alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
IK Skeid

Idrettsklubben Skeid er eit idrettslag i Oslo. Laget vart stifta 1. januar 1915 som Kristiania Ballklubb, namnet Skeid vart teke i bruk i 1925 då Kristiania Ballklubb og idrettslaget Frem samla seg i eitt lag. 

Skeid har gjort seg gjeldande i bandy, ishockey, orientering og skiidrett, men er mest kjend som fotballklubb.

Fotballklubben
A-laget spelar i 2. divisjon i avdeling 1 (2020).

Skeid vart seriemeister i fotball i 1966 og har vunne fotballcupen heile åtte gongar; 1947, 1954, 1955, 1956, 1958, 1963, 1965 og 1974.

Noverande spelarar
Nummer 12, Emil Fiskvik, målvakt (sommaren 2020)
30, Idar Nordby Lysgård (andre kvartal 2020)
Christoffer Vie Angell, forsvarsspelar (2. kvartal 2020)

Fredrik Tobias Berglie, midtbanespelar

3, Stian Pettersen, spiss
Abel William Stensrud
24, David Hickson Gyedu
11, Johnny Per Budusson

Namn i dettte avsnittet vart sist endra i juni 2020.

Tidlegare Skeid-spelarar
Dei mest kjende Skeid-spelarane er Hans Nordahl, Harald Hennum, Finn Gundersen, Kjell Kaspersen, Finn Thorsen, Trygve Bornø, Tor Egil Johansen og Jan Birkelund.

Kjelder

store norske leksikon

Idrettslag i Oslo
Fotballag frå Oslo
Skipingar i 1915
Lydia

Lydia og Lydie er kvinnenamn som på gresk tyder 'kvinne frå Lydia'. 

Lydia har i Noreg namnedag den 13. desember.

Bruk 
Lydia var utbreidd i USA på 1800-talet. Rundt 1880 blei det brukt for over 0,300 % av jentebarn. Bruken var lågare på 1900-talet, men tok seg noko opp frå 1990-åra.

Bruken av namnet i Noreg 
Namnet var populært i Noreg omkring 1900. Popularitetskurva hadde eit botnnivå i første halvdelen av 1960-åra. 

Ved folketeljinga i 1801 var det knapt 50 med dette namnet i Noreg

Ved folketeljinga i 1900 var det 1309 som heitte Lydia og 44 som heitte Lydie.

I 2008 var det 493 som hadde Lydia som fornamn. I 2015 var talet 616.

Lydia som bibelsk namn 
Lydia var i følgje Apostelgjerningane ei kvinne i Filippi. Ho tok imot Paulus og Silas og heldt møte i heimen sin.

Kjende namneberarar 

 Lydia Sigourney (1791-1865), amerikansk diktar
 Lydia Maria Child (1802–1880), amerikansk forfattar og aktivist
 Lydia Kamakaeha (1838–1917), seinare dronning Liliuokalani av Hawaii 
 Lydia Thompson (1838–1908), fødd Eliza Hodges Thompson, engelsk skodespelar
 Lydia Koidula (1843–1886), estisk forfattar
 Lydia Becker (1827–1890), engelsk stemmerettsforkjempar
 Lydia Rabinowitsch-Kempner (1871–1935), litauisk-tysk medisinar
 Lydia Olsrud (1884–1983), norsk næringsdrivande i Mosjøen
 Lydia Skoblikova (f. 1939), sovjetisk skeiseløpar 
 Lydia Shum Din-Ha eller Lydia Sum (1945—2008), skodespelar frå Hong Kong

Annan bruk 
 110 Lydia er ein stor hovudbelteasteroide

Kjelder 
 Folketeljingar i Digitalarkivet

Fotnotar

Bakgrunnsstoff

Kvinnenamn
Førenamn av gresk opphav
Namn knytte til kristendommen
Namn knytte til folkegrupper
Lydia Olsrud

Lydia Olsrud (Lydia Olsrud Norland) () var forretningsdrivande i Mosjøen frå 1927 til omkring 1980, det meste av tida som kioskeigar.

Lydia Olsrud vart fødd og voks opp på garden Olsrud i Grane av foreldra Kristine Lovise Jensdotter og Svein Erik Davidsson, ein svensk skreddar som var kommen til distriktet gjennom sølvgruvedrifta i Svenningdalen. Gjennom faren var ho halvsyster til forfattaren Andreas Haukland.

Som nykonfirmert 15-åring fekk ho teneste hos sokneprest Ole Tobias Olsen i Hattfjelldal, sidan flytta ho til Mosjøen og fekk butikkarbeid. I 1907 var ho med å stifte Øvre Vefsn Ungdomslag, ei tid var ho kasserar i laget. I 1927 starta ho eigen forretning, og i 1927 kjøpte ho eigne lokalar der ho selde tobakk, frukt, grønsaker og sjokolade. Nokre år etter andre verdskrigen vart lokala rivne, men då hadde ho alt kjøpt kiosken som fram til han brann i 1976, var kjend som Lydiakiosken.

I 1930 vart ho gift med stavangermannen Harald Norland. Han døydde vinteren 1945.

Lydiabrygga, som vart eit førebilete for restaureringsarbeidet i Sjøgata i Mosjøen, var det lenge Lydia Olsrud som åtte. 

I vår tid er Lydia av næringsdrivande i Vefsn blitt halde fram som eit førebilete både for kvinner og menn.

Bakgrunnsstoff: 
 Lydia kvinnenettverk
 Lydiadagen 
 Lydiabrygga

Kjelder: 
 Are Andersen i Far etter fedrane 1999, utg. av Vefsn museum 1998

Folk frå Vefsn
Klemetsmesse

Klemetsmesse, Klemet Saudskjær eller båtsok er ei tradisjonell kristen høgtid til minne om den heilage Clemens, ein tidleg biskop av Roma (pave) og martyr. Han blei dømd for å ha bygd kyrkjer, bunde til eit anker og drukna. Dagen er avmerkt på primstaven med eit anker, ei kyrkje eller ei pavekrone.

Den heilage Klemet var vernehelgen for sjøfolk, og på dagen hans skulle alle båtar ligga ved land, gjerne også ut året. Dagen markerte at vinterstormane og kaldfrosten kom. Ein kunne seia om dagen at «Er Klemet mild, blir vinter mild».

Namnet Klemet blei også tolka slik at ein skulle «klemma», altså knipa inn, i maten før jul.

Kjelder 
 koordinatoren.no  
 norsknettskole.no 
 «Klemetsmesse» i Caplex

Primstaven
Kristne høgtider
November
Oldtidsriket Lydia

Lydia var eit oldtidsrike som låg nær byen Izmir i det som no er Tyrkia. Landet var også kjend som Mæonia, truleg eit eldre namn som mellom anna er brukt av Homer. 

Lydia blei grunnlagd som rike om lag 700 f.Kr. av Gyges og hadde stordomstida si på 600-talet f.Kr. under han og sonen Alyattes. På denne tida hadde Lydia ein blomstrande økonomi på grunn av ein godt utvikla administrasjon. Riket var blant dei første til å prega myntar i metall, og handelen med Hellas var livleg.  Alyattes tok kontroll over naboregionen Frygia, og sonen hans Kroisos (Krøsus) utvida riket til Halys.

Lydia blei okkupert av Persia under Kyros den store i 546 f.Kr. Det blei den viktigaste persiske satrapien i Vesleasia, med hovudstad i Sardes/Sardis. Området blei erobra av Aleksander den store og kom etter at han døydde inn under selevkidane. Det låg under Pergamon frå 189 f.Kr.. I 133 f.Kr. blei det ein del av Romarriket som provinsen Asia, og frå  slutten av 200-talet blei det eigen provins. 

Lydiarane var i slekt med hetittane. Det lydiske språket høyrde til den anatoliske greina av den indoeuropeiske språkfamilien. Etter kvart gjekk lydiarane opp i dei greske innvandrarane til landet.

Hovudstaden i Lydia, Sardis, blei rekna som ein av dei vakraste byane i antikken. Mange bygningar frå det gamle Lydia finst endå, og er velkjende tyrkiske turistmål.

Landet har gjeve opphav til namnet Lydia.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Oldtidsriket Lydia» frå , den 23. november 2008.

Bakgrunnsstoff

Historiske område i Anatolia
Tidlegare land i Asia
Arkeologiske funn i Tyrkia
Provinsen Manisa
Provinsen Izmir
Solvorn

Solvorn er ei bygd i Luster kommune i Vestland. Staden ligg på vestsida av Lustrafjorden, tvers overfor Ornes. 

Her ligg Solvorn kyrkje frå 1883 og det over trehundre år gamle Walaker Hotell. 
Bygda har òg ein daglegvarebutikk og barneskule. 
Fylkesveg 338 går mellom Solvorn og fylkesveg 55, og det går ferje frå Solvorn over Lustrafjorden til Ornes.

Namnet 
I følgje Norsk stadnamnleksikon er Solvorn «eit mykje problematisk namn» - og den norrøne forma kan ikkje rekonstruerast sikkert. Ei mogeleg form kunne vere Sól-vǫrn, samansett av sól f 'sol' og vǫrn f 'vern' - og tydinga blir då 'solvernet/solvernaren; bygda som vernar/tek vare på sola'. Bygda Solvorn ligg som ei open glenne rett aust/vest mellom høge fjell, og konsekvensen av dette er at det gamle høvdingsetet og kyrkjestaden Ornes på den andre sida av Lustrafjorden ligg bada i sol lenge etter at gardane sør og nord for Ornes har hamna i skuggen. Namnet på bygda Solvorn er i så fall gjeve av folka busett på Ornes.

(Merknad: Uttalen [sål`våd'n] viser til ein kort vokal i norrønt (sol-), men det er ikkje uvanleg at lange vokalar vert korte når dei står som forledd i samansetningar.)

Historie 
Solvorn har historie som handelsstad, kyrkjestad, tingstad og sete for sorenskrivaren i Indre Sogn. 
Bygda har vore kyrkjestad sidan mellomalderen, fyrste gongen Solvorn-kyrkja er nemnd i kjeldene er på 1300-talet. 
Rundt 1865 var det tre handelsmenn og to bakarar i Solvorn, og staden var naturleg å reise til for folk på Hafslo og omliggjande bygder når dei skulle selje eller kjøpe noko. 
Staden hadde glansperioden sin medan fjorden var viktigaste ferdselsåra, sidan når vegen kom og bilane tok over ligg ikkje Solvorn så sentralt til lenger. 

Solvorn fekk postopneri i 1841, og hadde postkontor til 1995, men staden har framleis eige postnummer. 
Ved postnummeromlegginga i Bergen postdistrikt i 1999 vart postnummeret endra frå 5815 til 6879.

Solvorn sokn 
Solvorn er òg eit kyrkjesokn i Indre Sogn prosti. Soknet femner i tillegg til Solvorn òg Ornes, slik har det vore sidan Urnes stavkyrkje gjekk or bruk som soknekyrkje og Urnes sokn vart nedlagd i 1882.

Solvorn grunnkrins 
Grunnkrinsen Solvorn, som femner området på vestsida av Lustrafjorden frå kommunegrensa mot Sogndal og nordover eit stykke forbi Solvorn sentrum, hadde ved folketeljinga i 2001 209 innbyggjarar.

Fotnotar

Kjelder 
 Om Solvorn på nettstaden til Luster kommune
 Kristin Ese: «Vegen til Solvorn» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
 SSB: Kart som viser inndelinga av delområde og grunnkrinsar i Luster kommune

Bakgrunnsstoff 
 Eldre fototgrafi frå Solvorn på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

Bygder i Vestland
Ferjestader i Vestland
Busetnader i Luster
Sokn i Indre Sogn prosti
Vulkanologi

Vulkanologi er vitskapen om vulkanisme og studiet av vulkanar, lava, magma og tilknytte geologiske og geofysiske fenomen. Uttrykket vulkanologi kjem frå det latinske ordet vulcan, den romerske eldguden. 

Ein vulkanolog er ein person som studerer vulkanologi, som til dømes danninga av vulkanar, og deira noverande og historiske utbrot. Vulkanologar vitjar ofte vulkanar, særleg dei aktive, for å observere vulkanutbrot, ta prøvar av stoff frå vulkanen, som tefra (oske eller pimpstein), stein og lava. Mykje av arbeidet er retta mot å prøve å varsle framtidige utbrot. Det finst i dag ingen nøyaktig metode å gjere dette på, men varsel av vulkanutbrot kan redde mange liv.

Bakgrunnsstoff 

 European Volcanological Society
 United States Geologic Survey
 VolcanoWorld- Korleis bli ein vulkanolog? 

 
Geovitskap
Fet og Joranger

Fet og Joranger er eit kyrkjesokn i Sogn prosti. Området ligg i Luster kommune i Sogn og Fjordane og dekkjer Indre Hafslo. Soknet har to kyrkjer, Fet kyrkje frå 1884 og Joranger kyrkje frå 1600-talet. Begge stadene har hatt kyrkje sidan mellomalderen. Tidlegare var Fet og Joranger to sjølvstendige sokn i Hafslo prestegjeld, men i 1967 vart dei overførde til Jostedal prestegjeld og slegne saman til eitt sokn.

Kjelder

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Om Fet og Joranger sokn på nettstaden til Den norske kyrkja

Luster kommune
Sokn i Indre Sogn prosti
Bask

Ein bask er ein liten og lett båttype som etter måten har flat botn. Kjølen er grunn. Basken egnar seg såleis godt på elvar, sjøar og grunne område. Ein kjenner til dømes Tanabask frå Aust-Finnmark eller paaski frå Nordreisa i Nord-Troms. 

Fjordbasken har vorte brukt i dei grunne områda kring elvemunningane inst i Varangerfjorden og Tanafjorden. Elvebasken har mykje same bruksområde som elvebåten, men han er kortare. Basken vert bygd av fure.
I tidlegare tider vart borda samansauma med dyresenar eller tæger. Seinare har dei vorte klinka med båtsaum eller spikar som er nykte på innsida.

Så langt ein kjenner til er no ingen original bask i bruk. Sjøfartsmuseet i Oslo har to eksemplar. Hjå Tana museum er det ein båt. I 1996 - 98 vart det rekonstruert to båtar. Den eine er utstilt hjå Varanger samiske museum. I 2007 vart det rekonstruert ein båt i Nordreisa, til oppstarten av dåverande Baaskifestivalen, som i dag heiter Paaskiviikko. Det er ein kvensk kulturfestival med ulike typar arrangement knytte til kvensk språk og kultur som er spreitt kring seks kommunar i Nord-Troms. Båten kan per mai 2017 sjåast hjå Kronebutikken i Sørkjosen.

Kjelder 
 Arne-Terje Sæther: Balanse i baskar og elvebåtar, Kysten nr 5, 2008
 Arne. R. Hole: Båter og Kystfolk, Aschehoug, 2007.

Norske båttypar
Finnmark fylke
Mortalitet

Mortalitet (frå latin mors død), døying eller døds(fall)tal, eigentleg mortalitetsrate, er talet på dødsfall i eit visst tidsrom i ei folkegruppe. Mortalitetsraten er gjerne rekna i dødsfall pr. 1000 menneske pr. år. Folkegruppa kan vera heile folkesetnaden i eit område, eller brote ned på t.d. alder, kjønn, yrke eller anna. Mortalitetsraten kan òg reknast ut årsaksspesifikk, t.d. for trafikkulukker eller spesielle sjukdommar.

Mortalitetsraten er ein insidensrate, den seier kor ofte ei hending opptrer i eit gjeve tidsrom. Nemninga menneske pr. år er kalla risikotid. Her svarar 1000 menneske i eit år til 100 menneske i 10 år. Ein skriv difor ofte berre år. Summarisk mortalitetsrate er dødsfalltalet for alle årsaker i heile folkesetnaden. Ser ein berre på delar av folkesetnaden, er raten gruppe- eller populasjonsspesifikk. Ser ein berre på dødsfall på grunn av ein spesiell sjukdom er raten sjukdomsspesifikk. Ein snakkar òg om operasjonsmortalitet, som regel kor mange som døyr innan 30 dagar etter ein operasjon.

For tida rundt fødselen har ein eigne mål på mortalitet. Spedbarnsmortaliteten er ein kumulativ proporsjon, dvs, talet seier kor stor andel av dei levande fødde som døyr før eitårsdagen sin. Neonatal mortalitet er eit tilsvarande tal for dei som døyr før i løpet av fire veker etter fødselen. Perinatal mortalitet er den kombinerte risikoen for dødfødsel og dødsfall innan ei veke etter fødselen.

Når ein snakkar om kor mange som har fått ein sjukdom som døyr av han, blir stundom ordet mortalitet nytta. Gruppa ein reknar på er då dei som er smitta. Det er no vanlegare å nytte letalitet når ein ser på dødsfalltalet avgrensa til dei som har ein særskild (akutt) sjukdom.

To tilgrensande omgrep er insidens, talet på kor mange i gruppa som får ein sjukdom, og prevalens, kor mange som har sjukdommen.

Vanlege mål på mortalitet

Noter

Kjelder 
 Audun Øyri, Norsk medisinsk ordbok (Samlaget, 1988).
 Petter Laake, Bjørn Reino Olsen og Håkon Breien Benestad, Forskning i medisin og biofag, 2. utg. (Gyldendal Norsk Forlag, 2008).
 Jørn Olsen, Kim Overvad og Svend Juul, Kapittel 1: De epidemiologiske hyppighedsmål i Analytisk epidemiologi: En introduktion, 2. utg. (København: Munksgaard, 1998).
 Alle tal frå Statistisk sentralbyrå

Demografi
Epidemiologi
Larve

Ei larve er eit ungt, ikkje kjønnsmoge individ av eit dyr med indirekte forvandling, det vil seie at dyret går gjennom minst eitt stadium mellom egg og vakse individ. Som regel nyttar ein omgrepet det om tilfelle der unge individ er distinkt ulike eldre, både i kroppsbygnad og i åtferd. Døme på dyr med larvar er mellom andre amfibium, fisk, insekt, krepsdyr, blautdyr, sjøpungar og pigghudingar. Det finst larsvestadium hjå nesten alle dyr i havet, og også hjå mange dyr på land.

Galleri

Sjå òg 
 Egg
 Nymfestadiet
 Puppe
 Planula
 Rumpetroll
 Yngel

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Utviklingsstadium
Amfibium
Fisk
Insekt
Krepsdyr
Blautdyr
Sjøpungar
Pigghudingar
Ungdyr
Utviklingsbiologi
Ruben

Ruben er eit mannsnamn av hebraisk opphav som tyder sjå, ein son!. 

I Noreg har Ruben namnedag 28. november.

Bruken av namnet i Noreg 
Namnet Ruben var lite bruka i Noreg fram til midten av 1970-åra, så populariteten tok seg kraftig opp

Utvikling i bruken av namnet etter folketeljingane:
 1801: 1 mann i Nærøy var manntalsført som Ruben
 1900: 37 menn var manntalsførte med namnet Ruben; flest i Østfold
 2008: 2744 har Ruben til første fornamn

Ruben som bibelsk namn 
Ruben var eldste sonen til Lea og patriarken Jakob  og stamfar til ein av dei tolv jødiske stammane.

Kjende namneberarar 
 Rubén Serrano (f. 1970), spansk barnebokforfattar
 Rubens Barrichello (f. 1972), brasiliansk formel 1-køyrar
 Ruben S. Gjertsen (f. 1977), norsk samtidskomponist

Sjå òg: 
Namnedag: 25. juli.

Mannsnamn
Førenamn av hebraisk opphav
Sofie

Sofia eller Sofie er eit kvinnenamn av gresk opphav som tyder 'visdom'.

I Noreg har Sofie namnedag 29. november.

Bruken av namnet i Noreg 
Rundt 1800 ser det ut til at formene Sofie og Sofia var like utbreidde. I 1900 var Sofie eit mykje bruka namn, men populariteten avtok ut over hundreåret. Etter 1990-har populariteten stige att.

Utvikling i bruken av namnet etter folketeljingane:
 1801: Rundt 3200 var manntalsførte som Sophia, Sophie, Sofie, Sofia, Soffie mfl.
 1900: Nær 21 400 var manntalsførte med namn som Soffia, Soffie, Soffije, Soffira, Sofia, Sofie, Sofiee, Sofii, Sofiie, Sofphie, Sofpie, Sophia, Sophie mfl
 2008: 4 924 har Sofie til første fornamn, 832 heiter Sofia, 542 Sophie og 210 Sophia.

Kjende namneberarar 
 Sofie av Danmark| , dansk dronning
 Sophie Germain (1776–1831), fransk matematikar
 Sophie Scholl (1921–1943), tysk student og antinazist

Oppdikta figurar 
 Tante Sofie i Folk og røvere i Kardemommeby av Torbjørn Egner
 Sofie i Sofies verden av Jostein Gaarder

Sjå òg: 
Namnedag: 25. juli.

Kvinnenamn
Førenamn av gresk opphav
Kaitangata på New Zealand

Kaitangata er ein by nær kysten av South Otago i regionen Otago på New Zealand. Han ligg på den venstre breidda til elva Clutha River, ti km søraust for Balclutha. Innbyggjarane i byen kallar han rett og slett Kai.

Byen ligg nær kysten ved ei av greinene til Clutha River sitt delta. Den vesle øya Inch Clutha ligg like sørvest for byen. Nær Kaitangata, på nordsida, ligg den vesle Tuakitotosjøen, som har avløp til Clutha gjennom ei lita sideelv vest for byen.

Ved folketeljinga i 2006 var innbyggjartalet i Kaitangata 810, ein oppgang på 21 sidan 2001. Innbyggjarane er for storparten av europeisk herkomst, der langt under det nasjonale gjennomsnittet av innbyggjarane er oppførte som ikkje-europearar (7,1 %).

Namn 
Opphavet til maorinamnet til byen er usikkert. Det er rett nok namnet på ein figur i polynesisk mytologi, men kjem meir truleg frå kannibalske festar som vart haldne etter kampar mellom stammane i distriktet, mellom iwiane Kāi Tahu og Kāti Mamoe. Namnet kan lauseleg omsetjast frå māori som: «Drep ein mann og et han».

Historie og framvokster 
Den europeiske historia til Kaitangata er nær knytt til utvinning av kol. Ei av dei tidlegaste større industriulukkene på New Zealand fann stad i Kaitangata-gruva i 1879, då 34 gruvearbeidarar miste livet i ein underjordisk eksplosjon.

Kolgruvene var den bærande næringa i byen sin økonomi frå 1870-åra til 1972, då den siste underjordiske statseigde kolgruva vart stengd. Fleire dagbrotgruver (både statlege og private) har halde oppe drifta fram til i dag, som til dømes Kai Point Mine. Kai Point Coal Company har drive ut kol i Kaitangata sidan 1951, og produserer kol til den lokale industrien og til oppvarming i heimar.  Frå 1876 til 1970, sørgde jarnvegslinja Kaitangata Line for transporten frå gruvene. Linja var frå først av privateigd, men kom seinare i eige til det statlege gruvedepartementet. Lokomotivet som i mange år vart brukt på linja, vart donert til ei interessegruppe i Shantytown i Westland, der det no trekkjer veterantog og enno ber namneplata «Kaitangata» til ære for den tidlegare staden der det var i drift.

Dei underjordiske gruvene produserte ei blanding av stein- og brunkol av høg kvalitet, og dette vart i første rekkje nytta til drivstoff til lokomotiv på New Zealand fram til 1960-åra. Då jarnvegane gjekk over til diesellokomotiv, starta nedgangen for gruvedrifta. Dagbrotgruvene produserer brunkol, som for det meste vert brukt til hushaldsføremål. Den stadige nedgangen i hus som har kolfyrte eldstadar, saman med det miljøbaserte kravet om å skifta ut attverande eldstadar, gjer at ein må rekna med at dagane til dagbrotsgruvene også snart er talde.

Av kjende personar frå Kaitangata er All Blacks-rugbyspelaren Tony Brown.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Kaitangata, New Zealand» frå , den 24. november 2008. 
  oppgav desse kjeldene: "Kai: Now the good news" (Otago Daily Times, 22. juli 2006)

Bakgrunnsstoff 
 Om gruveulukka i Kaitangata 21. februar 1879
 Heimeside til Kai Point Coal Mine

Byar på New Zealand
Busetnader i Otago
Fortun

Fortun er ei bygd og eit kyrkjesokn i Sogn prosti. Området ligg i Luster kommune i Vestland og femner inste delen av Lustrafjorden og landet austover til grensa mot Innlandet. Soknet har ei kyrkje, Fortun kyrkje frå 1879. Forgjengaren til dagens kyrkje var ei stavkyrkje frå slutten av 1100-talet. Ho vart riven i 1882 og mykje av vyrket vart brukt i Fantoft stavkyrkje som vart sett opp i Fana utanfor Bergen.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Om Fortun sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
 Eldre fotografi frå Fortun på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

Busetnader i Luster
Sokn i Indre Sogn prosti
Styvi

Styvi er ein veglaus gard på austsida av Nærøyfjorden i Aurland kommune i Vestland. Styvi har gardsnummer 58 i Aurland. Garden har truleg vore rydda før Svartedauden og husdyrhald har vore viktigaste drifta. Her ligg Styvi gardsmuseum som viser ymse gamle reiskapar og korleis ein gard vart driven i eldre tid. Styvi har berre éin fast innbyggjar, pensjonisten Botolv Hov. Det er han som har bygd opp og stelt i stand gardsmuséet. Det har vorte laga fjernsynsprogram om Botolv Hov og Styvi i den populære fjernsynsserien Der ingen skulle tru at nokon kunne bu.

Postvegen 
Staden har ikkje vegsamband til omverda, men det går ein gangveg fem og ein halv kilometer innover fjorden til omtrent på høgd med Bakka. Vegen vart bygd i 1660 og vart brukt som del av postrutenettet mellom Bergen og Oslo og var nytta når det var is på fjorden innom Styvi. Posten kom frå Bergen via Voss, Stalheim og Gudvangen til Bakka etter vegen, frå Bakka vart han so ført over fjorden til der vegen startar ved Bleiklindi på hi sida. Til dette hadde dei ein eigen båt når det var utrygg is. Så gjekk dei med posten til Styvi der gardbrukarane hadde tittelen postbønder og hadde til oppgåve å ro posten til og frå Lærdaløyri. Styvi var del av postruta til dampbåtane kom og tok over i 1858.

Styvi har framleis eige postnummer, 5748 STYVI.

Kjelder 
 Trude Knutzen: «Grenda Styvi» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
 Om Styvi på nettstaden kystled-sogn.no 
 Om 5748 STYVI i poststadsdatabasen til Postmuseet på Maihaugen
 Oppslag på Styve i Aurland i matrikkelutkastet frå 1950
 Fjernsynsprogrammet om Styvi.

Bakgrunnsstoff 

 Vidare lesnad 
 Botolv Hov: Styvi i Nærøyfjorden – Skald forlag, 2006. ISBN 978-82-7959-078-1

Byggverk i Aurland
Gardar i Vestland
Kulturminne i Aurland