alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Malaysia Airlines Flight 17

Malaysia Airlines Flight 17 (MH17/MAS17) var ei internasjonal passasjerflyging frå Amsterdam til Kuala Lumpur. Flyet krasja 17. juli 2014 etter å ha blitt skote ned over Aust-Ukraina. Alle dei 
298 om bord - 283 passasjerane og 15 tilsette - døydde.

Ulukka var den dødelegaste Malaysia Airlines hadde hatt nokon gong, og den andre store ulukka flyselskapet hadde hatt i 2014. Tidlegare det same året hadde Malaysia Airlines Flight 370 forsvunne over Indiahavet.

Hendingsforløp
Flyet mista kontakt med omverda om lag 50 km over grensa mellom Russland og Ukraina, og krasja nær Torez i Donetsk oblast, om lag 40 km frå grensa.
Hendinga fann stad under eit slag om Sjakhtarsk rajon, ein del av krigen i Donbass, i eit område under kontroll av den russiskorienterte folkemilitsen i Donbass. I følgje amerikanske og tyske etterretningskjelder blei flyet skote ned av russisk-vennlege separatistar med eit Buk-missil frå territorium kontrollert av dei. Dei russiske styresmaktene la skulda på Ukraina.

Gransking
Det nederlandske Undersøkingsrådet for tryggleik (Onderzoeksraad Voor Veiligheid) byrja ei gransking av hendinga som kom med ein midlertidig 9. september 2014. Den endelege rapporten vart presentert den 13. oktober 2015. Denne rapporten konkluderte med at flyet vart skote ned av eit 9K37 Buk-missil frå ein posisjon i det austlege Ukraina. Nesten eitt år seinare, den 28. september 2016, vart ein ny rapport presentert som presiserte at eit missil av typen 9M38M1 med stridshovud 9N314-M frå luftvernsystemet 9K37 Buk hadde øydelagt flyet i lufta frå ein posisjon nær byen Pervomajskij, som då var kontrollert av pro-russiske separatistar. Russland hadde i september 2016 frigjeve nokre radarbilete for det interessante tidsromet, medan Ukraina hevdar dei ikkje har slike radarbilete frå den aktuelle tida.

Kriminell straffeforfylging i Nederland

Utanriksministeren i Nederland sa 5. juli 2017 at dei landa som hadde passasjerar ombord i flyet under nedskytinga ville stemne alle identifiserte mistenkte for ugjerninga for retten i Nederland - skulda for kriminell verksemd under nederlandsk lov. Ein bilateral avtale om dette mellom Ukraina og Nederland vart underskriven den 7. juli 2017 av justisministerane Pavlo Petrenko og Stef Blok.
Mot slutten av 2017, meir enn tre år etter hendinga, var framleis ingen enkeltperson eller identifisert gruppe skulda for ugjerninga i rettsleg forstand.

Kjelder
http://www.austlii.edu.au/au/journals/MelbJIL/2016/9.html

Denne artikkelen bygger på «Malaysia Airlines Flight 17» frå ,  den 30. desember 2014.  

Hendingar i 2014
Ukrainsk historie
Flyulukker
Malaysia Airlines
Malaysia Airlines

Malaysia Airlines ( ) er det nasjonale flyselskapet i Malaysia. Det har hovudkontor i Kuala Lumpur og bruker Kuala Lumpur-Sepang internasjonale lufthamn, Kota Kinabalu internasjonale lufthamn, Kuching internasjonale lufthamn og Penang lufthamn som hovudflyplassar.

Selskapet blei skipa i 1947 som Malayan Airways Limited (MAL) av Ocean Steamship Company frå Liverpool, Straits Steamship frå Singapore og det britiske flyselskapet Imperial Airways. Det byrja kommersielle flygingar 2. april 1947.

Selskapet bytta namn til Malaysian Airlines Limited då Malaysia blei grunnlagd i 1963. Då Singapore blei skild ut frå Malaysia i 1965 blei selskapet ei tid heitande Malaysia-Singapore Airlines (MSA), før det blei delt i to nasjonale selskap i 1972. Den malaysiske delen heitte først Malaysian Airline Limited og deretter Malaysian Airline System (malaysisk Sistem Penerbangan Malaysia), kjend som Malaysia Airlines. Logoen deira byggjer på wau bulan, ein tradisjonell malaysisk drake.

Selskapet har fått fleire luftfartprisar og utmerka seg lenge som eit særs trygt flyselskap, med berre to dødsulukker i løpet av 68 år, ei av desse ei gisseltaking i 1977. I 2014 var selskapet utsett for to dramatiske ulukker i ulike omstende. Flight 370 forsvann over Indiahavet i mars 2014. Berre fire månader seinare blei Flight 17 skote ned over Aust-Ukraina. Passasjerar og investorar mista trua på selskapet, og bilettsal og aksjeprisar sokk. I august 2014 melde det malaysiske statsfondet Khazanah Nasional at det planla å kjøpa resten av aksjane i selskapet i tillegg til dei 69,37 % det åtte.

Kjelder

«About us», malaysiaairlines.com

Denne artikkelen bygger på «Malaysia Airlines» frå ,  den 30. desember 2014.  
 
Flyselskap
Malaysiske verksemder
Malaysiske flyselskap
Skipingar i 1937
Tussentunnelen

Tussentunnelen er ein 2 840 meter lang vegtunnel på fylkesveg 64 i nærleiken av Molde i Møre og Romsdal. Han vart opna den 13. oktober 1990. Tunnelen vart bygt av Tusten Tunnelselskap AS, eigd av lokale kommunar, og er difor ikkje en del av fylkesvegen. Tunnelen vart finansiert med lån, som no er nedbetalt.

Vegar i Møre og Romsdal
Samferdsle i Molde
Kabul Serena Hotel

Kabul Serena Hotel er eit femstjernes hotell som ligg sentralt i Kabul i Afghanistan. Det blei bygd i 1945 og seinare oppgradert og gjenopna i 2005. 

Hotellet er rekna som ein trygg stad å bu i Kabul å bu for utlendingar, og er mykje brukt av diplomatar og andre internasjonale tilreisande. Den australske ambassaden i Afghanistan held til i hotellet. Serena Hotel har likevel vore gjenstand for to døydelege terroråtak, eit i 2008 og eit i 2014.

Hotellet er omkransa av ein hage og har utsyn over Zarnegar-parken. Det har 177 rom; av desse er 17 suitar. Det har også fleire etestader, som Café Zarnegar, som serverer afghansk mat, Silk Route, som serverer søraustasiatisk mat, bakeriet Serena Pastry Shop og snøggmatstaden Char Chata Lounge.

Serena Hotel har også symjebasseng, spa, treningsrom og konferanserom.

Terroråtak
I 2008 trengde fire menn frå Taliban seg inn på hotellet. Dei sprengde ei bilbombe utanfor; ein av dei hadde med seg ein bombevest inn. Seks menneske blei drepne, mellom dei den norske journalisten Carsten Thomassen, to hotellvaktar, ein filipinsk tilsett, ein amerikansk politisk aktivist, Thor Hesla. Seks andre blei skadd, mellom dei den norske informasjonsrådgjevaren Bjørn Svenungsen frå Utanriksdepartementet og ein diplomat frå Dei sameinte arabiske emirata. To av åtakarane sprengde seg sjølv i lufta, ein blei skoten og ein blei fanga.

Ein norsk delegasjon som omfatta utanriksminister Jonas Gahr Støre budde på hotellet under åtaket. Delegasjonen var verna av norske styrkar, og blei sende til eit sikkert rom under åtaket.

Åtaket i 2014 fann stad under den persiske nyttårsfeiringa navroz, og blei utført av fire ungdommar tilknytte Taliban. Hotellet hadde også mange utanlandske valobservatørar i samband med det komande presidentvalet.

Kjelder

Bernt Tandstad og Camilla Wernersen. «- Alle angriparane på Serena Hotell er drepne», NRK.no (20.03.2014)
Bernt Tandstad, «Eitt år sidan angrepet på Serena», NRK.no (14.01.2009)
The Kabul Serena Hotel , serenahotels.com

Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad 

Hotell i Afghanistan
Kabul
Skipingar i 1945
Dimósia Tileórasi

Dimósia Tileórasi (DT, gresk Δημόσια Τηλεόραση, ΔΤ), opphavleg Ellinikí Dimósia Tileórasi (EDT, gresk Ελληνική Δημόσια Τηλεόραση, ΕΔΤ), var ein gresk rikskringkastar frå 10. juli 2013 til 4. mai 2014. Den førre rikskringkastaren Ellinikí Radiofonía Tileórasi vart nedlagd 10. juni 2013, og Dimósia Tileórasi vart sett i drift fram til den nye rikskringkastaren Néa Ellinikí Radiofonía, Ínternet kai Tileórasi vart starta opp 4. mai 2014.

Fotnotar

Skipingar i 2013
Nedleggingar i 2014
Greske føretak
Greske fjernsynskanalar
Statlege kringkastingsselskap
N1 Hellas

N1 er hovudkanalen til den greske rikskringkastaren Néa Ellinikí Radiofonía, Ínternet kai Tileórasi, og starta sendingane 4. mai 2014.

Kjelder
 

Greske fjernsynskanalar
Fjernsynskanalar og -stasjonar skipa i 2014
Néa Ellinikí Radiofonía, Ínternet kai Tileórasi
Greskspråklege fjernsynskanalar
Ashraf Ghani

Ashraf Ghani Ahmadzai   () var presidenten av Afghanistan frå september 2014 til august 2021. Ashraf Ghani er utdanna antropolog og var tidlegare rektor ved Universitetet i Kabul. Han var finansminister i Afghanistan frå 2002 til 2004. Før dette arbeidde han for Verdsbanken.

Ashraf Ghani har lenge lagt fram idear om korleis ein slik øydelagd stat som Afghanistan kan byggjast opp att økonomisk. Han var med på å skipa Institute for State Effectiveness i 2005 og er med i Commission on Legal Empowerment of the Poor, ein sjølvstendig organisasjon tilknytt Utviklingsprogrammet til SN.

Ashraf Ghani tilhøyrer ahmadzai-stammen, ein av dei største pasjtunarstammane. Bror hans Hashmat Ghani Ahmadzai er leiar for rådet til Kochi-folket.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Ashraf Ghani» frå ,  den 31. desember 2014.  
 
«Democracy, Afghan-style», The Economist (Sep 27th 2014)
«Ashraf Ghani against the chaos», The Economist (Nov 22nd 2014)

Bakgrunnsstoff
Ashraf Ghani ved Economist.com

Afghanske presidentar
Afghanske akademikarar
Den thailandske hæren

Den thailandske hæren (thai กองทัพบกไทย, Kongthap Bok Thai) er hæren i Thailand og den eldste og største greina av det thailandske forsvaret. Hærsjefen er Apirat Kongsompong.

Historie
Hæren blei skipa i 1874, dels som svar på nye trugsmål som følgje av Bowring-traktaten med Storbritannia. Traktaten frå 1855 opna opp landet for internasjonal handel.

Hæren har tradisjonelt hatt stor politisk makt i Thailand. 
Offiserar frå hæren har utført statskupp i 1957, 1959, 1976 og 2006. 
22. mai 2014 avsette hæren styresmaktene i Thailand og innsette offiserar i nasjonalforsamlinga. 21. august valde denne forsamlinga hærleiaren Prayuth Chan-ocha til ny statsminister. Generalen hadde sagt at det skulle haldast nasjonale val etter politiske reformer som kom til å ta minst eitt år å fullføra.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Royal Thai Army» frå ,  den 31. desember 2014.  

Hæren
Hæren
Thailand
Thailandsk militærhistorie
Det thailandske forsvaret
Biskopskulla kyrka

Biskopskulla kyrka er ei kyrkje i Örsundaåns dalføre i Enköpings kommun i Sverige, om lag ei mil nord for byen Enköping i Uppland. Dei eldste lutane av kyrkja, som er dei indre partia av den nordre muren skipet og dei nordre og søndre murane av eit smalare kor enn det noverande, skriv seg frå 1100-talet. I Statens historiska museum i Stockholm er det broderi frå 1100-talet frå mellom anna eit antependium frå Biskopskulla kyrka. Broderia er utført i ein eigenarta teknikk, sydd i gull på brodert sølvbotn, og framstillar hendingar frå Kristi liv i 24 sirkulære scener.

Kyrkja har vorte mykje endra seinare. Det noverande koret vart bygd ein gong i tida 1250-1350 i samband med at kyrkja vart lengd mot aust, og det vart då òg bygd sakristi med tønnekvelv. På 1400-talet vart det bygd ribbekvelv i alle dei andre romma, bygd våpenhus og måla kalkmåleri i tak og på veggar i koret og skipet. Ved ei ombygging i 1741 fekk kyrkja det noverande eksteriøret med valma saltak, tårnet vart gjort høgare og fekk den noverande tårnhetta. Ei gjennomgripande restaurering og istandsetting i 1954-55 innebar at kyrkja fekk nytt golv, nytt altar med ein enkel kross i eik, nye benkar, og at dei gamle kalkmåleria som hadde vorte overkalka i tidas løp, var brakt fram att i dagens ljos.

Bakgrunnsstoff

 Opplysningar om kyrkja frå Riksantikvarieämbetet, Byggnadsregistret, 1996-1999
Broderi frå Biskopkulla kyrkje i Statens historiska museum i Stockholm.

Kyrkjer i Sverige
Statens historiska museum

Statens historiska museum i Stockholm i Sverige, ofte berre omtalt som  Historiska museet, er eit arkeologisk, kulturhistorisk og kunsthistorisk museum skipa i 1934. Museet har nasjonalt ansvar for arkeologiske funn og kyrkjelege kunstobjekt. Det såkalla Guldrummet (Gullrommet) i museet er vidgjete for si utstilling av mange fine gullgjenstandar frå bronsealderen, jarnalderen, mellomalderen og trettiårskrigen. I museets samlingar finst det meir enn ti millionar ulike gjenstandar, og mange av dei er registret elektronisk og kan søkjast på av ålmenta over internett.

Museet ligg i Narvavägen 13–17, ved krysset mellom Narvavägen og Linnégatan i bydelen Östermalm i Stockholm, i ein bygning frå 1934–1939 som er teikna av arkitektane Bengt Romare og Georg Scherman.

Andre Historiska museum i Sverige
Lunds universitets historiska museum i byen Lund i Skåne vert òg ofte omtalt som Historiska museet eller Historiska museet i Lund.

Bakgrunnsstoff
Internettsidene til Statens historiska museum i Stockholm.
Søk i museumssamlingane.

Museum i Stockholm
Kulturhistoriske museum
Skipingar i 1934
1934 i Sverige
Museum skipa i 1930-åra
Patagioenas


Patagioenas er ei slekt av 17 artar middels til store duer i «den nye verda». 

Den eintydige skildnaden frå slekta Columba var lenge omstridt, men til slutt stadfesta. Patagioenas er basal til Columba-Streptopelia-strålinga. Forfedrane til Patagioenas splitta ut frå den utviklingslinja truleg for over 8 millionar år sidan. Medan det biogeografiske mønsteret av denne gruppa tyder på at forfedrane til dei typiske duene (Columba) og turtelduene (Streptopelia) koloniserte «den gamle verda» ut frå Amerika, kan Patagioenas like godt vere avkom av duer i «den gamle verda» som berre strålte ut i ulike slekter seinare, om ein veit at gaukduer (Macropygia) i Søraust-Asia òg synest å vere nære slektningar.

Artslista
Patagioenas i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.9 frå august 2014 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler.     
 Kajennedue, Patagioenas cayennensis, Pale-vented Pigeon, LC, Bonnaterre, 1792
 Skjeldue, Patagioenas speciosa, Scaled Pigeon, LC, Gmelin, 1789
 Antilldue, Patagioenas squamosa, Scaly-naped Pigeon, LC, Bonnaterre, 1792
 Picazurodue, Patagioenas picazuro, Picazuro Pigeon, LC, Temminck, 1813
 Blåbrilledue, Patagioenas corensis, Bare-eyed Pigeon, LC, Jacquin, 1784
 Flekkvengdue, Patagioenas maculosa, Spot-winged Pigeon, LC, Temminck, 1813
 Kvitkronedue, Patagioenas leucocephala, White-crowned Pigeon, NT, Linné, 1758
 Mayadue, Patagioenas flavirostris, Red-billed Pigeon, LC, Wagler, 1831
 Hispanioladue, Patagioenas inornata, Plain Pigeon, NT, Vigors, 1827
 Banddue, Patagioenas fasciata, Band-tailed Pigeon, LC, Say, 1823
 Skjelgrandue, Patagioenas araucana, Chilean Pigeon, LC, Lesson, 1827
 Jamaicadue, Patagioenas caribaea, Ring-tailed Pigeon, VU, Jacquin, 1784
 Maranondue, Patagioenas oenops, Peruvian Pigeon, VU, Salvin, 1895
 Blydue, Patagioenas plumbea, Plumbeous Pigeon, LC, Vieillot, 1818
 Agatdue, Patagioenas subvinacea, Ruddy Pigeon, VU, Lawrence, 1868
 Kortnebbdue, Patagioenas nigrirostris, Short-billed Pigeon, LC, Sclater, 1860
 Skuggedue, Patagioenas goodsoni, Dusky Pigeon, LC, Hartert, 1902

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Patagioenas» frå ,  den 1. januar 2015.  
Johnson, Kevin P.; de Kort, Selvino; Dinwoodey, Karen, Mateman, A. C.; ten Cate, Carel; Lessells, C. M. & Clayton, Dale H. (2001): A molecular phylogeny of the dove genera Streptopelia and Columba.  Auk 118(4): 874-887.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

duefamilien
Fugleslekter
Streptopelia


Streptopelia er ei biologisk slekt av fuglar i duefamilien. 

Desse er i hovudsak slanke, små til mellomstore duer. Oversida er ofte bleik brun, og undersida er ofte med ein nyanse av rosa. Mange har ein karakteristisk svart-kvit flekk på halsen, og ensformige kurrande læte.

Kjerneområdet for denne slekta er Afrika, men fleire artar finst i tropiske, sørlege Asia. Som gruppe er denne slekta svært vellukka; mange artar har store populasjonar i ei rekkje habitat i tropane, to artar har no ein mykje meir omfattande distribusjon.

Artslista
Streptopelia i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2018 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:
 Turteldue, Streptopelia turtur, European Turtle-Dove, Linné, 1758, (VU)
 Rustvengdue, Streptopelia lugens, Dusky Turtle-Dove, Rüppell, 1837, (LC)
 Rosenbukdue, Streptopelia hypopyrrha, Adamawa Turtle-Dove, Reichenow, 1910, (LC)
 Mongolturteldue, Streptopelia orientalis, Oriental Turtle-Dove, Latham, 1790, (LC)
 Jomfrudue, Streptopelia bitorquata, Island Collared-Dove, Temminck, 1809, (LC)
 Filippinardue, Streptopelia dusumieri, Philippine Collared-Dove, Temminck, 1823, (VU)
 Tyrkardue, Streptopelia decaocto, Eurasian Collared-Dove, Frivaldszky, 1838, (LC)
 Saheldue, Streptopelia roseogrisea, African Collared-Dove, Sundevall, 1857, (LC)
 Elvedue, Streptopelia reichenowi, White-winged Collared-Dove, Erlanger, 1901, (NT)
 Klagedue, Streptopelia decipiens, Mourning Collared-Dove, Hartlaub & Finsch, 1870, (LC)
 Raudaugedue, Streptopelia semitorquata, Red-eyed Dove, Rüppell, 1837, (LC)
 Savannedue, Streptopelia capicola, Ring-necked Dove, Sundevall, 1857, (LC)
 Vindue, Streptopelia vinacea, Vinaceous Dove, Gmelin, 1789, (LC)
 Gråhovuddue, Streptopelia tranquebarica, Red Collared-Dove, Hermann, 1804, (LC)
 Umbradue, Streptopelia picturata, Madagascar Turtle-Dove, Temminck, 1813, (LC)
 Perlekragedue, Streptopelia chinensis, Spotted Dove, Scopoli, 1786, (LC)
 Palmedue, Streptopelia senegalensis, Laughing Dove, L, 1766, (LC)

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Streptopelia» frå ,  den 1. januar 2015.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

duefamilien
Fugleslekter
Fornminne

Fornminne er ei vanleg nytta nemning i arkeologisk og kulturhistorisk samanheng om slike gjenstandar og innretningar frå gamal tid som i vanleg tale ofte vert kalla fortidsminne, og i lovgjevinga i Noreg vanlegvis vert kalla kulturminne. Kulturminne som er eldre enn frå 1537, det vil seie at dei er eldre enn reformasjonen, er i Noreg freda i kraft av kulturminnelova uten at det er naudsynt med vedtak frå vedkomande styresmakt i kvart einskilde høve. Typiske fornminne av dette slaget er gravhaugar, gravfelt, rydningsrøyser, helleristingar, fangstgroper, hustufter, vegfar og andre spor og leivningar på og under jordoverflata etter menneskeleg aktivitet i gamal tid. Det er ikkje lov å gjere inngrep i slike såkalla faste fornminne uten at rett styresmakt har gjeve løyve til det, om naudsynt etter fyrst å ha gjort arkeologiske granskingar eller utgravingar, eller å fjerne gjenstandar og materiale frå slike faste fornminne. Lause gjenstandar som vert funne tilfeldig og utan samanheng med faste fornminne, skal overleverast til rette styresmakt, som er den lokale fylkeskonservatoren (i fylkeskommunen) eller eit av de fem arkeologiske musea i Noreg, der ein òg vil kunne få råd og rettleiing.

Sjå òg
Lov om kulturminner
Kulturminne

Kulturminne
Demonstrasjon

Demonstrasjon er eit forsøk på å leggja fram offentleg eit standpunkt eller sinnelag på ein tydeleg eller oppsiktsvekkande måte.
Demonstrasjonar kan ta form av opptog, samlingar eller aksjonar. Verkemiddel kan vera slagord som ein gjerne roper i kor, plakatar, talar, utkleding og drama. Demonstrasjonar er eit politisk og demokratisk verkemiddel som ofte går fredeleg for seg, men kan ved visse omstende utarta til vald eller verka meir som trugsmål. Demonstrasjonar kan også brukast til å rokka ved makta, og kan vera eit ledd i arbeidet for å erobra og halda på makta.

Demonstrasjonstog er ei vanleg form for demonstrasjon. Her går dei demonstrerande ei viss rute, til dømes gjennom ein by, til ein samlingsstad eller til eit maktsymbol (til dømes eit rådhus eller ei nasjonalforsamling). Slike tog kan arrangerast i samband med enkeltsaker eller skje ved visse faste høve, som kvinnedagen 8. mars eller arbeidardagen første mai.

Demonstrasjonssamlingar kan gå føre seg på ein større plass, ved ein maktstad eller ved det det blir demonstrert mot. Slike demonstrasjonar kan ofte gå føre seg ei viss tid, og kan ha færre deltakarar enn demonstrasjonstog.

Aksjonar kan utførast av endå færre demonstrantar, og kan til dømes vera stunt meint å skapa merksemd om saken ein demonstrerer om.

Unntaksvist kan demonstrasjonar utarta til samanstøyt mellom demonstrantar og grupper med eit anna politisk standpunkt, mot politi eller med andre representantar for ordensmakta.

Kjelder

«Demonstrasjon» (26. mai 2014), Store norske leksikon. Fri artikkel henta 1. januar 2015.

Bakgrunnsstoff

Aktivisme
Lunds universitets historiska museum

Lunds universitets historiska museum, òg kalla Historiska museet i Lund, er eit arkeologisk museum som er ein part av det statlege Lunds universitet i byen Lund i Skåne i Sør-Sverige. Museet tek hand om det arkeologiske funnmaterialet frå Skåne, med unnatak for materialet frå sjølve bykjerna i Lund og for materialet frå Malmö kommun. Dessutan har museet eit regionalt ansvar for kyrkjekunst og mynt. I samlingane finst ikring ti millionar einskildgjenstandar, mellom anna funna frå dei arkeologiske utgravingane på jarnalderbuplassen i Uppåkra sør for byen.

Museumssoga
Museet vart skipa i 1805 og ligg ved Krafts torg i denne gamle universitetsbyen. Opphavet til museet var ein donasjon til Lunds universitet i 1735 frå den svenske naturforskaren, legen og historikaren Kilian Stobæus (den äldre; 1690 – 1742) av den samlinga han hadde av naturalia og kuriositetar. Etter hans død vart den omfattande myntsamlinga hans innkjøpt til universitetet. Men på andre halvparten av 1700-talet hadde samlinga vorte så stor at museet 1802 måtte flytte til ein annan bygning. I 1805 vart samlinga delt, slik at naturalia vart samla i Zoologiska museet og Botaniska museet, medan arkeologiske og etnografiske gjenstandar danna grunnlaget for det som no vart Historiska museet, der delar av Kilian Stobæus samling no inngår i museets kuriosakabinett. I 2008 tok Historiska museet over Lunds universitets Antikmuseums samling i samband med at Antikmuseet vart lagd ned som eigen institusjon.

Museet hadde i 1918 teke i bruk sin noverande bygning, Lundagård, som var oppført i 1840-45. Arkitekt var Per Axel Nyström og byggjeleiar var Carl Georg Brunius. Bygningen hadde vore meint som bustad for biskopen i Lund, men vart på grunn av usemje aldri teke i bruk til dette føremålet. I 1848 bytta difor kyrkja dette huset mot eit nybygg universitetet hadde reist i Sandgatan, og frå 1849 hadde universitetets zoologiske, kjemiske og fysiske institusjonar tilhald i bygningen. I 1917 vart bygningen gjennomgripande renovert under leiing av domkyrkjearkitekten Theodor Wåhlin for å hyse Historiska museet och institutionen för arkeologi.

Bakgrunnsstoff
Internettsidene til Lunds universitets historiska museum.

Museum i Sverige
Kulturhistoriske museum
Skipingar i 1805
N Sports

N Sports var den andre fjernsynskanalen til Néa Ellinikí Radiofonía, Ínternet kai Tileórasi, og starta sendingane 18. mai 2014. Kanalen sender berre sport, med ein sporadisk reprise av det fyrste programmet på N1. N Sports er ein landsdekkjande kanal som vert send frå Aten i Hellas. 1. januar 2015 vart kanalen ein del av nyoppretta N Plus, og vil saman med dei nye kanalane N Kids og N Life verte sende på same frekvens. N Sport er dimed éin av tre sonar på frekvensen til N Plus. N Sports sender framleis sport, men har mindre sendetid enn tidlegare.

Kjelder
 

Greske fjernsynskanalar
Fjernsynskanalar og -stasjonar skipa i 2014
Néa Ellinikí Radiofonía, Ínternet kai Tileórasi
Greskspråklege fjernsynskanalar
N HD

N HD er den tredje fjernsynskanalen til Néa Ellinikí Radiofonía, Ínternet kai Tileórasi, og starta sendingane 4. mai 2014. Kanalen sender ein blanding av programma på N1 og N Sports i høgoppløysing.

Kjelder
 

Greske fjernsynskanalar
Fjernsynskanalar og -stasjonar skipa i 2014
Néa Ellinikí Radiofonía, Ínternet kai Tileórasi
Greskspråklege fjernsynskanalar
Bjelke

Bjelke (norrønt bjalki) er ein lastberande konstruksjonskomponent som, meir eller mindre horisontalt, er opplagra på vegger, søyler eller andre understøer. Han ber vertikale lastar, særleg kombinert med etasjeskiljarar og tak, og han kan vera fritt opplagt, spent inn eller gå samanhengande over fleire opplegg. Ein bjelke er som regel av tre, armert betong, aluminium eller stål.

Galleri

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Bygningsdetaljar
Byggjematerial
Byggteknikk
Ord frå norrønt
Gipsplate

Gipsplater er byggjematerialar av gips med ulike fyllstoff og med eit tynt papplag som forsterking på begge sidene. Gipsplater blir brukte som tennvernande kledning på innvendige flater. Dei blir også brukte for lyddemping i etasjeskiljarar og vegger, og som utvendig sperre på bindingsverkskonstruksjonar.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Byggjematerial