alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Vårmarihand

Vårmarihand (Orchis mascula) er ei plante i vårmarihandslekta Orchis i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

Utsjånad 
Vårmarihand kan bli kring 30 centimeter høg og har eit aks med purpurraude blomar, som har ei stor tredelt leppe med store «venger». Den indre delen av leppa er gjerne lys, ofte nesten kvit. Arten blømer i mai og er ein av våre tidlegaste orkidear.

Utbreiing
Vårmarihand toler meir tørke enn dei fleste orkideer, men treng kalkrik jord. I Noreg veks han i hovudsak i kystnære område nord til Troms. Vårmarihand er i raudlistevurderinga (2021) rekna som livskraftig (LC).

Arten finst òg i Sverige (LC) (svensk namn: «Sankt Pers nycklar»), i Danmark (LC) (dansk namn: «tyndakset gøgeurt»), i Finland (NT) (finsk namn: «miehenkämmekkä») og på Færøyane (CR) (færøysk namn: «kalmansbørkubóndi»).

Vårmarihand (engelsk namn: «early purple orchid») er vanleg over det meste av Dei britiske øyane. I både den britiske og den irske raudlista har arten status som livskraftig (LC), på same måte som lokalt i England og Wales, og han er ikkje nemnd for tiltak i Skottland.

Det er framlegg om at vårmarihand skal vere kommuneblome for Austevoll kommune.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Noreg
Orkidear i Sverige
Orkidear i Danmark
Orkidear i Finland
Orkidear på Færøyane
Orkidear i Storbritannia
Orkidear i Irland
Austevoll kommune
Ai-Petri

Ai-Petri er eit fjell i Krimfjella i Ukraina som strekker seg 1234 meter over havnivået.

Bakgrunnsstoff

Fjell i Ukraina
Vårmarihandslekta

Vårmarihandslekta (Orchis) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

Systematikk 
Opphavleg var vårmarihandslekta ei slekt med meir enn 1000 artar på verdsbasis, og med mange artar i Noreg. Etter kvart er mange grupper skilde ut som eigne slekter. Artane med forgreina rotknoll vart først skilde ut til slekta Dactylorchis, seinare Dactylorhiza. Seinare er både narrmarihandslekta (Anacamptis, ein art i Noreg) og krutbrennarslekta (Neotinea, ingen artar i Noreg) skilde ut. På verdsbasis er det no berre eit tjuetalls arter att i slekta, og berre ein art, vårmarihand, er representert i Noreg. Nokre til er å finne elles i Norden.

Etymologi 
Namnet Orchis kjem frå det greske ordet órkhis (όρχις), som tyder testikkel.

Artar i Noreg 
Artsdatabanken opererer med ein art i Noreg:

vårmarihand (Orchis mascula)

Arten er på Norsk raudliste for artar (2021) rekna som livskraftig (LC).

I tillegg finst desse artane elles i Norden:

johannesnøklar (Orchis militaris), i Sverige (LC), Danmark («sjælden») og Finland (EN)
purpurnøklar (Orchis purpurea), i Danmark (NT)
alpenøklar (Orchis spitzelii), i Sverige (VU)

På Dei britiske øyane finst dessutan:

Orchis anthropophora, i England (EN)
Orchis simia, i England (VU)

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Slekter i orkidéfamilien
Johannesnøklar

Johannesnøklar (Orchis militaris) er ei plante i vårmarihandslekta Orchis i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.  Ho veks ikkje i Noreg.

Utbreiing
I Sverige finst johannesnøklar først og fremst på Öland og Gotland, der han er ganske vanleg, og arten har òg nokre funnstader på fastlandet. Arten er rekna som livskraftig (LC).  (Svensk namn: «johannesnycklar».)

I Danmark er arten berre kjend frå ein einskild funnstad i utkanten av København. Han er ikkje raudlistevurdert, men skildra som «sjælden».  (Dansk namn: «ridder-gøgeurt».)

I Finland har arten nokre få spreidde funnsteder i det sørlige delen av landet, og arten er rekna som sterkt truga (EN).  (Finsk namn: «soikkokämmekkä».)

Johannesnøklar (engelsk namn: «military orchid») veks heilt søraust i Storbritannia. I den britiske raudlista har arten status som sårbar (VU), det same som lokalt i England.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Sverige
Orkidear i Danmark
Orkidear i Finland
Orkidear i Storbritannia
Purpurnøklar

Purpurnøklar (Orchis purpurea) er ei plante i vårmarihandslekta Orchis i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.  Ho veks ikkje i Noreg.

Utbreiing
I Danmark finst arten først og fremst på Møn og kring Lillebælt. Han er rekna som nær truga (NT).  (Dansk namn: «stor gøgeurt».)

Purpurnøklar (engelsk namn: «lady orchid») veks søraust i Storbritannia. I den britiske raudlista har arten status som sterkt truga (EN), lokalt i England sårbar (VU).

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Danmark
Orkidear i Storbritannia
Alpenøklar

Alpenøklar (Orchis spitzelii) er ei plante i vårmarihandslekta Orchis i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.  Ho veks ikkje i Noreg.

Utbreiing
I Sverige finst arten berre på Gotland. Han er rekna som sårbar (VU). (Svensk namn: «alpnycklar».)

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Sverige
Krutbrennar

Krutbrennar (Neotinea ustulata) er ei plante i krutbrennarslekta Neotinea i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.  Ho veks ikkje i Noreg.

Systematikk 
Krutbrennar var tidlegare rekna til vårmarihandslekta Orchis med namnet Orchis ustulata, men er, saman med fleire andre artar, flytta til slekta Neotinea.

Utbreiing
I Sverige finst krutbrennar først og fremst på Öland og Gotland, der han er ganske vanleg, og arten har òg nokre funnstader på fastlandet. Arten er rekna som livskraftig (LC). (Svensk namn: «krutbrännare«.)

I Danmark har krutbrennar vore kjend frå ein funnstad nord på Jylland. Arten er rekna som kritisk truga (CR), og er kanskje utgått. (Dansk namn: «bakkegøgeurt».)

Krutbrennar (engelsk namn: «burnt orchid») veks spreidd i England og Wales, og er verna gjennom den britiske Handlingsplan for biodiversitet. I den britiske raudlista har arten status som sterkt truga (EN). Lokalt er han sterkt truga (EN) i England og kritisk truga (CR) i Wales.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Sverige
Orkidear i Danmark
Orkidear i Storbritannia
Krutbrennarslekta

Krutbrennarslekta (Neotinea) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

Systematikk 
På verdsbasis har krutbrennarslekta vore ei slekt med berre ein art, men ein handfull artar som tidlegare var i vårmarihandslekta Orchis, er no flytta over hit.

Slekta har ingen artar i Noreg, men ein art er å finne elles i Norden:

krutbrennar (Neotinea ustulata), i Sverige (LC) og Danmark (CR)

Ein annan art er å finne på Dei britiske øyane:

Neotinea maculata, i Irland (NT)

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Slekter i orkidéfamilien
Kvitkurle

Kvitkurle (Pseudorchis albida) er ein plante i kvitkurleslekta Pseudorchis i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

Utsjånad 
Kvitkurle er ei lita gulgrøn plante som kan blir om lag 25 centimeter høg. Planta har små kvite blomar med tredelt leppe i eit smalt aks. Sideflikane på leppa er smalare og kortare enn midtfliken.

Systematikk 
Kvitkurle var tidlegare knytt til slektsnamnet Leucorchis, men blir no rekna til slekta Pseudorchis. Kvitkurle og den nære slektningen fjellkvitkurle har til tider vore rekna som eigne artar under dei to slektsnamna, til andre tider som underartar, då med kvitkurle som nominatunderarten ssp. albida.

Utbreiing 
I Noreg veks kvitkurle helst på gammal beitemark og slåttemark i høgareliggjande område, men har òg funne seg til rette i somme lågareliggjande habitat. Arten har eit tyngdepunkt i Midt-Noreg. Planta står på Norsk raudliste for artar, og er i 2021 oppgradert frå nær truga til sårbar (VU). 

Arten finst òg i Sverige (EN) (svensk namn: «vityxne») og i Danmark («sjælden») (dansk namn: «hvid sækspore»).

Kvitkurle (engelsk namn: «small white orchid») veks spreidde stader på Dei britiske øyane, mest i nord, og er verna gjennom den britiske Handlingsplan for biodiversitet. I den britiske raudlista har arten status som sårbar (VU). Lokalt er han sårbar (VU) i England og i Skottland, men kritisk truga (CR) i Wales. I Irland er arten verna gjennom forskrifta Flora (Protection) Order, 2015, og på den irske raudlista har han status som sårbar (VU).

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Noreg
Orkidear i Sverige
Orkidear i Danmark
Orkidear i Storbritannia
Orkidear i Irland
Fjellkvitkurle

Fjellkvitkurle (Pseudorchis straminea) er ei plante i kvitkurleslekta Pseudorchis i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

Utsjånad 
Fjellkvitkurle er ei lita gulgrøn plante som kan blir om lag 20 centimeter høg. Planta har små kvite blomar med tredelt leppe i eit smalt aks. Dei tre flikane på leppa er jamstore.

Systematikk 
Fjellkvitkurle var tidlegare knytt til slektsnamnet Leucorchis, men blir no rekna til slekta Pseudorchis. Fjellkvitkurle og den nære slektningen kvitkurle har til tider vore rekna som eigne artar under dei to slektsnamna, til andre tider som underartar, då med fjellkvitkurle som underarten ssp. straminea.

Utbreiing 
I Noreg veks fjellkvitkurle helst på gammal beitemark og slåttemark i høgareliggjande område. Planta er i raudlistevurderinga (2021) rekna som livskraftig (LC).

Arten finst òg i Sverige (LC) (svensk namn: «fjällyxne»), i Finland (VU) (finsk namn: «tunturivalkokämmekkä»), på Færøyane (sjáldsom) (færøysk namn: «hvitgult hjúnagras»),, på Island (LC) (islandsk namn: «hjónagras») og på Grønland (LC) (dansk namn: «satyrblomst», grønlandsk namn: «isigammaasat»).

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Noreg
Orkidear i Sverige
Orkidear i Finland
Orkidear på Færøyane
Orkidear på Island
Orkidear på Grønland
Kvitkurleslekta

Kvitkurleslekta (Pseudorchis) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

Systematikk 
På verdsbasis har kvitkurleslekta berre dei to artane som lever i Noreg. Dei var tidlegare knytte til slektsnamnet Leucorchis, men blir no rekna til slekta Pseudorchis.

Etymologi 
Namnet Pseudorchis er laga ut frå det greske førestavinga psevdo- (ψευδο-), som tyder falsk, og slektsnamnet Orchis, altså «falsk orkidé».

Artar i Noreg 
Artsdatabanken opererer med to artar i Noreg:

kvitkurle (Pseudorchis albida)
fjellkvitkurle (Pseudorchis straminea)

Av desse er kvitkurle teken med på Norsk raudliste for artar (2021) som sårbar (VU).

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Slekter i orkidéfamilien
Alina Pasj

Alina Ivanivna Pasj () er ein ukrainsk songar, rappar og skodespelar. Ho deltok i den sjette sesongen av ukrainske X Factor. I 2022 vann ho den ukrainske songtevlinga Vidbir 2022 med songen «Shadows of Forgotten Ancestors», og ho skulle representere Ukraina i Eurovision Song Contest 2022. På grunn av strid rundt ei reise til russisk-annekterte Krim, valde Pasj å trekkje seg frå oppdraget.

Bakgrunn 
Pasj vart fødd i Busjtyno i Zakarpatska oblast i 1993. Som 17-åring i 2010 deltok ho i TV-programmet Karaoke na majdani, og 2015 vart ho nasjonalt kjend då ho kom på tredjeplass i den sjette sesongen av ukrainske X Factor. I 2019 gav Pasj ut sitt fyrste studioalbum, Pintea: Hory. Albumet gav henne to nominasjonar til den ukrainske musikkprisutdelinga YUNA, og ho vann i klassen beste hiphophit. Pasj mottok òg M1 Music Award-nominasjonar og opptredde på Atlas Weekend-festivalen.

I juni 2019 gav Pasj ut albumet Pintea: Misto. To år etter følgde det tredje albumet hennar Rozmova, som gav henne to YUNA-nominasjoner.

Eurovision Song Contest 2022 
Pasj deltok i Vidbir 2022, det ukrainske svaret på norske Melodi Grand Prix. Vinnaren av Vidbir får representere Ukraina i Eurovision Song Contest. Pasj deltok med låten «Shadows of Forgotten Ancestors». Songen vann juryavstemminga og vart nummer to i telefonavstemminga, og vann Vidbir 2022 samanlagt. Han skulle dimed representere landet i Eurovision Song Contest 2022 i Torino. Få dagar etter sigeren vart det likevel strid rundt eit besøk Pasj hadde hatt på russisk-annekterte Krim i 2015. I Ukraina er det strenge reglar for innreise til Krim, blant anna må ukrainarar søke om innreise, og innreisa må skje via Ukraina.

Pasj leverte inn dokumentasjon på at ho hadde reist inn via Ukraina, men kringkastaren Suspilne meinte dokumentasjonen var fabrikkert. Til slutt valde Pasj å trekkje seg frå oppdraget om å representere Ukraina i Eurovision Song Contest, og kommenterte at ho «ikkje ville ha denne virtuelle krigen og hatet. Den viktigaste krigen no er den ytre, den som kom til landet mitt i 2014» – med tilvising til krigen i Aust-Ukraina. Hendinga skjedde òg midt under den spente krisa mellom Russland og Ukraina, der Russland hadde deployert store styrkar langs grensa til Ukraina.

Diskografi

Studioalbum 

 2019 – Pintea: Hory
 2019 – Pintea: Misto
 2021 – Rozmova

EP-ar 

 2020 – Amerikraine Dream
 2021 – Norov

Singlar 

 2018 – «Bitanga»
 2018 – «Oinagori»
 2019 – «Oboloka» (med Born Dirty)
 2019 – «Ne pyly» (med Freel)
 2020 – «Vysokomirni»
 2020 – «Ne vpasty» (med Anja Sapajeva)
 2020 – «Amaga» (med T-Zhuk)
 2020 – «N.U.M.»
 2021 – «Molytva»
 2021 – «Palayu» (med Kretsjet og Donn & Osmon)
 2021 – «Motanka»
 2022 – «Shadows of Forgotten Ancestors»

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Alina Pasj» frå ,  den 1. mars 2022.  

Ukrainske songarar
Fødde i 1993
Ukrainske Eurovision Song Contest-deltakarar
Ikkje-deltakande Eurovision Song Contest-artistar
Brudespore

Brudespore (Gymnadenia conopsea) eller engbrudespore er ei plante i brudesporeslekta Gymnadenia i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

Utsjånad 
Brudespore er ei høgreist plante som kan blir opp mot 50 centimeter høg. Planta har eit aks med blomar som kan variere i farge frå rosaraud til kvit. Leppa er utan teikningar.

Systematikk 
Brudespore var tidlegare delt inn i to underartar, nominatunderarten Gymnadenia conopsea ssp. conopsea, kalla engbrudespore, og underarten Gymnadenia conopsea ssp. densiflora, kalla praktbrudespore. I samband med raudlistevurderinga i 2021 blei dei to underartane vurderte til å være separate artar i brudesporeslekta. Brudespore er no den normerte nemninga for arten Gymnadenia conopsea, men han blir òg omtalt som engbrudespore. Praktbrudespore er namn på arten Gymnadenia densiflora, som står på raudlista som nær truga (NT).

Det har òg vore diskutert om svartkurle (Nigritella nigra) skal inlemmast i brudesporeslekta, slik det er gjort i mange klassifiseringer, mellom anna i Sverige, men ein har valt å oppretthalde svartkurleslekta Nigritella som ei eiga slekt.

Suomen Lajitietokeskus (Finlands Artdatacenter) oppgir desse underartane i Finland:
 nominatunderarten Gymnadenia conopsea ssp. conopsea (finsk namn:«ahokirkiruoho») med varietetane
 Gymnadenia conopsea ssp. conopsea var. conopsea (finsk namn:«rusokirkiruoho»)
 Gymnadenia conopsea ssp. conopsea var. scitula (finsk namn:«valkokirkiruoho»)
 Gymnadenia conopsea ssp. alpina (finsk namn: «lettokirkiruoho»)

Utbreiing 
Brudespore treng kalk i jorda, men kan elles vekse både i skog, på myr og i fjellet, og han er utbreidd over det meste av landet.  I raudlistevurderinga (2021) blir brudespore rekna som livskraftig (LC). 

Arten finst òg i Sverige (LC) (svensk namn: «brudsporre»), i Danmark («sjælden») (dansk namn: «langakset trådspore») og i Finland (VU) (finsk namn: «punakirkiruoho»).

Brudespore (engelsk namn: «common fragrant orchid») er vanleg over det meste av Dei britiske øyane. I både den britiske og den irske raudlista har arten status som livskraftig (LC), på same måte som lokalt i England og Wales, og han er ikkje nemnd for tiltak i Skottland.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Noreg
Orkidear i Sverige
Orkidear i Danmark
Orkidear i Finland
Orkidear i Storbritannia
Orkidear i Irland
Erik Valnes

Erik Valnes () er ein norsk langrennar frå Sørreisa. Han vart verdsmeister 2021 og olympisk meister 2022 i lagsprint, begge gongane i spanne med Johannes Klæbo. Under Ski-VM 2021 tok han sølvmedaljen i den individuelle sprint-tevlinga, nemnde Klæbo vann rennet. Valnes er medlem i Bardufoss og Omegn Idrettsforening.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Erik Valnes» frå ,  den 1. mars 2022.  

Norske langrennsløparar
Olympiske meistrar for Noreg
Verdsmeistrar i langrenn
Folk frå Sørreisa
Harald Østberg Amundsen

Harald Østberg Amundsen () er ein norsk langrennar frå Asker. Han vann bronsemedaljen på 15 km under Ski-VM 2021 i Oberstdorf, bakom landsmennene Hans Christer Holund og Simen Krüger. Amundsen er medlem i Asker Skiklubb.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Harald Østberg Amundsen» frå ,  den 1. mars 2022.  

Norske langrennsløparar
Folk frå Asker
Håvard Taugbøl

Håvard Solås Taugbøl () er ein norsk langrennar frå Lillehammer. Han vann bronsemedaljen på sprintdistansen under Ski-VM 2021 i Oberstdorf. Taugbøl, som er medlem i Lillehammer Skiklub, har vunne eitt individuell renn i verdscupen i langrenn, sprinttevlinga i Dresden i desember 2021.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Håvard Solås Taugbøl» frå ,  den 1. mars 2022.  

Norske langrennsløparar
Folk frå Lillehammer
Jens Oftebro

Jens Christian Lurås Oftebro () er ein norsk kombinertrennar frå Bærum. Han vann sølvmedaljen i tevlinga med storbakke-hopping under Vinter-OL 2022, året før tok han bronsemedaljen i tevlinga med hopping i normalbakken under Ski-VM 2021. Både under verdsmeisterskapen 2021 og dei olympiske leikane i 2022 var han med i dei norske mannskap som vann gull i lagtevlinga.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Jens Oftebro» frå ,  den 1. mars 2022.  

Norske kombinertløparar
Olympiske meistrar for Noreg
Verdsmeistrar i kombinert
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Noreg
Praktbrudespore

Praktbrudespore (Gymnadenia densiflora) er ei plante i brudesporeslekta Gymnadenia i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

Utsjånad 
Praktbrudespore er ei høgreist plante som kan bli 50 centimeter høg. Samanlikna med den nære slektningen brudespore er praktbrudespore ofte høgare, og har gjerne ein tettere og lengre blomsterstand og breiare blad. Midtfliken på leppa er ofte smalare og litt kortare enn sideflikane, og sporane er som oftest kortare. Ingen av desse kjennemerka er likevel eintydige nok til å skilje artane sikkert.

Systematikk 
Brudespore var tidlegare delt inn i to underartar, nominatunderarten Gymnadenia conopsea ssp. conopsea, kalla engbrudespore, og underarten Gymnadenia conopsea ssp. densiflora, kalla praktbrudespore. I samband med raudlistevurderinga i 2021 blei dei to underartane vurderte til å være separate artar i brudesporeslekta. Namnet brudespore er no den normerte nemninga for arten Gymnadenia conopsea, men han blir òg omtalt som engbrudespore. Praktbrudespore er no namn på arten Gymnadenia densiflora.

Utbreiing 
I mangel av sikre morfologiske kjennemerke kan arten først og fremst skiljast frå brudespore ut frå økologien og blømingstida. Medan brudespore trivst både på fastmark og på myr, er praktbrudespore er ein eksklusiv rikmyrsart. Dessutan blømer han monaleg seinare. Der båe veks saman, startar bløminga hos praktbrudespore etter at brudespore er avblomstra.

Ettersom dei to artane ikkje har vore registrerte separat tidlegare, er det uvisse om utbreiinga til praktbrudespore. Arten blei først påvist i Noreg i 2005/2006 ved ein gjennomgang av herbariebelegg, og ein revisjon i 2019/2020 av delar av det norske herbariematerialet har vist at arten er nokså utbreidd i lågare delar av Austlandet, i Midt-Noreg og i kalkområde i Nordland. Berre ein handfull nye funn er så langt registrerte i Artsdatabanken, og nokre av dei er tvilsame. I 2021 er praktbrudespore kome inn på Norsk raudliste for artar som nær truga (NT).

Arten finst òg i Sverige (ikkje vurdert separat) (svensk namn: «praktsporre») og i Danmark (CR) (dansk namn: «tætblomstret trådspore»).

Det er likeeins stor uvisse om utbreiinga av praktbrudespore (engelsk namn: «marsh fragrant orchid») på Dei britiske øyane. I den britiske raudlista er statusen usikker (DD, data deficient), det same gjeld lokalt i England og Wales, og han er ikkje nemnd for tiltak i Skottland. I den irske raudlista har arten status som livskraftig (LC).

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Noreg
Orkidear i Sverige
Orkidear i Danmark
Orkidear i Storbritannia
Orkidear i Irland
Gyda Westvold Hansen

Gyda Westvold Hansen () er ein norsk kombinertrennar. Under Ski-VM 2021 i Oberstdorf vann ho gullmedaljen i kombinert-tevlinga, den fyrste gongen kombinert stod på programmet i ein verdsmeisterskap. Per 1. mars 2022 hadde Hansen vunne seks individuelle tevlingar i verdscupen i kombinert. Ho er medlem i IL Nansen og syskenbarn til Therese Johaug.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Gyda Westvold Hansen» frå ,  den 1. mars 2022.  

Norske kombinertløparar
Verdsmeistrar i kombinert
Brudesporeslekta

Brudesporeslekta (Gymnadenia) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

Systematikk 
På verdsbasis har brudesporeslekta nokre titals artar, der fleire tidlegare underartar har fått status som sjølvstendige artar. I svært mange klassifiseringar, mellom anna i Sverige og Finland, er svartkurle (Nigritella nigra) og andre artar i svartkurleslekta Nigritella innlemma i brudesporeslekta, men i Artsdatabanken har ein vald å oppretthalde svartkurleslekta som ei eiga slekt.

Etymologi 
Namnet Gymnadenia er laga ut frå dei greske orda gymnós (γυμνός), som tyder naken, og adénas (αδένας, gammalgresk ἀδήν), som tyder kjertel.

Artar i Noreg 
Artsdatabanken opererer med to artar i Noreg:

brudespore eller engbrudespore (Gymnadenia conopsea)
praktbrudespore (Gymnadenia densiflora)

Av desse er praktbrudespore teken med på Norsk raudliste for artar (2021) som sårbar (VU).

I Norden finst elles:
duftspore (Gymnadenia odoratissima), i Sverige (NT)

Dersom ein innlemmar svartkurle i Gymnadenia, slik det er gjort i den svenske klassifiseringa, vil hybriden mellom brudespore og svartkurle framstå som ein art i brudesporeslekta, Gymnadenia runei. Når ein har valt å oppretthalde svartkurleslekta som ei eiga slekt, slik Artsdatabanken har gjort, blir dette ein intergenerisk hybrid (hybrid mellom ulike slekter) som får eit eige slektsnamn, ×Gymnigritella:
brudekurle eller raudkurle (×Gymnigritella runei, [Gymnadenia runei]), endemisk for Sverige (NT)

På Dei britiske øyane finst òg:
Gymnadenia borealis, truleg endemisk (LC)

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Slekter i orkidéfamilien
Duftspore

Duftspore (Gymnadenia odoratissima) er ei plante i brudesporeslekta Gymnadenia i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.  Ho veks ikkje i Noreg.

Utbreiing
I Sverige finst duftspore (svensk namn: «luktsporre») på Gotland og på nokre få spreidde funnstader på fastlandet. Arten er Sverige rekna som nær truga (NT).

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Sverige
Brudekurle

Brudekurle (×Gymnigritella runei) eller raudkurle er ei plante i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.  Ho veks ikkje i Noreg.

Systematikk 
Ein reknar med at arten har oppstått gjennom hybridisering mellom brudespore og svartkurle. Dersom svartkurle blir rekna inn i brudesporefamilien, får hybriden det vitskaplege namnet Gymnadenia runei. Dersom svartkurle ikkje blir innlemma i Gymnadenia, slik Artsdatabanken har vald, er dette ein intergenerisk hybrid (hybrid mellom ulike slekter) med det vitskaplege namnet ×Gymnigritella runei.

Utbreiing
I Sverige finst brudekurle (svensk namn: brudkulla) berre på nokre få funnstader i fjellområda i Norrland. Arten er i Sverige rekna som nær truga (NT).

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Sverige
Gymnadenia conopsea ssp. alpina

Gymnadenia conopsea ssp. alpina er ei plante i brudesporeslekta Gymnadenia i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Ho finst ikkje i Noreg.

Systematikk
Det som elles har blitt rekna som varieteten Gymnadenia conopsea var. lapponica er i den finske klassifiseringa no rekna som underarten ssp. alpina.

Utbreiing
Planta er i Suomen Lajitietokeskus (Finlands Artdatacenter) rekna som ein underart av brudespore, med det finske namnet «lettokirkiruoho». I Finland finst underarten i den nordlige delen av landet. Han er rekna som livskraftig (LC).

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Finland