alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Tømmerkistedam

Ein tømmerkistedam (kistedam, tømmerkiste) er ei demning lafta av rundtømmer.

Tømmerkista har to lafta tømmerveggar. Veggen mot vatnet og nedveggen er bundne i hop med tverrstokkar. Til nedveggen er dei låste fast til tømringa med vanlege lafteknutar. Oppstraums, på vassida, går tverrstokkane berre halvvegs inn i tømringa, slik at dei ikkje punkterer dammen. Tverrstokkane fungerer også som golvåsar i steinkistene. Steinkistene er fylte med store steinar som pressar tømmerstokkane ned og saman.

Ofte er slike dammar bygd med ein tetning på vassida. Tetningen er laga av ståande plank med not og fjør – gjerne dobbel not og fjør. Når denne planken vert driven ned i undergrunnen, blir dammen tett. Endå viktigare er det at tetningen hindrar isen i å få tak i tømringa og arbeide han sund.

Historisk bruk 
Denne måten å byggje demningar på er kjent frå 1600-talet, og det var den vanlegaste damkonstruksjonen då fløytingsvassdraga vart utbygde på 1800-talet. Den høver særleg godt om grunnen er laus og det vil vere vanskeleg å lage fundament for ein steindam.

Dei enklaste dammane var brukte til demme opp utslåtte-enger, så engene kunne bli overfløymde ved vår- og regnflaum. Det hende at folk sette opp ein dam, så vatnet stod 30–40 cm over enga. Før dei slo, sleppte dei så vatnet. Dei kalla slik slått damslått. Denne driftsmåten har vore vanlegare i Sverige enn i Noreg (svensk: silängar, dammängar).

Meir kjend i Noreg er oppdemming av småtjern for å ha vatn til mølle eller sagbruk. Når vatnet vart sleppt, auka flaumen i bekken slik at dei fekk vatn på mølla. Der tilhøve låg til rette for det, har dei fleste gardane hatt eiga vassdriven sag eller mølle.

Etablering av tresliperia i 1870-åra førte til at tømmerfløytinga auka i omfang. Utbygging av fløytingsvassdraga vart organisert av tømmerkjøparane. Det vart investert mykje i å få effektiv fløyting av tømmeret, og tømmerkister vart brukt i fløytingsdammar og elveforbygningar.

Tømmerkister i vår tid 

Det er bygd kistedammar i vår tid òg. Då kan formålet ha vore å lage eit fiskevatn utav ei myr, eller det kan ha vore å ta vare på tømmerkistedammen som ein kulturhistorisk dokumentasjon.

I Midt-Noreg er det òg nybygde tømmerkistedammar som gjev vassreservoar for å få sikrare vassføring og mykje betre lønnsemd ved ei utbygging av minikraftverk. Ut frå ein økonomisk vurdering er kistedammane først og fremst konkurransedyktige i området 2 – 4 m damhøgde, men det finst eldre døme på dammar med meir enn 8 meters høgde.

Litteratur 
 Knut Skorpen: «Kistedammen på Langjordsætra» i Far etter fedrane 2008 (Vefsn museum 2007) ISBN 978-82-90775-34-1

Bakgrunnsstoff 
 Leif Lia: Tømmerkistedammar – eit alternativ for små kraftverk
 NVE Faktark 12-2003 

Skogbruk
Vassenergi
Demningar
Tømmerfløyting
Kvite Drin

Kvite Drin (albansk: Drini i Bardhë; serbisk: Beli Drim, kyrillisk: Бели Дрим) er ei elv som renn frå Kosovo og gjennom nordlege delar av Albania, før ho etter 175 km flyt i saman med Svarte Drin og dannar elva Drin som renn ut i Adriahavet. Like ved utgangspunktet fell elva ned ein 25 meter høg foss, nær landsbyen Radovac.

Kvite Drin renn først austover, nær kurbadet Pećka banja og landsbyane Banjica, Trbuhovac og Zlokućane der ho møter elva Istočka frå venstre og så snur sørover. Resten av elveløpet går gjennom det frodige og tett folkesette sentralområdet i Metohija (Podrima-regionen), men det er merkeleg nok ingen større busetnadar nær sjølve elva. Dei største byane er fleire kilometer unna (Peć, Đakovica, Prizren) medan nokre mindre byar (Klina) og større landsbyar (Velika Kruša, Đonaj) ligg litt nærare.

Kvite Drin har relativt lange sideelvar: Pećka Bistrica, Dečanska Bistrica, Prue potok og Erenik frå høgre; Istočka, Klina, Miruša, Rimnik, Topluga og Prizrenska Bistrica frå venstre.

Kosovar-delen av Kvite Drin sitt nedslagsfelt er 4 360 km². Fleire av sideelvene vert brukt til vassverk for dei større byane i nærleiken, som vatning og straumproduksjon (særleg sideelvene til høgre). Ved Vrbnica-Shalqin kryssar elva grensa til det austlege Albania og regionen Trektan.

Trektan 

Den albanske delen av elva er berre 19 km lang med eit nedslagsfelt på 604 km². Det er ingen busetnadar nær elva, og ho har Lumë som sideelv frå venstre (som òg har sitt utspring i Metohija frå fleire elvar i Gora-regionen). Til slutt når Kvite Drin byen Kukës der ho flyt saman med Svarte Drin og dannar elva Drin, som renn ut i Adriahavet. Det er ikkje mogeleg med transport på elva.

Heile den albanske delen (og noko av den kosoviske) er dekt av ein kunstig innsjø med namn Fierza.

Sjå òg 
 Svarte Drin
 Drin

Kjelder 

 Mala Prosvetina Enciklopedija, Tredje utgåve (1985); Prosveta; ISBN 86-07-00001-2
 Jovan Đ. Marković (1990): Enciklopedijski geografski leksikon Jugoslavije; Svjetlost-Sarajevo; ISBN 86-01-02651-6

Elvar i Kosovo
Elvar i Albania
Wellsford

Wellsford er ein by nord på Nordøya på New Zealand. Byen er den nordlegaste større busetnaden i regionen Auckland, og ligg 75 kilometer nordvest for Auckland City.

Wellsford ligg nær ei avsmaling av halvøya North Auckland Peninsula som er danna av ein fjordarm i den naturlege hamna Kaipara Harbour på vestkysten, og som strekkjer seg om lag 20 kilometer inn i landet, og såleis ligg berre 15 kilometer frå Stillehavskysten i aust.

Sjølv om folketalet i byen berre var 1671 ved folketeljinga i 2006, er byen eit viktig regionalt senter i det han ligg ved kryssingspunktet til hovudvegane State Highway 1 og State Highway 16. Byen ligg nesten nøyaktig halvvegs mellom Auckland City og den nordlegaste byen Whangarei.

Byar på New Zealand
Drin

Drin (makedonsk og serbisk Дрим/Drim) er den lengste elva i Albania med ei total lengd på 335 km. Ho har to munningar, ein i elva Buna og ein i Adriahavet

Utspring 
Drin startar i byen Kukës i Tektan-regionen der Svarte Drin og Kvite Drin flyt saman. Frå her til munningen ved Adriahavet er elva 160 km lang, men om ein tar med lengda til Kvite Drin, vert ho 335 km og den lengste elva som renn gjennom Albania. Svarte Drin (Crn Drim på makedonsk, Drini i Zi på albansk) har sitt utspring i Ohridsjøen og renn gjennom Republikken Makedonia og Albania. Kvite Drin (Beli Drim på serbisk, Drini i Bardhë på albansk) har sitt utspring ved fjellet Žljeb (Metohija-regionen i Kosovo i Serbia, nord for byen Peć), og strøymer frå der og gjennom Albania.

Elveløp 
Frå Kukës, renn Drin gjennom dei nordlege områda av Albania, først gjennom Has-området i nord, så gjennom byane Spas, Msi og Fierzë, før ho når Dukagjini-området. Frå her strøymer ho sørover gjennom Apripë e Gurit, Toplanë, Dushman, Koman, Vjerdhë og Pale Lalej. Ved Vau i Dejës kjem ho inn på den låge Shkodërsletta og deler seg i to. Den eine delen renn ut i Drinbukta i Adriahavet sørvest for byen Lezhë. Den andre delen renn saman med elva Buna nær Rozafa. Sjølv om denne delen ikkje er lengre enn 15 km vert elva her kalla Store Drin (Drini i Madh på albansk), fordi ho fører med seg mykje meir vatn enn den lengre delen som når havet. Store Drin oppstod i samband med ein stor flaum i 1858, då den braut gjennom landet til Bune. Store Drin er svært brei og fører med seg mykje vatn (320 m³/s), men er kort. Enkelte kart marker denne delen som ein innsjø. Etter Vau i Dejës, held den lengre delen fram sørover, og passerer gjennom Bushat, Mabë, Gajdër, Lezhë og Medes. Sør for Lezha går ho inn i eit lågt og flaumutsett kystområde, og strøymer gjennom myrområdet før ho endeleg når Adriahavet.

Økonomi 
Drin er særs viktig for albansk økonomi, særleg i samband med straumproduksjon. Det er bygd tre demningar over vassfalla, som produserer det meste av straumen i Albania. Den kunstige innsjøen Fierza (Albansk: Liqeni i Fierzës), som er danna av ei demning ved Fierzë, er den største kunstige innsjøen i Albania med ei overflate på 73 km². Den nest største innsjøen er òg bygd på denne elva. Vau i Dejës-sjøen (Liqeni i Vau te Dejës på albansk) har eit areal på 25 km². 
Oppføringa av krafstasjonen Fierza førte til ein strid på 1980-talet. Utan at ein vart einige kommanderte den albanske regjeringa at reservoaret skulle fyllast med vatn, som til slutt oversvømde ein del av grenseområda til Jugoslavia. Den jugoslaviske regjeringa protesterte, men ein kom ikkje fram til noko løysing. I dag er framleis Fierzainnsjøen delt mellom Albania og Serbia.

Dyreliv 
Drin og fjellområda rundt har ein svært variert flora og fauna. I det siste har fleire fiskeartar frå Nord-Europa, som sandart, kome til i elva, som trugar den naturlege fiskestanden.

Kjelder 
 Mala Prosvetina Enciklopedija, Tredje utgåve (1985); Prosveta; ISBN 86-07-00001-2
 Jovan Đ. Marković (1990): Enckiklopedijski geografski leksikon Jugoslavije; Svjetlost-Sarajevo; ISBN 86-01-02651-6

Sjå òg 
 Kvite Drin
 Svarte Drin
 Buna

Elvar i Albania
County i USA

Eit county i USA er ei administrativ geografisk eining i delstatane. Eit county kan samanliknast med eit norsk fylke. I 48 av delstatane nyttar ein nemninga county, men Louisiana og Alaska nyttar parish og borough (sokn). Vidare blir alt nemnt som fylke.

Til saman er det 3086 fylke i alle delstatane, med eit gjennomsnitt på 62 fylke per delstat. I nokre av delstatane blir einskilde byar rekna for å stå utanfor fylka, dette gjeld spesielt Virginia med 39 uavhengige byar, men og Baltimore i Maryland og Saint Louis i Missouri er uavhengige. Inkludert desse er det 3141 fylke og tilsvarande einingar. Flest fylke har Texas, med 254, og færrast har Delaware, med tre fylke.

Funksjonen til fylka varierer frå delstat til delstat. I nokre av delstatane har fylka liten betydning utanom å vere geografiske område. I andre delstatar har dei ei svært viktig oppgåve i lokalpolitikken. Fylka har ofte ansvaret for skolar og fleire offentlege tenester. I USA er det òg svært vanleg at skolane blir drivne av eigne skoledistrikt. Desse distrikta er oftast samanfallande i storleik med fylka, men er eigne styresmakter med rett til å ilegge skattar. Byar er ofte heilt eller delvis unntatt frå fylka sin styringsrett. Det gjev seg utslag i ulikt nivå på offentlege velferdstilbod innanfor og utanfor bygrensene. 

Det folkerikaste fylket i USA, Los Angeles County i California, har meir enn ti millionar innbyggarar, eit høgare folketal enn 41 av delstatane i USA. Det nest folkerikaste fylket er Cook County i Illinois med eit folketal på litt over fem millionar. Fylket med færrast folk som likevel har permanent busetnad er  Kalawao County i Hawaii, med 86 innbyggjarar i 2019.

Namn

County har ofte namn etter folk, landformer, stader i andre land eller delstatar og dyr. Ganske mange av dei har namn som stammar frå urfolksspråk, fransk eller spansk.
Det er vanlegast å ha namn etter folk, ofte politiske figurarar eller nybyggjarar. Det vanlegaste county-namnet er Washington County, som er brukt 31 gonger, og har namn etter den fyrste presidenten i USA, George Washington. Jefferson County med namn etter Thomas Jefferson er nest vanlegast og er brukt 26 gonger. Dei vanlegaste namna for county som ikkje er oppkalla etter ein president er Franklin (25), Clay (18) og Montgomery (18).

Etter folk er den vanlegaste namnekjelda for county geografiske landformer eller plasseringar. Dei kan også kallast opp etter fylke i andre delstatar, eller etter stader i land som Storbritannia. Det vanlegaste geografi-inspirerte namnet er Lake. Ord frå urfolksspråk og namn på urfolksleiarar og stammar har også gjeve namn til fleire fylke. Ganske mange namn kan også stamma frå ransk eller spansk, som Marquette County etter den franske misjonæren Jacques Marquette.

Galleri

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «County (United States)» frå ,  den 19. november 2020.  
 
 
USA-amerikansk geografi
Politikk i USA
USA
County Commercial Cars Limited

County Commercial Cars Limited var eit britisk firma som spesialiserte seg på å bygge om tohjulstrekktraktorar til firehjulstrekk. Firmaet starta 1929 med å bygge om toaksla lastebilar til treaksla med tandemdrift bak. Dei begynte seinare å bygge om traktorar til firhjulsdrift. Den fyrste populære modellen var ein ombygd Fordson Major. Traktorane var opphavleg tenkt som jordbrukstraktorar, men på grunn av god framkommelegheit vart dei òg populære i anleggsbransjen og i skogbruket. I Noreg var dei fleste Countyane utstyrte som traktorgravarar. I 1983 gjekk firmaet konkurs, men vart reetablert som County Tractors Limited. Ombygginga av traktorar heldt fram til 1987 då firmaet vart kjøpt opp av Benson Group. Etter dette vart berre nokre få traktorar ombygde; den siste i 1990.

Referansar 

Tidlegare traktorprodusentar
Aichi

Aichi er eit prefektur i Chūburegionen på øya Honshu i Japan. Hovudstaden i Aichi er Nagoya, og det er elles 34 andre byar i prefekturet.

Historie 

Opphavleg var Aichi delt opp i tre område, Owari, Mikawa og Ho, men gjennom fleire samanslåingar vart det til det som i dag er Aichi prefektur. Aichi fekk sin noverande storleik og form i 1872. Ogso inndelinga innanfor Aichi har vore gjennom fleire endringar, og har gått frå oppimot 3 000 byar og tettstadar, til 61 kommunar frå 2003.

Geografi 

Aichi preferktur ligg om lag halvveges ned Honshu-øya. Kystlina inneheld Isebukta og Mikawabukta. Aichi dannar ein stor del av Nobisletta, vest til Kisoelva. Yahagielva renn gjennom det sentrale Aichi, og i aust er det meir skogkledd. Høgaste punkt er Chausuyama, 1415 moh. Aichi grensar til prefektura Nagano, Shizuoka, Gifu og Mie.

Demografi 

Aichi har eit folketal på 7 296 527 (2006), og er soleis det fjerde største prefekturet etter folketal. Nagoya i vest er den fjerde største byen i Japan. Områda i aust er mindre tettbygde, men ogso her er det fleire store industriområde, og Aichi hadde den høgaste folketalsvoksteren i 2007, foran Tokyo.

Industri 

Aichi er det tyngst industrielle prefekturet i Japan, og er mellom anna hovudsete for Toyota Motor Corporation, verdas største bilprodusent, i byen Toyota. Andre store selskap som har fabrikkar i prefekturet er Daimler Chrysler, Fuji Heavy Industries, Mitsubishi Motors, Pfizer, Sony, Suzuki, og Volkswagen.

Kjelder 

 Artikkelen om Aichi på 
 Den offisielle heimesida for Aichi prefektur

Prefektur i Japan
Scarface (1983)

Scarface er ein amerikansk film frå 1983, regissert av Brian de Palma. Al Pacino har hovudrolla som den cubanske gangsteren Tony Montana. Filmen er blitt særs populær, også blant ungdom grunna referansar til alkohol, narkotika og vald. Filmen har fått 18 års aldersgrense på grunn av dette.

Filmen er ein nyinnspeling av Howard Hawks sin klassikar frå 1932, som også heitte Scarface.

Filmar frå 1983
Filmar frå USA
Deere & Company

Deere & Company, betre kjent under merkenamnet John Deere, er er eit multinasjonalt føretak som produserer landbruksmaskinar og anleggsmaskinar. Føretaket er verdas største traktorprodusent.

Produkt 
 Traktorar: frå minitraktorar til firehjulsdrivne rammestyrte traktorar på 445 kW (597 hk) 
 Såmaskinar
 Skurtreskarar 
 Fôrhaustarar (finsnittarhaustarar)
 Ballpresser
 Frontlastarar
 Skogsmaskinar
 Anleggsmaskinar

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 John Deere

Traktorprodusentar
Skogsmaskinprodusentar
Skurtreskjarprodusentar
Skipingar i 1837
 
Jordbruksmaskinprodusentar
IMAX

IMAX er eit filmformat laga av IMAX Corporation. Ein standard IMAX-skjerm er 22 meter brei og 16 meter høg, men han kan vera større.

Film- og videoteknikk
Varemerke
Kyra Kyrklund

Kyra Kyrklund () er ein finsk dressurryttar.

Konkurranseresultat
Klimapolitikk

Klimapolitikk viser til aktivitetar og tiltak tatt i forhold til den globale oppvarminga.

Klimapolitikk er relevant som ei erkjenning av at menneskelege utslepp av drivhusgassar er årsak til ei generell oppvarming av atmosfæra. Ofte blir oppvarminga kalla drivhuseffekten.

I den internasjonal klimapolitikken er det lagt stor innsats i å forhandlingar om forpliktande avtalar mellom statar.
Eitt av verkemidla er handel med CO2-kvotar.
Det viktigaste vitskaplege grunnlaget for internasjonal klimapolitikk er rapportane frå FN sitt klimapanel.

På nasjonalt plan har klimapolitikken for det meste handla om korleis dei internasjonale måla om reduksjon av karbondioksid (CO2)- og KFK-utslepp kan oppnåast.

Eit sentralt tema her er erstatning av fossilt brensel i industri, transport og hushald med fornybare energikjelder og energiøkonomisering (ENØK). I mindre grad er fjerning av CO2 og ei betre forvaltning av karbonressursar i form av petroleum og skog sett i samanheng med klimapolitikk.

Det finst fleire haldningar i klimapolitikken. Den mest utbreidde haldninga i Europa er at utsleppa av drivhusgassar, framfor alt karbondioksid, bør reduserast for å unngå ei for sterk oppvarming av klimaet på jorda.

Enkelte land sine regjeringar – og enkelte politiske grupperingar i mange land – går derimot inn for ein passiv klimapolitikk, dvs. at dei ikkje vil sette i verk nokon klimapolitiske tiltak. Dette gjeld i første rekkje USA, med støtte spesielt frå Saudi-Arabia og Australia.

Ifølgje klimaforskarane sine berekningar inneber ein manglende klimapolitikk at øydeleggingar og tap av menneskeliv som følgje av meir ustabilitet i veret og stigande havnivå vil auke dramatisk i løpet av dei nærmaste tiåra.

Kjelde: Bokmålswikipediaen, art. med same namnet.

Politikk
Klimaendringar
Global oppvarming
SN sitt klimapanel

SN sitt klimapanel, eng. Intergovernmental Panel on Climate Change (forkorta IPCC, norsk Det mellomstatlege panelet for klimaendringar) er ei breitt samansett gruppe med klimaforskarar som jobbar under eit FN-mandat. Gruppa si arbeidsoppgåve er å kartleggje naturvitskapleg, teknisk og samfunnsøkonomisk informasjon som er relevant for å forstå årsakene til og potensielle effektar av klimaendringar, og korleis ein kan avgrense desse effektane. Panelet blir leidd av indaren Rajendra Pachauri.

SN sitt klimapanel vart etablert i 1988. Det la fram sin første rapport i 1990, med ei klar åtvaring om følgjene av menneskeskapt global oppvarming. IPCC sin andre rapport kom i 1995. I tredje rapport frå 2001 er konklusjonen at temperaturen kan stige med mellom 1,4 og 5,8 °C innan 2100. IPCC sin fjerde rapport kom i februar 2007.

I 2007 vart IPCC saman med Al Gore tildelt Nobels fredspris.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «FNs klimapanel» frå , den 2. februar 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Nettstad for IPCC

SN
Klima
Miljø
Vinnarar av Nobels fredspris
Skipingar i 1988
Simeon

Simeon er eit mannsnamn som på hebraisk tyder kjend, vidgjeten. Namnet vert lett blanda saman med «Simon».

Namnet er sjeldant i Noreg. I 2007 var det 48 som hadde namnet Simeon, i 1900 var det 70.

Simeon som bibelsk namn 
Mens det er sju personar med namnet Simon i Bibelen, finn vi tre personar med namnet Simeon:
 Simeon, son til Patriarken Jakob og Lea, ein av stamfedrane til Israels tolv ætter, sjå 1. Mosebok 29.33 og 49.5 med fleire.
 Simeon, ein rettvis og gudeleg mann i Jerusalem; møtte Jesusbarnet då Maria bar han fram i tempelet (sjå Kyndelsmesse), omtalt i Evangeliet etter Lukas, 2.25 f.
 Simeon, som vart kalla Niger, ein kristen profet eller lærar i Antiokia, omtalt i Apostelgjerningane 13.1.

Kjende namneberarar 
 Simeon II av Bulgaria, den siste tsaren i Bulgaria (1943-1946), som Simeon av Sachsen-Coburg-Gotha statsminister frå 2001 til 2005.

Kjelder 
 Olav Veka: Namneboka, Det Norske Samlaget 1991
 Folketeljinga 1900

Mannsnamn
Førenamn av hebraisk opphav
Elva Mat

Mat er ei elv i nordlege område av Albania. Ho har sitt utspring i Mat-distriktet, som har gjeve namn til elva. Om lag 10 km etter ho har passert byen Burrel renn ho ut i eit stort reservoar (Liqeni i Ulzës - «Ulzësjøen»), og seinare gjennom eit mindre reservoar (Liqeni i Shkopetit - «Shkopetsjøen»). Den største av desse vart bygd i 1957 av sovjetiske spesialistar, og var det første større vassverket i Albania. Etter elva har passert desse reservoara dannar ho eit smalt gjel gjennom fjellrekkja som ligg mellom Mat-distriktet og kystslettene, og på andre sida møte ho si viktigaste sideelv, Fan. Etter ei total lengd på 115 km renn Mat ut i Adriahavet mellom byane Lezhë og Laç.

Elva fører 103 m³/s, noko som gjer elva til den tredje største elva i Albania når det kjem til vassføring, og ho veks seg særleg stor etter periodar med nedbør. Dette har mange gonger ført til flaum på dei låge slettene. Etter at reservoara vart bygd har ein derimot i større grad kunne avgrense desse flaumane.

I 1927 vart den 480 meter lange Zogubrua bygd over elva. Ho vart bygd av tyske og sveitsiske ingeniørar, og var eit av dei største byggverka i Albania. Derfor vart ho kalla opp etter kongen Ahmet Zogu, som regjerte landet på den tida. Det tok 50 år før neste bru vart bygd, og derfor vart Zogubrua stort sett berre kalla Matbrua. Nyleg har ein rusta opp motorvegen som kryssar Albania på langs, og ei tredje bru på 650 m er bygd over elva.

Elvar i Albania
Anette Sagen

Anette Sagen () er ein norsk skihoppar frå Hellfjellbygda i Vefsn. Som ein av dei beste kvinnelege skihopparane i verda, har ho vore ein forkjempar for kvinneleg skihopping som idrettsgrein. Ho representerer skiklubben Remma IL. Under Ski-VM 2009 vann ho bronsemedalje i normalbakke.

Anette Sagen begynte som skihoppar gjennom samarbeidsorganisasjonen Vefsnhopp.

I 2004 vart ho nekta å hoppe i Vikersund, ei sak som fekk mykje merksemd i media. Striden stod om kvinner i det heile teke er skikka til å hoppe i så store bakkar, sjølv om mange av kvinnene slo fleire menn. Torbjørn Yggeseth, formann i hoppkomiteen i det internasjonale skiforbundet, fronta vedtaket om å nekte jentene å hoppe i bakken. Til slutt enda det likevel med at jentene fekk hoppe i Vikersund, og 5. mars 2004 hoppa Sagen 174,5 meter – det lengste ei norsk kvinne har hoppa på ski. Berre austerrikske Daniela Iraschko har hoppa lengre enn Sagen.

3. mars 2010 fekk ho æra av å gjere det første offisielle hoppet i den nye Holmenkollen.

Merittar 

Ski-VM
 Bronsemedalje, normalbakke K90 under Verdsmeisterskapen i Liberec, 2009
 Vinnar av FIS Ladies Grand Prix (tilsvarande Hoppveka for menn) 2003, 2004, 2006 og 2008
 Vinnar av Continental Cup Ladies (tilsvarande verdscupen for menn) 2004/2005, 2005/2006, 2006/2007, 2007/2008, 2008/2009
 42 enkeltsigrar i Continental Cup Ladies (pr. desember 2009)
 Noregsmeister åtte gonger

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Tett på nett: Anette Sagen  (VG, 2004)
 Tett på nett: Torbjørn Yggeseth  (VG, 2004)
 - La Anette hoppe i Kollen (Dagbladet, 2004)
 Gir seg ikke (Dagbladet, 2004)
 Får likevel hoppe i Vikersund (Dagbladet, 2004)
 Står fjellstøtt på sitt nei (Dagbladet, 2004)

Sagen, Anette
Sagen, Anette
Vjosë

Vjosë eller Aóos (gresk Αώος, latin Aous) er ei elv som renn gjennom nordvestlege område av Hellas og sørvestlege område av Albania. Den totale lengda er 272 km, der 80 km høyrer til Hellas. Ho spring ut frå Píndosfjella i nordlege delar av periferieininga Ioánnina i Ípiros i Hellas, og strøymer gjennom nasjonalparken Víkos-Aóos, der ho dannar imponerande gjel. Vidare strøymer elva mot Adriahavet, nord for Vlorë. Byar lengs elva er mellom anna Kónitsa i Hellas, og Përmet og Tepelenë i Albania.

I antikken strøymde elva lenger nordover enn i dag, til byane Pojan og Fier. Eit jordskjelv på 300-talet før derimot til at elveleiet endra seg til slik som elva renn i dag. Dette jordskjelvet og endringa av elva var hovudårsaka til at den antikke byen Apollonia forfall.

Elvar i Albania
Elvar i Hellas
Ípiros
Periferieininga Ioánnina
Karim Masimov

Karim Qazjymqanuly Masimov eller Kärim Qazjymqanuly Mäsimov () er ein kasakhstansk politikar som var statsminister i Kasakhstan frå 10. januar 2007 til 24. september 2012.

Masimov er etnisk uigur. Han vart fødd i Tselinograd (seinare Astana, no Nur-Sultan).

Han vart utdanna mellom anna på Patrice Lumumba-universitetet for folka sitt venskap i Moskva og i Beijing og Wuhan i Kina. I 1991 jobba han i arbeidsministeriet i Kasakhstan. Frå 1992 til 1995 jobba han i Kina og Hong Kong for kasakhstanske kommersielle strukturar. Frå 1995 til 2000 hadde han leiarstillingar i fleire bankar i Kasakhstan. Han gjekk inn i regjeringa i 2000 som samferdselsesminister. I 2001 vart han visestatsminister, 2003 rådgjevar for presidenten. I 2006 vart han igjen visestatsminister. President Nursultan Nazarbajev utnemnde han som statsminister i januar 2007 etter at forgjengaren, Danial Akhmetov, gjekk av.

Masimov beherskar russisk, engelsk, kinesisk, arabisk og uigurisk. Han er gift og har tre born.

Bakgrunnsstoff 

Statsministrar i Kasakhstan
Folk frå Nur-Sultan