alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Brit Salbu

Brit Salbu () er ein norsk kjemikar og strålevernforskar. Ho er professor ved Fakultet for miljøvitskap og naturforvaltning ved Noregs miljø- og biovitskaplege universitet. Ho leier eit senter for ypperleg forsking, Center for Environmental Radio Activity (CERAD).

Salbu tok hovudfag i kjemi i 1974 og doktorgraden (dr. philos.) frå Universitetet i Oslo i 1984.

Ho har særleg forska på miljøkjemi og radioekologi. Ho har vore leiar av isotoplaboratoriet ved NMBU frå 1987 og har leidd NATOs miljøtryggingspanel. Ho er medlem av Det Norske Videnskaps-Akademi og sidan 2004 fellow ved Royal Society of Chemistry i Storbritannia. 

Salbu vart i 2020 utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden for samfunnsnyttige virke.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Brit Salbu» frå ,  den 16. juli 2022.

Bakgrunnsstoff
 Profil hos NMBU  15. august 2020 hos .

Norske kjemikarar
St. Olavs Orden
Marit Bockelie

Marit Bockelie () er ein norsk biletkunstnar og fløytist. Ho er fødd i Bodø, oppvaksen i Tromsø og busett i Oslo. Ho er utdanna ved Statens håndverks- og kunstindustriskole (1953–56), Accademia di Belle Arti («Mosaikkakademiet») i Ravenna (1956–59) og Statens Kunstakademi (1960–64). Verka hennar inkluderer mosaikk, teikning, akvarell, måling og grafikk. Ho har òg illustrert fleire bøker, med hovudvekt på utgjevingar med tema frå Nord-Noreg. Ho er representert i fleire utstillingar, mellom anna Nasjonalgalleriet.

Seinare studerte ho utøvande musikk ved Instituto Verdi (fire år) og ved Norges musikkhøgskole med diplomeksamen 1977. Ho har spelt solo i fleire orkester og i NRK.

I 1994 opna ho Skulpturlandskap Nordland. Ho skreiv og illustrerte si eiga musikkbok Marits egne drikkeviser (Emilia forlag, 2001).

Bockelie vart i 2020 utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden for virket sitt som kunstnar.

Prisar og utmerkingar 

 Tromsø bys stipend 1954-57, Troms fylkes kulturstipend 1965
 Statens arbeidsstipend 1985 og Tegneforbundets stipend 1985
 Petter Dass-medaljen 1984
 Troms fylkeskommunes kulturpris 1986
 Utnemnd til st Olavs orden 2021

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Marit Bockelie» frå ,  den 16. juli 2022.  

Folk frå Bodø
Norske fløytistar
Norske illustratørar
Norske biletkunstnarar
St. Olavs Orden
Mazo de la Roche

Mazo de la Roche () var ein kanadisk forfattar. Ho er mest kjend for den populære Jalna-serien, som utkom frå 1927 til 1958 i 16 bind.

Bakgrunn 
Mazo de la Roche var einaste barn av seljaren William Roche og Alberta (Lundy) Roche. Ho hadde ein einsam oppvekst og familien flytta ofte. Ho fann tilflukt i bøker, og utvikla si eiga fantasiverd kalla «The Play», som ho utvikla med personar og hendingar. Ho var berre ni då ho skreiv si første novelle. 

Då ho var sju år gammal adopterte foreldra hennar den yngre kusina Caroline Clement, som hadde mista foreldra. Ho lét seg trekka inn i Mazo si fantasiverd, og vart etterkvart lispartnaren hennar. Paret levde eit tilbaketrekt liv. I 1931 adopterte Roche/Clement to barn. Eit søskenpar som hadde vorte foreldrelause, foreldra til barna hadde vore vener av Roche og Clement. 

Ein av bustadene til familien i Mazos barndom var i nærleiken av ein større gard, drive som hobbybruk av ein rikmann. Det var utor denne staden at ho byrja å utvikla historiene som vart til Jalna-serien. Herregarden Benares Historic House i Clarkson i Ontario blir rekna for å vera denne staden, og staden blir no forvalta av Ontario Museum Association. Ein park i nærleiken har fått namnet Whiteoaks, henta frå serien.

Heimen til de la Roche i 3590 Bayview Avenue i Toronto vart i 1975 kjøpt av The Zoroastrian Society of Ontario, som bruker huset som forsamlingshus.

Eit tilbakevendande spørsmål er uttala av namnet. Det skal uttalast may'zo og rosh.

Forfattarskap 
Den første forteljinga hennar vart publisert i Munsey's Magazine i 1902, men skriving som karriere byrja ho med først etter at faren var død. Dei to første romanane hennar, Possession (1923) og Delight (1926), var romantiske forteljingar som gjorde lite inntrykk på kritikarane og bokkjøparane. 

Den tredje romanen ho skreiv var Jalna. Den sende ho inn til tidsskriftet Atlantic Monthly i USA, der ho vann ein pris på 10 000 dollar for han. Sigeren i romankonkurransen og den følgjande utgjevinga gav forfattaren – som då var 48 år gammal – både ære, ry og inntekter. Serien vart ein suksess, og ho skreiv etterkvart 16 bøker i Jalna-serien, eller Whiteoak-krønikene. Serien skildrar Whiteoak-familiens liv gjennom 100 år, frå 1854 til 1954 Romanane vart ikkje skrivne i kronologisk orden, og kvar av dei kan lesast som ei sjølvstendig forteljing. 

Enkelte kritikarar har påpeika likskapar mellom Roche si eiga familiehistorie og opp- og nedgangen til Whiteoak-familien. Det blir òg antyda at Finch i Finch's Fortune har fleire likskapstrekk med forfattaren. 

Serien har selt i meir enn 11 millionar eksemplar gjennom utgåver på ei lang rekke språk. Serien er filmatisert 2 gonger.

Jalnaserien 

Serien er omsett til norsk av Liv Malling, og er utgjeven fleire gonger: 1934-60, 1962, 1974, 1976, 1980, 1987. Ho har også skrive andre bøker.

Filmatiseringar

 Jalna frå 1935, basert på romanen.
 The Whiteoaks of Jalna, 1972, ein tv-serie frå CBC i tretten timelange episodar.
 Jalna, 2004, tv-serie frå France 2, 8 episodar på 90 minutt.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Mazo de la Roche» frå ,  den 16. juli 2022.  

Kanadiske forfattarar
Forfattarar frå 1900-talet
Safia Abdi Haase

Safia Abdi Haase () er ein norsk-somalisk sjukepleiar som er kjend for arbeidet sitt mot kjønnslemlesting. Kongen utnemnde i 2014 Haase til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden for arbeidet sitt til beste for levevilkåra til kvinner og barn.

Haase kom til Noreg frå Somalia som kvoteflyktning i 1992, som aleinemor med tre døtrer og utan utdanning. 
Ho har mellom mykje anna vore med på å utforma Regjeringa sin Handlingsplan mot kjønnslemlestelse, og har sete i det nasjonale utvalet KIM som arbeider med strategiar for å kjempa mot rasisme og fremje aksept og forståing mellom kulturar.

I 2002 kom dokumentarfilmen Safia og døtrene hennar. 

Ho fekk i 2011 ein pris frå Unni og Jon Dørsjøs minnefond for det kontaktskapande arbeidet sitt mellom somaliarar og nordmenn, og for at ho er ein viktig rollemodell for innvandrarkvinner i Noreg.

I 2007 fekk Safia Abdi Haase Blanche Majors Forsoningspris for engasjementet sitt for pluralisme og inkluderande politikk. Ho har sett fokus på   ukultur både i norsk offentleg forvaltning og i ulike innvandringsmiljø. Prisen blir delt ut av Aktive Fredsreiser kvart år og går til personar eller organisasjonar som på ulike plan engasjerer seg i  forsoning og forsoningsprosesser. Prisen peikar på viktigheita av forsoningsarbeidet som eit ledd i fredsskapande arbeid, særleg i forhold til partar som er, eller har vore, i konflikt.

I 2014 vart ho riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden og i 2016 mottok ho Amnestyprisen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Safia Abdi Haase» frå ,  den 16. juli 2022.

Bakgrunnsstoff
 «En gripende flyktningehistorie», artikkel i samband med TV-aksjonen 2010
 «Presentasjon av Safia Abdi Haase.», frå organisasjonen Amathea (arkivert nettside)
 Om Safia Abdi Haase, frå NRK Østfold 27. september 2014
 «Somalia activist Safia Abdi Haase gets Norway medal», artikkel frå BBC 3. oktober 2014

Nordmenn av somalisk opphav
Folk frå Halden
Norske sjukepleiarar
St. Olavs Orden
Tori Stødle

Tori Stødle () er ein norsk pianist og professor ved Musikkonservatoriet ved Universitetet i Tromsø.

Stødle er utdanna klaverpedagog. Ho har vore elev av Mary Barratt Due og Robert Riefling og har studert ved Juilliard School i New York i USA og ved Staatliche Hochschule für Musik i Stuttgart. I 1987 vart ho førsteamanuensis ved Nordnorsk Musikkonservatorium, der ho seinare vart professor. Stødle debuterte som konsertpianist i 1970. Ho har halde konsertar i inn- og utland, og dessutan spelt inn fleire plater.

Kong Harald V av Noreg utnemnde i 2011 Stødle til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden for innsatsen hennar for norsk kulturliv.

Utgjevingar 

 Pianomusts. 2006. Arena AR 06006. Verk av norske samtidskomponister.
 Franz Schubert, Brahms. 2005. Arena Ar 05004
 Landscapes in music: Piano works, Tromsø: SoNor Music, 2000. SNMCD2000. Verk av David Monrad Johansen.
 Piano works: Berg, Bibalo, Germeten, Brahms. Victoria, 1996. ECD 19001
 Music from the top of the world, 1991. Victoria VCD 19058. Verk av Ketil Vea, Folke Strømholm, Gunnar Germeten jr., David Monrad Johansen, Arne Nordheim, Edvard Grieg

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Tori Stødle» frå ,  den 16. juli 2022.

Bakgrunnsstoff

 Diskografi , rockipedia.no

Folk frå Oslo
Norske musikkprofessorar
Norske klassiske pianistar
Professorar ved UiT Noregs arktiske universitet
St. Olavs Orden
Kjetil Thorsen

Kjetil Trædal Thorsen () er ein norsk arkitekt og professor fødd i Haugesund og oppvaksen på Karmøy. Han er partnar i arkitektfirmaet Snøhetta, som han var med å starta i 1987.

Etter fleire år i Tyskland og Storbritannia, starta han utdanninga si som sivilarkitekt ved Technischen Universität Graz i Austerrike. Han har arbeidd hos David Sandved i Haugesund (1981), Espen Tharaldsen (Arbeidsgruppen Hus) i Bergen (1982–1983) og Ralph Erskine i Stockholm (1983–1984). 

Thorsen er kjent for å ha bidrege til å teikna byggverk som OL-museet i Lillehammer, Bibliotheca Alexandrina i Egypt og Operahuset i Oslo. Thorsen er professor ved Universität Innsbruck.

Thorsen vart på 50-årsdagen sin i 2008 utnemnd til kommandør av Den Kongelige Norske St. Olavs Orden «for hans innsats for arkitekturen». I 2011 vart han utnemnd til æresdoktor ved NTNU. I 2013 var han tildelt den svenske Prins Eugen-medaljen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kjetil Thorsen» frå ,  den 16. juli 2022.  

Folk frå Haugesund
Æresdoktorar ved NTNU
Norske arkitektar
St. Olavs Orden
Port Nelson i Manitoba

Port Nelson er ein tidlegare busetnad ved Hudsonbukta i Manitoba i Canada, like ved munningen av Nelsonelva. Staden hadde den største folkesetnaden sin tidleg på 1900-talet med rundt 1 000 innbyggjaarar. I dag er han ein spøkelsesby. Sør-søraust for Port Nelson ligg munningen av Hayeselva og busetnaden og handelsposten York Factory, som var hovudkvarteret for den nordlege avdelinga av Hudson's Bay Company frå 1821 til 1873.

Historie

Tidleg historie 

Port Nelson fekk namn av Thomas Button, som overvintra her i 1612. Han kom hit 15. august 1612 under leiting etter ei hamn på vestkysten av Hudsonbukta der han kunne vøla skader som båten hadde fått i ein kraftig storm. Han fann munningen av ei stor elv, og kalla staden Port Nelson, etter kapteinen på skipet sitt. Kapteinen blei gravlagd her.

I over hundre år kom det kvart år gjennomsnittleg to til fire seglskuter til hamna, ofte saman med krigsskip, som hadde kome frå Europa og Nord-Amerika. Dei vendte tilbake med last via denne einaste tilgjengelege ruta via Hudsonsundet.

1900-talet

Tidleg på 1900-talet såg styresmaktene i Canada ein trong for ei stor hamn i Hudsonbukta for å kunna tena båtar som frakta korn frå sentrale Canada. I 1912 blei Port Nelson vald framfor Churhill (ved munningen av Churchill-elva) til å bli endepunktet for Hudson Bay-jernbanen, byggearbeid som allereie var sett i gang frå The Pas i 1910.

Då Canada kom med i fyrste verdskrigen blei det mangel på materiale og arbeidskraft, og endå meir merkbart fall politisk og finansiell støtte bort. Prosjektet heldt fram i nokre få år fram til 1918, då alt arbeidet stopp opp og staden blei forlaten. Hudson Bay-jernbanen nådde aldri Port Nelson, og spora blei forlatne fram til 1927, då Churchill blei vald som det nordlege endepunktet. Byggjearbeida byrja att, og blei ferdigstilte i 1929.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Port Nelson (Manitoba)» frå ,  den 16. juli 2022.  

Tidlegare busetnader i Manitoba
Maja Jäderin-Hagfors

Maria «Maja» Jäderin-Hagfors () var ein svensk forfattar. 

Far hennar var naturvitaren Edvard Jäderin, som i 1899-1900 leia ein ekspedisjon til Spitsbergen. Faster hennar, Anna, gifta seg med Hjalmar Branting. 

Maja Jäderin vaks opp i Stockholm. Ho gjekk på målarskole, men gifta seg allereie i 1902 med Frans Adolf Hagfors. Dei fekk fire barn saman, men ekteskapet vart seinare oppløyst. Jäderin-Hagfors var tilsett i Stockholm-Tidningen. Ho debuterte skjønnlitterært i 1926 med guteboka Eventyret, men ho vart mest kjend for dei populære jentebøkene sine. Ho skreiv 22 jentebøker, 14 barnebøker, to gutebøker, fire vaksenromanar og nokre fagbøker.

I jentebøkene hennar står ofte yrkesarbeiande jenter og problema deira sentralt.

Barne- og ungdomsbøker i utval 

 Dockskåpet och dess möblering (1925)
 Äventyret: En bok om en pojke, en hund och en aktersnurra. Med teikningar av Maja Synnergren. (1926)
 Flickorna på Uppåkra: En bok för unga flickor (1927)
 Fröknarna Sköldkrantz' barnbarn (1927)
 Ut till nya äventyr. Med teckningar av Maja Synnergren (1927)
 Marianne och Anne-Marie (1929)
 Kapten Pålssons dotter: en bok för unga flickor (1933)
 Anne-Marie gifter sig, men Marianne ...: ungflickroman (1935)
 Rickie, våran jycke: För flickor och pojkar (1936)
 Det finns dagar: stockholmsroman för unga flickor (1938)
 I livets vår: roman för unga flickor (1939)
 Ing-Britt och hennes friare: roman för unga flickor (1941)
 Klassens fosterbarn: berättelse för flickor (1941)
 Vem blir Lucia?: berättelse för flickor (1942)
 Två små flyktingar: Berättelse för flickor (1944)
 Valpen Kurres äventyr: Berättelse för barn. Med 6 illustr. av Fred Ockerse (1944)
 Barbro går sin egen väg (1945)
 Pricken berättar: Berättelse för barn. Med 6 illustr. av Kerstin Frykstrand (1945)
 Vita bergens drottning: en berättelse om Elsa Borgs liv och gärning (1945)
 Sonjas prövning: berättelse för flickor (1947)
 Kalle det är jag det: Berättelse för flickor (1949)
 Tappa inte modet, Kaj!: berättelse för flickor (1950)
 Murre, en kattunge på äventyr: berättelse för barn med illustrationer av Lucie Lundberg (1954)

Vaksenbøker 

 Madeleine Corelius (1930)
 Mödrar och döttrar (1931)
 Varje kvinnas rätt (1935)
 Gryningens timma (1937)
 Min far upplever polarnatten: Edvard Jäderins övervintring på Spetsbergen för fyrtio år sedan (1939)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Maja Jäderin-Hagfors» frå ,  den 16. juli 2022.

Bakgrunnsstoff 
Maja Jäderin-Hagfors i Svenskt kvinnobiografiskt lexikon  

Litteratur 
 «Att förvalta sitt pund» i antologien Om flickor för flickor (red. av Ying Toijer-Nilsson och Boel Westin), 1994 ()

Svenskspråklege forfattarar
Svenske forfattarar
Hallvard T. Bjørgum

Hallvard Torleivsson Bjørgum () er ein norsk folkemusikar og sølvsmed frå Valle i Setesdal. Han er rekna som ein av Noregs beste hardingfelespelarar.

Bjørgum har vunne Landskappleiken i 1982 og 1988 og Spellemannprisen i kategorien for folkemusikk tre gonger. Han har medverka på fleire andre plater som har vunne Spellemannprisen. Han er statsstipendiat frå 1991.

Bjørgum vart i 2014 utnemnt til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden «for sin enestående betydning for folkemusikk.»

Prisar 

 Ivar Aasen-prisen
 Aust-Agder blir fylka kulturpris i 1997
 Heidersmedlem i Norsk Folkemusikk- og Danselag (noverande FolkOrg) og i Setesdal Spelemannslag
 Spellemannprisen 1979 i klassen folkemusikk/gammaldans for albumet Slinkombas (med Kirsten Bråten Berg, Gunnar Stubseid og Tellef Kvifte)
 Nominert til Spellemannprisen 1987 i klassen folkemusikk/gammaldans for Dolkaren (med faren Torleiv H. Bjørgum)
 Spellemannprisen 1990 i klassen folkemusikk/gammaldans for albumet Skjoldmøyslaget. Faremoslåttar frå Setesdal (med faren Torleiv H. Bjørgum)
 Nominert til Spellemannprisen 1991 i klassen folkemusikk/gammaldans for Juletid (med Kirsten Bråten Berg og Eilert Hægeland)
 Spellemannprisen 1998 i klassen folkemusikk for albumet Toneflaum (med Bjarne Herrefoss og Knut Hamre)
 Gammleng-prisen i open klasse i 2002
 Nominert til Spellemannprisen 2003 i open klasse for Free Field
 Valle kulturprisen til kommune 2009
 Riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden i 2014
 Anders Jahres kulturpris i 2017
 Nominert til Folkelarmprisen 2019 i klassen dokumentasjon for Dreng Ose (med Gunnar Stubseid)

Diskografi 
Hallvard T. Bjørgum har gitt ut fleire plater med tradisjonsmusikk. Saman med Kirsten Bråten Berg har han òg arbeidd med å fornya folkemusikken. 

 Klunkaren (1985), med Torleiv H. Bjørgum
 Dolkaren (1987), med Torleiv H. Bjørgum
 Skjoldmøyslaget – Faremoslåttar frå Setesdal (1990), med Torleiv H. Bjørgum
 Juletid (1991), med Kirsten Bråten Berg & Eilert Hægeland
 Toneflaum (1998), med Bjarne Herrefoss & Knut Hamre
 Runarstreng (1999), med Kirsten Bråten Berg
 Free Field (2003)
 Peace Will Come (2009)
 Førnesbrunen – Slåttar etter J. Tjønnstau (2011), med Hauk Buen
 Sterke slag – Meisterspelemannen Olav Hegland – Slåttar og konsertstykke 125 år 1888–2013 (2013), med Gunnar Stubseid
 Førnesbrunen Vol. 2 (2014), med Hauk Buen
 Bjørgumspel Vol. II – Taddeivs minne 1 (2015), med Daniel Sandén-Warg
 Dreng Ose (2019, Sylvartun Folkemusikk), med Gunnar Stubseid (4 CD-er + 2 DVD-er, dokumentasjon om spellemannen Dreng Ose)

 Singlar

 I denne søte juletid (1991), med Kirsten Bråten Berg & Eilert Hægeland

Slinkombas 

 Slinkombas (1979)
 …og bas igjen (1982)
 Slinkombas og bas igjen (2008)

Ferd 

 Album

 Music Without Borders (2017)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Hallvard T. Bjørgum» frå ,  den 16. juli 2022.  

Vinnarar av Spellemannprisen
Statsstipendiatar
Folk frå Valle
Norske folkemusikarar
St. Olavs Orden
Blessing Okagbare

Blessing Oghnewresem Okagbare () er ein nigeriansk tidlegare friidrettsutøvar som tevla i sprintløp og lengdehopp. Ho tok OL-bronse i lengdehopp i 2008 og sikra seg VM-sølv i øvinga fem år seinare. Okagbare fekk då også bronsemedaljen på 200 meter. Dopingdømt.

Aktiv
Okagbare vart nummer tre i lengdetevlinga under Sommar-OL 2008, andreplassen gjekk til Tatjana Lebedeva som fekk annullert sitt resultat ni år seinare. Under verdsmeisterskapen 2013 i Moskva enda Okagbare opp med sølv i lengde, 2 centimeter bakom Brittney Reese frå USA. Fem dagar seinare sprang Okagbare inn til bronse på 200 m, på same tid som sølvmedaljør Murielle Ahouré. I 2014 sigra Okagbare både på 100 m og 200 m ved samveldeleikane i Glasgow.

Okagbare sine personbeste på 100 meter og 200 m, høvesvis 10,79 og 22,04 sekund, var i si tid afrikarekordar. 100-meterstida presterte ho i 2003, same sesongen som ho sett personleg rekord med eit lengdehopp som målte 7 meter. 22,04 oppnådde ho våren 2018 i Abilene i Texas.

Doping
Under Tokyo-OL 2021 testa Okagbare positivt i doping, det kom for ein dag at ho hadde nytta seg av veksthormonar og EPO over lengre tid. Ho vart deretter stengt ute frå idrett dei neste ti åra.

Medaljar i internasjonale meisterskap
OL 2008 i Beijing: Bronsmedalje i lengdehopp – 6,91 m
VM 2013 i Moskva: Sølv i lengdehopp – 6,91 m, bronse på 200 m – 22,32

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Blessing Okagbare» frå ,  den 17. juli 2022.  

Nigerianske idrettsutøvarar
Lengdehopparar
Sprintarar
Verdsmeisterskapen i roing 2001

Verdsmeisterskapen i roing 2001 vart avvikla på Rotsee nord om Luzern i Sveits dagane frå 19. til 26. august. Mennene tevla i 14 i ulike båtklassar og kvinnene i 10.

Noreg vann ein gullmedalje i singlesculler ved Olaf Tufte.

Menn

Singlesculler

Dobbeltsculler

Toar utan styrmann

Toar med styrmann

Dobbeltfirar

Firar utan styrmann

Firar med styrmann

Åttar

Lettvekt singlesculler

Lettvekt dobbeltsculler

Lettvekt, toar utan styrmann

Lettvekt dobbeltfirar

Lettvekt, firar utan styrmann

Lettvektsåttar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «2001 World Rowing Championships» frå ,  den 17. juli 2022.  

Roing
Idrettstilskipingar i Sveits
Sport i 2001
VM i fotball 2022

VM i fotball 2022 er den 22. verdsmeisterskapen i fotball for menn og skal arrangerast i Qatar frå 20. november til 18. desember 2022.

Stadion

Gruppespelet

Gruppe A

Gruppe B

Gruppe C

Gruppe D

Gruppe E

Gruppe F

Gruppe G

Gruppe H

Sluttspelet

Åttedelsfinalar

Kvartfinalar

Semifinalar

Bronsefinale

Finale

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettside 

 
Idrettstilskipingar i Qatar
Verdsmeisterskapar i fotball
Fotball i 2022
Puvirnituq

Puvirnituq (inuktitut ᐳᕕᕐᓂᑐᖅ) er eit inuittsamfunn i Nunavik i Quebec i Canada. Det ligg ved Povungnitukelva nær munningen av elva i Hudsonbukta. Det har status som «nordisk landsbykommune» (fransk municipalité de village nordique, engelsk northern village municipality). Ved den kanadiske folketeljinga i 2021 hadde det 2 128 innbyggjarar.

Av alle dei nordiske landsbyane i Nunavik har berre Puvirnituq og Ivujivik ikkje noko reservert inuittland med same namn.

Namnet på staden tyder 'stad med luke av rote kjøt'. Dette uvanlege namnet kan ha opphav i ei av desse legendariske hendingane:

 Ein flokk karibu blei tekne av Povungnituk-elva då dei prøvde å kryssa henne og blei vaska opp nær den noverande busetnaden, der kadavera deira gav frå seg lukt.
 Ein epidemi drap dei fleste innbyggjarane på staden slik at det ikkje var nok folk att til å gravleggja dei. Lika blei liggjande og rotna, slik at det oppstod stank her.

Puvirnituq er eit luftfartsknutepunkt på kysten av Hudsonbukta. Puvirnituq Airport har ruteflygingar til og frå alle dei andre kystsamfunna rundt bukta i Quebec, Montreal og Ottawa. Staden har ikkje vegsamband til resten av Canada.

Historie 

Hudson's Bay Company (HBC) skipa ein handelspost på staden i 1921, kjend som Povungnituk og ofte forkorta til Pov. Denne trekte til seg inuittar frå nærområdet. I 1951 opna HBC ein landhandle har. Etter at liknande butikkar i landsbyar rundtom stengde, flytta fleire inuittar til Puvirnituq.

Det blei skipa ein katolsk misjon her i 1956, som oppmuntra innbyggjarane til å skipa Carvers Association of Povungnituk to år seinare. Denne blei seinare til Co-operative Association of Povungnituk, og bidrog til å støtta, utvikla og marknadsføra inuittkunst. Suksessen inspirerte andre inuittsamfunn til å skipa liknande kooperativ, som no for det meste er med i Federation of Co-operatives of Northern Quebec. Leah Nuvalinga Qumaluk var ein av kunstnarane som var med i kooperativet.

Utdanning og samfunnstenester 
Kativik School Board driv tre skular i Puvirnituq: Ikaarvik Primary School for dei tre første skuletrinna, Iguarsivik Primary-Secondary School for 4. klass til Secondary 5, og Adult Education Centre.

Polititenester i Puvirnituq blir utførte av Nunavik Police Service.

Galleri

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Puvirnituq» frå ,  den 17. juli 2022.

Bakgrunnsstoff 

 Nunavik Tourism, Puvirnituq website 
 Watch My Village in Nunavik, a documentary about life in the community

Busetnader i Quebec
Hudsonbukta
Verdsmeisterskapen i roing 2002

Verdsmeisterskapen i roing 2002 vart avvikla på elva Guadalquivir ved Sevilla i Spania dagane frå 15. til 22. september. Mennene tevla i 14 i ulike båtklassar og kvinnene i 10.

Noreg vann ein bronsemedalje i singlesculler ved Olaf Tufte.

Menn

Singlesculler

Dobbeltsculler

Toar utan styrmann

Toar med styrmann

Dobbeltfirar

Firar utan styrmann

Firar med styrmann

Åttar

Lettvekt singlesculler

Lettvekt dobbeltsculler

Lettvekt, toar utan styrmann

Lettvekt dobbeltfirar

Lettvekt, firar utan styrmann

Lettvektsåttar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «2002 World Rowing Championships» frå ,  den 18. juli 2022.  

Roing
Idrettstilskipingar i Spania
Sport i 2002
Verdsmeisterskapen i roing 2003

Verdsmeisterskapen i roing 2003 vart avvikla på dammen Idroscalo ved Milano i Italia dagane frå 25. august til 1. september. Mennene tevla i 14 i ulike båtklassar og kvinnene i 10.

Noreg vann ein gullmedalje i singlesculler ved Olaf Tufte.

Menn

Singlesculler

Dobbeltsculler

Toar utan styrmann

Toar med styrmann

Dobbeltfirar

Firar utan styrmann

Firar med styrmann

Åttar

Lettvekt singlesculler

Lettvekt dobbeltsculler

Lettvekt, toar utan styrmann

Lettvekt dobbeltfirar

Lettvekt, firar utan styrmann

Lettvektsåttar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «2003 World Rowing Championships» frå ,  den 19. juli 2022.  

Roing
Idrettstilskipingar i Italia
Sport i 2003