alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Otto Schmidt

Otto Juljevitsj Schmidt () var ein sovjetisk  matematikar, astronom, geofysikar, utforskar, akademikar og statsmann. Han blei utnemnnd til Helt av Sovjetunionen den 27. juni 1937. og medlem av kommunistpartiet.
Schmidt er mellom anna kjent for si hypotese om dannelsen av jorda og andre planeter i solsystemet.

Schmidt var fødd i Mahiljow i Det russiske keisardømet, no i Kviterussland. Far hans stamma frå tyske innvandrarar til Kurland, mora var latviar.

Otto Schmidt var ein kjend polarutforskar som tok del i fleire ekspedisjonar. I 1929 og 1930 leia hane kspedisjonar ombord i damp-isbrytaren «Georgij Sedov». Han skipa den første vitskaplege forskingsstasjonen i Franz Josef Land og utforska  nordvestlege delar av Karahavet og vestkysten av Severnaja Zemlja, og oppdaga ein del øyar. 

I 1932 utførte Schmidt sin ekspedisjon på isbrytaren «Sibirjakov» med kaptein Vladimir Voronin den første reisa frå Arkhangelsk til Stillehavet utan å overvintra.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Otto Schmidt» frå ,  den 28. januar 2017.  
 
Denne artikkelen bygger på «Otto Schmidt» frå ,  den 31. januar 2017. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Aleksey E. Levin, Stephen G. Brush The Origin of the Solar System: Soviet Research 1925-1991. AIP Press, 1995. ISBN 1-56396-281-0
 Brontman, L.K. On top of the world: the Soviet expedition to the North pole, 1937-1938, New York, 1938.
 McCannon, John. Red Arctic: Polar Exploration and the Myth of the North in the Soviet Union, 1932-1939. New York: Oxford University Press, 1998.
 Otto Iul'evich Shmidt: Zhizn' i deiatel'nost'. Moscow: Nauka, 1959.
 

Sovjetiske fysikarar
Sovjetiske astronomar
Sovjetiske matematikarar
Frans Josefs land
Baltiske tyskarar
Gunvald Engelstad

Gunvald Engelstad () var ein arbeidsmann frå Øksendal på Nordmøre, stortingsrepresentant frå Nord-Trøndelag i tida 1945-65, vald for Arbeidarpartiet.

Engelstad var son til ein gardbrukar og smed. Etter han var ferdig med framhaldsskulen, arbeidde Engelstad på gard og gjekk 1915-16 i smedlære. Frå 1920 var han smed ved ulike anlegg. Ut på 1920-talet var han i arbeid i Nord-Trøndelag, der han så var reparatør ved Follafoss Tresliperi frå 1925 til -40 og smed i vegvesenet 1940-43.

Frå andre halvdel av 1920-åra var Engelstad formann i Verran-avdelinga av ]]Norsk Arbeidsmandsforbund]] og Norsk Papirindustriarbeiderforbund. Han var elles formann i Verran AUF 1928-33, Inntrøndelag AUF 1929-40 og Verran arbeiderparti 1931-34. Perioden 1938-40 var han landsstyremedlem i Arbeidernes Ungdomsfylking (AUF).

Engelstad var ordførar i Verran 1935-40. I 1943 vart han arrestert av den tyske okkupasjonsmakta, og sat fengsla på Falstad, Vollan og Grini fram til frigjeringa i mai 1945. Allereie under fangenskapet på Grini stod han sentralt i å gjenreise partiorganisasjonen i Trøndelags-fylka. Frå mai 1945 var han ordførar i Verran til det vart halde kommuneval hausten 1945.

Frå 1945 til -65 representerte Engelstad Arbeidarpartiet og Nord-Trøndelag på Stortinget. På Tinget var han med i Finans- og tollkomitéen dei fire fyrste sesjonane. Frå 1950 var han fast plassert i  Skog-, vassdrags- og industrikomitéen til han forlet Stortinget i 1965. Engelstad var elles styremedlem i A/S Fosdalens Bergverk 1946–1970, dei siste 18 åra som nestformann.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1945-1949
Stortingsrepresentantar 1950-1953
Stortingsrepresentantar 1954-1957
Stortingsrepresentantar 1958-1961
Stortingsrepresentantar 1961-1965
Folk frå Sunndal
Folk frå Verran
Svartehavsflåten

Svartehavsflåten (russisk: Черноморский флот) er ein del av den russiske marinen som er stasjonert i Svartehavet og opererer der, i Azovhavet og Middelhavet. Flåtens hovedkvarter ligger i Sevastopol.

Bakgrunn 
Flåten vart etablert 13. mai 1783 av Grigorij Potemkin, samstundes med at byen og flåtebasen Sevastopol vart etablerte. Desse tiltaka var ein del av konsolideringa og utviklinga av dei nye store områda som Det russiske keiserriket hadde sikra seg langs Svartehavet etter Küçük Kaynarca-traktaten og overtaking av Krim-khanatet under ledelse av Potemkin, same året som flåten vart etablert.

Historie

Keisardømet 
Flåten har sidan den vart etablert, hatt ein stor politisk og militær verdi for Russland. Allereie de første åra var den viktig i å sikre russisk innflyting og kontroll i det søraustlege Europa, og vann i 1790 ein viktig sjømilitær siger over Det osmanske riket i slaget ved Kertsjsundet under den russisk-tyrkiske krig (1787–1792).

Trass at fredsavtalen frå Paris etter Krimkrigen slo fast at Svartehavet skulle vere demilitarisert, vart området fort russisk militært ansvarsområde.

Etter det smertelige nederlaget i den russisk-japanske krig, kor store delar av den russiske marine vart utsletta, braut det ut eit opprør på panserkryssaren «Potemkin» i 1905, noko som seinare viste seg å vere ein viktig gneiste både i forhold til 1905-revolusjonen og den seinare revolusjonen i 1917.

Under første verdskrigen var det ei rekke samanstøytar mellom Svartehavsflåten og fartøy frå Det osmanske riket.

Sovjettiden 
Under den russiske borgarkrigen vart store deler av flåten konfiskert av vestmaktene. Nokre av desse vart overleverte på 1920-tallet, men dei fleste vart erstatta av ein storstilt nybygging og modernisering. 

Etter det tyske angrepet på Sovjetunionen under andre verdskrig vart aktiviteten til flåten koordinert med Den raude armeen, særleg under beleiringen av Odessa og slaget om Sevastopol.

Under Yom Kippur-krigen i 1973 vart flåten sendt ut i Middelhavet for å balansere nærværet frå United States Navy.

Deling med Ukraina

Flåten i 2016 
I 2016 er flåten styrt av Søre militærdistrikt.

Kystforsvarsavdelingar 
 11. kystforsvars- missilbrigade i Anapa med missilsystema Bastion missilkompleks og Bal missilkompleks  
 15. kystforsvars- missilbrigade i Sevastopol
 810. marineinfanteribrigade i Sevastopol. 
 382. marineinfanteribataljon i Temrjuk    
 1096. luftvernmissilregiment i Sevastopol    
 431. etterretningspunkt i Sevastopol   
 8. artilleriregiment for dekning av kystlinja i Perevalnoje, Krim  
 133. forsyningsbrigade i Bakhtsjisaraj, Krim 
 126. kystforsvarsbrigade i Perevalnoje  
 4. ABC-vernregiment i Sevastopol 
 127. etterretningsbrigade i Sevastopol 
 68. marineingeniørregiment i Jevpatorija

Referansar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Svartehavsflåten» frå ,  den 29. januar 2017.  

Maskinomsette artiklar som treng gjennomgang
Mariner
Russisk historie
Det russiske forsvaret
Russiske flåtar
RS-28

RS-28 Sarmat (russisk РС-28 Сармат; NATO-rapporteringsnamn SATAN 2 eller òg SS-X-30) er eit tungt interkontinentalt ballistisk missil med MIRV-atomstridshovud som skal bruke flytande brennstoff. Nemninga SS-X-30 tyder på at det i framtida vil kallast SS-30. Det tunge missilet kan lastast med ti (10) stridshovud av standard tyngde, og med sprengverknad på 550 kilotonn TNT, eller 15 av den lette typen. Ved bruk av hypersonisk glidefly (HGV), til dømes av typen IO-71, kan missilet ta med 24 av desse som nyttelast.
I februar 2014 vart det annonsert at missilet var venta ferdig for utplassering i 2020.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «RS-28 Sarmat» frå ,  den 29. januar 2017.  

 

Ballistiske missil
Strategiske rakettstyrkar
RS-26

RS-26 Rubezh er eit interkontinentalt missil som skal utskytast frå kjøyretøy, og er den siste modifiseringa av SS-29 Yars i år 2016. Missilet er utstyrt med fire (4) stridshovud MIRV som har bedre forsvar mot eventuelle moderne mottiltak (Anti-missile defense (AMD)), og har kvar ei sprengkraft på 150-300 kilotonn.
RS-26 er lettare enn SS-29 med sine 80 tonn og har ein løfterakett med fast brensel i tre trinn. Praktisk rekkevidde er 2000-6000 km, med maksimum 11000 km.

Referansar

Ballistiske missil
Maskinomsette artiklar som treng gjennomgang
Johan M. Nyland

Johan M. Nyland () var ein norsk arbeidar og politikar frå Østre Toten. Han var fylkesvaraordførar i Oppland 1976-87 og stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet og Oppland i tida 1985-97.

Nyland var son til ein bakar. Etter å ha gått bygningslinja på ein yrkesskule i 1946/47, vart han tilsett som læregut ved Mustad-fabrikken på Gjøvik. Ved Mustad vart han engasjert i fagforeiningsarbeid, og i perioden 1964-68 var han nestformann i Brusveen jern og metall. Nyland arbeidde i Mustad-konsernet til han i 1985 vart vald inn på Stortinget.

24 år gammal vart Nyland vald inn i kommunestyret i heimbygda Østre Toten. Han var medlem av  kommunestyret i 20 år til 1975, dei siste fire åra var han varaordførar i kommunen. Deretter var Nyland fylkestingsrepresentant i Oppland i tolv år, alle desse åra 1976-87 var han varaordførar i fylket.

Ved stortingsvalet hausten 1985 fekk Nyland fast stortingsplass frå Oppland. På Stortinget var han dei neste tolv åra medlem av Samferdselskomiteen. Mest kjend var han for sitt engasjement i jarnbanepolitikken. Som totning og representant for Oppland var han særleg oppteken av Gjøvikbanen, men han var også ein av forkjemparane for bygging av Gardermobanen.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1985-1989
Stortingsrepresentantar 1989-1993
Stortingsrepresentantar 1993-1997
Folk frå Østre Toten
Rolf Nilssen

Rolf Nilssen () var ein norsk arbeidar og kontorist frå Narvik. Han representerte Troms fylke og Arbeidarpartiet på Stortinget i tida 1977 - 1989.

Nilssen var son til ein anleggsarbeidar, og var sjølv maskinarbeidar 1948-49 ved LKAB i Narvik. Deretter arbeidde han som fyrbøtar på NSB sine lokomotiv fram til 1962. Åra 1962-65 var han LO-sekretær i Nordland med bustad i Bodø. I 1965 flytta han til Tromsø, då han vart tilsett som leiar av LO sitt distriktskontor i Troms.

Frå 1952 til 1963 hadde Nilssen plass i formannskapet i Narvik. Også i Tromsø var han formannskapsmedlem, då i dei åtte åra frå 1968 til -75. Perioden 1974-78 var Nilssen landsstyremedlem i Det norske Arbeidarparti.

Hausten 1977 vart Nilssen vald til stortingsrepresentant frå Troms. Med attval i 1981 og 1985 vart han sitjande på Tinget i tolv år. Dei fyrste tre månadene var han medlem av Sjøfarts- og fiskerikomiteen, resten av den fyrste fireårsperioden var han med i Finanskomiteen. Han var så medlem av Sjøfarts- og fiskerikomiteen frå oktober 1981 til mai 1986, sidan var han nestleiar i same komiteen.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1977-1981
Stortingsrepresentantar 1981-1985
Stortingsrepresentantar 1985-1989
Folk frå Narvik
Folk frå Tromsø
Knut Haus

Knut Haus () var ein norsk landbruksmann som representerte Rogaland og Kristeleg Folkeparti på Stortinget frå 1973 til 1985.

Haus var fødd i Greipstad i Vest-Agder som son til ein lærar og kyrkjesongar. I tida frå 1933 til -39 gjekk han både Sørlandets kristelege ungdomsskule på Birkeland, Vest-Agder landbruksskole i Søgne og eit artiumskurs ved Volda gymnas. Deretter tok han i 1941 sivilagronom-eksamen ved jordbrukslina på Noregs Landbrukshøgskole på Ås i Akershus.

1941-42 var Haus styrar ved Tresamyrenes brenntorvfabrikk i Stor-Elvdal. Frå 1942 til 1948 var han tilsett ved Statens frøkontroll, siste fire åra som avdelingsleiar i Trondheim. Etter to år på landbrukshøgskulen, byrja han i 1950 som assistent ved Felleskjøpet sin forsøks- og stamsædgard Vidarshov på Vang i Hedmark. Frå 1953 var Haus driftsleiar ved Rogaland stamsædgard på Klepp i Rogland, ei stilling han hadde til 1979.

Stortingsperioden 1961-65 var Haus vararepresentant til Stortinget. Då Kjell Bondevik var statsråd i Lyng-regjeringa i fire veker hausten 1963, møtte Haus fast 28.8.-25.9.1963. Åra 1972-73 var Haus var varaordførar i Klepp. Hausten 1973 vart Haus vald til stortingsrepresentant frå Rogaland, og med attval i 1977 og -81 vart han verande på Tinget i tolv år. Heile tingtida hadde han plass i Landbrukskomiteen, formann i komiteen dei siste fire åra.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1973-1977
Stortingsrepresentantar 1977-1981
Stortingsrepresentantar 1981-1985
Folk frå Klepp
Folk frå Songdalen
Norske agronomar
Janniche Hilleren

Janniche Hilleren () er ein norsk barnebokforfattar. Ho er frå Sogndal, busett i Luster.

Bibliografi

Bøker

Kjelder
 Biblioteka i Sunnfjord kommune

Norske barnebokforfattarar
Forfattarar frå Sogndal
Forfattarar frå Luster
Zygmunt Bauman

Zygmunt Bauman () var ein polsk sosiolog og filosof, fødd i Poznań. Han vart driven ut or Polen då den kommunistiske regjeringa sette i verk politiske utreinskingar i 1968, samstundes som han vart tvinga til å gje avkall på sitt polske statsborgarskap då han flytta til Storbritannia. Frå 1971 budde han i England, der han vart professor i sosiologi ved University of Leeds. Bauman var ein av dei aller fremste samfunnsteoritakarane i verda, med verk om så åtskilde emne som modernitet, holocaust, forbrukarsamfunn og seinmoderne samfunn.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Zygmunt Bauman» frå ,  den 30. januar 2017.  
 

Polske filosofar
Sosiologar
Medlemmar av Det polske vitskapsakademiet
Pragelato

Pragelato er ein kommune i provinsen Torino i regionen Piemonte i det vestlege Italia. Kommunen har eit areal på 89 km² og 776 ibuarar (2015). Landsbyen Pragelato ligg 1518 meter over havet i den øvste delen av dalen Val Chisone, ei 10 km aust for Sestriere.

Då byen Torino vart tildelt Vinter-OL 2006, valde ein å leggje øvingar i nordiske greiner på ski til Pragelato. Meir enn hundre års nedgang i folketalet vart då snudd, slik at det i 2015 var over 300 fleire ibuarar i kommunen, samanlikna med i 2001.

Turisme er hovudnæring i Pragelato.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Pragelato» frå ,  den 30. januar 2017.  
 

Piemonte
Zoucheng

Zoucheng (kinesisk: 邹城; pinyin: Zōuchéng) er eit byfylke i sørdelen av Shandong-provinsen i Kina. Byfylket omfattar 1619 km² land, der det bur i kring 1,12 millionar menneske.

Zoucheng ligg om lag 20 km sør for byen Qufu, og er som denne underlagd byprefekturet  Jining.

Filosofen Mencius var fødd i Zoucheng.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Zoucheng» frå ,  den 30. januar 2017.  
 

Byfylke i Shandong
IO-71

IO-71 (Prosjekt 4202) er eit supersonisk glidefly (HGV), russisk giperzvukovyj letateljnyj apparat (kortform «Glaider», forkorta GLA), og eit av dei russiske svara på utviklinga mellom russiske ICBM og rakettskjoldet. Eksperimenta vert gjorde i løynd, men noko informasjon vart gitt ut, og her heiter det seg at farta på HGV kan komme opp i 11000 kilometer i timen og kan manøvrera i mønster som er umogeleg å regne ut for mottiltak som til dømes det såkalla rakettskjoldet. 

Nokre av dei løynde eksperimenta vart starta i 2009 og går føre seg i Dombarovskij, i 13. strategiske missildivisjon. Der vert fleire HGV av typen IO-71 sett inn i ein bererakett av typen SS-19 som vert skoten opp frå silo i retning Kura-feltet på Kamsjatka. Det vert òg hevda at denne divisjonen skal ha dette våpenet før 2025. Andre eksperiment vert gjorde på rakettprøvefeltet Bajkonur i Kasakhstan. Her vert òg missilet SS-19 nytta og skote i retning Kura-feltet på Kamtsjatka.

Referansar

Supersonisk glidefly
Strategiske rakettstyrkar
Ballistiske missil
Kura-feltet

Kura-feltet (russisk , engelsk ), òg kjend som KAMA, er eit russisk øvingsområde for interkontinentale ballistiske missil. Feltet ligg nord på Kamtsjatkahalvøya, og her på desse avsidesliggjande områda kan missil som er skotne frå vest i Russland lande utan skade.
Delar av området er ZATO - stengd for ålmenn ferdsel.

Strategiske rakettstyrkar
Lukka byar
Ballistiske missil
NATO-kallenamn

NATO-kallenamn er NATO sine kodenamn for militært utstyr frå Russland, Kina, og land frå det som vart kalla Austblokka (mellom anna Sovjetunionen). Namna vart laga for å lette sambandet mellom ulike land som ikkje hadde same språk. I tillegg var russiske namn på utstyret ukjende. Mykje av dette utstyret er framleis i bruk, og NATO-kallenamna likeså.  

Den første bokstaven i namnet viser kva slags utstyr det er snakk om, til dømes fekk jagarfly og angrepsfly namn som byrja med F (etter det engelske ordet Fighter), bombefly fekk namn på B, transportfly fikk namn på C (for Cargo) og ulike andre fly som øvingsfly, tankfly, anti-ubåtfly, AWACS m.m. fekk namn på M (for Miscellaneous). Propelldrivne fly fekk namn med ei staving, medan jetdrivne fly fekk namn med to stavingar. Helikopter fekk namn på H, luft-til-luft-missil fekk namn på A (etter air-to-air), luft-til-bakke-missil fekk namn på K, bakke-til-luft-missil fekk namn på G (etter groundlaunched) og bakke-til-bakke0missil namn på S (etter surface-to-surface).

Craig Thomas skreiv i 1977 boka Firefox med det oppdikta NATO-kallenamnet Firefox for Mikojan-Gurevitsj MiG-31. Boka vart filmatisert av Clint Eastwood i 1982. Den rette MiG-31 fikk i 1979 NATO-kallenamnet Foxhound.

Pentagon har sine eigne kodar for missil: AA- (luft-til-luft), AS- (luft-til-bakke), SA- (overflate-til-luft), SS- (overflate-til-overflate), −N- (sjøplattform), −X- (eksperimentell design) og AT- (panservernmissil).

Døme på fly 

 Lavotjkin La-7 Fin, propelldrivne jagarfly/angrepsfly.
 Jakovlev Jak-28P Firebar, jetdrivne jagarfly. 
 Tupolev Tu-95 Bear, propelldrivne bombefly. 
 Jakovlev Jak-28 Brewer, jetdrivne bombefly.
 Antonov An-22 Cock, propelldrivne transportfly.
 Tupolev Tu-134 Crusty, jetdrivne passasjerfly.
 Beriev Be-12 Mail, propelldrivne flybåtar. 
 Jakovlev Jak-28U Maestro, jetdrivne treningsfly. 
 Kamov Ka-50 Hokum, helikopter.

Døme på missil 

 AA-9 Amos, Vympel R-33. Luft-til-luft missil nytta av MiG-31.
 AS-15 Kent, Raduga Kh-55. Kryssermissil nytta av bombefly.  
 SA-2 Guideline, S-75 Dvina. Luftvernmissil
 SA-N-11 Grison, 9M311K. Luftvernmissil nytta av krigsskip. 
 SS-18 Satan, R-36M. Interkontinental ballistisk missil.
 SS-N-2 Styx, P-15 Termit. Sjømålsmissil.  
 AT-1 Snapper, 3M6 Sjmel. Panservernmissil.

Sjå òg 
 NATO-kallenamn for jagarfly
 NATO-kallenamn for bombefly

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «NATO-kallenavn» frå ,  den 30. januar 2017.  
 

NATO
Maskinomsette artiklar som treng gjennomgang
Radiata

Radiata er ein taksonomisk rang som har vore brukt til å klassifisera radiært symmetriske dyr. Omgrepet Radiata har vore brukt om fleire ulike grupper av dyr. Mange av desse
utgjer ikkje ei naturleg eller monofyletisk gruppe med ein felles stamfar ut frå det ein no veit om evolusjon. På grunn av konvergent evolusjon der organismar av ulik avstamming kan få liknande trekk, blir omgrepet i dag hovudsakleg brukt i historisk samanheng. 

Dei to manetgruppene Ctenophora og Cnidaria blei sameinte til Radiata tidleg på 1800-talet av Georges Cuvier. I 1983 omdefinerte Thomas Cavalier-Smith Radiata som eit underrike danna av Myxozoa, Placozoa, Cnidaria og Ctenophora. Lynn Margulis og K.V. Schwartz tok seinare Radiata inn i sin taksonoomi med fem rike, denne gongen med med berre Cnidaria og Ctenophora.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Radiata» frå ,  den 30. januar 2017.  
 

Dyresystematikk
Bladmosar

Bladmosar er ei gruppe landplantar utan blomar som formeirer seg ved hjelp av sporar. Dei kan skildrast som dei mjuke og grøne vekstane ein finn på fuktige stader, som i skogen og på berg. Plantane i gruppa har dei kjenneteikna at gametofytten har blad, og at rottråden (rhizoid) er fleircella.

Det finst rundt 12 000 artar av bladmosar.
Dei utgjer ei svært viktig plantegruppe, i og med at dei ofte er den første vegetasjonen som veks på berre landområde.
I nokre habitat utgjer dei dei einaste landplantane, men bladmosar finst også i dei fleste andre miljø saman med andre plantar.

Skildring

Ein bladmose kan ha ein enkel eller greina stamme som ofte er bladrik. Blada er enkle, ofte berre danna av eit enkelt cellelag med eller utan nerver. Dei har ikkje eigentlege røter, men kan vera forankra i bakken med rotliknande trådar kalla rhizoidar. Nye individ kan veksa ut frå rhizoidane.
Blada er dekt av vokslag og har porer, som i motsetnad til spalteopningane hjå karplantar ikkje kan lukkast. Vatn og oppløyste næringsstoff blir tekne direkte opp via blada. Sidan mosar ikkje har vev som kan transportera vatn inni planten, er plantane alltid låge. Dei finst som regel i fuktige miljø, men ein mose kan tåla langvarig tørke utan at cellene tar skade.

Taksonomi
Tradisjonelt blei bladmosar klassifisert saman med levermosar og nålkapselmosar i divisjonen Bryophyta (Bryophyta sensu lato), der mosar danna klassen Musci. Denne definisjonen gjorde Bryophyta til  ei parafyletisk eller unaturleg gruppe som i staden er blitt delt inn i bladmosar (dagens Bryophyta),  levermosar (Marchantiophyta) og nålkapselmosar (Anthocerotophyta). 

Bladmosar (Bryophyta sensu stricto) er delt inn i åtte klassar:

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Bladmoser» frå , og «Bladmossor» frå  den 31. januar 2017.  
 
Denne artikkelen bygger på «Moss» frå ,  den 31. januar 2017.  
 

Mosar
Einar Henden

Einar Henden () var ein norsk elverksjef. Han var frå Sandane i Gloppen kommune. Henden var styrar for Gloppen elektrisitetsverk i 48 år.

Bibliografi

Bøker

Kjelder
 Gravminner i Norge

Norske sakprosaforfattarar
Forfattarar frå Gloppen
Svobodnyj i Sverdlovsk oblast

Svobodnyj (russisk skrift Свободный) er ein stad i Sverdlovsk oblast i Russland. Han ligg 185 kilometer frå Jekaterinburg. Folketalet er rundt 8000 (2015).
Staden vert ofte òg kalla Nizjnyj Tagil (Nedre Tagil), fordi dette er ein meir kjend plass. Delar av byen er ZATO, stengd for ålmenn ferdsel fordi 42. strategiske missildivisjon har sitt hovudkvarter der.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Svobodny, Sverdlovsk Oblast» frå ,  den 1. februar 2017.  
Denne artikkelen bygger på «Svobodny,_Sverdlovsk_Oblast» frå ,  den 1. februar 2017.  
 

Stader i Russland
Lukka byar
Sverdlovsk oblast
Geigerteljar

Ein geigerteljar, også kalla Geiger-Müller-teljar, er eit apparat som måler radioaktiv stråling. Det er kjent for å lage ein karakteristisk tikkelyd.

Sjå òg
Dyppeteljar

Måleinstrument
Teljeverk
DF-ZF

DF-ZF er et kinesisk supersonisk glidefly som har vore prøvd 5 gonger sidan 9. januar 2014. og april 2016. 

Forsvarsministeriet i Kina er opne om prøvene og forsøka, og hevdar at det er av vitskapeleg interesse. Prøvene kan likevel sjåast på som ein del av den militære rustinga i Kina, og har truleg evne til å trenga gjennom rakettskjoldet til USA og Russland. Alle forsøka har lukkast bortsett frå ein, og vart gjorde av Taiyuan Satellite Launch Center i Shanxi Province, eit øvingsområde for Folkefrigjeringshæren (People's Liberation Army) i Kina.

Kapabilitetar
DF-ZF HGV kan truleg nå ei fart på 12000 kilometer i timen, og førebels umogeleg å stanse eller øydeleggje etter at den er skoten ut frå bæreraketten eller bombeflyet.

Referansar

Supersonisk glidefly
Strategiske rakettstyrkar
Kjell Magne Fredheim

Kjell Magne Fredheim () var ein norsk journalist og politikar frå Os i Hedmark. Han representerte Hedmark og Arbeidarpartiet på Stortinget frå 1969 til 1989.

Fredheim var son til ein småbrukar og bygningsmann i Os. Han gjekk handelsskule 1945/46 og var dei neste to åra ekspeditør og avdelingsstyrar ved samvirkelag. Frå 1948 til 1953 arbeide han på kontor og i bank, samt i to år i Norsk Telegrambyrå si biletavdeling.

I 1954 gjekk Fredheim over i journalistyrket. Etter vel eit år avisa Arbeidets Rett på Røros, tok han i 1955 over leiinga ved avisa Glåmdalen sitt kontor i Flisa, og var tilsett i Glåmdalen til 1969, siste par åra i hovudredaksjonen på Kongsvinger.

Fredheim var varaordførar i Åsnes kommune perioden 1966-67. Han vart vald til stortingsrepresentant hausten 1969, og med fire attval hadde han sete i Stortinget i 20 år. Den fyrste fireårsperioden var han med i Utanriks- og konstitusjonskomitéen, medan han dei neste åtte åra var medlem i Kirke- og undervisningskomitéen. Frå 1981 til -85 var han på ny medlem i Utanriks- og konstitusjonskomitéen, før han avslutta med fire år som leiar i Forsvarskomitéen.

Fredheim var elles formann 1971-93 i Støtteutvalet for dagsavisene, styremedlem 1975-81 i  Direktoratet for utviklingshjelp og 1989-96 i Distriktenes utbyggingsfond. I tida 1990-98 var han leiar i Landsrådet for Heimevernet.

Etter han forlet Stortinget i 1989 var Fredheim politisk kommentator i Glåmdalen til 1998.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1969-1973
Stortingsrepresentantar 1973-1977
Stortingsrepresentantar 1977-1981
Stortingsrepresentantar 1981-1985
Stortingsrepresentantar 1985-1989
Folk frå Os