alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ugljan

Ugljan er ei øy i Adriahavet ved kysten av Kroatia, nordvest for øya Pašman og søraust for Rivanj og Sestrunj. Ho har eit areal på 50,21 kvadratkilometer, ei lengd på 22 km og er opp til 3,8 km brei. Det bur 7 583 menneske på øya. Mellom øya og fastlandet ligg Zadarsundet, og ho er forbunde med øya Pašman av ei bru over Ždrelacsundet. Kalkstein er den dominerande bergarten på øya, som er dekt av krattskog, medan dolomittområdet er jordbruksland. Rundt øya ligg dei større vikene Muline i nordvest, Lamjana Vela og Lamjana Mala i søraust. Austsida av øya går slakt ned mot sjøen.

Ugljan er ei av dei tettast folkesette øyane i Kroatia. Alle busetnadane (Preko, Ugljan, Lukoran, Sutomišćica, Poljana, Kali, Ošljak og Kukljica) ligg langs den oppdyrka austkysten på øya. Her vert det stort sett dyrka oliven, fiken og vindruer. Det går ei ferjerute frå Preko til Zadar.

Øya vart først nemnd med dagens namn i 1325, men ho har vore busett sidan neolittisk tid. Ho var tett folkesett alt under romartida, særleg dei nordvestlege delane der det ligg store romerske ruinar av antikke bygningar. Dagens busetnadar går tilbake til mellomalderen.

Bakgrunnsstoff
 croatia.hr
ugljan.hr
Kukljica

Øyar i Kroatia
Unije

Unije (italiensk: Unie) er ei øy i Adriahavet ved kysten av Kroatia. Ho er ein del av øygruppa Cres-Lošinj, og er den tredje største av desse med eit areal på 17 km². Det finst mange viker og strender på øya, med låge åsar som er dekte av eviggrøn krattskog og oliventre.

Den einaste busetnaden på øya er Unije. Det er ein typisk fiske- og bondelandsby som inneheld 280 hus. Husa ligg i ein slak skråning opp frå sjøen på vestsida av øya. Landsbyen ligg ope til, og hamna gjev derfor ikkje god vern mot stormar frå vest og nordvest. Når det er uvêr må småbåtar dragast opp på strendene, medan dei større båtane vert flytta til viker som ligg meir i le på austsida.

Året rundt bur det om lag 85 personar på øya, men om sommaren under turistsesongen er det meir enn 400 buande her.

Bakgrunnsstoff
Unije på zezlina.com
Øygruppa Cres-Lošinj

Øyar i Kroatia
Vir

Vir er ei øy i Adriahavet ved kysten av Kroatia, litt nord for byen Zadar. Ho er forbunde med fastlandet med ei bru. Den einaste landsbyen på øya er Vir med eit folketal på 1 608 (2001).

Vir er kjend for at det kjem svært mange folk her om sommaren. Dette kjem av at det er bygd hundrevis av mindre og private feriehus på øya. Desse husa vart bygd på 1980-talet då den jugoslaviske regjeringa planla eit atomkraftverk på Vir, fordi ho var så aude. Dette førte til at bustadprisane på øya fall så mykje at svært mange fekk råd til å kjøpe tomt der. Atomkraftverket vart derimot ikkje bygd, og dette førte til at det vart ført opp svært mange feriehus. Ein reknar derimot med at hundrevis av desse husa må rivast igjen, fordi dei vart ført opp utan lov, og gjekk imot dei offentlege utbyggingsplanane. I 2006 peika miljøvernsdepartementet i Kroatia ut 400 slike bygningar som skal rivast. Dette har ført til ein mindre diplomatisk skandale mellom Kroatia og Ungarn, sidan mange av husa som skal rivast er eigd av ungararar.

Resten av året er Vir ein roleg stad. Infrastrukturen er svært god for å tilfredsstille sommartrafikken, og øya har eit typisk middelhavslandskap utanom dei tett folkesette områda.

Bakgrunnsstoff
 Offisiell side

Øyar i Kroatia
Kommunar i Kroatia
Øya Vis

Vis (gresk Issa, italiensk Lissa) er ei øy i Adriahavet ved kysten av Kroatia, og den øya som ligg lengst borte frå kysten av dei busette kroatiske øyane. Ho har eit areal på 90,26 km², og eit folketal på 3 617 (2001). Den høgaste toppen på Vis vert kalla Hum og er 587 meter høg.

Det er to landsbyar og kommunar på øya, Vis (1 960 innbyggjarar i kommunen) og Komiža (1 677). Begge landsbyane ligg ved sjøen. I indre område av øya ligg det mindre busetnadar som Podselje, Marinje zemlje, Podšpilje, Podstražje.

Historie 
Vis har vore busett sidan yngre steinalder. På 300-talet fvt. grunnla tyrannen frå Siracusa, Dionisius den eldre, kolonien Issa på øya. Seinare vart ho ein sjølvstendig bystat, som til og med hadde sin eigen valuta og grunnla koloniar andre stader.

I det første hundreåret fvt. var det den illyriske stamma Liburni som heldt til på øya. I 925 vart øya ein del av den mellomalderske staten Kroatia under kongen Tomislav. Vis er nemnd i De Administrando Imperio av den austromerske keisaren Konstantin VII Porphyrogennetos frå rundt 950 som «Ies», ei øy som høyrde til Pagania.
Brørne til Stefan Nemanja, Miroslav og Stracimir, hadde sjørøvarferder til Vis i 1184 og 1185.

I mellomalderen skifta øya eigarar mange gonger, og var lenge under Republikken Venezia. Under denne tida vart øya kalla «Lissa». Under den andre verdskrigen var Vis ein av dei mest brukte gøymestadane til Josip Broz Tito, leiaren for den jugoslavisk motstandsrørsla. Etter krigen brukte Jugoslavia øya som ei av sine største marinebasar.

Økonomi 
Hovudnæringar på øya er jordbruk (hovudsakleg vindyrking), fiske, fiskeforedling og turisme.

Rundt 20 % av øya er dyrka mark dekt av vingardar. Av vinar frå øya har ein Plavac Mali, Kurteloška og Bugava.

Sjøen rundt Vis er rikt på fisk, særleg sardin, makrell og ansjos. Fiskarar frå Komiža utvikla på 1600-talet sin eigen type fiskebåt, Falkuša, som vart brukt til langt opp på 1900-talet på grunn av sine gode eigenskapar.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Vis på croatia.hr
 Vis - Dalmatia

Vis
Stord Mc Club

Stord Mc club vart starta i 1967 og er i dag ein av Noregs eldste mc-klubbar. Klubben har klubbhus på Kattatveit som ligg like utanfor Leirvik på Stord. Klubben har sidan 1974 arrangert mc-treffet «Stord-treffet» ved Lundarstølen.

Bakgrunnsstoff 
 Nettstad 

Stord kommune
Norske klubbar
Motorsykkelklubbar
Zlarin

Zlarin er ei øy i Adriahavet ved kysten av Kroatia, nær byen Šibenik og i Šibenik-Knin fylke.

Heile øya har eit folketal på 276. Det høgaste punktet på øya er Klepac på 169 meter over havet. Zlarin har mange fiken- og sypresstre. Det er bygd eit stort prosessanlegg for avfall på øya, men i mars 2007 er det enno ikkje operasjonelt.

Bakgrunnsstoff 
 Zlarin

Øyar i Kroatia
Žirje

Žirje er ei øy i Adriahavet ved kysten av Kroatia. Ho ligg i øygruppa Šibenik, om lag 22 km sørvest for byen Šibenik. Det gjer ho til den øya i øygruppa som ligg lengst frå land av dei busette øyane. Øya består av to kalksteinstoppar med ein frodig dal mellom. Ho har eit areal på 15,06 km² og eit folketal på 124 (2001). Folketalet har gradvis minka (720 innbyggjarar i 1953, og 207 i 1981). Den einaste landsbyen på øya heiter òg Žirje. Vegetasjonen på øya er hovudsakleg krattskog.

Hovudnæringae på øya er jordbruk (vindruer, oliven, plommer, fiken og surkirsebær) og fiske. Sjøen rundt Žirje er rik på fisk.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Žirje på infoadriatic.com 
 Offisiell side 

Zirje
Zverinac

Zverinac er ei lita øy i Adriahavet ved kysten av Kroatia. Ho har eit areal på 4,2 kvadratkilometer og eit folketal på 48. Den høgaste toppen på øya er 111 meter over havet.

Øya vart først nemnd i 1421 som Suiran og under styre av adelsmenn frå Zadar. På øya ligg det barokke palasset til familien Fanfong frå 1746 . I Poripišće uvala ligg det romerske ruinar.

Bakgrunnsstoff 
 Kart, vêr og flypass på Zverinac

Øyar i Kroatia
Šolta

Šolta er ei øy i Adriahavet ved kysten av Kroatia. Ho ligg vest for Brač (på andre sida av Splitsundet), sør for Split og aust for Drvenik. Ho har eit areal på 58,98 km², og eit folketal på 1 479 (2001). Den høgaste toppen på Šolta er Vela Straža, som er 238 meter høg. På nordaustsida av øya ligg dei store vikene Rogač og Nečujam. I vestlege delar av det indre Šolta ligg det ei jordbruksslette som er om lag 6 km lang og 2 km brei.

Hovudnæringa på øya er basert på vindyrking, oliven, frukt, fiske og turisme. Fleire landsbyar ligg borte frå kysten (Grohote, Gornje Selo, Srednje Selo, Donje Selo), medan Maslinica er den største fiskelandsbyen, som berre er utsett for nordvestleg vind, og dermed ei god hamn for mindre båtar.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 
 solta.hr 

Kommunar i Kroatia
Øyar i Kroatia
Castilla y León

Castilla y León er ein av 17 autonome regionar i Spania. Det vart oppretta ut frå Gamle Castilla (spansk Castilla la Vieja) og León i 1983. Regionen er den største i Spania med eit areal på 94 223 km² og rundt 2 519 875 innbyggjarar.

Geografi 
Castilla y León grensar til Asturias og Cantabria i nord, Aragón, Baskarland og La Rioja i aust, regionen Madrid og Castilla-La Mancha i søraust, Extremadura i sør, og Portugal og Galicia i vest.

Castilla y León dekker stort sett heile den spanske delen av nedslagsfeltet til elva Douro på den nordlege halvdelen av Meseta Central, eit stort platå midt på Den iberiske halvøya. Regionen omfattar òg nokre av dei tilknytte dalane, som El Bierzo (León) og fleire isolerte fjelldalar som Laciana (León), Valle de Mena (Burgos) og Valle del Tiétar (Ávila).

Provinsar 

Castilla y León er delt inn i ni provinsar: 
 Ávila
 Burgos
 León
 Palencia
 Salamanca
 Segovia
 Soria
 Valladolid
 Zamora
Kvar av desse provinsane er kalla opp etter dei respektive provinshovudstadane.

Sjå òg 
 Kongedømet Castilla
 Kongedømet León
 Gamle Castilla

Bakgrunnsstoff 
 Cortes de Castilla y León (spansk)
 Junta de Castilla y León (spansk)
 Consejo Consultivo de Castilla y León  (spansk)
 Turistinformasjon

Kjelder 

Spanske autonome regionar
 
Skipingar i 1983
Pi-dagen

Pi-dagen er ei uoffisiell feiring av den matematiske konstanten pi. Feiringa går føre seg den 14. mars, (3/14 i amerikansk datoformat) tett opp mot klokka 1:59:26. Tida vart vald ved å sjå på dei første desimalane i π (3,1415926). Under feiringa er det vanleg å ete pai (engelsk pie).

På denne dagen vart tilfeldigvis Albert Einstein fødd, og det er vanleg å syngje gebursdagssong for han under feiringa. 

Fysikaren Stephen Hawking døydde på denne datoen i 2018. 

Tilnærmingsdagen er vanlegast å feire den 22. juli (22/7) sidan 22/7 er den mest nytta tilnærminga av pi.

Bakgrunnsstoff 

Merkedagar
Månaden mars
Pi
Matematikk og kultur
Kunsteventyr

Kunsteventyr er eventyr som til skilnad frå folkeeventyra har kjend opphavsmann. Slike eventyr er ofte inspirert av folkeeventyr, men ber gjerne preg av at dei ikkje har ei forhistorie i munnleg form. 

Kunsteventyr er særleg knytte til romantikken.
Dei kan parodiera eventyr eller samfunn, 

Marie-Catherine d’Aulnoy gav ut eventyrsamlingar på 1690-talet der ho kombinerte tradisjonelle soger med litterære uttrykksmåtar. Gjennom dette er ho rekna som ein opphavsperson til kunsteventyret. 

H.C. Andersen er ein kjend forfattar av kunsteventyr som verka på 1800-talet. I Noreg er blant anna Regine Normann og Jonas Lie kjende for å ha gjeve ut samlinga Trold i 1891-92.

Nokre forfattarar av kunsteventyr
 Gisela von Arnim: Livet til høygrevinne Gritta von Rotterhjemmehososs (1840), Månekongens datter (1849)
 H.C. Andersen:  M.a. Prinsessen på ærten, Den lille Havfrue, Keiserens nye Klæder, Sneedronningen og Tommelise
 Béla Balázs
 Paul Baret: Foka, eller metamorfosene (1777)
 Hjalmar Bergman
 Elsa Beskow
 Clemens Brentano
 Tor Åge Bringsværd: Jørgen Moes vei nr. 13 (1973)
 Lewis Carroll: Alice’s Adventures in Wonderland
 Carlo Collodi: Pinocchios eventyr (1883)   
 Charles Dickens: A Christmas Carol (1843)
 Roald Dahl
 Johan Falkberget: Nord i haugene: Eventyr (1910) 
 Antoine Hamilton
 Wilhelm Hauff: Storken Kalif
 Lennart Hellsing
 Hermann Hesse: Dvergen (1904) 
 Ernst Theodor Amadeus Hoffmann: Nøtteknekker og musekonge” (1816)
 Tove Jansson
 Gottfried Keller
 Gösta Knutsson
 Selma Lagerlöf
 Astrid Lindgren
 A.A. Milne
 Friedrich de la Motte-Fouqué
 Eduard Mörike
 Regine Normann: Eventyr (1925) 
 Helena Nyblom
 Vladimir Oravsky
 Aleksandr Pusjkin: Eventyret om tsar Saltan (1831)
 Anna Maria Roos
 Jean-Jacques Rousseau: Den fantastiske dronningen (1758) 
 Karl Wilhelm Salice-Contessa
 Paul Scheerbart: Oppgangen til solen (Der Aufgang zur Sonne, 1903).
 Ludwig Tieck: «Den blonde Eckbert» (1797)
 William Makepeace Thackeray: The Rose and the Ring (1854)
 J.R.R. Tolkien
 Zacharias Topelius
 Torvald Tu: Mormor-kista (1928) 
 Anna Wahlenberg
 Oscar Wilde: The Happy Prince and Other Stories (1888)
 Evgenij Zamjatin

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 Kunsteventyr ved Bibliotekarstudentens nettleksikon om litteratur og medier (pdf-fil)

Litteratursjangrar
Eventyr
Tele2

Tele2 er eit pan-europeisk selskap oppretta i 1993, og tilbyr mobiltelefoni, telefoni og internett-tilgang til fleire land i Europa. Hovudkontoret ligg i Sverige.

Tele2 AB har rundt rekna 30 millionar kundar i 22 europeiske land, med ei total omsetjing på 50 milliardar SEK. Selskapet er eigd av Kinnevik-konsernet, der familien Stenbeck er største aksjonær.

Tele2 Norge AS er eit norsk dotterselskap av Tele2 AB, og har meir enn 600 000 kundar. I Noreg tilbyr Tele2 mobilabonnement, fasttelefonabonnement og breiband-/internett-tilgang.

Internasjonalt 
 Fasttelefon – i 22 land
 Internett-tilgang – i 19 land
 Mobiltelefon – i 14 land
 Kabel-TV & IP-TV – i Sverige, Litauen, Nederland og Luxemburg
 Telekort – i 10 land
 IP-telefoni/VoIP – i 8 land

Kjelder 
 Tele2.no: Om Tele2 
 «Tele2» på tysk Wikipedia

Bakgrunnsstoff 
 Heimesida til Tele2 Norge 
 Den internasjonale heimesida til Tele2

Teleselskap
Telefon
Biokovo

Biokovo er det nest høgaste fjellet i Kroatia, og ligg ved kysten av Adriahavet i Dalmatia mellom elvane Cetina og Neretva. Den høgaste toppen er Sveti Jure (St. Georg) på 1 762 meter. 196 kvadratkilometer av fjellet er ein verna naturpark. Fjellet vert stundom kalla Bijakova, særleg mellom innbyggjarane på austsida av fjellet. Når det er klårvêr kan ein frå toppen av Biokovo sjå heilt til fjellet Monte Gargano i Italia, som er 252 km unna.

Fjell i Kroatia
Naturparkar i Kroatia
Ellen Aslaksdatter Skum

Ellen Aslaksdatter Skum () var ein norsk reindriftssame frå Kautokeino. Ho deltok i Kautokeino-opprøret i 1852.

Ellen Skum var gift med Mathis Jacobsen Hætta. Dei hadde begge slutta seg til ei ytterleggåande religiøs gruppering, inspirert av Lars Levi Læstadius. I februar 1852 vart ho dømd til 1 ½ års straffarbeid etter at ho i lag med 21 andre samar vart dømd for å ha forhindra gudstenesta i Skjervøy kyrkje 6. og 7. juni 1851. Mannen hennar vart dømd til 8 månaders straffarbeid. I tillegg vart dei dømde til å betale sakskostnadene, som var så store at mange av dei stod i fare for å miste alle reinsdyra sine. 

Medan Mathis vart sett i fengsel, slutta Ellen seg til ein storsiida i lag med familiene til mange av dei andre som vart dømde. Siidaen var dominert av ei ytterleggåande religiøs gruppering. Læstadius hadde eit møte med denne grupperinga i mars 1852, men dei ville ikkje lenger ta imot rettleiing frå han. Utpå sommaren ville styresmaktene hente Ellen Skum til soning, men ho nekta å bli med. Ho fekk då vite at ho ville bli henta med makt om ho ikkje reiste frivillig, men folket i siidaen lovte å passe på Ellen og sa at ingen fekk hente henne frå dei. Sidan kom lensmann Bucht til siidaen for å ta henne i arrest — utan å finne henne.

Ellen Skum deltok aktivt då folket frå siidaen 8. november 1852 gjekk til angrep på huset til brennevinshandlaren i Kautokeino og drap både denne og lensmannen. Ho var med å piske huslyden til handelsmannen og soknepresten for å tvinge dei til å omvende seg. 

14. februar 1854 vart Ellen i høgsterett, likt fire andre opprørarar, dømd til døden for si deltaking i opprøret. Ho fekk seinare omgjort straffa til livsvarig straffarbeid, og sona på tukthuset i Trondheim Ho fekk nåde og slapp ut etter 13 år, i 1867. Etter soninga flytta ho heim til mannen i Kautokeino. I 1875 budde dei på ein statleg rydningsplass i Soattefielbma i Kautokeino. Ho døydde som enkje 10. februar 1895.

Figuren Elen Skum, spelt av finske Anni-Kristiina Juusos, hadde hovudrolla i filmen Kautokeino-opprøret av Nils Gaup (2008).

Kjelder 

 Nellejet Zorgdrager. De rettferdiges strid : Kautokeino 1852 : samisk motstand mot norsk kolonialisme ; omsett frå nederlandsk av Trond Kirkeby-Garstad. - Nesbru : Vett & viten ; Oslo : i samarbeid med Norsk folkemuseum, 1997. - 558 s. .(Samiske samlinger ; B.18, red.: Ove Pettersen).
 Klokkarbok for Kautokeino 1877-1896

Nordsamar
Norske opprørarar
Norske samar
Folk frå Kautokeino
Kautokeinoopprøret
Elva Isère

Sjå òg departementet Isère

Isère er ei 290 km lang elv i regionen Rhône-Alpes i Sør-Frankrike. Ho spring ut i Alpane på grensa til Italia, nær skisportstaden Val d'Isère. Ho renn inn i Rhône i Pont-de-l'Isère, nokre få kilometer nord for Valence. Den øvre elvedalen blir kalla Tarentaise.

Isère renn gjennom desse franske departementa og byane:
 Savoie: Bourg-Saint-Maurice, Albertville
 Isère (oppkalla etter elva): Grenoble
 Drôme: Romans-sur-Isère

Sideelvar til Isère er: 
 Arly 
 Arc
 Drac

Bakgrunnsstoff 

Isère
Isère
Isère
Isère
Isère
Mo kyrkje i Surnadal

Mo kyrkje står i bygda Moen i Surnadalen i Surnadal kommune i Møre og Romsdal fylke, og er ei Y-forma trekyrkje frå 1728. Byggmeister for kyrkja var Erik Jakobsen Holten frå Bæverdalen.

Mo kyrkje er ei av fem bevarde Y-kyrkjer i Noreg.

Kyrkja avløyste ei stavkyrkje som truleg var frå kring 1500. Ein del inventar vart flytt over frå stavkyrkja, mellom anna ein preikestol i tidleg barokk og ei kyrkjeklokke. Preikestolen vart skift ut ved ei restaurering i 1867, og hamna etterkvart på Kristiansund Museum der han gjekk tapt under bombinga i 1940.

I 1994 vart det funne ei båtgrav ved kyrkja. 
Grava er frå 900-talet.

Mo kyrkje er soknekyrkje i Mo kyrkjesokn i Indre Nordmøre prosti.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 
 Om Mo kyrkjelyd på nettstaden til Rindal og Surnadal kyrkjelege fellesråd
 

Kyrkjer i Indre Nordmøre prosti
Kyrkjer i Surnadal
Kulturminne i Surnadal
Norske kyrkjer frå 1728
Y-forma kyrkjer i Noreg
Valdresbanen

Valdresbanen er ein nedlagt sidebane av Gjøvikbanen. Han gjekk frå Eina stasjon til endestasjonen Fagernes. Valdresbanen vart ferdigstilt i 1906 og hadde ei lengde på 109 km. I starten var banen privat, men vart overteken av NSB frå 1937 til rutetoga vart innstilt i 1988. Skjenegangen nærmast Fagernes er no fjerna. Det har i seinare år gått turisttog mellom Eina og Dokka.

Aksjeselskapet AS Valdresbanen vart skipa i 1991 for å stå for drift av turisttog og chartertog på Valdresbanen, og for utleige av dresinar (skjenesyklar) til bruk på nokre strekningar av banen. Ei foreining, Foreningen Nye Valdresbanen, har som føremål å fremje interessa for banen og utvikle han som turistbane, og har som overordna mål å få i gang att ordinær togdrift på banen .

Linjekart

Fotnotar

Litteratur
Iversen, Ingolf, 1996. Klar til avgang! Ei bok om Valdresbanen. Fagernes: Valdres forlag. ISBN 8275620473
Aspenberg, Nils Carl. 1994. Glemte spor : Boken om sidebanenes tragiske liv. Oslo: Baneforlaget. side 93-103. ISBN 82-91448-00-0

Nedlagde jarnbanestrekningar i Noreg
Jarnbanestrekningar i Innlandet
Jarnbanestrekningar opna i 1906
Jarnbanestrekningar nedlagde i 1988
Valdres
1906 i Noreg
1988 i Noreg
Valdres Radio

Valdres Radio vart etablert på Dale skule i Øystre Slidre kommune i 1985. Dekningsområdet var Øystre Slidre, Vestre Slidre kommune og Vang kommune. Radio Nord-Aurdal AL vart etablert i 1984 med lokale i brannstasjonen på Fagernes, med Etnedal kommune, Sør-Aurdal kommune og Nord-Aurdal kommune som dekningsområde. I 1994 vart desse to radioane slått saman til Valdres Radio AL, og ei tid var det sendingar vekselvis frå Dale skule og Fagernes. I 1995 vart utstyret flytta frå Dale skule til underetasjen på Skysstasjonen på Fagernes, men etter eitt års tid vart drifta flytta til Skrautvålsvegen 85 i Hunkevika like ved Fagernes sentrum. Radioen held ei stund til i lokala til Norsk Lotteridrift, men flytta i 2004 tilbake til Skrautvålsvegen 85.

I 2002 vart det valt eit nytt styre som saman med ein dyktig revisor la om drifta. Arbeidet med redaksjon og administrasjon har sidan vore gjort på frivillig basis. Rundt 20 medarbeidarar står på for å halde det heile i gang. Trufaste lyttarar støttar radioen med gåver. Tre av kommunane har direkte overføring av alle møta i kommunestyra, og dei sender også informasjon i sommarradioen. Nokre bedrifter kjøper reklame. Bingoen kvar måndag er også viktig for økonomien. Ved 20-årsjubileet i 2005 var bankgjelda betalt og radiostasjonane har opparbeid seg litt kapital. 

Valdres Radio nyttar moderne datastyring.

Bakgrunnsstoff 
 Valdres Radio

Valdres
Norsk lokalradio
Inger Helene Nybråten

Inger Helene Nybråten () er ein tidlegare norsk skiløpar. Ho er vaksen opp og busett i bygda Skrautvål, og ho representerte Skrautvål IL. Nybråten starta karrieren sin med VM-gull på stafetten i Oslo 1982. I OL 1984 gjentok ho stafettgullet. I 1989 tok ho VM-bronse på stafetten, det gjorde ho også i 1991 og 1993. Det vart OL-sylv på stafetten i 1992 og 1994. I 1995 tok ho VM-bronse på 15 km. Ho vart også Noregsmeister 6 gonger.

Medaljeoversikt

Bakgrunnsstoff 
 

Norske langrennsløparar
Olympiske medaljevinnarar i langrenn
Olympiske meistrar for Noreg
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Noreg
Medaljevinnarar under vinter-OL 1984
Norske deltakarar under vinter-OL 1984
Langrennsløparar under vinter-OL 1984
Norske deltakarar under vinter-OL 1988
Langrennsløparar under vinter-OL 1988
Medaljevinnarar under vinter-OL 1992
Norske deltakarar under vinter-OL 1992
Langrennsløparar under vinter-OL 1992
Medaljevinnarar under vinter-OL 1994
Norske deltakarar under vinter-OL 1994
Langrennsløparar under vinter-OL 1994
Folk frå Nord-Aurdal
Skrautvål

Skrautvål er eit sokn, ei bygd  og ein tidlegare skulekrins i nordre delen av Nord-Aurdal kommune i Valdres i Innlandet fylke. Soknet har nesten 900 innbyggjarar (2013) og femnar om dei delar av kommunen som ligg nordom tettstadene Fagernes og Leira. Desse tettstadene høyrde tidlegare til Skrautvål sokn, men utgjer frå 1998 Tingnes sokn. Skrautvål kyrkje blei bygd på slutten av 1700-talet, og erstatta ei eldre stavkyrkje frå mellomalderen.

Jordbruk og skogbruk er viktige næringsvegar i soknet. Skrautvål har ein barneskule som var kommunal fram til 2010, då den blei ein friskule med montessoripedagogikk. 

Geografi i Nord-Aurdal
Bygder i Innlandet
Medvednica

Medvednica er eit fjell sentralt i Kroatia, like nord for Zagreb, og markerer den sørlege grensa for det historiske området Zagorje. Den høgaste toppen på 1 033 m vert kalla Sljeme, eit namn som stundom vert brukt om heile fjellet. Medvednica kan omsetjast som «bjørnfjellet».

Det meste av Medvednica er ein naturpark, og dekkjer eit område på 228,26 kvadratkilometer. Om lag 63 % av parken er dekt av skog. 

Det ligg eit skisenter på nordsida av fjellet mot Sljeme. Senteret har vore vertskap for tre verdscuprenn i slalåm for kvinner, i januar 2005-2007. Det er planar om eit verdscuprenn i slalåm for menn her i februar 2008.

Det finst tre måtar å kome til toppen av fjellet på: Med bil, til fots (det finst mange turstiar) eller med ein hengebane, som startar frå den tidlegare landsbyen Gračani. Banen har gått sidan 1963, og tar fire passasjerar. Turen opp tar 23 minutt.

Bakgrunnsstoff 
 Naturparken Medvednica

Fjell i Kroatia
Naturparkar i Kroatia
Učka

Učka (italiensk: Monte Maggiore) er det høgaste fjellet på halvøya Istria nord i Kroatia. Fjelltoppen Vojak er det høgaste punktet med 1 401 m.

Učka er synleg stort sett alle stader frå halvøya og har snødekke enkelte månadar av året. Byen Opatija (italiensk Abbazia) skal ha vore ein populær feriestad i Habsburgmonarkiet sidan han låg «i skuggen» til Učka, som i følgje ei segn skal verne mot den steikande middelhavsvarmen om sommaren. 

Området på og rundt Učka er erklært ein naturpark.

Bakgrunnsstoff 
 Naturparken Učka

Ucka
Ucka