alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hib-Tone

Hib-Tone var namnet på eit Atlanta-basert plateselskap som vart starta av Johnny Hibbert, ein jusstudent på University of Georgia, i 1981.

Den fyrste og truleg einaste plata som vart utgjeven på det kortliva plateselskapet var «Radio Free Europe», og B-sida «Sitting Still», av R.E.M..

Kjelde 
 Artikkelen var opphavleg basert på «Hib-Tone» på Engelsk Wikipedia.

USA-amerikanske plateselskap
Skipingar i 1981
R.E.M.
Walter Steiner

Walter Steiner () er ein tidlegare sveitsisk skihoppar. Han vann den aller fyrste verdsmeisterskapen i skiflyging i Letalnica i 1972, og vann ein ny VM-tittel i skiflyging i 1977.

Under OL 1972 i Sapporo tok han sølv i storbakkerennet etter polske Wojciech Fortuna. I 1977 blei han tildelt Holmenkollmedaljen.

Steiner lever nå i Falun i Sverige, der han arbeider som gartnar.

Sveitsiske skihopparar
Verdsmeistrar i skiflyging
Vinnarar av Holmenkollmedaljen
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Sveits
Medaljevinnarar under vinter-OL 1972
Sveitsiske deltakarar under vinter-OL 1972
Skihopparar under vinter-OL 1972
Sveitsiske deltakarar under vinter-OL 1976
Skihopparar under vinter-OL 1976
Hans-Georg Aschenbach

Hans-Georg Aschenbach () er ein tidlegare tysk skihoppar.

I 1969 blei Aschenbach juniorverdsmeister, og to år seinare vann han sin fyrste nasjonale meisterskap (i DDR). Han vann den tysk-austerrikske hoppveka sesongen 1973/74, sesongen etter at han blei verdsmeister i skiflyging. I 1974 blei han verdsmeister i både normal- og storbakken, og under OL 1976 i Innsbruck vann han gull i normalbakken.

I 1989 uttalte Aschenbach at alle austtyske utøvarar måtte ta steroidar. Han påstod at dei som ikkje ville vere med på dopingprogrammet blei kutta frå landslaget og møtte store problem i privatlivet. Aschenbach flytta seinare til Freiburg, Vest-Tyskland, og blei lege der.

Tyske skihopparar
Austtyske idrettsutøvarar
Verdsmeistrar i skiflyging
Olympiske meistrar for Aust-Tyskland
Austtyske deltakarar under vinter-OL 1972
Skihopparar under vinter-OL 1972
Medaljevinnarar under vinter-OL 1976
Austtyske deltakarar under vinter-OL 1976
Skihopparar under vinter-OL 1976
Karel Kodejška

Karel Kodejška () er ein tsjekkisk tidlegare skihoppar som representerte Tsjekkoslovakia.

Dei største merittane hans er frå skiflyging, der han blei verdsmeister i 1975. Han har òg ei bronsemedalje frå meisterskapen i 1973.

I tillegg har Kodejška ein sjetteplass frå storbakkerennet i VM 1974 i Falun.

Tsjekkiske skihopparar
Tsjekkoslovakiske skihopparar
Verdsmeistrar i skiflyging
Tsjekkoslovakiske deltakarar under vinter-OL 1972
Skihopparar under vinter-OL 1972
Tsjekkoslovakiske deltakarar under vinter-OL 1976
Skihopparar under vinter-OL 1976
I.R.S. Records

I.R.S. Records (International Record Syndicate) var eit amerikansk plateselskap som vart starta i USA i 1979 av Miles Copeland III saman med Jay Boberg og Carl Grasso. Miles var òg manager for Wishbone Ash, The Police og seinare Sting, i tillegg til andre band. I.R.S. var systerselskapet til Copeland sitt Illegal Records (i Storbritannia).

I.R.S.-utgjevingane vart distribuerte av A&M Records fram til 1985, av MCA Records fram til 1990 og til slutt av EMI (som kjøpte selskapet i 1994) fram til det vart nedlagt i 1996.

Kjelde 
 Artikkelen var opphavleg basert på «I.R.S. Records» på Engelsk Wikipedia.

Bakgrunnsstoff 
 Historia til I.R.S. Records 1979-1985, Billboard-lister, biletgalleri og diskografiar
 «Mr. Bill's I.R.S. Records Corner»
 Discogs: I.R.S.-diskografi

USA-amerikanske plateselskap
Skipingar i 1979
Space Telescope Science Institute

Space Telescope Science Institute (STScI) er eit astronomisk forskingssenter ansvarleg for å operera Hubble-teleskopet og seinare det framtidige James Webb Space Telescope. Det ligg på Homewood campus ved John Hopkins-universitetet i Baltimore i Maryland. Det blei grunnlagt i 1980 og er opereret av AURA under kontrakt frå NASA.

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell heimesida

Kjelder 

 Denne artikkelen baserer seg på artikkelen «Space Telescope Science Institute» s. 378-79 i Philip's Astronomy Encyclopedia utgjeven i 2002.

Romobservatorium
John Hopkins-universitetet
Armin Kogler

Armin Kogler () er ein austerriksk tidlegare skihoppar.

Etter at han overraskande vann VM i skiflyging i 1979, sette Kogler i 1981 ny verdsrekord i skiflyging med eit hopp på 180 meter. I løpet av dei neste åra tok han to samanlagtsigrar i verdscupen, samt verdsmeistertittelen i normalbakke. I 1984 blei han tildelt Holmenkollmedaljen.

Etter hoppkarrieren utdanna Kogler seg til flygar, og han har i ei årrekke jobba som pilot i Tirolean Airways. Han har dessutan jobba som ekspertkommentator under ORF sine hoppsendingar. 

Kogler er gift og har to døtrer.

Merittar 
 VM i skiflyging: 1. plass i 1979
 Verdenscupen: Samanlagtsiger 1981 og 1982, 2. plass i 1980, 3. plass i 1983, 14 enkeltsigrar
 VM i Oslo 1982: : 1. plass i normalbakken, 3. plass i stor bakke 2.plass i laghopping. Kogler tok altså medaljar i alle tre renna, og blei med det VMs hoppkonge. Føre normalbakkerennet kniva han med Alfred Groyer om den siste plassen på laget. Groyer hoppa best, men sa sjølv han ikkje var i form og ikkje kunne vinna; noko han meinte Kogler kunne. Det var med andre ord berre såvidt Kogler kom seg med på laget i dette rennet i Midstubakken.

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «Armin Kogler» frå , den 13. desember 2008.

Bakgrunnsstoff 
 

Austerrikske skihopparar
Verdsmeistrar i skiflyging
Vinnarar av Holmenkollmedaljen
Austerrikske deltakarar under vinter-OL 1980
Skihopparar under vinter-OL 1980
Austerrikske deltakarar under vinter-OL 1984
Skihopparar under vinter-OL 1984
Jari Puikkonen

Jari Puikkonen () er ein tidlegare finsk skihoppar.

Puikkonen debuterte internasjonalt under hoppvekerennet i Oberstdorf 30. desember 1977. Allereie få dagar seinare oppnådde han ein sjuandeplass i hoppvekerennet i Innsbruck.

I Innsbruck vann han sin første verdscupsiger i 1981. Dette året kom han på tredjeplass samanlagt i hoppveka, og vann ytterlegare tre enkeltsigrar i verdscupen (samanlagt kom han på femteplass). I åra som følgde oppnådde Puikkonen sine største triumfar under verdsmeisterskap og olympiske leker.

OL- og VM-medaljar 
 OL 1980 i Lake Placid: bronse i storbakkerennet
 VM i skiflyging 1981: gull
 VM 1982 i Oslo: sølv i normalbakken og bronse i lagkonkurransen
 OL 1984 i Sarajevo: bronse i normalbakken 
 VM 1985 i Seefeld: sølv i normalbakken og gull i laghopp
 OL 1988 i Calgary. gull i laghopp
 VM 1989 i Lahti: gull i storbakken og i laghopp

Puikkonen la opp etter sesongen 1990/91.

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «Jari Puikkonen» frå , den 13. desember 2008.

Bakgrunnsstoff 
 

Finske skihopparar
Verdsmeistrar i skiflyging
Verdsmeistrar i skihopping
Olympiske meistrar for Finland
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Finland
Medaljevinnarar under vinter-OL 1980
Finske deltakarar under vinter-OL 1980
Skihopparar under vinter-OL 1980
Medaljevinnarar under vinter-OL 1984
Finske deltakarar under vinter-OL 1984
Skihopparar under vinter-OL 1984
Medaljevinnarar under vinter-OL 1988
Finske deltakarar under vinter-OL 1988
Skihopparar under vinter-OL 1988
Klaus Ostwald

Klaus Ostwald () er ein tidlegare austtysk skihoppar. Han representerte DDR og blei verdsmeister i skiflyging i 1983 med eit hopp på 183 meter.

Den beste VM-plasseringa hans er ei bronsemedalje i lagkonkurransen i Seefeld 1985.

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «Klaus Ostwald» frå , den 13. desember 2008.

Bakgrunnsstoff 
 

Tyske skihopparar
Verdsmeistrar i skiflyging
Austtyske deltakarar under vinter-OL 1980
Skihopparar under vinter-OL 1980
Austtyske deltakarar under vinter-OL 1984
Skihopparar under vinter-OL 1984
Matti Nykänen

Matti Nykänen () var tidenes mestvinnande skihoppar. I 1980-åra dominerte Nykänen internasjonal hoppsport som ingen andre har gjort, verken før eller seinare.

Nykänen var berre 18 år gamal då han i VM i Holmenkollen i 1982 kunne feira sin første store triumf. Han tok òg ein tittel i dei tre påfølgjande verdsmeisterskapane, i 1985, 1987 og 1989. 

Etter den fyrste hoppvekesigeren i 1983 vann Nykänen sesongen etter gull i storbakken i OL i Sarajevo. I 1985 blei han verdsmeister i skiflyging i Planica, og hadde dermed gått til topps i alle dei viktigaste konkurransane. I 1987 blei han tildelt Holmenkollmedaljen.

Nykänens kanskje aller beste sesong var i 1988, då han etter hoppvekesigeren dominerte fullstendig, og tok alle tre gullmedaljane i OL i Calgary. 
Nykänen tok si siste internasjonale medalje under VM i skiflyging i Vikersund i 1990 med sølv. Då han la opp i 1991, hadde han vunne 46 verdscuprenn.

Etter hoppkarrieren 
Han fekk stadig større alkoholproblem utover i karrieren sin, og etter at han tok slutt har livet hans vore prega av rusmisbruk og vald. Hausten 2005 blei Nykänen sett i fengsel for å ha slått og mishandla kona. Då hadde det berre gått fire dagar sidan han slapp ut frå ei fengselsstraff der han sona ein dom for å ha knivstukke ein mann. 

I den biografiske filmen Matti som kom i januar 2006, blei Nykänens tragiske liv etter hoppkarrieren dokumentert. I filmen blir det teikna eit bilde av ein naiv, ung Nykänen, som blir påverka av ein uheldig omgangskrets i mange av hans katastrofale vegval. Jasper Pääkönen speler Matti Nykänen i filmen. Han har aldersgrense på 18 år, men Nykänen seier sjølv at livet hans ikkje har høg nok grense.

I 2006 dukka Nykänen opp på norske TV-skjermar, i ein reklame for djuice, Telenor. I reklamen blei slagordet «Nå kan du også få kontroll» brukt, etter at det blir vist at Nykänen takkar nei til ein invitasjon til ein fest.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Matti Nykänen» frå , den 13. desember 2008.

Bakgrunnsstoff 
 

Finske skihopparar
Verdsmeistrar i skihopping
Verdsmeistrar i skiflyging
Vinnarar av Holmenkollmedaljen
Olympiske meistrar for Finland
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Finland
Medaljevinnarar under vinter-OL 1984
Finske deltakarar under vinter-OL 1984
Skihopparar under vinter-OL 1984
Medaljevinnarar under vinter-OL 1988
Finske deltakarar under vinter-OL 1988
Skihopparar under vinter-OL 1988
Andreas Felder

Andreas Felder () er ein tidlegare austerriksk skihoppar.

På 1980-talet og tidleg på 1990-talet var han med på å dominera internasjonal hoppsport, saman med Jens Weissflog, Matti Nykänen og bestevennen, Ernst Vettori. Heile fem gonger var han blant dei fem beste i samandraget i verdscupen, og i sesongen 1990/91 gjekk han heilt til topps. 

Han tok si første internasjonale meisterskapsmedalje under VM 1982 i Oslo, der det austerrikske laget som bestod av Felder, Armin Kogler, Hubert Neuper og Hans Wallner tok sølv i lagkonkurransen. 

Det store gjennombrotet kom i sesongen 1984/85. I desember 1984 vann han sitt første verdscuprenn i Thunder Bay i Canada. Han vann seks renn i løpet av sesongen, men måtte nøya seg med andreplassen i samandraget, etter Nykänen. Under VM 1985 i Lahti vann han sølv både i normalbakkerennet og med det austerrikske landslaget. 

I 1986 blei han verdsmeister i skiflyging i Bad Mitterndorf, og under VM 1987 i Oberstdorf blei han verdsmeister i storbakken og fekk i tillegg bronse i lagkonkurransen. 

I sesongen 1990/91 sikra Felder seg sin einaste samanlagtsiger i verdscupen, og han var med på å vinna laggull i VM 1991 i Val di Fiemme saman med Ernst Vettori, Heinz Kuttin og Stefan Horngacher. Han fekk òg med seg ei sølvmedalje i laghopp under OL 1992 i Albertville saman med Ernst Vettori, Heinz Kuttin og Martin Höllwarth. Felder avslutta karrieren med ein siger: 29. mars 1992 vann han skiflygingsrennet i Planica.

Vidare karriere 

Andreas Felder har òg deltatt i eitt verdscuprenn i kombinert; i Falun i 1989. Han leia etter hopprennet, men hamna på ein 18-plass etter at langrennet var overstått.

Under ski-VM i Trondheim var Andreas Felder sjefstrenar for det austerrikske hopplaget. Året etter blei han tilsett som hopptrenar for det tyske kombinertlandslaget. Seinare fekk han jobben som hopptrenar for det austerrikske kombinertlandslaget.

Andreas Felder bur i Absam i Tirol. Han er gift, og har ei dotter og ein son.

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «Andreas Felder» frå , den 13. desember 2008. 
 

Austerrikske skihopparar
Verdsmeistrar i skiflyging
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Austerrike
Austerrikske deltakarar under vinter-OL 1984
Skihopparar under vinter-OL 1984
Austerrikske deltakarar under vinter-OL 1988
Skihopparar under vinter-OL 1988
Medaljevinnarar under vinter-OL 1992
Austerrikske deltakarar under vinter-OL 1992
Skihopparar under vinter-OL 1992
Dieter Thoma

Dieter Thoma () er ein tidlegare tysk skihoppar. I 1990-åra var Thoma den nest beste tyske hopparen, etter Jens Weissflog.

Dieter Thoma var ikkje den fyrste kjente skihopparen i familien: Dieters onkel, Georg Thoma, var verdsmeister og olympisk meister i kombinert.

Thoma vann sitt første verdscuprenn som 19-åring. To år seinare, i 1990, vann han hoppveka samanlagt, og vann i tillegg VM i skiflyging i Vikersund på slutten av sesongen. 

Føre sesongen 1993/1994 endra Dieter Thoma teknikken frå å hoppa parallelt til den nye V-stilen, og var med på det tyske mannskapet som vann laghoppinga under OL på Lillehammer. I tillegg tok han bronsemedalje i normalbakken. 

Thoma la opp etter sesongen 1998/99.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dieter Thoma» frå ,  den 13. desember 2008.  
 

Tyske skihopparar
Verdsmeistrar i skiflyging
Olympiske meistrar for Tyskland
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Tyskland
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Tyskland
Vesttyske deltakarar under vinter-OL 1988
Skihopparar under vinter-OL 1988
Tyske deltakarar under vinter-OL 1992
Skihopparar under vinter-OL 1992
Medaljevinnarar under vinter-OL 1994
Tyske deltakarar under vinter-OL 1994
Skihopparar under vinter-OL 1994
Medaljevinnarar under vinter-OL 1998
Tyske deltakarar under vinter-OL 1998
Skihopparar under vinter-OL 1998
Noriaki Kasai

Noriaki Kasai () er ein japansk skihoppar. Han blei verdsmeister i skiflyging i 1992.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Noriaki Kasai» frå , den 13. desember 2008.

Bakgrunnsstoff 
 Biografi hos FIS 
 www.NoriakiKasai.com 

Japanske skihopparar
Verdsmeistrar i skiflyging
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Japan
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Japan
Japanske deltakarar under vinter-OL 1992
Skihopparar under vinter-OL 1992
Medaljevinnarar under vinter-OL 1994
Japanske deltakarar under vinter-OL 1994
Skihopparar under vinter-OL 1994
Japanske deltakarar under vinter-OL 1998
Skihopparar under vinter-OL 1998
Japanske deltakarar under vinter-OL 2002
Skihopparar under vinter-OL 2002
Japanske deltakarar under vinter-OL 2006
Skihopparar under vinter-OL 2006
Japanske deltakarar under vinter-OL 2010
Skihopparar under vinter-OL 2010
Medaljevinnarar under vinter-OL 2014
Japanske deltakarar under vinter-OL 2014
Skihopparar under vinter-OL 2014
Japanske deltakarar under vinter-OL 2018
Skihopparar under vinter-OL 2018
Jaroslav Sakala

Jaroslav Sakala () er ein tidlegare tsjekkisk (fram til 1992 tsjekkoslovakisk) skihoppar. 

Sakala debuterte i verdenscupen i 1989, og tok si fyrste internasjonale meisterskapsmedalje under OL i 1992, då det tsjekkoslovakiske mannskapet tok bronsemedaljane i laghopp. Med eit felles lag for Tsjekkia og Slovakia var Sakala med på å ta sølvmedaljar under VM 1993 i Falun.

Den fyrste verdscupsigeren kom 30. januar 1993 i Bad Mitterndorf, og dagen etter vann han på nytt same stad. Den største prestasjonen som skihoppar gjorde Sakala i 1994, då han blei verdsmeister i skiflyging. 

Den beste samanlagtplasseringa i verdscupen var ein andreplass i sesongen 1992/93. Sakala la opp som hoppar i 2003.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Jaroslav Sakala» frå , den 13. desember 2008. 
 

Tsjekkoslovakiske skihopparar
Tsjekkiske skihopparar
Verdsmeistrar i skiflyging
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Tsjekkoslovakia
Medaljevinnarar under vinter-OL 1992
Tsjekkoslovakiske deltakarar under vinter-OL 1992
Skihopparar under vinter-OL 1992
Tsjekkiske deltakarar under vinter-OL 1994
Skihopparar under vinter-OL 1994
Tsjekkiske deltakarar under vinter-OL 1998
Skihopparar under vinter-OL 1998
Deltakarar under Ski-VM 1993
Deltakarar under Ski-VM 1995
Deltakarar under Ski-VM 1997
Deltakarar under Ski-VM 2001
Andreas Goldberger

Andreas Goldberger () er ein tidlegare austerriksk skihoppar. Han var ein av dei mestvinnande skihopparane på 1990-talet. Han var òg ein av dei mest populære hopparane, ikkje minst på grunn av den sympatiske veremåten hans og den positive haldninga.

Merittar 
 Verdscup:
 Samanlagtvinnar 1992/93, 1994/95, 1995/96
 20 sigrar i enkeltrenn
 Skiflyging
 Gull under VM i skiflyging 1996 i Kulm
 Verdscupsigrar i skiflyging i 1995 og 1996
 I 2000 sette Goldberger nye verdsrekordar i Planica med hopp på 220 og 225 meter.
 OL 1994:
 To bronsemedaljar
 VM
 Eitt gull, to sølv, fire bronse
 Hoppveka
 To samanlagtseire: 1992/93 og 1994/95

Narkotikaskandalen 
I 1997 innrømma Goldberger misbruk av kokain. Han blei utestengt av det austerrikske skiforbundet i seks månader. Goldberger vurderte å bytte forbund og konkurrere for Serbia, men han ombestemte seg, og blei verande i det austerrikske forbundet.

29. mai 2005 la Goldberger opp etter ei lang og innhaldsrik karriere, men er endå prøvehoppar i verdscuprenn i områda rundt Tyskland og Austerrike. Så seint som i 2008 var han godt med på notane som prøvehoppar, og var føre godt over halvparten av hopparane.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettsida 

 Denne artikkelen bygger på «Andreas Goldberger» frå , den 13. desember 2008. 
 

Austerrikske skihopparar
Verdsmeistrar i skiflyging
Verdsmeistrar i skihopping
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Austerrike
Medaljevinnarar under vinter-OL 1994
Austerrikske deltakarar under vinter-OL 1994
Skihopparar under vinter-OL 1994
Austerrikske deltakarar under vinter-OL 1998
Skihopparar under vinter-OL 1998
Deltakarar under Ski-VM 1995
Deltakarar under Ski-VM 1997
Deltakarar under Ski-VM 2001
Kazuyoshi Funaki

Kazuyoshi Funaki () er ein japansk skihoppar.

I OL 1998 i Nagano vann han gull i storbakkerennet og i lagkonkurransen, og sølv i normalbakken. Han har vunne hopprennet i Holmenkollen, og blei verdsmeister i skiflyging i 1998. I 1999 blei han tildelt Holmenkollmedaljen.

Han er den einaste japanaren som har vunne den tysk-austerrikske hoppveka samanlagt, noko han gjorde hoppsesongen 1997/98.

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «Kazuyoshi Funaki» frå , den 13. desember 2008. 
 

Japanske skihopparar
Verdsmeistrar i skiflyging
Verdsmeistrar i skihopping
Vinnarar av Holmenkollmedaljen
Olympiske meistrar for Japan
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Japan
Medaljevinnarar under vinter-OL 1998
Japanske deltakarar under vinter-OL 1998
Skihopparar under vinter-OL 1998
Japanske deltakarar under vinter-OL 2002
Skihopparar under vinter-OL 2002
Deltakarar under Ski-VM 1995
Deltakarar under Ski-VM 1997
Deltakarar under Ski-VM 1999
Deltakarar under Ski-VM 2001
Deltakarar under Ski-VM 2003
Sven Hannawald

Sven Hannawald () er ein tidlegare tysk skihoppar.

I sesongen 1998/99 kom han på 5. plass i verdscupen samanlagt. I 2000 blei han for fyrste gong verdsmeister i skiflyging i Vikersund.

Vinteren 2001/2002 blei Hannawalds største sesong. Som første hoppar i historia, vann han alle fire enkeltrenna i hoppveka. Som første hoppar forsvarte han verdsmeistertittelen i skiflyging, og under OL i Salt Lake City vann han gull i lagkonkurransen og sølv individuelt. I verdscupen kom han på 2. plass.

I sesongen 2003/2004 gjekk det tyngre enn venta, det beste resultatet blei 4. plass i Trondheim. 

Våren 2004 blei det kjent at Hannawald leid av såkalla utbrentheit, og at han mottok behandling på ein spesialklinikk. Han la offisielt opp i 2006, etter 2 års fråvære frå verdscupen. Han orka ikkje å trena seg opp igjen, og jobbar nå som ekspertkommentator for tysk fjernsyn.

Nåverande bakkerekordar:

 Zakopane (145 m)

 Titisee Neustadt (145 m)

 Čerťák (212 m)

 Kulm (214 m) (Cristian Nagiller fall på 220)

Hannawald bur i Berlin.

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «Sven Hannawald» frå , den 13. desember 2008. 
 

Tyske skihopparar
Verdsmeistrar i skiflyging
Olympiske meistrar for Tyskland
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Tyskland
Medaljevinnarar under vinter-OL 1998
Tyske deltakarar under vinter-OL 1998
Skihopparar under vinter-OL 1998
Medaljevinnarar under vinter-OL 2002
Tyske deltakarar under vinter-OL 2002
Skihopparar under vinter-OL 2002
Deltakarar under Ski-VM 1999
Deltakarar under Ski-VM 2001
Deltakarar under Ski-VM 2003
Tåke i astronomi

Tåker eller skodder er diffuse objekt i verdsrommet samansette av gass og støv og som ikkje er stjerner. Det finst fleire ulike typar av tåker; dei tre øvste kategoriane er emisjonståker, refleksjonståker og mørke tåker.

Emisjonståker 

Dei fleste emisjonståkene sender ut lyset sitt i seriar av emisjonslinjer. I desse tåkene er atoma ioniserte av ultrafiolett stråling frå ei varm stjerna eller fleire varme stjerner, og det synlege lyset blir sendt ut når elektrona blir fanga inn igjen av atoma. Hydrogen er det mest vanlege grunnstoffet i nesten alle tåker, og tåker der det finst ionisert hydrogen blir kalla H II-regionar. Hydrogen sender ut sitt kraftigaste lys på bølgjelengda 656 nm, som er raudt lys; slik at H II-regionar ofte er raude på bilete. Sedde visuelt kan dei likevel sjå grøne ut grunna eit par av forbodne linjer på 496 og 501 nm sendte ut av oksygen.

Andre typar av emisjonståker er planetariske tåker og supernovarestar. I supernovarestar kan det emitterte lyset òg komma frå synkrotronstråling, sjølv om denne strålinga vanlegvis berre førekjem i radiobølgjer. I Krabbetåka strekker synkrotronstrålinga seg òg inn den synlege delen av det elektromagnetiske spekteret.

Emisjonståker kan vera mykje meir lyssterke enn stjerna som badar dei i ultrafiolett stråling dersom stjerna er ekstra varm, då tåka vil konvertera den ultrafiolette strålinga til synleg lys.

Refleksjonsståker 
Refleksjonståker er synlege ved at dei spreier stjernelys. Her er det ikkje sjølve gassen i tåka som er synleg, men myriadar av små støvfnugg som normalt er blanda med han. Refleksjontåkene er alltid svakare enn stjerna som lyser dei opp, med mindre ein tjukkare del av tåka sedd frå jorda dekkjer stjerna. Refleksjonståker er som regel blå på bilete.

Mørke tåker 

Mørke tåker er ikkje lyste opp av stjerner og er berre synlege ved at dei blokkerer lys frå bakomliggjande stjerner eller lys frå andre lyskjelder. Døme på mørke tåker er Kolsekken og Hestehovudtåka.

Diffuse tåker 
Ei diffus tåke er ei interstellar sky av støv og gass av uregelmessig form. Ein kan sjå dei på stjernehimmelen som små tåkeflekker.

Bilete

Kjelder 

 Denne artikkelen baserer seg på artikkelen «Nebula» s. 278 i Philip's Astronomy Encyclopedia utgjeven i 2002.

Bakgrunnsstoff 

 Hubble-bilete av tåker

 
Romplasma
Plasmafysikk
Hubert Neuper

Hubert Neuper () er ein tidlegare austerriksk skihoppar. Han var med på å dominere internasjonal hoppsport ein kort periode på starten av 1980-talet.

Han vann hoppveka samanlagt i 1980 og 1981, og gjekk til topps samanlagt i den aller fyrste verdenscupsesongen (1979/80), og kom på andre plass samanlagt to år seinare. Han tok sølv i storbakkerennet under OL i 1980 i Lake Placid. I tillegg har han ei sølvmedalje frå lagkonkurransen under VM 1982 i Oslo.

Etter at Neuper la opp som hoppar starta han ein skiskule på heimstaden Bad Mitterndorf, Steiermark. Han gjennomførte òg pilotudanning, og arbeidde i fleire år som flygar. Frå og med skiflygings-VM i Kulm i 1996 har han hatt ei sentral rolle i arbeidet med å arrangera skiflygingskonkurransar i Kulm.

Hubert Neuper er ein av grunnleggjarane bak World Sports Awards (seinare kalla Laureus Awards) som blei arrangert for fyrste gong i november 1999.

I 2003 gav Neuper ut biografien Flatline. Han gifta seg med Claudia i 1984. Dei har to døtrer.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Hubert Neuper» frå , den 13. desember 2008.

Bakgrunnsstoff 
 

Austerrikske skihopparar
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Austerrike
Medaljevinnarar under vinter-OL 1980
Austerrikske deltakarar under vinter-OL 1980
Skihopparar under vinter-OL 1980