alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
NM i sykling 1967 i tempo

Noregsmeisterskapen i sykling 1967 i temporitt vart avvikla i Trondheim 10. og 11. juni 1967.

50 km temporitt

100 km lagtempo

Kjelder
Sportsboken 1967. Norsk kunstforlag. Oslo 1967.

Noregsmeisterskap i 1967
Sport i 1967
Trondheim
Noregsmeisterskap i sykling
Villach

Villach (slovensk Beljak, italiensk Villaco) er den sjuande mest folkerike byen i Austerrike og etter Klagenfurt den nest største i forbundslandet Kärnten. Byen er med sine 61 662 ibuarar (2017) den mest folkerike i Austerrike som ikkje også er hovudstad i eit forbundsland. Landarealet er 134,9 km².

Geografi
Villach ligg i den vestlege delen av Klagenfurtsletta, der elvane Drava og Gail renn saman 11 kilometer nord om grensa til Slovenia. Sør om Villach går Karawankentunnelen, ei hovudferdselsåre mellom Austerrike og Slovenia. Byen er omkrinsa av ganske låge fjell (under 800 moh), med unnatak for Dobratsch (2 166 moh) i Villach-alpane 13 km vest om Villach.

Styring
Villach er ein av dei femten byane i Austerrike som har eigne statuttar, det vil seie eit lokalt basert regelverk utanom kommuneordningane. Byen sine statuttar er frå 1932.

Folk
Om lag 63% av ibuarane er registrert som romersk-katolske. Knapt 16% er protestantiske, ein andel som av historiske grunnar er langt høgare enn elles i Austerrike. Elleve prosent av dei bufaste er utanlandske statsborgarar, meir enn halvparten av desse er frå land utanaom EU.

Skihopparen Martin Koch er frå Villach.

Soge
Namnet Villach er nemnd fyrste gongen i eit dokument frå 878. Frå 1007 til 1759 høyrde Villach til erkebispedømmet Bamberg. Etter Villach i 1060 fekk marknadsrettar voks staden til by, og har hatt bystatus sidan seinast 1240. Byen vart mykje skadd i jordskjelv både 25. januar 1348 og 4. desember 1690. Etter reformasjonen kom i gang omkring 1526, vart Villach sentrum for protestantismen i Kärnten. Under motreformasjonen i kring 1600 utvandra mange protestantar, noko som førte til økonomisk tilbakegang for byen. 

År 1759 kjøpte keisarinna Maria Teresia både Villach og resten av Bamberg-eigedomane i Kärnten. Byen kom dermed under keisarstyret i Austerrike. Under Napoleonskrigane var Villach 1809-13 krinsby i den franske provinsen Illyria, til han vart tilbakeerobra av Austerrike. Under andre verdskrigen stod alliansemaktene for 37 luftangrep mot Villach. Vel 42 000 bomber skadde 85% av bygningane i byen. Etter Wiener Neustadt var Villach den mest bombeskadde byen i Austerrike.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Villach» frå ,  den 31. august 2017.  
Denne artikkelen bygger på «Villach» frå ,  den 31. august 2017.  
 

Byar i Kärnten
Kommunar i Kärnten
Byar i Austerrike
NM i turn 1966 for menn

Noregsmeisterskapen i turn 1966 for menn vart avvikla i Oslo helga 26.-27. november 1966. Deltakarane tevla i tolvkamp, dobbelt program i alle seks øvingane med både obligatoriske og sjølvvalde program i øvingane.

Tolvkamp

Kjelder
Sportsboken 1967. Norsk kunstforlag. Oslo 1967.

Noregsmeisterskap i 1966
Noregsmeisterskap i turn
Idrettstilskipingar i Oslo
Ovis

Ovis er ei dyreslekt som omfattar tamsau og ulike villsauar. 

Slekta er ein type sosiale kvegdyr som tygg drøv. Dei har tett bygnad og har ofte horn som veks frå kvarandre og krøller seg til ein spiral. Dei har luktkjertlar på fjesa og føtene. Korleis desse verker er ikkje heilt utforska, men verar kan lukta om søyer er klare til å para seg, og markerer territorium ved å leggja lukt på steinar.

Tamsauen høyrer til slekta. Ein trur at han opphavleg stammar frå vill muflon frå Sentral- og Sørvest-Asia.

Artar
Taksonomar reknar i dag med at det finst seks artar og talrike underartar. Nokre av desse underartane er også blitt rekna som eigne artar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ovis» frå ,  den 2. september 2017. 
 oppgav desse kjeldene: 
Bulanskey, S. 1992. The Covenant of the Wild. New York: William Morrow and Company, Inc. 
Parker, D. 2001. The Sheep Book. Athens, Ohio, USA : Swallow Press / Ohio University Press

Bakgrunnsstoff
Miller, S. 1998. "Sheep and Goats". United States Department of Agriculture, Foreign Agricultural Service
Oklahoma State University (OSU). 2003 Breeds of Livestock: Sheep 
Huffman, B. 2006. The Ultimate Ungulate Page Website 

Klauvdyr
Sauer og geiter
Dyreslekter
NM i turn 1967 for kvinner

Noregsmeisterskapen i turn 1967 for kvinner vart arrangert i Bergen helga 20.-21. mai 1967. Deltakarane tevla i firkamp etter sjølvvalde program i dei fire ordinære øvingane; bom, frittståande, hopp og skranke.

Firkamp

Kjelder
Sportsboken 1967. Norsk kunstforlag. Oslo 1967.

Noregsmeisterskap i 1967
Noregsmeisterskap i turn
Idrett i Bergen
Idrettstilskipingar i Vestland
Sørskogbygda Idrettslag

Sørskogbygda Idrettslag er eit idrettslag heimehøyrande i 2412 Sørskogbygda i Elverum kommune, stifta i 1915. Laget har vore aktivt i fotball, handball, ski og skiskyting.

Idrettslaget vart skipa som Kynnberget skilag. Sørskogbygda IL har særleg markert seg i handball for kvinner. I åra frå 1964 til 1970 var kvinnelaget eit av dei aller beste laga i Noreg og vann cupfinalen både i 1967 og 1969, med Jorunn Tvedt som det største namnet. Skiskyttaren Rolf Storsveen deltok internasjonalt i 1980-åra.

Kjelder
heimeside
Artikkel i Østlendigen 24.11.2014

Idrettslag frå Hedmark
Idrett i Elverum
Skipingar i 1915
Kvinneuniversitetet

Kvinneuniversitetet er eller har vore namn på tre ulike institusjonar i Noreg:
Kvinneuniversitetet, som vart skipa som ei stifting i 1983 av Berit Ås og Ragnhild Queseth Haarstad på Løten og flytta til Hamar i 2006, har no namnet Likestillingssenteret. Det er eit tverrfagleg kompetansesenter med likestilling som fagområde,og arbeider på grunnlag av eit breitt likestillingsomgrep som inkluderer diskriminering på grunnlag av kjønn, etnisitet, livssyn, alder, seksuell orientering og nedsett funksjonsevne. Likestillingssenteret driv informasjon og er ein aktiv pådrivar og drivkraft for auka likestilling lokalt, regionalt, nasjonalt og internasjonalt.
Kvinneuniversitetet i Norden vart skipa som ei stifting i 2011 med med stønad frå Kunnskapsdepartementet, og med Høgskolen i Nesna som vertsinstitusjon, no  Nord universitet, studiestad Nesna.  Kvinneuniversitetet i Norden er den eigenlege vidareføringa av det Kvinneuniversitetet som vart skipa av Berit Ås på Løten i 1983, og driv med forsking og forskingsformidling i eit nordisk og internasjonalt perspektiv på slike spørsmål, tilhøve og rettar som er relatert til kvinner spesielt.
KUN, som vart skipa som stiftinga Kvinneuniversitetet Nord i 1991, er eit kompetansesenter for kjønnslikestillingsspørsmål med tilhald i Steigen i Nordland og Steinkjer i Trøndelag. Institusjonen brukar no berre namnet KUN. Vedtektene for stiftinga og oppdragsbrev frå Barne-, ungdoms- og familiedirektoratet (Bufdir) legg rammene for verksemda. Arbeidet ved senteret gjeld likestilling og inkludering både i Noreg og internasjonalt, med rettferd og likeverd som kjerneverdiar. Viktig er å gjere synleg slik diskriminering som har grunnlag i seksuell orientering, alder, nedsett funksjonsevne, etnisitet og religion. Målsettinga er å få til samfunn der alle har like rettar og moglegheiter på alle samfunnsområde, som i politikk, familieliv, arbeidsliv og på fritida.

Bakgrunnsstoff
Internettsidene til Likestillingssenteret
Internettsidene til Kvinneuniversitetet i Norden
Internettsidene til KUN

Feminisme
Kjønnslikestilling
Kvinnerettar
NM i orientering 1967

Noregsmeisterskapen i orientering 1967 vart arrangert 15. oktober 1967 i Frogn i Viken fylke, med Hauketo Idrettsforening som arrangør. Menn og kvinner tevla i det som kunne kallast normalprogram, langdistanse-NM, einast for menn, gjekk av stabelen tre veker tidlegare. Stafettane, kalla NM i budstikke, fann stad i juni månad.

Menn

14,5 km/15 postar

Kvinner

7,7 km/10 postar

Kjelder
Sportsboken 1967. Norsk kunstforlag. Oslo 1967.

Noregsmeisterskap i 1967
Frogn kommune
Idrettstilskipingar i Viken
Noregsmeisterskap i orientering
NM i orientering 1967/langdistanse

Noregsmeisterskapen i orientering 1967 i langdistanse vart arrangert 24. september 1967 i Ådalen i Ringerike kommune, med Idrettsforeningen Vestheim frå Oslo. Tevlinga var einast for menn.

Langdistanse-NM 23 km

Kjelder
Sportsboken 1967. Norsk kunstforlag. Oslo 1967.

Noregsmeisterskap i 1967
Idrett i Ringerike
Noregsmeisterskap i orientering
Idrettstilskipingar i Viken
NM i orientering 1967/bodstikke

Noregsmeisterskapen i orientering 1967 i bodstikke, seinare kalla stafett, vart arrangert av Elverum Idrettslag i Elverum den 18. juni 1967.

Menn

Kvinner

Kjelder
Sportsboken 1967. Norsk kunstforlag. Oslo 1967.

Noregsmeisterskap i 1967
Idrett i Elverum
Noregsmeisterskap i orientering
Idrettstilskipingar i Innlandet
Norsk Komponistforening

Norsk Komponistforening, Komponistforeningen, skipa i Kristiania (Oslo) 24. oktober 1917, er fag- og interesseorganisasjonen for profesjonelle, yrkesaktive komponistar i Noreg.  Foreininga er medlem av den europeiske komponistorganisasjonen ECSA, European Composer and Songwriter Alliance. 

Norsk Komponistforening arbeider for å tryggje dei kunstfaglege rammevilkåra for komponistane og tryggje eit forsvarleg økonomisk utbytta av åndsverka som vert skapt og framført, styrke stillinga for kunstmusikken i samfunnet, og å tilby ålmenta tilgang til nyskapte verk og kunnskap om verka.

Verksemda
Både nasjonalt og regionalt har foreininga og medlemane spela ei viktig kulturpolitisk rolle. Mellom anna har foreininga medverka til at Bern-konvensjonen frå 9. september 1886 om vern av litterære og kunstneriske verk vart implementert i norsk åndsverklovgjeving, og at TONO, som er ein organisasjon som forvaltar og vernar om rettar av opphavsrettsleg art på vegner av rettshavarane til musikkverk, vart oppretta i 1928. I 1938 var foreininga med på å skipe Ny Musikk,  interesseorganisasjonen for samtidsmusikk og den norske seksjon av ISCM, International Society for Contemporary Music. I 1945 var foreininga med på å skipe Nordisk Komponistråd, og er medarrangør av Nordiske Musikkdager annankvart år.

Foreininga har òg vore pådrivar for at ordningane med garanti-inntekt og kunstnarstipend vart innført, og har bidrege til skipinga i 1980 av Kopinor, som inngår avtaler på vegner av opphavsmenn og utgivarar om kopiering og anna bruk av åndsverk, og skipinga av Norwaco, som forvaltar rettar til åndsverk, prestasjonar og produksjonar som norske og utanlandske rettshavarar står bak når det gjeld fjernsyn, spelefilm og musikk. Ordninga med bibliotekvederlag, som går ut på at offentlege bibliotek skal yte pengar til stipendfond som kollektivt vederlag for å låne ut åndsverk, har òg foreininga medverka til å få i gang.

Norsk Komponistforening var òg aktiv for å få skipa Norges musikkhøgskole, som vart oppretta i 1973, og var avgjerande for at det vart eit fullverdig komposisjonsstudium ved skulen.

Foreininga tok initiativet til å få etablert Ultimafestivalen i 1991, ein årleg musikkfestival i Oslo for samtidsmusikk og kunstarter med relasjon til samtidsmusikk, som til dømes danseframsyningar, kunstinstallasjonar, film og anna.

Bakgrunnsstoff
Norsk Komponistforening: Soga om foreininga 
Internettsida til  Norsk Komponistforening

Norske interesseorganisasjonar
Norske musikkorganisasjonar
Norske profesjonelle organisasjonar
Skipingar i 1917
Frithjof Klemsdal

Ole Frithjof Klemsdal () var ein norsk industrimann og politikar frå Mandal. Han representerte Vest-Agder og partiet Høgre på Stortinget frå 1981 til 1989.

Klemsdal var son til eigaren av Mandals Motorfabrikk og arbeidde på fabrikken frå sine unge år. Inn i mellom gjekk han yrkesskule, handelsskule og tok i 1947 eksamen ved Oslo tekniske skole. Etter eit års tid som konstruktør på John Deere Tractor i USA, arbeidde han på Mandals Motorfabrikk frå 1948, bortsett frå 1952-53 då han var arbeidsstudie-ingeniør ved NEBB i Oslo. Klemsdal var disponent for Mandals Motorfabrikk frå 1967 til 1981.

Klemsdal engasjerte seg i lokalstyringa av Mandal og var medlem i Mandal bystyre 1953–63, varaordførar 1957–58. Han var elles styreformann 1956-59 i elektrisitetsverket i Mandal, formann 1961-81 i hamnestyret og 1972-79 i teknisk utval i kommunen. I tida 1970-82 var han styreformann i Mandal Sparebank.
 
Klemsdal var stortingsrepresentant frå Vest-Agder og for Høgre frå 1981 til -89. I den fyrste fireårsperioden var han medlem i Forsvarskomiteen, i den andre i Energi- og industrikomiteen.

Mandals Motorfabrikk gjekk konkurs i 1984, og Klemsdal starta sidan opp Marna Motor. Han dreiv det firmaet i mange år.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1981-1985
Stortingsrepresentantar 1985-1989
Folk frå Mandal
NM i bryting 1967

Noregsmeisterskapen i bryting 1967 vart arrangert helga 10.-11. mars 1967. Meisterskapen var delt mellom byane Ålesund og Oslo, med tevlingar i tre ulike vektklassar i kvar av arrangørbyane.

Kongepokalen vart tildelt lettvektaren Frank Solberg.

Bantamvekt

Fjørvekt

Lettvekt

Weltervekt

Mellomvekt

Tungvekt

Kjelder
Sportsboken 1967. Norsk kunstforlag. Oslo 1967.

Noregsmeisterskap i 1967
Sport i 1967
Idrettstilskipingar i Oslo
Idrettstilskipingar i Møre og Romsdal
Idrett i Ålesund
NM i roing 1967

Noregsmeisterskapen i roing 1967 fann stad i Horten helga 5. og 6. august 1967. Mennene tevla i ni ulike båtklassar og kvinnene i tre.

Menn

Singlesculler

Dobbeltsculler

Toar utan styrmann

Toar med styrmann

Firar lettvekt

Firar utan styrmann

Firar med styrmann

Firar innriggar

Åttar

Kvinner

Singlesculler

Dobbeltsculler

Firar med styrmann

Kjelder
Sportsboken 1967. Norsk kunstforlag. Oslo 1967.

Noregsmeisterskap i 1967
Idrett i Horten
Idrettstilskipingar i Vestfold og Telemark
Noregsmeisterskap i roing
NM i skiskyting 1968

Noregsmeisterskapen i skiskyting 1968, den tiande i rekka, vart avvikla i helga 24.-25. februar 1968 i Kongsvinger i Hedmark med to øvingar på programmet.

20 km

Dato: 24. februar 1968

4 x 7,5 km stafett

Dato: 25. februar 1968

Kjelder
Sportsboken 1968. Norsk kunstforlag. Oslo 1968.
Hvam Hva Hvor 1969. Chr. Schibsteds Forlag. Oslo 1968. 

Noregsmeisterskap i skiskyting
Skiskyting i 1968
Idrett i Kongsvinger
Skiskyting
Idrettstilskipingar i Innlandet
Johnny Stenberg

Johnny Stenberg () var ein norsk jarnbanemann og politikar for Arbeidarpartiet som var stortingsrepresentant frå Nord-Trøndelag i tida 1973-81.

Stenberg var son til ein jarnbanemann og voks opp på Moi i Dalane. Etter Orkdal landsgymnas fekk han stilling som stasjonsbetjent i Norges Statsbaner i Trondheim-distriktet i 1944. Frå 1949 arbeidde han som konduktør i NSB både i Drammen-, Egersund- og Trondheim-distrikta. I 1962 vart Stenberg tilsett som overkonduktør i Trondheim-distriktet.

Stenberg budde i Gudå i Nord-Trøndelag og var medlem i Meråker kommunestyre og formannskap 1960–75, varaordførar 1964–66,ordførar 1967–73 og varaordførar 1974–75. Frå 1. april 1965 fungerte han som ordførar då den valde ordføraren var sjuk.

Hausten 1973 vart Stenberg vald inn på Stortinget frå Nord-Trøndelag, attvald  1977. Alle åtte åra på Tinget var han ein av Arbeidarpartiet sine medlemer i Kommunal- og miljøvernkomitéen.

Kjelder
 

Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar for Nord-Trøndelag
Stortingsrepresentantar 1973-1977
Stortingsrepresentantar 1977-1981
Ordførarar i Meråker
Ap-ordførarar i Nord-Trøndelag
Folk frå Eigersund
Folk frå Meråker
Spittal an der Drau

Spittal an der Drau er ein by og ein kommune i forbundslandet Kärnten i Austerrike som òg er forvaltningssete for Distriktet Spittal an der Drau. Kommunen har ei flatevidd på 48,6 km² og i kring 15 500 ibuarar. Spittal er den tredje mest folkerike byen i Kärnten. Han ligg 560 meter over havet der elva Lieser renn ut i Drau.

Byen har namn etter eit hospital som vart grunnlagd her i 1191. Hospitalet skulle sørgje om pilegrimane som kom over fjellovergangane Katschberg og Radstädter Tauern på reise til eller fra Salzburg. 

Skihopparen Thomas Morgenstern er frå Spittal.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Spittal an der Drau» frå ,  den 1. september 2017.  
 

Byar i Kärnten
Kommunar i Kärnten
Distriktet Spittal an der Drau

Distriktet Spittal an der Drau er eit administrativt distrikt (Bezirk) i forbundslandet Kärnten i Austerrike. Distriktet dekker ei flatevidd på 2 764 km² og har 76 000 ibuarar (2017). Byen Spittal er administrasjonssenter for distriktet.

Kommuneskipnaden
Distriktet består av 33 kommunar. Tre av desse er bykommunar og ni såkalla markandskommunar (Marktgemeide). Distriktssenteret Spittal har over 15 000 ibuarar, medan eit fleirtal av kommunane har færre enn 2 000 ibuarar.

Bykommunar
Gmünd
Radenthein
Spittal an der Drau

Marktgemeinde
Greifenburg
Lurnfeld
Millstatt
Oberdrauburg
Obervellach
Sachsenburg
Seeboden
Steinfeld
Winklern

Kommunar
Bad Kleinkirchheim
Baldramsdorf
Berg im Drautal
Dellach im Drautal
Flattach
Großkirchheim
Heiligenblut
Irschen
Kleblach-Lind
Krems i Kärnten
Lendorf
Mallnitz
Malta
Mörtschach
Mühldorf
Rangersdorf
Reißeck
Rennweg am Katschberg
Stall
Trebesing
Weißensee

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bezirk Spittal an der Drau» frå ,  den 1. september 2017.  
 

Kärnten
Steingard

Steingard (norrønt steingarðr) eller steingjerde er eit tørrstabla gjerde av stein. Det er kjend frå fleire stader, mellom anna i Noreg, der ein kjenner til steingardar frå eldre jernalder.

Bruk

Steingardar kan brukast som gjerde for dyr og som grensemarkering for menneske. Fleire stader i Noreg er det blitt bygt steingardar for å markere grensene for større område, som fylkes- eller heradsgrenser.

Konstruksjon 
Ein norsk steingard er alltid bygt av tørrlødd stein. Ein reknar med at dei i hovudsak kan definerast som tre typer:
Kistemur – to likeverdige mursider med fyllmasse i mellom og oftast nytta til meir forseggjorte steingardar av ei viss høgd. 
Dobbelmur - ein litt enklare steingard enn kistemuren, men likevel med rette veggar på begge sider.  
Ordna røys - enklare konstruksjonar og den mest vanlege steingarden for avgrensing av jordteigar i landbruket, eller større landområde.

Sjå òg
Steingardar i Noreg

Gjerde
Stein
Ski-NM 1968

Noregsmeisterskapen på ski 1968 i nordiske greiner vart avvikla innom to vekeslange tidsrom i høvesvis januar og mars månad. Alle langrennstevlingane fann stad i dagane 14.-21. januar 1968, medan kombinertrennet og hopprenna vart avvikla 23.-31. mars. Femmila vart arrangert ved Hønefoss, resten av langrennsøvingane og hopprennet i stor bakke gjekk føre seg i Bærum kommune. Kombinertrennet og hopprenn i normal bakke gjekk av stabelen i og ved Løklibakken i Ørskog kommune på Sunnmøre.

Mennene tevla i fire langrennsøvingar, to hopprenn og eitt kombinertrenn, medan kvinnene tevla i tre langrennsøvingar.

Langrenn menn

15 km 

Dato: 20. januar 1968
Stad: Bærum

30 km 

Dato: 18. januar 1968
Stad: Bærum

50 km 

Dato: 14. januar 1968
Stad: Hønefoss

Langrenn kvinner

5 km 

Dato: 20. januar 1968
Stad: Bærum

10 km 

Dato: 18. januar 1968
Stad: Bærum

Kombinert 

Dato: 23.-24. mars 1968
Stad: Ørskog

Hopprenn

Normalbakke 

Dato: 24. mars 1968
Stad: Løklibakken, Ørskog

Storbakke 

Dato: 31. mars 1968
Stad: Skuibakken, Bærum

Kjelder
Sportsboken 1968. Norsk kunstforlag. Oslo 1968.
Hvem Hva Hvor 1969. Chr. Schibsteds Forlag. Oslo 1968. 
Arbeiderbladet 19. januar 1968

Noregsmeisterskap i 1968
Noregsmeisterskap på ski
Idrettstilskipingar i Viken
Idrettstilskipingar i Møre og Romsdal
Idrett i Bærum
Idrett i Ringerike
Idrett i Ålesund
Røa Idrettslag

Røa Idrettslag er eit idrettslag heimehøyrande i bydelen Røa i Oslo kommune, stifta 11. november 1900. Idrettslaget er aktivt med i bandy, fotball, skiidrett og turn.

Laget vart stifta som Røed Sportsforening og var dei fyrste åra eit lag med skiidrett og skyting på programmet, seinare også fotball. I 1929 melde laget seg inn i Arbeidernes Idrettsforbund (AIF) og var med i AIF til Norges Idrettsforbund vart danna i 1945. Same året skifta sportsforeininga namn til Røa Idrettslag. 

Bandylaget til Røa deltok i toppserien frå 1975 til 2001.

I fotball har kvinnelaget til Røa spelt (per 2017) i toppserien i samtlege sesongar sidan 2001 og vann i tida 2004-11 fem seriemeistertitlar og like mange cupmeisterskap. Desse toppåra mønstra laget, som av ein eller annan tåpeleg grunn marknadsfører seg som Røa Dynamite Girls, mellom andre spelarar som Siri Nordby, Kristine Edner, Marit Fiane Christensen, Guro Knutsen, Marie Knutsen, Lene Mykjåland og Elise Thorsnes. Fotballaga til Røa IL spelar i heilraude drakter.

Av skisportsutøvarane er det særleg stilhopparen Olav Hansson og langrennaren Martin Sundby som har utmerkt seg både nasjonalt og internasjonalt.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Røa IL» frå ,  den 2. september 2017.  
Denne artikkelen bygger på «Røa IL» frå ,  den 2. september 2017.  

Idrettslag i Oslo
Priklepinne

Priklepinne er ein reiskap ein kan bruka til prikling, det vil seia omplanting av små plantar. Priklepinnar kan også brukast til å laga så- eller plantehol for frø,  laukar eller rotknollar. Ein bruker pinnen til å laga små hol i jorda slik at plantane lett kan setjast nedi, utan å forstyrra røtene for mykje. Priklepinnar gjer det lettare å laga hol med jamn storleik.

Skildring

Ein priklepinne er gjerne på storleik med ein tømmermannsblyant.
Det finst også lengre pinnar som ein kan bruka frå ståande stilling. Større reiskapar kan brukast til å laga større plantehol, til dømes ved treplanting eller potetsetting.

Tradisjonelt var dei laga av tre, seinare også av metall og no finst det også priklepinnar av plast. Priklepinnar kan ha ulike utformingar: Dei kan vera ein rett pinne, ein pinne med bøygd handtak som ein L, ein pinne med dobbelt handtak som ein T, eller ha meir forseggjort spadehandtak. Enden kan smalna til ein spiss eller svulma til ei kule eller laukform ytst. Andre endar kan vera kileforma og kan til dømes brukast i sandete jord eller til å laga plass for to plantar samtidig. Det finst også priklepinnar utforma med fleire spissar slik at dei kan laga fleire hol på ein gong. 

Spesiallaga laukplantarar er hole og henter ut eit stykke jord slik at ein har eit større hol klart til lauken.

Biletdøme

Kjelder

Hagebruksreiskapar
Skogbruk
Prikling

Prikling er omplanting av småplantar til ein ny vekseplass.

Teknikken blir gjerne brukt for grønsak- og blomsterplantar med lang veksetid. Ein sår då først tett for å spara kostbar veksthusplass. Når frøplantane har nådd ein viss storleik prikler ein dei til ein ny vekseplass der dei står mindre tett.
Etter prikling blir plantane meir lubne og får kraftigare rotsystem, slik at dei betre toler utplantinga på den endelege veksestaden.

Til prikling kan ein bruka ein priklepinne til å laga veksehol for plantane, og priklebrett for å fastsetja avstanden mellom dei.
Ein har også utvikla mekaniserte reiskapar til dette, til dømes prikleplog
og utplantingsmaskin.

Sjå òg
Tynning

Kjelder

Hagebruk
Tynning

Tynning i hagebruk og skogbruk er fjerning av plantar eller plantedelar for å gje betre vekst for dei som er att. Ein kan til dømes tynna frøplantar som er sådd tettare enn avstanden dei krever for å få god vekst, eller kart av fruktplantar for å sikra kvaliteten og storleiken til frukta. 

Ein kan så tett og deretter tynna dersom spireforholda er vanskelege, til dømes om det er fare for åtak frå sjukdom eller insekt i den første veksttida. 
Metoden er arbeidskrevjande og kostbar og blir stort sett utført manuelt, sjølv om det er utvikla tynnemaskinar. Betre eittfrøsåmaskinar og plantevernmiddel har sammen med overgang til utsetting av oppala plantar redusert behovet for tynning.

Innan fruktdyrking kan ein tynna kjemisk eller manuelt. Tynning er aktuelt i år der trea set for mange kart til å produsera kvalitetsfrukt.

Sjå òg
Beskjering
Prikling

Kjelder

Hagebruk
Skogbruk