alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Bennwil

Bennwil er ein kommune i distriktet Waldenburg i kantonen Basel-Landschaft i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 515 meter over havet.

Kommunen ligg i Bennwilerbach eller Walibachdalen. Han består av gatelandsbyen Bennwil og kring 24 gardar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bennwil» frå ,  den 28. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
 

Kommunar i Basel-Landschaft
Bretzwil

Bretzwil er ein kommune i distriktet Waldenburg i kantonen Basel-Landschaft i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 628 meter over havet.

Kommunen ligg ved foten av Jurafjella.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bretzwil» frå ,  den 28. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
 

Kommunar i Basel-Landschaft
Diegten

Diegten er ein kommune i distriktet Waldenburg i kantonen Basel-Landschaft i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 469 meter over havet.

Kommunen ligg i Diegterdalen og består av ei 2 km lang rekkje av fem gatelandsbyar; Ober-Diegten, Mühle-Diegten, Mittel-Diegten, Schloss-Diegten og Nieder-Diegten.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Diegten» frå ,  den 28. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad (tysk)
 

Kommunar i Basel-Landschaft
Eptingen

Eptingen er ein kommune i distriktet Waldenburg i kantonen Basel-Landschaft i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 568 meter over havet.

Kommunen ligg ved foten av Belchen i Diegterdalen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Eptingen» frå ,  den 28. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad (tysk)
 

Kommunar i Basel-Landschaft
Hölstein

Hölstein er ein kommune i distriktet Waldenburg i kantonen Basel-Landschaft i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 422 meter over havet.

Kommunen består av landsbyen Hölstein, busetnaden Gründen og Holdenweid og 15 spreidde gardar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hölstein» frå ,  den 28. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad (tysk)
 

Kommunar i Basel-Landschaft
Lampenberg

Lampenberg er ein kommune i distriktet Waldenburg i kantonen Basel-Landschaft i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 522 meter over havet.

Kommunen ligg i eit søkk mellom dalane Vorderen Frenke og Hinteren Frenked.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Lampenberg» frå ,  den 28. mars 2012.  

Kommunar i Basel-Landschaft
Langenbruck

Langenbruck er ein kommune i distriktet Waldenburg i kantonen Basel-Landschaft i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 734 meter over havet.

Kommunen ligg på sørsida av Oberen Hauenstein. Han består av gatelandsbyen Langenbruck, grenda Bärenwil og fleire gardar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Langenbruck» frå ,  den 28. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad (tysk)

Kommunar i Basel-Landschaft
Lauwil

Lauwil er ein kommune i distriktet Waldenburg i kantonen Basel-Landschaft i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 633 meter over havet.

Kommunen ligg i eit søkk i Jurafjella og består av landsbyen Lauwil.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lauwil» frå ,  den 28. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad (tysk)

Kommunar i Basel-Landschaft
Liedertswil

Liedertswil er ein kommune i distriktet Waldenburg i kantonen Basel-Landschaft i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 629 meter over havet.

Kommunen ligg ved inngangen til Waldenburgerdalen i Reigoldswilerdalen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Liedertswil» frå ,  den 28. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad (tysk)

Kommunar i Basel-Landschaft
Niederdorf i Basel-Landschaft

Niederdorf er ein kommune i distriktet Waldenburg i kantonen Basel-Landschaft i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 465 meter over havet.

Kommunen ligg dalane Waldenburger og Vorderen Frenken vd den gamle vegen over Oberen Hauensteinpasset. Han består av landsbyen Niederdorf samt 14 spreidde gardar go den tidlegfare kyrkjegarden Arxhof, som vart ein del av kommunen i 1960.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Niederdorf, Basel-Landschaft» frå ,  den 28. mars 2012.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad (tysk)

Kommunar i Basel-Landschaft
Oberdorf i Basel-Landschaft

Oberdorf er ein kommune i distriktet Waldenburg i kantonen Basel-Landschaft i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg meter over havet.

Kommunen ligg i Waldenburgerdalen eller Vorderen Frenkendalen ved den gamle vegen over Oberen Hauensteinpasset. Han består av landsbyen Oberdorf og 13 spreidde gardar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Oberdorf, Basel-Landschaft» frå ,  den 28. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad  (tysk)

Kommunar i Basel-Landschaft
Reigoldswil

Reigoldswil er ein kommune i distriktet Waldenburg i kantonen Basel-Landschaft i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 509 meter over havet.

Kommunen ligg i Frenkendalen. Den noverande landsbyen voks ut av tre mellomalderlandsbyar på 1700-talet. Han består av landsbyane Hofstetten-Chilchli, Mittelbiel og Unterbiel.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Reigoldswil» frå ,  den 28. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad (tysk)

Kommunar i Basel-Landschaft
Titterten

Titterten er ein kommune i distriktet Waldenburg i kantonen Basel-Landschaft i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 668 meter over havet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Titterten» frå ,  den 28. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad (tysk)

Kommunar i Basel-Landschaft
Waldenburg i Sveits

Waldenburg er ein kommune i kantonen Basel-Landschaft i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Han er hovudtaden i distriktet med same namn.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Waldenburg, Switzerland» frå ,  den 28. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad (tysk)
 Waldenburger jernbanelinje 

Kommunar i Basel-Landschaft
Byar i Sveits
Yaospråk

Yao- eller mien-språk er språk tala av yaofolk frå Kina, Vietnam, Laos og Thailand. Dei utgjer den eine hovudgreina av miao-yaospråk (hmong-mienspråk), den andre dannar hmong-språka. Ein del yaofolk snakkar også miao/hmong.

Alle miao-yaospråk er isolerande SVO-språk med omfattande tonesystem. Dei er kjenneteikna av konsonantkluster først i ord.

Inndeling
Språka er blitt noko ulikt klassifisert av språkforskarar.

Martha Ratliff la fram denne klassifikasjonen i 2010:

Mienisk
Iu mien med  talarar
Kim mun med  talarar
Biao min med  talarar
Dzao min med  talarar

David Strecker føreslo ei klassifisering i 1987 som James Matisoff utvida i 2001:

 Yao/mienisk
 Biao–jiao:
 Biao Min
 Chao kong meng
 Moxi
 Mian–jin:
 Biao mon
 Iu mien
 Kim mun
 Zaomin: Dzao min

Shaozhou tuhua
Shaozhou tuhua er eit språk skrive med nushu-skrifta, ei form av kinesisk snakka av yaofolk. Utviklinga av dette språket er ukjend, men det kan ha starta som eit sinifisert yaospråk.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mienic languages» frå ,  den 28. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
Subgrouping of Mienic languages: Some observations (PDF)
Yaospråk ved ethnologue.com

Miao-yaospråk
Språk i Kina
Språk i Laos
Språk i Thailand

sv:Mien (språk)

zh:勉語
Bantuspråket yao

Yao er eit bantuspråk tala i søraustlege Afrika. Det har rundt 1 million talarar i Malawi, ein halv million i Tanzania, rundt 450 000 i Mosambik og eit mindre tal i Zambia. Språket er nært i slekt med mwera.

Skriftsystem
Yao blir skrive med latinske bokstavar, med litt ulike system i dei tre hvoudlanda det blir tala i. I Tanzania er rettskrivinga basert på korleis ein skriv swahili og i Malawi på chinyanja. I Malawi bruker ein desse teikna:

Få yaotalarar kan lesa og skriva språket sitt. Landa dei bur i har stor analfabetisme, og i tillegg har arabisk, engelsk, tysk og portugisisk vore litterære språk. Likevel har språket fått noko offisiell status og det er skrive fleire ordbøker og grammatikkar.

Grammatikk
Yao er eit agglutinerande SVO-språk. Det har mange nominalklassar som blir viste gjennom prefiks.

Mundu jumo tyder til dømes 'éin person'. Wandu wa wajinji tyder 'mange folk'.

Bakgrunnsstoff
 Edward Steere, Collections for a handbook of the Yao language (1871)

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Yao (språk)» frå ,  den 28. mars 2012.  
 

Yao
Yao
Yao
Yao
Yao
Yao
Fy

Fy (frå norrønt fy) er eit norsk kraftuttrykk for avsky eller klandring. Det kan nyttast til banning. 

Ein brukt variant av ordet er føy, og ordet er nærskyldt uttrykket «tvi» («tvi vøre» er i seg sjølv ein banneformular). Dette utropet finst og i engelsk, som «fie» (ofte nytta i skodespela til William Shakespeare). Ein reknar med at dette er ein språkleg måte å uttrykke spytting på. Innanfor folketrua var spytting ein måte å avverja vonde makter eller djevelen. 

Som uttrykk er fy tett knytt til tabuorda, som òg er kalla «fy-ord». Ordet er assosiert med skam, noko som kjem tydeleg fram i formularen «fy skamme seg», eller eldre «fy for skam». Ordet er i dag mykje nytta i oppdrett av hundar, som blir fya meir enn andre når dei skal irettesetjast. I oppseding har ein for det meste gått bort frå fying mot born.

Innanfor banninga er fyinga kopla saman med helvete eller djevelen, som ein altså skulle fordrive (fy te helvete, fy fanden). Mindre krasse former som «fy farao», «fy flade», «fy te grisen» («fyttigrisen») eller «fy te katta» er òg dokumenterte.

Kjelder

Ord frå norrønt
 banning
 folketru
Tobokstavsord
Blåkveite

Blåkveite er ein halvvegs pelagisk kveitefisk som lever på djupt vatn i nordlege havområde.

Utsjånad 
Blåkveita er ein avlang flyndrefisk med stor munn og kraftige kvasse tenner. Fargen kan variere. Sjølv blindsida (venstre sida) er pigmentert. Venstre auga har ikkje heilt flytta over til augesida, men sit midt i ryggen. Makslengden er 130 cm, og største vekt 50 kg. Hannen går likevel sjeldan over 80 cm og 8 kg, hoa sjeldan over 100 cm og 20 kg.

Vanar 
Til skilnad frå dei fleste andre flyndrefiskar er blåkveita ein semipelagisk fisk, som ofte sym på høgkant. Den pigmenterte blindsida og augene si plassering reknast som ei tilpassning til dette. Arten trivst i djupt, kaldt vatn, mellan -1 °C og 4 °C samt ned til 2000 m; oftast held fiskane seg kring 500–1000 m. Føda består av fisk, krepsdyr og ulike botndyr. Også blekksprutar vert tekne. Største noterte alder er 30 år.

Forplanting 
Hannane vert kjønnsmogne 7-8 år gamle, hoene når dei er 9-11 år. Paringstida fell om sommaren, då hoa kan legge opp til 50 000 pelagiske egg på 600–1200 m djupn. Yngelen lever pelagisk.

Utbreiing 
Fisken lever i hava på den nordlege halvkula. I Atlanterhavet finst arten frå Canada og New Jersey i USA til Grønland, Spitsbergen og langs kysten av Noreg til Barentshavet samt sørover til Irland. I det nordlege Stillehavet finst fisken frå Japanhavet til Alaska og sørover til Baja California i Mexico.

Kommersiell bruk 
Ein skatta matfisk som vert teken med trål. Særleg i det grønlandske fiskeriet har han stor verdi.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Mindre hälleflundra» frå ,  den 28. mars 2012.

Bakgrunnsstoff

Fisk
Saltvassfisk
Flyndrefisk
Matfisk
Franglais

Franglais, eller frenglish, er eit samantrekt ord beståande av «français» og «anglais» som er dei franske orda for høvesvis fransk og engelsk. Det vert nytta for å beskrive ulike blandingar mellom fransk og engelsk.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Franglais» frå ,  den 28. mars 2012.  
 

Fransk språk
Engelsk språk
Spytting

Spytting er at ein støyter ut spytt frå munnen. Reint teknisk skjer dette når ein person har for mykje spytt i munnhola, eller når ein person har fått i seg noko han eller ho ikkje likar. Handlinga er rekna som ufin og teikn på dårleg folkeskikk.

I folketrua

Spytting vart med tida del av eit magisk rituale, der ein bruka spyttinga for å fordrive vonde makter. 

I folketrua vart spytting òg knytt til ulike grader av trollformlar, gjerne til fordriving av sjukdom. I Den yngre Edda høyrer vi korleis æser og vanar saman spytta i ei gryte for å slutte fredspakt etter den store krigen mellom dei. 

Ronald Grambo påpeiker at spytt ofte var nytta i sjukdomsterapi, og viser og til Evangeliet etter Markus, der Jesus nytta spytt for å heile ein stum mann. I Johannesevangeliet gjer Jesus det same med ein blind. 

Plinius og Galenus omtalar og korleis spytt kan brukast som lækjemiddel. I antikken var det vanleg tru at spytt kunne hjelpe mot ormar og skorpionar, kongro eller padder. 

Lyden ein lagar når ein spyttar, har gått over i språket som Tvi, med tida forvanska til Fy. Slik ser ein òg at rituell spytting er knytt til banning.

Kjelde
 Ronald Grambo: Norske trollformler og magiske ritualer

Spytt
Folketru
Folkeskikk
Symfoniorkesteret ved Høgskulen i Volda

Symfoniorkesteret ved Høgskulen i Volda vart skipa i 1947 av Ingmar Fottland, som var lektor i musikk ved Volda lærarskule. Saman med sentrale musikarar vart symfoniorkesteret starta og har vore i kontinuerleg drift fram til i dag. Besetninga er på om lag 40 musikarar med ei blanding av bygdefolk, studentar og tilsette ved høgskulen. Talet på musikarar varierer frå konsert til konsert og ved særskilte høve blir det hyra inn musikarar for å dekke spesialinstrument. Medlemmar i orkesteret betalar ikkje kontingent. Orkesteret har fleire konsertar i løpet av året, med nyttårskonsert og nasjonal festkonsert 17. mai som tradisjonelle høgdepunkt. I tillegg turnerer orkesteret i nærmiljøet.

Dirigentar 
Dirigentar etter Ingmar Fottland har vore Thorleif Hauso, Bjarne Dankel, Ivar Torvanger, Nils Ose, Helge Hamsaas, Leif Barmen, Harald Eikaas, Bård Dahle, Rune Bergmann og Øystein Salhus, alle musikklærarar ved Høgskulen i Volda (HVO). Noverande dirigent er Øyvind Johan Eiksund.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad for Symfoniorkesteret ved Høgskulen i Volda

Norske orkester
Kultur i Møre og Romsdal
Høgskulen i Volda

nb:Symfoniorkesteret ved Høgskulen i Volda
Tessar

Tessar er eit slag objektiv som vart oppfunne av fysikaren Paul Rudolph. I 1902 tok den tyske optikkmakaren Carl Zeiss patent på konstruksjonen. På den tida var konstruksjonen nokså overlegen andre i skarpheit og oppløysing. Dei første tessarobjektiva hadde lysstyrke (største blendar) på 1:6,3. Seinare variantar har lysstyrke opp til om lag 1:2,8. Objektivet er asymmetrisk oppbygd med fire linser i tre grupper. Namnet kjem for det greske ordet for 'fire', τέσσερα. 

Tessarobjektivet er grunnlag for mange andre konstruksjonar, men i dag er det mykje godt bytt ut av andre typar objektiv der ein kan utnytta fleire element, takk vere antireflekshandsaming, noko som ikkje fanst då tessarobjektivet vart laga. Vario-tessar, eit zoomobjektiv, er nytta på visse digitalkamera. Objektiv som i stor mon byggjer på Tessar-konstruksjonen er Elmar (Leitz/Leica) og Heliar (Voigtländer).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tessar» frå ,  den 28. mars 2012.  
 

Optikk
Sunnmøre kammermusikkfestival

Sunnmøre kammermusikkfestival blei arrangert for fyrste gong våren 2010 etter initiativ av direktør på Høgskulen i Volda Jacob Kjøde jr., fiolinist Annar Follesø, og komponist og pianist Wolfgang Plagge. På same måte som Den norske dokumentarfilmfestivalen, veks Sunnmøre kammermusikkfestival ut av det aktive miljøet ved Høgskulen i Volda. Festivalen varer til saman ei veke og er situert på søre Sunnmøre i Møre og Romsdal.

Festivalens aktivitet 
Festivalen består av tre kjerneelement:
 Konsertar. Dei tre siste dagane av festivalen er dedikert til kammermusikkonserter i ulike tettstadar på søre Sunnmøre (Volda, Ørsta, Herøy, Ulsteinvik).
 Meisterklassar. Dei tre fyrste dagane blir det arrangert meisterklassar for unge musikktalent i regionen.
 Seminar. Det blir arrangert seminar for musikkinteresserte. Både seminara og meisterklassane er lagt til lokala til Høgskulen i Volda.

Festivalartistar dei to fyrste åra har mellom anna inkludert Tor Espen Aspaas, Björn Nyman, Marianne Thorsen, Ole Edvard Antonsen, Annar Follesø, Wolfgang Plagge, Berit Norbakken Solset med fleire.

I tillegg vert det kvart år lagt ned eit stort arbeid av frivillige som deltek i festivalen sitt kor og orkester. Desse er rekruttert frå regionen, og er viktige medspelarar under festivalens avslutningskonsert.

Organisasjon og dagleg drift 
Festivalen er drive som eit prosjekt under Høgskulen i Volda. Organisasjonen er bygd opp av frivillige hovudsakleg knytte til høgskulen. I tillegg er noko av den kuntnarlege innsatsen knytt til festivalen sitt kor og orkester leia av personar rekruttert frå regionen. Inntil vidare har festivalen berre ein fast tilsett, dagleg leiar Øyvind Johan Eiksund. Eiksund tok til i stillinga hausten 2011.

Festival i 2012, den tredje i rekkja, er lagt til perioden 30. april-5. mai.

Bakgrunnsstoff 
 Sunnmøre kammermusikkfestival sin offisielle nettstad

Musikkfestivalar i Noreg
Kultur i Volda
Skipingar i 2010
Kammermusikk
Carl Zeiss

Carl Zeiss () var ein tysk finmekanikar og optikar. Han grunnla selskapet Carl Zeiss i byen Jena i 1846. Selskapet utvikla seg tidleg til eitt av verdas store optikkmakarar og er det framleis.

Biografi

Carl Zeiss var det femte av tolv born og av desse syskena nådde tre systrer og to brør vaksen alder. Mor hans, Johanna Antoinette Friedericke (1786-1856) var dotter til hoffadvokat og byfut Johann Heinrich Schmith frå Buttstädt, ein landsby nordom Weimar. Faren, Johann Gottfried August Zeiss (1785-1849), kom frå Rastenberg.

Broren til Johann vart verande i Buttstädt og tok over farens verkstad, medan August Zeiss flytta til Weimar, som då var hovudstad i storhertugdømet Sachsen-Weimar-Eisenach. Her vart han ein høgt ansedd kunstdreiar (tysk Kunstdrechslermeister) som laga luksusvarer til dei rike av perlemor, rav, filsbein og andre råvarer med hjelp av nye slag maskiner. Slik vart han kjent med den komande storhertugen Carl Friedrich (Sachsen-Weimar-Eisenach) (1783-1853). Då sonen i familien vart fødd 11. september 1816, tok arveprinsen fadderskapen, og den nyfødde vart døypt Carl Friedrich etter tronarvingen.

Kjelder
Denne artikkelen byggjer på «Carl Zeiss» frå .

Bakgrunnsstoff

Folk frå Jena
Optiske fysikarar
Tyske fysikarar
Tyske forretningsfolk
Contax

Contax (C/Y) var eit kameramerke frå 1975 til 2005.

Stutt soge 
Då Zeiss Ikon, den kameraproduserande delen av Carl Zeiss AG, vart lagt ned i 1972, inngjekk Carl Zeiss AG samarbeid med den japanske kameraprodusenten Yashica. Resultatet vart ei ny rekkje spegelreflekskamera som tok over det tradisjonsrike namnet Contax. 

Det første kameraet, Contax RTS, kom på marknaden i 1975. Det var konstruert av prof. dr. Katsuiko Sugaya og designa av Porsche designstudio. Det vart laga 13 ulike modellar av spegelreflekskamera. Dei billegaste modellane vart òg marknadsførde med namnet Yashica. Contax 139 Quartz, til dømes, var det same som Yashica FX-D Quartz.

Yashica vart kjøpt opp av Kyocera i 1983, og Kyocera heldt fram med produksjonen av både Yashica- og Contax-kamera. På midten av 1990-talet kom det banebrytande rammeleitarkameraet Contax G1 og litt seinare Contax G2, og ikkje lenge før merket vart lagt ned, kom det særs avanserte mellomformatkameraet Contax 645. 

Kyocera greidde ikkje å henga med i den digitale marknaden, og i 2005 vart all kameraproduksjon lagt ned.

Kameramodellar

Spegelreflekskamera

Objektiv

C/Y-fatning 
Zeiss fekk laga ei ny objektivfatning til dei nye spegelrefleksane, Contax/Yashica-fatninga (C/Y). Det var ei bajonettfatning som vart nytta på både Contax- og Yashica-kamera.

Zeiss-objektiv med C/Y-fatning vart laga i to variantar: AE og MM. Dei seinare MM-objektiva hadde ein funksjon som let kamera velja blendar som ein del av autoeksponeringssystemet, medan dei eldre AE-objektiva ikkje hadde nokon slik funksjon. Skilnaden mellom AE og MM var ofte ikkje større enn nett denne funksjonen. Dei eldre AE-objektiva er ofte meir verde på bruktmarknaden av di dei kan vera laga i Tyskland, medan dei nyare ofte er laga i Japan. Optikken og kvaliteten skal vera den same.

Distagon 15/3.5
F-Distagon 16/2.8
Distagon 18/4
Distagon 21/2.8
Distagon 25/2.8
Distagon 28/2
Distagon 28/2.8
Vario-Sonnar 28-70/3.5-4.5
Vario-Sonnar 28-85/3.3-4
Distagon 35/1.4
Distagon 35/2.8
PC-Distagon 35/2.8
Vario-Sonnar 35-70/3.4
Vario-Sonnar 35-135/3.3-4.5
Vario-Sonnar 40-80/3.5
Tessar 45/2.8
Planar 50/1.7

Planar 50/1.4
Planar 55/1.2 (Jubileumsobjektiv)
Makro-Planar 60/2.8
Makro-Planar 60/2.8 C
S-Planar 60/2.8 (Eldre slag Makro-Planar 60 mm f/2.8)
Planar 85/1.2 (Jubileumsobjektiv)
Planar 85/1.4
Sonnar 85/2.8
Planar 100f/2
Makro-Planar 100C/2.8
Sonnar 100/3.5
Sonnar 135/2.8
Planar 135/2
Sonnar 180/2.8
Apo-Sonnar 200/2 
Tele-Tessar 200/3.5
Tele-Tessar 200/4.0
N-Mirotar 210/5.6
Vario-Sonnar 70-210/3.5 AE
Vario-Sonnar 80-200/4
Tele-Apotessar 300/2.8
Tele-Tessar 300/4.0
Vario-Sonnar 100-300/4-5.6
Mirotar 500/4.5
Mirotar 500/8
Tele-Apotessar 600/4 AE
Mirotar 1000/5.6 AE
Mutar I  2x telekonvertar
Mutar II 2x telekonvertar
Mutar III 1.4x telekonvertar

Japanske føretak
Tyske føretak
Nedleggingar i 2005
Kameraprodusentar
135-film

135-film (ISO 1007)  er eit format for fotografisk film som vart introdusert av Kodak i 1934.  Han er ein 35mm brei film for stillfotografi. 135-filmen vart svært populær, og innan slutten av 1960-talet gjekk han forbi 120-film i popularitet. Trass i konkurranse frå filmformat som 828, 126, 110 og APS, er 135-film framleis den mest brukte filmtypen.

Kvar ramme er vanlegvis 36×24 mm, om lag det dobbelte av (det opphavlege) kinofilmformatet (som i fotografi ofte vert kalla halvformat). Denne rammestorleiken på 135-film vert ofte kalla fullformat. 135-film for stillfotografi er perforert langs kantane etter Kodaks standard.

Kjelder

Filmformat
ISO-standardar
Kodak
Søl

Søl eller sòl er ein vanleg raudalge i Noreg.

Utsjånad 
Søl er ein raudalge med stor formvariasjon. Vanleg er breitt lansettforma blad, og nokre er tokløyvde i toppen. Algen vert 1-2 dm lang, nokre kan verte opptil 5 dm. Frå det første skotet i midten har det neste vår utvikla seg eit nytt blad og dessutan sideblad. Fleire individ kan vekse ut frå same festeskive.

Utbreiing 
Søl kan finnast på den europeiske atlanterhavskysten frå Portugal til Austersjøen og nordover til Færøyane og Island. Elles veks planta i arktisk Russland, i det arktiske og austlege Canada, i Alaska, Japan og Korea.

Førekomst i Noreg 
Søl veks på stein, berggrunn og større algar frå nedre del av fjøresona ned til 15 m djupn. Arten finst langs heile norskekysten, særleg vanleg i vest og nord.

Bruk 
Planta kan etast og har vore brukt til mat for menneske.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Palmaria palmata» frå ,  den 29. mars 2012.  
 Floraen i farger 2'', Arne Pedersen og Jørgen Vasshaug, H. Aschehoug & Co. (W. Nygaard).

Algar
Sjøplantar i Noreg
Japanspirea

Japanspirea (Spiraea japonica) eller rosespirea er ein planteart i spireaslekta i rosefamilien. Blomstrane er rosa.
Japanspirea er mykje nytta som hageplante og ei lang rekke med sortar er å få kjøpt.

Sortar
 Spirea japonica 'Little Princess' (Prinsessespirea), H6
 Spirea japonica 'Magic Carpet' (Praktspirea), H6
 Spirea japonica 'Norrbotten' (Norrlandspirea), H7

Kjelder

 Bogrønt Spirea

Bakgrunnsstoff

Buskar
Hageplantar
Spireaslekta
Rosefamilien