alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Rovigo

Rovigo er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Rovigo i regionen Veneto og har om lag 50 000 innbyggjarar.

Geografi 
Rovigo ligg i eit lågtliggande område kalla Polesine, 80 km med jernbane sørvest for Venezia og 40 km sørvest for Padova ved Adigettokanalen. Kommunen Rovigo strekker seg mellom elvane Adige og Canalbianco, 40 km vest for Adriahavet. Ein frazione, Fenil del Turco, strekker seg derimot sør for Canalbianco.

Polesine er namnet på det lågtliggande område mellom elvane Adige og Po og sjøen. Opphavet til dette namnet er ikkje kjend og vert stort sett berre nytta om provinsen Rovigo, men stundom òg om naboområda Adria og Ferrara.

Historie
Rovigo (både Rodigium og Rhodigium på latin) dukkar først opp i skriftlege kjelder frå Ravenna den 24. april 838. Opphavet til byen er usikkert. I 920 vart han vald som mellombels residens for biskopen av Adria, Paolo Cattaneo, då byen hans vart øydelagd av ungarske herjingar. Han starta bygginga av festningsverk som stod ferdig alt i 945. Vicomten av Rovigo bygde fleire murar i 1130-åra for Huset Este. Dagens Torre Donà er restane etter borga som vart bygd ein gong i tida mellom. Ho er 66 meter høg og kan vere det høgaste murtårnet på denne tida om datoen det vert sagt det stod ferdig er riktig.

I 1194 kom Rovigo formelt under Azzo VI d'Este, hertugen av Ferrara, som tok tittelen conte (greve) av Rovigo. Este sitt styre enda i 1482 då Republikken Venezia tok byen med etter ei omleiring. Este tok tilbake byen under Cambraiforbundskrigen, men venetianarane fekk han tilbake i 1514. Dei heldt på byen fram til den franske revolusjonen. I 1806 oppretta Napoleon Bonaparte eit hertugleg storlen for general Anne Jean Marie René Savary. Etter napoleonskrigane gjekk byen til Keisardømmet Austerrike i 1815 og han fekk status som keisarby.

Rovigo vart annektert til Kongedømet Italia i 1861. I 1866 vart han forbunde med jernbane til Padova, Ferrara, Verona (via Legnago) og Chioggia (via Adria). På 1900-talet vart byen industrialisert og den viktigaste industrien var eit sukkerraffineri. I 1937 vart Adigetto-kanalen omleia vest for byen og ei stor gate, Corso del Popolo, vart bygd over det tidlegare løpet. I åra 1943-1945 var Rovigo ein del av Den italienske sosialrepublikken og har vore ein del av Italia sidan 1946. I 1950- og 1960-åra skjedde det ei dramatisk utvikling i Rovig og han var den byen som vart raskast urbanisert etter den andre verdskrigen.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Rovigo» frå ,  den 8. januar 2008. 

forskjellige forfattarar, Rovigo. Ritratto di una Città., Minelliana - Rovigo, 1988.
[*Historia til Polesine av Enzo Sardellaro.

Byar i Veneto
Byar i Italia
Menneskehandel

Menneskehandel er det å bruka menneske som varer, altså ved å selja og kjøpa dei og gjennom vidare utnytting. Ein kan hevda eigedomsrett over eit menneske ved å ta dei til fange gjennom krig eller overfall, på grunn av gjeld som ikkje kan betalast, eller fordi visse folk i eit samfunn tradisjonelt har eigedomsrett over andre. Menneske det blir handla med er ofte slavar, men kan også bli innlemma i familiar gjennom ekteskap eller adopsjon.

Sjå òg 
 Menneskehandel i Afrika
 Kidnapping

 
Handel
Fridomstap
Brotsverk
Tvangsflytting
Chioggia

Chioggia er ein kystby i provinsen Venezia i regionen Veneto i Italia med om lag 50 000 innbyggjarar. Han ligg på ei lita øy sør i Venezialagunen, om lag 25 km sør for Venezia. Ei vegfylling går mellom øya og fastlandet og til bydelen (frazione) Sottomarina.

Historie
Chioggia og Sottomarina var lite viktig i antikken, men vart nemnd av Plinius som fossa Clodia. Ei lokal segn fortel at byen vart grunnlagd av ein Clodius, men opphavet til dette er ikkje kjend. 

Dei første skriftlege kjeldene som nemner Chioggia er frå 500-talet, då byen var ein del av Austromarriket. Chioggia vart øydelagd av kong Pippin av Italia på 800-talet, men vart bygd opp att rundt ein ny industri som basert seg på saltkjel. I mellomalderen vart sjølve Chioggia kalla Clugia major, medan Clugia minor var ein sandbanke om lag 600 meter lenger ute i Adriahavet. Han vart ein fri kommune og eit bispesete frå 1110, og fekk seinare ei viktig rolle under den såkalla Chioggiakrigen mellom Republikken Genova og Republikken Venezia og vart erobra av Genova i 1378 og av Venezia i juni 1380. Sjølv om byen stort sett var sjølvstyrt var han frå den tid alltid underlagt Venezia.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Chioggia» frå ,  den 8. januar 2008.

Bakgrunnsstoff 

TuttoChioggia
Hamna i Chioggia
Artikkel om Chioggia i The Catholic Encyclopedia

Byar i Veneto
Byar i Italia
Acerra

Acerra (latin Acerrae) er ein by i provinsen Napoli i regionen Campania i Italia med om lag 50 000 innbyggjarar. Han ligg om lag 20 km nordaust for Napoli.

Historie 
Acerra er ein av dei eldste byane i regionen og var truleg grunnlagd av oskarar med namnet Akeru. Han var den første byen i Den romerske republikken som fekk status civitas sine suffragio (332 fvt.).

Acerra vart øydelagd av Hannibal i 216 fvt., men bygd opp att 210 fvt.

Acerra var ein base for romarane under forbundsfellekrigen i 90 fvt..

I juli 2005 vart det hevda at ein statue av Jomfru Maria i Peterskyrkja i byen flytta på seg og fekk ein rosa farge.

Bakgrunnsstoff 
 Artikkel om Camorra
 «Dødstriangelet»

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Acerra» frå , den 8. januar 2008.

Fotnotar 

Byar i Campania
Byar i Italia
Belluno

Belluno (friulisk Belun, tysk Beilun) er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Belluno i regionen Veneto og har om lag 35 000 innbyggjarar. Han ligg om lag 80 km nord for Venezia og er den viktigaste byen i Dolomittane. Han er òg den største byen i Valbelluna-området. 

Den første klesbutikken til Benetton opna her i 1965. Han er ein av 15 kommunar i nasjonalparken Dolomittane.

Geografi 
Belluno ligg på ei klippe oppfor området der elvane Torrente Ardo og Piave renn saman. I nord ligg det imponerande Schiarafjellet i Dolomittane, med den kjende Gusela del Vescovà («Nåla til biskopen»), og fjella Serva og Talvena stig opp frå byen. I sør ligg dei første fjella i Alpane og på andre sida av desse ligg Veneziasletta. Lenger sør ligg Nevegal, i Castionese-området, som er ein kjend skiferiestad. Den årlege normaltemperaturen for Belluno er 9 °C og i løpet av eit år kjem det normalt 1370 mm nedbør.

Historie 
Namnet på byen kjem frå det keltiske belo-dunum som tyder «storarta ås». Namnet kom frå den gunstige plasseringa i dalen. 

Byen vart grunnlagd rundt 220-200 fvt. av romarane og frå 181 fvt. var han ein viktig militærpost i det romerske Venetia. Etter fallet til Vestromarriket vart han styrt av langobardar (500-talet) og karolingar (700-talet). Frå seint på 800-talet vart han styrt av ein biskop og fekk då ei borg og bymurar. Seinare kom han inn under ghibellinar-familien Ezzelino. Etter å ha kjempa mot Treviso om kontroll over det nærliggande området vart til slutt Belluno underlagt Republikken Venezia (1404). Frå den tid vart han eit viktig senter for transport av tømmer frå Cadore og ned og opp elva Piave.

Etter Republikken forsvann kom Belluno inn under Keisardømet Austerrike fram til han vart annektert av Kongedømet Italia i 1861.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Belluno» frå , den 8. januar 2008.

Bakgrunnsstoff 

 Kart over Belluno 
 Bellunovirtuale 

Byar i Veneto
Byar i Italia
58 Concordia

58 Concordia er ein ganske stor hovudbelteasteroide. Han er klassifisert som ein C-type-asteroide, så overflata er veldig mørk og har sannsynlegvis ei karbonrik samansetning. Den vart oppdaga av R. Luther 24. mars 1860. Han namnsette asteroiden etter den romerske gudinna Concordia, gudinne for forståing og einigheit.

Kjelder 

Concordia
Concordia
59 Elpis

59 Elpis er ein veldig stor hovudbelteasteroide. Han er av C-typen og difor velidg mørk; samansetninga er sannsynlegvis karbonrik. Elpis vart oppdaga av J. Chacornac 12. september 1860. Asteroideoppdaginga var hans sjette og siste. Elpis er namnsett etter Elpis, ei personifisering av håp i gresk mytologi.

Kjelder 

Elpis
Elpis
60 Echo

60 Echo er ein ganske stor hovudbelteasteroide. Han er av S-typen. Echo vart oppdaga av James Ferguson 14. september 1860. Asteroideoppdaginga vart hans tredje og siste. Asteroiden er namnsett etter Echo, ei nymfe frå gresk mytologi.

Kjelder 

Echo
Echo
Fylkesveg 544

Sjå òg Fylkesveg 544 (fleirtyding)
Fylkesveg 544 (Fv544) går mellom Kattatveit i Stord og Persvikskar i Kvinnherad. Vegen (bortsett frå ferjestrekninga) er 3,7 km lang.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt

Kattatveit
 Skrivarvegen frå Leirvik til Førland
 Arm til Sunnhordlandskaien
 frå Saghaug til Stord Verft (1,3 km)
 Tveita, felles trasé til Skjersholmane
 frå Tveita til Eldøyane (3,0 km)
  Meatjørna
 Ferje frå Skjersholmane (55 min, 1 tur/time)

til Ranavik
Eidsvik
Sæbøvik
  frå Tofte til Melkevik (8,3 km)
 frå Tofte til  Storhovda (1,8 km)
 Halsnøytunnelen (4120 m, 136 muh)
 frå Opsanger til  Husnes
 frå Opsanger til Sunde kai (1,0 km)
 Persvikskar

Bakgrunnsstoff 

Ferjeinfo Skjersholmane-Sunde
Snøggbåtinfo Leirvik-Sunde
Tide – ferjer 

Primære fylkesvegar
Fylkesvegar i Hordaland
Ferjesamband i Vestland
Vegar i Stord
Vegar i Kvinnherad
61 Danaë

61 Danaë er ein ganske stor og steinete hovudbelteasteroide. Han vart oppdaga av Hermann Goldschmidt 9. september 1860 og namnsett etter Danaë, mora til Persevs i gresk mytologi.

Ein studie av ljoskurvedata frå 1985 tyder på at Danaë har ein måne. Dimensjonane til hovudlekamen er då 85×80×75 km, medan månen måler 55×30×30 km og går i bane i ei høgd på omtrent 101 km. Tettleiken til begge objekta er då 1,1 g/cm³.

Kjelder 

Asteroidar
S-type-asteroidar
Aversa

Aversa er ein by i provinsen Caserta i regionen Campania i Italia med om lag 55 000 innbyggjarar.

Byen ligg berre 5 km nord for Napoli og er senter i eit jordbruksdistrikt der det vert produsert vin og ost.

Historie
Aversa, som erstatta den nærliggande byen Atella etter han vart lagt aude under gotarkrigen, vart det første normanniske landområdet i Middelhavet. Rainulf Drengot fekk staden i 1030 og ved å gje asyl til forfølgde menneske i området fekk han etter kvart makt. Robert Guiscard bygde festningsverk i byen og kom i strid med biskopen i Aversa som styrte på vegne av paven og Det tysk-romerske riket, som formelt eigde landområdet. 

Greven av Aversa, Rikard I, var ein av leiarane i striden mot paven som enda med slaget ved Civitate. Her vart sjølve pave Leo IX tatt til fange. Men den slue Rikard handsama ikkje paven som ein fange. I staden eskorterte han paven tilbake til Roma, noko som førte til forsoning mellom normannarane og Kyrkja. Normannarane nytta så Aversa som base for å opprette ein stat på Sicilia og Italia.

Bakgrunnsstoff 
Aversa på Mapquest

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Aversa» frå ,  den 8. januar 2008. 

Byar i Campania
Byar i Italia
Scafati

Scafati er ein by i provinsen Salerno i regionen Campania i Italia med om lag 50 000 innbyggjarar.

Scafati ligg ved elva Sarno og var ein gong kjend som «Litle Venezia» på grunn av alle kanalane, demningane og slusene i det gamle bysenteret.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Scafati» frå , og «Scafati» frå  den 8. januar 2008. 

Byar i Campania
Byar i Italia
Casalnuovo di Napoli

Casalnuovo di Napoli er ein by i provinsen Napoli i regionen Campania i Italia med om lag 50 000 innbyggjarar. Han ligg 13 km nordaust for Napoli. 

Casalnuovo di Napoli grensar til kommunane Acerra, Afragola, Casoria, Pollena Trocchia, Pomigliano d'Arco, Sant'Anastasia og Volla.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Casalnuovo di Napoli» frå , den 8. januar 2008. 

Byar i Campania
Byar i Italia
Ethlinn

Ethlinn, Eithne eller Ethnea er i den irske gudekrinsen mor til guden Lug. Ho var dotter av fomorkongen Balor, som sette ho inn i eit høgt tårn for å hindre at ho skulle føde ein son. Det var slik spådd at ein son- eller dotterson til han ville drepa bestefar sin.

Cian, ein av tre brør, sneik seg inn i tårnet kledd ut som kvinne, og ho fødde tre søner etter møtet med han. Balor baud at desse tre sønene skulle druknast medan dei framleis var små, men ein av dei tre gutane kom levande frå det og vart oppfostra hjå faren Cian. Dette barnet var Lug. 

Ifølgje Fianna-syklusen var ho seinare gift med Nuada og fekk born med han. Gjennom denne avstamminga er Ethlinn rekna som bestemor til Cú Chulainn og stammor til Finn Mac Cumhail.

Sjølve soga om tårnet og spådomen minner i mangt om den greske forteljinga om Danae, mor av helten Perseus, som vart fødd etter at Zevs sneik seg inn i eit tilsvarande tårn.

Kjelder

Irsk mytologi
Henrik Suso

Henrik Suso () (fornorsking av tysk Heinrich og latinisering av etternamnet Seuse som mor hans brukte; òg skrive Heinrich von Berg), fødd omkring 1295, truleg i Konstanz, død 25. januar 1366 i Ulm, var ein tysk mystikar og dominikanarmunk. 

Henrik gjekk i kloster som 13-åring, og studerte på 1320-talet ved høgskolen dominkanarane hadde i Köln. I 1348 vart han på grunn av ein påstått skandalehistorie forflytta til klosteret i Ulm, og der vart han resten av livet sitt.

Suso var blant læresveinane til meister Johannes Ekkehart, og han høyrde i lag med Ekkehart og Johannes Tauler til dei sentrale kristne mystikarane i mellomalderen. Susos Büchlein der ewigen Weisheit høyrde til dei mest lesne oppbyggingsskrifta i mellomalderen. 

Suso kom fram til at eit menneske ikkje kunne bli fullkome gjennom teologisk tenkning. Askese var heller ikkje noko mål i seg sjølv. 

I eit mellomalderskrift om livet hans, finst ei forteljing om korleis Suso under sjukdom vart oppmødd av englar som dansa og song «In dulci jubilo».

Suso vart kanonisert i 1881.

Bakgrunnsstoff 
 Biografi på katolsk.no

Suso
Suso
Suso
Suso
Pomezia

Pomezia er ein kommunwe i provinsen Roma i regionen Lazio i Italia med om lag 50 000 innbyggjarar.

Bakgrunnsstoff 

pomeziaonline.com

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Pomezia» frå ,  den 9. januar 2008. 

Byar i Lazio
Byar i Italia
Sanremo

Sanremo eller San Remo er ein by i provinsen Imperia i regionen Liguria i Italia med om lag 55 000 innbyggjarar. Han ligg ved kysten av Middelhavet heilt vest i Liguria. Han vart grunnlagd i romartida og er ein kjend turistdestinasjon på den italienske rivieraen. Årleg er det fleire kulturarrangement i byen, som Sanremo Musikkfestival.

Historie 
Byen vart grunnlagd som ein romersk busetnad (Matutia eller Villa Matutiana) og voks tidleg i mellomalderen då innbyggjarane flytta opp i høgda og bygde ei borg her for å verne seg mot plyndringstokta til sarasenarane. 

Sanremo kom under grevskapet Ventimiglia og seinare inn under biskopane i Genova, som i 1297 selde han til familiane Doria og De Mari. Han vart ein fri by på andre halvdel av 1400-talet. Den gamle landsbyen som voks fram på Pignaåsen i denne tida er særs godt bevart fram til i dag. 

Sanremo klarte å halde seg sjølvstendige frå Genova i lange tider, men i 1753, etter tjue år med harde kampar, vart Sanremo underlagt geneuesarane. Dei bygde festninga Santa Tecla på stranda nær hamna. Festninga vart nytta som fengsel fram til 2002 og vert i dag omforma til eit museum. 

Etter den franske perioden under napoleonskrigane kom byen til Savoie i 1814 og vart då annektert av Kongedømet Sardinia. 

Byen voks seg større frå misten av 1700-talet og utover og turistindustrien kom tidleg. Dei første hotella vart bygd og byen strekte seg langs kysten. På 1800-talet var det mange kjend namn som vitja byen, som keisarinne Elisabet av Austerrike, tsar Nikolai I av Russland, Alfred Nobel, Italo Calvino, keisarinne Maria Alexandrovna, som den russisk-ortodokse kyrkja var reist for i 1912 av eit lokalt russisk samfunn.

Folk frå Sanremo 
Mary Douglas (1921–2007), britisk sosialantropolog

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Sanremo» frå , den 9. januar 2008.

Bakgrunnsstoff 

 Sanremo Festival
 Sanremo Musikkfestival - uoffisiell side 
 sanremoguide.it

Byar i Liguria
Byar i Italia
Prato

Prato er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Prato i regionen Toscana og har om lag 180 000 innbyggjarar.

Historisk har hovudnæringa i Prato vore basert på tekstilindustrien. 

Sidan seint i 1950-åra har mange flytta til byen, først frå Sør-Italia og seinare frå utlandet. Sidan seint i 1980-åra har byen hatt eit stort kinesisk samfunn. Med meir enn 180 000 innbyggjarar er Prato den nest største i Toscana og den tredje største i Sentral-Italia etter Roma og Firenze.

Historie 
I 1512 vart byen plyndra av spanske troppar sende av pave Julius II, som skulle ta tilbake Firenze for Medici-familien. Spanjolane tok livet av om lag 50 000 innbyggjarar i Prato og dette skremde Firenze så pass at dei overgav det republikanske styret og lét Medici ta over styret igjen.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Prato» frå , den 9. januar 2008.

Bakgrunnsstoff 
 Reiseguide
 Kultur i Prato 
 foto.prato.net 
 Biletgalleri på globopix.net

Byar i Toscana
Byar i Italia
Livorno

Livorno er ein hamneby i Italia ved Liguriahavet. Han er hovudstad i provinsen Livorno i regionen Toscana og har om lag 155 000 innbyggjarar. Livorno er den tredje største hamnebyen på vestkysten av Italia.

Historie 

Livorno vart definert som ein «idealby» under den italienske renessansen. Byen har framleis mange kanalar omgjeve av kraftige bymurar og ei hamn med tårn og festningar som fører til sentrum av byen. Store delar av byen var teikna av arkitekten Bernardo Buontalenti på slutten av 1500-talet og Livorno gjennomgjekk ein periode med stor byplanlegging på slutten av 1600-talet.

Seint i 1580-åra erklærte Ferdinando I de Medici Livorno ein «porto Franco» som innebar at varer som vart handla her var skattefrie. Lovene Leggi Livornine, som byen vart styrt etter mellom 1590 og 1603, gav handelsmennene mange privlegium, religionsfridom og amnesti for enkelte straffar. På grunn av desse lovene vart Livorno ein verdsby og ein av dei viktgaste i heile Middelhavet. Mange utlendingar flytta til Livorno, som jødar, armenarar, grekarar, nederlendarar og engelskmenn. 

Under napoleonskrigane var det forbode å handle med England og Livorno fekk store økonomiske tap på grunn av dette. I 1868, etter at Livorno vart ein del av Kongedømet Italia, mista han no statusen som Porto Franco og byen vart mindre viktig.

Viktige personar frå Livorno 
 Amedeo Modigliani
 Giovanni Fattori
 Voltolino Fontani
 Pietro Mascagni

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Livorno» frå , den 9. januar 2008.

Bakgrunnsstoff 

 Fotografisk kart av Livorno

Byar i Toscana
Byar i Italia
Provinsen Livorno
Pistoia

Pistoia er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Pistoia i regionen Toscana og har om lag 90 000 innbyggjarar. Han ligg om lag 30 km vest og nord for Firenze.

Historie 

Pistoria (stundom òg Pistorium eller Pistoriae på latin) var eit senter for dei gallarar, ligurarar og etruskarar før han vart ein romersk koloni på 500-talet fvt., langs den viktige vegen Via Cassia. I 62 fvt. vart demagogen Catiline og tilhengarane hans slakta i nærleiken. Frå 400-talet vart byen eit bispesete og under langobardane vart han ein kongeleg by med fleire privilegium. Gullalderen til Pistoia starta i 1177 vart staden erklært ein fri kommune og dei neste åra vart han eit viktig politisk senter, det vat reist bymurawr og fleire offentlege og religøse bygg. 

I 1254 mista ghibellinarane i Pistoia makta til guelfarane i Firenze. Pistoia vart verande under Firenze bortsett frå ein kort periode på 1300-talet då Castruccio Castracani erobra han for Lucca. Han vart offisielt annektert til Firenze i 1530. På 1300-talet var Ormanno Tedici ein av herrane i byen. 

I 1786 vart eit kjent jansenisme-råd halde i Pistoia.

Dante nemnde byen i Divina Commedia som heimstaden til Vanni Fucci, som ein møter i Inferno samanfiltra i ein knute av slangar med han forbanner Gud. 

Pistoia har gjeve namn til pistolen, som vart produsert her på 1500-talet. I dag er han derimot mest kjend for dei mange hagane som ligg rundt byen og blomstermarknaden.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Pistoia» frå ,  den 9. januar 2008. 

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

Byar i Toscana
Byar i Italia
Jobs bok

Jobs bok er ei bok i Det gamle testamentet/Tanakh som handlar om prøvelsane til Job. Skrifta skil seg ut ved at ho blandar diktarisk tekst med forteljing. 

Boka kan delast inn i tre delar: 
Kap. 1 og 2: forteljande prolog,
Kap. 3-42:6: ein lang del med samtalar i poetisk form,
Kap. 42:7-17: forteljande epilog.

Job er ein velståande mann. Djevelen prøver å få han til å slutta å tjena Gud ved å utsetta han for ulukker, slik at han blir sjuk og fattig. Tre venner, Elifas, Bildad og Sofar, kjem for å trøysta han. Dei meiner han må ha gjort noko gale slik at han no blir straffa med ulukker. Mot slutten av forteljinga kjem ein fjerde person, Elihu, inn i soga, som talar på ein helt annan måte.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jobs bok» frå , og «Job» frå  den 9. januar 2008. 

Det gamle testamentet
Aba i Nigeria

Aba er ein by som ligg ved elva Aba i delstaten Abia sør i Nigeria. Byen ligg om lag 58 km nordaust for Port Harcourt. Byen har 944 000 innbyggjarar i storbyområdet, og om lag 4 millionar innbyggjarar om ein tel med omlandet. Aba var hovudstad i utbrytarstaten Biafra, frå 1967 til 1970.

Området vart opphavleg busett av ngwa-stamma av igbofolket, og vart seinare sentrum for den britiske koloniadministrasjonen. Byen fekk jarnbanesamband til Port Harcourt i 1915. I dag er Aba ein by med mykje handelsaktivitet og småindustri, og det kommersielle senteret i Abia.

Kjelder 
 CAPLEX
 Engelsk Wikipedia, 9. januar 2008

Fotnotar 

Byar i Nigeria
Bjarkøyretten

Bjarkøyretten (norrønt  biarkeyiarréttr dansk biærkret, birkeret, fornsvensk  bjærkøa rætter , svensk Bjärköarätt), er ei nemning på lovverk som regulerte livet på ein handelsplass birk og i ein by i Norden i tidleg mellomalder. Altså ein bylov for byar i mellomalderen. 

Dei eldste kjende bjarkøylovene i Norden er frå dei to norske byane Nidaros (Trondheim) og Bergen, frå 1100- og 1200-talet. Bjarkøyretten for Lödöse i Västergötland finst teken vare på frå år 1345. Det finst òg delar av andre bjarkøylovtekster frå 1300-talet.

Namnet på den eldste byen i Sverige, Birka, kan og ha hatt meininga marknadsplass, ein kaupang eller kjøpstad. Bjarkøyretten kan dermed bety lov for kaupangen, eller byloven. 

Bjarkøyretten vart i Noreg avløyst av kong Magnus Lagabøte si bylov og landslov på 1270-talet.

Bakgrunnsstoff 
 Bjarkøyretten. Omsett av Jan Ragnar Hagland; Jørn Sandnes. Det norske Samlaget. 1997. 

 http://www.ntnu.no/universitetsavisa/nr8/re5.html Noregs eldste bylov
 http://www.nordlund.lu.se/Fornsvenska/Fsv%20Folder/01_Bitar/A.L10.A-BjR.html Bjärköarätten
 http://runeberg.org/salmonsen/2/3/0353.html Bjarkøretten

Norske lover
Handel
Nordisk historie
Sani Abacha

Sani Abacha () var ein nigeriansk offiser og politikar. Han var de facto president i Nigeria frå 1993 til han døydde i 1998.

Abacha hadde militær utdanning frå Storbritannia og Nigeria, og gjekk inn i det nigerianske forsvaret i 1963, der han oppnådde grad som 
general. Han var aktiv i militærkuppa i 1983 og 1985, og etter kuppet i 1985 vart han utnemnd til stabssjef for hæren. I 1990 vart han utnemnd til forsvarsminister. I 1993 gjennomførte han sjølv eit statskupp og utropte seg sjølv til president. Abacha døydde 54 år gamal av eit hjarteåtak i 1998.

Kjelder 
 caplex.no - Abacha
 Engelsk Wikipedia

Nigerianske presidentar
Nigerianske militære
Abadan

Abadan (persisk: آبادان) er ein by i Iran. Byen har i dag eit ukjent folketal. Byen ligg på Abadan-halvøya ved elva Arvand, og er mest kjend som hamn og oljeterminal.

Byen vart svært skada i 1980-81 under krigen mot Irak. Etter krigen var folketalet nær null, men byen er bygd opp att etterpå. I 1993 var raffineriet i delvis drift att, og i 1997 var produksjonen på same nivå som før krigen.

Abadan har eit senter for høgare utdanning i petroleumsteknologi og ein internasjonal flyplass.

Sjå òg 
 Abadan-krisa

Kjelder 
 caplex.no
 Wikipedia på bokmål

Fotnoter 

Byar i Iran