alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Nord-Trøndelag reinbeiteområde

Nord-Trøndelag reinbeiteområde er ein del av reindriftsforvaltningen i Noreg. Reinbeiteområdet omfattar delar av Sør-Fosen og Nord-Trøndelag fylke. Reinbeiteområde er leia av eit områdestyre med medlemmer oppnemnde av Fylkestinget og Sametinget.

I alt har Nord-Trøndelag reinbeiteområde eit beiteareal på 22 300 km², fordelt på 6 reinbeitdistrikt. Eitt av distrikta i Nord-Trøndelag har tilgang på sommarbeite i Sverige. 
To av distrikta har kystreindrift (Fovsen-Njaarke og Åarjel-Njaarke) og fire har fjellreindrift (Gaasken-Laante, Skæhkere, Låarte og Østre Namdal). Kystreindrifta har vinterbeita mot kysten, mens fjellreindrifta har alle sine årstidsbeite i innlandet. 

Nord-Trøndelag reinbeiteområde grensar til Sør-Trøndelag og Hedmark reinbeiteområde og Nordland reinbeiteområde.

Bakgrunnsstoff 
Reindriftsforvaltningen i Noreg - om reinbeiteområda

Reindrift
Troms fylke
Sør-Trøndelag og Hedmark reinbeiteområde

Sør-Trøndelag og Hedmark reinbeiteområde er ein del av reindriftsforvaltningen i Noreg. Reinbeiteområdet har fem reinbeitedistrikt og er det sørlegaste reinbeiteområdet i landet. Reinbeiteområde er leia av eit områdestyre med medlemmer oppnemnde av Fylkestinget og Sametinget.

I Sør-Trøndelag/Hedmark er det fem reinbeitedistrikt. Dei sørlegaste har stort sett innlandsbeite heile året. I dei nordlegaste foregår flyttinga mellom barmarksbeite i kyststrøka i nord og vinterbeite omkring Femunden. Trollheimen reinbeitedistrikt ligg for seg sjølv på grensa mellom innlands- og kystklima. Her forgår flyttinga mellom sommarbeite i Trollheimen i vest til vinterbeite i Iglefjell i aust.

Sør-Trøndelag og Hedmark reinbeiteområde grensar til Nord-Trøndelag reinbeiteområde.

Bakgrunnsstoff 
 Reindriftsforvaltningen i Noreg - om reinbeiteområda

Reindrift
Næringsliv i Trøndelag
Næringsliv i Innlandet
Næringsliv i Møre og Romsdal
Reinbeitedistrikt

Reinbeitedistrikt er i norsk reindriftsforvalting eit geografisk område der reindriftsutøvarar kan drive reindrift.

Kvart av dei seks reinbeiteområde reinbeiteområda i landet er delt inn i fleire reinbeitedistrikt. 
I kvart reinbeitedistrikt oppretta etter § 2 i reindriftslova, skal det vere eit distriktsstyre valt av og blant dei aktive reindriftsutøvarane i distriktet.  Samtidig med valet av medlemmer til distriktsstyret skal det avgjerast kven som skal vere leiar og nestleiar. 

Distriktsstyret fører liste over reineigarane i distriktet og talet på rein. Styret skal sjå til at reindrifta i distriktet skjer i samsvar med gjeldande lover og forskrifter og kan påby eller setje i verk samling, merking, skilling og teljing av rein dersom reineigarane ikkje blir samde og sjølv gjennomfører slike tiltak.

Leiaren i distriktsstyret representerer reinbeitedistriktet sine interesser og kan bl.a. inngå forlik, saksøke og verte saksøkt på vegner av reineigarane i saker som gjeld dei alle.

Kvart reinbeitedistrikt kan vere delt inn i fleire driftseiningar.  Driftseiningane har løyve til å beite med eit visst tal rein innanfor distriktet sitt beiteland.

Reindrift
Tamreinlag

Tamreinlaga er lag som reindrifta organiserer i Noreg utanom dei samiske områda. Tamreindrifta i Sør-Noreg består av fire tamreinlag og eit reinselskap som har ei driftsform som skil seg ut frå tradisjonell reindrift.

Dei fire tamreinlag i Noreg er Lom, Vågå, Fram og Filefjell reinlag. Dei ligg alle i fjellområde i kommunar i Oppland, Buskerud og Sogn og Fjordane fylke. Kvart tamreinlag har frå 10 til nærare 250 medlemmer med felles eigarskap til reinen, og felles reinmerke.

Dei som vil drive reindrift utanom dei samiske områda må ha avtale med grunneigarane og konsesjon etter reindriftsloven § 5 i Lov om reindrift. Det er spor etter slik tamreindrift i Sør-Noreg attover til 1700-talet. Omfanget var større før enn no. Både samar og folk frå innlandsbygdene har vore med på denne tamreindrifta. 

Tamreinlaga er omgitt av område med villrein. Tap til dei store rovdyra, særleg ulven, har òg gitt store problem.

Ei anna form for reindrift driv Rendal renselskap i Hedmark. Dette har unntak frå merkeplikta i reindriftslova, og driv ikkje tradisjonell reindrift, sidan dei driv jakt på reinstammen.

Totalt er det om lag 11 000 rein i tamreinlaga i Sør-Noreg.

Bakgrunnsstoff 
Reindriftsforvaltningen om tamreinlaga

Reindrift
Verdskrig

Verdskrig er ei nemning på ein krig der mange land i verda er involvert.

Verdskrigar 
 Første verdskrig 1914-1918
 Andre verdskrig 1939-1945
 Tredje verdskrig - ein tenkt framtidig krig, ein atomkrig. Somme tider vert Den kalde krigen og Krigen mot terrorisme omtala som «tredje verdskrig»

Krig
Sonstad forlag

Sonstad Forlag er eit norsk bokforlag som er heimehøyrande i Trondheim. Forlaget gjev ut bøker om samfunn, politikk, filosofi og etikk.

Sonstad Forlag kom i 2007 ut med første boka i det som er planlagt som eit samleverk i fire band med dei viktigaste bøkene til Adam Smith. Samleutgåva skal omfatte hovudverka Moralske kjensler og Velstanden til nasjonane.

Forlaget vert eigd av selskapet Sonstad AS, og drive av forlagsleiar Åshild Sonstad.

Bakgrunnsstoff 
 Sonstad Forlag - www.sonstad.no 

Norske forlag
Berylfeltet

Berylfeltet er eit oljefelt i Nordsjøen. Feltet ligg kring 315 km nordaust for Aberdeen, i sektoren til Storbritannia. Oljeplattformen Beryl A byrja utvinning av petroleum i 1976.

Bakgrunnsstoff 
 Berylfeltet  på UKCS Field Information 
 The ups and downs of life offshore Reportasje frå Berylfeltet på http://news.bbc.co.uk
 Access to Oil & Gas Infrastructure - Beryl Alpha  på http://www.exxonmobil.co.uk
 Access to Oil & Gas Infrastructure - Beryl Bravo  på http://www.exxonmobil.co.uk

Britiske oljefelt
Olje- og gassfelt i Nordsjøen
Cormorantfeltet

Cormorantfeltet er eit oljefelt i Nordsjøen. Feltet ligg kring 161 km nordaust for Lerwick, i sektoren til Storbritannia. Plattforma Cormorant A (Alpha) starta utvinning av petroleum i 1979. 

Britiske oljefelt
Olje- og gassfelt i Nordsjøen
Fulmarfeltet

Fulmarfeltet er eit oljefelt i Nordsjøen. Feltet ligg kring 312 km aust for Dundee i Skottland, i sektoren til Storbritannia. 

Britiske oljefelt
Olje- og gassfelt i Nordsjøen
Miljøvern

Miljøvern er ei nemning på det å verna om naturmiljøet og dermed ta vare på eksistensgrunnlaget for plantar, dyr og menneske. Omgrepet skil seg noko frå naturvern ved at det gjerne fokuserer på heile miljøet heller enn berre enkelte naturminne.

Norske miljøvernorganisasjonar 
Bellona
Framtiden i våre hender	 
Grønn ungdom
Norges Miljøvernforbund
Natur og Ungdom	 
WWF Norge
Norges kulturvernforbund
Stiftelsen Miljømerking

Nokre internasjonale miljøvernorganisasjonar 

The Earth Charter
Friends of the Earth
Global Crop Diversity Trust
Greenpeace
Verdens naturvernunion
Worldwide Fund for Nature (WWF)

Sjå òg 
 Miljøverndepartementet

 

sv:Naturskydd
af:Natuurbewaring
zh-min-nan:Pó-io̍k
bg:Консервация
cs:Ochrana přírody
cy:Cadwraeth
de:Naturschutz
en:Conservation (ethic)
eo:Naturprotekto
fo:Náttúrufriðing
fr:Conservation de la nature
ko:자연환경보호
hy:Բնապահպանություն
hi:संरक्षण (नैतिक)
is:Náttúruvernd
jv:Konsèrvasi
la:Naturae protectio
lb:Naturschutz
nl:Natuurbescherming
pl:Ochrona przyrody
qu:Sallqa amachay
ru:Охрана природы
sk:Ochrana prírody
uk:Охорона природи
zh:保育倫理
Provinsen Makedonia

Makedonia var ein romersk provins. Han vart offisielt etablert i 146 f.Kr. etter at den romerske generalen Quintus Caecilius Metellus sigra over Andriskus av Makedonia i 148 f.Kr., og etter at fire klientrepublikkar som var etablerte av Romarriket i regionen vart oppøyste. Epiros Vetus, Thessalia og delar av Illyria og Thrakia var med i provinsen.

I dei 3. og 4. århundra vart provinsen delt inn i Makedonia Prima i sør og Makedonia Salutaris i nord.

Makedonia Prima og Makedonia Salutaris var inkludert i bispedømet Makedonia, eit av tre bispedøme som var inkludert i pretorianarprefekturet Illyricum som vart organisert i 318. Då prefekturet Illyricum vart delt i eit vestleg og eit austleg Illyricum i 379, vart dei makedonske provinsane inkludert i det austlege Illyricum. Etter delinga av Romarriket i eit vestleg og eit austleg rike i 395, gjekk Makedonia inn i Austromarriket.

Provinsar i Romarriket
Ekstremvêret Per

Ekstremvêret Per var eit uvêr som råka Sør-Skandinavia 14. januar 2007 med svært kraftig vind. Her til lands var det kysten av Vestlandet som fekk den kraftigaste vinden, med vindstyrke opp i 36 m/s (orkan) på Slåtterøy fyr på Bømlo i Hordaland. Dei fleste skadane kom mellom Haugesund og Bergen, men det var òg øydeleggingar på Austlandet. Fleire hus vart skada på grunn av tre som bles over ende, tak bles av både bustadhus og næringsbygg, og mange køyretøy fekk skadar, medan fleire båtar i hamner sokk. I Austevoll forsvann 300 000 småaure frå eit oppdrettsanlegg som følgje av uvêret. 

Uvêret kom berre eit døger etter at frakteskipet MS «Server» gjekk på grunn og rivna i to ved Hellisøy fyr på Fedje. Dette gjorde avgrensinga av oljeutsleppet etter havariet umogeleg, men kan ha hatt ein positiv effekt sidan den grove sjøen meir eller mindre løyste opp olja i sjøen. 

Per råka òg Danmark og Sverige med stor kraft, og i Sverige mista til og med tre menneske livet. 

Ein tropisk orkan hentar energien sin i frå det varme havet, og døyr ut raskt etter han kjem over land, kraftige uvêr på våre breiddegrader kan derimot gå langt innover land før dei døyr ut, slik som tilfellet var med Per. Årsaka til dette er at lågtrykk på våre breiddegrader ikkje hentar energien sin frå det varme havet, men frå polarfronten, som skil den kalde polarlufta frå den varmare lufta i sør. Temperaturskilnaden i ein front inneheld mykje energi, og denne energien vert omdanna til lågtrykk og vind. Den fuktige lufta i frontsoner frigjev energi når lufta vert omdanna til nedbør, og denne energien vert brukt til å drive lågtrykkssystema. Derfor har det lite å seie om eit kraftig lågtrykk er over land eller hav. Vinden er derimot avhengig av underlaget, og ujamnt underlag, som over land, vil som regel bremse ned vinden, og derfor er ofte vinden kraftigare over sjø enn over land, og sterkare på opne fjellvidder enn i skogdekka landskap.

Vindobservasjonar

Kjelder 
 http://www.met.no
 http://www.bt.no
 Internside frå Storm Weather Center

Per
Hendingar i 2007
2007 i Noreg
2007 i Sverige
2007 i Danmark
TV 2 Nyhetskanalen

TV 2 Nyhetskanalen er ein fjernsynskanal som er driven av TV 2 Gruppen. Kanalen er den fyrste riksdekkande nyhendekanalen i Noreg. Kanalen sender nyhende 24 timar i døgnet. Offisielt starta kanalen sendingane sine den 15. januar 2007 klokka 12, men alt laurdag 13. januar klokka 14 hadde Nyhetskanalen sendingar i samband med oljesølet i Fedje.

Nyheitsankera i opningssendinga 15. januar var Terje Svabø og Mah-Rukh Ali.

Programleiarar 
Pr. 15. januar 2007

 Cathrine Fossum
 Christine Korme
 Espen Fiveland
 Synnøve Hjelle Halkjelsvik
 Fin Gnatt
 Ingunn Solheim
 Lene Østby Sævrøy
 Mah-Rukh Ali
 Morten Sandøy
 Odd Reidar Solem
 Pål T. Jørgensen
 Siri Lill Mannes
 Terje Svabø
 Øyvind Brigg

Referanse

Bakgrunnsstoff 
 Informasjonsside på TV2.no

Nyhetskanalen
Norske fjernsynskanalar
Nyhendekanalar
Fjernsynskanalar og -stasjonar skipa i 2007
Norskspråklege fjernsynskanalar
Delstaten Victoria

Victoria er ein delstat i det sørauste hjørnet av Australia. Han er den minste staten på fastlandet, men òg den som er tettast folkesett, og den andre folkerikaste etter New South Wales. Melbourne er hovudstaden i Victoria, og over 70 % av alle innbyggjarane i delstaten bur her.

Victoria
Børre Steenslid

Børre Steenslid () er ein norsk fotballspelar, som i 2011 spelte for Molde FK. Børre kom til Sogndal i 2004. Han har representert Noreg på både U-18 og U-21 landslaga.

Karriere som spelar

Bakgrunnsstoff 
 Spelarprofil hjå Sogndal Fotball.no 

Norske fotballspelarar
Sogndal-spelarar
Viking-spelarar
Molde-spelarar
Folk frå Vågsøy
Wilhelm von Siemens

Georg Wilhelm von Siemens () var ein tysk industrileiar, og sjef for Siemens-konsernet frå 1890 til 1919. Han vart fødd i Berlin, og døydde i Arosa i Sveits. 

Saman med broren Arnold von Siemens overtok Wilhelm Siemens-konsernet i 1890, då faren Werner von Siemens gjekk av som leiar.

Siemens, Wilhelm von
Familien Siemens
Tyske forretningsfolk
Pål Anders Ullevålseter

Pål Anders Ullevålseter () er ein norsk enduroførar (motorsyklist) som fleire gonger har delteke i det legendariske Paris-Dakar-rallyet.

I 2004 tok Ullevålseter heim VM-tittelen samanlagt i Rally Paris–Dakar. Han deltok i dette løpet for fyrste gong i 2002. I 2006 vart det bronse i samanlagtsigeren.

Han byrja å køyre motocross aktivt i 1991, men for nokre år sidan fann han ut at Noreg vart for lite. Ullevålseter ynskte å satse internasjonalt, og valet fall på enduro. Enduro tyder uthaldenheit, og set naturleg nok knallharde krav til den fysiske og psykiske forma til løparane. Sjølv meiner han at nettopp uthaldenheit og styrke er dei beste eigenskapane hans. 

Ullevålseter var tidlegare gift med Solveig Helen Våge Ullevålseter, som han har to søner saman med.

Ullevålseter vann 71° nord - Norges tøffeste kjendis 2011

Bakgrunnsstoff 
 Heimesida til Pål Anders Ullevålseter

Ullevålseter, Pål Anders
Ullevålseter, Pål Anders
Petter Solberg

Petter Solberg () er ein profesjonell rallyførar, frå Spydeberg i Østfold, fødd i Askim. Han køyrer for Subaru World Rally Team (SWRT). I 2002 enda Solberg på andreplass i rally-VM (WRC, World Rally Championship), og året etter (2003) gjekk han heilt til topps og vart den fyrste norske verdsmeisteren i rally nokon gong. Dette året vart han tildelt Aftenpostens Gullmedalje. I 2004 og 2005 enda han på andreplass bak verdsmeister Sebastien Loeb.

Solberg vart noregsmeister i rallycross og bakkeløp i 1995 og 1996, og han vart noregsmeister i rally i 1998. Same år underteikna han kontrakt med VM-teamet til Ford, og i 2000 bytta han frå M-Sport Ford til Subaru (SWRT). Petter Solberg har vunne 13 VM-rundar i karrieren.

Hausten 2004 vart biografien Petter Solberg - 110% lansert. Boka er ført i pennen av journalist/forfattar Geir Svardal. Solberg er den best betalte norske idrettsutøvaren nokon gong med ei årsløn som truleg på mellom 30 og 40 millionar kroner. Han er busett i Monaco saman med den svenske kona si, Pernilla (dotter av Per-Inge Walfridsson [europameister i rallycross 1980]), som sjølv var ein dyktig rallyførar på 1990-talet, og sonen Oliver. Petter Solberg er veslebroren til Henning Solberg.

Hovudsponsoren til Petter Solberg i 2006 er 24SevenOffice, som inngjekk ein rekordavtale i norsk målestokk verdt 5 millionar kroner.

Kartlesaren til Petter Solberg har vore walisaren Philip Mills sidan 1999.

Sigrar i rally-VM: 

Enkeltsigrar:
 Rally Storbritannia 2002
 Rally Kypros 2003
 Rally Australia 2003
 Rally Frankrike (Korsika) 2003
 Rally Storbritannia 2003
 Rally New Zealand 2004
 Rally Hellas 2004
 Rally Japan 2004
 Rally Storbritannia 2004
 Rally Italia (Sardinia) 2004
 Rally Sverige 2005
 Rally Mexico 2005
 Rally Storbritannia 2005

Førar-VM samanlagt:
 2000: 10.-plass
 2001: 10.-plass
 2002: 2.-plass
 2003: Verdsmeister
 2004: 2.-plass
 2005: 2.-plass

Bakgrunnsstoff 
 Heimesida til Petter Solberg

Solberg, Petter
Solberg, Petter
Folk frå Spydeberg
Vinnarar av Aftenpostens Gullmedalje
Anja Pärson

Anja Pärson () er ein svensk alpinist frå Umeå i Sverige. Pärson køyrer for klubben «Fjällvinden» frå Tärnaby. Dette er same klubben som har fostra Ingemar Stenmark og Stig Strand. Ho er busett i Monaco. I 2006 vart ho tildelt Svenska Dagbladets gullmedalje.

Meritt 
 2006
 OL: Gull i slalåm, bronse i utfor og kombinasjonen
 2005
 VM: Gull i super-G og storslalåm, sølv i kombinasjonen
 Verdenscupen: Vinnar av den totale verdscupen
 2004
 Verdenscupen: Vinnar av den totale verdscupen, slalåmcupen og storslalåmcupen
 2003
 VM: Gull i storslalåm
 Verdenscupen: Siger i storslalåmcupen
 2002
 OL: Sølv i storslalåm, bronse i slalåm
 2001
 VM: Gull i slalåm og storslalåm

Bakgrunnsstoff 
 Anja Pärson

Svenske alpinistar
Verdsmeistrar i alpine greiner
Olympiske meistrar for Sverige
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Sverige
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Sverige
Medaljevinnarar under vinter-OL 2002
Svenske deltakarar under vinter-OL 2002
Alpinistar under vinter-OL 2002
Medaljevinnarar under vinter-OL 2006
Svenske deltakarar under vinter-OL 2006
Alpinistar under vinter-OL 2006
Medaljevinnarar under vinter-OL 2010
Svenske deltakarar under vinter-OL 2010
Alpinistar under vinter-OL 2010
Skype

Skype [utt: skajp] er eit dataprogram for breibandstelefoni. Skype vart lansert i 2003 av Niklas Zennström frå Sverige og Janus Friis frå Danmark, som er dei same som står bak fildelingsprogrammet Kazaa og internett-TV-tenesta Joost.

Brukaren installerer Skype på datamaskina og opprettar så ein gratis brukarkonto. Deretter søkjer ein etter personen ein vil ringje til eller nettprate med. Fordi samtalen skjer over Internett, er det inga tilkoplingsavgift, ingen minuttpris og ingen abonnementskostnader. Som andre IP-telefoni-tenester gjer dette Skype til eit rimeleg alternativ samanlikna med vanlege telefonsamtalar. I tillegg til at brukarane kan ringje til kvarandre, har programmet også funksjonalitet for meldingsformidling, filoverføring, videosamtalar osb.
Skype nyttar ein proprietær protokoll som ikkje er kompatibel med SIP.

I september 2005 kjøpte eBay opp Skype for ein pris på mellom 1,9 og 3,4 milliardar euro, avhengig av den økonomiske utviklinga åt selskapet dei komande åra. Dette gjorde Niklas Zennström til ein av dei rikaste personane i Sverige. Den 10/5-2011 kjøpte Microsoft Skype.

Avlytting 
I 2013 vart det kjent at NSA har høve til å lytta på Skype-samtalar via PRISM-programmet.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad (engelsk)
 Norsk (nynorsk) språkfil for Skype
 Skype FAQ

Sjå òg 
 IP-telefoni

IP-telefoni
Føretak som er med i PRISM
Joost

Joost er eit dataprogram for søking etter og deling av TV-program og filmar via Internett. Det er utvikla av Niklas Zennström og Janus Friis (grunnleggjarane av Skype).

Film
Kommunikasjonsprogramvare
Eiderfeltet

Eiderfeltet er eit oljefelt i Nordsjøen. Feltet ligg kring 184 km nordaust for Lerwick på Shetlandsøyane i Skottland, i sektoren til Storbritannia. Utvunne petroleum vert transportert via Cormorant A-plattforma på Cormorantfeltet til Brent System røyrleidningssystemet.

Britiske oljefelt
Olje- og gassfelt i Nordsjøen
Ternfeltet

Ternfeltet er eit oljefelt i Nordsjøen. Feltet ligg kring 169 km nordaust for Lerwick på Shetlandsøyane i Skottland, i sektoren til Storbritannia. Utvunne petroleum vert transportert via Cormorant A-plattforma på Cormorantfeltet til Brent System røyrleidningssystemet.

Britiske oljefelt
Olje- og gassfelt i Nordsjøen
Fembøring

Ein fembøring er ein open, spissgatta trebåt med segl og minst fem båtrom. Denne båttypen, som hovudsakleg er ein størrelseskategori, har tradisjonelt vorte bruka i Trøndelag og Nord-Noreg. Fembøringane blir tradisjonelt bygde anten som åfjordsbåtar eller nordlandsbåtar. Sjølv om fembøringane har minst fem rom, og i praksis ofte minst ein sju eller åtte, så har dei sjeldan meir enn fem eller seks par tollepinnar — og ofte ned til tre par i storfembøringane frå sist på 1800-talet.

Opphavet til namnet fembøring er uvisst. Av hypotesane kan nemnast at børing har vorte sett i samband med både bord og bør og at fem kan vise til anten talordet 5 eller eit likelydande ord med annan tyding. Men det kan òg ver at fem kjem frå gamalnorsk «fimr», som tyder snar, snøgg, hendig. Kor som er, så er det truleg samband mellom termen fembøring og termen sambøring som ein finn i eldre kjelder frå Mørekysten.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
Hildringstimen 
Båtlaget Braute
Video: Segltur med fembøring
Video: Frisk segling med fembøring

Norske båttypar
Lierne nasjonalpark

Lierne nasjonalpark er ein nasjonalpark i Lierne kommune i Trøndelag fylke.

Nasjonalparken vart oppretta ved forskrift i 2004. Saman med andre verneområde i Sverige og Noreg er Lierne nasjonalpark ein del av eit stort samanhengande villmarksområde. Her lever rovfugl og store rovdyr som krev store leveområde. Det spesielle istidslandskapet har mange sjeldne landskapsformer. 

Det er nokre få stiar i parken, men det er ikkje tilrettelagt friluftsliv i form av hytter eller merka stiar inne i nasjonalparken. Like utanfor nasjonalparkgrensa leiger fjellstyret ut nokre hytter.

Vern og bruk av parken 
Formålet med nasjonalparken er å ta vare på eit fjell- og skogområde med få tekniske inngrep. Kvartærgeologisk er landskapet i Lierne nasjonalpark spesielt for regionen, med tjukke moreneavsetningar og mange ulike lausmasseformer, herunder rogenmorener. 

Naturgrunnlaget innanfor nasjonalparken er viktig for samisk kultur og næring. Området skal kunne brukast til reindrift.

Bakgrunnsstoff 
 Direktoratet for naturforvalting, informasjon om Lierne nasjonalpark. 
 PDF-kart 

Nasjonalparkar i Noreg
Verneområde i Trøndelag
Verneområde oppretta i 2004
Geografi i Lierne
Dovre nasjonalpark

Dovre nasjonalpark er ein nasjonalpark som utgjer eit samanhengande villmarksprega område frå Grimsdalen i sør til E6 over Dovrefjell i nord. Nasjonalparken omfattar kommunane Dovre og Folldal i Innlandet. Det aller meste av nasjonalparken ligg over tregrensa. I høgdelaget frå 1100 moh. og opp til 1700 moh. er toppane mjuke og runde. Rundt dei høgste toppane har landskapet eit nær arktisk preg, med spor etter permafrost.

Dovre nasjonalpark og den nordlege delen av Rondane er viktige leveområde for villrein. Jakt på villrein er enno ein viktig del av bygdekulturen.

Pilegrimsleia til Nidaros går gjennom Dovre nasjonalpark.

Bakgrunnsstoff
Verneforskrifta
Direktoratet for naturforvalting, informasjon om Dovre nasjonalpark. 
PDF-kart 
DNT-turplanleggar

Nasjonalparkar i Noreg
Verneområde i Innlandet
Nasjonalparkar i Innlandet
Verneområde oppretta i 2003
Geografi i Dovre
Geografi i Folldal
Børgefjell nasjonalpark

Børgefjell nasjonalpark er ein nasjonalpark som omfattar land i kommunane Grane, Hattfjelldal, Røyrvik og Namsskogan i Nordland og Trøndelag fylke. Nasjonalparken vart oppretta i 1963 og utvida i 1973 og 2003.

Vern og bruk
Formålet med vernet av nasjonalparken er å ta vare på  trua og sårbare artar, mellom dei fjellreven, og å ta vare på geologiske førekomstar og kulturminne. 

Naturgrunnlaget innanfor nasjonalparken er viktig for samisk kultur og næring. Området skal kunne brukast til reindrift.

Området er ikkje tilrettelagt for friluftsliv.  Statskog og jeger- og fiskarforeiningane i området har nokre hyttar det let seg gjere å leige.  Leirskolen Børgefjellskolen ligg i utkanten av parken, på vestsida.

Turmål
Vil ein gå tur i Børgefjellet, kan ein ta toget til Majavatn eller Trofors.  Frå Trofors går av og til buss til Børgefjellskolen i Fiplingdalen.  Frå Børgefjellskolen er det ein kort ettermiddagstur til Simskardhytta, ei open hytte som Statskog har. Hytta ligg ved grensa til nasjonalparken. Statskog har nokre opne hytter inne i parken òg.

Bakgrunnsstoff
Verneforskrifta
Direktoratet for naturforvalting, informasjon om Børgefjell nasjonalpark. 
PDF-kart 
Turforslag frå Fylkesmannen i Nordland

Nasjonalparkar i Noreg
Verneområde i Nordland
Verneområde i Trøndelag
Verneområde oppretta i 1963
Geografi i Grane
Geografi i Hattfjelldal
Geografi i Røyrvik
Geografi i Namsskogan
Rago nasjonalpark

Rago nasjonalpark er ein liten nasjonalpark som saman med dei svenske nasjonalparkane Padjelanta, Sarek og Stora Sjöfallet utgjer eit verneområde på til saman 5 400 km².

Rago nasjonalpark vart oppretta i 1971 og omfattar areal i Sørfold kommune i Nordland fylke.

Vern og bruk 
Formålet med parken er å verne eit representativt urørt nordlandsk fjellandskap med eigenarta dyreliv i grenseområdet mot den svenske nasjonalparken Padjelanta.

Den naturlege innfartsåra for fotturistar er frå Lakshola via Storskogdalen til Storskogvatnet. Det er eit lite nettverk av merka stier egna for fjellvandring. To små ubetente hytter er opne for vandrarar.

Det er fin aure og røye i fleire av vatna i Rago, og det er mogleg å jakte småvilt i nasjonalparken.

Bakgrunnsstoff 
 Verneforskrifta
 Direktoratet for naturforvalting, informasjon om Rago nasjonalpark. 
 PDF-kart 

Nasjonalparkar i Noreg
Verneområde i Nordland
Verneområde oppretta i 1971
Sørfold kommune