alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Michael Utley

Michael Utley (), ofte berre kalla Mike Utley, er ein amerikansk musikar, låtskrivar og plateprodusent for Jimmy Buffett's Coral Reefer Band. Han er musikalsk leiar i bandet. 

Tidleg i karrieren arbeidde Utley med husbandet til Atlantic Records i Criteria Studios i Miami for artistar som Aretha Franklin, Jerry Jeff Walker og Allman Brothers og i California spelte han med Rita Coolidge og Kris Kristofferson.

Jerry Jeff Walker rekrutterte Utley til å spele klaverinstrument på det første albumet til Buffett for eit større selskap, A White Sport Coat and a Pink Crustacean, i 1973. Utley heldt fram å arbeide med andre artistar i midten av 1970-åra, medan han spelte på dei påfølgjande albuma til Buffet fram til Changes in Latitudes, Changes in Attitudes i 1977, då han vart medlem av Coral Reefer Band for Buffett på fulltid.

Diskografi
Robert Greenidge & Michael Utley (som Club Trini). Mad Music MCA 5695. (1986).  re-released on CD (11/05).
Robert Greenidge & Michael Utley (som Club Trini). Jubilee (1987).  re-released on CD (12/05).
Robert Greenidge & Michael Utley (som Club Trini). Heat (1988).
Robert Greenidge & Michael Utley (som Club Trini). Club Trini. (1996).
Robert Greenidge & Michael Utley (som Club Trini). Back in Town. (1999).
Robert Greenidge & Michael Utley (som Club Trini). Margarita Cafe: Late Night Live. (2000).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Michael Utley» frå ,  den 25. januar 2015. 
 oppgav desse kjeldene: 
Steve Eddington. «His Attitude about Music Hasn’t Changed.". Front Porch Magazine. July 2007. Henta 25. januar 2015.
 

USA-amerikanske klaverspelarar
USA-amerikanske plateprodusentar
USA-amerikanske studiomusikarar
Musikarar frå Arkansas
Folk frå Blytheville i Arkansas
Tony Joe

Tony Joe er det tredje studioalbumet til Tony Joe White. Det vart gjeve ut på Monument Records og inneheld singlane «High Sheriff of Calhoun Parrish» og  «Save Your Sugar For Me». Albumet vart spelt inn i RCA Victor Studios i Nashville og Lyn-Lou Studios i Memphis i 1970. Det vart produsert av Billy Swan og består av ei blanding av originale innspelingar og coverversjonar, som White sine versjonar av «Hard to Handle» av Otis Redding og «Boom Boom» av John Lee Hooker.

I 1997 vart albumet gjeve ut på CD av Warner Brothers med to bonusspor, «I Protest» (av Wayne Carson) og «A Man Can Only Stand So Much Pain» (Mickey Newbury).

Innhald

Medverkande
Tony Joe White: gitar, munnspel
Norbert Putnam: bass
Mike Utley: orgel
Jerry Carrigan: trommer
Tommy McClure: bass
David Paul Briggs: orgel
Sammy Creason: trommer
The Nashville Horns & Strings

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tony Joe» frå ,  den 25. januar 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Musikkalbum frå 1970
Tony Joe White-album
Album produserte av Billy Swan
Engelskspråklege album
Monument Records-album
Hard to Handle

«Hard to Handle» er ein song gjeven ut i 1968 som først vart spelt inn av Otis Redding og skriven av Redding, Al Bell og Allen Jones. Han vart gjeven ut etter Reddind døydde i 1967 på albumet The Immortal Otis Redding. Versjonen til Redding nådde 38. plassen på Billboard R&B-lista og 51. plassen på poplista.

Andre versjonar
Songen har sidan blitt spelt inn av mange artistar, inkludert Patti Drew (truleg den første coverversjoenn i 1968), King Floyd, the Rustix, Liquid Smoke, Grateful Dead, The Black Crowes, Tom Jones, Toots & the Maytals, Rustix, Band from TV, Harpers Bizarre, Gov't Mule, Tony Joe White, Magic Slim and the Teardrops, New Riders of the Purple Sage, Matt Giraud,  Etta James og Snafu i tillegg til Mae West i filmen Myra Breckinridge.

«Hard to Handle» vart ofte spelt på konsertane til Grateful Dead frå 1969 til 1971, sungen av Ron «Pigpen» McKernan. Songen vart òg mykje nytta i filmen The Commitments.

Lemon Jelly-songen «Rock» inneheld samplignar av «Hard to Handle». Reggaeartisten Capleton nytta ein del av songen i sin eigen «Wings of the Mourning» i 1992 for Def Jam. Masta Ace sampla basslinja i songen for «Four Minus Three», ein song på debutalbumet hans, Take a Look Around. Hip-hop-produsenten Marley Marl sampla den fem notar lange introen for songen hans «The Symphony» på albumet In Control, Volume 1 i 1988. Denne vart nytta om att i 1992 på Wreckx-N-Effect-songen «Hard» og i 1999 på Snoop Dogg-songen «Ghetto Symphony» frå albumet No Limit Top Dogg. Rapperen Frankie Cutlass nytta òg denne introen i songen sin «The Cypher Pt III» frå albumet Politics & Bullshit i 1997.

The Black Crowes-versjonen
Den kanskje mest kjende coverversjonen er av The Black Crowes, som fekk gjennombrotet sitt med singelen i 1990, henta frå debutalbumet Shake Your Money Maker. Denne versjonen nådde toppen av Billboard Album Rock Tracks-lista og 26. plass på Billboard Hot 100.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hard to Handle (song)» frå ,  den 25. januar 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 

Songar frå 1968
Singlar frå 1968
Singlar frå 1990
Otis Redding-songar
Grateful Dead-songar
The Black Crowes-songar
Tom Jones-songar
Tony Joe White-songar
Etta James-songar
Songar gjevne ut posthumt
Guy Sebastian-songar
Songar skrivne av Otis Redding
Atco Records-singlar
New Riders of the Purple Sage-songar
Tony Joe White av Tony Joe White

Tony Joe White er det fjerde studioalbumet til Tony Joe White og det første han gav ut på Warner Brothers. Det vart produsert av Peter Asher og spelt inn mellom 1. og 12. desember 1970 i Sounds of Memphis Studio og Ardent Recording Studio i Memphis med Terry Manning som lydteknikar.

På albumet nyttar White blåsarar og strykarar for første gong.

Innhald

Medverkande
Tony Joe White: gitar, munnspel
Robert McGuffie: bass
Sammy Creason: trommer
Mike Utley: piano, orgel

Memphis Horns:
Wayne Jackson: Trompet
Andrew Love: Tenor
James Mitchell: Baryton
Jack Hale: Trombone
Louis Collins: Tenor
Roger Hopps: Trompet

Strykearrangement av Roger Hopps
Blåsearrangement av Memphis Horns

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tony Joe White (album)» frå ,  den 25. januar 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Musikkalbum frå 1971
Tony Joe White-album
Engelskspråklege album
Warner Bros. Records-album
Album produserte av Peter Asher
Copper Kettle

«Copper Kettle» (òg kalla «Get you a Copper Kettle» og «In the Pale Moonlight») er ein song skriven av Albert Frank Beddoe og gjort populær av Joan Baez. Pete Seeger hevdar at songen er frå 1946 og meinte at det truleg var ei folkevise medan ein artikkel i Time frå 1962 hevdar songen vart skriven i 1953

Songen omhandlar dei gode sidene ved heimebrenning.

Versjonar 
Artistar som har spelt songen er mellom andre: 
 Joan Baez, spelt inn på Joan Baez in Concert, 1962
 Two Tones (ein duett med Gordon Lightfoot), på albumet Two Tones at the Village Corner, 1962
 Chet Atkins, Guitar Country, 1964; og forskjellige konsertopptak
 Bob Dylan på albumet Self Portrait, 1970
 Tony Joe White på albumet Tony Joe White, 1971
 Damnations TX på albumet Live Set spelt inn i Austin, TX i 1996
 Devendra Banhart på konsertar
 Jump, Little Children på albumet Live At The Dock Street Theatre, 2006
 Gillian Welch og David Rawlings på konsertar
 Robyn Hitchcock, live i Borders Books, 2004
 Kreuzberg Museum på albumet «Ten American Classics», 2006

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Copper Kettle» frå ,  den 25. januar 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

USA-amerikanske folkeviser
Joan Baez-songar
Bob Dylan-songar
Tony Joe White-songar
Chet Atkins-songar
Peter Asher

Peter L. Asher CBE () er ein britisk gitarist, songar, manager og plateprodusent. Han vart først kjend i 1960-åra som medlem av popduoen Peter and Gordon, før han fekk ein suksessrik karriere som manager og plateprodusent. Han var bror til Jane Asher, som lenge var kjæraste med Paul McCartney. 

Medan han gjekk på Westminster School for Boys møtte han skulekameraten Gordon Waller, og i lag byrja dei å spele som ein duo. Sidan Asher hadde ein tilknyting til the Beatles gjennom systera, fekk han og Waller ofte lov å spele Lennon-McCartney-songar som ikkje var spelt inn enno, mellom anna den første og største hitten deira, «World Without Love» i 1964. 

Etter at Peter & Gordon vart oppløyst i 1968, fekk Asher stillinga som A&R-direktør i Apple Records, som Beatles hadde starta. Der signerte han kontrakt med den då ukjende James Taylor og produserte debutalbumet hans. Albumet vart ikkje ein suksess, men Asher heldt fast på at Taylor hadde stort potensiale, og sa opp jobben i Apple for å bli med Taylor til USA som manageren hans. Partnarskapen deira varte i fleire tiår. Han var òg ein av dei som skapte den avdempa rockestilen frå California i 1970-åra og produserte album for Linda Ronstadt, J.D. Souther, Andrew Gold og Bonnie Raitt. I tiåret som følgde produserte Asher alt frå Cher til 10,000 Maniacs.

Diskografi

Som artist
Alt av Peter and Gordon om et ikkje står noko anna.

Som produsent

Som leiande produsent

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Peter Asher» frå ,  den 25. januar 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad
 Once Life Matters: A New Beginning 

 An Off-road Retreat for a 60's Pop Star

Engelske plateprodusentar
Engelske gitaristar
Elevar ved King's College London
Apple Records
Folk frå Willesden
Engelske skodespelarar
Grammy-vinnarar
Order of the British Empire
The Train I'm On

The Train I'm On er det femte studioalbumet til Tony Joe White, og det andre han gav ut for Warner Brothers. Det vart produsert av Jerry Wexler og Tom Dowd og spelt inn i 1972 i Muscle Shoals Sound Studio i Muscle Shoals.

Bruce Eder i Allmusic skreiv om albumet:

Innhald

Medverkande
Tony Joe White: gitar, munnspel
Tippy Armstrong: gitar
John Hughey: pedalsteelgitar
Roger Hawkins: trommer
David Hood: bass
Barry Beckett: piano, Clavinet, orgel
Ronnie Barron: orgel, elektrisk piano, vibrafon, congatrommer
Charles Chalmers: saksofon
Strykearrangement av Arif Mardin
Korvokal arrangement av Tom Dowd
Korvokal:
Charles Chalmers
Donna Rhodes
Sandy Rhodes
Terry Woodford
George Soulé
Jerry Masters

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «The Train I'm On» frå ,  den 25. januar 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Musikkalbum frå 1972
Tony Joe White-album
Album produserte av Jerry Wexler
Album produserte av Tom Dowd
Warner Bros. Records-album
Engelskspråklege album
John Hughey

John Hughey () var ein USA-amerikansk musikar. Han var mest kjend som studiomusikar på pedalsteelgitar for mange countryartistar, som Vince Gill og Conway Twitty. Han var medlem av Pedal Steel Guitar Hall of Fame og var kjend for den særeigne spelestilen kalla «crying steel» («gråtande steel») som hovudsakleg fokuserte på dei lysare tonane på gitaren. 

Hughey fekk ein Gene Autry flat-top-gitar då han var ni år gammal, men byta i tenåra til steelgitar. Han var først med i Phillips County Ramblers og seinare Slim Rhodes And Mother’s Best Mountaineers då steelgitaristen deira vart kalla til Vietnamkrigen og vart verande med dei i 15 år. I 1968 møtte han barndomsvenen Conway Twitty og vart medlem av bandet hans, the Lonely Blue Boys. Ein kan mellom anna høyre steelgitaren hans på den første førsteplassen til Twitty på countrylista i USA, «Next In Line». The Lonely Blue Boys utvikla seg til the Twitty Birds og ei stund var òg bror til John, Gene, med i bandet. Steelgitaren og den «gråtande» stilen hans vart mest nytta på dei store singlane til Twitty, men i 1980 hadde Hughey byrja å bli frustrert. Twitty hadde seld retten til suvenirane sine til eit anna selskap, og musikarane hans fekk ikkje lenger prosentdelar av salet. Twitty nytta òg i mindre grad steelgitar og etter nokre ulukkelege år slutta Hughey omsider i 1988.

Han arbeidde for Loretta Lynn i eit år og samarbeidde seinare med Vince Gill. 

Som studiomusikar arbeidde Hughey på to album med Elvis Presley (From Elvis In Memphis og Back In Memphis) i tillegg til album med Joe Diffie, Alan Jackson, Reba McEntire, Dean Martin og Dolly Parton. Han spelte òg med den Nashville-baserte supergruppa av studiomusikarar kalla Time Jumpers.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Nettsida hans
John Hughey på Find a Grave

USA-amerikanske countrygitaristar
Pedalsteelgitaristar
Musikarar frå Arkansas
Roger Hawkins

Roger Hawkins () er ein USA-amerikansk trommeslagar mest kjend som ein del av studiobandet Muscle Shoals Rhythm Section i Alabama.

Ein kan høyre Hawkins på mange hitsinglar av artistar som Percy Sledge («When a Man Loves a Woman»), Aretha Franklin («Respect», «I Never Loved a Man (The Way I Love You)», etc.), Wilson Pickett («Mustang Sally», «Land of 1000 Dances»), The Staple Singers, Johnnie Taylor, Cat Stevens, Duane Allman, Joe Cocker, Paul Simon, Bob Seger, Rod Stewart, Bobby «Blue» Bland, Traffic og Willie Nelson.

Topp 40-hittar i USA

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Roger Hawkins» frå ,  den 25. januar 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 
  Roger Hawkins på DrummerWorld.com
 
 

Folk frå Mishawaka
USA-amerikanske rocketrommeslagarar
Traffic-medlemmar
Muscle Shoals Rhythm Section-medlemmar
Rhythm and blues-trommeslagarar
David Hood

David Hood () er ein USA-amerikansk bassist frå Muscle Shoals i Alabama. Han spelar òg trombone og er medlem av Alabama Music Hall of Fame.

Hood starta karrieren sin i The Mystics og som musikar i FAME Studios, før han drog til Muscle Shoals Sound Studio der han produserte songar for Willie Nelson og Cher i tillegg til andre. David Hood har spelt på bass på album av Boz Scaggs, Cat Stevens, Paul Simon, Bob Seger, Bugs Bunny, Traffic, The Staple Singers, Frank Black, Odetta, John Hiatt, Etta James, John Altenburgh, Johnny & The MoTones og Percy Sledge. 

Sonen hans, Patterson Hood, er frontmann og ein av tre låtskrivarar i bandet Drive-By Truckers.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «David Hood» frå ,  den 25. januar 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 

USA-amerikanske rockebassistar
Muscle Shoals Rhythm Section-medlemmar
Traffic-medlemmar
Elevar ved University of North Alabama
Folk frå Sheffield i Alabama
Ronnie Barron

Ronnie Barron () var ein amerikansk skodespelar, klaverspelar, organist og kvit soul-songar i 1970-åra. Han var mest kjend som studiomusikar for ei rekkje artistar, i tillegg til samarbeidet med Dr. John, som òg kjem frå New Orleans.

Han har mellom anna spelt for Paul Butterfield, Canned Heat, Ry Cooder, Tom Waits, Eric Burdon & The Animals, Delaney & Bonnie and Friends og fleire.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ronnie Barron» frå ,  den 25. januar 2015.

Bakgrunnsstoff 

Musikarar frå New Orleans
USA-amerikanske rockeklaverspelarar
Canned Heat-medlemmar
George Soulé

George Soulé () er ein USA-amerikansk låtskrivar, songar, trommeslagar, plateprodusent og lydteknikar. Songane hans er blitt spelt av somme av dei mest suksessrike soulartistane, som Percy Sledge, Carl Carlton, The Temptations og Bobby Womack. I 1973 hadde han ein hit som soloartist med «Get Involved»

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «George Soulé» frå ,  den 25. januar 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Folk frå Meridian i Mississippi
USA-amerikanske countrysongarar
USA-amerikanske soulsongarar
USA-amerikanske studiomusikarar
USA-amerikanske låtskrivarar
Musikarar frå Mississippi
USA-amerikanske songarar
USA-amerikanske rhythm and blues-songar
Øivind S. Jorfald

Øivind Sigvart Jorfald () er ein norsk biletkunstnar busett i Vollen i Asker kommune, der han har atelier og driv galleriet Hebbe Lilles Galleri. 

Øivind S. Jorfald arbeider for det meste med handkollorerte koparstikk, litografi og teikning/akvarell, gjerne i små format og med ein humoristisk snert. Han har òg illustrert fleire bøker, ikkje minst bøker for born, og har dessutan laga teiknefilmar. For teiknefilmen Steinen fekk han Amandaprisen i 1990. I 1981 gav han ut heftet Bygging av flaskeskuter ( ISBN 82-516-0873-2 ).

Animasjonsfilmar
 1990: Steinen – manus, regi, produksjon, animasjon, design, bakgrunnar, klipp, 
 1992: Det var en gang – animasjon, design 
 1993: Flyndra – manus, regi, produksjon, animasjon, foto, design
 1994: Det opprørske alfabetet – regi, produksjon, foto, 
 1994: Den minste reven, bakgrunnar
 1995: Solo Snorre – regi, produksjon, animasjon
 1995: Filmen om Bodil – bakgrunnar
 1996: Den hellige finger – manus, regi, produksjon, animasjon, foto
 2002: Hvalens sjel – produksjon

Fotnotar

Bakgrunnsstoff
 Hebbe Lilles Galleri med rikhaldig utval av Øivind S. Jorfalds grafikk

Norske kunstnarar
Norske biletkunstnarar
Norske grafikarar
Norske teiknarar
Norske illustratørar
Vinnarar av Amandaprisen
Homemade Ice Cream

Homemade Ice Cream er det sjette studioalbumet til Tony Joe White, og det tredje han gav ut for Warner Brothers. Det var produsert av White og Tom Dowd.

Innhald

Medverkande
Tony Joe White: gitar, munnspel
Reggie Young: gitar
David Briggs: piano, orgel
Norbert Putnam: bass
Kenny Malone: trommer

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Homemade Ice Cream» frå ,  den 25. januar 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Musikkalbum frå 1973
Tony Joe White-album
Warner Bros. Records-album
Engelskspråklege album
Album produserte av Tom Dowd
Sherry

Sherry er det engelske namnet ein spansk sterkvin som blir produsert i det såkalla sherry-triangelet, Sanlúcar de Barrameda, El Puerto de Santa Maria og Jerez de la Frontera. På spansk har vinen namnet jerez, og på fransk xérès.

Sherry blir særleg laga av druetypen palomino. Under produksjonen blir vinen tilsett druebrennevin (brandy) og lagra. Vingjærsoppen Saccharomyces cerevisiae var. ellipsoideus lagar eit belegg som hindrar oksidasjon og dannar aromastoff som aldehyd.

Det blir laga sherry-liknande viner i andre delar av verda, og av forskjellige typar druer, men sherry er eit beskytta varemerke på linje med champagne og konjakk.

Namnet «sherry» er ei anglifisering av bynamnet Jerez. Drikken blei ei populær eksportvare til Storbritannia ettersom det høgare alkoholinnhaldet enn vanleg vin gjorde at han klarte sjøreisa betre. Handelen var godt etablert allereie på 1700-tallet. Mange bodegaer i Jerez de la Frontera blei grunnlagde eller vidareutvikla av britiske familiar.

Typar
Fino er den tørraste og bleikaste av dei tradisjonelle shery-typane.
Manzanilla er ein variant av fino sherry, laga i områda rundt San Lucar de Barrameda.
Amontillado er sherry som først er blitt lagra under flor, eit kvitt belegg danna på toppen av væska under gjæring. Resultatet er mørkare enn fino, men ikkje så mørk som oloroso.
Oloroso er ein sherry-variant som har vore lagra og oksidert lengre enn fino og amontillado, noko som gjev ein mørkare og fyldigare vin.
Palo Cortado er ein sjeldan type sherry som har fått forhøga alkoholinnhald, og er blitt lagra utan flor. Han utviklar likevel eigenskapar som liknar på amtillado, med noko av fylden til oloroso.
Sweet Sherry (Jerez Dulce på spansk) blir laga ved å tilsetha pedro ximénes eller muskatellvin til eun av dei tidlegare nemnde typane.
Cream sherry er ein vanleg type søt sherry.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sherry» frå ,  den 25. januar 2015.  
 
Teien, Thor Richard. «Sherry» (16. mars 2012), Store norske leksikon.

Bakgrunnsstoff

Alkoholdrikkar
Sterkvin
Dessertvin
Spansk vin
Jerez de la Frontera
Loutrá Edipsoú

Loutrá Edipsoú (gresk Λουτρά Αιδηψού) er ein landsby i periferieininga Évvia i Sentral-Hellas i Hellas. Loutrá Edipsoú var hovudsete i den tidlegare kommunen Edipsós, som frå 2011 inngår som ei kommunaleining i kommunen Istiéa-Edipsós.

Referansar 

Loutra Edipsou
Vin jaune

Vin jaune (fransk for 'gul vin') er ein særmerkt type kvitvin frå Jura i Frankrike. Vinen kan minna om tørr fino-sherry og får eigenskapane sine gjennom å mogna på fat under eit «slør» (voile) av vingjærsopp. Medan vin jaune har mange eigenskapar til felles med sherry, som aromaen, er han ikkje ein sterkvin som sherry. Vinen er laga av savagnin-drua, og nokre av dei beste døma kjem frå vinmarkene ved Château-Chalon AOC. I andre franske vinregionar har ein gjort forsøk med å laga liknande vinar av druer som chardonnay og andre lokale druer med tilsett gjær, til dømes vin de voile frå Gaillac.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Vin jaune» frå ,  den 25. januar 2015. 
 oppgav desse kjeldene:  
 

Fransk vin
Jura
Kvitvin
Stumtenar

Stumtenar er nemninga på ein type frittståande stativ med krokar eller knaggar til å henge frå seg klede på, særleg ytterklede og hovudplagg. Stumtenarar er difor oftast plassert i ein gang eller ein entré, men det finst òg stumtenarar som er meint å stå på soverom for å henge frå seg kleda på for natta.

Som regel er stumtenaren laga som ein lang loddrett stang på ein fot, utstyrt med krokar eller knaggar i ein sirkel øvst, eventuelt med krokar i ulike nivå. Men stumtenarar kan òg ha andre utformingar, tilpassa særskilde funksjonar og andre tilhøve. Materialet er tre eller metall, eller ulike materialkombinasjonar.

I moderne hus er stumtenarar vorte eit sjeldsynt inventar.

Møblar
Kenny Malone

Kenny Malone () var ein amerikansk trommeslagar og perkusjonist frå Nashville i Tennessee. Frå 1970-åra av var han ein mykje nytta studiomusikar i folk, country og mange andre akustisk-baserte musikksjangrar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kenny Malone» frå ,  den 25. januar 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

USA-amerikanske folkemusikarar
USA-amerikanske countrytrommeslagarar
Musikarar frå Nashville
Trakom

Trakom er ein augesjukdom forårsaka av ein kronisk betennelse i bindehinna og hornhinna gjennom infeksjon frå mikroorganismen Chlamydia trachomatis. Trakom er ein av dei mest utbreidde sjukdommane i verda, og er den vanlegaste infeksjonsårsaka til at folk blir blinde.

Trakom-bakterien blir overført gjennom kontakt, til dømes ved bruk av same handklede, kosmetikk og liknande. Augesekret kan også berast frå ein smitta person (som eit barn) til ein annan av fluger. Utsette pasientar kan smittast fleire gonger slik at sjukdommen får eit kronisk forløp.

Sjukdomsforløp

Inkubasjonstida er 5–12 døgn. Bindehinna på baksida av augelokka blir angripne først. Her vil det oppstå karakteristiske ruglete knutar (folliklar) og arr. Arrskrumping og feilstillingar vil gjera at augeloka blir feilstilde (entropion). Dette kan igjen føra til at augevippene skraper mot hornhinna og forårsakar trichiasis. Bindehinna kan gro ned over hornhinna (pannus trachomatosus). Kronisk sjukdom kan føra til nedsett syn eller at pasienten blir blind.

Førebygging og behandling
Sjukdommen kan førebyggjast gjennom gode hygienevilkår som senker smittefaren.

Trakom kan lækjast med antibiotika, men i utsette område kan pasientar lett bli infiserte att. Skade som følgje av kronisk sjukdom kan ofte betrast gjennom ein operasjon med korreksjon av feilstillinga til augelokksranden.

Soge og utbreiing

Trakom har vore kjend i Kina i over 4500 år. Han blei også skildra i Mesopotamia og Egypt ca. 2000 år f.Kr. Trakom var tidlegare utbreidd i Europa og Nord-Amerika og Nord-Asia, men er i dag mest ein tropisk sjukdom som særleg finst i tørr og varme strøk. Etter at Napoleon sin hær hadde kjempa i Egypt tok soldatane sjukdommen med seg tilbake til Europa, og han blei derfor ei tid kjend som  «den egyptiske augesjukdommen».

Sjukdommen er den viktigaste årsaka til at folk blir blinde i verdsmålestokk. Trakom er i dag særleg utbreidd i Midtausten, Afrika, India og Kina. Per 2006 var ca. 84 millionar angripne av sjukdommen og 8 millionar var blinde på grunn av han. 

Verdshelseorganisasjonen WHO arbeider aktivt for å utrydda sjukdommen gjennom «the Alliance for Global Elimination of Trachoma by the year 2020».

Sjå òg
 Grøn stær
 Grå stær
 Elveblindskap

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Sjukdommar i auge og adneksstrukturar