alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Martha Tynæs

Martha Ottomine Tynæs () var ein norsk politikar. Ho var særs aktiv i arbeidarrørsla, og blei spesielt kjend som ein god talar og agitator. Martha Tynæs markerte seg ved samlingar i kampen om full røysterett for kvinner, og på landsmøtet i Arbeidarpartiet i 1899 hadde ho eit sterkt innlegg om kvinner og samfunnsdeltaking: «Hvorfor staar kvinderne saa sløve og likegyldig overfor arbeiderbevægelsen og samfundsspørsmaalene?». Ho engasjerte seg også sterkt når det gjaldt barns rettar.

Bakgrunn
Martha Tynæs var fødd Martha Steen, og var dotter til ein ølbryggar. Ho var gift med målaren Lars Tynæs frå Sykkylven på Sunnmøre. Dei hadde tre born.

Virke

Første kvinne i bystyret
Martha Tynæs leia Arbeiderpartiets Kvindeforbund, som arbeidde i 15 år  med politiske saker gjennom opplysing. Ho  sat i 17 år som einaste kvinne i sentralstyret i Arbeidarpartiet, og var blant dei første kvinnelege representantane i Kristiania bystyre frå 1901 til 1919.  Frå 1908-1919 sat ho i formannskapet i hovudstaden.

Til val for Stortinget
Historisk er kanskje Martha Tynæs mest kjend for at ho var ei av dei aller første kvinnene i landet som stod på val til Stortinget. Det var i 1909 at ho var kandidat for Arbeidarpartiet i Hammersborg krins i Kristiania. Men Tynæs vart ikkje vald inn i nasjonalforsamlinga.

Arbeid for full røysterett
Martha Tynæs vart først formann i Arbeiderparties Kvindeforbund i 1904, og frå 1906 blei ho i vervet dei neste fjorten åra. Av dei viktigaste sakene var arbeidet med å sikre kvinnene full røysterett ved stortingsval. Det lukkast i 1913.  I 1921 braut Martha Tynæs med Arbeidarpartiet og gjekk inn i leiinga i Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti.

Skriving
Martha Tynæs skreiv fleire artiklar i Kvinden, eit månadstidsskrift Arbeiderpartiets Kvindeforbund starta i 1909. Nye barnelover, foreiningar for kvinner i arbeidarrørsla, rekrutteringsarbeid og kommunal stønad til trengande var tema Tynæs skreiv om i artiklar i dette tidsskriftet.

Arbeid for barnerettar
Martha Tynæs arbeidde ved byfutkontoret i Kristiania der ho etter kvart fekk stilling som fullmektig. Ho var svært oppteken av sosiale spørsmål, og var sakkunnig for Sosialdepartementet under arbeidet med lover og rettar for barn fødde utanfor ekteskap («Dei Castbergske barnelovene»).

Bibliografi

I tidsskrift - eit utval
Utval artiklar i tidsskriftet Kvinden (utgitt av Arbeiderpartiets Kvindeforbund):

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Om Martha Tynæs i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
 
 
 
 
 
 

Ap-politikarar i Oslo
Folk frå Flora
Kvinner frå Sogn og Fjordane
Forfattarar frå Flora
Norske sakprosaforfattarar
Sand som namn

Sand er mykje nytta i stadnamn. I tillegg er namnet Sand nytta som etternamn, om lag 2 400 har det i Noreg.

Sand i stadnamn 
 Sand i Suldal – kommunesenter og tettstad i Suldal kommune 
 Sand i Nord-Odal – kommunesenter og tettstad i Nord-Odal kommune

Sand som førsteledd finst mellom anna i Sandefjord, Sandnes, Sandnessjøen og Sandvika.

Sand som andreledd finst mellom anna i Kristiansand og Forsand.

Personar med Sand som etternamn 
 George Sand, fransk forfattar
 Ulf Sand, norsk politikar
 Vebjørn Sand, norsk kunstnar

Bakgrunnsstoff 

Stadnamn
Norske slektsnamn
Sapropel

Sapropel er ukonsolidert, geléaktig slam som er danna av planterestar under oksygenfattige (anaerobe) tilhøve på botnen av hav og innsjøar. Sapropelrike sediment som slam og leire vert kalla dynn eller gytje. Den organiske materialen kan omdannast til kerogen, som ved modning dannar petroleum.

Kjelder
Sapropel. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/sapropel.

Sediment
Maringeologi
Seife

Seife, seif, seifdyne eller placer er sand- og grusavleiringar som inneheld anrikningar av nyttige mineral, som til dømes gull, platina, kassiteritt og edelsteinar. 

Gullvasking av seife var den viktigaste teknikken til å finne gull under dei mange gullrusha. 

Seife-material må vere både tette og kunne motstå forvitringsprosessar. For å kunne akkumulere i seife, må mineralpratiklar vere langt tettare enn kvarts, sidan kvarts som regel er den største komponenten i sand og grus. Seifemiljø inneheld vanlegvis svartsand. 

Namnet placer kjem frå det spanske ordet for «alluvial sand».

Kjelder

Seife. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013.
Raade, Gunnar. (14. februar 2009). Placer. I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014.

Malmførekomstar
Økonomisk geologi
Seismisk bølgje

Ei seismisk bølgje er ei bølgje som rører seg gjennom jorda, oftast forårsaket av eit tektonisk jordskjelv, nokre gonger av ein eksplosjon. Seismiske bølgjer blir òg skapt kontinuerleg av bølgjer i havet og vind. Seismiske bølgjer vert studert av seismologar. Dei blir målte med eit instrument kalla seismograf, som tek opp avlesingane frå seismometer eller geofonar. For seismiske studium av oljereservoarer, kan hydrofonar gje ytterlegare informasjon.

Bølgjetypar
Det finst i hovudsak to typar seismiske bølgjer; rombølgjer og overflatebølgjer. Fleire typar eksisterer, men er mindre viktige.
Rombølgjer og overflatebølgjer vert igjen delt opp i undertypar.

Rombølgjer
Rombølgjer er tredimensjonale bølgjer som rører seg gjennom det indre av jorda. Rombølgjene blir delt opp i primære og sekundære. Desse blir kalla p-bølgjer (trykkbølger) og s-bølgjar (òg kalla skjerbølgjer). P-bølgjene rører seg ca 330 m/s i luft, 1450 m/s i vatn og rundt 5000 m/s i granitt, medan s-bølgjene har ein fart på rundt 60 % av p-bølgjene. S-bølgjar finst ikkje i gassar eller væsker.

Overflatebølger
Overflatebølgjer rører seg i to dimensjonar; langs jordoverflaten. Desse blir delt opp i Rayleigh-bølgjer og Love-bølgjer. Rayleigh-bølgjene liknar dei bølgjene ein kan sjå på vatn. Dei går vesentleg saktare enn rombølgjene, med rundt 70 % av s-farten til bølgjene. Ved Love-bølgjer rører overflata seg på tvers av bølgjeretninga, noko som kan få overflata til å slå sprekker. Desse går fortare enn Rayleigh-bølgjene, og har rundt 90 % av s-farten til bølgjene.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Seismisk bølge» frå ,  den 3. januar 2014.  
 

Seismologi
Jordskjelv
Seismo-

Seismo- er eit prefiks som syner til noko som har med ristinger eller jordskjelv å gjere.

Døme 
 Seismologi
 Seismograf

Kjelder
Seismo . (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/seismo-.

Prefiks
Seismologi
Sekkedal

Sekkedal er ein dal som kan minne om ein botn, men som er lengre. Han er danna ved iserosjon eller karstprosoessar.

Kjelder
Sekkedaler. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/sekkedaler.

Glasiale landformer
Dalar
Dalbotnar
Septarie

Ein septarie er ein rundaktig knoll eller konkresjon av leirhaldig kalkstein med radiære sprekker som utvidar seg mot sentrum. Dei har truleg vorte danna ved utfelling av aluminiumhaldig gel, som ved inntørking har sprokke opp. Sprekkane er seinare fylt med kalsitt eller kvarts. 

Septarier finst i leirskifer, mellom anna i i den kambrosiluriske lagrekkja i Oslofeltet.

Kjelder
Septarier. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/septarier.

Sedimentære bergartar
Mineral
Petrologi
Sete i geologi

Eit sete er eit markert strandlinjehakk i ein fjellskråning. 

I Noreg er dei mest kjende frå Østerdalen og tilgrensande dalføre, der dei er danna langs store, bredemde sjøar i samband med nedsmeltinga av innlandsisen etter siste istida.

Kjelder
Sete. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/sete.

Kyst- og havlandformer
Geomorfologi
Sete

Sete (frå (norrønt sæti) er ein plass til å sitje på, til dømes møblar som stol, krakk eller benk. Det kan også visa til delar av fargreier som ein sit på, til dømes bussete, flysete, sykkelsete og liknande.

«Sete» kan også visa til staden der ein viktig person eller styresmakt held til eller har residens.

Kjelder

 
Sitjing
Sial

Sial er ei forkorting for silisium og aluminium og er ei eldre nemning på den øvre delen av jordskorpa. Denne delen av jordskorpa er rik på slike mineral.

Kjelder
Sial. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/sial.

Petrologi
Strukturen til jorda
Kailasafjelllet

Kailasafjelllet er eit fjell nord i Himalaya med ei viktig tyding innan hinduismen, djainismen, buddhismen og bön. Fjellet ligg vest i Tibet som er styrt av Folkerepublikken Kina. Det er ein viktig pilegrimsstad for tibetanarar og utanlandske hinduar.

Religiøs tyding
I hinduismen er Kailasa rekna som heimen til guden Sjiva, som sit der i meditasjon med maken sin Parvati og sønene deira Skanda og Ganesja. Fjellet er også rekna som sete for rikdomsguden Kubera. 

I den tradisjonelle tibetanske religionen bön har fjellet stor andeleg kraft. I tibetansk buddhisme var det her Milarepa sigra over bön-forkjemparen Naro Bön-chung og innførte buddhismen i Tibet. Milarepa skal ha vore det siste mennesket som var på toppen av fjellet; ingen har klatra til toppen av det.

Fjellet ligg nær kjelda til fleire av dei lengste elvene i Asia, som også er viktige heilagdommar: Indus, Sutlej, Brahmaputra og Karnali (ei bielv til Ganga). 

I Ellora i Maharashtra i India ligg Kailasa-tempelet frå 700-talet. Det er eit frittståande monolittisk bygg meislet ut av granittfjell, og er eit bilete på Sjiva sitt paradis.

Kjelder

Kailasha (14. februar 2009), Store norske leksikon. Fri artikkel henta 3. januar 2014.
Peter Ellingsen, «Scaling a Mountain to Destroy The Holy Soul of Tibetans» , WTN-L World Tibet Network News (01/06/02; June 2, 2001). The Age, Melbourne.

Denne artikkelen bygger på «Mount Kailash» frå ,  den 3. januar 2014.  
 

Fjell i Himalaya
Fjell i Tibet
Hinduisme
Bön

Bön eller bøn (tibetansk བོན, Wylie-transkripsjon bon, uttalt [pʰø̃̀(n)]) er ein tradisjonell religion frå Tibet. I dag er han rekna som ei form for tibetansk buddhisme, men med innslag av sjamanisme og animisme.

Religionen fører tradisjonane sine tilbake til tida før buddhismen blei innført i Tibet på 700-talet. Til forskjell frå buddhistar elles reknar ikkje bøn-følgjarane prins Gautama som vår tids buddha, men prins Tønpa Shenrap ('læraren Shenrap').

Kjelder

Bon-religion (14. februar 2009), Store norske leksikon. Fri artikkel henta 3. januar 2014.

Tibetansk kultur
Buddhisme
Animisme
Sjamanisme
Swopebreen

Swopebreen er ein isbre som flyt vestover frå Ford Ranges, mellom Mounts Woodward og West, ut i Sulzbergerisen. Stader i dette området vart oppdaga og kartlagt på Byrd-ekspedisjonen (1928–30) og av U.S. Antarctic Service (USAS) (1939–41), alle leia av kontreadmiral Richard E. Byrd. Isbreen er kalla opp etter Gerard Swope, president i General Electric Co., som bidrog med forskjellige elektrisk utstyr til Byrd-ekspedisjonen (1933–35).

Kjelder

Isbrear i Marie Byrd Land
Thurstonbreen

Thurstonbreen er ein isbre som er kring 28 km lang og som drenerer søraustsida av Mount Siple på Siple Island. Isbreen flyt austover og så aust-nordaustover til nordkysten av øya. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfotografi frå U.S. Navy i 1959-65. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Thomas R. Thurston, ein meteorolog i US Antarctic Research Program (USARP) ved Byrd-stasjonen i 1965.

Kjelder

Isbrear i Marie Byrd Land
Truebreen

Truebreen er ein isbre på vestsida av Bear Peninsula, som flyt sørvest ut i Dotsonisen sør for Hunt Bluff på Walgreen Coast i Marie Byrd Land. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå flyfotografi teken av U.S. Navy i 1966. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) i 1977 etter Lawrence E. True, ein sambandsmann i U.S. Navy som på den tida var med tre tokt under Operasjon Deep Freeze.

Kjelder

Isbrear i Marie Byrd Land
Van Reethbreen

Van Reethbreen er ein sidebre, som er kring 37 km lang, og som flyt vestover til Scottbreen mellom Mount Blackburn og Mount Bowlin i Dronning Maudfjella. Han vart oppdaga i desember 1934 av eit geologisk lag under Byrd-ekspedisjonen leia av Quin Blackburn, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter offiser Eugene W. Van Reeth, ein pilot i U.S. Navy-skvadron VX-6 i Antarktis under Operasjon Deep Freeze 1966, 1967 og 1968, og skvadronskjef i 1969.

Kjelder

Isbrear i Marie Byrd Land
Vanebreen

Vanebreen er ein brei isbre som drenerer nordaustsida av Mount Murphy i Marie Byrd Land. Han flyt ut i Crossonisen mellom Eisberg Head og Boyd Head. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959–66, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Gregg A. Vane, ein amerikansk utvekslingsforskar ved den sovjetiske stasjonen Novolazerevskaya i 1972.

Kjelder

Isbrear i Marie Byrd Land
Venzkebreen

Venzkebreen er ein brei isbre som flyt nordover mellom Bowyer Butte og Perry Range og ut i Getzisen på kysten av Marie Byrd Land. Isbreen vart oppdaga og fotografert frå lufta under U.S. Antarctic Service i desember 1940. Han vart kartlagt i detalj av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og U.S. Navy fotografi, 1959-66. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter kaptein Norman C. Venzke, i USCG, befalshavande på USCGC «Northwind» i Antarktis, 1972 og 1973, som deltok på fleire andre Deep Freeze-operasjonar som skipsoffiser på isbrytarar.

Kjelder

Isbrear i Marie Byrd Land
Vornbergerbreen

Vornbergerbreen er ein isbre som er kring 19 km lang og som drenerer nordsida av Siple Island. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Patricia Vornberger ved NASA som var spesialist i fjernmåling av isrørsler i Vest-Antarktis frå 1980-åra til i dag.

Kjelder

Isbrear i Marie Byrd Land
Warpasgiljobreen

Warpasgiljobreen er ei dalbre kring 40 km lang, som flyt vest til Sulzbergerisen mellom Swanson Mountains i nord og Mount Rea og Mount Cooper i sør i Edsel Ford Ranges i Marie Byrd Land. Denne breen vart oppdaga av og kalla opp etter dei fire Geological Party Expedition-medlemmane frå West Base frå U.S. Antarctic Service (USAS), på flyturar og frå landmålingar i november–desember 1940. Som ein del av Antartic Expedition i 1939-1941 leia av kontreadmiral Richard E. Byrd. 

Denne breen vart seinare gjeve namnet «Arthur Davisbreen» av US-SCAN etter kontreadmiral Arthur C. Davis, ein av dei tidlege leiarane innan luftfart i US Navy. 

I februar 1940, kort tid etter West Base var oppretta ved Little America III, førte Paul Siple eit fly frå West Base til Edsel Ford Ranges for å finne ut kvar ein skulle utforske og gjere geologisk arbeid sommaren etter, og det vart teken mange flyfoto. I løpet av dei lange vintermånadane som følgde, vart det laga ganske nøyaktige kart av sørlege Edsel Ford Ranges. Dette er eit område på kring 18 000 kvadratkilometer med kystfjell nordvest i region i Marie Byrd Land. I løpet av vinteren 1940 vart fire menn frå Geological Party Expedition organisert og dei førebudde seg for ein særs lang tud på to hundesledar til Edsel Ford Ranges. Dei fire var Lawrence A. Warner, leiar og geolog, Charles F. Passel, ein geolog og radiotelegrafist, Harold P. Gilmour «Gil», innsamlar av biologiske prøvar og Loran Wells «Joe», fotograf og observatør. 

Målet til Geological Party's Expedition var å kartlegge og ta geologiske prøvar av så mykje av den sørlege delen av Edsel Ford Range som mogeleg, og i tillegg undersøke naturressursane i området og gjere trianguleringar slik at karta vart meir nøyaktige. Dei drog frå West Base den 17. oktober 1940 og kom attende 82 dagar seinare, den 7. januar 1941 etter å ha reist totalt 691 nautiske mil med to hundesledar. I neste tre månader fekk dei støtte av fly som slapp forsyningar kvar 160 km langs den kartlagte ruta. Geologiencal Party Expedition oppdaga og vitja for første gongen kring 50 fjelltoppar, dalar og isbrear i denne regionen og samla inn 300 geologiske prøvar. Warpasgiljobreen var ein av breane som vart oppdaga.

Den store Warpasgiljobreen vart oppdaga og kalla opp etter dei fire medlemmane i West Base Geological Party Expedition:

WARner + PASsel + GILmour + JOe = WARPASGILJO.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Warpasgiljo Glacier» frå ,  den 3. januar 2014. 
 oppgav desse kjeldene:

Isbrear i Marie Byrd Land
René Cattarinussi

René Cattarinussi () er ein italiensk tidlegare skiskyttar frå Tolmezzo i provinsen Udine. Han vann to VM-sølv og to VM-bronsar på 10 km i tida 1996-2001.

Aktiv
Cattarinussi fekk sitt gjennombrot då han overraskande tok bronsemedaljen på 10 km under VM 1996 i Ruhpolding. Året etter, under VM 1997 i Osrblie tok han sølv på same distansen, og bronse på stafetten. På 10-kilometeren syrgde han for italiensk dobbeltsiger, då landsmannen Wilfried Pallhuber tok ein suveren siger. Sidan tok Cattarinussi ein ny bronse- og ein ny sølvmedalje på sprintdistansen over 10 km, under høvesvis 2000 og 2001.

Cattarinussi, som var spesialist på 10-kilometeren, fekk åtte av sine elleve pallplasseringar i verdscupen i skiskyting på den distansen. To gongar vann han verdscuprenn; ein 10 km i Antholz i 1999 og ein 15 km fellesstart i Khanty-Mansijsk i mars 2000.

Han la opp som skiskyttar i 2003.

Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap
VM i skiskyting 1996 i Ruhpolding: Bronsemedalje på 10 km
VM i skiskyting 1997 i Osrblie: Sølvmedalje på 10 km, bronsemedalje i stafett
VM i skiskyting 1999 i Oslo: Nr 8 på 20 km
VM i skiskyting 2000 i Oslo: Bronsemedalje på 10 km
VM i skiskyting 2001 i Pokljuka: Sølvmedalje på 10 km
VM i skiskyting 2003 i Khanty-Mansijsk: Nr 7 på 20 km

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar

Italienske skiskyttarar
Deltakarar under vinter-OL 1998
Deltakarar under vinter-OL 2002
Folk frå Tolmezzo
Whitebreen

Whitebreen er ein brei sidebre som flyt vestover til Landbreen på nordsida av Mount McCoy i Marie Byrd Land. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959-65. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter general Thomas D. White i United States Air Force (USAF), stabssjef og medlem av Joint Chiefs of Staff, 1957–61, som deltok i planlegginga og organiseringa av Operasjon Deep Freeze. Namnet vart føreslått av admiral Richard E. Byrd.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «White Glacier» frå ,  den 3. januar 2014. 
 oppgav desse kjeldene:

Isbrear i Marie Byrd Land
Wotkynsbreen

Wotkynsbreen er ein isbre som flyt nord frå Michigan Plateau langs vestsida av Caloplaca Hills og ut i Reedybreen. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960-64. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Grosvenor S. Wotkyns, ein sjukepassar ved Byrd-stasjonen i 1962.

Kjelder

Isbrear i Marie Byrd Land
Yoderbreen

Yoderbreen er ein isbre med bratte dalveggar, 5 km lang, og ein av dei vestlege sidebreane til Kohlerbreen. Han ligg like sørvest for Morrison Bluff sentralt i Kohler Range i Marie Byrd Land. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959-71 og namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Robert D. Yoder ved USA Department of State, styreleiar i Interagency Committee for Antarktis, 1970-73.

Kjelder

Isbrear i Marie Byrd Land
Zunigabreen

Zunigabreen er ein isbre som flyt vest-nordvest og ut i Dotsonisen mellom Jeffrey Head og Mount Bodziony på vestsida av Bear Peninsula ved Walgreen Coast i Marie Byrd Land. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå flyfoto tekne under U.S. Navy Operasjon Highjump i 1947 og U.S. Navy i 1966. Breen vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Mike Zuniga, som var lagersjef i US Navy, og som var med på sju Deep Freeze-oppdrag mellom 1960 og 1978.

Kjelder

Isbrear i Marie Byrd Land
Tolmezzo

Tolmezzo (tysk: Tolmein; slovensk: Tolmeč) er ein by og ein kommune i provinsen Udine i regionen Friuli-Venezia Giulia, heilt nordaust i Italia. Kommunen har mellom 10 og 11 000 ibuarar og eit areal på 65,7 km². Byen ligg ligg mellom elvane Tagliamento og Friaul, 323 meter over havet.

Tolmezzo er eit knutepunkt for trafikken i det nordaustlege Italia; motorvegen Autostrada 23 leier mot både grensebyen Tarvisio og vidare austover mot Villach i Austerrike, samt sørover mot Udine og vidare til Adriahavet. I tillegg går ein hovudveg mot nord til Plöckenpasset ved landegrensa mot Austerrike.

Soge
Byen Tolmezzo var tidlegare hovudbyen i den romerske regionen Carnia. Omkring 1420 vart byen underlagt republikken Venezia, men Tolmezzo fekk behalde sine handelsrettar. Etter 'Freden i Campo Formio' i 1797 vart byen overdrege til Austerrike. Sidan låg Tolmezzo ein kort periode under fransk herredømme, men vart i 1815 innlemma i kongeriket Lombardia-Venezia, ein klientstat til Austerrike. Ved freden i Praha i 1866 vart Tolmezzo innlemma i det nye kongeriket Italia.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tolmezzo» frå ,  den 3. januar 2014.  
 

Byar i Friuli-Venezia Giulia
Byar i Italia
Stridsklev kyrkje

Stridsklev kyrkje er ei arbeidskyrkje frå 2000 i Porsgrunn kommune i Vestfold og Telemark.

Så langt er eitt av to planlagde byggetrinn gjennomført. Kyrkja er teikna av arkitektfirmaet Børve og Borchsenius ved Kåre Kverndokk, mens hovedentreprisen er ved Buer Entreprenør, og Sønke Mahler står for kunstnerisk utsmykning.

Saman med Herøya kyrkje høyrer denne kyrkja til Klevstrand sogn. Det er ikkje kyrkjegard på staden.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Stridsklev kirke» frå ,  den 3. januar 2014.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff

 Børve og Borchsenius om kyrkja
 
 Porsgrunn kyrkjelige fellesråd 

Kyrkjer i Porsgrunn
Kyrkjer i Skien prosti
Arbeidskyrkjer
Norske kyrkjer frå 2000
Siljan kyrkje

Siljan kyrkje er ei langkyrkje frå mellmalderen i Siljan kommune i Vestfold og Telemark. Kyrkja forfalt etter svartedauden, men er satt i stand fleire ganger. Ho vart utvida mot vest med eit nytt skip av tre i 1838. Tidlegare skip og kor vart då hhv. kor og sakristi og vart kledd med treverk. Vesttårnet er frå 1903, og mellomalderdelen vart restaurert etter krigen. Illustrasjonar på veggene (fleire skip og innviingskrosser) er avdekka i denne prosessen.

Bilete frå kyrkja

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 Siljan kyrkjelege fellesråd 
 

Kyrkjer i Siljan
Kulturminne i Siljan
Kyrkjer i Skien prosti
Norske kyrkjer frå 1100-talet
Norske steinkyrkjer frå mellomalderen
Langkyrkjer i Agder og Telemark bispedømme
Freda bygg i Vestfold og Telemark
Nykirke kyrkje i Horten

Nykirke kyrkje er ei langkyrkje på Nykirke i Horten kommune i Vestfold og Telemark. Kyrkja er truleg oppført tidleg på 1100-talet. Tårnet er frå 1848.

Gravkapellet på kyrkjegarden er frå 1936 og har 120 sitjeplassar.

Bakgrunnsstoff 
 
 
 Kyrkjesøk
 Vestfolds vakre middelalderkirker (PDF-bok)

Fotnotar

Kyrkjer i Horten
Kulturminne i Horten
Norske kyrkjer frå 1100-talet
Norske steinkyrkjer frå mellomalderen
Langkyrkjer i Tunsberg bispedømme
Kyrkjer i Nord-Jarlsberg prosti
Freda bygg i Vestfold og Telemark
Hem kyrkje

Hem kyrkje er ei langkyrkje i Larvik kommune i Vestfold og Telemark. Kyrkja er første gong nemnt i 1392 og soknet i 1388. 600-årsjubileum vart feira i 1992, men kyrkja er av ein type som gjerna vart bygd på 1100- og 1200-talet.

Skipet og koret er av stein (bordkledt bindingsverk i austgavlen på skipet) og frå mellomalderen. Det tømra våpenhuset er truleg frå midten av 1800-talet. Den noverande takryttaren (også av tre) er frå 1847 (ombygd på 1900-talet). Sakristiet er frå 1932 og vart flytta i 1951.

Kyrkja var i privat eige til 1913. Utanfor kyrkjegardsmuren står eit kombinert bårehus og servicebygg frå 1976.

Litteratur

Bakgrunnsstoff 
 
 Vestfolds vakre middelalderkirker (PDF-bok)
 

Kyrkjer i Larvik
Kulturminne i Larvik
Norske steinkyrkjer frå mellomalderen
Langkyrkjer i Tunsberg bispedømme
Kyrkjer i Larvik prosti
Freda bygg i Vestfold og Telemark