alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Jani Soininen

Jani Markus Soininen () er ein finsk, tidlegare skihoppar frå Jyväskylä. Han vart olympiameister i normalbakken under vinter-OL 1998 i Nagano, og vann sølvmedaljen i storbakken i same olympiaden. Både i 1995 og 1997 var han med på Finlands lag som vart verdsmeistrar i laghopping. Tre gongar vart Soininen nummer sju i den totale verdscupen; 1995, 1998 og 2000.

Aktiv
Soininen debuterte i verdscupen den 29. februar 1992 i Lahti, utan å utmerke seg. Vinteren 1993/94 hoppa han seg inn i verdseliten. Under OL 1994 på Lillehammer kom han på femteplass i storbakken og på sjetteplass i normalbakken.

Året etter var Soininen med på å vinne laghoppinga for Finland under VM 1995 i Thunder Bay. Saman med Ari-Pekka Nikkola, Janne Ahonen og Mika Laitinen sikra han finsk siger etter ei jamn tevling med Tyskland. To år seinare gjentok dei same fire hopparane prestasjonen og tok eit suverent VM-gull under VM i Trondheim.

Soininen vann sin fyrste verdscupsiger 13. januar 1996 i Gross-Titlis-bakken i Engelberg. Han opna 1997/98-sesongen med å vinne to verdscuprenn på høvesvis Lillehammer, og veka etter i Predazzo i Italia. Sin fjerde og siste verdscuptriumf fekk han i Hakuba i Japan i januar 2000.

Høgdepunktet for Soininen kom under OL 1998 i Nagano. I normalbakken fekk han 234,5 poeng og vart olympisk meister, 1,0 poeng framom Japans eigen Kazuyoshi Funaki. I storbakken var rollene omsnudd, der var Funaki klart best, medan Soininen kunne gle seg over OL-sølv.

På finsk heimebane i Lahti under VM 2001 fekk Soininen plass på Finlands lag til laghoppinga i storbakken, etter å ha vorte tredje beste finne i det individuelle storbakkerennet. Saman med Risto Jussilainen, Ville Kantee og ankermannen Ahonen vart det finsk VM-sølv, bakom Tyskland.

Soininen la opp som skihoppar etter sesongslutt i 2001.

Bakgrunnsstoff

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jani Soiinen» frå ,  den 20. november 2012.  
 

Finske skihopparar
Olympiske meistrar for Finland
Deltakarar under vinter-OL 1994
Deltakarar under vinter-OL 1998
Bogomil Cove

Bogomil Cove (bulgarsk залив Богомил, ‘Zaliv Bogomil’) er ei 970 m brei vik som trengjer 770 m vestkysten av Rugged Island utanfor vestkysten av Byers Peninsula på Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis.  Ho ligg mellom Kokalyane Point og Ugain Point, 1,2 km nord for Benson Point, og 2 km sør for Cape Sheffield.

Vika er kalla opp etter den bulgarske religøse reformatoren Pop (prest) Bogomil (900-talet).

Kjelder
 Bogomil Cove. SCAR Composite Gazetteer of Antarctica.

Viker på Sør-Shetlandsøyane
Bulgaria og Antarktis
Cora Cove

Cora Cove er ei 750 m brei vik i nordvestdelen av Blythe Bay som trengjer 590 m inn på søraustkysten av Desolation Island utanfor Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Vika vart nytta tidleg på 1800-talet av selfangarar som opererte frå Blythe Bay.

Øya er kalla opp etter den britiske briggen «Cora» (kaptein Robert Fildes) som forliste der 6. januar 1821. Seinare på året vart vika vitja og kartlagd av kaptein George Powell som rapporterte om forliset. 

Vika ligg 800 meter nord-nordaust for Iratais Point, 3 km søraust for Cape Danger og 10 km sør for Williams Point.

Kjelder
Composite Antarctic Gazetteer.

Viker på Sør-Shetlandsøyane
Harmony Cove

Harmony Cove er ei vik mellom Harmony Point og The Toe på vestsida av Nelson Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Ho vart namngjeven av amerikanske selfangarar kring 1820 etter selskuta «Harmony», under kaptein Thomas Ray, ein av fleire amerikanske selfangarar som hadde base i Harmony Cove i sesongen 1820–21.

Kjelder

Geografi på Nelson Island
Viker på Sør-Shetlandsøyane
Hersilia Cove

Hersilia Cove er ei 650 m brei vik som trengjer 800 m inn på nordkysten av Rugged Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis vest for Herring Point. Det var her selfangsten sør for 60° sør starta i Antarktis, då skipet «Espirito Santo» med engelsk mannskap under kaptein Joseph Herring vart chartra i Buenos Aires og dei nådde fram til vika juledag i 1819.

Vika vart namngjeven i februar 1820 av kaptein James Sheffield, kaptein på briggen «Hersilia» i 1819-20 og 1820–21, den første amerikanske selfangaren som ein veit om vitja Sør-Shetlandsøyane.

Kjelder
Composite Antarctic Gazetteer.

Viker på Sør-Shetlandsøyane
Ivaylo Cove

Ivaylo Cove (bulgarsk Ивайлов залив, ‘Ivaylov Zaliv’) er ei 500 m brei vik som trengjer 900 m austkysten av Snow Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Ho grensar til to armar av den vesle Hall Peninsula.

Vika er kalla opp etter tsar Ivajlo av Bulgaria, 1277-1279.

Kjelder
 Ivaylo Cove. SCAR Composite Gazetteer of Antarctica.

Viker på Sør-Shetlandsøyane
Bulgaria og Antarktis
Kazichene Cove

Kazichene Cove (bulgarsk залив Казичене, ‘Zaliv Kazichene’) er ei 2,2 km brei vik ved søraustsida av Osmar Strait som trengjer 1,3 km inn på nordvestkysten av Low Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Ho ligg mellom Fernandez Point og Solnik Point.

Vika er kalla opp etter busetnaden Kazitsjene vest i Bulgaria.

Kjelder
 Kazichene Cove. SCAR Composite Gazetteer of Antarctica.

Viker på Sør-Shetlandsøyane
Bulgaria og Antarktis
Malina Cove

Malina Cove (bulgarsk залив Малина, ‘Zaliv Malina’) er ei 1,65 km brei vik som trengjer 1,25 km inn på vestkysten av Low Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis sør for Jameson Point. Ho ligg sør for Teshel Cove, 8,2 km sør for Cape Wallace og 6,6 km nord for Cape Garry.

Vika er kalla opp etter busetnaden Gorna (Øvre) Malina og Dolna (Nedre) Malina vest i Bulgaria.

Kjelder
 Bulgarsk antarktisk stadnamnregister. Antarctic Place-names Commission. (detaljar på bulgarsk, grunnleggande data in English)
 SCAR Composite Antarctic Gazetteer.

Viker på Sør-Shetlandsøyane
Bulgaria og Antarktis
Nishava Cove

Nishava Cove (bulgarsk залив Нишава, ‘Zaliv Nishava’) er ei 1,33 km brei vik som trengjer 1 km inn på nordkysten av Rugged Island utanfor vestkysten av Byers Peninsula på Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis mellom Chiprovtsi Islets og Chiprovtsi Point i aust, og Cape Sheffield i vest.

Vika er kalla opp etter elva Nisjava vest i Bulgaria.

Kjelder
 Nishava Cove. SCAR Composite Gazetteer of Antarctica.

Viker på Sør-Shetlandsøyane
Bulgaria og Antarktis
Smyadovo Cove

Smyadovo Cove (bulgarsk залив Смядово, ‘Zaliv Smyadovo’) er ei 890 m brei vik som trengjer 850 m vestkysten av Rugged Island utanfor vestkysten av Byers Peninsula på Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Ho ligg nord for Ugain Point og sør for sørvestenden av den vesle halvøya ved Cape Sheffield. Ei gruppe holmar kalla Smyadovo Islets ligg i innløpet og innover i vika. 

Vika er kalla opp etter byen Smjadovo nordaust i Bulgaria.

Kjelder
 Smyadovo Cove. SCAR Composite Gazetteer of Antarctica.

Viker på Sør-Shetlandsøyane
Bulgaria og Antarktis
Teshel Cove

Teshel Cove (bulgarsk залив Тешел, ‘Zaliv Teshel’) er ei 1,4 km brei vik som trengjer 1,6 km inn på vestkysten av Low Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Ho ligg nord for Malina Cove og sør for Kazichene Cove, 8,3 km nord for Cape Garry og 6,7 km sør for Cape Wallace.

Vika er kalla opp etter busetnaden Tesjel sør i Bulgaria.

Kjelder
 Teshel Cove. SCAR Composite Gazetteer of Antarctica.

Viker på Sør-Shetlandsøyane
Bulgaria og Antarktis
Timok Cove

Timok Cove (bulgarsk залив Тимок, ‘Zaliv Timok’) er ei 580 m brei vik som trengjer 400 m inn på nordkysten av Rugged Island utanfor vestkysten av Byers Peninsula på Livingston Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis, med innløp vest for Simitli Point.

Vika er kalla opp etter Timok-elva nordvest i Bulgaria.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «en:» frå ,  den 20. november 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
 SCAR Composite Gazetteer of Antarctica.
 

Viker på Sør-Shetlandsøyane
Bulgaria og Antarktis
Varvara Cove

Varvara Cove (bulgarsk залив Варвара, ‘Zaliv Varvara’) er ei 3,3 km brei vik som trengjer 1,9 km inn på sørvestkysten av Nelson Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis.  Ho ligg mellom The Toe og Ross Point.

Vika er kalla opp etter busetnaden Varvara søraust i Bulgaria.

Kjelder

 Varvara Cove. SCAR Composite Gazetteer of Antarctica.

Viker på Sør-Shetlandsøyane
Bulgaria og Antarktis
Jouko Törmänen

Jouko Sihveri Törmänen () var ein finsk skihoppar frå Rovaniemi. Han vart olympiameister i storbakkerennet under OL 1980 i Lake Placid. I 2004 vart han leiar for hoppkomiteen i det internasjonale skiforbundet (FIS).

Aktiv
Törmanen var ikkje fylt fjorten år då han 6. januar 1968 debuterte i den tysk-austerrikske hoppveka. Frå 1972 til -82 deltok han i samtlege hoppveker, men kom einast ein gong på pallen, i Innsbruck 1978 vart han nummer tre.

Törmänen deltok i sin fyrste store meisterskap i ski-VM 1974 i Falun. Her overraska han stort og vart beste finne på femteplass i storbakken. Fire år seinare kom han på sjetteplass i storbakkerennet under VM på finsk "heimebane" i Lahti, rennet vart vunne av landsmannen Tapio Räisänen. I mellomtida hadde Törmänen vorte nummer 10 i storbakken Bergisel under vinter-OL 1976 i Innsbruck.

Törmanen gjekk heilt til topps i den store bakken under vinter-OL 1980 i Lake Placid i den USA-amerikanske delstaten New York. Med 271,0 poeng vann han ein klar siger, 8,6 poeng framom Hubert Neuper frå Austerrike. 11. mars 1980 vann Törmanen sin einaste verdscupsiger, under Svenska skidspelen i Falun.

Törmanen vart finsk meister i normalbakken både i 1976, -77, -79 og -80.

Idrettsleiar
I 2004 tok Törmanen over stillinga som formann i hoppkomiteen i FIS etter nordmannen Torbjørn Yggeseth. Han beheldt denne stillinga i ei årrekkje.

Bakgrunnsstoff

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Jouko Törmanen» frå ,  den 20. november 2012.

Fotnotar 

Finske skihopparar
Verdsmeistrar i skihopping
Olympiske meistrar for Finland
Finske deltakarar under vinter-OL 1976
Skihopparar under vinter-OL 1976
Medaljevinnarar under vinter-OL 1980
Finske deltakarar under vinter-OL 1980
Skihopparar under vinter-OL 1980
Eskimospove

Eskimospove (Numenius borealis) er ein vadefugl i snipefamilien. Han er hekkefugl i arktiske delar av Alaska og Canada. Han er flyttfugl med overvindring på pampasen i Argentina.

Arten kan vere utdøydd, han har ikkje vore observert etter 1963 og har derfor status CR (PE) - kanskje utrydda.

Kjelder 
 BirdLife International (2012) Species factsheet: Numenius borealis . Henta frå http://www.birdlife.org den 20. november 2012.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Snipefamilien
Ørjaveita

Ørjaveita er ei veit som går frå Jomfrugata til Nordre gate i Trondheim. Denne veita vart kalla for Sandstredet i mellomalderen og fram til 1750-talet. Ho fekk seinare namnet Ørjaveita etter ein Ørje eller Ørjar som budde i gard nummer 1.

Historie
Veita må ha vore der alt i Trondheim si eldste tid som ein sti eller veg langs fjorden frå Nidelva eller Brattøra og utover mot Skansen. Heile denne vegen finst framleis i eit samanhengande system av veiter. Den delen av vegen som var vest for noverande Nordre Gate, heitte Sandstredet, og her var også Ørjaveita. Strekninga vart delt opp i fleire delar av Johan Caspar de Cicignon sine breie sør- og nord-gåande gater etter byplanen hans for Trondheim. Dei ulike delane av vegen vart no delt opp og fekk ulike namn.

Namn
I mellomalderen og fram til 1750-talet vart veita kalla for Sandstredet. Seinare fekk veita namnet Ørjaveita. 
Namnet sitt opphav er ein som heitte Ørje eller Ørjar og som budde i gard nummer 1. I 1660 vart garden kalla Ørjegården sidan mannen som budde der heitte Anders Ørjesen. Deretter tok bror hans, Ole Ørjesen, over etter han. Etter Ole sin død, tok sonen Ørjan Olsen over. Vi ser at namnet Ørje går att, og dette er truleg opphavet til namnet på denne veita. Heilt til kring 1750 vart veita framleis kalla Sandstredet, men etter dette vart namnet Ørjaveita tatt i bruk. Likevel vart veita i ein periode kalla Ebbe Skredders veit, etter Ebbe Christensen Walsø frå Åfjord, og på slutten av 1700-talet vart også Byrgerveiten nytta som eit alternativt namn.

Referansar
Paasche, Erling(1983): Historisk guide, Veitene – Middelalderens gatenett i Trondheim. Trondheim Kommune.
Christiansen, Per (2004): I veita. Tapir Akademiske Forlag, Trondheim.

Vegar i Trondheim
MDMA

3,4-metylendioksymetamfetamin (MDMA) er eit psykoaktivt stoff som i hovudsak blir brukt rekreasjonelt. Vanlege verknader er forhøgja empati, eufori og kjenslerus. Som partydop blir MDMA gjerne kalla ecstacy i tablettform, og molly i krystallform.

Stoffet står på dopinglista til antidoping-byråa WADA og Antidoping Norge.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «MDMA» frå ,  den 9. november 2016.  
 

Amfetamin
Stimulantia
Tyske oppfinningar
Charlottenbergs Shoppingcenter

Charlottenbergs Shoppingcenter er eit kjøpesenter i Charlottenberg i Eda kommun i Sverige.
Det vart bygd i 2005-2006 av nordmannen Olav Thon. Senteret har 56 butikkar og restaurantar (2012).

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Charlottenbergs Shoppingcenter» frå ,  den 21. november 2012.

Bakgrunnsstoff

Eda kommun
Kjøpesenter i Värmland
Grensehandel i Sverige
August Spångbergs Park

August Spångbergs Park i Charlottenberg i Eda kommun i Sverige er ein park som er kalla opp etter den sosialistiske politikaren August Spångberg. Parken ligg bak kommunehuset i tilknyting til biblioteket.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «August Spångbergs Park» frå ,  den 21. november 2012.  

Parkar i Sverige
Eda kommun
Alaskaspove

Alaskaspove (Numenius tahitiensis) er ein vadefugl i snipefamilien som hekkar i Alaska og overvintrar på øyar i tropiske delar av Stillehavet, det inkluderer Mikronesia, Fiji, Tuvalu, Tonga, Hawaii, Samoa og Fransk Polynesia.

Kjelder 
 BirdLife International (2012) Species factsheet: Numenius tahitiensis . Henta frå http://www.birdlife.org den 21. november 2012.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Snipefamilien
Austspove

Austspove (Numenius madagascariensis) er ein vadefugl i snipefamilien. Han hekkar i nordaustre Asia, inklusive Sibir, Mongolia og Kamtsjatkahalvøya. Dette er ein flyttfugl som overvintrar hovudsakleg i Australia, men og på New Zealand og i Sør-Korea, Thailand og Filippinane.

Kjelder 
 BirdLife International (2012) Species factsheet: Numenius madagascariensis . Henta frå http://www.birdlife.org den 21. november 2012.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Snipefamilien
Smalnebbspove

Smalnebbspove (Numenius tenuirostris) er ein vadefugl i snipefamilien. Han hekkar på taigaen i Sibir og tidlegare overvintra han ved Middelhavet. Ein trur det er mindre enn 50 overlevande individ att av denne arten per 2012.

Kjelder 
 BirdLife International (2012) Species factsheet: Numenius tenuirostris. Henta frå http://www.birdlife.org den 21. november 2012.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Snipefamilien
Langnebbspove

Langnebbspove (Numenius americanus) er ein vadefugl i snipefamilien. Han hekkar i regionar med prærie i USA og sørlege Canada og overvintrar i sørlege USA, Mexico og dels òg i Mellom-Amerika.

Kjelder 
 BirdLife International (2012) Species factsheet: Numenius americanus . Henta frå http://www.birdlife.org den 21. november 2012.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Snipefamilien
Dvergspove

Dvergspove (Numenius minutus) er ein vadefugl i snipefamilien som hekkar i nordlege Sibir og trekker til Australasia for overvintring.

Kjelder 
 BirdLife International (2012) Species factsheet: Numenius minutus . Henta frå http://www.birdlife.org den 21. november 2012.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Snipefamilien
Procelsterna

Procelsterna  var eit takson av terner med berre ein art, seinare to artar. Dette er små, gråfarga terner som hekkar i koloniar, føda er plankton og småfisk. I dag er desse to artane klassifiserte i den biologiske slekta Anous som  
 Blånoddy, A. cerulea, tropiske og subtropiske farvatn i Stillehavet
 Grånoddy, A. albivitta, bleikare fjørdrakt, lever lengre sør i tempererte farvatn i sørlege Stillehavet

Kjelder 
 Denne artikkelen bygde opphavleg på «Procelsterna» frå , den 21. november 2012.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Ternefamilien
Fugleslekter
Sterna

Sterna er ei biologisk slekt av terner med 13 artar. Dette er dei typisk store, lyse ternene som samla sett har ei nær global utbreiing i kystregionar.


Artslista 
Sterna i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.7 frå september 2012 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler. 

 Rosenterne, Sterna dougallii
 Nyzealandterne, Sterna striata
 Svartnakketerne, Sterna sumatrana
 Makrellterne, Sterna hirundo
 Raudnebbterne, Sterna paradisaea
 Svaleterne, Sterna hirundinacea
 Sørhavsterne, Sterna vittata
 Prærieterne, Sterna forsteri
 Svartøyreterne, Sterna trudeaui
 Svartbukterne, Sterna acuticauda
 Flodterne, Sterna aurantia
 Kvitkinnterne, Sterna repressa
 Kerguelenterne, Sterna virgata

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Sterna» frå , den 21. november 2012.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Ternefamilien
Fugleslekter
Sternula

Sternula er ei biologisk slekt av små terner. 


Artslista 
Sternula i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.7 frå september 2012 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler. 
 Dvergterne, Sternula albifrons
 Amerikadvergterne, Sternula antillarum
 Amazondvergterne, Sternula superciliaris
 Alveterne, Sternula nereis
 Perudvergterne, Sternula lorata
 Arabardvergterne, Sternula saundersi
 Benguelaterne, Sternula balaenarum

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Sternula» frå , den 21. november 2012.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Ternefamilien
Fugleslekter
Grånoddy

Grånoddy (Anous albivitta) er ei terne og ein kystbunden sjøfugl med utbreiing i varme, tempererte farvatn i sørlege Stillehavet.

Skildring 
Grånoddyen er 25-30 cm lang med eit vengespenn på 46-61 cm og ei vekt på ca. 75 gram. Halen er ganske lang og kløfta. Fjørdrakta er bleik grå, nesten kvit på hovudet og undersida, men mørkare på ryggen, hale og venger. Vengene har mørke tuppar og ein kvit bakkant og er hovudsakleg kvit på undersida. Auget er svart og ser stor på grunn av ein svart lapp framføre auget. Det er òg ein liten kvit flekk bak auget. Det tynne, spisse nebbet er svart og beina og føtene er òg svarte bortsett frå bleikgul symjehud. 

Juvenile fuglar er brunare enn dei vaksne, og har mørkare, meir kontrasterande vengefjører. 

Grånoddyar er vanlegvis stille, men har ein mjuk, purrande lydytring. 

Dei beitar på grunt vann, og vil ikkje flytte seg langt frå hekkekoloniane. Når dei beitar vil dei samle seg i store flokkar på opp til tusenvis av individ, dei sveveflyg over vatnet og slepper seg ned for å plukke mat frå overflata. Plankton dannar hovuddelen av kosthaldet, men dei et òg småfisk. 

Hekkinga føregår i koloniar på steinete øyar. Reirplassen kan vere ein skjerma steingrunn eller under ein stein eller klump av vegetasjon. Kullet er på eit einskilt egg. Det er kvitaktig med mørke markeringar og blir ruga av begge foreldra i ca. 32 dagar. Ungane blir fôra på oppgulpa mat og blir flygedyktige etter rundt 35 dagar. 

Det er tre underartar, her lista med utbreiing i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.7 frå september 2012 
 A. a. albivitta: Lord Howe-øya, Norfolkøya, Kermadec Islands og Tonga
 A. a. skottsbergii: Hendersonøya (Pitcairn), Påskeøya samt Sala og Gómez-øyane, Chile
 A. a. imitatrix: Desaventurados-øyane utanfor Chile

Tidlegare var denne arten rekna som ein bleik morf av blånoddy (Anous ceruleus), men er no ofte lista som ein eigen art.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Gray Noddy» frå , den 21. november 2012.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Ternefamilien
Blånoddy

Blånoddy (Anous ceruleus) er ei terne og ein kystbunden sjøfugl med utbreiing på Amerikansk Samoa, Cookøyane, Fiji, Fransk Polynesia, Kiribati, Marshalløyane, Ny-Caledonia, Samoa, Tonga, Tuvalu og Hawaii. Han førekjem som streiffugl i Australia og Japan. Det naturlege habitatet er opent grunt hav i tropiske og subtropiske regionar.

Tidlegare var han rekna som same arten som grånoddy (Anous albivitta), som har utbreiing lengre sør i Stillehavet.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Blue-gray Noddy» frå , den 21. november 2012. 
  
 BirdLife International (2012) Species factsheet: Anous ceruleus . Henta frå http://www.birdlife.org den 21. november 2012.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Ternefamilien
Fuglar i Oseania
Alnabruterminalen

Alnabruterminalen,  Alnabru godsterminal og skiftestasjon, er ein jernbaneterminal for gods og ein skiftestasjon for godstog som ligg på Alnabru i Groruddalen i Oslo, knytt til Hovedbanen og til godstoglina  (Loenga-Alnabrulinja) fram til hamneområda på Sjursøya i Oslo og til godstoglina (Alnabanen) fram til Grefsen stasjon på Gjøvikbanen i Oslo. Mange godstog kjem kvart døger inn til skiftestasjonen for at vognene skal koplast frå kvarandre og sorterast for å setjast saman til nye tog til ulike destinasjonar, og på godsterminalen vert konteinarar flytta over mellom jarnbanevogner og bilar eller lagerområde av store konteinarkranar og terminaltraktorar. Dessutan har fleire transportselskap store lager- og ekspedisjonshus på terminalen. Alnabruterminalen fungerer soleis som krumtappen i jarnbanetransporten av gods i Noreg.

Skiftinga av godsvogner på skiftestasjonen gjerast etter fastsette prosedyrar. Vognene sleppast fritt, ei etter ei eller i grupper, ut for ei lita bakke, og på dette viset få den farten dei treng for å kunne rulle vidare av seg sjølv for å pensast inn på eitt av dei mange spora som trengst for å sortere dei. For å kontrollere farten på vognene, og for å stogge og halda vognene fast under skiftinga, ligg det fleire typar spesialbremser i spora som knip til om hjula på vognene. I enden av skiftestasjonen ligg det dessutan pensar som kan nyttast til å få vognene til å køyre inn på avgreiningsspor dersom det er fåre for at dei kan kome utilsikta inn på trafikkerte spor.

Bakgrunnsstoff
Jernbaneverkets opplysningar om Alnabruterminalen og Loenga – Alnabrulinja.

Jarnbanestasjonar i Oslo
Jarnbanestasjonar opna i 1907
Samferdsle i Oslo
Alveterne

Alveterne (Sternula nereis) er ei terne og ein kystbunden sjøfugl med utbeiing i sørvestre Stillehavet.

Skildring 
Alveterna er ei særs lita terne, ca. 25 centimeter med kroppssvekt på 70 gram. Ho har lys, grå venger og rygg, alle vengefjørene er lys grå, berre svakt mørkare mot undersida av vengespissane. Hovudet har svart hette med kvit panne, resten av fjørdrakta er kvit. Utanom hekketida er nebbet og beina gulbrune. I hekkedrakta blir hetta meir markert svart rundt og auga, men framleis med kvit panneflekk, nebbet blir gult og beina oransje til gult. Halen i hekkedrakta er djupare kløfta. Dei flyg med raske, kraftige vengeslag og kan òg stille i lufta. Under matsøk kan dei stille med raske vengeslag og så styrtdukke. 

Alveterna er hekkefugl langs sørlege Australia, på Northland på New Zealand og på Ny-Caledonia. Fram til første delen av 1900-talet var dei vanlege hekkefuglar på New Zealand, jamvel i innlandet på New Zealand. Dei beitar gjerne i grunt vatn i estuar og tar hovudsakleg småfisk.

Hekkinga skjer parvis, ikkje i koloniar. Reira er enkle, grunne skraper i sand og skjel, litt over springflodmål. Kullet er vanlegvis på 2, nokre gonger eitt egg og dei kan ha 2 kull i året. Klekkinga skjer etter ca. 24 dagar og ungane kan flyge etter 22 til 23 dagar. Det eldste kjente individet av alveterne blei over 11 år. 

Arten har status som sårbar, og bestanden er estimert til mellom 2 500 og 10 000 individ, og er trudd å vere minkande. På New Zealand var det berre 6-7 hekkande par i år 2001. 

Dvergterne (Sternula albifrons), som òg førekjem i Australia, liknar alveterne, men har mørkare ytre primærfjører og svart nebbspiss i hekkedrakt.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Fairy Tern» frå , den 21. november 2012. 
 Barrie Heather og Hugh Robertson, The Field Guide to the Birds of New Zealand (revised edition), Viking, 2005 
 BirdLife International (2012) Species factsheet: Sternula nereis. Henta frå http://www.birdlife.org den 21. november 2012.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Ternefamilien
Fuglar i Oseania