alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Industriarkeologi

Industriarkeologi er ei retning innan arkeologi og historieforsking. Industriarkeologar dokumenterer og granskar restar etter industriverksemd. Det var Michael Rix som skapte omgrepet på 1950-talet ut frå ønsket om å studera og verna det som vitna om den industrielle revolusjonen.

Innan denne disiplinen kan ein mellom anna studera:

 fabrikkar, gruver og møller
 kanalar og verksemda på desse gjennom kanalbåtar og sluser 
 motorar av ulike slag
 landbruksmekanisering
 skogbruksmekanisering
 transportmiddel som tog, trikkar og bilar
 datamaskiner
 demningar og akveduktar
 luddisme

Industrihistorie
Arkeologi
Len i Sverige

Sverige er i dag inndelt i 21 ulike «län» (len, fylke). I kvart len finst det eit landsting som i hovudsak har ansvar for helsevesenet. Regjeringa er representert ved länsstyrelsen. Kvart len har ein residensby.

Finland har òg halde på lensinndelinga og har i dag seks len — sjå len i Finland.

Historie 
Birger jarl og Magnus Ladulås etablerte slottslen på den tida at den svenske leidangen vart endra til fast skatt. Det fanst òg underhaldslen for medlemmer av kongefamilien og pantelen ved lån frå privatpersonar til den svenske krona, i tillegg til tenestelen som vart bytte mot militære tenester. 

Lena vart omorganiserte gjennom regjeringsreforma av 1634. Den opphavlege lensinndelinga finn vi att i dei svenske landskapa.

Len i Sverige

Tidlegare len i Sverige 
 Göteborgs och Bohus län (sjå Västra Götalands län) 
 Kopparbergs län (sjå Dalarnas län)
 Kristianstads län (sjå Skåne län) 
 Malmöhus län (sjå Skåne län)
 Nyköpings län (sjå Södermanlands län)
 Skaraborgs län (sjå Västra Götalands län)
 Stockholms överståthållarskap (sjå Stockholms län) 
 Älvsborgs län (sjå Västra Götalands län) 
 Ölands län (sjå Kalmar län)

Sjå òg 
 Len i Finland
 Amt
 Fylke

Kjelder 
 «Län i Sverige» på Svensk Wikipedia

Bakgrunnsstoff 
 Länsstyrelser i Sverige
Beograd

Beograd er hovudstad og største by i Serbia. Byen ligg der Sava munnar ut i Donau, og der Den pannoniske sletta og Balkanfjella. Beograd har om lag 1,67 millionar innbyggjarar (2007). Han er òg den fjerde største byen i Søraust-Europa etter Istanbul, Aten og Bucuresti. 

Beograd har status som ei eiga eining i Serbia med eit sjølvstyrt bystyre. Byområdet er delt inn i 17 kommunar, som kvart har sitt eige kommunestyret. Byområdet dekkjer 3,6 % av Serbia og 24 % av alle innbyggjarane i landet lever her. Beograd er det økonomiske senteret i Serbia og hovudstaden for serbisk kultur, utdanning og vitskap. 

Namnet til byen er sett saman av to delar: Beo- kjem av belo og betyr kvit, hrád er slavisk for borg. 

I Beograd sit ein serbisk-ortodoks patriark og ein romersk-katolsk erkebiskop.

Historie 

Beograd er ein av dei eldste byane i Europa med arkeologiske spor som går tilbake til 500-talet f.Kr., Byen vart oppdaga av grekarar, og grunnlagd av keltarar. Han fekk byrettar av romarane før han vart permanent busett av serbarar frå 600-talet og framover. Med den strategiske plasseringa har byen vorte kjempa om over 140 gonger sidan antikken. I mellomalderen høyrte han til Austromarriket, Frankarriket, Kongedømet Ungarn og serbiske herskarar. I 1521 vart Beograd erobra av Det osmanske riket og vart sete for Pashaluken Beograd, som den viktigaste osmanske byen i Europa og av dei største europeiske byane. Serbarane fekk igjen kontroll over byen i 1841 etter den serbiske revolusjonen. Det nordlege Beograd vart likevel verande ein austerriksk utpost fram til Austerrike-Ungarn braut saman i 1918. Den samla byen vart då hovudstad i fleire utgåver av Jugoslavia, fram til 2006, då Serbia igjen vart ein eigen sjølvstendig stat. Etter dette har byen opplevd stor kulturell og økonomisk vekst.

Kommunar

Kultur 
Beograd ligg sentralt til og er derfor eit av dei travlaste transportknutepunkta i Europa. Byen er kjent for å vere den mest livlege i regionen og ber på utrykket «der alt skjer». Beograd har eit livleg nattelivet og mange kjem hit i helgene. 

Beograd vart kåra som framtida sin europeisk by i Aust-Europa av Foreign Direct Investment. I ei undersøking har òg The New York Times kåra Beograd til ein av dei beste europeiske hovudstadane.

Kjende personar frå Beograd 
 Nikola Tesla (1856–1943), oppfinnar
 Ivo Andrić (1892–1975), forfattar
 Zoran Đinđić (1952–2003), politikar
 Filip Vujanović (fødd 1954), montenegrinsk politikar
 Boris Tadić (fødd 1958), politikar
 Željko Joksimović (fødd 1972), songar, låtskrivar og musikkprodusent
 Dušan Petković (fødd 1974), fotballspelar
 Novak Đoković (fødd 1987), tennisspelar

Kjelder 

 Delar av denne artikkelen bygger på «Belgrade» frå , den 21. mars 2009. 
  oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 

 Belgrade Inside Out 

Byar i Serbia
Hovudstader i Europa
Byar ved Donau
Busetnader grunnlagde på 200-talet fvt.
Blekinge län

Blekinge län er eit len i det søraustlege Sverige. Blekinge län, som omfattar heile landskapet Blekinge, er Sveriges minste len målt i areal og grensar i nord til Kronobergs og Kalmar län og i vest til Skåne län. Blekinge län vart opprettad i 1683. Residensstad er Karlskrona.

Byar 
 Karlshamn
 Karlskrona
 Ronneby
 Sölvesborg

Kjelder 
 «Blekinge län» på Svensk Wikipedia

Bakgrunnsstoff 
 Länsstyrelsen i Blekinge län

 
Len i Sverige
Kommunar i Sverige

Kommunane i Sverige er dei 290 einingane Sverige er delt inn i, som er styrte av ei folkevald forsamling (kommunfullmäktige), og som har oppgåver som utdanning, primærhelsetenesta og tekniske tenester. Forsamlinga delegerer styresmakt i den daglege drifta av kommunen til eit slags formannskap (kommunstyrelsen), som leier kommuneverksemda. Organisatorisk og oppgåvemessig er kommunane relativt like dei norske kommunane.

Alle kommunene er også delte inn i lågare nivå, bydels- eller sokneforsamlingar, som det i alt er 2 512 av. Desse organiserer og gjennomfører valavvikling på røystekrinsnivå, og har nokre funksjonar ved folketeljingar. Større kommunar har det ein i Noreg kallar bydelsforvaltingar med bydelsutval (kommundelsnämnder), ofte kalla områdesnämnd eller stadsdelsnämnd.

Kvar kommune ligg geografisk i eit av dei 21 lena i landet. Kommunane i Sverige er relativt store i internasjonal samanheng, det er ei einskapleg organisering av dei, og dei er sidestilte med kvarandre utan noko innbyrdes hierarki. Det skjer ei gradvis auke i talet på kommunar, ein trend som starta med ein del kommunedelingar mellom 1980 og 1993. Slik går Sverige i motsett retning av Noreg, der kommunesamanslåing er trenden.

Reformer og regulering 
I 1843 vart det gjennomført ei soknereform i Sverige, der sokna fekk ansvar for den verdslege offentlege verksemda, medan kyrkjeråda heldt fram med å ha ansvaret for den kyrkjelege. Kommunalreforma i 1862 la grunnen for ei vidareutvikling på veg mot kommuneinndelinga slik ho er i dag. Desse utgjorde sokn, med unntak av nokre tidlege by- og kjøpstadskommunar.

talet på kommunar vart redusert frå om lag 2 500 til om lag 1 000 i 1952, og dei neste tjue åra vart talet kutta til 278 i 1974. Då vart også skiljet mellom herads- og bykommunar avskaffa, og kommunane vart innbyrdes likestilte.

Kommunane er regulerte gjennom kommunelova (svensk kommunallagen) av 1992. Finansieringa skjer gjennom avgifter (gebyrer) og statlege tilskot, men også kommunale skattar (kommunalt skattøyre) i større grad enn i Noreg. Avgjerder og sakshandsaming kan overklagast anten rettsleg eller forvaltingsmessig via høgare appellstyresmakter.

Kommunane

Sjå også 
 Len i Sverige
 Tettstader i Sverige

Kjelder 
 «Sveriges kommuner» på :no:Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 23. januar 2010.

Referansar 

 
Kommunar etter land
Jamtland

Jamtland eller Jamteland (svensk Jämtland, norrønt Jamtaland, bokmål og dansk Jemtland) er eit landskap i Norrland i midt-Sverige.  Jamtland grensar i vest til Noreg og Trøndelag fylke, i nordaust til Lappland, i aust til Ångermanland og i sør til Härjedalen og Medelpad. Landskapet har om lag 20 000 kjende fornminne.

Etymologi

Jamtland har fått namnet sitt frå Kjetil Jemte, som flydde frå Trøndelag på 700 eller 800-talet.

Historie
Jamtland var ein sjølvstyrt bonderepublikk i mellomalderen med blant anna eiga lov og eigen valuta. Jamtland hadde ingen statsforvaltning og kunne nærast reknast som eit anarki i denne perioden. Fleire av nybyggjarane som flytta til Jamtland var norske og i 1178 vart Jamtland norsk, og lagt under den norske kongen og statsmakta. Området var norsk i over 450 år, fram til 1645 då svenskane okkuperte området og så annekterte det  i freden i Brömsebro i 1645. Det har dermed vore svensk i over 350 år.

Større tettstader (administrasjonsstad for kommunane)
Bräcke
Hammarstrand
Järpen
Krokom
Strömsund
Svenstavik
Östersund

Innsjøar
Kallsjön
Storsjön
Ströms Vattudal

Vassdrag
Indalsälven
Ljungan

Symbol
Landskapsblome: Brunkulla (Gymnadenia nigra)
Landskapsdyr: Elg
Landskapsinsekt: Stormhattshumla
Landskapssopp: Blodriska
Landskapsstein: Täljsten
Landskapsmossa: Piprensarmossa
Landskapsfisk: Aure
Landskapsfugl: Haukugle

Sjå òg
Republikken Jämtland
Jämtlands län
Jämtlandssången
Jamska - jamtlandsspråket
Landskap i Sverige

Bakgrunnsstoff
Turistinformasjon om Jämtland og Härjedalen  
Ulike talemål i Jämtland 

 
Tidlegare norske landskap
landskap i Sverige
Catamarca

Catamarca er ein provins nordvest i Argentina. Provinsen grensar mot (med klokka frå nord) Salta, Tucumán, Santiago del Estero, Córdoba, og La Rioja. I vest grensar provinsen mot Chile. Hovudstaden heiter San Fernando del Valle de Catamarca, men vert som oftast kalla Catamarca.

 
Provinsar i Argentina
Stenungsunds kommun

Stenungsunds kommun er ein kommune i Västra Götalands län i Sverige. Kommunen grensar berre til andre kommunar i Västra Götalands län: Uddevalla kommun i nord, Lilla Edets kommun i nordaust og aust og Kungälvs kommun i søraust og sør. Med kysten imellom grensar han også til øykommunane Tjörns kommun i vest og Orusts kommun i nordvest. Administrasjonssenteret i kommunen er Stenungsund. Kommunen har hatt sterk folkeauke dei siste åra.

Kommunen er ein del av Stor-Göteborg. Han var lenge mest kjend som ein stad for bading ut mot kysten. I 1950- og 1960-åra vart det bygd opp petrokjemisk industri i tettstaden Stenungsund. Sidan har han har vorte den viktigaste staden i Sverige for produksjon av polyetylen, som vert nytta i samband med produksjon av plastprodukt.

Administrativ historikk 
Området kommunen utgjer i dag omfattar fem sokn, som vart gjorde til landskommunar i 1863. I Norums landskommun vart Stenungsunds municipalsamhälle oppretta i 1919.

Ved kommunereforma i 1952 vart Norum slått saman med Spekeröd, Ucklum og Ödsmål. Den nye storkommunen fekk namnet Stenungsund. Municipalsamhället vart samtidig oppløyst. Same året vart storkommunen Kode landskommun oppretta av dei tidlegare kommunane Hålta, Jörlanda og Solberga.

Ved kommunereforma i 1971 vart Kode oppløyst og Jörlanda församling overførd til Stenungsunds kommun, medan dei andre forsamlingane gjekk til Kungälvs kommun.

Kommunevåpenet 
Blasonering: På eit skjold av sølv over ei bølgje i blått, tre svarte sirklar vassrett oppstilte med ein svart streng mellom, kvar og ein og dei med ein raud sirkel over og under, med ein svart streng mellom.

Det som i blasoneringa vart skildra på eit rimeleg komplisert vis, er faktisk ei stilisert framstilling av propenmolekyla. Dette heng saman med kor viktig petrokjemien har vore for kommunen. Våpenet vart registrert i Patent- och registreringsverket i 1977.

Tettstader 
Det er tolv tettstader i Stenungsunds kommun.

Tettstadene i tabellen er ordna etter innbyggjartal per 31. desember 2005. Administrasjonssenteret er utheva.

Kjelder 
 «Stenungsunds kommun» på Wikipedia på svensk, innhenta 23. januar 2010.

Referansar 

 
Kommunar i Västra Götalands län
Arkeolog

Arkeolog er nemninga på fagfolk som arbeider innanfor fagfeltet arkeologi. I Noreg vert det utdanna arkeologar ved universiteta i  Oslo, Bergen, Trondheim og Tromsø, men tittelen arkeolog er ikkje verna ved lov.

Under studietida er det vanleg for mange å arbeide ein eller fleire sommarsesongar som feltarkeolog, det vil seie å stå for eller take del i utgravingar og andre granskingar av funnstader, eller leite etter eventuelle funn i område der det er aktuelt å byggje eller gjere anna arbeid som kan skade eller øydeleggje fornminne som er verna i kraft av lovgjevinga.

Mange arkeologar spesialiserer seg på visse tidsepokar og/eller geografiske område.

Sjå òg
Arkeologi

Bakgrunnsstoff
 Om arkeolog på nettstaden utdanning.no.  

Arkeologi
Yrkesgrupper
Anton Martin Schweigaard

Anton Martin Schweigaard () var ein norsk jurist og politikar. 

Schweigaard var professor i rettslære og økonomi. Han tala varmt for økonomisk liberalisme og påverka norsk økonomi i kapitalistisk retning. Han blei veld inn på Stortinget i 1842 og sat fram til 1869.

Schweigaard var fødd i Kragerø og døydde i Christiania, nå Oslo. Han er heidra med statue på Universitetsplassen framfor bygningane til Universitetet i Oslo i sentrum av Oslo, og har gitt namn til Schweigaardsgate i Oslo og Schweigaardsparken i løkka i Kragerø.

Norske juristar
Norske jusprofessorar
Stortingsrepresentantar 1842-1844
Stortingsrepresentantar 1845-1847
Stortingsrepresentantar 1848-1850
Stortingsrepresentantar 1851-1853
Stortingsrepresentantar 1854-1856
Stortingsrepresentantar 1857-1858
Stortingsrepresentantar 1859-1861
Stortingsrepresentantar 1862-1864
Stortingsrepresentantar 1865-1867
Stortingsrepresentantar 1868-1870
Folk frå Kragerø
Gravlagde på Vår Frelsers gravlund
Chamonix

Chamonix, eller Chamonix-Mont-Blanc, er ein by med om lag 10 000 innbyggjarar søraust i Frankrike. Byen ligg ved foten av Mont Blanc i departementet Haute-Savoie i regionen Auvergne-Rhône-Alpes, og er ein populær vintersportsstad. Dei første olympiske vinterleikane vart halde her i 1924.

Chamonix består av tre landsbyar som ligg 1 350, 1 550 og 1 650 moh. Landsbyane har namn etter høgda dei ligg i. Chamonix 1650 er kjend for sitt livlege uteliv blant skituristane.

Geografi 

Chamonix-dalen går frå nordaust til sørvest og gjennom dalen renn elva Arve. På den søraustlege sida av Chamonix ligg Mont Blanc, det høgaste fjellet i Vest-Europa med ei høgd på 4 807 moh. På den nordvestlege sida av byen ligg fjelltoppen Le Brévent (2 525 moh.). Ei rekkje andre landsbyar høyrer òg til kommunen, som: Les Bossons (1 012 moh.), Les Praz (1 060 moh.), Argentière (1 252 moh.) og Le Tour (1 462 moh.). Chamonix grensar til Aostadalen i Italia gjennom Mont Blanc-tunnelen og Martigny i Sveits igjennom Col de Montets-passet (1 461 moh.).

Bakgrunnsstoff 

Byar i Frankrike
Byar i Auvergne-Rhône-Alpes
Haute-Savoie
Kuala Lumpur

Kuala Lumpur er hovudstaden og den største byen i Malaysia, grunnlagt i 1857. Den utøvande statsmakta er flytta til ein ny administrativ hovudstad, Putrajaya, men bustaden til kongen av Malaysia, parlamentet og den dømande statsmakta har vorte verande i Kuala Lumpur.

Kuala Lumpur er eitt av dei tre føderale territoria i Malaysia. Det er fullstendig omgjeve av delstaten Selangor, og ligg nær vestkysten av Malakkahalvøya.

Byar i Malaysia
Hovudstader i Asia
Bilete av kyrkjer i Oppland

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Oppland fylke i Noreg. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.

Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Hedmark

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Hedmark fylke i Noreg. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.

Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Akershus

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Akershus fylke i Noreg. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.

Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Østfold

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Østfold fylke i Noreg. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.

Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Vestfold

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Vestfold fylke i Noreg. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.

Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Telemark

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Telemark fylke i Noreg. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.

Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Rogaland

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Rogaland fylke i Noreg, sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.

Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Hordaland

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Hordaland. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.

Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Nordland

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Nordland fylke i Noreg. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.

Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Troms

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Troms fylke i Noreg. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.

Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Finnmark

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Finnmark fylke i Noreg. Bileta er alfabetetisk sortert etter kyrkjenamn.

Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Sogn og Fjordane

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Sogn og Fjordane fylke i Noreg. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.

Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Møre og Romsdal

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Møre og Romsdal fylke i Noreg. Nye bilete kan leggjast inn på rett plass i alfabetet, sortert etter kyrkjenamn.

Bakgrunnsstoff

Kyrkjer i Møre og Romsdal

 

no:Bilder av kirker i Møre og Romsdal
Bilete av kyrkjer i Sør-Trøndelag

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Sør-Trøndelag fylke i Noreg. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.

Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Nord-Trøndelag

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Nord-Trøndelag fylke i Noreg. Bileta er sortert alfabetisk kyrkjenamn.

Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Oslo

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Oslo i Noreg fordelt på bydelane i Oslo.

Bydel Alna

Bydel Bjerke

Bydel Frogner

Bydel Gamle Oslo

Bydel Grorud

Bydel Grünerløkka

Bydel Nordre Aker

Bydel Vestre Aker

Bydel Sagene

Bydel St. Hanshaugen

Oslo sentrum

Maridalen & Marka

Bakgrunnsstoff 

Bildegalleri
Bilete av kyrkjer på Svalbard

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer på Svalbard.

Sjå òg 
 Bilete av kyrkjer i Noreg

Kyrkjer på Svalbard
Svalbard
Bilete av norske kyrkjer i utlandet

Dette er eit galleri med bilete av norske kyrkjer i utlandet.

Sjå òg 
 Bilete av kyrkjer i Noreg

Norske kyrkjer i utlandet
Bilete av kyrkjer
M/S «Lance II»

M/S «Lance II» var ei ishavsskute frå Gratangen kommune i tidlegare Troms fylke, som gjekk ned i 1974. 11 av mannskapet på 13 omkom. Båten var ein selfangstbåt og snurpenottråler, og var eit av flaggskipa i lokalsamfunnet.

11. februar 1974 gjekk båten på grunn ved fuglefjellet Syltfjordstauran på Finnmarks-kysten. Det var midt i loddefisket, så mange båtar var i nærleiken og kom til for å hjelpe. M/S «Artus» frå Herøy på Sunnmøre var først ute og prøvde å skyte over ei redningsline. Grunna tung sjø lukkast dei ikkje med det. Redningsskøyta som kom til, lukkast heller ikkje. Eit minnemerke over dei omkomne står ved Gratangen kyrkje.

Boka Kald morgon frå Orkana forlag omhandlar forliset og er skriven av Harald Hansen som skulle ha vore med på turen, og journalisten Gunnar Sætra.

Gratangen kommune
Forlis i 1974
Forlis i Troms og Finnmark
1974 i Noreg
Lund i Skåne

Lund er ein svensk by i Skåne län i landskapet Skåne, 15 km nordaust for Malmö. Lund er saman med Sigtuna den eldste byen i Sverige. Han er administrasjonssenter for Lunds kommun og i 2011 hadde byen 82 800 innbyggjarar.

Lund ligg på den fruktbare sørvestskånske sletta og er eit gammalt handels- og kultursentrum. I dag er byen òg eit jernbaneknutepunkt. Byen har ein allsidig industri (bl.a emballasjeindustri, maskin- og verktøyindustri), men er meir kjent som gammalt bispesete og som universitetsby. Her er eit historisk museum, kulturhistorisk museum og ein botanisk hage.

I løpet av seinare år har samarbeidet mellom universitetet og det private næringslivet, bl.a gjennom framvoksteren av forskarbyen IDEON, mevderka til at ein stor forskningsintensiv høgteknologisk industri har vakse fram.
Det er omtrent 30 000 studentar i Lund.

Historie 
Lund blei grunnlagt omkring år 990, truleg ved at folk flytta frå Uppåkra, og han blei bispesete kring år 1050. I 1085 blei Katedralskolan i Lund grunnlagt som den eldste skulen i Norden. I første halvdel av 1100-talet blei domkyrkja, eit kloster og fleire mindre kyrkjer bygd, og i 1103 blei Lund sete for den danske erkebiskopen for heile Norden. Lund blei den viktigaste byen i Danmark og hadde 3 000-4 000 innbyggjarar. Under heile mellomalderen var byen eit kulturelt midtpunkt for Norden, og i si velmaktstid hadde han 27 kyrkjer og sju kloster. På byrjinga av 1300-talet vart Lund mindre viktig til fordel for Malmö, som voks hurtig, og Lund blei redusert til berre det kyrkjelege sentrumet. 

Under reformasjonen blei stillinga til Lund endra då erkebispesetet blei nedlagt og eigedomane til den katolske kyrkja blei sekularisert. Ved freden i Roskilde i 1658 blei Lund, saman med Skåne, Halland og Blekinge, svensk og i 1666 blei Lunds universitet grunnlagt.

Byggverk i Lund 
Lund domkyrkje er eit av dei mest kjende romanske byggverka i Sverige. Bygginga starta under Knut den heilage 1080–86 og vart vigd til St. Laurentius i 1145. Kyrkja er oppført av sandstein som ein basilika med tre skip og med den største krypta i Norden. Dei to tårna frå slutten av 1100-talet vart nyoppført på 1800-talet. I nærleiken av universitetet (1668) ligg det gamle parkanlegget Lundagård med Lundagårdshuset frå 1570-åra, opphavleg kongebustad, seinare universitetsbibliotek, no forelesningssalar. I nord er store område tekne i bruk til sjukehus og forskningsinstitusjoner.

Bilete

Kjelder 

 Delar av denne artikkelen bygger på «Lund i Skåne» frå , den 4. juli 2012. 
 Lund – by i Sverige. (19.11.2011) I Store norske leksikon.

Bakgrunnsstoff 

Lunds kommun
Byar i Sverige
Tettstader i Skåne län
Busetnader grunnlagde på 900-talet
Stader frå norrøn tid
Øresundsregionen
Mulen på Nerlandsøya

For andre stader med same namnet, sjå Mulen

Mulen er eit nes i sørvestre enden av Nerlandsøya i Herøy i Møre og Romsdal. 

Neset ligg i Kvalsvik grunnkrins. Neset markerer ytterenden på Mulevika, og ligg ved foten av Muletua.

Geografi i Herøy i Møre og Romsdal
Bohuslän

Bohuslän (norsk: Båhuslen) er Sveriges vestlegaste landskap. Det vender mot Skagerrak i vest, og har grenser mot Västergötland og Dalsland i aust, og Noreg (Østfold fylke) i nord.

Uddevalla er den største byen som ligg heilt innanfor landskapet, mens den mykje større byen Göteborg har fleire forstader i Bohuslän, sjølv om brorparten ligg i Västergötland. Eldste byen er Kungälv, som vart grunnlagd rundt 1100.

Landskapet er kjent for fiskeri og turisme i skjergarden, og har 20 000 registrerte fornminne, mellom anna ei mengd helleristingar. Helleristingsområdet i Tanum er teke med på UNESCOs verdsarvliste.

Historie 
Bohuslän høyrde til Noreg, og kongeriket Danmark-Noreg, fram til freden i Roskilde i 1658. Heile landskapet unnateke Enningdalen vart då ein del av Sverige. 

Landskapet er kalla opp etter Bohus fästning. Kong Håkon V Magnusson av Noreg lét frå 1308 byggja Båhus festning.

Øyar i Bohuslän 
 Hönö
 Koster
 Malmön
 Orust
 Tjörn
 Öckerö

Stader i Bohuslän 

 Göteborg (ligg tildels i Bohuslän)
 Kungälv
 Ljungskile
 Lysekil
 Marstrand
 Munkedal
 Skärhamn
 Smögen
 Stenungsund
 Strömstad
 Tanumshede
 Uddevalla
 Öckerö

Kommunar i Bohuslän 
 Ale kommun (delvis)
 Göteborgs kommun (delvis)
 Lilla Edets kommun (delvis)
 Lysekils kommun
 Kungälvs kommun
 Munkedals kommun
 Orusts kommun
 Sotenäs kommun
 Stenungsunds kommun
 Strömstad kommun
 Tanum kommun
 Tjörn kommun
 Uddevalla kommun
 Öckerö kommun

Sjå òg 
 Skjergarden i Bohuslän
 Bohuskysten

Bakgrunnsstoff 
 Kart over Bohuslän 
 Om talemål i Bohuslän 

Bohuslän
Landskap i Sverige
Götaland
Tidlegare norske landskap