alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Lev Kamenev

Lev Lvovitsj Kamenev () var ein russisk landskapsmålar.

Liv og gjerning
Lev Kamenev var truleg fødd i 1834, nokre kjelder seier 1833, i Rylsk i Kursk-guvernementet. Straks etter flytta faren med familien til Astrakhan. Lev var ei tid elev ved eit lokal gymnas, men fullførte ikkje skulegonga. Faren, som var kjøpmann, trong nemleg ein hjelpar i butikken sin og sette sonen i arbeid.

Bestefaren til den seinare så kjende målaren Konstantin Korovin vart merksam på Kamenevs interesse for og evner i måling. Denne gav Kamenev fem tusen rublar så han kunne studere ved kunstskule i St. Petersburg.

I 1854 for Kamenev til Moskva og byrja på 'Høgskulen i teikning, måling og arkitektur', saman med folk som Ivan Sjisjkin og Vasilij Perov. Fyrste tre åra studerte han under Karl Rabus. Etter denne døydde, gjekk han i lære hos Aleksej Savrasov. I 1858 fekk Kamenev tittel som profesjonell målar av tredje grad. Dei to neste åra reiste han utanlands, for å lære av vest-europeiske kunstnarar. Kamenev la ut på ferda til Tyskland og Sveits saman med Ivan Sjisjkin.

Kamenev måla sine beste bilete frå midten av 1860-åra og eit tiår framover. Gjennombrotet kom med måleriet Vinterveg (1866), eit bilete som fekk plass i Tretjakov-samlinga. I 1869 fekk Kamenev tittel som akademimålar, av typen landsskapmåleri. Verka Vinterutsyn frå utkanten av Moskva og Utsyn frå utkanten av Poretsjye danna grunnlaget for utnemninga. Han vart ein av grunnleggjarane av kunstrørsla Peredvizjnikij, og ein aktiv medlem. Mellom 1871 og 1884 tok Kamenev del i vandreutstillingane til foreininga.

Kamenev døde i 1886 i fattigdom og einsemd i slobodaen Savvinskaja i Moskva-guvernementet.

Verk

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lev Lvovitsj Kamenev» frå ,  den 21. mars 2010.  
 

 Russiske målarar
Målarar frå 1800-talet
Peredvizjniki
Piz Languard

Piz Languard er eit 3 262 meter høgt fjell aust for Pontresina i Engadin, i kantonen Graubünden i Sveits.

Grannefjell i sør er Piz Albris. I nordvest reiser Piz Muragl seg. Mot sørvest stuper fjellet bratt ned i Val Bernina mot Pontresina. Nord for og aust for Piz Languard ligg Val Prüna, ein sidedal til Val Chamuera.

Fjelltoppen er grei å kome seg opp på. Straks under fjelltoppen ligg fjellhytta Chamanna Georgy, 3 175 meter over havet. Hytta er oppkalla er ein målar frå Leipzig, Wilhelm Georgy. Ein stolheis går frå Pontresina opp til Alp Languard, 2 330 moh.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Piz Languard» frå ,  den 21. mars 2010.

Bakgrunnsstoff
 Georgy's Hütte
 hikr.org: Piz Languard

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Graubünden
Piz Albris

Piz Albris er eit 3 166 meter høgt fjell søraust for Pontresina i Engadin, i kantonen Graubünden i Sveits.

Vakrast er Piz Albris frå Berninapasset. Derifrå flankerer fjellet den austlege inngangen til fjelldalen Val da Fain.

Nord for Piz Albris ligg Piz Languard, eit fjell som har veg opp til toppen.

Piz Albris er framom alt kjent for å ha den aller største bestanden av steinbukk i Europa.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Piz Albris» frå ,  den 21. mars 2010.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Graubünden
Engadin
Mišo Brečko

Mišo Brečko () er ein slovensk fotballspelar som spelar for Köln i tysk Bundesliga, og for det slovenske landslaget.

Slovenske fotballspelarar
Janne Nygård

Janne-Kristin Svarstad Nygård () er ein norsk redaktør og målkvinne frå Jølster i Sogn og Fjordane, busett på Nesodden. Landsmøtet i Norsk Målungdom valde henne til leiar i 2010. Det var ho til 2012. Tidlegare har ho vore skrivar (2008–2009) og nestleiar (2009–2010) i same organisasjonen.

I april 2012 vart ho vald til nestleiar i Noregs Mållag, og har sete som vanleg styremedlem der sidan 2013. I 2013 vart ho også tildelt Målrosprisen av Jølster Mållag.

Nygård har gått på musikklinja på Firda vidaregåande skule. Utanom målsak interesserer ho seg for litteratur, teater og musikk, og har ofte figurert som «Månedens poet» i Dagbladet si diktsatsing for ungdom, «Skolekammeret». Ho har studert nordisk språk og litteratur ved Universitetet i Oslo, og har ei mastergrad i nynorsk skriftkultur ved Ivar Aasen-instituttet i Volda. Ho har arbeidd som redaksjonssekretær og redaktør i tidsskriftet Syn og Segn. I 2018 vart ho vald inn i styret i Nynorsk kultursentrum. Ho har i fleire år vore kvissmeister i avisa Dag og Tid. Frå 2011 til 2021 arbeidde ho i forlaget Det Norske Samlaget. Frå 2021 er ho forlagsredaktør i Skald forlag.

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
 Norske og nordiske tidsskriftartikler (Norart)

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Om Janne Nygård i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Leiarar av Norsk Målungdom
Målfolk
Folk frå Jølster
Forfattarar frå Jølster
Norske sakprosaforfattarar
Chaudhri Rahmat Ali

Chaudhri Rahmat Ali () var ein muslimsk tenkjar og advokat frå Britisk India og ein tidleg forkjempar for opprettinga av Pakistan. Han fann på sjølve namnet Pakistan, som ein kombinasjon av namna på provinsane muslimane ønskte å få til sitt eige land.

Chaudhri eller Choudhary Rahmat Ali blei fødd i Balachaur i Hoshiarpur distrikt i Panjab. Etter skulegang i Jalandhar studerte juss i Lahore. I 1930 reiste han til England for å studera ved Universitetet i Cambridge. Han oppnådde gradene BA i 1933 og MA i 1940, og i 1943 fekk han advokatløyve. I tillegg til Cambridge studerte han også i Dublin. 

28. januar 1933 kom Rahmat Ali med eit framlegg om å oppretta eigne muslimske statar i utgjevinga Now or Never ('No eller aldri') . I tillegg til Pakstan (seinare Pakistan) for dei 30 millionar muslimane nordvest i landet føreslo han også eit «Bang-i-Islam» for muslimar i Bengal og eit «Usmanistan» for muslimar i Hyderabad og Deccan. På denne tida grunnla han også Pakistan National Movement med hovudkvarter i Cambridge.

Etter grunnlegginga av Pakistan i 1947 vitja han landet i 1948, men levde likevel dei siste åra sine i England. Han fortsette å kjempa for indiske muslimar.

Kjelder
www.storyofpakistan.com
Chronologu  ved chaudhryrahmatali.com
Denne artikkelen bygger på «Choudhary Rahmat Ali» frå ,  den 21. mars 2010.  
 

Folk frå Britisk India
Pakistansk historie
Bengal

Bengal (bengali Bangala) er ein region nordaust på det indiske subkontinentet. Området er i dag delt mellom den indiske delstaten Vest-Bengal og Bangladesh.

Bengal er eit lågtliggande område dominert av elvesystemet til Ganges, Brahmaputra og bielver, som dannar Gangesdeltaet der dei renn ut i Bengalbukta. Det er eitt av verdas mest grøderike jordbruksområde, og er tett folkesett. Storbyane Dhaka og Kolkata (Calcutta) ligg i Bengal. 
Samstundes er delar av området svært utsett for flaum.

Bengal var ein provins under Mogulkeisaren. Området tilfall Det britiske austindiakompaniet etter Slaget ved Plassey i 1757, og blei ein del av Britisk India. Det blei delt i ein austre og ein vestre del i 1905 under generalguvernør Lord Curzon. Grunngjevinga for dette var at det ville letta administrasjonen av provinsane, men nasjonalistar som kjempa for indisk sjølvstende oppfatta det som eit forsøk på å dela og svekka dei.

Ved delinga av Britisk India i 1947, blei det hindudominerte Vest-Bengal del av sjølvstendige India og det hovudsakleg muslimske Aust-Bengal del av Pakistan. Aust-Bengal frigjorde seg frå Pakistan i 1971 under namnet Bangladesh. Bangladesh og Vest-Bengal deler framleis språk, kultur, alfabet og ein rik litteratur.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Bengal» frå , og «East Bengal» frå  den 21. mars 2010.

Bakgrunnsstoff 

 
Bangladesh
Regionar i India
Barrhorn

Barrhorn er eit 3 610 meter høgt fjell i Wallis-Alpane, på vestsida av Mattertal. Fjelltoppen er 6 km nord for Weisshorn (4 505 m) og vis-à-vis Dom (4 545m).

Busetnaden nærast Barrhorn er St. Niklaus. Barrhorn kan klivast frå St. Niklaus. Frå fjelltoppen har ein vakkert utsyn mot Weisshorn, Dom, Monte Rosa og isbreen Aletschgletscher.

Fjelltoppen kan nåast utan klatreutstyr. Vandreruta går gjennom Turtmanntal.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Barrhorn» frå ,  den 21. mars 2010.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Valais
Jegihorn

Jegihorn er eit 3 206 meter høgt fjell i Wallis-Alpane. Fjellet reiser seg ovan for Saas-Grund på austsida av Saastal. Fjellet er det vestlegaste i fjellrekka Jegigrat, som i aust-nordaustleg retning går over i vestsida av Fletschhorn.

Utgangspunkt for ein topptur er Weissmieshütte (2 726 m).

Frå toppen er det eit vidt utsyn til dei over firetusen meter høge toppane i fjellmassivet Mischabel. Samstundes har ein godt utsyn til oppstigingsrutene på dei meir nærliggjande toppane Fletschhorn, Lagginhorn og Weissmies.

Ruter til topps
Normalruta går opp sørsida av Jegihorn, og er for det meste merka og mogleg å gå for øvde fjellfolk. Frå Weißmieshütte kan ein rekne med å bruke eit par timar til fjelltoppen.

I år 2000 vart det opparbeidd ein klatrestig på Jegihorn. Den såkalla panoramaklatrestigen høyrer til dei høgstliggjande slike i Alpane.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jegihorn» frå ,  den 21. mars 2010.

Bakgrunnsstoff
Turskildring 
Panorama frå Jegihorn på gipfelderschweiz.ch

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Valais
Waitaki District

Waitaki District er eit distrikt som ligg i regionane Canterbury og Otago på Sørøya på New Zealand. Det ligg på båe sider av den tradisjonelle grensa mellom dei to regionane, Waitaki-elva. Landarealet er 7 151,94 km², 59,28 % ligg i Canterbury, og 40,72 % i Otago. Det er det einaste distriktet på Sørøya som er delt mellom to regionar. Landbruk er den viktigaste næringsvegen i distriktet, som omfattar det vide, vifteforma elveutløpet, og strekkjer seg innover i landet langs elvebreiddene, sli at det dannar grovt sett eit trekanta område. Folketalet er 22 308. Oamaru (som ligg i Otago) er den største byen i distriktet.

Waitaki District vart danna ved ei samanslåing av det tidlegare Waitaki County og Oamaru Borough i 1989. Det vert styrt av Waitaki District Council med administrasjonssenter i Oamaru. 

Distriktet er heller spreidd busett, men har ei rekkje gardsbruk. I den seinare tida (sist på 2000-talet) har det kome fleire framlegg om nye driftsformer for jordbruket, noko som har fått dei lokale innbyggjarane til å ottast at jordbruket vil verta endra frå ofte familiedrivne gardar til store landbruksselskap, og at dette kan føra til auka lokal økologisk skade og føra kapital ut av landet

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Waitaki District» frå ,  den 21. mars 2010.

Bakgrunnsstoff 
 Heimesida til Waitaki District Council
 Informasjon om Waitaki District
 Waitaki Development Board 

Canterbury på New Zealand
Otago
Distrikt på New Zealand
Skipingar i 1989
Les Diablons

Les Diablons er eit 3 609 meter høgt fjell som ligg i kantonen Valais i Sveits, og høyrer såleis til Wallis-Alpane. Fjellet ligg i eit område der Weisshorn er den høgste toppen. På kora sida toppen ligg dalane 'Val d'Anniviers' og 'Turtmanntal'.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Les Diablons» frå ,  den 21. mars 2010.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Valais
Brunegghorn

Brunegghorn er eit 3 833 meter høgt fjell i Wallis-Alpane kantonen Valais i Sveits. Fjellet, som ligg på fjellryggen mellom Mattertal og Turtmanntal, er grannefjell til Weisshorn.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Brunegghorn» frå , den 21. mars 2010.

Bakgrunnsstoff 
 Brunegghorn på SummitPost

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Valais
Garde de Bordon

Garde de Bordon er eit 3 310 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i kantonen Valais i Sveits. Landsbyen Zinal i Anniviers ligg ved foten av fjellet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Garde de Bordon» frå ,  den 21. mars 2010.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Valais
Brahui

Brahui er eit dravidisk språk som blir snakka i vestre og sørlege sentrale Pakistan, og i nærliggande område i Afghanistan, Iran og Turkmenistan. Dei viktigaste områda der brahui blir tala er i vest og sør i sentrale Pakistan, rundt byane Kalat og Quetta. Det er det einaste dravidiske språket som har kjerneområde utanfor Sør-India eller Sri Lanka. Ved byrjinga av 2000-talet hadde språket over to millionar talarar.

Språket blir snakka av brahuifolk. Dei har vore isolerte frå andre dravidisktalande gjennom fleire hundreår, og har opplevd stor påverknad frå andre kulturar. Som resultat har språket mange lånord frå balutsji, sindhi og persisk. Mange talarar er fleirspråklege, og ein god del tidlegare talarar har gått over til å snakka balutsji eller persisk.

Brahui kan skrivast med persisk-arabisk skrift, i nyare tid også med latinske bokstavar, men svært få brahuitalarar er lesekunnige, og under 1 % av dei kan skriva brahui.

Kjelder 
 
 Brahui  ved UCLA
 Brahui ved Ethnologue

Dravidiske språk
Språk i Pakistan
Språk i Afghanistan
Språk i Iran
Språk i Turkmenistan
Einskildspråk
Ulrichshorn

Ulrichhorn er eit 3 925 meter høgt fjell i Mischabelmassivet i Wallis-Alpane, vest for Saastal. Fjelltoppen ligg litt i sørvest for fjellskaret Windjoch (3 850 m). Toppen er såleis eit framhald av fjellryggen av nordaustegga (Nadelgrat) på Nadelhorn (4 327 m). Toppen er kjent for utsikta, i særleg grad for utsynet mot nordaustveggen av Lenzspitze (4 294 m) og Nadelgrat.

Fjelltoppen er oppkalla etter Melchior Ulrich, ein sveitsisk fjellklivar og teolog frå Zürich. Han leia turfylgjet som i 1848 nådde toppen, som dei aller fyrste.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ulrichshorn» frå ,  den 21. mars 2010.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Valais
Pizzo d'Andolla

Pizzo d'Andolla er eit 3 654 meter høgt fjell i Wallis-Alpane. Grensa mellom Sveits og Italia går over toppen. Fjellet ligg aust for den sveitsiske landsbyen Saas-Almagell.

Nordvestryggen på Pizzo d'Andolla går vidare over Portjenhorn (3 567 m) og Zwischbergenpasset til sørryggen på Weissmies.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Pizzo d'Andolla» frå , den 21. mars 2010. 

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Valais
Joruba

Joruba er eit niger-kongo-språk som blir snakka i Nigeria. Joruba har eit komplisert system av tonar (sjå tonologien i joruba).

Alfabet 

Joruba blir skrive med det latinske alfabetet. Det har tre spesialteikn: Prikk under vokalane (ẹ og ọ) viser til vokalar litt opnare enn grunnvokalane e, o. S med prikk under, altså ṣ, står for [ʃ].

Joruba har fire nasale vokalar, som blir merkte med ein n etter vokalen. Dei fire vokalane er: in, un, ẹn og ọn.

Språkdøme
 barn - ômô, èwe, ômôdé
 mann - ôkùnrin, ènìyàn
 kvinne - obìnrin

 tre - igi
 vatn - omi
 stein - àpátaòkútañlá

 å gå - rìn, fi çsê rìn
 å tala - wísôsöröfohùn
 å synga - kôrin

 kvit - funfun
 raud - pön, pupa
 tung - wúwo
 lett - fúyë, ìfúyë çrù, láìwúwo

Ordtak:

«Dídákẹ́ lerín dákẹ́; àjànàkú ló lẹgàn.»
'Elefanten har berre valt å tia, skogen tilhøyrer elefanten.'

Bakgrunnsstoff
 YORÙBÁ DICTIONARY
 yorubaworld.info . Ulike språkdøme

Referansar 

Språk i Benin
Språk i Nigeria
Tonespråk
Atlantiske språk
Joruba
Einskildspråk
Dei føderalt styrte stammeområda

Dei føderalt styrte stammeområda i Pakistan (engelsk Federally Administered Tribal Areas, FATA) er eit område nordvest i landet som blir styrt av sentralregjeringa. Det grensar til Afghanistan i vest, Balutsjistan i sør og Den nordvestlege grenseprovinsen i aust og nord.

Stammeområdar har ikkje noka eiga provinsregjering, men er styrt av guvernøren i Den nordvestlege grenseprovinsen, som er utnemnd som representant for den pakistanske presidenten. Området har representantar i det pakistanske parlamentet og senatet, men lovane som blir laga gjeld ikkje for det. 

Områda er delt inn i sju sjølvstyrte distrikt (agencies), som blir styrt av ein «politisk agent», og seks grenseregionar (Frontier Regions, FR),  som blir styrte frå dei distrikta dei er knytte til i Den nordvestlege grenseprovinsen.

Ulike estimat plasserer innbyggjartalet i områda til rundt 3 341 070 (2000) eller 5 600 000 (2001). Dei utgjer rundt 2 % av pakistanarar. Berre 3,1 % av innbyggjarane i stammeområda bur i byar. Dette gjer dei til den minst urbaniserte delen av Pakistan.

Durand-linja markerer grensa mellom dei pakistanske stammeområda og Afghanistan. Sidan 2001 har Taliban og al-Qaida vore til stades i området. Den pakistanske hæren har gått inn i stammeområda Waziristan fleire gonger.

Underinndelingar 
Frå sør til nord finn ein desse distrikta i stammeområda:
 Bajaur-distriktet
 Mohmand-distriktet
 Khyber-distriktet
 Orakzai-distriktet
 Kurram-distriktet
 Nord-Waziristan-distriktet
 Sør-Waziristan-distriktet

Grenseområda (frontier regions) ligg vest for distrikta og er frå nord til sør:
 FR Peshawar
 FR Kohat
 FR Tank
 FR Banuu
 FR Lakki
 FR Dera Ismail Khan

Byar 
 Landi Kotal
 Darra Adam Khel
 Wana
 Miranshah
 Parachinar
 Khar
 Ghalanai
 Hangu

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Federally Administered Tribal Areas» frå , og «Federalt administrerade stamområden» frå  den 22. mars 2010. 

 
Provinsar og territorium i Pakistan
Cellular-fengselet

Cellular-fengselet eller Kala Pani er eit tidlegare fengsel, no eit indisk nasjonalt minnesmerke, i Port Blair på Andamanøyane.

Namn

Det engelske namnet på fengselet er Cellular Jail, og viser til isolasjonscellene fangane sat i her. Indarar kjente fengselet som Kālā-pānī (काला पानी क़ैद ख़ाना), hindi for 'svart vatn', noko som viste til det djupe vatnet ein siglde over for å koma til Andamanøyane. For mange hinduar kunne ei slik reise også føra til at dei tapte kasten sin.

Soge
Sjølve fengselet blei bygd frå 1896 til det stod ferdig i 1906. Øyane hadde også tidlegare vore brukt til å senda indiske fangar i eksil, til dømes i etterkant av det indiske opprøret i 1857. Også vanlege kriminelle blei sende hit. Dei blei haldne i opne fengsel og brukte som arbeidskraft til å rydda og driva øyane.

Etter 1906 blei framståande indiske fridomsforkjemparar sende til Cellularfengselet, særleg frå Bengal. Dei var organiserte, kjempa for sjølvstende med ord og vald, og var sett på som særs farlege av kolonimakta.

Cellularfengselet hadde til saman 698 celler. Det hadde sju treetasjes fløyer rundt eit tårn i midten. Fangane arbeidde til visse kvotar. Om dei ikkje oppfylte desse, eller på andre måtar braut reglane, blei dei torturerte gjennom pisking, bering av fotjern eller liknande. Nokre fangar blei hengde.

I protest mot dei dårlege tilhøva, særleg den helsefarlege kosten, gjennomførte fangane ein sveltestreik i 1932. Etter 46 dagar og tre dødsfall fekk dei noko betre tilhøve. I 1937 starta ein ny sveltestreik som spreidde seg til resten av India. Etter samtalar med Gandhi gjekk kolonistyresmakta med på å senda fangane tilbake til fengsel på fastlandet.

I 1943 kom den japansk-allierte Indian National Army til Andamanøyane og erklærte dei som frigjorte. Leiaren Subhas Chandra Bose likna takinga av staden med fengselet med storminga av Bastillen under den franske revolusjonen. Britane tok kontroll over øyane tilbake i 1945, men oppheva då fangeleiren.

To fløyar blei rivne under verdskrigen, og to til etter sjølvstendet. I 1969 blei det som stod att av Cellular-fengselet erklært eit nasjonalt monument i India. Det er no eit museum, eit minnesmerke og ein park der.

Kjelder
History of Andaman Cellular Jail ved andamancellularjail.org
A memorial to the freedom fighters , The Hindu

Bakgrunnsstoff

tidlegare fengsel
Fengsel i India
Britisk India
Port Blair
Byggverk frå 1800-talet
Corneliu Zelea Codreanu

Corneliu Zelea Codreanu () var ein rumensk høgreekstrem politikar, grunnleggjar og leiar av Jerngarden og partiet Alt for federlandet (Totul Pentru Tara – TPT).

Rumenske politikarar
Merete Smith

Merete Smith () er ein norsk jurist og generalsekretær i Den Norske Advokatforening.

Smith er cand.jur. frå Universitetet i Oslo i 1987 og Master of Laws frå Georgetown University i 1988 med stipend frå Fulbright-programmet. Ho fekk advokatbevilling i 1991 og har blant anna jobba som advokatfullmektig, dommarfullmektig, konstituert lagdommar og embetsmann i Justisdepartementet.

Merete Smith er dotter av dei kjende juristane Carsten og Lucy Smith.

Referansar

 Nettavisen, 13.02.08: Har kjent hverandre i 20 år.

Advokatforeningen
Norske advokatar
Folk frå Oslo
Sosial lagdeling

Sosial lagdeling eller sosial stratifikasjon er eit omgrep innan sosiologi om ei hierarkisk inndeling av eit samfunn i klassar, grupper, kastar eller andre typar lag. Sosial lagdeling fører, ofte utilsikta, til ei systematisk skeivfordeling av makt, eigedelar og liknande. Kor store skilja og fordelingsforskjellane er varierer mykje mellom samfunn.

I delar av Europa fram til 1800-talet rekna ein samfunnet inndelt i tre stender: Adel, geistlege og tredjestanden. I Norden delte ein gjerne samfunnet i fire stender: Adel, geistlege, borgarar og bønder.
Ei moderne inndeling av samfunn deler det ofte inn i overklasse, mellomklasse og underklasse. I nyare tid har forskarar gjerne sett meir på korleis kjønn, rase/etnisitet og liknande fører til sosial lagdeling.

Kjelder

 Skirbekk, Sigurd, Sosial lagdeling, Store norske leksikon
 Scott, John, and Gordon Marshall. ««stratification», A Dictionary of Sociology. Oxford University Press, 2009  (avgrensa tilgang).

Bakgrunnsstoff 
 Sosial lagdeling, artikkel i Store norske leksikon

Sosiologi
Pamir

Pamir er eit fjellandskap i Sentral-Asia som ligg mellom Hindukush, Karakoram, Kunlun og Tian Shan. Størsteparten ligg i Tadsjikistan, men delar av det ligg også i Kirgisistan, Kina og Afghanistan. Størsteparten av fjella ligg i den tadsjikiske provinsen Gorno-Badakhsjan, og dei fleste som bur her er tadsjikar og kirgisarar.

Aust i området ligg ei høgslette på rundt 4000–5000 moh. I vest går ho over i eit vilt fjellandskap. Pamirfjella har ei rekkje toppar på over 7 000 moh. Den høgaste toppen er Kongur Tagh (7649 moh.) i Kina.

Namnet «Pamir» er tolka som 'verdas tak', frå persisk pay-i-mehr. På kirgisisk er fjella kjende som Bam-i-duniah, som også tyder 'verdas tak'. Det kinesiske namnet på fjella er Congling (葱嶺 cōnglǐng), 'laukfjella', etter villaukane som veks her.

Kjelder 
 
 Denne artikkelen bygger på «Pamir» frå , og «Pamir Mountains» frå  den 22. mars 2010.  
 

Sentral-Asia
Fjellkjeder i Asia
Fjell i Afghanistan
Fjell i Kirgisistan
Fjell i Kina
Fjell i Tadsjikistan
Sweyn Holm

Sweyn Holm er ei lita øy i Orknøyane i Skottland, ved sidan av Gairsay. 

Ein trur at ho er kalla opp etter Svein Asleifsson som hadde tilknyting til Gairsay, men det kan òg vere ei forvansking av «sveinøya» (svein som i tenar) på norrønt.

Geologi
Sweyn Holm består av raud sandstein.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Sweyn Holm» frå ,  den 22. mars 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Orknøyane
Stadnamn av norrønt opphav i Skottland
Switha

Switha er ei lita øy i Orknøyane i Skottland, sør for Flotta. Ho vert nytta som beitemark for sau. Ein har ingen skriftlege kjelder om at det har budd folk på øya, men ein ståande steinar og ein varde frå yngre steinalder syner at det har vore folk her i førhistorisk tid. 

Switha har mange holer som havsvalen nyttar, og om vinteren er et ein stor koloni kvitkinngås på øya.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Switha» frå ,  den 22. mars 2010. 

Øyar i Orknøyane
Site of Special Scientific Interest i Skottland