alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Øystein Rudi

Øystein Ovrum Rudi () er ein norsk spelemann frå Sør-Fron i Gudbrandsdalen.

Biografi 

Han starta å spele fele i Sør-Fron Spellemannslag i 1977. Dette skjedde først saman med Anton Amundgard og Arne Vangen. I 1981 vart Øystein med i Karlsrud og Nermoens Gåmmåldansorkester. Etter at gruppa vann Titanofestivalen i 1984 spela det omkring i heile Noreg. Med Nye Ringnesin fortsette Rudi med dansespeling frå 1986 og utover 1990-talet. Denne gruppa utvikla også etterkvart eit konsertrepertoar, og fekk dermed breiare oppdrag. Frå 1997 har gruppa KVARTS vore Rudi sitt musikalske hovedanker. Med denne gruppa har han hatt konsert, undervisning og dansemusikk som tema. Gruppa har gjeve ut tre CDar, der den første fekk Spellemannsprisen, og den andre vart nominert. Gruppa har hatt mange oppdrag i Noreg og i utlandet, og har brukt folkemusikken på mange scener der denne sjeldan er presentert. KVARTS har også lagd fleire bestillingsverk, og gruppa har Norsk kulturråds ensemblestøtte.

Øystein har vunne landskappleiken to gonger og har tre spellemannsprisar i klassa for folkemusikk. Ole Bull-akademiet har vore fast oppdragsgjevar i fleire år, og Øystein har der undervisning om feletradisjonen i Gudbrandsdalen. I 2009 vann han Storegutprisen saman med kona Nina for å ha vore vertskap på Rudi Gard i Gudbrandsdalen.

Diskografi

Bakgrunnsstoff 

 Heimesida til KVARTS

Norske folkemusikarar
Folk frå Sør-Fron
Vinnarar av Storegutprisen
Eoarkeikum

Eoarkeikum er ei geologisk æra som svarer til perioden som starta for 4,0 milliardar år sidan og varte til 3,6 milliardar år sidan. 

Æraen hadde ikkje tidlegare eit offisielt namn og vart ofte berre kalla tidleg arkeikum, som òg omfatta den seinare æraen paleoarkeikum. Han er den første perioden av eonet arkeikum og kjem etter det «uoffislle» eonet hadeikum då Jorda stort sett hadde flytande overflate. Etter eoarkeikum kjem æraen paleoarkeikum.

International Commission on Stratigraphy har enno ikkje fastsett den nedre grensa for æraen, men dei har mellombels plassert den nedre grensa på 4000 millionar år sidan. Dei har heller ikkje offisielt godkjend hadeikum som offisielt eon. 

Namnet kjem av dei to greske orda: eos (grying) og arkhios (gammal). Det første superkontinentet Vaalbara oppstår rundt slutten av denne perioden, for rundt 3600 millionar år sidan. 

Dei eldste bergartformasjonane på jorda, Isua-grønsteinen, er òg frå denne æraen, for om lag 3,8 milliardar år sidan.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Eoarchean» frå , den 17. august 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Geologiske tidsperiodar
 1
Saga

Saga eller soge (norrønt saga) er ein litterær sjanger frå norrøn tid som særleg er kjende frå Island. Ein eller ei saga er ei prosaforteljing om eit historisk eller mytologisk emne, og handlar typisk om ætter og heltar. Islendingesogene og kongesogene er kjende undertypar av sagaene. Sagalitteraturen bygger i stor grad på munnleg overleverte forteljingar, og blei skriven ned mellom 1120 og 1400-talet.

Ættesagaer er forteljingar om slekter. Av dei mest kjende islandske ættesagaene finn ein Egilssoga (frå 1220) og Njålssoga (frå 1280). I Noreg er Heimskringla av Snorre Sturlasson, ei samling kongesoger, best kjend. Medan Snorre og Sturla Tordarson er kjende sagaforfattarar, er dei fleste sagaane skrivne av ukjende. 

Handlinga i dei fleste sagaene hovudsakleg går føre seg i Noreg eller på Island, men Grǿnlendinga saga og Eiríks saga rauða  fortel om norrønt liv på Grønland og i Nord-Amerika, medan Hervors saga og Gutasagaen har handling frå Sverige.

Kjelder 
«saga» i Store Norske Leksikon

 Denne artikkelen bygger på «Sagalitteratur» frå , den 17. august 2008. 
 

Norrøn tid
Norrøn litteratur
Nordisk litteratur
Forteljingar
Skaftunge

Skaftunge eller raftsperre er ei om lag meterlang lekt som ber det langsgåande takutstikket på eit åstak. Skaftungane er gjerne telgja slik at dei smalnar av oppover. Tjukkenden stikk eit par bordbreidder utfor veggen, tynnenden går opp til første takåsen.

På torvtak kan torvhaldet vere festa til skaftunga, i spesielle høve er det bruka formvokse emne som gjev torvhald og skaftunge i eitt.

Referansar 

Trebygningar
Tak
Bygningsdetaljar
Vindskie

Vindskie, av norrønt vindskeið, er eit bord som er festa på høgkant langs taket over ein gavl, for å hindre vinden i å få tak mellom taktroet og taktekkinga.

Ofte ligg det fleire vindskier utanpå kvarandre, og ofte er det spikra på eit vassbord som overlappar taktekkinga.

Trebygningar
Bygningsdetaljar
Eon

Eon er eit tidsuttrykk som vert mykje nytta i geologi. Eit eon i geologi er den største tidsperioden som historia til jorda vert delt inni. Eonet fanerozoikum, som er om lag 550 millionar år langt, dekker heile perioden frå den gong det var overflod av dyr med hardt skall som det vart fossil av. 

Eonotemet er eit tilsvarande system for klassifisering i stratigrafi, som er eit fag innan geologi. Faget omfattar klassifisering av berglag som er lagt ned i ein periode som tilsvarar eit spesifikt eon. Eon og eonotem har vanlegvis dei same namn og er oppretta av International Commission on Stratigraphy (ICS), så ratifisert av den moderorganisasjonen International Union of Geological Sciences (IUGS).

Eit eon er vidare delt inn i fleire geologiske æraer, som igjen er delt inn i geologiske periodar, som så består av fleire geologiske epokar. Den minste inndelinga i systemet er geologiske stadia, som ekspertar nyttar til å gje dei mest nøyaktige dateringsestimata.

Ordsoga 
Eon er eit internasjonalt vitskapsord lånt frå gresk αἰών aiōn, som er same ordet som vårt æve: jf. førklassisk gresk aiwōn og urgermansk *aiwīn, opphavet til gamalnorsk ævi.

Geologiske tidsperiodar
Måleiningar for tid
Ord av gresk opphav
Littkrit

Littkritt er eit litteraturprosjekt på nettet, starta opp av Aurland kommune. Kommunen har hyrt inn 11 ungdomar som skriv bokmeldingar. Prosjektet brukar ein wiki for å vise desse. 

Wikiprosjektet har besøkjande forfattarar. I 2007 var det besøk med Finn Tokvam, Ingelin Røssland, Ingunn Stokstad, Ketil Kolstad og Stig Elvis Furset. Det ligg ute videointervju med Tokvam og Røssland. 

Littkrit meldar mest nynorsk skjønnlitteratur.

Bakgrunnsstoff 

 www.littkrit.no

Litteratur
Paleoarkeikum

Paleoarkeikum er ein geologisk æra i eonet arkeikum. Han strekkjer seg frå tida 3600 millionar år sidan til 3200 millionar år sida. Denne perioden er definert kronometrisk og referer ikkje til eit spesifikt berglag eller paleontologisk hending som mange nyare geologiske periodar gjer. Dei eldste sikre spora etter livsformer ein kjenner til er frå denne perioden med godt bevarte fossil av bakteriar eldre enn 3,46 milliardar år funne i Vest-Australia.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Paleoarchean» frå , den 18. august 2008. 
 

Geologiske tidsperiodar
 2
Kvanndal

Kvanndal er ein stad som ligg i Hardanger på nordsida av Hardangerfjorden mellom Ålvik og Folkedal i Voss herad. Her er det mellom anna ferjekai med samband til Kinsarvik og Utne. Kvanndal var del av Kinsarvik kommune fram til 1. januar 1964, då det vart overført til Granvin.

Stadnamnet er også eit slektsnamn.

Sjå òg 
 Kinsarvik-Utne-Kvanndal

Busetnader i Voss
Ferjestader i Vestland
Bygder i Vestland
Mesoarkeikum

Mesoarkeikum er ein geologisk æra i eonet arkeikum som strekkjer seg frå tida 3200 millionar år sida til 2800 millionar år sidan. Denne perioden er definert kronometrisk og refererer ikkje til eit spesifikt berglag på Jorda eller ei paleontologisk hending, slik som mange nyare geologiske periodar er. Fossil frå Australia viser at stromatolittar har eksistert på jorda sidan mesoarkeikum. Det første superkontinentet Vaalbara braut saman i denne perioden for rundt 2,8 milliardar år sidan.

Kjelde 
 Denne artikkelen bygger på «Mesoarchean» frå , den 18. august 2008. 
 

Geologiske tidsperiodar
 3
Neoarkeikum

Neoarkeikum er ein geologisk æra i eonet arkeikum. Det strekkjer seg frå perioden for 2800 millionar år sidan til 2500 millionar år sidan. Perioden er definert kronometrisk og ikkje etter visse berglag eller paleontologiske hendingar på jorda. Fotosyntesen og danninga av oksygen skal ha oppstått i denne æraen, som seinare førte til oksygenkatastrofen i paleoproterozoikum. Oksygenproduserande fotoautotrofe organismar, som utvikla seg tidlegare i neoarkeikum, skapte eit giftig høgt nivå av oksygen i atmosfæren.

Kjelde 
 Denne artikkelen bygger på «Neoarchean» frå , den 18. august 2008. 
 

Geologiske tidsperiodar
 4
Gammel Dansk

Gammel Dansk er ein kryddersnaps frå Danmark, eit brennevin med ein kraftig og lang bitter smak. Gammel Dansk blir laga av De Danske Spritfabrikker. Opp mot 20 ulike urter, mellom dei rogn, blir brukte til å laga drikken.

I Danmark blir han særleg drukken som «morgenbitter».

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Gammel Dansk» frå , den 18. august 2008. 

Brennevin
Dansk kultur
Bumerangtåka

Bumerangtåka (teknisk nemning ESO 172- 7) er ei protoplanetarisk tåka som ligg rundt 5000 lysår unna jorda i stjernebiletet Kentauren. Tåka er kjend for å vera den kaldaste plassen i universet ein kjenner til (per 2003) med ein temperatur på -272°C. Til samanlikning er bakgrunnsstrålinga i universet på -270°C. Tåka var per 2003 det einaste objektet ein kjende til som var kaldare en denne. Ei hurtig utviding har gjort det mogleg for tåka å bli so kald som ho er.

Tåka blir danna av ein kraftig stjernevind som blæs ut frå sentralstjerna med ein fart på rundt 500 000 km/t Gjennom denne har ho missa so mykje som 1/1000 solmasse per år for 1500 år, noko som er 10-100 gonger meir enn i liknande objekt.

Namnet kjem frå astronomane Keith Taylor og Mike Scarrott som observerte tåka gjennom eit større bakkebasert teleskop i Australia. Dei kunne ikkje sjå den same detaljrikdomen som Hubble-teleskopet seinare kunne, og for dei kunne tåka likna på ein bumerang.

Kjelder 

Protoplanetariske tåker
Kentauren
Paleoproterozoikum

Paleoproterozoikum er den første av tre æraer i proterozoikum og varte frå 2500 millionar år sidan til 1600 millionar år sidan. Dette er perioden då dei første stabile kontinenta oppstår. Dei første cyanobakteriane dukkar òg opp. Dei er ein type bakteriar som nyttar den biokjemiske prosessen fotosyntese til å produsere energi og oksygen.

Før den kraftige auken av oksygen i atmosfæren var nesten alt liv som eksisterte anaerobe, altså er stoffskiftet til livsforma avhengig celleanding som ikkje krev oksygen. Fritt oksygen i store mengder er giftig for dei fleste anaerobe bakteriar, og på denne tida forsvann det meste av livet på jorda. Dei einaste livsformene som vart att var dei som anten var resistente mot oksidering og dei giftige effektane oksygenet hadde, eller dei som eksisterte i eit oksygenfritt miljø. Denne hendinga vert kalla oksygenkatastrofen. 

Dei første fossila av grypania og eukariotar dukkar opp i denne perioden. 

Dei eldste fjellformasjonane som i dag eksisterer er frå denne perioden, Wopmay forkastingssone i Canada (vest for Hudson Bay, 2100-1800 millionar år sidan).

Bakgrunnsstoff 
 GeoWhen database

Geologiske tidsperiodar
 1
Oksygenkatastrofen

Oksygenkatastrofen var ei massiv miljøendring som ein meiner skjedde i den geologiske perioden siderium i byrjinga av den geologiske æraen paleoproterozoikum i prekambrium for om lag 2,4 milliardar år sidan. Hendinga vert òg kalla oksygenkrisa, oksygenrevolusjonen eller den store oksidasjonen.

Då livsformene på jorda utvikla fotosyntese for om lag 2,7 milliardar år sidan vart det produsert store mengder molekylært oksygen. Oksygenet skapte etter kvart ei økologisk krise for det biologiske mangfaldet på denne tida, sidan oksygen var giftig for dei mikroskopiske anaerobe organismane som dominerte då. 

Denne endringa førte òg til nye høve for biologisk diversifisering, samt andre enorme endringar i den kjemiske vekselverknaden mellom stein, sand, leire og andre geologiske substrat og lufta i jorda, i havet og andre vassflater. Trass i naturleg resirkulering av organisk stoff hadde livet vore energisk avgrensa fram til oksygenet dukka opp. Dette gjennombrotet for utviklinga til stoffskiftet auka den tilgjengelege energien for levande organismar og hadde ein enorm miljømessig innverknad på jorda.

Tidsforskyving 
Det var ei forskyving på om lag 300 millionar år mellom dei første fotosyntetiske organismane startar å produsere oksygen til oksygenkatastrofen slo til. 

Eit fenomen som forklarer denne skilnaden er at oksygenet ikkje starta å auke før ein hadde hatt tektonisk drivne endringar i oppbygginga av jorda, inkludert grunnbrott der organisk karbon kunne nå sedimenta og verte gravlagd. Det første oksygenet som vart tilgjengeleg vart òg først teke opp av forskjellige kjemiske reaksjonar i havet, hovudsakleg sambindingar med jern. Spor av dette fenomenet finst i eldre berglag som inneheld massive lagdelte jernrike bergartar som vart lagt ned i denne perioden då jern og oksygen først inngjekk i kjemiske sambindingar. Det meste av jernmalmen på jorda finst i desse laga. Desse kjemiske fenomena ser ikkje ut til å stå for heile tidsforskyvinga. 

Fotosyntetiske organismar var òg ei kjelde for metan, som fanga opp mykje molekylært oksygen, fordi metan og oksygen lett dannar karbondioksid (CO2) når det finst ultrafiolettstråling. I 2006 vart det utført eit modelleksperiment som kan forklare noko av tidsforskyvinga. Etter kvart som det kom til nok oksygen i atmosfæren oppstod etter kvart ozonlaget som dempa UV-strålinga, og dermed minka danninga av karbondioksid.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Oxygen Catastrophe» frå , den 18. august 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Proterozoikum
Oksygen
Klimahistorie
Masseutryddingar
Siderium

Siderium (gresk sideros, tyder «jern») er den første geologiske perioden i æraen paleoproterozoikum. Han varte frå tida 2500 millionar år sidan til 2300 millionar år sidan. I staden for å vere basert på stratigrafi er tidsperioden definert kronometrisk. 

Det vart danna mykje lagdelte jernrike bergartar (BIF) tidleg i denne perioden. Desse berglaga vart danna av anaerobe algar som produserte oksygen som inngjekk i kjemisk sambinding med jern og dannar magnetitt (Fe3O4, eit jernoksid). Denne prosessen fjerna jern frå hava, som ein meiner på grunn av jernet til då hadde har ein grønaktig farge. Utan oksygensluket i havet, byrja prosessen å danne den oksygenrike atmosfæren ein har i dag. Denne hendinga vert kalla oksygenkatastrofen.

Huron-istida byrja i siderium for 2400 millionar år sida nog enda seint i rhyacium for 2100 millionar år sidan.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Siderian» frå , den 18. august 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 
 

Geologiske tidsperiodar
Proterozoikum
Rhyacium

Rhyacium (gresk Ρυαξ (rhyax), tyder «lavastraum») er den andre geologiske perioden i paleoproterozoikum. Han varte i perioden som byrja for 2300 millionar år sidan og enda for 2050 millionar år sidan. Perioden er ikkje basert på stratigrafi, men definert kronometrisk.

Bushveldkomplekset og andre liknande intrusjonar oppstod i denne perioden. 

Huron-istida enda seint i rhyacium for 2100 millionar år sidan. 

Dei første kjende eukariotane oppstod i rhyacium.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Rhyacian» frå , den 18. august 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 
 

Geologiske tidsperiodar
Proterozoikum
Orosirium

Orosirium (gresk ὀροσειρά (oroseira), tyder «fjellkjede») er den tredje geologiske perioden i paleoproterozoikum. Han varte i perioden som byrja for 2050 millionar år sidan og enda for 1800 millionar år sidan. Perioden er ikkje basert på stratigrafi, men definert kronometrisk.

Siste halvdel av perioden var ein periode med omfattande orogense (fjelldanning) på nesten alle kontinent.

Jordatmosfæren utvikla seg truleg til ein oksygenrik atmosfære i denne perioden på grunn av fotosyntesen til cyanobakteriar.

To av dei største kjende nedslagshendingane på jorda skjedde under orosirium. Heilt i byrjinga av perioden, for 2023 millionar år sidan, kolliderte ein stor asteroide og danna Vredefortkrateret. Hendinga som danna Sudburybekkenet skjedde mot slutten av perioden, for 1850 år sidan.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Orosirian» frå , den 18. august 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 
 

Geologiske tidsperiodar
Proterozoikum
Stratigrafi

Stratigrafi er læra om lag. Både i geologi og i arkeologi nyttar ein seg av stratigrafiske metodar. 

Stratigrafien er den greina av geologien som forskar på lagdelinga, alderen, samansetninga, fordelinga osv. av lagdelte geologiske avleiringar. I kronostratigrafi legg ein særleg vekt på å klargjere den relative eller absolutte alder ved å studere lagrekkjer. 

På grunnlag av ledefossilar, bergartar, lagdeling og mykje meir, kan avleiringane delast inn i ulike tidsavsnitt, som heiter (sortert etter minkande lengd) eon, æra, periode og epoke. Vi er til dømes i dag i eonet fanerozoikum, æraen kenozoikum («jorda si nytid»), perioden neogen og epoken holocen.

Inndeling av lagrekkja kan ein gjere på grunnlag av litologi, og inndelinga vert då kalla litostratigrafi. Restar etter organisk materiale vert studert innanfor mikropaleontologi. Dersom det er pollen eller sporar frå planter som vert undersøkt heiter det palynologi. Restar etter skal frå små planter eller dyr vert undersøkt i biostratigrafi. Seismikk viser endringar i fysiske eigenskapar i lagrekkja og gjev grunnlag for seismisk stratigrafi.

Arkeologisk bruk av stratigrafi tek sikte på å avklåre den menneskelege verksemda på staden gjennom tidene. Det er soleis dei laga menneska har etterlate seg ved sin aktivitet, dei såkalla kulturlaga, som er interessante på den staden som vert granska. Ein byggjer på at dei djupaste avleiringane er eldst, dei øvste yngst, men med den modifikasjonen at ein må take omsyn til at både kulturlaga og naturlege avleiringar kan ha vorte omrota på grunn av menneskeleg verksemd til ulike tider, til dømes graving, pløying og mykje anna, eller av naturlege prosessar som erosjon, ras og liknande. Ofte er kulturlaga ikkje mange centimetrane tjukke, og skilja mellom dei ulike laga kan vere vanskeleg å registrere i mange høve. Det kan soleis by på problem å finne fram til kva som er samanhengande horisontale lag og relevant langrekkjefølgje.

Skilnaden mellom arkeologisk og geologisk stratigrafi er soleis både at føremålet med studiet av lagdelinga er ulike, slik at definisjonen av laga må basere seg på ulike kjenneteikn, og at dei to disiplinane for det meste opererer med særs ulike tidsperspektiv.

Sjå òg 
 Geologisk tidsskala
 Arkeologisk stratigrafi

Bakgrunnsstoff 
 International Commission on Stratigraphy (engelsk)

Kjelder 
 Denne artikkelen tek utgangspunkt i «Stratigrafi» frå , den 18. august 2008. 
 

 
Petrologi
Arkeologiske metodar
Kronometri

Kronometri (av gresk χρόνος (khrónos) «tid» og μέτρηση (métrioi) «måling») er vitskapen om måling av tid og tidtaking.

Det må ikkje forvekslast med kronologi som er vitskapen om å plassere hendingar i tid og som ofte er avhengig av kronometri.

Sjå òg 
 Kronometer
 Kognitiv kronometri
 Mental kronometri

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Chronometry» frå , den 18. august 2008. 

Tid
Tidtaking
Avføring

Avføring eller ekskrement er avfallsstoff frå fordøyinga som blir tømd frå endetarmen. Det finst mange ord for avføring, som er eit tabuemne, til dømes drit, møkk og bæsj.

Ofte prøver ein å bli kvitt avføring ved å grava henne ned, lagra henne i til dømes ein septikktank eller skylja henne ut i kloakk. Men stoffet kan også brukast til gjødsel, som energikjelde og i ei rekke andre samanhengar.

Sjå òg 
 Guano
 Kumøkk

Bakgrunnsstoff 

Stoffskiftet
Meltingsapparatet
Dyrefysiologi
Avføring
Charlotte Perkins Gilman

Charlotte Perkins Gilman () var ein amerikansk forfattar som skreiv skjønnlitteratur og sakprosa. Ho tok særleg opp tema rundt kvinneliv, arbeid og økonomi. 

Charlotte Anna Perkins var fødd i Hartford i Connecticut til Mary Perkins og redaktøren og bibliotekaren Frederic Beecher Perkins, som forlet familien i fattigdom då ho var lita. Charlotte Perkins hadde tre inspirerande tanter: Harriet Beecher Stowe, som skreiv Hytta hans farbror Tom, utdanningsforkjemparen Catharine Beecher og suffragetta Isabella Beecher Hooker.

Charlotte gifta seg med kunstnaren Charles Walter Stetson i 1884. Året etter fekk dei sitt einaste barn, Katharine Beecher Stetson, og Charlotte Stetson fekk ein alvorleg fødselsdepresjon, ei liding som var lite forstått på denne tida. Ho blei behandla med ein kvilekur som berre gjorde henne verre. Opplevinga inspirerte novella ho er blitt mest kjend for i ettertid, «The Yellow Wall-Paper».

Charlotte og Charles Stetson separerte seg i 1888 og skilde lag i 1894, uvanlege handlingar på den tida. Etter skilsmålet sende ho dottera for å bu med faren og den nye kona hans, ettersom ho også trudde på farsrettar.

Charlotte slo seg ned i San Francisco, ei tid hjå journalisten Adeline Knapp som delte interessa hennar for samfunnsreform og Nationalist Club, eit lag bygd på Edward Bellamy sine utopitankar. Ho blei også kjend med ei rekke forfattarar som Edwin Markham, Ina Coolbrith, Joaquin Miller og Charles F. Lummis.

Ho gav ut si første bok, Gems of Art for the Home and Fireside, i 1888. «The Yellow Wall-Paper», kom ut i 1892. I samtida blei ho likevel kjend for den satiriske diktsamlinga In This World frå 1893. I løpet av dei neste to tiåra heldt ho førelesingar om kvinnerettar, etikk, arbeidsliv, menneskerett og samfunnsreform, tema ho også tok opp i diktinga si. Gilman blei verdskjend for Women and Economics frå 1898, og heldt talar i Europa i 1903 og 1904, mellom anna på Den internasjonale kvinnekongressen i Berlin.

Charlotte Perkins var redaktør for det litterære vekebladet The Impress i 1894-95. Frå 1909 til 1916 skreiv og redigerte ho sitt eige blad, The Forerunner.

I 1900 gifta Charlotte seg med syskenbarnet George Houghton Gilman, ein advokat. Ekteskapet varte til han døydde i 1934. 

I 1932 fekk Charlotte Gilman vita at ho hadde brystkreft som ikkje kunne opererast. I tråd med trua si på eutanasi for ulækjelege sjuke tok ho livet sitt i august 1935 med kloroform.

Bibliografi 
(ufullstendig)
 The yellow wallpaper
 Women and Economics.1898 
 The Diaries of Charlotte Perkins Gilman (sjølvbiografi)

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Charlotte Perkins Gilman» frå , og «Charlotte Perkins Gilman» frå  den 18. august 2008.

Bakgrunnsstoff 

Engelskspråklege forfattarar
USA-amerikanske forfattarar
Kvinnelege forfattarar frå 1800-talet
Kvinnelege forfattarar frå 1900-talet
Feministiske forfattarar
Folk frå Connecticut