alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Jonathan Mensah

Jonathan Mensah, () er ein ghanesisk fotballspelar. I 2011/12-sesongen spela han i forsvar for Evian, som rykte opp til Ligue 1 i Frankrike fotballigaen i 2011, og for Ghana sitt landslag. Han var med i Ghana sin tropp til fotball-VM i 2010, der han gjekk inn som midtstoppar frå start frå og med den andre gruppekampen, etter at Isaac Vorsah vart skadd.

Ghanesiske fotballspelarar
Udinese-spelarar
Granada-spelarar
Evian-spelarar
Spelarar i Fotball-VM 2010
Spelarar i Fotball-VM 2014
André Ayew

André Morgan Rami Ayew, () er ein ghanesisk fotballspelar. I 2010 spela han for Arles-Avignon, som rykte opp til Ligue 1 i Frankrike i 2010, på lån frå Marseille, og for det ghanesiske landslaget. Han er son av den tidlegare kapteinen på Ghana sitt fotballandslag, Abedi Pele, som tre gonger vart kåra til årets afrikanske spelar tidleg på 1990-talet. André Ayew vart fødd i Frankrike medan faren spelte profesjonell fotball der. Mora hans er fransk. Han voks opp i Ghana, men flytta attende til Frankrike som 15-åring og begynte å spela for Marseille. Ayew har éin landskamp for Frankrike sitt U18-landslag, men gjekk sidan over til å spela for Ghana. Han debuterte for Ghana sitt A-landslag 7. august 2007 i ein privatlandskamp mot Senegal.

Ghanesiske fotballspelarar
Marseille-spelarar
Lorient-spelarar
Arles-Avignon-spelarar
Spelarar i Fotball-VM 2010
Spelarar i Fotball-VM 2014
RapidShare

RapidShare var ei fillagringsteneste på Internett som eksisterte frå 2002 til 2015. RapidShare lét brukarar laste opp filer til ein eller fleire serverar. Filene var tilgjengelege gjennom lenkjer, som brukarar kunne dela seg imellom. Desse filene kunne så lastast ned av kven som helst, så lenge han eller ho har lenkja til denne fila.

Fildeling
Skipingar i 2002
Nedleggingar i 2015
Busskort

Eit busskort er eit rektangulært kort med magnetstripe som folk kan bruke til å betale bussturar. I dag er det svært vanleg at skulebarn får busskort, kortet bruker dei for å få gratis skyss til og frå skulen.

Sjå og
Adgangskort

Kjelder 

Magnetisme
Capo

Ein capo (frå italiensk capo, ‘hovud’) er ei klype som kan setjast på tvers over gitarhalsen, slik at dei vibrerande strengane blir kortare og tonane frå dei dermed vert lysare.

Bakgrunnsstoff

Gitarar
Musikkinstrumentutstyr
italienske ord og uttrykk
Stormarimjelle

Stormarimjelle er ei eittårig urt i snylterotfamilien. Ho er utbreidd i Europa og Asia. Tidlegare har arten vore rekna til maskeblomsterfamilien.

Planta er 20 cm høg med ein oftast ugreina stengel. Blomen har bleikgul krone som er rundt 15 mm lang. Han har grove kronrøyr, dobbelt så lang som dei smale begertennene. Kapselen har oftast fire frø. 

Stormarimjelle blømer kring juli i lyngmark og skog. Ho er banleg over heile Noreg til langt opp på fjellet, og er gunnen opp til 1230 m på Hardangervidda.

Kjelder
Svensk Wikipedia.
Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Viltveksande plantar i Noreg
Snylterotfamilien
Småmarimjelle

Småmarimjelle er ei eittårig urt i snylterotfamilien med ei europeisk utbreiing. Arten har før vore rekna til maskeblomsterfamilien.

Planta er 15 cm høg med ein oftast lite greina stengel. Blomen har ei gullgul krone som er kring 8 mm lang. Han har grann kronrøyr som ikkje er lengre enn dei trekanta begertennene. Kapselen har oftast to frø. 

Småmarimjelle blømer kring juli i skogen og langt opp på fjellet over heile Noreg. Arten er funnen opp til 1350 m i Jotunheimen.

Kjelder
Tysk Wikipedia.
Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Viltveksande plantar i Noreg
Snylterotfamilien
Additiv funksjon

Ein additiv funksjon er ein matematisk funksjon som har den eigenskapen at funksjonsverdien av ein sum er lik summen av funksjonverdiane til addendane. 

Det vil sei f(x+y) = f(x) + f(y) for alle definerte verdiar av x og y. Funksjonen f(x)= 2xer altså additiv, sidan f(a+b) = 2(a+b) = 2a+ 2b= f(a) + f(b). g(x)= exer derimot ikkje additiv, sidan til dømes g(2+3) ikkje er lik g(2) + g(3).

Ei additiv gruppe er ei gruppe der det er definert ein gruppeoperasjon som fungerer på same måte som addisjon.

Kjelder

Aritmetiske funksjonar
Funksjonstypar
Johan Anker

Johan August Anker () var ein norsk ingeniør, seglbåtkonstruktør og seglar. Han var elev ved Christiania Tekniske skule, der  Gustav Adolf Sindingvar ein av lærarane. Etterpå studerte han skipskonstruksjon ved den tekniske høgskulen i Berlin.

Johan Anker bygde den fyrste båten som 17-åring. Med han debuterte han i landsregattaen med ein 4. plass. I 1905 vart han båtkonstruktør ved Jensens Båtbyggeri i Vollen i Asker. Han kjøpte seg inn i verksemda som frå 1907 heitte Anker & Jensen A/S. Her vart mange av båtane Anker konstruerte bygde. I 1915 gjekk Jensen ut av verksemda, og Anker styrte henne etter det åleine. 

Det internasjonale gjennombrotet som siglar fekk han då han vann Kiel-veka i 1909 med ein 12-meter (R) han sjølv hadde bygd. Han vann OL-gull i Stockholm i 1912. I 1928 var kronprins Olav kvalifisert til OL i Amsterdam med «Nornen», som Anker hadde bygd. Han overlét roret til Johan Anker, som han rekna for Noregs beste rormann. «Nornen» vann olympisk gull. Anker vann òg fleire prestisjetunge internasjonale regattaer. 

Johan Anker var som siglar og konstruktør oppteken av dei internasjonale seglreglane. Han var aktivt med å utforme R-regelen som vart vedteken i London i 1906. Ved revidering av regelen i 1919 var det Anker sitt framlegg som låg til grunn. Desse reglane gjorde at konstruktøren hadde høve til å gjere båtane betre berre han fylgde visse målreglar. I tillegg til båtar i dei ulike seglklassene stod han òg bak konstruksjon og bygging av skonnertar som vart rekna som vellukka. I 1928 konstruerte han draken. Det var ein rimelegare båt som skulle gjere seglsporten meir tilgjengeleg for alle. Den båten vart svært populær, særleg etter han vart OL-båt frå 1948.

Johan Anker bygde òg redningsskøyta «Astrid Finne».

I 1930 var han styreformann i Vinmonopolet. Han var òg formann for styret i Store Norske Spitsbergen Kullkompani.

Johan Anker var gift med forfattaren Nini Roll Anker

I 1949 vart det reist eit monument over Johan Anker på Garnholmen ved Hankø.

Kjelder
Elin Kragset Vold og Ole Engen: Johan Anker. Linjenes mester Larvik 2003
Jon Winge:Norske trebåter Schibsted Forlag 2007

Norske forretningsfolk
Norske båtbyggjarar
Norske båtkonstruktørar
Norske seglarar
Olympiske meistrar for Noreg
Norske deltakarar under sommar-OL 1908
Seglarar under sommar-OL 1908
Medaljevinnarar under sommar-OL 1912
Norske deltakarar under sommar-OL 1912
Seglarar under sommar-OL 1912
Medaljevinnarar under sommar-OL 1928
Norske deltakarar under sommar-OL 1928
Seglarar under sommar-OL 1928
Folk frå Halden
Curt Adelaer

Curt Sivertsen Adelaer eller Cort Adeler, () var ein norsk-dansk sjøhelt og admiral. Han vart fødd i Brevik, men hamna i krigsteneste for Nederland og seinare Venezia. Han tok namnet Adelaer då han vende attende til Nederland. Han vart adla og utnemnd til admiral i Danmark i 1663. Like før han døydde vart han øvstkommanderande for den dansk-norske flåten.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
Geocaching.com - General - Admiral Cort Adeler  

Norske admiralar
Folk frå Porsgrunn
Adelaide

Adelaide er hovudstad i South Australia. Byen har om lag 1,1 millionar innbyggjarar. Byen vart grunnlagd i 1837 og er kalla opp etter dronning Adelaide av Storbritannia.

Port Adelaide i vest er ei stor eksporthamn. Byen har òg mykje bilindustri og eit universitet.

Kjelder 
 

Byar i Australia
Busetnader grunnlagde i 1836
Sør-Australia
Magnor Glassverk

Magnor Glassverk er eit norsk glasverk skipa i 1896 under namnet Geijersfors Glassverk. Som namnet seier, ligg verket på Magnor, som er ein stad like ved grensa til Sverige i Eidskog kommune lengst sør i Innlandet fylke.

Glasverket var opphavleg ein filial av det svenske glasverket Eda glasbruk rett over på den andre sida av riksgrensa, og produserte glasvarer for Eda glasbruk fram til 1917. Men medan verksemda på Eda glasbruk på den svenske sida av riksgrensa har vorte nedlagt for mange år sidan, er Magnor Glassverk framleis i drift og produserer servise, vasar og andre kunstgjenstandar i glas. Fleire kjente kunstnarar og formgjevarar har vore med på å utforme glasverket sin kolleksjon. Mellom dei mest kjente er Per Spook, Vebjørn Sand, Per Winge og Ari Behn.

Forutan å vere ein aktiv industri, er Magnor Glassverk ein turistattraksjon med rundt 220 000 besøkande kvart år. Glasverket byr på fabrikkutsal, utstillingar av produkt og ein har høve til å sjå korleis glaset blir forma i glashytta.

I 1997 kjøpte Magnor Glassverk det svenske glasverket Johansfors glasbruk i Småland og dreiv det som ei dotterverksemd. I 2008 vart Johansfors glasbruk delt i eit driftsføretak og eit produktsjonsføretak. Produksjonsføretaket vart etter kvart tatt over av dei tilsette med Magnor Glassverk som minoritetseigar.

Galleri

Referansar
Denne artikkelen bygger på «Magnor Glassverk» frå ,  den 15. mai 2013.

Bakgrunnsstoff 
 Magnor Glassverk

Eidskog kommune
Næringsliv i Innlandet
Norske glasverk
Skipingar i 1896
Jevne Glassverk

Jevne Glassverk var eit foretak som vart oppretta i 1793 på Fåberg i Gudbrandsdalen. Verket var i drift til 1824.

Glassverket var frå oppstarten til det blei lagt ned spesialisert i å produsere taffelglass òg kjent som lægerglass som var ein ny type vindusglass.

Referansar

Norske glasverk
Næringsliv i Lillehammer
Skipingar i 1793
Nedleggingar i 1824
Botolv Helleland

Botolv Helleland () er ein norsk namnegranskar.

Botolv Helleland har sidan 1984 vore ein av  Statens namnekonsulentar for Austlandet og Agder. Han har sidan starten i 1983 vore hovudredaktør for Nytt om namn, meldingsbladet til Norsk namnelag.

Bakgrunn
Botolv Helleland voks opp i Ullensvang i Hardanger. Han var den andre i ein syskenflokk på fem som voks opp på garden Helland i Ullensvang. Foreldra var Jon og Borghild, f. Vatne. Han gjekk realskulen i Øystese 1956-58 og tok artium ved Hordaland fylkeskommunale gymnas i 1960. Det neste året var han realskulelærar i Årdal i Sogn. Hausten 1961 byrja han på filologistudiet ved Universitetet i Oslo og tok fransk og tysk mellomfag
Han tok hovudfag i 1970 ved Universitetet i Oslo med stadnamn på Hardangervidda som tema for hovudoppgåva.

Arbeidsliv
Etter embetseksamen i 1970 var han eitt år som stipendiat i NRK-radio. I denne perioden og seinare stod han for ei rekkje radioprogram om stadnamn og målføre, som «Kvar i landet er denne røysta frå?». 

I 1972 vart han tilsett som arkivar ved Norsk stadnamnarkiv. Arkivet vart lagd inn under Historisk-filosofisk fakultet ved UiO i 1978 og fekk namnet Institutt for namnegransking. Helleland fekk opprykk til fyrsteamanuensis i 1988. Han vart oppnemnd som stadnamnkonsulent etter Per Hovda i frå 1984 og har vore det seinare. Han var med Stadnamnutvalet som i 1983 la fram framlegget til lov om stadnamn.
Helleland har undervist ved UiO fram til han i 2010 vart pensjonert. Han har òg halde mange kurs i stadnamn og innsamling av stadnamn rundt om i landet. 

Helleland har skrive og publisert fleire hundre større og mindre arbeid innan namnegransking og målføre, for det meste artiklar. Han har òg skrive eller gjeve ut ei rekkje bøker og konferanserapportar åleine eller saman med andre, som Norske stedsnavn/stadnamn (1975), Norsk språk i Amerika/Norwegian Language in America (1991), Adresser og stadnamn. Del 2. Stadnamn i offentleg og privat bruk (1993), Utanlandske namn i Norden (2000), Neame Research and Teaching, Onoma 39 (2004), Stedsnavn i Kjose (2008), Names and Identities (2012).

Botolv Helleland har hatt ei rekkje ombod i nasjonale og internasjonale lag og organisasjonar. Han har vore instituttleiar i fleire periodar og medlem i fakultetsstyret, leiar i Norsk namnelag i fleire periodar, redaktør for Nytt om namn sidan starten i 1984, medlem i Almanakk-komiteen, visepresident i International Council of Onomastic Sciences i to periodar, norsk representant i UNGEGN (United Nations Group of Experts on Geographical Names) sidan 1987, president for den 10. FN-konferansen om stadnamn i New York 2012. Leiar i Hardinglaget i Oslo  i til saman 14 år, redaktør av jubileumsboka Hardingar i hundre (2014).

Kjelder
Botolv Helleland - onomastikkens harding Novus forlag 2010 ISBN 978-82-7099-569-1
"Botolv Helleland: Stadnamn som identitetsberar, vegvisar og kulturarv." Helleland skriv her om kvar han voks opp.
 Årsmeldingane for Norsk stadnamnarkiv/Institutt/Avdeling/Seksjon for namnegransking, Universitetet i Oslo

Norske språkforskarar
Folk frå Ullensvang
Norske stadnamnforskarar
Hurdal Glassverk

Hurdal Glassverk var eit norsk føretak som vart oppretta i 1755 med det føremål å produsere glas. Verket var i drift til 1895.

Glasverket var frå oppstarten til det blei lagt ned spesialisert i å produsere kronglas til vindauge.
1 1779 fekk det overført privilegiet til å produsere krystall og kvitt glas frå Nøstetangen Glassverk.
I 1809 var denne produksjonen flytt til Gjøvik Glassverk.

Det produserte òg drikkeglas og var frå 1842 ein del av Interessentskapet for Hurdal, Biri og Hadeland Glasværker, selskapet som seinare vart Christiania Glasmagasin.

Arbeidarar
 Hans Nilsen Hetty (1784-1831), glassblåsar

Referansar

Litteratur
 Ada Polak: Gamle glass fra Hurdal og Gjøvik, C. Huitfeldt forlag

Bakgrunnsstoff 
 Hurdal Glassverk 
 Glass frå Hurdal 

Norske glasverk
Skipingar i 1755
Nedleggingar i 1895
Høvik Glassverk

Høvik Glassverk på Høvik i Bærum kommune var eit føretak som vart oppretta i 1855 med det formålet å produsere flasker av glas. Verket var i drift til 1933.

Den første glashytta vart bygd av Thomas Graham Smyth i 1855 på Høvikstranda. Flaskeproduksjonen gjekk ikkje så bra og i 1859 vart glashytta erstatta av ei ny og moderne hytte. Foretaket vart etterkvart overtatt av Interessentskapet for Hurdal, Biri og Hadeland Glasværker, selskapet som seinare vart Christiania Glasmagasin.
Høvik Glassverk tok i 1874 til å produsere lampeglas og lampekuplar. Dette gav grunnlaget for etableringa av ein lampe- og metallvarefabrikk nokre år seinare.

Bakgrunnsstoff 
 Pressglas

Referansar 

Norske glasverk
Skipingar i 1855
Byggverk i Bærum
Nedleggingar i 1933
Schimmelmanns glassverk

Schimmelmanns glassverk eller det offisielle namnet Skatmester Schimmelmanns Verk var eit foretak som vart oppretta i 1779 på garden Hov på Hurum i Buskerud med det føremål å produsere flasker. Glassverket er òg omtalt som Strømsmoen glassverk eller Svelvigens verk.

Produksjonen starta i 1782. Verket var i drift til 1832.

Verket vart etablert på initiativ frå Carsten Anker. Det var kalla opp etter den dansk-norske finansminister Heinrich Carl lensgreve von Schimmelmann.

Ekstere lenker
http://www.nord-jarlsberg.museum.no/ar_verk.htm

Referansar 

Norske glasverk
Skipingar i 1779
Nedleggingar i 1832
Osterøy museum

Osterøy museum er eit kulturhistorisk museum for Osterøy kommune i Vestland og dei næraste bygdene. Museet skal samla, ta vare på og elles dokumentera kulturminne frå dette området. Museet, som vart skipa i 1920, ligg vakkert til på ein sandbanke på Gjerstad. På tunet med i alt 10 tilflytta bygningar, kan du henta kunnskap og kveik anten du vil søkja deg attende til det gamle bondesamfunnet, vil oppleva skulestellet på veglause stader i Osterfjorden, eller du vil oppdaterast på nyare tids industri og handverk.

Bygningar 
Byggjeskikken på Strilelandet er godt representert, med røykstover og lemstover, loft, eldhus murt i stein og grindbygd løe.

Til samlinga høyrer også anlegg på rot; museet eig to kvernhus som står på opphavleg plass. Det mangfaldige næringslivet på Osterøy er representert med to garveribygningar: Barkhuset på brakvatne og Garverimuseet på Valestrand, og to smier: Gjerstad låsfabrik frå 1880-åra og Mjedlasmia i Mjeldalen – ei bygdesmie frå 1917.

Samlingar 
Museet har ei samling på vel 12.000 gjenstandar; innbu, tekstilar og reiskap knytt til landbruk, handverk og småindustri.

I 1996 mottok Osterøy museum ei verdfull samling med vogner og utstyr for hest frå ein lokal samlar, Mons Jakobsen. Delar av samlinga vert utstilt i det nye museumsbygget, som i tillegg til utstilling også rommar magasin, kontor og verkstad.

Arkiv 
Kommunearkiv og lokalhistoriske arkiv utgjer ein viktig del av museet. Arkivet etter kommunane Hosanger og Hamre fram til kommunesamanslåinga i 1964 finst her. Likeeins delar av Haus. Lokalhistorisk arkiv inneheld mellom anna bedrifts-, organisasjons- og gardsarkiv. Museet ser det som viktig at arkiva til lokale bedrifter vert tekne vare på.

Utstillingar 
Kvar sommar lagar museet ei utstilling over ulike emne. Utstillinga står frå slutten av mai ut september. 	

Skuleelevar og studentar er mellom dei kjæraste besøkande. Dei får, så langt råd er, skreddarsydde opplegg for museumsbesøka sine.

Søndagskafe og museumsbu 
Søndagar kan ein kvile beina og nyta litt kaffi/te eller saft til spesialiteten – stompekaker. I museumsbua kan ein kjøpa lokallitteratur og heimelaga suvenirar.

Osterøy museumslag 
Osterøy museumslag vart stifta i 1999 og er ei venneforeining som vil arbeida for å fremja museumsinteressa.

Bakgrunnsstoff 
 

Museum i Vestland
Kultur i Osterøy
Byggverk i Osterøy
Skipingar i 1920
Museum skipa i 1920-åra
1920 i Noreg
Kulturhistoriske museum i Noreg
Vegard Sletten

Vegard Sletten () var ein norsk ungdomslagsmann, redaktør og forfattar.

Sletten tok artium ved St. Svithuns skole i Stavanger, og hadde filologiutdanning frå Oslo (fransk bifag) og Paris (Sorbonne og Écoles des Hautes Études Sociales et Politiques. I 1929–41 var han var journalist i Stavanger Aftenblad. Under den tyske okkupasjonen vart han nekta å reise frå Stavanger, og han var då med i den illegale pressa der. Sletten sat på Grini frå 1944 og ut krigen.

I 1945 vart han journalist i Verdens Gang, og frå 1967 til 1977 redaktør. Samtidig med jobben i Verdens Gang, redigerte han også Norsk Tidend i tretti år, frå 1946 til 1975.
 
Sletten var aktiv nynorskmann og leiar av Noregs Ungdomslag i åra 1947–55, formann i Norsk Journalistlag i 1946–49 og 1956–62, og i Norsk Presseforbund i 1962–71. Han var også leiar av Den europeiske ungdomskampanjen i 1952-1959, ein organisasjon til forsvar for NATO.

Han var son av Klaus Daae Sletten og nevø til presten Jakob Hveding Sletten og barnebarn til Christopher Bruun. 

Han vart slegen til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden i 1971. Han var også riddar av Finlands løves orden.

Kjelder 

«Vegard Sletten» i Norsk biografisk leksikon, innhenta 5. januar 2011.
Hvem er Hvem 1973 om Vegard Sletten

Norske redaktørar
Norske forfattarar
Folk frå Oslo
St. Olavs Orden
Finlands løves orden
Målfolk
Velle Espeland

Velle Nils Espeland () er ein norsk folklorist, skribent, teikneserieomsetjar og dagleg leiar i Norsk visearkiv.

Espeland tok eksamen artium på Gudbrandsdal gymnas i 1964. Etter dette studerte han folkloristikk ved Universitetet i Oslo. Han leverte i 1974 ei avhandling, «Folkesong i Bjerkreim», for magistergraden, og same året vart han tilsett ved Institutt for kulturstudier. Der underviste han i 30 år, frå 1974 til 2003. Han har òg vore dagleg leiar i Norsk visearkiv sidan stiftinga vart skipa i 1983. Interessefelta hans her femner folkeviser, skillingsviser og balladar, i tillegg til arbeidssongar og songar for born.

Espeland har forfatta fleire artiklar og bøker om emna folkeminnevitskap og kulturhistorie. Emnet spøkjelse og liknande vesen er eit typisk emne for han, noko som viser seg gjennom barneboka frå 1999, Den store boka om spøkelse og faktaboka frå 2002, Spøkelse! Hvileløse gjengangere i tradisjon og historie. Han har òg arbeidd med omsetjing av teikneseriar som Sprint og Spiralis. Saman med broren sin, Gard Espeland, har han skrive tekst til julehefte som Smørbukk og Tuss og Troll.

Bibliografi 
1974 – Svartbok frå Gudbrandsdalen. Norsk Folkeminnelags skrifter nr. 110 (Oslo: Universitetsforlaget)
1973 – Folkloristisk lesebok. Pensumantologi for folkeminnestudentar (Oslo: Universitetet i Oslo, Institutt for folkeminnevitskap. Saman med Helge A. Wold).
1981 – Blow Boys Blow. Sjanties frå Diderik Brochmanns samlingar. Norsk Folkeminnelags skrifter nr. 123 (Oslo: Tiden Norsk Forlag).
1982 – 100 gåter (Oslo: Tiden).
1990 – Tippoldemors oppskrifter. Norsk Folkeminnelags skrifter nr. 133 (Oslo: Aschehoug).
1999 – Den store boka om spøkelse (Oslo: Omnipax. Saman med Mikael Holmberg).
2000 – Julenissen og andre nissar (Oslo: Omnipax).
2002 – Spøkelse! Hvileløse gjengangere i tradisjon og historie (Oslo: Humanist forlag)
2003 – Ingen fred i grava og andre nifse spøkelseshistorier (Oslo: Samlaget. Saman med Gard Espeland).
2005 – Helgener: mirakelmakere og idoler (Oslo: Humanist forlag)
2005 – Norske hexeformularer og magiske opskrifter (Oslo: KA Forlag. Ny utgåve med føreord og register ved Velle Espeland. Opphavleg skriven av Anton Christian Bang).
2007 – Norsk by- og bygdesongbok (Oslo: Samlaget, red.)

Kjelder 
«Velle Espeland» i Allkunne, innhenta 2. juli 2010.
«Velle Espeland» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 2. juli 2010.

Norske folkloristar
Norske sakprosaforfattarar
Folk frå Sør-Fron
Hic Rhodus, hic salta!

Hic Rhodus, hic salta! tyder «Her er Rhodos, hopp her!» og er eit sitat frå den latinske omsetjinga av Æsop-fabelen «Storskrytaren». Ein idrettsmann fortel at han ein gong gjorde eit rekordhopp på øya Rhodos, og no vil han skaffa vitne på at det er sant. Ein av tilhøyrarane svarar: «Dersom det er sant, er det ikkje turvande med vitne. Her er Rhodos, hopp her!»

Latinske ord og uttrykk
Institusjonen Fritt Ord

Institusjonen Fritt Ord er ei norsk privat stifting som vart skipa 7. juni 1974 av dei to direktørane Jens Henrik Nordlie og Finn Skedsmo i Narvesen Kioskkompani saman med høgsterettsadvokat Jens Christian Hauge. Stiftinga skulle tryggje ytringsfridomen og syte for ein open distribusjon av publikasjonar. Aksjar i Narvesen vart overdregne til stiftinga 1. januar 1975 som grunnkapital.

Alle aksjane institusjonen hadde i Narvesen vart selde i november 2001. Institusjonen Fritt Ord vart dermed gjort ubunden av kommersielle interesser for å fungere som ei ideell stifting for til fremje av fri meinings- og kunnskapsutveksling. Føremålet er å stille midlar til disposisjon for å verne om og styrke ytringsfridomen  i Noreg, særleg ved å stimulere den levande debatten og den uredde bruken av det frie ordet. Institusjonen kan òg løyve midlar til andre sider ved norsk kultur, fyrst og fremst til det som har med bruken av det frie ordet å gjere. I særlege høve kan institusjonen dessutan bidra til å fremje ytringsfridom i andre land.

Ein rad små og store bokprosjekt har vorte realiserte med stipend eller stønad frå stiftinga. Kunnskapsforlaget fekk til dømes 10 millionar i stønad for å gje ut fjerde utgåve av Store norske leksikon og 29 millionar for å gje ut Norsk biografisk leksikon,  og investeringar er gjorde  i vekeavisen Morgenbladet  og i A-pressen for å tryggje drifta. Det vert òg gjeve stønad til internasjonale aktivitetar, som til dømes Index of Censorship og Junge Presse Osteuropas.

Sidan 1976 har institusjonen kvart år delt ut Fritt Ord-prisen som si høgste utmerking, og sidan 1979 prisen  Fritt Ords honnør «...når noen fortjener den, uten begrensninger i antall».

Bakgrunnsstoff
Offisiell heimeside
Mottakarar av Fritt Ords pris 

Skipingar i 1974
Norske organisasjonar
Norske stiftingar
Ytringsfridom
Maiblom

Maiblom er ei urt i liljefamilien. Arten er utbreidd i Europa og Asia.

Planta er 1 dm høg, har hjarteforma blad frå jordstengelen og to på stengelen. Allsid klase med små kvite 4-talsblomstrar og små raude søte bær. Fire mjølberarar. Blømer kring mai i lauv- og barskog. Veks over heile Noreg, men sjeldan lengst i nord. Funnen opp til 1200 m på Hardangervidda. Planta er giftig.

Kjelder
Svensk wikipedia.
Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Plantar i Noreg
Liljefamilien
Giftige plantar
Krattmjølke

Krattmjølke er ein art i mjølkefamilien. Planta er utbreidd i Europa og Asia.

Planta vert kring 40 cm høg. Ho har ein lite greina stengel og breie om lag snaue blad. Blomsteren 1 cm brei. Kattmjølke blømer kring juli i småskog og på turre steinete stader. I Noreg  er planta vanleg over det meste av landet, men er fåtalig i Finnmark og Troms.

Kjelder
Svensk Wikipedia.
Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Viltveksande plantar i Noreg
Mjølkefamilien