alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ingjald Illråde

Ingjald Illråde var ein konge av Ynglingeætta, og den siste kongen av den ætta som rådde for Sveaveldet. Soga om han finst i Ynglingesoga.

Ingjald var son av Braut-Ånund, og tok riket etter far sin.Han fekk namnet sitt av di han var hardhjarta og førte ille råd. Styret hans var så hjartelaust at ætta hans vart driven frå Sveaveldet.

Då Ingjald var liten, tapte han i ei tevling mot ein ven, og fosterfar hans, Svipdag Blinde, gav han hjartet av ein ulv å eta. Etter dette vart han hardare og meir hjartelaus enn andre menn, fortel Snorre Sturlason. Han vart gift med Gauthild, dotter av kong Algaute (i Gautland). Ho vart mor til Olav Tretelgja og Åsa Illråde. Åsa var vel så hardhuga som faren, og mot slutten av livet slog dei seg saman og fekk born, er det sagt.

Snorre fortel at Sveariket på denne tida var delt opp i mange herad med ulike heradskongar. Ingjald svor på å samle riket att, og brann seks andre kongar inne i ei gildehall. Berre ein konge kom frå det med livet, og svor hemn på Ingjald. Kong Granmar, og mågen hans, Hjørvard, gjekk til fleire slag mot Ingjald, og med tida laut Ingjald gje seg. Granmar fekk hjelp av Ivar Vidfadme, som sidan rådde for sveaveldet. Ingjald og Åsa, dotter hans, brann seg sjølve inne i ei gildehall då dei såg at all von var ute.

Sonen Olav Tretelgja laut sidan rømme frå Svealand.

I Den eldste Noregshistoria 

Den eldste Noregshistoria fortel berre om Ingjald at han var så redd Ivar Vidfadme at han valde å brenne seg sjølv inne med hirda si. Namnet Illråde finst berre hjå Snorre og Are Frode.

Ynglingeætta
Svenske sogekongar
Vladislav II Jagello av Polen

Vladislav II Jagello (ca. 1351-1434) var storhertug av Litauen og konge av Polen. Han var den siste heidenske herskaren av mellomalderske Litauen, og konverterte til kristendommen før han blei polsk konge.

Jagello, seinare Vladislav, var son av storhertug Algirdas av Litauen og Uliana Aleksandrovna av Tver.

Han regjerte i Litauen frå 1377, først saman med onkelen Kęstutis. I 1386 konverterte han til kristendommen, gifta seg med den polske dronninga Jadwiga på elleve år, og blei krona til polsk konge under namnet Władysław Jagiełło (Vladislav Jagello). Han styrte Polen i 48 år og la grunnlaget for den polsk-litauiske unionen, som skulle vara i fleire hundreår. 

Som konge av Polen gjekk Vladislav inn for ein nær allianse med Litauen mot Den tyske ordenen. Sigeren til desse allierte i slaget ved Tannenberg i 1410, og deretter den første freden i Toruń, sikra dei polske og litauiske grensene og markerte den polsk-litauiske alliansen som ei større europeisk makt. Styret til Vladislav II Jagello utvida dei polske grensene og er blitt sett på som byrjinga på den polske gullalderen. Han var også stamfar for Huset Jagello som regjerte i begge statane fram til 1572, og blei eitt av dei mest innflytelsesrike dynastia i Europa under mellomalderen.

Merknadar

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Vladislav II Jagello av Polen» frå , den 29. mars 2009. 

Polske monarkar
Folk frå Vilnius
Litauiske storhertugar
Meland kyrkje

Meland kyrkje står på Holsnøy i Alver kommune i Vestland, og er ei tømra langkyrkje frå 1866. Ho er teikna av Johannes Arnesson Øvsthus og vart reist under leiinga til byggmeister Askild Aase.

Historie 

Kyrkja er soknekyrkje i Meland sokn i Meland i Nordhordland prosti. I mellomalderen var Meland eige sokn. Etter reformasjonen vart området lagt under Hamre prestegjeld. I 1885 vart Alversund prestegjeld oppretta av Meland, Alversund og Seim sokn. Meland vart skild ut som eige prestegjeld i 1992. Prestegjelda vart fasa ut frå Den norske kyrkja frå 2004. Meland kyrkje er den einaste kyrkja i kommunen.

Interiør

Kjelder 
 Norges Kirker: «Meland kirke» på nettstaden til Norsk institutt for kulturminneforsking

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Om Meland sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 Kart frå 1979 som viser soknegrenser og kyrkjestader, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 «Kirkebøker, Hordaland» på nettstaden til Arkivverket 
 Om Meland kyrkje på nettstaden disnorge.no

 

Kyrkjer i Alver
Kyrkjer i Nordhordland prosti
Langkyrkjer i Bjørgvin
Norske kyrkjer frå 1866
Johannes Øvsthus
Kulturminne i Alver
Krossfestinga av Jesus

Krossfestinga av Jesus er ei særs viktig hending i kristendommen. Innan kristen teologi er Jesu Kristi liding og død sett på som naudsynte for at menneskja skal få syndforlating og frelse. Hendinga er skildra i alle dei fire evangelia i Nytestamentet. Krossen brukt i krossfestinga er blitt eit symbol på kristendommen, og ein finn avbildingar eller skulpturar av Jesus på krossen i og ved mange kyrkjer.

Sjå og 
 Jesu sju ord på krossen
 Krusifiks
 Kalvariegruppe

Jesus
Påske

de:Kreuzigung#Neues Testament
Braut-Ånund

Braut-Ånund eller Onund, var i følgje norrøne soger ein konge av Ynglingeætta i Sverige som herska på midten av 600-talet. Han var far til Ingjald Illråde. Han fekk namnet sitt av di han brøytte skog og rydde vegar til nye stader i landet. 

Ånund var son hans Yngvar Øysteinsson, og tok riket etter han. Snorre Sturlason fortel at det var fred og gode år på hans tid. Han reiste til Estland for å hemne faren som var fallen der, men elles var han ikkje mykje på hærferd. Snorre fortel at han var «utifrå vensæl». 

Ynglingatal seier det slik:

 Som Jonakers søner,
 stein-slegne,
 vart Ånund heft
 under Himilfjelli.
 då steinskrido
 sturtande

 Estlands 
 uven drap.
 Han, som verjo hans Hogne
 veit å bruka,
 av urd og aur
 vart yvi-breidd.

Etter Snorre miste Ånund livet i ei stor leirskrie, som drukna både han og hæren hans. Dette hende under Himinheid. Den eldste Noregshistoria har ei noko anna framstilling. Her vert han drepen av ein styvbror som heiter Sigurd. Halvdan Koht kommenterer:

Snorre segjer han miste livet uner ei snøskride (steinskride) på Himinheid. Men dei myrke orda i Ynglingatal tykkjest helst meina at han vart yverfallen og drepen «under Himinfjølla» av ein «risung», d. e. løyboren son, som var hatig på han, kanskje då nærast ein uekte bror - det svarar til den spådomen som Snorre fortel var fest til Yngling-ætta alt i frå Visbur-sønene, at det jamt skulle vera ættedråp i ho (Visbur vart drepen av sønene sine, brørne Alrek og Eirik drap einannan, like eins Alrekssønene Yngve og Alv). 

Koht legg altså ei anna meining inn i strofene over enn det Snorre gjer.

Svenske sogekongar
Ynglingeætta
Kjøkemeister

Kjøkemeister (kjøgemeister), kjellarmann, skjenkjarsvein eller kjellarsvein, er tradisjonelle norske nemningar på den som hadde oppsyn med gjestebod og gilde i eldre tid. Ordet er framleis nytta, gjerne som ein heimleg erstatning for toastmaster, som tyder mest det same.

Kjøkemeisteren hadde ei lang rekkje plikter. Han stod for skjenken, sytte for at dei rituelle delane av festen kom i rett skipnad, og laut halde tale ved bordet. Dette var stundom så mykje halde styr på at nokre vart meir eller mindre profesjonelle kjøkemeistrar kringom på bygdene. Det finst ein rad namngjevne menn som var kjende for godt meisterskap i dette yrket. Attmed spelemannen var han den viktigaste pådrivaren i festlyden. 

Det finst ei rad kjøkemeisterviser i folketradisjonen, samla frå heile Noreg.

Feiringar
Norsk bygdekultur
Bryllaupsskikkar
Addington Hills

Addington Hills er ein park i Shirley i London, som blir forvalta av London Borough of Croydon. Han ligg ikkje i Addington i London slik ein kanskje skulle tru utifrå namnet; han har namnet frå før drabantbyen Shirley blei bygd. For det meste er han dekt av skog.

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «Addington Hills» frå , den 30. mars 2009. 
 

Parkar i London
Rån

Rån, norrønt Rán, er i ei gudinne eller gyger i norrøn mytologi som har makt over havet. Ho er gift med havguden Æge og har saman med han ni døtrer, havbølgjene.

Rån tek imot dei som druknar på sjøen. Ho har eit fiskenett som ho kan fanga sjøfarande i. Nettet blir brukt i Volsungesoga, der Loke låner det for å fanga Andvare, som har skapt seg om til ei gjedde.

Fleire kenningar for havet er knytte til Rån. Snorre nemner mellom anna «Mannen til Rån» (verr Ránar), «landet til Rån» (land Ránar) og «Rån-vegen» (Ránar vegr).

I soga om Fridtjof den frøkne kjem Fridtjof og mennene hans ut for eit uvêr på sjøen. Han frykter då at han skal måtte kvila i Rån si seng:

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Rán» frå , den 30. mars 2009.

Fotnotar 

Åsynjer
Havgudar
Jotnar
Mario Roberto Martínez

Mario Roberto Martínez () er ein fotballspelar frå Honduras. Han har spela på midtbanen for Vålerenga, på ein låneavtale frå 30. mars til 30. november 2009.

Martínez har spela landskampar på aldersavgrensa lag.

Kjelder 
 

Honduranske fotballspelarar
Vålerenga-spelarar
Anderlecht-spelarar
Deltakarar under sommar-OL 2012
Fotballspelarar under sommar-OL 2012
Spelarar i Fotball-VM 2014
Addington Park

Addington Park er ein park i Addington i London som blir administrert av London Borough of Croydon. Parken er godt forbunde med kollektivtransport, i hovudsak med buss og sporvogn. I parken er det eit historisk landskap, ein idrettspaviljong, leikeplass, toalett og iskremkioskar. Utanfor finst det òg ein parkeringsplass.

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «Addington Park» frå , den 30. mars 2009. 
 

Parkar i London
Surdeig

Surdeig er ein kultur der gjærsopp og mjølkesyrebakteriar vert dyrka i ein mjøldeig. Denne kulturen vert nytta til å heve brød. Gjærsporar og mjølkseyrebakteriar finst naturleg i mjøl, og ein kan dyrke fram ein kultur ved å blande mjøl og vatn og la blandinga gjennomgå ein naturleg fermentering.

For å få ein god surdeig gjeld det å dyrke fram ein god kultur. Det får ein lettast frå ein annan surdeig. Alternativt kan ein finne han i naturen; i mjølk eller i frukter. Ein kan halde liv i kulturen så lenge ein vil, ved å gøyme han kjølig og mate han med jamne mellomrom, minst ein gong i månaden.

Brøddeig med surdeig vil få andre bakeeigenskapar enn vanleg gjærdeig. Surdeigbrød vil derfor få ein annan struktur og smak.

Bakgrunnsstoff 
 NRK: Surdeig og kaldheving
 Arne Skaug Olsen: Surdeig - en innføring og en case-study

Brød
Baking
Artillery Ground

Artillery Ground er ein cricketbane i Finsbury. Han er ein av Londons mest sentrale cricketbanar, berre rett nord for City of London. Banen har vore i bruk lenge, og det var London Cricket Club som nytta han som heimebane. I dag er ikkje banen lenger i profesjonell bruk når det gjeld cricket; det blir spelt cricket om sommaren, medan grassletta blir brukt til fotball og rugby om vinteren.

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «Artillery Ground» frå , den 30. mars 2009. 
 

Idrettsanlegg i London
Nattverdsoblat

Nattverdsoblat, eller hostie (av latin hostia, 'offer') i Den katolske kyrkja, er ein brødbit som vert bruka under nattverden. Tradisjonelt vert oblatane baka av kveitemjøl og vatn. I reformerte kyrkjer spelar ingrediensane oftast mindre rolle. 

Nattverdsbrødet er i den vestlege kyrkja normalt usyra brød, slik at det ikkje har skjedd nokon hevingsprosess. Av praktiske årsaker brukar ein normalt utstansa skiver, eit par millimeter tjukke og med ein diameter på 2-3 centimeter. I enkelte kyrkjer er det vanleg at presten under konsekrasjonen brukar ein større oblat. 

I de austlege kyrkjene er det normalt å bruke syra brød; dette var eit sentralt spørsmål under det store skismaet 1054. Også i vestlege kyrkjer er det i nyare tid blitt meir vanleg å bruke brød av konvensjonell form, og bryte opp brødet som ein del av førebuinga til måltidet.

I Den katolske kyrkja lærer ein at brødet i nattverden gjennomgår ein total og permanent forvandling til Kristi lekam, og derfor har ein den største respekten overfor konsekrerte hostiar. Dei vert gøymde i eit tabernakel, og dei kan bli utstilte og tilbedne. Innan luthersk teologi reknar ein også at brødet under nattverdsutdelinga vert Kristi kropp, men ikkje på ein slik måte at det ikkje enno er brød. 

Sidan 1888 er alle norske nattverdsoblater i Den norske kyrkja blitt laga ved Diakonissehusets oblatbakeri - det vert produsert om lag 1,5 millionar oblater kvart år.

Referansar 

 Denne artikkelen bygger på «Nattverdsoblat» frå , den 30. mars 2009. 
 

Nattverd
Flate brød
Usyra brød

Usyra brød er brød baka utan surdeig eller gjær. Usyra brød er eigentleg ei form for flatbrød, men i religiøs samanheng meiner ein brød som minner om brødet jødane i all hast måtte baka før utferda frå Egypt. 

 Ein massá (hebr. מַצָּה maṣṣā) er usyra brød bruka ved jødisk feiring av Pesah.
 Ein nattverdsoblat er usyra brød framstilt for utdeling ved nattverd i kyrkja. 

I Bibelen vert påska kalla høgtida med usyra brød; i eldre omsetjingar søtebrødhelgi.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Påske
Brød
Mat og religion
Flate brød
Fred Vargas

Fred Vargas () er ein fransk historikar og forfattar.

Vargas blei fødd i Paris med namnet Frédérique Audoin-Rouzeau. Ho utdanna seg som arkeolog og spesialist på mellomalderen, og har mellom anna skrive eit verk om Svartedauden. 

Det er likevel som krimforfattar ho har hausta størst merksemd. Ho har fått fleire prisar for kriminalromanane sine og vert omtala som den fransk krimdronninga. I Noreg er bøkene om politifullmektig Jean-Baptiste Adamsberg kjende, ettersom dei til no (2009) er dei einaste som har vorte omsett til norsk.

Bibliografi 
 Les jeux de l'amour et de la mort (1986)
 L'homme aux cercles bleus (1991), norsk Mannen med de blå sirklene (2003)
 Ceux qui vont mourir te saluent (1994)
 Debout les morts (1995)
 Un peu plus loin sur la droite (1996)
 Sans feu ni lieu (1997)
 L'homme à l'envers (1999), norsk Varulven ((2004)
 Les quatre fleuves, teikneserieroman (2000) (Edmond Baudoin)
 Petit Traité de toutes vérités sur l’existence, essay (2001)
 Pars vite et reviens tard (2001), norsk Stikk av og bli borte lenge (2005)
 Coule la Seine (2002)
 Critique de l'anxiété pure (2003)
 La vérité sur Cesare Battisti – sakprosa (2004)
 Sous les vents de Neptune (2004), norsk Neptuns tenner (2007)
 Dans les bois éternels (2006), norsk Den tredje jomfru (2008)
 Un lieu incertain (2008)

Franske forfattarar
Franske kriminalforfattarar
Don't Stop av The Rolling Stones

«Don't Stop» er ein song av the Rolling Stones frå det doble samlealbumet deira Forty Licks frå 2002. Songen vart gjeven ut på singel dette året.

Songen er tilskriven songar Mick Jagger og gitarist Keith Richards, men vart hovudsakleg skriven av Jagger. Songen vart skriven då Jagger førebudde seg til albumet sitt Goddess in the Doorway frå 2001.

Songen er ein likefram rockelåt med eit tradisjonellt opningsriff av Richards. «Don't Stop» omhandlar eit røft kjærleiksforhold mellom songaren og kjærasten hans: 

Innspelinga av songen starta tidleg sommaren 2002 i Guillaume Tell Studios i Suresnes i Frankrike. Med Jagger på solovokal speler både Richards og Ron Wood gitar. Charlie Watts speler trommer, Darryl Jones bass og Chuck Leavell spelar keyboard.

Songen kom ut 16. desember 2002 og nådde 36. plass i Storbritannia. Songen vart spelt under Licks-turneen i 2002 og 2003.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Don't Stop (The Rolling Stones song)» frå , den 30. mars 2009. 
 oppgav desse kjeldene:

Rolling Stones-songar
Singlar frå 2002
Songar frå 2002
Streets of Love

«Streets of Love» er ein song av The Rolling Stones på albumet A Bigger Bang frå 2005. Han vart gjeven ut som singel i lag med songen «Rough Justice» den 22. august 2005. 

«Streets of Love» er ein prangandane powerballade med sparsamt, gitarbasert arrangement og eit refreng sunge i falsett. Songen vart ikkje ein stor hit i USA, men gjekk til topps i SPania og nådde Topp 10 i Argentina, Nederland, Danmark, Sverige, Belgia, Finland, Canada og Topp 20 i Noreg, Tyskland, Storbritannia, Hellas og Italia. 

«Streets of Love» er ein av få songar Rolling Stones gav løyve til å nytte i reklame. Han vart nytta i ein fjernsynsreklame for mobilselskapet Vodafone Italy. Musikkvideoen til songen vart spelt inn i nattklubben Zaphod Beeblebrox i Ottawa i Canada.

Innhald
7" VS1905, CD VSCDT1905
«Streets of Love» - 5:10
«Rough Justice» - 3:11

Medverkande
Vocals og elektrisk rytmegitar: Mick Jagger
Acoustic gitar: Keith Richards
Elektrissk sologitar: Ron Wood
Trommer: Charlie Watts

Andre medverkande
Bass: Darryl Jones
Piano og orgel: Chuck Leavell & Matt Clifford
Strykarar og programmering: Matt Clifford

Salslister

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Streets of Love» frå , den 30. mars 2009.

Bakgrunnsstoff 
 Songtekst

Rolling Stones-songar
Singlar frå 2005
Songar frå 2005
Songar skrivne av Jagger/Richards
Songar produserte av Don Was
Songar produserte av The Glimmer Twins
Musikkvideoar regisserte av Jake Nava
Rockeballadar
Nummer-ein-singlar i Spania
Rough Justice

«Rough Justice» er opningssporet på albumet A Bigger Bang av det engelske rockebandet The Rolling Stones frå 2005. 

Han er skriven av Mick Jagger og Keith Richards. I følgje Richards drøymde han riffet i songen.

Songen er ein streit rockesong og fortel ei soge om eit røft kjærleiksforhold mellom songaren og kjærasten hans: 

Innspelinga starta i La Fourchette, Posé sur Cisse i Frankrike i juni 2005. Jagger song vokal og spelte elektrisk rytmegitar, Richards spelte rytmegitar, inkludert riffet. Ronnie Wood spelar glidegitar, Darryl Jones bass, Charlie Watts trommer og Chuck Leavell piano.

«Rough Justice» vart gjeven ut på singel i lag med «Streets of Love» den 22. august 2005. Han nådde 15. plass på den britiske singellista. 

Songen vart mykje spelt på A Bigger Bang-turneen og er med på den siste DVD-utgjevinga deira, The Biggest Bang. Han var òg ein av tre songar the Stones spelte u pausen på Super Bowl XL, men ordet «cocks» vart sensurert av ABC under sendinga.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Rough Justice (The Rolling Stones song)» frå , den 30. mars 2009. 
 

Singlar frå 2005
Songar frå 2005
Rolling Stones-songar
Songar skrivne av Jagger/Richards
Songar produserte av Don Was
Songar produserte av The Glimmer Twins
Rain Fall Down

«Rain Fall Down» er ein song av The Rolling Stones frå albumet deira A Bigger Bang frå 2005. 5. desember 2005 vart han gjeven ut som den andre singelen frå albumet. Singelen nådde 33. plass i Storbritannia. 

Musikalsk er songen ein enkel funk/disco-song med ein «Miss You»-liknande rytme og skrapande gitarriff.

Innhald
7" VS1907, CD VSCDX1907
«Rain Fall Down» – 4:54
«Rain Fall Down» (will.i.am Remix)
«Rain Fall Down» (Ashley Beedle's 'Heavy Disco' Vocal Re-Edit)
CD VSCDX1907 0094634858021 (Nederland)
«Rain Fall Down» (will.i.am Remix) – 4:04
«Rain Fall Down» (Radio Edit) – 4:00
«Rain Fall Down» (Ashley Beedle's 'Heavy Disco' Radio Edit) – 4:04
12" VST1907
«Rain Fall Down» (will.i.am Remix)
«Rain Fall Down» (Ashley Beedle's 'Heavy Disco' Vocal Re-Edit)

Salslister

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Rain Fall Down» frå , den 30. mars 2009. 
 

Rolling Stones-songar
Songar frå 2005
Singlar frå 2005
Musikkvideoar regisserte av Jonas Åkerlund
Songar skrivne av Jagger/Richards
Songar produserte av Don Was
Biggest Mistake

«Biggest Mistake» er ein song av The Rolling Stones frå albumet A Bigger Bang frå 2005. Han vart gjeven ut som den tredje singelen frå albumet den 21. august 2006. Singelen nådde 51. plass i Storbritannia. 

Songen er tilskriven Mick Jagger og Keith Richards og er ein popsong med eit akustisk gitar-basert arrangement og tekst som fortel ei soge om ein eldre mann som forelskar seg, men som så forlet partnaren sin.

Innhald
CD
«Biggest Mistake» – 4:07
«Dance (Pt.1)» (live) – 6:01 (Olympia, Paris, 11. juli 2003)
«Before They Make Me Run» (live) – 3:54 (Olympia, Paris, 11. juli 2003)

7"
«Biggest Mistake» – 4:07
«Hand of Fate» (live) (Olympia, Paris, 11. juli 2003)

Salslister

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Biggest Mistake» frå , den 30. mars 2009.  

Rolling Stones-songar
Songar frå 2005
Singlar frå 2006
Songar skrivne av Jagger/Richards
Songar produserte av Don Was
Sweet Neo Con

«Sweet Neo Con» er in song av The Rolling Stones frå albumet A Bigger Bang frå 2005. 

Songen kom i fokus i media på grunn av tekstlinjer som:

Vokalist Mick Jagger nekta først for at songteksten var retta mot George W. Bush, president i USA på den tida. I september 2005 vart Jagger intervjua av musikkmagasinet Rolling Stone, der han forklarte at han ikkje likte å snakke om andre land sine presidentval, men at det no etter valet var mogeleg for han å stadfeste kven songen var retta mot. 

Songen er hovudsakleg skriven av Jagger med Jagger på vokal, munnspel, bass og gitar i lag med Richards på gitar og Charlie Watts på trommer.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sweet Neo Con (song)» frå ,  den 30. mars 2009.  
 

Rolling Stones-songar
Songar frå 2005
Songar skrivne av Jagger/Richards
Songar produserte av Don Was
Den store hungersnauda i Irland

Hungersnauda i Irland (engelsk The great Famine, irsk An Gorta Mór eller An Drochshaol) var ei stor hungersnaud på Irland frå 1845 til 1849. Hungersnauda kom som følgje av at kraftige tørråteåtak på poteten hadde øydelagt store delar av potetavlingane til irane. 

På den tida var poteten den viktigaste næringskjelda til folket på Irland. Den hardhendte innkrevinga av landskyld som jordeigarane gjennomførte også i desse naudsåra, var med å forsterke følgjene av hungeren, og har heilt opp til vår tid vore med å byggje opp ein grunnleggjande mistillit mot engelskmenn blant irane. Ein reknar med at mellom  og  irar døydde som direkte eller indirekte følgje av hungeren. Endå fleire såg seg nøydde til å forlate Irland når livsgrunnlaget var borte. I store flokkar emigrerte dei til England, USA, Canada, og Australia. Folketalet har aldri sidan nådd opp mot nivået det hadde før hungersnauda braut ut.

Irsk historie
Hungersnauder
1840-åra
Anders T. Andersen

Anders Torgeir Andersen () er ein norsk skodespelar og regissør, og har vore ein del av den kunstariske leiinga ved Torshovteatret sidan 2007. Han har tidlegare fått merksemd som regissør av fjernsynsserien Berlinerpoplene etter romanen til Anne B. Ragde med same namn. 

Andersen har teaterutdanninga si frå Storbritannia, og byrja som skodespelar ved Nationaltheatret i 2000. Då spela han i Fruen fra havet. To år seinare var han med i Hva dere vil. Deretter følgde Kirsebærhaven i 2003, Vildanden i 2004 og Til Damaskus i 2006. Før dette hadde han vore med i ei oppsetjing av Hedda Gabler ved Hålogaland Teater i 1997. Og før han nokre år seinare vart teaterinstruktør, spela han også i Faust ved Torshovteatret i 2007.

Han debuterte som teaterregissør i 2008 med stykket Jokkes verdiløse menn, som er skrive av Christopher Nielsen. Andersen medverkar også i Nielsen sin animasjonsserie To trøtte typer og animasjonsfilmen Slipp Jimmy fri.

Anders T. Andersen var òg med i filmen Gåten Knut Hamsun (1996), der han spela Arild Hamsun. Han har også hatt ei rekkje biroller i norske filmar.

Kjelder 
 Knut Olav Åmås [red.]: «Andersen, Anders T.» i Hvem er hvem? (Aschehoug, 2008)

Norske skodespelarar
Norske teaterregissørar
Norske filmregissørar
Skodespelarar ved Nationaltheatret‎
Folk frå Tønsberg
Albumet Shine a Light

Shine a Light er filmmusikken til Rolling Stones-filmen konsertfilmen med same namn, regissert av Martin Scorsese. Albumet kom ut i april 2008 i to forskjellige utgåve, ei dobbel og ei enkel.

Historie 
Shine a Light er det niande konsertalbumet av The Rolling Stones. Samlina, og dei to konsertane frå 2006 musikken er henta frå, inneheld ingen songar frå albumet A Bigger Bang frå 2005, det siste studioalbumet deira. Dobbelplateutgåva inneheld alt bortsett frå to songar som vart spelt dei to kveldane, «Undercover of the Night» (bonusspor på den japanske utgåva) og «Honky Tonk Women».

Rolling Stones hadde med seg gjesteartistane Jack White frå The White Stripes, som spelar på «Loving Cup»; Christina Aguilera som er med på «Live with Me»; og bluesartisten Buddy Guy some spelar på Muddy Waters sin «Champagne and Reefer».

Albumet vart godt teke imot, særleg i Storbritannia, der det gjekk heilt til andreplass, den høgaste plasseringa til eit konsertalbum av Rolling Stones sidan `Get Yer Ya-Ya's Out!´ i 1970. I USA nådde albumet 11. plass og i Noreg 10. plass.

Innhald

Enkel utgåve

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Shine a Light (album)» frå , den 30. mars 2009.

Bakgrunnsstoff 
 Offiselt presseskriv på RollingStones.com

Rolling Stones-album
Doble konsertalbum
Konsertalbum frå 2008
Album produsert av Bob Clearmountain