alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Tumlar

Tumlar er ein tannkval i delfinfamilien. Tumlaren lever i små flokkar i varme og tempererte havområde, men ikkje i ishava. Han skal vere lett å dressere og trivst godt i akvarium; arten vart verdskjent gjennom fjernsynsserien «Flipper».

Utsjånad 
Tumlaren vert opptil fire meter lang. Fargen er svart til brunleg med lysare sider og buk. Munndelane er nebbforma, derfor har han på engelsk namnet «Bottlenose Dolphin». Ryggfinnen er stor og har bogeform. Han har tenner i begge kjevane, i alt meir enn 80. Tumlaren veg opptil 650 kg.

Levesett 
Hodyra og ungane lever i flokkar med opptil tolv dyr. Ungdyra lever i flokkar for seg, medan hannane ofte sym aleine eller i smågrupper. Arten er kjend for å vere nysgjerrig, og kan symje i lag med båtar og til og med ta kontakt med menneske.

Tumlarane må opp og puste kvart femte til åttande minutt. Dei lever av forskjellige slags fisk. Når dei jagar stimfisk, kan flokken samarbeide for å halde fiskestimen samla, for slik å maksimere utbyttet.

Når tumlaren leiter etter fisk, brukar han ein biosonar som i virkar etter same prinsipp som ein alminneleg sonar: Han søkjer etter fisk ved å produsere lyd og lytte etter ekkoet. Tumlaren sender ut ein klikkande lys i ein fokusert stråle. Han har to små øyreopningar bak augo, men fangar opp vel så mykje lyd til det indre øyra via underkjeven.
Tumlaren har eit godt syn, men luktesansen er svak. Tumlarane brukar lydsignal til å kommunisere seg i mellom, men påstandar om at dei har utvikla eit eige «språk» er aldri dokumentert.

Etter paringa er hoa gravid i 12 månader før ho føder ein unge som kan vere om lag ein meter lang og vege 12 kg. Ungen diar mora i halvtanna år. Ungane lever i lag med mora i om lag 6 år, men enno vil det gå nokre år før dei sjølve er kjønnsmodne. 
Tumlaren kan i naturen leve i om lag 30 år.

Tumlaren og mennesket 

Gjennom fjernssynserien «Flipper» vart ein heil generasjon kjend med denne sosiale og intelligente delfinen. Tumlaren er vanleg i Nordsjøen, og han gjestar òg norske fjordar; nokre har gitt seg til og gjort seg til vens med menneske. Det er også vanleg å halda tumlarar i akvarium der ein kan få dei til å opptre for menneske.

Ein har lenge jakta på tumlar for å få kjøt og tran. Ein slutta slik jakt i Europa og USA på 1900-talet, men delfinane blir stadig jakta i Vest-Afrika, Sri Lanka, Indonesia og Japan. 

Sjølv om dei ikkje blir jakta direkte, kan delfinar døy under fiske av til dømes tunfisk der dei blir vikla inn i nett og druknar.

Sjå òg 
 tanntei

Kjelder 
 Fiskeri- og kystdepartementet: Internettbrosjyre
 «Viltet i Etne» (PDF) 
 Caplex
 Artikkelen byggjer i tillegg på opplysningar frå svensk og dansk wikipedia, sjå der for detaljar.
 Denne artikkelen bygger på «Øresvin» frå , og «Öresvin» frå  den 21. august 2010.

Bakgrunnsstoff 

 Fiskeri- og kystdepartementet: Internettbrosjyre
 «Viltet i Etne» (PDF) 

Delfinfamilien
Pattedyr i Noreg
Annecysjøen

Annecysjøen (fransk Lac d'Annecy) er ein innsjø i Haute-Savoie i Frankrike.

Han er den nest største innsjøen i Frankrike etter Bourgetsjøen, bortsett frå den franske delen av Genfersjøen. Han er òg kjend som «den reinaste innsjøen i Europa» på grunn av strenge miljøreguleringar som vart innført i 1960-åra. Innsjøen er ein populær turiststad, og vert mellom anna brukt til bading og vassport. 

Innsjøen vart danna for rundt 18 000 år sidan av store alpine isbrear. Ho får vatn frå mange mindre elvar frå dei omliggande fjella (Ire, Eau morte, Laudon, Bornette og Biolon), og frå ei kraftig undervasskjelde, Boubioz, som munnar ut i eit djup på 82 meter.

Landsbyar rundt innsjøen 

 Annecy
 Annecy-le-Vieux
 Doussard
 Duingt
 Lathuile
 Menthon-Saint-Bernard
 Saint-Jorioz
 Sevrier
 Talloires
 Veyrier-du-Lac

Sjå òg 
 Faverges
 Montmin

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Lake Annecy» frå ,  den 15. april 2007.

Bakgrunnsstoff 
 http://membres.lycos.fr/fliaigre/lac.htm (på fransk)
 Bilete av Annecysjøen og området rundt
 Bilete av Annecysjøen

Innsjøar i Frankrike
Haute-Savoie
MS «Bourbon Orca»

MS «Bourbon Orca» er eit ankerhandteringsskip som vart bygd hjå Ulstein Verft AS for Bourbon Offshore Norway. Bourbon Orca er av typen ULSTEIN AX104 og er det første skipet som er levert med den innovervende baugforma ULSTEIN X-Bow frå Ulstein Design. Det var tidlegare forsvarsminister Kristin Krohn Devold som var gudmor då skipet vart døypt 24. juni 2006.

Bakgrunnsstoff 
 BOURBON Orca hjå bourbon-online.com 

Norske taubåtar
Skip frå 2006
Bouchetsjøen

Bouchetsjøen (fransk Lac du Bouchet) ligg i Haute-Loire i Frankrike i nærleiken av Le Puy-en-Velay og om lag 2 km nord for landsbyen Le Bouchet-Saint-Nicolas.

Bouchetsjøen er ein kratersjø danna av ein gamal vulkan, og er derfor nesten sirkelforma. Han er om lag 750 meter frå kant til kant og er omringa av skog. Han ligg i ei høgd på 1 205 meter.

Bakgrunnsstoff 
 Bilete av Bouchetsjøen

Innsjøar i Frankrike
Haute-Loire
Kratersjøar
Bourgetsjøen

Bourgetsjøen (fransk Lac du Bourget) er ein innsjø i Savoie i Frankrike. Han er den største og djupaste innsjøen i landet. Den viktigaste byen ved innsjøen er Aix-les-Bains. Chambéry, préfecture (hovudstad) i Savoie, ligg om lag 10 km sør for innsjøen. Innsjøen er kalla opp etter byen Le Bourget-du-Lac, som ligg ved sørenden av innsjøen. Han får vatn frå elva Leysse, og vatnet renn vidare ut i Rhône via Canal de Savières, ein kunstig kanal.

Galleri

Bakgrunnsstoff 

 Bilete av Bourgetsjøen

Savoie
Innsjøar i Frankrike
Brenetssjøen

Brenetssjøen (på fransk Lac des Brenets) er ein innsjø på elva Doubs på grensa mellom Sveits og Frankrike. I Frankrike vert innsjøen òg kalla Lac de Chaillexon. Innsjøen er 4 km lang og mellom 150 og 200 meter brei i snitt. Han ligg 750 meter over havet og er på det djupaste 26 meter.

Bakgrunnsstoff 
 Vassnivå i Brenetssjøen 

Innsjøar i Sveits
Innsjøar i Frankrike
Internasjonale innsjøar i Europa
Gol kyrkje

Gol kyrkje står ved tettstaden Gol i Gol kommune i Viken fylke, og er ei langkyrkje bygd i åra 1881–82.

Byggverket er i tre og har 500 plassar. Arkitekt var Johannes Henrik Nissen.

Kjelder 
 Norges Kirker: «Gol kirke» på nettstaden til Norsk institutt for kulturminneforskning

Bakgrunnsstoff 
 
 Om Gol sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 Om Gol kyrkje på nettstaden disnorge.no
 «Kirkebøker, Buskerud» på nettstaden til Arkivverket 
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 Eldre fotografi av Gol kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

Kyrkjer i Gol
Kulturminne i Gol
Henrik Nissen
Norske kyrkjer frå 1880-åra
Kyrkjer i Hallingdal prosti
Langkyrkjer i Tunsberg bispedømme
1882 i Noreg
Der-Chantecoqsjøen

Der-Chantecoqsjøen (fransk Lac du Der-Chantecoq) er ein innsjø i nordaustlege delar av Frankrike i kommunen Saint-Dizier i Marne og Haute-Marne. Han er den største kunstige innsjøen i Europa med eit areal på 48 km² og 350 millionar kubikkmeter vatn.

Historie 
Innsjøen vart danna i 1974 som eit reservoar i elva Marne, slik at ein kunne hindre at Seinen i Paris skulle flaume over. Han vert kontrollert av Institution Interdépartementale des Barrages-Réservoirs du Bassin de la Seine. Innsjøen la tre landsbyar under vatn: Chantecoq, Champaubert-aux-Bois og Nuisement-aux-Bois. 

I dag er vassport ein populær aktivitet her, som segling, vasski, jetski, vindsurfing, fisking og roing, i tillegg til at området rundt er eit populært friluftsområde. 

Dyrelivet er rikt og verna. Kvar vår og haust samlar det seg mange traner her.

Bakgrunnsstoff 

 Lac du Der en Champagne 

Haute-Marne
Innsjøar i Frankrike
Bourbon Offshore Norway

Bourbon Offshore Norway AS er eit reiarlag med hovudkontor i Fosnavåg i Herøy kommune i Møre og Romsdal. Selskapet inngår i den franske Bourbon gruppa og opererer forsynings- og ankerhandteringsskip for oljeindustrien. Reiarlaget har om lag 500 tilsette, fordelt på skip i Nordsjøen og utanfor vest-Afrika, Brasil og Meksiko.

Bakgrunnsstoff 
 Bourbon Offshore Norway 

Norske reiarlag
Møre og Romsdal fylke
Herøy kommune i Møre og Romsdal
Skipingar i 1998
Valborgsmesseaftan

Valborgsmässoafton er ei årleg høgtid som vert feira 30. april eller 1. mai i Estland, Finland, Latvia, Sverige, Tsjekkia og Tyskland. Tradisjonen  har grunn i den Heilage Valborg sin kult mot heksetru og vonde ånder, som oppstod spesielt etter hennar død 779. I Finland og Sverige vert helga feira ved å brenne bål og på somme stadar med fyrverkeri.

Valborg som akademisk høgtid

Dagen er også ein høgtidsdag for nokre høgskolar og universitet i Sverige, der ein den 30. april set på seg sommarens studentlue (mössan).

Bilete

sv:Valborg

Høgtider
Lac de Paladru

Lac de Paladru er ein liten innsjø i deperatementet Isère, nær Charavines i Frankrike.

Innsjøen vart danna av isbrear i Rhônedalen. Han er litt over 5 km lang, og nesten 1 km brei. På det djupaste er han 33 meter.

Bakgrunnsstoff 
 Bonderiddarane ved Lac de Paladru

Innsjøar i Frankrike
Isère
Étang de Thau

Étang de Thau eller Bassin de Thau er den største innsjøen i Occitanie og den tredje største i Frankrike. Han ligg langs Languedoc-Roussillon, den franske kysten frå Rhône til foten av Pyreneane. Neminga étang viser til ein(innsjø eller lagune, og Étang de Thau er den største i området langs Languedoc-Roussillon, den franske kysten frå Rhône til foten av Pyreneane.

Geografi

Étang de Thau er om lag 21 km lang og 8 km brei med eit areal på 70,12 km². Middeldjupna er 4,5 meter, men i den sentrale kanalen er han nærare 10 meter. Nær Bouzigues er det ei nedsenking med ein diameter på 100 meter og eit djup på 30 meter. Denne Fosse de la Vise er ei varmekjelde som vert nytta av eit kurbad i Balaruc.

Fram til nyleg danna étang -vatna ein samanhengande indre vassveg frå Marseillan til Rhône.  Dette gav tilgang til Marseillan, ein fiskelandsby som vart eit handelssenter. 

I dag er innsjøen forbunde til elva Rhöne via Canal du Rhône à Sète og av Canal du Midi til Bordeaux via Toulouse. Innsjøen er òg forbunde med Middelhavet ved Sète. Det finst òg ein liten kanal, Le canal des Allemands eller Pisse-Saume, som knyter den vestlege delen til sjøen ved Marseillan. Denne kanalen kan berre nyttast av små fartøy sidan både veg- og jarnbanebrua ligg lågt over vatnet. 

Innsjøen ligg mellom landsbyane Sète og Marseillan i Hérault departement og er delt mellom kommunane Balaruc-les-Bains, Balaruc-le-Vieux, Bouzigues, Frontignan, Sète, Marseillan, Mèze og Loupian.

I aust, mellom Balaruc og Sète, ligg det eit industriområde ved innsjøen. Sørsida er forma av kyststripa frå Sète til Cap d'Agde. Nordsida har mange fiskelandsbyar.

Økonomi og naturressursar 

Innsjøen er forbunde med sjøen og har fisk som dorade (brasme) og ein blømande skalldyrindustri. Det finst 18 forskjellige sortar skaldyr i innsjøen, og den viktigaste er østers. 750 produsentar har 2 750 anlegg som gjev 13 000 tonn østers årleg. Dette er om lag 8,5 % av årsforbruket til heile Frankrike. Østers frå Étang de Thau vert markedsført som huîtres de Bouzigues (Bouzigues-østers) etter landsbyen der østersproduksjonen starta. 

I tillegg til østers vert det produsert 3 000 tonn muslingar årleg. 

Bortsett frå fiske og skalldyrfiske, er hovudnæringa til området rundt Étang de Thau turisme, særleg i form av segleskular.

Dyreliv 
Bassin de Thau inneheld fleire ville dyr, hovudsakleg fuglar (fiskehegre, flamingo) og sjødyr som manetar, fisk og algar.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Étang de Thau» frå , den 15. april 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Thau-fiskeri  
 Info on Thau og østers

Etang de Thau
Etang de Thau
Etang de Thau
Kolåstinden

Kolåstinden (1432 m.o.h.) er eit fjell i Ørsta kommune på Sunnmøre.

Fjellet ligg mellom Romedalen i nord og Standalseidet i sør.

Vanlegaste løypa til topps går frå Standalseidet inn Kvanndalen og over breen.

Toppen er lettast å nå på vinterføre, på sommarføre bør ein gå i taulag over breen under sjølve tinden.

Sjå òg 
 Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Rundskue frå Kolåstinden hos Leif Roar Strand si nettside, vitja 31. januar 2010 

Fjell i Ørsta
Fjell på Sunnmøre
Mauritz Aarflot

Mauritz Andreas Aarflot () var ein norsk gardbrukar, redaktør og stortingsmann. Han var fødd og døydde på slektsgarden Ekset i Volda på Sunnmøre.

Aarflot var son av redaktør og lensmann i Volda, Rasmus S. Aarflot (1792—1845). Han fekk i 1847 løyve til vidare drift av trykkeriet Aarflots prenteverk. Mauritz Aarflot redigerte og gav ut Postbudet, For Landalmuen 1845–68, og Norsk landbrugstidende 1848–55.

I 1848 overtok han farsgarden på Ekset. Aarflot var ordførar i Volda 1850–57 og 1860–85. Han var sentral både under grunnlegginga av Volda & Ørsta Sparebank i 1853, og opprettinga av Voldens høiere almenskole i 1856.

Aarflot representerte Romsdals amt på Stortinga 1854–1888, der han oftast stemte med Johan Sverdrup. I 1882 gav han ut Odelsbonden om grundloven i dens hovedbestemmelser, der han imøtegjekk den uttalen det juridiske fakultetet hadde gitt om kongens sanksjonsrett i grunnlovssaker.

Han var ein nær ven av Ivar Aasen.

Bakgrunnsstoff 
 
 

Norske redaktørar
Stortingsrepresentantar 1854-1856
Stortingsrepresentantar 1857-1858
Stortingsrepresentantar 1859-1861
Stortingsrepresentantar 1862-1864
Stortingsrepresentantar 1865-1867
Stortingsrepresentantar 1868-1870
Stortingsrepresentantar 1871-1873
Stortingsrepresentantar 1874-1876
Stortingsrepresentantar 1877-1879
Stortingsrepresentantar 1880-1882
Stortingsrepresentantar 1883-1885
Stortingsrepresentantar 1886-1888
Stortingsrepresentantar for Møre og Romsdal
Stortingsrepresentantar frå Venstre
Ordførarar i Volda
Folk frå Volda
Rasmus S. Aarflot

Rasmus Sivertsson Aarflot () var ein norsk lensmann, gardbrukar, redaktør og stortingsmann.

Rasmus S. Aarflot var son av folkeopplysaren Sivert Aarflot, og bror av forfattaren Berte Kanutte Aarflot. Han var fyrst postopnar, og frå 1816 lensmann i Volda. Rasmus S. Aarflot overtok både garden Ekset i Volda og boktrykkeriet Aarflots prenteverk. Han gav ut ulike tidsskrift for å fremje folkeopplysninga (Landboavisen); han representerte Romsdals amt på Stortinga 1824, 1827–1828, 1833 og 1839, og var vald 1845, men han døydde før tingsamlinga. I boksamlinga på Ekset-garden fekk den unge Ivar Aasen stimulert noko av kunnskapslysta si.

Rasmus S. Aarflot var far til Mauritz Aarflot.

Bakgrunnsstoff 
 

Norske redaktørar
Stortingsrepresentantar 1827-1829
Stortingsrepresentantar 1833-1835
Stortingsrepresentantar 1839-1841
Stortingsrepresentantar for Møre og Romsdal
Sivert Aarflot
Folk frå Volda
Ramoen

Ramoen (1419 m.o.h.) er eit fjell ved Barstadvik i Ørsta kommune på Sunnmøre.

Fjellet ligg på vestsida av Hjørundfjorden, aust for bygda Barstadvik. Fjelldalen Molladalen ligg sør for fjellet.
Fjellet har alpin form og er bratt på alle kanter, men har to oppstigingsruter som ikkje krever klatring, ein frå Molladalen og ein frå Barstadvik via Vollesetra. Ulikt dei fleste andre alpine fjell, som til dømes i Jotunheimen, er heile fjellets høgde over havet synleg på kloss hald. Frå Storfjorden og Hjørundfjorden ser ein heile 1419 meter nærast rett opp. Frå toppen er utsikten spektakulær. Ved toppen ligg ein steinhelle ein må krype under for ikkje å eksponere seg for eit stup mot Hjørundfjorden. 

Briten Geoffrey Hastings steig til topps på Ramoen den 7. september 1889 og stod for den fyrste kjende bestigninga. Der fann han "en vel bygget varde".
 
Fjellet var eit kjent seglingsmerke for fiskarane som dreiv ute på Sunnmørshavet.

Jønshornet er eit anna namn på fjellet.

Oppkalling

Ramoen har mest truleg gitt namn til:
 Ramoen, ein trålar registrert i nabobygda Vartdal og
 Ramoen, forsamlingslokale og kafe i nabobygda Vartdal.

Bakgrunnsstoff 
Rundskue frå Ramoen/Jønshornet hos Leif Roar Strand si nettside, vitja 31. januar 2010

Kjelder 
Jon Hagen og Helge J. Standal: Molladalen, Volda 1989

Fotnotar 

Fjell på Sunnmøre
Fjell i Ørsta
Romedalstinden

Romedalstinden (1295 moh.) er eit fjell i Ørsta kommune på Sunnmøre.

Fjellet ligg aust for seterdalen Romedalen, og vest for bygda Ytre-Standal ved Hjørundfjorden. Mot nord ligg bygda Barstadvik, der han vert rekna som ein av Fossetindane.

Tre britar, Charles W. Patchell, J. Simpson og E. V. Mather, var dei fyrste som noterte når dei var på toppen for fyrste gong. Det hende 4. september 1894.

Ruta til topps går frå Ytre-Standal opp på austegga. Derifrå til dels lett klatring til toppen.

Bakgrunnsstoff 
 Romedalstinden (1295) på Fjellinordvest.net

Fjell på Sunnmøre
Fjell i Ørsta
Kvitegga

Kvitegga eller Kviteggja (1717 m.o.h.) er eit fjell som ligg på Sunnmøre. 

Fjellet strekker seg mellom den folkesette Nebbedalen i aust og fjelldalen Kjellstaddalen i vest. Sjølve toppen dannar grense mellom kommunane Stranda og Volda.

Fjellet er det høgste på Sunnmøre utanfor Tafjordfjella. Ut får primærfaktor er fjellet det tiande høgaste i landet. Fjellet Hornindalsrokken ligg rett vest for Kviteggja.

Sjå òg 
 Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor

Fjell på Sunnmøre
Fjell i Ørsta
Fjell i Stranda
Lovund

Lovund er ei øy i Lurøy kommune med eit areal på 4,9 km². Lovundfjellet på 625 moh. ruger over det litle pittoreske øysamfunnet som livnærer seg av havet, og då hovudsakleg av lakseoppdrett. Folketalet har auka monaleg dei siste15 åra frå ca. 260 til ca. 370 innbyggjarar (2004) og med 60 % under 30 år. Talet på bufaste er stadig aukande. 
Postnummeret er 8764 LOVUND.

Historie 

Det er gjort funn av busettingsspor på øya frå yngre steinalderen. Frå nyare tid har ein kjelder som skildrar leiglendingsbruk på 1500-talet. Livsgrunnlaget på øya har vore ein kombinasjon av fiske, egg og dunvær og jordbruk i småskala. Ein topp i folkesetnaden på Lovund kan vere ca. 2000 menneske som var registrert i samband med det store sildeåret 1860. Før denne toppen var det 12 bufaste familiar som auka til 13 etter 1860. Frå 1950-talet var det typisk tre fiskebruk på øya og på det meste opp til elleve bruk. Frå ca. 1955 til 1975 var det produksjon av tørka småsei for eksport. I 1967 starta produksjonen av seilaks og i 1972 vart den første verksemda for oppdrettslaks i Nord-Noreg skipa her.

Næringsliv 
I 2007 er det ikkje mange att som har jordbruk som leveveg på Lovund. Mellom ca. 1975 og 2005 har næringsgrunnlaget i stor grad endra seg frå den typiske kombinasjonen fiske og småbruk mot havbruk og i ei viss monn mot turisme. Her finst ein emballasjefabrikk og ei verksemd som handsamar avfall frå fiskeindustri. Lakseslakteriet på Lovund har ein døgnkapasitet på ca. 70–80 tonn råstoff.

På Lovund står kyrkjebygget til Den norske kyrkja, Lovund kyrkje og eit kyrkjebygg eigd av Den evangelisk-lutherske frikyrkja ikkje langt frå kvarandre.

Lundefuglen 
Det finst ein fast hekkekoloni av lundefugl på Lovund, populasjonen er på om lag 200 000 individ. Kolonien kjem inn i fuglefjellet frå havet på «lundkommardagen», til vanleg den 14. april kvart år og returnerer 15. august. I 2007 var det ca. 500 personar som observerte innflyginga 14. april.

Kjelder 
 Stortingsmelding om marin næringsutvikling, tilråding frå Fiskeri- og kystdepartementet av 18. mars 2005
 Skildring av Torstein Finnbakk
 Brosjyre om Vigners Motormuseum 
 Artikkel i Rana Blad nettavis 15. april 2007

Øyar i Nordland
Fuglefjell
Geografi i Lurøy
Aiguilles Rouges

Aiguilles Rouges  ('Raude nåler') er eit krystallinsk fjellmassiv nord i Alpane, ovanfor Mont Blanc-massivet. Namnet kjem av den karakteristiske fargen til granitt, som får eit raudskjær i morgonlyset. Den høgaste toppen i massivet er Aiguille du Belvédère på 2 965 m. Le Brévent (2 525 m) ligg sør i fjellkjeda, og her kan ein kome til topps via ei kabelvogn. 

I motsetnad til Mount Blanc-massivet, har ikkje Aiguilles Rouges isbrear. Det alpine stadiet byrjar rundt 1 800 meter med grove steinblokker, og over her stikk ei rekkje nåler ut, frå Col des Montets til Brévent. Den nordvestlege delen av massivet har mindre vegetasjon sidan det får mindre sollys. Den andre sida har mykje rikare vegetasjon, mellom anna soldogg, martagonlilje og orkidéar. For å verne om denne fjellkjeda vart Réserve naturelle des aiguilles Rouges oppretta i 1974 og dekkjer 32,79 km².

Frå Aiguilles Rouges har ein eit flott utsyn over toppane i Chamonix, isbreane på Mont Blanc og dei vestlege delane av Alpane. Den franske målaren Samivel måla Mont Blanc frå her. Den høgaste toppen i fjellkjeda inneheld ordet Belvédère (som tyder «vakkert utkikkspunkt») fordi ein har 360° utsyn til dei omliggande fjella. Passet mellom Flégère og Planpraz, ved foten Aiguilles Rouges, vert kalla Grand Balcon Sud (Den store sørlege balkongen). 

I den austlege delen av massivet ligg det fleire fjellvatn, mellom anna Lac Blanc ved foten av Aiguille Belvédère. 

Dei største klatreskulane i Chamonix ligg i massivet.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Aiguilles Rouges» frå ,  den 15. april 2007.

Bakgrunnsstoff 
 ASTERS, organisasjon som styrer naturreservatet i Aiguilles Rouges

Fjellkjeder i Alpane
Fjellkjeder i Frankrike
Alpilles

Alpilles er ei lita fjellkjede i Provence, sør i Frankrike, om lag 20 km sør for Avignon.

Geografi 
Fjellkjeda er eigentleg ei forlenging av den mykje større kjeda Luberon. Sjølv om ho ikkje er særleg høg, berre 387 meter på det høgaste, er ho lett synleg der ho stig bratt opp frå den flate sletta i Rhônedalen. Kjeda er om lag 25 km lang og mellom 8 og 10 km brei, og går frå aust til vest mellom elvane Rhône og Durance.

Landskapet i Alpilles er tørre kalksteinstoppar med tørre dalar i mellom.

Dyre og planteliv 
Dei lågare fjellsidene er planta med oliven og mandeltre med kermeseik og furu i tillegg. Mykje av fjellkjeda består derimot av berr stein eller steinete overflater med kratt og underskog. 

Dei høgaste delane av fjellkjeda er eit naturreservat der ein finn fleire sjeldne artar, inkludert Bonellis ørn, egyptisk gribb og hornugle. Nokre av desse artane vart sett ut i Alpilles i 1980-åra.

Ymse 

Vincent van Gogh måla fleire landskap i Alpilles medan han var i Saint-Rémy-de-Provence på nordsida av fjella. 

Dei tolv kommunane som ligg i området rundt Alpilles vart erklært «Regional Parc» i 2007, slik at det vert verna av EU sin miljøvernsplan Natura 2000.

Alphonse Daudet sin roman Tartarin sur les Alpes frå 1885, som er oppfølgjaren til Tartarin de Tarascon frå 1872 finn stad i Alpilles.

Den franske motstandsrørsla mot den tyske okkupasjonen av Frankrike under den andre verdskrigen byrja i desse fjella.

Turistattraksjonar i og rundt Alpilles 

 Vindmøllene i Fontvieille og Alphonse Daudet
 Les Baux de Provence
 Saint-Rémy-de-Provence og ruinane av den romerske byen Glanum
 Arles
 Orgon
 Montmajour Abbey
 Eygalières
 Saint-Étienne-du-Grès
 Eyguières
 Lamanon
 Mouriès

Bakgrunnsstoff 
 Alpilles på nett (stort sett på fransk)
 Provence-Hideaways.com om Alpilles 
 Natura 2000

Fjellkjeder i Frankrike
Bouches-du-Rhône
Aravis

Aravis (fransk Chaîne des Aravis) er ei fjellkjede i Haute-Savoie, aust i Frankrike. Ho er ein del av Préalpes, ei lågare fjellkjede vest for hovudkjeda i Alpane. Den høgaste toppen er Pointe Percée på 2 752 meter. Ho har retning nord-sør, og strekkjer seg frå Cluses i nord til Ugine i sør. Bornes-massivet, stundom rekna som ein del av Aravis, ligg i vest. Mellom Aravis og Chablais-Alpane i nordaust ligg elva Arve, og mellom Aravis og Dei graiiske Alpane i søraust ligg elva Arly. 

Fjellkjeder i Alpane
Fjellkjeder i Frankrike
Haute-Savoie
Bauges

Bauges (Massif des Bauges) er ei fjellkjede aust i Frankrike, som strekkjer seg mellom byane Annecy og Chambéry. Ho er ein del av Préalpes, og inneheld 14 fjelltoppar over 2 000 meter: 

 Arcalod, 2 217 m, det høgaste punktet i fjellkjeda
 Sambuy, 2 198 m
 Pécloz, 2 197 m
 Trélod, 2 181 m
 Pointe de Chaurionde, 2 173 m
 Mont d’Armenaz, 2 158 m
 Pointe des Arces, 2 076 m
 Mont de la Coche, 2 070 m
 Dent de Cons, 2 064 m
 Pointe des Arlicots, 2 060 m
 Grand Colombier, 2 043 m
 Dent d’Arclusaz, 2 040 m
 Grand Parra, 2 012 m

Andre fjelltoppar som skil seg ut er:
 Revard, over Aix-les-Bains
 Nivolet, over Chambéry
 Semnoz, over Annecy

Haute-Savoie
Fjellkjeder i Frankrike
Savoie