alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Namnet Wolfram

Wolfram er eit tyskspråkleg førenamn som òg kan verta nytta som etternamn. Namnet er sett saman av dei germanske orda wolf, ulv, og hraban, ramn. Tydinga er noko nær «ulven og ramnane til Odin». I den norrøne gudeverda åtte Odin to ramner, Hugin og Munin, og to ulvar, Gere og Freke.

Personar med Wolfram som førenamn 
 Wolfram von Eschenbach, ein tysk riddar og diktar, død om lag 1220.

Personar med Wolfram som etternamn 
 Stephen Wolfram, ein britisk forskar fødd i 1959.

Sjå òg 
 Wolfram, eit metall
 Wolframitt, eit mineral
 Wolfram Research, eit datafirma grunnlagd av matematikaren Stephen Wolfram.

Bakgrunnsstoff 
 

Wolfram
Wolfram
tyske slektsnamn
slektsnamn

no:Wolfram (andre betydninger)
da:Wolfram (flertydig)
cs:Wolfram (rozcestník)
en:Wolfram
es:Wolfram
fr:Wolfram
ko:볼프람
he:וולפרם
nl:Wolfram
pt:Wolfram
ro:Wolfram (dezambiguizare)
ru:Вольфрам (значения)
Bob Beamon

Robert «Bob» Beamon () er ein friidrettsutøvar frå USA, best kjend for å ha halde verdsrekorden i lengdehopp frå 1968 til 1991.

Beamon, som kjem frå South Jamaica i Queens i New York, sette verdsrekord i lengde under OL i 1968 i Mexico by med eit hopp på 8,90 m, heile 55 cm lengre enn den tidlegare rekorden.

Før dette hoppet hadde verdsrekorden vorte betra 13 gonger sidan 1901, med ei gjennomsnittleg auke på 6 cm, og aldri med meir enn 15 cm. 

OL-vinnaren frå 1964, Lynn Davies frå England, sa til Beamon: «Du har øydelagd denne øvinga». Rekorden stod fram til 1991, då amerikanaren Mike Powell hoppa 8,95 under verdsmeisterskapen i Tokyo.

Lengdehopparar frå USA
Olympiske meistrar for USA
Medaljevinnarar under sommar-OL 1968
USA-amerikanske deltakarar under sommar-OL 1968
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1968
Folk frå New York City
Bly

Bly er eit grunnstoff med kjemisk symbol Pb. Bly er eit metall i gruppe 14 i det periodiske systemet. Bly er eit uedelt tungmetall med lågt smeltepunkt. I luft vil bly vere blågrått på, sidan blyet vil regagere med oksygen og  danne eit lag blyoksid på overflata. Dersom ein skrapar av dette laget vil bly vere sølvaktig, men vil oksydere og bli blågrått på nokre minutt. 

Ioneradien til blyionet er omtrent lik ioneradien til Ca2+. Dette gjer at bly akkumulerer i beinvev.

Særskilde kjenneteikn 

Bly er eit mjukt metall med dårleg elektrisk leiingsevne. Bly er motstandsdyktig mot korrosjon.

Bruk 

Bly er eit lettformeleg metall og har vore brukt sidan oldtida, mellom anna til røyrlegging, ballast, som byggemateriale, bindemateriale i glasmåleri, ammunisjon som blyhagl, sats i trykking, i måling og til matkonservering. Sidan stoffet er giftig har det vore mindre brukt i moderne tid. I dag vert bly mellom anna brukt i bilbatteri, og blysambindingar har vore tilsett i bensin for å auka oktantalet.

Historie 

Bly har vore kjend sidan oldtida.

Førekomst 

Blyglans (blysulfid, PbS) er den viktigaste kjelda for bly.

Kjemiske eigenskapar 

 Tetraetylbly

Sjå òg 

 Grunnstoffliste
 Isotoptabell
 Periodesystemet

Bakgrunnsstoff 
 Webelements - bly
 Bellona om bly 

 
Uedle metall
Hormonforstyrrande stoff
Karsinogen i IARC-gruppe 2B
Kjernereaktorkjølemiddel
Kjølevæsker
Superleiarar
Native element
Grunnstoff
Gruppe 15

Gruppe 15 eller hovudgruppe 5 i periodesystemet vert òg kalla nitrogengruppa. Grunnstoff i denne gruppa har fem valenselektron.

Grunnstoff i gruppe 15

Ikkje-metall 
 Nitrogen
 Fosfor

Halvmetall 
 Arsen
 Antimon

Metall 
 Vismut

Bakgrunnsstoff 
 Om gruppe 15 og grunnstoff i denne 

Gruppe 14
Preposisjonen ab

a-/ab-/abs- er ein latinsk preposisjon som styrer kasuset ablativ.

Tydingar 
 etter, etter at (tid)
 sidan (tid)
 av (før subjekt)
 frå (tid)
 frå, ut av (rom)
 på, ved, då (tid)
 som resultat av, fordi, grunna

Bruk 
 aboriginar

Latinske ord og uttrykk
Kalkogen

Gruppe 16 eller hovudgruppe 6 i periodesystemet blir òg kalla for kalkogena. Tidlegare har både VIA og VIB vore gruppenummer. Grunnstoffa i denne gruppa har seks valenselektron.

Grunnstoff i gruppe 16 (Chalkogen)

Ikkje-metall 
 Oksygen
 Svovel
 Selen

Halvmetall 
 Tellur

Metall 
 Polonium

Bakgrunnsstoff 
 Om gruppa og grunnstoffa  Død lenke

Periodesystemet
Gruppe 16
Halogen

Halogena er grunnstoffa i gruppe 17 eller hovudgruppe 7 i periodesystemet. Stoffa i denne gruppa har sju valenselektron og har ofte oksidasjonstal -I i sambindingar. Alle halogena er elektronegative, og sambindingar mellom metall og halogen er oftast salt.

Grunnstoff i gruppe 17

Ikkje-metall 
 Fluor
 Klor
 Brom
 Jod
 Astat

Bakgrunnsstoff 
 Om halogena 

 
Ikkje-metall
Gruppe 17
Arsen

Arsen er eit grunnstoff med kjemisk symbol As og atomnummer 33. Det er eit halvmetall i gruppe 15 i periodesystemet.

Arsen, og særleg visse arsensambindingar, er giftig. Nokre stader i verda er grunnvatn forureina av arsen. I svært store mengder kan inntak av arsen vera dødeleg.

Viktige sambindingar 
 Arsen(III)oksid eller arsenikk (As4O6)
 Arsin (AsH3)

Sjå også 
 Arsenikk og gamle kniplingar (skodespel)
 Periodesystemet
 Grunnstoffliste
 Isotoptabell

Bakgrunnsstoff 
 Om arsen 
 Miljøstatus i Norge om arsen 
 Bellona om arsen 

 
Halvmetall
Grunnstoffgruppe 15
Karsinogen i IARC-gruppe 1
Trigonale mineral
Native element
Teratogen
Grunnstoff
Karsporeplanter

Karsporeplantar er ei gruppe plantar som formeirar seg med sporar som vert danna i sporehus eller sporangium. Dei har korkje blomar, frø eller frukt, og har ofte ei klår generasjonsdeling i livssyklusen sin. Saman med mosar og lav høyrer dei til kryptogamane.

I dag finst det tre store grupper karsporeplantar: kråkefotplantar, snelleplantar og bregnar. Gruppa er parafyletisk, sidan frøplantar stammar frå ho.

Bakgrunnsstoff

Karplantar
Milits

Ein milits er ein organisasjon av stridande som består av folk som elles er sivile, i motsetning til ståande hærar av heiltidssoldatar, anten dei er vernepliktige eller yrkessoldatar. Å avskaffe ståande hærar har vore ein ide på venstresida heilt sidan slutten av 1700-talet, fordi dei ståande hærane ofte har vore lydige reiskapar for udemokratiske makthavarar. Tanken var at ein milits av vanlege folk med eit sivilt liv ikkje på same måten kunne brukast mot eiga befolkning eller til angrepskrig. Mellom andre tyske Rosa Luxemburg og franske Jean Jaures har gått inn for omdanning av det tradisjonelle militærvesenet til ein milits, som ledd i ei gjennomgripande demokratisering av samfunnet. 

Noreg har ein milits i det norske Heimevernet. 

militærvesen
Kalium

Kalium er eit grunnstoff med kjemisk symbol K og atomnummer 19. Det er eit alkalimetall.

Særskilde kjenneteikn

Bruk 

Kaliumklorid vert brukt i mineralsalt.

Nokre kaliumsalt vert brukt som gjødsel.

Historie 

Sir Humphrey Davy isolerte kalium i 1807.

Biologisk rolle 

Kalium påverkar hjartemuskelen sin samantrekkingsevne og spelar såleis inn på blodtrykket. Kalium finst i ein del frukt og grønsaker, t.d. banan.

Kjemi 

Kalium er, som dei andre alkalimetalla, reaktivt. Grunnstoffet dannar mange sambindingar. Til dømes:
 Kaliumcyanid (KCN)
 Kaliumhydroksid (KOH)
 Kaliumklorid (KCl)
 Kaliumnitrat eller salpeter (KNO3)
 Kaliumpermanganat (KMnO4)

Sjå også 
 Grunnstoffliste
 Periodesystemet
 Isotoptabell

Bakgrunnsstoff 
 Webelements.com - kalsium
 Om kalium 

 
Alkalimetall
Tørkemiddel
Mineraltilskot
Reduksjonsmiddel
Grunnstoff
Litium

Litium er eit alkalimetall med kjemisk symbol Li og atomnummer 3. Det er det lettaste metallet.

Det er eit mjukt sølvkvitt metall, men i luft vert det angripe av oksygen, nitrogen og vatn i lufta og dannar oksidar hydroksid og nitridar. Det er det einaste metallet som reagerer med nitrogen ved standard trykk og i romtemperatur. 

Litium er mindre vanleg enn dei etterfølgjande alkalimetalla natrium, kalium og rubidium, til tross for at det er eit lett grunnstoff. Ulikt alkalimetalla natrium og kalium finst det ikkje i store mengder i havet, men det finst i små mengder i mange mineral og saltsjøar i tørre område. Litium har derfor namn etter det greske ordet for stein, lithos. 

Den mest kjende bruken av litium er i oppladbare batteri, særleg i elektronikk. Anna bruk er i kjemisk syntese og i medisin.

Historie 

Litium vart oppdaga av Johan August Arfwedson i 1817.

Eigenskapar

Fysiske

Kjemiske

Bruk 
Bruksområda er mellom anna produksjon av [litium-ion-celler og] litium-ion-batteri.

Førekomst

Framstilling

Sambindingar 

 Litiumhydrid (LiH)
 Litiumkarbonat (Li2CO3)
 Litiumklorid (LiCl) er hygroskopisk

Bruk av litium og litiumsambindingar 

Litiumsalt, til dømes litiumkarbonat, kan brukast i behandling av pasientar med bipolar sjukdom. 

Litium vert brukt i batteri.

Nokre sambindingar er viktige reagensar i organisk kjemi.

Bakgrunnsstoff 

 Webelements - litium
 Litium 

 
Alkalimetall
Grunnstoff
Reduksjonsmiddel
Jean Jaurès

Jean Léon Jaurès () var ein leiande fransk sosialist. Han er særleg kjend for å ha prøvd å hindre storkrigen som braut ut i 1914. Jaurès var akademikar, og sat i nasjonalforsamlinga i fleire periodar. Han var mellom anna aktiv i kampen for å få sett fri den uskuldig dømde jødiske offiseren Dreyfus i den vidgjetne Dreyfus-saka, og i kampen for å skilje kyrkje og stat, noko som lukkast i 1905.

Dei franske sosialistane var kløyvde i fleire grupper på slutten av 1800-talet. Jaurès arbeidde for å sameine dei, og lukkast med det i 1905, med skipinga av Parti Socialiste Unifie - Section Francaise de l'Internationale Ouvriere. Hovudorganet til det sameinte sosialistpartiet var avisa l'Humanite, grunnlagd av Jaures året før. Denne avisa finst framleis.

Jaures stod i den republikanske tradisjonen frå den store franske revolusjonen i 1789 og framover. Han såg sosialismen som ei fullføring av demokratiseringa av samfunnet.

Jaurès er blitt feilaktig framstilt som pasifist, men var anti-militarist. Han ville omdanne militærvesenet i retning av eit heimevernsforsvar, noko han la fram i boka Den nye hæren i 1910. Ein slik milits ville vere sterk i forsvar, men uråd å bruke mot eiga befolkning og til angrep på andre land, meinte Jaurès.

Dette var eit ledd i det som blei Jaurès' største og siste kamp, kampen mot krigen som trua. Jaures prøvde fleire gonger å få den Andre Internasjonalen til å vedta samtidig generalstreik i alle krigførande land tilfelle krigsutbrot, men utan å lykkast i å få forpliktande vedtak. Han tala og skreiv mykje mot krigsfaren. I høgreavisene blei Jaurès kalla «landssvikar» og «tysk agent», og den 31. juli 1914 blei Jean Jaurès skoten og drepen av ein høgrenasjonalist. Dagen etter braut første verdskrigen ut. Mordaren, Raoul Vilain, sat fengsla under heile krigen, men blei frifunnen i 1919 i ei kontroversiell rettsavgjerd.

Bakgrunnsstoff 
 l'Humanite

Jaures, Jean
Jaures, Jean
Jaures, Jean
Jaures, Jean
Jaures, Jean
Folk frå Den tredje franske republikken
Kinesisk (fleirtyding)

Kinesisk er eit vidt omgrep som viser til gjenstandar eller kultur som kjem frå Kina eller etterliknar dette. Meir spesifikt kan det visa til:

Språk
kinesisk, ei vid språkgruppe med opphav i Kina, ofte mandarinspråk og då særleg standard mandarin
kinesisk skrift, i dag gjerne forenkla kinesisk eller tradisjonell kinesisk skrift

Folk
innbyggjarar i Kina, medrekna alle minoritetar. Det kinesiske omgrepet zhongguo ren (中國人 eller 中国人) betyr direkte omsett 'kinesisk person', men viser som regel til ein borgar av Kina.
Folk frå Folkerepublikken Kina
 han-kinesarar, den etniske majoriteten i Kina (over 92 %)
 menneske av kinesisk opphav, hua ren ((華人 eller 华人). Dette kan visa til etterkomarar både av han-kinesarar og til menneske frå andre folkegrupper.

Kultur
kinesisk kalender
kinesisk nyttår
kinesisk drake
kinesisk mat

Kina
adjektiv
Ari Behn

Ari Mikael Behn () var ein norsk forfattar og biletkunstnar. Han debuterte med novellesamlinga Trist som faen i 1999, og skreiv også romanar og annan litteratur.

I oppveksten hadde Behn etternamnet Bjørshol, etter faren Olav Bjørshol, men tok seinare mormora sitt etternamn. 24. mai 2002 gifta han seg med prinsesse Märtha Louise. Saman med henne har han døtrene Maud Angelica Behn, Leah Isadora Behn og Emma Tallulah Behn.

Han hadde ein egen programserie, Ari og Per, på NRK saman med Per Heimly. I serien drog duoen verda rundt på besøk i forskjellige kontroversielle miljø. Behn fekk blant anna kritikk for å drikke, slåst og kle seg i dameklede for så å gå rundt i Barcelonas gater på TV.

Born
 Maud Angelica Behn (f. 29. april 2003)
 Leah Isadora Behn (f. 8. april 2005)
 Emma Tallulah Behn (f. 29. september 2008)

Bibliografi 
Romanar
 Bakgård (2003), roman
 Entusiasme og raseri (2006)
 Vivian Seving etc.(2009)
 Inferno (2018)

Skodespel
 Treningstimen (2011), premiere på Rogaland Teater

Novellesamlingar
 Trist som faen. Fortellinger (1999)
 Talent for lykke. Fortellinger (2011) 
 Tiger i hagen. Fortellinger (2015)

Sakprosa
 Fra hjerte til hjerte (2002), saman med prinsesse Märtha Louise

Referansar

Forfattarar frå Østfold
Norske forfattarar
Norske romanforfattarar
Norske novelleforfattarar
Forfattarar frå 2000-talet
Forfattarar frå 1900-talet
Magnhild Bruheim

Magnhild Bruheim (), fødd og oppvaksen i Skjåk og busett på Lillehammer, er ein norsk skjønn- og faglitterær forfattar og frilansjournalist. Ho er utdanna cand.philol. med hovudfag i nordisk ved Universitetet i Oslo i 1982, og har tilleggsutdanning som journalist. Ho debuterte som forfattar i 1997, og har tidlegare vore radio- og TV-journalist i NRK Oppland. Somme av bøkene hennar er omsette til tysk. Ho var leiar av Norsk Målungdom 1978-79.
 
Bruheim har mellom anna skrive kriminalromanar som er lagde til eit bygdemiljø i perioden frå 1960 til 2000, og vert rekna som ein av dei fremste representantane for sjangeren «bygdekrim». Ho har òg skrive romanar for ungdom, ein oppvekstroman, ein historisk roman, ei matbok og ei bok om gamle slagerar.

Bøker

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Magnhild Bruheims eiga forfattarside på internett 
 Digitaliserte bøker av Magnhild Bruheim i bokhylla.no (Nasjonalbiblioteket)

Norske romanforfattarar
Norske kriminalforfattarar
Norske ungdomsbokforfattarar
Nynorskforfattarar
Folk frå Skjåk
Forfattarar frå Oppland
Leiarar av Norsk Målungdom
Sørfjorden i Hardanger

Sørfjorden er ein 38 kilometer lang sidefjord av Hardangerfjorden i Hardanger i Vestland fylke. Fjorden strekkjer seg frå der Utnefjorden deler seg i Sørfjorden og Eidfjorden og sør til Odda. 

Fjorden har innløp mellom Trones i nordvest, rett sør for Utne, og Kyrkjenes i søraust, rett nord for Kinsarvik. Ved innløpet stikk Kinsarvikbukti sørover til Kinsarvik og frå her går det ferje nordover til Utne og Kvanndal i Granvin lenger nord. 

Langs fjorden finn ein på vestsida frå nord til sør Grimo, Jåstad, Aga og Agatunet, Syreflot, Vikebygd med Bleie og Nå, Eitrheim og Tokheim. Mellom Eitrheim og Tokheim ligg industriområdet Norzink. På austsida av fjorden ligg mellom anna Kinsarvik, Lutro, Lofthus, Børve, Sekse, Segelgjerd, Fresvik, Hovland og Tyssedal. Inst i fjorden finn ein Odda sentrum.

Fjordar i Ullensvang
Hardanger
Boliden Odda AS

Boliden Odda AS er ei verksemd i Odda. Nemninga blei til då Norzink AS skifta namn den 19. august 2004. Norzink vart grunnlagd i 1924. No eig svenske New Boliden verksemda. 

Boliden Odda ligg på Eitrheimsneset, om lag 4 kilometer nord for Odda sentrum. Hovudproduksjonen er sink og aluminiumsfluorid. Boliden Odda AS har 370 tilsette.

Bakgrunnsstoff 
 
 New Boliden

Næringsliv i Ullensvang
Odda
Norske fabrikkar
Norske industriselskap
Føretak skipa i 1924
1924 i Noreg
Folgefonna

Folgefonna eller Folgefonni er den tredje største isbreen i Noreg (203 km²) og den sørlegaste. Han ligg på høgfjellsområdet på Folgefonnhalvøya mellom Sørfjorden i aust, Åkrafjorden i sør og Hardangerfjorden i vest. Breen ligg innanfor kommunane Etne, Kvinnherad og Ullensvang.

Breen har eit samla areal på 203 km². Breområdet er tredelt med Nordre Folgefonna (26 km²), Midtre Folgefonna (9 km²) og Søndre Folgefonna (168 km²). Folgefonna har fleire utløparar, mellom anna Bondhusbrea, Blomsterskardsbreen og Buerbreen. Det høgaste punktet er 1644 moh, og det lågaste 400 moh. 

29. april 2005 vart Folgefonna den 25. nasjonalparken i Noreg. Både isbreen og ein stor del av landskapet rundt er verna, i alt 545,2 km².

Utvikling 
Folgefonna er ikkje ein rest etter istida. Etter slutten av førre istid trekte isen seg raskt tilbake, og den isen som låg i området smelta til slutt heilt vekk. Først for omkring 5000 år sidan vart Nordre Folgefonna nydanna under ein periode med temperaturfall og samtidig auka nedbør. Med periodiske variasjonar har han hatt omtrent den utstrekninga han har i dag.

Kultur 
Folgefonna er tema i Geirr Tveitt sitt småstykke for orkester; «Folgafoldne fortél ingjenting», fåa Hundrade hardongtonar frao Hardanger.

Segn 
I fylgje ei segn hadde det tidlegare vore sju kyrkjesokn der fonna no ligg, men folk som budde der for so gale fram at Gud straffa dei med å late eit offseleg snøfall dekkje området.

Sjå òg 
 Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor

Kjelder

Referansar 

Isbrear i Vestland
Hardanger
Geografi i Etne
Geografi i Kvinnherad
Geografi i Ullensvang
Furu

Furu, fure eller toll (Pinus sylvestris), ofte kalla tolle i Midt-Noreg, er ein planteart i furuslekta (Pinus). Denne arten er den einaste naturleg viltveksande furuarten i Noreg.

Utbreiing 

Furu finst frå Storbritannia i vest, til Sibir i aust, Kaukasusfjella i sør, og Nord-Noreg i nord. I nord veks ho frå havnivå opp til 1000 moh.; i sør veks ho frå 1200 til 2600 moh. Ho finst i heile Noreg.

Utsjånad 

Furua vert opp til 35 meter høg. Einskilde tre i særleg gunstig jord har vorte opp til 45 meter. Gamle tre har grov og mørkbrun skorpebork nedst og tynn, lyst raudlet bork høgare opp. Hokonglane sit på stutte skaft, er spisse, og går frå gulbrune til gråbrune i farge ettersom dei mognast.

Nålene er lange, og sit parvis i knippe.

Bruk 
Furu er eit treslag med mange bruksområde, og er difor viktig for skogbruket. Det blir avverka store mengder furu i Noreg kvart år til bruk i industrien som materiale til bygg- og møbelproduksjon, papirmasse, og framstilling av tjære og terpentin. 

Furuveden er særs rik på kvae. Tidlegare produserte ein såkalla alved ved å la kvista og toppkappa furustammer stå att på rot over fleire år slik at kvaa trekte opp frå rota og ut i veden. Slik vart mesteparten av virket impregnert og eigna seg såleis ypparleg som kledningsmateriale for hus og andre bygningar.

Anna 
I Vesterålen veks dei eldste trea i Noreg. Det eldste av desse furutrea er frå år 1228, medan daude trestubbar går heilt tilbake til år 877.

Ord for ‘furu’ 
 Furu: Det norrøne ordet fura, som er i slekt med svensk «fura», dansk «fyrretræ» og engelsk «fir» (gammal skotsk tyding: ‘furu’, moderne engelsk tyding: ‘edelgran’ Abies) finst i fleire former i norske dialektar:
 Fåra, Jæren
 Fǫrå, fǫrrå, Ytre Nordmøre (særleg i tydinga furu som trevirke)
 Føru, furu Indre Nordmøre

 Tolle
 Tǫ’ļļ Nordmøre (jf. svensk «tall»)

 Sjå òg 
 Gadd

Galleri

 Kjelder 
 Scots Pine på .
 Lid, J. (2005), Norsk flora'' (7. utgåva). Samlaget, Oslo.
Referansar

Bakgrunnsstoff

 
Nakenfrøingar
Tre
Viltveksande plantar i Noreg
Subarktisk flora
Underhalding

Underhalding er ei handling eller ein opptreden som har som hovudmål å fanga merksemd og mora dei som ser på eller er med. Ulike typar framføringar, spel, leikar, festar og reiser er døme på underhalding.

Aktørar 

Det ein først tenker på som underhalding er gjerne utøvande kunst som er delt inn i aktive utøvarar og passivt publikum. Utøvarane er spesielle; anten er dei velkjende eller dei er svært dyktige. Mange av dei har underhalding som levebrød, til dømes tryllekunstnarar, geishaer eller musikarar. 

Andre typar underhalding blir skapt av aktørane sjølve. Dette gjeld mellom anna deltakande dans og idrett, selskapsleikar og rollespel.

Skiljet mellom underhaldarar og underhaldne er ikkje absolutte, noko ein ser i formene utøvarforma barneteater eller innringingsprogram på radio.

Stadar 

Underhalding kan ta plass på gata (t.d. gatemusikantar) eller heime, men det finst òg mange stader som er via underhalding: Bygg som konserthus og kinosalar og parkar med vakker natur, dyr eller mange underhaldande aktivitetar.

Visse media er særs eigna og blir mykje brukt til å underhalda. I dag er fjernsynet det viktigaste av desse media, medan radioen var størst i tidlegare tider. Spel og andre aktivitetar på datamaskinar er òg blitt populære former for tidtrøyte.

Tid for underhalding 

I Noreg i dag er det vanleg å setja av tid til å slappa av og nyta underhalding, gjerne kvar dag. I andre samfunn har ein gjerne hyppige festdagar og festivalar som kan gjera kvardagen meir fargerik. Restar av dei mange gamle norske merkedagane finn me på primstaven og i mellom anna julefeiringa. Tidsrom som er særleg via underhalding er feiringane av mellom anna karneval og holi.
Ragnar Grimsrud

Ragnar Grimsrud ()  var ein norsk keramikar og formgjevar. Han var fødd i Drammen og utdanna ved Statens håndverks- og kunstindustriskole i Oslo 1924–1925.

I åra 1925–1928 dreiv han eigen keramikkverkstad på Minnesund. I 1928 vart han tilsett ved keramikkavdelinga ved Graverens Teglverk i Sandnes, og der arbeidde også kona hans, Elsa Grimsrud, som den første dekormålaren ved fabrikken. Han var leiar av keramikkavdelinga mesteparten av tida han var ved Graverens og han vart der fram til 1946, med eit opphald på eit par år rundt 1933 då han arbeidde på Egersund Fayancefabrik.

I 1946 vart han tilsett som disponent ved AS Figgjo Kraftselskap (seinare kalla Figgjo Fajanse og Figgjo AS) i Sandnes i samband med at produksjonen der skulle leggjast om frå keramikk til fajanse/flintgods. Ragnar Grimsrud formgav der dei fleste servisemodellane oppover heile 1950- og 1960-talet, mellom anna dei velkjende servisa Sissel og Grete og 1000-serien (som er brukt til mellom anna Astrid, Lotte og Smørblomst) og storhushaldningsmodellen 35-serien som han formgav i 1961 og som enno i dag (2005) vert produsert. 
Då Figgjo Fajanse og Stavangerflint fusjonerte i 1968 vart Ragnar Grimsrud kunstnarleg leiar og produktutviklingssjef for begge fabrikkane. Ragnar Grimsrud vart ved Figgjo AS til han gjekk av med pensjon i 1973.

Han er representert mellom anna ved desse samlingane: 
 Designmuseet, Helsingfors
 Kunstindustrimuseet i Oslo
 Musée de Céramique i Sèvres
 Nordenfjeldske kunstindustrimuseum
 Vestlandske kunstindustrimuseum

Fotnotar 

Grimsrud, Ragnar
Grimsrud, Ragnar
Grimsrud, Ragnar
Grimsrud, Ragnar
Grimsrud, Ragnar
Stavangerflint

Stavangerflint AS var ein fabrikk for tilverking av flintgods som låg i Hillevåg i Stavanger. Produksjonen starta i 1949 og vart nedlagt i 1979. 

Selskapet vart stifta allereie i 1946 og dei bygde ein heilt ny stor fabrikk i Hillevåg. I byrjinga heitte verksemda Stavanger Fajansefabrikk AS, men allereie tidleg på 50-talet endra dei namn til Stavangerflint AS.

Utover 50- og 60-talet var det ein livleg produksjon av servise og pynteartiklar som vasar, skåler, veggfat og mykje anna. Rett etter krigen var det ein voldsom trong her i landet for billige kvardagsservise, og den marknaden kasta både Stavangerflint og den hardaste konkurrenten, Figgjo Fajanse, seg over. Då den verste innanlandske trongen var stetta byrja dei etterkvart å sjå ut over landets grenser etter nye marknadar. På midten av 60-talet eksporterte Stavangerflint varene sine til ikkje mindre enn 24 land, mellom anna Storbritannia, USA, Canada, Danmark og Sverige, men den viktigaste marknaden var nok framleis i Noreg.

Stavangerflint AS fusjonerte med Figgjo Fajanse AS i 1968. Det vart dreve produksjon vidare i begge fabrikkane utover 1970-talet, men frå 1978 vart maskiner og tilsette gradvis flytta til Figgjo. Mange av dei tilsette takka nei til å byrja ved Figgjo, og fekk seg i staden nytt arbeid i Stavanger. I 1979 vart det heilt slutt på verksemda ved Stavangerflint.

Mellom dei kunstnarlege medarbeidarane var:

 Kåre Berven Fjeldsaa
 Vigdis Gløersen
 Gro Karlsen
 Anne Lofthus
 Kari Nyquist
 Carl Olaf Olsen
 Eystein Sandnes
 Inger Waage
 Kai Fjell

Norske fabrikkar
Stavanger kommune
Skipingar i 1946
Nedleggingar i 1979