alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Christopher Benedict Bøgh

Christopher Benedict Bøgh () var ein norsk sorenskrivar og stortingsrepresentant frå Søndre Bergenhus amt. Han var fødd i Kerteminde på Fyn. I 1798 vart han cand.jur. og fekk året etter stilling som kopist i rentekammeret. 

Han flytta til Noreg og i 1804 vart han utnemnd til fut i Nordhordaland og Voss, i 1816 sorenskriver i Nordhordaland.

Bøgh var Søndre Bergenhuus amt sitt førsterepresentant til Stortinget i 1815–1817 og 1818–1820. Han budde i Bergen, men utanfor valdistriktet. Valet i 1815 vart likevel godkjent med 57 mot 26 stemmar. I 1818 vart valet forkasta med 52 mot 19 stemmar.

Saman med mellom anna Johan Andreas Budtz, Georg Jacob Bull, Wilhelm F. K. Christie, Edvard Hagerup, Peter Motzfeldt, Jonas Rein og Lyder Sagen var han med i herreklubben Quodlibet i Bergen.

Bøgh døydde på Voss under ei tingferd.

Kjelder 
 Tallak Lindstøl: Stortinget og Statsraadet, . B. 1 D. 1 : Biografier A-K digital utgave side 156
 
 Erling Gjelsvik: «Quodlibet - selvstendighetens herreklubb», Grunnlovsmagasinet 2014, side 35-37

Denne artikkelen bygger på «Christopher Benedict Bøgh» frå ,  den 5. juli 2016.  
 

Norske sorenskrivarar
Stortingsrepresentantar 1815-1817
Stortingsrepresentantar 1818-1820
Stortingsrepresentantar for Hordaland
Folk frå Kerteminde
Hans Olsen Westreim

Hans Olsen Westreim () var ein norsk gardbrukar, forlikskommissær og stortingsmann. Westreim var fødd på garden Vestreim i Ulvik i Hardanger. Han dreiv garden til far sin i nokre år og vart seinare kårmann. 

Westreim var sin andrerepresentant frå Søndre Bergenhus amt til Stortinget 1815–1817.

Kjelder 

 Tallak Lindstøl: Stortinget og Statsraadet, Stortinget og statsraadet : samt tillæg. B. 1 D. 2 : Biografier L-Ø samt tillæg digital utgave side 951
 
Denne artikkelen bygger på «Hans Olsen Westreim» frå ,  den 5. juli 2016.  
 

Norske gardbrukarar
Stortingsrepresentantar 1815-1817
Stortingsrepresentantar for Hordaland
Folk frå Ulvik
Polhøgd

Polhøgd er høgdevinkelen over horisonten, og svarer til vinkelen mellom loddlinja og ekvatorplanet, det vil sei breiddegraden til staden. Er sørpolen til himmelen over horisonten, vert polhøgda rekna som negativ, slik at negativ polhøgd svarar til sørlege breiddegrader.

Kjelder

Himmelkoordinatsystem
Stjerna Pollux

Pollux (β Gem, β Geminorum, Beta Geminorum) er ei stjerne nord i stjernebiletet Tvillingane. Ho er ei utvikla kjempestjerne med oransje farge. Ho har ein tilsynelatande storleiksklasse på 1,1, og er den mest lyssterke stjerna i stjernebiletet; meir lyssterk enn nabostjerna Castor (Alfa Geminorum). Parallaksemålingar med satellitten Hipparcos har plassert stjerna 33,78 lysår unna jorda. Sidan 1943 har spekteret til denne stjerna vore eit stabilt ankerpunkt som andre stjerner vert klassifisert etter. I 2006 vart det stadfesta at Pollux har ein eksoplanet kring seg.

Eigenskapar
Stjerna er større enn sola, kring to gonger massen og nesten ni gonger radiusen. Ho var ein gong ei hovudseriestjerne klasse A, og har nytta all hydrogenet i kjernen og utvikla seg til ei kjempestjerne med spektralklasse K0 III. Den effektive temperaturen til den ytre envelopen til denne stjerna er kring 4 666 K, som ligg i området som produserer den karakteriske oransje fargen til klasse K-stjerner. Pollux verkar å rotere langsamt med ein projisert rotasjonssnøggleik på 2,8 km/s.

Planetsystem 

Det har vore mistenkt sidan 1993 at ein eksoplanet krinsa kring Pollux, frå svingingar i den målte radialsnøggleiken. Planeten Pollux b vart annonsert den 16. juni 2006. Pollux b er kalkulert til å ha ein masse på minst 2,3 gonger massen til Jupiter. Ho brukar kring 590 dagar på ein runde rundt Pollux.

Sjå òg 
 Aldebaran
 stjerna Castor

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Pollux (star)» frå ,  den 5. juli 2016.

Bakgrunnsstoff 

Kjempestjerner klasse K
Planetsystem
Stjerner med eigennamn
Objekt mindre enn 100 lysår frå jorda
Prakthette

Prakthette (Mycena floridula) er ein mellomstor hettesopp med raud til rosa hatt. Hatten bleiknar mot gulkvit, ofte med eit rosa skjær; og er 0,5–1,5 centimeter på tvers. 

Prakthette veks i det same habitatet som elfenbeinhette, som ho òg liknar når ho bleiknar. Somme har rekna prakthette som eit rosa avbrigde av elfenbeinhette og vidare studiar trengst for å avklåra om det er tale om to ulike artar.

Prakthette veks i grupper mellom gras og mose om sumaren og hausten. Arten er relativt sjeldan i Noreg.

Kjelder 

 

Hettesoppar
Wazo Hill

Wazo Hill er ei lita høgd i Kinondoni distrikt i Tanzania, om lag 30  km nord for Dar-es-Salaam. På Wazo Hill ligg Twiga Cement, Tanzanias største sementfabrikk, som er deleigd av norske Scancem.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Wazo Hill» frå ,  den 5. juli 2016.  

Tanzaniansk geografi
Hyfe

Hyfar er selletrådar som utgjer grunnvevet i dei fleste soppane. Dei kan vera greina og har hjå dei fleste soppane tverrvegger med porar som slepp cytoplasma gjennom frå selleavsnitt til selleavsnitt. Dei veks berre i spissen.

Hyfar finst òg hjå bakteriegruppa strålesopp (Actinomycetes), men er elles ikkje kjend hjå andre livsformer.

Kjelder 

Mykologi
Valldalen

For Valldalen på Sunnmøre, sjå Valldal.

Valldalen er ein fjelldal om lag 700 meter over havet sørvest på Hardangervidda som for det meste er nytta som magasin for vasskraftverka i den såkalla Røldal-Suldalutbygginga som vart gjort på 1960-talet. Ei meir enn nitti meter høg demning vart då bygd tvers over Hyttejuvet lengst sør i Valldalen for å skape ein ny ti kilometer lang innsjø, Valldalsvatnet, med det opphavlege Valldalsvatnet, om lag to kilometer langt, liggjande heilt nord i dette kraftverkmagasinet.

Med vassdragsutbygginga vart heile det gamle stølsområdet i dalen sett under vatn, og fleire interessante kulturminne frå gamal tid som kunne ha vore funne i dette terrenget, vart utilgjengelege. I 1962-1964, før utbygginga var sett i gang, vart det gjort arkeologiske registreringar og utgravingar i Valldalen, og då vart det funne ein buplass frå steinalderen, to hustufter, ein verkstadsplass for produksjon av perlar av bergkrystall frå vikingtida og mellomalderen, og mange hustufter frå nyare tid. Ei av hustuftene frå vikingtida, og ein heller kalla Ullshelleren, vart arkeologisk utgrave og granska. På grunnlag av funna og analyse av pollen funne i ei myr vart det slege fast at det hadde vore fast busetnad med korndyrking og husdyrhald i bronsealderen i denne fjelldalen. Funn av ulike gjenstandar frå jarnalderen i Ullshelleren, der det òg var helleristingar av «bronsealdertype», tyder på at folk kan ha budd i helleren året rundt i lange periodar i forhistorisk tid. Heile dette landskapet ligg no under vatn.

Kjelder
 Svein Indrelid. 2014. Oppdagelser på Hardangervidda'', side 140-145. Kvinnherad: Forlaget Nord 4. ISBN 978-82-7326-108-3

Hardangervidda
Geografi i Ullensvang
Arkeologiske funn i Noreg
Dalar i Vestland
Håkon Johnsen

Håkon Armand Menzoni Johnsen () var ein norsk arbeidar og politikar frå Trondheim. Han var stortingsrepresentant 1945-73 for Arbeidarpartiet.

Johnsen var son til ein maskinist og voks opp i arbeidarbydelen Lademoen i Trondheim. Etter å ha fullført middelskulen i 1931 var han lagerekspeditør ved manufakturavdelinga til Norges Kooperative Landsforening i Trondheim. Ved sidan av arbeidet gjekk han i 1935 Arbeiderhøyskolen på Malmøya og i 1942/43 på handelsskule.

Johnsen engasjerte seg tidleg i Arbeidernes ungdomsfylking i Trondheim, formann i Trondheim AUF 1932-35 og Sør-Trøndelag AUF 1937-38. I 1938 kom han inn i Trondheim bystyre. Under andre verdskrigen sat han i tysk fangenskap i fire år. Då krigen var over, tok han plass i bystyret, der han vart verande i ti år framover.

Ved stortingsvalet 1945 vart Johnsen vald til til stortingsrepresentant frå kjøpstadene i Sør-Trøndelag og Nord-Trøndelag for Arbeidarpartiet, attvald i 1949. Sidan vart han attvald også i 1953, 1957, 1961, 1965 og 1969, representerte då Sør-Trøndelag fylke. Etter to sesjonar i Helsekomitéen og like mange i Post-, telegraf- og kystfartskomitéen, hadde han plass i Kyrkje- og undervisningskomitéen i tjue år, 1950-1969, siste fire åra var han formann i komitéen. I si aller siste stortingsperiode, 1969-73, var han odelstingspresident og dessutan nestformann i Protokollkomitéen i tre sesjonar, og medlem i Justiskomitéen i ein sesjon.

Johnsen var kjend som ein humørfylt, energisk og frittalande politikar. Han vart ikkje renominert til stortingsvalet 1973, noko som har vorte forklart med krav om kvinnerepresentasjon og hans engasjement for norsk medlemskap i det Europeiske Fellesskap i 1972.

Johnsen var med i mange styre og representantskap i lokale og nasjonale kulturinstitusjonar, både medan han sat på Stortinget og i tida etterpå.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Håkon Johnsen» frå ,  den 5. juli 2016.  
 
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1945-1949
Stortingsrepresentantar 1950-1953
Stortingsrepresentantar 1954-1957
Stortingsrepresentantar 1958-1961
Stortingsrepresentantar 1961-1965
Stortingsrepresentantar 1965-1969
Stortingsrepresentantar 1969-1973
Folk frå Trondheim
WorldCat

WorldCat («Verdskatalogen») er ein felleskatalog, ein database, over boksamlingane og samlingane av anna materiale (som til dømes grammofonplater, kassettband, CD-plater, videofilmar og dataspel)  til om lag 72 000 bibliotek i 170 land og område som tek del i Online Computer Library Center (OCLC),  ei biblioteksverksemd utan profittføremål som har hovudsete i  Dublin i Ohio i USA og fleire lokalkontor kringom i verda.  WorldCat er bygd opp og vert administrert kollektivt av dei biblioteka som er med i dette samarbeidet, som samstundes får tilgang til heile denne databasen, og ei særs stor samling av forskingsresultat.
I desember 2017 inneheldt WorldCat over 400 millionar bibliografiske innføringar frå 491 språk. Dei representerte over 2,6 milliardar fysiske og digitale bibliotekobjet. 

OCLC blei grunnlagd i 1967 under Fred Kilgour sin leiarskap. Same året byrja OCLC å utvikla katalogiseringsteknologien som skulle bli til WorldCat. Dei fyrste innføringane i katalogen blei lagde inn i 1971.

Innføringane i WorldCat vert berre synkronisert med periodevise mellomrom med dei einskilde biblioteka sine katalogar, ikkje dagleg eller samstundes. WorldCat syner dessutan berre det materialet, ein særskild bok eller ein artikkel, som er eigd av det eller dei særskilde biblioteka, ikkje kvar i dei ulike biblioteket materialet er å finne, om materialet er utlånt, utleigd, tapt eller flytta til ein annan stad. Svar på slike førespurnader krev særskilde søk. WorldCat syner heller ikkje om eit bibliotek eig fleire eksemplar av ei særskild bok eller ein særskild artikkel.

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «WorldCat» frå ,  den 3. september 2018.

Bakgrunnsstoff 
WorldCat
Søk i WorldCat-katalogen

Digitale bibliotek
Nettstader
Paul Olsen Thrane

Paul Olsen Thrane () var ein norsk forretningsmann og
ein av Christianias mektige menn tidleg på 1800-talet.

Biografi 
Thrane studerte handelsfaget under justisråd Peter Elieson frå Hafslund (tettstad) og kjøpmann Dørcker i Frederikshald, og gifta seg med dottera til Dørcker, Kristin Marie, i 1778.  Paret flytta til Christiania (1780), der han fekk engasjement ved Bordtomtene nokon år, før han kjøpte Tiedemanns Tobaksfabrik på Vaterland (1784).  Fabrikken vart drive under namnet Paul Olsen Thrane Tobaks-fabrique, flytta til torget i byen (1787) og selt til Claus Winther (1816).  Thrane dreiv òg innan trelast.  

Han var i borgarforsamlinga i byen (1794–1800), og dessutan utnemnd til forlikskommissær (1809–12).  I denne tida vart han den første stadthauptmann i Christiania borgervæbning (1801). Tidlegare hadde  Thrane  vore med på etableringa av Det Dramatiske Selskab der han òg var skodespelar (1799) og av det første musikalske selskapet i byen, Det musicalske Lyceium (1810). Sjølv om Thrane var kjent som antirojalist var han  nær ven av, og forlovar for naboen sin på Bygdøy, prins og vise-statthaldar Frederik av Hessen (1813).

Han åtte  Thranes løkke ved dagens Rodeløkka, og dessutan Henningslyst på Bygdøy (1802–19).  I heimtraktene sine ved Sarpsborg kjøpte Thrane  Borregaard (1812) og Borregaard Hovedgård der han tidvis budde (1814–1818).  Frå Jørgen Young kjøpte han Youngsløkken (ved dagens Youngstorget, 1818) og budde sjølv i Storgata 3 (huste står enno). Han var  stortingsrepresentant 1818–1820 for Christiania.

Etterkvart fekk han store finansielle problem med Borregaard, og saman med ein storbrann i eigedomane hans på Bordtomtene (1819) innstilte han betalingar i to periodar (1820, 1826) og selde
alt i ein konkurs (1828).  Han flytta så til Fredrikstad.

Utmerkingar 
 Vasaordenen
 Dannebrogordenen
 Justisråd

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Paul Olsen Thrane» frå ,  den 6. juli 2016.  
 

Norske embets- og tenestefolk
Norske forretningsfolk
Stortingsrepresentantar 1818-1820
Stortingsrepresentantar for Oslo
Vasaordenen
Dannebrogordenen
Folk frå Enebakk
Folk frå Oslo
David Faye

David Faye () var ein norsk handelsmann, stadskaptein og ein av «Dei eligerte mennene». Han tilhøyrde slekta Faye og var son av Hans Gerhard Faye og Ingeborg Linnes.

Faye var suppleant for Carl Adolph Dahl til Stortinget i 1818 og møtte for Dahl som representant frå Fredrikshald.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «David Faye» frå ,  den 6. juli 2016.  
 

Stortingsrepresentantar 1818-1820
Stortingsrepresentantar for Fredrikshald
Norske handelsfolk
Folk frå Drammen
Folk frå Halden
Hans Christoffer Klæboe

Hans Christoffer Klæboe () var ein norsk handelsmann og politikar.
Han var 1. suppleant for Finmarkens Amt til Stortinget 1818–1820 og møtte for Gunner Berg.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Hans Christoffer Klæboe» frå ,  den 6. juli 2016.  
 

Norske handelsfolk
Stortingsrepresentantar 1818-1820
Stortingsrepresentantar for Finnmark
Folk frå Steigen
Gunner Berg

Gunner Berg () var ein norsk prest. 

Berg gjekk på skule i Trondhjem fram til 1782, og vart cand.theol. i 1786. Berg vart sokneprest i Lenvik i 1792, prest på Senja i 1804, og seinare sokneprest i Ibestad i 1805. Berg vart innvald på Stortinget frå Finmarkens amt (då Troms ikkje var oppretta) i 1818, men vararepresentanten Hans Christoffer Klæboe møtte fast heile perioden grunna sjukdom hos Berg. Berg etterlét seg ei rekkje historiske og topografiske skrifter.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Gunner Berg» frå ,  den 6. juli 2016.  
 

Folk frå Stjørdal
Stortingsrepresentantar 1818-1820
Stortingsrepresentantar for Finnmark
Nicolai Olsen Normann

Nicolai Olsen Normann () var ein norsk handelsmann og gardbrukar.
Han var stortingsrepresentant for Finmarkens Amt i tre periodar; 1818–1820, 1821–1823 og 1833–1835.

Normann var son av Ole Normann på Elsnes i Trondenes og Elisabeth Hevitte Straum. Sjølv var han handelsmann, gardbrukar og divisjonssjef for kystvernet. Han var medlem av Senjen og Tromsø matrikulkommisjon i 1819, medlem av herredsstyret i 1838 og forlikskommissær.

Normann var innehavar av Borgerdådsmedaljen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Nicolai Olsen Normann» frå ,  den 6. juli 2016.  
 

Medaljen for borgardåd
Folk frå Harstad
Folk frå Trondheim
Stortingsrepresentantar 1818-1820
Stortingsrepresentantar 1821-1823
Stortingsrepresentantar 1833-1835
Stortingsrepresentantar for Finnmark
Harrier Heiberg Mejer

Harrier Heiberg Mejer () var ein norsk tollar og stortingspolitikar.

Han var stortingsrepresentant for Finmarkens Amt i to periodar; 1818–1820 og 1827–1829. I første periode var han 1. representant, i andre 2. representant.

Mejer var først tilsett på rådstuskrivarkontoret i Bergen, seinare ved Finmarkens amtskontor. Han vart tollar i Hammerfest i 1811 og i Tromsø i 1823.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Harrier Heiberg Mejer» frå ,  den 6. juli 2016.  
 

Norske tollarar
Stortingsrepresentantar 1818-1820
Stortingsrepresentantar 1827-1829
Stortingsrepresentantar for Finnmark
Folk frå Voss
Ole Ivar Evjenth

Ole Iver Evjenth (), òg skrive Ole Ivar Evjent, var ein norsk lensmann og stortingsrepresentant.

Evjenth var son av sjømann Ivar Evjenth og Maren Tønnesen. Han arbeidde som sorenskrivarkontorist nokre år før han vart lensmann i Skjerstad i 1814. Han hadde kome til Skjerstad i 1804, og budde på Ljønes først, så på Tapstad og endeleg Utvik frå han vart lensmann. Han var først gift med Lava Nilsdatter frå Vefsn og sidan med Harovicha Birgithe Chrstensen frå Skjerstad. Det var seks born i første ekteskap og sju born i andre.

Evjenth vart vald inn på Stortinget for Nordland amt første gong i 1818 og deretter i 1821 og 1839. Han døydde i nærleiken av Eidsvoll då han var på ferd for å møte i Stortinget 1839. Han var òg vararepresentant til stortinget 1830–32 og 1836–38.

Referansar

Litteratur 
 
  

Denne artikkelen bygger på «Ole Ivar Evjenth» frå ,  den 6. juli 2016.

Bakgrunnsstoff 
 Ole Iver Evjenth Skjerstad Wiki

Norske politifolk
Stortingsrepresentantar 1818-1820
Stortingsrepresentantar 1821-1823
Stortingsrepresentantar 1839-1841
Stortingsrepresentantar for Nordland
Folk frå Fauske
Folk frå Trondheim
Alexander Holst

Alexander Holst () var ein norsk sorenskrivar, landeigar og stortingsmann.

Bakgrunn
Holst var son av «by- og raadstuskriver» Hans Holst og Ellen Gunetta Brochmann, og tilhøyrde ei slekt som stamma frå Thomas Rasmussen Holst, fut i Handeridt sokn ved Flensburg i Slesvig.
Han kom til Tjøtta som sorenskrivarfullmektig i 1776, og var fullmektig i 15 år før han vart sorenskriver på Helgeland i 1791. Han hadde embetet som sorenskrivar til 1829, og budde på Offersøy i Tjøtta, del av dagens Alstahaug kommune.

Virke
Året etter at han kom nordover vart Holst gift med Anna Marie Bech, dotter av handelsmann Peder Kristian Bech i Vefsn. Han kjøpte garden Offersøy av ein av slektningane til kona si, og åtte jord på Offerauga til ei matrikkelskyld av 4 våg. Han bygde eit nytt hus på garden, og hadde eit stort hushald. I 1801 budde det 30 menneske på garden, blant anna tre kontorbetjentar, sju drengar og 11 tenestejenter.

Holst og sønene hans vart store landeigarar på Helgeland. Han hadde kjøpt ein del eigedomar og arva noko av svigerfaren sin, og i 1807 kjøpte han Vefsnrydningene for 2020 rdl. etter svogeren sin Andreas Christian Bech. Axel Coldevin skildrar dette som «et av de mest verdifulle godskompleks på Helgeland». I 1818 vart Alexander Holst likna for 1000 rdl., noko som var ein av dei høgaste inntektene på Helgeland. Holst forpakta òg ei tid Kongetienden på Helgeland.

I krigsåra 1811–12 tok Holst og biskop Mathias Bonsak Krogh, prost Arnoldus Schytte og fleire i samarbeid med Det Kgl. Selskap for Norges Vel initiativ til lokale sokneselskap i Nordland som skulle avhjelpa krigsnøden ved å oppfordra til dyrking av hamp, kålrot og potet.  I 1817 gav Holst ei gåve til Universitetet på 1000 rdl.

Holst vart vald til stortingsrepresentant for Nordlands amt i 1818. I 1815 var han andre vara til Stortinget.

Kjelder 

 
 
 

Denne artikkelen bygger på «Alexander Holst» frå ,  den 6. juli 2016.  
 

Norske godseigarar
Folk frå Alstahaug
Folk frå Bærum
Stortingsrepresentantar 1818-1820
Stortingsrepresentantar for Nordland
EM i friidrett 1934

Europameisterskapen i friidrett 1934 vart avvikla i Torino i Italia i dagane 7.–9. september. Meisterskapen vart avvikla på årsgamle Stadio Benito Mussolini (det seinare olympiastadion). Gjennom meisterskapen vart det tevla i 21 øvingar, alle for menn.

Meisterskapen var den aller fyrste europameisterskapen i friidrett. Høgdepunktet i meisterskapen kom då finlendaren Matti Järvinen den fyrste konkurransedagen sette ny verdsrekord i spydkasting med eit kast på 76,66 m. Kvinner deltok ikkje, dei kom med i den andre europameisterskapen, fire år seinare.

Noreg deltok med fem utøvarar. Birger Halvorsen og Otto Berg tok var si sølvmedalje i høvesvis høgdehopp og lengdehopp. Holger Albrechtsen fekk bronsemedaljen på korthekken og vart nummer fire på langhekken. Georg Braathe vart nummer fire i milløpet, medan Johs. Bognerud braut 5000-meteren.

Resultat

100 m

200 m

400 m

800 m

1500 m

5000 m

10 000 m

Maraton

50 km kappgang

110 m hekk

400 m hekk

4 × 100 m stafett 
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">

4 × 400 m stafett 
<div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;">

Høgdehopp

Stavhopp

Lengdehopp

Tresteghopp

Kulestøyt

Diskoskast

Sleggjekast

Spydkast

Tikamp 
Poeng etter 1920-tabellen

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Leichtathletik-Europameisterschaften 1934» frå ,  den 6. juli 2016.  
 

1934
Sport i 1934
Torino
Metallisitet

I astronomi og fysisk kosmologi er metallisiteten (med nemninga Z) til ein lekam grunnstoffforholdet lekamen består av som ikkje er hydrogen og helium. Sidan stjerner, som utgjer det meste av den synlege materien i universet, hovudsakleg består av hydrogen og helium, nyttar astronomar samleomgrepet «metall» for alle andre grunnstoff. Ei stjernetåke som er rik på karbon, nitrogen, oksygen og neon vil derfor vere «metallrik» i astrofysisk samanheng, sjølv om desse grunnstoffa er ikkje-metall i kjemien. Omgrepet må ikkje forvekslast med den vanlege definisjonen av «metall», sidan metallsambindingar ikkje er mogeleg i stjerner, og dei sterkaste kjemiske bonda berre er mogeleg i ytre lag av kjølige K- og M-stjerner. Jordliknande kjemi har derfor liten eller ingen relevans i det indre av stjernene. 

Metallisiteten til ein himmellekam kan indikerer kor gammal han er. Då universet først vart danna bestod det nesten berre av hydrogen, i følgje Big Bang-teorien. Gjennom nukleosyntese vart ein større del helium og spor av litium og beryllium danna, og ingen tyngre grunnstoff. Derfor har eldre stjerner lågare metallisitet enn yngre stjerner, som sola.

Stjernepopulasjon

Stjernepopulasjonar er kategorisert som I, II og III, der kvar gruppe har mindre metallinnhald og høgare alder. Populasjonane vart namnsett etter rekkefølgja dei vart opdpaga i, som er motsett av rekkefølgja dei vart danna. Dei første stjernene i universet (med lågt metallinnhald) var populasjon III, medan nyare stjerner (med høg metallisitet) er populasjon I. 

Sjølv om eldre stjerner har færre tunge grunnstoff, har alle observerte stjerner somme tyngre grunnstoff, noko som er ei lita gåte. Og den noverande forklaringa for dette føreslår at det fanst hypotetiske metallfrie populasjon III-stjerner i det tidlege universet. Kort tid etter Big Bang, då det ikkje fanst metall, trur ein at berre stjerner med fleire hundre solmassar kunne dannast, og at desse kan ha skapt dei første 26 grunnstoffa opp til jern i periodetabellen via nukleosyntese. På grunn av den høge massen, syner noverande stjernemodellar at populasjon III-stjerner ville raskt ha brukt opp brenselet sitt og eksplodert i ekstremt energiriek supernovaer. Desse eksplosjonane vil så ha spreidd materien deira, og kasta metalla ut i universet, slik at stjerner av seinare generasjonar kunne ta opp desse. Den høge massen til dei første stjernene vert nytta som forklaring på at ein ikkje har observert populasjon III-stjerner. Sidan dei alle vart øydelagde i supernovaer i tidleg i historia til universet, kan ein i dag i så fall berre sjå desse i fjerntliggande galaksar, og leitinga etter desse stjernene, eller bevise at dei aldri eksisterte, er eit aktivt forskingsområde i dag.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Metallicity» frå ,  den 6. juli 2016. 
 oppgav desse kjeldene: 
Page 593-In Quest of the Universe Fourth Edition Karl F. Kuhn Theo Koupelis. Jones and Bartlett Publishers Canada. 2004. ISBN 0-7637-0810-0
 

Astrofysikk
Fysisk kosmologi
Stjerneastronomi
Bikubehopen

Bikubehopen (katalogisert som Messier 44, M44, NGC 2632 og Cr 189) er ein open stjernehop i stjernebiletet Krepsen. Han er ein av dei nærmaste opne stjernehopane til solsystemet og inneheld ein større populasjon av stjerner enn dei fleste andre nærliggande hopar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bikubehopen» frå ,  den 6. juli 2016.  
 

Opne stjernehopar
Krepsen
Messierobjekt
NGC-objekt
Objekt mindre enn 1000 lysår frå jorda
Himmellekamar kjende sidan antikken