alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Romsdals amt

Romsdals amt var frå 1662 og fram til 1919 namnet på det som i dag er Møre og Romsdal fylke. Amtet var administrert frå Molde, der dei fleste amtmennene òg var busette. I 1919 skifta amtet namn; først til Møre fylke, og seinare att til Møre og Romsdal fylke.

Histori 
Romsdals amt var opphavleg sett saman av dei to futedømma Nordmørs futedømme, som før hadde ligge under Trondhjems len og Romsdals futedømme, som var ei direkte vidareføringa av Romsdals len. Frå 1671 til 1675 låg òg Sønnmørs futedømme under Romsdals Amt, men frå 1675 til 1678 var Sunnmørs fogderi og Nordfjords futedømme eit eige amt, Sønnmørs og Nordfjord amt, under amtmann Christian Lindenow. I 1679 vart Sønnmøre og Nordfjord innlemma i Bergenhus stiftsamt; i 1689 vart Sunnmørs fogderi atter lagt under Romsdals amt, men framleis tilhørande Bergenhus stiftsamt.

Amtmenn 
 1671–1675 Christian von Lindenow
 1675–1677 Fredrik Offenberg
 1680–1681 Daniel Knoff
 1680–1691 Jonas Lilienskiold
 1691–1700 Iver von Ahnen
 1702–1703 Hans Lilienskiold
 1704–1719 Hans Hanssen Nobel
 1720–1729 Erich Must
 1729–1731 Michael Worm
 1731–1742 Christian Solgaard
 1742–1751 Christian Ulrich Tønder
 1751–1760 Andreas Fjeldsted
 1760–1773 Niels Krog Collin
 1773–1800 Even Hammer
 1800–1811 Ole Hannibal Sommerfeldt
 1811–1840 Hilmar Meincke Krohg
 1840–1853 Gulbrand Thesen
 1853–1892 Nils Weyer Arveschoug
 1892–1902 Ludvig Arnoldus Leth
 1902–1906 Alexander Kielland
 1906–1913 Birger Kildal
 1914–1918 Oddmund Vik

Bakgrunnsstoff 
 «Amtmennene i Romsdal» av Per Gjendem.
 Romsdal sogelag: kjeldeskrift 
Stiftamtmenn, amtmenn og fylkesmenn 1814-1994 - regjeringa.no

Møre og Romsdal fylke
Amt i Noreg
Romsdals amt
Stavanger amt

Stavanger amt var frå 1662 eit norsk amt. Frå 1. januar 1919 er det eit fylke, Rogaland fylke. Amtmannen hadde hovudsete i Stavanger.

Amtmenn 
 1662–16?? Johan Fircks
 1725–17?? Bendix Christian de Fine
 1814–1824 Wilhelm Frimann Krog
 1825–1826 Jens Erichstrup
 1826–1828 Peder Martinius Ottesen
 1829–1833 Christian Ulrik Kastrup
 1833–1853 Gunder Aas
 1854–1863 Anton Harris
 1864–1888 Vilhem Hermann Ludvig von Munthe af Morgenstierne
 1889–1910 Carl Lauritz Mechelborg Oppen
 1910–1918 Thorvald Andreas Larsen

Bakgrunnsstoff 
 Fylkesmannen i Rogaland - historie og oppgåver på http://www.fylkesmannen.no
 Topografisk -Statistisk beskrivelse over Stavanger Amt-1888 
Stiftamtmenn, amtmenn og fylkesmenn 1814-1994 - regjeringa.no

Litteratur 
 Bendix Christian de Fine: Stavanger Amptes udførlige Beskrivelse., Stavanger 1745. Nyutgåve 1987.

Amt i Noreg
Rogaland fylke
Søndre Bergenhus amt

Søndre Bergenhus amt var eit norsk amt. Frå 1. januar 1919 var det eit fylke, Hordaland fylke. Bergenhus amt vart i 1763 delt opp i Nordre Bergenhus Amt (seinare Sogn og Fjordane fylke) og Søndre Bergenhus Amt.

Amtmenn 
 1815–1825 Wilhelm Frimann Koren Christie
 1825–1827 Christian Magnus Falsen
 1829–1834 Georg Jacob Bull
 1834–1852 Edvard Hagerup
 1852–1859 Jens Schydtz
 1859–1875 Paul Meyer Smit
 1875–1884 Nicolai Ditlev Ammon Ræder
 1884–1907 Justin Gottfried Andreas Hoffmann

Sjå òg 
 Bergenhus - om ulike ting med namnet Bergenhus

Kjelder 
Stiftamtmenn, amtmenn og fylkesmenn 1814-1994 - regjeringa.no

Amt i Noreg
Hordaland fylke
Midt-Telemarkrådet

Midt-Telemarkrådet er eit samarbeidsorgan samansett av ordførarar, rådmenn og ein politikar frå opposisjonen i kvar av kommunane Bø, Nome og Sauherad. Det blei etablert i 2002, og skal:

 - arbeide for felles interesser overfor fylkeskommunane, fylkesmannen, stat og næringsliv.
 - arbeide for samordning og effektivisering av den kommunale tenesteytinga.
 - arbeide for utvikling av næringsliv og kulturliv i regionen.
 - profilere regionen som eit attraktivt buområde og ein attraktiv arbeidsmarknad.
 - arbeide for berekraftig utvikling i regionen i tråd med Fredrikstaderklæringa.

Telemark fylke
Lunde i Telemark

Lunde er ei bygd og ein tettstad i Nome kommune i Vestfold og Telemark fylke. Her ligg Lunde kyrkje.

Bjervamoen tettstad

Tettstaden i Lunde blei som oftast kalla Bjervamoen. Han har  og ligg 11 km vest for kommunesenteret Ulefoss og 16 km sør for Bø. Staden har vakse fram som stasjonsby ved Sørlandsbanen, der jarnbanestrekninga (Oslo-)Nordagutu-Lunde opna i 1925, mens strekninga fram til Kristiansand blei ferdig først i 1938.

Folketalsutvikling

Lunde sokn
Lunde sokn høyrde til Bø prestegjeld fram till 1867, då dei to sokna Lunde og Ytre Flåbygd blei utskilde og danna Lunde prestegjeld. I 2002 blei Lunde og Ytre Flåbygd slegne saman til eitt sokn, Lunde og Flåbygd sokn, som i 2013 hadde omtrent 2 875 inbyggjarar, 315 av dei i gamle Flåbygd.

Lunde kommune
Samstundes som Lunde prestegjeld blei utskilt frå Bø prestegjeld blei det også oppretta som Lunde kommune (2 257 innbyggjarar) etter å ha høyrt til Bø kommune. Lunde kommune (då med 3 080 innbyggjarar) og storparten av Holla kommune blei slegne saman i 1964, då Nome kommune blei skipa.

Næringsliv
Lundeheringane lever mest av av småindustri og offentleg tenesteyting, og i tillegg er det mange som pendlar ut av bygda. Landbruket har minka i omfang i høve til andre næringar. 

I Lunde blei Trollbilen produsert ei kort tid på 1950-talet.

Språk
Målet i Lunde har høyrt til austtelemåla, med tjukk L av både historisk L (kLam i handa) og gamalnorsk rð (nypløgd joLe). Det er det sørlegaste av desse måla, med typiske pronomenformer som me, konn og dekkan, men samstundes med innslag av vikværske trekk som t.d. uomlydt langform av sterkt presens (kommer, graver) og ein del monoftongering (hørt, kjørt). Språket til dei seinare par generasjonane har utvikla seg i retning av grenlandsmål. Eitt døme på dette er at den historiske kløyvde infinitiven (å lesa / å skrive) har ein tendens til å bli skifta ut med e-infinitiv i dei historiske jamvekts- og overvektsorda.

I 1908 blei nynorsk innført som målform i nokre skulekrinsar i Lunde, og før 1920 hadde omtrent 90% av skulebarna i kommunen nynorsk som skulemål. Frå 1960-talet minka talet på nynorskelevar stort. Den siste nynorskskulen var på Svenseid, og den blei lagt ned i 2009.

Sjå òg
 Tettstader i Telemark

Kjelder
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Telemark»
 Kristian Hanto: Språkbruk og språkhaldningar i eit språkdelt skulemiljø : Ungdomsspråk i Lunde i Telemark. Bø: Høgskolen i Telemark 1995.

Bakgrunnsstoff
 Eldre fotografi frå Lunde på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

Geografi i Nome
Historie i Nome
Tettstader i Vestfold og Telemark 
Bygder i Vestfold og Telemark
Tidlegare kommunar i Telemark
Norske kommunar skipa i 1867
Norske kommunar nedlagde i 1964
Dalsfjorden i Sunnfjord

Sjå Dalsfjorden på Sunnmøre for fjorden med same namn på Sunnmøre.

Dalsfjorden er ein fjord i Sunnfjord i Vestland fylke i kommunane Askvoll, Fjaler og Sunnfjord. Dalsfjorden skjer seg austover inn i landet sørom Atløy. Ytste delen av fjorden, frå Atløy til Straumsnes, heiter Vilnesfjorden. Samla lengd for Dalsfjorden med Vilnesfjorden er om lag 43 km. Den indre delen av fjorden er smal, berre ein halv til ein km breidd, medan han lenger ute er vidare. Denne variasjonen kan skuldast påverknad frå isbrear i istida. 

På nordsida av Vilnesfjorden ligg mellom anna tettstaden Askvoll, som er kommunesenteret i kommunen med same namn. Mellom her, Fure på sørsida, Atløy og Værlandet lenger ute går det ferjesamband. 

Vilnesfjorden sluttar der Dalsfjorden gjer ein sving rett nordover og så rett austover igjen. På nordsida denne delen av fjorden ligg bygda Holmedal. Eit stykke austover stikk Flekkefjorden sørover til Flekke. Dalsøyna ligg aust igjen for Flekkefjorden og på sørsida her ligg Dale i Sunnfjord, kommunesenteret i Fjaler som fjorden har namn etter. 

Fjorden svingar seg vidare austover og Gaular kommune utgjer nordsida av fjorden. Her ligg gardsbruka Laukeland, Standnes og Hestad på nordsida, medan Strand ligg på sørsida i Fjaler. Litt lenger aust stikk Halsnes nordover i fjorden og her svingar Dalsfjorden søraustover forbi gardsbruka Sunde og Kleppe på nordsida. Fjorden forlet så Fjaler kommune og svingar rett austover igjen og inn til tettstaden Bygstad. Bygstad ligg ved Svædsundet og frå her held fjorden fram 1,5 km søraustover til botn av fjorden ved Osen der elva Gaula munnar ut. 

Riksveg 609 går på nordsida av fjorden frå Helleset til Dale over Dalsfjordbrua. Frå her går Riksveg 57 vidare inn fjorden på sørsida. På delar av nordsida av fjorden frå Dale og inn til Bygstad går Fv391.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Link til Google sitt satellittkart over området.

Fjordar i Vestland
Sunnfjord
Geografi i Askvoll
Geografi i Fjaler
Geografi i Sunnfjord
Obrestad fyrstasjon

Obrestad fyrstasjon er ein fyrstasjon på Obrestad i Hå kommune. Fyret ligg mellom Obrestad hamn og Hå gamle prestegard. 

På Kystkulturdagen 11. juni 2006 markerte Hå kommune overtakinga av fyret, etter kjøp frå staten. Fyret vart bygd opp frå 1873 med fyrbygg med fyrtårn, fyrvaktarbustad, uthus og veg ned til havet. Fyrstasjonen vart automatisert og avfolka i 1991. I tida etterpå har fyret vorte drive som museum og utleigebustad. Fyret vart den 3. november 2000 freda i medhald av kulturminnelova.

Klima 
Vêrstasjonen på Obrestad fyr har vore i drift sidan januar 1919 og har synopnummer 1412. Stasjonen ligg 24 meter over havet.

Sjå òg 
 Fyr i Noreg
 Fyrstasjonar i drift i Noreg

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Obrestad fyr på http://www.ha.kommune.no
 Folket inntok fyret på http://www.jbl.no
 

Fyr i Rogaland
Byggverk i Hå
Freda bygg i Rogaland
Vêrstasjonar i Noreg
Skipingar i 1873
Kulturminne i Hå
Ken Follett

Ken Follett () er ein britisk forfattar av spennings- og historiske romanar.

Bibliografi 

 The Big Needle (1974) 
 The Big Black (1974) 
 The Big Hit (1975) 
 The Shakeout (1975) 
 The Bear Raid (1976) 
 Amok: King of Legend (1976) 
 The Modigliani Scandal (1976) (norsk tittel: Modigliani-skandalen)
 The Mystery Hideout (1976) 
 The Power Twins (1976) 
 Paper Money (1977) 
 Capricorn One (1978) 
 Eye of the Needle (1978)(norsk tittel: Nålen)
 Heist of the Century (1978) 
 Triple (1979) (norsk tittel: Trippel)
 The Key to Rebecca (1980) (norsk tittel: Rebecca-koden)
 The Man from St. Petersburg (1982) (norsk tittel: Mannen fra St. Petersburg)
 On Wings of Eagles (1983) (norsk tittel: På ørnevinger)
 Lie Down with Lions (1986) (norsk tittel: Løvenes kamp)
 The Pillars of the Earth (1989) (norsk tittel: Stormenes tid)
 Night Over Water (1991) (norsk tittel: Natt over havet)
 A Dangerous Fortune (1993) (norsk tittel: Farlig formue)
 A Place Called Freedom (1995) (norsk tittel: Der frihet rår)
 The Third Twin (1996) (norsk tittel: Den tredje tvilling)
 The Hammer of Eden (1998) (norsk tittel:Edens hammer)
 Code to Zero (2000) (norsk tittel: Nedtelling mot null)
 Jackdaws (2001) (norsk tittel: Krigens kaier)
 Hornet Flight (2002) (norsk tittel:Fluktens vinger)
 Whiteout (2004) (norsk tittel: Hvitt på hvitt)

Kjelder 
Ken Follet på BIBSYS

Britiske forfattarar
Vangsnes

Vangsnes  er ei bygd og eit kyrkjesokn i Vik kommune i Vestland.

Garden Vangsnes har truleg namnet etter Vangsen 'plogskjeret', eit skjer i sjøen utanfor Vangsnes. 
I eldre tid var det tre klyngjetun på Vangsnes: Indreneset, Midtun og Ytreneset. Stølane til Vangsnes er Kallbakk, Kleivadalen, Endresete, Godstøl og Gjelet. 
Staden er mest kjend den store statuen av Fridtjof den frøkne, som keisar Wilhelm II av Tyskland fekk sett opp i 1913. 

Frå Vangsnes er det ferjesamband over til Hella og Dragsvik på nordsida av Sognefjorden.

Kommunesoge 
Då formannskapsdistrikta vart oppretta i 1837 høyrde Vangsnes sokn til Leikanger. I 1850 vart Balestrand oppretta ved at Leikanger vart deld og Vangsnes vart då del av den nyoppretta Balestrand kommune. Det neste, og til no siste, kommuneskiftet kom i 1964 då Vangsnes vart overførd til Vik. Etter grenseendringane i 1964 gjekk kommunegrensene i dette området etter fjorden, slik at Balestrand kommune berre femnde område på nordsida av Sognefjorden, og Vik kommune berre på sørsida.

Vangsnes sokn 
Vangsnes er eit kyrkjesokn i Indre Sogn prosti. Soknet har ei kyrkje, Vangsnes kyrkje frå 1861. Den noverande kyrkja erstatta ei stavkyrkje frå 1100-talet.

Vangsnes sokn høyrde fram til og med 1849 til Leikanger prestegjeld, då vart Tjugum sokn, Fjærland sokn (Mundal) og Vangsnes sokn skilde ut til det nye Balestrand prestegjeld. Ved kommunegrenseendringa i 1964 vart Vangsnes sokn overførd til Vik prestegjeld.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Eldre fotografi frå Vangsnes på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
 Om Vangsnes sokn på nettstaden til Den norske kyrkja

Bygder i Vestland
Ferjestader i Vestland
Vik kommune
Sokn i Indre Sogn prosti
Øyvind Fjeldheim

Øyvind Fjeldheim () er ein norsk journalist og programleiar i TV2. Han leier underhaldningsprogrammet «Avspark lørdag» og stod tidlegare for aktualitetsprogrammet «Fredag».

Fjeldheim begynte i TV2 i 2004 som kjeldefinnar og reportar for debattprogrammet «(t)abloid». Før dette jobba han i seks år som reportar og programleiar i TV Haugaland.

Øyvind Fjeldheim kjem frå Haugesund, og er utdanna lærar med media som spesialfag.

Norske mediefolk
Programleiarar for TV2
Folk frå Haugesund
Øysand

Øysand er ei grend lengst nord i Melhus kommune. Elva Gaula dannar grense i nord og aust mot Leinstrand i Trondheim kommune. Mot vest ligg ei langgrunn sandstrand ved Gaulosen, ein arm av Trondheimsfjorden. Lengst sør kryssar E39 frå Klett mot Orkanger. Øysand er ei flat slette der det meste av flatevidda vert nytta til dyrking av korn. Det finst òg noko industri, og ein campingplass ved stranda. Den mest vidkjende øysandingen er skodespelaren Ivar Gafseth, som er kjend frå The Julekalender og Trøndelag Teater. 

Under andre verdskrig planla tyskarane å byggja opp ein ny by i området, som skulle verta kalla Neu-Drontheim (Ny Trondheim). Etter planen skulle byen ha fleire hundre tusen innbyggjarar, og vera knytt til ei stor marinehamn.

Geografi i Melhus
Bygder i Trøndelag
Tempelriddarordenen

Tempelriddarordenen var ein kristen munkeorden med militære funksjonar som blei oppretta under krosstoga, danna i 1119 for å verna pilegrimar i Det heilage landet. Grunnleggjarane var ni franske riddarar leia av Hugyens De Paynes og Geoffrey St Omar. 

Tempelriddarordenen var ein av dei tre store riddarordenane under krosstogstida, dei andre to var johannitterordenen og den tyske riddarordenen. Trass i at det fulle namnet til tempelriddarane var Dei fattige riddarane av Salomons tempel samla dei store rikdommar, noko som skulle føra til enden på ordenen.

Ordenen utvikla ein effektiv administrasjon med eit internasjonalt nettverk av festningar og regelmessige væpna transportar. Han blei difor raskt teken i bruk til å ta vare på og transportera pengar og andre verdisaker. I tillegg lånte han ut pengar til kongar og andre mektige folk.

Enden på ordenen 
 

Då muslimane under Saladin tok tilbake Jerusalem i 1290, fortsette tempelriddarane å verka i Europa. Mange kongar hadde stor gjeld til ordenen, mellom anna den franske kongen Filip IV. Den 13. oktober 1306 arresterte han heile leiinga for ordenen og skulda dei for brotsverk mot den sanne religionen. Mange tempelriddarar blei drepne og eigedomane til ordenen blei tekne i beslag. Hundrevis av franske tempelriddarar tilstod å ha tilbede djevelen Baphomet, å ha forbanna Jesus og liknande kjetteri. 600 av dei erklærte seinare at tilståingane var falske, og berre gjort på grunn av tortur hjå inkvisisjonen. Før stormeisteren Jacques de Molay og tre andre tempelriddarar blei brende til døde i Paris i mars 1314, erklærte han:
Eg har sanneleg tilstått at ordenen er skuldig, men dette har eg gjort berre for å redda meg sjølv frå grueleg tortur, ved å seie det fiendane mine ønska eg skulle seie.

Forfølginga av tempelriddarane var hardast i Frankrike. I land som Portugal og Skottland fortsette han å verka, men skifta namn.

Ettermæle 
Tempelriddarordenen har vore omspunnen av myter sidan mellomalderen. Fleire vedvarande soger fortel at han fortsette å eksistera under jorda, og mange moderne okkulte ordenar hevder at dei stammar frå tempelriddarane. Det finst teikn på ein viss samanheng mellom tempelriddarane og dei seinare frimurarane. Meir fantasifulle rykte hevder at tempelriddarane verna om den jødiske paktarken, den heilage gralen, dei vises stein og andre skattar. 

I historieleksjonane sine hevdar frimureriet i Noreg å stamma frå tempelriddarane. Det same gjeld fleire andre ordenssamfunn, mellom anna ei rekke fråhaldslosjar, der ein av dei til og med kallar seg Tempel Ridder Ordenen.

Bakgrunnsstoff 

Katolske ordenar
Krosstoga
Piggsvin

Piggsvin eller bustyvel (Erinaceus europaeus) er eit dyr i piggsvinfamilien som finst i nesten heile den palearktiske regionen, men berre sjeldan lenger nord enn 60°N, og ikkje i Himalaya og Nord-Afrika. I Noreg har Artsdatabanken lista piggsvin sin status til nær truga (NT) frå 2021.

Piggsvinet er eit dyr på om lag 20 cm med spiss snute og harde, kvasse piggar på ryggen. Det lever i skog-, landbruks- og nokre bustadsområde. Det er nattaktivt og går i hi om vinteren. Dyret lever av sniglar, makkar, biller og andre insekt, og kan òg eta froskar, små gnagarar, fugleegg og ungfuglar.

Eit skremt piggsvin vil krølla seg ihop til ein ball slik at piggane dekker heile dyret, og rovdyr ikkje klarer å skada det. Denne forsvarsmekanismen er kjent for å verka svært dårleg mot trafikk.
Når dei går i dvale kan kroppstemperaturen søkke ned til ein grad celsius og nervane reagerer ikkje.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Pattedyr i Noreg
Piggsvinfamilien
Norsk svarteliste 2007
Ludvig

Ludvig er eit mannsnamn av germansk opphav. Det har norsk og dansk namnedag den 25. august og svensk den 2. oktober. Andre skrivemåtar er Ludwig, Ludvik og Ludwik.

Avleiingar 
Namneforma Ludvig er nordisk. Den norrøne forma var Hlọðvér og Hloðvér. Den opphavlege germanske forma har vore Chlodovech eller Hlodwig, som var namnet på den første kristne kongen over frankarane, Ludvig den fromme. Namnet er sett saman av det gammalhøgtysk eller frankisk hluth, 'kjend', og wig, 'kamp' eller 'krig', og kan tolkast som 'vidkjend krigar'. Namnet har mange variantar, som Ludwig (tysk), Ludwik (polsk.) og Ludovico (italiensk). Det har kortformer som Loïc (bretonsk), Louis (engelsk/fransk), Lewis (engelsk), Luis (spansk), Luigi, Lucio (italiensk) og Lutz (tysk). Kvinnelege utgåver er Ludwiga, Ludovica, Ludvine, Ludivine og Louise.

Bruk 
Namnet har vore bore av atten franske kongar og ei rekkje tysk-romerske keisarar.

Namneberarar 
 Kongelege

 Andre:
 Ludwig Andreas von Khevenhüller (1683-1744), austerriksk feltmarskalk
 Ludvig Holberg (1684–1754), norsk-dansk forfattar
 Ludvig Harboe (1709-1783), dansk biskop
 Ludwig van Beethoven (1770–1827), tysk komponist
 Ludvig Mathias Lindeman (1812-1887), norsk komponist
 Ludvig Daae (1829–1893), norsk embetsmann, stortingsrepresentant og statsråd
 Ludwig Markus Mack (1842–1915), grunnleggjaren av Macks Ølbryggeri AS i Tromsø
 Ludwig Eduard Boltzmann (1844–1906), austerriksk fysikar
 Ludwig Quidde (1858–1941), tysk historikar, forfattar, politikar og nobels fredsprisvinnar
 Ludwik Lejzer Zamenhof (1859-1917), russisk språkforskar som fann opp Esperanto
 Ludvig Hope (1871-1954), norsk predikant
 Ludvig Karsten (1876-1926), norsk målar
 Ludwig von Mises (1881-1973), austerriksk økonom
 Ludwig Mies van der Rohe (1886-1969), tysk-amerikansk arkitekt
 Ludwig Wittgenstein (1889-1951), austerriksk-britisk filosof
 Ludvig Irgens-Jensen (1894-1969), norsk komponist
 Ludvik Svoboda (1895-1979), krigshelt og president i Tsjekkoslovakia
 Ludwig Erhard (1897-1977), tysk politikar og kanslar frå 1963 til 1966
 Ludvig Jerdal (1908-2003), norsk målmann
 Ludwig Runzheimer (1912-1946), tysk Gestapo-mann
 Ludvig Eikaas (1920-2010), norsk kunstnar
 Ludvík Vaculík (f. 1926), tsjekkisk forfattar og journalist
 Ludvig Karlsen (1935-2004), grunnleggjaren av Stiftelsen Pinsevennenes Evangeliesenter
 Ludvig Nessa (f. 1949), norsk prest og abortmotstandar

Oppdikta namneberarar 
 Piggsvinet Ludvig i historiene til Kjell Aukrust.

Mannsnamn
Førenamn av gammalhøgtysk opphav
Namn knytte til strid
Sven Moren

Sven Moren () var ein norsk forfattar. Han vart far til Halldis Moren Vesaas.
Litteraturhistorisk høyrer Sven Moren heime mellom skildrarane av folkeliv og bondeliv, mot slutten av 1800-talet. I 1926 vann han Melsom-prisen.

Nokre verk 
 Storskogen (1904)
 Svartelva (1907)
 Aust or markom. Skildringar frå skogane (1909)
 Den store tømmerdrifta (1909)
 Raudsjøen (1913)
 Garden og bygda (1924)
 Storvinter og trollskap (1928)
 Styrkeprøve (1929)
 Gardguten og spelemannen (1936)
 Møte og minne (1938)

Bakgrunnsstoff 
 «Sven Moren» av Arfinn Engen i NBL2 (2003)
 «Moren, Sven» av Olav Midttun i NBL1 (1940)
 
 
 Digitaliserte bøker av Moren i Nasjonalbiblioteket

Norske forfattarar
Nynorskforfattarar
Folk frå Trysil
Vinnarar av Melsom-prisen
Nikolaj Jakovlev

Nikolaj Feofanovitsj Jakovlev  () var ein sovjetisk lingvist. Han er spesielt kjend for arbeidet sitt med å utvikle eit felles alfabet for dei språka som vart skriftfesta i perioden frå oktoberrevolusjonen fram til 1935.

Russiske språkforskarar
Hizbollah

Hizbollah (arabisk ‮حزب الله‬, 'partiet åt Gud (Allah)'), er ei sjiamuslimsk gruppering med ein militær og ein politisk del. Hizbollah (òg skrive Hezbollah eller Hizballah) vart grunnlagd i 1982 for å kjempa mot Israel sin okkupasjon av sørlege delar av Libanon. Israel okkuperte ei tid ein såkalla tryggingssone sør i Libanon. Hizbollah er i Libanon eit politisk parti, som har representantar i regjeringa. Samstundes er det ei geriljagruppe eller milits. Sommaren 2006 gjekk Israel til åtak på Libanon, med mål om å minska Hizbollah si slagkraft. Hizbollah hadde skote rakettar mot byar i Israel. Hizbollah er rekna å ha tette band til Syria og Iran.

I store delar av arabiske land og folk med islamsk tru, vert Hizbollah sett på som ein legitim militant, sjiamuslimsk politisk organisasjon. Til dels vert dei sett på som ei frigjeringsrørsle. Mellom anna styresmaktene i Israel, USA, Storbritannia og Australia har utpeika gruppa som ein islamistisk terroristorganisasjon.

Historikk 
Hizbollah vart grunnlagd i 1982 som ei geriljagruppe av libanesiske prestar, med finansiering og stønad frå Iran. Eit mål var å driva Israelske styrkar ut av Libanon. Eit anna mål kunne vera at Iran ville nytta Hizbollah til å spreia den iranske revolusjonen til andre delar av arabarverda. Hizbollah har bygd opp væpna styrkar, ein milits. Etter at israelske styrkar i mai 2000 drog seg ut av Libanon, heldt Hizbollah fram med å kjempa mot okkupasjonen av Sheba-området. SN ser på Sheba-området som syrisk territorium, Hizbollah meiner det er libanesisk. Syria har sagt att Sheba-området tillhøyrer Libanon men har ikkje skriftleg gjeve melding som dette til SN, trass i oppmoding. Sheba-området vart okkupert av Israel i løpet av seksdagarskrigen.

Hizbollah si væpna grein vert mistenkt for å stå bak bombeåtak mot fredsbevarande styrkar i løpet av den libanesiske borgarkrigen, bombinga av den israelske ambassaden i Buenos Aires og flykapringa av TWA Flight 847 den 14. juni 1985.

På sida av den militære rørsla har Hizbollah ei sivil grein, som driv med ulike former for sosial verksemd. Det vert drive sjukehus, skular, barneheimar og ein fjernsynsstasjon. Den politiske delen av Hizbollah har åtte representantar i det libanesiske parlamentet. Politisk er oppslutnaden sterkast i Bekaadalen, i sørlege utkantar av Beirut og sørlege Libanon. Organisasjonen vert leia av sjeik Hassan Nasrallah, med finansiering frå Iran og Syria. Elles kjem det inn gåver og innkomer gjennom forretningsverksemd. Frå 12. juli 2006 sette Israel i verk Operasjon Sommarregn, med flybombing og åtak på sørlege delar av Libanon. Det erklærte målet med operasjonen var å avvæpna Hizbollah, og få slutt på åtak på Israel frå Libanon.

Bakgrunnsstoff 
{{Commonskat}

Islamistar
Geriljagrupper
Libanon
Skipingar i 1982