alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Manukau Harbour

Manukau Harbour er den nest største naturlege hamna på New Zealand og i flatevidde den sjette største i verda. Ho ligg sørvest for eidet der Auckland ligg, og er ein arm av Tasmanhavet.

Geografi 

Innløpet til hamna ligg mellom Burnett Head og Ohaka Head i nord, ved den sørlege grensa til Waitakere Ranges og South Head i sør, i enden av den lange Halvøya Awhitu Peninsula som ligg nesten inntil munningen til elva Waikato River. Munningen er berre 1800 m vid, men etter ein ni km lang kanal vidar hamna seg ut til eit grovt sett kvadratisk basseng som er 20 km vidt. Vassoverflata i hamna har ei yte på 394 km2. Tidevatnet gir ein variasjon på djupna i hamna på opp til 4 meter.

På grunn av den store hamna og det tronge innløpet mellom Manukau Heads, er tidevass-straumen rask og kraftig, og ein grunne ute i munningen gjer inn- og utsegling i hamna risikabel. Det mest tragiske skipsforliset på New Zealand fann stad på denne grunnen i 1863 då «HMS Orpheus» gjekk på grunn i godvêr, og 189 liv gjekk tapt. På grunn av dette tilhøvet, og fordi hamna er heller grunn, er ho ikkje ei viktig hamn i Auckland, og tilhøva ved Onehunga er ikkje særleg gode samanlikna med dei som finst i Waitematahamna nordaust for Aucklandseidet.

Hamna har tre hovudarmar: Mangere inlet i nordaust ligg nær det sentrale byområdet i Auckland, og dei indre forstadane Onehunga og Te Papapa ligg på den nordre breidda til denne armen. Sør for armen ligg dei tettbygde områda Otahuhu og Mangere. Mangere Bridge går over denne armen. 

Papakura Channel ligg i søraust og strekkjer seg inn i det urbane området Papakura. 

Eit tredje innløp med namnet Waiukuelva ligg i sørvest, og dette når sør til byen Waiuku. Flyplassen Auckland International Airport ligg nær den austlege breidda til hamna.

Rekreasjon 

Hamna er ein populær stad for fiske, sjølv om det kan vera vanskeleg å setja båt på vatnet ettersom det finst få kaianlegg som kan brukast ved all vass-stand. Mange brukar derfor lokale strender til dette. Cornwallis, som ligg ved sida av halvøya Puponga Peninsula, var den første staden som var tiltenkt sete for den framtidige byen Auckland. På grunn av uærlege sal av landområde og mykje ulendt terreng vart busetnaden oppgitt i 1840-åra. Frå dei omkringliggjande, buskkledde åsane vart det fjerna store mengder kauritre for oppsaging og materialane vart utskipa frå ei kai ved Paratutai til anten den andre sida av Manukau Harbour ved Onehunga, til bruk ved oppbygginga av den nye byen Auckland, eller langs kysten til andre busetnader på New Zealand. Dei siste sagbruka vart nedlagde tidleg i 1920-åra.

Sjå òg 
Manukau Heads

Bakgrunnsstoff 
Te Ara Encyclopedia of New Zealand — Om Manukau Harbour

Regionen Auckland
Bukter på New Zealand
Hamner på New Zealand
Sneppål

Sneppål er ein lang og tynn ålefisk som lever pelagisk i Atlanterhavet. Namnet sitt har han fått frå kjevane, som i følgje han som først beskreiv han liknar nebbet hjå snipefuglane. Han er det einaste medlemen i sneppålfamilien som er påvist i Noreg, men er ikkje vanleg i våre farvatn.

Kjenneteikn 
Sneppålen veg sjeldan meir enn nokre få gram, men kan likevel bli opptil halvannan meter lang. Dette kjem av at han er frykteleg tynn og langstrakt.

Halen til sneppålen er piskeforma og manglar ein tydeleg halefinne. Både rygg- og gattfinnane er lange med mange finnestrålar, elles har han ikkje mykje til finnar bortsett frå eit sett tynne brystfinnar midt på sida av kroppen. Kjevane er særs lange og tynne, og kan likna fuglenebb eller pinsettar. Overkjeven er lenger enn underkjeven. Begge er fylt med eit stort tal små børsteliknande tenner som vender bakover mot munnen. Berre den inste delen av kjevane kan lukkast heilt.

Sneppålen er mørkt brun eller grå på farge, og som regel mørkare på undersida. Gattfinnen og spissane på dei korte brystfinnane er nesten svarte.

Levesett 
Sneppålen lever pelagisk på djupner frå 200 til 2000 m, vanlegvis frå 400 til 1000. Her heng han loddrett i vatnet med hovudet ned, og feiar nebbet gjennom vatnet. Kosthaldet består for det meste av reker han fangar etter antennene.

Gytinga skjer i dei frie vassmassane. Sneppålen har ytre befruktning, og egga flyt pelagisk medan dei utviklar seg til leptokefal-larvane, som er karakteristiske for ålefiskane. Under utviklinga til vaksen fisk vert larvane hovudsakleg tynnare. Først når dei er om lag 30 cm lange liknar dei på dei vaksne.

Kjelder 

 Vøllestad, Leif Asbjørn: «Ålefisker», Norges dyr - Fiskene 2 Cappelen 1992
 FishBase
 Monterey Bay Aquarium

Ålefisk
Sneppålfamilien

Sneppålfamilien er ein familie ålefiskar som lever pelagisk på djupt vatn i alle verdshav. Namnet sitt har han etter «nebba» til dei ulike medlemmane, som kan likna på det ein finn hjå snipefuglane. Sneppålar er særs tynne dyr med fleire ryggvirvlar enn noko anna dyr, somme eksemplar i slekta Nemichthys har opptil 760 av dei.

Før opererte ein med to grupper sneppål: Ei gruppe med korte kjevar utan tenner og ei med langkjeva artar. I dag veit me at eksemplara med korte kjevar er kjønnsmogne hannar, medan dei med lange kjevar er hoer eller umogne hannar.

Artar 
Sneppålfamilien omfattar ni artar fordelt på tre slekter. I norske farvatn er sneppål Nemichthys scolopaceus ein sjeldan gjest. 

 Slekt Avocettina
 Avocettina acuticeps (Regan, 1916).
 Avocettina bowersii (Garman, 1899).
 Avocettina infans (Günther, 1878).
 Avocettina paucipora Nielsen & Smith, 1978.
 Slekt Labichthys
 Labichthys carinatus Gill & Ryder, 1883.
 Labichthys yanoi (Mead & Rubinoff, 1966).
 Slekt Nemichthys
 Sneppål, Nemichthys scolopaceus Richardson, 1848.
 Nemichthys curvirostris (Strömman, 1896).
 Nemichthys larseni Nielsen & Smith, 1978.

Kjelder 

 Vøllestad, Leif Asbjørn: Ålefisker i Norges dyr - Fiskene 2 Cappelen 1992
 FishBase

Ålefisk
Fiskefamiliar
Piggålfamilien

Piggålfamilien (Notacanthidae) er ein familie piggålar som lever bentisk på djupt vatn (om lag 125-3500 m) i hav over heile verda. Dei har langstrekte kroppar og runde hovud med munn på undersida. Ofte er bryst- og bukfinnane forbundne med ein membran, men det er ikkje alltid slik.

Det er registrert ti artar i familien, fordelt på tre slekter. I Noreg finst ein, nordleg piggål, sporadisk.

Piggålar
Nordleg piggål

Nordleg piggål (Notacanthus chemnitzii) er ein piggål-art som lever bentisk på djupner frå 125-2500 m i alle verdshav. Trass i namnet er arten utbreidd både på den nordlege og den sørlege halvkula. Arten vert stundom observert ved norskekysten, men det er ikkje ofte.

Kjenneteikn 
Den nordlege piggålen har ein lang kropp og eit rundt hovud. På ryggen sit det 10-11 frittståande piggar som er omdanna frå ei ryggfinne som elles har gått tapt. Liknande piggar finst òg fremst i gattfinna.

Nordleg piggål er grå til blåaktig, yngre eksemplarar er lysare farga enn eldre. Hoa er større enn hannen, og kan bli opptil 120 cm lang.

Levesett 
Ein veit lite om korleis den nordlege piggålen lever. Opplysningar tyder på at han et ein del nesledyr som sjøanemoner og hydroidar. Forplantninga er òg dårleg kjend, men i likskap med dei ekte ålefiskane har dei eit leptokefal-larvestadium. Dei heilt største leptokefalane kjem gjerne frå piggålar. Ut frå skilnaden i storleik mellom kjønna, trur ein at egga frå ei ho vert befrukta av fleire hannar.

Kjelder 
 Vøllestad, Leif Asbjørn: «Ålefisker» i Norges dyr - Fiskene 2 Cappelen 1992
 FishBase

Piggålar
North River på New Zealand

North River er både ei elv og ein liten busetnad ved denne elva i regionen Northland på New Zealand. Elva renn gjennom sandsteinsgrotter før ho går saman med ei anna elv, Pohuenui-elva, som i sin tur renn inn i Waipu-elva før denne munnar ut i havet ved Bream Bay nær Waipu.

Elver på New Zealand
Northland
Waipu-elva

Waipu er ei elv i regionen Northland på Nordøya på New Zealand. 
Ho renn nær byen Waipu.

Elver på New Zealand
Pungreker

Pungreker eller rekeborn (Mysida) er ein orden små krepsdyr som lever over heile verda. Dei liknar på små reker, men kan skiljast frå dei ved at dei har fjorten-seksten bein på framkroppen i staden for ti. Desse kan dog vera vanskelege å få auga på. Ein skil dei frå kril på at dei manglar gjeller (unnateke Lophogastrida).

Dei fleste pungreker er små (2-80 mm, i norske farvatn vanlegvis 10-20 mm) og slanke småkreps med mange veldig små todelte bein som vert brukt til å symje med. Dei har godt utvikla ryggskjold som dekker mesteparten av overkroppen, og fasettaugo på stilk. Det finst nesten 1000 beskrivne artar mysider, og dei lever på alle havdjupner. Dei fleste er altetarar som filtrerer algar, plankton og drivande detritus or vatnet.

Kjelder 

 Brusca & Brusca: Invertebrates, Sinauer Associates 2003
 Moen, Frank Emil & Svendsen, Erling: Dyreliv i havet - nordeuropeisk marin fauna, Kom forlag 2003
 NeMys 

Krepsdyr
Detritus

Detritus er ei nemning brukt innan biologien om daudt materiale frå plantar og dyr som ennå ikkje er oppløyst til organiske stoff. På land finn me detritus som nedfall på bakken og blanda med jord. I vatn finn me stordetritus (nedfalne blad o.l.) og findetritus drivande i vatnet, eller på botnen.

Akvatisk økologi
Økologisk terminologi
Baula

Baula (uttale: bøyla med trykk på fyrste staving) er eit fjell vest på Island med ein noko rar utsjånad. Det har ein raudaktig farge på grunn av ryolittbergarten han består av. Fjellet ligg ved hringvegur, den islandske ringvegen. Bifröst universitet og det vakre krateret til Grábrók ligg i nærleiken. 

Geologisk er fjellet klassifisert som ein intrusjon, eller eit batolittisk fjell, som er ein masse av stein som har vorte kasta oppover til overflata frå djupt inne i jorda. Ein har estimert at dette utbrotet skjedde for 3,5 millionar år sidan. 

Baula har ein nesten perfekt kjegle og i nærleiken ligg Litla-Baula der ein kan sjå søyler av ryolitt. Baula og Litla-Baula vert stundom skildra som det vakraste fjellparet på Island. 

Andre døme på liknande fjell på Island er Mælifell på Snæfellsnes og Hlíðarfjall nær Mývatn nord i landet.

Sjå òg 
 Vulkanar på Island

Kjelde 

Vulkanar på Island
Fjell på Island
Bláhnjúkur

Bláhnjúkur er ein vulkan sør på Island med ei høgd på 940 meter over havet. 

Namnet tyder blå topp på norsk og kjem av den blåsvarte fargen det har på sidene. Fargen kjem av vulkansk oske og lavastraumar. 

Fjellet ligg i Landmannalaugar, ein naturpark nær Hekla. Han ligg ved sida av vulkanen Brennisteinsalda.

Ein sti går til toppen av fjellet og der kan ein under gode forhold sjå fem isbrear.

Sjå òg 
Vulkanar på Island

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
  Bilete, delar av fjellet i midten på høgre side.

Vulkanar på Island
Fjell på Island
Boge

Ein boge er ei avrunda form, geometrisk laga som ein del av ein sirkel. I tillegg til den matematiske sirkelbogen kan ordet visa til konkrete bogar, sjå under.

Ein kan skildra ein sirkelboge ved å oppgje midtpunktet og radiusen til sirkelen han er del av, og kor mange grader bogen spenner over.

Praktisk bruk av bogar 
Me finn bogeforma fleire stader i det verkelege livet:
 Boge i arkitektur
 Vårenet pil og boge
 Boge for strykeinstrument, som opphavleg var meir boga enn dei vanlegvis er no.

Kurver
Brennisteinsalda

Brennisteinsalda er ein vulkan sør på Island. Han har ei høgd på 855 meter over havet og ligg nær Landmannalaugar og ikkje så langt frå Hekla.

Namnet tyder på norsk 'svovelbølgje', og kjem frå svovelflekkane som har gjeve farge til fjellsidene. Men fjellet har òg andre fargar: Grøn frå mose, svart og blå frå lava og oske, raud frå jern i jorda. Kanskje er fjellet det mest fargerike fjellet på Island så ein finn ofte bilete av det i bøker og kalendrar. 

Fjellet er framleis ein aktiv vulkan, noko ein kan sjå på dei varme svovelkjeldene og dampen i fjellsidene. Stien Laugavegur går like ved. Føre fjellet ligg det ei lavaslette av obsidian.

Sjå òg 
 Vulkanar på Island

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Brennisteinsalda» frå ,  den 4. oktober 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Bilete frå isafold.de
 Bilete av Brennisteinsalda

Vulkanar på Island
Fjell på Island
Eldgjá

Eldgjá (isl. uttale eld-gjao) er ein vulkan og ein elvedal på Island. Eldgjá og dei nærliggande Laki-kratera er ein del av det same vulkansystemet som Katla sør i landet. Eldgjá tyder «eldgjel» på norsk. 

Dalen ligg mellom Landmannalaugar og Kirkjubæjarklaustur, og på det djupaste er gjelet 270 meter djupt og 600 meter breitt. Han vart oppdaga av Þorvaldur Thoroddsen i 1893. Det første dokumenterte utbrotet i 934 var den største flaumbasalten i historisk tid. Det er estimert at 18 km³ med lava strøymde ut av jorda. 

Det ligg ein flott foss kalla Ófærufoss i dalen. Ei naturleg bru over fossen forsvann i 1993 på grunn av smeltande is. Smeltevatnet førte til stor vassføring som vaska bort brua.

Sjå òg 
 Vulkanar på Island

Kjelde 

Vulkanar på Island
Fjell på Island
VEI-6-vulkanar
Vulkansprekker
Platåbasaltar
Sykkelhjelm

Ein sykkelhjelm er ein hjelm laga for å verne kraniet ved sykkelulykker. Hjelmen er som oftast eit ganske luftig hovudplagg av lette syntetiske material, som vil redusera hovudskader viss ein slår hovudet medan ein har på seg hjelmen. I tidsskrift om legevitskap er det debatt om det blir færre hjerneskadar om fleire brukar hjelm. Bruk av sykkelhjelm har vorte meir og meir vanleg i Noreg og andre land. Men sykkelhjelm er veldig uvanleg i andre landa der mange syklar, som Nederland, Danmark og Tyskland.

Påbod 
Å bruka sykkelhjelm når ein syklar i trafikken er ikkje påbode i Noreg, korkje for born eller vaksne. Å nekte folk å sykle om dei ikkje brukar hjelm har verte diskutert lenge i Noreg og i utlandet. 
Eit framlegg om eit slikt påbod er no (2008) til handsaming i Samferdsledepartementet. Vegdirektoratet har frårådd departementet å vedta ei slik lov, av di ein har sett i andre land at påbod om hjelm gjer at færre syklar. Helsevinsten og miljøvinsten når folk syklar er viktigare enn vinsten av hjelmpåbod.

Tilhengjarane av eit påbod om hjelm får støtte frå Verdas helseorganisjon, WHO. Motstandarar rettar skarp fagleg kritikk mot argumenta, grunn-dataa og tolkinga av dei. 

Kritikarane av hjelmpåbod peikar òg på vitskapsartiklar som konkludera med at hjelmpåbod i Australia, New Zealand og Nova Scotia ikkje har redusert hovudskadane.

Kjelder 
 På eller av med sykkelhjelmen? 
 Bicycle helmet Research Foundation
 Helmet battle Flares up in British Medical Journal
 Se: "Statens vegvesen ønsker ikke sykkelhjelmpåbud nå"   
 Informasjon frå Syklistenes Landsforening  
 WHO helmet manual : BOX 1.3: Steering clear of mandatory helmet use: the Dutch approach to cycling safely 
 WHO helmet manual

Bakgrunnsstoff 

Sykling
Hovudplagg
Verneutstyr
Esja

Esja er eit 914 meter høgd fjell sørvest på Island, som oftast vert kalla Esjan. Fjellet ligg om lag 10 km nord for Reykjavík. Esja er ikkje eit enkelt fjell, men ei vulkansk fjellkjede danna av basalt og tuffstein.

Danning 
Esja vart bygd opp på slutten av kvartærtida på byrjinga av istida. I løpet av dei varme periodane strøymde lava ut og i dei kalde periodane danna ryggar av tuffstein seg under isbreen. Den vestlege delen av fjellkjeda er eldst (om lag 3,2 millionar år) og den austlege delen den yngste (om lag 1,8 millionar år). Rørsla til jordskorpeplatene som går diagonalt gjennom Island pressar sedimentlaga vestover og bort frå den aktive vulkansonen. Intrusjon, t.d. store magmakanalar frå dei gamle sentrale vulkanane ved Kjalarnes og Stardal vart ein del av sedimentlaga. Som eit resultat vart det danna store lavafelt, eit over det andre, som isbreen under istida slipte ned. Berre dei høge toppane på fjellkjeder som Esja eller Akrafjall vart verande att.

Fysiske trekk 
Den austlegaste toppen av fjellkjeda, kalla Móskarðshnúkar, har ein uvanleg lys farge. Ein islandsk forfattar på 1800-talet skal ha håpa på å få sjå sola der etter ein lang regnvêrsperiode, men då han kom nærmare såg han det berre var fjelltoppen med fargen sin. I røynda er det rhyolittstein, som ein ofte finn i den islandske naturen nær gamle (men òg aktive) vulkanar. 

Esja er òg eit førenamn på Island.

Sjå òg 
 Vulkanar på Island

Kjelde 

Vulkanar på Island
Fjell på Island
Hekla

Hekla er ein stratovulkan sør på på Island med ei høgd på 1 488 meter over havet. Hekla er den mest aktive vulkanen på Island og det har vore over 20 utbrot ved og rundt vulkanen i kjend tid. Gjennom mellomalderen kalla islendingane vulkanen for «Porten til helvete».

Hekla er ein del av ein vulkanrygg som er 40 km lang. Den mest aktive delen av ryggen er om lag 5,5 km lang og vert rekna som den eigentleg vulkanen Hekla. Hekla ser mest ut som ein båt som ligg opp ned der kjølen er ei rekkje krater. To av desse er hovudsakleg dei mest aktive.

Kjende utbrot 

Det tidlegaste nedteikna utbrotet til Hekla fann stad i 1104, men det må truleg ha vore mange fleire under tida då vikingane slo seg ned her. Utbrotet i 1104 var eit av dei største til Hekla og om lag 2,5 kubikkilometer med tefra vart spydd ut. 

Sidan den gong har det vore mellom tjue og tretti utbrot og fjellet har stundom vore aktiv i periodar på seks år med små pausar imellom. Hekla hadde ein lang kvil på meir enn seksti år fram til 1845, då han brått braut ut 2. september.

Utbrota til Hekla er svært varierte og vanskelege å føresjå. Nokre er svært korte (ei veke til ti dagar), medan andre kan strekke seg til månadar og år (utbrotet i 1947 starta 29. mars og enda i april 1948). Men det er vanlegvis ein korrelasjon: Jo lenger Hekla held seg i ro, jo større og meir katastrofalt er det neste utbrotet (Þórarinsson, 1967).

Det nylegaste utbrotet var 26. februar 2000. Fram til då hadde forskarane trudd at Hekla ikkje var i stand til å produsere det mest farlege og øydeleggjande vulkanske fenomenet, ein pyroklastisk straum. I 2003 fann ein derimot spor etter ein 5 km lang straum nedover fjellsida.

Historiske og førhistoriske utbrot 

Hekla hadde utbrot i 2000, 1991, 1980, 1970, 1947, 1845, 1766, 1693, 1636, 1597, 1510, 1434, 1389, 1341, 1300, 1222, 1206, 1158 og 1104.

Eit av dei største holocen-utbrota var utbrotet i 950 fvt. som kasta ut om lag 7,3 kubikkilometer med vulkansk stein i atmosfæren og truleg førte til at dei globale temperaturane fall dei neste åra. 

Stora utbrot i førhistorisk tid:

 Hekla-5: 6800 år sidan
 Hekla-4: 4260 år sidan
 Hekla-Sv: 3750 år sidan
 Hekla-3: 2950 år sidan

Sjå òg 
 Vulkanar på Island

Kjelde 

 
 Anonymous (1872) Wonders of Creation: A descriptive account of volcanoes and their phenomena, e-text No. 6131, Project Gutenburg (vitja 28. november 2006)
 Hutchinson, I.P. (1983) Upphaf Eldgossins í Heklu, 1980  (On the Eruption of Hekla, 1980). Náttúrufræðingurinn, 52 (1–4), s. 175–183. 
 Þórarinsson, S. (1967) The eruption of Hekla in historical times. Vol. I: The eruption of Hekla 1947–48, Soc. Sci. Islandica, 38, s. 1–183

Bakgrunnsstoff 
 Bilete av utbrotet frå 2000
 Nattfoto av utbrotet med nordlys
 Geovitskapleg institutt, Universitetet på Island, sider om Hekla

Vulkanar på Island
Fjell på Island
Aktive vulkanar
VEI-5-vulkanar
Utvalde artiklar 2010
Helgafell

Helgafell er ein inaktiv vulkan på øya Heimaey ved Island. Helgafell sitt siste utbrot kom for om lag 6000 år sidan. Ved sidan av Helgafell ligg den aktive vulkanen Eldfell, som hadde sitt siste utbrot i  1973.

Helgafell eller Heilagfjell, er òg namnet på eit mindre fjell på Snæfellsnes. Fjellet eller åsen er 73 meter høg og eit tempel til ære for Tor vart bygd her av dei første busetjarane ved Helgafell, Þórólfur Mostraskegg. Helgafell dukkar òg opp i Soga om Laksdøla som staden der heltinna Guðrún Ósvífrsdóttir sist levde og truleg vart gravlagd.

Sjå òg
Vulkanar på Island

Kjelde

Vulkanar på Island
Fjell på Island

fr:Helgafell
Hengill

Hengill er ein vulkan sørvest på Island, sør for Þingvellir. Vulkanen dekkjer eit areal på om lag 100 km².

Vulkanen er framleis aktiv, noko ein kan sjå på dei mange varmekjeldene og fumarolene, men det siste utbrotet skjedde for om lag 2000 år sidan. 

Vulkanen er ei viktig energikjelde for den sørlege delen av landet, som særleg vert utnytta av Nesjavellir kraftverk. Kraftverket ligg på vestsida av innsjøen Þingvallavatn.

Området med sine fjell og varmekjelder er eit flott turområde og har mange stiar. Den litle bygda Hveragerði er òg ein del av Hengill-området og har mange varmekjelder. 

Nokre gamle segner og islandske sagaer var forbunde til området. Til dømes skal ein ung bonde ha tatt livet av den sovande trollkona Jóra, medan ho låg og venta på uskuldige forbipasserande på stien over Dyrafjöll.

Sjå òg 
 Vulkanar på Island

Kjelder 

Vulkanar på Island
Fjell på Island
Skjoldvulkanar
Vulkansprekker
VEI-2-vulkanar
Herðubreið

Herðubreið er ein vulkan nordaust på Island. Han ligg på Det islandske høglandet i midten av ein steinørkenen Óðáðahraun og ikkje langt frå Askja, ein annan kjend vulkan. Ørkenen er ei stor lavaslette danna etter utbrot frå vulkanen Trölladyngja. Herðubreið låg opphavleg under Vatnajökull, som var mykje større under den siste istida. 

Fjellet har svært bratte og ustabile sider, så det var først i 1908 at klatrarar første gong tok seg til toppen. 

Føre fjellet ligg oasen Herðubreiðarlindir med ein campingplass og turstiar. Tidlegare heldt folk som var støtt ut frå det islandske samfunnet til her.

Sjå òg 
 Vulkanar på Island

Bakgrunnsstoff 
 Bilete
 Askja
 Måleri av A. Jónsson)

Kjelde 

Vulkanar på Island
Fjell på Island
Hlíðarfjall

Hlíðarfjall er eit fjell vest for Akureyri på Island.

Fjell på Island
Kerling

Kerling (Kjerring på norsk) er det høgaste fjellet i Eyjafjörður nord på Island med ei høgd på 1 538 meter over havet. 

Det består hovudsakleg av basaltisk stein, men den øvste delen av rhyolitt, som strekkjer seg til fjellet Súlur i nærleiken og heilt til foten av Vindheimajökull nord for dalen Glerá.

Fjellet er enkelt å nå toppen av og gjev ei flott panoramautsikt på fine dagar.

Fotnotar

Kjelde

Fjell på Island
Læringsstrategi

Læringsstrategi er dei metodane ein innlærar nyttar for å læra. Strategiane tek form gjennom ein kvar tanke, åtferd eller handling som fører fram til ny kunnskap. 

Døme på læringsstrategiar kan vera at innlæraren nyttar repetisjonsteknikkar, organiserer kunnskap i eit tankekart og trekkjer samanlikningar mellom gammal og ny informasjon.

Kognisjon
Pedagogisk psykologi
ADHD
Lærdom
Kerlingarfjöll

Kerlingarfjöll er ei fjellkjede på Island med ei høgd på 1 477 meter over havet. Det ligg på Det islandske høglandet nær vegen Kjölur. Det vulkanske opphavet til desse fjella ser ein på dei mange varmekjeldene og småelvane i området, og dei er faktisk ein del av eit stort vulkansystem på 100 km². Vulkanane i kjeda er tuyaer.

Jordsmonnet er skimrande raudt i området på grunn av den vulkanske rhyolittsteinen som fjella består av. Mineral frå dei varme kjeldene har òg gjeve bakken gul, raud og grøn farge. 

Området hadde tidlegare eit sommarskisenter, men det vart lagt ned i 2000.

Sjå òg 
 Vulkanar på Island

Bakgrunnsstoff 
 Bilete frå isafold.de *Bilete frå wanadoo.nl 
 Turguide med bilete

Kjelde 

Fjell på Island
Vulkanar på Island
Kollóttadyngja

Kollóttadyngja er ein vulkan på Island. Han ligg på lavasletta Ódáðahraun og har ei høgd på 1 177 meter over havet og ein diameter på 6-7 km. Krateret på toppen har ein diameter på 800 meter, men er berre 20-30 meter djupt, men i senteret er det eit djupare område med ein diameter på 150 meter og eit djup på 60-70 meter.

Sjå òg 
 Vulkanar på Island

Kjelder 

Fjell på Island
Vulkanar på Island
Bedfordshire

Bedfordshire er eig grevskap i England og ein del av regionen Aust-England. Grevskapet har kring 600 000 innbyggjarar. 

Det grensar til Cambridgeshire i nordaust, Northamptonshire i nord, Buckinghamshire i vest og Hertfordshire i søraust. 

Det høgaste punktet i grevskapet er Dunstable Downs på 243 meter over havet i Chilterns.

Det tradisjonelle kallenamnet på folket frå Bedfordshire er «Bedfordshire Bulldogs» eller «clangers». Det siste kjem frå ein lokal matrett som består av ein smultbolle fylt med kjøt eller syltetøy eller begge delar.

Historie 
Namnet vart første gong nemnt i 1011 som Bedanfordscir, som tyder grevskapet (shire) Bedford, som igjen kjem av Beda's ford (vadestad).

Bedfordshire var historisk delt inn i ni herrad (hundred): Barford, Biggleswade, Clifton, Flitt, Manshead, Redbournestoke, Stodden, Willey, Wixamtree, samt kommunen (borough) Bedford.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Bedfordshire» frå , den 15. november 2009. 
 

Bedfordshire