alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Nate Mendel

Nathan Gregor Mendel () er ein amerikansk bassist.

Mendel spelte i bandet Sunny Day Real Estate før han vart medlem av Foo Fighters i 1995. Han har òg spelt i filmen Our Burden Is Light. Nate Mendel bur nå i Portland i Oregon med kjærasten og sonen sin.

Mendel, Nate
Musikarar frå Washington
Lauvsteik

Lauvsteik er ein matrett som typisk vert servert ved ymse snøggmat-utsal som bensinstasjonar, vegkroer og andre serveringsstader tilknytte sentrale knutepunkt som ein tettstad, riksveg, bru eller eit ferjeleie. Lauvsteik er som ein hamburgar, men sjølve kjøtkaka er mykje tynnare. Lauvsteik vert gjerne servert med steikte steikte rifla potet og tomatketsjup. Kjøtet kjem stort sett frå storfe, som til dømes okse eller elg. Det er òg mogleg å laga eigne variantar av lauvsteik i heimen av andre typar kjøtt, som til dømes kval eller struts.

Bakgrunnsstoff 
 Artikkel frå Bergens Tidende om snøgggmat 

Snøggmat
Øyfjellet

Øyfjellet (818 m.o.h) ligg i Vefsn kommune på Helgeland. Fjellet ligg på sørvestsida av Vefsnfjorden og går frå Øydalen eit par kilometer opp i Vefsna og ut til Alterneset. 

Toppen av fjellet vert kalla Stortuva. Sør for Stortuva går Trongskardet bratt opp i sørvestleg retning. I sørveststorm kan det komme kraftige fallvindar over Mosjøen frå den kanten, desse vindane vert kalla «trongskarding»

Fjellet er mykje bruka som turmål med Mosjøen som utgangspunkt, og det inngår kvart år i «Fjelltrimmen» som kommunen organiserer i samarbeid med lokale turlag. Det er reist ein stor varde på toppen av fjellet.

Vest for Øyfjellet ligg Øyfjellet vindkraft.

Bakgrunnsstoff 

Fjell i Nordland
Geografi i Vefsn
Mosjøen lufthamn, Kjærstad

Mosjøen lufthamn, Kjærstad er ei lufthamn eigd og driven av Avinor AS, og ligg om lag fem kilometer sør for Mosjøen. Flyplassen er ein 800 meter lang kortbaneflyplass som blei opna i 1987. Staten overtok flyplassen frå Vefsn kommune i 1999 for 6,0 millionar kroner. I 2004 blei det frakta 46 000 passasjerar over flyplassen. Helikopterselskapet Nordlandsfly har base ved flyplassen.

Bakgrunnsstoff 
 Avinor si side om Mosjøen lufthavn, Kjærstad 

Samferdsle i Vefsn
Byggverk i Vefsn
Skipingar i 1987
Flyplassar i Nordland
Kremlologi

Kremlologi er ei nemning på politisk analyse av kva som går føre seg i den øvste leiinga av Russland, og før 1991 Sovjetunionen. Etter at Stalin hadde teke makta i Sovjetunionen, kom det ut særs lite informasjon om kva politiske ordskifte som gjekk føre seg i den øvste leiinga, med sete i Kreml i Moskva. Difor måtte ein nytta indirekte kjelder til kva maktspel som gjekk føre seg. I vidare tyding kan kremlologi nyttast om studie av styresmakter i sentralistiske og lukka statsdanningar. Til dømes kan nemnast styresmaktene i Folkerepublikken Kina og Nord-Korea.

Døme på kremlologi 
Mange politiske avgjerder i Sovjetunionen var løynde, eller vart avslørte først lang tid etter at dei vart tekne. Utanforståande prøvde å fylgja utviklinga ved å tyda små teikn på kva som gjekk føre seg bak fasaden. Til dels var det gissing, men ein kunne byggja opp kunnskap om kva ulike teikn tydde. 

I sovjettida kunne aviser studerast, og ein kunne finna ut kva politikarar som vart omtala i kva for ei avis, og i kva rekkjefylgje dei vart omtala. Ein kunne studera kva leiarar som var til stades ved offentlege høve, som til dømes feiringa av første mai, og korleis leiarane stod i høve til kvarandre. Stol- og bordplassering, kva leiarar ein kunne kjøpa portrett av, om nokre historiske fotografi vart retusjerte kunne studerast. Det var òg viktig kva slagord som vart nytta eller gjekk ut av bruk.

Eit døme på tillempa kremlologi frå kulturrevolusjonen i Folkerepublikken Kina var teikn på at Mao Zedong sin nære medarbeidar Lin Biao var fallen i unåde. Det første teiknet var at Maos litle raude, som hadde føreord av Biao, vart dregen attende frå handel. Ei ny utgåve vart send ut, utan referanse til den formelle redaktøren, Lin Biao.

Statsvitskap
Journalistikk
Sovjetunionen
Russisk historie
Petter Myhre

Petter Myhre () er ein norsk fotballspelar og -trenar. Han var hovudtrenar for Vålerenga frå 2006 til 2007.

Som spelar spela han midtbane og spiss, høgste nivå var 1. divisjon. Som trenar trena han Skjetten, før han kom til Vålerenga. Han hadde forskjellige trenarfunksjonar i klubben frå 2001-sesongen før han blei assistenttrenar i 2006-sesongen. Då Kjetil Rekdal trekte seg frå stillinga som hovudtrenar 21. august 2006 blei Myhre hovudtrenar. Laget hadde framgang unders leiinga til Myhre hausten 2006. Første del av 2007-sesongen var dårleg, og etter at Vålerenga gjekk ut av Noregsmeisterskapen etter å ha tapt 3-1 for andredivisjonsklubben Nybergsund gjekk Myhre av 27. juli 2007.

Spelarkarriere 
 Strømmen
 Ullern
 Skjetten

Kjelder 
 

Norske fotballtrenarar
Balfourdeklarasjonen

Balfourdeklarasjonen er namnet på to ulike fråsegner frå dei britiske styresmaktene assosierte med Arthur Balfour, ein tidlegare statsminister.

Den første er Balfourdeklarasjonen av 1917. I dette brevet frå det bristiske utanriksdepartementet til Lord Rothschild (som vart sett på som ein representant for det jødiske folket) blir det slått fast at Storbritannia er positiv til at Palestina skal bli jødane sitt heimland.

Den andre er Balfourdeklarasjonen av 1926 som aksepterer dei tidlegare britiske dominionane som sjølvstendige statar.

Kjelder 
 Omsett frå Engelsk Wikipedia

Palestina
Storbritannia
Midtausten
Israel
Åker

Åker er eit område som vert nytta til å dyrka fram ymse vekstar innan landbruk. Ein åker vert lagt på eit dyrka område med god matjord. Før det vert sådd eller planta i åkeren vert han vanlegvis pløgd, horva og gjødsla. Typiske åkervekstar er korn, potet og grønsaker. Når ein sår grasfrø i ein åker vert han til eng.

Sjå òg 
 Eng

Jordbruk
Avstengde område
Mogadishu

Mogadishu (somali ) er hovudstaden i Somalia. 
Mogadishu ligg like nord for ekvator, og er ein viktig hamneby ved Indiahavet. Byen har rundt 1,5 millionar innbyggjarar, og er den største i landet

Mogadishu har ei internasjonal lufthamn. Tidlegare var byen særleg kjend for tilverking av bomullstøy til sal i innlandet. I dag har byen ein del næringsmiddelindustri.

Historie
Då arabiske handelsmenn kom til Afrikas horn på 900-talet grunnla dei Mogadishu, som blei eit knutepunkt for økonomi og utreiing av islam. Mogadishu voks til den nordlegaste av dei austafrikanske bystatane, og var ein viktig hamneby gjennom fleire hundreår.

Som Mogadiscio var byen kolonihovudstad i Italiensk Somaliland frå 1880-åra, og han blei hovudstad i det nye Somalia i 1960. Universitetet i Mogadishu blei oppretta i 1954. I 1977 fann det stad ei flykapring i Mogadishu der vesttyske terroristar kapra eit fly med 86 gislar som blei frigjorde av vesttyske elitesoldatar.
 
I 1990-åra blei byen hardt råka av borgarkrigen i Somalia, til dømes blei alle offentlege bygningar plyndra. Mogadishu blei i praksis delt mellom fleire «klanar» og fekk store forsyningsproblem, både av mat, vatn og elektrisitet. Samstundes førte tilstrøyming frå landsbygda til ein kraftig folkevekst.

I regi av SN gjekk ein internasjonal styrke inn i Somalia i 1992, mellom anna for å verna hjelpesendingane dit. 
Styrkane trekte seg ut i 1995 etter fleire drap. I 2006 tok Den islamistiske rettsunionen makta i byen. Dei blei drivne ut etter nokre månader, og den føderale overgangsregjeringa tok over med støtte frå Den afrikanske unionen og styrkar frå Etiopia. I løpet av dei neste åra tok den islamistiske grupperinga al-Shabaab kontroll over sørlege delar av landet og truga Mogadishu, men blei drivne ut av byen i 2011. Etter dette blei byen preg av gjenoppbygging, og mange somaliarar som hadde budd fleire år i utlandet flytta tilbake til Mogadishu.

Folk frå Mogadishu
 Mo Farah, britisk-somalisk løpar, OL-meistar
 Ilhan Omar, representant i Kongressen i USA

Bakgrunnsstoff 
Driving through Mogadishu. Skildring frå juli 2007.
Streetlights bring normality to Mogadishu. Skildring frå mai 2013.

Kjelder

Byar i Somalia
Hovudstader i Afrika
Koiné

Koiné (fellesspråk) er namnet på det greske administrasjons- og talemålet i det Hellenske riket. Talemålet er basert på den attiske dialekten, men har ein del ikkje-attiske drag, særleg frå jonisk. Det nye testamentet er skrive på Koiné.

Etter mønster frå koiné-gresk blir koinéspråk nytta i lingvistikken om standardspråk eller -dialektar. Koinéspråk oppstår på grunn av språkkontakt mykje på same vis som pidgin- og kreolspråk, men der utgangsspråka er innbyrdes forståelege. Sidan talarane forstår einannan før koinéspråket blir til, går ikkje koiniseringa like fort som danninga av pidginspråk. Eit koinéspråk oppstår som eit nytt talemål attmed dialektane det er basert på, det endrar ikkje på nokon eksisterande dialekt. Dette skil koinisering frå dialektendring.

Danna daglegtale er eit dansk-norsk koinéspråk som bokmål er basert på.

Gresk språk
Bredtveit fengsel forvarings- og sikringsanstalt

Bredtveit fengsel forvarings- og sikringsanstalt, vanlegvis kalla Bredtveit, er eit kvinnefengsel organisert under Kriminalomsorgen. Fengselet ligg på Bredtvet i bydel Bjerke i Oslo, 13 km nord-aust for sentrum, ved Bredtvet videregåande skule og Bredtvet kyrkje.

Bygningane er i nordisk nybarokk og er teikna av Morgenstierne & Eide i 1918-1919.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Bredtveit fengsel, forvarings- og sikringsanstalt ved Kriminalomsorgen

Fengsel i Noreg
Byggverk i Oslo
Kulturminne i Oslo
Dansk-norsk

Dansk-norsk, norsk-dansk eller «danna daglegtale» er eit koinéspråk som oppstod blant eliten i Christiania mot slutten av dansketida. I dag finn me det igjen som såkalla standard austnorsk og i ei meir tradisjonell form som sosiolekten knytt til Oslo Vest. Dansk-norsk talemål kan skildrast som dansk med austnorsk uttale, noko særnorsk ordtilfang, fornorska syntaks og noko forenkla morfologi.

Denne artikkelen fokuserer på talemålet. For skriftspråket sjå artikkelen om bokmål.

Historie 

Koiniseringa tok til med at vikværsktalande nordmenn byrja å lempa på talemålet i dansk lei på 1600-talet. Utetter 1700-talet fekk koinéspråket ei fastare form, og innan frigjeringa frå Danmark i 1814 hadde somme fått den «danna daglegtala» som morsmål. Utetter 1800-talet vart det stadig meir utbreidd.

Attåt daglegtala fanst òg høgtidsmålet, dvs. nordmenns leseuttale av Dansk, såkalla klokkardansk. På byrjinga av 1800-talet vann høgtidsmålet fram på kostnad av daglegtala, medan i siste helvta av 1800-talet vann daglegtala fram. Til gjengjeld vart daglegtala stadig meir «danna», til dømes auka bruken av dei mjuke konsonantane b, d og g på kostnad av p, t og k.

Mellom norsk og dansk 

Viktige danske, danskliknande eller skriftprega særmerke for dansk-norsken er:
 to kjønn motsett tre på norsk
 preteritum og perfektum partisipp på -et der oslomålet har -a: kastet for kasta
 perfektum partisipp på -et der oslomålet har -i: skrevet for skrivi
 e/ø der oslomålet har ei/au: skrev for skreiv, bløt for blaut
 ikkje noko jamvektsystem: mave/mage for austnorsk maga, komme for austnorsk komma
 l eller r der oslomålet har tjukk l (her markert med ł): sol for soł, bor for boł
 uttale av konsonantar som er stumme (bortfalne) i oslomål: tid for ti
 v for g i nokre ord: mave for maga (og kurv for kørj)
 o for u: bro for bru, tro for tru
 trykk på siste staving i framandord der austnorsk har trykk på fyrste staving: proSTI for PROsti, 
 dansk ordtilfang: spise for eta (pike for jente)

Viktige norske drag til skilnad frå dansk er:
 p, t, k for b, d, g: tap for tab, mat for mad, tak for tag (men med einskildord som antagelig og skib)
 austnorsk r, austnorske retroflekse lydar
 to tonelag som t.d. skil mellom bønner og bønder
 norsk ordtilfang: myr for mose, gutt for dreng

Skriftspråk 

Hovudartikkel: Bokmål

I 1907 og 1917 vart det gjennomført reformer i dansk skriftspråk i Noreg (riksmål) som gjorde at vanleg leseuttale vart samanfallande med den «danna daglegtala». Punktum vart såleis sett for høgtidsmålet. I samband med innføringa av det nye namnet bokmål i 1929, fall eit framlegg om å nytta dansk-norsk i staden med 17 mot 18 røyster i lagtinget. Med samnorskrettskrivinga frå 1938 kom ei mengd norske målføreformer inn i bokmålet som erstatning for dei dansk-norske, men dei fleste av desse endringane er reversert seinare. Omgrepet dansk-norsk er likevel lite nytta om skriftspråket i dag.

Referansar 

Norsk språk
Flytebru

Ei flytebru er ei bru som kviler på vatnet, oftast ved hjelp av pontongar. Dei blir ofte nytta som midlertidige løysingar og til militært bruk. 

Nordhordlandsbrua er eit eksempel på ei permanent flytebru, ho er verdas lengste utan sideforankring.

Bruer
Pongtong

Pongtong (frå fransk ponton) er eit flytemiddel som kan bæra ei last, nytta i mange ulike samanhengar. Han har eit skal og innvendig er han fylt med luft eller eit luftfylt kunststoff. Ein pongtong kan vera laga av aluminium, stål, glasfiber, tre, betong eller gummi. Han kan ha eitt eller fleire innvendige rom.

Døme på pongtongar er understell på sjøfly, flyteringar for flugefiskarar, understell for flytebruer og flytebrygger.

Bakgrunnsstoff

Bygningsdetaljar
Sjøfart
Kystbyggverk
Franske ord og uttrykk
Dimmalætting

Dimmalætting, eller ofte berre Dimma, er den største og eldste avisa på Færøyane. Ho har vore utgjeve sidan 1878, og redaksjonen ligg i Tórshavn.

Bakgrunnsstoff 
 Dimmalætting på internett 

Skipingar i 1878
Færøyske aviser
Florø radio

Florø radio (LGL) var ein kystradiostasjon lokalisert i Florø i Sogn og Fjordane. Stasjonen vart skipa i 1938 etter krav frå Ruteskipenes Befalsforbund som følgje av mange grunnstøytingar kring Floralandet. 

Kystradiostasjonen var stengd under andre verdskrig, men starta att i 1945. Frå 1949 fekk stasjonen døgnvakt, og i 1969 vart den første VHF-sendaren teken i bruk. Betjeninga på Florø radio hadde store kunnskapar om fiskefelt, vertilhøve, båtar og mannskap og spela ofte ein avgjerande rolle som redningssentral i kritiske situasjonar. 

På det meste hadde Florø radio 15 tilsette. 

Stasjonen var døgnbemanna og lytta kontinuerleg på internasjonale nød- og kallekanalar på VHF og MF. Stasjonen sitt ansvarsområde omfatta sjø- og havområda i og utanfor fylka Sogn og Fjordane og Møre og Romsdal, samt Trøndelag gjennom fjernstyringa av Ørlandet radio frå 2004. 

I samband med digitalisering av tenesta og samlokalisering med Hovudredningssentralane vart Florø radio lagt ned 1. januar 2018. Florø radio sitt tidlegare ansvarsområde vert no dekt av Kystradio Sør.

Referansar 

Kystradio i Noreg
Florø
Kryssord

Kryssord er den vanlegaste varianten av bokstavgåter i verda. Moderne kryssord er oftast samansett av eit rutenett av svarte og kvite kvadrat; målet er å fylle dei kvite rutene med ord som går både vassrett og loddrett ved å følgje hint. Løysinga på kryssordet er eit akronym av anten eit ord, ein frase eller ei heil setning. Dei svarte rutene vert brukt til å skilje orda.

Bakgrunnsstoff 

Språkleik
Hjernetrim
Britiske oppfinningar
Italienske oppfinningar
PlayStation 2

PlayStation 2, offisielt forkorta til PS2, er ein spelkonsoll utvikla av Sony. Han er oppfølgjaren til PlayStation og forgjengaren til Playstation 3 (som blei lansert i november 2006). Utviklinga av maskina blei offentleggjort i mars 1999, og blei først lansert i Japan 4. mars 2000, i Nord-Amerika 26. oktober 2000 og i Europa 24. november 2000.

PS2 er den raskast seljande konsollen i historia, med over 150 millionar selde einingar i januar 2011; maskina slo dermed PlayStation med tre år og ni månadar. PlayStation 2 selde òg meir enn sine konkurrentar, Xbox, Xbox 360 og GameCube, i Nord-Amerika og Japan.

Historie
Utviklinga av PlayStation 2 blei først annonsert i mars 1999, men var ikkje utgjeve før 2000. Kunngjeringa var nok til å bremse drivkrafta for Sega Dreamcast sin nordamerikanske lansering, til tross for at Dreamcast hadde eit forsprang i denne generasjonen. Rett etter utgivinga, var det vanskeleg å finne PS2 einingar på forhandlarens hyller grunna produksjonsforsinkingar. Eit anna alternativ var å kjøpe konsollen direktekopla gjennom auksjonsnettstader som eBay, der folk betalte over tusen dollar for ein PS2. PS2 selte i utgangspunktet godt delvis på grunnlag av styrken på PlayStation-merkevara. Ein dag etter lanseringa hadde konsollen selt over 980.000 einingar i Japan. Dette gav PS2 løyve til å tappe det store installasjons utgangspunktet oppretta av PlayStation - eit anna viktig salsargument framfor konkurrentane.

Sjølv om Sega kunngjorde avviklinga av Dreamcast i mars 2001, ville PS2 møte konkurransen frå nyare konkurrentar; Microsofts Xbox og Nintendo GameCube.

Mange analytikarar spådde ein tett tre-vegs ”matchup” mellom dei tre konsollane; Xbox hadde den mektigaste maskinvara, medan GameCube var den billegaste konsollen og Nintendo endra prinsippa sine for å oppmuntre tredjepartsutviklarar. Så medan PlayStation 2 teoretisk sett hadde dei svakaste spesifikasjonane av desse tre, hadde han eit forsprang grunna av sin installerte basis og sterk utviklar engasjement.

Sony imøtegjekk Xboxen mellom anna ved å midlertidig sikre PlayStation 2 eksklusivt for etterlengta spel som Grand Theft Auto-serien og Metal Gear Solid 2:. Sons of Liberty.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Playstation 2» frå ,  den 12. august 2012.  

Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:

Sony Computer Entertainment
PlayStation 2
Spelkonsollar
Spelkonsoll

Ein spelkonsoll er ei interaktiv underhaldningsdatamaskin. Omgrepet vert også brukt til å skilje ei maskin konstruert for videospel og ein personleg datamaskin, som har mange andre funksjonar i tillegg.

Utgjevne TV-konsollar

Fyrste generasjon (1972–1977) 
 Magnavox Odyssey
 Philips Odyssey
 Pong
 Coleco Telstar

Andre generasjon (1976–1984) 

 Fairchild Channel F
 Atari 2600
 Interton VC 4000
 Odyssey²
 Intellivision
 Arcadia 2001
 Atari 5200
 ColecoVision
 Vectrex
 Sega Game 1000 (SG-1000)
 Phillips Videopac G7000
 Amstrad
 ZX Spectrum

Tredje generasjon (1983–1992) 
 Nintendo Entertainment System (NES) / Famicom
 Sega Master System
 Atari 7800

Fjerde generasjon (1987–1996) 
 TurboGrafx-16 / PC Engine
 Sega Mega Drive / Sega Genesis
 CD-i
 Neo Geo / Advanced Entertainment System (AES)
 Super Nintendo Entertainment System (SNES) / Super Famicom (SFC)
 Nintendo Game Boy
 Virtual boy

Femte generasjon (1993–2002) 

 3DO
 Amiga CD32
 Atari Jaguar
 Sega Saturn
 PlayStation
 NEC PC-FX
 Nintendo 64
 Nintendo Game Boy Color

Sjette generasjon (1998–no) 
 Sega Dreamcast
 PlayStation 2
 Xbox
 Nintendo GameCube
 Nintendo Game Boy Advance

Sjuande generasjon (2004–no) 

 PlayStation 3
 Nintendo Wii
 Xbox 360
 Nintendo DS
 PlayStation Portable

Åttande generasjon (2011-no) 
 Nintendo 3DS
 PlayStation Vita (PSP2)
 Wii U
Xbox One 
 PlayStation 4

Kjelder 

 Open Directory Project 
 www.consolespremium.com 

 Denne artikkelen bygger på «Game console» frå , den 7. august 2012. 

 
Datamaskinar
Forbrukarelektronikk
Dataspel
Roar Strand

Roar Strand () er ein norsk fotballspelar. Han spelar normalt indreløpar på Rosenborg Ballklub, og har ved byrjinga av 2006-sesongen scora 75 mål på 347 kampar i Tippeligaen – Noko som gjer han til den med flest kamper i den øvste divisjonen i Noreg gjennom alle tider. Han har òg spelt 42 A-landskampar for Noreg og 67 kampar i Champions League med totalt 11 mål.

Strand var juniorspelar i Nardo, og debuterte for Rosenborg i 1989. Dei fyrste sesongane i Rosenborg fekk han lite speletid, men han spelte likevel nok kamper til å verta seriemester med klubben i 1990 og 1992. I 1993 vart Strand utlånt til Molde, og det var her han etablerte seg som ein av dei beste spelarane i den norske serien.

I 1994 returnerte Strand til Rosenborg, der han no fekk fast plass på laget. Han debuterte på landslaget i ein treningskamp mot Sverige same året, og var òg med i den norske VM-troppen, utan at han fekk speletid. Han fekk derimot spela under VM i Frankrike fire år seinare, og i EM i Belgia og Nederland i 2000.

På klubbnivå har Strand vorte seriemeister heile 13 gonger, noko som er norsk rekord. Han har òg deltatt i Meisterligaen i heile ni sesongar. I kontrast til mange andre profilerte fotballspelarar frå same periode, har Strand aldri spelt for en utenlandsk klubb. Han har i staden takka nei til fleire profftilbod, og vore lojal mot Rosenborg.

Karriere som spelar
(Sist oppdatert 9. januar 2006)

* Berre seriekampar.

Strand, Roar
Strand, Roar
Spelarar i Fotball-VM 1994
Spelarar i Fotball-VM 1998
Spelarar i Fotball-EM 2000
Folk frå Trondheim
Norske landslagsspelarar i fotball
Ambrosius Holbein

Ambrosius Holbein (fødd ca. 1494 i Augsburg, død ca. 1519 i Basel) var ein tysk målar og grafikar.

Ambrosius Holbein var son til Hans Holbein d.e. og eldre bror til Hans Holbein den yngre. Han fekk truleg utdanning i verkstaden til faren i Augsburg før han nokre år reiste rundt og tok målaroppdrag og gjorde studiar. I 1515 deltok han i utsmykkinga av hovudhallen i eit kloster i Stein am Rhein. Frå seint i 1515 var han og broren, Hans Holbein d. y., truleg tilknytt verkstaden til Hans Herbst i Basel. I 1517 vart Ambrosius Holbein teken opp i kunstarlauget Zum Himmel i Basel, og i 1518 fekk han borgarstatus i byen. Han utførte illustrasjonsoppdrag for forleggjarane i Basel, og han måla portrett og tok på seg utsmykkingsoppdrag, på same viset som faren og broren.

Det finst ingen spor etter han verken i arkiv eller andre stader etter 1519, og ein held det for truleg at han må ha døydd det året eller kanskje året etter.

Kjelder
 Oskar Bächtsmann and Pascal Griener - Hans Holbein Princeton University Press, Princeton, USA 1997
 «Ambrosius Holbein», henta frå Wikipedia på tysk 27. august 2006, som oppgjev denne kjelda:
 Katalog for utstillinga Die Malerfamilie Holbein in Basel, Kunstmuseum, Basel 1960

Bakgrunnsstoff 

 Biografi og utsnitt av Basilica San Paolo fuori le mura 
 Hans Holbein den eldre si teikning av sønene Ambrosius og Hans d.y.

Holbein, Ambrosius
Fødde i 1490-åra
Døde i 1510-åra
Mangrove

Mangrovar er tre og buskar som veks i tropiske og subtropiske kystområde med flo og fjøre. Omgrepet vert berre nytta om vekstform; reint systematisk har desse plantane lite til felles. Mangrovar dannar mangroveskog eller mangrovesumpar.

Skog
Terrestriske biom
Merkesteinane

Merkesteinane er ei musikkgruppe for psykisk utviklingshindra som vart stifta i 1992. Gruppa held til i Volda på Sunnmøre, og Gunhild Asting har laga ein dokumentarfilm om dei som var kinoaktuell hausten 2006.

Merkesteinane har åtte medlemmer i tillegg til to musikkpedagogar.

Norske musikkgrupper
Musikkgrupper skipa i 1992
Kultur i Volda
Les Misérables

Les misérables eller Dei elendige er ein roman av den franske forfattaren Victor Hugo. Boka vart skriven i 1862, og har i tillegg til å verta rekna mellom verdsklassikarane òg nytt stor suksess som musikal.

Boka vart omsett til nynorsk av Idar Handagard i 1933 og utgjeven under namnet Dei bannstøytte.

Historiske romanar
Franske romanar
Musikalar
Victor Hugo
Bøker frå 1862
Galatisk

Galatisk er eit utdøydd keltisk språk. Det blei bruka i Galatia i Litleasia (nåtidas Tyrkia) frå 200-talet til 400-talet e.Kr.

Det er berre nokre få ord og kommentarar frå klassiske forfattarar og spreidde namn på inskripsjonar som er kjent i dag. Dette er til saman om lag 120 ord, for det meste personnamn som endar på -riks (samanlikn med gallisk -rix/-reix, gammalirsk ri, latin rex) «konge», nokon endingar på -marus, dativ -mari (jfr. gallisk -maros, gammalirsk mor, walisisk mawr) «stor», og stammenamn som Ambitouti (gammalirsk imm- «rundt», gammalirsk tuath «stamme»), og eit leksikonoppslag drunaimeton «samlingsstad» (jfr. gammalirsk drui «druide», «trollmann» eller «diktar» , gammalirsk neimed «heilag stad»). Galatisk høyrer til den kontinentale greina av keltisk og var samtidig med gallisk språk, eventuelt ein variant av det.

Kjelder 
 Artikkel på engelsk wikipedia: :en:Galatian_language
Oban på New Zealand

Oban er hovudbusetnaden på Stewart Island/Rakiura, den sørlegaste busette øya på New Zealand. Oban ligg ved Half Moon Bay (som stundom vert nytta som eit alternativt namn på byen). Byen har flysamband med Invercargill på Sørøya, og ferjesamband med byen Bluff som også ligg på Sørøya.

I følgje folketeljinga frå mars 2001 budde då om lag 80 % av innbyggjarane på Stewart Island/Rakiura i Oban.

Sjå òg 
 Oban i Skottland
 Stewart Island/Rakiura

Bakgrunnsstoff 
Kart over Oban  ved stewartisland.co.nz

Byar på New Zealand