alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Midt-Noreg

Midt-Noreg er ei nyare nemning på ein region som i snevraste tyding utgjer fylket Trøndelag, oftast òg inkludert i det minste delar av Møre og Romsdal. Omgrepet er ofte brukt i ei vidare tyding som kan inkludere delar av Nordland (Helgeland) og Hedmark (Nord-Østerdalen). Historisk sett har Midt-Noreg røter i Frostating lagdømme, Nidaros bispedømme og Trondheims len — som alle har hatt Nord-Trøndelag, Sør-Trøndelag, Nordmøre og Romsdal som sitt kjerneområde. I den offentlege forvaltinga frå slutten av 1900-talet av svarar Midt-Noreg med eitt unntak til Nord-Trøndelag, Sør-Trøndelag og Møre og Romsdal.

Etter at Sør- og Nord-Trøndelag vart slått saman er nemninga Midt-Noreg mindre brukt.

Offentleg forvalting 
 Frostating lagdømme
 Helse Midt-Noreg (RHF)
 Arbeidstilsynet Midt-Noreg
 Skatt Midt-Noreg  
 Statens vegvesen, region midt  
 Utlendingsdirektoratet, regionkontor Midt-Noreg  
 Integrerings- og mangfaldsdirektoratet Midt-Noreg  
 Kystverket Midt-Noreg 
 Regionale forskningsfond - Midt-Noreg  

Unntaket frå regelen er NVE Region Midt, som dekkjer Helgeland, Trøndelag og Nordmøre.

Organisasjonar 
 Kreftforeningen, Seksjon Midt-Norge dekkjer Trøndelag og Møre og Romsdal  
 Norges Motorsportforbund, Region Midt-Norge dekkjer Trøndelag og Møre og Romsdal 
 Operasjon Dagsverk Midt-Norge dekkjer Trøndelag og Møre og Romsdal

Trussamfunn
 Trondheim katolske stift dekkjer Trøndelag og Møre og Romsdal

Næringsliv 
 SpareBank1 Midt-Norge dekkjer Trøndelag og delvis Møre og Romsdal
 Folkeuniversitetet Midt-Norge dekkjer Trøndelag og Møre og Romsdal
 Folkeakademiet Midt-Norge dekkjer Trøndelag og Møre og Romsdal
 TINE Midt-Norge dekkjer Trøndelag, Nordmør og Romsdal, og i tillegg Bindal
 OIKOS Midt-Norge dekkjer Trøndelag og Møre og Romsdal
 Husbanken, region Midt-Norge dekkjer Trøndelag og Møre og Romsdal
 RIKS — ei samanslutning av 13 breibandsselskap i Møre og Romsdal, Sør-Trøndelag og Nord-Trøndelag.
 AOF Midt-Norge dekkjer Trøndelag, og AOF Møre og Romsdal dekkjer Møre og Romsdal

Kjelder 

 Dahl, Svein Tore: Embetsmenn i Midt-Norge i tiden 1536-1660 : en liste over de forskjellige lensherrer, lagmenn, borgermestre, rådmenn, byfogder, tollere, fogder, sorenskrivere etc som var i funksjon i Midt-Norge i tiden 1536-1660. [Trondheim] : Svein Tore Dahl, 1999.
Alna



I Noreg
 Bydelen Alna i Oslo 
 Alnaelva 
 Alna industriområde

I utlandet 
 Alna i Maine 
 Alna AB, eit litauisk IT-føretak.
 Alna, ein svensk arbeidsorganisasjon for reduksjon av rusmiddelproblem.
 Alna Rosso er ein raudvin produsert av Josetta Saffirio i Piemonte i det nordvestlege Italia; 
 Alna abbedi eller Aulne abbedi, eit tidlegare kloster i Liège bispedømme i Belgia. ,
Hakkasteik

Hakkasteik (òg kalla grynasteik eller brurasteik) er tradisjonsmat frå Hardanger, der det er vanleg å servera hakkasteik som kvelds- eller nattmat i bryllaup. Retten har konsistens som tjukk graut og er laga av oppmale, kokt kjøt og flesk blanda med kokte byggryn. Hakkasteik vert anten servert med kokte poteter og grønsaker eller berre med flatbrød eller potetkaker.

Hardanger
Norsk mat
Kjøtmat
Bryllaup
Songdans

Songdans er dans utført til song, gjerne folkeviser, utan bruk av musikkinstrument. Mange kulturar har tradisjon for slike dansar, men norsk songdans var lenge gløymd, til han blei rekonstruert av Hulda Garborg og Klara Semb. 

Folkedans
Sommar-OL 1964

Sommar-OL 1964 vart halde i Tokyo i Japan. Dette var første gong dei olympiske leikane vart haldne i Asia. Tokyo var tidlegare blitt tildelt leikane for 1940, men desse vart flytta til Helsingfors på grunn av utbrotet av andre verdskrigen.

USA vart beste nasjon.

Medaljestatistikk

Tilleggsstoff
Friidrett under Sommar-OL 1964
Turn under Sommar-OL 1964

Kjelder
???

Sommar-OL 1964
Japansk idrett
Tokyo
Sport i 1964
1964 i Japan
Varig

Varig (Varig Brazilian Airlines), opphavleg kjend under namnet Viação Aérea RIo-Grandense SA, var det første flyselskapet i Brasil, grunnlagd i 1927. Flyselskapet brukte IATA-nemninga RG på flyrutene sine.

Historie 
Varig vart etablert i mai 1927 i Porto Alegre av den tyske immigranten Otto Ernst Meyer. Den fyrste tilsette i selskapet, Ruben Berta, vart seinare president for det, og leia Varig fram til han døydde i 1966. 

Frå 1965 til 1990 var Varig det leiande flyselskapet i Brasil, og så og seie det einaste internasjonale.

I 2006 blei Varig delt opp i to selskap – Flex Linhas Aéreas (konkurs i 2010) og ein del av Gol Transportes Aéreos.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Varig» frå ,  den 1. oktober 2019.  
 

Skipingar i 1927
Brasilianske føretak
Brasilianske flyselskap
Nedleggingar i 2006
Sommar-OL 1976

Sommar-OL 1976 vart halde i Montreal i Canada. Sovjetunionen vart beste nasjon. Noreg fekk ein gullmedalje.

Medaljestatistikk

Tillegg
Sjå Friidrett under Sommar-OL 1976
Roing under Sommar-OL 1976
Turn under Sommar-OL 1976

Sommar-OL 1976
1976 i Canada
Sport i 1976
Lux

Lux er ei avleidd SI-eining for lysfluks per areal (lumen/m²). Symbolet for lux er lx.

Skilnaden mellom lux og lumen er at lux også tek omsym til området lyset vert spreidd over. 1000 lumen konsentrert på ei flate på 1 m2 lyser opp flata med ei lysmengd på 1000 lux. Dersom den same styrken lumen lyste opp eit område på 10 m², ville lysmengda berre vore 100 lux.

Nox, med symbolet nx, er lik 10–3 lux = 1 mlx. Eininga vert nytta om svak belysning (nattlys) i det området der stavane på netthinna i auget trer i verksemd.

Kjelder
Nox. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 15. november 2013.

SI-avleia einingar
Måleiningar for lysstyrke
Sommar-OL 1968

Sommar-OL 1968 vart halde i Mexico by i Mexico. USA var beste nasjon, medan Noreg tok gull ved gullfiraren i kajakk.

Doping 
Dette var dei første leikane med dopingprøvar. Desse førte òg til den første diskvalifisjonen; det blei påvist alkohol hjå den svenske femkamputøvaren Hans-Gunnar Liljenwall.

Uro 
Like før leikane fann Tlatelolcomassakren, der hundrevis av studentar blei drepne av meksikanske tryggingsstyrkar, stad.

Den tynne lufta i Mexico by, som ligg 2700 moh., gjorde at mange utøvarar i uthaldingsgreiner fekk problem.

Medaljestatistikk

Tillegg
Sjå Friidrett under Sommar-OL 1968
Padling under Sommar-OL 1968
Sigling under Sommar-OL 1968
Turn under Sommar-OL 1968

Sport i 1968
Sommar-OL 1968
1968 i Mexico
Grundig AG

Grundig AG er eit tysk elektronikkføretak frå Nürnberg.

Grundig vart grunnlagt av Max Grundig.

Bakgrunnsstoff 
 Grundig si norske internettside 

Tyske føretag
Arsen Kotsojev

Arsen Kotsojev () er ein av grunnleggjarane av den ossetiske prosaen, som hadde stor innverknad på forminga av det moderne ossetiske språket og den funksjonelle stilen av det. Han deltok i alle dei fyrste tidsskrifta på ossetisk og var ein av dei viktigaste ossetiske utgjevarane.

Det finst Kotsojev-gater i Vladikavkaz og Beslan. Nokre av verka til Kotsojev er pensum på skulen i ossetisk litteratur.

Livssoge 
Kotsojev var fødd i ein fattig familie på landet (i byen Gizel, nær Vladikavkaz). I niårsalderen byrja han på den lokale skulen. Der fann han ei stor boksamling som skulle tilføra utdanninga hans mykje. Etter skulen studerte Kotsojev på Ardon ortodokse seminar. Ein plutseleg sjukdom fekk den unge mannen til å forlate seminaret. Han vende attende til landsbyen og byrja å skrive korte noveller for aviser i Nord-Kaukasus. Han jobba òg som lærar ved den lokale skulen.

I 1902 tok Kotsojev del i ein oppreist i Gizel; det førte til at han blei bortvist frå regionen. Han valde å reise mot sør, til Sør-Ossetia, der han heldt fram som lærar og med å skrive korte noveller og forteljingar.

I 1910 byrja han å publisere eit magasin kalla Æфсир (Æfsir, 'Kveiteaks'). Magasinet kom berre ut i 14 nummer, men det hadde enorm innverknad på den ossetiske litteraturen og journalistikken. Mange meisterverk i ossetisk literatur var fyrst publisert i Æfsir.

I 1912 kom Kotsojev til Sankt Petersburg, der han arbeidde mange stader, inkludert i den populære Lenin-avisa Pravda. Kotsojev kunne russisk til ein viss grad, slik at han kunne lese ei russisk avis.

Etter Oktoberrevolusjonen vart Kotsojev vidkjend. Han jobba i ulike aviser og magasin, innan utdanning, etc. Han døydde i Vladikavkaz og vart gravlagd i hagen til Litteraturmuseet.

Arbeid 

Dei fleste historiene til Kotsojev er tragiske.
Arsen Kotsojev skreiv ein del om situasjonen til ein person frå tradisjonell kultur i den nye, Europa-orienterte verda, om lagnaden til ein person frå landet i ein større by.

Kotsojev omsette òg ein del, for eksempel omsette han fleire historier av Pusjkin til ossetisk.

Bakgrunnsstoff 
 Novelle av Kotsojev "Tidleg morgon"  (ossetisk)
 Novelle"Mistak"  (ossetisk)
 Ei samling av russiske omsetjingar av historiene av Kotsojev (russisk)

Kotsojev, Arsen
Ossetia
Korn

Korn er grassortar med frø som kan etast, vanlegvis etter å ha blitt malne til mjøl eller gryn. Menneske har dyrka korn sidan steinalderen, og ein finn ulike foredla typar over heile verda.

Korn inneheld mykje fiber, protein, B-vitaminar og noko mindre E-vitamin, mineraler og umetta feittsyrer.

Ulike kornslag 

Fleire kornsortar voks fram i den fruktbare halvmånen i Midtausten. Her har ein gjort arkeologiske funn av eldgamle urkorn, som rug, emmer, einkorn og spelt, og nyare typar, som rug, bygg, havre og kveite.

I Afrika og Asia har ein dyrka sorghum, hirse og ris, ofte med avanserte vatningssystem for å dyrka fram det sistnemnde slaget. Ris er eit fruktbart kornslag, men treng helst eit varmt og fuktig klima. Hirsen spreidde seg lenger, både til tørrare stader i Afrika og kaldare stader i Europa. Teff også eit kornslag som er tilpassa afrikansk klima.

Mais stammar frå Mexico, der han blei foredla ved hjelp av kromosomdobling og målretta avl frå ein ellers nokså unyttig grasplante. Mais blei dyrka over store delar av Amerika, og nokre stader tilbedd som ein gud. I dag dyrkar ein mais over heile verda.

Historisk korndyrking 
Kunnskapen om å dyrka korn kom til Skandinavia rundt år 3900 f.Kr.. Bygg og det kveite-aktige speltkornet var dei viktigaste kornsortane, medan bygg, kveite, rug og havre er det i dag.

Liste over kornslag 

 Bygg - blir dyrka for å framstille malt, som kraftfôr og òg i brød.
 Durra - er særleg viktig i tropiske strøk, og spesielt i Afrika.
 Havre - blir brukt i brød, men er ofte òg nytta til graut. 
 Hirse - er eit hovudnæringsmiddel i Afrika og Asia.
 Kveite - den viktigaste kornsorten i tempererte klimasoner, mest nytta til baking av for eksempel brød og som ein del av anna matlaging.
 Spelt - lite foredla konsort, nært beslekta med kveite. Brukast i brød og bakverk
 Mais - eit hovudnæringsmiddel i Amerika og Afrika, mykje brukt som dyrefôr.
 Ris - den viktigaste kornsorten i tropiske klimasoner.
 Rug - blir nytta i brød.
 Perumelde eller quinoa - blir nytta i matlaging.
 Teosint - ein underart av mais.
 Rugkveite (Triticale) - kryssing mellom rug og kveite, blir brukt til dyrefôr.
 Einkorn - Ein av dei opphavlege kveiteformene. Svært lite foredla.
 Emmer - Ei tidleg form for kveite. Svært lite foredla.

Sjå òg 
 Skuronn

Bakgrunnsstoff 
 Nordisk Genbank 

Mat
Nytteplantar
Jordbruk
 
Gras
Granulære stoff
201

201 var eit normalår som byrja på ein torsdag i den julianske kalenderen. I samtida var det kjent som året då Fabianus og Arrius var konsular i Romarriket, eller sjeldnare, som år 954 ab urbe condita.

Hendingar 
 Eldstesonen til keisar Septimius Severus av Romarriket, Marcus Aurelius Septimius Bassianus Antoninus (seinare keisar Caracalla) blei gjeven sin toga virilis og utnemnd til konsul for neste år. Som fjortenåring var han uvanleg ung til å få dette embetet.

Kjelder
202

202 (romartal CCII) var eit normalår som byrja på ein fredag i den julianske kalenderen.

Hendingar 
 Keisar Septimius Severus vende tilbake til Roma etter å ha vore vekke i fem år. Det blei halde festivalar for å feira den seks år lange regjeringstida hans. 
 Ein romersk lov forbaud kvinnelege gladiatorar.
 Eit romersk edikt forbaud konvertering til kristendom og kristen propaganda.

Fødde 
 Jiang Wei, kinesisk general og herskar av Shu Han

Døde 
  Ireneus, biskop av Lyon, kristen kyrkjefar, martyr og seinare helgen (omtrentleg dato)
203

203 (romartal CCIII) var eit normalår som byrja på ein laurdag i den julianske kalenderen.

Hendingar 
 
 Septimius Severusbogen blei bygd på Forum Romanum i Roma.
 Septizonium blei bygd i Roma.
 Keisar Septimius Severus bygde opp att Byzantion eller Bysants (dagens Istanbul).
 Porticus Octaviae blei bygd opp att.

Fødde 
 Zhuge Ke, kinesisk general og politikar

Døde 
 
 Eulpaso, koreansk embetsmann og statsminister
 Ling Cao, kinesisk general under Sun Ce
 Perpetua og Felicitas, kristne martyrar
 Sun Yi, kinesisk general og politikar
 Wu Jing, kinesisk  general under Sun Ce
204

204 (romartal CCIV) var eit skotår som byrja på ein sundag i den julianske kalenderen. I samtida i Romarriket var det kjent som året då Cilo og  Flavius var konsular (eller sjeldnare, år 957 ab urbe condita).

Hendingar 
 Slaget ved Ye: Krigsherren Cao Cao kringsette og tok hovudkvarteret til  Yuan Shao i Ye.

Fødde 
 Plotin, gresk filosof (eller 205)

Døde 
 Gongsun Du, kinesisk general og krigsherre

 *
205

205 var eit normalår som byrja på ein tysdag i den julianske kalenderen. I Romarriket var det kjend som året då  Aurelius og Geta var konsular (eller sjeldnare, 958 ab urbe condita).

Hendingar 
Aust-Asia:
 Cao Cao sigra over og drap Yuan Tan, eldstesonen til rivalen sin Yuan Shao, i slaget ved Nanpi.

Romarriket
 Hadrians mur blei gjenoppbygd etter at caledonske stammar hadde herja nordlege delar av romersk Britannia.
 Pretorianarprefekten Gaius Fulvius Plautianus, svigerfaren til keisar Caracalla, blei drepen. Aemilius Papinianus blei ny prefekt.

Fødde 
 Plotin, gresk filosof (eller 204)

Døde 
 Gaius Fulvius Plautianus, romersk pretorianarprefekt 

 *
206

206 (romartal CCVI) var eit normalår som byrja på ein onsdag i den julianske kalenderen.

Hendingar

Fødde 
 Trebonianus Gallus, romersk keisar

Døde 
 
 Gao Gan, kinesisk krigsherre og politikar 
 Taishi Ci (ellr Ziyi), kinesisk  general
 Ying Shao, kinesisk politikar og forfattar

Artiklar utan brødtekst
207

207 var eit normalår som byrja på ein torsdag i den julianske kalenderen. I samtida i Romarriket var det kjend som året då Maximus og Severus var konsular (eller sjeldnare, år 960 ab urbe condita).

Hendingar 

Kina:
 Krigsherren Cao Cao frå Austlege Han sigra over wuhuanstammar i slaget ved Kvitulvfjellet. Wuhuanstammane blei varig svekka.
 Keisar Sun Quan av Austlege Wu sigra over Huang Zu.

Fødde 
 Liu Shan, den siste keisaren av Shu

Døde 
 Tadun, wuhuan-leiar
208

208 var eit skotår som byrja på ein fredag i den julianske kalenderen.

Hendingar 
Europa:
 Keisar Septimius Severus av Romarriket fekk reparert den antoninske muren mot Skottland.

Vest-Asia:

 Partarherskaren Vologases V døydde og blei etterfølgd av sonen sin,  Vologases VI. Ein yngre bror, Artaban V gjorde krav på trona, og det braut ut borgarkrig i Partia.
 Ardasjir I Papagan blei herskar av satrapiet Pars (omtrentleg dato). Dette var byrjinga på erobringar som skulle gjera han til overkonge og dynastigrunnleggjar for heile Persia.

Aust-Asia:
 Dei tre kongedøma i Kina: Liu Bei flykta frå krigsherren Cao Cao under slaget ved Changban.
 Dei tre kongedøma i Kina: Sun Quan, Zhou Yu, og Liu Bei overvann Cao Cao i slaget ved dei raude klippene (slaget ved Chibi).

Fødde 
 1. oktober: Keisar Aleksander Severus av Romarriket

Døde 
 
 Kong Rong, kinesisk lærd (avretta)
 Liu Biao, protektor (herskar) over Jingzhou
 Cai Mao, kinesisk admiral  (avretta)
 Vologases V, herskar over Partia
209

209 (romartal CCIX) var eit normalår som byrja på ein sundag i den julianske kalenderen. I samtida i Romarriket var det kjend som året då Commodus og Lollianus var konsular (eller sjeldnare, år 962 ab urbe condita).

Hendingar 
 Publius Septimius Geta fekk titlane «imperator» og «augustus» av far sin, keisar Septimius Severus.

Fødde 
 Sun Deng, kronprins i Austlege Wu i Kina

Døde 
 Jin Xuan, krigsherre under Austlege Han i Kina
210

210 (romartal CCX) var eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske kalenderen. I samtida i Romarriket var det kjent som året då Faustinus og Rufinus var konsular (eller sjeldnare år 963 ab urbe condita).

Hendingar 

 Caracalla blei romersk konsul.
 Etter å ha lide store tap ved invasjonen av Kaledonia i 208 slutta romarane fred med kaledoniarane.

Fødde 
 10. mai: Claudius II, romersk keisar
 Dexippus, gresk historikar og general
 Egnatius Lucillianus, romersk guvernør
 Ruan Ji, kinesisk musikar og diktar

Døde 

 Cao Chun, kinesisk general og rådgjevar
 Liu Hong, kinesisk astronom og politikar
 Sextus Empiricus, gresk filosof og forfattar
 Zhou Yu, kinesisk general og strateg
211



Hendingar

Fødde

Døde 
 Keisar Septimius Severus av Romarriket
221



Hendingar 
 26. juni: Keisar Heliogabalus av Romarriket adopterte Alexander Severus som sin etterfølgjar.
 Liu Bei, krigsherre som stamma frå den kongelege Han-familien, utropte seg som keisar. Shu Han-riket blei grunnlagd.

Fødde 
 Liu Ling, kinesisk lærd og diktar

Døde 
 Gongsun Kang, general av Wei
 Zhen Luo, kinesiske keisarinne, tvunge sjølvmord
 Zhang Fei, general av Shu (drepen)
222

222 var eit normalår som byrja på ein tysdag i den julianske kalenderen.

Hendingar 
Dei tre kongedøma i Kina. Wu-riket blei grunnlagd då Sun Quan erklærte sjølvstende frå Wei.

 Etter at Heliogabalus av Romarriket var drepen blei Alexander Severus utropt til ny keisar.
Urban I blei pave etter Callistus I.

Fødde

Døde 
 11. mars: Heliogabalus av Romarriket (drepen)
 Keisarmora Julia Soaemias
Pave Callistus I
Zhang Fei, hærleiar i kongeriket Shu

 *
223

223 (romartal CCXXIII) var eit normalår som byrja på ein onsdag i den julianske kalenderen. I samtida var det kjend som året Maxiums og Aelianus var konsular (eller sjeldnare, 976 Ab urbe condita) i Romarriket.

Hendingar 
 Liu Bei leidde eit mislukka felttog for å ta att Jingzhou og hemna Guan Yu.
 Liu Shan blei den andre keisaren av Shu Han då far hans Liu Bei døydde av sjukdom.

Fødde 
 Sun He, kronprins av Austlege Wu
 Xi Kang, kinesisk kunstnar og filosof

Døde 
 Liu Bei, kinesisk krigsherre og første keisaren av Shu Han
235

235 var eit normalår som byrja på ein torsdag i den julianske kalenderen.

Hendingar 
 Maximinus Thrax blei utropt til ny romersk keisar ettar at Alexander Severus var blitt drepen.
 28. eller 29. september: Pave Pontianus blei avsett av den romerske keisaren. Han og andre kyrkjeleiarar, som  forfattaren Hippolytus, blei sende i eksil til Sardinia.
 21. november: Anterus blei vald til ny pave.

Fødde 
 Sun Xiu, keisar i det kinesiske kongeriket Wu

Døde 
 18./19. mars: Alexander Severus av Romarriket og mor hans Julia Avita Mamaea (drepne)
 Pave Pontianus

 *
250

251 (romartal CCL) var eit normalår som byrja på ein tysdag i den julianske kalenderen. I Romarriket var det kjent som året då Traianus og Gratus var konsular (eller sjeldnare som år 1004 ab urbe condita).

Hendingar 
 
 Ei gruppe frankara trengde inn i Romarriket så langt som til Tarragona i novarande Spanien (omtrent dette året).
 Gotarane invaderate Moesia.
 Alemannarane dreiv ut romarane frå novarande Donau-Ries.
 Diofantos skreiv Arithmetica, den fyrste systematiske avhandlinga om algebra.

Fødde 

 31. mars: Constantius Chlorus, romersk keisar
 Gaius Galerius Valerius Maximianus, romersk keisar
 Lu Jing (eller Shiren), kinesisk general og forfattar
 Maximian (Herculius), romersk konsul og keisar
 Zuo Si (eller Taichong), kinesisk general og diktar

Døde 
 20. januar: Pave Fabianus
251

251 (romartal CCLI) var eit normalår som byrja på ein onsdag i den julianske kalenderen. I Romarriket var det kjent som året då Traianus  og Etruscus var konsular (eller sjeldnare som år 1004 ab urbe condita).

Hendingar 

 Mars: Cornelius blei vald til pave etter at pave Fabianus var død året før.
 1. juli: Gotarane sigra over romarane i slaget ved Abrittus, der keisarane Decius og Herennius Etruscus blei drepne.
 I Romarriket blei Decius etterfølgd av Hostilianus, medan Trebonianus Gallus blei utropt til keisar av troppane. Gallus aksepterte Hostilianus som medkeisar, men denne døydde snart av pest.
 Ein femten år lang pestepidemi braut ut i Romarriket.
 Gallus underteikna ein avtale med gotarane.
 Den sasanidiske kongen Shapur I gjekk inn i Armenia

Fødde 
 Antonius den store, kristen helgen (omtrentleg dato)

Døde 
 1. juli:
 Decius, romersk keisar sidan 249 (drepen etter slaget ved Abrittus)
 Herennius Etruscus, romersk medkeisar sidan byrjinga av dette året (døydde i slaget ved Abrittus)
 15. juni: Wang Ling, kinesisk general og politikar
 Hausten: Hostilianus, romersk keisar sidan juli (død i pesten)
 22. august: Zhen,  kinesisk keisarinne i Cao Wei-staten, gift med Cao Fang
 7. september: Sima Yi, strateg i det kinesiske kongeriket Wei og rival av Zhuge Liang

 Heilage Agata, kristen martyr og helgen frå Sicilia (omtrentleg dato)
252

252 (romartal CCLII) var eit skotår som byrja på ein torsdag i den julianske kalenderen. I Romarriket var det kjent som året då Trebonianus og Volusianus var konsular (eller sjeldnare som år 1005 ab urbe condita).

Hendingar 

 Slaget ved Barbalissos: Kong Shapur I av Persia sigra over den romerske hæren på rundt  menn ved Barbalissos i Syria (omtrentleg dato).
Shapur I invaderte Armenia og utnemnde Artavazd VI til ny konge.
Georgia undergav seg Shapur I, og blei ein vasallstat til Sassanideriket.

 Sun Liang etterfølgde faren Sun Quan som herskar for den kinesiske staten Austre Wu.

Fødde 
 Eusignius av Antiok, romersk general og martyr
 Wang Jun (eller Pengzu), kinesisk general og krigsherre
 Wei Huacun, grunnleggjar av Shangqing-skulen av daoismen

Døde 
 21. mai: Sun Quan, grunnleggjaren av Austre Wu-staten  
 Pan (eller Pan Shu), kinesisk keisarinne av Austre Wu-staten
 Tian Yu (eller Guorang), kinesisk general og politikar
 Tiridates II (eller Khosrov), romersk klientkonge av Armenia
254

254 (romartal CCLIV) var eit normalår som byrja på ein sundag i den julianske kalenderen. I samtida i Romarriket var det kjend som året då Valerianus og Gallienus var konsular (eller sjeldnare som år 1007 ab urbe condita).

Hendingar 
 
 Publius Licinius Valerianus Augustus og Publius Licinius Egnatius Gallienus blei konsular.
 Romarriket blei truga av fleire folk ved grensene: Germanske stammar, som frankarar ved midtre Rhinen, alemanniar ved øvre Rhinen og Donau, og marcomanniar ved provinsane Noricum og Raetia. Gotarar truga dei lågare Donau-provinsane på land og kysten av Thracia, Bithynia et Pontus og Cappadocia til sjøs. 

 Stefan I blei pave etter Lucius.

Fødde

Døde 
 
 Pave Lucius I
 Li Feng, kinesisk embetsmann i Cao Wei 
 Xiahou Xuan, kinesisk embetsmann og general i Cao Wei 
 Zhang Ni, kinesisk general i Shu Han
260



Hendingar 
 Cao Huan blei konge av det kinesiske Wei-riket.
 Kong Sjapur I av Persarriket øydela Caesarea Mazaca i Vesleasia.
 Gallienus blei keisar av Romarriket. Han omorganiserte hæren og administrasjonen, og forsvarte det som var igjen av riket.
 Syria, Egypt og Palestina braut seg laus frå Romarriket og grunnla det persisk-støtta Palmyra-riket.
 Alemannarane tok den romerske festninga ved dagens Wiesbaden i Tyskland, og den romerske handelsbyen Brigantium (i dag Bregenz). Begge desse hendingane kan òg ha skjedd i 259.

Fødde

Døde 
 Cao Mao av kongeriket Wei blei drepen i eit mislukka kuppforsøk mot Sima Zhao.
 Valerian I av Romarriket 
 Sun Liang av det kinesiske Wu-riket

als:260er#260