alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sats i musikk

I klassisk musikk er ein sats ein mindre, avslutta del av eit større verk i fleire delar, som til dømes ein sonate, suite, eller ein symfoni. Som regel har kvar sats ein eigen satsmerknad, som markerer tempo og karakter (til dømes «Andante», «Allegro con brio»), eller type (til dømes Menuett, Scherzo).

Rekkefølgja av satsane gjev ofte verket ein viktig kontrastrikdom. Vanlege satsrekkefølgjer er;
i ein barokk suite; Overture - Courante - Allemande - Sarabande - Menuett I/II - Gigue
i ein klassisk symfoni; Allegro - Adagio eller Andante - Menuett eller Scherzo - Allegro eller Presto

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sats i musikk» frå ,  den 30. april 2010.  
 

Musikkteori
Gérard Latortue

Gérard Latortue () var statsminister i Haiti frå 12. mars 2004 til 9. juni 2006. Han hadde før dette vore embetsmann i SN i mange år, og hadde ein kort periode i 1988 vore utanriksminister under regjeringa til Leslie Manigat i Haiti.

I februar 2004 vart president Jean-Bertrand Aristide som følgje av eit statskupp avsett som president og send i eksil. Latortue vart utpeika til regjeringssjef for ei overgangsregjering 9. mars, medan han endå budde i USA, og han vart innsett tre dagar seinare. Dei internasjonale intervensjonsstyrkane sette inn eit «vismannsråd» – eit organ som ikkje var heimla i haitisk lovverk – som valde ut Latortue.

Regjeringa hans vart anerkjend av USA, Canada og EU, men nokre andre – Jamaica, St. Kitts og Nevis, Venezuela og Cuba, så vel som Den afrikanske unionen – tok avstand frå dette og erklærte offisielt at dei ikkje anerkjende denne regjeringa. Regjeringa vart også møtt med motstand av det haitiske politiske partiet Fanmi Lavalas.

Dei påfølgjande åra var prega av ei stadig kapitalflukt av utanlandsk kapital og emigrasjon av menneskelege ressursar (særleg frå den økonomiske eliten i landet, som gjennom 184-gruppa hadde støtta kuppet mot Aristide og bidrege sterkt til den nye regjeringa), meir gjengkriminalitet og fleire privatmilitsar (særleg i og rundt Port-au-Prince. Mange av medlemmene i dei væpna gruppene hadde tidlegare vore med i dei væpna styrkane i Haiti (som vart oppløyste av Aristide), eller var frå den kriminelle gategjengen Chimere, som hadde støtta Aristide.

Ei rekkje menneskerettsorganisasjonar har lagt fram dokumentasjon på massakrar som skal ha vore utført av politet sine dødsskvadronar for Latortue-regjeringa. Journalisten Abdias Jean vart drepen av styrkar som var tru mot Latortue-regjeringa. Andre journalistar, som Jean Ristill og Kevin Pina, vart tidvis sette i fengsel. Hundrevis av Lavalas-aktivistar og -politikarar vart ulovleg fengsla, og fleire tusen vart drepne, vart det hevda. Mellom dei som vart politiske fangar på denne tida var Gerard Jean-Juste, Yvon Neptune og Ronald Dauphin.

I 2006 vart Latortue etterfølgd av Jacques-Édouard Alexis. Latortue var seinare leiar for ein valobservatørdelegasjon frå La Francophonie i Togo under parlamentsvala der i 2007.

Kjelder 
«Gérard Latortue» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 30. april 2010.

Haitiske politikarar
Haitiske statsministrar
Nanduar

Nanduar er strutsefuglane i den biologiske slekta Rhea. Det finst to artar, stornandu og fjellnandu, og begge lever i Sør-Amerika. Stornanduen har utbreiingsområde frå Nordaust-Brasil til Argentina, medan fjellnandu høyrer til i område frå Peru til Patagonia.

Skildring 
Nanduar er store fuglar utan flygeevne med gråbrun fjørdrakt, lange bein og lang hals, dei liknar strutsar. Hannar av stornandu kan bli 1,50 meter høge, og vege opptil 40 kg, men ei vekt på 20 kg er meir vanleg. Vengene er store til strutsefugl å vere og vengene vert spreidd ut medan dei spring, som segl. I motsetnad til dei fleste andre fuglegrupper, har nanduar berre tre tær. Tarsen har horisontale plater på framsida. Dei lagrar òg urin separat i ei utviding av kloakken.

Levevis
Fuglane lever i slettelandskap.
Dei er altetande og føretrekk å ete av plantar med breie blad, men vil òg ete frø, røter, frukt, øgler, biller, grashopper og kadaver. 

Nanduar er for det meste stille fuglar, unntaka er når dei har ungar eller når hannen søkjer ein make. Utanom hekkesesongen kan dei danne flokkar på mellom 10 og 100 fuglar, fjellnanduen ofte mindre flokkar enn dette. Når dei kjenner fare flyktar dei i ei sikksakkretning, samstundes som dei nyttar vekselvis høgre og venstre veng som ror. Ofte går dei saman med andre dyr som guanaco eller hjortedyr. Under hekketida bryt flokkane opp. 

Nanduar er polygame, med hannar som oppvartar mellom to og tolv hofuglar. Etter paring byggjer hannen eit reir, der kvar ho legg egga sine. Reiret består av ei enkel senking i bakken, fora med gras og lauv. Hannfuglen rugar 10-60 egg. Hannen vil nytte ein lokketaktikk og plasserer nokre egg utanfor reiret som offer til rovdyr, slik at dei ikkje vil prøve å kome inn i reiret. Hannen kan nytte ein annan underordna hann å ruge egga sine, medan han samlar eit anna harem for å starte eit neste kull.  Ungane vert klekt innan 36 timar etter kvarandre. Hoene kan i mellomtida gå vidare og pare seg med andre hannar. Medan dei har omsut for ungane, vil hannane rekne alt som nærmar seg som trugsmål, òg andre nanduar av hokjønn. Ungane når full vaksen storleik etter omtrent seks månader, men vil ikkje hekke før dei når to år. 

Det vitskaplege namnet «Rhea»  er frå klassisk gresk mytologi. Det var Paul Möhring som gav slekta namnet i 1752, det er ikkje kjent kvifor dette namnet vart valt.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Rhea (bird)» frå , den 17. april 2010.
Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (august 2014), The eBird/Clements checklist of birds of the world:  Updates & Corrections – August 2014, Cornell Lab of Ornithology, henta 21. desember 2014

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

 Videoar, bilete og lydopptak av nanduar hos Internet Bird Collection.

 
Strutsefuglar
Verdsmeisterskapen i sjakk 2007

Verdsmeisterskapen i sjakk 2007 var ei turnering mellom åtte av dei beste sjakkspelarane i verda. Turneringa blei avvikla i Mexico City mellom den 12. og 30. september 2007. Vinnar og ny verdsmeister i sjakk blei Viswanathan Anand frå India.

Turneringsformatet 
Som ved FIDE sin verdsmeisterskap i 2005 var formatet ei dobbeltrundig alle-mot-alle-turnering mellom åtte spelarar og med normal lang tenketid.

Deltakarane 
Avtalane som låg til grunn for turneringa var mellom anna at regjerande verdsmeister Vladimir Kramnik skulle vere med i turneringa. Han hadde sidan 2000 hatt den såkalla «klassiske» VM-tittelen, og hadde i 2006 vunne gjenforeningsmatchen mot Veselin Topalov, som hadde FIDE sin VM-tittel. Taparen av VM-kampen i 2006, Topalov, var etter avtalane ikkje kvalifisert til VM 2007. På den andre sida hadde Topalov fått retten til ein kvalifikasjonskamp mot vinnaren av Verdscupen i sjakk 2007, Gata Kamsky, om ein ny VM-kamp i 2009. 
Nummer 2 til 4 i VM i sjakk 2005 var også kvalifiserte: Viswanathan Anand, Peter Svidler og Alexander Morozevitsj.

I mai-juni 2007 vart det halde ei kandidatturnering basert på resultata mellom anna frå Verdscupen i sjakk 2005. I denne kandidatturneringa var det fire spelarar som kvalifiserte seg: Peter Leko, Boris Gelfand, Levon Aronian og Aleksandr Grisjtsjuk.

Resultat 

Tal i parentes er spelaren sin poengsum før runda.

Turneringstabell 

´

Kvalifisering til VM i sjakk 2008 
Da Kramnik ikkje vann denne turneringa, hadde han i følgje avtalen om gjenforening av VM-titlane krav på ein VM-kamp mot vinnaren Anand. Denne tvikampen om sjakk-VM, VM i sjakk 2008 vart avvikla 11. oktober - 30. oktober 2008 i Bonn, Tyskland.

Bakgrunnsstoff 
VM i sjakk 2007 hos Chessgames.com, med alle partia.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «:da:VM i skak 2007» frå , den 1. mai 2010.

Fotnotar 

Verdsmeisterskap i sjakk
2007 i Mexico
University of York

University of York er eit universitet i byen York i England. Det vart skipa i 1963 og har vorte utvida til meir enn tretti avdelingar og senter, som dekkjer mange forskjellige fag. Universitet har vorte eit av dei 20 beste universiteta i Europa og 70 universiteta i verda ifølgje Times Higher Education/QS World University.

Akademiske institutt
Institutt for arkeologi
Institutt for biologi
Institutt for kjemi
Institutt for informatikk
Institutt for økonomi
Institutt for utdanning
Institutt for elektronikk
Institutt for engelsk og tilknytt litteratur
Institutt for miljø
Institutt for helsevitskap
Institutt for historie
Institutt for kunsthistorie
Institutt for språk og språkvitskap
York Law School
The York Management School
Institutt for matematikk
The Hull York Medical School
Institutt for musikk
Institt for filosofi
Institutt for fysikk
Institutt for politikk
Institutt for samfunnsvitskap
Institutt for sosiologi
Institutt for teater, film og fjernsyn

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «University of York» frå ,  den 1. mai 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 University of York – offisiell nettstad

York
Universitet i Yorkshire
Skipingar i 1963
Giacomo Carissimi

Giacomo Carissimi () var ein italiensk komponist, og ein av dei mest hylla frå den tidlege barokken. Han høyrde til den romerske skulen i musikk.

Biografi 
Ein kjenner ikkje til nøyaktig når han vart fødd, men det var truleg i 1604 eller 1605 i Marino, nær Roma.

Ein kjenner lite til dei tidlege åra hans. Faren var ein tønnemakar og 20 år gammal vart Giacomo kapellmeister i Assisi. I 1628 fekk han den same stillinga i kyrkja Sant'Apollinare, som høyrte til Collegium Germanicum i Roma. Denne stillinga hadde han til han døydde, trass i at han fekk mange tilbod til framståande stillingar andre stader, mellom anna å overta etter Claudio Monteverdi i St. Markus-kyrkja i Venezia. I 1637 vart han ordinert til prest. Det ser ut til at han aldri reiste ut av Italia. 

Han døydde i Roma i 1674. 

Han har fått æra for å ha utvikla resitativet, som seinare vart nytta av Monteverdi og for å ha vore særs viktig i utviklinga av dramatisk musikk. Han vidareutvikla kammer-kantaten ved å erstatte concertato-madrigalar, som igjen hadde erstatta madrigalane seint i renessansen. I tillegg utvikla han oratorium-forma og var den første viktige komponisten av desse. 

Han har same posisjon i historia til kyrkjemusikken og vokal kammermusikk, som det of Cavalli har i historia til operaen. Sjølv om Luigi Rossi utvikla kammer-kantater før han, var det Carissimi som først gjorde denne forma til den mest intellektuelle stilen innan kammermusikk, noko forma var fram til Alessandro Scarlatti, Astorga og Marcello døydde.

Carissimi er òg kjend som ein av dei første som komponerte oratorium, med Jephte kanskje den mest kjende, i tillegg til Jonas. Dette verket og andre er viktige i utviklinga av oratorium-forma uta akkompangment. Namnet kjem frå framføringane av verka i bedekammeret Santissimo Crocifisso (oratorium) i Roma. Han nytta òg meir varierte og interessante instrumentale akkompagnement til vokalstykka. Dr. Burney og Sir John Hawkins publiserte delar av komposisjonane hans i verka sine om musikkhistoria, og Dr. Aldrich samla eit nesten fullstendig sett av komposisjonane hans, som i dag finst i biblioteket i Christ Church i Oxford. British Museum har òg fleire verk av Carissimi. Dei fleste oratoria hans finst i Bibliothèque Nationale i Paris.

Carissimi var aktiv på ei tid då verdsleg musikk var i ferd med å ta over for den dominerande kyrkjemusikken i Italia, og endringa var avgjerande og permanent. Då han starta komponeringa, var påverknaden frå dei førre komponistgenerasjonane i Roma framleis stor (til dømes stilen til Palestrina), og då karrieren hans nærma seg slutten var operaformene, og dei instrumental verdslege formene dominerande. I tillegg var Carissimi ein viktig lærar og påverknaden hans spreidde seg langt inn i Tyskland og Frankrike. Det meste av musikkstilen til Charpentier, er til dømes særs prega av Carissimi.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Giacomo Carissimi» frå ,  den 1. mai 2010.

Bakgrunnsstoff 
 
 
 

Folk frå Roma
Italienske komponistar
Barokkomponistar
Francesco Cavalli

Francesco Cavalli, eigentleg Pier Francesco Caletti-Bruni () var ein italiensk komponist og organist som i dag hovudsakleg er kjent for operaene sine.

Biografi 
Cavalli vart songar ved Markuskyrkja i Venezia i 1616, andreorganist i 1639, førsteorganist i 1665 og maestro di cappella i 1668. 

Han byrja å skrive scenemusikk i 1639 kort tid etter at det første offentlege operahuset vart opna i Venezia. Han vart så kjend at kardinal Mazarin nærast pressa han til å reise til Paris der han oppførte operaen Xerxes. Han reiste òg til Paris i 1662 for å oppføre operaen Ercole amante (den forelska Herkules). Framføringa varte i seks timer og innimellom vart det ete og dansa til ballettane til Jean-Baptiste Lully. Framføringa vart ein av dei mest minneverdige hendingane i musikkhistoria, for i siste akt av Ballett Royal des sept Planetes dansa Ludvig XIV av Frankrike tre gonger, først som Mars, så som Pluto og tilslutt som Sola. Medan kongen opptredde messa hoffet «lenge leve Solkongen», og dette namnet heldt han resten av livet.

Innverknad 
Cavalli var den viktigaste operakomponisten på midten av 1600-talet og medverka til å gjere opera til ei populær underhaldningsform. Cavalli reduserte dei ekstragavante orkestra til Monteverdi til mindre og billigare ensemble tilpassa dei offentlege operahusa. 

30 av totalt kring 40 operaer er bevart. Operaene til Cavalli oppviser alle 1600-talet karakteristiske overdrivingar og absurditetar, men òg ein merkverdig sans for dramatiske verkemiddel.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Francesco Cavalli» frå ,  den 1. mai 2010. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Basert på tysk Wikipedia pr 24.03.2009
 

Barokkomponistar
Operakomponistar
Italienske komponistar
Folk frå Cremona
Antonio Cesti

Antonio Cesti () var ein italiensk komponist, songar (tenor) og organist i barokken. Han var den mest hylla italienske musikaren i sin generasjon.

Liv 
Han vart fødd i Arezzo og studerte med forskjellige lokale musikarar. I 1637 vart han medlem av fransiskanarordenen. Medan han var i Volterra vendte han seg mot verdsleg musikk, truleg verna av den mektige Medici-familien. Her kom han òg i kontakt med Salvator Rosa, som skreiv librettoar for mange av kantatane til Cesti. I 1650 vart Cesti munk og suksessen som songar og operakomponist kom i konflikt med denne rolla, og han fekk ein offisiell reprimande. I 1652 vart han medlem i hoffet til erkehertug Ferdinand Karl i Innsbruck. Han hadde òg ein post ein stad i Firenze som maestro di cappella, og han fekk ein post i pavekapellet i 1660. I 1666 vart han vise-kapellmeister i Wien og døydde i Firenze i 1669.

Verk

Cesti er hovudsakleg kjend som operakomponist. Dei mest hylla av desse var La Dori (Venezia, 1663), Il pomo d'oro (Wien 1668) og Orontea (1656). Il pomo d'oro (Det gylne eplet) vart framført for bryllaupet til keisar Leopold I. Denne var langt meir utførleg enn andre venetianske operaer, og omfatta eit stort orkester, fleire kor og forskjellig mekanisk utstyr til å senke ting som gudar ned frå himmelen på scenen, (deus ex machina), sjøslag og stormar. Orontea vart fornya sytten gonger dei neste tretti åra, og vart ein av dei mest framførte operaene på midten av 1600-talet. Sjølv Samuel Pepys eigde ein kopi av operaen.

Cesti komponerte òg kammerkantater og operaene hans er kjende for den reine og delikate stilen med air-satsane, som høvde meir for kammermusikk enn for scenen. Han skreiv i bel canto-stilen frå 1600-talet og komposisjonane hans var kraftig påverka av karrieren hans som profesjonell songar. Komponeringa hans var sterkt prega av den utviklande tonaliteten på denne tida.

Sjå òg 
 Francesco Cavalli
 Claudio Monteverdi, levde samstundes med Cesti

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Antonio Cesti» frå ,  den 1. mai 2010. 
  oppgav desse kjeldene:
 
 David L. Burrows. «Antonio Cesti", Grove Music Online, ed. L. Macy, grovemusic.com  (krev abonnement).
 Grout, Donald; Claude Palisca. A History of Western Music, 6. utgåve. W.W. Norton & Company.   New York, 2001.

Bakgrunnsstoff 
 
 

Folk frå Arezzo
Italienske komponistar
Barokkomponistar
Operakomponistar
Marc-Antoine Charpentier

Marc-Antoine Charpentier () var ein fransk komponist frå barokken. Det mest kjende verket hans er Te Deum, som startar med eit preludium som er særs kjend. Det er kjenningsmelodien til Den europeiske kringkastingsunionen der det vert nytta som kjenningsmelodi i program som Nyårskonserten i Wien og Eurovision Song Contest.

Liv 
Ein kjenner ikkje til mange detaljar frå det tidlege livet hans. Han reiste til Italia, der han lærte mykje av å studere musikken til italienske komponistar. Han studerte med komponisten Giacomo Carissimi i mange år.

Då han kom attende til Frankrike fekk han jobb som musikar for hertuginna av Guise, som var ei rik kvinne med fleire tilsette musikarar. Han arbeidde for henne i mange år, både som songar (han hadde ei høg tenorstemme i Frankrike kalla «haute-contre») og som komponist. Då den store skodespelforfattaren Molière slutta å arbeide med Lully bad han Charpentier om å arbeide med seg. Han skreiv musikk for fleire skodespel av Molière, mellom anna Le malade imaginaire. Etter Molière døydde i 1673, heldt Charpentier fram å skrive for andre forfattarar som Thomas Corneille og Jean Donneau de Visé. Han nytta ofte fleire musikarar enn han hadde løyve til (berre Lully, komponisten til kongen, hadde løyve til å bruke mange musikarar i framføringane sine). Til slutt gav Charpentier seg med å skrive for skodespel.

I 1679 vart Charpentier invitert til å komponere for sonen til kongen, Dauphin. Dauphin hadde eit privat kapell og Charpentier skreiv kyrkjemusikk for han. I 1683 fekk han kongeleg løn. I april dette året vart han særs sjuk og kunne ikkje arbeide i ein periode.

Frå seint 1687 til tidleg 1698 var Charpentier maître de musique for jesuittane. Han slutt snart å komponere store verk som oratorium og konsentrerte seg om mindre verk for kyrkjeleg liturgi som stundom kravde mange musikarar. Han var òg musikklærar for hertugen av Chartres.

I 1698 vart han maître de musique ved Sainte-Chapelle i Paris.  Dette var ein av dei fremste musikkstillingane i Frankrike (den einaste som var høgare innan kyrkjemusikk var leiar for kongekapellet i Versailles). Han hadde denne jobben fram til han døydde i 1704. Etter han døydde vart nesten alle verka han skreiv for kapellet øydelagde. Dette var ein vanleg prosedyre når ein maître de musique døydde. Den kjende messa Assumpta Est Marie har overlevd, kanskje fordi det ikkje vart komponert for kapellet.

Musikk 
Charpentier skriv oratorium, messer, operaar og mange mindre verk. Han skreiv òg mykje dramatisk musikk. Mange av dei mindre verka hans for ein eller to stemmer og instrument, kalla han air sérieux eller air à boire når dei var på fransk, men kantate når dei var på italiensk.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Marc-Antoine Charpentier» frå ,  den 1. mai 2010. 
  oppgav desse kjeldene:
The New Grove Dictionary of Music og Musicians, red. Stanley Sadie; 1980; ISBN 1-56159-174-2

Franske komponistar
Barokkomponistar
Operakomponistar
Folk frå Paris
Marc-Antoine Charpentier
Te Deum av Charpentier

Te Deum (H. 146) i D-dur er ein storslått polyfon motett av Marc-Antoine Charpentier mellom 1688 og 1698, medan han var musikalsk direktør i jesuitt-kyrkja Saint-Louis i Paris. Verket er skriven for ei gruppe solistar, kor og instrumentalt akkompagnement. 

Charpentier skreiv seks Te Deum-settingar, men berre fire av dei finst att i dag. Ein trur at komposisjonen har vorte framført for å markere sigersfeiringa etter slaget ved Steinkirk i august 1692. Preludiet til verket er særs kjend i Europa, sidan det vert nytta som kjenningsmelodi i sendingane til Den europeiske kringkastingsunionen. Temaet er òg nytta som introduksjon til The Olympiad-filmane til Bud Greenspan.

Struktur 
Komposisjonane består av ti satsar:
Prélude
Te Deum laudamus
Te aeternum Patrem
Pleni sunt coeli et terra
Te per orbem terrarum
Tu devicto mortis aculeo
Te ergo quaesumus
Aeterna fac sum Sanctis tuis
Dignare, Domine
 Fiat misericordia tua
In te, Domine, speravi

Charpentier såg på D-dur som «lystig og særs krigsliknande». Den instrumentale introduksjonen, komponert i rondo-form, kjem før det første verset, leia av bassolistar. Koret og andre solistar kjem gradvis inn.

Instrumentering 
Verket er instrumentert for åtte solistar og kor med ein fiolin, to bratsjar, violon, fløyte, obo og fagott. Generalbassen vert spelt på orgel, men gambe vert stundom nytta òg.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Te Deum (Charpentier)» frå ,  den 1. mai 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 
 

Musikkverk av Marc-Antoine Charpentier
Te Deum

Te Deum er kortnamnet for Den ambrosianske lovsongen, ein av dei eldste og mest velkjende kristne hymnene. Han byrjar slik på latin: Te Deum laudamus, Te Dominum confitemur («Deg, Gud, lovprisar vi, til Deg Herre vedkjenner vi oss»).

Teksten 
Teksten er av svært gammalt men har usikkert opphav. Ei legende som truleg er frå 800-talet vil at det var biskop Ambrosius av Milano som på guddommeleg vis skal ha byrja å synge denne hymnen då han i år 387 døypte Augustin av Hippo. Augustin stemde så i og avslutta songen. Etter denne legenda blir hymnen ofte kalla Hymnus Ambrosii eit Augustini ('Hymnen til Ambrosius og Augustin') på latin.

Nokre historikarar har hevda at Ambrosius omsette ein gammal hymne frå den orientalske kyrkja til latin. Anna forsking har tilbakeført teksten til biskop Nicetas av Remesiana (død år 414).

Frå latin har han seinare vorte omsett til særs mange språk.

Musikken 
Den opphavlege melodien er éit av dei eldste kjende musikalske verka og er ein vekselsong sett i frygisk toneart. Melodien har under hundrevis av år seinare vorte variert og gjeve ut i ulike former, frå solostemme til store kor. Mange tonesetjarar har nytta teksten Te Deum.. til heilt eigne tonesettingar, både som einskildståande songar eller som del av større verk, mellom dei Händel, Bruckner, Otto Olsson, Roman og Charpentier.

Nytte 
Sidan hymnen har vore så velkjent i så lang tid har Te Deum vorte eit omgrep i seg sjølv og får ofte gjelde ulike former for takknemndsgudstenester eller -konsertar. Han er vorte nytta ved mange større hendingar i mange hundre år, til dømes nasjonale sigersfestar der ein ville takke Gud for ein siger i krig. Han var særskilt vanleg til dømes til kroning av kongar og keisarar, som jo i eldre tid ofte var Konge av Guds Nåde. Eit tidleg døme er kroninga av Karl den store i år 800.

Innan den katolske kyrkja vert han ofte sungen ved mange større gudstenester.

Den første delen av hymnen er òg kjent som kjenningsmelodien til Den europeiske kringkastingsunionen.

Latinsk og norsk tekst

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Te Deum» frå ,  den 22. juli 2010.  
 

Salmar
Latinske salmar
Den europeiske kringkastingsunionen