frå Limoges
Flyttinga tok to år, og vart ferdigstilt i 1929. Under prosessen vart det funne eit krusifiks, som vart sendt til Kunstindustrimuseet (no Nasjonalmuseet).
Etter ynskje frå Gyland kyrkjelydsråd vart krusifikset tilbakeført til kyrkja i 2012.

Klokker
Klokketårnet har to klokker, som framleis vert ringt manuelt (ikkje mekanisert).

Fotnotar

Kjelder 
 
 Gyland kyrkjelyd

Bakgrunnsstoff 
 

Kyrkjer i Flekkefjord
Krosskyrkjer i Noreg
Norske kyrkjer frå 1815
Kulturminne i Flekkefjord
Kyrkjer i Lister og Mandal prosti
Gyland kapell

Gyland kapell er ei langkyrkje i tre frå 1970 i Flekkefjord kommune. Kapellet står ved Gyland kyrkjegard, der kyrkjestaden for Gyland var inntil kyrkja vart flytta til Nuland i 1929.

Kapellet har 100 sitjeplassar. Det vert halde eit par gudstenester i kapellet kvart år.

Fotnotar

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Kyrkjer i Flekkefjord
Langkyrkjer i Agder og Telemark bispedømme
Norske kyrkjer frå 1970
Kulturminne i Flekkefjord
Kyrkjer i Lister og Mandal prosti
Dragsmark kloster

Dragmark kloster (norrønt Mariskógr, latin Monasterium dei silva sanctae Mariae) var eit premonstratensarkloster vigd til jomfru Maria. Det låg på Bokeneset vest for Oddevold (Uddevalla) i Båhuslen, som då var ein del av Noreg.

Historie 
Klosteret vart grunnlagt i regjeringstida til kong Håkon IV Håkonsson, truleg i 1234. Det ser ut til å ha hatt høg status. Her vart det mellom anna oppretta eit «akademi» for unge adelsmenn.  Men allereie før reformasjonen, i 1519, ser det ut som det var gått ut av geistleg bruk og lagt under kongeleg overoppsyn. I 1532 vart klosteret formelt forlena og fullt ut sekularisert. Det vart òg stadig utsett for øydeleggingar i tida rundt reformasjonen under stridigheitane mellom dei dansk-norsk kongane Frederik I og nevøen Christian II. Christian støtta reformasjonen, medan Frederik hadde lova å verna den katolske kyrkja. Etter kvart låg klosteret i ruin og tente som steinbrot for utbygginga av Båhus festning.

Kyrkja og eit par av romma sør for ho vart arkeologisk undersøkt i 1897-98. Deler av anlegget ligg truleg stadig intakt under markoverflata.

Lensherrar 
 Knud Grubbe (1575-1602)
 Lagt under Baahus len (1602-28)
 Niels Hammer (1628-44)
 Thomas Dyre (1644-52)
 Henrik Villumsen Rosenvinge (1652-58)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dragsmark kloster» frå ,  den 15. september 2016.  
 

Tidlegare kloster i Noreg
Klosterruinar
Kulturminne i Sverige
Finsland kyrkje

Finsland kyrkje er ei lafta krosskyrkje frå 1803 i Kristiansand kommune i Agder fylke.

Kyrkja har 250 sitjeplassar.

Interiøret er trekvitt og god bevart. Altartavla er frå 1750. Preikestolen fekk apostelbilete måla i 1924.

Det er kyrkjegard på staden, og eit par hundre meter søraust for kyrkja er ein nyare kyrkjegardsparsell.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 
 
 

Kyrkjer i Kristiansand
Kulturminne i Kristiansand
Norske kyrkjer frå 1803
Kyrkjer i Kristiansand Domprosti
Krosskyrkjer i Noreg
Søgne hovudkyrkje

Søgne hovudkyrkje  er ei krosskyrkje i tre frå 1861 på Lunde i Kristiansand kommune i Agder fylke. Kyrkja er teikna av Christian H. Grosch og har 750 sitjeplassar, medrekna galleria.
  
Altartavla er frå 1914 og er laga av Martin Nilsen Førre med måleriet 
«Den oppstandne Kristus hilser kvinnene ved graven» av Even Ulving.

Det er kyrkjegard attmed kyrkja.

Sjå òg 
 Søgne gamle kyrkje

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Kyrkjesøk: Søgne hovedkirke
 
 Søgne kyrkjelyd

Kyrkjer i Kristiansand
Kulturminne i Kristiansand
Norske kyrkjer frå 1861
Kyrkjer i Kristiansand Domprosti
Krosskyrkjer i Noreg
Christian H. Grosch
Kastelle kloster

Kastelle kloster var eit augustinarkloster i Konghelle i Bohuslän frå slutten av 1100-talet inntil det vart avvikla i 1529. Mens klosteret var i drift var dette ein del av Noreg, mens området no er ein del av Västra Götalands län i Sverige. Klosteret står i dag som ein ruin.

Det var både kyrkje og kloster på staden. Kyrkja, som var vigd til St. Augustin, er truleg litt eldre enn klosteret, slik at klosteret har vorte bygd i tilknyting til kyrkja. Klosteret var stifta av erkebiskop Eystein og bygd midt på 1200-talet. Klosteret låg under Nidaros erkebispedømme, men hadde òg eit tilhøve til Ebelholt kloster på Sjælland. 

Kong Frederik I konfiskerte klosteret og forlente det til Jørgen Steenssøn mot ei årleg avgift på ei mark smør og tre våpenføre menn i 1529. Dette var kort tid før reformasjonen, og mange kloster vart sekulariserte.

Ruinane av klosteret vart arkeologisk undersøkt i 1891 og i 1942. Kyrkja og ein av klosterfløyene er lokaliserte, og murane er i dag synlege i bakkenivå. Restane av muren tyder på at kyrkja har lege mot nord i anlegget, og at det ut frå den sørlege langveggen har gått ei austfløy. Resultata av utgravinga gjev ikkje grunnlag for nokon sikker kunnskap om korleis klosteranlegget såg ut.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kastelle kloster» frå ,  den 15. september 2016.

Bakgrunnsstoff
 Kastelle kloster på katolsk.no

Kloster i Noreg
Klosterruinar
kulturminne i Sverige
Västra Götalands län
Feda kyrkje

Feda kyrkje er ei  lafta krosskyrkje frå 1802 på Feda i Kvinesdal kommune i Agder fylke.

Kyrkja vart oppført av byggmeister Axel Lohne. og har 240 sitjeplassar. Ho ligg  ved Fedafjorden på austsida av utløpet til Fedaelva, med småbåthamna like attmed.

Det er kyrkjegard på staden.

Fotnotar

Kjelder 
 Kvinesdal kyrkjelege fellesråd 
 
 Feda kirke  hos Vest-Agder fylkeskommune (Arkitekturguiden for Vest-Agder)

Bakgrunnsstoff 
 
 

Kyrkjer i Kvinesdal
Kulturminne i Kvinesdal
Krosskyrkjer i Noreg
Kyrkjer i Lister og Mandal prosti
Norske kyrkjer frå 1802
Unleashed in the East

Unleashed in the East er det første konsertalbumet til Judas Priest, spelt inn i Tokyo i Japan under Hell Bent for Leather-turneen i 1979. 
Det kom ut i september 1979 og vart det bestseljande albumet til bandet fram til då, og nådde topp 100 i USA og topp 10 i Storbritannia, og etter kvart eit av fem Judas Priest-album som selde til platinaplate i USA. 

Det er omdiskutert kor mykje live albumet i røynda er, og ein har på moro stundom kalla albumet Unleashed in the Studio. Fleire år seinare, etter han hadde slutta i Priest, sa Rob Halford i fleire intervju at musikken verkeleg var live, men at vokalen hans hadde blitt øydelagd på den originale innspelinga og at dei spelte inn vokalen på ny i studio, men på ein konsertliknande måte.

Nyare utgåver
I 2001 kom albumet ut på CD med fire bonusspor, «Rock Forever», «Delivering the Goods», «Hell Bent for Leather» og «Starbreaker», som hadde blitt gjeve ut på ei 7" bonusplate som følgde med den japanske utgåva av albumet i 1979. Tre av desse var frå albumet Killing Machine (gjeve ut i USA som Hell Bent for Leather). «Delivering the Goods» og «Starbreaker» vart berre gjeve ut på den japanske marknaden.

Innhald

Medverkande 
Judas Priest
Rob Halford – vokal
K.K. Downing – gitar
Glenn Tipton – gitar
Ian Hill – bassgitar
Les Binks – trommer

Produksjon
Produsert av Tom Allom og Judas Priest
Innspelt av  Yoshihiro Suzuki
Lydteknikar: Neil Kernon
Fotografi av Fin Costello

Lister
Album

Salstrofé

|-

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Unleashed in the East» frå ,  den 15. september 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Judas Priest-album
Album produserte av Tom Allom
Konsertalbum frå 1979
Columbia Records-album
Album spelte inn i Nakano Sun Plaza
Gamle Hunn kyrkje

Gamle Hunn kyrkje (også skrive «Hund») var ei kyrkje i Gjøvik frå 1821 til ho blei riven i 1881. Ho låg der Gjøviks gamle kyrkjegard ligg i dag, på grunnen til garden Hunn. Kyrkja sto midt på kyrkjegarden, på det høgaste punktet. Kyrkja var ei avlang, åttekanta tømmerbygning med sentraltårn ("kuppel"), en «temmelig stor bygning». Austre tilbygg var sakristi, det vestre var hovudinngang med våpenhus. Hunn kyrkje blei demontert då Gjøvik kyrkje skulle byggast. Byggearbeidet tok til i 1818. 

Ifølgje Alm vart Gamle Hunn kyrkje, Jevnaker kyrkje (1834) og Åmot kyrkje (1823) utforma etter mønster av Vang kyrkje ved Hamar. Byggmester Svend Aspås frå Røros laga truleg modellen som blei send i ein sekk til Torpa då Åmot kyrkje skulle byggast. Alm reknar med at same modell låg til grunn for Hunn og Jevnaker kyrkjer. Kunstnarleksikonet trur at Stor-Elvdal kyrkje også kan ha vore eit førebilete. Innbyggjarane skal ha meint at Gamle Hunn kyrkje var finare enn den nye Gjøvik kyrkje. Interiøret blir omtala som særprega og vakkert. Bygget skal ha vore vanskeleg å varme opp om vinteren.

Kyrkevegen i Gjøvik har namn etter Gamle Hunn kyrkje og fortsetter som Føllingstads veg opp mot den gamle kyrkjestadne - som har vore i bruk sidan mellomlalderen. I dag er det oppført kapell med krematorium på øvre del av det som no blir kalla gravlund, og som fortsatt bruker Hunn-namnet. Dagens Hunn kyrkje er derimot eit stykke lenger opp mot Hunndalen.

Delar frå Gamle Hunn kyrkje vart brukt om at i dagens Gjøvik kyrkje.

Då Gjøvik vart kjøpstad i 1861 vart det ikkje sett opp kyrkje i byen (truleg av pengemangel) og Gjøvik brukte Hunn kyrkje i samarbeid Vardal. Julie og Martin Engelhardt Hoff sa seg villige til å betale for kyrkje i Gjøvik og kjøpstaden fekk eiga kyrkje i 1882 etter at grunnsteinen blei lagt ned i 1881. Planen var å bruke material frå den demonterte Hunn kyrkje, men det viste seg at lite kunne brukast om att. Andre kjelder seier at «meget og godt tømmer» frå den gamle kyrkja blei brukt. Kirkeklokken og nattverdssettet ble overført til den nye kyrkja.

Det hadde vore minst to tidlegare kyrkjer på staden. Fram til 1661 sto der ei stavkyrke truleg oppført mellom 1150 og 1250. Stavkyrkja vart avløyst av ei krosskyrkje som sto til 1820. Den åttekanta kyrkja blei då sett opp omkring 200 meter nordvest for det førre kyrkebygget.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 

Kyrkjer i Gjøvik
Åttekanta kyrkjer i Noreg
Byggverk ferdigstilt i 1820-åra
Kulturminne i Gjøvik
British Steel av Judas Priest

British Steel er det sjette albumet til det britiske heavy metal-bandet Judas Priest, gjeve ut den 14. april 1980.

Oversyn
Bandet gjentok den kommersielle stilen dei hadde oppretta på Killing Machine med British Steel. Denne gongen gjekk dei òg bort frå nokre av dei mørke tekstane som hadde dominert tidlegare album, men somme av desse tekstane finst framleis. British Steel vart spelt inn i Tittenhurst Park, eit platestudio på eigedomen til Ringo Starr, etter at dei hadde kome skeivt ut i Startling Studios i desember 1979. Digital sampling var ikkje vanleg på denne tida, så bandet brukte analoge innspelingar av knuste mjølkeflasker for «Breaking the Law», i tillegg til forskjellige lydar på «Metal Gods» skapt ved hjelp av biljardkøar og brett med bestikk. Albumet vart gjeve ut i Storbritannia til nedsett pris, 3,99 pund, og det vart annonsert i musikkpressa med merket «British Steal» (der steal kan tyda 'røvarkjøp'). Songane «Breaking the Law», «United» og «Living After Midnight» vart gjevne ut som singlar.

British Steel er det første Judas Priest-albumet med trommeslagaren Dave Holland. Det er òg det første albumet der alle songane var skrivne bandet sjølv, sidan alle dei førre albuma hadde inneheldt minst ein coverlåt og/eller songar som var skrivne av tidlegare bandmedlemmar.

Albumet vart mastra på ny i 2001 og gjeve ut med to bonusspor. Desse var «Red, White, and Blue» som vart skriven under innspelinga av Twin Turbos (som vart Turbo) og spelt inn i Compass Point Studios i Nassau i juli 1985. Det andre sporet var eit konsertopptak av «Grinder», spelt inn 5. mai 1984 i Los Angeles under Defenders of the Faith-turneen.

I 2009 starta Judas Priest 30-årsjubileumsturneen sin med å spele heile British Steel live for første gongen. 30-årsjubileumsutgåva av albumet kom med ein DVD og CD av ein konsert frå 17. august 2009 ved Seminole Hard Rock Arena i Hollywood. Konsertversjonane av alle British Steel-songane var òg mogeleg å laste ned til videospelet Rock Band.

Ein episode i dokumentarserien Classic Albums omhandlar innspelinga av albumet.

Innhald

Medverkande 
Judas Priest
Rob Halford – vokal
K.K. Downing – gitar
Glenn Tipton – gitar
Ian Hill – bassgitar
Dave Holland – trommer

Produksjon
Produsert av Tom Allom
Lydteknikar: Lou Austin
Redigert av Ray Staff
Plateomslag av Rosław Szaybo
Fotografi av R. Elsdale og R. Ellis

Lister

Singlar – BPI (UK)

Salstrofé

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «British Steel (album)» frå ,  den 15. september 2016.  
 

Judas Priest-album
Musikkalbum frå 1980
Album produserte av Tom Allom
Columbia Records-album
New Wave of British Heavy Metal-album
Fjotland kyrkje

Fjotland kyrkje er ei lafta langkyrkje frå 1836 på Fjotland i Kvinesdal kommune i Agder fylke.

Kyrkja er oppført av byggmeister Torgje Torvaldson Berkjeland etter typeteikningar av H.D.F. Linstow. Ho har 420 sitjeplassar. Kyrkja avløyste ei eldre tømmerkyrkje. Denne tidlegare kyrkja var under oppføring heilt frå 1670 til 1737.

Kyrkja har to preikestolar oppe på fondveggen. Den til høgre er frå 1836, medan den til venstre er overført frå gamlekyrkja.

Det er kyrkjegard attmed kyrkja.

Fotnotar

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 
 
 Kvinesdal kyrkjelege fellesråd 
 Fjotland Kyrkje  på Kvinesdal.no

Kyrkjer i Kvinesdal
Kulturminne i Kvinesdal
Norske kyrkjer frå 1836
Krosskyrkjer i Noreg
Kyrkjer i Lister og Mandal prosti
Bygningar teikna av Hans Linstow
Netlandsnes kapell

Netlandsnes kapell er ei lafta langkyrkje frå 1886 i Kvinesdal kommune i Agder fylke.

Kapellet har 100 sitjeplassar.

Det er kyrkjegard på staden.

Fotnotar

Kjelder 
 Kvinesdal kyrkjelege fellesråd

Bakgrunnsstoff 
 
 

Kyrkjer i Kvinesdal
Kulturminne i Kvinesdal
Norske kyrkjer frå 1886
Kyrkjer i Lister og Mandal prosti
Langkyrkjer i Agder og Telemark bispedømme
Knaben kapell

Knaben kapell er ei langkyrkje i tre frå 1936 på Knaben i Kvinesdal kommune i Agder fylke. Til kapell har ein brukt eit eldre hus som er bygd om etter teikningar av ingeniør Hans Aase. Tårnet står ved sida av sjølve kapellet, som har om lag 80 sitjeplassar.

Kapellet var i privat eige, men vart overdrege til kommunen i 1976 etter at A/S Knaben vart lagd ned.

Det er ikkje kyrkjegard på staden.

Kjelder 
 Kvinesdal kyrkjelege fellesråd

Bakgrunnsstoff 
 Knaben kapell
 

Kyrkjer i Kvinesdal
Kulturminne i Kvinesdal
Norske kyrkjer frå 1936
Kyrkjer i Lister og Mandal prosti
Langkyrkjer i Agder og Telemark bispedømme
Akantus

Akantus (frå gresk akanthos, av akantha, 'torn') er stiliserte blad av plantar i akantusfamilien, og er eit ubtreidd motiv innan ornamentikk. Motivet er kjend frå gresk og romersk arkitektur, og seinare i kyrkjeinteriør, og i norsk samanheng i ulike former for folkekunst som treskjering og rosemåling.

Akantusdekor er særleg inspirert av to artar, mjukakantus (A. mollis) og torneakantus (A. spinosus). Desse plantane har  sterkt flikete blad og markerte bladnerver.
Frå 500–600 f.Kr. blei avbildingar av slike blad brykt til å smykka ut toppstykket til gravsteinar av grekarane. Seinare blei motivet brukt arkitektonisk på akroteri på toppen av bygningar og andre detaljar. Ifølgje Vitruvius fekk  bilethoggaren Kallimakhos ideen til det korintiske kapitelet, som er bygd opp av akantusblad, av ei korg på grava til ei ungjente som var omslynga av ein akantusplante.

Romarane nytta blada mykje som motiv. Nokre av dei best kjende akantus-smykkea monumenta er Ara Pacis i Roma, som blei oppført av keisar Augustus i 9–13 f.Kr. I bysantinsk arkitektur blei blada spreidde over ein brei flate og gjennomhola.

Akantus har sidan vore nytta gjennom heile den europeiske kunsthistoria. Motivet fekk ei framtredande stilling i arkitektur att under renessansen, og blei i den påfølgjande barokken brukt til utsmykking av interiør og møblar. 

Frå rundt 1700 blei akantusdekorasjonar utbreidde i Noreg. I Oslo domkyrkje pryder utskorne akantusblad altartavla og preikestolen frå 1699, og markerer byrjinga på akantusbarokken i Noreg. Stilen spreidde seg utover landet og blei ein viktig del av norsk folkekunst.

Kjelder

Ornament
Visuelle motiv
Gresk arkitektur
Romersk arkitektur
Renessansen
Norsk folkekunst
Rustsnipe

Rustsnipe (Calidris subruficollis) er ei lita snipe som hekkar langt nord  i Nord-Amerika, overvintrar i søraustre Sør-Amerika, men som òg er ein relativt vanleg streiffugl i Storbritannia. 

Ho er ofte klassifisert i si eiga biologiske slekt Tryngites, men òg som Calidris-snipe.

Skildring 

Rustsnipa har storleik som ei myrsnipe, når ei kropplengd på 18 til 20 centimeter, vengespennet er på 43 til 47 cm og vekta varierer mellom 53 og 117 gram. 

Rustsnipa har sandfarga fjørdrakt, hovudet og undersida er beigerosa, oversida er mykje mørkare og har grove svarte flekker. Hovudet har mørke striper over krona frå panna til nakke og rygg. Dei mørke augo står i klår kontrast til dei lyse kinna. Beina er sennepsgule. Nebbet er svart og relativt kort. I flukt viser vengene ei lys underside med ein mørk flekk ut mot vengtuppen og oversida manglar kvit teikning som mange andre sniper har. Hofuglar er mindre enn hannar. 

Hekkehabitatet er på overgrodde grassletter på tundraen i det mest nordlege Nord-Amerika, det vil seie nordkysten av Alaska og Canada inkludert dei store arktiske øyane i Nunavut, som Viktoriaøya og Prince of Wales Island. Han er ein langdistansetrekkfugl, som trekker breitt over sentrale Nord-Amerika sør til den søraustlege delen av Sør-Amerika. Det viktigaste overvintringsområdet ligg totalt sett i Argentina, og strekker seg frå det sørlege Bolivia over Paraguay,  sørlegaste Brasil og Uruguay til det nordlege Argentina. I trekkruta kan rustsniper treffast der det finst tørt gras, mellom anna på beitemarker, golfbanar og flyplassar. Under trekket kan dei vere ekstremt tamme. 

Rustsniper blir observert som ein regelmessig streiffugl i Europa, hovudsakleg i Storbritannia. Her kan dei jamvel opptre i små flokkar.

Føda er virvellause dyr og frø. Eit kull består typisk av fire egg.

Populasjonen er estimert til å ligge i området 16 000-84 000 trudd å vere minkande. IUCN klassifiserer arten som globalt nær truga, NT.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Grasläufer» frå ,  den 15. september 2016.  

Referansar 

Notar

Bakgrunnsstoff 

snipefamilien
Fuglar i den neotropiske regionen
Fuglar i den nearktiske regionen‎