alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Marcus Cælius Rufus

Marcus Cælius Rufus (82-48 f.Kr.) var ein romersk politikar og elev av Cicero. Cælius levde eit liv i luksus og hadde ein affære med Clodia, som seinare skulda Cælius for å freiste å myrde henne med gift. Trass i Cælius sin livsstil og vennskapet med Ciceros politiske fiende Catilina, valde Cicero å forsvare han i ein tale som er teken vare på for ettertida. Då Cicero seinare var guvernør i Kilikia (51-50 f.Kr.) heldt Cælius han oppdatert om dei politiske hendingane i Roma. Desse breva er tekne vare på i Ciceros brevsamling Ad Familiares.

Som politikar tente Cælius som tribun i 52 og edil i 50. Då den store romerske borgarkrigen braut ut støtta Cælius Julius Cæsar, og vart utnmend til pretor i 48. I den tida då Cæsar var borte frå Roma skapte Cælius så mykje uro i byen at han laut flykte derifrå. Han slutta seg så til ei samansverjing mot Cæsar saman med Titus Annius Milo, og vart drepen kort tid etter.

Kjelder 
Cælius Rufus, Marcus (1916). I Salmonsens konversationsleksikon. IV: Bridge—Cikader (s. 391-392). København: J. H. Schultz Forlagsboghandel.

Einskildmenn
Romerske politikarar
Oh, by the Way

Oh, by the Way er ein plateboks av Pink Floyd gjeve ut 10. desember 2007 av EMI Records i Storbritannia og dagen etter i USA på Capitol Records.

Innhald
Plateboksen inneheld alle studioalbuma til Pink Floyd på ein skala som etterlikna dei originale vinylutgåvene. I tillegg til albuma og ekstraspor, kom samlinga med ein spesialdesigna plakat av Storm Thorgerson, med 40 Pink Floyd-bilete.

Design og omslag
Tittelen er ein referanse til ei linje i songen «Have a Cigar»: «Oh by the way, which one's Pink?» Omslaget består av eit liknande konsept som framsida av Ummagumma—ei side av boksen syner eit bilete av eit rom med forskjellige objekt spreidde rundt, med bilete av Roger Waters, David Gilmour, Nick Mason og Richard Wright på veggane, medan den andre sida har det same rommet i eit anna lys, der objekta og bileta er omarrangerte. Ståande i bakgrunnen på begge sider av omslaget er ei mørk silhuett som symboliserer Syd Barrett.

Album
Albuma i boksen er: 
The Piper at the Gates of Dawn - august 1967 (2007-ommaster)
A Saucerful of Secrets - juni 1968 (oppført som 1992-ommaster, men er i røynda 1986-masteren)
More - juni 1969 (1995-ommaster)
Ummagumma - oktober 1969 (1994-ommaster)
Atom Heart Mother - oktober 1970 (1994-ommaster)
Meddle - oktober 1971 (oppført som 1992-ommaster, men er i røynda 1984-master)
Obscured by Clouds - juni 1972 (1995-ommaster)
The Dark Side of the Moon - mars 1973 (2003-ommaster)
Wish You Were Here - september 1975 (1992-ommaster)
Animals - januar 1977 (oppført som 1992-ommaster, men er i røynda 1986-masteren)
The Wall - november 1979 (1994-ommaster)
The Final Cut - mars 1983 (versjon med sporlista frå 2004) (2004-ommaster)
A Momentary Lapse of Reason - september 1987 (1997-ommaster)
The Division Bell - mars 1994 (not-ommastered)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Oh, by the Way» frå ,  den 18. juli 2019. 
 oppgav desse kjeldene:

Plateomslag av Storm Thorgerson
Samlealbum av Pink Floyd
Samlealbum frå 2007
Album spelte inn i Abbey Road Studios
Capitol Records-album
EMI Records-album
Anthony Coughlan

Anthony Coughlan er ein økonomiutdanna irsk akademikar, sekretær for den anti EU-føderalistiske organisasjonen National Platform, og pensjonert senior lecturer i sosialpolitikk ved Trinity College i Dublin, TCD. Coughlan er kjend for å vera sosialist og marxist, tilhengjar av irsk samling og oppløysing av det Foreinte Kongeriket Storbritannia og Nord-Irland. Alt frå tidleg på 1960-talet engasjerte han seg mot irsk tilslutnad til EEC, forlauparen til dagens EU. I dag er han tilhengjar av både Brexit (britisk utmelding) og Irexit (irsk utmelding) av EU, og har delteke på arrangement i regi av det nyskipa (2018) The Irish Freedom Party/Éire Amach: Cumann na Saoirse.

Coughlan er kjend som deltakar i irsk medieordskifte, forfattar av bøker og pamflettar og aktivt organisasjonsmenneske.

Utdanning og yngre år

Coughlan vart fødd i Cork og vart politisk aktiv medan han studerte engelsk, historie og økonomi på University College Cork i 1950-åra. På dette universitetet organiserte han lokallag av Labour Party (Páirtí an Lucht Oibre). Han flytta medkvart til London og vart høgare grads student i sosialpolitikk ved University of London. Under opphaldet i London vart han og med i Connolly Association ein republikansk sosialistisk organisasjon kalla opp etter ein av grunnleggjarane av det irske Labour - James Connolly, som og vart avretta i Dublin på grunn av den leiarrolla han spela i [[påskeopprøret i 1916]. I denne perioden vart han og kjend med den marxistiske og republikanske historikaren C. Desmond Greaves.

Politisk karriere

Anthony Coughlan har vore ein politisk medviten og politisk aktiv akademikar gjennom heile det vaksne livet sitt.

I 2018 vart det gjeve ut eit festskrift til Anthony Coughlan. Omtale på forlagets eigne nettsider med oversyn over bidragsytarar i festskriftet. Henta 18. juli 2019.

Kjelder

Irske økonomar
Utdanna ved University College Cork
Utdanna ved University of London
Folk frå County Cork
Tilsette ved Trinity College Dublin
Utrangerte atomubåtar

Dette er ei liste over atomubåtar som er utrangerte, eller som har gått ned. Lista er frå juli 2019.

Sambandsstatane (USA)
USA har teke flest atomubåtar ut av teneste, 
«Albuquerque», SSN-706
«Augusta», SSN-710
«Benjamin Franklin», SSBN-640
«Buffalo», SSN-715
«City of Corpus Christi», SSN-705
«Dallas», SSN-700
«Greenling», SSN-614 
«Honolulu», SSN-718

«Houston», SSN-713

«Hyman G. Rickover», SSN-709
«Hawkbill», SSN-666
«Los Angeles», SSN-688
«Memphis», SSN-691
«Miami», SSN-755
«Minneapolis-Saint Paul», SSN-708
«Nautilus», SSN-571
«Norfolk», SSN-714
«Philadelphia», SSN-690
«Salt Lake City», SSN-716
«San Francisco», SSN-711 er formelt framleis i teneste (2010-talet); fartøyet har vorte ombygt til opplæringsføremål, og er bygt fast til kai.
«Seahorse», SSN-669
«Simon Bolivar», SSBN-641
«Triton», SSRN-586

Storbritannia
«Churchill», S46 
«Conqueror», S48
«Courageous», S50
«Dreadnought», S101
«Inflexible», S615
«Resolution», S22
 
Repulse, S23
Renown, S26
Revenge, S27
Sceptre, S104
Superb, S109
Swiftsure, S126 
Sovereign, S108
Spartan, S105
Splendid, S106
Tireless, S88
Torbay, S90
Turbulent, S87

Sovjetunionen

«Komsomolets», K-278 
Ubåten K-8 frå Sovjetunionen
Ubåten K-19 frå Sovjetunionen
Ubåten K-27 frå Sovjetunionen
Ubåten K-219 frå Sovjetunionen
Ubåten K-429 frå Sovjetunionen
Første atomubåten tilhøyrande Sovjetunionen: «Leninski Komsomol», K-3

Teneste for Russland etter sovjetisk teneste
I 1991 tok Russland over (mellom anna) følgjande atomubåtar etter den oppløyste staten Sovjetunionen:
atomubåten K-43  var sovjetiskbygd, og Russland tok over eigarskapet frå Sovjetunionen. Han vart leigd ut, og segla under indisk flagg 1988-91 som INS «Chakra», med nokre russarar ombord. 
atomubåten K-56 
atomubåten K-131 
«Petropavlovsk-Kamtsjatskij», K-211 (russisk, Петропавловск-Камчатский)
«Svjatoy Georgiy Pobedonosets», K-433 («Святой Георгий Победоносец»)

Frankrike
«Inflexible», S615
«Redoutable», S611

Kina
Changzheng 6 frå Kina frå  også kalla . Fartøyet er ikkje operasjonelt.
systerskipet til Changzheng 6 frå Kina, hevdast å ha gått ned i år 1985.

Sjå òg
Atomubåtar i teneste

Referansar 
 

 Utrangerte ubåtar
Maritim historie
Sukth

Sukth er ein tidlegare bykommune i regionen Durrës i Albania. Etter ei admininistrasjonsreform i 2014 inngår han som ei kommunaleining i kommunen Durrës.

Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande bykommunen Sukth 15 966 innbyggjarar.

Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var Sukth ein del av distriktet Durrës. Den dåverande bykommunen omfatta byen Sukth og busetnadene:
Hamallaj
Kullë
Perlat
Vadardhë
Rushkull
Hidrovori

Referansar 

Byar i Albania
Busetnader i regionen Durrës
Kommunaleiningar i regionen Durrës
Tidlegare kommunar i regionen Durrës
Alina Astafei

Alina Astafei, opphavleg Galina Astafei, () er ein rumensk-tysk tidlegare friidrettsutøvar frå Bucuresti som tevla i høgdehopp. Ho representerte Romania til 1994, frå 1995 Tyskland. Astafei vann i 1992 OL-sølv, 1995 VM-sølv og EM-bronse 1998. Vintersesongen 1995 sigra ho i øvinga ved innandørs-VM,

Aktiv
Astafei vann høgdetevlinga ved junior-EM 1987 og junior-VM 1987, i den siste meisterskapen svinga ho seg over 2,00 meter. Vinteren 1989 sigra ho ved innandørs-EM i Haag med eit hopp på 1,96 m, norske Hanne Haugland klarte same høgda men hadde fleire riv. Størst suksess for fødelandet Romania hadde Astafei då ho vann sølvmedaljen under Sommar-OL 1992 med eit hopp på 2,00 m.

Frå januar 1995 budde Astafei i Tyskland, der ho fekk statsborgarskap etter kort tid. Ho var då i sitt livs beste form, den 3. mars tok ho seg over 2,04 m ved eit innandørsstemne i Berlin. Åtte dagar seinare, den 11. mars 1995, vann ho høgdetevlinga under innandørs-VM i Barcelona, ho var den einaste som makta 2,01 m. Utandørssesongen 1995 sette ho personleg rekord med 2,01 m i Wörrstadt, før ho under VM 1995 i Göteborg kneip sølvmedaljen framom Inha Babakova frå Ukraina, begge stoppa med 2,00 meter som teljande resultat.

Vinteren 1996 vart Astafei innandørs europameister for andre gong, under meisterskapen i Stockholm klarte ho 1,98 m. I Friidretts-EM 1998 i Budapest fekk Astafei bronsen med 1,95 m, i ei tevling utan dei høge hoppa.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 1987 i Roma: Utslått i kvalifiseringa (1,88 =nr 13-18)
OL 1988 i Seoul: Nr 5 – 1,93 m
EM 1990 i Split: Utslått i kvalifiseringa (1,80 =nr 16)
OL 1992 i Barcelona: Sølvmedalje – 2,00 m, bakom Heike Henkel (2,02 m)
VM 1993 i Stuttgart: Nr 4 – 1,94 m
VM 1995 i Göteborg: Sølvmedalje – 1,99 m, bakom Stefka Kostadinova (2,01 m)
OL 1996 i Atlanta: Nr 5 – 1,96 m
VM 1997 i Aten: Nr 7 – 1,93 m
EM 1998 i Budapest: Bronsemedalje – 1,95 m

Kjelder

Rumenske friidrettsutøvarar
Tyske høgdehopparar
Kabelvåg Idrettslag

Kabelvåg Idrettslag er eit idrettslag heimehøyrande i Kabelvåg i Vågan kommune i Nordland. Laget reknar stiftinga av laget til 4. desember 1894. Kabelvåg IL er aktivt med i fotball, handball og turn. Laga til Kabelvåg spelar i gule trøyer og strømper, svarte bukser.

Kjelder
eldre heimeside 

Idrettslag i Nordland
Vågan kommune
Leksvik Idrettslag

Leksvik Idrettslag er eit idrettslag heimehøyrande i Leksvik i Trøndelag, stifta 6. desember 1938. Idrettslaget er aktivt med i fotball, friidrett, handball, orientering, ski og symjing. Laga til Leksvik IL spelar i blå drakter.

Kjelder
 heimeside

Fotballag i Trøndelag
Idrettslag i Trøndelag
Idrettslag skipa i 1938
Fotballag skipa i 1938
Indre Fosen kommune
Leksvik kommune
Otta Idrettslag

Otta Idrettslag er eit idrettslag heimehøyrande på Otta i Sel kommune i Innlandet. Idrettslaget vart stifta 23. januar 1927 og er aktivt med fotball, handball, symjing, tennis og turn. Tidlegare har laget også vore med i skeiser, skiidrett og volleyball. Otta IL sine lag spelar i kvite drakter med raude bukser.

Kjelder
 heimeside

Idrettslag i Innlandet
Sel kommune
Monoplate

Monoplate er ei grammofonplate med monofonisk lyd. 78-plateer og mikrorilleplater var monoplater. Etter innføringa av stereoplateer i 1948 slutta dei fleste plateselskapa etter kvart å produsera monoplater. Men det vart likevel produsert nokre monoplater, ofte av nostalgiske grunnar. Fram til ca. 1970 var desse mikrorilleplater, men utover 1970-talet vart dei fleste monoplatene graverte med same utstyret som stereoplater. Rillene på nyare monoplater har difor same dimensjonar som på stereoplater og bør spelast med stereopickupar eller monopickupar med ein nålradius på 18 μm.

Grammofonplater
Manëz

Manëz er ein tidlegare bykommune i regionen Durrës i Albania. Etter ei admininistrasjonsreform i 2014 inngår han som ei kommunaleining i kommunen Durrës.

Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande bykommunen Manëz 6 652 innbyggjarar.

Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var Manëz ein del av distriktet Durrës. Den dåverande bykommunen omfatta byen Manëz og busetnadene:
Armath
Borç
Hamallaj
Kameras
Radë
Shkallë
Fshat Manëz

Referansar 

Byar i Albania
Busetnader i regionen Durrës
Kommunaleiningar i regionen Durrës
Tidlegare kommunar i regionen Durrës
Kankaanpää

Kankaanpää er ein finsk by og kommune i landskapet Satakunta. Kommunen har cirka 12 300 innbyggjarar og eit areal på 705,03 km² der 15,35 km² er vatn. Kankaanpää er ein finskspråkleg kommune som grensar til kommunane Honkajoki, Ikalis, Jämijärvi, Karvia, Lavia, Parkano, Påmark, Sastamala og Siikainen. Kankaanpää vart oppretta som kommune i 1865 og fekk bystatus i 1972.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kankaanpää» frå ,  den 20. juli 2019.  
 

Busetnader grunnlagde i 1865
Kommunar i Satakunta
Ishëm

Ishëm er ein tidlegare landkommune i regionen Durrës i Albania. Etter ei admininistrasjonsreform i 2014 inngår han som ei kommunaleining i kommunen Durrës.

Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande landkommunen Ishëm 5 001 innbyggjarar.

Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var Ishëm ein del av distriktet Durrës. Den dåverande landkommunen omfatta busetnadene:
Likmetaj
Kërtushaj
Kapidanaj
Gjuricaj
Lalëz
Kuraten
Bizë
Draç
Shetaj

Referansar 

Busetnader i regionen Durrës
Kommunaleiningar i regionen Durrës
Tidlegare kommunar i regionen Durrës
Neuralink

Neuralink er ei amerikansk verksemd som jobbar mot å laga eit implantat som verkar som eit grensesnitt med stor bandbreidd mellom datamaskiner og hjernar. Ho vart grunnlagd i 2016 av Elon Musk.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

USA-amerikanske føretak
Skipingar i 2016
NM i symjing 1973

Noregsmeisterskapen i symjing 1973 vart avvikla ved Kongsten-anlegget i Fredrikstad i dagane frå 2. til 5. august 1973. Meisterskapen omfatta 27 individuelle tevlingar, dessutan fem stafettar, tre for menn og to for kvinner.

Kongepokalane vart tildelt Grete Mathisen frå Kirkenes Svømmeklubb for sigeren i 100 meter fri (896 poeng), og til Ove Wisløff frå Alta Svømmeklubb som sette nordisk rekord i 200 meter bryst (902 poeng).

Menn

100 m fri

200 m fri

400 m fri

1500 m fri

100 m rygg

200 m rygg

100 m bryst

200 m bryst

100 m butterfly

200 m butterfly

200 m medley

400 m medley

Sviktstup

Kvinner

100 m fri

200 m fri

400 m fri

800 m fri

100 m rygg

200 m rygg

100 m bryst

200 m bryst

100 m butterfly

200 m butterfly

200 m medley

400 m medley

Sviktstup

Kunststup

Kjelder
Sportsboken 73. Dreyer Stavanger. 1973

Noregsmeisterskap i 1973
Noregsmeisterskap i symjing
Idrettstilskipingar i Viken
Idrett i Fredrikstad
Jämijärvi

Jämijärvi er ein kommune i landskapet Satakunta i Finland. Kommunen har cirka 2 100 innbyggjarar og eit areal på 224,27 km² der 9,96 km² er vatn. Jämijärvi er ein finskspråkleg kommune som grensar til kommunane Ikalis, Kankaanpää og Parkano.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Jämijärvi» frå ,  den 20. juli 2019.  
 

Busetnader grunnlagde i 1865
Kommunar i Satakunta
Parkano

Parkano er ein kommune i landskapet Birkaland i Finland. Kommunen har cirka 7 100 innbyggjarar og eit areal på 909,76 km² der 57,49 km² er vatn. Parkano er ein finskspråkleg kommune som grensar til kommunane Ikalis, Jalasjärvi, Jämijärvi, Kankaanpää, Karvia, Kihniö og Ylöjärvi.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Parkano» frå ,  den 20. juli 2019.  
 

Kommunar i Birkaland
Aljutor

Aljutor er eit tsjukotko-kamtsjatkisk språk som vart snakka av 150 personar i år 2000. Alutor vert snakka i Kamtjatka i Russland av alutor-folket. Mengda etniske alutor-folk var 2000 i 1997, som gjorde at cirka 7,5 % av alutor-folket kunne prata morsmålet.

Bakgrunnsstoff 
 Ethnologue

Språk i Russland
Tsjukotko-kamtsjatkiske språk
Einskildspråk
Kerek

Kerek er eit utdøydd tjuktji-kamtjatkanskt språk. I 1997 fanst det framleis to talarar att, men språket er no utdøydd. I løpet av 1900-talet gjekk kerek-folket i staden over til å snakka tjuktjisk og russisk.

Språk i Russland
Utdøydde språk
Einskildspråk
Øskje

Øskje, eske eller dåse er ein liten behaldar med stive sider og lokk. Han kan brukast til å oppbevara småting i, som nåler, knappar, teiknestiftar, snus osb. Pappesker kan brukast til å ha varer i, som matvarer eller sko.

Ordet «eske» eller «øskje» er avleidd av norrønt eski og kjem opphavleg frå treslaget ask.

Sjå òg
Boks
Etui
Kasse

Kjelder

Emballasje
Ilåt
Persienne

Persienne (frå fransk av persien, frå Persia»') er ein solskjerm som vert montert på innsida av eit vindauge for å sperra for innsyn og/eller sollys. 

Persienner er laga av horisontale strimlar, vanlegvis laga av plast eller metall, og av og til òg av tre.
Den vanlegaste typen består av vassrette metallspiler opphengt i eit system av trådar. Spilene kan vridast for å justera lysmengden som vert sloppe inn, eller verta  trekt opp slik at dei er ute av vegen.

Sjå òg 

 Blendingsgardin
 Gardin

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Persienne» frå ,  den 19. juli 2019.  

Innreiing
Franske ord og uttrykk
Solvern
Blendingsgardin

Blendingsgardin er ei gardin som har som føremål å hindre lys i å sleppe ut av vindauget (til skilnad frå vanlege gardiner, som hindrar lys frå å kome inn, eller innsyn). Blendingsgardiner var påbodne under andre verdskrigen i alle vindauge der ein hadde lys i rommet innanfor. Slike påbod vart utskrive i alle land som var rørt av krigen, medan eksempelvis Sverige som nøytralt land ikkje hadde noko tilsvarande.

Grunnen til påbodet om mørklegging var at nattleg flynavigasjon over landet skulle gjerast mest mogleg vanskeleg ved at ein fjerna alt lys i tettbygde strøk og langs vegar. Òg det vesle som var av lovleg biltrafikk vart rørt ved at hovudlysa vart blenda av med limband eller måling slik at berre ei stripe lys kom ut.

Militærvesenet har i praksis følgt dette opp ved at militære køyretøy har blendingshetter til hovudlysa som vert brukt ved feltøvingar.

Blendingsgardinene i bruk under krigen kunne vera ulikt utforma, men måtte vera lystette. I praksis skaffa dei fleste seg rullegardiner av tjukt svart papir med breidd litt over vindaugsopninga. Kvaliteten på papiret var så som så, så litt utskifting og reparasjon vart naudsynt etter ei tid. Blendingsreglane var leitte å kontrollera, og brot resulterte i ubehageleg besøk av myndigheitene.

Etter at andre verdskrigen var over 8. mai 1945 kunne ein kasta blendingsgardinene. Då vart det i mange norske byar arrangert ein «felles bålfest», der folk kunne koma med  blendingsgardinene sine til torga i byen eller ein annan open plass der gardina vart brunne til allmenn jubel.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Blendingsgardin» frå ,  den 19. juli 2019.

Bakgrunnsstoff
 Digitalt fortalt: «Blendingsgardinene - et kulturminne fra krigen» (skrevet av Anne Hals, Riksarkivet) (besøkt 30. mars 2012)

Innreiing
Andre verdskrigen
Dusj

Dusj er eit avgrensa område der det er lagt til rette for å la vatn falla ned over kroppen, først og fremst ved at det er eit sluk som tek unna vatn, og med vegger eller forheng som avgrensar vasssprut i resten av rommet. Det er mest til å ivareta kroppslig hygiene. Dusj vart tidlegare kalla styrtbad.

Dei fleste norske heimar har anten eit enkelt dusjkabinett, dusj med forheng i badekar eller dusj med ein eller fleire vegger. Symjehallar og idrettsanlegg har dusjrom, med fleire dusjar.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Dusj» frå ,  den 19. juli 2019.  
 

Reinsemd
Golvteppe

Golvteppe er flate matter i tekstil, for det meste til bruk på golv.

Golvteppe finst som metervare (løparar), som teppe og matter, eller som fliser for å dekka eit heilt golv. Føremålet kan vera dekorativt, eller å skåna det underliggande golvet mot slitasje. Heildekkingstekstilar («vegg til vegg») vil ofte òg gje eit lunare miljø, samstundes som det held fast støv som elles ville flyge rundt.

I førre hundreåret var det vanleg at ein samla opp slite tøy, som klesplagg og sengetøy, som seinare vart rive til strimlar. Desse vart så vovne til lange golvløparar (filleryer) etter oppgjeve lengdemål. Disse kunne verta rulla saman og hengde ut til lufting og støvbanking, eventuelt vasking. 

Slitasjeutsette stadar som trapper og gangar vart ofte utstyrte med løparar av grov hamp- eller jutevev. 

I staden for filleryar kunne ein sjå knytte teppe, der dei finaste kom frå Persia og områda rundt, medan mange vart framstelte industrielt i Belgia, England eller Frankrike. 

Nyare byggteknikk, med store betonggolv, førte til at golvfilt vart meir vanleg, spesielt i offentlege miljø som skular og kontor. I tillegg til å gje ei mjukare gangflate, verka filten òg støydempande. Bruken er vorten mindre med tida ettersom flekkar var vanskelegare å få vekk, og ein hadde dårleg kontroll med kva som var mellom fibrane.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Gulvteppe» frå ,  den 19. juli 2019.

Bakgrunnsstoff

Teppe
Innreiing
Ljosekrone

Ei ljosekrone er ein dekorativ, takmontert armatur med to eller fleire armar med haldarar for ljoskjelder. Ljoskjeldene kan vera levande ljos eller elektriske ljospærer. Ljosekroner er ofte ornamentale, og kan ha dusinvis av ljoskjelder. Nokre ljosekroner har òg glasprisme som gnistrar og bidreg til å spreia ljoset. Best gnistre-effekt får ein ved bruk av glas med høg brytningsindeks, som krystallglas.

Den største ljosekrona i verda godkjent av Guinness rekordbok finst i moskeen Hassan Sharbatley i Kairo.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Lysekrone» frå ,  den 19. juli 2019.

Litteratur 

 Jürgen Beyer (2012): Stiftung, Plazierung und Funktion von Wand- und Kronleuchtern in lutherischen Kirchen, i: Zeitschrift für Lübeckische Geschichte 92, s. 101–150.
 Dyrssen, Eva og Årre, Katarina (1986): Gamla ljuskronor av glas och bergkristall. Typbeskrivning och vård. Nordiska museet, Stockholm. ISBN 91-7108-178-x

Innreiing
Belysning