alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ertholmane

Ertholmane òg ofte berre kalla Christiansø, er ei lita øygruppe 18 km nordaust for Bornholm i Austersjøen. I dag har øyane eit permanent folketal på 96 (2008) og eit areal på 39 hektar. Ertholmane høyrer til Danmark og er det austlegaste punktet i landet. 

Ertholmene består av tre hovudøyar, Christiansø (kalla opp etter Christian V), Frederiksø (kalla opp etter Fredrik IV) og Græsholm, pluss fleire holmar og skjer. Dei mest kjende av desse er Tat og Østerskær, det austlegaste punktet i Danmark. Christiansø har eit areal på 22,3 hektar, Fredriksø 4 og Græsholm 11. Berre Christiansø og Frederiksø er busett, medan Græsholm er eit fuglereservat. Sundet mellom Christiansø og Frederiksø, ei godt verna hamn, er kryssa av ein gongbru, som ein kan dra til sides for å la større fartøy passere. 

Fiskarar frå Bornholm har gått i ly på Ertsholmane sidan mellomalderen. Den første permanente busetnaden her kom som eit resultat av den dansk-svenske konflikten seint på 1600-talet. Danmark trengde ein marinebase sentralt i Austersjøen, og ei festning vart bygd på Christiansø og Frederiksø i 1684, som ein utpost for den danske marinen fram til 1855. Folkesetnaden var på det høgaste i 1810, då det budde 829 menneske her. Mange historiske bygningar er i dag heimar for folka som bur der i dag, og andre vert leigd ut til sommarturistar kvart år. Øya og bygningane her har endra seg lite dei siste 300 åra. Christiansø er omringa av tjukke granittmurar med gamle kanonar som peiker ut mot havet, og er eit flott område for turistar. Ein tidlegare del av fortet, Store Tårn på Christiansø har hatt eit fyr dei siste 200 åra, medan eit lite rundt tårn på Frederiksø, Lille Tårn, fungerer som eit museum. 

Øyane er eigd av state, og høyrer ikkje til noko kommune eller region. Dei vert styrt av ein administrator som vert utpeikt av den danske regjeringa. Hovudnæringane på øya er fiske og turisme, og kvart år kjem det om lag 80 000 turistar her, dei fleste på dagstur frå Bornholm.

Bakgrunnsstoff 

 Heimeside
 WikiMapia kart av Ertholmane

Kjelde 

Øyar i Austersjøen
Øyar i Danmark
Falster

Falster er ei dansk øy. Ho har eit areal på 514 km² og eit folketal på 43 537, der 40 % bur i den største byen på øya, Nykøbing Falster. På øya finn ein òg det sørlegaste punktet i Danmark, Gedser Odde.

Ho er forbunde til Sjælland i nord via to bruer - Faröbruene er ein del av europaveg E47 frå København (og Helsingborg) til Lübeck (og vidare til Hamburg). E47 held fram via ein tunnell under Guldborgsund og vestover til naboøya Lolland. Frå her går det ferje vidare til Tyskland, men planar er lagt for at Femern Bælt-brua skal erstatte ferja. Bygginga av brua skal starte i 2008, og ho skal stå ferdig i 2015, då med ei lengd på 19 km. Farøbrua går til den litle øya Farø, og frå her går det ei ny bru vidare til den austlege naboøya Møn.

Det er to andre brusamband til Lolland, Guldborgsundbrya i den nordlege enden av sundet, og Frederik IX-bru ved Nykøbing Falster.

Bakgrunnsstoff 
Kart over Lolland og Falster

Kjelder 

Øyar i Danmark
Guldborgsund kommune
Fanø

Fanø er ei dansk øy, rett utanfor Esbjerg. Ho er eigentleg ein sandbanke, og ein er avhengig av å sikre ein jamn vegetasjon, særleg av gras og lyng, for at ho ikkje skal eroderast bort av vind og bølgjer.

Det er to tettstader på øya, Nordby og Sønderho. Dei to stadane har i minst to hundrår hatt ein feide, som i dag er vennskapeleg, men som like fullt kan merkast. Nokre av dei eldste innbyggjarane i Nordby har aldri vore i Sønderho, sjølv om det berre er nokre få kilometer mellom dei. Fanødrakta, den lokale folkedrakta, har ein variant i kvar av dei to stadane.

Mellom Nordby og Sønderho ligg Rindby, som i mellomalderen var kyrkjestad for Nordby sogn, men som no har svært få fastbuande og for det meste består av turistanlegg, spesielt ved Rindby Strand.

Dei fleste av husa i Sønderho er bygd mellom 1600- og 1800-talet, og har stråtak. Dette, kombinert med velhaldne hagar, gjer staden svært pittoresk. Sønderho er den staden i Danmark som har flest freda hus. Moderne ferieanlegg er vert plassert i utkanten slik at dei ikkje skjemmer landsbyen sin utsjånad, og det er til og med restriksjonar på bruk av firmalogoar på butikkar slik at det gamle preget vert verna.

Nordby har eit noko meir urbant preg, men bygningane er òg der stort sett frå 1800-talet eller tidlegare. Denne skilnaden skuldast at Nordby har ferjesamband til Esbjerg og er administrasjonsstad for øya, og dermed har andre behov og andre økonomiske føresetnadar.

Fanø har ei sandstrand som går rundt nesten heile øya. Ho er svært brei og fast, og det er derfor mogeleg å køyre bil langs stranda mellom Sønderho og Rindby, i staden for å bruke vegen som går tvers over øya. Stranda gjer øya til ein populært feriestad, spesielt for tyske og norske turistar.

Fiske og sjøfart har tradisjonelt vore dei viktigaste næringsvegane på øya, og Fanø sin handels- og fiskeflåte var tidlegare av dei største i Danmark. I nyare tid har turisme vorte den største inntektskjelda.

Det er ferjesamband med mange avgangar mellom Fanø og Esbjerg.

Bakgrunnsstoff 
 Fanø kommune
 Fanø Turistbyrå 

Øyar i Danmark
Dei frisiske øyane
Vadehavet
Fanø kommune
Fejø

Fejø er ei dansk øy like nord for Lolland. Ho dekkjer eit areal på 16 km² og har 611 innbyggjarar (2005). Fejø har to tettstader, Vesterby og Østerby.

Øyar i Danmark
Lolland kommune
Ramsarstader i Danmark
Femø

Femø er ei dansk øy nord på Lolland. Øya dekkjer eit areal på 11,38 km². Femø har 154 innbyggjarar (2005).

Kvart år sidan 1971 har kvinner reist og hatt feriar i lag på nordaustsida av øya. I starten var det kvinner frå alle delar av kvinnerørsla, men dei siste åra har det stort sett vore lesbiske kvinner, sjølv om alle kvinner er velkomne. Dei fleste vekene er berre for danske kvinner, men kvart år har ein ei «internasjonal» veke med kvinner frå heile Europa. I 2005 valde ein å opna leiren for transvestitt-kvinner. 

Kvar sommar kjem meir enn 250 kvinner til Kvindelejren, som varer 8-9 veker kvar sommar, der ein byggjer opp leiren med telt, kjøken, bar, barnetelt og fire sovetelt den første veka. Gjennom sommaren har kvar veke sitt tema, som t.d. ei barneveke, ei sportsveke osv.

Bakgrunnsstoff 
 Kvindelejren

Kjelde 

Øyar i Danmark
Lolland kommune
Jordebok

Ei jordebok er eit register over landeigedommar som er eigd av ein person eller ein institusjon - det vil seie eigedommane i eit jordegods. Jordebøker frå mellomalderen er ei viktig kjelde til kunnskap om gamle eigedomstilhøve, busettingssoge og tyding av stadnamn.

Norske jordebøker 
I Noreg vart kyrkja gjennom mellomalderen den største jordeigaren. Kyrkjegodset var ikkje samla på ei eigarhand, det var mange kyrkjer og bispestolar som alle kunne eige jordegods. Derfor finst det heller ikkje nokon samla oversikt over eigdedomane som høyrde til kyrkja.

Dei viktigaste registra over kyrkjeeigedom i Noreg er
 Aslak Bolts jordebok (ca 1433)) med oversikt over eigedommar som høyrde til erkesetet i Nidaros, trykt utgåve 1852 og 1997 (Riksarkivet).
 Gautes jordebok frå 1491, ikkje fullført, trykt utgåve 1926 (Riksarkivet).
 Olav Engelbrektssons jordebok (1533) med oversikt over St. Olavs det vil seie erkebispestolens, jord over heile landet og kongens jord i Skogn, Verdalen, Frosta og Gauldalen, trykt utgåve 1926 (Riksarkivet).
 Jordebok for Nordmøre futedøme, Landkommisjonen, 1661. Trykt utgåve: Bruns bokhandels forlag, 1971.

Sjå òg: 
 Matrikkel
 Norske Gaardnavne

Norsk geografi
Wicca

Wicca er ein nyheidensk religion basert på naturdyrking, rituell magi og gamle britiske tradisjonar. Wicca-tilhengjarar identifiserer seg gjerne med hekser (eng. witch) og trur ofte på éi gudinne (tradisjonelt Trippelgudinna) og ein gud (tradisjonelt Guden med horn). 

Det finst mange former for wicca. Omgrepet kan dekka alle slag moderne religionar som byggjer på europeisk heksekunst, på religionane utforma av britane Gerald Gardner eller Alex og Maxine Sanders på 1960-talet, eller på fleire gudinne-retta nye religionar utvikla i USA på 1960- og 1970-talet.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Wicca» frå , den 2. august 2009. 
 wicca.no  lese 2. august 2009

Bakgrunnsstoff 
 http://wicca.no

Nyheidenskap
Fyn

Fyn (fleire andre språk: Funen) er den tredje største øya i Danmark etter Sjælland og Vendsyssel-Thy. Fyn ligg sentralt plassert i landet og har eit folketal på om lag 447 000 innbyggjarar (2006). Den største byen er Odense, som er forbunde med sjøen via ein kanal, sjølv om denne sjeldan er i bruk. Skipsverftet Odense stålskipsverk ligg utanfor sjølve byen. 

Fyn høyrer til det administrative området Region Syddanmark. Frå 1970 til 2006 var Fyn ein del av Fyn fylke, som òg inkluderte øyane Langeland, Ærø, Tåsinge og fleire mindre øyar. 

Fyn er forbunde med Sjælland via Storebæltbrua, som kan ta både bilar og tog. Storebæltbrua er eigentleg to bruer, ei låg bru som knyter Fyn til den mindre øya Sprogø midt i Storebælt, og ei lang hengebru resten av vegen til Sjælland. Hengebrua var den neste største i verda i sitt slag då den opna. Frå Fyn til Sprogø brukar toga ei bru som går parallelt til den låge brua, og er konstruert på liknande måte. Ein togtunnel knyter Sprogø i lag med Sjælland. 

To bruer knyter Fyn til det danske fastlandet, Jylland. Den første vart konstruert på 1930-talet, like før den andre verdskrigen for både bilar og tog. Den andre, ei hengebru, vart konstruert på 1970-talet og tar berre bilar. 

Bortsett frå Odense, ligg dei andre større byane langs kysten. Desse er Kerteminde (NØ), Nyborg (Ø), Svendborg (S), Fåborg (SV), Assens (V), Middelfart (NV) og Bogense (N).

Fyn er kjend for å vere fødesteaden til Hans Christian Andersen og komponisten Carl Nielsen.

Kjelder 

Øyar i Danmark
Fur

Fur er ei lita øy i Limfjorden - like nord for Salling med 912 innbyggjarar (2006). Øya har eit areal 22 km², og fram til 1860 voks det ikkje skog på øya. I dag er derimot øya dekt av skog fleire stader. I sør er øya låg og frodig, medan det i nord er høgare lyngkledde åsar. 

Øya er lokalt kjend for førekomstane av diatomitt, i Danmark kalla «moler». Jakt på fossil er ein populær aktivitet på øya, og ein kan finne fossil i moler som er meir enn 55 millionar år gamle.

Bakgrunnsstoff 
 Fur Portalen
 Fursund turistforening

Øyar i Danmark
Skive kommune
Jegindø

Jegindø er ei lita dansk øy i den vestlege delen av Limfjorden. Øya er ein del av Struer kommune (fram til 2007 Tryholm kommune).

Sjølve øya er cirka 6 kilometer lang og 3 kilometer bred. Ho har ingen høgdepunkt, skogar, vassløp eller vatn. Det samla areal er 7,96 km², og innbyggjartalet ligg på cirka 540.

Øya har ei kyrkje, ei hamn, ein skule, eit eldresenter, eit misjonshus og enkelte butikkar som bank og kjøpmann. Hovudnæringane er fiskeri og landbruk.

Øyar i Danmark
Struer kommune
Brorpart

Brorparten var den arveluten som etter gammal rett gjekk til ein bror ved eit arveskifte. Søsterparten var halvdelen av brorparten.

Ved arveskifte i Noreg vart skiftekostnader, gjeldskrav og gravferdskostnader dekte før arven vart gjort opp mellom arvingane. Ein attlevande ektefelle skulle ha sin halvdel av eit bu med felleseige før arven vart delt. Etter lova skulle attlevande ektefelle arve ein brorpart i arvebuet, men praksis viser at det sjeldan vart etterlevd. Arvebuet vart delt berre mellom attlevande slektningar.
  
Etter gammal norsk, svensk, dansk og slesvigsk rett gjaldt den hovudregelen at mann tok dobbelt lut mot kvinne, jamfør Kristian den femtes norske lov 5-2-29. Regelen vart avskaffa i Sverige ved forordning 19. mai 1845, i Danmark ved lov av 21. mai 1845 og i Noreg ved arvelova av 31. juli 1854.

Kjelder: 

 Chr. IV Norske lovbog IV. Arvebolk Cap. VII 
 Norske Lov 5-2-19 og 5-2-29 

Rettshistorie
Arve- og familierett
Læsø

Læsø er den største øya i Kattegat. Øya ligg om lag halvvegs mellom Frederikshavn og Göteborg, ca 19 km frå nordvestkysten på Jylland og høyrer til Læsø kommune i Danmark. Øya og kommunen har eit areal på 114 km² og 2 058 innbyggjarar (2007). Senteret på øya og i kommunen er byen Byrum.

Læsø er knytt til fastlandet med ferje mellom Frederikshavn på Jylland og Vesterø Havn på Læsø. Øya har òg ein liten flyplass med samband til Anholt og Roskilde.

Saman med Anholt høyrer Læsø til det danske «ørkenbeltet». Om sommaren regnar det så lite på øya at bekkar og småvatn delvis tørkar inn.

På Læsø gjekk gardane før i tida i arv til kvinnene, fordi mennene levde av å segle. Noko tilsvarande hadde ein på øya Lésvos i Hellas.

Læsø sin gamle gardar er kjend for sine særprega tangtak.

Grunnvatnet på Læsø har stundom opp mot 15 % salt, og saltet samlar seg naturleg i flate salt-enger på varme sommardagar. Saltet vart utvunne ved damping i hundrevis av saltsyderier, med trevirke som brensel. Trehogsten førte etter kvart til at øya vart avskoga. Sandstormer gravla landsbyar på øya, og saltutvinninga vart forbode i 1652. Men sidan slutten på 1980-talet har saltutvinninga starta opp igjen i liten skala, som arkeologisk forsking og turistattraksjon. Saltet har vorte svært populært, og vert no seld for høge prisar.

Bakgrunnsstoff
Heimeside

Øyar i Danmark
Læsø kommune
Ramsarstader i Danmark
Langeland i Danmark

Langeland er ei dansk øy mellom Storebælt og Kielbukta. Øya har eit areal på 284 km² og eit folketal på om lag 14 000. Øya produserer korn, og er kjend som eit ferieområde. 

Rudkøbing er den største tettstaden på øya, og av andre tettstader finn ein Bagenkop, Lohals, Spodsbjerg, Tranekær og Tullebølle. Langeland er landfast med Fyn via ei bru frå Rudkøbing til Siø, og ei demning frå Siø til Tåsinge, som igjen er forbunde med Svendborg med ei bru. Det går òg bilferjer til Lolland, Ærø og Strynø.

Tidlegare gjekk det òg ei ferjerute mellom Bagenkop Sydlangeland og Kiel i den tyske delstaten Schleswig-Holstein. Denne vart nedlagt i 2003, etter fleire redningsforsøk. Ferjeruta var viktig for turistnæringa i området. Det økonomiske grunnlaget forsvann då den tollfrie handelen i EU tok slutt.

Øya var tidlegare delt inn i tre kommunar, men frå 2007 vart desse slått saman til Langeland kommune.

Øyar i Danmark
Langeland kommune
Lolland

Lolland (tidlegare stava Laaland) er den fjerde største øya i Danmark med eit areal på 1 243 km². Ho ligg i Austersjøen. Lolland er delt i to kommunar; Lolland kommune og Guldborgsund kommune.

Den høgaste toppen på heile øya er berre 25 meter høg, og var ein viktig stad for kommunikasjon for tyskarane under den andre verdskrigen. Toppen ligg like utanfor landsbyen Horslunde. Tidlegare voks det raudbete på øya. 

Den største tettstaden på Lolland er Nakskov, med 15 500 innbyggjarar. Andre tettstadar er mellom anna Maribo, Sakskøbing (som var hovudstad i Danmark i ein toårsperiode på 1400-talet) og Rødby.

Styresmaktene i Danmark og Tyskland planlegg å knyta Lolland til den tyske øya Fehmarn via Fehmarnbæltbrua. E47 frå København kryssar Guldborgsund mellom Lolland og Falster via ein moderne tunnel, men motorvegen endar for tida ved Rødby, der ei ferje tar bilane over til Fehmarn. To eldre bruer går òg over sundet mellom Lolland og Falster, Frederik IX-brua og Guldborgsundbrua nord i sundet.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Lolland» frå ,  den 25. mars 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Kart over Lolland og Falster 

Øyar i Danmark
Guldborgsund kommune
Lolland kommune
Lyø

Lyø er ei dansk øy som ligg sør for Fyn. Øya dekkjer eit areal på 6 km² og har 140 innbyggjarar. Ein kan nå øya med ferje frå Faaborg og Avernakø.

Øyar i Danmark
Faaborg-Midtfyn kommune
Mandø

Mandø er ei dansk øy i Vadehavet. Ho dekkjer eit areal på 7,63 km² og har omkring 60 innbyggjarar. Mandø er forbunde med fastlandet Jylland når det er fjøre, men denne er berre tilgjengeleg for traktorarar. Det har hendt at vanlege personbilar har sett seg fast. 

Busetnaden på øya er stort sett samla i Mandø By, som ligg på den høgaste delen av øya. Frå Mandø går det om sommaren turar med traktor til Korresand, som er ein sandbanke mellom Mandø og Rømø. Denne er som regel oversvømd ved flo, men ved fjøre er han nokre kilometer lang. 

Hovudnæringane på Mandø er hovudsakleg jordbruk og turisme.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Mandø» frå ,  den 25. mars 2007.

Bakgrunnsstoff 

Øyar i Danmark
Tidvassøyar
Vadehavet
Dei frisiske øyane
Esbjerg kommune
Masnedø

Masnedø er ei dansk øy mellom Sjælland og Falster. Øya har eit areal på 1,68 km² og 156 innbyggjarar. Ein kan kome til Masnedø via Masnedsund bru frå Sjælland, eller via Storstrøm bru frå Falster. Dei to bruene danna tidlegare ein hovudveg for bilar og jarnbane mellom dei to større øyane, men i dag tar Farøbruene seg av det meste trafikken over sundet.

I 1912 vart det bygd ei militær festning på øya. Festninga var noko av det første tyskarane tok i 1940 då dei invaderte Danmark. I 1974 vart festninga lagt ned, og omgjort til eit kunstgalleri og som ein stad for musikkfestivalar.

Øyar i Danmark
Vordingborg kommune
Langeland

Langeland er eit stadnamn fleire stader:
 Øya Langeland i Danmark
 Langeland på Stord

Langeland som etternamn 
 Henrik H. Langeland, norsk forfattar
 Hallgeir H. Langeland, norsk politikar
Ytraberget

Ytraberget er ei halvøy i Hafrsfjord i Sola kommune. 
Ytraberget heng saman med Indraberget, mellom Sørnesvågen og Grannesvågen. Harald Hårfagre (ca 865-ca 933) fullførte samlinga av Noreg til eit rike ved Slaget i Hafrsfjord, og dei siste motstandarane flykta opp til bygdeborga på Ytraberget mot slutten av slaget. Bygdeborgen på Ytraberget er nemnt i Snorres kongesagaer Heimskringla, det var truleg her agderkongen Kjøtve den rike søkte tilflukt før han rømde vidare nedover Jæren. På toppen av berget er det eit platå på ca 100 x 50 m. Det er dette som er selve bygdeborgen. Eit særtrekk ved Ytraberget er de tre, kanskje fire, små tuftene på om lag 8 x 5 m. Ein bautastein med Kong Olavs signatur blei reist på toppen av Ytraberget ved 1100-årsjubiléet til slaget i Hafrsfjord i 1972. Det er gode bade- og fiskemulegheiter ved Ytraberget.

Bakgrunnsstoff 
Arkeologisk Museum i Stavanger om Ytraberget 
 

Halvøyar i Noreg
Geografi i Sola
Indraberget

Indraberget ligg på Røyneberg i Sola kommune. Det heng saman med Ytraberget, og skil Grannesvågen og Sørnesvågen i Hafrsfjord. Dette området har fylkes rikaste kalkfloraflora.Det er også rike funn frå fortida på Indraberget. Området er veleigna til å gå på korte turar, og det er flittig brukt av barn og vaksne.

Referansar 

Geografi i Sola
Mors

Mors eller Morsø er ei 367,7 km² stor øy i Limfjorden i Danmark. Den største byen på øya heiter Nykøbing Mors. Mors er forbunde til Thy via Vilsundbrua, og til Salling i søraust via Sallingsundbrua.

Geologisk er Mors ei verd i seg sjølv, og her kan ein utforske «verda» 60 millionar år tilbake, og die enorme kreftene som var med på å danne øya i dag. Naboøya Fur er kjend for førkomstane av diatomitt, lokalt kalla 'moler'.

Bakgrunnsstoff 
 Mors Tourist

Øyar i Danmark
Morsø kommune
Øya Nyord

Nyord er ei lita øy nord for Møn med eit areal på 4,99 km². Sidan 1968 har øya vore landfast med Møn via ei demning og ei låg bru. Nyord Enge aust på øya er kjend som eit av dei beste fugleområda i Danmark. 

I 1900 var innbyggjartalet i den litle landsbyen vest på øya om lag 360, men i dag er det berre 50 igjen (2005). 

Då øya i 1845 vart eit sjølvstendig sokn vart det òg bygd ei kyrkje, ein særprega åttekanta bygning av arkitekt Otto M. Glahn med Frederiksberg kyrkje som førebilete. Kyrkja fekk i 1983 eit Demant-orgel frå 1870. Orgelet kom frå Pårup kyrkje ved Odense på Fyn.

Under svenskekrigane var øya mellom anna tilfluktsstad for Svend Gjønge og folka hans før dei vart sende bort av lensmann Christoffer Lindenow, som frykta svenskane si overmakt.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Nyord» frå ,  den 9. desember 2017.  
 

Nyord
Vordingborg kommune
Ramsarstader i Danmark
Peberholm

Peberholm er ei kunstig øy i Danmark, laga sør for Saltholm i Øresund. Peberholm vart bygd som ein lekk i Øresundssambandet mellom Amager i Danmark og Skåne i Sverige, og var naudsynt for å kunne kople dei undersjøiske tunnelane for motorvegen og den dobbelspora jernbanen under Drogdenrenna frå Amager saman med Øresundbrua over til Malmö i Skåne. På øya kjem dei to undersjøiske veg- og jernbanetunnelane opp i dagen, og her er det bygd ein jernbanestasjon som gjer det mogeleg å pense toga over frå det eine sporet til det andre på den dobbeltspora jernbanen når dette trengst i samband med vedlikehald eller av andre årsaker. 

Øya er rundt 4 km lang og 3 km² stor, og er bygd av lausmassar gravne opp frå botn i Øresund i samband med anleggsdrifta. Totalt gjekk det med 1,6 millionar tonn stein og 6 millionar kubikkmeter sand og annan masse frå havbotn til bygginga av øya.

Øya fekk namnet Peberholm ('Peparholm' av krydderet pepar) som eit resultat av ein konkurranse i den danske dagsavisa Politiken. Namnet har klar samanheng med at naboøya har namnet Saltholm.

Natureksperiment 
Øya er òg ein del av eit natureksperiment. Det er meininga at det skal etablere seg vegetasjon på den nye øya ved naturleg spreiing av frø, og det vart difor ikkje sådd frø av gras eller andre plantevekstar her. Då kanskje svært gamle plantar kan ha overlevd i mange millionar år i det mudderet frå havbotn som er fylt opp på øya, er det dessutan von om at slike gamle planter skal kunne etablere seg. For å leggje til rette for eit størst mogleg mangfald av planter, er det lagd til nokre basseng og små høgder.

Øya er under stadig overvaking av biologar. Fram til juni 2006 vart det registrert 440 planteartar på øya, 14-16 hekkande fuglearter, og ei mengd insekt, mellom anna fleire sjeldne. Men sjølv om fleire ulike treslag har spirt, er jordsmonnet for tørt til at det vil kunne danne seg skog på øya.

Av tryggleiksomsyn er det ikkje lov for folk flest å gå i land på øya.

Habitat for giftig edderkopp 
I juli 2005 vart det oppdaga ein edderkopp med det latinske namn Tegenaria agrestis på øya. Edderkoppen er svært sjeldan i både Danmark og Sverige, og vart første gong oppdaga i Norden i Jylland i 2003. Edderkoppen er giftig for menneske, og sjølv om gifta ikkje er dødeleg, kan ho føre til kraftige vevskadar og vanskeleg lækjande sår. Ingen i Europa er enno vorte biten av edderkoppen, men i USA har han skapt store problem.

Bakgrunnsstoff 
 Peberholm frå Øresundsbrua (DK) 

Øyar i Danmark
Kunstige øyar
Tårnby kommune
Rømø

Rømø (tysk Röm) er ei dansk øy som ligg 10 kilometer frå vestkysten av Jylland, heilt sør mot grensa til Tyskland. Rømø har 850 innbyggjarar og er ein del av Tønder kommune, fram til kommunereforma i 2007 i Skærbæk kommune.

Rømø er flat, langstrakt i nord-sør-retning og den tiande største øya i Danmark med eit areal på 129 km². Øya er i sød forbunde til fastlandet av ei demning med bilveg oppå. Sør for Rømø ligg den litt større tyske øya Sylt. Det går bilferje mellom Rømø og Sylt.

Vestkysten av Rømø er ein enorm, brei sandstrand. Lengst i sør er ho størst og flatast. Der kan ein køyre strandbuggy, anten med segl eller drake. Den midtre delen kan sjå ut som den reine ørkenen med store sandbankar langs midten. Utanom bilvegen, kan ein køyre bil frå sør til nord langs den indre delen av stranda. Skog er det mest av aust på øya, der ho er høgare.

Øyar i Danmark
Dei frisiske øyane
Tønder kommune