alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Tomatkniv

Ein tomatkniv er ein liten, sagtanna kjøkenkniv til å skjera tomatar og andre grønsaker med. Sagbladet skjer lett gjennom skalet på tomaten utan å øydeleggja fruktkjøtet. Somme tomatknivar har ein splitt i spissen til å flytta dei oppskorne tomatbitane med.

Kjøkenutstyr
Knivar
DS «Lyderhorn»

D/S «Lyderhorn» var eit dampskip bygt i 1878 og levert til Det Vestlandske Dampskibsselskab som lokalrutebåt i april same år.  
I 1883 tok HSD over drifta av skipet. 

Skipet fekk ny maskin i 1897 frå Bergen mek. verksted. 

1. mars 1916 kolliderte skipet i Lerøyosen med D/S «Leander» av Kristiania og sokk. Det var då på reise frå Bergen til Ålvik i Hardanger med stykkgods. 

Skipet var kalla opp etter fjellet Lyderhorn i Bergen.

Kjelder
 Skipet.no

Norske dampskip
Båtar frå Vestland
HSD-eigde fartøy
Skip frå 1878
Forlis i 1916
Forlis i Vestland
1916 i Noreg
Det abkhasiske alfabetet

Det abkhasiske alfabetet er det alfabetet som vert nytta til å skriva abkhasisk, i hovudsak i Abkhasia, og mogelegvis i delar av Tyrkia. Det er ei modifisert utgåve av det kyrilliske alfabetet.

Kjelder 

Abkhasia
Kyrilliske alfabet
DS «Vøringen» (1891)

D/S «Vøringen» var eit dampskip bygt i 1891 og levert til Hardanger Sunnhordlandske Dampskibsselskap som lokalrutebåt 28. mai dette året. Skipet kosta 207 000 kroner å bygge og var stort og romsleg, ikkje minst takka vere påtrykk frå bydirektøren i selskapet som på den tida var Christian Michelsen. Den første kapteinen på skipet var Helje Aga.

Skipet var konstruert av Randulf Hansen, og var teikna spesifikt som eit vakkert skip for turistfarten i Hardanger og måla med kvitt skrog. Randulf Hansen var kjend for dei vakre skipa sine og konstruerte og DS «Britannia» og DS «Dronningen». Skipet gjekk i fast rute frå Bergen til Hardanger. I 1894 sokk skipet medan det bunkra kol ved kaien i Vågen i Bergen, men vart heva og reparert etter mindre skadar. Det vart installert elektrisk lys i 1908 og ny dampkjele i 1909. Det gjekk på grunn i Alholmsundet nær Terøy den 10. oktober 1912. Det heldt seg flytande, men lak kraftig og sokk langs kaien ved Ølve. Igjen vart det heva og reparert. Skipet vart ombygd i 1925.

Tyskarane ønskte å beslaglegge skipet i mai 1940, men HSD klarte å overtyde dei om at skipet var i ustand, og tyskarane valde eit anna skip i staden (DS «Hardangerfjord»). For å hindre at tyskarane skulle ta skipet, vart ho lessa med utstyr og lagt i opplag i Ørjehamn som «varehus», men i april 1941 fann tyskarane henne og ho vart rekvirert av tyskarane som transportfartøy etter å ha vorte utstyrt med luftvernskanonar.

Skipet vart funne i Narvik i mai 1945 i dårleg forfatning. Det vart nytta til å nokre turar med mat for dei allierte i Nord-Noreg og kom attende til Bergen den 27. mai 1945. Den 29. november hadde ho den første reisa si til Hardanger, men var no måla svart. Ho vart måla kvit att i 1947. Ho vart lagt ut for sal i november 1950 og seld i 1951 til ukjende belgiske opphoggarar, og forlet Bergen den 25. mai.

Kjelder
 Skipet.no
 Krigsseglarar - Vøringen

Norske dampskip
Båtar frå Vestland
HSD-eigde fartøy
Skip frå 1891
Forlis i 1912
Skip sluttsegla i 1951
Skip bygde ved Laxevaags Maskin- & Jernskibsbyggeri
Laxevaags Maskin- & Jernskibsbyggeri

Laxevaag Maskin- & Jernskibsbyggeri var eit skipsverft i Sørevågen i dåverande Laksevåg kommune, i dag Bergen. Det vart skipa i 1892 som ei omorganisering av det konkursråka verftet Martens, Olsen & Co. Det overtok i 1907 Flageverftet på Laksevågneset, som vart grunnlagd i 1844. 

I 1929 vart verftet slått i saman med Bergens mekaniske værksted til Bergens mekaniske verksted.

Kjelder

Skipingar i 1892
Skipsverft i Bergen
Laksevåg
Tidlegare føretak i Bergen
El Sueño de Morfeo

El Sueño de Morfeo (spansk for Draumen til Morfevs), tidlegare Xemá, er ei spansk musikkgruppe. I 2012 vart gruppa valt ut av Corporación de Radio y Televisión Española (ERTV) til å representere Spania i Eurovision Song Contest 2013 i Malmö i Sverige, då under namnet ESDM.

Kjelder

Fotnotar

Spanske musikkgrupper
Eurovision Song Contest 2013-deltakarar
Spanske Eurovision Song Contest-deltakarar
Deltakarar i OGAE Second Chance Contest
Martens, Olsen & Co

Martens, Olsen & Co var eit skipsverft i Laksevåg kommune, i dag i Bergen, som vart skipa i 1882 av ingeniørane Daniel G. Martens og Olaf. M. Olsen etter at dei kjøpte Laxevaags Værk, som vart grunnlagd i 1855 på Tørrisneset. Dei leigde i tillegg Graneverftet, som vart grunnlagd i 1805 i Sørevågen, i 10 år, og Laxevaags Dok. Med ei stor omlegging vart det skapet eit stort, moderne jerndampskipsbyggeri, som i løpet vart kort tid vart det største industrianlegget i landet med 1500 tilsette. 

I tillegg til anlegga dei hadde tilgang til med Graneverftet og Laxevaags Dok, hadde eigedomen kaiplass og kjelekran for innsetting av maskineri i skip. Graneverftet var derimot gammalt og rekna for bygging av treseglskip, så det var krav til store endringar for å kunne bygge jerndampskip. Føretaket gjekk derfor konkurs i 1886 og vart omorganisert som Laxevaags Maskin- og Jernskibsbyggeri.

Kjelder

 Antikvarisk dokumentasjon av BMV - Laksevåg 

Skipsverft i Bergen
Laksevåg
Tidlegare føretak i Bergen
Skipingar i 1882
Graneverftet

Graneverftet eller Grans træskibsbygger var eit skipsverft i Sørevågen i Laksevåg ved Bergen som vart grunnlagd i 1805 av Jens Gran. Graneverftet reparerte handelsfartøya i flåten til Gran og var starten på verftsindustrien på Laksevåg, som på ei tid var den største i landet. 

I 1810 bestod Graneverftet av ei trebygge med maste- og kjølhalingskran, eit «Løbende-Spil», eit materialhus og eit bekkokeri. 

Gran hadde mange skip i flåten sin og under krigen 1807-1814 vart den bergenske handelsflåten redusert frå 241 til 88 skip, og Gran mista aleine 50 skip. Sonen til Jens Gran, Hermann Gran, gjekk i lære ved Rewers & Søns Verft i Kristiansand og København og kom attende til Bergen, der han vart skipsbyggmeister. I 1824 tok han over drifta av reparasjonsverkstaden og gjorde det om til skipsbyggeri. 

Verkstaden brann ned i 1830, men vart bygd opp att og kunne etter reparasjonen ta hand om større skip. I 1839 vart verftet utvida på ny då Herman Gran kjøpte eigedomen til Grønlandskompaniet på sørvestsida av Tørrisneset. Sønene til Herman Gran, Jens og Henrik, overtok Graneverftet i 1854.

Kjelder
 Antikvarisk dokumentasjon av BMV - Laksevåg 

Skipsverft i Bergen
Tidlegare føretak i Bergen
Laksevåg
Skipingar i 1805
Flageverftet

Flageverftet var eit skipsverft på Laksevåg i Bergen som vart skipa i 1844 av Knut Sjursen Flage. 

Flage hadde arbeidd som tømmermann på Graneverftet og bygde Flageverftet på nordsida av Sørevågen, rett overfor Graneverftet. Verftet vart overteke av Laxevaags Maskin- & Jernskibsbyggeri i 1907.

Kjelder
 Antikvarisk dokumentasjon av BMV - Laksevåg 

Skipsverft i Bergen
Tidlegare føretak i Bergen
Laksevåg
Skipingar i 1844
Laxevaags Værk

Laxevaags Værk var eit føretak som vart stifta på Bergen Børs i 1855. Drivkrafta bak føretaket var infanterikapteinen Georg Prahl som i 1843 hadde skipa det første jernstøyperiet i Bergen, som låg i Marken. Opphavleg låg Laxevaag værk ved sidan av Graneverftet på Tørrisneset. Etter kvart som Graneverftet voks skapte dette mogelegheiter for andre føretak som produserte rekvisita og artiklar for skipsfarten. 

Laxevaags Værk hadde i starten berre ein støyperibygning av tre og ein liten kai ut mot Puddefjorden. Drifta var i gang alt i desember 1855. I 1862 brann verket ned og i løpet av dei to neste åra vart reist eit stort og moderne verk på Tørrisneset. Støyperiet vart oppført i mur og på nordisda var det ei smie i to etasjar. I 1867 tok ei ny leiing over verket og fleire utvidingar kom til. På det meste var 140-150 arbeidarar tilsett ved Laxevaag Værk og det vart produsert støypegods til skipsbyggings- og bygningsindustrien, samt at verket spesialiserte seg på omnar.

Kjelder
 Antikvarisk dokumentasjon av BMV - Laksevåg 

Skipingar i 1855
Tidlegare føretak i Bergen
Tidlegare norske industriselskap
Laksevåg
Norske omnstøyperi
DS «Vikingen» (1900)

D/S «Vikingen», var eit dampskip bygt i 1900 for Hardanger Sunnhordlandske Dampskibsselskap som lokalrutebåt. Skipet kostet den gongen 211 000 kroner. Første kaptein på skipet var S. Juell. Skipet gjekk i rutefart for HSD til 1959. 

Skipet vart døypt om i 1957 til «Vøringen» og i 1959 til «Tyssedal». Same året vart det selt til Arendals Skibsophugning for hogging.

Kjelder
 Skipet.no

Norske dampskip
Båtar frå Vestland
HSD-eigde fartøy
Skip frå 1900
Skip sluttsegla i 1959
Skip bygde ved Trondhjems Mekaniske Værksted
DS «Ullensvang»

D/S «Ullensvang» var eit dampskip levert til Hardanger Søndhordlandske Dampskibsselskab i november 1907 som lokalrutebåt. Skipet kosta den gongen 240 000 kr.  Den første kapteinen på skipet var A. J. Øvrevik. 

Skipet gjekk i rutefart for HSD til 1952 mellom Bergen og Hardanger. Det vart hardt skadd under den store eksplosjonen i Bergen 20. april 1944, då skipet låg ved Holbergskaien. Ved same kaien låg DS «Stord» og DS «Aalvik». Alle dei tre fartøya vart hardt skadd. Mellom anna vart styrhuset på «Ullensvang» blåst bort og alt glas ombord var knust. For å få ho bort frå brannfare frå bygningane kring Holbergskaien førte kaptein Lund på «Ullensvang», i lag med kaptein Fleten på «Stord», å få begge skipa ut i fjorden, med «Aalvik» på slep. «Ullensvang» var nyreparert i desember 1944 då ho vart rekvirert av Hirdmarinen i samband med evakueringa av Finnmark på strekninga Tromsø til Trondheim. Ho fekk mannskap frå NS, som ramponerte skipet. Skipet var attende i teneste for HSD i 1945.

I 1950 vart ho lagt i opplag som reservefartøy. I januar 1952 vart skipet omdøypt «Ullensvang II», men alt i februar 1952 vart skipet seld til van Huygens Freres i Gent, for hogging og reiste frå Bergen siste gong 22. februar, og nådde fram til Brugge i den 26. februar.

Kjelder
 Skipet.no
 Ullensvang på warsailors.com

Norske dampskip
Båtar frå Vestland
HSD-eigde fartøy
Skip frå 1907
Skip sluttsegla i 1952
Skip bygde ved Trondhjems Mekaniske Værksted
DS «Rosendal»

DS «Rosendal» var eit dampskip som i perioden 1909-1952 tente som lokalruteskip for Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap. Skipet kosta då 190 000 kr. Det meste av perioden gjekk ho i den lengre ruta til reiarlaget, frå Bergen til Ytre Hardanger og Sunnhordland.

Skipet fekk namn etter bygda Rosendal i Hardanger, men òg andre namn vart vurdert, som «Halsnø». Det var det første skipet til reiarlaget med kvitmåla overbygg. Før dette hadde reiarlaget tidstypisk brunmåla overbygg. Dette var praktisk på kolfyrte dampskip, men gav eit noko dystert og mørkt inntrykk. «Rosendal» gav eit langt lysare og meir elegant inntrykk. Etter dette vart alle fartøya til HSD malt om.

Den 30. september 1909 vart skipet sett inn i ruta Bergen-Ytre Hardanger-Sunnhordland der ho avløyste den innleigde DS «Ofoten». I 1929 vart skipet ombygd og modernisert med ominnreidd 2. plass salong og ombygd losseutstyr. Under andre verdskrigen heldt skipet fram å gå i rutefart og gjekk mykje i ruta Bergen – Stavanger – Hardanger – Bergen. I februar 1942 kolliderte «Rosendal» med HSD-lokalrutebåten DS «Aalvik» nær Granvin. «Aalvik» fekk skade i skrog og dekk.
Vinteren 1943 var «Rosendal» på veg over Slettå ved Haugesund i tung sjø då ein brottsjø slo over bakken og fylte brønnen føre brua med vatn. «Rosendal» fekk slagside, og ein måtte kaste dekkslasta over bord før skipet retta seg opp og ein fekk lensa brønnen. Under krigen ein gong kolliderte skipet ­òg med kystruteskipet DS «Bergen» i Stavanger hamn. Då krigen var over, i juli 1945 vart skipet dokka i Dekkedokken i Bergen for å setjast i stand att. 

Skipet vart i september 1952 seld til Van Heugen Freres i Brugge i Belgia for gbp 7000 for opphogging. Skipet segla frå Bergen på sistereisa si den 19. september 1952 og nådde fram til Brugge den 22. september.

Kjelder
 Skipet.no
 «Fjordabåten»  Dag Bakka jr.  1994 
 «Over Fjord og Fjell, HSD 1880-1980»  Bård Kolltveit  1980
 «Bergenske Fjordabåter»  Dag Bakka jr. for Bergens Tidende  1974
 Norsk Skipsfartshistorisk Selskaps blad «Skipet».
 Trygve Eriksen jr. arkiv

Norske dampskip
Båtar frå Vestland
HSD-eigde fartøy
Skip frå 1909
Skip sluttsegla i 1952
Skip bygde ved Laxevaags Maskin- & Jernskibsbyggeri
Heimeflåten
Arthur Soltvedt Møbelfabrikk

Arthur Soltvedt Møbelfabrikk, også kjend som Pega Møbler, var ei familieverksemd som vart etablert i 1942 og var ein av dei første møbelprodusentane i Noreg med eit fokus på serieproduksjon. Verksemda var ein dei store aktørane innan norsk møbeleksport på 50- og 60-talet. Produksjonen vart avvikla i 2011.

Historie

Verksemda vart først etablert i Øystese under andre verdskrig, men vart flytta til Florvåg på Askøy, like utanfor Bergen, i 1948. 
 
Opphavleg bestod produksjonen av enkle soveromsmøblar, men etter at eit samarbeid vart starta med den danske designaren Ib Juul Christiansen i 1952 vart den første Pega-hylla utarbeidd. Pega-konseptet utvikla seg til den største suksessen til verksemda; ein serie med møblar som kunne kombinerast med kvarandre på ei stor mengde forskjellege vis.

Pega-systemet vart ei viktig eksportvare allereie etter få år, og i periodar kan så mykje som halvparten av produksjonen ha vore retta mot eksportmarknaden, hovudsakleg til USA og Tyskland. Scandialine og ScandiaCraft var ansvarlege for eksport av Pega Møbler til USA. 
 
Auka etterspurnad i utlandet førte til at verksemda flytta til nye lokale i Bakarvågen, eit lite stykke nord for Florvåg. Dette gav ei auke i golvareal frå 500m2 til 2 600m2 og mogelegheit for å tilsette ein større mengde personell.
  
I 1979 flytta verksemda på nytt; denne gong til nybygde fabrikklokale på Follese, på vestsida av Askøy, to år etter at det eigentleg var planlagd.
 
Frå 80-talet vart bedrifta offer for skiftet i bransjen frå tradisjonelle møbelprodusentar til store kjeder. Delar av eksportmarknaden forsvann, og behovet for tilsette fall kraftig. I 2003 var det berre 12 tilsette. Finanskrisen øydela siste rest av eksportmarknaden, og i 2011 valde leiinga å avvikle verksemda kontrollert før ein eventuell konkurs.

Arkiv

Arkivmaterialet etter verksemda er overlevert Hordaland fylkesarkiv. Arkivet etter verksemda gjer eit godt innblikk i norsk møbelindustri og eksport til Europa og USA, særleg på 50- og 60-talet. Det omfattande korrespondansearkivet gjev innblikk i eksportsituasjonen generelt for norsk møbel- og trevirkeindustri.
 
Arkivet inneheldt også ei stor mengd reklamebrosjyrar frå Pega Møbler og andre møbelprodusentar; norske og utanlandske. Dette medfører at arkivet har ein nytteverd for studentar og forskarar innanfor fagfelta økonomi og kunsthistorie i tillegg til den historiske verdien av materialet.

Referansar

Askøy kommune
Næringsliv i Kvam
Skipingar i 1942
Nedleggingar i 2011
Norske møbelprodusentar
Ahmerovskijskogen

Ahmerovskijskogen (russisk лес Ахмеровский, basjkirsk Әхмәр урманы) er ein skog i Ishibbayskij rajon i Basjkortostan i Russland. Skogen dekkjer eit område på 1500 hektar. 

Skogen består hovudsakleg av tre av eikeslekta og lindeslekta.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Akhmerovsky Forest» frå ,  den 19. desember 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

Skogar i Russland
Basjkortostan
McAfee

McAfee er ei amerikansk verksemd som sel sikkerheitsprogramvare for datamaskiner. McAfee har sitt hovudkontor i Santa Clara i California. Verksemda marknadsfører programvare og tenester både til heimebrukarar, verksemder og for offentleg sektor. 

Verksemda vart stifta i 1987 under nammet McAfee Associates, oppkalla etter grunnleggaren John McAfee, som var seg direktør fram til 1994. Verksemda Network Associates vart grunnlagt i 1997 som ei samanslåing mellom McAfee Associates og Network General.

Bakgrunnsstoff 
Offisiell nettstad

USA-amerikanske IT-føretak
Datatryggleik
Skipingar i 1987
Eksplosjonen på Vågen

Eksplosjonen på Vågen i Bergen skjedde den 20. april 1944. Det tyske ammunisjonsskipet «Voorbode» med 120 tonn ammunisjon kom i brann og detonerte ved festningskaien på Vågen klokka 0839. 

Minst 98 menneske mista livet, 4 800 skadd, 131 hus forsvann, 117 hus vart så sterkt skadd at dei måtte rivast, 45 hus vart sterkt skadd, medan 3 500 hus fekk mindre skadar. I etterkant av eksplosjonen vart 4260 barn evakuert. Viktige kulturminne som Nykirken, Tollboden, Bryggen, Rosenkrantztårnet og Håkonshallen vart sterkt skadd, men sidan restaurert.

Sabotasje? 
Historikar Vidar Erik Haugen har i ein artikkel påstått at eksplosjonen var ein sabotasjeaksjon frå alliert side, imot ubåthamna i Bergen (Laksevåg). 
Andre hevder derimot at det var ei ulukke.

Bilete

Bakgrunnsstoff 
 Artikkel om ulukka frå Universitetet i Bergen
 Digitalt fortalt: "Evakueringen" (skrive av Åsta Vadset, Bergen byarkiv) 
 April 1944, en morgen som alle de andre – av Elsa-Karin Svendsen  Augevitneskildring 
 Smauene som forsvant  Skildring frå Nordnes, om 20. april 1944 med fotografi etter ulukka, og i nåtid. 
 Ankerhytten – en bit av 20. april 1944 Video frå Ankerhytten og minnesmerket på Sandviksfjellet 
 Minnesmerke for ofra etter eksplosjonen i Bergen 20. april 1944 Nettside med svært mange fotografi og lenker om eksplosjonsulukka 

Noreg under andre verdskrigen
Historie i Bergen
Bergen hamn
1944 i Noreg
Teglverk

Eit teglverk er ein fabrikk som produserer teglstein ved oppvarming av leire.

Norske teglverk
Produksjon og bruk av teglstein blei introdusert til Noreg av omreisande munkar mot slutten av 1100-talet. Gjennom tidene har det vore hundrevis av teglverk i Noreg. Det siste, Bratsberg teglverk, blei nedlagt i 2014.

 Alna teglverk
 Altona Teglverk
 Bentse Teglverk
 Bislet Teglverk
 Bjørnegaard Teglverk
 Bratsberg teglverk
 Bø Teglverk
 Graverens Teglverk
 Grini teglverk
 Hovin Teglverk
 Jordal Teglverk
 Løkke Teglverk
 Nabbetorp teglverk
 Narnte teglverk
 Onsaker teglverk
 Rakkestad Teglverk
 Skarpnes teglverk
 Strinden Teglverk
 Teisen Teglverk
 Aaserud teglverk

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Norsk historisk teglverksdatabase
  

 
Industriføretak
Skovlhjul

Skovlhjul er ein type hjul som har skovler, det vil seie blad av tre eller metall, festa på utsida, parallelt med hjulakselen. 
Slike hjul vert nytta til framdrift av skip eller båtar, såkalla hjuldamparar eller hjulbåtar, ved at motoren eller dampmaskina driv rundt skovlhjul som stikk ned i vatnet på kvar side av båten eller akterut på båten, og såleis så å seie padlar båten fram ved hjelp av dei skovlene som går gjennom vatnet. I storm og stor sjø fungerer skovlhjula dårleg i høve til å nytte propellar, som etter kvart og ganske kjapt utkonkurrerte skovlhjula. Men skovlhjul kan vere praktiske i grunne elvar.

Skovlhjul av ymse utformingar kan òg nyttast i elvar og vassdrag til å drive ulike maskinar ved hjelp av vasstraumen, og har då spesialnemningar som til dømes vasshjul, kvernkall, turbin og anna.

Bakgrunnsstoff

Hjul
Vassfartøykomponentar
La det swinge

«La det swinge» er ein song av Bobbysocks som vart gjeven ut i 1985 på albumet Bobbysocks. Songen er skriven av Rolf Løvland.

Eurovision

Melodi Grand Prix 1985
I Melodi Grand Prix 1985 starta songen som nummer sju, etter Anita Skorgan med «Karma» og før Mia Gundersen og Olav Stedje med «Nattergal». Under finalen var det fem distrikt og fire fagdommarar som gav poeng til alle bidraga. Bidraget fekk til saman 80 poeng og vann av totalt ti bidrag. Bobbysocks fekk dimed representere Noreg i Eurovision Song Contest 1985 i Göteborg i Sverige.

Eurovision Song Contest 1985

I Eurovision Song Contest 1985 starta songen som nummer 13, etter Italia med «Magic Oh Magic» av Al Bano og Romina Power og før Storbritannia med «Love Is» av Vikki. Noreg fekk til saman 123 poeng og vann av totalt 19 bidrag.

Melodi Grand Prix 2015
30 år etter sigeren i Melodi Grand Prix 1985 fekk Bobbysocks framføre «La det swinge» i Melodi Grand Prix 2015, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 2015 i Wien i Austerrike. Programleiar Silya Nymoen framførte det fyrste verset samt eit refreng, medan Bobbysocks framførte resten av songen.

Fotnotar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «La det swinge» frå ,  den 19. desember 2012.

Bakgrunnsstoff
 
 
 
 
 
 

Melodi Grand Prix 1985-songar
Norskspråklege Melodi Grand Prix-songar
Eurovision Song Contest 1985-songar
Norske Eurovision Song Contest-songar
Norskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Eurovision Song Contest-vinnarsongar
Songar på toppen av VG-lista
Nummer-ein-singlar i Belgia
Melodi Grand Prix 2015
Det Ørkedalske Dampskibsselskab

Det Ørkedalske Dampskipselskap er eit reiarlag skipa i desember 1868 med føremålet om ha regelmessig dampskipsamband mellom Orkdal og Trondheim. Dampskipet D/S «Orkla» var ferdigbygd i oktober 1869, og starta straks rutetrafikken. I 1897 vart skipet skifta ut med ein meir tidsriktig båt, DS «Orkdal».

Frå 1907 starta Communikasjonsselskapet ei konkurrerande rute til Trondheim, med ein annan båt som heitte D/S «Orkla». Communikasjonsselskapet pressa etter kvart Det ørkedalske dampskipsselskap ut av marknaden, som vart nedlagd i 1910.

Kjelder
Bygdeleksikon for Orkdal

Skipingar i 1868
Nedleggingar i 1910
Tidlegare norske reiarlag
Samferdsle i Trøndelag
Bislet Teglverk

Bislet Teglverk eller Bislett Teglverk var eit teglverk som låg på Bislett i Oslo om lag der Bislet bad og Bislett stadion ligg. Området blei selt til kommunen i 1898 og sjølve teglverket blei rive året etter.

Kjelder
Bislett: fra teglverk til lekeplass til stadion frå Oslo Byarkiv
 Knut Are Tvedt (red): OSLO byleksikon, Kunnskapsforlaget 2010, side 78, ISBN 978-82-573-1760-7

Tidlegare føretak i Oslo
Skipingar på 1800-talet
Bydel St. Hanshaugen
Frosta Dampskibsselskab

Frosta Dampskibsselskap var eit tidlegare reiarlag som vart stifta 29. oktober 1898 på Frosta. 

D/S «Frosta» vart bygt ved Trondhjems mek. verksted og byrja å gå i ruta Trondheim-Frosta-Stjørdalen og Åsen i mars 1899. Dei to første kapteinane på skipet var kaptein Grenne og kaptein Ole Wold.

I 1903 utvida selskapet ruta si med Leksvik og Leksvikstranden og kjøpte inn den gamle D/S «Orkla», som vart omdøypt til «Tautra». I 1914 kjøpte selskapet D/S «Lagatun». 

Frosta Dampskibsselskap fusjonerte med fleire andre reiarlag i området og stifta Fosen Trafikklag i 1957.

Kjelder
Strinda Historielag

Tidlegare norske reiarlag
Skipingar i 1898
Sjøfart i Trøndelag
Frosta kommune
DS «Orkla» (1869)

DS «Orkla» var eit dampskip levert i oktober 1869 for Det Ørkedalske Dampskibsselskab. Det vart seld til Frosta Dampskibsselskab i Trondheim i 1903 og gjeve namnet «Tautra». I 1916 vart ho seld til Hardanger Sunnhordlandske Dampskibsselskap (HSD) for kr. 35 000 og omdøypt «Fjæra».

Historie
For Det Ørkedalske Dampskibsselskab gjekk «Orkla» i ruta Orkdal-Trondheim. Det vart ombygd og forlenga ved Trondhjems Mek. Verksted i Trondheim i 1894 og i 1890 vart det sett inn ein ny maskin. Skipet vart i 1903 seld til Frosta Dampskibsselskab i Trondheim og omdøypt «Tautra» i 1908.

DS «Fjæra»
I mai 1916 vart det seld til Hardanger Søndhordlandske Dampskibsselskab i Bergen (som erstatning for DS «Lyderhorn» som hadde gått tapt) og omdøypt «Fjæra». Ho gjekk i ruta Bergen-Sunnhordland, og seinare i lokalrute i Sunnhordland. Sommaren 1922 gjekk ho i turistfart i Hardanger (Odda-Tyssedal-Lofthus-Utne-Eide), og gjekk elles i lokalrute i Sunnhordland. 

Skipet låg i opplag i Bergen då Noreg vart invadert den 9. april 1940. Tyskarane prøvde først å få tak i skipet, men dette vart hindra. Ho gjekk attende i lokalruter i Sunnhordland tidleg i krigen. 9. august 1942 kolliderte ho med tyske «Taifun» i Langenuen nær Stord. Sjølv om det var det tyske fartøyet som hadde skulda, vart kaptein Framnes på «Fjæra» dømd til fire månader fengsel. 

Etter krigen låg «Fjæra» i opplag igjen og vart etter kvart i så dårleg stand at ho ikkje kom i teneste att. I desember 1949 vart ho seld til Alf Vågsbø og opphogd i Bergen.

Kjelder
 Skipet.no
 Fjæra på warsailors.com

Norske dampskip
HSD-eigde fartøy
Skip frå 1869
Skip sluttsegla i 1949
Skip bygde ved Trolla Brug
1869 i Noreg