alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hafrsfjord

Hafrsfjord er ein fjord på Nord-Jæren i Rogaland. Fjorden ligg mellom Sola og Stavanger, og fungerer som ei grense mellom Sola kommune og Stavanger kommune. Fjorden er kjend for slaget i Hafrsfjord, som ifølgje sogene samla Noreg til eitt rike.

Namn 
Hafrsfjord har fem konsonantar etter kvarandre, «frsfj». Det kan vere at Hafrsfjord er det stadnamnet i Noreg og som har flest konsonantar etter kvarandre.

Den nedervde namneforma er Haffjord, og Hafrsfjord er oppatt-teke frå norrønt Hafrsfjǫrðr. Stadnamnet er samansett av orda hafr (‘geitebukk’) og fjǫrðr (‘fjord’). På moderne norsk tyder Hafrsfjord «Bukkefjord». 

Truleg kjem namnet av at ein samanlikna horna til geitebukkar med den farlege traséen i fjordmunningen der det var ein stein som skapte vanskelege seglingsforhold.

Historie 
På Hestnes, i den smale delen av fjorden, ligg Fluberget, som er det største helleristingsfeltet i Sør-Rogaland. 

Ved Slaget i Hafrsfjord, som fann stad omkring 872, samla Harald Hårfagre Noreg til eitt rike. Det vart reist eit monument for slaget og samlinga av Noreg kalla «Sverd i fjell». Monumentet står heilt nord i den indre delen av fjorden.

Skildring 

Fjorden har innløp mellom Smiodden ved Kvernavik i nord og Fjørnesholmane i sør og strekker seg 9 km sørvestover. Den første halvdelen av fjorden er smal og ligg mellom Kvernavik og Madla i nord og aust og Tananger i sør og vest. Mellom Kvernavik og Tananger går Hafrsfjord bru over fjorden. Brua er om lag 500 meter lang, men går over Prestaskjær som ligg midt i fjorden. 

Etter at fjorden har passert Madlasandnes i nord og Hagøya i sør opnar fjorden seg opp og strekker seg her 3,5 km sørover til Stavanger lufthamn, Sola og 2 km nordvestover til Madlamark og Madlamoen. Denne indre delen av Hafrsfjord er om lag 5 km frå nord til sør. På austsida av denne indre delen ligg Forus, Jåttå og Sørnes. I sørenden av fjorden ligg sjølve Sola og flyplassen.

Geografisk eining 

Hafrsfjord er òg eit delområde i Madla bydel i Stavanger kommune. Området har eit areal på 5,78 km² i 2005 hadde det 4003 innbyggjarar. Hafrsfjord er igjen inndelt i 8 grunnkretsar.

Kjelder

Fjordar i Rogaland
Fjordar i Stavanger
Geografi i Sola
Egersund

Egersund er ein by på det norske Sørvestlandet, i Rogaland fylke, med . Egersund vart ladestad 1798, og frå 1965 er han sentralstad i Eigersund kommune. 

Byen var før kjend for fajansefabrikken Egersunds Fayancefabrik, som vart etablert i 1847 og lagd ned 1979. Byen ligg ved sjøen og har mykje verksemd knytt til hamna, mellom anna fiskeri, og dei siste tiåra har verksemd knytt til oljeutvinninga i Nordsjøen vorte ein viktig del av næringslivet.

Egersund har ein jarnvegsstasjon, slik er byen knytt til Jærbanen og Sørlandsbanen.

«Okka by» 
På folkemunne vert Egersund kalla «Okka by». Nemninga kjem av at det lokale talemålet merkjer seg ut med at ein seier «okka» i staden for «vår». «Okka by» tyder altså «vår by». Kommunen brukar nokre gonger slagordet «Okka by e dokka by».

Namn og symbol 
Namna «Eigersund» og «Egersund» har utgangspunkt i det norrøne/gamalnorske namnet «Eikundarsund».
«Eikund» tyder 'øya som er rik på eik', altså Eigerøy. Endinga «sund» syner til skipsleia mellom fastlandet og øya. Området har hatt mykje eikeskog, og eit eikeblad har og vorte valt som kommunevåpen.

Egersund i Dalane 
Egersund ligg i Dalane-regionen sør i Rogaland, sør for Jæren. På mange vis er Egersund by ein slags «hovudstad» i Dalane. Dalane omfattar kommunane Bjerkreim, Eigersund, Lund og Sokndal. 
Avisa Dalane Tidende har hovudkontoret sitt i Egersund. Dalane folkemuseum har to avdelingar i Egersund. Ei avdeling er Egersund Fayancemuseum, medan hovudutstillinga er eit folkemuseum.

Sjå òg 
 Tettstader i Rogaland

Kjelder 

 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Rogaland»

Bakgrunnsstoff 

Tettstader i Rogaland
Byar i Rogaland
Geografi i Eigersund
Dalane

Dalane er ein region sør i Rogaland fylke, sør for Jæren. Egersund by fungerer som regionalt sentrum i Dalane. Dalane omfattar kommunane Bjerkreim, Eigersund, Lund og Sokndal. 

Avisa Dalane Tidende har hovudkontoret sitt i Egersund. Dalane folkemuseum har to avdelingar i Egersund. Ei avdeling er fajansemuseum, medan hovudutstillinga er eit folkemuseum.

Mellom transportsambanda i Dalane er til dømes jernbane (Sørlandsbanen og Jærbanen), ferje til Danmark, og to viktige vegar, Europaveg 39 og Nordsjøvegen (riksveg 44).

 
Distrikt i Noreg
Dalane Tidende

Dalane Tidende er ei avis som vert utgjeven i Egersund i Eigersund kommune i Rogaland. 
Avisa er ei lokalavis for Dalane regionen, sør i Rogaland.

Opplagstal

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Dalane Tidende

Norske aviser etter namn
Aviser i Rogaland
Norske lokalaviser
Næringsliv i Eigersund
Kultur i Eigersund
Aviser skipa i 1885
1885 i Noreg
Eigersund kommune

Eigersund kommune ligg i Dalane i Rogaland fylke og grensar i vest til Hå, i aust til Sokndal og Lund og i nord til Bjerkreim og til Sirdal i Vest-Agder. Kommunen har sine noverande grenser frå 1965 ved samanslåing av dei tidlegare kommunane Egersund, Eigersund, Helleland og delar av Heskestad.

Administrerande senter i kommunen er byen Egersund. Lokalavisa er Dalane Tidende, som òg dekkjer tre dei andre kommunane i regionen.

Geografi 

Eigersund utgjer fastlandet og den busette øya Eigerøy. Ved kysten er det lågland med snaue og avrunda berg med lite vegetasjon, utanom kring kommunesenteret Egersund og tettstadene Hellvik og Helleland, der Egersund treplantingsselskap har drive og planta tre i over 100 år. Lenger inn i landet er det meir frodig med ein del skog i dalane. Her er landskapet bratt og i nordaust finst det høgder på 650–850 moh. I sørvest er toppane lågare og ligg på kring 250–350 moh. Det høgste fjellet i kommunen er Store Skykula (906 m) nord for Gyadalen. I området nært Egersund ligg høgdene på rundt 100 moh.

Sørvest for Egersund, utanfor Eigerøy, ligg det eit såkalla amfidromisk punkt, dvs. eit nullpunkt i havet i høve tidvatnet. Tidvatn frå to ulike retningar, den engelske kanalen og nord for Skottland, treffes her og nøytraliserer kvarandre. Resultatet er at det ikkje er forskjell på flo og fjære i Egersund. Langs kysten av Vestlandet og Sørlandet er det på grunn av dette nullpunktet heller ikkje store forskjellar i tidvatnet.

Samferdsle 

Egersund er eit viktig trafikknutepunkt. Her møtest fleire viktige riksvegar, Fv44 Stavanger-Flekkefjord og Fv42 Arendal–Egersund; Rv502 til Eigerøya. E 39 passerer Eigersund 10 km nordvest for kommunesenteret. Sørlandsbanen går gjennom kommunen; Egersund stasjon ligg like nord for bysenteret. Anløp av kystruteskip, og ferjesamband til Danmark .

Kommunenamn og -våpen 
Namnet Eigersund kjem av norrønt språk Eikundarsund, sundet mellom eiketre. Ein person frå Eigersund vert kalla for eigersundar.

Kommunevåpenet vart godkjent ved kongeleg resolusjon i 1972. Motivet er på grøn botn eit opprett eikeblad og står som symbol for utbreiinga eika har i kommunen.

Kjente folk frå Eigersund 
 Tor Arne Hetland (1974–), kjent langrennsløpar
 Bengt Sæternes (1975–), fotballspelar
 Anna Bugge (1862–1928), kvinnesaksforkjempar og diplomat i Genève for Sverige

Bakgrunnsstoff 
 Eigersund kommune
 Vêrvarsel for Eigersund  - yr.no
Sandnes kommune

Sandnes kommune er ein kommune på Nord-Jæren og sørlege Ryfylke i Rogaland fylke. På Jæren grensar Sandnes kommune mot Stavanger og Sola i nordvest, og mot Klepp, Time og Gjesdal i sør. I Ryfylke grensar Sandnes  mot Sirdal og Bykle i aust og mot Strand og Hjelmeland kommune  i nord.

Kommunen er med sine  innbyggjarar den ellevte mest folkerike kommunen i Noreg. Gjennom dei siste tjue åra fram til år 2020 har innbyggjartalet i kommunen årleg auka med eit gjennomsnitt på 1,9 %. Byen Sandnes saman med Stavanger gjer ut for tettstaden Stavanger/Sandnes, den tredje mest folkerike tettstaden i Noreg.

Historie 

Sandnes si historie kan sporast attende heile 6-7.000 år. Frå 1664 av er det registrert busetnad. 
I 1860 fekk Sandnes status som kommune (ladestad), og feirar med det 150 års jubileum i 2010. I 1965 vart Sandnes kommune utvida med delar av gamle Hetland kommune, dette galdt Riska sogn og Dale krins. Resten av Hetland kommune gjekk inn i Stavanger. Heile gamle Høyland og Høle kommunar gjekk òg inn i Sandnes. 

I samband med kommunereforma 2020 blei Sandnes kommune slått saman med tidlegare Forsand i Ryfylke. Med det fekk kommunen utvida flatevidda frå 304 til 1041 km², og fekk ei grense mot nabofylket Agder.

Sandnes var lenge mest kjend for teglverk- og pottemakarindustri. Byen ligg inst i Gandsfjorden, og leirgrunn finst mest alle stader i byen. På austsida av byen er det mest leirgrunn. 

Føretak som har drive med teglstein og pottemakeri heilt opp til nyare tid er Gann Graveren, og Simonsen-familien. I den seinare tid har produksjon av tekstiler og syklar vore viktigare. Føretak som Øglænd og Pioneer sette sitt preg på byen. Cubus vart og starta i Sandnes. I dag er det olje, forsking, data og eit godt forretningsmiljø som pregar byen.

Sandnesgauken 

I kommunevåpenet eller byvåpenet finn ein Sandnesgauken. Ein Sandnesgauk er ein leirgauk, som kan nyttast som eit leiketøy til å spela på. Ved å blåsa i ein Sandnesgauk kan ein laga tre forskjellige tonar, og gaukegalen er særskilt lett å få til. Leirgauken minner òg om ein fugl som står med hovudet under vengen. 

Det er sagt at slike gaukar vart delte ut for å skapa blæst om leirprodukt frå Sandnes. Ein person som er frå Sandnes kan kalla seg sandnesar, sandnesbu eller sandnesgauk.

Kjøpesenterkommune 
I Sandnes kommune finn ein store kjøpesenter, både i sentrum og utanfor. Vågen Amfi ligg i ein gamal fabrikk ved kaia i Sandnes, medan Steen & Strøm Kvadrat ligg på Lura i Sandnes nord. Her er det mange slike store butikkar, og fleire føretak.

Kjende sandnesgaukar 

 Jonas Christian Øglænd (1847–1931), industrigrunnleggjar
 Elise Ottesen-Jensen (1886–1973), føregangskvinne innan kvinnerørsla
 Torkel Ravndal  (1936–2004), vektløftar
 Julie Ege (1943–2008), skodespelar
 Solveig Aareskjold (f. 1949), forfattar
 Bjørg Tørresdal (f. 1958), stortingspolitikar
 Linda Medalen (f. 1965), fotballspelar, OL-medaljist, politibetjent, lokalpolitikar
 Bjørn Maaseide (f. 1968), sandvolleyballspelar
 Charles Tjessem (f. 1972), kokk
 Thomas Dybdahl (f. 1979}, musikar

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
Nettsidene til Sandnes kommune

Kommunar i Rogaland
Nordland fylke

Nordland er ein norsk fylkeskommune. Fylket er inndelt i distrikta Helgeland, Salten, Ofoten, Lofoten og Vesterålen. Administrasjonssenteret ligg i Bodø.

Nordland grensar til Troms fylke i nord, til Trøndelag fylke i sør, og til dei svenske fylka Norrbottens län og Vesterbottens län i høvesvis nordaust og søraust. 

Fylket er parlamentarisk styrt. Fylkesrådet er leia av Tomas Norvoll frå Arbeidarpartiet, medan Sonja Alice Steen frå Ap er fylkesordførar.

Kommunar

Venskapsbyar 
  Leningrad oblast
  Arkhangelsk oblast

Klima 
Trass i at Nordland har ei stor utstrekning frå nord til sør, er klimaet langs kysten forholdsvis einsarta nord til Lofoten og Vesterålen, som i mange situasjonar markerer eit vêrskilje. Fylket ligg særskild utsett til for lågtrykk som vert danna i Island- og Jan Mayen-området og går raskt mot aust. 

Den vanlegaste vindretninga er hovudsakleg frå sørvest, men det er store variasjonar. Kald utfallsvind frå søraust og aust, særskild sterk ved fjordmunningane, er vanleg om vinteren og kan nå kuling styrke, og ein sjeldan gong storm, når eit kraftig lågtrykk kjem frå vest. I roleg sommarvêr bles det gjerne frå nord eller nordvest ved kysten og innover dei større fjordane. Det er liten kuling eller meir kring 10 % av tida, medan det er storm under 1 % av året. 

Nærleiken til havet gjer at februar som regel er den kaldaste månaden. Middeltemperaturen er kring 0 °C på kysten og øygruppene. Ingen andre stader på same breiddegrader har eit så mildt vinterklima som Lofoten. Dei skjerma innlandsområda nær svenskegrensa er kaldast i januar med temperaturar kring –5 til –10 °C. Middeltemperaturen for juli varierer mellom 11 °C ytst i Lofoten til 14–15 °C i indre strøk.

Årsnedbøren varierer med terrenget frå 600-700 mm på dei ytste øyane til over 2000 mm i kystnære fjellområde. I Lofoten og Vesterålen kan ein særskild sjå store skilnader i nedbørsveridane over korte distansar, noko som hovudsakleg kjem av at sjølv moderate høgder kan utløyse og forsterke byenedbør. I dalstrøka lengst aust er årsnedbøren kring 500–750 mm. Her kjem det mest nedbør om sommaren, medan kysten får mest nedbør på hausten.

Politikk 
Det er 45 representantar i fylkestinget.

Partifordeling etter valet i 2015:

Kjelder

Fotnotar 

 
Fylke i Noreg
Barentsregionen
Indoeuropeiske språk

Indoeuropeiske språk er ein språkfamilie som består av 10 ulike språkgreiner, til saman ca. 443 språk (etter SIL), og som tradisjonelt har vorte snakka i eit område frå India (tidlegare også Kina) til Europa. Etter den europeiske koloniseringa frå 1500-talet og framover blir indoeuropeiske språk snakka i alle verdsdelar, av meir enn 2,5 milliardar morsmålstalarar.

Intern inndeling av indoeuropeiske språk 

Dei indoeuropeiske språka blir delt inn i 10 ulike språkgreiner, i tillegg til ein del utdøydde indoeuropeiske språk som vi har relativt lite kunnskap om. Forsøka på å gruppere desse ti underfamiliane inn i større grupper har ikkje ført fram, kanskje med unntak av samlefamilien slavisk-baltisk. 

Jf. Liste over indoeuropeiske språk

Språklege karakteristikkar 

Karakteristiske drag ved dei indoeuropeiske språka:

 Den viktigaste morfologiske prosessen er suffiksering, men ein sentral del av verba blir bøygd med avlyd.
 Dei indoeuropeiske språka deler substantiva inn i genusklasser, dei mest konservative språka i maskulinum, femininum og nøytrum, i dei fleste indoeuropeiske språkgreinene er det ein tendens til at nøytrum forsvinn.
 Indoeuropeiske språk har kasus, helst grammatiske kasus.
 Indoeuropeiske språk er ikkje tonespråk, med unntak av ein del tonelagsspråk.

Mogleg slektskap med andre språk 

Det har vorte gjort mange forsøk på å vise at dei indoeuropeiske språka er i slekt med andre språk, men ingen av desse framlegga har vorte allment aksepterte.

Litteratur 

 Robert S.P. Beekes: Comparative Indo-European Linguistics. An Introduction. Benjamins, Amsterdam 1995, ISBN 1-55619-505-2
 Delbrück, Bertold 1919 Einleitung in das Studium der indogermanischen Sprachen. Ein Beitrag zur Geschichte und Methodik der vergleichenden Sprachforschung. (=Bibliothek indogermanischer Grammatiken, IV). 6. Aufl. Leipzig: Breitkopf & Härtel. - Beste Darstellung der Wissenschaftsgeschichte mit allen Details im frühen 19. Jh.
 Marija Gimbutas: The Kurgan Culture and the Indo-Europeanization of Europe. Selected Articles Form 1952 to 1993. Institute for the Study of Man, Washington 1997, ISBN 0-941694-56-9
 James P. Mallory, D. Q. Adams (Hrsg.): Encyclopedia of Indo-European Culture. Fitzroy Dearborn, London 1997, ISBN 1-884964-98-2
 Michael Meier-Brügger: Indogermanische Sprachwissenschaft. 8. Auflage. Walter de Gruyter, Berlin 2002, ISBN 3-11-017243-7 (Ursprünglich von Hans Krahe. Gegenwärtig die umfassendste Darstellung, mit vorzüglicher Bibliographie zu sämtlichen Einzelthemen.)
 Colin Renfrew: Archaeology and Language. The Puzzle of Indo-European Origins. University Press, Cambridge 1995, ISBN 0-521-38675-6
 August Schleicher: Compendium der vergleichenden Grammatik der indogermanischen Sprachen. Böhlau, Weimar 1861/62, Nachdruck: Olms, Hildesheim 1974, ISBN 3-487-05382-9
 Szemerényi, Oswald: Einführung in die vergleichende Sprachwissenschaft. wb Wissenschaftliche Buchgesellschaft Darmstadt, 1989. , ISBN 3-534-04216-6.

Bakgrunnsstoff 
 Indoeuropeiske språk 
 Stamtre over den indoeuropeiske språkfamilien 

Språkfamiliar
Meland kommune

Meland er ein tidlegare kommune i Nordhordland som eksisterte frå 1923 til 2020. Området ligg i Vestland fylke, tidlegare i Hordaland fylke. Meland kommune var ein kyst- og øykommune nord for Bergen. Kommunesenteret var Frekhaug, sør på øya Holsnøy. Øya Holsnøy utgjorde hovuddelen av kommunen. I tillegg kom Flatøy, Ypsøy og fleire små øyar. Mot sørvest var Askøy kommune. 

Nordhordlandsbrua frå Bergen kommune kjem i land på Flatøy. Europaveg 39 (E39) går vidare nordover gjennom tidlegare Lindås kommune. Nord for Meland ligg òg Radøy kommune. Mellom Meland og Radøy går Mangersfjorden og Radfjorden. Mellom Askøy og Meland går Herdlefjorden. Meland kommune hadde namn etter garden Meland på Holsnøy. Her er det òg kyrkje (Meland kyrkje).

Kommunesoge 
Meland sokn var frå 1885 ein del av Alversund prestegjeld og kommune. Meland vart eigen kommune i 1923. Ein del av Holsnøya og litt av Askøya fekk namnet Meland kommune. Ved kommuneendringer i 1964 overtok Meland Flatøy frå gamle Hamre kommune. Gamle Herdla kommune sine område nord på Holsnøy vart og overteke. Områda på Askøy vart overført til Askøy kommune. 

1. januar vart Meland slått saman med Lindås og Radøy til Alver kommune.
Siste ordførar var Øyvind Helland Oddekalv frå Arbeiderpartiet, siste varaordførar var Nils Marton Aadland frå Høgre.

Kommunevåpen 
Kommunevåpenet til Meland er på raud grunn ein sølv navar-spiss som vender nedover. Navarsmiing har lange tradisjonar i Meland. Ein navar er eit trebor.

Media 
Lokalavisene er Strilen og Nordhordland, medan regionavisene er Bergens Tidende og Bergensavisen.

Kjende personar frå Meland 
Jan Roar Leikvoll (1974–2014), forfattar
Lise Klaveness (f. 1981), landslagsspelar i fotball
Torgeir Byrknes, artisten og DJ «TeeBee»
Bjarte Leithaug, artist
Solveig Leithaug Henderson, artist

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Meland kommune
 Meland kommune 75 år 
 Meland golfklubb

Tidlegare kommunar i Hordaland
 
 
Norske kommunar skipa i 1923
Norske kommunar nedlagde i 2019
Navar

Navar er eit namn på lange spiralbor, trebor, som òg vert kalla tømmermannsbor eller spikerbor. 

Navarsmiing har lange tradisjonar i Hordaland fylke. Særleg i Meland kommune er det lange tradisjonar knytt til slik smiing. Sidan tidleg på 1800-talet har det vore stor produksjon av navarar i Meland, og tradisjonen vert til ein viss grad halden i hevd. Kommunevåpenet til Meland kommune er på raud grunn ein sølv navar-spiss som vender nedover.

Bakgrunnsstoff 
 Navarsmie på Fossesjøen i Meland

Litteratur 
 Brekke, Nils Georg: Kulturhistorisk vegbok Hordaland, Bergen 1993. 
 Eikehaug, Tine (red): Navarsmeden: soga om ein gammal handverkskunst, Bergen 1997.

Galleri 

Meland kommune
Snikkarreiskapar
Strilen

Strilen er ei avis som har hovudkontor i Lindås. Avisa kjem ut i Nordhordlandskommunane, samt i Gulen kommune i tidlegare Sogn og Fjordane. Ho kjem ut 3 gonger i veka.

Sjefsredaktør er Stig Erik Elliot. Avisa Strilen er i konkurranse med avisa Nordhordland.

Namnet Strilen kjem av «stril», eit namn på folket i Nordhordland og Midhordland utanom Bergen. Desse regionane vert ofte til saman kalla «Strilelandet».

Opplagstal

Tidlegare avis med same namn 
Strilen, blad for den vestlandske bonde-, fisker- og arbeiderbefolkning, kom ut frå 7. oktober 1911 til slutten av året 1915. Redaktør var Olav Hauge (1872-1936) frå Strandvik. Strilen fungerte som regionavis for Midthordland og litt til og inneheldt mykje stoff frå Fusa. Dei første åra kom avisa ut i Bergen, kvar laurdag. I 1915 satsa Hauge friskt og starta eige trykkeri i Os. Frå og med 19. mai 1915 kom avisa ut onsdag og laurdag. Det skulle visa seg å bli for tøft økonomisk, og Strilen sovna inn på slutten av 1915. Ei bortimot komplett samling Strilen-aviser er i etterkomarane si eige.  Denne avisa blei gitt ut på bokmål.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Avisa Strilen på nett

Aviser i Vestland
Norske aviser etter namn
Norske lokalaviser
strilar
Nordhordland

Sjå òg avisa Nordhordland

Nordhordland er eit distrikt nord i Hordaland fylke, som ikkje har nokre klart definerte grenser. Kommunane Lindås, Meland, Radøy, Austrheim, Fedje og Masfjorden nord for Bergen vert alltid medrekna. Desse kommunane kan reknast som eit kjerneområde med Knarvik som kommersielt sentrum og Mongstad som industrielt sentrum. Som oftast vert også Modalen kommune medrekna og i større eller mindre grad også Osterøy, Vaksdal, Øygarden og Gulen (sistnemnde i nabofylket Sogn og Fjordane).

Historie 
Dei eldste grensene til Nordhordland er ikkje kjende, men frå 1600-talet vart dei nokså faste. Den opphavelege nemninga var Nordhordlen, som seinare vart til Nordhordland futedøme (fogderi) under Søndre Bergenhus amt. Etter den noverande kommuninndelinga femna Nordhordland då om:
del av Gulen (Eivindvik sokn sør for Dingja)
Masfjorden
Modalen
Vaksdal (unnateke Eksingedalen, Bergsdalen og Vikafjorden-Bolstadfjorden)
Osterøy
Lindås
Meland
Radøy
Austrheim
Fedje
Askøy
Øygarden
Fjell
Sund
Bergen
I 1773 vart Eivindvik flytt frå Nordhordland og lagt til Sogn og i 1866 vart Vikafjorden-Bolstadfjorden flytt frå Voss til Nordhordland

Midt på 1800-talet vart Midhordland oppretta som domssokn og prosti, ved frådeling av søre delen av Nordhordland og nordre delen av Sunnhordland. Det innsnevra Nordhordland femna då om:
Masfjorden
Modalen
Vaksdal (unnateke øvre Eksingedalen og Bergsdalen)
Osterøy
Lindås
Meland
Radøy
Austrheim
Fedje
del av Askøy (Herdla sokn og Hanevik krins)
Øygarden
del av Fjell (øyane Turøy og Misje)
del av Bergen (bydelane Arna og Åsane)
Samstundes vart Nordhordland futedøme utvida til å omfatte også heile det nye Midhordland. Det er likevel mest den innsnevra definisjonen av distriktet som har halde fram inn til våre dagar. Futedømet vart nedlagt på byrjynga av 1900-talet, men Nordhordland domssokn held fram den dag i dag og vart i 2006 utvida att, då domstolane i Midhordland og Voss vart nedlagde. Nordhordland prosti vart i 1886 delt, og den austre delen danna Osterøy prosti som i 1975 vart nedlagt.

Kultur 
Ivar Medaas og Åslaug Låstad Lygre er to viktige kulturpersonlegdomar frå Nordhordland.

Massemedium 
I kjerneområdet finst to konkurrerande aviser, Nordhordland og Strilen. Dei dekker også Gulen kommune, og i tillegg dekker avisa Strilen også Modalen kommune.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Nordhordland Reiselivslag, turistinformasjon

Hordaland fylke
Distrikt i Noreg
Herdlefjorden

Herdlefjorden er ein 19 km lang fjordarm av Hjeltefjorden i kommunane Alver og Askøy i Vestland. Fjorden er kalla opp etter øya Herdla som han har innløp ved. På gamle kart er namnet Herløfjorden, i samsvar med stavinga av øynamnet. Herdlefjorden går frå Herdla i nord til Byfjorden ved Bergen og Salhusfjorden i sør. Herdlafjorden går på nordaustsida av Askøy og på sørvestsida av Holsnøy. 

Fjorden har innløp nord for Herdla og sør for Agnøyane på nordvestsida av Holsnøy og går hovudsakleg søraustover. Litt søraust for Herdla ligg den avlange øya Ypso, og her går Rosslandspollen 2,5 km innover på Holsnøysida. Ein like lang poll ligg litt lenger sør på Askøysida, Fauskangspollen inn til Fauskanger. 

Fleire bygder og grender ligg langs fjorden på begge sider. På Askøy finn ein Hapoldo, Abbedisso, Hegernes, Skjelviki og Kyrkjevik. På Melandssida ligg Io, Fløksand og Holmeknappen. 

Herdlefjorden er ei av seglingsleiene inn til Bergen, men Hjeltefjorden er meir brukt. Seglingshøgda gjennom Hjeltefjorden og under Askøybrua er 63 meter. I samband med at Askøybrua opna i 1992, vart det gjeve politiske lovnader om ei alternativ seglingslei inn til Bergen. Tanken er at høge cruiseskip og oljeinstallasjonar skal kunna koma heilt inn i Bergen hamn. Flaskehalsen for innsegling i Herdlefjorden er ved Herdla. Det er planar om å utvida leia ved å sprengja ut i Skjelangersundet og «Det Naue». Saka har vore til utgreiing i fleire år, og naturvernarar protesterer mot planane.

Fjordar i Vestland
Geografi i Askøy
Fjordar i Alver
Randaberg kommune

Randaberg er ein kommune i Rogaland fylke. Randaberg ligg heilt nord på Jæren. Randaberg kommune grensar opp mot Stavanger, Sola og Kvitsøy kommunar.

Bakgrunnsstoff 
 Randaberg kommune

Kommunar i Rogaland