alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ioniserande stråling

Ioniserande stråling er stråling som kan slå elektron ut av atom og molekyl slik at desse blir til ion. 

Radioaktive stoff sender frå seg ioniserande stråling.

Biologisk verknad 
Ion er kjemisk reaktive og kan føra til skader på levande vev. Ut frå storleiken på dosen kan ioniserande stråling føra til celledød, strålesjuke og kreft.

Bruk 
Røntgenstråling er ioniserende stråling som blir brukt innan helsevesenet for å danna bilder av kroppen.

Ioniserande stråling blir brukt innan helsevesenet for dei celledrepande eigenskapane sine, særleg innan strålebehandling av kreft. Strålinga blir då konsentrert til det sjuke området. Ein kan òg nytte ioniserande stråling til sterilisering av medisinsk utstyr som ikkje toler varme.

Kjelder
Bokmål:joniserande strålning

Radioaktivitet
Radiobiologi
Helsepåverknad frå stråling
Elektrisk motstand

Elektrisk motstand eller elektrisk resistans er ein storleik som uttrykkjer i kva grad ein leiar hindrar elektrisk straum i ein i å flyta i eit materiale. Elektrisk motstand er forholdet mellom elektrisk spenning og elektrisk straum:

,

der U er elektrisk spenning, målt i Volt (V) og I er elektrisk straum, målt i Ampere (A). SI-eininga til motstand er Ohm (Ω). Relasjonen over er kjent som Ohms lov.

Fysiske samanhengar

Leiingsevne 

Elektrisk leiingsevne (konduktivitet) er ein storleik som utrykkjer det inverse av elektrisk mostand

.

og vert målt i siemens, uttrykt med symbolet S.

Effekt avsett i motstand 
Når det flyt ein straum gjennom ein motstand vert det avsett ein effekt P i motstanden lik produktet av straum og spenning:

.

Denne effekten vert avsett som varme. Effekt måler ein i Watt.

Sjå òg 
 Potensiometer (variabel motstand)
 Resistivitet, eller spesifikk motstand
 Impedans
 Induktans
 Kapasitans
 SI-systemet

Fysiske storleikar
Elektromagnetisme
Elektriske krinsar
Elektrisitet
Storleik

Storleik eller størrelse er eit omgrep som vert brukt til skildre alle slags målbare eigenskapar, slike som masse, lengde eller tid.

Fysiske storleikar

Grunnstorleikar 
lengde
masse
tid
elektrisk straum
temperatur
lysstyrke
stoffmengde

Elektrisitet 
elektrisk spenning
elektrisk motstand
elektrisk leiingsevne

Rørsle 
fart
akselerasjon

Arbeid 
Effekt
Velar

Velare lydar, eller dorso-velare lydar er språklydar som er uttalt ved at tungeryggen (dorsum) blir heva opp mot den mjuke ganen (velum), enten slik at luftstraumen stoppar heilt opp (til ein velar lukkelyd, eller ved at han nesten stoppar (velar frikativ). Lufta kan også sleppe ut gjennom nasen, då har vi ein velar nasal. Velare fonem i dei fleste former av norsk er / k g ŋ /, dvs. stemt og ustemt velar lukkelyd, og velar nasal.

Artikulasjonsstader
Konsonantar
Bagheli

Bagheli er eit austleg sentralt hindispråk, ofte rekna som ein dialekt av hindi, som blir snakka i Baghelkhandregionen i dei sentrale delane av India. Det er nært i slekt med avadhi.

Bakgrunnsstoff 
 Ethnologue om bagheli

Kjelder 
 G. A. Zograph: Languages of South Asia, 1960 (translated by G.L. Campbell, 1982), Routledge, London.

Språk i India
Hindi
Indoariske språk
Spektroskopi

Spektroskopi er ein fellesnemnar for målemetodar som baserer seg på at atom kan ta opp og senda frå seg elektromagnetisk energi. Grunnstoff kan identifiserast ved at kvart grunnstoff har sin eigen karakteristikk over kva bølgjelengder av elektromagnetisk stråling stoffet kan ta opp eller sende frå seg.

Spektroskopi blir bruka innan kjemiske analyser og astronomi.

Spektroskip der laserlys vekselverkar med materie vert kalla laserspektroskopi og vert nytta til å utføre nøyaktige undersøkingar i fysikk, kjemi og biologi, mellom anna for å teste prediksjonar i kvanteelektrodynamikken. 

 
Spreiing
Observasjonsastronomi
Niels Wilhelm Gade

Niels Wilhelm Gade () var ein dansk komponist, dirigent og musikar frå romantikken. Han var den viktigaste musikaren i Danmark i si levetid. Han underviste både Edvard Grieg, Carl Nielsen og Halfdan Kjerulf, og påverka mange seinare skandinaviske komponistar.

Gade var fødd i København, der han også døydde. Han var elev av F. Wexschall og Andreas Berggren, og blei fiolinist og organist, i tillegg til å komponera. I 1841 slo han gjennom med ouverturen «Efterklange af Ossian» og vann med denne Musikforeningens ærespris. Frå 1843 til 1848 oppheldt han seg i Tyskland. Her var han nært knytt til Robert Schumann og Felix Mendelssohn, som han etterfølgde som dirigent i Gewandhaus i Leipzig. Etter at Gade vendte heim til Danmark, han blei leiar av Musikforeningen, meddirektør ved det nyoppretta konservatoriet i København og verka som organist.

Ved sidan av Johan Hartmann var Niels Gade den viktigaste representanten for den danske romantikken. Dei musikalske førebileta hans var først og fremst tyske, men han viste også frå byrjinga av ein nasjonal tone som kom til å få tyding for elevane hans og gjorde han vel ansett ute i Europa. 

Gade skreiv 8 symfoniar, fleire konsertouverturer, ein del kammermusikk, ballettar, korverk, songar, klaver- og orgelverk. Dei viktigaste verka hans er frå før 1860: Symfoni nr. 1 i c-moll (Paa Sjølunds fagre Sletter, 1842), nr. 2 i E-dur (1843), nr. 3 i a-moll (1847), nr. 4 i B-dur (1850); korverka Frühlings-Phantasie (1852), Elverskud (1853), Balders død (1857) og balletten Et Folkesagn (1853).

Kjelder

Niels Wilhelm Gade (14. februar 2009), Store norske leksikon. Fri artikkel henta 3. februar 2014.

Danske komponistar
Romantiske komponistar
Folk frå København
Den danske gullalderen
Personar med verk i den danske kulturkanonen
GUCH

GUCH er eit engelsk akronym for Grown Ups with Congenital Heart defects, og er ei nemning for vaksne som er fødd med hjartefeil. Dette er ei raskt veksande pasientgruppe med særskilte behov. I enkelte land har dei derfor eit eige tilbod.

Bakgrunnsstoff 
 GUCH-poliklinikken i Göteborg 
 GUCH-poliklinikken i Toronto 

Medfødde hjartefeil
Hjartesjukdommar
Konstruktivisme

Konstruktivisme er eit omgrep med fleire tydingar:

 Læringsteorien konstruktivisme. Innan pedagogikk er konstruktivisme ein læringsteori som hevdar at kunnskap ikkje overførast uendra frå lærar til elev, men at læring er ein aktiv prosess der kunnskap stadig skapast på nytt i ny samanheng. 

 Abstrakt kunst. Innan kunst og arkitektur er konstruktivisme opphavleg ei russisk kunstretning frå byrjinga av 1900-talet med fokus på skaping av nye abstrakte kunstformar. Kan òg nyttast som generelt omgrep for abstrakte kunstretningar.
 
 Konstruktivistisk filosofi. I filosofien er konstruktivisme eit syn på røynda (eller vår kunnskap om ho) som ein verdiladd subjektiv konstruksjon heller enn ei passiv tileigning av objektive sanningar. 

 Matematisk konstruktivisme. I matematikk hevdar konstruktivismen at eit matematisk objekt må finnast (eller kunne «konstruerast») før det er prova at det eksisterer. 

 Politisk konstruktivisme. Innanfor internasjonal politikk avviser konstruktivismen dei typiske liberalistiske og realistiske teoriane, og hevder at statane sine interesser har utgangspunkt i identitet og internasjonale normer framfor den internasjonale strukturen.
Dale i Sunnfjord

Dale er kommunesenter i Fjaler kommune i Sunnfjord i Vestland fylke. Bygda ligg ved Dalsfjorden, og har . Bygda er kommunesenteret i Fjaler og har dermed kommunehuset med kontor til administrasjonen. I desember 2013 opna Dalsfjordbrua som knyter saman Askvoll kommune og Fjaler kommune.

Kultur og industri 
I Dale finn ein Klokkargarden, fødestad åt diktaren Jakob Sande, Nordisk Kunstnarsenter på Dalsåsen og designstudioet Ralston & Bau og idéfabrikken Transplant. I tillegg så driv Dale Ungdomsslag Fjaler Kino på frivillig basis. Kinoen held til i ungdomshuset Trudvang som ligg langs fv. 57 mellom Dale sentrum og Dingemoen skule.

Utdanning 
Dale har vore utdanningssentrum for området i mange år, og i dag finn ein Dingemoen barneskule, Fjaler ungdomsskule og Dale vidaregåande skule i bygda.

Transport 
Frå rutebilstasjonen i Dale sentrum går det fleire bussar mellom anna til Førde og Bergen via Riksveg 57 eller snøggbåt.
Bygda ligg 25 min frå Førde lufthamn, Bringeland.

Dalsfjordsambandet 
I desember 2013 opna Dalsfjordbrua for trafikk. Den knyter saman Fjaler kommune med Askvoll kommune. Dalsfjordsambandet består av ny fylkesveg nummer 609 frå Eikenes til Nishammaren i Dale og ny fylkesveg nummer 57 frå Fjaler Sjukeheim til Sætenes. Dalsfjordsambandet inneheld tre nye tunnelar, der to av tunnelane ligg i Askvoll kommune og den siste ligg i Fjaler kommune, og sist men ikkje minst Dalsfjordbrua over Dalsfjorden. Desse tre tunnelane heiter Dalsfjordtunnelen, Ottersteintunnelen og Nishammartunnelen. Nishammartunnelen ligg i Fjaler kommune og er ein av få tunnelar i Noreg med rundkøyring inne i fjellet.

Folketalsutvikling

Kjelder 

http://www.dalsfjordbrua.no/ 

Geografi i Fjaler
Tettstader i Vestland
Kommunesenter i Vestland
TV 2 Zebra

TV 2 Zebra (mellom 2004 og 2005 TV 2 Xtra) er ein fjernsynskanal skipa av Telenor Broadcasting og Norsk TV 2. Moderkanalen Norsk TV 2 har ansvaret for den redaksjonelle drifta av kanalen. Kanalen har hovudvekt på sport og underhaldning.

Profilerte seriar hjå TV 2 Zebra 

 Golden Goal
 Man Show
 Splitter pine gal
 Svigerdatter søkes
 Mot i brøstet

Bakgrunnsstoff 
 TV 2 Zebra

Norske fjernsynskanalar
Fjernsynskanalar og -stasjonar skipa i 2004
Zebra
Norskspråklege fjernsynskanalar
Finanspolitikk

Finanspolitikk er økonomisk politikk som har med offentlege inntekter (f.eks. skatt) og offentlege utgifter å gjera. Med andre ord kan finanspolitikk knytast til statsbudsjettet.

Sjå òg 
 Pengepolitikk
 Valutapolitikk

Økonomi
Pengepolitikk

Pengepolitikk er økonomisk politikk som har med pengetilbod (pengemengde) og rente å gjera. Som oftast blir denne teke hand om av sentralbanken.

Pengepolitikk i Noreg 
I Noreg har Noregs bank mandat til å utøve pengepolitikken. Det langsiktige målet for pengepolitikken er ein inflasjon nær 2,5%, eit fleksibelt inflasjonsmål.

Sjå òg 
 Finanspolitikk
 Valutapolitikk

Økonomi
Olympus Mons

Olympus Mons (Olympusfjellet) er den høgaste vulkanen på Mars og det største kjende fjellet i solsystemet. Det er 21 300 meter høgt.

Vulkanar på Mars
Objekt

Objekt er ein grammatisk funksjon, som i prototypiske tilfelle blir brukt til å uttrykke patiens. Dei konkrete syntaktiske eigenskapane til objektet varierer litt frå språk til språk. I kasusspråk av nominativ-akkusativ-typen er objektet det setningsleddet som i lag med verbet dannar ei eining, og som står i akkusativ. I norsk er objektet det leddet som står rett etter det infinitte verbet i setningar med kompleks verbform, som t.d. i I dag har eg ikkje kjøpt mjølk.

Grammatiske funksjonar
York

York er ein by nord i England. Han har 183 128 innbyggjarar (2003). Byen er kjend for å ha mange bevarte historiske byggverk, mellom anna ein nokså fullstendig bymur. Han var hovudstad i vikingkongedømet Jorvik.

Byen ligg på møtepunktet mellom elvane Ouse og Foss. York har tradisjonelt vore hovudbyen i grevskapet Yorkshire. Han er i dag ei sameint styresmakt i det seremonielle grevskapet North Yorkshire.

Historie 
Byen blei grunnlagd som eit romersk fort i år 71. Som Eboracum blei det ein viktig militærbase, og to romerske keisarar døydde her: Septimius Severus i 211 og Constantius Chlorus i 306. 

Etter at romarane trekte seg tilbake blei staden brukt som handelshamn av angelsaksarane, og kalla Eoforwic. Men i november 866 blei han teken av ein "stor vikinghær", fortel angelsaksiske krønikeskrivarar. Vikingane gjorde han til hovudstaden i eit stort kongerike kalla Jorvik, og byen blomstra. 

I 954 blei den siste vikingkongen, Eirik Blodøks, utvist frå riket, og det blei innlemma i den nylaga angelsaksiske staten. Men ein kan fortsatt sjå spor etter dei norrøne innbyggjarane, som i namna på gatene, som gjerne heiter noko med "gate", til dømes Micklegate ('Storgata').

Verdt å sjå 
York har fleire gamle bygg, som Clifford Tower, eit forsvarstårn på ein bakketopp, og York Minster, som er den største mellomalderdomkyrkja i England. Saman med bymuren og dei bevarte mellomaldergatene gjer desse byen til eit trekkplaster for turistar. I tillegg har York eit rikt gateliv, som  organiserte turar med spøkjelsesforteljingar og diverse gateunderhaldning.

Det ligg òg mange museum i byen, mellom anna Yorkshire Museum, jarnbanemuséet National Railway Museum, skrekkmuséet York Dungeon, og vikingmuséet Jorvik Viking Centre.

Kjelder 
:nb:York
:en:York
:en:Jorvik
http://www.york.ac.uk/inst/cms/centre/about.htm

Bakgrunnsstoff 
 Imagine York: Historic Photographs 
 Virtual Tour of York  - Panoramabilete frå 2000 til i dag
 Bilete frå York. 

 
Byar i North Yorkshire
Busetnader grunnlagde i første hundreåret
Sameinte styresmakter i England
Hansaen
Distrikt i Yorkshire og Humber
Solheimsdalen i Førde

Solheimsdalen er ei bygd i Sunnfjord kommune, som ligg i Sunnfjord i Vestland. Forfattaren Olaug Nilssen er oppvaksen i bygda.

Busetnader i Sunnfjord
Bygder i Vestland
Solheimsdalen

Solheimsdalen, Soleimsdalen eller Solemsdalen er eit stadnamn som finst fleire stader i Noreg.

 Solheimsdalen i Førde
 Soleimsdalen på Tustna

Norske stadnamn
Mjøl

Mjøl er eit finmale pulver, som oftast laga ved å mala ulike slag korn, men òg med andre plante- og dyredelar som utgangspunkt. Mjøl blir brukt i matlaging og til dyrefôr over heile verda. Som regel inneheld mjøl ei eller anna form for stive.

Den vanlegaste mjøltypen i Noreg og dei fleste vestlege land er kveite. I Asia er rismjøl viktigast, i Afrika blir hirse mykje brukt, og i midtre Amerika er maismjøl hovudtypen.

Bruk 

Ein bruker mjøl til å baka brød og kaker, til å jamna sausar og supper, og til å laga pannekaker, puddingar, pasta, mjølboller og liknande. Mjøl kan òg brukast til andre ting som ikkje har med mat å gjera, til dømes som bindingsmiddel.

Produksjon 

Mjøl blir til ved at ein mel korn eller eit anna materiale mellom to harde flatar, til dømes stein eller stål. Mjølet kan malast i ei mylne eller for hand. Etter malinga kan ein skilja frøkviten frå agnene. Fint mjøl er laga berre av frøkviten, den kvite, stiverike delen me finn inni kornet, medan sammalt mjøl òg inneheld dei fiberrike agnene.

Korn
 
Kveite
Tilsettingsstoff
Pulsåre

Pulsårer (også kalla arterier, frå gresk aeirein løfta, via latin arteria) er blodårer som leier blod ut frå hjartet. Dei kallast pulsårer av di hjarteslaga får dei til å pulsera. Det er to årer som går ut frå menneskehjartet: lungepulsåra leier oksygenfattig blod frå høgre hjartekammer til lungene, mens livpulsåra eller aorta forsyner kroppen med oksygenrikt blod frå venstre hjartekammer. Heilt i starten av aorta går dei to kranspulsårene av, dei forsyner hjartemuskelen med blod.

Oppbyggnad 
Pulsårene har tre skilde lag med vev:
 (Tunica) intima ligg inst mot blodet. Her er det mest endotel-celler.
 (Tunica) media ligg i midten. Her er det muskel-celler og elastisk vev.
 (Tunica) adventia ligg ytst og kapslar inn det heile, her er det bindevev.

Pulsårene blir mindre etter kvart som dei forgreinar seg og avstanden frå hjartet aukar. Etter kvart går dei over i arterioler som igjen går over i kapillærar.

Sjå også 
 Lungekretsløpet
 Systemkretsløpet

Kjelder 
 Øyri, A: Norsk medisinsk ordbok
 Engelsk Wikipedia

Hjarte-karsystemet
Sirkulasjonssystemet
Førde i Sunnfjord

Førde er ein by i Sunnfjord kommune i Sogn og Fjordane, Vestland fylke. Tettstaden er administrasjonssenter i kommunen og har . Førde ligg inst i Førdefjorden, ved utlaupet til Jølstra.

Førde er handelssenter for Sunnfjord og har også offentlege tenestetilbod som Førde sentralsjukehus og ymse skular.

Folketalsutvikling

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Eldre fotografi frå Førde på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

Byar i Vestland
Tettstader i Vestland
Kommunesenter i Vestland
Busetnader i Sunnfjord
Meteorolog

Ein meteorolog er ein som jobbar med meteorologi, som regel med å varsle vêret. Men mange meteorologar jobbar også med klimaforsking. Ein offentleg annsatt meteorolog som jobbar med vêrvarsling kallar ein i Noreg for statsmeteorolog.

Meteorologi
Yrke
Hieroglyf

Hieroglyfar er eit skriftspråk som blei bruka i Egypt. Hieroglyfane består av både fonogram og ideogram som blir bruka om kvarandre.

Historie og utvikling 
Hieroglyfane oppstod for omkring 5000 år sidan. Dei blei berre brukt av farao og hans høgaste prestar i Egypt på den tida. Dei fyrste hieroglyfane var kantete og eigna seg til å bli meisla inn i stein. Etter kvart som papyrus blei oppfunne blei hieroglyfane enklare og meir allmenngjorte. Dette resulterte i dei to skrifttypane hieratisk og demotisk. Dei ulike skrifttypane blei bruka til ulike formål og avløyste ikkje kvarandre.

Tyding 

Hieroglyfane var lenge umoglege å tyde for moderne vitskapsmenn. Gjennombrotet i tydinga kom med Rosettasteinen, som blei funnen under Napoleon Bonaparte sitt felttog i Egypt i 1799. I 1822 blei steinen dechiffrert, av franskmannen Jean-François Champollion, og det blei mogleg å lese hieroglyfar frå oldtidas Egypt

Bakgrunnsstoff 
 Jacq, C., Le petit Champollion illustré, Robert Laffont S.A., 1994.

Skriftsystem
Det gamle Egypt

el:Ιερογλυφικά
Dufourspitze

Dufourspitze er det høgaste fjellet i Sveits og det nest høgaste fjellet i Alpane og Vest-Europa etter Mont Blanc. Fjelltoppen er den høgaste i Monte Rosa-massivet, og måler 4634 meter over havet. Frå toppen kan ein sjå Matterhorn. Fjellet ligg på grensa mot Italia og sjølve toppen ligg 160 meter frå grensa. Monte Rosa-massivet er det nest høgaste massivet i Italia. 

Gornerbreen ligg på vestsida av Monte Rosa og flyt nedover mot Zermatt.  I aust tårnar ein 2400 meter høg vegg opp frå landsbyen Macugnaga. 

Fjellet er kalla opp etter den sveitsiske generalen og kartografen Guillaume-Henri Dufour etter at ei topografisk kartlegging av området blei fullført under hans kommando. Fram til 1863 heitte fjellet "Höchste Spitze".

Etter mange forsøk tidleg på 1800-talet på å nå toppen av fjellet, klarte in ein ekspedisjon leia av Charles Hudson å nå toppen 1. august 1855. Hudson døyde ti år seinare under førstestigninga av Matterhorn.

Ruta opp austsida som sidan er blitt den vanlege blei først klatra i 1872 av englendarane Richard og William Pendlebury og Charles Taylor, ført av sveitsaren Ferdinand Imseng, austerrikaren Gabriel Spechtenhauser og italienaren Giovanni Oberto.

Kjelder
:de:Dufourspitze

Bakgrunnsstoff 
 Dufourspitze på SummitPost.org
 Virtuell klatring av Dufourspitze med 360-graders panorama 
 mohonte Rosa med Dufourspitze
 moh peak.aspx?pid=10043 Peakbagger 

Fjell i Sveits
Fjell i Alpane
Fjell i Valais
Seven Second Summits
Marianne Granheim Trøyflat

Marianne Granheim Trøyflat () er ein norsk politikar for Senterpartiet. 

Trøyflat er oppvaksen i Valdres, og har hatt ulike lokallagsverv og fylkesstyreverv i Oppland si avdeling av Senterungdomen. Ho blei leiar i Oslo Senterstud i 2004. Ho vart sentralstyremedlem i Ungdom mot EU i 2006, og vart valkampsekretær for Senterungdomen i 2009.

Trøyflat har også vore journalist i studentavisa Universitas ved Universitetet i Oslo.

Bakgrunnsstoff 
 Intervju med Trøyflat i Universitas.
 Senterungdommen: Valkampsekretæren på plass.

Tillitsvalde i Senterungdomen
Sp-politikarar i Oppland
Folk frå Oppland
Vindenergi

Vindenergi eller vindkraft er ei nemning på energi som finst i vind. Vindenergi har tradisjonelt vorte utnytta til drift av vindmøller og seglbåtar. Mot slutten av 1900-talet vart vindenergi teke i bruk i for å generera elektrisk energi, ved hjelp av vindturbinar. Vindenergi vert gjerne sett på som ei fornybar energikjelde. I Danmark ligg den største vindturbinparken i verda.

Den kinetiske energien til vinden kan hentast ut frå luftstraumen gjennom vindturbinar eller segl for å danne mekanisk eller elektrisk effekt.

Sjå òg 
 Vindkraftverk

Bakgrunnsstoff 

Energikjelder
Fornybar energi
Vindenergi
Inga

Inga er eit norsk kvinnenamn. Det er opphavleg ei kortform av kvinnenamn som byrjar på Ing, som Ingebjørg, Ingegjerd eller Ingvild. Inga har namnedag den 17. desember.

Namnet var svært populært i 1880-åra, men er blitt stadig mindre brukt sidan den tid. I Noreg er det 2 920 kvinner som heiter Inga (SSB 2012).

Kjender namneberarar 
 Inga frå Varteig, mor til Håkon Håkonsson
 Inga-Lill Røsberg (f. 1957), norsk teikneserieskapar kjend som InkaLill
 Inga Bostad (f. 1963), norsk filosof og forfattar
 Inga Marte Thorkildsen (f. 1976), norsk politikar (SV)

Bakgrunnsstoff 

Førenamn av norrønt opphav
Kvinnenamn
Abrahamittiske religionar

Abrahamittiske religionar er ei samlenemning brukt innan samanliknande religion om monoteistiske religionar som skriv seg tilbake til patriarken Abraham. Dei tradisjonelle abrahamittiske religionane er jødedommen, kristendommen og islam. I tillegg blir nokre gonger bahai, drusismen, mandeismen, rastafarirørsla og sikhismen rekna som abrahamittiske religionar i og med opphavet sitt i ein eller fleire av dei tre abrahamittiske kjernereligionane.

Det finst ingen fastsett definisjon på omgrepet, og nokre medlemmer av dei ulike religionane kan føla seg støtte av at ein prøver å plassera dei innan ein slik religiøs tradisjon. Andre ønskjer derimot å framheva slektskapen mellom religionane.

Felles for dei abrahamittiske religionane er likevel at dei tek meir eller mindre utgangspunkt i jødedommen slik han blei praktisert i Israel og Judea ved byrjinga av det første tusenåret før vår tidsrekning. Dei har òg til felles at dei ser på patriarken Abraham som ein andeleg eller kjødeleg stamfar.

Kjelder 
 :en:Abrahamic religion
Telemarkskanalen

Telemarkskanalen er ein kanal i Telemark som hovudsakleg blei bygd for transport av varer og passasjerer, tømmerfløting og for å hindre flaum. Då han stod ferdig blei kanalen omtala som «det åttande underverket.» 

Telemarkskanalen er sett saman av to opphavlege kanalar. «Norsjø-Skienskanalen», med slusene i Skien og ved Løveid vart bygd i tida 1854–1861 og er den eldste av dei to kanalane. Den andre opphavlege kanalen, «Bandak-Nordsjøkanalane», vart opna i 1892. 

Telemarkskanalen har 18 slusekammer, er 105 kilometer lang og har ein høgdeskilnad på 72 meter. Det største sluseanlegget er Vrangfoss som har fem slusekammer og ei løftehøgd på 23 m. Passasjerbåtane MS «Henrik Ibsen» og MS «Victoria» går i turisttrafikk frå Skien til Dalen i Tokke kommune. «Victoria» har trafikkert Telemarkskanalen sidan 1870.

Etter at «Norsjø-Skienskanalen» opna vart det sett i gang båtbygging ovanfor slusene.

Båtar
Dei første båtane som trafikkerte vatna var hjulpdamparar. Men desse var for breie til å trafikkere dei nye kanalane.

Hjulbåtar
 DS «Statsraad Stang», 1852 - 1871
 DS «St. Olaf», 1852 - før 1890

Passasjerbåtar
Båtar som har seigla på Telemarkskanalen er:
 DS «Amtmand Aall», 1862 - 1882
 DS «Nordsjø», 1866 -
 DS «Løveid», 1870 - 1940
 DS «Victoria», 1882 -
 DS «Inland», 1882-1956
 DS «Telemarken», 1876 - før 1961
 DS «Bratsberg», 1884 - 1908
 DS «Henrik Ibsen», 1907 - 1917
 DS «Aasmund Vinje», 1906 - 1920
 MS «Henrik Ibsen», 1992 -

Små lokalbåtar
 DS «Hitterdal», 
 DS «Sirius», 
 DS «Sverre», 
 DS «Sand»,

Lastebåtar
 DS «Dyre Vaa», 1903 - 1968
 DS «Notodden», 1908 - 1925
 DS «SterkeNils», 1913 - 1923

Slepebåtar
 Træk
 Elvprinsen
 Ulefos
 Rusla
 Gamle Stærk
 Nye Stærk

Sluseoversyn 

Maksimumsmål for trafikk i Telemarkskanalen:

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Telemarkskanalen» frå ,  den 9. november 2005.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 http://www.telemarkskanalen.no
 Slusegløtt, nr. 1, 2011

 
Turistmål i Vestfold og Telemark
Kanalar i Noreg
Tusenårsstader
Tømmerfløyting
Eidstod

Eidstod er sentrum i Vrådal i Kviteseid kommune i Telemark-området i Vestfold og Telemark fylke. Staden ligg ved nordenden av innsjøen Nisser.

Sjå òg
 Tettstader i Telemark

Kjelder
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Telemark»

Geografi i Kviteseid
Busetnader i Vestfold og Telemark