alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Daimí Pernía

Daimí Pernía () er ein kubansk tidlegare friidrettsutøvar frå Pinar del Río som i 1999 vart verdsmeister på 400 meter hekk.

Pernía hadde svært stor framgang i 1999-sesongen. Den 10. juli vann ho langhekken ved universiaden i Palma på Mallorca med den gode tida 53,95 sekundar. Endå meir imponerte ho vel to veker seinare då ho i panamerika-leikane i Winnipeg sigra på 53,44 sekundar, i ein meisterskap der ho også sprang Cuba i mål til siger i 4 x 4 00 meter stafett. Fire veker etter, den 25. august, gjorde Pernía under VM i Sevilla sitt livs løp og vann 400 meter hekk med 0,01 sekunds margin til Nezha Bidouane frå Marokko, den forrige verdsmeisteren. Sluttidene 52,89 og 52,90 vart ståande som personleg rekord for begge.

Under dei olympiske leikane i Sydney hausten 2000 hamna Pernía på fjerdeplassen på langhekken, ho kom i mål på 53,68 sekundar, 0,11 sekund bak bronsevinnar Bidouane, russiske Irina Privalova vann gullet på 53,02 sekundar. Året etter kneip Pernía bronsemedaljen ved VM 2001 i Edmonton, trass i den heller svake tida 54,51 sekundar. Sidan i karrieren makta ho ikkje å hevde seg i dei største internasjonale meisterskapane.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 1999 i Sevilla: Gullmedalje – 52,89, framom Nezha Bidouane (52,90)
OL 2000 i Sydney: Nr 4 – 53,68
VM 2001 i Edmonton: Bronsemedalje – 54,51
OL 2004 i Aten: Utslått i forsøka (55,91 =nr 20)
VM 2007 i Osaka: Nr 7 i 4 x 400 m stafett

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Daimí Pernía» frå ,  den 1. august 2018.  
 

Cubanske friidrettsutøvarar
Hekkeløparar
Verdsmeistrar i friidrett
Saint Thomas

Saint Thomas, eller St. Thomas (tidl. Sankt Thomas) er ei øy i dei amerikanske Jomfruøyane, eit territorium som er underlagt USA.

Innbyggjartalet er 51 634 (2010). Arealet er 80,9 kvadratkilometer.

Historie

Sankt Thomas blei erobra av Danmark-Noreg i 1666, og frå 1672 hadde styresmaktene kontroll over øya gjennom Vestindisk-guineisk Kompagni.

Sjå òg
Dansk Vestindia

Kjelder

USA
Jomfruøyane
Louise Ritter

Dorothy Louise Ritter () er ein USA-amerikansk tidlegare friidrettsutøvar frå Dallas i delstaten Texas som i 1988 vart olympisk meister i høgdehopp.

Ritter sikra seg bronsemedaljen i høgdehopp då den fyrste verdsmeisterskapen i friidrett fann stad i Helsinki i august. Både ho og landskvinna Coleen Sommer klarte 1,95 m, men Ritter tok høgda i eit tidlegare forsøk og viste Summer til fjerdeplassen. Tamara Bykova frå Sovjetunionen og vesttyske Ulrike Meyfarth stod i eiga klasse i tevlinga med høvesvis 2,01 m og 1,99 m. Både under Sommar-OL 1984 i Los Angeles og Friidretts-VM 1987 i Roma enda Ritter opp på åttandeplass.

I juli 1988 sette Ritter ny USA-rekord i høgdehopp med 2,03 m ved eit stemne i byen Austin. Under OL-finalen 1988 i Seoul den 30. september tok Ritter og verdsrekordhaldar Stefka Kostadinova seg over alle høgdene til og med 2,01 m, utan å rive. Begge reiv så tre gongar på 2,03 m. For å kåre ein olympisk meister fekk dei to eit ekstra forsøk på same høgda. Her reiv Kostadinova, medan Ritter svinga seg over høgda 2,03 m i sitt fjerde forsøk. Ho la opp etter 1989-sesongen.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 1983 i Helsinki: Bronsemedalje – 1,95 m
OL 1984 i Los Angeles: Nr 8 – 1,91 m
VM 1987 i Roma: Nr 8 – 1,93 m
OL 1988 i Seoul: Gullmedalje – 2,03 m, framom Stefka Kostadinova (2,03 m)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Louie Ritter» frå ,  den 1. august 2018.  
 

Høgdehopparar frå USA
Olympiske meistrar for USA
Marchtrenk

Marchtrenk er ein by og ein kommune i distriktet Wels-Land i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 23,1 km² og i kring 13 600 ibuarar. Byen Marchtrenk hyser 8&6nbsp;600 ibuarar og ligg 304 meter over havet.

2/3 av dei sysselsette ibuarane i kommunen pendlar til arbeid andre stader, både til Wels og Linz og til andre kommunar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Marchtrenk» frå ,  den 1. august 2018.  
 

Kommunar i Oberösterreich
Ilja Markov

Ilja Vladislavovitsj Markov () er ein russisk tidlegare friidrettsutøvar frå Asbest som i 1998 vart europameister og 1999 verdsmeister i 20 kilometer kappgang. Han vann elles sølvmedaljar i same øvinga ved OL 1996 og VM 2001.

Markov vann 10 km kappgang både i junior-VM 1990 og junior-EM 1991. Etter å ha vorte fjerdemann på 20 km ved Friidretts-VM 1995 i Göteborg, gjekk han seg opp sigerspallen under dei olympiske sommarleikane i Atlanta der han tok sølvmedaljen, ni sekundar bak Jefferson Pérez frå Mexico.

Både under europameisterskapen 1998 og verdsmeisterskapen 1999 gjekk Markov inn til siger på 20 km. Under VM i friidrett 2001 i Edmonton kjempa han og to landsmenn om gullmedaljen, ein kamp som enda med sølvmedalje til Markov, to sekundar bak Roman Raskazov og tre føre Viktor Burajev.

Markov var aktiv på toppnivå i kappgang til OL 2008.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1994 i Helsinki: Nr 18 – 1.26.53
VM 1995 i Göteborg: Nr 4 – 1.21.28
OL 1996 i Atlanta: Sølvmedalje – 1.20.16, bakom Jefferson Pérez (1.20.07)
VM 1997 i Aten: Diskvalifisert
EM 1998 i Budapest: Gullmedalje – 1.21.10, framom Aigars Fadejevs (1.21.25)
VM 1999 i Sevilla: Gullmedalje – 1.23.34, framom Jefferson Pérez (1.24.19)
OL 2000 i Sydney: Nr 15 – 1.23.03
VM 2001 i Edmonton: Sølvmedalje – 1.20.33, bakom Roman Raskazov (1.20.31)
VM 2003 i Paris: Nr 8 – 1.20.14
VM 2005 i Helsinki: Diskvalifisert
VM 2007 i Osaka: Nr 9 – 1.24.35
OL 2008 i Beijing: Nr 17 – 1.22.02

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ilya Markov» frå ,  den 2. august 2018.  
 

Russiske kappgjengarar
Verdsmeistrar i friidrett
Russiske deltakarar under sommar-OL 1996
Russiske deltakarar under sommar-OL 2000
Russiske deltakarar under sommar-OL 2008
Strandvik kyrkje

Strandvik kyrkje er ei langkyrkje frå 1857 i Bjørnafjorden kommune i Vestland. 

Byggverket er i tre og har 400 plassar. Arkitekt for kyrkja var Frederik Hannibal Stockfleth. Byggmeister var Johannes Øvsthus.

Kyrkja vart truleg bygd like nord for ei eldre tømmerkyrkje frå 1628 som i sin tur avløyste ei stavkyrkje frå mellomalderen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Strandvik kirke» frå ,  den 2. august 2018.

Litteratur 
 Hans-Emil Lidén: Strandvik kirke i «Norges kirker»

Bakgrunnsstoff 
 
 

Kyrkjer i Bjørnafjorden
Kyrkjer i Hardanger og Voss prosti
Kulturminne i Bjørnafjorden
Norske kyrkjer frå 1850-åra
Skipingar i 1857
1857 i Noreg
Frederik Hannibal Stockfleth
Bitcoin

Bitcoin (av «bit» og engelske «coin», 'mynt') er ein digital valuta og programvare knytt til generering og bruk av valutaen. Bitcoin er ein kryptovaluta, ei form for krypterte elektroniske kontantar. 

Valutaen er ikkje knytt til ei sentralbank. Transaksjonar blir kontrollerte gjennom nettverksnodar ved hjelp av kryptografi og oppteikna i ein såkalla distributed ledger kalla ei blokkjede. Bitcoin blei funne opp av ein ukjend person eller ei gruppe som brukte namnet Satoshi Nakamoto og gjeven ut som open kjeldekode-programvare i 2009.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Bitcoin» frå ,  den 25. august 2018.

Bakgrunnsstoff
Bitcoin ved Store Norske Leksikon

Finans
Skipingar i 2009
Kryptovaluta
Dansk-norsk slavehandel

Dansk-norsk slavehandel gjekk føre seg i perioden ca. 1670–1802. Om lag 100 000 slavar blei transporterte over Atlanterhavet på norske eller danske skip. 

I 1792 kom loven Forordning om negerhandelen frå kong Kristian VII, som forbaud handel med slavar. Forordninga vart gjort gjeldande i 1803. Med det blei Danmark-Noreg det første landet i Europa som sette forbod mot handel med slavar. Sjølve slaveriet blei først forbode i 1848.

Referansar

Denne artikkelen bygger på «Dansk slavehandel» frå ,  den 3. august 2018.  
 
Slaveri
Handelskompani
Ghanesisk historie
Danmark på 1600-talet
Danmark på 1700-talet
John Mikaelsson

John Fredrik Mikaelsson () var ein svensk friidrettsutøvar frå Kristinehamn som i 1948 og 1952 vart olympisk meister i 10 km kappgang. Han døydde i Placer County i delstaten California i USA.

Mikaelsson vart i 1946 europameister på 10 km på Bislett stadion i Oslo. To år etter vann han gullmedaljen på 10 km under dei olympiske sommarleikane i London, der landsmannen John Ljunggren gjekk til topps på 50-kilometeren. I 1950 kom Mikaelsson i mål til bronsemedalje på 10 km, frågått av sveitsaren Fritz Schwab og Emile Maggi frå Frankrike. Under Sommar-OL 1952 i Helsinki forbetra Bruno Junk frå Sovjetunionen den olympiske rekorden på 10 km, og stod dermed fram som favoritt før finalen. I finalen tok derimot Mikaelsson tilbake den olympiske rekorden då han vann med tida 45.02,8, framfor Schwab og Junk.

Mikaelsson sette frå 1936 til 1945 seksten verdsrekordar i kappgang på bane, alle på kortare strekningar opp til 10 km. Han vann i alt 13 svenske meisterskapstitlar.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1946 i Oslo: Gullmedalje – 46.05,2, framom Fritz Schwab (47.03,6)
OL 1948 i London: Gullmedalje – 45.13,2, framom Ingemar Johansson (45.43,8)
EM 1950 i Brussel: Bronsemedalje – 46.48,2
OL 1952 i Helsinki: Gullmedalje – 45.02,8, framom Fritz Schwab (45.41,0)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «John Mikaelsson» frå ,  den 3. august 2018.  
 
Denne artikkelen bygger på «John Mikaelsson» frå ,  den 3. august 2018.  
 

Svenske kappgjengarar
Olympiske meistrar for Sverige
Fritz Schwab

Erich Arthur Fritz Schwab () var ein sveitsisk friidrettsutøver som i 1950 vart europameister i 10 kilometer kappgang. Elles vann han sølv i same øvinga under EM 1946 og Sommar-OL 1952, samt OL-bronse i 1948. Far hans, Arthur Schwab, tok sølvmedaljen i 50 km kappgang under Sommar-OL 1936 i Berlin, byen der Fritz Schwab vart fødd.

Aktiv
Fritz Schwab vart andremann på 10 km då europameisterskapen 1946 fann stad på Bislett Stadion i Oslo, langt bak vinnaren frå Sverige, John Mikaelsson. To år etter fekk Schwab den olympiske bronsemedaljen i same øvinga under Sommar-OL 1948 i London, svenskane John Mikaelsson og Ingemar Johansson kom i mål framom han. Ved EM i friidrett 1950 i Brussel gjekk Schwab inn til gullmedalje på 10-kilometeren, 15 sekundar føre Emile Maggi frå Frankrike og med Mikaelsson på tredjeplass. I sitt siste Sommar-OL i Helsinki sommaren 1952 kneip Schwab sølvmedaljen på 10 km, han og bronsevinnar Bruno Junk frå Sovjetunionen fekk same tid, atter ein gong gjekk gullmedaljen til John Mikaelsson.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1946 i Oslo: Sølvmedalje – 47.03,6, bakom John Mikaelsson (46.05,2)
OL 1948 i London: Bronsemedalje - 46.00,2
EM 1950 i Brussel: Gullmedalje – 46.01,8, framom Emile Maggi (46.16,8)
OL 1952 i Helsinki: Sølvmedalje – 45.41,0, bakom John Mikaelsson (45.02,8)
EM 1954 i Bern: Nr 8 - 47.21,6

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Fritz Schwab» frå ,  den 3. august 2018.  

Sveitsiske friidrettsutøvarar
Kappgjengarar
Sveitsiske OL-deltakarar
Changtse

Changtse er eit 7 543 meter over havet høgt fjell i Tibet i Kina. Fjellet reiser seg mellom to armar av Rongbuk-breen, i luftlinje 4 kilometer nord-nordvest om Mount Everest. Changtse, som tyder 'nordtoppen' på tibetansk, er knytt til Mount Everest over nordeggja (North Col).

Nederlendaren Johan Taks vart fyrstemann til topps den 3. oktober 1982. Han var med på ein Mount Everest-ekspedisjon.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Changtse» frå ,  den 3. august 2018.  
 

Fjell i Himalaya
Fjell i Tibet
Yohann Diniz

Yohann Diniz () er ein fransk friidrettsutøvar frå Épernay som i tida 2006-14 vart trefaldig europameister i 50 kilometer kappgang og i 2017 verdsmeister på same distansen. 

Diniz vann gullmedaljen på 50 km då EM 2006 fann stad i Göteborg. Året etter tok han sølvmedaljen på same distansen, 29 sekundar bakom Nathan Deakes frå Australia og 16 sekundar føre italienaren Alex Schwazer. I 2010 forsvarte Diniz EM-tittelen på 50 km, sameleis fire år seinare i Zürich. Her sette han verdsrekord med tida 3.32.33. Under verdsmeisterskapen 2017 i London gjekk han inn til siger på spesialdistansen, åtte minuttar framfor sølvvinnaren.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 2005 i Helsinki: Diskvalifisert på 50 km
EM 2006 i Göteborg: Gullmedalje – 3.41.39, framom Jesús Ángel García (3.42.48)
VM 2007 i Osaka: Sølvmedalje – 3.44.22, bakom Nathan Deakes (3.43.53)
OL 2008 i Beijing: Braut 50 km
VM 2009 i Berlin: Nr 12 – 3.49.03
EM 2010 i Barcelona: Gullmedalje – 3.40.37, framom Grzegorz Sudoł (3.42.24)
VM 2011 i Daegu: Diskvalifisert på 50 km
OL 2012 i London: Diskvalifisert på 50 km
VM 2013 i Moskva: Nr 10 – 3.45.18
EM 2014 i Zürich: Gullmedalje – 3.32.33, framom Matej Tóth (3.36.21)
OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 8 – 3.46.43
VM 2017 i London: Gullmedalje – 3.33.12, framom Hirooki Arai (3.41.17)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Yohann Diniz» frå ,  den 3. august 2018.  
 

Franske kappgjengarar
Verdsmeistrar i friidrett
Franske deltakarar under sommar-OL 2008
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2008
Franske deltakarar under sommar-OL 2012
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2012
Franske deltakarar under sommar-OL 2016
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2016
Franske deltakarar under sommar-OL 2020
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2020
Valentin Kononen

Valentin Kononen () er ein finsk tidlegare friidrettsutøvar frå Helsinki som i 1995 vart verdsmeister i 50 kilometer kappgang. Han vann elles sølv på same distansen ved VM 1993 og EM 1998.  

Kononen vart på 50 km nummer seks i EM 1990, nummer fem ved VM 1991 og nummer sju under Sommar-OL 1992. I VM 1993 tok han andreplassen i øvinga, 21 sekundar bakom Jesús Ángel García frå Spania. To år etter vann Kononen ein klar siger på 50 km under verdsmeisterskapen 1995 i Göteborg. Tre år seinare, ved EM 1998 i Budapest, kom han i mål til ein sølvmedalje, 38 sekundar bakom europameister Robert Korzeniowski frå Polen.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1990 i Split: Nr 6 – 4.03.07
VM 1991 i Tokyo: Nr 5 – 4.02.34
OL 1992 i Barcelona: Nr 7 – 3.57.21
VM 1993 i Stuttgart: Sølvmedalje – 3.42.02, bakom Jesús Ángel García (3.41.41)
VM 1995 i Göteborg: Gullmedalje – 3.43.42, framom Giovanni Perricelli (3.45.11)
OL 1996 i Atlanta: Nr 7 – 3.47.40
VM 1997 i Aten: Nr 9 – 3.53.40
EM 1998 i Budapest: Sølvmedalje – 3.44.29, bakom Robert Korzeniowski (3.43.51)
OL 2000 i Sydney: Diskvalifisert

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Valentin Kononen» frå ,  den 3. august 2018.  
 

Finske kappgjengarar
Finske deltakarar under sommar-OL 1992
Finske deltakarar under sommar-OL 1996
Finske deltakarar under sommar-OL 2000
Verdsmeistrar i friidrett
Piotrowice

Piotrowice er ein landsby i Polen. Han ligg ved elva Wisła, om lag 350 km sør for Austersjøen og like langt nord for Karpatane. Landsbyen har 352 innbyggjarar (2013). Han dekkjer eit område på .

Geografi og klima 
Piotrowice ligg på begge sider av Wisła. Han ligg midt på Den masoviske sletta i ei høgd på om lag 94 meter over havet. Det er en innsjø i landsbyen.

Klimaet i Piotrowice er fuktig kontinentalt. Middeltemperaturen er -2 °C i januar og 18 °C i juli. Temperaturen når ofte 30 °C om sommaren. Den normale årsnedbøren er 680 mm og den våtaste månaden er juli, hovudsakleg i form av regnbyger.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 

Landsbyar i Polen
Blodtopp

Blodtopp (Sanguisorba officinalis) er ein blome i blodtoppslekta. 

Han veks i kystområde i Noreg sør i landet og nord til Hardangerfjorden. 
Planten er rekna som livskraftig i Noreg.

Bruk 
Blodtopp er blitt brukt innan urtemedisin, opphavet til det vitskaplege namnet officinalis. Han blei også kalla pimpinell, pimpernell eller bibernel, på apoteklatin Pimpinella italica. I dag er pimpernell namnet på ein annan, nærskild blom, Sanguisorba minor.

I folkemedisin er blodtopp nytta innvortes ved diarré og utvortes ved brennsår (fersk, sreld rot). Også fersk saft av ein blømande plante kan brukast. Aktive stoff er garvestoff, saponin og flavonoid.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Blodtopp» frå ,  den 4. august 2018.  
Referansar

Bakgrunnsstoff 

 Den virtuella floran
 

Rosefamilien
Blodtoppslekta
Pimpernell

Pimpernell (Sanguisorba minor) er ein fleirårig plante i rosefamilien.

Han stammar frå vestlege, sentrale og sørlege delar av Europa, nordvestlege Afrika og sørvestlege Vest-Asia. Han finst også forsvilla i mesteparten av Nord-Amerika.

Namn
«Pimpernell» er blitt brukt om fleire andre plantar, som den nære slektningen blodtopp og nonsblomslekta, der nonsblom er planten bdet blir vist til i boka Den røde pimpernell.

Skildring
Pimpernell blir 40–90 cm høg. Han veks typisk i tørre grasenger, ofte på kalkhaldig jord. Han er motstandsdyktig mot tørke, og veks gjennom heile sesongen. 

Blomstringa skjer i mai-august. Planten har endestilte, kuleformea blomsterstandar. Desse består av hannblomar nedst, tvikjønna blomar i midten og  hoblomar øvst.

Rotnettet består av ei loddrett pålerot med nokså få, kraftige siderøter.

Bruk 
Blada og blomane har ein lett agurkaktig smak. Dei kan nyttast i kalde drikker og salatar, og er også eigna til å krydra marinadar, sausar og fugle- og fiskeretter. Planten er også ingrediens av ulike matrettar som særskilde variantar av grøn saus. Som regel bruker ein unge blad, ettersom dei får ein bitter smak når dei blir eldre.

Pimpernell har dei same medisinske bruksområda som blodtopp (Sanguisorba officinalis). I tidlegare tider blei han brukt i ein te som middel mot diaré.

Pimpernell blir også brukt som prydplante.

Pimpernell i historia
Planten blei kalla Francis Bacon sin favoritturt. Han blei teken med til den nye verda av dei første kolonistane frå England, og blei nemnd i skriftene til Thomas Jefferson.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Pimpernell» frå , og «Sanguisorba minor» frå  den 4. august 2018.  
 

Rosefamilien
Urter
Blodtoppslekta
Blodtoppslekta

Blodtoppslekta (Sanguisorba) er ei planteslekt i rosefamilien. Ho stammar frå tempererte område på den nordlege halvkula.

Ordsoge
Sanguisorba tyder ‘blodstillar’. Plantar i slekta har lenge vore kjende for å ha blodstillande eigenskapar.

Skildring
Plantane i slekta er fleirårige urter eller små buskar. Stilkane kan bli 50–200 cm høge og har klynger av botnstilte blad, med fleire blad plassert enkeltvis oppover stengelen. Blada er 5–30 cm lange med 7-25 bladdelar som alle har tagga sider. Unge bladveks frå krona i senteret av planten. Blomane er små og veks i tette klynger som er 5–20 mm lange. Kvar blom har fire svært små kronblad som kan vera kvite til raude på farge.

Artar
Slekta omfattar rundt 30 artar, mellom anna:
Sanguisorba albanica
Sanguisorba alpina
Sanguisorba ancistroides
Sanguisorba annua — engelsk annual burnet, prairie burnet, western burnet
Sanguisorba applanata
Sanguisorba armena
Sanguisorba canadensis — engelsk Canadian burnet, white burnet
Sanguisorba caucasica
Sanguisorba cretica
Sanguisorba diandra
Sanguisorba dodecandra — engelsk Italian burnet
Sanguisorba filiformis
Sanguisorba hakusanensis — engelsk Hakusan burnet
Sanguisorba hybrida
Sanguisorba magnifica
Sanguisorba menendezii — engelsk Canary Islands burnet
Sanguisorba menziesii
Sanguisorba minor — pimpernell
Sanguisorba obtusa — engelsk Japanese burnet
Sanguisorba officinalis — blodtopp
Sanguisorba stipulata
Sanguisorba tenuifolia — engelsk Asian burnet

Bruk
Mange plantar i slekta blir dyrka som hageplantar. Det er blitt utvikla fleire kultivarar, særleg av blodtopp (S. officinalis). S. canadensis blir dyrka for sine kvite blomar på stilkar som kan bli godt over ein meter lange. Plantane hybridiserer lett med kvarandre, og lagar dermed nye variantar. S. obtusa er prisa for sine grågrøne blad med rosa kantar.

Blodtopp (S. officinalis) er ein gammal medisinplante. Han bblir nytta i asiatisk medisin mot sjukdom i fordøyingssystemet og blødingar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Sanguisorba» frå ,  den 4. august 2018.  
 

Planteslekter
Rosefamilien
Jared Tallent

Jared Tallent () er ein australsk friidrettsutøvar frå Ballarat som i 2012 vart olympisk meister i 50 kilometer kappgang. Tida 2008-16 vann han elles to OL-sølv, to VM-sølv, ein OL-bronse og ein VM-bronse, alle unnateke ei på 50 km, OL-bronsen frå 2008 kom på 20 km.

Aktiv
Tallent kneip bronsemedaljen på 20 km under olympiske leikane 2008 i Beijing, eit stykke bak gullvinnar Valerij Bortsjin frå Russland og meksikanaren Jefferson Pérez. Ei veke seinare deltok Tallent på 50 km der han med tida 3.39.27 tok sølvmedaljen, vel to minuttar bakom Alex Schwazer frå Italia. Tre år etter tok Tallent ein ny sølvmedalje på 50 km, i Friidretts-VM 2011 kom han i mål eit lite minutt bakom Denis Nizjegorodov frå Russland. Også under Sommar-OL 2012 i London kom Tallent i mål som andremann, men då vinnaren Sergej Kirdjapkin sin prestasjon vart annullert i 2015, rykte Tallent opp til gullplassen.

Ved VM 2013 vann Tallent bronsemedaljen på 50 km, medan han ved VM 2015 stega inn til sølv på same distansen. Også under dei sommarleikane 2016 i Rio de Janeiro tok Tallent sølvmedaljen på 50 km, om i 2015 var det ungararen Matej Tóth som vart hans overmann.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 2005 i Helsinki: Nr 18 på 20 km – 1.23.42
VM 2007 i Osaka: Diskvalifisert på 20 km
OL 2008 i Beijing: Sølv på 50 km – 3.39.27, bronse på 20 km – 1.19.42
VM 2009 i Berlin: Nr 5 på 20 km –  1.20.27 og nr 6 på 50 km – 3.44.50
VM 2011 i Daegu: Sølv på 50 km – 3.43.36, nr 24 på 20 km – 1. 25.25
OL 2012 i London: Gull på 50 km – 3.36.53, nr 7 på 20 km – 1.20.02 
VM 2013 i Moskva: Bronsemedalje på 50 km – 3.40.03
VM 2015 i Beijing: Sølv på 50 km – 3.42.17, nr 26 på 20 km – 1.24.19
OL 2016 i Rio de Janeiro: Sølvmedalje på 50 km – 3.41.16, bakom Matej Tóth (3.40.58)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jared Tallent» frå ,  den 4. august 2018.  
 

Australske kappgjengarar
Olympiske meistrar for Australia
Ai Weiwei

Ai Weiwei () er ein kinesisk kunstnar frå Beijing.

Han har verka både i Kina og i Vesten. Han har vore kritisk til dei kinesiske styresmaktene, og var fengsla i to månader i 2011 for påstått skattefusk.

I 2011 kåra redaktørane i ArtReview han til verdas mektigste kunstnar.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Kinesiske kunstnarar
Folk frå Beijing
Giuseppe Dordoni

Giuseppe Dordoni, med kallenamnet Pino, () var ein italiensk friidrettsutøvar, fødd og død i Piacenza, som i 1950 vart europameister og 1952 olympisk meister i 50 kilometer kappgang.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 1948 i London: Nr 9 på 10 km
EM 1950 i Brussel: Gullmedalje på 50 km – 4.40.42, framom John Ljunggren (4.43.25)
OL 1952 i Helsinki: Gullmedalje på 50 km – 4.28.07, framom Josef Doležal (4.30.17)
EM 1954 i Bern: Braut 50 km
OL 1956 i Melbourne: Nr 9 på 20 km – 1.35.00
EM 1958 i Stockholm: Nr 6 på 20 km – 1.36.16. Braut 50 km
OL 1960 i Roma: Nr 7 på 50 km – 4.33.27

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Giuseppe Dordoni» frå ,  den 4. august 2018.
Wels

Wels er ein by i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike med 61 000 ibuarar, den åttande største i Austerrike rekna i folketal. Byen ligg på nordbreidda av elva Traun, 317 meter over havet. Wels har ei flatevidd på 45,9 km², av dette vert 23% nytta til landbruk.

Wels er ein handelsstad og industriby med stor sysselsetting i servicenæringane, så vel som med eit utbygd skuleverk for vidaregåande opplæring.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Wels (Stadt)» frå ,  den 4. august 2018.  
 

Kommunar i Oberösterreich
Byar i Austerrike
Thalheim bei Wels

Thalheim bei Wels er ein kommune (Marktgemeinde) i distriktet Wels-Land i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 16,3 km² og i kring 5 500 ibuarar. Byen Thalheim ligg 369 meter over havet, på sørbreidda av elva Traun. Thalheim er på dei fleste vis ein del av byen Wels som ligg på motsett breidd av Traun.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Thalheim bei Wels» frå ,  den 4. august 2018.  
 

Kommunar i Oberösterreich
Gunskirchen

Gunskirchen er ein kommune (Marktgemeinde) i distriktet Wels-Land i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 36,2 km² og i kring 6 000 ibuarar. Byen Gunskirchen, som hyser 3&nbp;800 ibuarar, ligg 352 meter over havet og 6 km vest om byen Wels.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Gunskirchen» frå ,  den 4. august 2018.  
 

Kommunar i Oberösterreich