alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Modern Vampires of the City

{{Infoboks musikkalbum|
| tittel = Modern Vampires of the City
| format = Studioalbum
| gruppe = Vampire Weekend
| utgjeve = 14. mai 2013
| sjanger = Indierock
| lengd = 42.54
| selskap = XL
| produsent = Rostam Batmanglij, Ariel Rechtshaid
| kronologi = ja
| førre = Contra  (2010)
| neste = Father of the Bride  (2019)
}}Modern Vampires of the City'' er eit studioalbum av den amerikanske musikkgruppa Vampire Weekend, som var utgjeve 14. mai 2013 av XL Recordings. Det vart produsert av Rostam Batmanglij og musikkprodusenten Ariel Rechtshaid.

Albumet har avla fleire singlar, mellom anna «Diane Young», «Ya Hey» og «Unbelievers».

Innhald 

Musikkalbum frå 2013
Vampire Weekend-album
 328
Father of the Bride

{{Infoboks musikkalbum|
| tittel = Father of the Bride
| format = Studioalbum
| gruppe = Vampire Weekend
| utgjeve = 3. mai 2019
| sjanger = Pop, indierock
| lengd = 57.50
| selskap = Columbia, Spring Snow
| produsent =
| kronologi = ja
| førre = Modern Vampires of the City  (2013)
| neste =
}}Father of the Bride'' er eit studioalbum av den amerikanske musikkgruppa Vampire Weekend. Det var utgjeve 3. mai 2019 av Columbia Records, som deira fyrste album for eit større plateselskap.

Albumet var introdusert i form av tre doble singlar før utgjevinga: «Harmony Hall» / «2021», «Sunflower» / «Big Blue» og «This Life» / «Unbearably White».

Innhald

Referansar 

Musikkalbum frå 2019
Vampire Weekend-album
XL Recordings

XL Recordings er eit britisk uavhengig plateselskap eigd av Richard Russell. Det vart skipa i 1989 som ein avleggar av Beggars Group Records og er ein del av Beggars Group of labels. Trass gjennomsnittleg seks utgjevingar i året har XL vore i samarbeid med artistar og band som The Prodigy, Beck, Radiohead, The White Stripes, Dizzee Rascal, M.I.A., Vampire Weekend, The Horrors, Electric Six, The xx, Gil Scott-Heron, Jai Paul, Tyler, The Creator, Sigur Rós, Peaches og Adele.

Bakgrunnsstoff 
 

Britiske plateselskap
Skipingar i 1989
Highasakite

Highasakite er ei norsk musikkgruppe som speler rytmisk indiepop og indierock. Gruppa vart skipa då vokalist og songskrivar Ingrid Helene Håvik møtte trommeslagar Trond Bersu medan dei studerte jazz i Trondheim. I 2010, etter seks månader, starta duetten arbeidet på debutalbumet deira, All That Floats Will Rain, som vart utgjeve i 2012 gjennom Riot Factory i Noreg.

Diskografi 
 All That Floats Will Rain (2012)
 Silent Treatment (2012)
 Camp Echo (2016)
 Uranium Heart (2019)

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Musikkgrupper skipa i 2011
Norske musikkgrupper
Våtdrakt

Våtdrakt er ei tettsittande dykkardrakt av isolerande materiale (cellegummi, isopren), som særleg er brukt av brettseglarar og dykkarar. Drakta er laga slik at vatn trenger inn og dannar eit tynt lag mellom kroppen og drakta. Vatnet sirkulerer lite og blir varma opp av kroppen. Spesielle typar som er brukte ved dykking i kaldt vatn er laga slik at varmt vatn kan pumpast inn i drakta frå overflata via ein slange.

Kjelder 
 

Dykking
Idrettsutstyr
Klede for heile kroppen
Eternal Darkness

Eternal Darkness: Sanity's Requiem er eit action-eventyrspel utvikla av Silicon Knights og utgjeve av Nintendo. Spelet var opphavleg planlagt utgjeve til Nintendo 64, men vart overført til GameCube og utgjeve 24. juni 2002 i Nord-Amerika. Det har liknande spelemekanikkar som Resident Evil, men skil seg ut med å bruke ulike effektar som avheng av sinnstilstanden til spelefiguren. I spelet tek spelaren rolla som fleire karakterar medan dei kjempar mot ein mektig entitet som vil slavebinde menneskja.

Eternal Darkness var ikkje ein kommersiell suksess, men fekk god kritikk og vann ei rekkje prisar. Sjølv om ein etterfølgjar vart kansellert av Nintendo, som eig kopirettane, og Silicon Knigts seinare gjekk konkurs og vart oppløyst, har forfattaren og regissøren av spelet, Denis Dyack, prøvd å lage ein spirituell oppfølgjar titulert Shadow of the Eternals.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Dataspel frå 2002
Nintendo GameCube-spel
Pliktdelsarv

Pliktdelsarv er den delen av formuen ein testator ikkje har rett til å rå over i testament. 

Reglane om pliktdelsarv i norsk lov går fram av arvelova. Dersom testator har eigne born, har desse krav på 2/3 av hans samla formue. Dersom han er gift, han ektemaken krav på 1/4 av formuen. Testator kan avgrense pliktdelsarvingane sine arvelottar, men berre ned til kr. 1.000.000,- for livsarvingane (borna) og 4G for ektemaken (eller 6G dersom dei næraste slektningane etter testator er foreldra hans eller avkom etter desse).

Arverett
Testator

Ein testator (opphav i latin testari, 'å vitne') er ein som ved testament fastset kva som skal skje med det han etterlét seg når han døyr. Ein kvinneleg testator blir kalla testatrix. Spørsmåla rundt m.a. kva ein testator kan disponere over ved testament, blir tekne opp i arveretten.

Arverett
Økonomisk familierett

Den økonomiske familieretten høyrer inn under den overodna familieretten, og tek i all hovudsak føre seg dei økonomiske rettstilhøva mellom ektemakar. Ektemakane si gjensidige underhaldsplikt høyrer til dømes inn under dette rettsområdet.

Oversikt og rettsleg plassering i Noreg 

Den økonomiske familieretten kan delast inn i to delar:
  ekteskapet sine økonomiske rettsverknader og
 dei  økonomiske rettsverknadene av separasjon og skilsmisse.

Familieretten omfattar i dag m.a. formue- og gjeldstilhøvet til sambuarar òg, medrekna oppgjer av formuen ved samlivsbrot.

Familieretten er eit privatrettsleg emne, og økonomisk familierett kan plasserast i formueretten, som omhandlar økonomiske rettar og plikter. Desse rettane og pliktene kjem som regel av avtalar. Å inngå ekteskap er likevel ikkje ein formuerettsleg avtale.

Ektefellar kan inngå formuerettslege avtalar om kjøp og sal seg imellom, men desse reglane omfattast ikkje av familieretten. Avtaletypar som er unike for ektefellar er avtalar om sær- og felleseige, som er avtalar om formueordninga.

Sambuarforhold

Kort sagt blir sambuarar behandla som vanlege, ugifte personar, fram til det er behov for reglar, som t.d. ved arv, forsikring, trygd o.l., der det vert oppstild eigne krav til kven som kan reknast som sambuarar.

Sambuarar har sams foreldreansvar.

Familierett
Privatrett
Formuerett
Testamentsvitne

Eit testamentsvitne er eit av to vitne som må skrive under på eit testament - med nærmare krav - for at disposisjonen skal reknast som gyldig. Vitnet må vere over 18 år og ved full sans og samling.

Testamentsvitne i norsk lovverk
(Utgreiinga under er omsett frå domspremiss (26) og (27) i Rt. 2010 s. 691, betre kjend som kyrkjesokndommen):

For å sikre at testamentariske disposisjonar er gjennomtenkte og gjorde av fri vilje, stillast det formkrav til testament. Eitt av formkrava er at tilskipinga av testament skal stadfestast av to testamentsvitne, sjå arvelova § 49.

Vitnehabilitet 
For at kravet om vitnestadfesting skal innebere tilstrekkeleg realitet, stiller al. § 61 krav om vitnehabilitet.

Arvelova § 61 første ledd fastset at testamentsdisposisjonar til føremon for eit av testamentsvitna eller nokon som vitnet står i eit nærmare slektskaps- eller familieforhold til, er ugyldige. Etter al. § 61 andre ledd er òg testasjonar til føremon for nokon som nokon av vitna står i eit nærare gjeve tenesteforhold til, som hovudregel ugyldige. Arvelova § 61 andre ledd fastset:

«Disposisjon i testament til føremon for nokon som vitnet er i teneste hos på testasjonstida, er ugyldig. Som teneste vert og rekna funksjon som styremedlem og liknande i selskap, lag, stifting eller offentleg institusjon. Disposisjonen er likevel gyldig når tilknytninga er fjern og truleg ikkje har hatt noko å seie for innhaldet i testamentet.»

Med uttrykket «teneste» siktar al. § 61 andre ledd første punktum til tilsetjingsforhold. Sjølvstendige oppdragsforhold fell utanfor.

Arverett
Linda Haglund

Linda Haglund () var ein svensk friidrettsutøvar frå Stockholm som vann sølvmedaljen på 100 meter i europameisterskapen 1978. Hennar svenske rekord på 11,16 sekundar frå 1980 gjeld også i 2019.

Aktiv
Haglund var Sveriges beste sprintar på kvinnesida i tida 1974-81. I denne perioden vann ho sju SM-gull på 100 meter og fem på 200 meter. Allereie 16 år gammal deltok ho i olympiske sommarleikar. Både i EM 1974 og OL 1976 tok ho seg til semifinalane på 100 m, men rauk ut etter løp på høvesvis 11,72 og 11,41 sekundar.

Under europameisterskapen 1978 i Praha sprang Haglund inn til sølv på 100 meter, to og fire hundredels sekund føre nummer tre og nummer fire i løpet, vinnaren Marlies Göhr var i ei heilt eiga klasse. To dagar seinare vart Haglund nummer sju i finalen på 200 meter. Den 1. juli 1979 forbetra ho den svenske rekorden på 200 meter til 22,82 sekundar under eit stemne i Sittard i Nederland.

Ved dei olympiske leikane i Moskva i juli 1980 forbetra Haglund sin to år gamle nordiske rekord på 100 meter med to hundredels sekund i finalen. Tida 11,16 sekundar heldt likevel ikkje til medalje, bronsemedaljen gjekk til austtyske Ingrid Auerswald på 11,14.

Doping
Sommaren 1981 testa Haglund under den svenske friidrettsmeisterskapen positivt på bruk av anabole steroidar. Det internasjonale friidrettsforbundet (IAAF) stengde henne ute frå idretten i 18 månader. Ho makta ikkje å kome tilbake til tidlegare sprintnivå og la opp i 1984.

Medalje og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 1972 i München: Utslått i forsøka på 100 m (11,97 =nr 35)
EM 1974 i Roma: Utslått i semifinalane på 100 m (11,72 =nr 14)
OL 1976 i Montreal: Utslått i semifinalane på 100 m (11,41 =nr 14)
EM 1978 i Praha: Sølvmedalje på 100 m – 11,29. Nr 7 på 200 m – 23,07
OL 1980 i Moskva: Nr 4 på 100 – 11,14. Utslått i semifinalane på 200 m (23,11 =nr 12)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Linda Haglund» frå ,  den 12. juni 2019.  
Denne artikkelen bygger på «Linda Haglund» frå ,  den 12. juni 2019.  

Svenske sprintarar
Svenske deltakarar under sommar-OL 1972
Svenske deltakarar under sommar-OL 1976
Svenske deltakarar under sommar-OL 1980
Meirverdi

Meirverdi er intervallet (skilnaden/avstanden mellom) verdiauken noko(n) (typisk ein arbeidar) tilfører noko (t.d. ei råvare) og utgiftene til tilverkinga (som i all hovudsak typisk vil vere løn). 

Omgrepet er sentralt i marxistisk økonomisk teori. Meirverdien som utgjer skilnaden mellom verdien på den tilverka gjenstanden og løna arbeidaren får utbetalt, vil falle til kapitaleigaren som profitt.

Definisjonen ovanfor dekkjer ikkje alle tilfella omgrepet blir nytta på. Når det kjem til t. d sal av verksemder, kan goodwil reknast som ein meirverdi av verksemda. I goodwill-tilfellet reknar ein ut meirverdien ved å sjå differansen mellom verdien på verksemda sine aktiva og vederlags-summen/kjøps-/salsprisen.

Kjelder

Økonomi
Aktiva

Aktiva (frå latin eintal aktivum, av activus, 'aktiv, verksam') er eit rekneskapsuttrykk for eigedelar eller rettar som har formuesverdi.

Aktivasida representerer debetsida i balanserapporten, der eigedelane kan stillast opp side om side med passiva, som representerer kredittsida i balanserapporten. I ei slik oppstilling ligg aktiva til venstre og passiva til høgre.

Eigedelane (eller aktiva) delast som hovudregel inn i anleggsmiddel og omløpsmiddel. Anleggsmiddela delast vidare inn i:

  immaterielle eigedelar, 
 varige driftsmidlar og
 finansielle anleggsmiddel.

Anleggsmiddel er eigedelar som er fastsette til varig eige eller bruk. Andre eigedelar er omløpsmiddel. Elles er det normalt å trekkje skiljet mellom anleggsmiddel og omløpsmiddel med utgangspunkt i at omløpsmiddel ventast å bli brukt eller på annan måte realisert i løpet av eitt år. 

Element som inngår i verksemda sitt varekrinsløp, som varelager og kundefordringar, skal uansett klassifiserast som omløpsmiddel uavhengig av kva tid verksemda faktisk bruker/realiserer desse eigedelane i produksjonsprosessen.

Kjelder 

Rekneskap
Goodwill

Goodwill er forretningsverdien – dvs. den meiverdien ei verksemd har, utover verdien av dei einskilde aktiva i verksemda, t.d. kundekrins, renommé mv.  

Bedriftsøkonomi
Rekneskap
Immaterialrett
Engelske ord og uttrykk
Julia Dream

«Julia Dream» er ein song av Pink Floyd gjeven ut som B-sida til singelen «It Would Be So Nice» i 1968. Songen var den første som vart spelt inn av bandet med solovokal av David Gilmour.

Låtskriving
Songen vart skriven av bassisten Roger Waters, «Julia Dream» har eit langsamt tempo, ein luftig, ambient Mellotron frå klaverspelaren Rick Wright og fyldig korvokal.

Tekstane på songen omfattar referansar til ein ederdunsdyne, noko som òg vert nemnt i to andre kjende Pink Floyd-songar – Syd Barrett sin «Flaming» og Gilmour/Waters sin «A Pillow of Winds». Linja «Am I really dying?» dukka opp att ti år seinare i songen «Mother» på albumet «The Wall».

Seinare utgjevingar
Songen vart sidan gjeven ut på fleire samlealbum: plateboksen The Early Years 1965–1972, The Best of Pink Floyd, Relics og plata The Early Singles som var med i plateboksen Shine On.

Medverkande
 David Gilmour – akustisk gitar, slidegitar, dobbelspora solovokal
 Roger Waters – bassgitar, korvokal
 Rick Wright – Mellotron, Hammondorgel, korvokal
 Nick Mason – røyrbjøller, tempelkubbar, treklossar

Andre versjonar
 Mark Lanegan brukte å spele denne songen på ein akustisk turné i 2010.
Acid Mothers Temple spelte songen i 2011 på eit akustisk konertalbum, Live as a Troubadour.
Mostly Autumn spelte denne songen i 2005 på konsert-DVD-en Pink Floyd Revisited.
Shadow Gallery spelte denne songen som ein del av medleyen «Floydian Memories», på spesialutgåva av albumet Room V frå 2005.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Julia Dream» frå ,  den 12. juni 2019. 
 oppgav desse kjeldene:

Songar frå 1968
Pink Floyd-songar
Psykedeliske folkesongar‎
Songar skrivne av Roger Waters
Stephen Kiprotich

Stephen Kiprotich () er ein ugandisk langdistanseløpar som i 2012 vart olympisk meister og i 2013 verdsmeister i maratonløping.

Aktiv

Sommaren 2010 sette Kiprotich personleg rekord på 10 000 meter med tida 27.58.0. Om hausten same året vart han femtemann i Fjelløp-VM i Kamnik i Slovenia. I 2011 kom han på sjetteplass individuelt i VM i terrengløp i Punta Umbría i Spania og vann bronse i lag med det ugandiske mannskapet. Noko seinare i sesongen debuterte han i maratonløp i Enschede i Nederland, der han sprang inn til siger på den gode tida 2.07.20. I VM 2011 i Daegu vart han nummer ni i maraton.

Seinvinteren 2012 kom Kiprotich på tredjeplass i Tokyo maraton. Eit knapt halvår etter sikra han seg gullmedaljen i maraton under Sommar-OL 2012 i London. På ein heit dag med høg luftfukt kom han der i mål på tida 2.08.01. Medaljen var den fyrste til Uganda i olympiske leikar sidan 1996, og den fyrste i gull etter hekkeløparen John Akii-Bua vart historisk i 1972. Året etter vann Kiprotich også maratonløpet i Friidretts-VM i Moskva. I 2015 stod han for ugandisk bestenotering med 2.06.33 då han vart andremann i Tokyo maraton, medan han Beijing-VM enda på sjetteplass på distansen.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 2007 i Osaka: Utslått på 5000 m (14.04,2 =nr 29)
VM 2011 i Daegu: Nr 9 i maraton – 2.12.57
OL 2012 i London: Gullmedalje i maraton – 2.08.01, framom Abel Kirui (2.08.27) 
VM 2013 i Moskva: Gullmedalje i maraton – 2.09.51, framom Lelisa Desisa (2.10.12)
VM 2015 i Beijing: Nr 6 i maraton – 2.14.43
OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 14 i maraton – 2.13.32

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Stephen Kiprotich» frå ,  den 12. juni 2019.  
 

Ugandiske idrettsutøvarar
Langdistanseløparar
Olympiske meistrar for Uganda
Sankt Gilgen

Sankt Gilgen er ein kommune i Salzburg-Umgebung i forbundslandet Salzburg i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 98,9 km² og i kring 3 900 ibuarar. Landsbyen Sankt Gilgen  ligg ved nordvestbreidda av vatnet Wolfgangsee, 545 meter over havet.

Turisme er dominerande næringsveg i kommunen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Sankt Gilgen» frå ,  den 12. juni 2019.  
 

Kommunar i delstaten Salzburg
Berat

Berat er ein by og ein kommune i regionen med same namn i Albania. Kommunen har hovudsete i Berat, som òg er hovudstad i regionen. Kommunen ligg sentralt i den sørlege delen av landet og grensar i nordaust til regionen Elbasan, i sørvest til regionen Fier, og i sør har kommunen ei stutt grense til regionen Gjirokastër..

Kommunen vart oppretta gjennom ei admininistrasjonsreform i 2014, ved at den tidlegare bykommunen Berat vart slått saman med landkommunane Velabisht, Otllak, Sinjë og Roshnik. Dei tidlegare kommunane inngår no som kommunaleiningar i den nye storkommunen.

Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande bykommunen Berat 36 496 innbyggjarar, medan dei fem kommunane som i dag utgjer storkommunen Berat, til saman hadde 60 031 innbyggjarar.

Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var den dåverande bykommunen Berat hovudstad i distriktet Berat. Den dåverande bykommunen omfatta berre sjølve byen Berat.

Referansar 

Byar i Albania
Kommunar i Albania
Regionen Berat
Busetnader i regionen Berat
Kommunaleiningar i regionen Berat
Persepolis F.C.

Persepolis  F.C. er ein iransk fotballklubb. Heimebana Azadi ligg i byen Teheran.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell nettstad

Iranske fotballag
Skipingar i 1963
Omløpsmiddel

Omløpsmiddel eller omlaupsmiddel er innan rekneskap dei kortsiktige eigedelane til ei verksemd. Dette er dei likvide aktivuma som sirkulerer i ei verksemd. Dette omfattar kontantar, bankinnskot og liknande. Ein reknar også med middel som ein kan gjera likvide relativt raskt, slik som kundefordringar, aksjar og varebehaldning.

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Omløpsmiddel» frå ,  den 14. juni 2019.  
 
Rekneskap
Eigedel

Eigedelar i ein rekneskap er definerte som midlar som eit selskap eig, og blir delt inn i undergruppene omløpsmiddel og anleggsmiddel. Eigedelane i ein rekneskap finst i kontogruppe 1, difor er alle kontoar som byrjar med talet 1, eigedelar. Døme på eigedelar er bankinnskot, kundefordringar, maskiner og eigedom. Eigedelar blir òg kalla aktivum (engelsk: assets).

Døme på kontoar i denne gruppa: 

 1500 Kundefordringar
 1900 Kontantar
 1910 Bankinnskot
 1950 Skattetrekkskonto

Sjå òg 

 Eigenkapital og gjeld
 Balanse

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Eiendeler» frå ,  den 12. juni 2019.  
 

Rekneskap
Eigarskap
Passiva

Passiva (eintalsform passivum; engelsk liability) er eit regnskapsuttrykk for rekneskapspostar som inngår på kreditsida i balanserapporten, det vil seie eigenkapital- og gjeldspostar, i eit føretak. Passivasida ligg til høgre i balanserapporten, medan motsatsen aktiva ligg til venstre.

I tradisjonelle rekneskapsoppstilingar deler ein passivasida i eigenkapital og gjeld, der eigenkapital vidare kan delast inn i innskoten  eigenkapital og opptent eigenkapital. Gjeld delar ein vidare inn i avsetning for forpliktingar, anna langsiktig gjeld og kortsiktig gjeld. Skiljet mellom kortsiktig og langsiktig gjeld, her inkludert forpliktingane, følgjer same retningsliner som for skilje mellom anleggsmiddel og omløpsmiddel.

Skiljet mellom «anna langsiktig gjeld» og «avsetning for forpliktingar» går kort sagt ut på at førstnemnde er krav retta mot verksemda via ein transaksjon med eksterne partar, typisk ein lånetransaksjon eller ei anna form for finansieringstransaksjon. «Avsetning for forpliktingar» er bokføringar som oppstår på bakgrunn av verksemda sine driftsrelaterte aktivitetar, som t. d.  pensjonsforplikting, utsett skatt, restrukturering av verksemda eller avsetning til utgifter forbundne med fjerning av produksjonsfasilitetar etter fullenda utvinning.

Sjå òg

 Aktiva

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Passiva» frå ,  den 12. juni 2019.  
 

Rekneskap
Klinking

Klinking er ein metode for å samanføye to metallplater ved hjelp av naglar som blir hamra flate medan dei er varme. Klinking var den vanlegaste samanføyingsmetoden for skip, kjelar og jarn/stålbruer før lysbogesveising overtok.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Klinking» frå ,  den 12. juni 2019. 
 oppgav desse kjeldene:  
 
 Lardex.net: Klinking  Besøkt 13. november 2018

Teknikk
Murmeldyr

Murmeldyr (Marmota) er ei gruppe gnagarar i ekornfamilien.

Det er 15 ulike artar innanfor slekta, og dei har ein kraftig kropp med korte, kraftige bein, ein kort buska hale og korte øyro. Storleiken deira kan samanliknast med kattar, frå 30 til 60 cm og med ei vekt på opp til 7 kilogram.

Utbreiingsområdet deira strekkjer seg frå Nord-Amerika over Alpane i Europa og til Asia over til Himalaya-området. 

Murmeldyr oppheld seg i gangar i jorda, som dei grev sjølv. Murmeldyra lever i flokkar, og er kjende for den karakteristiske, plystrande lyden dei lagar.

Woodchuck 
Den engelske tungekrøllen «How much wood would a woodchuck chuck if a woodchuck could chuck wood» viser til skogmurmeldyret (Marmota monax nemnd), som held til i Nord-Amerika.

Artar 
Dei nolevande artane i murmeldyrslekta blir delte inn i to underslekter med til saman 15 arter.

 Slekt: Murmeldyr (Marmota)
 Underslekt: Marmota
 Alaskamurmeldyr (Marmota broweri), nordlege Alaska
 Alpemurmeldyr (Marmota marmota), Alpane, Karpatane, Høge Tatra, Pyreneane
 Fjellmurmeldyr (Marmota baibacina), austlege Kasakhstan, Xinjiang, Mongolia
 Himalayamurmeldyr (Marmota himalayana), Himalaya
 Kamsjatkamurmeldyr (Marmota camtschatica), nordaustlege Sibir
 Langhalemurmeldyr (Marmota caudata), Sentral-Asia
 Menzbiermurmeldyr (Marmota menzbieri), Tianshan
 Sibirmurmeldyr (Marmota sibirica), sørlege Sibir, Mongolia
 Skogmurmeldyr (Marmota monax), Canada, nordlege USA
 Skogteppemurmeldyr (Marmota kastschenkoi), sørlege Russland
 Steppemurmeldyr (bobak) (Marmota bobak), Aust-Europa til Sentral-Asia
 Underslekt: Petromarmota
 Gråmurmeldyr (Marmota caligata), Alaska, Britisk Columbia, Washington
 Gulbukmurmeldyr (Marmota flaviventris), sørvestlige Canada
 Olympicmurmeldyr (Marmota olympus), Olympic-halvøya, Washington i USA
 Vancouvermurmeldyr (Marmota vancouverensis), Vancouver Island

Systematikken er delvis omstridd. Nokre artar som lever i Asia blir av visse zoologar rekna som underartar av steppemurmeldyr.

I tillegg er fire utdøydde murmeldyr-artar skildra frå fossil.

 Marmota arizonae, Arizona i USA
 Marmota minor, Nevada i USA
 Marmota robusta, Kina
 Marmota vestus, Nebraska i USA

Dei eldste fossila funne av murmeldyr er frå miocen-epoken (frå 23 til 5,3 millionar år sidan), funne i Nord-Amerika. Først i pleistocen-epoken (1,8 millionar til 11 500 år sidan) kom artar av murmeldyrslekta til Eurasia.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Murmeldyr» frå ,  den 13. juni 2019.

Bakgrunnsstoff 

Ekornfamilien
Sider utan gjennomgåtte omsetjingar
Søppelfylling

Eit deponi, tidlegare kalla søppelfylling/bòsfylling, er ein open plass der avfall blir deponert. Deponering var lenge den vanlegaste måten å kvitte seg med avfall på. I dag er det eit uttalt mål at ein vil leggje minst mogleg avfall på deponi. Omgrepet brukast om alle typar meir eller mindre mellombelse lager av noko ein ønskjer å bli kvitt, slik som snødeponi og slamdeponi,. Tanken om deponi handlar meir om kartlegging og sortering av avfall. Dermed er det større høve til å redusere kostnadene og å arbeide for ei meir berekraftig verd.

Europeiske deponiforbod 
Miljøkrav frå EU krev at avfall skal sorterast og gjenvinnast [treng referanse], men ifølgje ein rapport frå Eurostat frå 2013 hamnar det meste av hushaldsavfall i EU enno på deponi. 37 % av avfallet europearane produserer blir deponert, medan 25 % blir attvunne, 15 % blir kompostert og 23 % blir brent. I mange U-land er deponi framleis vanlege, då desse landa ikkje tek seg råd til moderne avfallsattvinning.

Norske deponiforbod 
Sidan 2004 har det vore forbode å deponere til dømes matavfall i Noreg.

Sidan 1. juli 2009 har det vore forbode å deponere biologisk nedbrytbart avfall i Noreg.

Deponiforboda tyder at blant anna papir, trevirke og tekstil må finne andre handsamingsalternativ enn deponering. Føremålet med forboda er å minka utslipp av klimagassar, minka utslipp av miljøgifter og å auke produksjon av avfallsbasert energi. Det er òg eit mål at forbodet skal føre til aukamaterialattvinning.

Sjå òg 

 Avfall
 Resirkulering

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Søppelfylling» frå ,  den 12. juni 2019.  
 

Avfall
Daglegliv
Sider utan gjennomgåtte omsetjingar