alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sultanatet Egypt

Sultanatet Egypt var eit britisk protektorat over Egypt som varte frå 1914 til 1922. 

Storbritannia hadde allereie hatt indirekte kontroll ovar Egypt sidan 1882, då dei overvann den egyptiske hæren, og over Sudan i sør.
Etter at det sudanske mahdistopprøret blei slått ned i 1899 hadde Sudan blitt eit anglo-egyptisk kondominium kjend som Anglo-egyptisk Sudan. 

Då Storbritannia kom i krig med Det osmanske riket, som Egypt i namnet var ein del av, ved utbrotet av første verdskrigen i 1914, erklærte britane Egypt som sitt protektorat. Dei avsette khediven og innsette eit familiemedlem, Fuad, som sultan av Egypt.

Under sultanatperioden hadde Egypt ein framvekst av nasjonalisme, og i 1919 braut det ut eit opprør som førte til at Egypt tre år seinare blei sjølvstendig som kongedømet Egypt.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sultanatet Egypt» frå , og «Sultanate of Egypt» frå  den 18. juli 2014.  
 oppgav desse kjeldene: 
 Mary Ann Fay. «Egypt under the Protectorate and the 1919 Revolution». Egypt: A country study (Helen Chapin Metz, ed.). Federal Research Division of the Library of Congress of the USA (December 1990).
Article 149 of the 1923 Constitution
Bonné, Alfred (2003) [First published 1945]. The Economic Development of the Middle East: An Outline of Planned Reconstruction after the War. The International Library of Sociology. London: Routledge. p. 24. ISBN 978-0-415-17525-8. OCLC 39915162. Retrieved 2010-07-09.
 Tanada, Hirofumi (March 1998). «Demographic Change in Rural Egypt, 1882–1917: Population of Mudiriya, Markaz and Madina». Discussion Paper No. D97–22. Hitotsubashi University: Institute of Economic Research. Retrieved 2010-07-09.
Denne artikkelen bygger på «History of modern Egypt» frå ,  den 18. juli 2014.  
 

Egyptisk historie
Sudansk historie
Sørsudansk historie
Linköpings HC

Linköpings HC er ein ishockeyklubb i Linköping i Sverige. Klubben vart skipa 4 august 1976, og enda på andreplassen i det svenske mesterskap ishockey for herrer i 2007 og 2008.

Bakgrunnsstoff
Linköpings HC

Svenske ishockeyklubbar
Scotts

Scotts er eit danseband frå Sverige.

Medlemmer
Henrik Strömberg - song, gitar
Roberto Mårdstam - bas
Claes Linder - keyboard
Per-Erik "Lillen" Tagesson - trommer

Diskografi

Album
Om det känns rätt - 1992
På vårt sätt - 2008
Upp till dans - 2009
Längtan - 2009
Vi gör det igen - 2009

Singler
En blick, en dans, en kyss (One Dance, One Rose, One Kiss) - 2001
Du - 2004
Big Boys'n Pink Ladies	- 2006
Om igen - 2008
Jag tror på oss - 2009

DVD
På väg till Malung med Scotts - 2010

Svensktoppen-hits
"Cassandra" - 1999
"Marias kärlek" - 2001
"En blick, en dans, en kyss" (One Dance, One Rose, One Kiss) - 2001
"Om igen" - 2009
"Underbar" - 2009
"Jag ångrar ingenting" - 2010

Fotnotar

Bakgrunnsstoff
 Scotts

Svenske danseband
Musikkgrupper skipa i 1992
Lidköpings kommun
Zózimo Alves

Zózimo Alves Calazães () var ein brasiliansk fotballspelar som vart verdsmeister for Brasil i 1962.

Klubbspel
Zózimo, som han vart kalla på bana, vart fødd i Salvador, hovudstaden i delstaten Bahia. Han var aktiv som forsvars- eller midtbanespelar frå 1948 til 1967. Lengste tida, 1951-65, spelte han på Bangu, eit lag frå Rio de Janeiro. Vidare var han innom klubbane São Cristóvão,  Flamengo, Portuguesa og Guarantinguet i heimlandet, samt Sporting Cristal i Lima i Peru, og Águila i El Salvador. I 1965 vart han delstatsmeister i Rio de Janeiro me sin nye klubb; Flamengo.

Landslagsspel
Zózimo var med på det brasilianske OL-laget under Sommar-OL 1952 i Helsingfors. Han debuterte for Brasil sitt A-lag i november 1955 i ein heimekamp på Maracanã-stadion mot Paraguay. I 1958 var han med i VM-troppen som i Sverige vann Brasil sitt fyrste VM-gull i fotball, men utan å få speletid. Fire år seinare var han sentral i midtforsvaret då Brasil vart verdsmeister i fotball i Chile, etter 3-1 over Tsjekkoslovakia i finalen. Gjennom sine sju år på landslaget, 1955-62, spelte han 35 kampar og skåra eitt mål.

Zózimo Alves omkom i ei trafikkulukke med bil i Rio de Janeiro i 1977, 45 år gammal.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Zózimo Alves Calazães» frå ,  den 18. juli 2014.  
 

Brasilianske fotballspelarar
SS «West Alpha»

«West Alpha» er ein norsk halvt nedsøkkbar plattform eigd av SeaDrill, som seglar under Panama sitt flagg. Han vart bygd i 1986 og oppgradert i 2009. 

Han kan operere på ei vassdjupne ned mot ca. 600 meter.

Kjelder
 West Alpha på offshore.no

Bakgrunnsstoff
West Alpha på marinetraffic.com

Halvt nedsøkkbare fartøy
Boreriggar frå 1986
Boreriggar
HB «Teisten» (1970)

H/B «Teisten» er ein hydrofoilbåt bygd Italia og levert i april 1970 for Hardanger Sunnhordlandske Dampskibsselskap (HSD). I tida i HSD gjekk båten i rute mellom Bergen og Leirvik på Stord. Båten gjekk den siste turen langs ruta i 1986 og hendinga vart ein reportasje i Norge Rundt. Når han vart seld av HSD i 1988 var han den siste hydrofoilbåten i HSD. 

I januar 1988 vart han først selt til Simon Møkster i Stavanger og omdøypt «Strilprins», før han ein månad seinare vart seld til Øystein E. Førre og omdøypt «Hinnavåg». I desember 1988 vart han selt til Shotley Mercantile Co. Ltd. i Panama, der han fekk namnet «Flecho del Estrecho», men alt året etter vart han seld til Alilauro Aliscafi del Tirreno S.p.A. i Messina i Italia, der han fekk namnet «Freccia di Casamicciola». Båten vart selt vidare til Aliscafi S.N.A.V. S.p.A. i Napoli i 1991, men namnet vart uendra. Båten var framleis i fart i 2011.

Sjå òg
«Teisten» er brukt som namn på fleire skip i HSD. Andre skip med namn «Teisten».
Andre HSD-eigde skip

Kjelder
www.skipet.no  / Per Alsaker
Classic Fast Ferries
NRK Fjernsynet - Norge Rundt, reportasje om HB Teisten 12. desember 1986.

Bakgrunnsstoff
 «Fjærlandsfjord» på marinetraffic.com

Norske snøggbåtar
Skip frå 1970
HSD-eigde fartøy
Skip bygde i Italia
Rögle BK

Rögle BK er ein ishockeyklubb i Ängelholm i Sverige. Klubben vart skipa i 1921, och har spelet i Elitserien.

Bakgrunnsstoff
Rögle BK

Svenske ishockeyklubbar
MF «Tysnes»

MF «Tysnes», i dag MF «Kalkøy», er ei bilferje bygd i 1970 for Hardanger Sunnhordlandske Dampskibsselskap. 

Ho vart levert frå Haugesunds Slip i juni 1970, og gjekk inn i sambandet Kinsarvik-Utne-Kvanndal. Det meste av 2000-åra var ho B-ferje i same sambandet. I mange år fram til Trekantsambandet opna gjekk ho òg i ruta Valevåg-Mosterhamn. Frå 1. januar 2011 vart ferja reserverferje, og lagt ut for sal. 1. januar 2012 skiftet Tide Sjø namn til Norled. I september 2012 vart ferja selt til Noah AS og omdøypt til MF «Kalkøy». Frå januar 2013 trafikkerer ho Holmestrand-Langøya.

Ferjeruter
 Kvanndal-Utne-Kinsarvik:  1970 - 1973; 1974; 2001 - ca. 2010 (B-ferje) 
 Løfallstrand-Varaldsøy-Gjermundshamn: 1973; 1975; 1976; 1978 + (reserve) 
 Valevåg-Mosterhamn: ? - 2001

Sjå òg
«Tysnes» er brukt som skipsnamn på fleire skip i HSD. Andre skip med namn «Tysnes».
Andre HSD-eigde skip

Kjelder
www.skipet.no  / Per Alsaker
www.hsd.no 
www.fjordfaehren.de (tysk/norsk)
Jarlsbergavis.no: Full stopp for "Kalkøy"
Skipsarkiv: M/F ”TYSNES” 2012  M/F ”KALKØY” 2012

Bakgrunnsstoff
 Videoklipp av MF Tysnes frå Mosterhamn til Valevåg i 1993

Norske ferjer
Båtar frå Rogaland
HSD-eigde fartøy
Tide-eigde fartøy
Norled-eigde fartøy
Skip frå 1970
Skip bygde ved Haugesunds Slip
1970 i Noreg
Valevåg-Mosterhamn

Valevåg-Mosterhamn var eit ferjesamband i Sunnhordland som gjekk mellom Valevåg i Sveio kommune til Mosterhamn i Bømlo kommune, over Bømlafjorden. Sambandet var opphavleg ein del av Leirvik-Valevåg-Mosterhamn, som starta opp i 1957, men i 1983 opna ferjekaien på Skjersholmane på Stord og sambandet vart delt i to, Valevåg-Mosterhamn og Valevåg-Skjersholmane. 

Sambandet vart lagt ned i 2000 då Trekantsambandet opna.

Ferjer
MF «Tysnes» - det meste av tida fram til 2000.

Kjelder
Om sambandet på fjordfähren.de

Skipingar i 1983
Nedleggingar i 2000
Tidlegare ferjesamband i Vestland
HSD-samband
Samferdsle i Sveio
Samferdsle i Bømlo
Skjersholmane-Valevåg

Skjersholmane-Valevåg var eit tidlegare ferjesamband i Sunnhordland mellom Skjersholmane på Stord og Valevåg i Sveio kommune. Sambandet vart oppretta i 1983, då kaien på Skjersholmane stod ferdig, og eksisterte fram til Trekantsambandet opna i 2001. Sambandet var då ein del av E39. 

Sambandet tok over for Leirvik-Valevåg-Mosterhamn i 1983, samstundes med at Valevåg-Mosterhamn vart oppretta. 

I 2007 gjekk det gratisferjer på strekningen i tre veker pga vedlikehaldsarbeid i Bømlafjordtunnelen. Sambandet vart då betjent av dei tre ferjene MF «Bjørnefjord» (140 Pbe), MF «Masfjord» (140 Pbe) Og MF «Sunnhordland» (104 Pbe). Ferjene gjekk to ganger i timen om føremiddagen og tre ganger i timen på ettermiddagene, då den siste ferjen vart sett inn. Sjølv med tre ferjer var det til tider lange køar på grunn av stor trafikk.

Ferjer
 MF «Kvam»: 1984 og mai 1985 - april 1986
 MF «Austevoll»: - 1987
 MF «Hordaland»: 1987 - 1988; 1995 - 2000 som B-ferje
 MF «Etne»: 1988 - 1995
 MF «Bjørnefjord»: 1995 - 2000

Kjelder
 Ferjesamband i Hordaland på fjordfähren.de

Skipingar i 1983
Nedleggingar i 2001
Tidlegare ferjesamband i Vestland
HSD-samband
Samferdsle i Sveio
Samferdsle i Stord
MF «Stord» (1970)

MF «Stord», seinare MF «Fusa» og i dag «Shammah», er ei bilferje levert frå Hatlø Verksted i Ulsteinvik i juni 1970 til Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD). 

I november 1986 vart ferja omdøypt «Fusa I» og i mai 1987 fekk ho namnet «Fusa». Ferja vart ombygd i 1995. 

Ferja gjekk i rutefart for Tide Sjø i sambandet Fjelberg-Sydnes-Utbjoa-Skjersholmane frem til 31. desember 2010. I 2013 vart ferja selt og gjeve namnet «Shammah». Ho var sist sett i februar 2014 på veg fra Florø til Lagos.

Ferjeruter
 1970 - 1987: Leirvik-Valevåg-Mosterhamn, òg Leirvik-Utbjoa og Leirvik-Halsnøy-Sunde
 1983: Kinsarvik-Utne-Kvanndal
 1987 - desember 1997:  Hatvik-Venjaneset med avbrot
 1993 - 1999: Kinsarvik-Utne-Kvanndal (periodevis)
 August 1996: Hanasand-Talgje-Ladstein-Fogn
 1997 - juli 1999: Kinsarvik-Utne-Kvanndal
 November 1999 - juni 2000: Halhjem-Sandvikvåg
 Juli 2000 - mai 2001: Kinsarvik-Utne-Kvanndal
 Mai 2001 - desember 2010: Fjelberg–Sydnes–Utbjoa–Skjersholmane
 2011-2012: Reserveferje

Kjelder
 Skipet.no
 «Stord»/«Fusa» på Fjordfähren (tysk)

Bakgrunnsstoff
 «Shammah» på marinetraffic.com

Norske ferjer
Båtar frå Møre og Romsdal
HSD-eigde fartøy
Tide-eigde fartøy
Norled-eigde fartøy
Skip frå 1970
Skip bygde ved Hatlø verksted
1970 i Noreg
MF «Strandebarm»

MF «Strandebarm» er ei bilferje levert frå Hatlø Verksted i Ulsteinvik i mai 1971 til Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD). Skroget vart laga ved Hasund mek. Verksted.

Ferja gjekk først i ruta Halhjem-Sandvikvåg, og sidan Halhjem-Våge-Bruntveit. I 1980-åra gjekk ho først i sambandet Jondal-Tørvikbygd. Frå 1986 gjekk ferja på strekninga Langevåg-Buavåg for HSD, Tide Sjø og Norled fram til våren 2011. Ho er no reserveferje.

Ferjeruter
1971 - 1974: Halhjem-Sandvikvåg
1972 (sommar), 1974 - 1977: Halhjem-Våge-Bruntveit
1973 - 1974: Nattferje Utbjoa-Jektevik-Våge-Halhjem
1977 - 1978: Løfallstrand-Varaldsøy-Gjermundshamn
1980-åra: Jondal-Tørvikbygd
1986 - desember 2010: Langevåg-Buavåg
 2011: Reserveferje
 februar 2014: Bjarkøy-Grytøy-Sandsøy

Kjelder
 Skipet.no
 «Strandebarm» på Fjordfähren (tysk)

Bakgrunnsstoff

 Video av MF «Strandebarm» i rute i Sunnhordaland, mars 2012.

Norske ferjer
Båtar frå Møre og Romsdal
HSD-eigde fartøy
Tide-eigde fartøy
Norled-eigde fartøy
Skip frå 1971
Skip bygde ved Hatlø verksted
1971 i Noreg
Utbjoa-Jektevik-Våge-Halhjem

Utbjoa-Jektevik-Våge-Halhjem var eit ferjesamband som gjekk som nattrute frå Utbjoa i Ølen kommune til Jektevik på Stord, og så vidare til Våge på Tysnes og til slutt Halhjem i Os kommune. Ruta var i drift frå 1973 til 1983.

Ferjer
 MF «Strandebarm»: 1973-1974
 MF «Ulvik»: 1974-1983
 MF «Fitjar»: 1974-1983

Tidlegare ferjesamband i Vestland
HSD-samband
Skipingar i 1973
Nedleggingar i 1983
Samferdsle i Vindafjord
Samferdsle i Stord
Samferdsle i Tysnes
Samferdsle i Bjørnafjorden
Dreiherrnspitze

Dreiherrnspitze er ein 3 499 meter over havet høg fjelltopp i Hohe Tauern i Alpane, på grensepunktet mellom den italienske provinsen Bolzano og dei austerrikske forbundslanda Tirol og Salzburg. Fjellet ligg vestlegast i fjellrekka Tauernhauptkamm. 

Dreiherrnspitze består av to toppar, den austlege hovudtoppen og den 3 418 moh høge vesttoppen. Landegrensa mellom Austerrike og Italia går over begge toppane. Den i kring 450 meter høge nordaustveggen stig i over 60°.

Fjellet vart stige fyrste gongen i 1861 av lokale folk som la til rette for at det kunne utførast militær kartlegging av landområdet. Fjelltoppen Dreiherrnspitze er grei å nå frå sørvestsida. Austsida av fjellet vart klatra fyrste gongen midt på 1920-talet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dreiherrnspitze» frå ,  den 19. juli 2014.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Austerrike
Fjell i Italia
Slängserud

Slängserud er ein svensk tettstad i Karlstad kommune i Värmlands län i landskapet Värmland.

Tettstader i Värmlands län
Karlstads kommun
Rötspitze

Rötspitze er ein 3 496 meter over havet høg fjelltopp vest i dei såkalla Venediger-fjella i Hohe Tauern i Alpane, på grensa mellom den italienske provinsen Bolzano og det austerrikske forbundslandet Tirol. 

Fjellet ragar over alle andre toppane i nærleiken, Dreiherrnspitze 5,4 kilometer i nordaust er jamhøg. Ved sidan av hovudtoppen, som er det høgste punktet på fjellryggen Umbalkamm, reiser den 3 350 moh. høge nordausttoppen seg. Frå hovudtoppen går lange eggjer både mot nord, sør og vest.

Den 22. august 1854 kleiv oberstløytnant J. Breymann og hjelparane hans til topps, dei dreiv på å kartleggje landskapet for militære føremål. Men dei var ikkje fyrstebestigarar. Lokale karar hadde allereie vore på toppen, som ein del av førebuinga til den militære oppmålinga.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Rötspitze» frå ,  den 19. juli 2014.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Austerrike
Fjell i Italia
MF «Ulvik»

MF «Ulvik», i dag MF «Herlaug», er ei bilferje levert frå Mellem & Karlsen i Bergen i mars 1973 til Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD). Skroget var levert frå Langesunds Industri A/S i Langesund.

Det meste av fartstida gjekk ho i sambandet Leirvik-Ranavik-Sunde. 

I juni 2001 vart reiarlaget omdøypt HSD Sjø AS. Ferja vart selt i oktober 2003 til Namsos Trafikkselskap ASA i Namsos og ein månad seinare fekk ho namnet MF «Herlaug». 17. september 2009 vart ho overført til FosenNamsos Sjø AS i Trondheim/Namsos.

I 2014 var ferja framleis i fart.

Tidslinje
 1973: Levert som MF «Ulvik» for Leirvik-Ranavik-Sunde
2003:  Reserverferje i Kolvereid
2003: Omdøypt til MF «Herlaug»
 2003: Gjermundshavn-Løfallstrand
2009: FosenNamsos sjø kjøpte fergen
 2010: Reserveferje for Hufthamar-Krokeide
2012: Sett i rute i Husavik-Sandvikvåg
2016: Gjekk på grunn ved Husavik
2017: Forsette i ruta Husavik-Sandvikvåg
2018: Tatt ut av Husavik-Sandvikvåg.

Kjelder
 Skipet.no
 «Ulvik» på Fjordfähren (tysk)

Bakgrunnsstoff
 «Herlaug» på marinetraffic.com

Norske ferjer
Båtar frå Vestland
HSD-eigde fartøy
Namsos Trafikklag-eigde fartøy
FosenNamsos-eigde fartøy
Skip frå 1973
Skip bygde ved Mellem & Karlsen
1973 i Noreg
Hochgall

Hochgall er ein 3 436 meter over havet høg fjelltopp i Hohe Tauern i Alpane. Fjelltoppen ligg i provinsen Bolzano i Italia, i kring 500 meter vestom landegrensa mot Austerrike. Hochgall er det høgste av Rieserferner-fjella, eit fjellområde i Hohe Tauern.
 
I åra 1853-54 dreiv Hermann van Acken med landoppmåling for den austerrikske staten. Sommaren 1854 kleiv han og lokale hjelpesmenn frå dalen Defereggen opp på Hochgall frå aust og langs nordaustegga. Dei plasserte eit signalpunkt på ein lægre topp, 3371/3354 moh, der toppegga vikjer av frå vasskiljet mellom dagens landegrense mellom Austerrike og Italia. Gruppa nådde toppen etter ein ti timars tur frå Sankt Jakob in Defereggen. Få år seinare snakka Paul Grohmann med ein av fjellførarane, som fortalde han at nokre av dei hadde halde fram til dei nådde den høgste fjelltoppen. Soga vart stadfesta då dei neste som fylgde same ruta, 22 år seinare, fann ein stav nær hovudtoppen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hochgall» frå ,  den 19. juli 2014.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Italia
Elitserien i bandy

Elitserien i bandy er namnet på den svenske toppdivisjonen i bandy for menn.

Bakgrunnsstoff
 Elitrapport

Bandy i Sverige
MF «Fitjar»

MF «Fitjar» er ei bilferje levert frå Haugesunds Slip i Haugesund i juni 1973 til Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD). 

Ferja er framleis i reiarlaget som endra namn til HSD Sjø i 2001 og Tide Sjø i 2006, før det vart ein del av Norled. «Fitjar» har gjennom det meste av fartstida gått i sambandet Skånevik–Matre–Utåker. 

I 2017 er ferja framleis i fart, men no som reserveferje i Hordaland. Gått Kvanndal Utne i stort sett heile 2016 og ut i 2017 før den var på lengre verkstadopphald i Ølen på full oppgradering

Ferjeruter
 1973 - 1998: Skånevik–Matre–Utåker
 1974 - ca. 1983: Nattferje Utbjoa-Jektevik-Våge-Halhjem
 Mai 1985 - april 1986: Halhjem-Sandvikvåg
 1998 - 2001: Leirvik-Ranavik-Sunde
 2006 - desember 2010: Skånevik–Matre–Utåker
 Sidan 2011: Reserveferje

Kjelder
 Skipet.no
 «Fitjar» på Fjordfähren (tysk)

Bakgrunnsstoff
 «Fitjar» på marinetraffic.com
 Video frå sambandet Årsnes-Gjermundshamn der MF «Fitjar» trafikkerte i april 2013.

Norske ferjer
Båtar frå Rogaland
HSD-eigde fartøy
Tide-eigde fartøy
Norled-eigde fartøy
Skip frå 1973
Skip bygde ved Haugesunds Slip
1973 i Noreg
MS «Tedno» (1973)

MS «Tedno» er ein snøggbåt og katamaran levert frå Westermoen Hydrofoil i Mandal i juni 1973 til Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD). 

Båten var i fart for HSD fram til 1992, og i november dette året fekk han namnet «Tedno I». 

I januar 1996 vart båten omdøypt «Hardangerfjord» og gjekk ei tid i turistruta Bergen-Rosendal-Jondal-Norheimsund. Båten vart seld til Mørecruise i juni 1999 og vidare til ukjende eigarar den 23. august 2001. 

15. januar 2004 vart båten seld til Utgerdafelagid Kristin EHF i Isafjördur på Island og fekk namnet «Isafold» 21. mai 2007 vart han seld vidare til ukjende eigarar i Dakar i Senegal. I 2011 var båten framleis i fart.

Kjelder
 Skipet.no

Bakgrunnsstoff
 [www.youtube.com/watch?v=90uLvXORPd4 Video av MS «Hardangerfjord» i Rosendal 1996]
 «Isafold» på marinetraffic.com

Norske snøggbåtar
Båtar frå Agder
HSD-eigde fartøy
Skip frå 1973
Skip bygde ved Westermoen Hydrofoil
1973 i Noreg
MF «Jondal»

MF «Jondal» er ei bilferje levert frå Mjellem & Karlsen i Bergen i mai 1974 til Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD). 

Ferja vart sett inn i ruta Kinsarvik-Utne-Kvanndal, der ho gjekk fram til 1977. 

Ferja er framleis i reiarlaget som endra namn til HSD Sjø i 2001 og Tide Sjø i 2006, før det vart ein del av Norled. Ferja vart modernisert av Nordtveit AS i Nordtveitgrend i 1996 og sett inn i sambandet Tørvikbygd-Jondal. I november og desember 2011 vart ho på ny renovert innvendig og hovudmaskinen fekk niteogendioksidreduksjon.

Sidan 2006 har ferja vore i fart som reserveferje.

Ferjesamband
 1974 - 1977: Kinsarvik-Utne-Kvanndal
 1996 - 2006: Tørvikbygd-Jondal
 2006:  Halhjem-Våge

Som reservereferje
 Kinsarvik-Utne-Kvanndal (som sommarferje og reserveferje om vinteren)
 Sommer 2010: Gjermundshamn-Løfallstrand
 November-desember 2011 
 Sidan januar 2012 B-ferje på Kinsarvik-Utne-Kvanndal

Kjelder
 Skipet.no
 «Jondal» på Fjordfähren (tysk)

Bakgrunnsstoff
 «Jondal» på marinetraffic.com
 Video av «Jondal» i sambandet Kvanndal-Utne-Kinsarvik.

Norske ferjer
Båtar frå Bergen
HSD-eigde fartøy
Tide-eigde fartøy
Norled-eigde fartøy
Skip frå 1974
Skip bygde ved Mjellem & Karlsen
1974 i Noreg
MS «Sunnhordland» (1975)

MS «Sunnhordland», i dag «Broc», er ein snøggbåt eller westamaran levert frå Westermoen Hydrofoil i Mandal i april 1975 til Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD). 

I 1984 fekk båten ny motor. Båten vart seld i september 1999 til Sun Coast Line Ltd. i Gibraltar og omdøypt «Mons Calpe». I 2001 vart han seld vidare til Split i Kroatia og fekk namnet «Broc». I 2011 var båten framleis i fart.

Kjelder
 Skipet.no

Bakgrunnsstoff
 «Fjærlandsfjord» på marinetraffic.com

Norske snøggbåtar
Båtar frå Agder
HSD-eigde fartøy
Skip frå 1975
Skip bygde ved Westermoen Hydrofoil
1975 i Noreg
New York-børsen

New York-børsen (engelsk New York Stock Exchange, NYSE) er verdas største aksjemarknad (i samla børsverdi) og ligg på Manhattan i New York, ved Wall Street og Broad Street.

Børsen blei grunnlagd under eit platantre i 1792, med avtalen Buttonwood Agreement. Etter fleire midlertidige opphaldsstader flytta børsen i 1903 inn i den klassisistiske børsbygningen teikna av George Post ved Wall Street. Då starta tradisjonen med å opna og lukka børsen ved å ringa ei klokke klokka 09.00 og klokka 16.00. Å få ringa med klokka er rekna som ei ære.

I 1929 fann børskrakket som innleidde depresjonstida stad her.

Børsen har lange tradisjonar for handel som finn stad ansikt til ansikt, men gjekk gradvis over til elektronisk handel og enda i 2009 tradisjonen kjend som «public outcry». 2000-talet markerte også ein overgang frå ein sjølvstendig brukareigd børs til eit aksjeselskap. I 2006 fusjonerte New York-børsen med børsteknologiselskapet Archipelago Holding og byrja sal av eigne aksjer under kortforma NYX. I 2007 fusjonerte selskapet med den europeiske børsgruppa Euronext til NYSE Euronext. Denne gruppa kjøpte i 2008 aksjebørsen American Stock Exchange (AMEX), som fekk det nye namnet NYSE MKT. I 2011 planla selskapet ein fusjon med den tyske børsgruppa Deutsche Börse, men blei blokkert av EU-kommisjonen fordi det kunne føra til eit monopol. I 2013 blei NYSE Euronext kjøpt opp av IntercontinentalExchange frå Atlanta i Georgia.

Børsindeksar som Dow Jones-indeksen og S&P 500 byggjer i stor grad på obligasjonar og aksjar frå New York-børsen.

Børsbygningen blei rekna som eit «National Historic Landmark» i USA frå 1978.

Sjå òg  
 NASDAQ

Kjelder 

Intercontinental Exchange - About Us , intercontinentalexchange.com
«The end of the street», The Economist (Nov 16th 2013)
«New York Stock Exchange» , National Historic Landmaks Program, nps.gov
Denne artikkelen bygger på «NYSE Euronext» frå ,  den 20. juli 2014. 
 oppgav desse kjeldene: 
The merger between NYSE and Archipelago Holdings

NYSE Euronext Press Release

Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad

Byggverk i New York City
Selskap notert på børsen i New York
Børsar
Manhattan
Wall Street
National Historic Landmark i New York
Brøttumsparagmitt

Brøttumsparagmitt (etter Brøttum), er den nedste delen av Hedmarkgruppa ved den nordlege delen av Mjøsa, eit lagfølge på nokre hundre meter av mørk feltspatførande sandstein i tjukke benkar med mellomliggende lag av mørk leirskifer. Det er har stor utbreiing i dei sørlege delane av Gudbrandsdalen og Østerdalen.

Kjelder
Brøttumsparagmitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/br%C3%B8ttumsparagmitt.

Sedimentære bergartar
Geologi i Innlandet
Bunsenitt

Bunsenitt er eit mineral, eit naturleg nikkeloksid NiO, påvist i eit vaskekonsentrat frå Sarvagasjohka i Finnmark.

Det vart først skildra i 1868 frå ein prøvde frå ei hydrotermal nikkel-uran-åre frå Johanngeorgenstadt i Erzgebirge i Sachsen i Tyskland og kalla opp etter den tyske kjemikaren Robert William Eberhard Bunsen (1811–1899).

Kjelder
Bunsenitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/bunsenitt.

Oksydmineral
Nikkelmineral
Kubiske mineral
Bustamitt

Bustamitt er eit manganhaldig silikatmineral CaMn2+Si2O6. 

Det er kjent i Noreg frå Årvollåsen i Oslo og Brandsnuten i Botnedal i Telemark. Det er eit pyroksenoid.

Mineralet er kalla opp etter den meksikanske botaniker & mineraloge Miguel Bustamante y Septiem (1790–1844).

Kjelder
Bustamitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/bustamitt.

Bakgrunnsstoff

Inosilikat
Bytownitt

Bytownitt er eit kalsiumrik feltspat i plagioklas-serien. Det er kalla opp etter Bytown, no Ottawa i Canada.

Kjelder 
Bytownitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/bytownitt.

Tektosilikat
Kalsiummineral
Natriummineral
Feltspat
Triklinske mineral