alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Nonillion

Ein nonillion er i tradisjonell, europeisk språkbruk det naturlege talet , som òg kan skrivast  – det vil seia ein million opphøgd i niande potens (frå latin nonus, niande) – eller 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000.

Ein nonilliondel er 10−54.

I amerikansk språkbruk tyder ordet nonillion , eller , eller 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000, medan ein nonillionth er 10−30. Sidan ein million i femte potens har liten samanheng med ni (non-), kan det i amerikansk språkbruk vera vanskeleg å høyra kor stort talet er berre ut frå namnet nonillion.

Sjå også 
 Trillion: 
 Kvadrillion: 
 Googol: 
 Centillion: 

Store tal
Nonilliard

Ein nonilliard er det naturlege talet 1057, som òg kan skrivast 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000.

Det er det same som ein milliard oktillionar.

Ein nonilliarddel er 10-57.

Store tal
Desillion

Ein desillion er det naturlege talet 1060, som òg kan skrivast 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000.

Det er det same som ein million nonillionar.

Ein desilliondel er 10-60.

Store tal
Desilliard

Ein desilliard er det naturlege talet 1063, som òg kan skrivast 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000.

Det er det same som ein milliard nonillionar.

Ein desilliarddel er 10-63.

Store tal
Cystisk fibrose

Cystisk fibrose (CF), òg kalla mucoviscidose, er ein autosomalt recessiv, arveleg eksokrin kjertelsjukdom som påverkar lunger, biholer, sveittekjertlar og fordøyelsessystemet og fører til kroniske andedretts- og fordøyelsesproblem.

Historie og statistikk 

Cystisk fibrose vart først skildra som ein sjukdom seint i 1930-åra av Dorothy Hansine Andersen. Det er den vanlegaste genetiske sjukdommen blant folk med europeiske forfedrar. Om lag 1 av 25 personar av europeisk opphav er berar av ein cystisk fibrose-mutasjon – dei har eitt vanleg gen og eitt CF-gen. Sidan cystisk fibrose er eit recessivt gen, må ein ha båe CF-genutgåvene for å få symptoma som eitt av 2500 born får. Den høge førekomsten av dette dødelege genet kan forklarast med at CF berarar som ikkje viser teikn til symptom stort sett er motstandsdyktige mot sjukdommen kolera, fordi det ekstreme vasstapet i tarmane blir hindra. Folk frå stader der kolera ikkje er eit problem viser ein lågare førekomst av CF. Genetisk rådgjeving og genetisk testing er tilrådd for familiar som kan vera berarar av cystisk fibrose.

Kjelder 

 «Cystic fibrosis» på Engelsk Wikipedia

Bakgrunnsstoff 
 CF World Wide
 Cystic Fibrosis Foundation
 Canadian Cystic Fibrosis Foundation 
 Recent medical research at the Cystic Fibrosis Foundation  
 UK Cystic Fibrosis Trust 
 GeneTests GeneReview on Cystic Fibrosis
 Cystic Fibrosis Australia Inc
 Cystic Fibrosis HopeSource foundation, Ireland
 A story on CF research
 Cystic-L - Cystic Fibrosis Information and Support
 Ask James about Cystic Fibrosis
 CF 4 Christians Information and Support
 Pulmozyme - A Treatment for Cystic Fibrosis
 Cystic Fibrosis Information and Resources 
 Cystic Fibrosis WebRing 
 Norma Kennedy Plourde's CF Resource 
 Description of Cystic Fibrosis  from the Wellcome Trust
 Cystic Fibrosis Male Infertility 
 Cystisk fibrose

 
Kanalopatiar
Autosomalt recessive sjukdommar
Sjukdommar i bukspyttkjertelen
Lungesjukdommar
Sjukdommar i meltingsapparatet
Sjeldne sjukdommar
Pediatri
Aktiebolaget Volvo

Aktiebolaget Volvo (òg kjent som Volvokonsernet og Volvo Group) er ein svenskeigd produsent av nyttekøyretøy, anleggsmaskinar, dieselmotorar og delar til jetmotorar. Føretaket har rundt 115 000 tilsette, ved fabrikkar i 19 land. Produkta vert selde i rundt 180 land. Føretaket produserte tidlegare personbilar, men Volvo Personvagnar er no eigd av det kinesiske føretaket Zhejiang Geely Holding Group. Den fyrste Volvo-bilen, kalla ÖV4, vart ferdig laga den 14. april 1927 i Göteborg.

Kjelder 

Svenske føretak
Sveittetest

Ein sveittetest blir utført for å fastsetja mengda av klor og natrium som blir utskilde gjennom sveitte i løpet av ei viss tid. Denne testen blir bruka som del av diagnostiseringa av cystisk fibrose.

Framgangsmåte 

Sveittetesten blir utført ved at ein tilfører testområdet (vanlegvis eine underarmen) ei låg elektrisk stimulering i 5–12 minutt. Både anode og katode er dekte med gasbind. Gasbindet kring anoden er metta med det sveittefremjande stoffet pilokarpin, og gasbindet kring katoden er metta med bikarbonatløysning.

Ei papirskive blir plassert over testområdet og dekt med parafinvoks. Skiva blir overført til ei vegingskrukke etter éin time, og blir så plassert i vatn for å oppløyse saltet. Oppløysninga ein da får blir analysert ved måling av klor- og natriuminnhald.

Analyse 

Det normale verdispennet for natrium er <70–90 mEq/l, og for klor er verdispennet <50–60 mEq/l. Høgare verdiar enn desse  tyder på at pasienten har cystisk fibrose.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Sweat test» frå ,  den 24. november 2005.  
 

cystisk fibrose
diagnostisering
Volvo Personvagnar

Volvo Personvagnar/Volvo Car Corporation er ein personbilsprodusent  eigd av  det kinesiske føretaket Zhejiang Geely Holding Group , men var opphavleg eit svensk føretak. Ordet Volvo kjem frå latin og tyder «eg rullar».

Historie 

25. juli 1924 bestemte Assar Gabrielsson og Gustav Larson seg for å utvikle ein «svensk bil laga av svensk stål». Offisielt kjent som Volvo ÖV4 og med klengenamnet «Jakob», forlet den fyrste bilen verkstaden den 14. april 1927, og med det var Volvo fødd. Den overbygde PV4 oppstod det same året, og den fyrste eksporten starta i 1928.

I 1998 blei personbildivisjonen i Volvo-konsernet kjøpt av Ford Motor Company. Denne transaksjonen førte til at volvokonsernet blei splitta. Men dei andre avdelingane til AB Volvo med lastebilar, bussar, anleggsmaskinar og båtmotorar tilhøyre framleis det børsnoterte konsernet Aktiebolaget Volvo. I 2010 vart Volvo personvagnar seld til det kinesiske føretaket Zhejiang Geely Holding Group‎.

Modellar

I produksjon på 20-talet 
 Volvo ÖV4
 Volvo PV4

I produksjon på 30-talet

I produksjon på 40-talet 
 PV 444

I produksjon på 50-talet 
 PV 444 og PV 544
 Amazon (kalla 120-serien utanfor Norden)

I produksjon på 60-talet 
 PV 544
 Amazon (kalla 120-serien utanfor Norden)
 P1800S og 1800ES
 L-3314 Laplander
 140-serien: 142, 144 og 145
 164

I produksjon på 70-talet 
 1800ES
 140-serien: 142, 144 og 145
 164
 C202
 C303 Cross Country
 66
 300-serien: 343 og 345
 240-serien: 242, 244 og 245
 260-serien: 262c, 264 og 265

I produksjon på 80-talet 
 240-serien: 242, 244 og 245 (seinare blei alle kalla 240)
 260-serien: 262c, 264 og 265
 300-serien: 360
 400-serien: 440, 460 og 480
 700-serien, 740, 760 og 780

I produksjon på 90-talet 
 400-serien: 440, 460 og 480
 850
 900-serien, 940 og 960 (960 blei kalla S90/V90 dei siste produksjonsåra)
 S40 og V40
 S80

I produksjon frå år 2000 
 C30
 S40 og V40
 V50
 S60
 S70, V70, XC70 og C70
 S80
 XC90
 XC60

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 Dei offisielle heimesidene i Noreg (bokmål)
 Dei offisielle internasjonale heimesidene (engelsk)

Svenske bilmerke
Svenske bilprodusentar
Skipingar i 1927
BitTorrent

BitTorrent er eit P2P-system for å distribuera filer i eit datanett. Den opphavlege versjonen var skriven av utviklaren Bram Cohen. Programmet vart gjeve ut med MIT-lisens i 2002.

BitTorrent fungerer på ein heilt annan måte enn tradisjonelle filoverføringsprotokollar som HTTP og FTP. Når ein brukar byrjar å lasta ned ei fil, får han ikkje nødvendigvis starten på fila først. Til å byrja med vert tilfeldige, ulike bitar av fila sende til alle brukarane som har bede om den same fila. So vert brukarane kopla til kvarandre og utvekslar dei forskjellige delane. Når mange nok brukarar er kopla til, vil omsider alle få tak i hele fila.

Dette får hastigheita på opp- og nedlasting til å auka med talet på brukarar som lastar ned, til skilnad frå tradisjonelle metodar, der det går tregare når alle lastar ned frå same kjelde.

Ved å lasta opp fila til andre brukarar samstundes som han lastar ned, bidreg kvar BitTorrent-klient til distribusjonen av fila. Klienten bruker all bandbreidda han får; dette er ein parameter som brukaren sjølv kan setja. Klientar som bidreg mykje med å lasta opp, vil automatisk verta premierte med at dei får henta data frå fleire kjelder enn andre.

Dette forhindrar sokalla «leeching» (igling), som er brukarar som berre lastar ned utan å bidra med sjølv å lasta opp.

Sjølv om denne teknikken kan nyttast til piratkopiering av til dømes filmar og musikk, er det to viktige skilnader mellom BitTorrent og ulovlege P2P-program som til dømes KaZaA, Napster og Grokster. For det første tilbyr ikkje BitTorrent i seg sjølv nokon måte å finna filer på. Ein brukar må sjølv fortelja BitTorrent kvar fila er tilgjengelege ifrå. For det andre gjer ikkje BitTorrent nokon freistnad på å skjula kven som opphavleg distribuerte fila.

BitTorrent er innebygt som ein integrert del i siste beta-versjon av nettlesaren Opera.

Bakgrunnsstoff 
 Nettstaden til BitTorrent

Applikasjonslagprotokollar
Batalden

Batalden er ei øygruppe i Kinn kommune i Sunnfjord. Tidlegare var 25 av dei 30 øyane busette. No bur det folk på 4 øyar. Dei fleste bur på Fanøy. Her finn ein Batalden bedehuskapell, Batalden skule og Fanøy handel.

På Store-Batalden, med eit fastbuande menneske, finn ein det vestlegaste kunstgalleriet i Noreg. Store-Batalden er høgaste øya i Batalden, med 495 m.o.h.

Kjelder 
visitbatalden.no

Bakgrunnsstoff 
Vestnorsk kystkultur - øysamfunnet Batalden av Trond Strømgren på eige forlag .
Batalden på nett 

Øyar i Kinn
Fiskevær i Vestland
Ptolemaída

Ptolemaída (gresk Πτολεμαΐδα) er ein by og ein tidlegare kommune i periferieininga Kozáni i periferien Vest-Makedonía i Hellas. Ptolemaída inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Eordéa, der han er hovudsete.

Byen fekk, som mange andre byar i Vest-Makedonia, namn etter ein av offiserane til Aleksander den store. Denne offiseren heitte Ptolemaios. Då han var under tyrkisk styre blei byen kalla Kailari, 'grusveg'.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Ptolemaída 37 289 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 32 127 innbyggjarar.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad (gresk)

Ptolemaida
Ptolemaida
Ptolemaida
Trykking

Trykking er ein industriell prosess for å produsere tekst og bilde, typisk med blekk på papir ved hjelp av ei trykkepresse.

Historie 

Trykking blei først utvikla i Kina, der blokktrykk med tre var i bruk på 500-talet. I 1040 utvikla oppfinnaren Bi Sheng lause typar i tre, og to århundre seinare blei det laga metalltypar i Korea. Utbreiinga av trykkekunsta førte til at kinesiske bibliotek inneheldt titusentals verk, medan bøker fortsatt var mangelvare i Europa.

Kunnskapen om trykking filtrerte truleg vestover, gjennom India og Arabia til Europa, men likevel var ein nøydd til å gjenoppfinna dei lause typane her. Det gjorde Johann Gutenberg i 1440, på ei gammal vinpresse. Oppfinninga er blitt gjeven mykje av æra for den europeiske overgangen frå mellomalder til opplysingstid.

Mot slutten av 1700-talet kom ei bølgje med nye oppfinningar innan trykkinga, som teknikkane litografi og trestikk, og fleire typar nye og sterkare presser.

Moderne trykkeprosessar 
Vi har i dag fire forskjellige trykkteknikkar som blir brukt til både industriell og kunstnarisk trykking.

 Høgtrykk (boktrykk), der elementa ein trykkar ligg høgare enn dei andre
 Djuptrykk, der elementa ein trykkar ligg djupare enn dei andre
 Flattrykk/Plantrykk (litografi, offset), der det ikkje er høgdeforskjell på dei trykkande og ikkje-trykkande felta i trykkforma
 Silketrykk (serigrafi), der fargen blir pressa gjennom hol i ein duk.

Bakgrunnsstoff 
 DET TRYKTE ORD - bokens historie i Norge av Karin-Helene R. Hognestad
Dili

Dili er namnet på hovudstaden i landet Aust-Timor. Han ligg på nordkysten av øya Timor.

Dili blei etablert i 1520 av portugisiske kolonibyggarar, og gjort til hovudstad i Portugisisk Timor i 1596. I 1999 blei han i stor grad øydelagt under frigjeringskampen. Byen husar 150 000 av dei 800 000 innbyggjarane i Aust-Timor, og er den viktigaste hamnebyen, flyplassbasen og det viktigaste handelssenteret i landet.

Hovudstader i Asia
Byar i Aust-Timor
Busetnader grunnlagde i 1520
Sachsen-Anhalt

Sachsen-Anhalt er ein delstat i Tyskland. Han vart fyrste gong etablert som eigen tysk delstat i 1990, etter den tyske gjenforeninga. Området vert utgjort av den tidlegare preussiske provinsen Sachsen, det vil seia den nordlege delen som kongeriket Sachsen måtte avstå til Preussen i 1813. Hovudstad er Magdeburg.

Flatevidd: 20 451,58 km2
Folketal: 2 240 millioner (mars 2014)

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell side
 Webportal Sachsen-Anhalt 

Sachsen-Anhalt
Tyske delstatar
Jean Charles Galissard de Marignac

Jean Charles Galissard de Marignac () var ein sveitsisk kjemikar, kjend for å ha oppdaga ytterbium i 1878 og var med på å oppdage gadolinium i 1880.

Sveitsiske kjemikarar
Gaute T. Einevoll

Gaute T. Einevoll () er professor i fysikk ved Universitetet for miljø- og biovitskap.

Utgjevingar 
 Naturens kode Gyldendal 2005. Redaktør saman med Eirik Newth
 Hva er fysikk Universitetsforlaget 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Heimeside 
 Intervjuv på forskning.no 

Norske fysikarar
Googolplex

Ein googolplex er det naturlege talet 10, eller 10googol, som i teorien kunne vore skrive som 1 med 10100 nullar bak (men det er sjølvsagt ikkje plass til so mange nullar i universet, uansett kor lita skrifta er).
Talet kan også skrivast slik: 
 1010 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000

Talet er større en noko vi kan jamføre med i universet, og har knapt praktisk meining. Uttrykket googolplex vart oppfunne i 1938 av matematikaren Edward Kasner, etter at nevøen hans hadde laga ordet googol.

Hovudkvarteret til dataselskapet Google, Googleplex, er oppkalla etter dette talet.

store tal
Måleiningar for mengd
Jefferson Davis

Jefferson Davis () var ein amerikansk offiser, politikar og president for Sørstatskonføderasjonen. Han representerte det demokratiske partiet. 

Davis var fødd i Christian County i Kentucky. 

Han var senator i USA frå 1847 til 1851 og frå 1857 til 1861. Han var forsvarsminister i USA frå 1853 til 1857. Under den amerikanske borgarkrigen var han president for Confederate States of America (CSA), sørstatane i borgarkrigen. Han var president frå 1861 til 1865, då sørstatane måtte gje tapt for nordstatane i den amerikanske borgarkrigen. 

USA-amerikanske politikarar
USA-amerikanske presidentar
USA-amerikanske forsvarsministrar
USA-amerikanske offiserar
Folk frå den amerikanske borgarkrigen
Folk frå Kentucky
Folk frå Louisiana
Folk frå Mississippi
Kudymkar

Kudymkar (russisk Кудымкар) er ein by i Russland, og hovudstad i Komi-Permjakia sjølvstyrte område. Folkesetnaden er 30 964 (2008). Ligg på begge sider av elva Inva, ei sideelv til Kama. Kudymkar vart grunnlagd i 1579. Fekk bystatus i 1938. 64 % av innbyggjarane er komi-permjakar. Sjølv om dei opphavleg er eit finsk-ugrisk folkeslag, er daglegspråket i byen hovudsakleg russisk.

Busetnader grunnlagde i 1579
Uttrykksikon

Eit uttrykksikon, også kalla emotikon eller smiley, er ei rekkje med skriftteikn, t.d. :), :-( eller :-P, som, om ein legg hovudet på skrå mot venstre, liknar på lett forståelege ansiktsuttrykk. Emotikon vert brukt for å tydeleggjera korleis skriftleg kommunikasjon skal oppfattast, sidan humor og ironi lett kan feiltolkast og lage mistydingar mellom sendar og mottakar. 

:-) viser eit glad ansikt, der kolon er auga, bindestreken er nasa og den avsluttande parentesen er ein smilande munn. Eit slikt emotikon tyder at teksten skal verte forstått som eit uttrykk for glede eller noko morosamt og takast med eit smil.

;-) kan tyde: «Eg blinkjer med auga, sjå det morosame i situasjonen».

:-( tyder, «Eg er lei meg», eller «Eg er vonbroten».

Det finst også andre emotikon.

Venstrehendte skriv nokre gonger emotikonet i omvendt rekkjefølgje, då skal lesaren lene hovudet mot høgre skulder istaden.

Typografiske teikn
Kommunikasjon
Kjensler
Gudvangen

Gudvangen er ei grend i Aurland kommune i Vestland fylke. 
Namnet kjem av «goter», far i terrenget etter skreder gjennom alle tider, og «vang» ei stor slette. 
Vegtunnelen Gudvangatunnelen er kalla opp etter Gudvangen. 
Tunnelen bind saman Gudvangen med Undredalen, og er del av Europaveg 16. 
Gudvangen er sommarstid ein viktig stad for turisme. 
Gudvangen ligg inst Nærøyfjorden. 
Fjorden kom 14. juli 2005 på UNESCO si verdsarvliste. Frå Gudvangen går det blindveg til grenda og kyrkjestaden Bakka ved fjorden.

Bakgrunnsstoff 
 gudvangen.com
 Eldre fotografi frå Gudvangen på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

Geografi i Aurland
Bygder i Vestland
Spuriøs samanheng

Ein spuriøs samanheng er ein matematisk eller statistisk samanheng mellom to variablar, som ikkje byggjer på noko logisk samband mellom variablane. Samanfallet kan koma av at båe variablane er påverka av ein sams attanforliggjande variabel, eller at samanfallet berre er tilfelleleg.

Spuriøse samanhengar ovrar seg helst i forsking og studiar der ein ikkje har eit fullkome oversyn over kva som verkar inn på dei variablane ein granskar.

Eit døme på ein spuriøs samanheng finn me i ei dansk gransking, der ein fann at det var ein samanheng mellom talet på storkar i eit område og kor mange born som vert fødde i same området. Studien kom fram til at mengda storkar samvariera med mengda born: Di fleire storkar, di fleire born vert fødd. Endå om denne samanhengen kan byggja på grunnsolide empiriske data og statistiske utrekningar, manglar han heilt noko logisk uttyding. Samanhengen er spuriøs, med di me kan peika på sams variablar som synest verka både på mengda storkar i området, og barnefødslar, til dømes urbanisering. I byar får familiar færre born, og i byar er det få storkar.

Fåren for spuriøsitet gjer at all samfunnsvitskapleg gransking må ha stødige teoretiske grunnfeste.

statistikk
Kōji Murofushi

Koji Alexander Murofushi () er ein japansk sleggekastar frå Numazu i Shizuoka-prefekturet. I 2004 vann han sleggekast-tevlinga under dei olympiske leikane i Athen framfor kviterussaren Ivan Tsikhan. Etter tevlinga var det ungararen Adrián Annus som stod øvst på sigerspallen, men han vart seinare dopingdømd og måtte levere gullmedaljen til Murofushi. Murofushi vart verdsmeister 2011 i sleggekast, tidlegare (1998 og 2002) vann hann Asia-leikane.

Murofushi er 187 cm høg og veg 89 kg. Den personlege rekorden hans i sleggekast frå 2003 er 84,86 meter, noko som gjer at han er på femteplass verdsstatistikken i sleggekast. Han er son til Shigenobu Murofushi, som var ein sleggekastar på høgt internasjonalt nivå på 1960-/70-talet.

Medaljar og plasseringar i meisterskap 
 Sommar-OL 2000 i Sydney: Nr 9 - 76,60 m
 VM i friidrett 2001 i Edmonton: Sølvmedalje - 82,92 m, bakom Szymon Ziółkowski (83,38 m)
 VM i friidrett 2003 i Paris: Bronsemedalje - 80,12 m
 Sommar-OL 2004 i Athen: Gullmedalje - 82,91 m, framom Ivan Tsikhan (79,81 m)
 VM i friidrett 2007 i Osaka: Nr 6 - 80,46 m
 Sommar-OL 2008 i Beijing: Nr 5 - 80,71 m
 VM i friidrett 2011 i Daegu: Gullmedalje - 81,24 m framom Krisztián Pars (81,18 m)
 Sommar-OL 2012 i London: Bronsemedalje - 78,71 m

Rekordutvikling

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Koji Murofushi» frå , den 5. august 2012. 
 

Japanske sleggekastarar
Verdsmeistrar i sleggekast
Olympiske meistrar for Japan
Olympiske meistrar i sleggekast
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Japan
Japanske deltakarar under sommar-OL 2000
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2000
Medaljevinnarar under sommar-OL 2004
Japanske deltakarar under sommar-OL 2004
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2004
Japanske deltakarar under sommar-OL 2008
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2008
Medaljevinnarar under sommar-OL 2012
Japanske deltakarar under sommar-OL 2012
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2012
Majkop

Majkop (kyrillisk skrift Майкоп; adygisk Мыекъуапэ Myequape) er ein by i sør i Russland, og hovudstad i republikken Adygeja. Han har like under 160 000 innbyggjarar (2007). Byen ligg på høgresida av elva Belaja.

Historie 
Majkop vart grunnlagd i 1857 som ei russisk festning. Festninga fungerte som ein strategisk viktig utpost under Kaukasuskrigen. Majkop fekk bystatus i 1870. I 1911 vart det oppdaga reserver av olje i området ved byen. Etter den russiske revolusjonen var Majkop frå 1918 til mars 1920 i hendene på dei kvite (kontrarevolusjonære) styrkane. Frå august 1942 til januar 1943 var byen okkupert av tyskarane.

I utkanten av Majkop ligg ein stor gravhaug frå tidleg bronsealder (2000-talet f.Kr.). Haugen vart grave ut i 1897. Det vart gjort rike funn som no er oppbevart i Eremitasjen i St. Petersburg.

Økonomi og næringsliv 
Dei viktigaste næringane i byen er næringsmiddelindustri, treforedling og maskinindustri. Like i nærleiken ligg dei viktige Majkop-oljefelta.

Kultur og utdanning 
Majkop har eit institutt for adygisk språk, litteratur og historie.

Bakgrunnsstoff

Busetnader grunnlagde i 1857
Deduksjon

Deduksjon (frå latin deducere, å utleia) er ein metode for å draga logiske slutningar om einskildting ut frå ålmenne observasjonar, og er det motsette av induksjon. I vitskaplege granskingsopplegg er deduksjon å utleia problemstillingar frå ein teori som skal testast - ein prøver generelle teoriar opp mot empiriske tilfelle.

Eit døme på deduksjon kan vera den ålmenne observasjonen om at «når det regner er gata våt». Frå denne observasjonen skal ein kunna slutta/dedusera at i eit tilfelle der det regner, so er ogso gata våt.

Matematikk
I matematikk er deduksjon det å trekkje konsekvensar av aksiom, definisjonar og alt beviste teorem.

Jus
I ein sivilprosess kalla ein tidlegare den første framstillinga til saksøkaren av saka for retten. Dette innlegget vert no kalla innleiingsføredrag. 

 
Problemløysing
Resonnering
Bevisteori
Marius Hægstad

Kristofer Marius Hægstad () var ein norsk språkmann. Han var professor i norsk språk, med vekt på landsmål. Hægstad var fødd i Ålesund, men voks opp i Davik og i Bergen.

I 1898 vart Hægstad formann for ei nemnd som skulle finna fram til ei offisiell rettskriving for landsmål (nynorsk). Fleirtalet i nemnda ville gjennomføra ei radikal nyskaping, men Hægstad gjekk inn for små endringer av Ivar Aasen si skriftnorm. Departementet delte Hægstad sitt syn, og Hægstad-normalen vart med dette den fyrste offisielle rettskrivinga for landsmål.

Hægstad sat òg i fleire periodar på Stortinget for Venstre. Han vart òg den fyrste leiaren for Noregs Mållag, frå 1906 til 1909. 

Hægstad var far til målmannen og skulemannen Leiv Heggstad, og farfar til språkforskaren Kolbjørn Heggstad.

Hægstad døydde i Oslo.

Bakgrunnsstoff 
 Då nynorsken kom til universitetet – eit hundreårsminne av Kjell Venås
 Marius Hægstad: Norsk maallæra, 1905 www.sprakrad.no

Norske språkforskarar
Professorar ved Universitetet i Oslo
Stortingsrepresentantar 1892-1894
Stortingsrepresentantar 1898-1900
Stortingsrepresentantar frå Venstre
Stortingsrepresentantar for Nord-Trøndelag
Leiarar av Noregs Mållag
Gravlagde på Vår Frelsers gravlund
Folk frå Ålesund
Folk frå Bergen
Fjernsyn

Eit fjernsyn, fjernsynsapparat eller TV (kort for televisjon) er eit elektronisk apparat som ved hjelp av ei VHF/UHF-antenne eller ein satellittmottakar tek imot radiobølgjer på ein viss frekvens og så omgjer dei til bilete og lyd. Fjernsyn har vore kommersielt tilgjengelege sidan 1930-åra, og er i dag vanleg å sjå i heimar over heile verda.

Det første halvmekaniske analoge fjernsynsystemet blei demonstrert i februar 1924 av skotten John Logie Baird. I 1927 sende han eit fjernsynssignal over telefonlinja frå London til Glasgow.

Sjå òg 
 Videoteknologi

Fjernsyn
Brunvarer