alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Zamora i Spania

Zamora er ein by i Castilla y León i Spania og provinshovudstaden i provinsen Zamora. Han ligg ein ås nordvest i landet, nær grensa til Portugal og elva Duero renn gjennom byen. Det ligg 24 romanske kyrkjer frå 1100- og 1200-talet i byen. Ingen fleire byar i Europa har fleire romanske kyrkjer enn Zamora.

Historie 

Etter den romerske sigeren over helten Viriathus vart busetnaden av romarane kalla Occelum Durii eller Ocellodurum. Under romarriket var han busett av vacceos og vart innlemma i den romerske provinsen Hispania Tarraconensis. Byen låg langs vegen frå Emerita (dagens Mérida) til Asturica Augusta (dagens Astorga).

To myntar frå regjeringstida til den vestgotiske kongen Sisebuto viser at byen på denne tida vart kalla Semure. I perioden under maurarane vart byen kalla Semurah eller Azemur. Etter at det kristne kongedømet Asturias vart oppretta, vart busetnaden ein strategisk grenseby og åstad for mange kamphandlingar mellom muslimar og kristne. Begge sider hadde kontroll over byen fleire gonger frå tidleg på 700-talet til seint på 1000-talet. I denne tida vart det bygd kraftige festningsverk i byen.

Den mest kjende episoden i historia til Zamora var drapet av kong Sancho II av Castilla utanfor bymurane i 1072. Nokre ti år tidlegare hadde kong Ferdinand I av León delt kongedøma sine mellom dei tre sønene sine. Til dottera si, Doña Urraca, fekk Zamor. Dei tre sønene gjekk til krig mot kvarandre og vinnare vart Sancho. Zamora under systera, som var alliert med den leonesiske adelen, gjorde motstand. Sancho II av Castilla, med støtte frå El Cid, la omleiring på Zamora. Kong Sancho II vart myrda av adelsmannen Bellido Dolfos, som lurte kongen til eit privat møte. Etter Sancho døydde kom Castilla tilbake til broren Alfonso VI av León. Zamora var òg åstad for intense kampar på 1400-talet under ein konflikt mellom støttespelarane til Isabella I av Castilla og Juana la Beltraneja. Det spanske ordtaket No se ganó Zamora en una hora, som tyder Zamora vart ikkje vunne på ein time, viser til desse kampane.

På 1100-talet vart byen særs strategisk i krigane mellom Kongedømet León og arabarane under kampen om Den iberiske halvøya. Etter kvart vart byen mindre viktig og mange flytta frå byen, særleg til Sør-Amerika.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Zamora, Spain» frå , den 31. oktober 2009.

Bakgrunnsstoff 
 Turisme i Zamora

Byar i Castilla y León
Romerske stader i Spania
Busetnader grunnlagde på 800-talet
Skipingar i 852
Skylstad

Skylstad er ein gard i Norangsdalen i Hjørundfjord i Ørsta kommune. Skylstad er gardsnummer 126 i Ørsta kommune. Garden har vanlegvis hatt 5 bruk.

Skylstad er den garden som ligg lengst frå sjøen i Norangsdalen, vel 2 km opp gjennom dalen frå enden av Norangsfjorden, langs fylkesveg 655. Tuna ligg på om lag 90 m o.h. På grunn av dei høge fjella så ser ein ikkje sola mellom om lag 15. oktober og 1. mars.

Skylstadbrekka går opp mot fjellet Slogen (1564 m).

6. februar 1679 sopte Brekkefonna, som kjem ned frå Slogen, nesten heile Skylstad av hustuftene, og 27 eller 28 menneske omkom. Som følgje av rasulykka flytta ein deretter husa nordvestover nokre hundre meter, under den noko bratte Skylstadåsen, der dei ligg no. Der kunne dei framleis kjenne lufttrykket av fonna, men no berre utkanten av det. 

Forfatteren Marie Takvam var fødd Skylstad, og voks opp der. Rasmus Skylstad, diplomat og utanriksråd kom frå Skylstad. Den norsk-amerikanske katolske biskopen av Spokane i USA, William Stephen Skylstad, som var president for United States Conference of Catholic Bishops (den amerikanske katolske bispekonferanse) frå 2004 til 2007, stammar også frå Skylstad.

Skylstad som etternamn 
I følgje SSB (2006) er det 72 personar i Noreg med etternamnet Skylstad.

Kjelde 
Lars Strømme og Ragnar Standal: Hjørundfjordboka Band III Gard og ætt, Ørsta 1988 ISBN 82-991200-2-0 side 268-307

Matrikkelgardar i Ørsta
Segovia

Segovia er ein by i Spania, og provinshovudstad provinsen Segovia i Castilla y León. Byen ligg nord for Madrid, 35 minutt med tog. Byen har kring 55 000 innbyggjarar.

Attraksjonar 
Gamlebyen ligg på ein lang, smal ås og her ligg mange monument, mellom anna katedralen, ein kjend romerske akvedukt, ein alcázar (borgslott) og forskjellige romansk kyrkjer som San Esteban, San Martín og San Millán. Gamlebyen er innskrive på verdsarvlista til UNESCO og er omgjeve av murar bygd på 700-talet, truleg over ein romersk base.

Klima og vegetasjon 
Segovia har eit kontinentalt middelhavsklima, kaldt og tørt, på grunn av den høge plasseringa og avstanden til havet. Den årlege normaltemperaturen er 12 °C. I desember er temperaturen rundt -14 °C og i juli 34 °C. Den årlege normalnedbøren er 520 mm. 

Den dominerande vegetasjonen er svartfuru, pinje, furu, eik, bøk og einer, samt kornåkrar.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad
 Turistside
 Bilete av Avila og Segovia 
 Informasjon og bilete i Segovia

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Segovia» frå , den 31. oktober 2009. 
 

Byar i Castilla y León
Romerske stader i Spania
Verdsarv i Spania
Turisme i Spania
Ávila

Ávila de los Caballeros (latinsk Abila og Óbila) er provinshovudstaden i provinsen Ávila i den autonome regionen Castilla y León i Spania.

Byen ligg 1117 meter over havet og er den høgastliggande provinshovudstaden i landet. Han ligg på ein flat topp som stig bratt opp frå den omliggande villmarka. Dette gjer at byen har eit ekstremt klima med særs harde, lange vintrar og korte somrar.

Historie 

Ávila kan ha vore den gamle byen Abula, nemnd av Ptolemaios i Geographia (II 6, 60) i den iberiske regionen Bastetania. Abula er nemnd som ein av dei første byane i Hispania som vart kristna, særleg av Saint Secundus (San Segundo). Men Ávila kan òg ha vore Obila istadenfor , medan Abula kan ha vore Abla.

Ávila er mest kjend for bymurane frå mellomalderen. . Dei vart bygd av brun granitt i 1090 med åtti tårn og ni portar som framleis er intakte. Ein stor del av byen ligg derimot i dag utanfor bymurane. Den gotiske katedralen er ein del av forsvarsverket i byen. Han vart bygd mellom 1100- og 1300-talet og ser ut som ei festning med befesta murar og to solide tårn. I tillegg vart dei romanske kyrkjene San Vicente, San Pedro og San Segundo bygd på 1100-talet. I det gotiske klosteret Santo Tomás, reist av den katolske dronninga Isabella i 1482, står ein marmorskulptur, hogd ut av den florentinske skulptøren Domenico Fancelli på 1400-talet. Skulpturen står over grava til prins Juan, den einaste sonen til Ferdinand og Isabella.

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell nettside
 Turistguide
 Bilete av Avila

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Ávila» frå , den 1. november 2009. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 

Byar i Castilla y León
Verdsarv i Spania
Turisme i Spania
Ofredalstunnelen

Ofredalstunnelen er ein vegtunnel i Årdal kommune i Sogn og Fjordane fylke. Tunnelen er 2200 meter lang, og går gjennom Seimsåsen mellom Seimsdalen og Åsete i Indre Ofredal. Ofredalstunnelen og den kommunale vegen til Indre Ofredal vart opna i 1992. Vegen opp dalen frå staden Indre Ofredal vart bygd som sysselsettingsprosjekt mellom 1935 og 1939.

På grunn av dårlege kartdata vart tunnelen sprengt halvvegs med feil stiging; dette førte til at siste halvdelen måtte lagast svært bratt, med heile 15,5 % stiging, for å kome ut på rett plass i Indre Ofredal.

Sjå òg 
Seimsdalstunnelen

Kjelder
Denne artikkelen byggjer på «Ofredalstunnelen» henta frå Wikipedia på bokmål den 1. november 2009. Der vart desse referansane gjevne:

Bakgrunnsstoff
NRK - «Norsk attraksjon»: Ofredalstunnelen (11. september 2007)

Tunnelar i Vestland
Samferdsle i Årdal
Tove

Tove er eit skandinavisk kvinnenamn av norrønt opphav. Det har namnedag i Noreg den 2. november. 

Tove stammar frå det norrøne Tófa, ei kortform av namn som begynte med Tor- og hadde sluttledd på f- eller v-, som Torfrid eller Torve.
Tova og Tuva er variantar av namnet.

Bruk 

Namnet Tove er mest brukt i Danmark og Noreg, og er lite kjent utanfor Skandinavia. 

Tove er kjend i Noreg frå 1300-talet og kom truleg frå Danmark. Tove var mellom dei mest populære namna på nyfødde jenter i Noreg i tida ca. 1940–1970.

Namneberarar 

 Tove Mohr 1891–1981), norsk lege, kvinnesaksforkjemper og forfattar
 Tove Ólafsson (1909–1992), dansk bilethoggar
 Tove Jansson (1914–2001), finlandssvensk forfattar og kunstnar
 Tove Ditlevsen (1917–1976), dansk forfattar
 Tove Stang Dahl (1938–1993), norsk jurist 
 Tove Skutnabb-Kangas (f. 1940), finsk lingvist
 Tove Strømme (f. 1940), norsk målar
 Tove Veierød (f. 1940), norsk politikar og minister
 Tove Lie (1942–2000), norsk diktar
 Tove Bull (f. 1945) norsk språkforskar
 Tove Strand (f. 1946), norsk politikar
 Tove Paule (f. 1951), norsk idrettsleiar
 Tove Nilsen (f. 1952), norsk forfattar

Kjelder 
 
 Denne artikkelen bygger på «Tove» frå , den 1. november 2009. 
 

Kvinnenamn
Kortnamn
Førenamn av norrønt opphav
Heimaey stavkyrkje

Heimaey stavkyrkje (islandsk: Stafkirkjan við Hringskersgarð) står på Heimaey i Vestmannaeyjar i Island, og er ei stavkyrkje reist i 2000. Kyrkja var ei gåve frå Noreg til Island i høve tusenårsjubileet for innføringa av kristendommen på Island. Bygget vart laga med Haltdalen stavkyrkje som forelegg ved lafteverksemda Stokk & Stein i Lom. Norsk Institutt for kulturminneforskning hadde ansvaret for prosjektet. Kyrkja vart overlevert og vigsla 30. juli 2000.

Det var dåverande statsminister Jan P. Syse som foreslo ei stavkyrkje som gåve. 

Med kyrkja vart det også gjeve eit altarfrontal som er ein nøyaktig kopi av Olavfrontalet. Originalen er frå 1300-talet og var truleg laga i Trondheim.

Døypefonten i kyrkja er laga av lavastein frå utbrotet til Eldfell i 1973.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 «Sagan» på nettstaden landakirkja.is
 Om Olavsfrontalet og korleis kopien vart laga 

Kyrkjer på Island
Nye stavkyrkjer
Albacete

Albacete er ein by og ein kommune søraust i Spania, 258 km søraust for Madrid og hovudstad i provinsen Albacete i den autonome regionen Castilla-La Mancha. Kommunen har kring 165 000 innbyggjarar. 

Busetnaden vart kalla al-Basīṭ, 'sletta', av arabarane. Byen har vore kjend som eit senter for produksjon av fine dolkar, sakser og knivar. Sjølv om Albacete aldri har vorte rekna som ein industriby, har industriparken i byen, Polígono de Campollano, nyleg vorte utvida og er i dag ein av dei største industriparkane i landet. 

Albacete har i lag med Ciudad Real eit av hovudkvartera til Universitetet i Castilla-La Mancha. Om lag 9000-10 000 studentar held til i byen. 
Albacete er ikkje kjend som eit viktig turistmål, men har attraksjonar som katedralen og provinsmuseuemet i Albacete.

Historie 

Albacete var ein maurisk landsby. Landsbyen vart erobra av kristne troppar i 1241 og var underlagt Alarcon.

Første del av 1300-talet, då forfattaren Don Juan Manuel, hertug av Peñafiel, som var guvernør i Murcia og derfor herre over desse landområda, utvikla landsbyen seg og folketalet auka. I 1375 vart Albacete ein eigen kommune og vart sjølvstendig frå Chinchilla. Hundreår seinare i 1476, takka dei katolske monarkane Albacete for støtta til krona og han fekk rettar til å halde ein marknad ein gong i veka. 

Under Comunerosopprøret (1520-22) støtta Albacete den nye keisaren Karl V som i 1526 gav dei føydale eigedomane i byen til kona si, keisarinne Isabel av Portugal. I denne perioden starta bygginga av kyrkja San Juan Bautista (Johannes Døyparen), som seinare vart ei domkyrkje. 

Albacete låg strategisk til mellom Madrid og austkysten av Spania og jordbruket førte til vekst i kommunen dei neste hundreåra fram til Filip V gav løyve til ei årleg messe. 

Jernbanen nådde Albacete i 1855 og Madrid-Alicante-ruta gjekk gjennom byen. Seinare vart Albacete òg knytt med jernbane til Cartagena. I 1862 gav Isabel II Albacete byrettar. I 1888 fekk byen elektrisk lys, og vart dermed den første av provinshovudstadane i Spania som fekk elektriske gatelys. 

Gjennom 1800-talet dobla folketalet seg frå 10 000 til rundt 21 000 på byrjinga av 1900-talet. I denne perioden forsvarte Albacete dronning Isabel II mot karlistane (støttespelarane til Karl, kandidat til den spanske trona). 

Mellom 1900 og slutten av den spanske borgarkrigen (1939) tripla folketalet seg. Byen fekk vassforsyning og kloakksystem i 1905. I 1910-1923 vart Abelardo Sanchez-parken utbygd. Under den spanske borgarkrigen støtta byen Madrid og republikanarane. 

Då demokratiet vendte attende til Spania vart høgsteretten i Castilla-La Mancha plassert i Albacete i 1982, og i 1985 førte grunnlegginga av universitetet til nytt liv i byen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Albacete» frå , den 1. november 2009.

Bakgrunnsstoff 
 Turistside
 Offisiell side 
 Guide til Albacete 
 Bilete av Albacete
 Landemerke i Albacete 

Byar i Castilla-La Mancha
Gulsongar

Gulsongaren (Hippolais icterina) er ein fugleart i kjerrsongarfamilien, Acrocephalidae.

Utsjånad og lyd 
Lengda er kring 12-14 cm. Vekt 14-20 gram. Oversida er grågrøn og undersida lyst gul. Beina er grå. Lang og spisst nebb. Kjønna ser like ut. Lokkelyden på hekkeplassen kan skrivast «tete hyi», «tekderehui» eller «hippolyit». Songen er hurtig og sterk med innslag av hermelydar frå songen til andre fugleartar. Lokkelyden inngår i songen. Også hermingar av fugleartar frå vinterkvarteret i Afrika vert vovne inn i songen. Folk som kjenner fuglesong ekstra godt kan bruke dette til å seie kvar i Afrika eit syngande individ overvintrar.

Utbreiing 
Gulsongar finst frå Ural og det vestlege Sibir i aust og vestover gjennom Sentral-Europa til det nordvestlege Frankrike, og mot nordvest til Fennoskandia. Totalt i Europa reknar ein 3,5 til 7,1 millionar par. Her har bestanden gått litt attende dei siste tiåra. Arten er monotypisk. Gulsongaren manglar i det sørvestlege Europa der spottesongaren tek over nisja.

Biotop og utbreiing i Noreg 
Gulsongaren lever i ope skogslandskap med busker og frodig undervegetasjon, men held seg også i parkar og gamle hagar. Det aller beste er sørvende lauvskogslier eller oreskog. Hovudutbreiinga i Noreg er nord til Helgeland. Lengre nord finst fuglen berre på eit fåtal eigna lokalitetar. Den norske hekkebestanden er rekna til 50 000–300 000 par.

Føde 
Først og fremst insekt og edderkoppar, som vert funne oppe i lauvverket. Om hausten også litt bær.

Hekking 

Fuglen er kjønnsmoden etter eit år. Hekkeperioden er frå mai til juli. Reiret, som vert gøymt i tre eller busker, er fint skålforma og laga av kvist, strå, lauv og gras. Hoa legg 4-6 egg som er rosa med svarte prikkar. Egga vert ruga av begge foreldra i 12-14 dagar. Ungane vert i reiret 12-13 dagar etter klekkinga. Gulsongaren kjenner lett att eit gaukegg og kastar det ut av reiret.

Trekkvanar 
Gulsongaren er ein av dei siste trekkfuglane som kjem om våren. Dei fleste kjem i slutten av mai og i juni, og dei dreg frå hekkeplassane i slutten av juli og i august. I Sør-Noreg kan nokre individ enno sjåast tidleg i september. Heile verdsbestanden av gulsongarar overvintrar i det søraustre Afrika, for det meste sør for ekvator. Fuglane kjem til vinterområda i september-november. Dei nordvestlege bestandane flyg mot søraust om hausten, og dei nordaustlege flyg mot sørvest. Fuglane kjem til Afrika via Italia og Hellas. Vårtrekket frå vinterområda startar i februar-mars, gjennom Nigeria er trekket på det største seint i april. Gjennom Italia og det sentrale middelhavsområdet går trekket frå midt i april til midt i mai. Soleis ser fuglane ut til å ha same trekkruta vår og haust.

Kjelder 
 Artikkelen er bygd på stoff frå tysk, engelsk og svensk wikipedia.
 Norsk FUGLEATLAS, Norsk Ornitologisk Foreining, 1994.
 Norsk RingmerkingsAtlas, 2006.

Fuglar i Noreg
Kjerrsongarfamilien
Toledo

Toledo (latinsk Toletum) er ein by og ein kommune sentralt i Spania, 70 km sør for Madrid. Han er provinshovudstad i provinsen Toledo og regionshovusdtad i den autonome regionen Castilla-La Mancha. 

Han vart innskriven på verdsarvlista til UNESCO i 1986 for kulturarva og dei mange monumenta som ein av dei tidlegare hovudstadane i Det spanske riket og som ein stad der kristne, muslimske og jødiske kulturarar levde side om side. Mange kjende folk og kunstnarar vart fødd i eller levde i Toledo, som Al-Zarqali, Garcilaso de la Vega, Eleanor av Toledo, Alfonso X og El Greco. 

Byen har kring 80 000 innbyggjarar.

Historie 

Området har vore busett sidan bronsealderen og Toledo vart viktig under Romarriket då han vart eit handels- og administratsjonssentrum i den romerske provinsen Tarraconensis. Etter Romarriket fall, vart Toledo hovudstad for vestgotarane i Spania, og han var hovudstad fram til maurarane erobra Den iberiske halvøya på 700-talet. 

Under Kalifatet Córdoba opplevde Toledo ein gullalder. Denne lange perioden vert kalla La Convivencia, der jødar, kristne og muslimar levde fredleg i lag. Under arabarane vart Toledo kalla Tulaytulah. Etter at Kalifatet fall, vart Toledo hovudstad i eit av dei rikaste taifaene i al-Andalus, og med den sentrale plasseringa på Den iberiske halvøya, fekk Toledo ein sentral plass i kampane mellom dei muslimske og kristne herskarane nord i Spania. 

Den 25. mai 1085 erobra Alfonso VI av Castilla Toledo og tok direkte personleg kontroll over den mauriske byen. Dette vart det første steget det samla kongedømet Leon-Castilla gjorde i reconquista av dei kristne styrkane. Etter kastiljanarane erobra Toledo, vart byen verande eit stort kultursenter. Dei arabiske biblioteka vart ikkje øydelagde, og det vart oppretta eit senter for omsetjing av bøkene frå arabisk eller hebraisk til spansk, og frå spansk til latinsk. Ein periode på 1500-talet var Toledo hovudstad i Castilla og byen blømde. Det spanske hoffet vart snart flytta til Valladolid og så til Madrid, og byen vart mindre viktig fram til seint på 1900-talet då han vart hovudstad i den autonome regionen Castilla-La Mancha. Den økonomiske nedgangstida i byen etter hovudstaden vart flytta, gjorde at det ikkje vart bygd nytt, og mykje av byen vart dermed bevart. I dag har Toledo ei rik kulturarv og vert vitja av mange tusen turistar årleg. 

Alcázaren i Toledo vart kjend på 1800- og 1900-talet som eit militærakademi. Då den spanske borgarkrigen braut ut i 1936, vart garnisonen omleira av republikanarane.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad
 Bilete av Toledo av Antony Marsh

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Toledo, Spain» frå , den 1. november 2009. 
 

Byar i Castilla-La Mancha
Tidlegare hovudstader
Romerske stader i Spania
Verdsarv i Spania
Turisme i Spania
Busetnader grunnlagde på 600-talet fvt.
Bønne

Bønne (norrønt baun, i eldre nynorsk rettskriving bauna eller baune) er ei nemning for frø, skolmer eller planter i bønneslekta (Phaseolus) og nærskylde slekter i erteblomfamilien.
Bønner er belgfrukter som dannar ei viktig matkjelde for menneske. 
Hagebønne (Phaseolus vulgaris) er ei utbreidd matbønne som det finst mange variantar av.
Andre utbreidde bønner er prydbønner (Phaseolus coccineus), mungbønner (Vigna radiata), soyabønner (Glycine max) og hestebønner (Vicia faba).

Bønner blir brukte i ei rekkje matrettar, som stuingar, salatar og som snacks. Dei kan etast ferske eller tørkast og lagrast. I moderne tid er også hermetiske bønner blitt vanlege.
Spira bønner kan etast som bønnespirer. Også blada kan nyttast til føde. 

Bønner inneheld mykje protein, oligosakkarid, folat og jern, i tillegg til å ha mykje kostfiber. 
Ein del bønner inneheld fytohaemagglutinin, ein type lektin som kan ha negativ helseeffekt.
Koking over ei viss tid er nødvendig for å bryta ned dette lektinet.
Oligosakkarid som raffinose og stakyose blir ikkje brotne ned ved hjelp av enzym i mennesketarmen, men av bakteriar. Eit biprodukt av denne meltinga er gassar som medfører flatulens (luft i magen). Sidan sukker løyser seg opp i vatn kan ein redusera oligosakkarida og den påfølgjande flatulensen ved å hella ut vatnet som bønnene er blitt kokt i. Ein annan metode er fermentering, ettersom gjæren då vil eta opp mykje av oligosakkarida.

«Bønne» kan òg visa til frø som liknar ei bønne, til dømes kaffibønner, kakaobønner og vaniljebønner.

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Bean» frå ,  den 1. mai 2017.

Bakgrunnsstoff 

Erter og bønner ved frukt.no

 
Belgfrukter
Eg veit i himmerik ei borg

Eg veit i himmerik ei borg er ein salme omsett av Bernt Støylen, dels etter den tyske salmen «Ich weiß ein ewiges Himmelreich», dels etter H.C. Sthens omsetjing av den same salmen, «Jeg veed et evigt Himmerig».

Innhald 
Salmen er skriven som ein samtale mellom Jesus Kristus og kyrkjelyden. Kyrkjelyden er ein pilegrim som lengtar etter å nå fram til det trygge himmelriket (vers 1 – 3), Jesus trøystar med at han har frelst vandraren (vers 4 – 6) og kyrkjelyden svarer med bøn og takk til Kristus.

Historie 
Salmen er truleg dikta i Tyskland på 1500-talet, med tone etter ei verdsleg vise, «Es liegt ein Schlößlein i Österreich». Den tyske teksten er kjend frå Geistliches Gesangbuchlein, trykt i Hamburg 1612. H.C. Sthen har i si gjendikting skrive eit nytt niande vers, dessutan har teksten hans meir fullkomne rim.

Salmen var mykje bruka i Danmark og Noreg på 1600-talet. Thomas Kingo oppfører han som meloditilvisning for fleire av salmane sine. Likevel tok han ikkje teksten med i Kingos salmebok, noko som førte til at salmen etter kvart vart gløymd. I Landstads kirkesalmebog vart den danske teksten teken med i lett modernisert språk. Bernt Støylen skreiv så ei ny attdikting i 1905. I denne forma kom salmen i kyrkjesalmebøkene som kom ut på 1900-talet. 

I Nynorsk salmebok er han oppført under bolken med salmar for 2. sundag i advent. I Norsk Salmebok er han oppført i kapitlet «Den kristne vona», og vert i dag kanskje framfor alt bruka til Helgemesse.

Lov Herren Katolsk salmebok har med dei tre første og dei fire siste vera; det er dei sju versa som kyrkjelyden syng.

Melodien 
Melodien som vert nytta i Noreg, er ein folketone frå Hallingdal. Den opphavlege tonen er «Es liegt ein Schlösslein i Österreich», ein tone som vi finn att ein variant av i koralboka som melodi til salmen «Opp alle ting som Gud har gjort» (NoS 283).

Teksten

Kjelder 
 Johannes Nilssøn Skaar 1879: Norsk Salmehistorie
 Kristen sang og musikk Runa forlag 1962

Bakgrunnsstoff

Salmar frå 1500-talet
Salmar frå 1900-talet
Tyske salmar
Norske salmar
Nynorske salmar
Adventssalmar
Helgemesse
Jon Hustad

Jon Ottar Hustad () er ein norsk lektor, journalist og forfattar frå i Bondalen i Hjørundfjord i Ørsta kommune. Han er cand.philol. frå 1997, og har mellom anna vore journalist i Klassekampen og forskingsredaktør i Morgenbladet. Han arbeider no (2009) i Dag og Tid.

Han fekk Ole Vig-prisen i 2002.

Bibliografi 
Skolen som forsvann, 2002
14 menn og 1 kvinne, 2004
Hjørundfjorden (med Per Eide), 2005
Varsleren, 2006
Gjeldsslaven Europa, 2012
Partiguiden, 2013
Farvel Norge, 2013

Norske sakprosaforfattarar
Journalistar i Klassekampen
Journalistar i Morgenbladet
Nynorskforfattarar
Folk frå Ørsta
Folk frå Hjørundfjord
Ole Vig-prisen

Ole Vig-prisen er ein norsk kulturpris. Den blir delt ut i Stjørdal til minne om skole- og folkeopplysingsmannen og lyrikaren Ole Vig (1824–1857). Prisen består av eit diplom og ein sjekk på 10 000 kroner, delt ut av Ole Vig-fondet. Kriteria for valet er at kandidaten er «ein ungdom mellom 20 og 35 år som har gjort ein framifrå innsats i Ole Vigs ånd. Det gjeld ungdommar frå heile landet utan omsyn til politisk oppfatning. Ein Ole Vig-prisvinnar må ha gjort ein meir enn vanleg god innsats innanfor eitt eller fleire av desse områda: Folkeopplysningsarbeid, kunst eller kulturarbeid medrekna idrett.»

Prisvinnarar

Bakgrunnsstoff 
 Ole Vig-prisen 
 Ole Vig-prisen , Ole Vig-året 2007

Ole Vig-prisen
Norske kulturprisar