alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Storetveit kyrkje

Storetveit kyrkje er ei langkyrkje frå 1930 som ligg på Storetveit i Fana bydel i Bergen. Kyrkja er soknekyrkje for Storetveit kyrkjelyd i Fana prosti. 

Tomta vart gjeven til kyrkja av eigaren av Storetveit gard, Wilhelm Mohr sr.. Byggjeprosessen vart finansiert av Odfjell-familien, og etter å ha vunne ei arkitekttevling om utforming av kyrkjebygget, vart arkitekten Ole Landmark. Kyrkja er i nygotisk stil, kledd i gråstein og kleberstein utvendig og tegelstein innvendig.  Kyrkja er dekorert med fire store biletteppe, og inventaret er dels frå 1881, dels frå 1931. 

Storetveit kyrkje vart vigsla den 30. november 1930 og Ole Landmark fekk Houens fonds diplom for kyrkja i 1932.

Kjelder 

 Disnorge.no: Kirker i Hordaland fylke
 Bokmålswikipedia om Storetveit kirke og Houens fonds diplom.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

Norske kyrkjer frå 1930
Kyrkjer i Fana prosti
Fana
Houens fonds diplom
Kulturminne i Bergen
Kyrkjer i Bergen
Pavlohrad

Pavlohrad (ukrainsk Павлогра́д) er ein industriby aust i Ukraina i Dnipropetrovsk oblast og har kring 120 000 innbyggjarar. Elvane Vovtsja, Hnizdka og Kotsjerha renn gjennom Pavlohrad. 

I 1930 var det eit opprør mot sovjetstyret i Pavlohrad. Det var eit stort jødisk samfunn i Pavlohrad før 1941, som vart grunnlagd i 1780. Byen vart øydelagd under Nazi-okkupasjonen i 1941.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Pavlohrad» frå ,  den 16. september 2012.  
 

Byar i Dnipropetrovsk oblast
Uzjhorod

Uzjhorod (ukrainsk Ужгород) er ein by vest i Ukraina, ved grensa til Slovakia og nær grensa til Ungarn. Han er det administrative senteret i Zakarpattja oblast (region), og i Uzjhorodskyj rajon (distrikt) i oblastet. Byen har kring 110 000 innbyggjarar.

Byen har eit stort og viktig universitet, ein Škoda-fabrikk og eit slott. Sidan byen ligg nokre kilometer frå den slovakiske og ungarske grensa er han eit populært turistmål.

Den største folkegruppa i Uzjhorod er hovudsakleg ukrainarar, men det er òg mange etniske ungararar i byen. Ungarsk blir difor ofte brukt. Uzjhorod har ungarsk konsulat.

Før første verdskrigen tilhøyrde Uzjhorod den ungarske delen av Austerrike-Ungarn. I mellomkrigstida tilhøyrde byen Tsjekkoslovakia. Ein kort periode var byen hovudstaden i Den ukrainske karpatske republikken, som vart leia av den lokale ukrainsk presten Avhustyn Volosjin. Etter Sovjetunionen sigra i andre verdskrigen tok Stalin området frå Tsjekkoslovakia og sameinte det med resten av Den ukrainske sovjetiske sosialistrepublikken.

Klima 
Uzjhorod har eit fuktig kontinentalklima (Köppen si klimaklassifisering: Dfb), nær grensa til maritimt klima (Cfb) med kjølige til kalde vintrar og varme somrar. Januar er den kaldaste månaden med ein middeltemperatur på -1,7 °С medan den varmaste er juli med ein middeltemperatur på 20,9 °С. Den lågaste temperaturen som er målt er -28,2 °С og den høgaste temperaturen er 38,6 °С. Middelnedbøren er 748 mm i året, som er jamt fordelt utover året, sjølv om det kjem mest nedbør om sommaren. I snitt får Uzjhorod 1950 soltimar i året.
<div style="width:70%">

Kjelder  

Denne artikkelen bygger på «Uzjhorod» frå ,  den 16. september 2012.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad

Byar i Zakarpattja oblast
Busetnader grunnlagde på 800-talet
Shtetlar
Lysytsjansk

Lysytsjansk (ukrainsk Лисичанськ, russisk Лисичанск Lisitsjansk) er ein by i Luhansk oblast (region) søraust i Ukraina. Byen er eit eige  rajon (distrikt) i oblastet og ligg på høgrebreidda av elva Donets, kring 90 km frå Luhansk. Byen har kring 105 000 innbyggjarar (2010). 

I lag med byane Sievjerodonetsk, Rubizjne, Kreminna dannar Lysytsjansk eit stort storbyområdet i Donetsbekkenet med til saman kring 350 000 innbyggjarar.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Lysychansk» frå ,  den 16. september 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Byportal 

Byar i Luhansk oblast
Busetnader grunnlagde i 1710
Jevpatoria

Jevpatoria er ein by på Krimhalvøya i Ukraina. Han ligg 65 km nord for Sevastopol. Byen har kring 125 000 innbyggjarar (2011). 

Byen er ein bade- og kurstad og har ein næringsmiddelindustri. Byen har ein stor moské frå 1552 og ei gresk-ortodoks domkyrkje.

Historie
Byen vart grunnlagd som ein gresk koloni på 500- eller 400-talet f.Kr., og vart erobra av Mithradates VI Evpator av Pontos, som byen fekk namnet sitt etter, i første hundreåret f.Kr. Byen kom så under romarar, austromarar og gotarar. I mellomalderen vart byen under namnet Gözleve hamneby for Krim-khanatet, og var den nest største byen på Krim etter hovudstaden til tatarkhanen, Bakhtsjisaraj.

Frå slutten av 1700-talet vart Jevpatoria den viktigaste tilhaldsstaden for karaittane på Krim. Karaittane var ei jødisk sekt med utspring i Mesopotamia på 700-talet. Dei kom til Krim frå Egypt og Palestina på 1200-talet som følgje av det første krosstoget.

Merknadar

Kjelder

Jevpatorija. I Store norske leksikon.

Denne artikkelen bygger på «Yevpatoria» frå ,  den 16. september 2012.

Bakgrunnsstoff
 Yevpatoriya Biletgalleri   (russisk)

Byar på Krimhalvøya
Krim-khanatet
Greske koloniar på Krimhalvøya
Byar i den greske antikken
Busetnader grunnlagde i det første tusenåret fvt.
Feriebyar i Ukraina
Kystbusetnader i Ukraina
Jenakijeve

Jenakijeve (ukrainsk Єнáкієве; russisk Ена́киево, Jenakijevo) er ein by i Donetsk oblast (provins) aust i Ukraina. Byen ligg ved elva Krynka kring 60 km frå Donetsk. Sidan 2014 har byen vore kontrollert av den såkalla folkerepublikken Donetsk.

Jenakijeve er eit viktig regionssenter for kolgruvedrift, metallurgi, kjemikalieproduksjon og annan produksjon. Den utdaterte industrien i byen har ført til ulukker som gasseksplosjonen i juni 2008 i ei av kolgruvene i Jenakijeve. 

Jenakijeve vart grunnlagd i 1898 då fleire arbeidsbusetnader kring Peter jerk- og stålverk, vart samla til ein enkelt busetnader som fekk namn etter Fjodor Jenakijev. Dei første kolgruvene vart bygde alt i 1883. Busetnaden fekk bystatus i 1925. 

I Jenakijeve ligg ein av dei eldste metallurgiske fabrikkane i Ukraina - Jenakijeve jern- og stålverk. 

Byen har like over 100 000 innbyggjarar. Kring 14 % av innbyggjarane har ukrainsk som morsmål, medan resten snakkar russisk. Byen er kjend som fødestaden til president i Ukraina, Viktor Janukovytsj.

Bakgrunnsstoff
 Uoffisiell nettstad

Byar i Donetsk oblast
Busetnader grunnlagde i 1853
Vinter-PL 1994

Vinter-PL 1994, offisielt Dei 6. paralympiske vinterleikane, vart halden frå 10. til 19. mars 1994 på Lillehammer i Noreg. Dette var fyrste gong Dei paralympiske vinterleikane og Dei olympiske vinterleikane vart arrangert på same stad. Vinter-PL 1994 var dei fyrste vinterleikane som vart organisert av Den internasjonale paralympiske komitéen (IPK).

Nasjonar

Sjå òg
 Vinter-OL 1994

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «1994 Winter Paralympics» frå ,  den 16. september 2012.  
 

Idrettstilskipingar i Innlandet
 
Sport i 1994
1994 i Noreg
Idrett i Lillehammer
Kamjanets-Podilskyj

Kamjanets-Podilskyj (ukrainsk Кам’янець-Подільський, armensk Կամիանեց-Պոդոլսկի, polsk Kamieniec Podolski) er ein by ved elva Smotrytsj vest i Ukraina, nordaust for Tsjernivtsi.

Han var tidlegare det administrative senteret i Khmelnytskyj oblast, men er i dag det administrative senteret i Kamjanets-Podilskyj rajon (distrikt) i oblastet. Byen har like over 100 000 innbyggjarar (2011).

Byen vart nemnt allereie i 1106. Frå 13. til 1700-talet opplevde Kamenets både oppgangstider og blomstring. Frå 1373 til 1430 var byen ein del av Storhertugdømet Litauen, deretter var ein bortsedd frå ein kort periode i tida 1672 til 1699 under tyrkisk-tatarar under Polen. Frå 1772 kom Kamenets under innverknad frå Det russiske keiserdømet. I 1918 vart det første ukrainske universitet etablert i byen. Like etter første verdskrigen vart byen i 1919 sete for den mellombels ukrainske nasjonalregjeringa. I 1922 vart byen saman med resten av Ukraina ein del av Sovjetunionen.

Under andre verdskrigen leid òg denne byen sterkt under krigshandlingane, undertrykkinga og holocaust. Før den tyske okkupasjonen var kring 40 % av innbyggjarane i byen jødar. Etter krigen vart byen gjenoppbygd og er i dag ein del av den sjølvstendige staten Ukrania.

Sjå òg 
 Slaget ved Kamjanets-Podilskyj

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Kamianets-Podilskyi» frå ,  den 16. september 2012.

Bakgrunnsstoff

Byar i Khmelnytskyj oblast
Shtetlar
Kostjantynivka

Kostjantynivka (ukrainsk Костянтинівка, russisk Константиновка) er ein industriby i Donetsk oblast (provins) aust i Ukraina, ved Krivoj Torets, senteret i Kostjantynivka rajon (distrikt). Han vart i sovjettida utvikla til eit stort senter for produksjon av jern, sink, stål og glas. Byen har like under 100 000 innbyggjarar.

Historie
I 1870 vart Kostjantynivka grunnlagd av landeigaren Nomikossov som bygde ein busetnad til hære for den eldste sonen hans, Kostjantyn. På byrjinga av 1900-talet utvikla Kostjantynivka seg til ein industribusetnad og fekk bystatus i 1932.

Bakgrunnsstoff

Byar i Donetsk oblast
Busetnader grunnlagde i 1870
Khrustalnyj

Khrustalnyj eller Krasnyj Lutsj er ein by i Luhansk oblast (provins) søraust i Ukraina. Byen har kring 90 000 innbyggjarar (2005). Sidan 2014 har byen vore kontrollert av den såkalla folkerepublikken Luhansk.

Byen vart grunnlagd som Krindatsjovka på slutten av 1800-talet og fekk namnet Krasnyj Lutsj ('raud bjelke' i desember 1920. Han fekk bystatus i 1926. Byen vart eit viktig senter for kolgruvedrift i Donetsbekkenet.

Byen var under tysk okkupasjon frå juni 1942 til september 1943. Jødar som budde her og andre offer, som kommunistar, blei drepne og kasta ned i Bogdan kolgruve. Totalt blei rundt 2 000 menneske drepne.

I januar 1965 hadde byen eit folketal på 101 000.
I januar 1989 var folketalet 113 278. Byen haddde ei viktig rolle i kolgruvedrift, med fleire industrianlegg og ein jernbanestasjon.

I januar 2013 var folketalet i byen 82 765.

Sidan våren 2014 har byen vore kontrollert av den sjølverklærte Folkerepublikken Lugansk.

Under avkommuniseringslovar vedtekne i Ukrain blei byen omdøypt til Khrustalnyj av det ukrainske parlamentet den 12. mai 2016 . Omnemninga fekk ikkje praktisk tyding, ettersom byen ikkje var under ukrainsk kontroll.

Folketsetnad
Ved folketeljinga i 2001 var innbyggjarane fordelt på følgjande folkegrupper:

Ethnicity
 Ukrainarar: 49,2 %
 Russarar: 46,1 %
 Kviterussarar: 1,1 %

Språk
Russisk: 87,8 %
Ukrainsk: 10,4 %
Armensk: 0,2 %
Kviterussisk: 0,1 %

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Krasnyi Luch» frå ,  den 16. september 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Byar i Luhansk oblast
Busetnader grunnlagde i 1895
Oleksandria

Oleksandria (ukrainsk Олександрія, russisk Александрия, Aleksandria) er ein by i Kirovohrad oblast (provins) sentralt i Ukraina. Han er det administrative senteret i Oleksandrijiskyj rajon (distrikt). Byen har litt over 90 000 innbyggjarar og med landsbyar i rajonen er det totalt litt over 100 000 innbyggjarar.

Historie
Byen vart grunnlagd i 1754 som busetnaden Usovka (russisk Усовка, ukrainsk Усівка) og har hatt namnet Oleksandria sidan 1784. Han var senter for eit ukrainsk bondeopprør i 1919 leia av Ataman Grigorijev.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Oleksandriia, Kirovohrad Oblast» frå ,  den 16. september 2012. 

Byar i Kirovohrad oblast
Busetnader grunnlagde i 1754
Konotop

Konotop (ukrainsk Конотоп ) er ein by nord i Ukraina i Sumy oblast. Konotop er senteret i Konotop rajon (distrikt) og ligg kring 129 km frå Sumy. 

Konotop flybase ligg ved byen. Konotop er ei dag eit viktig senter for maskinbygging, samt eit trafikknutepunkt. Byen har trikk og er den minste byen i landet med eige trikkesystem.

Historie
På byrjinga av 1600-talet var ukrainske kosakkar dei første som slo seg ned i området. Busetnaden vart først nemnd i 1634 i forskjellige dokument som Novoselitsa. I 1642 vart det bygd ei polsk festning på staden kalla opp etter elva Konotopka. Truleg forsvann elva og ei anna festning, Jezutsj, vart bygd. Festninga vart viktig i kampane mot storfyrstedømet Moskva. Somme historikarar meiner at Konotop var busett sjølv før den tatar-mongolske invasjonen. Ei segn seier at mange av hestane og soldatane til eit tatarisk kavaleri drukna i myrområde kring byen og at det er derfor området har namnet Konotop, der kon tyder hingst og topat tyder å drukne.

I 1659 fann slaget ved Konotop stad nær byen, der polakkar krimtatarar og ukrainske kosakkar leia av Ivan Vyhovsky slo ein russisk-ukrainsk styrke. I 1782 fekk Konotop bystatus.

Geografi

Klima

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad

Byar i Sumy oblast
Busetnader grunnlagde i 1635
Kadijivka

Kadijivka (ukrainsk Кадіївка og russisk Кадиевка) er ein by i Luhansk oblast (provins) aust i Ukraina. Byen er eit eige rajon (distrikt) i oblastet. Sidan 2014 har byen vore kontrollert av den såkalla folkerepublikken Luhansk.

Byen har kring 80 000 innbyggjarar (2011).

Historie 

Byen er kalla opp etter den sovjetiske gruvearbeidaren Aleksej Stakhanov, som starta karrieren sin her. Frå 1937 til 1940 hadde byen namnet Sergo (ukrainsk Серго) og før 1937 og frå 1940 til 1978 heitte byen Kadijevka (russisk Кадиевка) eller ukrainsk Kadijivka (ukrainsk Кадіївка). Ein arbeidsleir for tyske krigsfangar vart oppretta ved Stakhanov under andre verdskrigen.

Økonomien i byen er basert på bygging av jernbanevogner, eit ferrolegeringsverk og kolgruvedrift.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Stakhanov, Ukraine» frå ,  den 16. september 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Byar i Luhansk oblast
Uman i Ukraina

Uman (ukrainsk Умань) er ein by i Tsjerkasy oblast (provins) sentralt i Ukraina, aust for Vinnytsia. Byen ligg ved breidda av elva Umanka og er det administrative senteret i Uman rajon (distrikt). For ukrainarane er Uman kjend for skildringa av haidamakopprøra i det lengste diktet til Taras Sjevtsjenko, Haidamaky (1843).

Historie 

Opphavet til byen er uklart, men han er særs gammal. Han er kjent frå 1616 då tatarane bygde eit forsvarsanlegg i byen og eit framtredande kossakregiment vart stasjonert i byen. I åra 1670–1674 var byen militært hovudkvarter for den delen av Ukraina som ligg på vestsida av Dnepr. Folketalet steig utover på 1600-talet då byen var ein del av Polen og han fekk byrettar i 1616 og i 1629 hadde den 6 000 innbyggjarar. I 1706 fekk han Magdeburgrettar.

I 1802 vart den storslåtte Sophienpark opna, anlagt av den polske greven Stanislaw Potocki og ingeniøren Ludwig Metzel, inspirert av dei engelske landskapsparkane. Parken har namn etter den greske hustrua til Potocki.

Under andre verdskrigen var det rett ved byen eit større slag mellom det tyske Wehrmacht og den raude armeen 15. juli–8. august 1941 der ei tysk pansergruppe rykte aust mot den austlege svingen av Dnepr og rundt 100 000 sovjetiske krigsfangar i ein stor knipetangsmanøver. Etter den tyske erobringa av byen vart over 14 000 jødar deporterte frå byen. Frå byrjinga av 1990-talet har byen vorte ein jødisk valfartsstad då grava til den sentrale rabbinaren Nachmann ligg her.

Næringsliv 

Hovudnæringa i byen er maskinindustri og farmasøytisk industri. Uman ligg sentralt kommunikasjonsmessig der motorvegane Kiev – Odessa og Vinnytsia – Kropyvnytskyj kryssar kvarandre.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Uman» frå , og «Uman (Ukraina)» frå  den 16. september 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
  Uman informasjonsportal (ukrainsk)

Byar i Tsjerkasy oblast
Busetnader grunnlagde i 1616
Shtetlar
Sjostka

Sjostka (ukrainsk og russisk Шостка) er ein by i Sumy oblast nordaust i Ukraina. Byen har kring 85 000 innbyggjarar (2004). Han ligg ved elva Sjostka, ei sideelv til  Desna, som han har fått namnet sitt frå. Sjostka er eit industrisenter for kjemiakaliar og mjøleprodukt.

Historie

Sjostka vart grunnlagd som ein landsby på byrjinga av 1600-talet for ukrainske kosakkar. I 1739 vart det grunnlagde ein krutfabrikk her. Sidan den gong var Sjotska ein av dei viktigaste leverandørane av krut til Det russiske imperiet. I 1893 vart byen knytt til jernbanenettverket. Sjostka fekk byrettar i 1920. I 1931 vart det bygd ein filmfabrikk i Sjostka, som var ein av dei viktigaste leverandørane av film i Sovjetunionen.

Bakgrunnsstoff
  Ein nettstad om Sjostka (russisk) 

Byar i Sumy oblast
Busetnader grunnlagde på 1700-talet
Brovary

Brovary (ukrainsk Бровари) er ein by i Kiev oblast (provins) nord i Ukraina, og ein austleg forstad til Kiev. Han er administrasjonssenter i Brovarskyj rajon (distrikt). Brovary er ein gammal by, først nend i 1630. Namnet er ukrainsk for bryggeri. 

Byen vart kjend i 2000 då ei bustadblokk vart treft av ein bakke-til-bakke-missil, som vart skoten opp får ein skytebane i nærleiken og gjekk feil veg. Tre personar omkom. 

I dag er Brovary eit senter for skoproduksjon og idrett. Fleire ukrainske idrettstjerner har starta karrierane sine her.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Brovary» frå ,  den 16. september 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Byar i Kiev oblast
Izmajil

Izmajil (ukrainsk Ізмаї́л; russisk og bulgarsk Измаил; rumensk Ismail eller Smil; tyrkisk İşmasıl eller Hacidar; polsk Izmaił) er ein historisk by ved Donau sørvest i Ukraina. Byen er det administrative senteret i Izmajil rajon (distrikt) i Odessa oblast (provins) og den største ukrainske hamnebyen ved Donau. Byen er eit senter for matproduksjon og eit populært regionalt turistmål . Den ukrainske marinen og Den ukrainske kystvakta har begge basar her. 

Byen har i dag kring 75 000 innbyggjarar (2012).

Historie

Byen vart bygd av genovesiske handelsmenn på 1200-talet. Første gongen byen vart nemnt, var det under namnet Şmil, oppkalla etter ein tyrkisk storvisir.

På midten av 1400-talet tilhøyrde byen Moldavia, men i 1484 kom han under osmansk tyrkisk herredøme. I 1770, etter å ha vorte angripen av Russland, vart byen forskansa så sterkt at sultanen uttalte han var ein by som ikkje kunne erobrast av nokon hær. Men russarane greidde å ta byen i 1790 (under den russisk-tyrkiske krigen (1787–1792)). Denne sigeren vart temaet for den første nasjonalsongen til Russland, «Rom pobedy razdavajsia!» Ved slutten av krigen vart Izmail gjeve tilbake til Det osmanske riket. Men russarane tok byen att i 1809. Ved Bukaresttraktaten vart heile Bessarabia som Izmajil var ein del av, overteke av Russland. Då Russland tapte Krimkrigen, vart området gjeve til Moldavia. Seinare vart byen ein del av Donaufyrstedømma (Valakia og Moldavia). Då Donaufyrstedømma vart sameint med Transilvania i 1918, vart Izmail ein del av Romania. Byen var rumensk til 1940 då Sovjetunionen overtok. I 1941 vart Bessarabia igjen okkupert av rumenarane. Då andre verdskrigen slutta, vart Izmajil igjen ein del av Sovjetunionen. Sidan august 1991 er Izmail ein del av den sjølvstendige republikken Ukraina.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Izmail» frå , og «Izmail» frå  den 16. september 2012.

Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad 

Byar i Odessa oblast
Donaudeltaet
Byar ved Donau
Bakhmut

Bakhmut (ukrainsk skrift Бахмут) er ein by i Donetsk oblast i Ukraina. Han er det administrative senteret i Bakhmutskyi rajon. Han ligg ved elva Bahmutka kring 89 km frå Donetsk. Byen har kring 80 000 innbyggjarar (2005).

Historie
Det er spor etter etter ein busetnad her frå 1557, men byen vart offisielt grunnlagd i 1571 og er kalla opp etter elva han ligg ved. Busetnaden starta opphavleg som ein grenseovergang og vart seinare eit festningsvekr. I 1701 gav Peter I ordre om å byggje eit fort her og kalle byen Bakhmut. Fortet stod ferdig i 1703. Hausten 1705 erobra kosakkar leia av Ataman Kondrat Bulavin saltgruvene i Bakhmut salt, som seinare fekk byen til å bli eit av sentera for Bulavinopprøret og dei heldt byen til mars 1708. I 1783 fekk Bakhmut bystatus. I 1876 vart det oppdaga fleire saltførekomstar og det vart raskt bygd fleire gruver. I 1924 vart namnet på byen endra til Artemivsk, til ære for Artem, ein russisk bolsjevik som budde og arbeidde i byen dei første åra av revolusjonen. Namnet blei endra attende til Bakhmut i 2016.

Byen var okkupert av tyskarane frå 31. oktober 1941 til 9. mai 1943.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Artemivsk» frå ,  den 16. september 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

 

Byar i Donetsk oblast
Busetnader grunnlagde i 1571
Forskingsdagane

Forskingsdagane er ein nasjonal, årleg festival i regi av Noregs forskingsråd. 

Mottoet for festivalen er å skape begeistring og forståing for forsking. Under festivalen blir  forsking i praksis demonstrert for ulike målgrupper. Festivalen blir halde kvart år i veke 38 og 39. 2012 er attande året på rad festivalen går av stabelen. I 2012 varar den frå 19. til 30. september. Dei aller fleste arrangementa er gratis og opne for alle.

Bidragsytarane er universitet, høgskolar, forskingsinstitutt, biblioteke, museum og næringsliv som ønskjer å formidle til eit breitt publikum. Det er registrert om lag 200 arrangørar totalt. Det nasjonale sekretariatet for festivalen er ein del av Kommunikasjonsavdelinga i Noregs forskingråd og legg tilrette, koordinerer og lagar blest rundt arrangementa ved alle einskildinstitutsjonane. I tillegg står sekretariatet for ein del nasjonale arrangement som f.eks. opningsarrangement og nasjonal finale i Forskar grand prix. Sekretariatet hadde i 2012 2,5 årsverk.

Årlege tema og slagord 

Forskingsdagane er til for alle fag og alle forskingsfelt, men har sidan 2003 fokusert ekstra på eit overordnet tema kvart år. Tema blir bestemt av Forskingsrådets leiarmøte:

 2003 – Helse: Kunsten å overleve
 2004 – Innovasjon og nyskaping: På sporet av framtida
 2005 – Fysikk og design: Umoglege moglegheiter
 2006 – Etikk: Med viten og vilje
 2007 – Polaråret: Tampen brenn
 2008 – Miljøvennlig energi: Gjennom ild og vatn
 2009 – Berekraft og evolusjon: Kunsten å overleve
 2010 – Forskingas verktøy: Vegen til viten
 2011 – Kjemi: Magisk og logisk
 2012 – Samfunn: Den menneskelege faktor
 2013 – Hav og vann: Eit hav av hemmelegheiter
 2014 – Kommunikasjon: Rom for store tankar
 2015 – Mat Svolten?
 2016 – Grenser Utan grenser
 2017 – Verdiar: Kva gjer noko verdfullt?
 2018 – Oppvekst: Verdas største eksperiment: Å vekse opp med internett
 2019 – Miljø: Kva gjer forskarane og kva kan vi gjere?
 2020 – Hjernen

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Norsk forsking
Forskingsformidling
Skipingar i 1994
Mukatsjevo

Mukatsjevo eller Mukatsjeve  (ukrainsk Мукачево, Мукачеве) er ein by i Latoricadalen i Zakarpattja oblast (provins), sørvest i Ukraina. Byen har kring 95 000 innbyggjarar (2008).

Byen er no ein endestasjon langs ein jernbane. Her vert det produsert øl, vin, tobakk, mat, tekstilar, tømmer og møblar. Under den kalde krigen låg Mukatsjevo flybase her.

Historie
Frå 800-talet til 1000-talet var Mukatsjevo truleg ein del av Kiev-riket. I 1018 vart Mukatsjevo erobra av ungararane og vart eit maktsenter for dei ungarske kongane. I 1397 gav kong Sigismund av Ungarn byen til den rutenske prinsen Theodor Koriatovitsj, som flytta mange rutenarar her. På 1400-talet blømde byen og han vart eit handelssenter i regionen. I 1445 vart byen ein ungarsk fri keisarby. Han fekk òg Magdeburgrettar.

På 1500-talet vart Mukatsjevo ein del av fyrstedømet Transilvania. Anti-Habsburgske opprør fann stad frå 1604 til 1711 i dette området og det som i dag er Slovakia. Det vart oppretta eit gymnas her i 1646. Seint på 1700-talet kom byen under austerriksk kontroll som ein del av Kongedømet Ungarn. Det busette seg òg mange tyskarar i området. Palanokborga i byen vart eit europeisk politisk fengsel etter storminga av Bastillen. I 1821-1823 sat den greske nasjonalhelten Alexander Ypsilanti fengsla i Palanokborga.

I 1919 vart området Karpatisk Rutenia, som byen låg i, innlemma i Tsjekkoslovakia. I november 1938 vart ein del av området som tidlegare hadde høyrt til kongedømet Ungarn gjeve attende til Ungarn. Mukatsjevo var då den einaste byen i Ungarn med ein jødisk majoritet, fram til 1944 då alle jødane vart deporterte til Auschwitz av nazistane. Mot slutten av 1944 storma den raude armeen Karpatisk Rutenia. Først vart området gjeve attende til Tsjekkoslovakia, før det vart ein del av Sovjetunionen som følgje av ein avtale mellom dei to landa seinare i 1945. Sovjetunionen byrja å kaste ut ungarane i byen. I 1945 vart byen ein del av Ukrainske SSR.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Mukachevo» frå ,  den 16. september 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 mukachevo.net - Mukatsjevo byportal

Byar i Zakarpattja oblast
Busetnader grunnlagde på 800-talet
Shtetlar