alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Xia Yan

Xia Yan () var ein kinesisk dramatikar, politikar og aktiv kulturformidlar. 
Xia Yan var fødd i Yuhang i Zhejiangprovinsen aust i Kina. Han gjekk ut frå Zhejiang industriskule i 1915. Nokre år seinare blei han med i 4. mai-rørsla og var med på demonstrasjonar i Hangzhou. Deretter studerte han nokre år i Japan, fram til han vart utvist i 1927. Under studietida las Xia Yan mellom anna Kapitalen og vart med i marxistiske sirklar. Han gjekk inn i Det kinesiske kommunistpartiet i 1926, og var ein av dei meir eller mindre fordekte kommunistane som gjekk inn i Kuomintang. 

Etter heimkoma verka Xia først i Wuhan, så i Hongkong og så i Shanghai. Her grunnla han eit teater i 1929. Under den sino-japanske krigen verka han som journalist.

Xia Yan skreiv fleire skodespel med venstreorienterte tema etter sjølv å ha etterspurd «drama frå proletariatet». Av dei best kjende er det naturalistiske Under Shanghais takskjegg (《上海屋檐下》, Shanghai wuyanxia, 1937) og Den fascistiske basillen (《法西斯细菌》, Faxisi-xijun, 1944). Han skreiv også Sai Jinhua (1936), om ei kurtisane frå Qing-dynastiet med dette namnet.

Han nytta også film for å framstille typiske kinesiske miljø. Han skreiv filmmanusskriptet til Nyttårsofferet (1956)
etter eit verk av Lu Xun, og redigerte denne og to andre filmar basert på stykke av Ba Jin.

Xia Yan vart visekulturminister i 1960-åra, men under Kulturrevolusjonen vart han avsett, utsett for offentleg hån og send i fengsel. Etter åtte år i fangenskap sleppte han fri i juli 1975 og vart rehabilitert i 1978.
I 1979 blei han vald til formann for den kinesiske cinematografiorganisasjonen. I 1989 vart han æra for sine kulturbidrag av det kinesiske kulturdepartementet. 

Xia Yan døydde i Beijing i 1995. Oska hans vart spreidd i elva Qiantang etter hans eige ønske.

Xia Yan-prisen for filmatisk litteratur er kalla opp etter han.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Xia Yan» frå , og «Xia Yan» frå  den 25. november 2012. 
 Denne artikkelen bygger på «Xia Yan» frå , den 1. november 2010.

Fotnotar 

Kinesiske dramatikarar
Kinesiske politikarar
Folk frå Hangzhou
Xiangtan

Xiangtan er eit byprefektur ved elva Xiang Jiang i provinsen Hunan i Sør-Kina. Folkesetnaden innan grensene vert rekna til å vere (2004) 2,83 millionar.

Administrative einingar 
Xiangtan består av to bydistrikt, éit fylke og to byfylke:
Bydistriktet Yuetang (岳塘区), 206 km², 330 000 innbyggjarar, sete for lokalregjeringa;
Bydistriktet Yuhu (雨湖区), 74 km², 370 000 innbyggjarar;
Fylke Xiangtan (湘潭县), 2 513 km², 1,12 millionar innbyggjarar;
Byfylket Xiangxiang (湘乡市), 2 003 km², 890 000 innbyggjarar;
Byfylket Shaoshan (韶山市), 210 km², 100 000 innbyggjarar

Samferdsel
Riksveg 107 fører gjennom området. Han går frå Beijing til Shenzhen (rett ved Hongkong) og er på vegen innom provinshovudstadane Shijiazhuang, Zhengzhou, Wuhan, Changsha og Guangzhou.

Riksveg 320 går gjennom området. Han byrjar i Shanghai og går sørvestover til grensa mellom provinsen Yunnan og Burma. Undervegs er han mellom anna innom Hangzhou, Nanchang, Guiyang, Kunming og Dali.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på « Xiangtan» frå ,  den 1. november 2010.  
 

Byprefektur i Hunan
Yixing-leire

Yixing-leire eller zisha-leire er ein type leire frå området nær byen Yixing i Jiangsu-provinsen i Kina.

Bruken av leira går attende til Song-dynastiet (960-1279) då lilla leire først vart tatt ut rundt innsjøen Taihu i Kina. Frå 1600-talet vart leirvarene eksportert til Europa. 

Det ferdige steintøyet som er nytta i samband med laging og driking av te og andre småting er vanlegvis raudt eller brunt i fargen. Det er kjend som lilla sand-steintøy og er som oftast utan glasur. Leira som er nytta i yixing-steintøy er veldig kohesiv og kan bli forma ved hjelp av begitting, spiralforming eller mest vanleg plateforming. Dei mest kjende produkta laga av yixing-leire er yixingtekanner (宜興紫砂壺; yíxīng zǐshā hú, 'yixing lilla sand-kanne').

Leiretypar

Omgrepa «yixing-leire» og «zisha-leire» er ofte nytta som paraplyuttrykk om tre ulike typar steintøy:

 Zisha eller zini (kin. 紫砂 eller 紫泥 ; direkte omsett 'lilla leiresand'): er mest vanleg og har fargar frå rosa til brun; mørkebrunt steintøy som gjev namn til type steintøy som vanlegvis er knytt til yixing.
 Banshanlu: meir sjeldan med fargar frå gulkvit til lysebrun 
 Zhuni (朱泥; direkte omsett 'sinober-leire'): har rike raude fargar; raudaktigt brunt steintøy som er laga av leire med eit høgt jerninnhald. Namnet viser berre til den noko sterke raudtonen på sinober (朱砂; pinyin zhūshā). Det er no 10 gruver som framleis lager zhuni. På grunn av auka etterspurdnad av yixing-steintøy, er zhuni no tilgjengeleg i avgrensa mengder. Zhuni-leire må ikkje forvekslast med hongni-leire (红泥, direkte omsett 'raud leire'), ei anna raud leire.

 Duanni (鍛泥; direkte omsett 'forsterka leire'): steintøy som vart tilsett ulike steinar og mineral i tillegg til til zini- eller zhuni-leire. Dette gir ulike teksturar og fargar som spenner frå beige, blå og grøn (绿泥), til svart.

Ved å blande desse leirene kan ein få grøn- og blåfargar.

Mineralsamansetting

Kjemisk er zisha ei blanding av kaolin, kvarts og glimmer med eit høgt innhald av jernoksid. Ho er i hovudsak tatt ut i Huanglongshan og Zhaozhuangshan og har ei litt sandaktig tekstur. Prosessen med å lage til leire er lang og var tradisjonalt ein løyndom. Typisk vart leira brent i ein oksyderande atmosfære ved temperaturar mellom 1100°C-1200°C som er høgare enn med vanleg leire.

Sjå òg
Kinesisk porselen
Leiremineral
Yixing-tekanne

Bakgrunnsstoff
 http://www.zisha.cn
 http://zisha.org  
 Yixing City English Guide (Jiangsu.Net)

Kjelder
 learn-about-tea.com
 Denne artikkelen bygger på «Yixing clay» frå ,  den 1. november 2010.  
 

Kinesisk keramikk
Kinesisk leirekunst
Kinesisk kunst
Slakteriet Brekke AS

Slakteriet Brekke AS er eit aksjeselskap i Brekke i Gulen kommune i Vestland som vart skipa av selskapet Aqua Farms i Brekke i Gulen for å drive fiskeoppdrett, og som seinare vart kjøpt opp av Pan Fish. Pan Fish selde i 2006  slakteriet i Instefjorden til Florø-firmaet Slakteriet AS ved Ole Eilertsen.

Kjelde 
 NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon: «Oppdrettsselskapet Aqua Farms i Brekke»

Næringsliv i Gulen
Skipingar i 2006
Xi'an

Xian eller Xi'an er ein storby som er hovudstad i provinsen Shaanxi i det nordlege Kina. Han er ein subprovinsiell by.
Folkesetnaden innan bygrensene vert rekna til 3 481 000 (2004), men heile det subprovinsielle området har 6,62 millionar innbyggjarar.
Byen ligg på Guanzhongsletta i den sørlege sentrale Shaanxi. Xi'an markerer den austlege enden av Silkevegen. Den lokale flyplassen er Xi'an Xianyang internasjonale lufthamn.

Byen har tidlegare vore kinesisk hovudstad under fleire dynasti under namnet Chang'an. Xi'an (kinesisk 西安; pinyin Xī'ān, Wade-Giles Hsi-An, postalromanisering Sian) tyder bokstaveleg 'Den vestlege freden', medan nemninga Xijing òg viser til statusen som 'vestleg hovudstad').

Byen er mest kjend for det 2200 år gamle gravvaktaranlegget nær grava til keisar Qin Shi Huangdi, med fleire tusen terrakottasoldatar, nokre kilometer utanfor bykjernen.

Administrative einingar 
Den subprovinsielle byen Xi'an har jurisdiksjon over ni distrikt (区 qū) og fire fylke (县 xiàn).

Bymuren 

Bymuren i Xi'an vart bygd mellom 1374 og 1378 og vart reparert og renovert i 1980-åra. Han er den største for det meste originale bymuren i Kina. Med ei samla lengd på 13,6 km omsluttar han heile det indre Xi'an. Breidda ved sokkelen er på 18 m, på krona er han 12 m brei. Han er òg 12 m høg. Fire byportar (nordporten, vestporten, sørporten og austporten) gav trygg kontroll ved heile muren, som var omgjeve av ei vollgrav med klappbruer berre ved portane. Desse bruene vart felt ned kvar morgon til signalet frå eit klokketårn og trekt opp på signal frå trommetårnet.

Samferdel

Fly
Xi'an vert tent av Xi'an Xianyang internasjonale lufthamn.

Jarnbane
I Xi'an stansar toga på Longhaibanen, den viktigaste jernbanelinja i Kina i aust-vest-retning, som går frå Lianyungang til Lanzhou via mellom anna Xuzhou, Kaifeng, Zhengzhou, Luoyang og Baoji.

Vegtrafikk
Riksveg 108 går gjennom området. Riksvegen byrjar i Beijing og fører via Taiyuan, Xi'an og Chengdu sør til Kunming i den sørvestlege provinsen Yunnan.

Riksveg 210 går gjennom området. Riksvegen byrjar i Baotou i Indre Mongolia, fører gjennom Yan'an, Xi'an, Chongqing og Guiyang og endar opp i Nanning i Guangxi.

Riksveg 211 har sluttpunkt i Xi'an. Han fører frå Yinchuan i den autonome region Ningxia Hui, gjennom det austlege Gansu og til Xi'an.

Riksveg 310 går gjennom området. Denne viktige trafikkåra byrjar i Lianyungang i Jiangsu, går vestover og endar i Tianshui i provinsen Gansu. Han går innom større byar som Xuzhou, Shangqiu, Kaifeng, Zhengzhou, Luoyang og Xi'an.

Riksveg 312 går gjennom området. Han fører frå Shanghai og endar på grensa mot Kasakhstan og passerer mellom anna Suzhou, Nanjing, Hefei, Xinyang, Xi'an, Lanzhou, Jiayuguan og Urumqi.

Galleri

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «» frå ,  den 1. november 2010.  
 

 
Busetnader langs Silkevegen
Byar i Kina
Shaanxi
Subprovinsielle byar i Kina
Xiamen

Xiamen, òg kjend som Amoy, er ein kinesisk hamneby i provinsen Fujian ved kysten til Kina mot Taiwansundet og Sørkinahavet. Administrativt blir han rekna som subprovinsiell by. Folkesetnaden innan bygrensene vert estimert (2004) til 536 000, men heile området har 1,24 millionar innbyggjarar.

Namnet Amoy svarar til korleis «Xiamen» blir uttalt på det språket som blir talt i byen Zhangzhou, eit hokkien-språk. Lokalt i Xiamen, på amoydialekten av sørleg min-språk (minnan), er uttalen omtrent Ē-mn̂g. Namnet tyder 'Porten til det store herskapshuset'.

Historie 
Xiamen har vore kjend som ein viktig hamneby sidan Song-dynastiet, og blei brukt som base mot sjørøveri under Ming-dynastiet.

Sidan 1541 mottok Xiamen europeiske skip, eller var utgangspunktet for kinesiske handelsskip som omlasta til europearane i rom sjø. På 1800-talet var det hovudeksporthamna for te. Den tidlege og omfattande kontakten førte til at mange europeiske språk fekk lånord frå det lokale hokkienspråket, til dømes «te» (茶; tê), teslaget pekoe  (白毫; pe̍h-hô) og «kowtow» (磕頭; khàu-thâu).

Under den fyrste opiumskrigen mellom Storbritannia og Kina tok britane byen under Slaget ved Amoy i 1841. Han blei gjort til traktathamn i Nanjingtraktaten ved slutten av krigen i 1842, og blei ein viktig innfallsport for kristne misjonærar i Kina. Øya Gulangyu i hamna blei ein utanlandsk enklave med mykje utanlandsk-inspirert arkitektur.

Xiamen var det siste støttepunktet for Koxinga i kampen hans mot dei framrykkande troppane til Qing-dynastiet før han måtte trekkje seg tilbake til Taiwan.

I 1980-åra fekk Xiamen ei av dei første  særskilde økonomiske sonene i Kina. Sidan då har han hatt stor økonomisk vekst, og er mellom anna blitt eit viktig eksportsenter for elektronikk.

Samferdsel

Luftfart
Ein stor flyplass, Xiamen Gaoqi internasjonale lufthamn, har rute- og cargotrafikk med både innanlands- og utanlandsdestinasjonar. Han er heimebase for Xiamen Airlines (厦门航空; pinyin: Xiàmén Hángkōng; Pe̍h-ōe-jī: E-mng Hengde-khong), som var det første flyselskapet i Folkerepublikken som blir drive av privatpersonar. Selskapet vart stifta 25. juli 1984.

Veg
Riksveg 319 startar i Xiamen. Riksvegen går nordvestover gjennom provinsane Fujian, Jiangxi, Hunan og Chongqing, til han endar opp i Chengdu, hovudstaden i provinsen Sichuan.

Kultur
Byen har to statlete universitet, Xiamen-universitetet (1921) og Jimei-universitetet, som begge blei grunnlagde av Tan Kah Kee. Elles finst fleire private universitet og høgskolar.

Sommaren 2006 vart World Choir Games halde i Xiamen. Den norske Studentersangforening vann mannskorklassen i konkurransen.

Administrasjon
Xiamen administrerer seks distrikt:
Haicang distrikt (海沧区)
Huli distrikt (湖里区)
Jimei distrikt (集美区)
Siming distrikt (思明区)
Tong'an distrikt (同安区)
Xiang'an distrikt (翔安区)

Distrikta Siming og Huli utgjer den særskilde økonomiske sona Xiamen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Xiamen» frå ,  den 1. november 2010.  
Denne artikkelen bygger på «Xiamen» frå ,  den 6. mars 2011.

Bakgrunnsstoff

Byar i Fujian
Subprovinsielle byar i Kina
XHTML

XHTML (Extensible HyperText Markup Language) er eit markeringsspråk som følgjer XML-standarden i staden for SGML som HTML byggar på. Skilnaden frå HTML er at XHTML er eit meir fleksibelt språk og har strengare syntaksreglar enn HTML.

XHTML kan sjåast som ei utvida utgåve av HTML 4.0 og er både etterfølgjar av HTML og ein separat parallell (tilrådd) standard. XHTML vurderast av mange som «aktuell versjon» av HTML, men W3C held fram å tilrå både nytta av XHTML 1.1, XHTML 1.0 og HTML 4.01 for publisering på verdsveven.

Behovet for ein strengare versjon av HTML oppstod fordi innhald på verdsveven skal leverast til mange slags maskiner (bl.a små skjermar) og laus HTML skapte mykje unødig kompleksitet i syntaks.

Nokre omgrep i XHTML-samanheng 
Attribute er ein parameter til eit element, som er skildra i DTDen. Moglege verdiar, eventuelt standardverdiar av attributtet, er definert i DTDen.

DTD: definisjon av ein dokumenttype. Ein DTD er ei samling av XML-skildringar som definerer struktur, element og attributt som er tilgjengelege for eit dokument som er laga med XHTML.

Document er ein datastraum som er strukturert slik at han inneheld informasjon organisert i samsvar med den tilknytte DTDen.

Element er struktureininga som er definert i DTDen. Elementet sitt innhaldsmønster er definert i DTDen.

Implementation er eit system som tilbyr ei samling av høve som støttar denne spesifikasjonen.

Parsing er måten dokumentet blir skanna og informasjonen i dokumentet er filtrert, etter kva elementa tilseier.

Rendering (vising) er ei nemning på presentasjonen til dokumentet for sluttbrukar og det gjeld ikkje nødvendigvis berre synleg visning, det kan til dømes òg vere lydar.

User Agent er implementeringen som tek imot og prosesserer (tolkar) XHTML-dokument.

Validation er den prosessen at eit dokument vert sjekka og samanlikna med den DTD-en som høyrer til dokumentet.

Well-formed - Eit dokument er bra forma viss det er strukturert ifølgje spesifikke reglar, i dette tilfellet reglar definert i XML

Bakgrunnsstoff 
 W3.org
 w3schools 
 Norsk Webforum

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «» frå , den 1. november 2010. 
 

XML-standardar
W3C-standardar
HTML
Markeringsspråk
Veten på Byrknesøy i Gulen

Veten er ein topp på 194 moh., og er det høgaste fjellet  på Byrknesøy i Gulen kommune i Vestland. Fjellet ligg midt på Byrknesøy. Det er eit landmerke for sjøfarande.

Geografi i Gulen
Fjell i Vestland
X.400

X.400 er ein internasjonal standard og ITU-T-anbefaling som skildrar meldingsformidlingssystem, meir kjend som e-post, i eit datakommunikasjonsnett. Paradoksalt er standarden utarbeidd som F.400 og finst eigentleg ikkje i X.400-serien. 

Sjølv om X.400 aldri har vorte nytta universalt for Internett-epost. Den rolla er det SMTP som fyller. Har han likevel vorte nytta innan organisasjonar, og som ein del av epost-produkt som Microsoft Exchange.

Kjelder

ISO-standardar
E-post
OSI-protokollar
Applikasjonslagprotokollar
Halsvik Aggregates

Halsvik Aggregates AS er ei bergverksbedrift i Sløvåg i Gulen kommune, ytst i Sognefjorden. Ho er eigd av Aggregate Industries, eit dotterselskap til Holcim Group. Bedrifta i Gulen omfattar eit steinbrot i Sløvåg, der det vert brote om lag 1,5 milliardar år gamal gneis. Bedrifta eksporterer steinmassar til ei rad land i Europa frå eiga djupvasskai. Selskapet har òg eigarskap i eit kvartsittdagbrot i Kvalsund kommune i Finnmark. Bedrifta vart etablert i 1994. I 2004 omsette selskapet for over 100 millionar kroner. Dagleg leiar er Scott R.Watson.

Steinmassane er særs harde, har stor sliteresistens, og ei spesifikk eigenvekt på 2,7 gram per cm³. Etter knusing er granulatforma nærast kubisk, noko som er ein særeigen eigenskap ved Halsvik-gneisen.

Pukk frå Halsvik vert nytta i asfalt og betong, og tener som fundament under jernbaneliner og vegar. I 2005 skreiv Halsvik Aggregates kontrakt for levering av steinmassar til petrokjemiske anlegg og gassrøyrleidningar tilknytte Ormen Lange-utbygginga, og prosjektet på britisk sokkel. Steinmassane vert nytta som «seng» og overdekning for røyrleidningar.

Hamneanlegget både i Gulen og i Kvalsund kan handtere skip på inntil 60 000 tonns bereevne, og har ei lasteevne på inntil 4 000 tonn per time. Ikkje langt frå Halsvik Aggregates ligg Vest Tank-anlegget.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Halsvik Aggregates  - Aggregates Industries.
 About us  - Yeoman Aggregate.

Bergverk i Noreg
Norske industriselskap
Næringsliv i Gulen
Skipingar i 1994
Geologi i Vestland
Brandangersundet

Brandangersundet er eit sund mellom Sandøy og fastlandet i Gulen kommune i Vestland. Brandangersundet bru på fylkesveg 4 går over sundet.

Sund i Vestland
Geografi i Gulen
Fylkesveg 4 i Sogn og Fjordane

Sjå òg fylkesveg 4 (fleirtyding).
Fylkesveg 4 i Sogn og Fjordane går mellom Sellevåg og Byrknes i Gulen kommune.

Trasear: Sellevåg – Eidsbotn (11,2 km), Skipavik – Byrknes (16,8 km), Mjømnevatnet – Mjømna kai (2,6 km), Sløvåg – Fivelstad (ca. 5 km), Brandangersundet – Ånneland (ca. 5 km)

4. november 2010 vart den nye fylkesvegstraséen mellom Ånneland og Sløvåg offisielt opna. Samtidig vart ferjesambandet mellom Skipavik og Sløvåg lagt ned. Strekninga mellom Sløvåg og Fivelstad hadde vore open for trafikk sidan desember 2008. Kostnadene var 215 millionar kroner, Brandangersundet bru inkludert.

Kommunar og knutepunkt

Byrknesvegen
Endepunkt Byrknes
 Mjømnesundbrua (381 m)
 Nappsundbrua (141 m)
Arm Mjømna frå Mjømnevatnet til Mjømna kai (2,6 km)
 Mjåsundbrua (217 m)
Kommunal veg Nordre Sandøyna frå Trollvika til Skjerjehamn
Arm Byrknesvegen frå Ånneland til Skipavik
Fv4
 Brandangersundet bru (285 m)
Arm Brandangervegen frå Brandangersundet til Sellevåg
Kommunal veg frå Sellevåg til Brandanger (2,5 km)
Arm Glenjevegen frå Fivelsdal til Eidsbotn
Glenja
 Eidsbotn
 Sløvåg

Referansar

Bakgrunnsstoff

 004
Ferjesamband i Vestland
Vegar i Gulen
Svadfjell

Svadfjellet er det høgaste fjellet i Gulen kommune, 878 m.o.h. Primærfaktoren er 250 m. Fjellet ligg nesten på grensa mellom Gulen og Masfjorden.

Namnet
Namnet har truleg samanheng med gamalnorsk «svað» som tyder 'nake berg'.

Kjelder

Fjell i Vestland
Geografi i Gulen
Ada Polak

Ada Buch Polak ()  var ein norsk kunsthistorikar og fagbokforfattar. 

Ho vart fødd som Ada Buch og voks opp i ein borgarleg heim i Aker.  Ho tok artium i 1933  og vart magister i kunsthistorie i 1940. Avhandlinga Norsk glass 1739-1753 sprang ut frå arbeida hennar med ei utstilling på Kunstindustrimuseet i 1939. Ho var konservator ved Vestlandske kunstindustrimuseum frå 1942 til 1948, då ho gifta seg i London med advokat Alfred L. Polak og busette seg i England.  Ho døydde i London og vart bisett i Golder's Green Crematorium i London 4. november 2010. 

Frå 1948 arbeidde ho frilans i samarbeid med norske kunsthistoriske fagmiljø, og ho vart eit viktig kontaktledd mellom norske og britiske museum. I 1953 tok ho doktorgraden på avhandlinga Gammelt norsk glass, basert på grundige arkivstudium av norsk glashistorie i den førindustrielle epoke. Seinare har ho utgjeve fleire bøker om glass, sølv, antikvitetar og foretakshistorie. Ho redigerte òg ei spørjespalte om antikvitetar i vekebladet Kvinner og Klær 1964-95, og bidrog dessutan til bind 3 og 4 av Norges kunsthistorie (1981-82). 

Ada Polaks faglitterære forfattarskap  var både prega av evna hennar til å popularisere emna sine og vitskapleg nybrottsarbeid. For dette mottok ho i 1980 NAVFs pris for populærevitskapleg forsking. I 1981 vart ho statsstipendiat, og same året vart ho utnemnd til Riddar av St. Olavs Orden. 

Ada Polak er oldeborn av Camilla Collett, syster av Ellisiv Steen, og med det òg svigerinne av Sverre Steen.

Litteraturliste
Gamle glass fra Hurdal og Gjøvik. 1992.
Gammelt norsk glass. 1983.
Gammelt Porsgrundporselen.1980.
The Decorative Art of Scandinavia 1530-1830. 1977.
Antikvitetsboken. 1975.
Glass, its Makers and its Public. 1975.
Glass, its Tradition and its Makers. 1975.
Glassboken. 1974.
Gamle vinglass. 1974.
Sonja Hennie 1912-1969. 1974.
Norwegian Silver. 1972.
Gullsmedkunsten i Norge: før og nå. 1970.
Speil: en glasshistorisk undersøkelse. 1969.
Wolffs & Dorville: et norsk-engelsk handelshus i London under Napoleonskrigene; en kulturhistorisk skildring. 1968.
Antikvitetsboken. 1965.
Modern Glass. 1962.
Two Nøstetangen goblets: Recently Discovered in England. 1960
Norwegian Silver. 1960.
Fra et par gamle engelske forretningsarkiv. 1960.
Engelske ur og klokker i Norge. 1960.
Glassboken. 1958
Kunsthistorien, universitetet og museene. 1958.
Gammelt norsk glass. [Dr.-avhandling.] 1953.
”Drikk og syng med vivatskraal”. 1944.

Denne artikkelen bygger på «» frå ,  den 1. november 2010.  
 

Norske kunsthistorikarar
Norske sakprosaforfattarar
Statsstipendiatar
St. Olavs Orden
Folk frå Oslo
Xerofyttar

Xerofyttar eller tørkeplanter er planter som er tilpassa tørre tilhøve. Dei har ein xeromorf bygnad som vil seie morfologiske og anatomiske trekk som gjev liten transpirasjon og dermed lågt vassforbruk. Dette gjeld berre når spalteopningane er lukka. Om opningane er opne er vasstilgongen god, og xerofyttane har då ofte ein transpirasjon som liknar andre planter. Xerofyttane har ofte eit godt utvikla rotsystem slik at planta får nok vatn. Blad og unge stenglar har ofte mykje styrkevev som hindrar desse organa å falle saman ved større vasstap. 

For å redusere transpirasjonen så mykje som mogeleg er til dømes overflata av blada lite i forhold til volumet. Blada er derfor ofte små og faste, og gjerne vintergrøne, som nåletre og mang lyngartar. Epidermis har celler med tjukke veggar og er overtrekt med ein tjukk kutikula og ofte eit vokslag i tillegg. Om planta er kledd med hår og innsokne spalteopningar medverkar dette òg til nedsett transpirasjon. 

Planter i ørkenar og stepper har ofte sterkt reduserte blad, som kan vere omdanna til tornar, medan stengelen har fotosyntese. Dette finn ein hos mange kaktusartar. Sukkulentar er ein spesielle type xerofyttar som lagrar vatn i cellevev, samstundes som dei har liten transpirasjon. Lav og mosar er òg xerofyttar. Desse har ikkje særskild liten transpirasjon, men kan likevel overleve store vasstap.

Sjå òg 
 Tørkeresistens

Kjelder 

Plantemorfologi
 
 
Ørkenar
Brekke skule i Gulen

Brekke skule er ein barne- og ungdomsskule for Brekke skulekrins som dekkjer austlegaste delen av Gulen kommune.

Bakgrunnsstoff 
 Heimeside

Skular i Gulen
Xeroftalmi

Xeroftalmi eller augeturrsott er ein augesjukdom som kjem av mangel på vitamin-A. Sjukdomen er sjeldan i Noreg, men vanleg i utviklingsland, og ein trur at mellom 5 og 10 millionar born i Asia vert blinde kvart år på grunn av sjukdomen. 

Tilstanden fører til nedsett nattsyn på grunn av mangel på rhodopsin, som ein får med vitamin A. Rhodopsin er eit fargestoff som gjer at stavane i netthinna fungerer. I tillegg skjer det endringar i bindehinna med tap av slimproduserande celler. Dette fører til tørre auge, som igjen fører til sår og etter kvart arr i hornhinna. 

Om sjukdomen ikkje får behandling kan det føre til at ein vert varig blind eller til og med døy. Med tidleg behandling med vitamin A kan ein normalisere tilstanden.

Kjelder 

Sjukdommar i auge og adneksstrukturar
Underernæring og feilernæring