alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Olav Skjerven

Olav Skjerven () var ein norsk lærar og forfattar frå Vik. Han tok eksamen ved Elverum lærerskole 1906, og i perioden 1919-1942 var han lærar i Borge i Østfold. Han var medarbeidar i Bygdabok for Vik i Sogn og skreiv artiklar i blad og tidsskrift.

Bibliografi

Bøker

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder 
 Gravminner i Norge
 Tidsskrift. Nummer 26. Utgjeve av Historielaget for Sogn. Dikting og diktarar frå Sogn. Ved Andreas Bjørkum og Jarle Bondevik Kaupanger : Historielaget, 1978

Bakgrunnsstoff 
Artiklar om Olav Skjerven i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
 Om Olav Skjerven i Fylkesleksikon Sogn og Fjordane

Norske dramatikarar
Forfattarar frå Vik
Hans Supphellen

Hans Supphellen () var ein norsk bonde, sekretær og forfattar. Han var fødd i Fjærland i Sogndal kommune. Han gjekk jordbruksskule 1925, var kontrollassistent 1929-1935, jorbruksarbeidar 1935-1939 og bonde i Fjærland frå 1939. I perioden 1947-1973 var han fylkessekretær i Sogn og Fjordane bondelag.

Bibliografi

Bøker

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder
 Gravminner i Norge
 Tidsskrift. Nummer 26. Utgjeve av Historielaget for Sogn. Dikting og diktarar frå Sogn. Ved Andreas Bjørkum og Jarle Bondevik Kaupanger : Historielaget, 1978

Forfattarar frå Sogndal
Norske dramatikarar
Per Tylden

Per Tylden () var ein norsk språkforskar. Han var professor i nordisk språk ved Universitetet i Trondheim fra 1961 til han døydde.

Tylden var frå Sogndal. Han vart cand. philol. 1932 og tok doktorgraden i 1945. Han var lektor ved Voss landsgymnas 1933-1954, amanuensis ved Universitetet i Bergen 1955-1960, dosent i Bergen 1960-1961 og professor i Trondheim frå 1961. Han skreiv fleire bøker om namnegransking.

Per Tylden var far til platedirektør og plateprodusent Audun Tylden.

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder 
 Om Per Tylden i Fylkesleksikon Sogn og Fjordane 
 Gravminner i Norge
 Tidsskrift. Nummer 26. Utgjeve av Historielaget for Sogn. Dikting og diktarar frå Sogn. Ved Andreas Bjørkum og Jarle Bondevik Kaupanger : Historielaget, 1978

Forfattarar frå Sogndal
Norske sakprosaforfattarar
Professorar ved NTNU
Folk frå Sogndal
Bastian Reinhold Larsen

Bastian Reinhold Larsen () var ein norsk jordbruksforskar, agronom og direktør ved Noregs Landbrukshøgskole frå Grue. Han er kjend for å ha oppretta frøkontrollen i Noreg og har utvikla plantedyrkjingsmetodar som framleis er nytta. Han vart ridder av 1. klasse i St. Olavs orden og Dannebrogordenen for si innsats for landbrukskunna.

Utdaning og yrkesliv 
Larsen studerte ved latinskulen i Skien, men tok ikkje eksamen. I staden utdana han seg ved Jønsberg landbruksskule i Stange i 1876, og gjekk vidare til den høgre landbruksskulen på Ås, kor han var kandidat i 1882.

Han var so lærar ved Haug landbruksskule i Vardal, til han og Olav Sendstad stifta Kristiania Vinterlandbruksskole i 1886. Her var han til 1889, då han byrja organisert forsking på jordbruk som den fyrste i landet. Denne forskinga held han fram med til han døydde, fyrst under Selskapet for Norges Vel, sidan hjå Noregs Landbrukshøgskole frå 1989, der han vart professor i 1914 og konstituert direktør i 1913.

Vitskapleg arbeid og oppdagingar 
For å sikra at bøndene fekk god kvalitet på frøa sine, skipa Bastian Larsen til frøkontroll i 1884 etter å ha studert liknande skipnadar i Danmark og Sverige. Han dreiv frå 1883 med forsking på kva plantar som var gav betre eller dårlegare avlingar.

Seinare utvikla han betre forsøkoppsett for jordbruksforsøk, slik at resultata i mindre grad synte tilfeldig variasjon, og i større grad resultatet av eksperimentet. Dei viktigaste verka hans i so måte Om metoder for Markforsøg og Om muligheter for å innskrenke de feil som ved markforsøgene betinges av jordens uensartethet

Bakgrunnsstoff  
https://www.oslo.kommune.no/OBA/gallerier/akergaarder/vinterlandbruk.asp
https://nbl.snl.no/Bastian_R_Larsen
http://www.bioforsk.no/ikbViewer/Content/109909/FOKUS_9-3_Bioforsk-konferansen_2014.pdf  side 28 - 32

Norske agronomar
Folk frå Grue
Agnes Mowinckel

Agnes Mowinckel () var ein norsk skodespelar og teaterinstruktør frå Bergen. Både som skodespelar og seinare instruktør stod ho i aller fremste rekke i norsk teater i den fyrste halvdelen av det 20. hundreåret.

Liv og gjerning

Mowinckel gjekk Den kongelige tegneskole i Kristiania. I 1899 debuterte ho som skodespelar på Den Nationale Scene i heimbyen. Då ekteparet Ludovica og Dore Lavik starta Sekondteatret i hovedstaden i 1900 fylgde ganske nygifte Mowinckel med. Etter to år på Sekondteatret, var ho dei neste to åra tilsett på Fahlstrøms Teater. Ho vart skild, så åra 1909-10 reiste ho på turnear. Folketeljinga i desember 1910 viser ho var i Harstad, saman med ein teatertropp på 10-11 andre skodespelarar. I 1911 arbeidde Moweinckel på ei scene i Trondheim. Sidan var ho med på gjestespel i Bergen og på Centralteatret i Oslo.

Ho var fast sceneinstruktør ved Det Norske Teatret 1923-25, ved Nationaltheatret 1925-27 og Det Nye Teater 1932-35. Sesongen 1927-28 dreiv ho eksperimentteatret Balkongen i Oslo. På 1930-talet var ho delaktig då teatersjefen Hans Jacob Nilsen introduserte moderne samtidsdramatikk i Noreg.

Mowinckel, som fekk statens kunstnarløn frå 1945, hadde gjennom fleire tiår ein «framskoten plass» i norsk teater. Skodespelaren Mowinckel nådde «lengst i store karakterroller som Fru Inger til Østraat, Fruen fra havet, fru Alving i Gengangere, fru Bohn i Dangardsfolket og Merete Beyer i Anne Pedersdotter». Instruktøren Mowinckel var påverka av russisk og tysk teater, og stod fram som ein radikal fornyar på Det Norske Teatret, der ho «lyfta repertoar og spel opp i eit høgre plan». Ho stod her for gode oppsetjingar av Jo Gjende, Dangardsfolket, Myrkemakt, Karl og Anna, Alle Guds born har vengjer, Köpenick-kapteinen, Jegor Bulytsjov, Kongsemnerne og Dødsdansen. På Nationalteathret iscenesette ho fleire stykke av Henrik Ibsen, og dramatiserte verk av Bjørnstjerne Bjørnson, Alexander L. Kielland og Amalie Skram og Nederlaget av Nordahl Grieg.

Så seint som 1952 instruerte ho Tante Ulrikke, skrive av svogeren Gunnar Heiberg, då Folketeatret i Oslo opna dørene.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958

Norske skodespelarar
Folk frå Bergen
Gravlagde på Vår Frelsers gravlund
Norske teaterregissørar
Skodespelarar frå 1900-talet
Arnfinn Urnes

Arnfinn Urnes () var ein norsk lærar og forfattar. Han var fødd i Hafslo i Luster kommune. Urnes tok eksamen ved Stord lærarskule 1910, og han var lærar i Hjartdal 1910-1912, Furnes 1912-1914, Kvitingsøy 1914-1918 og Jevnaker 1918-1942.

Bibliografi

Bøker

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder
 Gravminner i Norge
 Tidsskrift. Nummer 26. Utgjeve av Historielaget for Sogn. Dikting og diktarar frå Sogn. Ved Andreas Bjørkum og Jarle Bondevik Kaupanger : Historielaget, 1978

Forfattarar frå Luster
Norske lyrikarar
Gravlund

Gravlund eller gravplass er eit område som er reservert for jordfesting av avlidne menneske, anten dei vert jordfesta i likkiste, eller i urne etter kremasjon. Gravplass for dei kremerte vert òg kalla urnelund. 

I Noreg og fleire andre land ligg gravlundane ofte ikring kristne kyrkjer, og det er då vanleg å kalle gravplassane for kyrkjegardar og tilsvarande. Nemninga gravfelt er som oftast nytta som eit arkeologisk nøytralt (ikkjereligiøst) omgrep for samlingar av graver frå førhistorisk tid for døde som har vorte jordfesta på seremonielt vis etter si tids sed. Men i europeiske språk kan ord som svarar til det norske ordet gravfelt òg verte nytta som eit generelt nøytralt alternativ til det som i vanleg språkbruk vert kalla kyrkjegardar eller har andre nemningar av religiøs karakter.

Gravlundar i Noreg
I Noreg er det ein lovfesta hovudregel at gravlegging skal skje på ein offentleg gravplass eller på ein gravplass som eit registrert trussamfunn har opparbeida etter å ha fått løyve i samsvar med lov frå 13. juni 1969 nr 25 om trudomssamfunn og ymist anna. Alle avlidne har rett til gravplass i den kommunen dei budde i då dei døydde, utan omsyn til kva trudoms- eller livssynssamfunn dei høyrde til, eller kva slags livssyn dei hadde. Gravlegging skal alltid gå føre seg med respekt for den religionen eller det livssynet den døde hadde. Gravlundar ikring kyrkjer som høyrer til Den norske kyrkja er såleis ikkje berre for dei som er medlemar av dette kyrkjesamfunnet. Same rett til gravplass i kommunen har dødfødde born når mora eller faren er busett i kommunen.

Ei grav er freda i 20 år, men fredingstida kan lengjast. Når ein gravlund vert lagd ned, skal arealet vere freda i minst 40 år etter siste gravlegging.

Bakgrunnsstoff

 Lov om gravplasser, kremasjon og gravferd (gravferdsloven).

Gravstader
Raft

Raft viste opphavleg til ein kort sperrestump frå nedste takås som går gjennom ytterveggen på lafta tømmerhus og ber takskjegget. Raft kan også brukast om heile takfoten, altså om overgangen mellom nedste del av taket og utvendig vegg.

Kjelder

Raft (14. februar 2009). Store norske leksikon.

Tak
Byggteknikk
Jens Vangsnes

Jens Vangsnes () var ein norsk lærar, reisetalar og forfattar. Han var fødd på Vangsnes i Vik kommune. Vangsnes tok eksamen ved Stord lærarskule 1906, og han var lærar i Balestrand, Sand, Luster og Fresvik i dagens Vik kommune og krinssekretær i Sogn krins av Norges Kristelige Ungdomsforbund 1920-1940. Han var lærar og klokkar i Fjærland i dagens Sogndal kommune 1941-1950. Han gav i åra frå 1934 til 1961 ut fleire andaktsbøker, artikkelsamlingar, og folkeminnesamlinga «Der havgula bles» (1958).

Bibliografi

Bøker

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder
 Gravminner i Norge
 Tidsskrift. Nummer 26. Utgjeve av Historielaget for Sogn. Dikting og diktarar frå Sogn. Ved Andreas Bjørkum og Jarle Bondevik Kaupanger : Historielaget, 1978
 Om Jens Vangsnes i Fylkesleksikon Sogn og Fjordane

Bakgrunnsstoff
 Om Jens Vangsnes i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Forfattarar frå Vik
Forfattarar frå Sogndal
Forfattarar frå Balestrand
Norske sakprosaforfattarar
Norske barnebokforfattarar
Bolt

Bolt er ein maskindel som tener til å forbinda to eller fleire delar. Ein bolt blir gjerne framstilt av rundt stål eller anna metall og er gjerne forsynt med eit hovud (rundt, firkanta eller sekskanta) i den eine enden og med hol for ein splint eller gjenger der ein kan skru på ein mutter i andre enden. I dette tilfellet blir han kalla skrue eller skruebolt.

Kjelder
Bolt: teknikk (14. februar 2009). Store norske leksikon.

Festemiddel
Ting av metall
Enkle maskinar
Steinhelle

Steinhelle eller berre helle er ein flat, tynn eller ganske tjukk stein som er tillaga eller naturleg forma. Heller kan til dømes brukast som dørhelle, golvhelle, takhelle og mykje meir. Baksteheller var i gamal tid laga av skifrig kleberstein, og nøyaktig tilhogde skiferheller til taktekking er ofte å sjå på hustak i byar og på landsbygda over heile Europa. Steinheller som skal nyttast til byggjemateriale og anna er såleis ofte laga av naturstein med benking, som gjer at dei lettare deler seg i flater.

Fotnoter

Stein
Byggjematerial
Kristen Vigdal

Kristen Vigdal () var ein norsk lærar, distriktssjef og forfattar. Han var fødd i Fortun i Luster kommune. Vigdal tok eksamen ved Volda lærarskule 1900, og han var lærar i Langevåg og i Greåker. Han vart så distriktssjef i livstrygdelag i meir enn 35 år. Vigdal var busett i Tønsberg.

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder
 Gravminner i Norge
 Tidsskrift. Nummer 26. Utgjeve av Historielaget for Sogn. Dikting og diktarar frå Sogn. Ved Andreas Bjørkum og Jarle Bondevik Kaupanger : Historielaget, 1978

Forfattarar frå Luster
Norske lyrikarar
Morten Andreas Leigh Aabel

Morten Andreas Leigh Aabel () var ein norsk lækjar og forfattar. Han var fødd i Sogndal, vart cand. med. 1856 og var lækjar ymse stader 1856-1864. Aabel var distriktslækjar i Indre Sunnfjord, og budde 1864–1876 på Falkenstein i Førde. Han budde i Valdres 1876-1885 og på Toten 1885-1899.
 
Han var son av presten Peder Pavels Aabel (1795–1869), far til skodespelaren Hauk Aabel (1869–1961) og farfar til skodespelaren Per Aabel (1902–99).

Han er særleg kjend som forfattaren til «Se Norges blomsterdal!».

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder
 Tidsskrift. Nummer 26. Utgjeve av Historielaget for Sogn. Dikting og diktarar frå Sogn. Ved Andreas Bjørkum og Jarle Bondevik Kaupanger : Historielaget, 1978
 Om Andreas Aabel i Fylkesleksikon Sogn og Fjordane

Bakgrunnsstoff
 Om Andreas Aabel i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Forfattarar frå Sogndal
Forfattarar frå Førde
Norske lyrikarar
Norske dramatikarar
Gjørol Munthe-Kaas

Gjørol Munthe-Kaas () var ei norsk husmor og forfattar.  Ho vart fødd i Florø, reiste til Stavanger i 1900 og til Kristiania  i 1916, der ho busette seg.  Ho var redaktør for Norsk Ukeblad i perioden 1933-1936.

Munthe-Kaas debuterte i 1926 med novellesamlinga Blåskjell. Ho gav også ut bøker under pseudonymet Mon Vinge.

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

Kjelder

Forfattarar frå Flora
Norske romanforfattarar
Norske novelleforfattarar
Norske sakprosaforfattarar
Johanna Petrine Bakke-Wiik

Johanna Petrine Bakke-Wiik () var ein norsk forfattar. Ho var fødd i Lunde i Sirdal i Vest-Agder, men kom tidleg til Davik i Bremanger kommune i Sogn og Fjordane.  Der budde ho  mesteparten av livet.  Ho gjekk handelsskule og bibelskule.

Bakke-Wiik gav ut forteljingar og dikt på eige forlag.

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder

 Gravminner i Norge

Forfattarar frå Bremanger
Norske lyrikarar
Norske novelleforfattarar
Metyl

Metyl er ei einverdig funksjonell gruppe med kjemisk formel . Ho finst i fleire organiske sambindingar, slike som metanol (), aceton (), eddiksyre () og toluen ().

Alle alkan har metylgrupper på endane av karbonkjedene. Metyl finst òg i fri tilstand som eit ustabilt radikal med eit upara elektron.

Kjelder 

Alkylgrupper
Funksjonelle grupper
Melhus Idrettslag

Melhus Idrettslag er eit idrettslag i Melhus i Sør-Trøndelag, stifta i 1898. Laget har avdelingar som driv med fotball, handball, orientering, skiidrett, styrkeløft og volleyball.

Idrettsanlegget Gruva tilhøyrer Melhus IL. Kring klubbhuset på staden ligg to grasbaner, samt ei stor og ei lita kunstgrasbane.

Melhus IL sitt fotballag spelar på nivå seks i seriefotballen. Laget opptrer i svart-og-kvit-stripete trøyer og svarte bukser.

Handball-gruppa samarbeider med Gimse IL og deltek i tevlingar som Melhus/Gimse.

Kjelder
Heimeside

Idrettslag i Trøndelag
Idrett i Melhus
Idrettslag skipa i 1898
Agnete, stjerna fra Nesseby

Agnete, stjerna fra Nesseby er ein norsk dokumentar frå 2016. Den 38 minuttar lange dokumentaren vart sendt på NRK1 2. april 2016, og i reprise på same kanal dagen etter. Han handlar om Agnete Johnsen, som vann Melodi Grand Prix 2016 med «Icebreaker», og Malin Elisabeth Olsen, som songen handlar om. Jan Fredrik Karlsen, Mona B. Riise, Emelie Nilsen og Stein Vanebro medverkar òg i dokumentaren.

Fotnotar

Norske fjernsynsprogram
Fjernsynsprogram på NRK
Agnete Johnsen
Pålestikk

Pålestikk er ein type knute som dannar løkke på tauenden som ikkje utvidar seg. 

Det enklaste pålestikket lagar vi ved å vri tauet til ein løkke, plassere tampen gjennom denne løkka, rundt langparten, og tilbake gjennom løkka, slik at vi lagar eit flaggstikk der. 

For kvar knute vi nyttar for å skjøte to tau saman, finst det ei tilsvarende løkke. Pålestikk kan seiast å vere ei flagstikkløkke.

Løkka som vert danna av eit pålestikk
 vil ikkje utvide seg, 
 vil som regel ikkje løsne av seg sjølv, 
 vert løsna enkelt sjølv etter at ho har bore mykje vekt, ved å bøye hovedtauet, 
 er ikkje bombesikker i si enklaste form; den lause enden må sikrast mot å arbeide seg bakover under bruk.

Knutar
Kommuneingeniør

Kommuneingeniør er yrkestittelen på ein kommunalt tilsett person som har ansvaret for dei tekniske tenestene som kommunen tek seg av, som til dømes dei kommunale vegane, dei kommunale bygningane, renovasjonen i kommunen, brannstellet og anna slikt. Kommuneingeniøren hadde og har framleis i mange kommunar òg ansvaret for arbeidet med å få utarbeidd reguleringsplanar og førehave byggesaker.

Tidlegare, då det var juridiske skilnader mellom dei såkalla landkommunane og dei såkalla bykommunane, var kommuneingeniør den tittelen som vart nytta i landkommunane, medan den tilsvarande tittelen i bykommunane var byingeniør eller stadsingeniør.

Stillingstitlar
Tredjedelsregelen

Tredjedelsregelen, eller tredelsregelen, er ein tommelfingerregel eller ei retningslinje for komposisjon av bilete i design, film, måleri og fotografi.
Regelen seier at du bør sjå på eit bilete som delt opp i ni like delar, av to vassrette linjer med lik avstand, og to loddrette linjer med lik avstand, og at du bør ha viktige delar av komposisjonen langs desse linjene eller der linjene kryssar. 

Fotografiet til høgre demonstrerer teknikken. Horisonten er langs den vassrette linja som deler nedre tredjedel av bilete frå dei to øvre. Treet er i snittet av to linjer. Interessante punkt treng ikkje alltid røra ved desse linjene for å tena på tredjedelsregelen; til dømes er den lysaste delen av himmelen nær horisonten ikkje rett på snittet, men likevel ganske nær.

Bruk 

For å følgja regelen bør du ha motivet langs linjene eller nær punktet der dei kryssar, med horisonten langs nedre eller øvre vassrette linje, eller la lineære trekk flyta frå del til del. Ein hovudgrunn til å følgja regelen er for å unngå å få motivet i midten, eller for å unngå å la horisonten dela biletet i to på midten. Michael Ryan og Melissa Lenos skriv i boka An Introduction to Film Analysis: Technique and Meaning in Narrative Film  (side 40) at tredjedelsregelen er ein favoritt blant filmskaparar som vil utforma balanserte og einskaplege bilete.

Ved filming eller fotografering av menneske, er det vanleg å ha kroppen langs ei loddrett linje, og augene langs ei vassrett linje. Når motivet flyttar se i ein film, vil hovudbolken av tomrom oftast vera føre personen (i retninga dei rører seg). På same måte er det ofte mest rom føre ein fotografert person som ikkje ser rett på kamera, med den loddrette linja gjennom midten av personen.

Sjå òg 
 Det gylne snittet (i estetikk)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Rule of thirds» frå ,  den 7. april 2016.  
 

Fototeknikk
Torjus Loupedalen

Torjus Knutsson Loupedalen () var ein norsk lærar og forfattar frå Brunkeberg i Telemark. Knut Loupedalen var far hans.

Torjus Loupedalen gjekk Bladmannaskulen i Bergen i 1920, før han var journalist i Gula Tidend. I 1925 tok han lærarskuleeksamen. Åra 1927-29 var han journalist i Oslo-avisa Den 17de Mai. Frå 1930 til -40 var Loupedalen lærar i Vest-Telemark. Under andre verdskrigen var han ein av dei leiande i det illegale arbeidet i heimbygdene.

Loupedalen var mykje oppteken av bygdesoge. Han samla minne om gammal skitradisjon og gav i 1947 ut Morgedal, skisportens vogge. I 1956, etter han var død, kom det fyrste bandet av Kviteseid bygdesoge, eit verk skrive av Loupedalen. Han gjorde grundig granskararbeid, og utmerka seg elles med ei skriftnorn prega av «hans målande, stilsikre nynorsk, farga» av målføra i Vest-Telemark, skriv Olav S. Bjåland i Norsk Allkunnebok.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957

Norske forfattarar
Norske motstandsfolk
Torkel Lillefosse

Torkel Knutsson Lillefosse () var ein norsk botanikar frå Strandebarm i Hordaland.

Lillefosse var son til ein plassemann på Litle-Fosse og dreiv sjølv husmannsplassen som nygift i 1900. Han var elles treskjerar. Nokre år seinare busette han seg i kyrkjebygda i Strandebarm og var gartnar, kalla «Kumunegartner» i folketeljinga 1910.

I årevis dreiv han og samla inn plantar i Hordaland og Sogn og Fjordane, plantesamlingar som skal vere dei største og mest allsidige frå desse fylka. Samlingane er i dag fordelt på dei botaniske musea i Bergen og Oslo.

Frå 1921 var Lillefosse statsstipendiat og arbeidde sidan på heiltid med å granske floraen i Vest-Noreg. Han skreiv Strandebarms flora, eit arbeid om vegetasjonen i heimbygda som vart prenta i 1940.

Kjelder 
 Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957
 
 
 Jens Holmboe. «Torkel Knutsen Lillefosse». Norsk biografisk leksikon. Første utgave. Bind 8. 1938

Norske botanikarar
Folk frå Kvam
Lars Oskar Hauge

Lars Oskar Hauge () er ein norsk sjakkspelar, Stormeister i sjakk.

Internasjonal Meister i sjakk 
Lars Oskar Hauge tok sitt første IM-napp i ei turnering i Sitges, Spania i juli 2013 med 6 poeng på 9 rundar, eit heilt poeng over IM-kravet. Han tok deretter eit IM-napp i eliteklassa i Noregsmeisterskapen i sjakk i Trondheim i juli 2014, med 5 poeng på 9 rundar. Det tredje IM-nappet kom i EM for klubblag i september 2014, men dette var berre på 7 parti, og var dermed ikkje nok. Det siste avgjerande IM-nappet kom deretter i ei turnering på Gibraltar i månadsskiftet januar-februar 2016, med 5 poeng på 10 rundar. Han hadde dermed oppfylt kravet om IM-resultat i turneringar med til saman minst 27 parti. Rating-kravet, kravet til eigen rating over 2400 oppfylte han allereie pr. 1. juli 2015 med 2411. Han vart deretter utnemnd til IM av Verdssjakkforbundet på FIDE Presidental Board i Moskva 28-29. mars 2016.

Stormeister i sjakk  
Lars Oskar Hauge tok sitt tredje og avgjerande napp i stormeister-tittelen i EM i sjakk for landslag i Slovenia i november 2021, med 5,5 poeng på 9 rundar mot sterk motstand. Dei to første nappa i tittelen klarte han også i lagturneringar: Den norske eliteserien 2018-2019 og Allsvenskan 2019-2020. Kravet om eigen rating på over 2500 hadde han både klart tidlegare, og også no som følge av dette sterke resultatet. Lars Oskar Hauge vart utnemnd til Noregs 17. stormeister i sjakk av verdssjakkforbundet FIDE på General Assembly 28. desember 2021.

Bakgrunnsstoff 
 Lars Oskar Hauge si spelarside hos FIDE
 Lars Oskar Hauge sine parti hos NorBase
 Lars Oskar Hauge sine sjakkparti hos Chessgames.com

Fotnotar 

Norske sjakkspelarar
Fødde i 1998
Stormeistrar i sjakk
Sjakkolympiadedeltakarar
Alfred S. Nilsen

Alfred Sigurd Nilsen () var ein norsk fiskar, arbeidar og politikar frå Trondenes i Troms. Han representerte Arbeidarpartiet på Stortinget i tidsromma 1937-45 og 1950-57.

Nilsen, som var son til ein gardbrukar i Trondenes, livnærte seg som fiskar og arbeidar i åra fram til 1909. Dei neste elleve åra var han anleggsarbeidar, mellom anna tre år vegarbeidar i heimfylket, eitt år var han baneleggjar i Jämtland og i 1914 arbeidde han på Aura-anlegget i Sunndal. Under fyrste verdskrigen arbeidde han på fleire ulike anlegg i Nord-Noreg, før han 1917-20 arbeidde i Harstad. Frå 1922 var han i fleire tiår tilsett i eit svensk malmselskap i Narvik.

Nilsen var medlem av bystyret i Narvik i tida 1925-40 og på ny 1945-1960. Han var ordførar frå hausten 1945 til ut året 1951. Lokalt var han formann i Tilsynskomiteen for Ofotbanen, og leiar av hamnestyret i Narvik i atten år; 1945-63. Nasjonalt var han 1929-49 med i hovudstyret i Norsk Transportarbeiderforbund.

Frå 1937 til 1945 var Nilsen stortingsrepresentant frå kjøpstadene i Nord-Noreg for Arbeidarpartiet. Etter å ha vore ute av Tinget ein periode, vart han hausten 1949 vald inn til si andre periode. Hausten 1953 var Nilsen vald inn på Stortinget for tredje gong, men då for valkrinsen Nordland fylke. Han var 1950-51 medlem i Militærkomiteen, sidan var han medlem i Skog- vassdrags- og industrikomiteen.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1937-1945
Stortingsrepresentantar 1950-1953
Stortingsrepresentantar 1954-1957
Folk frå Harstad
Folk frå Narvik