alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Pakketur

Pakketur eller chartertur er ei organisert feriereise der same leverandør ordnar både transport og overnatting. Når ein slik går til sørlege strøk frå nord kan ein også kalla han sydentur.

Pakketurar i Skandinavia

I Skandinavia var den danske presten Ejlif Krogager, «Tjæreborgpresten», var først ute med å arrangera pakketurar. I 1950 leigde han to bussar for kyrkjelyden sin, som kryssa den spanske grensa den 8. juli. Krogager sjølv var reiseleiar.

Etterspurnaden etter liknande reiser var stort, og allereie året etter skipa han sitt eige busselskap, Nordisk Bustrafik. Dei første åra var det Spania og middelhavskysten som var dei primære reisemåla. Etter overgang til charterfly var  hovudreisemålet dei første åra Mallorca.

Frem til 1959 nytta norske turoperatørar danske og svenske flyselskap. Før norske selskap kom på banen var det dei danske turoperatørane Tjæreborg og Spies Rejser som dominerte den norske marknaden. 

Den første pakketuren med norsk charterfly blei arrangert av Erik Myhres Reisebyrå i samarbeid med Norrønafly, som hadde skaffa eit Convair 240 (LN-LAU). Første tur tok av frå Fornebu sommeren 1959. Dette året blei det transportert om lag 400 passasjerar fra Noreg på pakketur. Då kostet ein tur på to veker med hotell og mat 1500 kroner.

I tillegg til Erik Myhres Reisebyrå etablerte Saga Tours seg i 1959. Seinare blei det danske Stjernereiser, no Star Tours, skipa. Norsk Folke-Ferie, som hadde bakgrunn i Landsorganisasjonen organiserte hovudsakleg bussturar innanlands.

Åra frå 1953 til 1993 var ein periode då det dukka opp stadig nye charterselskap i Skandinavia og Europa elles, som også kunne nyttast av norske turoperatørar og reisebyrå. Mange selskap fekk kort levetid. Konkurransen var hard, og dei fleste selskapa måtte etter kvart gje seg. Omstende som at charterpassasjerar blei ståande igjen på feriestaden utan at arrangøren kunne organisere heimreise førte til at Reisegarantifondet blei oppretta.

I 1995 blei sal og marknadsføring av pakketurar lovregulert gjennom Pakkereiseloven.

Berekningar frå norsk charterbransje viste at rundt  nordmenn drog på sydentur sommaren 2013. Hellas var det mest populære ferielandet med  norske vitjande, medan Tyrkia kom på andreplass med  vitjande. Desse to landa er typiske sommar-reisemål, medan Spania meir er ein helårsdestinasjon for nordmenn på sydentur.

Charterselskap

Liste over tidlegare nordiske charterselskap
Laodair. Bromma (1950–)
Transair Sweden Bromma. Torslanda. Bulltofta (1961–1991)
Flying Enterprise Kastrup. (1959–1965)
Spantax Spania (1959–1988)
Norrønafly Fornebu. Opererte palmaflyvninger høsten (1959)
Nordair. Kastrup (1960–1964)
Sterling Kastrup (1961–1993)
Ostermanair. Bromma. (1963–1965)
Torair. Torslanda, Göteborg (1964–1969)
Aeronord– Kastrup (1965–1965)
Conair Kastrup (1965–1993)
Polaris Air Transport Fornebu (1965–1974)
Internord Kastrup. (1965–1968)
Scanair Fornebu. Bromma. Kastrup (1965–1991)
InterSwede Aviation. Bulltofta. (1971–1972)
Skyline Sweden, Malmö (1971–1977)
Trans Polar, Fornebu (1971–1972)
Falconair
Finlantic
Air Sweden. Arlanda. (1991–1993)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Pakketur» frå ,  den 1. februar 2019.  
 

Turisme
Kam

Kam er ein hårreiskap som kan brukast til kjemming og til å setja i håret.

Kammar av bein er vanlege funn i norske jernaldergraver og i mellomaldersk bygrunn. Desse er ofte ornerte. Også praktfulle kammar frå seinare tid har vore brukt i oppsette frisyrar.

Sjå òg 
Kangha

Galleri

Kjelder

Hårutstyr
Sula (fleirtyding)

Sula kan vise til:

 Sula kommune, ein kommune i Møre og Romsdal
 Sula i Frøya, eit øysamfunn i Trøndelag
 Sula i Solund, ei øy i Sogn og Fjordane
 Sulaelva, ei elv i Ukraina.
Marit Westergaard

Marit Westergaard () er ein norsk språkforskar fødd i Tromsø. 
Ho er professor i engelsk språkvitskap ved Universitetet i Tromsø – Noregs arktiske universitet og professor II ved NTNU i Trondheim.

Westergaard er Dr. Philos. i språkvitskap frå UiT – Noregs arktiske universitet. Ho har dessutan ein mastergrad i lingvistikk frå University of California, San Diego og er Cand. Philol. med faga tysk, engelsk og språkvitskap frå Bergen, Oslo og Tromsø.

Ho er leiar for fleire forskingsprosjekt, mellom anna for forskingsgruppa LAVA (Language Acquisition, Variation & Attrition) ved UiT. Saman med professor Terje Lohndal ved NTNU leiar ho òg ei felles UiT/NTNU-forskingsgruppe, AcqVA (Acquisition, Variation & Attrition). I perioden 2009–2012 var ho leiar for forskingssenteret CASTL (Center for Advanced Study in Theoretical Linguistics), eit av Noregs forskningsråd sin Senter for framragande forskning (SFF). Ho er òg leiar for forskingsprosjektet MiMS (Micro-variation in Multilingual Acquisition and Attrition Situations), støtta av Noregs forskingsråd (2016–2020). Forskingsmiljøet ved UiT/NTNU driv med forskningsformdiling om to- og flerspråklighet gjennom nettstaden Fleie språk til flere..

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Marit Westergaard» frå ,  den 30. mai 2019.

Bakgrunnsstoff

 Publikasjoner av Marit Westergaard i forskningsdokumentasjonssystemet CRIStin
 Publikasjoner av Marit Westergaard i BIBSYS

Fødde i 1956
Folk frå Tromsø
Medlemmar av Det Norske Videnskaps-Akademi
Professorar ved UiT Noregs arktiske universitet
Fødde den 12. august
Sider utan gjennomgåtte omsetjingar
Charlotte Damm

Charlotte Brysting Damm () er ein dansk arkeolog som er professor ved Institutt for arkeologi og sosialantropologi ved Universitetet i Tromsø – Norges arktiske universitet.

Damm er frå Ikast i Danmark. Ho tok hovudfag i arkeologi ved Universitetet i Århus i 1985. I 1991 vart ho ph.d ved University of Cambridge. Ho var i 1990-91 arkeolog i Finnmark fylkeskommune, og frå 1991 til 1993 var ho leiar for Tromsø Museum sine arkeologiske undersøkingar ved Slettnes på Sørøya. Frå 1995 har ho vore tilsett ved Universitetet i Tromsø, frå 2002 som professor ved Institutt for arkeologi og sosialantropologi. Damm har òg vore professor ved National University of Ireland i Galway i perioden 2011–13.

Ho har drive med ulikt arkeologisk feltarbeid i dei nordiske landa, Grønland, England, New Zealand og Botswana. Damm har retta forskinga si først og fremst mot steinalderen, med spesiell vinkling på jegar-og sankarkulturane i Nord-Skandinavia.

Damm er redaktør for Norwegian Archaeological Review.

Referansar 

Danske arkeologar
Norske arkeologar
Stein Bondevik

Stein Bondevik (fødd 20. november 1965) er ein norsk geolog med geologiske farar (tsunami), Storeggaraset og klimaendringar som fagspesialitet.

Bondevik studerte ved Universitetet i Bergen der han mottok ein cand.scient. 1993 og dr.scient. 1996.
Så var han postdoc same stad 1996–99 og førsteamanuensis i geologi ved Universitetet i Tromsø 1999–2007.
Sidan 2007 har han vore ved Høgskulen i Sogn og Fjordane, først som førsteamanuensis, etterkvart som professor.
Bondevik mottok Reuschmedaljen i 2001 frå Norsk geologisk forening for artikkelen
Tsunami sedimentary facies deposited by the Storegga tsunami in shallow marine basins and coastal lakes, western Norway. 
Same året vann han Universitetet i Tromsø sin forskarpris på 50 000 kroner for yngre forsking. Ved
University of Washington var han gjesteforsker ved Quaternary Research Center 1998 og 2003–04.
Folk frå Sogndal
Norske geologiprofessorar
Norske geologar
Fødde i 1965
Fødde den 20. november
Sider utan gjennomgåtte omsetjingar
Kamil Øzerk

Kamil Øzerk () er ein tyrkisk-norsk pedagog og professor i pedagogikk ved Universitetet i Oslo.

Øzerk vart fødd på Kypros. Han har lærarutdanning og lærarrøynsle. Han vart cand. paed. i 1986.

Han fekk dr. polit graden i 1992 ved Universitetet i Oslo, og vart førsteamanuensis i 1996 og professor i pedagogikk ved Universitetet i Oslo i 2002. Han har hatt bistilling / ein professor II-stilling ved Samisk høgskule sidan 2002.

Øzerk har vore med på å utvikla Mønsterplanen av 1987 (M87), L97 og Kunnskapsløftet (LK06).

Han sat i det regjeringsoppnemnde Bostad-utvalet og vart 25. november 2010 utnemnd til styret i Språkrådet.

Professor Øzerk har vunne ein forskingspris (1992), ein vitskapleg essaypris (1994) og Universitetet i Oslo, Det utdanningsvitenskapelige undervisingsprisen til fakultet 2012.

Professor Øzerk har vore blant bidragsytarane til Storbritannias PRIMARY REPORT - 2008 -  ein rapport som vart utarbeidd under leiing av professor Rubin Alexander, University of Cambridge, på oppdrag frå det britiske utdanningsdepartementet.

Øzerk har ein stor fagleg produksjon, som m.a, omfattar  ei rekkje artiklar i norske og engelske bøker.

Bibliografi 

 Om tospråklig utvikling (1992)
 Sirkulær tenkning og pedagogikk (1992)
 Temaer i minoritetsrettet pedagogikk (1993)
 Læring i fellesskap (1998)
 Pedagogisk idebok for tospråklige barnehager rettet mot samiske forhold (sammen med Randi Juuso), 
 Samepedagogikk (2003)
 Tospråklig opplæring (2005)
 OPPLÆRINGSTEORI OG LÆREPLANFORSTÅELSE (2006)
 Avvik og merknad – opplæringslovens § 2-8 og enkeltvedtakordningen i rundskriv Udir-tilskot-10-2005 – intensjoner og konsekvenser. Vallset: Oplandske Bokforlag
 Fra språkbad til språkdrukning (2007), ISBN 9788275181327
 NEIS-modellen – Språkutvikling, lesing og innholdsforståelse. Vallset: Oplandske Bokforlag (2010)
 PEDAGOGIKKENS HVORDAN nr 1- Lærerens rolle, kompetanse og betydning. Oslo: Cappelen Akademisk Forlag (2010)
 PEDAGOGIKKENS HVORDAN nr 2 -Pedagogisk-metodiske ideer for å styrke elevens læringsutbytte. Oslo: Cappelen Akademisk Forlag (2011)
 AUTISME OG PEDAGOGIKK - CappelenDAMM Akademisk Forlag 2013

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kamil Øzerk» frå ,  den 1. februar 2019.

Bakgrunnsstoff

 Publikasjoner av Kamil Øzerk i forskningsdokumentasjonssystemet CRIStin
 Publikasjoner av Kamil Øzerk i BIBSYS
 Kamil Øzerks hjemmeside med delvis publikasjonsliste
 Kamil Øzerk på haugenbok.no
 Kamil Øzerk i Store norske leksikon

Kypriotar
Sider utan gjennomgåtte omsetjingar
Sverre J. Hoddevik

Sverre Julius Hoddevik () er ein norsk tannlækjar og politikar frå Hoddevika i Selje kommune. Han representerte Sogn og Fjordane og partiet Høgre på stortinget frå 1997 til 2005.

Hoddevik var son til ein gardbrukar og fiskar i Hoddevika ute på Stadlandet. Sjølv gjekk han Firda gymnas og var deretter eitt år lærar i heimkommunen. Sidan studerte han til cand.odont. ved Universitetet i Oslo. Etter militærteneste som garnisonstannlækjar i Harstad, arbeidde han som tannlækjar på Sunnmøre og i Nordfjord. I 1978 fekk han stillinga som distriktstannlækjar i Selje kommune og byrja drive farsgarden attåt.

Hoddevik var medlem i Selje kommunestyre 1984–97, perioden 1988–91 med sete i formannskapet og så ordførar 1992–97. Frå hausten 1997 var han stortingsrepresentant frå Sogn og Fjordane til 2005. På Stortinget plasserte Høgre han 1997–2001 i Kommunalkomitéen, medan han 2001–05 var medlem i Samferdslekomiteen. Hoddevik hadde liten innverknad i stortingsgruppa til Høgre, og det enda med at fylkespartiet vraka han som kandidat til stortingsvalet 2005.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1997-2001
Stortingsrepresentantar 2001-2005
Norske tannlegar
Folk frå Selje
Herman Lunde

Carl Herman Lunde () var ein norsk teolog som verka som prest i over 50 år. Toneskaparen Johan Backer Lunde  var son hans.

Herman Lunde vart fødd i Nes i Buskerud og voks opp fleire stader på Austlandet, sist i hovudstaden. 
Far hans var sorenskrivaren og seinare rådstueskrivare og auksjonsforvaltare Johan Peter Ernst Lunde (1791–1886). Mora var Ragnhild Fredrikke Louise Mathilde Püllich (1810–78).

I 1866 vart han cand.theol. og var dei neste to åra lærar i Horten. Frå 1868 arbeidde han som sjømannsprest, fyrst i Cardiff til 1873 og sidan i fire år i Le Havre. Perioden 1877-81 var han prest for den dansk-norske kyrkjelyden i Paris. I 1881 reiste han heim til Noreg og var sokneprest i Risør til 1892. Han busette seg då i hovudstaden, der han var residerande kapellan i Vår Frelsars kyrkje i 9 år og til sist sokneprest i Treeiningskyrkja i 17 år. Frå 1895 til 1925 var han ein «[p]opulær forlikskommissær».

Lunde var ein «frisk forkynnar, levande interessert i kunst, aktiv idrottsmann og pol. liberal». Dei nærast avteologiserte oppfatningane hans av kristendommen vart møtt med motstand frå presteskapet og kristenfolket flest. Derimot var han ein mykje søkt sjelesyrgjar for menneske i utkanten av kyrkjekulturen.

Lunde gav ut fleire preikesamlingar, der han formidla eit syn som prøvde å sameine religionen med ei nyare forståing av mennesket. Av desse kan nemnast eit motskrift frå 1906 mot Arne Garborgs verk Jesus Messias, Kristus-prædikener frå 1908 og ei bok frå 1910 om Martin Luther.

Kjelder

Norsk biografisk leksikon

Norske teologar
Norske prestar
Arve Moen

Arve Sverre Moen () var ein norsk journalist, forfattar og politikar frå Åsnes i Hedmark.

Moen vart utdanna cand.jur. i 1936. Han gjekk også teikneskule og studerte kunsthistorie. Frå 1945 til -49 var han litteratur- og filmmedarbeidar i Arbeiderbladet, kulturredaktør i avisa frå 1953. 

I 1945 debuterte Moen med ei novellesamlinga Storm i vannglass. Mykje meir merksemd fekk romanen Døden er et kjærtegn, som kom ut i 1948 og året etter vart filmatisert av Edith Carlmar. Åra 1956-58 gav Moen ut eit trebands kunsthistorisk verk om målaren Edvard Munch. Seinare kom han mellom anna ut med barneboka Nødlanding i Svartfjellet (1958), og i 1966 med reiseskildringa Du store verden så liten.

Moen var formann 1954–64 i det litterære rådet til Den norske Forfatterforening. I tolv år, 1960–71, var han bystyremedlem i Oslo for Arbeidarpartiet.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958
Store norske leksikon

Norske forfattarar
Norske journalistar
Folk frå Åsnes
Tinganes

Tinganes er den gamle bydelen i Færøyane sin hovudstad Tórshavn. Tinganes har namnet sitt frå Lagtinget, som vart oppretta på denne halvøya i vikingtida. Dei første norske busetjarane heldt sitt første ting i år 825. Halvøya deler hamna i to delar, Eystaravág og Vesteravág. Ytterst på neset ligg Skansapakkhusið, hovudbygningen til regjeringa på Færøyane. Den smale hovudgata ut til neset heiter Gongin.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tinganes» frå ,  den 3. februar 2019.  
 

Tórshavn
Tyrsenske språk

Tyrsenske språk er ei språkgruppe av utdøydde språk som har namn etter etter tyrsenarane (gresk: Tur sinānoi, Tur sinēnoi, Turrhēnoi). Ifølgje klassifikasjonen til den tyske språkforskaren Helmut Rix (1998) bestod tyrsenske språk av det utdøydde etruskiske språket i sentrale Italia, det utdøydde raetiske språket i Alpene, og det utdøydde lemniske språket i Egearhavet. 

Rix har foreslege ein dato for urtyrsensk til grovt sett ein gong rundt 1000 f.Kr. Språkgruppa døydde antakeleg ut ein gong på 200-talet f.Kr. i Egeerhavet (ved at dei vart assimilert til gresktalende), og som etruskere ein gong på 100-talet e.Kr. i Italia (assimilert til latin). Til sist døydde raetisk ut antakeleg på 200-talet e.Kr. ved assimilering til vulgærlatin i sør og til germansk i nord.

Litteratur 

 Rix, Helmut (1998): Rätisch und Etruskisch, Innsbruck.
Utdøydde språk i Europa
Sider utan gjennomgåtte omsetjingar
Språkfamiliar
Gunwinyguanske språk

Gunwinyguanske språk er den nest største familien blant dei australske språka. Dei vert snakka i Arnhem Land i nordlege Australia. Det største språket i familien er gunwinygu, med rundt 1 500 talarar.

Språkfamilien er allment godkjent av lingvistar, men inklusjonen av nokre mindre kjende isolerte språk i familien er omstridd. Til dømes listar Ethnologue opp kakadu, enindhilyagwa og burarran-språka blant dei gunwinyguanske språka, men det er tvil om dette.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Gunwinyguanske språk» frå ,  den 2. februar 2019.

Bakgrunnsstoff

 Gunwinyguanske språk hos Ethnologue
Australske språk
Språkfamiliar
Hmong-mienspråk

Hmong-mienspråk eller miao-yaospråk er ein språkfamilie i Søraust-Asia.  Historisk blir språka tala hovudsakleg i sørlege Kina, men dei seinaste hundreåra har talarane vorte trengt ut av hankinesarar og finst no òg i Laos, Thailand, Vietnam og Myanmar.  Typologisk liknar språka dei sinotibetanske språka. Dei har tidlegare vorte rekna som sinotibetanske språk, men vert no sett som ein sjølvstendig familie.  Av og til vert dei inkludert blant dei austriske språka.

Miao og yao er dei kinesiske namna for dei to hovudgreinene i familien, men hmong og mien har vorte meir utbreidde namn utanfor Kina.

Språk

Familien inkluderer 35 språk.  Dei kan klassifiserast som i denne lista:

 Hmong-(miao-)språk                                                                                
 ? 'Gelo'
 Nordleg hmong 
 Xiangxi-miao (raud miao)
 Vestleg hmong
 Libo-miao
 Weining-miao
 Yi-miao
 Eigentleg hmong (inkluderer hmong njua (blå/grøn miao), hmong daw (kvit miao) og magpie-miao)
 Sentral hmong
 Qiandong-miao (svart miao)
 Longli-miao
 Austleg guizhou
 Patengic
 Pa-Hng
 Yongcong

 Mien- (yao-)språk
 Biao-Jiao
 Mian-Jin
 Biao-Mon
 Iu-Mien
 Kim-Munn
 Zaomin

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hmong-mienspråk» frå ,  den 2. februar 2019.

Bakgrunnsstoff

Vidare lesing 

 Paul K. Benedict (1942). "Thai, Kadai and Indonesian: a new alignment in south east Asia." American Anthropologist 44.576-601.
 Paul K. Benedict (1975). Austro-Thai language and culture, with a glossary of roots. New Haven: HRAF Press. .
 Enwall, J. (1995). Hmong writing systems in Vietnam: a case study of Vietnam's minority language policy. Stockholm, Sweden: Center for Pacific Asian Studies.
 Enwall, J. (1994). A myth become reality: history and development of the Miao written language. Stockholm East Asian monographs, no. 5-6. [Stockholm?]: Institute of Oriental Languages, Stockholm University. 
 Lombard, S. J., & Purnell, H. C. (1968). Yao-English dictionary.
 Lyman, T. A. (1979). Grammar of Mong Njua (Green Miao): a descriptive linguistic study. [S.l.]: The author.
 Lyman, T. A. (1974). Dictionary of Mong Njua: a Miao (Meo) language of Southeast Asia. Janua linguarum, 123. The Hague: Mouton.
 Lyman, T. A. (1970). English/Meo pocket dictionary. Bangkok, Thailand: German Cultural Institute, Goethe-Institute.
 Purnell, H. C. (1965). Phonology of a Yao dialect spoken in the province of Chiengrai, Thailand. Hartford studies in linguistics, no. 15.
 Smalley, W. A., Vang, C. K., & Yang, G. Y. (1990). Mother of writing: the origin and development of a Hmong messianic script. Chicago: University of Chicago Press. 
 Smith, P. (1995). Mien-English everyday language dictionary = Mienh in-wuonh dimv nzangc sou. Visalia, CA: [s.n.].

Språk i Kina
Språkfamiliar
The Loner

«The Loner» er ein song av Neil Young som vart gjeven ut som den første solosingelen hans. Songen kom ut på det første soloalbumet hans i november 1968 og så i ei redigert utgåve som debutsingelen hans tre månader seinare på Reprise Records. Han gjekk aldri inn på Billboard Hot 100-lista, men har over tid vorte ein av dei meir kjende songane hans og mykje spelt på konsertane. Både denne og «Sugar Mountain», som var B-sida i eit konsertopptak frå Canterbury House i Ann Arbor, kom ut på samlealbumet Decade i 1977.

Historie
«The Loner» vart skriven medan Buffalo Springfield song på siste verset. Ein trur at songen vart skriven om Stephen Stills (som sjølv spelte inn songen i 1976 på albumet hans Illegal Stills).

Songen vart spelt inn med det tidlegare Springfield-medlemmen Jim Messina (bass) og George Grantham (trommer) (dei var ikkje nemnde på plateomslaget), og var den første songen til Young som vart produsert av David Briggs, som Young samarbeidde med fram til Briggs døydde i 1995. Strykarane vart arrangerte av David Blumberg, som Young møtte via Briggs. Young sin gitar er i dobbel dropp-D-stemming; «psyko gitarstøy» vart i følgje Briggs laga ved å spele gitaren gjennom ein Leslie-høgtalar. Teksten er prega av redsel og desorientering og vert sungen frå synspunktet til ein «urørleg hovudperson» som «er vitne til merkverdige visuelle syn».

Songen vart raskt rosa, til dømes i albummeldinga i Rolling Stone: «'The Loner' er ein moderne sørgjesong som har ei fin blanding av gitaren til Neil og strykarar på ein ikkje-påtrengande måte, som let den balanserte ishakkevokalen til Young hakke laus på lyttaren.» Songen vert framleis spelt på konsertane til Young. Stephen Stills har òg spelt songen på scenen både med og utan Young.

Andre versjonar
«The Loner» er blitt spelt av andre artistar: 

 Three Dog Night på debutalbumet deira (1968)
Richie Havens på Mixed Bag II (1974)
 Stephen Stills på Illegal Stills (1976)
 Henry Kaiser på Heart's Desire (1990)
 Nils Lofgren å hyllestalbumet The Loner - Nils Sings Neil (2008)
 Boxer i 1979 på albumet deira Bloodletting
 Ty Segall på coveralbumet Fudge Sandwich i 2018

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «The Loner (song)» frå ,  den 2. februar 2019. 
 oppgav desse kjeldene:

Songar frå 1968
Singlar frå 1969
Neil Young-songar
Reprise Records-singlar
Songar produserte av David Briggs
Songar skrivne av Neil Young
Songar produserte av Neil Young
Three Dog Night-songar
Stephen Stills-songar
Richie Havens-songar
Irokesiske språk

Irokesiske språk er ein nordamerikansk språkfamilie som mellom anna cherokesisk, mohawk og det utdøydde mingospråket høyrer til.

Språkfamilien består av 9 språk, i tillegg til åtte eller fleires språk som vart snakka ved tida for kontakt med europearane. Cirka halvdelen av språka i familien har altså døydd ut etter at europearane kom til Nord-Amerika.

Inndeling 

Språkfamilien kan delast i to greiner: Sørirokesisk, som består av cherokesisk, og nordirokesisk, som består av  seneca, cayuga, onondaga, oneida, mohawk, wendat (huron), wyandot (petun), og tuscarora. Den indre inndelinga av nordirokesisk er omstridd (sjå Julian 2010, Schillaci m.f. op.cit.), men alle er samd om å gruppere oneida og mohawk i lag.

Schillaci har følgjande inndeling, der hovudgruppene er ordna frå nord til sør, og undergruppene frå aust til vest:

Grammatiske særtrekk 

Dei irokesiske språka markerer grammatiske relasjonar på verbet, som kongruerer med subjektet og objektet i person og numerus, til skilnad frå t.d. indoeuropeiske språk, der grammatiske relasjonar blir markert med kasus på substantiva. Substantivmorfologien i dei irokesiske språka er enkel.

Kjelder

Litteratur 

 Julian, Charles 2010. A history of the Iroquoian languages. (Doctoral dissertation, University of Manitoba; 596pp.)
 Mithun, Marianne 2015: Grammaticalization and Polysynthesis: Iroquoian 
 Schillaci, Michael A, Craig Kopris, Søren Wichmann og Genevieve Dewar 2017: Linguistic Clues to Iroquoian Prehistory. Journal of anthropological research 73 (3) DOI: 10.1086/693055.

 
Språkfamiliar
Språk i USA
Språk i Canada