alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Bergstad

Bergstad er ein by-liknande tettstad grunnlagd med utgangspunkt i gruvedrift. Ein bergstad hadde tidlegare eigne lover og rettar, såkalla berglover. I Noreg er Kongsberg og Røros gamle bergstader.
Fram til 1683 gjaldt bergordninga slik ho var fastsett i kurfyrstedømet Sachsen. Bergordninga danna grunnlaget for Berg–Ordinancen av 23. juni 1683. Kongelege forordningar og bergprivilegium vart gjort gjeldande. Lovane regulerte mellom anna retten til å driva med gruvedrift.

Kjelder 
 http://de.wikipedia.org/wiki/Bergordnung
 http://no.wikipedia.org/wiki/Bergstad
 Dialektnivellering, ungdom og identitet Ein komparativ studie av språkleg variasjon og endring i to tilgrensande dialektområde, Røros og Tynset

Bergverk
Industrihistorie
Ferenc Gyurcsány

Ferenc Gyurcsány () er ein ungarsk politikar, og var statsminister i Ungarn frå 2004 til 2009. Han representerer Det ungarske sosialistpartiet (Magyar Szocialista Párt - MSZP).

Gyurcsány studerte til å bli lærar og fekk bachelorgrad i 1984 frå Janus Pannonius-universitetet i Pécs. I 1990 fullførte han ein mastergrad i økonomi ved det same universitetet. Han vart først med i politikken gjennom den kommunistiske ungdomsligaen (KISZ) i 1984. Frå 1984 til 1988 var han nestleiar i KISZ i Pécs. Frå 1988 til 1989 leia han KISZ sin studentorganisasjon. etter kommunismens fall i 1989 vart han nestleiaren i KISZ sin etterfylgjar, det Ungarske Demokratiske Ungdomsforbundet. I 1990 avbraut han den politiske karrieren sin for å jobba i næringslivet.

I 2002 vendte han tilbake til politikken, som rådgjevar for Péter Medgyessy, som vart statsminister i 2002. Frå mai 2003 til september 2004 var han minister med ansvar for idrett, ungdom og born. Han sat i denne posisjonen då Ungarn vart utsett for ein dopingskandale under sommar-OL i Athen i 2004. Etter samarbeidsproblem med Medgyessy gjekk han av frå regjeringa i september 2004. Like etterpå måtte Medgyessy gå av som statsminister etter at sosialistpartiet sin liberale koalisjonspartnar ikkje lenger kunne godta han. Gyurcsány vart då vald som statsminister av parlamentet, 29. september 2004. Ved parlamentsvalet i 2006 gjekk sosialistpartiet hans fram med litt over eitt prosentpoeng og fekk 43,2 % av røystene. Gyurcsány si koalisjonsregjering vart dermed sitjande.

Gyurcsány gjekk av som statsminister 14. april 2009 og vart erstatta av partifellen Gordon Bajnai.

Gyurcsány er gift for andre gong. Han har to søner frå det første ekteskapet, og ein son og ei dotter frå det andre.

Ungarske politikarar
Statsministrar i Ungarn
Skagensmålarane

Skagenmålarane var ein skandinavisk kunstnarskoloni som var verksam i Skagen på Jylland, særleg på 1870- og 1880-talet. Kunsten deira er kjenneteikna av realistiske friluftsmåleri og intense lysskildringar med rike valørar.

Kunstnarar som i kortare eller lengre tid var verksame i Skagen var mellom anna P.S. Krøyer, Oscar Björck, Michael Ancher, Anna Ancher, Christian Krohg og Johan Krouthén.

Kunstnarkolonien er rikt representert på Skagens kunstmuseum.

Bakgrunnsstoff 
 Skagens museum

Kunstnargrupper og kollektiv
Norsk kunsthistorie
Dansk kunsthistorie
Svensk kunsthistorie
Skagen
Frederikshavn kommune
Björg Þorláksdóttir

Björg Karítas Þorláksdóttir (), fødd i Vesturhópshólum i Húnaþingi, død i København, var den første kvinna frå Island som fekk ein doktorgrad. 17. juni 1926 vart ho kréert til doktor i psykologi ved Sorbonneuniversitetet iParis, og same året vart ho æra med Riddarkrossen til Den islandske falkeordenen.

Ho var syster til Jón Þorláksson.

Islandske psykologar
Islendingar
Anna Ancher

Anna Ancher, Anna Kirstine Brøndum Ancher () var ein dansk kunstmålar, gift med kunstnaren Michael Ancher. 
Ho vart fødd i Skagen, som den einaste av Skagensmålarane. Ho var søster til Degn Brøndum, eigaren av kunstnarane sitt samlingspunkt Brøndums Hotel.

Ho studerte i København og i Paris med Pierre Puvis de Chavannes som lærar, saman med Marie Triepcke.

Ancher måla ofte kvinner i situasjonar knytt til arbeid. Ho budde mestedelen av livet sitt på Skagen, der ho skildra fattige folk knytt til fiskeri. Måleria hennar er rekna å syna ei god evne til bruk av fargar.

Ho fekk utmerkinga Tagea Brandt Rejselegat i 1924.

Bakgrunnsstoff

Danske målarar
Folk frå Frederikshavn
Eckersbergmedaljen
Pass

Pass er eit reisedokument og identifikasjonsprov som særleg vert nytta ved reising gjennom ulike område, og særleg mellom ulike statar. Eit pass er prov på kven ein er, kvar statsborgarskap ein har, og kva ein heiter. 
Eit pass har gjerne informasjon om namn, dato ein er fødd, fødestad, fotografi, og nokre gonger ei skildring av eigaren. I passet kan det òg gå fram kva statar statsborgaren ikkje har høve å reisa til.

Dokumentet har form av ei lita bok, og inneheld rom som for viseringar (stadfesting av innreisevisa, eller innreiseløyve). Eit norsk pass er normalt gyldig i fem år for barn og i ti år for vaksne.

Mellom nokre land er det innført passfridom.

Galleri

Sjå òg 
 Nansenpass
 Fjellpass

Bakgrunnsstoff

Turisme
Diplomati
Migrasjon
Personidentifikasjon
Reisedokument
Gudinna Flora

Flora var ei gudinne for vår og blomar i romersk mytologi. Ho var ein relativt uviktig guddom, men blei likevel feira kvar vår med høgtida floralia. Denne fann stad i april eller mai og blei markert med dansing, drikking og blomar. Flora stod for grøde og høgtida hennar feira gjenfødinga av livet som skjedde kvart år.

Flora var gift med vindguden Favonius. Ho svara til Khloris i gresk gudelære.

Under renessansen blei gudinna teken fram igjen og dyrka av humanistar og kunstnarar frå denne tida i ei større grad enn ho nokon gong hadde vore i Romarriket. Namnet hennar blei eit populært jentenamn og blei knytt til planteliv og vekst. Me finn det framleis i uttrykk som flora og fauna, florabok eller bakterieflora.

Bakgrunnsstoff 
 Flora ved thaliatook.com

Flora
Flora
Flora
Namnet Flora

Sjå òg fleirtydingssida Flora

Flora er eit kvinnenamn som kjem frå den romerske gudinna Flora, avleia av det latinske ordet flos som tyder 'blome'. Namnet har vore utbreidd over heile Europa. Det er i slekt med namn som Flo, Flor, Florentia og Florence.

Kjende namneberarar
Den heilage Flora av Cordoba
Den heilage Flora av Beaulieu (eigtl. Fleur)

Flora Heilmann (1872-1944), dansk målar
Flora Larsson (1904-2000), svensk-argentinsk salmediktar og frelsesarméleiar
Flora Macdonald (1722-1790), skotsk jakobittheltinne
Flora Robson (1902-1984), engelsk skodespelar
Flora Shaw (1852-1929), engelsk journalist
Flora Annie Steel (1847-1929), engelsk forfattar
Flora Thompson (1876-1947), engelsk forfattar
Flora Tristan (1803-1844), fransk-peruviansk tidlegfeminist

Flora
Flora

en:Flora (disambiguation)#People
Jylland

Jylland er den delen av Danmark som heng i hop med det europeiske kontinentet. Halvøya Jylland har ikkje noka fastlagd grense mot sør. Alt etter samanhengen kan sørgrensa seiast å vera ved Elben, Ejderen, den dansk-tyske grensa etter 1920 eller ved Kongeå. I Jylland finst mellom anna byane Horsens, Randers, Viborg, Silkeborg, Aarhus og Aalborg. Den sørlege delen av halvøya vert kalla Sønderjylland.

Bakgrunnsstoff
Jelling

Jelling er ein by i Vejle kommune på Jylland som ligg om lag 10 km nordvest for Vejle.

I Jelling er det ein gamal, heiden kultstad med to store gravhaugar og restar av ei skipssetting (det vil seie to radar av reiste stein som markerer konturene av eit skip, sett ovanfrå) som ein reknar med vart endra og omgjort til ein kristen heilagstad av kong Harald Blåtann. Arkeologiske granskingar gir grunn til å tru at han bygde ei etter måten stor trekyrkje (stolpekyrkje) mellom gravhaugane og flytta liket av den heidne faren sin, Gorm den gamle, frå eit gravkammer i den eine av dei to gravhaugane og over til eit gravkammer under kyrkja, og på den måte la denne heidne kultstaden under kristent kyrkjeleg og kongeleg herredøme. Ei kyrkje i stein frå mellomalderen står no på staden for kong Harald Blåtanns trekyrkje og dei etterfylgjane trekyrkjene som arkeologane fann spora etter.

To vidgjetne runesteinar, Jellingsteinane, står innanfor dette gamle kultområdet. Den eine av dei, den såkalla vesle Jellingsteinen, er reist om lag år 950 av kong Gorm den gamle til minne om hustrua hans, Thyra. Den andre, den såkalla store Jellingsteinen, er reist av sonen til kong Gorm, kong Harald Blåtann. Steinen er noko for seg sjølv ved å ha tre sider, der det på den eine sida er ein runetekst ordna i vassrette liner som i ei bok. Teksten held fram med ei line på kvar av dei to andre sidene, under eit bilete av eit stort dyr på den eine av sidene, og under ei særeigen framstilling av Kristus i krossfestingsstilling utan krossen, men omslynga av ormeliknande band, på den siste sida. Av runeteksten går det fram at steinen er reist som eit minne over dei døde foreldra til kong Harald Blåtann, Gorm og Thyra, men vel så viktig er det at teksten òg er ei klår fråsegn frå kong Harald om at han hadde samla Danmark og gjorde danane kristne, og dessutan lagt Noreg under seg. På grunn av fråsegna om kristninga av danane, er steinen blitt kalla Danmarks «dåpsattest».

Denne heilagstaden, Jellingmonumenta, står i dag på UNESCO si liste over verdas kulturarv.

Jelling kommune har om lag 5 700 innbyggjarar (2005).

Bakgrunnsstoff

Byar i Region Syddanmark
Stader frå norrøn tid
Vejle kommune
Nedre Knive

Nedre Knive er ein gard som ligg på Åskollen i Drammen kommune. I dag er garden ein av Noregs leiande griseprodusentar og har òg noko jordbruk, men dette i ein mindre skala.

Nedre Knive vert ofte forveksla med garden Øvre Knive. Dei to gardane grensar til kvarandre.

Drammen kommune
Gardar i Viken
Mikuláš Dzurinda

Mikuláš Dzurinda () er ein slovakisk politikar og statsminister i Slovakia frå 1998 til 2006.

Dzurinda gjekk ut frå høgskulen for transport og kommunikasjon i Žilina i 1979. Han arbeidde som økonomisk analytikar for transportforskningsinstituttet i Žilina frå 1979 til 1988. 1988 til 1990 jobba han som seksjonsdirektør for den tsjekkoslovakiske jernbanen i Bratislava.

Dzurinda gjekk inn i politikken som ein av grunnleggjarane av den Kristendemokratiske Rørsla (Kresťanskodemokratické hnutie - KDH) i 1990. Etter det første demokratiske valet i Tsjekkoslovakia i 1990 vart Dzurinda visesamferdselsminister i den slovakiske regjeringa i 1991. I 1992 vart han vald inn i det slovakiske parlamentet, der han var med i finanskomitéen. Då Tsjekkoslovakia vart oppløyst i 1993 var Dzurinda nestformann i KDH, med ansvar før økonomi. I 1994 var han minister i regjeringa til Jozef Moravčík, etter at Vladimír Mečiar vann parlamentsvalet i oktober 1994 vart han del av opposisjonen.

Mečiar sitt styre var svært kontroversielt og vart skulda for å vera autoritært. Som eit resultat av dette gjekk KDH og fire andre opposisjonsparti i 1997 saman i ein koalisjon, den Slovakiske Demokratiske Koalisjonen (SDK). Dzurinda vart talsmann, og 4. juli 1998 leiar for koalisjonen. Koalisjonen vann parlamentsvalet i 1998 og Dzurinda vart statsminister 30. oktober 1998.

Dzurinda starta opp att Slovakia sin integrasjonsprosess med internasjonale organisasjonar, og betra Slovakia sitt forhold til EU og USA, som hadde vore dårleg under Mečiar. I september 2000 vart Slovakia medlem i OECD, og forhandlingane om EU-medlemskap skaut fart. I januar 2000 grunnla Dzurinda eit nytt parti, den Slovakiske Kristne og Demokratiske Unionen (Slovenská demokratická a kresťanská únia - SDKU), som han har leia sidan då. Etter parlamentsvalet i september 2002 kunne Dzurinda halda fram som statsminister, i koalisjon med sitt gamle parti KDH, den Ungarske Koalisjonens Parti og den Nye Borgaralliansen. I november 2002 vart Slovakia invitert til å bli med i NATO, og i desember same år vart forhandlingsprosessen for medlemskap i EU fullført. Slovakia vart med i begge organisasjonane i 2004.

Ved parlamentsvalet 17. juni 2006 vart det sosialdemokratiske partiet størst, og Dzurinda gjekk av som statsminister 4. juli same år.

Mikuláš Dzurinda er gift og har to døtrer. Han snakkar engelsk og fransk. Han er ein ivrig maraton-løpar, med personleg rekord på 2 timar, 54 minutt og 57 sekund, og har fullført både New York maraton og London maraton i si tid som statsminister.

Kjelder 

Statsministrar i Slovakia
Ehud Olmert

Ehud Olmert () var statsminister i Israel frå 11. april 2006 til 31. mars 2009. Frå 4. januar 2006 hadde han vore fungerande statsminister, etter at Ariel Sharon hadde fått eit hjerneslag. Olmert tok òg over som leiar for partiet Kadima, som Sharon var grunnleggjar av.

Gjennom heile tida som statsminister hadde Olmert skuldingar mot seg om korrupsjon. Då tidlegare utanriksminister Tzipi Livni utfordra han i leiarposisjonen i partiet den 30. juli 2008, valde Olmert å ikkje stille til attval som partileiar, og han sa at han ville gå av som statsminister så snart ein ny leiar var vald. Livni vann kampen og prøvde å setje saman ei ny regjering i september det året. Desse forsøka var resultatlause, og det vart i staden halde val i februar 2009. 20. februar valde den israelske presidenten, Shimon Peres, Benjamin Netanyahu som ny statsminister og spurde han om å lage ei ny koalisjonsregjering, etter at det ikkje var nokon klar siger i valet. Netanyahu etterfølgde Olmert 31. mars 2009.

Bakgrunnsstoff 
 BBC News – Profile: Ehud Olmert

Israelske politikarar
Israelske statsministrar
Tre brødre som ikke er brødre

Tre brødre som ikke er brødre er ein komiserie i seks episodar som gjekk på NRK1 hausten 2005. Medverkande var Harald Eia, Bård Tufte Johansen og Atle Antonsen. Serien var i god tradisjon frå tidlegare programseriar frå desse komikarane med blant anna ein parodi på dåverande miljøvernminister Knut Arild Hareide.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Tre brødre som ikke er brødre på NRK Nett-TV

Norske humorseriar
Fjernsynsseriar frå 2000-åra
Fjernsynsprogram frå NRK
Ice Age

Ice Age, kalla Istid på norsk, er ein dataanimert film, som er laga av Blue Sky Studios og utgjeven av 20th Century Fox i 2002. Han var regissert Carlos Saldanha og Chris Wedge etter ei historie av Michael J. Wilson. Oppfylgjaren heiter Ice Age: The Meltdown (Istid 2 på norsk), og kom i 2006. I 2009 kom den tredje filmen i denne serien, Ice Age: Dawn of the Dinosaurs (i Noreg namnsett Istid 3: Dinosaurene kommer).

Bakgrunnsstoff 
 Nettsidene til filmen

Animasjonsfilmar
Eventyrfilmar
Filmkomediar
Familiefilmar
Filmar frå 2002
Filmar frå USA
Finding Nemo

Oppdrag Nemo på norsk, er ein dataanimert film produsert av Pixar Animation Studios i samarbeid med Walt Disney Pictures frå 2003. Filmen er skriven og regissert av Andrew Stanton. Filmmusikken er komponert av Thomas Newman. Den fekk i 2004 Oscar for beste animasjonsfilm, og har til saman vunne 32 prisar.

Historia 
Filmen har ei enkel historie, der den vesle klovnefisken «Nemo» har ein svært overbeskyttande åleinepappa, «Marlin». «Nemo» vert fanga av ein tannlege og hobbydykkar i Sydney og «Marlin» må trasse alle sine nevroser for å redde sonen sin. Med seg på turen har han med seg palettkirurgifisken «Dory», som har ekstremt dårleg korttidsminne.

Marinbiologar har heidra filmen for si virkelegtru framstilling av fisk spesielt og det marine miljøet generelt.

Heimemedium 
Oppdrag Nemo blie utgjeven på DVD og VHS den 4. november 2003. Filmen blei ogso utgjeven på DVD i "Gold Edition", som kom med ein Nemo-kosedyr karakter. Den 4. desember 2012 kom filmen ut på Blu-ray og Blu-ray 3D, med båe 3-disc- og 5-disc-set.

Oppfylgjar
I april 2013, kunngjorde Disney oppfylgjaren, Oppdrag Dory, som kom ut i 2016.

Bakgrunnsstoff 
 Nettsida til filmen

Oppdrag Nemo
Oppdrag Nemo
Oppdrag Nemo
Oppdrag Nemo
Oppdrag Nemo
Oppdrag Nemo
Oppdrag Nemo
Pixar-filmar
Slipp Jimmy fri

Slipp Jimmy fri er ein norsk animasjonsfilm frå 2006. Filmen vart skriven og regissert av Christopher Nielsen.

Handling 
«Roy Arnie» drøymer om å drive sitt eige sirkus og erobre verda. Nøkkelen til at draumen hans skal gå i oppfylling er «Jimmy», ein elefant som er hekta på narkotika. Alt Roy Arnie treng å gjere for å få draumen til å verte sann er å sleppe «Jimmy» fri, men så rømer elefanten til vidda. Roy Arnie tek med seg to trøytte typar og jagar etter elefanten, men dei er ikkje åleine. Dyrevernarar, same-gangstarar og eit forfylla jaktlag vert òg med på elefantjakt. Elefanten, som er sterkt prega av abstinensar, har på si side slått seg saman med ein usedvanleg heltemodig elg.

Anna 
Dette er den fyrste heilaftans dataanimerte spelefilmen frå Noreg. I januar 2004 vart det kjent at det totale budsjettet til filmen ville verte tre gonger så høgt som opphavleg planlagt, og premieren vart sett eitt år lenger fram i tid.

Sjølv om dette er ein norsk film, har filmskaparane valt å synkronisere lepperørslene til figurane til dei engelske stemmene, og deretter dubba filmen til norsk etterpå.

Filmen vart ein av dei to norske nominerte filmane til Nordisk Råds filmpris i 2006.

Bakgrunnsstoff 
 Nettsida til filmen 
 Slipp Jimmy Fri på snurrfilm.no 

Norske filmar
Animasjonsfilmar
Filmkomediar
Filmar frå 2006
Claas

Claas KGaA mbH er ein tysk landbruksmaskinprodusent, med hovudkontor i den tyske byen Harsewinkel i Nordrhein-Westfalen.

Generelt 

Firmaet vart grunnlagt i 1913 av August Claas i Clarholz i Westfalen, og sel i dag produkta sine i om lag 140 land. Claas er fyrst og fremst kjent som produsent av innhaustingsmaskinar: skurtreskjarar, høypresser, slåmaskinar, høyvendarar og sjølvgåande forhaustarar. 

Claas er den største produsenten av sjølvgåande forhaustarar i verda og europeisk marknadsleiar innan skurtreskjarar. I 2003 tok Claas over den franske traktorprodusenten Renault Agriculture, og verksemda produserer i dag eit stort utval av landbrukstraktorar.

I 2005 hadde Class 8134 tilsette og ei omsetjing på 2175,3 millionar euro, med ei forteneste (før skatt) på 86,4 millionar euro.

Historie 

 1913: Claas vart grunnlagt av August Claas i Clarholz i Westfalen.
 1914: August, Bernhard og Franz Claas grunnla firmaet «Gebr. Claas». 
 1930: Det vart sett i gang utvikling av den fyrste skurtreskjaren tilpassa europeiske tilhøve. 
 1936: Claas starta produksjon av den fyrste skurtreskjaren. 
 1937: Serieproduksjon av slepetreskjarar.
 1953: Konstruksjon av den fyrste sjølvgåande skurtreskjaren. 
 1973: Claas synte fram den fyrste sjølvkøyrande forhaustaren.
 1995: Introduksjon av stortreskjaren «Lexion», som med ein kapasitet på 40 tonn per time var verda største skurtreskjar. 
 2002: Største omsetjing i firmaet si historie. 
 2003: Skurtreskjar nr 400 000 forlét samlebandet den 11. februar.
 2003: Claas tok over den franske traktorprodusenten Renault Agriculture (som var ein del av firmaet Renault).
 2006: Claas lanserte Lexion 600, og hadde dermed på nytt verdas største skurtreskjar på programmet.

Produkt

Traktorar 

 Nexos: 54 – 74 kW
 Elios: 54 – 65 kW
 Axos: 54 – 74 kW
 Arion 400: 70 – 85 kW
 Arion 500: 85 – 115 kW
 Arion 600: 95 – 129 kW
 Axion: 132 – 175 kW
 Xerion Saddle Trac: 246 – 268 kW
 Xerion Trac: 246 – 385 kW

Skurtreskjarar 
 Dominator
 Medion
 Mega
 Lexicon 560-510
 Lexicon 580-570
 Lexicon 600

Haustarar 
 Grashaustarar: Jaguar 
 Slåmaskiner: Disco, Corto, Cougar
 Lastarar
 Høypresser 
 Teleskoplastarar

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Nettstaden til Claas

Traktorprodusentar
Tyske føretak
Skurtreskjarprodusentar
Skipingar i 1913
Jordbruksmaskinprodusentar
Trommesett

Eit trommesett (tidlegare kalla batteri) er ei samling trommer, cymbalar og eventuelle andre perkusjonsinstrument som er sett opp for å bli spelt av ein enkelt musikar. Trommesettet vert mest nytta innan moderne sjangrar som jazz og rock.

Trommesettet har vanlegvis ein eller fleire basstrommer (spelt med pedalar), skarptrommer og tamtamtrommer. Cymbalane kjem i ulike storleikar og vektklassar, og kan grupperast som «hihat», «ride», «crash» og «effektcymbalar». Hihat er eit sett med to cymbalar vende mot kvarandre. Desse vert monterte på eit eige stativ som gjer det mogeleg å slå cymbalane mot kvarandre ved hjelp av ein pedal.

I 1970-åra vart dei første elektroniske trommene tekne i bruk i progressiv rock. Desse har i dei seinare åra gått gjennom ei rivande utvikling. Det vert no selt mange elektroniske trommesett, med trykksensitive motstandar og lydar tilsvarande dei i akustiske trommer. Lydane er syntetiserte lydar eller opptak, lagra i ein digital trommemodul. Den same teknologien vert også nytta for å «trigge» akustiske trommer ved hjelp av sensorar som registrer slag på trommeskinna.

Det er stor variasjon i korleis ein nyttar trommesettet i ulike sjangrar. Både utvalet av trommer og cymbalar og stemminga av trommene vil vere ulikt frå stilart til stilart. I rock vert gjerne trommene stemt djupt. Basstromme og skarptromme står langt framme i lydbiletet, og markerer pulsen i musikken. Hihat og ridecymbal vert gjerne nytta for å skape stabile, repetative rytmefigurar, medan crash og effektcymbalar (t.d. «china» og «splash») vert meir brukt for aksentueringar. I akustisk jazz (særleg bebop og liknande stilartar) vert trommene tradisjonelt stemt lysare, og dei vert i mindre grad nytta for å markere pulsen.

Historie 
Trommesettet vart til i USA i byrjinga av 1900-talet. På 1800-talet vart orkestertrommer nytta av orkester som spela til teater og andre framsyningar. Då var det i regelen ein musikar for kvart av instrumenta som basstromme, bekken, skarptromme og andre perkusjonsinstrument. Av praktiske og økonomiske omsyn ynskte ein å nytte færre trommeslagarar for å rekke over dei ulike perkusjonsinstrumenta.

Basstromma vart lagt på golvet og skarptromma vart sett på ein stol eller eit stativ, slik at ein kunne spele begge trommer samstundes (ein teknikk kjend som dobbeltromming). Etterkvart vart det utvikla fotpedal for å spele på basstromma, bekkencymbalar vart monterte på stativ og spelt med fotpedal, medan andre perkusjonsinstrument, til dømes kinesiske tamtamtrommer, kubjøller, treblokker og cymbalar av ulik storleik, vart sett opp på stativ og stenger. Slike samansettingar av ulike perkusjonsinstrument vart særleg populære innan tidleg jazz og som akkompagnement for stumfilmar. I løpet av 1930-talet hadde det vorte vanleg at trommesettet bestod av basstromme, skarptromme, tamtamtrommer med over- og underskinn som kunne stemmast uavhengig av kvarandre, hihat og cymbalar. Dette var ei samansetting av instrumentet som vart særleg popularisert av Gene Krupa, og som utgjer kjernen av trommesettet slik vi kjenner det i dag.

Bakgrunnsstoff 

Perkusjonsinstrument
Tromming
Membranfonar
Trommer
Kotte

Sri Jayewardanapura Kotte (singalesisk ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ , tamil ஸ்ரீ ஜயவர்த்தனபுரம் கோட்டே), vanlegvis kalla berre Kotte, er den lovgjevande hovudstaden på Sri Lanka. Byen ligg om lag 8 km sør for Colombo, som er den administrative hovudstaden. Han har 117 600 innbyggjarar (estimat frå 2004). 

Namnet «Kotte» (tamilsk kōṭṭai) tyder «festning». Byen var opphavleg ei borg, grunnlagd på 1200-talet av Nissanka Alagakkonara, ein tamilsk herskar, for å motstå innrykkingar frå Jaffna-kongedømet. Borga var bygd på eit myrlendt område og vart forsterka med ringmurar og ei djup vollgrav. Desse gjorde byen lett å forsvara, og han vart hovudstaden til dei singalesiske kongane av Kotte-riket i 1400-talet. På den tida fekk byen namnet «Sri Jayewardanapura Kotte», som tyder «Borga i den heilage siger-sterkande byen.» 

Byen var hovudstaden åt Kotte-riket opp til slutten av 1500-talet. Han kom under portugisisk makt i 1565 då riket vart eit lydrike under Portugal. Etter at den siste kongen av Kotte-riket, Don Juan Dharmapala, døydde i 1597 fekk Portugal under Malvana-avtalen overhøgd over byen Kotte og resten av Kotte-riket. Portugisarane flytta hovudstaden sin til Colombo etter fleire åtak på Kotte. I utfall vart Kotte mindre viktig medan Colombo voks, og over dei neste hundreåra vart han til ein forstad åt Colombo sjølv om han enno hadde bystatus. 

I 1979 avgjorde det srilankesiske parlamentet å flytta setet sitt åt Kotte. Avgjerda var både symbolsk og praktisk: parlamentet turvte ein større bygning, og det var vanskeleg å finna nok plass i Colombo. Den nye parlamentsbygningen vart innvigd 29. april 1982. Staten har planlagd å flytta andre departement dit over dei neste åra.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Sri Jayawardenapura» frå ,  den 11. april 2006.  

Denne artikkelen bygger på «Kotte» frå ,  den 11. april 2006.  

 «Kotte» i Encyclopædia Britannica, 2005.

Byar på Sri Lanka
Hovudstader i Asia