alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kiryat Ekron

Kiryat Ekron eller Qiryath Eqron er ein by på kystsletta i det sentrale Israel. Kiryat Ekron er kalla opp etter den bibelske byen Ekron, ein stor filistarby som ein gong eksisterte nær Tel Mikne.

Kiryat Ekron vart grunnlagd i 1948, som Kfar Ekron. Etter krigen slo nye immigrantar frå Jemen og Bulgaria seg ned i dei gjenverande husa. I november 1948 vart det grunnlagd to ma'abaraar på området til landsbyen, Aqir ma'abara og Givat Brenner ma'abara. I 1953 vart Aqir ma'abara offisielt ein del av Kfar Ekron, Givat Brenner ma'abara i 1955. Frå 1954 til 1963 høyrte Kfar Ekron til Givat Brenner regionale kommune. I 1963 vart namnet på byen endra til Kiryat Ekron og han vart ein sjølvstendig lokal kommune.

I følgje Israelsk statistisk sentralbyrå var folketalet i Kiryat Ekron 9 800 i 2004. 

Kiryat Ekron ligg like sør for byen Rehovot langs hovudveg 411. Det største handelssenteret i Israel, Bilu Centre, ligg i Kiryat Ekron. Senteret vart bygd ut seint i 1990-åra på landområde som tidlegare var jordbruksland, særleg sitruslundar. Ein prøvde å slå Kiryat Ekron saman med Rehovot i 2003, men innbyggjarane protesterte og han vart verande sjølvstendig.

Venskapsbyar
Kiryat Ekron er venskapsby med:
 Bussy-Saint-Georges i Frankrike
 Akron i Ohio i USA

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kiryat Ekron» frå ,  den 6. juli 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

Kommunar i Israel
Kommunar i Det sentrale distriktet i Israel
Busetnader grunnlagde i 1948
1948 i Israel
Tzoran-Kadima

Tzoran-Kadima (hebraisk skrift צוֹרָן-קָדִימָה), òg kalla Kadima-Tzoran, er ein lokal kommune i Sentral-Israel i Israel. Han vart danna i 2003 då Tzoran og Kadima vart slått saman til éin kommune.

Folketalet i Tzoran-Kadima var i desember 2009 16 800, opp frå 15 700 i slutten av 2004. Dei fleste av innbyggjarane er jødar.

I Tzoran-Kadima ligg museet «Ta'am Shel Pa'am» ('Ein smak av det gamle') som fortel historia til busetnaden.

Historie

Kadima
Kadima vart grunnlagd den 5. juli 1933 som eit jordbrukssamfunn etter initiativ frå Yehoshua Hankin. Dei fleste nybyggjarane var tyske immigrantar. Kadima vart erklært ein lokal kommune i 1950, og slått saman med Tzoran i 2003.

Kadima tyder «framover» på hebraisk, og kjem frå eit bibelvers (Habakkuk 1:9).

Tzoran
Tzoran, som tyder silisium, vart grunnlagd i 1992 og planlagt av arkitekten Rachel Walden. Busetjinga vart kalla opp etter ein hashmoneisk by som hadde lege i området. Han vart først busett i 1994 og erklærte ein lokal kommune i 1997, fram til han vart slått saman med Kadima i 2003.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Tzoran-Kadima» frå ,  den 6. juli 2015. 
 oppgav desse kjeldene:
''
 

Kommunar i Israel
Kommunar i Det sentrale distriktet i Israel
Busetnader grunnlagde i 1933
1933 i Palestina
2003 i Israel
Zemer

Zemer (hebraisk skrift זמר; arabisk زيمر) er ein arabisk lokal kommune i Sentral-Israel i Israel. Han ligg i det arabiske triangelet mellom Baqa-Jatt og Bat Hefer. Zemer vart danna då fire landsbyar - Yama, Bir as-Sika, Ibtan og Marja - vart slått saman i 1988.

Historie
Yama og Ibtan stod oppført i osmanske skattelister i 1596  i høvesvis Qaqun nahiya og Jabal Sami nahiya i Nablus liwa. Yama hadde eit folketal på 18 muslimske hushaldningar og 5 ungkarar, medan Ibtan stod oppført som folketom, sjølv om det vart betalt skatt.

I 1882 omtalte Palestine Exploration Fund i Survey of Western Palestine berre Khurbet Ibthan, med «spor av ruinar og ein brunn».

Før 1948 vart dei fire landsbyane styrt av den palestinske byen Deir al-Ghusun.

Folketalet i Zemer var mot slutten av 2009 5 700, over eit område på 8 203 mål.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Zemer» frå ,  den 6. juli 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Abu Fana, Mohammed  (2006):  Ibthan  Final Report  Hadashot Arkheologiyot – Excavations and Surveys in Israel, No. 118.

Toueg, Ron    (2010):  Ibthan   Final Report Hadashot Arkheologiyot – Excavations and Surveys in Israel, No. 122.
Masarwa, Durar   (2011):  Ibthan  (North) Final Report Hadashot Arkheologiyot – Excavations and Surveys in Israel, No. 123.
Masarwa, Durar   (2011):  Ibthan  (North) Final Report Hadashot Arkheologiyot – Excavations and Surveys in Israel, No. 123.
Masarwa, Durar   (2011):  Ibthan  Final Report Hadashot Arkheologiyot – Excavations and Surveys in Israel, No. 123.
Masarwa, Durar   (2012):   Ibthan  Final Report Hadashot Arkheologiyot – Excavations and Surveys in Israel, No. 124.

Arabiske stader i Israel
Kommunar i Israel
Triangelet i Israel
Kommunar i Det sentrale distriktet i Israel
Brenner regionale kommune

Brenner regionale kommune (hebraisk skrift מועצה אזורית ברנר, Mo'atza Azorit Brenner) er ein regional kommune i Sentral-Israel i Israel. Han ligg på kystsletta i nærleiken av Rehovot og Yavne. Kommunen er kalla opp etter forfattaren Yosef Haim Brenner som mista livet i Jaffa-opprøra i 1921.

Kommunen vart grunnlagd i 1950 med eit areal på 36 000 mål. I 2007 var det seks busetjingar i kommunen (to kibbutzar og fire moshavar) med kring 6 000 innbyggjarar.

Busetnader

Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad  

 
Regionale kommunar i Israel
Det sentrale distriktet i Israel
Busetnader grunnlagde i 1950
1950 i Israel
Hebes Chasma

Hebes Chasma er eit stort søkk i yta på Mars av tektonisk opphav. Det ligg kring 300 kilometer nord for Valles Marineris og har har ein storleik på 125 × 315 kilometer.

I midten av Hebes Chasma er det eit platå som når opp til liknande høgder som terrenget kring Hebes Chasma. Ingen andre kløfter på Mars har noko liknande, og opphavet er noko uvisst.

Kjelder 
 Martian scars  - ESA

Dalar og kløfter på Mars
Forthbrua

Forthbrua (engelsk Forth Bridge) er ei jernbanebru i stål som går over elva Forth i fjorden Firth of Forth i Skottland. 
Ho bind Edinburgh saman med halvøya Fife, og går mellom dei to landsbyane South Queensferry og North Queensferry. Brua er konstruert etter fritt frambygg-prinsippet. Ho er 2,5 km lang med to hovudspenn, kvart på 251 meter, og er 100,6 meter høg. Forthbrua er eit skotsk symbol og blei i 2015 oppført på UNESCO si verdsarvliste i 2015.

Forthbrua var teikna av arkitektane John Fowler og Benjamin Baker og blei bygga i perioden 1882 til 1890. Ho blei opna den 4. mars 1890 av den dåverande prinsen av Wales, Albert Edvard, med Benjamin Baker og Gustave Eiffel til stades. Brua var den første større stålkonstruksjonen i Storbritannia.  Brua var også den lengste fritt frambygg-brua i verda fram til Québec-brua opna i 1917. Ho er framleis den nest lengste i verda, og den lengste fritt frambygg-brua med fleire spenn.

Brua har vore verksam for gods- og passasjertog sidan ho opna.
I 1964 blei det parallelt med Forthbrua oppført ei bilbru, Forth Road-brua (engelsk Forth Roadbridge).

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Verdsarv i Storbritannia
Fritt frambygg-bruer
Bruer i Storbritannia
Skipingar i 1890
Verdsarv i Skottland
Karavanserai

Karavanserai eller karavane-serai  (tyrkisk karvansary, frå persisk كاروانسرا,  i arabisktalande område kalla khan eller funduq) viser til offentlege gjestestader for karavanar i Nord-Afrika og Midtausten, særleg langs Silkevegen. Karavanserai kunne husa folk og dyr som gjekk langs handelsrutene i Asia, Afrika og Søraust-Europa. Dei var viktige senter for utveksling av varer og informasjon.

Både ordet «karavane» og «serai» er av persisk opphav og er eigne lånord i norsk.

Kjelder

«karavane-serai» (14. februar 2009). Store norske leksikon. Fri artikkel henta 7. juli 2015.

Denne artikkelen bygger på «Caravanserai» frå , og «Karavanserai» frå  den 7. juli 2015.  
 
Ord av persisk opphav
Gjestehus
Handel
Silkevegen
Islamsk arkitektur
Stora alvaret

Stora alvaret er eit 260 km² vidt område med alvarmark i Mörbylånga kommun på sørdelen av øya Öland i Sverige. Området har nasjonalt vern og er sidan 2000 med på UNESCO si verdsarvsliste, saman med kulturlandskapet på Södra Öland, som breier seg vest for alvaret. Alvaret dekker 1/4 av arealet på Öland og ligg på kalkstein frå ordovicium. Botanisk er Stora alvaret i slekt med alvarområda i Baltikum, Russland og Sentral-Asia. Stora alvaret er truleg det største alvarområdet på jorda.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Stora alvaret» frå ,  den 7. juli 2015.  
 

Geografi i Sverige etter landskap
Verdsarv i Sverige
Hornet Industries Ltd

Hornet Industries Ltd var eit føretak i Guelph i Ontario i Canada som produserte motorsager. Det vart stifta av Don J. Smith, etter at han forlet Reed-Prentice i 1943. Den fyrste motorsaga til Hornet, tomannssaga HJ, kom på marknaden i 1946. I 1948 kom einmannssaga DJ-3500H. Denne saga vart importert til mellom anna Sverige og tente som inspirasjon då AB Bergborrmaskiner utvikla Be-Bo. I 1951 kjøpe Mall Tool Company Hornet og flytta produksjonen til Toronto.

Referansar 

Tidlegare motorsagprodusentar
Tidlegare kanadiske føretak
Sivert N. Nesbø

Sivert Nikolai Nesbø () er ein norsk forfattar og akademileiar ved Skrivekunstakademiet.

Nesbø er frå Førde, og er busett i Bergen. Han har teke årsstudium ved Skrivekunstakademiet i Bergen og debuterte i 2013 med romanen Skårgangar. Han har sidan skrive fleire kritikarroste romanar. Den fyrste barneboka hans, Hauk, kom i 2019, illustrert av Susanna Kajermo.  Varme og vatn kom i 2021. Same år kom òg Framom døden, ei omsetjing av William Faulkners As I Lay Dying frå 1930. For denne vart han nominert til Bastianprisen.

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval
 2009 – I: Stille når gruppe : antologi for Skrivekunstakademiet i Hordaland 2009 (Bergen: Skrivekunstakademiet i Hordaland)
 2011 – I: Signaler : Cappelen Damms årlige debutantantologi med inviterte etablerte 2011 (Oslo: Cappelen Damm)

Prisar og nominasjonar 

 Nominert til Bastianprisen 2022 for Framom døden
 Målprisen 2022, Førde mållag

Kjelder 

Norske forfattarar
Norske romanforfattarar
Forfattarar frå Førde
Nynorskforfattarar
Norske barnebokforfattarar
Røros bergstad og Circumferensen

Røros bergstad og Circumferensen er ei oppføring på UNESCO si verdsarvliste som omfattar bergstaden Røros med dei viktigaste koppargruveområda og kulturlandskapet rundt, vintertransportruta sørover, og smeltehytta Femundshytta med tilknytte område i Tufsingdalen. Verdsarvområdet ligg i Røros og Holtålen i Sør-Trøndelag, 
og Tolga, Os, Engerdal kommunar i Hedmark. Røros blei ført opp på verdsarvlista i 1980, og den såkalla Circumferensen, vintertransportruta og Femundshytta, blei teken med i 2010.

Kjelder 

Verdsarv i Noreg
Røros kommune
Holtålen kommune
Tolga kommune
Os kommune
Engerdal kommune
Guelph

Guelph  (uttalt ) er ein by i Ontario i Canada. Ved folketeljinga i 2021 hadde han  innbyggarar. Byen ligg om lag 100 km vest for Toronto, og er administrativt senter i Wellington County.

Byen er bygd på det tradisjonelle landet til Mississaugas of the Credit First Nation. Urfolk livnærte seg i området så tidleg som for  år sidan. 
Folkegruppa kjend som attawandaron budde her i langhus og dyrka mais her. I 1784 kjøpte den britiske krona eit landområde som omfatta dagens Guelph frå mississaugafolk for rundt  pund.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Guelph» frå ,  den 4. juni 2022.

Bakgrunnsstoff

Byar i Canada
Tinto Vallis

Tinto Vallis er ein 190 kilometer lang bylgjete dal på Mars. Han vart truleg danna for 3,7 millardar år sidan og munnar ut i krateret Palos.

Kjelder 
 At the mouth of the red valley - ESA

Bakgrunnsstoff 

Dalar og kløfter på Mars
Stavanger Preserving Co.

Stavanger Preserving Co. var ein hermetikkprodusent i Stavanger frå 1873 til 1981. Firmaet vart internasjonalt kjent for sin røykte brisling i olje.

Stavanger Preserving Co. var den fyrste hermtikkfabrikken i Stavanger. Han vart starta av fire sentrale maktpersonar i byen; skipsreiar Knud Knudsen, byfogd Henrik Finne, kjøpmann Lars Berentsen og grosserar George W. Groom. Den fyrste fabrikken vart bygt på ei tomt i Øvre Strandgate i Stavanger.

I 1879 stod Stavanger Preserving Co. for ei nyvinning som skulle få store ringverknader og gjere Stavanger til sjølve hermetikkbyen i Noreg. Ein lukkast då å røyke den norske brislingen og leggje han ned i olje. Dette gav støyten til ein svært omfattande eksportindustri i mange tiår framover.

Stavanger Preserving Co. A/S var Noregs eldste hermetikkfirma då det i 1981, etter lengre tids nedgang for hermetikkindustrien, vart slått saman med dei andre gjenverande norske sardinprodusentane til konsernet Norway Foods Ltd., med hovudkontor i Stavanger.

Kjelder

Gyldendals store konversasjonsleksikon. 1972
Denne artikkelen bygger på «Stavanger Preserving Co.» frå ,  den 8. juli 2015.  
 

Næringsliv i Stavanger
Fiskeindustri
Hermetikk
Skipingar i 1873
Nedleggingar i 1981
Mall Tool Company

Mall Tool Company vart stifta i 1921 i Milwaukee i Wisconsin i USA av Arthur Mall, men innan eit år hadde føretaket flytta til Chicago. Mall bygde òg ein fabrikk i Toronto i Ontario i Canada. I byrjinga produserte Mall drivakslingar for slipemaskinar. 

I 1941 tok Mall til å produsera motorsager, inspirert av motorsagene til Stihl. Den fyrste modellen var tomannssaga Mall 4, som hadde bensinmotor, men Mall tok òg til å produsera elektrisk og pneumatisk drive sager. Model 5 var ein oppdatert versjon av modell 4. Men det var fyrst etter at 2. verdskrig var over at produksjonen av motorsager tok av, og dei nye tomannssagene 6 og 7 vart sette i produksjon. 

På 1950-talet vart det klart at einmannssagene ville ta over, og i 1955 kjøpte Mall Hornet Industries, som da produserte einmannssager. Produksjonen av einmassager vart då flytta frå Guelph til Mall sin fabrikk i Toronto. Sagene til Mall kunne leverast både med vanleg sverd og med bogesverd. Mall produserte òg mykje anna utstyr, som pumper, platevibratorar, etc.  

I 1956 vart Mall kjøpt av våpenprodusenten Remington, som heldt fram med å produsera motorsager, fyrst med merkenamnet Mall/Remington og seinare berre Remington.

Referansar 

Tidlegare motorsagprodusentar
Tidlegare kanadiske føretak
Tidlegare føretak i USA
Ferapontovklosteret

Ferapontovklostret er eit klostermuseum i Vologda oblast i Russland. Museet vert halde som eit av dei vakraste døma på russisk mellomalderarkitektur. Klosteret har sidan 2000 stått på UNESCO si verdsarvsliste.

Soge

Klostret vart grunnlagt av Sankt Ferapont i 1398 i det nordlege Russland, aust for Kirillo-Belozerskyklosteret. Den eldste bygninga, Jomfu Maria-katedralen, vart bygt i teglstein av dei såkalla Rostovmeisterane i 1490. Alle interiørveggane er dekte med storarta freskomåleri, laga av målaren Dionisij.

På 1530-talet vart reist både eit skattkammer, eit refektorium og ei unik Maria bodskaps-kyrkje krona med eit klokketårn. Ved den tid hadde klostret særskilde privilegiar tildelt av tsar Ivan den skrekkelege, mellom anna rådde det over omkring 60 kringliggjande bygder. Tsaren sjølv besøkte ofte klosteret som pilgrim.

Under Den store urotida vart klostret plyndra og øydelagt av polske styrkar. Ved gjenoppbygginga vart dei siste bygningane reist; den teltlike Heilag-Martinian kyrkja (1641), ei forsvarskyrkje (1650) og ein klokkestopul (1680). Klokketårnet frå 1638 skal vere det eldste i Russland.

Då klosteret gradvis mista si rolle som religiøst senter, vart det ein plass for framståande forviste prestar, så som patriarken Nikon. Klosteret vart lagt ned i 1798 av tsar Paul I av Russland. I 1904 vart det på nytt eit konvent, men 20 år seinare vart det stengt av bolsjevik-styret. Frå 1975 har Ferapontovklosteret vore eit museum.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Ferapontovklosteret» frå ,  den 8. juli 2015.  

Verdsarv i Russland
Vologda oblast
Pioneer Saws Ltd

Pioneer Saws Ltd var eit kanadisk føretak som produserte motorsager. Føretaket oppstod då Industriel Engineering Limited (IEL) i 1958 vart kjøpt av Outboard Marine Corporation (OMC), som flytta produksjonen av motorsager frå Vancouver til Toronto. Det tidlegare IEL vart då eit dotterselskap under OMC, og namnet vart endra til «Pioneer Saws Ltd».

I 1977 la OMC ned produksjonen av motorsager, for å konsentrera seg om å produsera påhengsmotorar. Ei samanslutning av tidlegare tilsette ved motorsagfabrikken stifta då Pioneer Chainsaw Cooperation, for å halda fram med produksjonen av motorsager under merkenamnet «Pioner». I 1978 starta dei opp att, men føretaket hadde dårleg økonomi, og i 1983 vart det seld til det svenske føretaket Electrolux.

Referansar 
 

Tidlegare motorsagprodusentar
Tidlegare kanadiske føretak
Kasei Valles

Kasei Valles er eit stort dalsystem nord for Valles Marineris på Mars. Det dekkjer over 1,55 millionar kvadratkilometer, er kring 3000 kilometer langt og har eit høgdefall på 3 kilometer. Kasei Valles vart danna av store flaumar og munnar ut i Chryse Planitia.

Kjelder 
 The floodwaters of Mars - ESA

Bakgrunnsstoff 

Dalar og kløfter på Mars
Archimedes AB

Archimedes AB var eit svensk føretak i Sundbybergs kommun som produserte motorar. Førtaket vart stifta i 1907 av brørne Carl Alrik og O. W. Hult. Archimedes produserte fleire motortypar, men er spesielt kjent for å ha vore ein av dei fyrste produsentane av påhengsmotorar. 

I 1941 vart føretaket kjøpt av Electrolux, men motorproduksjonen heldt fram. Electrolux kjøpte òg påhengsmotorprodusenten Monark Cresent, og i 1966 vart produksjonen overført dit. Archimedes var i bruk som varemerke for båtmotorar fram til 1979. 

I perioden 1940 til 1949 produserte Arkimedes motorsager. Sagene, som var tomannsmotorsager, vart produserte for Svenska försvarsmakten. I 1946 var Archimedes ei av sagene som var med i offentlege samanliknande testar i Noreg.

Referansar 

Tidlegare motorprodusentar
Tidlegare påhengsmotorprodusentar
Tidlegare motorsagprodusentar
Tidlegare svenske føretak
Urnesstil

Urnesstil er ein kunststil og ein motivkrins som vart nytta i både heiden vikingtid og tidleg kristen mellomalder i både Norden, England og Irland. Motivet er vanlegvis ein langstrekt, hjorteliknande figur i samband med eit ormeliknande dyr, men det finst òg motiv i urnesstil med berre ormeliknande vesen. 

Urnesstilen har fått namn etter nokre motiv i treskurden på Urnes stavkyrkje i Sogn. Men stilen har altså opphav i heiden tid, før den noverande og den eller dei tidlegare stavkyrkjene på den same staden vart bygde, og som urnesstilmotiva vert rekna for å ha vore plassert i opphavleg, for deretter å verte sett inn i den noverande stavkyrkja då ho vart bygd.

Til liks med at motivet og stilen er nytta i kristen samanheng på denne og andre stavkyrkjer i Noreg og Norden, vart den òg nytta på andre kristne kultiske gjenstandar, som til dømes på irske krossar. Denne stilvarianten er òg å sjå på mange av dei svenske runesteinane. I Sverige vert nemninga yngre runstensstil eller runstensstil (runestein-stil) ofte nytta i staden for urnesstil.

Litteratur
Karlsson, Lennart, 1983. Nordisk form : om djurornamentik. Stockholm: Statens historiska museum. ISBN 91-7192-572-4
Krogh, Knud J., 2011. Urnesstilens kirke : forgængeren for den nuværende kirke på Urnes. Oslo: Pax Forlag.  ISBN 978-82-530-3400-3

Bakgrunnsstoff
Om Cross of Cong på internettsidene til det irske nasjonalmuseet. 

Mellomalderkunst
Arkeologi
Norrøn kunst
Maeshowe

Maeshowe er ein forhistorisk gravhaug på øya Mainland i Orknøyane i Storbritannia. Gravkammeret i haugen er datert til yngre steinalder, venteleg bygt mellom 3100-2800 f.Kr. Maeshowe er ein del av verdsarven Heart of Neolithic Orkney, som sidan 1999 har vore med på UNESCO si verdsarvliste.

Maeshowe er sju meter høg og trettifem meter i diameter. Inn til gravkammeret i haugen går det ein 11 meter lang, steinsett passasje i form av ein låg gang. Kammeret har inngangen plassert slik at solstrålane frå den nedgåande sola ved vintersolverv skal nå inn i passasjen og lyse opp det indre kammeret. Byggjinga av haugen, med ytre voll og vassgrav rundt, reknar ein med vart avslutta rundt 1500 f.Kr.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Maeshowe» frå ,  den 8. juli 2015.  
 

Verdsarv i Storbritannia
Orknøyane
Santamartakjerrsporv

Santamartakjerrsporv (Atlapetes melanocephalus) er ein fugl i amerikasporvfamilien, Passerellidae, og er endemisk til Colombia med utbreiing avgrensa til eit lite område lengst nord i landet, Sierra Nevada de Santa Marta.

Skildring 
Dette er ein stor kjerrsporv, ca. 17 centimeter og 25 gram, med karakterisk fjørdrakt, kraftig gulfarga underside, olivenfarga overside, svart hovud med lysegrå flekker på kinnet. Den lange halen er mørk med olivenfarga kanter. Santamartakjerrsporven syng oftast i duett.

Han lever mellom 1000 og 3000 moh. i utkanten av krattskog og våt tropisk skog, også i gjenreist skog. Han beitar oftast nær bakkenivå, og ofte i fleirartsflokkar. Han rører seg lite innanfor utbreiingsområdet sitt.

Jamvel om santamartakjerrsporven har eit lite utbreiingsområde, er populasjonen stabil og livskraftig.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Santa Marta Brush-Finch» frå ,  den 8. juli 2015.  
  
 Jaramillo, A. (2011). Santa Marta Brush-Finch (Atlapetes melanocephalus) In: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2014). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 8. juli 2015 
BirdLife International (2015) Species factsheet: Atlapetes melanocephalus. Henta frå http://www.birdlife.org den 8. juli 2015
Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Flickr.com Bilete på flickr.com, fotograf: Delia O Unson

Amerikasporvfamilien
Fuglar endemiske til Sierra Nevada de Santa Marta
Santamartasmett

Santamartasmett (Troglodytes monticola) er ein kritisk truga fugleart i gjerdesmettfamilien. Han er endemisk til Colombia med utbreiing avgrensa til eit lite område lengst nord i landet, Sierra Nevada de Santa Marta.

Skildring 
Santamartasmetten deler den typiske 'smettforma' med slektningen gjerdesmetten, men er litt større, ca. 11,5 centimeter. I hovudsak er dette ein brun til raudbrun uroleg liten fugl med mørke tverrstriper over heile bakkroppen, inkludert halen. Augestripa er lysebrun. Buken er lys, undergumpen kvit med mørke tverrstriper.

Denne smetten har habitat i utkanten av elfinskog og i páramo-økosystem, mellom 3200 og 4800 moh. i sentrale Sierra Nevada de Santa Marta. Her er han særs lite observert. Ein trur det er færre enn 370 gjenlevande individ og populasjonen er minkande.

Kjelder 
 Kroodsma, D., Brewer, D. & Sharpe, C.J. (2015). Santa Marta Wren (Troglodytes monticola) In: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2014). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 8. juli 2015 
BirdLife International (2015) Species factsheet: Troglodytes monticola. Henta frå http://www.birdlife.org den 8. juli 2015
Referansar

gjerdesmettfamilien Fuglar endemiske til Sierra Nevada de Santa Marta
Kappsag

Kappsag er ei sag nytta for å kappa tømmer, materialar, eller ved. Kappsager er som oftast sirkelsager, og kan vera stasjonære, eller flyttbare. Stasjonære kappsager er som oftast drivne av ein elektrisk motor, medan flyttbare kappsager kan vera drivne av ein elektrisk motor eller ein forbrenningsmotor. Traktormonterte kappsager, drivne frå kraftuttaket på traktoren er òg vanlege. På sagbruk vert det av og til nytta kappsager med to blad, som kappar materialer i standard lengder.

Sjå også 
 Tømmersvans

Sager