alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Wear My Ring Around Your Neck

«Wear My Ring Around Your Neck» er ein song skriven av Bert Carroll og Russell Moody, framført av Elvis Presley og gjeven ut i 1958. Dette vart den tiande hitten til Elvis på rad som nådde toppen av singellista i USA på berre to år. Det var den sjette singelen hans som nådde toppen av den amerikanske R&B-lista og nådde andreplassen på den amerikanske poplista.

Lister

Ricky Van Shelton-versjonen
Den amerikanske countrymusikaren Ricky Van Shelton spelte inn songen for filmen Honeymoon in Vegas i 1992. Shelton-versjonen, som òg kom ut på albumet hans, Greatest Hits Plus, nådde 26. plassen på Billboard Hot Country Singles & Tracks-lista.

Lister

Andre versjonar

Instrumentale versjonar
1961 - Jerry Kennedy
1995 - The Nashville Super Guitars

Andre språk
Songen vart omsett til tysk av Joachim Relin som «Ich brauch' keinen Ring» og spelt inn av Ted Herold i 1958. Han vart òg om sett til dansk av Bamse og gjeven ut som «La' nu vær' at ring» av Bamses Venner i 1975.

Ein norsk versjon vart skriven og framført av Benny Borg som «Ta imot denne lille ring» på Benny Borg synger Elvis i 1980.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Wear My Ring Around Your Neck» frå ,  den 15. oktober 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 

Songar frå 1958
Singlar frå 1958
Elvis Presley-songar
Singlar frå 1992
Musikkvideoar regisserte av Deaton-Flanigen Productions
Songar produserte av Stephen H. Sholes
RCA Victor-singlar
Epic Records-singlar
Ricky Van Shelton-songar
Pat Boone-songar
Shakin' Stevens-songar
The Vanguards-songar
Vikingarna-songar
Billy Swan-songar
A Date with Elvis

A Date with Elvis er det åttande albumet til Elvis Presley, gjeve ut på RCA Victor Records (LPM 2011) i juli 1959. Det består av eit utval av songar som var gjevne ut før og ikkje-utgjevne innspelingar i august 1956 i 20th Century Fox Stage One, to frå Radio Recorders i Hollywood, og fleire innspelingar frå Sun Studio. Albumet nådde 32. plassen på Billboard Top Pop Albums-lista. Det er ikkje lenger i sal på fysisk plate, men finst tilgjengeleg på nettet for nedlasting og strøyming.

Innhald
Etter Presley måtte inn i den amerikanske hæren den 24. mars 1958, ønskte RCA Victor og manageren til Presley, Colonel Tom Parker, å halde namnet hans aktivt hos publikum dei to neste åra då han ikkje kunne halde konsertar eller spele i filmar, og gav ut innspelingar frå kvelvet. Det vart arrangert ei innspeling over to dagar i juni, som gav nok songar til fem singelsider. Singelformatet var det kommersielle fokuset for rock and roll i 1950-åra. Fire av desse songane vart gjevne ut på album i 1958 og 1959 medan han var i militærteneste. 

Sjølv etter det som var vanleg seint i 1950- og tidleg i 1960-åra, der albuma ofte berre var kring 35 minuttar lange, var dette eit særs kort album på berre 23 minuttar, og vart eit av dei albuma som nådde lågast på salslistene i dette tiåret. RCA gav ut nok eit album i 1959 med tidlegare utgjevne songar, eit samlealbum men det selde enno dårlegare. Presley kom attende til USA i 1960 og gjekk i studio igjen. 

Ein annan versjon av albumet, med seks av dei same songane frå originalutgåva, med med 14 songar i alt, kom ut i Australia i september 1959. RCA gav ut dei originale 10 songane frå albumet på CD i 1989. 

I 1986 gav The Cramps ut eit heilt anna album som òg heitte A Date with Elvis.

Medverkande
 Elvis Presley – vokal, gitar
 Scotty Moore – gitar
 Dudley Brooks – piano
 Mike Stoller – piano, korvokal
 Bill Black – bass
 D.J. Fontana – trommer
 Johnny Bernero – trommer
 The Jordanaires – korvokal

Innhald

Britisk, australsk og tysk nyutgjeving

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «A Date with Elvis» frå ,  den 15. oktober 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
LPM-2011 A Date With Elvis Guide (monaural) på The Elvis Presley Record Research Database
LSP-2011(e) A Date With Elvis Guide (stereo) på The Elvis Presley Record Research Database

Musikkalbum frå 1959
Elvis Presley-album
RCA Victor-album
Engelskspråklege album
Album produserte av Sam Phillips
Album spelte inn i Sun Studio
We're Gonna Move

We're Gonna Move er ein song av Elvis Presley. Elvis Presley og Vera Matson står oppført som låtskrivarar, men han vart i røynda skriven av ektemannen til Matson, Ken Darby og publisert av Elvis Presley Music. Songen vart spelt inn for filmen Love Me Tender og gjeven ut på ein RCA Victor-EP i 1956. «We're Gonna Move» vart spelt inn 24. august 1956.

I staden for eit heilt filmmusikkalbum med musikken frå Love Me Tender vart fire songar frå filmen gjevne ut på EP-en Love Me Tender i november 1956. EP-en vart sertifisert til platina av RIAA. EP-en nådde 10. plassen på Billboard EP-lista og 22. plassen på Billboard 200 albumlista. Han nådde niandeplassen på Top Pop Albums-lista med eit sal på over 600 000, i tillegg til 35. plassen på singellista. Dei fire songane på EP-en vart spelt inn i Fox-studioet Stage One i Hollywood, den 24. august 4. september og 1. oktober 1956.

Medverkande 

 Elvis Presley - vokal
 Vito Mumolo - akustisk gitar (solo)
 Luther Rountree - akustisk gitar (rytme)
 Dom Frontieri - trekkspel
 Mike «Myer» Rubin - kontrabass
 Richard Cornell - trommer
 Rad Robinson - korvokal
 Jon Dodson - korvokal
 Charles Prescott - korvokal

Andre versjonar
Songen er òg blitt innspelt av Adriano Celentano i 1973 og G.I. Blues i 1999. Songen vart omsett til tysk og framført av Peter Moesser som «Unser Haus» i 1959. Ein fransk versjon vart skriven av Jacques Poterat som «Le cavalier du crépuscule» og gjeven ut av Long Chris i 1963.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «We're Gonna Move» frå ,  den 15. oktober 2016. 
 oppgav desse kjeldene:
Guralnick, Peter. Last Train to Memphis: The Rise of Elvis Presley. Little, Brown; 1994. ISBN 0-316-33225-9.
Guralnick, Peter. Careless Love: The Unmaking of Elvis Presley. Back Bay Books; 1999. ISBN 0-316-33297-6.
Guralnick, Peter; Jorgensen, Ernst. Elvis Day by Day: The Definitive Record of His Life and Music. Ballantine; 1999. ISBN 0-345-42089-6.
Hopkins, Jerry. Elvis—The Biography. Plexus; 2007. ISBN 0-85965-391-9.
Jorgensen, Ernst. Elvis Presley—A Life in Music: The Complete Recording Sessions. St Martin's Press; 1998. ISBN 0-312-18572-3.

Bakgrunnsstoff
 

Songar frå 1956
Elvis Presley-songar
Songar skrivne av Elvis Presley
USA-amerikanske popsongar
Jerry Leiber og Mike Stoller

Tekstforfattaren Jerome «Jerry» Leiber (25. april 1933-22. august 2011) og komponisten Mike Stoller (fødd 13. mars 1933) var ein amerikansk låtskrivar- og produsentduo. Dei fekk først suksess med songar som «Hound Dog» (1952) og «Kansas City» (1952). Seinare i 1950-åra fekk dei ei rekkje hittar med The Coasters, som «Young Blood» (1957), «Searchin'» (1957) og «Yakety Yak» (1958), som er somme av dei mest underhaldande i rock and roll med hjelp av humor og ein stil som var meir teatralsk enn personleg. Dei var blant dei første kvite musikarane som omfamna svart musikk med gjennomarbeidde produksjonsverdiar der dei la vekt på den kjenslemessige krafta med The Drifters på «There Goes My Baby» (1958), som igjen påverka Phil Spector, som studerte produksjonane deira medan han spelte gitar på somme av innspelingane deira. 

Leiber og Stoller skreiv mange hittar for Elvis Presley, som «Love Me» (1956), «Jailhouse Rock» (1957), «Loving You», «Don't» og «King Creole». Dei samarbeidde òg med andre låtskrivarar på songar som «On Broadway», i lag med Barry Mann og Cynthia Weil; «Stand By Me», i lag med Ben E. King; «Young Blood», i lag med Doc Pomus og «Spanish Harlem», som Leiber skreiv i lag med Phil Spector. Dei vart stundom oppførte under pseudonymet Elmo Glick. I 1964 lanserte dei  Red Bird Records med George Goldner og fokuserte på «jentegrupper», og gav ut somme av dei klassiske songane frå Brill Building-tida.

Alt i alt skreiv Leiber og Stoller over 70 hittar. Dei vart innlemma i Songwriters Hall of Fame i 1985 og Rock and Roll Hall of Fame i 1987.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jerry Leiber and Mike Stoller» frå ,  den 15. oktober 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

 Offisiell nettstad

Musikalske duoar
Rock and Roll Hall of Fame
Grammy-vinnarar
Låtskrivargrupper
Jødiske låtskrivarar
Songwriters Hall of Fame
USA-amerikanske låtskrivarar
USA-amerikanske plateprodusentar
Young and Beautiful av Elvis Presley

«Young and Beautiful» er ein song skriven av Aaron Schroeder og Abner Silver. Han vart framført av Elvis Presley som den siste songen i filmen Jailhouse Rock i 1957.

Presley spelte inn songen 30. april 1957 i Radio Recorders Studio i Hollywood.

«Young and Beautiful» kom ut på Jailhouse Rock-EP-en (RCA Victor EPA 4114) i oktober 1957 og så på A Date with Elvis i 1959.

Andre versjonar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Young and Beautiful av Elvis Presley» frå ,  den 15. oktober 2016.  
 

Songar frå 1957
Elvis Presley-songar
Songar skrivne av Aaron Schroeder
Songar skrivne av Abner Silver
Frankie Avalon-songar
Peter & Gordon-songar
Christer Sjögren-songar
(You're So Square) Baby I Don't Care

«(You're So Square) Baby I Don't Care» er ein song skriven i 1957 av Jerry Leiber og Mike Stoller for filmen Jailhouse Rock med Elvis Presley. Presley sin versjon av songen, den einaste songen delar han spelar elektrisk bass, vart spelt inn 3. mai med eit vokalspor lagt til den 9. mai 1957. Songen vart gjeven ut på Jailhouse Rock-EP-en. Han nådde 14. plassen på R&B-lista.  Songen har sidan blitt ein liten popstandard med kjende versjonar av Buddy Holly, som gav songen ut på det andre albumet sitt, og versjonen hans gjekk inn på den britiske singellista i 1961.

Innspelingar

Songen vart omsett til fransk av Michel Emer som «Sentimentale» og gjeven ut av Johnny Hallyday i 1961 og Eddy Mitchell i 1963.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «(You're So Square) Baby I Don't Care» frå ,  den 15. oktober 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 

Songar frå 1957
Elvis Presley-songar
Popstandardar
Songar skrivne av Jerry Leiber og Mike Stoller
Buddy Holly-songar
Cliff Richard-songar
The Drifters-songar
Bryan Ferry-songar
New Jordal Swingers-songar
Joni Mitchell-songar
Shakin' Stevens-songar
Bobby Fuller-songar
Billy Swan-songar
Cee Lo Green-songar
Brian Setzer-songar
Don McLean-songar
Queen-songar
Johnny Hallyday-songar
Kjersti Wexelsen Goksøyr

Kjersti Wexelsen Goksøyr () er ein norsk bilethoggar utdanna hjå Statens kunstakademi, der ho studerte i 1979-1984 under Per Palle Storm og Svein Boge Berg. Ho har hatt fleire separatutstellingar, teke del på fleire gruppeutstellingar, og hatt mange offentlege utsmykkingsoppdrag. Verk av ho er innkjøpte av Nasjonalgalleriet, Norsk kulturråd og Utanriksdepartementet. Ein statue som ho har laga til minne om forfattaren Sigrid Undset står i Stensparken i Oslo.

Bakgrunnsstoff
Om Kjersti Wexelsen Goksøyr på Kunstnerforbundets nettside 
snl.no: Kjersti Wexelsen Goksøyr

Norske bilethoggarar
Milk Cow Blues

«Milk Cow Blues» er ein bluessong skriven og opphavleg spelt inn av Sleepy John Estes i 1930.

Robert Johnson-versjonen
Robert Johnson spelte inn ein versjon av Sleepy John Estes-songen, kalla «Milkcow's Calf Blues», på den siste innspelinga si den 20. juni 1937. Han vart gjeven ut av Vocalion Records i september 1937 som B-sida til «Malted Milk».

Johnnie Lee Wills-versjonen
I 1941 spelte Johnnie Lee Wills (ein yngre bror av Bob Wills) inn ein versjon som kom ut same året på Decca Records som «Milkcow Blues» av Johnny Lee Wills & His Boys. Han vart sungen av Cotton Thompson.

Bob Wills spelte òg inn songen på Tiffany Transcriptions med vokal av Tommy Duncan. Wills/Duncan-utgjevinga «Brain Cloudy Blues» er kraftig påverka av «Milk Cow Blues».

Elvis Presley & The Blue Moon Boys-versjonen

Elvis Presley, akkompagnert av Scotty Moore på gitar og Bill Black på bass, spelte inn ein rockabillyversjon kalla «Milkcow Blues Boogie» på Sun Records i november eller desember 1954. Arrangementet var tettare til Wills-versjonen enn originalen til Arnold. Songen kom ut 8. januar 1955 med «You're a Heartbreaker» som A-side, men kom først ut på album i 1959 på A Date with Elvis.

Eddie Cochran-versjonen

Eddie Cochran sin versjon av «Milk Cow Blues» vart gjeven ut posthumt på albumet Never to Be Forgotten.

Musikarar:
 Eddie Cochran: vokal og gitar
 Dave Shriver: elektrisk bass
 Gene Riggio: trommer
 Jim Stivers: piano

Andre versjonar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Milkcow Blues Boogie» frå ,  den 15. oktober 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Songar frå 1934
Milkcow Blues Boogie
Milkcow's Calf Blues
Milkcow Blues Boogie
Eddie Cochran-songar
The Kinks-songar
We Five-songar
Aerosmith-songar
George Strait-songar
Glen Campbell-songar
Willie Nelson-songar
Bluessongar
Milkcow Blues
Decca Records-singlar
Ricky Nelson-songar
Mungo Jerry-songar
Command Cody-songar
Jerry Lee Lewis-songar
Nitty Gritty Dirt Band-songar
Eric Clapton-songar
Willie Nelson-songar
Carl Perkins-songar
Billy Swan-songar
Doina Melinte

Doina Ofelia Melinte, fødd Beșliu, () er ein rumensk tidlegare friidrettsutøvar frå Hudești i Botoşani fylke. Ho vart olympisk meister på 800 meter i 1984 og tok sølv på 1500 m i same leikane. Både i 1987 og 1989 vann ho innandørs-VM og i 1985, 1988 og 1990 i EM 1500 m.

Aktiv
Doina Beșliu vart slått ut or semifinalane på 800 meter under Sommar-OL 1980 i Moskva. I 1982, då som Doina Melinte, hadde ho årsbeste i verda på 800 meter, men enda på sjetteplassen på distansen ved EM i Aten. Same plasseringa fekk ho på 800 m i Helsinki-VM 1983.

Under dei olympiske leikane 1984 i Los Angeles vann ho gullmedaljen på 800 meter, sekundet framom Kim Gallagher frå USA og si eiga landskvinne Fiţa Lovin. Fem dagar seinare tok ho sølvmedaljen på 1500 meter, Gabriella Dorio frå Italia vann løpet, medan Maricica Puică, også ho frå Romania, vart nummer tre.

Melinte kom i mål til bronse på 1500 m ved friidretts-EM 1986, slått på målstreken av Tatjana Samolenko, men over sekundet bakom vinnaren Ravilja Agletdinova. Ved innandørs-VM i Indianapolis i mars 1987 sigra Melinte på 1500 m framom nemnde Samolenko. I september fekk ho bronsemedaljen på same distansen i verdsmeisterskapen i Roma. Opphavleg vart ho nummer, men Sandra Gasser på tredjeplass vart diskvalifisert for bruk av dopingmiddel.

Under Sommar-OL 1988 i Seoul vann landsmannen Paula Ivan gullmedaljen på 1500 m, Melinte enda på niandeplassen i tevlinga. Eit lite halvår seinare forsvarte derimot Melinte innandørs-tittelen på 1500 m, vinnartida 4.04,79 i Budapest-VM var meisterskapsrekord. Våren 1990 vann ho i Glasgow 1500 m i innandørs-EM for tredje gong, tidlegare sigrar kom i 1985 i Pireus og i 1988 i Barcelona.  På 1500-meteren under friidretts-EM 1990 i Split vart ho nummer seks, medan ho i 1991 kom  på fjerdeplass i 1500-meterfinalane både under innandørs-VM i Sevilla og under friidretts-VM i Tokyo.

Melinte tok seg til finalen på 1500 m også under sommarleikane i Barcelona i 1992, men braut løpet.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 1980 i Moskva: Utslått or semifinalane på 800 m (2.00,8 =nr 13)
EM 1982 i Aten: Nr 6 på både 800 m – 1.59,6, og 1500 m - 4.04,3
VM 1983 i Helsinki: Nr 6 på 800 m – 2.00,1
OL 1984 i Los Angeles: Gull på 800 m – 1.57,6, sølv på 1500 m – 4.03,7
EM 1986 i Stuttgart: Bronsemedalje på 1500 m – 4.02,4
VM 1987 i Roma: Bronsemedalje på 1500 m – 3.59,2
OL 1988 i Seoul: Nr 9 på 1500 m – 4.02,8
EM 1990 i Split: Nr 6 på 1500 m – 4.10,9
VM 1991 i Tokyo: Nr 4 på 1500 m – 4.03,1
OL 1992 i Barcelona: Braut finalen på 1500 m – nr 12

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Doina Melinte» frå ,  den 15. oktober 2016.  
 

Rumenske friidrettsutøvarar
Mellomdistanseløparar
Olympiske meistrar for Romania
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Romania
Rumenske deltakarar under sommar-OL 1980
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1980
Medaljevinnarar under sommar-OL 1984
Rumenske deltakarar under sommar-OL 1984
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1984
Rumenske deltakarar under sommar-OL 1988
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1988
Rumenske deltakarar under sommar-OL 1992
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1992
Jon Løyland

Jon Løyland () var ein norsk lærar og bonde frå Valle i Vest-Agder.

Løyland tok lærareksamen i 1911 og var i åra 1912-21 lærar fleire stader. Frå 1921 underviste han ved folkehøgskulen Setesdals ungdomsskule til skulen vart nedlagd i 1940. Sidan då var han framhaldskulelærar til 1954.

Løyland var mykje oppteken av kulturelle, historiske og nasjonale spørsmål. Mellom anna var han formann i både Agder Historielag, Aust-Agder Mållag og i Setesdalsmusèet. Han skreiv mange lokalhistoriske artiklar og ein del dikt, og gav ut bøkene Bygdedikting frå Agder i 1927 og Hans i Hagen i 1952.

Kjelder

Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957

Norske skulefolk
Folk frå Valle
Ole N. Lødøen

Ole Nilsson Lødøen () var ein norsk lærar og bonde frå Hornindal.

Lødøen tok eksamen ved lærarskulen i Klæbu i 1882. I tida 1885 til -93 var han lærar på Frøya og Hitra. I 1893 reiste han heim til Hornindal og tok over farsgarden. Jamsides var han lærar i heimbygda til 1927. Lødøen laga «fiskemodellar, plansjar til gram. og desimalsystemet, musikk til multiplikasjonstabellen o.a.»

Fotnotar

Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957

Norske skulefolk
Folk frå Hornindal
Ola Olsson Lykre

Ola Olsson Lykre () var ein norsk bonde i Skjåk.

Lykre kjøpte eit bruk på Ramstad i solsida i Skjåk, og dreiv dette i over femti år. Han var ein føregangsmann i landbruket i Ottadalen. Mellom anna stod han bak mange fesjå, noko som leidde til betre feavl. I 1921 gav han ut ei lita bok på skjåkmål; Lurtone frå fjelli.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957

Norske gardbrukarar
Folk frå Skjåk
Raudtorvmose

Raudtorvmose (Sphagnum rubellum) er ein torvmose som er vanleg på næringsfattige myrer. Han er som oftast purpurraud på let, men kan òg ha ljosebrune eller grøne skot og hovud.

Kjelder 
 
Referansar

Torvmosar
Al Dini

Al Dini er ein busetnad i Umm al Qawain i Dei sameinte arabiske emirata

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Al Dini» frå ,  den 15. oktober 2016.  
 

Busetnader i Umm al-Quwain
Awanat i Umm al-Quwain

Awanat er ein busetnad i Umm al Qawain i Dei sameinte arabiske emirata

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Awanat i Umm al-Quwain» frå ,  den 15. oktober 2016. 
 

Busetnader i Umm al-Quwain
Falaj Al-Mualla

Falaj Al Mu'alla er ein innlandsbusetnad kring ein oase i Umm al Qawain i Dei sameinte arabiske emirata. Han ligg rundt 30 km inn i landet frå byen Umm Al Quwain.

Historie og utvikling

Busetnaden var opphavleg kjend som Falaj Al Ali etter Al-Ali-stamma som busette seg i  Umm Al Quwain. Han blei busett på omtrent same tid som Al Ali-stamma flytta innover i landet frå øya Sinniyah, etter at ho var gått tom for vatn.

Falaj Al Mualla er kjend for festningen sin og tre vakttårn i aust, nord og vest. Desse står vakt over den fruktbaer wadien her. Festningen blei bygd tidleg på 1800-talet av herskaren av Umm Al Quwain, Abdullah bin Rashid Al Mualla, og det same blei eit badehus på staden. Bygginga av festningen er blitt tidfesta til 1825.

Aust- og vesttårna blei renoverte i 2007 og ein byrja å restaurera festningen i 2009. Denne prosessen blei fullført i 2015. Badehuset blei restaurert i 2014. I dag ligg  Falaj Al Mualla museum i festningen.

Området er fruktbart med vasstilførsel frå akviferar som renn ned frå Hajarfjella. Falaj Al Mualla har ei lang historie som jordbruksstad, og det bur rundt 60 familiar som tradisjonelt har levd av å dyra 5 000 daddelpalmar ved oasen. Forsøksgarden ved Digdaga, skipa i 1955, hadde to hektar med eksperimentelt beite her. Det var også ved Falaj Al Mualla at den fyrste fjørfegarden i Emirata opna.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Falaj Al-Mu'alla» frå ,  den 15. oktober 2016 og 6. juli 2021.

Bakgrunnsstoff

Busetnader i Umm al-Quwain
Khatm Kabir

Khatm Kabir er ein busetnad i Umm al Qawain i Dei sameinte arabiske emirata

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Khatm Kabir» frå ,  den 15. oktober 2016. 
 

Busetnader i Umm al-Quwain
Lazimah

Lazimah er ein busetnad i Umm al Qawain i Dei sameinte arabiske emirata

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lazimah» frå ,  den 15. oktober 2016. 
 

Busetnader i Umm al-Quwain
Karmotstand

Karmotstand eller vaskulær motstand er den motstanden blodet må overkome i kretsløpssystemet for å skape straum. Motstanden ytt av systemkretsløpet blir kalla systemisk karmotstand (SVR) eller total perifer karmotstand (TPR), medan motstanden ytt av lungekretsløpet blir kalla pulmonal karmotstand (PVR) eller lungekarmotstand. Systemisk karmotstand blir brukt til å rekne ut blodtrykk, blodstraum og hjartefunksjon. Samantrekking av blodårer aukar systemisk motstand, medan utviding av blodårer senkar systemisk motstand.

For å måle karmotstanden kan ein bruke dyn·s·cm-5, pascal-sekund per kubikkmeter (Pa·s/m3) eller, for å gjere det enklare å dele med trykk (målt ved mmHg) og minuttvolum (målt ved l/min), kan ein bruke mmHg·min/l. Desse samsvarar med Wood-einingar (HRU), som er mykje brukt av barnekardiologar. Konverteringa dei imellom går føre seg slik:

Sjå òg 
 hemodynamikk
 blodtrykk
 perfusjon

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Vascular resistance» frå ,  den 15. oktober 2016.  
 

Kardiovaskulær fysiologi
Angiologi
Thalasseus


Thalasseus er ei biologisk slekt av seks store terneartar i måsefamilien. Det noverande slektsnamnet er avleidd frå gresk thalassa, "sjø". Denne gruppa vart tatt i bruk etter år 2005, då det kom framlegg om å skilje ut desse artane frå Sterna-slekta.

Skildring 
Dette er av dei største ternene med kroppslengd varierande frå 35 centimeter for bengalterne og opp til 53 cm for hinduterne. 

Thalasseus-ternene har lange tynne kvasse nebb, vanlegvis i ein nyanse av gult eller oransje unntatt i splitterne der nebb er svart med gul tupp hos dei fleste underartane. Alle er lyse terner med svart panne og krone i hekkedrakt og med raggete fjørkam på hovudet. I vinterdrakta blir det meste av hovudet kvitt, med svart på bakhovud og nakke.

Fuglane i slekta har samla sett ei nær verdsomspennande utbreiing, og mange av artane er vanlege og velkjende fuglar i områda sine. Hekkinga går føre seg i svært tette koloniar på kysten og på øyar, og unntaksvis i innlandet ved eigna store innsjøar nær kysten. Hannfuglar gjev småfisk til hoene som ein del av frieriet ved pardanninga.

Thalasseus-terner beitar ved stupdukking etter fisk, nesten utan unntak i hav. Dei dukkar vanlegvis direkte, og ikkje etter først å 'stille' i lufta slik som raudnebbterna ofte gjer.

Artslista
Thalasseus i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2016 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:     
 Kongeterne, Thalasseus maximus, Royal Tern, Boddaert , 1783 , (LC)
 Hinduterne, Thalasseus bergii, Great Crested Tern, Lichtenstein , 1823 , (LC)
 Splitterne, Thalasseus sandvicensis, Sandwich Tern, Latham , 1787 , (LC)
 Langnebbterne, Thalasseus elegans, Elegant Tern, Gambel , 1849 , (NT)
 Bengalterne, Thalasseus bengalensis, Lesser Crested Tern, Lesson , 1831 , (LC)
 Kinaterne, Thalasseus bernsteini, Chinese Crested Tern, Schlegel , 1863 , (CR)

IOC World Bird List, versjon 6.3, deler opp arten splitterne slik at fuglane i Amerika reknas som ein sjøvstendig art:
 T. acuflavidus (S. Cabot, 1847) – Cabot’s Tern
Dei skil seg frå underarten sandvicensis ved at dei har mindre kroppsmasse og har gule bein og gult nebb, i staden for svarte som hos T. s. sandvicensis.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Thalasseus» frå ,  den 16. oktober 2016.  
 
Referansar

Bakgrunnsstoff 

måsefamilien
Fugleslekter