alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Psykopat

Ein psykopat (av psykopati, også kjend som sosiopat) er ein diagnostisk omgrep på eit syndrom av abnormale personlegdomstrekk. Vanlege kjenneteikn er at personar med ei slik liding ved første inntrykk kan virke sympatiske, intelligente og sjarmerande, men som ved nærare kontakt viser seg å vere manipulerande, løgnerske og impulsive. Utad kan ein psykopat vere vellukka, med ein godt betalt jobb og godt rykte etc, medan ein innad viser seg å ha ei utiltalande åtferd. Det er ofte dei næraste, familie/nære vener som merkar det og får oppleve psykopaten sin verkelege personlegdom.

Bakgrunnsstoff 
NETT-TV
 Randi Rosenquist snakkar om psykopater og psykopati på prateshowet "Først og sist" (NRK, 2003)

Psykiatri
Astrakan

Denne artikkelen er om eit epleslag. For det russiske distriktet og byen med liknande namn, sjå Astrakhan

Astrakan er ein type epletre som truleg har opphav i Sverige.

Skildring 
Astrakan er eit kraftig og ganske stort epletre. Treet er breitt, gjerne breiare enn det er høgt. Dei største trea kan bli ca. 8 meter høge. Blominga finn stad svært tidleg. Samstundes med lauvspretten utviklar treet blomar med store kvite kronblad. 

Astrakan er ein hardfør tresort som kan dyrkast i nær heile Norden. Treslaget har og lang levetid. Det finst 150 år gamle tre som framleis blømer.

Astrakan kan også podast i andre tresortar.

Frukt 

For tre som veks i Norden vert epla mogne i september. Frukta er større på yngre tre enn på eldre. På unge tre når frukta gjerne ei høgd på 5,5 cm og ei breidd på 6,5 cm. Epleskalet er middels tjukt med ei voksa overflate. Kjøtet er kvitt, nesten luktfritt og nokså tørt, men med ein fyldig, krydra og syrleg smak.

Det er dyrka fram ulike sorter astrakaneple:

 Klar astrakan, som har gule eple med enkelte raude prikkar.
 Raud astrakan, som har jamnt raude eple.
 Kvit astrakan, som har klargrøne eple.
 Gyllenkroks astrakan, som har eple som gjerne er halvt raude (på solsida) og halvt gule.

Historie og utbreiing 

Av namnet kan ein tru at epletreet stammer frå Astrakhan-området nord for Svartehavet, men treslaget er nemnd for fyrste gong av den svenske botanikaren P.J Bergius i 1780. Epleslaget breidde seg fyrst i Sverige, Noreg og England, men er nå dyrka over mest heile Europa. Av historia om korleis slaget breidde seg og av genetikken kan det sjå ut til at treslaget er svensk og ikkje russisk.

Bakgrunnsstoff 
 Bilete av raud Astrakan 

Eple
Kožuf

Kožuf (Tzena/Zona) er eit fjell på grensa mellom Nord-Makedonia og Hellas. Dei vestlegaste fjellområda strekker seg vestover mot elva Blasjnitsa og i nordvest til landsbyane Mrzhetsjko, Konopisjte og Demir Kapija. Kožuf er den første naturlege barriera i Nord-Makedonia mellom resten av landet og luftstraumane frå Middelhavet og Egearhavet. Det høgaste punktet er Zelenbeg med 2 171 meter over havet. Eit nytt og moderne skisenter vart nyleg bygd på fjellet.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Kožuf» frå , den 1. februar 2008. 
 

Fjell i Nord-Makedonia
Fjell i Hellas
Ljuboten

Ljuboten (makedonsk Љуботен, serbisk Љуботан, Ljubotan, albansk Luboteni) er eit fjell i Šar Planina på grensa mellom Nord-Makedonia og Kosovo. Fjellet har ei høgd 2 498 meter over havet. 

Mange fjellklatrarar kjem for å klatre til toppen av fjellet. I terrenget rundt finn ein mange enger og Livaditskosjølen. Om vinteren er det vanlegvis over ein meter snø på fjellet.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Ljuboten» frå , den 1. februar 2008. 

Fjell i Nord-Makedonia
Fjell i Kosovo
Malesjevo

Malesjevo (bulgarsk Малешевска планина) er eit fjell aust i Nord-Makedonia og vest i Bulgaria. Det er det tredje av fem fjell i fjellgruppa Osogovo-Belasitsa, som òg vert kalla Dei vestlege grensefjella. Det høgaste punktet er Ilyov Vrah (1 803 moh).

På den bulgarske sida dekkjer fjellet eit område på 497 km². Her finn ein rikt dyre- og planteliv med mange artar frå Middelhavsområdet. Det er to naturrerservat som vernar om det den varierte naturen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Maleshevo» frå , den 1. februar 2008. 

Fjell i Nord-Makedonia
Fjell i Bulgaria
Nidže

Nidže (makedonsk Ниџе) eller Vóras (gresk Βόρας, Nord) er ei fjellkjede som ligg på grensa mellom Nord-Makedonia og periferieiningane Pélla og Florina nordvest i Hellas. Fjellet er omgjeve av urørt natur, furuskogar, reine elvar og enger i over 2 000 meters høgd. Den høgaste toppen er Kajmakčalan (Kaimáktsalan) på 2 521 meter over havet. Andre fjelltoppar er Starkov grob (1 876 m) og Dobro pole (1 700 m).

Ein kan nå fjellet frå Bitola eller nærliggande landsbyar.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Nidže» frå , den 1. februar 2008. 

Fjell i Nord-Makedonia
Fjell i Hellas
Periferieininga Pélla
Nidze
Ograzjden

Ograzjden (makedonsk og bulgarsk Огражден) er eit fjell på grensa mellom Nord-Makedonia og Bulgaria og ein del av fjellgruppa Belasitsa-Osogovo. Han ligg nord for Belasitsa, nordaust for den nordmakedonske byen Strumitsa og nordvest for den bulgarske byen Petritsj. Den høgaste toppen ligg i Nord-Makedonia og heiter Ograzjdenets med ei høgd på 1 744 meter over havet, medan den høgaste i Bulgaria er Bilska tsjuka på 1 644 m.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ograzhden» frå ,  den 1. februar 2008.  

Fjell i Nord-Makedonia
Fjell i Bulgaria

kk:Огражден (Добрич облысы)
Platsjkovitsa

Platsjkovitsa (makedonsk Плачковица) er eit fjell aust i Nord-Makedonia mellom byane Radovisj, Sjtip og Vinitsa. Den høgaste toppen er 1 754 meter over havet. Det er populært å klatre i dette fjellet og vert rekna som ein av dei hardaste toppane i denne delen av Nord-Makedonia. Det er ikkje uvanleg at det ligg snø på toppen til langt ut i juni. To fjellhytter ligg i fjellsida.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Plačkovica» frå , den 1. februar 2008. 

Fjell i Nord-Makedonia
P-blokk

Periodesystemet kan delast i blokker etter kva type orbital elektronet med høgast energi er i. Grunnstoffa i p-blokka har dei ytste elektrona i p-orbital. Dette er stoffa i gruppe 13 til gruppe 18 i periodesystemet.

Sjå òg 
 d-blokk
 f-blokk
 s-blokk

Blokk P
Stogovo

Stogovo er eit fjell vest i Nord-Makedonia.Den høgaste toppen er Golem Rid på 2 278 meter over havet. Andre toppar er Babin Srt (2 242 m), Kanesj og mange andre høgare enn 2 000 meter over havet. 

Stogovo ligg ikkje langt frå byen Debar som har bussamband med Skopje. Naturen er nesten urørt sidan fjellet ligg langt unna dei mest folkesette områda av landet og ikkje ofte vert vitja av fjellklatrarar.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Stogovo» frå , den 1. februar 2008. 

Fjell i Nord-Makedonia
Titov Vrv

Titov Vrv (makedonsk Титов Врв, serbisk Титов врх, Titov Vrkh) er eit fjell i Nord-Makedonia og den høgaste toppen i Šar Planina med 2 748 m. Toppen er kalla opp etter den tidlegare jugoslaviske leiaren Josip Broz Tito. Det opphavlege namnet på fjellet var (Golem) Turčin.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Titov Vrv» frå , den 1. februar 2008. 

Fjell i Nord-Makedonia
Vlakhina

Vlakhina (makedonsk Влаина, bulgarsk Влахина - Vlaina) er eit fjell på grensa mellom Nord-Makedonia og Bulgaria. Den høgaste toppen er Ogreyak (òg kalla Kadiytsa) med ei høgd på 1 924 meter over havet. Det ligg i nærleiken av byane Simitli i Bulgaria i nordaust og Pehtsjevo i Nord-Makedonia i sørvest.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Vlahina» frå , den 1. februar 2008. 

Fjell i Nord-Makedonia
Fjell i Bulgaria
Šar Planina

Šar Planina  (albansk Malet e Sharrit, makedonsk Шар Планина) er ei fjellkjede i Nord-Makedonia og Kosovo. Fjellkjeda er om lag 80 km lang og 10-20 km brei. Ho har fleire høge toppar: 
 Titov Vrv (2 747 m), den høgaste toppen
 Turtsin (2 702 m)
 Borislave (2 662 m)
 Rudoka (2 610 m)
 Ljuboten (2 498 m)
 Piribeg

Šar strekkjer seg til Korab (2 764 m) i sørvest og vidare nordaustover til Albania.

Av vegetasjon på fjellet finn ein avlingar opp til kring 1 000 meter, skog opp til 1 700 meter og over dette fjellenger som dekkjer rundt 550 km². Šar Planina er det største kompakte området i Europa med slike enger. 

Šar nasjonaplark er eit område i Kosovo og dekker 380 km² på nordsida av Šar. Nasjonaparken vernar mellom anna om den endemiske makedonske furua og kvitbarka furu, i tillegg til alperose. Av dyreliv finn ein gaupe, bjørn, gemse, ulv, rådyr, villsvin og andre artar. 

Nasjonalparken inneheld mange elvar som renn gjennom komunane Štrptse, Theranda, Kaqanik og Prizren, Jegunovtse, Teartse, Dzeptsiste, Tetovo og Gostivar (i Nord-Makedonia).

Galleri

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Šar Mountain» frå , den 1. februar 2008.

Bakgrunnsstoff 

 Pologdalen
 Skisenteret Brezovic

Sar Planina
Sar Planina
Sar Planina
Mavrovosjøen

Mavrovo (makedonsk Маврово) er ein innsjø i Nord-Makedonia. Han ligg i regionen Mavrovo i Mavrovo og Rostuša kommune. Han er full av aure og vert mykja nytta til bading, båtturar og fiske om sommaren. Ein attraksjon i innsjøen er den halvvegs nedsøkte kyrkja som ligg her.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Mavrovo (lake)» frå , den 1. februar 2008. 
 

Innsjøar i Nord-Makedonia
Bregalnitsa

Bregalnitsa (makedonsk Брегалница) er den nest lengste elva i Nord-Makedonia. Ho har kjelda si i fjella nær byane Delcevo og Berovo. Ho renn forbi byane Makedonska Kamenitsa, Kočani, Vinitsa og Štip før ho munnar ut i Vardar, som renn vidare mot Egearhavet. Mange fabrikkar langs elva i byane har forureina ho med giftige avfall, i tillegg til insektmidla som vert nytta på rismarkene nær Kočani.

Fotnotar

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Bregalnica» frå , den 1. februar 2008. 
 

Elvar i Nord-Makedonia
Tsrna

Tsrna eller Crna (makedonsk Црна Река) eller Tsrna Reka er ei elv som renn gjennom sørlege og vestlege delar av Nord-Makedonia. Namnet tyder «Svart elv» på makedonsk og har liknande variantar i andre slaviske språk.

Namnet på elva er ei slavisk omsetjing av det tidlegare thrakiske namnet Erigon, som tyder «svart», og som slektar på det greske érebos, som tyder «mørke», armenisk erek «kveld», norrønt røkkr «mørke», gotisk riqis «mørke». .

Fotnotar

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «River Crna» frå , den 1. februar 2008. 
 

Elvar i Nord-Makedonia
Dragor

Dragor (makedonsk: Река Драгор - Reka Dragor) er ei lita elv sør i Nord-Makedonia. Han renn hovudsakleg gjennom byen Bitola. Kjelda ligg nær Sapunčitsa i fjellet Baba. Dragor munnar ut i Tsrna.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Dragor River» frå , den 1. februar 2008. 
 

Elvar i Nord-Makedonia
Lepenats

Lepenats (makedonsk Лепенец, albansk Lepenci) er ei elv i Kosovo og Nord-Makedonia med ei lengd på 75 km. Ho er ei av sideelvane til Vardar frå venstre.

Sirinić 
Lepenats spring ut frå Kodža Balkan-fjella aust for byen Prizren i ei høgd på 1 850 meter over havet. Ho renn austover mellom fjellet Žar i nord og nordsida av fjellet Šara i sør. Frå Šara mottar ho fleire småelvar, der Suva reka er den største. Vidare renn ho forbi landsbyane Sevtse og Jažintse, skistaden Brezovitsa og den litle byen og regionsenteret Štrptse.

Lepenats held fram mellom Šara frå sør og fjellet Nerodimka i nord ved landsbyane Donja Bitinja, Gotovuša, Brod og Doganović, der ho snur sørover og ut på sletta Veliko Kosovo.

Veliko Kosovo og Kačanik 

I fleire kilometer renn ho parallelt til elva Nerodimka og gjennom landsbyane Kovačevats og Bob. Ho mottar så elva Nerodimka frå venstre ved byen Kačanik, ved byrjinga av Kačanikravinen.

Ravinen er den smalaste delen av Lepnatsdalen og ligg mellom fjella Šara i vest og Skopska Crna Gora i aust. Ravinen er 23 km lang og er grave ut i kalkstein og skifer. Dei høgare delane av ravinen var ein gong utløpet frå ein innsjø som ikkje eksisterer lenger. Landsbyane Pustenik og Đeneral Janković ligg i ravinen. Etter Đeneral Janković vert Lepenats ei grenseelv mellom Kosovo og Nord-Makedonia før ho renn ut av ravinen etter landsbyen Sečište og inn i Nord-Makedonia etter 60 km.

Skopjesenkinga 

Dei siste 15 km renn Lepenats gjennom den låge Skopjesenkinga og like etter inn i storbyområdet rundt Skopje. Her mottar ho fleire sideelvar frå Skopska Crna Gora til venstre. Ho renn forbi ruinane av den antikke byen Scupi, men renn elles ikkje forbi nokre busetnader før ho går inn i dei nordlege forstadane til Skopje. Ho munnar ut i Vardar i bydelen Gjorče Petrov i ei høgd på 262 meter over havet.

Kjenneteikn 

Lepenats høyrer til Egearhavet sitt nedslagsfelt og har eit eige nedslagsfelt på 770 km² (695 km² i Kosovo, 75 km² i Nord-Makedonia). Elva kan ikkje nyttast til elvefart. 

Elva har eit potensial for å utnyttast til vasskraftproduksjon, men vert verken nytta til dette formålet eller til kunstig vatning. 

Lepenats var ein gong del av ein kunstig bifurkasjon då Nerodimka vart forbunde til både Lepenats og Sitnitsa via ein kanal, slik at nedslagsfelta til Egearhavet og Svartehavet så vart forbunde. Kanalen vart dekt til etter den andre verdskrigen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Lepenac» frå , den 1. februar 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Mala Prosvetina Enciklopedija, Tredje opplag (1985); Prosveta; ISBN 86-07-00001-2
 Jovan Đ. Marković (1990): Enciklopedijski geografski leksikon Jugoslavije; Svjetlost-Sarajevo; ISBN 86-01-02651-6
 

Elvar i Nord-Makedonia
Elvar i Kosovo
Pčinja

Pčinja (serbisk Пчиња) eller Ptsjinja (makedonsk Пчиња) er ei 128 km lang elv i Serbia og Nord-Makedonia og ei av sideelvane til Vardar frå venstre.

Serbia 
Pčinja spring ut frå fleire småelvar på vestsida av fjellet Dukat. Ved Trgovište mottar ho Lesnička reka (Лесничка река). Regionen som elva renn gjennom er det området i Serbia som der folketalet fell raskast og er det minst økonomisk utvikla området i landet. Etter at Pčinja renn forbi Široka planina og landsbyen Šajintse snur ho sørover og inn i den smale dalen mellom fjella Rujen og Kozjak. Etter 45 km kryssar Pčinja grensa til Nord-Makedonia.

Nord-Makedonia 
Dei siste 83 km renn elva sakte sørvestover. Ho renn mellom anna gjennom Katlanovo. Ho renn på vestsida av fjellet Gradištanska og munnar så ut i Vardar halvvegs mellom byane Skopje og Veles.

Kjenneteikn 
Pčinja høyrer til Egearhavet sitt nedslagsfelt, og drenerer eit område som dekkjer 3 140 km², der 1 247 km² ligg i Serbia og 1 893 km² i Nord-Makedonia. Ved munningen har ho ei middelvassføring på 14 m³/s og ho er ikkje framkommeleg for elvefart.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Pčinja» frå , den 1. februar 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Mala Prosvetina Enciklopedija, Tredje utgåve (1985); Prosveta; ISBN 86-07-00001-2
 Jovan Đ. Marković (1990): Enciklopedijski geografski leksikon Jugoslavije; Svjetlost-Sarajevo; ISBN 86-01-02651-6
 

Elvar i Nord-Makedonia
Elvar i Serbia
Radika

Radika (makedonsk og serbisk Радика, albansk Radikes) er ei elv sør i Serbia (Kosovo) og vest i Nord-Makedonia. Ho har ei lengd på 70 km og er ei sideelv til Svarte Drin.

Sjølve Radika er berre 52 km lang, men målt frå den fjernaste kjelda i nedslagsfeltet, som er elva Crni Kamen er ho 70 km lang.

Crni Kamen (Црни Камен; «Svart stein») har kjelda si på nordsida av fjellet Vratsa i Šar Planina nedanfor toppen Golema Vratsa (2 582 moh). Crni Kamen renn vestover før ho brått snur sørover og munnar ut i grenseelva Ćafa Kadis.

Ćafa Kadis har kjelda si på sørsida av Vratsa og renn vestover og dannar i fleire kilometer grensa mellom Kosovo og Nord-Makedonia. Etter at ho mottar Crni Kamen frå høgre og ei anna elv frå Kosovo renn ho innover i Nord-Makedonia og får frå dette punktet namnet Radika.

Radika munnar ut i Svarte Drin (Crni Drim) like sør for Debar. Svarte Drin renn vidare mot Adriahavet gjennom Albania. Radika har eit nedslagsfelt på 665 km² og kan ikkje nyttast til elvefart.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Radika» frå , den 1. februar 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Mala Prosvetina Enciklopedija, Tredje utgåve (1985); Prosveta; ISBN 86-07-00001-2
 Jovan Đ. Marković (1990): Enciklopedijski geografski leksikon Jugoslavije; Svjetlost-Sarajevo; ISBN 86-01-02651-6
 

Elvar i Nord-Makedonia
Elvar i Kosovo
Elva Strumitsa

Strumitsa (makedonsk og bulgarsk Струмица) er ei elv i Nord-Makedonia og Bulgaria. Han renn gjennom byen Strumitsa og er ei sideelv til Struma. 

Ho har kjelda si i fjellet Platsjkovitsa i Nord-Makedonia og renn sørover gjennom ein djup dal og vert så kalla Stara Reka. Ho renn så inn i Radovisjdalen og gjennom byen Radovisj. Etter kvart snur ho søraustover og gjennom Strumitsadalen (Vasilevo, Strumitsa og Novo Selo), og renn så gjennom byen Strumitsa før ho snur austover og inn i Bulgaria sør for Zlatarevo. Ho munnar ut i Struma frå høgre nordaust for Mitino, ikkje langt frå Rupite.

Elvar har ei total lengd på 114 km, der 81 km er i Nord-Makedonia og 33 km i Bulgaria. Ho er den lengste sideelva til Struma.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Strumica» frå , den 1. februar 2008. 
 

Strumitsa
Strumitsa
Strumitsa

For elva med same namn, sjå elva Strumitsa.
 
Strumitsa (makedonsk Струмица) er ein by og ein kommune i regionen Søraust i Nord-Makedonia, nær grensa til Bulgaria. Den noverande kommunen vart oppretta i 2004 ved at ein slo saman dei tre tidlegare kommunane Strumitsa, Kuklisj og Murtino samt landsbyen  frå Novo Selo. Samstundes vart landsbyen  overført til Bosilovo.

Kommunen har eit areal på 321,49 km2 og hadde 49 995 innbyggjarar ved folketeljinga i 2021.

I 2002 hadde kommunen 54 676 innbyggjarar, den tidlegare kommunen Strumitsa hadde 45 087, medan sjølve byen hadde 35 311 innbyggjarar. Om lag 90 % av innbyggjarane er makedonarar.

Byen er kalla opp etter elva Strumitsa som renn gjennom han.

Busetnader i kommunen 
Dei største busetnadene i kommunen var:

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Strumica» frå , den 2. februar 2008.

Referansar 

Byar i Nord-Makedonia
Kommunar i Nord-Makedonia
Busetnader i Statistisk region Søraust
Kolesjinofossen

Kolesjinofossen er ein foss ved landsbyen Kolešino i Novo Selo kommune sørvest i Nord-Makedonia. 

Han høyrer til elva Baba og har eit totalt fall på 19 meter. Fossen ligg i ei høgd på 610 meter over havet i fjellet Belasitsa. 

Kolešinofossen er ein stor turistattraksjon i kommunen. Staden er open året rundt og vert stadig utvikla for å ta imot turistane. I dag går det ei trebru over elva slik at ein betre skal få sjå fossen.

Bakgrunnsstoff 
 Informasjon om Kolesjinofossen på den offisielle nettsida til kommunen Novo Selo 
 Turistinformasjon

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Koleshino Waterfall» frå , den 1. februar 2008. 
 

Fossar i Nord-Makedonia
Smolarefossen

Smolarefossen er den høgaste fossen i Nord-Makedonia med eit totalt fall på 39,5 meter. Han ligg oppfor landsbyen Smolare i Novo Selo kommune søraust i landet. 

Fossen er ein del av elva Lomnitsa og ligg djupt i Belasitsafjella i ei høgd på 630 meter over havet. Fossen er omgjeve av hundre år gamle bøketre og vert vitja av mange turistar året rundt. 

Det er bygd ei bru over elva slik at turistane kan sjå fossen like nedanfor fallet. I 2007 opna ein liten marknadsplass i same området der dei lokale innbyggjarane sine sel varer som frukt og grønsaker, honning og handverk.

Bakgrunnsstoff 
 Informasjon om Smolarefossen på den offisielle sida til kommunen Novo Selo 
 Turistinformasjon

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Smolare Waterfall» frå , den 1. februar 2008. 
 

Fossar i Nord-Makedonia
Mariovo

Mariovo (makedonsk: Мариово) er eit fjellområde sør i Nord-Makedonia der innbyggjarane er kjend for sine tradisjonelle kvite klesdrakter. Området er forholdsvis stort, men sidan det ikkje har vore nokon urban utvikling her det siste hundreåret har ikkje regionen eigentleg nokre byar, berre landsbyar. Den største landsbyen i Mariovo er Vitolište, i fylket Prilep.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Mariovo» frå , den 1. februar 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 soros.org.mk 
 

Nordmakedonsk geografi
Duvalo

Duvalo er eit aktivt geotermisk overflatefenomen nær landsbyen Kosel, nær Ohrid i Nord-Makedonia. Dei liknar små krater med diameter på ein halvmeter og ei djupn på 30 cm. Det kjem karbondioksid og hydrogensulfid ut av hòla. Hòla er dei siste spora etter tidlegare omfattande vulkansk aktivitet. Tyrkarane under Det osmanske riket brukte å drive gruvedrift etter svovel i området.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «en:» frå , den 1. februar 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Duvalo på side om naturhistorie i Nord-Makedonia 
 

Nordmakedonsk geografi
Tikvesj

Tikvesj (makedonsk Тиквеш) er ei slette sentralt i Nord-Makedonia. Ho er kjend for den kunstige innsjøen som ligg her. På sletta ligg òg byen Kavadartsi, som lik sletta er kjend for vinproduksjon. Tikvesj er også kjend for produksjon av jogurt og surmjølk.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell vinside for Tikvesj

Nordmakedonsk geografi
Vinområde
Sletter i Europa
James Craig Watson

James Craig Watson () var ein kanadisk-amerikansk astronom fødd i landsbyen Fingal i Ontario. Familien hans flytta til Ann Arbor i Michigan i 1850.

Då han var 15 år gamal vart han teke opp ved Universitetet i Michigan, der han studerte klassiske språk. Seinare fekk han lektyrar i astronomi av professor Franz Brünnow.

Han var den andre direktøren på Detroit-observatoriet (frå 1863 til 1879), og tok over etter Franz Brünnow. Han skreiv tekstboka Theoretical Astronomy i 1868.

Han oppdaga 22 asteroidar. Oppdagingane hans starta med 79 Eurynome i 1863. Ein av hans asteroideoppdagingar, 139 Juewa, vart gjort frå Beijing der Watson var for å observera venuspassasjen i 1874. Namnet Juewa vart vald av kinesiske embetsmenn Pīnyīn (瑞華, i moderne pīnyīn, ruìhuá).

Han var sterk i trua på at planeten Vulkan eksisterte, ein hypotetisk planet med ein bane nærare Sola enn den til Merkur som ein no veit at ikkje eksisterer (det finst likevel framleis ein liten sjanse for at vulkanoide-asteroidande ekisterer). Han meinte han hadde sett to slike planetar under ei solformørking i juli 1878 frå Wyoming.

Han døydde av bukhinnebetennelse ved ein alder på 42. Han hadde fått tak i ein større sum pengar gjennom ikkje-astronomiske aktivitetar. Desse pengane gjekk etter hans død til James Craig Watson-medaljen, ein medalje som vert delt ut kvart tredje år av National Academy of Sciences for bidrag til astronomien.

Asteroiden 729 Watsonia vart namnsett til minne om han.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «James Craig Watson» frå , den 2. februar 2008.

Bakgrunnsstoff 

 [http://www.biographi.ca/EN/ShowBio.asp?BioId=39435 Ein kort biografi av Dictionary of Canadian Biography Online].
 Richard Baum og William Sheehan (1997). «In Search of Planet Vulcan, The Ghost in Newton's Clockwork Machine» ISBN 0-306-45567-6.

Amerikanske astronomar
Canadiske astronomar
Døde av bukhinnebetennelse