alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Mangala Valles

Mangala Valles er eit nettverk av kanalar i Tharsis-regionen på Mars.

Det vart truleg danna i samband med danninga av Mangala Fossae i sør - eit system av forkastingsgrøfter som går i ei aust-vest-retning. Det er mogeleg at det i det området vella ut lava under danninga av Tharsis-regionen. Ei slik oppvelling ville ha kunna smelta vassis under bakken som vidare kunne ha grave ut kanalane.

Ein reknar med at Mangala Valles vart danna under den geologiske epoken Hesperium for 3,5 milliardar år sidan, men òg at episodar av vulkanisme og flaum heldt fram inn i Amazonium, kan henda so nyleg som for nokre få hundre millionar år sidan.

Kjelder 
 Flash floods in Mangala Valles - ESA

Dalar og kløfter på Mars
Carole Montillet

Carole Montillet () er ein fransk tidlegare alpin skirennar frå Grenoble. Ho vart olympisk meister i utfor under Vinter-OL 2002 i Salt Lake City.

I tida februar 2001 til februar 2004 vann Montillet åtte renn i verdscupen i alpine greiner, fire i super-g og fire i utfor. Vinteren 2002 vann ho ikkje eit einaste verdscuprenn, derimot kunne ho stige heilt til topps på sigerspallen etter utfortevlinga i vinter-OL, som klar vinnar framom Isolde Kostner frå Italia. Montillet sikra seg i 2003 FIS-pokalen som verdas beste super-g-utøvar. Under VM i alpine greiner 2005 i Bormio var ho med på det franske seksmannslaget som tok bronsen i lagtevlinga.

Ho la opp etter 2006-sesongen.

Kjelder
FIS-biografi

Franske alpinistar
Olympiske meistrar for Frankrike
Deltakarar under vinter-OL 1998
Deltakarar under vinter-OL 2002
Deltakarar under vinter-OL 2006
Diann Roffe

Diann Roffe-Steinrotter () er ein USA-amerikansk alpin skirennar frå delstaten New York. Ho vart verdsmeister i storslalåm i 1985 og olympisk meister i super-g i 1994.

Aktiv
Framom VM i alpine greiner 1985 hadde Roffe ein åttandeplass i verdscupen som sin beste internasjonale prestasjon. Men i Bormio vann ho ein klar siger i storslalåmrennet, med austerrikske Elisabeth Kirchler og si eiga landskvinne Eva Twardokens på dei neste plassane. Seinare i 1985 viste ho at VM-triumfen ikkje berre kom av ein einsleg fullklaff, ho vann storslalåmtevlinga i verdscupen i heimlege Lake Placid og vart nummer to i Waterville Valley etter verdseinaren Vreni Schneider.

Dei neste sesongane klarde ho ikkje å hevde seg mot verdseliten, fyrst i november 1989 var ho tilbake på ein sigerspall i verdscupen i alpine greiner. Under Vinter-OL 1992 i Albertville vann ho ein sølvmedalje i storslalåm, delt med Anita Wachter frå Austerrike, svenske Pernilla Wiberg var ein suveren vinnar. To år seinare, 15. februar 1994, rende Roffe ned til olympisk gullmedalje i super-g under vinterleikane på Lillehammer. Ein månad seinare gjorde ho omtrent som i 1985, i Vail vann ho sin einaste siger i eit verdscuprenn i nett den øvinga ho hadde vunne ein meistertittel. Ho la deretter bort slalåmskia.

Roffe stod ni gongar på pallen etter verdscuprenn (2-4-3), åtte av gongane i storslalåm.

Kjelder

FIS-biografi

Alpinistar frå USA
Olympiske meistrar for USA
Deltakarar under vinter-OL 1988
Deltakarar under vinter-OL 1992
Deltakarar under vinter-OL 1994
Noachium

Noachium (namnsett etter Noachis Terra) er den tidlegaste geologiske perioden til Mars som det finst kjende fysiske spor etter. Perioden varte frå 4,1 til 3,7 milliardar år sidan. Dei nordlege låglanda på Mars vart danna tidleg i denne perioden. Mykje vulkansk aktivitet fann stad i Tharsis-regionen i perioden.

Bassenga Hellas, Isidis og Argyre Planitia vart danna i noachium.

Etter Noachium fylgjer Hesperium.

Kjelder 

Geologien til Mars
Kerrin Lee-Gartner

Kerrin Lee-Gartner () er ein kanadisk tidlegare alpin skirennar frå Trail i British Columbia, som vart olympisk meister i utfor i 1992.

Under Vinter-OL 1992 i Albertville vann Lee-Gartner eit av dei tettaste utforrenna i OL-soga. Med tida 1.52,55 tok ho gullmedaljen med ein margin på seks hundredels sekund til Hilary Lindh frå USA og ni hundredelar til austerrikske Veronika Wallinger, medan dei to store førehandsfavorittane, tyske Katja Seizinger og Petra Kronberger frå Austerrike, kom berre hundredelar etter bronsevinnaren.

Lee-Gartner vann aldri eit renn i verdscupen i alpine greiner. Mellom desember 1990 og januar 1994 sikra ho seg seks pallplasseringar, fire i utfor og to i super-g. Ho la opp etter 1994-sesongen.

Kjelder
FIS-biografi

Canadiske alpinistar
Olympiske meistrar for Canada
Deltakarar under vinter-OL 1988
Deltakarar under vinter-OL 1992
Deltakarar under vinter-OL 1994
Marta Marie Nielsen

Marta Marie Nielsen () var ein norsk politikar for Arbeidarpartiet. Ho var stortingsrepresentant frå Akershus i perioden 1937–1945. Ho var då medlem i helsekomiteen.

Nielsen tok høgare lærarprøve ved Holmestrand offentlege lærarskule i 1906 og studerte vidare ved Statens Lærerhøjskole i København i 1907–1908. Ho arbeidde ved ulike skular i Bærum og Ringsaker og frå 1914 ved Snaøya skolе i Bærum. Herfrå fekk ho avskjed 26. mars 1941.

Nielsen var medlem av Bærum herredsstyre 1922–1925 og 1931–1937.

Kjelder 
 Biografiske opplysningar  hos Norsk samfunnsvitenskapelig datateneste; vitja 30. juni 2013.

Denne artikkelen bygger på «Marta Marie Nielsen» frå ,  den 21. desember 2015.  
 

Lokalpolitikarar i Bærum
Norske kvinnesaksfolk
Folk frå Oslo
Stortingsrepresentantar 1937-1945
Stortingsrepresentantar for Akershus
Stortingsrepresentantar frå Ap
Helga Aleksandra Karlsen

Helga Aleksandra Karlsen () var ein norsk politikar for Arbeidarpartiet/ Ho var den første kvinnelege stortingsrepresentanten for partiet. Ho vart vald inn for periodane 1927–30 og 1933–36. Ho er omtalt som Arbeidarpartiets fremste kvinnelege politikar i mellomkrigstida.

Helga Karlsen var dotter av jarnbanebetjent Karl Arnesen (1860–1923) og Hilda Alette Torgersdatter (fødd 1855). Mora døydde truleg tidleg, og Helga vart sett i fosterheim. (I einskilde tidlege opplysningar har ho etternamnet Pettersen.) Ho starta i arbeid fjorten år gammal, først som hushjelp, seinare som servitør og industriarbeid. 
Karlsen vart med i Kristiania Arbeidersamfunds dramatiske klubb i 1899. Dette var introduksjonen hennar til arbeidarrørsla, som ho etter kvart brukte det meste av livet sitt på. I 1910 var ho med på å stifta Arbeidarpartiets Kvinnesongsamskipnad, og i 1915 var ho ein sentral figur då det første sosialistiske barnelaget i Kristiania vart starta. Ho var òg aktiv i Arbeidarpartiets kvinnearbeid.

Karlsen skolerte seg i sosialistisk politikk gjennom deltaking på Den socialdemokratiske aftenskole og seinare på Arbeidarpartiets dagskole. Ho vart vararepresentant i bystyret frå 1919 og var fast representant frå 1923 til 1928, dei to siste åra òg i formannskapet.

Etter to periodar som vararepresentant vart Karlsen i 1927 vald inn på Stortinget. Ho var første kvinne på fast plass for Arbeidarpartiet. Stortingsvalet i 1930 var dårleg for partiet, så Karlsen vart på nytt vara, men kom attende på fast plass i 1933. I mellomtida var ho i 1932 som første kvinne vald til formann i Oslo Arbeidarsamfunn.

I 1928 vart Karlsen bøtelagt (500 kroner) for å gjeve pengar til bygningsarbeidarar i ulovleg streik. I 1935 deltok ho på den internasjonale arbeidskonferansen i Genève, der ho heldt ein godt motteken tale for førti timar arbeidsuke.

Under valkampen i 1936 vart Karlsen sjuk, og ho døydde berre fire dagar før valet. Ho vart bisett frå Folkets hus, der Martin Tranmæl heldt minnetalen.

Kjelder
 Lill-Ann Jensen: Artikkel i Norsk biografisk leksikon; vitja 30. juni 2013.

Denne artikkelen bygger på «Helga Aleksandra Karlsen» frå ,  den 21. desember 2015.  
 

Norske kvinnesaksfolk
Folk frå Oslo
Stortingsrepresentantar 1928-1930
Stortingsrepresentantar 1934-1936
Stortingsrepresentantar for Oslo
Stortingsrepresentantar frå Ap
Julie Augusta Georgine Stang

Augusta Julie Georgine Stang () var ein norsk journalist og politikar.
 
Augusta Stang tok seminareksamen i 1896 og verkte nokon år som lærer i Christiania. Frå 1912 arbeidde ho i Aftenposten der ho skreiv spesielt om sosiale spørsmål under merket «Argus». Ho gav støytet til Aftenposten sine årlege «Argus»-innsamlinger og «Arguslotteriet» til inntekt framfor alt for «pauvres honteux» (ubemidla danna). Dette sosialomsutstiltaket spila ei stor rolle i hovudstaden i meir enn ein mannsalder (1916–1986). Etter henne var avisa si seinare sjefredaktør Einar Diesen (1897–1994) drivkraft bak «Arguslotteriet». Han utgav òg Kabalboken med betydeleg suksess i 1941, den som Augusta Stang hadde utgjeve eit kvart hundreår før han (2. utauka utgåve 1919) på Damms Forlag. I tillegg til Kabalboken gav ho òg ut Norsk læsebok for barneskolen (Cappelen 1906) saman med Yngvar Brun og systera si Adelaide Stang. Ho var òg aktiv som omsetjar.

Augusta Stang representerte Høire i Oslo Bystyre i 12 år (1920–1932), og i 9 år var ho i Formannskapet. Ho var den første kvinna i vegnamnkomiteen, og òg med i Skulestyret og i Barneforsorgskomiteen. Ho var med i fleire internasjonale kongressar for barneforsorg.
I 1928 vart ho medlem av Høires Centralstyre, og i perioden 1931-33 representerte ho Oslo på Stortinget som den andre Høire-kvinne på fast plass i historia. Augusta Stang innehadde formannsvervet i Landforbundet til Høgrekvinner i 10 år (1927–1937).

Ho tilhøyrde Stang-slekta frå Halden og var dotter av Høires stiftar, høgsterettsassessor og statsminister Emil Stang d.e. (1834–1912) og kona hans Adelaide Pauline Berg (1840–1931), og dessutan syster av professor og statsråd Fredrik Stang d.y. (1867–1941) og av høgsterettsjustitiarius Emil Stang d.y. (1882–1964).

Bibliografi

Omsetjingar 
 Albert Ludwig Grimm, Jason og det gyldne skind, Cammermeyer, 1910
 Albert Ludwig Grimm, Toget mot Troja, Cammermeyer, 1911
 Howard Pyle, Væbner og ridder, Kristiania, 1912
 Kate Douglas Wiggin, To smaa hjemløse, Damm, 1918
 Florence Montgomery, Misforstaat, Steenske, 1920
 Joseph A. Altsheler, Vildmarkens søn, Aschehoug, 1921

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Julie Augusta Georgine Stang» frå ,  den 21. desember 2015.  
 

Norske omsetjarar
Norske sakprosaforfattarar
Folk frå Oslo
Stortingsrepresentantar 1931-1933
Stortingsrepresentantar for Oslo
Stortingsrepresentantar frå Høgre
Rabigh

Rabigh (arabisk رابغ) er ein eldgammal by på vestkysten av Saudi-Arabia, langs Raudehavet i Mekka-regionen. Han vart kalla al-Johfa eller al-Juhfah fram til starten av 1600-talet. I somme gamle soger vart byen heilt øydelagd av havet, og vart så bygd opp att på ny under namnet «Rabigh».

Folketalet er kring 180 000 i følgje nyare folketeljingar.

Geografi og klima
Rabigh ligg på austkysten av Raudehavet og har ekstrem varme om sommaren. Tempeaturen er høg om vinteren òg. Temperaturen byrjar å stige i april og når eit maksimum mellom juli og september, ofte over 45 ºC. Luftfukta er særs høg, særleg om sommaren. Ein kan stundom få korte regnbyger på grunn av den ekstremt høge fukta.

Wadi Rabigh
Wadi Rabigh er ein historisk viktig wadi som ligg like innafor byen Rabigh, og strekkjer seg langs grensa til al-Madinah og Mekka-regionen i Saudi-Arabia.

Ein naturleg innsjø nær Haggag, kring 35 km inn i landet, er omgjeve av siv og får vatn frå fleire permanente ferskvasskjelder. Dette dannar ein naturleg våtmarksområde som er unikt for Tihamah nord for Jidda.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Rabigh» frå ,  den 22. desember 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad

Busetnader i Makkah-provinsen
Saudiarabisk geografi
Islamske heilage stader
Wadiar
Ras Al-Khair

Ras Al-Khair (òg kalla Ras Al-Zour eller Ras Azzour) er ein by og ei hamn på austkysten av Saudi-Arabia, 60 km nord for Jubail. Han er òg kjend under prosjektnamnet «Minerals Industrial City»

Industri 

Den nye byen, RAZMIC (Ras Al Zour Mineral Industrial City), vart planlagt for å utnytte mineralførekomstane av fosfat og bauksitt i Saudi-Arabia. Det er derfor planlagt å byggje fleire smelteverk og raffineri til å handsame desse minerala.

Aluminiumprosjektet starta av Maaden og Alcoa den 19. juni 2010. Prosjektet stod ferdig i 2014.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ras Al-Khair» frå ,  den 22. desember 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Mining is new pillar of the Saudi economy

Busetnader i Austprovinsen i Saudi-Arabia
Kystbusetnader i Saudi-Arabia
Hamnebyar på Den arabiske halvøya
Hamnebyar i Saudi-Arabia
Ras Tanura

Ras Tanura (eller Ra's Tannūrah, arabisk: رأس تنورة tyder «nes-omnen») er ein by i Austprovinsen i Saudi-Arabia på ei halvøy som strekkjer seg ut i Persiabukta.  Namnet Ras Tanura vert nytta både om eit inngjerda bustadområde for tilsette i Saudi Aramco (òg kalla «Najmah») og til eit industriområde lenger ut på halvøya som tener som ei stor oljehamn og oljeoperasjonssenter for Saudi Aramco, det største oljeselskapet i verda. I dag har bustadområda kring 3 200 innbyggjarar, inkludert nokre få amerikanarar og britar. 

Geografisk ligg Ras Tanura-komplekset litt sør for den moderne industrihamnebyen Jubail og nord for den gamle hamnebyen Dammam. Sjølv om hamneområdet til Ras Tanuraligg på ei lita halvøy, har Saudi Aramco bygd fleire kunstige øyar fordi dei moderne oljetankarane treng djupare vatn. I tillegg er det bygd produksjonsanlegg for oljeriggar i nærleiken, hovudsakleg av Saudi Aramco, Schlumberger og Halliburton.

Najmah var eit av fire bustadområde som vart bygde av ARAMCO i 1940-åra og det einaste som ligg ved kysten av Persiabukta. Ras Tanura-raffineriet er omgjeve av eit tungt vakta tryggleiksgjerde.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ras Tanura» frå ,  den 22. desember 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

 
Busetnader i Austprovinsen i Saudi-Arabia
Kystbusetnader i Saudi-Arabia
Hamnebyar i Saudi-Arabia
Hamnebyar ved Persiabukta
Saudi Aramco
Inngjerda bustadområde i Saudi-Arabia
Safwa

Safwa (arabisk صفوى, Ṣafwā) er ein by i Austprovinsen i Saudi-Arabia ved kysten av Persiabukta. Han følgjer Qatif-området og har eit folketal på kring 50 000. Safwa kommune omfattar Al-Awjam, Um Al-Sahec, Asfirh, Al-Roihih, Al-Khtrchih, Dridi, Al-Manar, Abu Maan og Jawan.

Byen har ei historie som strekkjer seg 6500 år attende og er kjend fordi Abu Edris opphavleg kom frå denne byen. Det antikke namnet på Safwa var Darius.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Safwa City» frå ,  den 22. desember 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad 

Busetnader i Austprovinsen i Saudi-Arabia
Oasar i Saudi-Arabia
Sakakah

Sakakah (arabisk سكاكا) er ein oaseby nordvest i Saudi-Arabia og er hovudstaden i Al Jawf-regionen. Han ligg like nord for An Nafud-ørkenen. Sakakah hadde eit folketal på 242 813 i 2010.

Jordbruk
Al-Jawf har rikt med vatn som gjer det mogeleg å dyrke dadlar (200 000 palmar) og oliven (12 000 000 tre), i tillegg til andre jordbruksprodukt. talet på gardar er kring 16 000, og jordbruksprosjekta kring 1 500. Her ligg Watania-gardane, den største organiske garden i kongedømet. Det frodige jordbruksområdet i Al-Jawf kjem hovudsakleg av store mengder undergrunnsvatn.

Historiske palass

Historia til Al-Jawf strekkjer seg meir enn fire tusen år attende. Her finst mange historiske og førhistoriske stader, som Za'balborga- og brunnen, Omar ibn Al-Khattab-moskeen i Dowmat Al-Jandal og Mardborga (like sør for Sakaka). Her finst òg dei gamle ståande steinane Rajajil i Sakaka, som er datert nesten 6 000 år attende.

Modernisering
Mange område i Saudi-Arabia slit med utvikling og modernisering utført på kort tid. I nyare år har den saudiarabiske staten pøst pengar inn i regionen Al-Jawf, og særleg Sakaka, for å utvikle den økonomiske stagnerte regionen. Byen er derfor full av nye, statlege bygg, skular og sjukehus. Her ligg mellom anna Al Jouf universitet (Jami'at Al-Jawf), som vart skipa i 2005.

Klima
Köppen-Geiger si klimaklassifisering klassifiserer klimaet som varm ørken (BWh).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sakakah» frå ,  den 22. desember 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Ei reise gjennom provinsen Al Jouf, Splendid Arabia.

Busetnader i Al Jawf-provinsen
Provinshovudstader i Saudi-Arabia
Shaybah-feltet

Shaybah oljefelt er eit stort produksjonsområde for råolje i Saudi-Arabia, kring 40 km nord for ørkenen Rub' Al-Khali. Det ligg kring 10 km sør for grensa til Abu Dhabi i Dei sameinte arabiske emirata, som er ei rett linje strekt gjennom ørkenen. Det ligg 40 km sør for den austlege delen av Liwa-oasen i Abu Dhabi.

Shaybah vart utvikla for å hente ut olje frå Shaybah-feltet. Det vart grunnlagd av Saudi Aramco i 1990-åra, og før dette fanst det berre humpete stiar som vart nytta av geologane som utforska denne aude ørkenregionen. Alt materiale for å byggje Shaybah vart transportert 800 km frå Dhahran til Shaybah via veg.

Shaybah har bustader for 1 000 mann, administrative kontor, ei flystripe, ein brannstasjon, fritidsområde, verkstader og kraftstasjonar. Det går ein 650 km lang fiberoptisk kabel frå Shaybah til hovudradiosystemet ved Abqaiq.

Då det vart oppretta var det estimert at Shaybah-feltet inneheld 14  had estimated reserves of over 14 milliardar fat med råolje og 710 km³ med gass. Saudi Aramco sette prosjektet i drift i 1998. Oljereservoaret ligg 1494 meter under overflata og er 122 meter tjukt. Oljerøyrleidninga frå Shaybah-feltet til Abqaiq er 638 km lang og 735 km lang med røyra innafor sjølve feltet. 

Vêret i Shaybah er ekstremt med temperaturar som fell til 10 ºC om natta på vinteren til 50 ºC på dagen om sommaren. Her er ofte sandstormar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Shaybah oil field» frå ,  den 22. desember 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Shaybah sett frå rommet  

Busetnader i Austprovinsen i Saudi-Arabia
Saudi Aramco
Saudiarabisk geografi
Oljefelt i Saudi-Arabia
Naturgassfelt i Saudi-Arabia
Sputnik 3

Sputnik 3 var ein sovjetisk satellitt. Han vart skoten opp frå Bajkonur-kosmodromen 15. mai 1958.

Sputnik 3 var kjegleforma, 3,57 meter lang og vog 1,327 tonn. Han hadde med seg 12 instrument som gav data om trykk og samansetjinga til den øvre atmosfæren, tettleiken av ladde partiklar, foton i kosmisk stråling, tunge atomkjernar i kosmisk stråling, magnetiske og elektrostatiske felt og meteor-partiklar. Dei ytre strålingsfelta til jorda vart merka under ferda.

Sputnik 3 var i bane kring jorda fram til 6. april 1960.

Kjelder 
 Sputnik 3 - NSSDC

Bakgrunnsstoff 

Sovjetisk romfart
Nenzing

Nenzing er ein landkommune i distriktet Bludenz  i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 110,1 km² med om lag 6 000 ibuarar i 2015. Landsbyen Nenzing ligg 530 meter over havet, 10 km sørvest for byen Feldkirch.

Landskapet i Nenzing består av opptil 2 800 moh høge fjell i aust og sør, medan det er meir kupert mot vest. 49% av arealet er skogdekt, 21% er fjellterreng. Omframt landsbyen Nenzing bur folk i ti grender.

Nenzing gensar i vest mot Liechtenstein og i sør mot Sveits.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Nenzing» frå ,  den 22. desember 2015.  
 

Vorarlberg
Ludesch

Ludesch er ein landkommune i distriktet Bludenz i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 11,3 km² med 3 396 ibuarar i 2015. Landsbyen Ludesch ligg på ei slette 555 meter over havet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ludesch» frå ,  den 22. desember 2015.  
 

Vorarlberg
Bürs

Bürs er ein kommune i distriktet Bludenz i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 24,6 km² med 3 169 ibuarar i 2015. Landsbyen Bürs ligg 570 meter over havet, 1,8 km aust for distriktshovudstaden.

Rundt landsbyen, som ligg nede i ein dal, reiser mellom andre det 2 176 moh høge Mottakopf seg i søraust, mot nordvest er landskapet meir kupert.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bürs» frå ,  den 22. desember 2015.  
 

Vorarlberg
Nüziders

Nüziders er ein kommune i distriktet Bludenz i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 22,1 km² med 4 865 ibuarar i 2015. Landsbyen Nüziders ligg 562 meter over havet. 58% av flatevidda i kommunen er skogdekt.

Busetnaden i Nüziders har i dei siste åra nærast vorte bygt saman med byen Bludenz, 2,2 km sør for landsbyen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Nüziders» frå ,  den 22. desember 2015.  
 

Vorarlberg
Bludenz

Bludenz er ein by og ein kommune i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike, administrasjonssete for distriktet Bludenz. Kommunen dekker eit areal på 29,9 km² med 14 000 ibuarar i 2015. Byen ligg 570 meter over havet, ovanom elva Ill, der fleire dalføre møter einannan.

Største arbeidsplassane i byen er knytt til bryggeriet Fohrenburg, tekstilprodusenten Getzner og sjokoladefabrikken Suchard.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Bludenz» frå ,  den 22. desember 2015.  

Vorarlberg
Altach

Altach er ein kommune i distriktet Feldkirch i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 5,46 km² med om lag 6 400 ibuarar i 2015. Landsbyen Altach ligg på eit sletteland 412 meter over havet.

Forbundskanslaren i Austerrike frå 1930 til 1931, Otto Ender, var frå Altach.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Altach» frå ,  den 22. desember 2015.  
 

Vorarlberg
Götzis

Götzis er ein by og ein kommune i distriktet Feldkirch i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 14,6 km² med om lag 11 000 ibuarar i 2015. Byen Götzis ligg 448 meter over havet.

Götzis er særleg kjend for dei årlege meistermøta for mangekjemparar, både for kvinner og menn, som vert avvikla på forsommaren. Tevlingane er dei mest prestisjetunge utanom dei store meisterskapane. Den 27. mai 2001 vart tsjekkiske Roman Šebrle her den aller fyrste som oppnådde over 9 000 poeng i ein tikamp; 9 026 poeng.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Götzis» frå ,  den 22. desember 2015.  
 

Vorarlberg
Sudair

Sudair eller Sudayr (arabisk سدير) er ein historisk region i Najd sentralt i Saudi-Arabia, kring 150 km nord for den saudiarabiske hovudstaden, Riyadh. Regionen ligg i ein dal like aust for Tweig-skrenten, som kryssar Najd frå Sudair i nord til nær Wadi ad-Dawasir i sør.  

Før moderne tid var regionen, som det meste av resten av Najd, avhenging av at ein klarte å halde på regnvatnet i dalen, og innbyggjarane dyrka hovudsakleg korn og dadlar. Den lokale varianten av dadlar i Sudair vert kalla kudry, og er mørkare på farge og har ein sterkare smak enn andre variantar av dadlar frå landet. Lokalt vert dadlane rekna for å vere av dårleg kvalitet, medan dei er kostbare i utlandet. 

Hovudbyen i Sudair har tradisjonelt vore Hautat Sudair og Al Majma'ah, medan andre byar og landsbyar i regionen er Harmah, Jalajil, Arrawdah, Attwaim, Al-Ghat, Oshairah, al Awdah, Attar og Junaifi.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Sudair» frå ,  den 22. desember 2015.

Bakgrunnsstoff

Saudiarabisk geografi