Odd Børretzen

Odd Lunde Børretzen () var ein norsk forfattar, musikar, illustratør og omsetjar.

Unge år 

Børretzen vart fødd på Fister i noverande Hjelmeland kommune i Rogaland, men flytte til ein nedlagt gard på Grorud i Oslo då han var tre år gamal. Faren Jacob Børretzen var predikant og landssekretær i Norges Finnemisjonsselskap (i dag: Norges Samemisjon). Miljøet Odd voks opp i, var strengt religiøst, noko som prega han sjølv, men han braut med kristendommen tidleg. 

Rett etter andre verdskrigen reiste Børretzen til sjøs. Han utdanna seg deretter til telegrafist medan han gjorde verneplikta, før han reiste til sjøs på nytt i fire år. Seinare hadde han ulike strøjobbar, samtidig som han leverte eigne teikningar til aviser og vekeblad. Rundt 1960 vart leiinga i NRK merksame på talenta hans, og deretter hadde han ei rekkje engasjement som radiokåsør og opparbeidde seg raskt eit namn som humorist og entertainer med muntert-vemodige historier og mild satire over nordmenns særleikar og unotar.

Forfattar 

Etter ein lang serie radiokåseri hadde han nok materiale til å skriva si fyrste bok, Det norske folks bedrøvelige liv og historie (1968) – ei bok om norsk sjølvgodleik. Boka vart ein stor salssuksess og er seinare komen i fleire nye utgåver. Seinare har han gjeve ut ei rekkje bøker der han har vidareutvikla stilen og motiva i debutboka. I fleire av dei ser me han som ein stor skjêrgards- og båtentusiast med historier frå livet ved norskekysten, helst Sørlandet og Oslofjorden. I andre bøker fortel han om nordmenns triste forhold til alkohol, forholdet vårt til helteskikkelsar og historiske personar. Boka min barndoms verden er vorten filmatisert i Da jeg traff Jesus... med sprettert frå 2007.

Musikar og prisvinnar 

Som musikar har han m.a. gjeve ut plate i samarbeid med gitaristen Lars Martin Myhre eller med Alf Cranner. På fleire låtar "snakkar" Odd Børretzen med akkompagnement i bakgrunnen før han tek til med verkeleg song. Han har vunne Spellemannprisen fleire gonger, og i 1996 fekk han Spellemannprisens heiderspris. Av andre prisar han i ulike høve har vunne kan nemnast Gammleng-prisen, Vestfolds litteraturpris, Leonardstatuetten, Edvard-prisen, Alf Prøysens Ærespris, Humanistprisen og Herman Wildenweys poesipris.

Personleg liv 

Odd Børretzen var busett i Holmestrand. Han levde i over 30 år saman med bilethoggaren Eva Bødtker-Næss, hans andre ektefelle.

Bøker (utval) 

 Byen som laget brannbil, 1959
 Det norske folks bedrøvelige liv og historie, 1968
 Det var greit nok for Noah, 1969
 Fra Jomfruland til Lindesnes, 1973
 Ytre Oslofjord – og svenskekysten, 1974
 Brev fra Frankrike, 1975
 – andre norske folkeeventyr, 1975
 Reisen til Europas indre, 1975
 Indre Oslofjord. Guide for båtfolk, 1976
 Kristian Kvart og jeg. Min pubertets by, 1980 (ny utg. 1998)
 Adam, Christoffer Columbus, Henrik Ibsen og andre store oppdagere, 1983
 Berus Eder!, 1985 (ny utg. 1999)
 Hvordan forstå og bruke en nordmann, 1991
 På ville veier, 1993
 Synd & skam, 1994
 Noen ganger er det all right, 1995
 Sang i 150 år, 1996
 Min barndoms verden, 1998
 Mobiltelefonen, 1998
 Gleden ved å ha båt, Tønsberg 2001
 Mannen som ikke ville stå opp, barnebok, 2004

Plater (utval) 
 Odd Børretzen, 1974, CD 1996
 Odd Børretzen og Alf Cranner i levende live på Sandvika Kino en kald desemberdag i 1973 (sm.m. A. Cranner), 1974, CD 1996
 På den ene siden, på den andre siden (sm.m. J. Hougen og T. Osvold), 1976, CD 1996
 Noen ganger er det all right, CD 1995
 Hva er det de vil? (sm.m. A. Cranner), CD 1996
 Vintersang (sm.m. L. M. Myhre), CD 1997
 Kelner!, 2002

Kjelder 

 NBL-artikkel om Børretzen, skriven av Øystein Rottem.
 Bokmålswikipedia om Odd Børretzen.

Folk frå Hjelmeland
Folk frå Oslo
Norske musikarar
Vinnarar av Spellemannprisen
Norske illustratørar
Norske forfattarar
Norske omsetjarar
Døde av lungebetennelse
Vinnarar av Alf Prøysens Ærespris