alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Awk

AWK er eit programmerings- og skriptspråk for handsaming av tekstbaserte data, anten frå filer eller datastraumar.  Namnet er utleitt frå etternamnet til utviklarane – Alfred V. Aho, Peter J. Weinberger og Brian W. Kernighan.

AWK brukar for ein stor del strenger, assosiative matriser (som er matriser indekserte med nøkkelstrenger) og regulære uttrykk.

AWK er eit av dei tidlegaste verktya som dukka opp i versjon 3 av UNIX, og det vart raskt populært.  Ein versjon av AWK er standard i moderne UNIX-implementasjoner og liknande operativsystem. AWK er nemnt i Single UNIX Specification som ein obligatorisk del av eit Unix operativsystem. Attåt Bourne shell, er AWK det einaste skriptspråk i eit standard Unix-miljø.

AWK (og sed) er òg ein av inspirasjonskjeldene til skriptspråket Perl.

Strukturen i eit AWK-program 
Eit kall (oppslag) til AWK består i hovudsak av to delar: ei kommandofil og ei primær inndatafil. Kommandofila, som kan vera ei verkeleg fil eller inkluderast i kommandolinje-kall kallet til awk, inneheld ein serie kommandoar som som fortel AWK korleis inndatafila skal prosesserast. Den primære inndatafila er vanlegvis ei tekstfil som kan vera ei verkeleg fil eller som kan lesast frå stdin. 

Eit typisk AWK-program består av linjer på forma
 /mønster/ { aksjon }
der mønster er eit regulært uttrykk og aksjon er ein kommando. AWK leitar gjennom inndatafila og når det finn ei linje som svarar til mønster, vil det køyra kommandoane spesifisert i aksjon.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Awk» frå ,  den 23. september 2016.  

Programmeringsspråk
Skipingar i 1977
C Sharp

C# (uttala C sharp) er eit objektorientert programmeringsspråk utvikla av Microsoft som ein del av satsinga deira på .NET-plattforma. Microsoft valde å basera C# på programmeringsspråka C++ og Java. C# vart designa for å balansera styrke (C++) og rask utvikling (Java).

Sjefarkitekt for gruppa som jobbar med C# og utviklar C# hos Microsoft er danske Anders Hejlsberg. Microsofts C#-kompilator kompilerer ikkje C#-kode til maskinkode som kan køyrast direkte frå ei datamaskin, slik tradisjonelle kompilatorar gjer. I staden vert alt kompilert til mellomformat, som skildra for .NET.

Datatypar 
Ein C#-brukar kan definera eigne datatypar, bruka dei innebygde, eller frå .NET-rammeverket. Primitive datatypar vert automatisk konvertert mellom rein binærform og objektform ut ifrå kva brukaren brukar det til, dette vert kalla boxing og unboxing.

C# støttar heiltal med og utan forteikn og flyttal opp til 128-bitar, men støttar ikkje 80-bitar [IEEE] flyttal (80-bitar).

I motsetnad til programmeringsspråka C og C++, støttar ikkje C# heiltal som boolske verdiar, men programmereren må eksplisitt bruka datatypen bool.

Hello, world 
 public class ExampleClass
 {
     public static void Main()
     {
         System.Console.WriteLine("Hello world!");
     }
 }

Sjå òg 
 .NET

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «C Sharp» frå ,  den 23. september 2016.  
 
Maskinomsette artiklar som treng gjennomgang

Programmeringsspråk
Lisp

LISP (forkorting for List Processing) er ein familie av programmeringsspråk. Den første utgåva stammar frå John McCarthys arbeid ved Massachusetts Institute of Technology og vart utvikla i 1958. LISP har mykje til felles med Lambdakalkyle. Historisk sett har LISP stort sett vore brukt innanfor forsking og det akademiske, og då spesielt til forsking på kunstig intelligens, som John McCarthy først og fremst hadde i tankane då han fann det opp.

Det er ei rekkje ulike LISP-dialektar, men «hovedgreinene» er Scheme og Common Lisp. Scheme er ein veldig enkel og «rein» LISP-dialekt, der regelfølgende syntaks med berre det mest naudsynte av datatypar og funksjonar er tilgjengeleg. Dette gjer det ideelt til opplæring i programmering og fundamentale programmeringskonsept. Common Lisp er ein meir kompleks LISP-dialekt, med eit mykje breiare utval av datatypar og funksjonar, og har òg eit objektorienteringssystem, og dessutan eit makrosystem som gjer det mogleg å skriva kode som, ved hjelp av å bruka Lisp sjølv, kan generera anna kode. 

Lisp har vist seg å vera eit særs effektivt språk òg til andre ting enn det akademiske og forskningsrelaterte som det ofte vert forbunde med.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lisp» frå ,  den 23. september 2016.

Bakgrunnsstoff 
 Practical Common Lisp nettversjon av lærebok (engelsk)
 cliki.net CLikithe common lisp wiki

Maskinomsette artiklar som treng gjennomgang
Programmeringsspråk
Prolog

Prolog (frå gresk prologos, fortale) er eit stykke tekst som kjem innleiingsvis som ein introduksjon til eit litterært verk (poesi, prosa, drama). 

Prologos var ein del av den antikke tragedien. Det greske prologos tilsvarer det latinske praefatio. Latinske prooemium kjem frå greske prooimion, og tyder òg fortale.

Sjå òg 
 Epilog

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Prolog» frå ,  den 23. september 2016.  

Litterære uttrykk
Greske ord og uttrykk
Programmeringsspråket Prolog

Prolog (programming in logic) er eit deklarativt programmeringsspråk sett saman av logiske slutninger. Det består både av eit reint logisk språk og tilleggsfunksjonar som gjer at ein kan bruka programmeringsspråket til det meste, som til dømes å laga grafiske brukargrensesnitt (GUI). Språket vert brukt mykje innan kunstig intelligens.

Døme:
Vi kan deklarera ei sanning ved å fortelja Prolog følgjande:
 katt(tom).
som er ekvivalent med
 katt(tom) :- true.
Her er nokre døme på spørjingar vi kan spørja Prolog-programtolkeren:

er tom ein katt?
 ?- katt(tom).  
     yes.
Kven er kattar?
 ?- katt(X).  
     X = tom;
     yes.
Prolog er likt predikatlogikk på den måten at det er fullt mogleg å direkte omsetja dei fleste predikatlogikksetningar ved å berre erstatta operatorane i setninga med dei ekvivalente operatorane til prolog.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Prolog (programmeringsspråk)» frå ,  den 23. september 2016.  
 
Maskinomsette artiklar som treng gjennomgang
Programmeringsspråk
Python

Python er eit objektorientert programmeringsspråk starta av Guido van Rossum i 1989. Van Rossum valde namnet «Python» fordi han er fan av Monty Python, og fordi han meiner at programmering skal vera artig.

Python var opphavleg eit scriptspråk for Amoeba OS for å laga systemendringar. Perl, Ruby, Tcl, Scheme og tildels Java vert ofte set på som alternativ til Python. Python er utvikla som ei fri programvare-prosjekt.

Python har ein lettlest og klår syntaks. I Python vert koden delt opp etter innrykk, ikkje etter spesialtegn som t.d. }. Dette er trekk ved programmeringsspråket som skal gjera det lettare og raskare å skriva program. Mange ser på Python som ein nyare, men strengare og meir strigla versjon av Perl.

Objekt-orientert programmering 
Python er eit objektorientert  språk, og tillèt til dømes polymorfisme. I motsetnad til i mange andre objektorienterte språk, som til dømes Java og Smalltalk, er det likevel fullt mogleg å skriva eit prosedyre-drive program.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Python» frå ,  den 23. september 2016.

Bakgrunnsstoff
 Pythons heimeside
 Introduksjon til programmering i Python 

Programmeringsspråk
Maskinomsette artiklar som treng gjennomgang
Programmeringsspråket R

R er eit programmeringsspråk og system for statistiske berekningar og grafikk som opphavleg vart utvikla av Ross Ihaka og Robert Gentleman ved University of Auckland på New Zealand. I motsetnad til andre program for statistiske berekningar som t.d. SPSS, Statistica og Stat-A, er brukargrensesnittet ikkje primært grafisk; styringa av berekningane føregår ved at ein skriv kommandoar.  Modellen for språket var programmeringsspråket S som vert nytta i statistikkpakken S-Plus, som er ein kommersiell programpakke. (S-plus har òg eit menybasert grafisk brukargrensesnitt.)  I dag vert R vidareutvikla som R Project av R Development Core Team under The R Foundation.  Namnet på systemet har dels bakgrunn i den første bokstaven i førenamnet til dei opphavlege utviklarane og er dels eit spel på namnet til modellen «S».

R har etter kvart vorte ein de facto-standard for utvikling av statistiske teknikkar.  Programmeringsspråket er sterkt objektorientert.  Det er svært fleksibelt, særleg fordi det finst tilgjengeleg ei særs stor mengd (meir enn 5000) meir spesialiserte «pakkar» (packages) som kan leggjast til den grunnversjonen av systemet ein får ved den første installasjonen.  Kvar av desse tilleggspakkane består vanlegvis av eit sett spesialiserte funksjonar med tilhøyrande datasett og dokumentasjon.  Ein kan difor skreddarsy sin eigen versjon av systemet etter som det trengst.

I bruksmåte skil R (og S) seg òg frå statistikkpakkene nemnt ovanfor ved at ein har eit (eller fleire) arbeidsområde (workspace) som kan innehalda tidlegare resultat, eigne funksjonar, og datasett.

Kjeldekoden til R er fritt tilgjengeleg under GNU General Public License. Det finst ferdig kompilerte utgåver for Macintosh, Windows og dei fleste Unix-variantane.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Programmeringsspråket R» frå ,  den 23. september 2016.

Bakgrunnsstoff 
 The R Project for Statistical Computing
 The CRAN (Comprehensive R Archive Network) Project
 Webbasert utgåve av R 
 The R Graph Gallery
 Robert Gentleman sida si 
 Ross Ihaka sin side
 Tilpassing av grafar i R.
 Statistical programming with R frå IBM.

Fri programvare
Linux-program

Maskinomsette artiklar som treng gjennomgang
Visual Basic

Visual Basic er eit programmeringsspråk utgjeve av Microsoft.  Syntaksen er avleidd frå programmeringsspråket BASIC.

Microsoft kjøpte rettane til idéen (Q-Basic), av Alan Cooper i 1988 og vidareutvikla han med Coopers hjelp til Visual Basic 1.0, som kom på marknaden 20. mai 1991. 

Språket er berekna på å utvikla applikasjonar som vert køyrt under operativsystemet Windows og vert òg nytta i Microsoft Office som makrospråk, då med nemninga VBA (Visual Basic for Applications).

Den nyaste generasjonen kom saman med Microsoft sitt .NET-rammeverk i 2001 og vert kalla Visual Basic .NET.

Visual Basic .NET skil seg veldig frå tradisjonell BASIC, ved at det er 100% objektorientert.
Dermed kan ein seia at desse er to ulike språk.
Visual Basic .NET støttar framleis fleire av funksjonane som var tilgjengeleg i Visual Basic 6.0 gjennom Microsoft.VisualBasic.
Men det er kjent at det er ofte veldig vanskeleg å konvertera eit Visual Basic 6.0 prosjekt til .NET, og som oftast er den raskaste og enklaste måten å flytta eit gammalt Visual Basic 6.0 prosjekt til Visual Basic .NET å skriva heile programmet på nytt. Einskilde funksjonar er derimot dei same og Visual Basic .NET inneheld ein funksjon for å konverterar gamle Visual Basic 6-prosjekt til .NET. Eit tillegg til Visual Basic 6 som fortel kva ein må passa på før prosjektet konverterast er òg tilgjengeleg.

Nokre skilnader ein kan nemna, er at Visual Basic i utgangspunktet var eit 16-bit programmeringsspråk, men frå og med versjon 4 har det vore  32-bits. Det er likevel spor av 16-bitstida i 32-bitsversjonene.
Dette ser ein ved at Integer-datatypen er 16-bitar i klassisk Visual Basic, i Visual Basic .NET er den 32-bitar.
Samstundes støttar Visual Basic .NET ein funksjon som vert kalla interfaces, dette vart berre støtta av Visual Basic 6.0 ved import frå COM+/ActiveX DLL-er, og kunne ikkje definerast i Visual Basic.
Visual Basic 4.0 og fram til 6.0 støtta òg klasser, men på ein forholdsvis primitiv måte og det var ei rekkje avgrensingar. Blant anna kunne ikkje klasser arva, noko som gjer opgrepet klasser relativt upassande.

.NET 2.0 
I 2005 kom versjon 2.0 av .NET rammeverket.

Historie 
 1991 : Visual Basic 1.0 for Windows
 1992 : Visual Basic 1.0 for MS-DO sin
 1992 : Visual Basic 2.0 for Windows
 1993 : Visual Basic 3.0 for Windows, siste versjon som berre støtta 16-bitar
 1995 : Visual Basic 4.0 for Windows, no med høve for å skriva klasser
 1997 : Visual Basic 5.0 for Windows, første versjon som droppa støytte for 16-bitar
 1998 : Visual Basic 6.0 for Windows, blant anna med Web-støytte
 2001 : Visual Basic .NET
 2003 : Visual Basic .NET 2003
 2005 : Visual Basic .NET 2005
 2007 : Visual Basic .NET 2008
 2009 : Visual Basic 2010 Beta 2

Hello World 
 MsgBox("Hello world!")

Hello World .NET 
 Messagebox.Show("Hello world!")

Hello World - Avansert framstilling 
 MessageBox.Show("Hello World", "Tittel", MessageBoxButtons.OK, MessageBoxIcon.Information)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Visual Basic» frå ,  den 23. september 2016.  
 
Maskinomsette artiklar som treng gjennomgang

Programmeringsspråk
Gammelstaden

Gammelstaden (finsk: Vanhakaupunki) er ein bydel i Helsingfors. Gammelstaden er òg namnet på eit av Helsingfors administrative distrikt.

Gustav Vasa grunnla Helsingfors ved utløpet av Helsingeån (no Vanda å) i 1550. Tanken var at den nye byen skulle verta ein konkurrent til Reval (Tallinn) om handelen i Finskebukta. Den grunne vika viste snart seg å vera lite eigna for skipsfarten, og i 1640 vart byen flytta nokon kilometer sørover, ut mot havet. Samstundes vart gamlebyen øydelagt, og det finnast ikkje verna bygningar frå 1500- eller 1600-talet i området.

Gammelstaden har i dag lite bustadsbusetnad; innbyggjartalet ligg på noko over 200. Vassfalla i Vanda å la på 1800-talet grunnlaget for ein del industri. Noko av den gamle industriarkitekturen er verna; ved fossen Gammelstadsforsen ligg blant anna eit kraftverk som enno produserer straum og vert drive som museum.

Gammelstadens distrikt 
Gammelstadens distrikt omfattar forutan sjølve Gammelstaden bydelane Majstad, Gumtäkt, Kottby og Forsby. Distriktet har 17 417 innbyggjarar (2004).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Gammelstaden» frå ,  den 23. september 2016.  
 
Maskinomsette artiklar som treng gjennomgang

Bydelar i Helsingfors
Åggelby

Åggelby (finsk Oulunkylä) er ein tidlegare kommune i landskapet Nyland i Finland. Kommunen hadde 3&503&2556&2 556 innbyggjarar i 1938. Åggelby var ein tospråklig kommune med svensk som majoritetsspråk (rundt 75 % svensktalende).

Åggelby vart utskilt frå Helsinge i 1921 og var eigen kommune fram til 1946. Dette året vart kommunane Brändö, Haga, Hoplax og Åggelby slått saman med Helsingfors. Åggelby er no ein bydel i Helsingfors som omfattar bustadsområda Dammen, Grindbacka og Grinddal.

Åggelby ligg nord for sentrum av Helsingfors og vest for Vanda å. Området vart utbygget som eit villaområde på byrjinga av 1900-talet. På slutten av 1900-talet vart busetnaden kraftig fortetta.

Jarnbanelinja nordover frå Helsingfors sentrum går gjennom Åggelby. Nord for jernbanestasjonen til
bydelen ligg Åggelby idrottspark (finsk: Oulunkylän liikuntapuisto) med kunstisbane og ishall.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Åggelby» frå ,  den 23. september 2016.  
 
Maskinomsette artiklar som treng gjennomgang

Bakgrunnsstoff 
 Artikkel om Åggelby i Nordisk familjebok, bind 33, spalta 942, 1922
 Uppslagsverket Finland, Åggelby

Bydelar i Helsingfors
Kommunar i Södra Finlands län
Viking Line

Viking Line er eit finsk ferjeselskap grunnlagt i 1963. Det driv bilferjer mellom Finland, Åland, Sverige og Estland.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Viking Line» frå ,  den 23. september 2016.

Bakgrunnsstoff 
 
 www.salast.vikingline.com

Skipingar i 1963
Finske føretak
Reiarlag
Melodi Grand Prix 1987

Melodi Grand Prix 1987 var den 27. utgåva av Melodi Grand Prix, Noregs nasjonale uttaking til Eurovision Song Contest. Ti finalistar kjempa i finalen 28. februar 1987 som blei arrangert i Chateau Neuf i Oslo. Vinnarlåten blei «Mitt liv», framført av Kate Gulbrandsen. Songen er komponert av Rolf Løvland med tekst av Løvland og Hanne Krogh. Kate Gulbrandsen representerte Noreg i den internasjonale finalen i Brussel, der «Mitt liv» kom på 9. plass med 65 poeng.

Sendinga 
Finalen var tilbake i Oslo, og storsalen i Chateau Neuf laurdag 28. februar. Programleiar var Eldbjørg Vaage, og i koret stod Frank Ådahl, Kari Gjærum, Amund Enger, Kari Iveland og Ståle Rasmussen. Eit storband på 13 musikarar akkompagnerte melodiane, og Terje Fjærn var kapellmeister.   

Seks av finalemelodiane blei plukka ut blant 305 innsendte songar, langt lågare enn åra før. Dei fire siste deltakarane blei inviterte av NRK. Juryen som valde ut låtane, bestod av Sidsel Endresen, Svein Gundersen og Arild Stav.  

Blant artistane var både nye og gamle andlet. Tor Endresen debuterte i Melodi Grand Prix, og han skulle vende attende til tevlinga ei rekkje gonger seinare. Sigvart Dagsland og Håkon Iversen hadde vore i koret i tidlegare finalar, men dette året deltok dei sjølv som solistar. Kjersti Bergesen deltok med «Go-Go», og ho skulle seinare gjøre karriere som programleiar på TV2. I tillegg var Olav Stedje, Frank Aleksandersen og Finn Kvalvik tilbake i tevlinga. Til slutt var det 21 år gamle Kate Gulbrandsen som vann den spennande røystinga med «Mitt liv», skriven av Rolf Løvland og Hanne Krogh.  

Pausenummeret var eit utdrag frå musikalen Guys and Dolls.

Resultat

Røysting 
Sju juryar frå ulike distriktskontor avgjorde resultatet. Kvar jury hadde elleve medlemmar i alderen 16 til 60 år, og kvar jury gav 1–8, 10 og 12 poeng til finalelåtane.

Dette var juryene: 1. Trondheim, 2. Bergen, 3. Elverum, 4. Stavanger, 5. Tromsø, 6. Oslo og 7. Kristiansand.

Hendingar 
Etter det rekordstore showet året før gjekk NRK tilbake til «gamal oppskrift». Arrangøren ønskte likevel å skape eit «internasjonalt show» med lyseffektar, røyk og nye kulissar. «Vi bruker masse hvitt stoff som vi draperer og farver med lyset: Rosa, hvitt og blått.» sa scenograf Dag Frogner til Aftenposten før finalen.

Anita Hegerland skulle eigentleg ha framført melodi H, «Dialog», men trekte seg nokre veker før finalen på grunn av eit anna oppdrag. Erstattaren blei gruppa Catwalk, som bestod av fem dansarar og songarar frå musikalen Cats. Eit av medlemmane var Øystein Wiik.

Vinnarmelodien «Mitt liv» var opphavleg skriven med engelsk tekst av Helen Hampton. Den engelske tittelen var «The Woman and the Girl in Me». Denne var med på debutplata The Beauty and the Beat.

Fotnotar 

Melodi Grand Prix
Melodi Grand Prix 1987-songar
Hendingar i 1987
1987 i Noreg
Hecatesundet

Hecatesundet (engelsk Hecate Strait, haida K̲andaliig̲wii) er ei skipslei på kysten av det vestlege Canada. Det 267 km lange og opptil 129 km breie sundet skil øygruppa Haida Gwaii frå fastlandet i British Columbia. Ho går ut i Queen Charlotte-sundet i sør og Dixon Entrance i nord. Sundet er omlag 140 km vidt i sørenden og smalnar til rundt 48  km i nord. Det er rundt 260 km langt.

Hecatesundet blei namngjeve av kaptein George Henry Richards i 1861 eller 1862 etter skipet hans, HMS «Hecate». Hekate er ei gudinne i gresk mytologi.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Hecate Strait» frå ,  den 23. september 2016.  

Geografi i British Columbia
Sund i Canada
Sund i Stillehavet
Psykedelia

Psykedelia er eit omgrep som vart gjeven til subkulturen av folk som ofte nytta psykedeliske stoff som LSD, meskalin og peyote i 1960-åra. Omgrepet vert òg nytta til å skildre psykedelisk kunst og psykedelisk musikk. Psykedelisk kunst og musikk prøver typisk å gjenskape eller reflektere opplevinga av endra medvitstilstandar. Psykedelisk kunst brukar ofte forvrengde eller surrealistiske bilete, lyse fargar og fulle spektrum og animasjonar (som teiknefilmar) for å framkalle og overføre til sjåaren eller lyttaren kva kunstnaren opplevde under påverknad av dop, eller forsterke opplevinga til dopbrukaren. Psykedelisk musikk brukar forvrengd elektrisk gitar, element av indisk musikk som sitaren, elektroniske effektar, lydeffektar og romklang, i tillegg til studioeffektar som å spele lydband baklengs eller panorere lyden frå ei side til side. Omgrepet «psykedelisk» kjem frå det gammalgreske ordet psykhē (ψυχή, «sinn») and ogdēloun (δηλοῦν, «å avdekke»), omsett som «sinnsavslørande».

Ei psykedelisk oppleving vert kjenneteikna av ei slåande oppfatning av aspekt ved eins sinn ein tidlegare ikkje kjende til, eller ved ein kreativ overflod frå eit frigjort sinn. Psykedeliske tilstandar er ei rekkje opplevingar som omfattar endring av oppfatning som hallusinasjonar, synestesi, endra medvitstilstand eller fokusert medvit, variasjonar i tankeprosessar, transe eller hypnotiske tilstandar, mystiske tilstander og andre tankeendringar. Ein kan oppnå psykedeliske tilstandar via forskjellige teknikkar, som meditasjon, stimulering av sansane eller sanseberøving, og oftast ved hjelp av psykedeliske stoff. Når desse psykoaktive stoffa vert nytta for religiøse, sjamanske eller andelege føremål, vert dei kalla enteogen.

Kjelder

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Psychedelia» frå ,  den 23. september 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

 
Subkulturar
Peter Andreas Jensen

Peter Andreas Jensen () var ein norsk prest, forfattar og lesebokutgjevar. Han var far til Nils Riddervold-Jensen.

Jensen var son til ein høker i Bergen. Frå 1824 var han elev hos Lyder Sagen på katedralskulen i byen. Han vart student i 1831 og cand.theol. i 1836. Deretter var han lærar i heimbyen og sidan kapellan. I 1848 fekk han prestestilling i Aker, forfremja til stiftsprost i 1859.

Jensen gav ut fire diktsamlingar og eitt skodespel, alle utan større særpreg. Derimot skulle han spele ei viktig historisk rolle som forfattar/utgjevar av lesebøker. Den fyrste Læsebog kom i 1843. I 1863 gav han ut Læsebog for Folkeskolen og Folkehjemmet, eit læreverk som kom i stand etter stortingsvedtak. Boka hadde med tekstar av mellom andre Peter Christen Asbjørnsen, Bjørnstjerne Bjørnson, Jørgen Moe, Ole Vig, A.O. Vinje, Ivar Aasen og dansken Grundtvig, og representerte det fyrste store brotet med dei reint religionsorienterte lesebøkene. I mange kristelegsinna miljø møtte den såkalla P.A. Jensens lesebog stor motstand, men kom likevel i ni store opplag til 1900.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. VI. bandet. 1955

Norske prestar
Norske forfattarar
Folk frå Bergen
LXDE

LXDE (forkorting for engelsk Lightweight X11 Desktop Environment)(lettvektig X11 skrivebordsmiljø) er eit fritt skrivebordsmiljø med relativt låge systemkrav. Dette gjer det spesielt godt eigna for ressurssvake datamaskiner som til dømes Nett-PC-ar eller eldre maskinar.

Oversyn 
LXDE er skrive i programringspråket C, med GTK+ 2 som widgetverktøy. Det køyrer på UNIX og andre POSIX-kompatible platformar, som Linux og BSD. Målet med programmet er å lage eit skrivebordsmiljø som er raskt og energieffektivt. LXDE er standard skrivebordsmiljø på Knoppix, Lubuntu, LXLE, Peppermint Linux OS og Rasbian, men andre distribusjonar tilbyr òg LXDE.

LXDE nytta rullerande utgjeving på individuelle komponentar (eller grupper av komponentar). Standard vindaugehandsamar er Openbox men LDXE kan òg konfigurerast til å nytt Fluxbox,  IceWM og Xfwm. LXDE har kjeldekode lisensiert i både GPL og LGPL.

Historie 
Prosjektet vart starta i 2006 av den Taiwanske programrøren Hong Jen Yee, som òg var kjent som PCMan då han publiserte filutforskaren PCManFM, den fyrste modulen i LXDE. Unøgd med  GTK+ 3, bestemte Hong Jen Yee for å eksperimentere med  Qt tidleg i 2013 og lanserte den fyrste versjonen av ein Qt-based PCManFM  26 Mars 2016.
Den 3. juli 2013 annonserte Hong Jen Yee annonserte ein Qt-port av heile LXDE. "21 Juli 2013 slo Razor-qt and LXDE seg saman til eit prosjekt LXQt.

Mange distribusjonar har byrja å tilby LXDE-baserte utgåvar noko som bidrar til det relativt ny skrivebordsmiljøet sin popularitet .

LXDE sine programvarekomponentar 
Ulikt andre skrivebordsmiljø som GNOME og KDE, har LXDE sine standardprogram få avhengigheitar og er ikkje tett integrert. Dei kan istaden bli installert uavhengig av LXDE.

Galleri

Sjå òg 
 Xfce
 KDE
 GNOME
 Openbox

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «LXDE» frå ,  den 23. september 2016.

Bakgrunnsstoff 
 

skrivebordsmiljø
Fri_programvare

Maskinomsette artiklar som treng gjennomgang