alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kalorimeter

Eit kalorimeter (frå latin calor, som tyder varme) er eit apparat nytta innan kalorimetri eller varmemåling, der ein måler varmen skapt av kjemiske reaksjonar eller fysiske endringar, i tillegg til varmekapasitet. Eit enkelt kalorimeter består berre av eit termometer festa til ein metallboks fylt med vatn over eit forbrenningskammer. 

For å finne entalpi-endringa per mol av eit stoff A i ein reaksjon mellom dei to stoffa A og B, vert stoffa lagt til eit kalorimeter og temperaturen vert målt før og etter reaksjonen. Ved å multiplisere temperaturendringa med massen og dei spesifikke varmekapasitetane til stoffa, får ein ein verdi for energien som er gått tapt eller er absorbert under reaksjonen. Ved å dele energien på kor mange mol av stoffet A som var med i reaksjonen får ein entalpiendringa til reaksjonen. Denne metoden vert hovudsakleg nytta innan akademisk læring, sidan han skildrar kalorimetriteorien. Han tar ikkje omsyn til varmetap gjennom boksen eller varmekapasiteten til termometer og sjølve boksen.

Sjå òg
Entalpi
Varme
Kalori
Forbrenningsvarme

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Calorimeter» frå ,  den 27. oktober 2013. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

Måleinstrument
Laboratorieutstyr
Kalorimetri
Kalorimetri

Kalorimetri er læra om måling av varmemengder som opptrer i kjemiske reaksjon, fysiske endringar og faseovergangar. Tradisjonelt vart varme vorte målt i kaloriar, derav nemninga kalorimetri. Varme blir no målt i joule. Den skotske fysikaren Joseph Black var den første til å sjå skilnaden mellom varme og temperatur, og er sagt å vere grunnleggjaren av kalorimetri som vitskap.

Varmen kan målast med eit kalorimeter.

Kjelder
kalorimetri. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/kalorimetri

Kalorimetri
Varmeoverføring
Kapillarrøyrviskosimeter

Kapillarrøyrviskosimeter er eit instrument til å måle viskositeten til væsker. 

For å måle viskositeten til ei væske med denne metoden, lèt ein væska strøyme gjennom eit kapillarrøyr og måler tida det tar for ei viss væskemengd å strøyme gjennom. Dette samanliknar ein så med tida det tar for ei væske med kjend viskositet å strøyme gjennom.

Kjelder
kapillarrørviskosimeter. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/kapillarr%C3%B8rviskosimeter

Måleinstrument
Viskositet
Kapitsamotstand

Kapitsamotstand er ein motstand som oppstår i ein varmestraum gjennom ei grenseflate mellom flytande helium og ein fast lekam. Motstanden har berre tyding når temperaturen er under kring 2 K. 

Effekten er kalla opp etter den sovjetiske fysikaren Pjotr Kapitsa.

Kjelder
kapitsamotstand. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/kapitsamotstand

Varmeoverføring
Varmekonduksjon
Kármánsk virvelgate

Kármánsk virvelgate er ei rekkje av virvlar i ein væske- eller gasstraum som strøymer på kvar side av ein sylinder (fart loddrett på sylinderaksen). Virvlane blir danna avvekslande og med jamne mellomrom på begge sider av sylinderen. Dette gjev trykkpendlinger på tvers av vindretningen og kan t.d. bringe skorsteinar i farlege svingningar. Om ein set spiralforma ribbar på utsida av den øvre delen av skorsteinen, blir svingningane oppheva.

Effekten er kalla opp etter Theodore von Kármán.

Kjelder
kármánsk virvelgate. (12.04.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/k%C3%A1rm%C3%A1nsk_virvelgate

Aerodynamikk
Virvlar
Tone Wilhelmsen Trøen

Tone Wilhelmsen Trøen () er ein norsk Høgre-politikar som vart innvald på Stortinget etter stortingsvalet 2013. Ho er 4. representant for Akershus og stortingspresident.

Tone Wilhelmsen Trøen er oppvaksen i Nes på Romerike, er gift og har tre born. Ho har lang erfaring innan politikken frå Høgre sine lokallag både i Nes og Eidsvoll og frå Akershus Høgre. I tillegg har ho vore rådgjevar for Høgres gruppe i barne-, familie- og kulturkomitéen i  2005, og i 2013 var ho partirådgjevar i helsepolitiske spørsmål. Den 15. mars 2018 vart ho vald til stortingspresident etter at Olemic Thommessen måtte trekkje seg på grunn av byggeskandalen på Stortinget, der ei ombygging som var planlagt å koste 1,1 milliardar kroner vart kostande 2,3 milliardar.

Kjelder 

Stortingsrepresentantar for Akershus
Stortingsrepresentantar frå Høgre
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Stortingsrepresentantar 2017-2021
Stortingsrepresentantar 2021-2025
Høgrepolitikarar i Akershus
Lokalpolitikarar i Nes
Lokalpolitikarar i Eidsvoll
Norske sjukepleiarar
Folk frå Nes
Stortingspresidentar
Hans Andreas Limi

Hans Andreas Limi () er ein norsk politikar for Framstegspartiet. Han er medlem av Bærum kommunestyre frå 2011, leiar i Akershus Framstegsparti frå 2012 og vart vald inn på Stortinget frå Akershus hausten 2013.

Han har vore medlem av Framstegspartiet sidan 1979. Han var generalsekretær i Framstegspartiets Ungdom 1984–1986, kontorsjef i Framstegspartiet 1986–1988 og deretter generalsekretær i partiet 1988–1994. Limi var medlem av Skien bystyre og formannskap 1984–1987. Han var medlem av Oslo bystyre frå 1988, men fekk permisjon frå vervet i 1989. Han overtok som finansbyråd i Oslo etter Sverre Frich jr. i april 1991 og sat ut året. Limi har også sete i Kringkastingsrådet. 

Etter eksamen ved Telemark Handelsgymnas i 1979 studerte han bedriftsøkonomi ved Bedriftsøkonomisk Institutt. Limi trekte seg frå stillinga som generalsekretær i Framstegspartiet i mai 1994, og gjekk over i stillinga som eigedomssjef i Olav Thon-gruppen. Han har sidan vore utviklingsdirektør i Steen & Strøm AS, etableringsdirektør i ICA Norge AS og dagleg leiar i eige konsulentselskap.

Sidan 1984 har han vore gift med partikollegaen Vibeke Limi.

Stortingskomitear
2013–2017 medlem i Finanskomiteen

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Hans Andreas Limi» frå ,  den 27. oktober 2013.  

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Stortingsrepresentantar for Akershus
Stortingsrepresentantar frå FrP
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Stortingsrepresentantar 2017-2021
Stortingsrepresentantar 2021-2025
Byrådar i Oslo
Norske forretningsfolk
Folk frå Skien
Bente Stein Mathisen

Bente Stein Mathisen () er ein norsk politikar (H) som den niande representanten for Akershus på Stortinget i perioden 2013-2017. I perioden før var ho 1. vararepresentant for Akershus.

På Stortinget var Mathisen medlem i arbeids- og sosialkomitéen, samt Stortingets delegasjon til Nordisk råd. Ho har lang politisk erfaring frå både Asker Høgre og Akershus Høgre.

Fotnotar 

Stortingsrepresentantar for Akershus
Stortingsrepresentantar frå Høgre
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Vararepresentantar til Stortinget
Åsmund Aukrust

Åsmund Grøver Aukrust () er ein norsk politikar (Ap). Han er nestleiar i AUF, ein av fleire visepresidentar i International Union of Socialist Youth og innvald på Stortinget for perioden 2013-2017 som fjerdekandidat for Akershus Arbeidarparti. Han var vara til Stortinget i perioden 2009-2013. 

Aukrust har teke ei bachelorgrad i sosiologi ved Universitetet i Oslo.

Politisk karriere 

Aukrust har vore medlem av Bærum kommunestyre og blei innvald i Fylkestinget i Akershus i 2005. I 2009 blei han varamedlem til Stortinget. Han har vore nestleiar i AUF sidan oktober 2010. Han stilte opphavleg som leiarkandidat, men tapte hårfint for Eskil Pedersen. I april 2011 blei han vald som ein av visepresidentane i International Union of Socialist Youth der han er koordinator for dialog mellom EU og arabarstatane. Han er også medlem av rådet til Nei til EU.

Åsmund Aukrust var til stades som leiransvarleg på AUFs sommarleir på Utøya under terroråtaka 22. juli 2011. Han blei evakuert frå øya etter at politiet kom dit. Aukrust var engasjert som politisk rådgjevar for kulturminister Anniken Huitfeldt 1.november - 31. desember 2011.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 «Utøya-deltager kulturministerens rådgiver», fra Asker og Bærum Budstikke, 31. oktober 2011

Stortingsrepresentantar for Akershus
Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Stortingsrepresentantar 2017-2021
Stortingsrepresentantar 2021-2025
Politiske rådgjevarar frå Ap
Ap-politikarar i Akershus
Lokalpolitikarar i Bærum
Folk frå Bærum
Kartesisk dykkar

Ein kartesisk dykkar er eit luftfylt lite glasrøyr som så vidt flyt, men som søkk når vasstrykket aukar.

Verkemåten kan enkelt visast med ein augedråpepipette som ein tarerer til han såvidt flyt i eit høgt, smalt glas eller ei flaske heilt fylt med vatn og lukka med ein gummipropp. Trykkjer ein på proppen, aukar trykket i vatnet. Noko vatn blir trykt inn i pipetten som dermed blir tyngre og søkk. Minskar ein trykket, vil lufta i pipetten utvide seg igjen og skyve vatnet ut slik at pipetten blir lettare og flyt opp. Prinsippet blir utnytta i eit apparat til måling av gassutvikling i små mengder biologisk vev som blir plassert inne i ein kartesisk dykkar.

Eksperimentet med dykkaren viser at treverk og opphavleg flytande lekamar som har søkke under vassoverflata, som skip eller vasstrukkent tømmer, blir stadig meir vassfylt på grunn av aukande trykk med djupna og difor må søkke heilt til botns.

Dykkaren er kalla opp etter Cartesius, det vil se Descartes.

Kjelder
kartesisk dykkar. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/kartesisk_dykker

Laboratorieutstyr
Leiketøy
Kim i fysikk

Kim eller kime er eit utgangspunkt for faseovergangar i fysikk. Ved kondensasjon og ved krystallisasjon og dessutan ved utfelling av nye fasar frå fast løysing, veks den nye fasen frå utgangspunkt som vert kalla kim.

Kjelder
 kim – fysikk. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/kim/fysikk

Faseovergangar
Kinematisk viskositet

Kinematisk viskositet er tilhøvet mellom viskositeten μ og tettleiken ρ til ei væske. Han vert vanlegvis skriven som den greske bokstaven nu (ν). Han er nyttig når ein skal analysere Reynoldstalet, som uttrykker forholdet mellom tregleikskrefter og dei viskøse kreftene.

 
der  er ein typisk lengdeskala i systemet.

Kinematisk viskositet blir målt i m²/s. I CGS-systemet vart han målt i stokes med symbol St der 1 St = 1 cm²/s.

Kjelder

kinematisk viskositet. (27.02.2013) I Store norske leksikon.

Delar av denne artikkelen bygger på «Viscosity» frå ,  den 27. oktober 2013.  

Viskositet
Anastasija Petryk

Anastasija Ihorivna Petryk ( i Odessa) er ein ukrainsk songar.

Eurovision

Ditjatsje Jevrobatsjennja 2012
Petryk var ein av 21 deltakarar som vart valde ut av Natsionalna Telekompanija Ukraïny til å delta i Ditjatsje Jevrobatsjennja 2012, den ukrainske uttakinga til Junior Eurovision Song Contest 2012 i Amsterdam i Nederland. Før ho vart vald ut til å delta i Ditjatsje Jevrobatsjennja 2012 måtte ho gjennom ein regional uttaking. Ho vann til slutt tevlinga med songen «Nebo» og fekk representere Ukraina.

Junior Eurovision Song Contest 2012
Ukraina deltok i Junior Eurovision Song Contest 2012 og vann med 138 poeng; tolv frå Kviterussland, Sverige, Belgia, Russland, Israel, Armenia, Moldova og Nederland, ti frå juryen og Georgia, seks frå Albania og fire frå Aserbajdsjan. I tillegg fekk alle landa tolv poeng før poengutdelinga starta for at ingen skulle få null poeng. Petryk sette rekord i største sigersmargin, 35 poeng framfor andreplassen, og ho var den som fekk flest tolvarar då poenga vart del ut. Fire år tidlegare hadde systera Viktorija Petryk enda på andreplass for Ukraina i Junior Eurovision Song Contest 2008 i Limassol på Kypros med songen «Matrosy».

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Anastasiya Petryk» frå ,  den 27. oktober 2013.  

Ukrainske songarar
Ukrainske Got Talent-deltakarar
Junior Eurovision Song Contest 2012-deltakarar
Junior Eurovision Song Contest 2012-låtskrivarar
Junior Eurovision Song Contest-vinnarar
Junior Eurovision Song Contest-vinnarlåtskrivarar
Ukrainske Junior Eurovision Song Contest-låtskrivarar
Ukrainske Junior Eurovision Song Contest-deltakarar
Junior Eurovision Song Contest 2013
Knut Ångström

Knut Johan Ångström () var ein svensk fysikar og son av Anders Jonas Ångström.

Han grunnla i 1885 det fysiske instituttet ved Stockholms Högskola og var frå 1896 til 1910 professor i fysikk i Uppsala. Ångström konstruerte pyrheliometeret og utførte ei rekkje presisjonsundersøkingar, særleg av emisjons- og absorpsjonspekteret til forskjellige stoff.

Kjelder
 

Svenske fysikarar
Elevar ved Universitetet i Uppsala
Svenske oppfinnarar
Medlemmar av Det kongelege svenske vitskapsakademiet
Kokepunktsforhøging

Kokepunktsforhøging er den mengda grader kokepunktet til ei væska vert auka med med når ei viss mengd stoff vert løyst i væska. For éi og same væske er kokepunktsforhøginga proporsjonal med den løyste mengda molekyl per volumeining væske. Dette tilhøvet kan brukast til å avgjere den relative molekylmassen til det løyste stoff.

Kjelder 
 kokepunktsforhøyelse. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/kokepunktsforh%C3%B8yelse

Stoffmengd
Kjemiske eigenskapar
Fysikalsk kjemi
Koking

Koking er eit fenomen som skjer når ei væske vert varma opp så høgt at det blir utvikla damp i det indre av væska. Dampen stig opp som bobler som set væska i rørsle. Skal bobla kunne dannast, må damptrykket vere så stort som trykket frå væska og lufta over dei til saman. Det blir det først ved kokepunktet. Er det luft løyst i vatn, blir bobledanninga lettare, men lufta går ut med bobla.

Koking er mellom anna ein utbreidd matlagingsmetode som vert nytta både for fast og flytande føde.

Kjelder
 koking – fysikk. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/koking/fysikk

Matlaging
Faseovergangar
Varmeoverføring
Kommuniserande røyr

Kommuniserande røyr er to eller fleire loddrette røyr som står i samband med kvarandre gjennom ein kanal. Om ein fyller ei væske i kommuniserande røyr, innstiller overflatene seg i same horisontalplan. Dette kan nyttast som vasstandsmålar og vaterpass.

Kjelder
 

Måleinstrument
Kompresjon i fysikk

Kompresjon er ei nemning for alle former for volumforminsking, men vert særleg nytta i samband med gassar. Ein skil mellom to yttergrenser, nemleg adiabatisk kompresjon, når gassen ikkje vert tilført eller tapar varme, og isotermisk kompresjon, når temperaturen vert halde konstant under prosessen. Både grensetilfella og alle kompresjonsprosessar mellom dei blir namngjeve med fellesnamnet polytropisk.

Kjelder
 kompresjon – fysikk. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/kompresjon/fysikk

Kontinuumsmekanikk
Maskinteknikk
Kondensvatn

Kondensvatn eller fortetta vassdamp er utskilt frå fuktig luft eller gass ved nedkjøling til doggpunktet, t.d. dogg på ei vindaugsrute, råme i skorsteinar eller vassutskilling i trykkluftsystem. Kondensvatn må ikkje forvekslast med kondensat, som blir danna ved fortetting av luftfri (eller praktisk talt luftfri) vassdamp.

Kjelder
kondensvatn. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/kondensvatn

Faseovergangar
Alida

Alida er ein norsk songar.

Diskografi

Singlar
 2013: Feathers
 2013: Some Of Us

Bakgrunnsstoff
alidaalida.com 

Norske songarar
Kondoeffekt

Kondoeffekt er ein effekt som er avhengig av temperatur og som aukar til dømes elektrisk motstand, varmekapasitet, magnetiseringsevne og evne til å produsere termoelektrisitet i ikkje-magnetiske metall med små mengder magnetisk forureining.

Effekten vart først skildra av Jun Kondo, som nytta ein tredjeordens perturbasjonsteori på probelmet, som føresåg spreiingsraten til ytre elektron i magnetisk forureining når temperaturen går mot 0 K. Den temperaturavhengige motstanden vert skriven som: 

der ρ0 er den gjenverande motstanden, aT2 syner fordelinga frå Fermi-væskeeigenskapar, og leddet bT5 kjem frå gittervibrasjonar. a, b og cm er konstantar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kondo effect» frå ,  den 27. oktober 2013. 
 oppgav desse kjeldene:

Kondensert fase-fysikk
Elektriske og magnetiske felt i stoff
Fysiske fenomen
Kontraksjon i fysikk

Kontraksjon syner i fysikken til samantrekking av ei lengd, ei flate eller eit volum på grunn av eikor forandring, til dømes ei temperaturforandring. 

Det motsette er dilatasjon eller utviding. Når to væsker blir blanda saman, opptrer det ofte ein kontraksjon, t.d. ved vatn og alkohol.

Sjå òg
 Termisk ekspansjon
 Utvidingskoeffisient

Kjelder

 

Termodynamikk
Kritiske fenomen

Kritiske fenomen er fysiske fenomen som er knytte til korleis stoff oppfører seg nær den kritiske tilstanden. 

Til dømes vil vatn ved den kritiske tilstanden ikkje vere gjennomsiktig, og kompressibiliteten og varmekapasiteten er uendeleg store.

Kjelder

Kritiske fenomen
Konform feltteori
Kryohydrat

Kryohydrat er ei blanding av eit salt og is i eit spesielt blandingsforhold. 

Om ei fortynna løysing av til dømes koksalt og vatn, frys først vatnet ut som rein is, men når ein når −21,3 °C er nådd, fryser (krystalliserast) den flytande blandinga, som då har eit karakteristisk blandingsforhold, evtektisk blanding. Ei slik blanding av is og salt trudde ein tidlegare var ei kjemisk sambinding. Derav namnet kryohydrat. Ei kuldeblanding er gjerne eit kryohydrat.

Kjelder
kryohydrat. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/kryohydrat

Is
Kulde
Kryoskopi

Kryoskopi er å finne frysepunktet til ei væske eller endringa av dette når eit anna stoff (fast, flytande eller gass) blir løyst i væska, spesielt når ein legg slike avgjersler til grunn for utrekning av molekylmasse.

Sjå òg
Frysepunktsnedsetting

Kjelder
kryoskopi. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/kryoskopi

Faseovergangar
Kryostat

Ein kryostat er ein termostat for låge temperaturar nytta innan kryogenikk.

Låge temperaturar kan oppretthaldast inne i ein kryostat ved å nytte forskjellige avkjølingsmetodar, vanlegvis ved hjelp av ei kryogenisk væske som flytande helium. Derfor er ein kryostat vanlegvis forma som ein boks, liknande ei vakuumflaske. Kryostatar vert nytta innan vitskapen, ingeniørvitskapen og medisin.

Kjelder
Delar av denne artikkelen bygger på «Cryostat» frå ,  den 27. oktober 2013.  
 
 kryostat. (27.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/kryostat

Ilåt
Kuldeteknikk
Kryoteknikk

Kryoteknikk er teknikken for å skape, oppretthalde og kontrollere låge temperaturar. Kondensasjon og fordamping av permanente gassar inngår som eit viktig ledd i kryotekniske prosessar. På grunn av dette blir som regel temperaturområdet avgrensa oppover til den kritiske temperaturen for oksygen, –118,4 °C.

Sjå òg 
kryogenikk

Kjelder
kryoteknikk. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/kryoteknikk

Kuldeteknikk
Krystallfysikk

Krystallfysikk er læra om dei fysiske eigenskapane til krystall og korleis desse henge saman med krystallstrukturen deira.

Kjelder
krystallfysikk. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/krystallfysikk

Krystallar
Krystallisasjonsvarme

Krystallisasjonsvarme er varmemengda som eit stoff tar til seg eller gjev frå seg når det krystalliserer. Molekyla har ein annan indre energi når dei er bunde saman i ein krystallstruktur, enn når dei er fri.

Kjelder
krystallisasjonsvarme. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/krystallisasjonsvarme

Krystallografi
Varmeoverføring
Faseovergangar
Kubisk utvidingskoeffisient

Kubisk utvidingskoeffisient eller volumutvidingskoeffisient er den brøkdelen volumet til eit stoff aukar per grad oppvarming.

Sjå òg
 Utvidingskoeffisient

Kjelder
 kubisk utvidelseskoeffisient. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/kubisk_utvidelseskoeffisient

Termodynamikk 
Varmeoverføring
Kvantisert virvel

Ein kvantisert virvel er eit type strøymingsmønster som ein kan få i superflytande væsker.

Lars Onsager føresåg desse kvantevirvlane i 1947 i samband med superflytande helium. Onsager peikte òg ut at kvantiserte virvlar skildrar sirkuleringa i superflytande væsker og gjetta på at stimuleringa av dei er det som skapar faseovergangar i superflytande væsker. Desse ideane til Onsager vart vidare utvikla av Richard Feynman i 1955 og i 1957 vart dei nytta til å skildre magnetisk fasediagram av type-II superleiarar av Aleksej Abrikosov i 1950-åra. 

Kvantiserte virvlar er observert eksperimentelt i type-II-superleiarar, flytande helium og atomiske gassar (sjå Bose-Einstein-kondensat).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Quantum vortex» frå ,  den 27. oktober 2013. 
 oppgav desse kjeldene:

Virvlar
Kvantemekanikk
Superleiing
Mont Clapier

Mont Clapier (italiensk Monte Clapier) er ein fjelltopp på 3 045 meter over havet i Kystalpane. Grensa mellom den italienske provinsen Cuneo og regionen Provence-Alpes-Côte-d'Azur i Frankrike går over fjelltoppen. Fjellet ligg i Mercantour nasjonalpark.

På den italienske sida av Monte Clapier ligg den sørlegaste isbreen i Alpane, i kring 40 km frå havet. Fjelltoppen er den aller sørlegaste 3000-meters-toppen i heile Alpane.

Geologisk består fjellet av gneis isprengt granitt, med innslag av migmatitt.

I 1832 kleiv Luigi Cossato til topps som fyrstemann. Han gjekk ut frå landsbyen Entranque i Cuneo-provinsen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Mont Clapier» frå ,  den 27. oktober 2013.  

Fjell i Alpane
Fjell i Frankrike
Fjell i Italia
Mont Pelat

Mont Pelat er ein 3 053 meter over havet høg fjelltopp i Kystalpane i Frankrike. Fjellet ligg i Mercantour nasjonalpark, søraust for fjellpasset Col d'Allos.

Mont Pelat kan utan større vanskar klivast frå fjellvatnet Lac d'Allos eller frå skaret Col de la Cayolle. Frå toppen er det vid utsikt mot dei omliggjande fjellområda, og i god sikt kan ein sjå både Middelhavet i sør og Mont Blanc i nord.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mont Pelat» frå ,  den 27. oktober 2013.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Frankrike
Marengs

Marengs (av fransk meringue), også kalla pikekyss, er ei konfektkake laga av stivpiska eggekvite og sukker og tørka i omn ved svak varme. Marengs kan ha ulike storleikar, frå små knappar til store kaker. Kaka er naturleg kvite eller lysegul, men kan fargast med ulike tilsetningar.

Sjølv om ein lenge hadde laga søtmat av egg og sukker, var det først på 1600-talet kokkar byrja baka stivpiska eggekvite og sukker til marengs. For å få den rette konsistensen må eggemassen ikkje innehalda feitt (som finst i plomma), og sukkeret må vera svært fint. 

Marengs kan fargast og smaksetjast med ulike tilsetjingar, som malen mandel eller andre nøtter, bær, krydder som safran eller karve, eller konditorfarge. Dei kan serverast med tilbehøyr som krem, is, frukt eller som ei større kake. Nokre kaker laga med marengs er marengskake, marengspai, pavlova og baked alaska.

Kjelder 

 David A. Bender (red.), «meringue», A Dictionary of Food and Nutrition (4 ed.). Oxford University Press, 2014. eISBN: 9780191752391
 Alan Davidson og Tom Jaine, «meringue», ''The Oxford Companion to Food' (3 ed.). Oxford University Press, 2014. eISBN: 9780191756276

Bakgrunnsstoff

Dessertar
Kake
Eggeretter
Kvasielastisk lysspredning

Kvasielastisk lysspreiing, dynamisk lysspreiing eller fotonkorrelasjonspektroskopi er ein teknikk i fysikk som kan nyttast til å finen storleiksfordelinga for små svevande partiklar eller polymerar i løysingar. Han kan òg nyttast til å granske oppførselen til komplekse væsker som konsentrerte polymerløysingar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dynamic light scattering» frå ,  den 27. oktober 2013. 
 oppgav desse kjeldene:

Spreiing og absorpsjon
Fysikalsk kjemi
Biokjemiske metodar
Spektroskopi
Kollodial kjemi
Vitskapsteknikkar
Kvasikrystall

Kvasikrystallar er strukturelle former som er ordna, men ikkje periodiske. Dei dannar mønster som fyller alt rom, men manglar i motsetnad til vanlege krystallar translasjonssymmetri.

Dei såkalla kvasiperiodiske krystallane vart først oppdaga av professor Dan Shechtman den 8. april 1982 på eit elektronmikroskopbilete. Professor Shechtman fekk Nobelprisen i kjemi i 2011 for oppdaginga si av kvasikrystallar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kvasikrystall» frå ,  den 27. oktober 2013.

Bakgrunnsstoff
 Kjemiprisen til Daniel Shechtman  – forskning.no
 Det umulige mønsteret  – forskning.no

Krystallografi
Kondensert fase-fysikk