alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sognefjorden

Sognefjorden er den lengste og djupaste fjorden i Noreg, og etter grønlandske Scoresbysund den nest lengste fjorden i verda. 

Fjorden ligg i Vestland fylke og strekkjer seg frå foten av Jotunheimen i aust og mot kysten av Vestlandet. Han er 205 km lang frå Skjolden inst i Lustrafjorden til Solund, og 1308 m på det djupaste. Dei største djupnene ligg innover i fjorden; ved munningen er botnen berre 100 meter under havoverflata.

Over fjorden går ei kraftline med eit spenn på 4597 meter. Dette er den nest lengste kraftlina i verda.

Samferdsle 
Sognefjorden har vore ei viktig samferdsleåre frå gamalt av. Han har gjort det mogleg å frakta landbruksprodukt, frukt, bær og fisk mellom bygdene i Sogn og Bergen. 

Det er i dag fem ferjesamband som kryssar fjorden:
 Ornes-Solvorn 
 Fodnes-Mannheller 
 Hella-Vangsnes-Dragsvik 
 Lavik-Oppedal
 Ryskjedalsvika-Rutledal-Krakhella 

I tillegg går det ferje Gudvangen-Styvi-Dyrdal-Kaupanger-Frønningen-Lærdalsøyri i turistsesongen (mai-september).

Det er daglege snøggbåtruter frå Sogndalsfjøra til Bergen og Selje i Nordfjord.

Fjordarmar 

I motsetnad til Hardangerfjorden har ikkje kvar enkelt del av Sognefjorden eit eige namn. Berre Sognesjøen ytst i fjorden og Årdalsfjorden eller Lustrafjorden vert nytta som andre namn på Sognefjorden. Sognefjorden har derimot mange fjordarmar. Frå innløpet i vest og austover er desse (lengder i parentes): 
 Sognesjøen (35 km)
 Straumsfjorden (8 km)
 Bjørnefjorden (3 km)
 Gulafjorden (22 km til botn av Austgulfjorden)
 Eidsfjorden i Gulen (10 km)
 Nordgulfjorden (4 km)
 Austgulfjorden (8 km)
 Nessefjorden (6,5 km)
 Lifjorden (6 km)
 Bøfjorden i Hyllestad (4 km)
 Risnefjorden (6 km)
 Ikjefjorden (4,5 km)
 Vadheimsfjorden (5,5 km)
 Fuglsetfjorden (8 km)
 Eiesfjorden (1,8 km)
 Høyangsfjorden (8 km)
 Lånefjorden (3 km)
 Finnafjorden (6 km)
 Arnafjorden (8,5 km)
 Indrefjorden i Vik (2 km)
 Framfjorden (1,5 km)

 Esefjorden (4 km)
 Fjærlandsfjorden (27 km)
 Vetlefjorden (6 km)
 Sværafjorden (2,5 km)
 Norafjorden (21 km til botn av Barsnesfjorden)
 Sogndalsfjorden (16 km til botn av Barsnesfjorden)
 Eidsfjorden (3 km)
 Barsnesfjorden (5 km)
 Aurlandsfjorden (29 km)
 Nærøyfjorden (18 km)
 Lærdalsfjorden (9 km)
 Årdalsfjorden (16 km)
 Lustrafjorden (42 km)
 Gaupnefjorden (4,5 km)

Fjordar i Vestland
Sogn
Geografi i Gulen
Geografi i Hyllestad
Geografi i Høyanger
Geografi i Lærdal
Fjordar i Sogndal
Geografi i Vik
Jens Bjørneboe

Jens Bjørneboe () var ein norsk forfattar som skreiv ei rad romanar med sterkt samfunnskritisk innhald. Han skreiv òg dikt, skodespel og essay. Mange av verka er omsette til andre språk, mellom anna engelsk og tysk. 

Jens Bjørneboe vart fødd i Kristiansand den 9. oktober 1920. I 1943 flykta Bjørneboe til Sverige for å unngå den obligatoriske arbeidstenesta, og stifta kjennskap med antroposofien. Det var under dette eksilet at han møtte kvinna som skulle verta den første kona hans, tysk-jødiske Lisel Funk. Ho var interessert i antroposofi.

I forfattarskapen gjekk han mellom anna til åtak på skulestellet, rettsstellet og fengselsvesenet. Bjørneboe var aktiv innan riksmålsrørsla. Han vart dømd for å ha utgjeve den pornografiske boka Uten en tråd i 1967. I 1975 flytta han til øya Veierland nær Tønsberg, og det var her han vart funnen død den 10. mai 1976.

Utmerkingar 

 Nominert til Nordisk Råds litteraturpris 1968 for Frihetens øyeblikk : Heiligenberg-manuskriptet
 Gyldendals legat 1972
 Kritikarprisen 1973 for Stillheten
 Riksmålsforbundets litteraturpris 1974
 Doblougprisen 1974
 Nominert til Nordisk Råds litteraturpris 1975 for Haiene

Bibliografi

Dikt (1951)
Før hanen galer. Roman (1952)
Ariadne. Dikt (1953)
Jonas. Roman (1955)
Under en hårdere himmel (1957)
Den store by (1958)
Vinter i Bellapalma. Av forfatteren Hans Berlows etterlatte papirer (1958)
Blåmann (1959)
Den onde hyrde. Roman (1960)
Drømmen og hjulet (1964)
Til lykke med dagen (1965)
Uten en tråd (1966)
Frihetens øyeblikk. Heiligenbergmanuskriptet (1966)
Fugleelskerne (1966)
Aske, vind og jord (1968)
Semmelweis. Et anti-autoritært skuespill (1968)
Norge, mitt Norge. Essays om formyndermennesket (1968)
Uden en trævl II (1968)
Kruttårnet (1969)
Vi som elsket Amerika (1970)
Amputasjon. Arena-spill i 1 akt. (1970)
Anarkismen - I dag? (1971)
Politi og anarki (1972)
Hertug Hans. En novelle (1972)
Stillheten. En antiroman og absolutt siste protokoll (1973)
Tilfellet Torgersen. Rekonstruert av aktstykker (1973)
Haiene (1974)
Dongery (1976)
Røde Emma (1976)
Under en mykere himmel. Brev og bud fra en Steinerskole (1976)
Lanterner (1977)
Om Brecht (1977)
Om teater (1978)

Bakgrunnsstoff
 Bøker av Jens Bjørneboe digitaliserte hjå Nasjonalbiblioteket
 NRK-arkivopptak om Bjørneboe
 Nettstad på engelsk om Bjørneboe

Jens Bjørneboe
Norske forfattarar
Antroposofi
Folk frå Kristiansand
Forfattarar frå Vest-Agder
Vinnarar av Kritikerprisen
Vinnarar av Doblougprisen
Vinnarar av Gyldendals legat
Agnete Bjørneboe

Agnete Bjørneboe () er ein dansk kunstnar. Ho driv hovudsakleg med måling, grafikk og papirklipp. Bjørneboe er fødd i Tanzania og har budd i fleire afrikanske land. Ho har også henta inspirasjon frå reiser i India og Midtausten.

Bakgrunnsstoff 
 Agnete Bjørneboe  frå Billedkunstnernes Forbund
 

Danske målarar
Danske kunstnarar
Sven Kærup Bjørneboe

Sven Kærup Bjørneboe () er ein norsk forfattar, omsetjar og essayskrivar.

Han debuterte i 1967 med essayet «Brud og brudgom». Han fekk Grøndahlprisen i 1986. I 1996 fekk han Brageprisen i open klasse for reiseskildringa si av Jerusalem. Bjørneboe vann også Det Norske Akademis Pris til minne om Thorleif Dahl i 2001. 

Sven Kærup Bjørneboe er nevø av Jens Bjørneboe og skreiv ein biografi om onkelen i 2001.

Verkliste

Sakprosa
Brud og brudgom, 1967
I tvillingens tegn, 1970
Oss svermere imellom, 1993
Jerusalem. En sentimental reise 1996
De store bortforklaringer, 1978
Meld deg ut, 1981
Flukten til det virkelige, 1984
Våre spor slettes ut, 1986
In Extremis, 1987
Essays 1988
Om opprør og opprørs-ånd, 1989
De siste spørsmål, 1999
Det nye opprør, 2000
Onkel Jens, 2001
Ung mann i lang frakk, 2003
Epilog fra taket. Prosa, 2013

Skjønnlitteratur
Skjærgårdsfolk. Et skilderi, 1998
Skjærgårdsmesse, 2001
Gjensyn og klage, 2005

Bakgrunnsstoff 
 Bøker av Sven Kærup Bjørneboe digitaliserte av Nasjonalbiblioteket
 Utgjevingar av Sven Kærup Bjørneboe i BIBSYS ASk

Norske forfattarar
Folk frå Kristiansand
Forfattarar frå Vest-Agder
Vinnarar av Brageprisen
Garmisch-Partenkirchen

Garmisch-Partenkirchen er ein by i den tyske delstaten Bayern, og ligg i dei tyske alpane, like ved grensa til Austerrike og ved foten av det høgste fjellet i Tyskland, Zugspitze. Byen har 29875 innbyggjarar (2004).

Dei olympiske vinterleikane vart haldne her i 1936. 1. januar vert det kvart år arrangert nyårshopprenn her; eit høgdepunkt i den tradisjonsrike hoppveka.

Byar i Bayern
Januar
Oktoberrevolusjonen

Oktoberrevolusjonen er namnet på den væpna maktovertakinga den russiske arbeidarklassen med bolsjevikane i spissen gjennomførte i den russiske hovudstaden Petrograd den 25. oktober 1917 etter gammal russisk tidsrekning (juliansk kalender). Etter vestleg tidsrekning (gregoriansk kalender), som blei innført av dei same bolsjevikane (kommunistane) etter revolusjonen som eit ledd i moderniseringa av det russiske riket, skjedde dette den 7. november. Revolusjonen var organisert og leidd av Lev Trotskij, som saman med Vladimir Lenin var den fremste bolsjevikleiaren i 1917 og åra som følgde. Revolusjonen skjedde mesta heilt utan blodspille, da ingen syntest å ville forsvare den provisoriske regjeringa som i namnet hadde styrt sidan tsaren blei styrta i mars, men stendig meir på Petrograd-sovjetet sin nåde. Desse to hendingane til saman blir gjerne kalla den russiske revolusjonen, men kan samstundes sjåast som to ulike revolusjonar, både i form og innhald. 

Oktoberrevolusjonen blei etterfølgd av ein blodig borgarkrig, då fleire av den styrta tsaren sine generalar samla styrkar mot sovjet-styret, og der også utanlandske styrkar gjekk til angrep, såleis blant andre britiske, franske, amerikanske og japanske. Den blir difor gjerne kalla for borgar- og intervensjonskrigen. Trass i alle odds vann dei raude denne krigen, truleg mest fordi dei russiske bøndene hadde fått ta over godseigarjorda, og var redde for å miste den att dersom dei kvite kom tilbake.

Kommunisme
Russisk historie
Hendingar i 1917
Revolusjonar på 1900-talet
Hydrogenbinding

Hydrogenbinding er ei kjemisk binding som eit svakt elektropositivt hydrogenatom i eit molekyl dannar med elektronegative atom som oksygen, nitrogen og fluor i eit anna molekyl. Eit hydrogenatom er svakt elektropositivt når det er kovalent bunde til eit elektronegativt atom. Hydrogenbindinga skjer ved at svakt elektropositive og elektronegative delar av ulike molekyl vert trekte mot kvarandre. Slike bindingar kan òg verka mellom ulike delar av store molekyl. Det er hydrogenbindingar som held basepara i DNA saman. 

Hydrogenbindingar førekjem særleg i vatn (H2O). Bindingane er relativt svake, men sidan det er så mange av dei i vatn gjev dei vatnet spesielle fysiske eigenskapar som eit svært høgt kokepunkt, sidan det trengst mykje energi for å bryta desse bindingane mellom molekyla. Den tilsvarande kjemiske sambindinga til grunnstoffet svovel, som ligg under oksygen i periodesystemet – hydrogensulfid (H2S) – har ikkje hydrogenbindingar og er ein gass ved romtemperatur sjølv om han har dobbelt så høg molekylvekt som vatn. Hydrogenbindingar gjev òg vatn høg varmekapasitet, det vil seia at det trengst mykje energi for å varme opp vatn.

Hydrogenbindingar gjev samtidig vatnet spesielle eigenskapar når det frys. Som dei fleste andre material blir tettleiken til vatnet større ved lågare temperatur. Men når vatn blir kjølt ned til nær frysepunktet, fører hydrogenbindingane til at det blir danna ein struktur som faktisk har lågare tettleik  fordi vassmolekyla flyttar på seg for å minske energien sin. Dermed vil vatn utvida seg når det frys og is vil flyta i vatn, medan dei fleste andre material krympar og søkk når dei går over til fast form.

vatn
kjemiske bindingar
Marit

Marit er eit kvinnenamn, avleia av Margrete, som er vanleg i heile Norden. I Noreg var det mest populært rundt 1950 (sidan namnestatistikk har blitt ført), då var det i bruk av nesten 2,5 % av den kvinnlege befolkninga som førenamn. I dag (2004) er det tilsvarande talet 0,1%. Mette-Marit, den norske kronprinsessa, er ein av dei kjende personane med dette namnet.

Marit har namnedag 20. juli.

Kjende namneberar 
 Marit Tusvik (f. 1951), norsk forfattar
 Marit Breivik (f. 1955), norsk handballutøvar
 Marit Kaldhol (f. 1955), norsk forfattar
 Marit Arnstad (f. 1962), norsk politikar
 Marit Eikemo (f. 1971), norsk forfattar
 Marit Bjørgen (f. 1980), norsk langrennsløpar
 Marit Larsen (f. 1983), norsk musikar
 Marit Malm Frafjord (f. 1985), norsk handballspelar

Bakgrunnsstoff 

Kvinnenamn
Nordiske førenamn
Yggdrasil

Yggdrasil er i norrøn mytologi namn på verdstreet eller livstreet i midten av verda. Yggdrasil er eit asketre. Trekrona er alltid grøn, og går heilt opp til himmelen. Eddakvadet Grimnesmål fortel at treet har tre røter. Den eine rota går til det underjordiske dødsriket Helheim og skuggeriket Nivlheim. Draken eller ormen Nidhogg skadar der rota. Den andre rota går gjennom Midgard til Mime sin brunn og derifrå heilt til Jotunheim. Den tredje passerer gjennom Åsgard til Urd sin brunn. Urd er ei av dei tre nornene som vatnar treet slik at det alltid er grønt. Så seier Voluspå.

I Yggdrasil si trekrone lever fire hjortar, som et av blada på treet. Hjortane heiter Dåin, Dvalin, Dunøyr og Duratro. Morgondogga samlar seg i gevira deira og renn av for å verta verdselvane. 

I toppen av treet sit ei ørn. På nebbet til ørna sit ein hauk og skodar ut over verda. Eit lite ekorn, Ratatosk, piler opp og ned trestamma. Ekornet får med seg nyhende frå røtene til toppen. Andre vegen fører Ratatosk med seg ørna sine ord til draken Nidhogg. 
 
Ved Ragnarok jamrar og skjelv heile det eldgamle treet. Nidhogg lukkast med å gnaga over rota til treet. 

Snorre Sturlason seier i si den yngre Edda at gudane samlar seg til doms ved Yggdrasil kvar dag. 

Ordet Yggdrasil skal tyda Ygg sin hest. Ygg er eitt av dei mange namna til Odin.

Yggdrasil skal vera det treet som Odin hang frå i ni døgn for å få visdom. 

I Håvamål vert det fortalt at Odin såra seg sjølv med sitt eige spyd. På eit vis ofra han seg sjølv til seg sjølv. 

Eg veit at eg hekk
på vindalt tre
netter heile nie,
med geir-odd såra
og gjeven Odin,
gjeven sjølv til meg sjølv
oppå det treet
som ingen veit
kvar det av rotom renn.

Ikkje brød dei bar meg, og brygg ikkje;
ned eg nidstirde, tok opp runer,
ropande tok dei, 
ned att frå der eg fall.

Bakgrunnsstoff 
 Kunst inspirert av norrøn tid 
 Yggdrasil Oluf Olufsen Bagge: Verdensbildet, 1847
 Bilete av Yggdrasil 

Norrøn mytologi
Tre i mytologi
Leningrad

Leningrad kan visa til:
Stader kalla opp etter Vladimir Lenin
 Leningrad oblast, ein provins i Russland og eit russisk føderasjonssubjekt
 St. Petersburg i Russland, som heitte Leningrad frå 1924 til 1991
 Mu'minobod (Muminabad) i Tadsjikistan, som tidlegare heitte Leningrad eller Leningradskij 

Musikk
Musikkgruppa Leningrad, eit russisk ska/punkband
Leningrad Cowboys, eit finsk rockeband
44 Leningrad, eit tysk folk-punk-band
Symfoni nr. 7 av Sjostakovitsj (Op. 60) med undertittelen Leningrad, også kjend som Leningradsymfonien 
Songen Leningrad av Billy Joel frå 1989 
«Leningrad», ein song på The Storyman (2006) av Chris de Burgh

Anna
 Asteroiden 2046 Leningrad (1968 UD1)
 Kringsetjinga av Leningrad eller Leningrad-blokaden under andre verdskrigen.
 Leningradkodeksen, eit gammalt hebraisk bibelmanuskript

Tidlegare russiske bynamn
Tsar

Tsar er den russiske forma for tittelen keisar, som kjem av namnet Cæsar. Cæsar var opphavleg eit eigennamn (på Julius Cæsar), men blei etter hans død også bruka som tittel av etterfølgjarane hans, ilag med ordet emperator. På somme språk, som tysk, russisk og dei skandinaviske språka er det variantar av caesar som er bruka som tittel for ein ekstra mektig konge (Kaiser, tsar, keisar), mens til dømes fransk og engelsk brukar variantar av emperator (empereur, emperor).

Tsarar styrte meir eller mindre eineveldig i Russland og andre område underlagde det russiske riket frå mellomalderen til mars 1917. Sidan da har Russland vore republikk.

Den siste tsaren, Nikolaj II av Russland, blei skoten av bolsjevikar i 1918, under den russiske borgarkrigen.

Sjå òg 
 Tsarevitsj
 Tsarevna
 Russiske tsarar
 Tsar-Russland
 Russisk historie

Russisk historie  
Kongelege titlar
Russiske ord og uttrykk
Guden Mars

Mars er namnet på ein romersk gud som har gitt namn til planeten Mars og mars månad. Opphavleg var han guden for grøde, grøderikdom og kyr, men seinare vart han helst forbunden med krig. Mars har mykje til felles med den greske guden Ares og med den nordiske Ty. Hovudtempelet til Mars låg på Kapitolhøgda og vart delt med Jupiter og Quirinus.

Det er sagt at Mars var sonen til Juno og ein magisk blome, eller kanskje Jupiter sjølv. Bellona, den romerske krigsgudinna, skal ofte ha opptredd på slagmarka saman med han, og er i ulike forteljingar kona, systera, dottera eller syskenbarnet hans. Nerio er òg nemnd som kona hans. Borna hans var Timor og Fuga, som svarar til Phobos og Deimos i gresk mytologi, og tvillingane Remus og Romulus, dei mytiske grunnleggjarane av Rom.

Mars vart ofte framstilt som ein krigar med hjelm i romersk kunst. Ulven og hakkespetten var via han.

Bruk av namnet 
Mars, med genitivsforma Martis, har gjeve opphav til namnet på månaden mars og planeten Mars. Særleg på romanske språk har tysdag namn etter han, som Martedì på italiensk, mardi på fransk, martes på spansk og Mawrth på kymrisk. Den opphavlege latinske nemninga for den tredje dagen i veka var Martis Dies.

Ei rekke namn er avleidde av gudenamnet, frå latinsk Martinus til Martin, Martine, Morten og liknande. Markus og nærskylde namn kan også ha vore avleidde frå Mars.

Bakgrunnsstoff 

Gudar for liv og lyst
Stridsgudar
Romerske gudar
Den kalde krigen

Den kalde krigen var den konstante motsetninga, rustingskappløpet og politiske spenninga mellom dei to supermaktene USA og Sovjetunionen frå ca 1947 til slutten av 1980-åra, da Mikhail Gorbatsjov som sovjetisk leiar sørgde for å avblåse «krigen». I periodar av såkalla «avspenning» før den tid, heldt opprustinga i røynda fram, på begge sider.

Uttrykket «kald krig» går på at motsetninga til tider var sterk som i ein krig, men «kald» på den måten at det faktisk ikkje blei storkrig, mellom anna truleg fordi dei to partane sine atomvåpenarsenal heldt kvarandre i sjakk (terrorbalansen). Den kalde krigen ramma likevel mange, både ved innskrenking av politisk fridom, reiserestriksjonar og stadig angst for utsletting gjennom atomkrig.

Den fyrste perioden 
Den farlegaste perioden av den kalde krigen var truleg 1950-talet, då var bombefly den einaste måten å «levera» kjernefysiske våpen på. Om det kom til krig mellom dei to supermaktene ville den som fyrst klarte å utsletta flyplassane til motparten ha ein føremon. Etter som mange av desse låg i nærleiken av storbyar ville det medføra at store folkesentra ville verta utsletta. Avklassifiserte domkument frå National Archives and Records Administration i USA  syner at USA hadde planer om å utsletta så mange sovjetiske storbyar som muleg, i ei tidleg fase av ein eventuell krig. Men europeiske og kinesiske byar var òg på lista over byar som skulle utslettast. Denne strategien bygde på at USA på denne tida hadde om lag ti gongar så mange kjernefysiske våpen som Sovietunionen, og plana var å utsletta dei sovjetiske flya og flyplassane før dei kunne gå til mottiltak. Etter som Sovietunionen tok att USA, og begge supermaktene etter kvart vart i stand til å nytta interkontinentale rakettar og ubåtar for å «levera» kjernevåpen, vart føremonane med å slå til fyrst mindre attraktive. Dei mange måtane å nå fram med kjernefysiske våpen gjorde at sjansane for å unngå å sjølv verta utsletta vart mindre, noko som førte til at faren for ein kjernefysisk krig vart mindre. Kjernevåpna vart så kraftige og så mange, og så lette å nå fram med, at dei rett og slett vart for farlege å nytta.

Relaterte lokale krigar 
I motsetning til i Europa, blei den kalde krigen «varm» i andre delar av verda. I denne samanhengen kan nemnast som døme krigane i Korea, Vietnam og mange lokale krigar, spesialt borgarkrigar, i Afrika, som blei tolka inn i ei kald-krigs-ramme, sjølv om dei også hadde andre årsaker.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Internasjonal politikk
 
Konfliktar i 1940-åra
Konfliktar i 1950-åra
Konfliktar i 1960-åra
Konfliktar i 1970-åra
Konfliktar i 1980-åra
Globale konfliktar
Odinfeltet

Odinfeltet er eit gassfelt i Nordsjøen som er oppkalla den norrøne guden Odin. Feltet ligg 26 kilometer  nord for Friggfeltet. Ein vann ut naturgass her mellom 1984 og 1994. 
Oljeplattformen vart fjerna i 1996/97. Esso var oljeselskapet som hadde rettane til Odinfeltet. Gassen frå feltet vart transportert i røyrledning til Frigg og deretter i Frigg-røyrledningen til St. Fergus i Skottland.

Bakgrunnsstoff
www.kulturminne-frigg.no om Odinfeltet 

Norske naturgassfelt
Olje- og gassfelt i Nordsjøen
Peter

Peter, Petter og Peder er mannsnamn som kjem frå gresk Πέτρος «Petros» gjennom latin Petrus. Dette er ei omsetting av det arameiske Kefa, som tyder «stein» eller «klippe». Namnet blei gitt som tilnamn til apostelen Simon av Jesus.

I Noreg har namnet vore kjend sidan rundt 1120, vanlegvis på forma Pétr. Den latinske forma Petrus er også brukt, medan Per er ei velkjend kortform. Andre språk har former som til dømes Pierre (fransk), Piotr/Pjotr (russisk), Pekka (finsk, Pieter (lågtysk), Pietro (italiensk og Pedro (spansk og portugisisk). 

Kjende kvinneformer som har vore brukte i Noreg er Petra, Petrea, Petrikke og Petrine.

Namnedagar er 22. februar (Festen for Peters stol) og 29. juni (Festen for Peter og Paul, i Noreg kalla persok eller petersmesse).

Kjende namneberarar 

 Apostelen Peter
 Den heilage Peter, fleire helgenar
 Peder Claussøn Friis (1545-1614), norsk omsetjar
 Petter Dass (1647-1707), norsk prest og salmediktar
 Peter den store (1672-1725), russisk tsar
 Peter Wessel Tordenskjold (1690-1720)
 Peter I av Russland (1672-1725), russisk tsar
 Peter II av Russland (1715-1730)
 Peter III av Russland (1728-1762), russisk tsar
 Peder Cappelen (1863-1837), norsk stortingsmann
 Peder Bugge (1764-1849), norsk biskop
 Peder Balke (1804-1877), norsk kunstmålar
 Peter Andreas Munch (1810-1863), norsk historikar
 Peter Christen Asbjørnsen (1812-1885), norsk eventyrsamlar
 Peter Tsjajkovskij (1840-1893), russisk komponist
 Peder Severin Krøyer (1851-1909), norsk kunstmålar
 Peder Kolstad (1878-1932), norsk statsminister
 Peter Wessel Zapffe (1899-1990), norsk filosof
 Peter Sellers (1925-1980), britisk skodespelar
 Peter Buck (f. 1956), USA-amerikansk gitarist i R.E.M.
 Petter Stordalen (f. 1962), norsk forretningsmann
 Petter Rudi (f. 1973), norsk fotballspelar
 Petter Solberg (f. 1974), norsk rallyførar
 Péter Lékó (f. 1979), ungarsk sjakkspelar
 Petter Vaagan Moen (f. 1984), norsk fotballspelar
 Petter Nordthug (f. 1986), norsk skilaupar

Anna 
 St. Petersburg er kalla opp etter apostelen
 Petter Smart er ein oppfinnar frå Donald Duck-historiene

Bakgrunnsstoff 

Mannsnamn
Førenamn av gresk opphav

en:Pjeter
Abidjan

Abidjan er den største byen i Elfenbeinskysten, og var fram til 1984 også hovudstaden i landet. Byen ligg ved Ebrié-lagunen ut mot Atlanterhavet, og dersom ein reknar med forstader, har han eit folketal på rundt 3 millionar. Byen var lenge ein nokså liten og uviktig stad, men ei utbygging av hamna i dei siste tiåra har auka folketalsveksten.

Byen blei grunnlagt i 1903 og var hovudstad i den franske kolonien Côte d’Ivoire i perioden frå 1934 til 1960. Då landet fekk sjølvstende heldt byen på denne rolla fram til 1984, då Yamoussoukro vart ny hovudstad. Abidjan er det finansielle og kulturelle senteret for det fransktalande Vest-Afrika og blir ofte omtalt som «Vest-Afrikas Paris».

Byar i Elfenbeinskysten
Tidlegare hovudstader
Byar kalla Paris
Astronomisk eining

Den astronomiske eininga (AE, ae, AU, au) er ei avstandseining som blir brukt om avstandar i solsystemet og elles i universet. Avstanden 1 AE er lik gjennomsnittsavstanden frå sola til jorda.

 1 AE = 149 597 870 691 ±30 meter, om lag 150 millionar kilometer

Måleiningar for lengd
Astronomiske måleiningar
Celestmekanikk