alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Issaias Afewerki

Issaias Afewerki () er den første og noverande presidenten i Eritrea. 

Afewerki var fødd i Asmara. Han blei med i frigjeringsrørsla Eritreisk frigjeringsfront (ELF) i 1966, og fekk militærtrening i Kina. Afewerki braut med ELF i 1971 og var med på å danna EPLF. Frå 1987 var Afewerki generalsekretær for denne rørsla. Han blei valdt til president då Eritrea fekk sjølvstende i 1993, men hadde før dette vore leiaren for Den eritreiske folkefrigjeringsfronten (EPLF) og styrte i røynda landet også før sjølvstendet.

Det planlagde presidentvalet i 1997 blei ikkje halde. Eritrea er ein eittpartistat under partiet People's Front for Democracy and Justice. Under Afewerki har også den frie pressa i landet blitt lagt ned.

Kjelder 
 , vitja 4. mai 2009.
 Country profile: Eritrea  ved bbc.co.uk, vitja 4. mai 2009.

Fotnotar 

Eritreiske presidentar
Magnar Bergo

Magnar Lund Bergo () er ein norsk tidlegare politikar og kulturpolitisk talsmann i Sosialistisk Venstreparti. Han sat to periodar på Stortinget for Buskerud. 

Frå 2010 er Bergo dagleg leiar i Norsk musikkråd.

Kjelder 

 

stortingsrepresentantar 2001-2005
stortingsrepresentantar 2005-2009
Stortingsrepresentantar frå SV
Stortingsrepresentantar for Buskerud
SV-politikarar i Buskerud
Politikarar frå Oslo
Norsk Tidend

For informasjonsbladet til Londonregjeringa som kom ut i London under den andre verdskrigen, sjå  Informasjonsbladet Norsk Tidend.

Norsk Tidend er ei avis som vert utgjeven av Noregs Mållag. Avisa har hovudkontor saman med mållaget i Oslo. Avisa er eit framhald av avisene Fedraheimen og Den 17de Mai. Norsk Tidend starta opp som dagsavis i 1935, same året som Den 17de Mai vart lagd ned. Etter kvart vart avisa ei medlemsavis for Noregs Mållag, og ho kjem ut fem gonger i året. Alle medlemane i Noregs Mållag og Norsk Målungdom mottek avisa. Opplaget er om lag 11 000.

Redaktør for Norsk Tidend er Astrid Marie Grov.

Bakgrunnsstoff
Norsk Tidend på nett 

Aviser i Oslo
Norske riksdekkjande aviser
Målrørsla
Norske aviser etter namn
Aviser skipa i 1935
Nynorske tidsskrift
1935 i Noreg

nb:Norsk Tidend
Fedraheimen

Fedraheimen var ei norsk avis som kom ut ei gong for veka i tida 1877 til 1891. Avisa vart grunnlagd av forfattaren Arne Garborg. Ivar Mortensson-Egnund var medarbeidar, og bladstyrar frå 1884. 
Fedraheimen, «Eit Vikeblad aat det norske folket», var eit viktig talerøyr for målrørsla. 
Avisene Den 17de Mai og Norsk Tidend er rekna å vera framhald av Fedraheimen.

Bakgrunnsstoff 
 fedraheimen.no Artiklar frå Fedraheimen
 Dei første årgangane av Fedreheimen frå aasentunet.no

Norske aviser etter namn
Tidlegare norske aviser
Målrørsla
Arne Garborg
Anarkistiske blad
Publikasjonar skipa i 1877
Publikasjonar nedlagde i 1891
1877 i Noreg
1891 i Noreg
Cape Town

Cape Town (Kaapstad på afrikaans, eKapa eller SaseKapa på xhosa, også kjend som Kappstaden på norsk) er med sine rundt tre millionar innbyggjarar den nest mest folkerike byen i Sør-Afrika. Byen er sete for den sørafrikanske nasjonalforsamlinga (Den sørafrikanske regjeringa held til i Pretoria) og hovudstaden i provinsen Western Cape. Cape Town er mellom anna kjend for den 1000 meter høge karakteristiske fjellformasjonen Table Mountain og fangeøya Robben Island der store delar av leiinga i frigjeringsrørsla ANC sat fengsla under apartheid.

Historie 

Det nederlandske austindiske kompaniet skipa byen nær Kapp det gode håp i 1652 som ein stad for forsyningar til dei nederlandske koloniane i Asia. Dei opphavlege bebuarane i området, khoisanfolk, av nederlendarane omtala som hottentottar, blei i løpet av få år underlagt den nederlandske kolonimakta. Det nederlandske ostindiske kompaniet innførte også slavar frå Asia (særleg Indonesia) og andre delar av Afrika). Slavane smelta etter kvart saman med den opphavlege folkesetnaden og delar av dei nederlandske kolonistane til ei ny underklasse i det nederlandske kolonisamfunnet, dei såkalla «farga» (Coloureds) som enno er den dominerande folkegruppa i Cape Town.

Cape Town og resten av Kappkolonien blei annektert av britane i 1805. I 1833 blei alle slavane i byen frigjevne.

I 1910 blei byen legislativ hovudstad i den nydanna sørafrikanske unionen. Nasjonalistpartiets siger i dei «kvite» sørafrikanske vala i 1948, og innføringa av apartheid førte med seg at bybiletet i Cape Town blei søkt forma etter raseskilje. Tusenar av farga og svarte (hovudsakleg xhosa) blei flytta ut av dei sentrale byområda til såkalla townships i utkantane av byen. Trass opphevinga av raseskiljelovane gjer denne delinga av byen seg til ein stor grad også gjeldande i dag.

Aukande innvandring, særleg av xhosaar frå provinsen Eastern Cape, har i dei siste åra auka folketalet kraftig og endra den etniske samansetjinga av byen. I dag har 41 % av folkesetnaden afrikaans, 29 % xhosa og 28 % engelsk som morsmål.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 capetown.gov.za - byen sin offisielle nettstad

Byar i Sør-Afrika
James Tobin

James Tobin () var ein USA-amerikansk økonom.

Tobin vart fødd i Champaign i Illinois. Han vart uteksaminert frå Harvard University, arbeidde som økonomisk rådgjevar for regjeringa til John F. Kennedy, og underviste i mange år ved Yale University. I 1981 fekk han Nobelprisen i økonomi for forskninga si på finansmarknadene.

Tobin talde for og utvikla ideane i keynesiansk økonomi. Han meinte at styresmaktene burde gripe inn i økonomien for å halde sysselsetjinga og produksjonen stabil, og for å hindre resesjonar. 

Namnet til James Tobin er særleg knytt til omgrepa Tobins Q og «Tobin-skatten». Det sistnemnde er ein skatt på valutatransaksjonar for å gjera kapitalen mindre mobil. ATTAC og andre anti-globaliseringsrørsler er sterke forkjemparar for ein slik skatt, sjølv om deira versjon av skatten er ein del endra i forhold til framlegget frå Tobin.

Bakgrunnsstoff 

 

Økonomar frå USA
Nobelprisen i økonomi
Nobelprisvinnarar frå USA
Folk frå Illinois
John F. Nash jr.

John Forbes Nash Jr. () var ein amerikansk matematikar som blir sett på som ein av dei største på 1900-talet. For det banebrytande arbeidet sitt innan spelteori på 1950-talet, fekk han Nobelprisen i økonomi i 1994 saman med to andre forskarar. Filmen Eit vakkert sinn (engelsk A Beautiful Mind) byggjer på livet til Nash.

Nash, ganske nyleg gift og pressa av krava sine til seg sjølv, fekk etter eit psykisk samanbrot i 1958 diagnosen som paranoid schizofrenisk. Mellom 1966 og 1996 gav han ikkje ut nye arbeid i det heile tatt, som følgje av sjukdommen. Far til Nash leid av same sjukdommen. 

Da han var 16 år, vart han tildelt eit stipend og begynte å studere ved det daverande Carnegie Institute of Technology i Pittsburgh (noverande Carnegie Mellon University). Etter å ha teke mastereksamenen som 19-åring, gjekk han vidare til Princeton University der han fekk doktorgraden i matematikk 21 år gammal. Han vart så tilsett som professor ved MIT i Cambridge i Massachusetts.

Innanfor matematikken var Nash interessert i alt, men han var ein utprega konkurranseretta elitist og søkte etter dei største og beste resultata. Til spesialområda hans høyrde spelteori, diofantiske likningar, kvantemekanikk og relativitetsteori.

Kjelder 

Økonomar frå USA
Nobelprisen i økonomi
Nobelprisvinnarar frå USA
USA-amerikanske matematikarar
Folk frå Vest-Virginia
Matematikarar på 1900-talet
Abelprisen
Døde i trafikkulukker
Johan Harstad

Johan Harstad () er ein norsk forfattar. Harstad voks opp i Stavanger. Han bur i Oslo.

Johan Harstad debuterte i 2001 med kortprosasamlinga Herfra blir du bare eldre, og gav året etter ut med novellesamlinga Ambulanse. Første romanen hans, Buzz Aldrin, hvor ble det av deg i alt mylderet?, kom ut i 2005 og blei omsett til ei rekkje språk.

Harstad har også hatt tekstar på trykk i Gyldendal sin debutantantologi Postboks 6860. Han har òg skrive fleire teaterstykke, mellom anna monodramaet «Grader av hvitt» (bestillingsverk frå musikar Nils Henrik Asheim og Stavanger symfoniorkester) som hadde premiere januar 2007 og einakteren «Washingtin» (bestillingsverk for Trøndelag Teater) som hadde urpremiere i februar 2007.

Når Harstad ikkje skriv, arbeider han mellom anna med prosjektet/kollektivet LACKTR, som  produserer grafisk formgjeving, lyd, film, foto, t-skjorter og tekst som ikkje vert utgjeve via Gyldendal Norsk forlag. LACKTR stod mellom anna bak cd-utgjevinga Bring out your life vests» i 2005, som fylgde med dei 1000 første eksemplara av romanen Buzz Aldrin, hvor ble det av deg i alt mylderet?. I tillegg kan nemnast PradaDADA, eit tekst/lydprosjekt drive av Harstad, John Erik Riley, Bjørn Erik Haugen og Lasse Marhaug. Dei hadde den første konserten sin under kammermusikkfestivalen i Trondheim 2005.

Verkliste 
Herfra blir du bare eldre – prosa – 2001
Ambulanse – novellesamling – 2002
Buzz Aldrin, hvor ble det av deg i alt mylderet? – roman – 2005
Hässelby – roman – 2007 
Darlah – roman – 2008
Bsider – prosa og skodespel – 2008Osv. – skodespel – 2010

Skodespel
Grader av hvitt – 2007
Washingtin – 2007
Krasnoyarsk – 2008
Brødmannens memoarer del 1: Akapulco – 2007
Brødmannens memoarer del 2: Ellis Iland –  2009
Osv.  – 2010
Motorpsycho: Blizzard – 2012

Prisar 
 Beste bok 2002, Natt&Dag Trondheim
 Årets litteraturtalent, Dagbladet, 2002
 Årets Stavangerkunstner 2003
 Bjørnsonstipendet 2003, for Ambulanse
 Delvinner da Ingar Sletten Kolloen mottok Den norske leserprisen for 2004
 Vinner av Ungdommens kritikerpris 2007
 Brageprisen 2008, for Darlah
 Ibsenprisen 2014 for Osv.
 Sultprisen 2017
 Vinnar av Aschehougprisen for 2019

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 dagbladet.no - artikkel i Dagbladet Magasinet om Ambulanse, med bilete.
 st.fylkesbibl.no  - artikkel om Harstad sine favorittbøker, med liten profil
 Utgjevingar av Johan HArstad i BIBSYS Ask

Bokmålsforfattarar
Norske dramatikarar
Norske romanforfattarar
Norske novelleforfattarar
Folk frå Stavanger
Forfattarar frå Rogaland
Norske skjønnlitterære debutantar i 2001
Vinnarar av Brageprisen
Vinnarar av Aschehougprisen
Vinnarar av Bjørnsonstipendet
Vinnarar av Ibsenprisen
David Ricardo

David Ricardo () var ein britisk økonom. Han var ein av 1800-talet sine mest innflytnadsrike klassiske økonomar og kan sjåast på som oppfølgjaren til Adam Smith. Styrken til Ricardo var logisk konsekvens og presisjon, men han hadde ikkje Smith sin unike evne til levande framstilling av dei økonomiske forholda. 

Teoriane til Ricardo blir framleis drøfta, og det finst faktisk ei gruppe økonomar som kallar seg nyricardianarar. Ricardo vidareutvikla arbeidsverditeorien til Adam Smith, og fekk dermed stor innflytnad på Karl Marx sine seinare økonomiske analysar. 

Særleg kjent er modellen om komparative fordelar i internasjonal handel, som viste at to land (som handlar med to varer) begge kunne tene på å handle med kvarandre, sjølv om det eine landet var meir produktivt enn det andre i produksjonen av begge varene. (Vi kan merke oss at teorien ikkje seier noko om etterspurnadssida, og dermed eigentleg ikkje korfor handel skjer.) Teorien om komparative fordelar danna grunnlaget for det seinare Heckscher-Ohlin-teoremet for internasjonal handel. Ideen bak dette er at land handlar med kvarandre fordi de har ulike ressurstilgangar. 

Ricardo sin analyse av importforbodet for korn til England på slutten av 1700-talet er òg sentral i arbeida hans. Dette forbodet meinte han var til sterk skade for industrien og for den samla vekstkrafta til økonomien. Han omtalar landadelen som parasittar i det økonomiske systemet, fordi inntektene deira (det han kallar grunnrente) etter hans syn går til å halde tenarskap og konsumere luksusvarer i staden for å bli kanalisert inn i produktiv verksemd. 
Ricardo hamna i eit heftig ordskifte med den samtidige Thomas Malthus om det kunne oppstå ein generell svikt i etterspurnaden i økonomien. Ricardo, som bygde på Says lov, såg på dette som umogleg. Synet hans vart ståande nærast uimotsagt heilt til John Maynard Keynes tok opp att spørsmålet godt ut på 1900-talet.

Britiske økonomar
Sefardiske samfunnsvitarar
Jokke & Valentinerne

Jokke & Valentinerene er ei tidlegare norsk rockegruppe med Joachim Nielsen som vokalist. Jokke & Valentinerne skreiv sine eigne songtekstar, på norsk.

Gruppa vart danna i 1984, og utgjorde saman med deLillos, Raga Rockers og DumDum Boys den siste markante rockebølgja i norsk rockehistorie på slutten av 1980-talet. Felles for gruppene var påverknaden frå musikalske former som punk, visesong, jazz og amerikansk sørstatsrock i tillegg til å bruke norsk som språk i songtekstane.

Diskografi
 Alt kan repareres (1986)
 Et hundeliv (1987) 
 III (1990)
 Frelst (1991). Gruppa vann Spellemannprisen 1991 for denne plata i klassen rock.
 Alt kan repeteres (1994)
 Spenn! (1995)

Bakgrunnsstoff
 Fanside
 Jokke diskografi

Norske rockegrupper
Vinnarar av Spellemannprisen
Musikkgrupper skipa i 1984
Engvald Bakkan

Engvald Bakkan () var ein norsk forfattar fødd i Åmli i Aust-Agder. Han gav ut romanar og noveller med motiv og handling frå Åmli i eldre tid, mellom andre trilogien Krossen er din. Han fekk Gyldendals legat i 1953.

Bøker 
 1930 – Svarteper og dei andre – Barnebok
 1931 – Den kvelvde skåla – Roman
 1939 – Men han var Aleksander – Roman
 1942 – Bjørnen, reven og Pinn-Ola på eventyr – Barnebok
 1944 – Hos farfar og farmor – Barnebok
 1947 – Krossen er din 1: Rakel og kvervelvinden – Roman
 1948 – Krossen er din 2: Gjenom fossane – Roman  
 1952 – Krossen er din 3: Regnbogen i toreskya – Roman
 1953 – Det blinde hjarta – Noveller
 1972 – Noveller i utval
 1976 – Ei kvern som mel – Noveller

Bakgrunnsstoff 
 Engvald Bakkan på Allkunne
 Digitaliserte bøker av Engvald Bakkan hjå Nasjonalbiblioteket
 
 
 Utgjevingar av Engvald Bakkan i BIBSYS Ask

Folk frå Åmli
Forfattarar frå Aust-Agder
norske barnebokforfattarar
Norske novelleforfattarar
Norske romanforfattarar
nynorskforfattarar
Vinnarar av Gyldendals legat
Karl IV

Karl IV er tittelen til fleire europeiske kongar:

Karl IV av Frankrike
Karl IV av Noreg (Karl XV av Sverige)
Karl IV av Sverige
Karl IV av Spania
Karl IV av det tysk-romerske riket
Karl IV av Ungarn (Karl VI av det tysk-romerske riket)

eo:Karolo (regantoj)#Karolo la 4-a
Brosme

Brosme (Brosme brosme) er ein fisk i torskefamilien, den einaste arten i slekta Brosme. Han kan bli opp i 1,1 meter lang og lever på 50–1000 meters djupn. Brosme skil seg frå andre torskfiskar ved at han berre har éin lang ryggfinne.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 seafood.no - informasjonssid frå Eksportutvalget for fisk.
 fiskeklubben.no - heimeside med informasjon om fisken, fisking av den og bruk i mat.

Torskefisk
Fisk i Noreg
Fisk på Grønland
Fisk på Island
Fisk i Russland
Fisk i Canada
Fisk i USA

Fisk i Nordsjøen
Hardt mellomrom

Hardt mellomrom (engelsk nonbreaking space, forkorta nbsp) er eit spesialskriftteikn som blir brukt for å hindra at ord som er forbundne med mellomrommet vert skilde av lineskift. Det kan til dømes brukast som tusenkiljeteikn: 10 000.

Hardt mellomrom blir brukt mellom kvart tredje siffer i store tal og mellom annkvart siffer i vanlege telfonnummer:
I 1928 var det 6 018 000 innbyggjarar i New York. 
Telefonnummeret til departementa er +47 22 24 90 90
Hardt mellomrom blir brukt etter replikkstrek, slik at ein replikkstrek ikkje skal bli ståande sist på ei line.
Hardt mellomrom blir brukt i ein del forkortingar, som TV 2, 25 °C

I Word og OpenOffice kan ein setje inn hardt mellomrom ved hjelp av hurtigkommandoen Ctrl+Skift+mellomrom. HTML-kode for hardt mellomrom er &nbsp;.

Skiljeteikn
Seder Zera‘ím

Seder Zera‘ím er den første av dei seks sedarím i Misjná og i kommentarverka Talmúd jerusjalmí og Talmúd bablí. Seder Zera‘ím inneheld elleve massekhtót som, med unntak av den første, alle handlar om halakhá (jødisk religiøs lov) om jordbruk i landet Israel.

Massekhtót 
 Massékhet Berakhót
 Massékhet Peá
 Massékhet Demáj
 Massékhet Kilájim
 Massékhet Sjebi‘ít
 Massékhet Terumót
 Massékhet Ma‘asrót
 Massékhet Ma‘asér sjení
 Massékhet Hallá
 Massékhet ‘Orlá
 Massékhet Bikkurím

Talmúd
Landbruk
Tisj‘á beáb

Tisj‘á beáb (hebr. ט’ בְּאָב el. תִּשְׁעָה בְּאָב [tiš‘ā bəāḇ]), eller 9. ab, er ein sørgjedag over Tempelets fall i 587 fvt. og 70 evt.. I tillegg fann mange andre tragiske hendingar i jødisk historie stad på eller nærme denne datoen, inkludert utvisinga av jødane frå Spania i 1492. Dagen blir markert i jødedommen med spesielle gudstenester og med full faste frå solnedgang på tisj‘á beáb-aftanen til solnedgang ved slutten av tisj‘á beáb-dagen.

Kva dagar fell tisj‘á beáb på? 
 2005: Frå solnedgang den 13. august til etter solnedgang den 14. august.
 2006: Frå solnedgang den 2. august til etter solnedgang den 3. august.
 2007: Frå solnedgang den 23. juli til etter solnedgang den 24. juli.
 2008: Frå solnedgang den 9. august til etter solnedgang den 10. august.
 2009: Frå solnedgang den 29. juli til etter solnedgang den 30. juli.
 2010: Frå solnedgang den 19. juli til etter solnedgang den 20. juli.
 2011: Frå solnedgang den 8. august til etter solnedgang den 9. august.
 2012: Frå solnedgang den 27. juli til etter solnedgang den 28. juli.
 2013: Frå solnedgang den 15. juli til etter solnedgang den 16. juli.
 2014: Frå solnedgang den 4. august til etter solnedgang den 5. august.

Månaden ab
Jødiske fastedagar
Tempelet i Jerusalem
-587
70
1492
Anorakk

Ein anorakk (frå grønlandsk) eller parkas (truleg opphavleg frå nenetsisk og russisk) er ei vindtett jakke med hette og utan opning framme. Plagget er oppfunne av inuittar, som brukte det utandørs, til dømes når dei jakta eller reiste i kajakk. Anorakken vernar godt mot kulde på mange minusgrader, og blei fort teken i bruk av folk som vitja polarområda. 

Dei opphavlege anorakkane er laga av varmt skinn, til dømes frå sel, og fôra med pelsverk. Det blei regelmessig behandla med fiskeolje for å halda seg vasstett. Moderniserte anorakkar er laga av vasstett tøy, men har gjerne skinn rundt hettekanten for å verna fjeset mot kald vind.

Kjelder

Inuittkultur
Nordamerikanske klede
Klede for overkroppen
Ytterklede
Inuittiske ord og uttrykk
Novelle

Novelle (italiensk novella, 'lite nyhende') er ei stutt forteljing som oftast skildrar eit einskilt hende.

Det finst til dels strenge kriterium for kva som blir kalla ei novelle – det er ikkje nok at ho er kort. Ho skal gjerne vera ei fortetta skildring av éi hending som føregår over eit kortare tidsrom mellom få personar. Ei typisk novelle har ein spaningskurve som stig mot ein topp mot slutten av novella, der ho ofte har eit vendepunkt, ein uventa slutt.

Novellesjangeren blei utvikla i nyare tid av forfattarar som Nathaniel Hawthorne (t.d. Twice Told Tales frå 1842), Edgar Allan Poe (t.d. Tales of the Grotesque and Arabesque frå 1836) og Guy de Maupassant (La Maison Tellier frå 1881). Mot slutten av 1800-talet førte framveksten av tidsskrift og aviser til auka etterspurnad etter korte lesestykke, og novella blei særs etterspurd.

Kjende norske novelleforfattarar er Alexander Kielland, Sigurd Hoel, Nils Johan Rud, Tarjei Vesaas, Johan Borgen, Hans E. Kinck, Cora Sandel, Kjell Askildsen, Hans Herbjørnsrud, Tor Åge Bringsværd, Øystein Lønn, Merethe Lindstrøm og Laila Stien.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Novelle» frå ,  den 2. januar 2006.

Bakgrunnsstoff 

Novelle i Store norske leksikon

Litteratursjangrar
Forteljingar
Italienske ord og uttrykk
Ideologi

Ideologi er ei samling idéar om samfunnet som heng saman slik at dei til saman utgjer ei tankeretning, ein bestemt måte å sjå ting på, eit samfunnssyn. Desse samfunnssyna vil ofte henge saman med ulike menneskesyn.

Dei viktigaste ideologiane i moderne politisk idehistorie oppstod i tida etter den store franske revolusjonen. I løpet av 1800-talet kom liberalismen, konservatismen og sosialismen, i løpet av 1900-talet fascismen og kommunismen. Nazismen er ei undergruppe av fascismen, med svært stor vekt på eit biologisk-kulturelt samfunnssyn, det vil seie rasisme.

Filosofi
Politikk
Eddadikt

Eddadikt eller eddakvede er dikt frå norrøn tid som handlar om ulike ting frå den norrøne mytologien. Dikta er truleg blitt overleverte munnleg i fleire hundre år før dei blei skrivne ned av prestar og munkar på Island rundt 1200-talet.

Dikta er bygde opp på bokstavrim (alliterasjon), og nokre av dei best kjende er Trymskvida, Voluspå og Håvamål (den høges tale). Trymskvida er eit komisk verk, medan Voluspå handlar om korleis verda blei til og skal gå under. Håvamål er det diktet der Odin fortel folket korleis dei skal leve.

Eddadikta har fått namna sine frå boka om skaldekunst skrive av Snorre Sturlason, Edda. Boka blir nå kalla den yngre edda ettersom ei eldre bok med meir fullstendige dikt, den eldre edda, blei funne seinare.

Bakgrunnsstoff 
 Edda-kvæde frå www.heimskringla.no
 Edda-dikt I, Voluspå og Håvamål, gjendikting og kommentarar av Knut Ødegård,  Cappelen Damm, Oslo 2013
 Edda-dikt II, Gudedikt, gjendikting og kommentarar av Knut Ødegård, Cappelen Damm, Oslo 2014
 Edda-dikt III, Heltedikt, del 1, gjendikting og kommentarar av Knut Ødegård, Cappelen Damm, Oslo 2015
 Edda-dikt IV, Heltedikt, del 2, gjendikting og kommentarar av Knut Ødegård, Cappelen Damm, Oslo 2016

Norrøn litteratur
Norrøn mytologi
Australske språk

Australske språk er språka som vart snakka i Australia då europearane kom dit. I følgje Ethnologue er det 263 australske språk. Dei består av fleire språkfamilar og isolat. Språka på Tasmania, som døydde ut som følgje av folkemordet på øya blir ikkje rekna til dei australske språka, og vi kjenner for lite til dei til å kunne klassifisere dei.

Underfamiliar 

Den indre strukturen til den australske språkfamilien er omstridd. Dei fleste hevdar at omtrent halvparten av språka høyrer til ein familie, pama-ngyuansk (ein av dei som ikkje gjer det er R.M.W. Dixon, den mest kjende eksperten på australske språk).

 
Språk i Australia
Konsulat

Eit konsulat er ein diplomatisk representasjon som vanlegvis er underlagt eit framandt lands ambassade i same land. Konsulatet er ambassaden sin stadlege representasjon, og tek hand om rutinemessige saker som på ein ambassade. Leiaren er konsul.

Det hender også at eit konsulat kan vere underlagt ein ambassade i eit anna land. Leiaren sin tittel er då chargé d'affaires under føresetnad av at konsulatet er bemanna med ei diplomatisk utsending frå sendarlandet.

I dei tilfelle sendarlandet ikkje har eigne diplomatar i ein by, kan ein i samråd med vertslandet oppretta eit honorært konsulat. Leiaren, ein honorær konsul, er då gjerne ein statsborgar av vertslandet. Om stillinga er ulønna, kan den honorære konsulen ta seg betalt for sine tenester.

Sjå òg 
 Konsulatsaka

Diplomatiske område

az:Konsul
bg:Консул (дипломация)
ca:Cònsol (diplomàcia)
cs:Konzul
de:Konsul
en:Consul (representative)
es:Cónsul (servicio exterior)
fa:کنسولگری
ko:영사
hr:Konzul (predstavnik)
id:Konsul
it:Agente consolare
he:קונסול דיפלומטי
ja:領事
pt:Cônsul (serviço exterior)
ru:Консульство (дипломатия)
sk:Konzul (diplomacia)
th:กงสุล
tr:Konsolos
vi:Lãnh sự
zh-yue:領事
zh:领事
Sjøfolk

Sjøfolk er ei nemning på folk som arbeider på sjøen. Når ein til vanleg nemner sjøfolk, vil det då vera leiande at det vert sikta til folk som var knytte til handelsflåtane, men nemninga gjeld også fiskarar og medlemmer av marinen.

Hav
Maritime yrke
Bilbombe

Bilbomber er bomber brukt i samband med bilar brukt til å drepe dei som sit i bilen og eventuelt andre. Det er eit typisk våpen for terrorist og kriminelle ettersom bilbomber er lette å rigga opp og eksplodera på kommando, og ein kan køyra dei dit ein vil.

Ein bil fylt med sprengstoff kan ta store mengder menneskjeliv, medan ein mindre ladning i den personlege bilen deira kan drepa særskilde personar, også dei som er under vern.

Bomber
Bilar
Våpen
Terrorisme
Diplomati

Diplomati viser til kontakt mellom ulike statar som blir utført av embetsfolk med fullmakter. Orda «diplomat» og «diplomati» kjem frå fransk og er avleidd av diplom, som i denne bruken tyder 'fullmakt'. Diplomatar representerer ein stat og interessene hans i ein framand stat eller i forhandlingar som ambassadørar, konsular og liknande. Ordet «diplomatisk» kan også brukast om personar eller handlingar som går fram på ein smart og smidig måte.

Kjelder

Diplomati
Franske ord og uttrykk