alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Huastekisk

Huastekisk, eller wastekisk (tenek, teenek), er eit mayaspråk som blir snakka av huastekarar i La Huasteca i San Luis Potosí og det nordlege Veracruz i Mexico. I 2005 var det rundt 150 000 brukarar av språket, av dei ca. 90 000 i San Luis Potosí og ca. 60 000 i Veracruz.

Huastekisk er det av dei nolevande mayiske språka som skil seg mest frå dei øvrige. Den næraste slektningen til språket er det no utdøydde chikomuselsk.

Den første skildringa av huastekisk vart gjort av Andrés dei Olmos.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Huastekisk» frå ,  den 30. desember 2015.

Litteratur 
 Ariel de Vidas, A.  2003. “Ethnicidad y cosmologia: La construccion cultural de la diferencia entre los teenek (huaxtecos) de Veracruz”, i UNAM, Estudios de Cultura Maya.  Vol. 23.
 Campbell, L. and T. Kaufman.  1985.  “Maya linguistics: Where are we now?,” in Annual Review of Anthropology.  Vol. 14, ss. 187-98
 Dahlin, B. et al.  1987. “Linguistic divergence and the collapse of Preclassic civilization in southern Mesoamerica”.  American Antiquity.  Vol. 52, Nr. 2, ss. 367-82.
 INAH.  1988. Atlas cultural de Mexico: Linguistica.  Mexico by: Instituto Nacional de Antropologia e Historia.
 Kaufman, T.  1976.  “Archaeological and linguistic correlations in Mayaland and associated areas of Mesoamerica,” i World Archaeology.  Vol. 8, ss. 101-18 
 Malstrom, V.  1985.  “The origins of civilization in Mesoamerica: A geographic perspective”, i L. Pulsipher, red. Yearbook of the Conference of Latin Americanist Geographers.  Vol. 11, ss. 23-29.
 CDI San Luis Potosí: A Teenek Profile; Summary.
 Ochoa, L.  2003.  “La costa del Golfo y el area maya: Relaciones imaginables o imaginadas?”, i UNAM, Estudios de Cultura Maya.  Vol. 23.
 Robertson, J.  1993.  “The origins and development of Huastec pronouns.”  International Journal of American Linguistics.  Vol. 59, Nr. 3, ss. 294-314
 Stresser-Pean, G.  1989.  “Los indios huastecos”, i Ochoa, L., red.  Huastecos y Totonacas.  Mexico by: CONACULTA.
 Vadillo Lopez, C. and C. Riviera Ayala.  2003.  “El trafico maratimo, vehiculo de relaciones culturales entre la region maya chontal de Laguna de Terminos y la region huaxteca del norte de Veracruz, siglos XVI-XIX”, i UNAM, Estudios de Cultura Maya.  Vol. 23.
 Wilkerson, J. 1972.  Ethnogenesis of the Huastecs and Totonacs.  PhD dissertation, Department of Anthropology and Archaeology, Tulane University, New Orleans.

Mayaspråk
Språk i Mexico
Einskildspråk
Chuj

Chuj er eit språk som blir snakka av ca. 40 000 menneske i Huehuetenango i Guatemala og ca. 10 000 i Chiapas i Mexico. Det tilhøyrer den vestlege greina av mayaspråkfamilien.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Chuj» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
 
 
 Chuj hos Academia de las Lenguas Mayas
Mayaspråk
Språk i Guatemala
Språk i Mexico
Einskildspråk
Achi

Achi (achi') er eit mayaspråk som er nært i slekt med quiché. Det blir snakka av rundt 85 000 medlemmar av achifolket, som hovudsakleg held til i departementet Baja Verapaz i Guatemala.

Det er to hoveddialekter av achi: Cubulco-dialekten blir snakka av om lag 48 000 menneske i Cubulco-området vest for Rabinal, medan Rabinal-dialekten blir snakka av rundt 37 000 menneske i Rabinal-området.

Eit av meisterverka frå den førkolumbiske perioden er Rabinal Achí, eit teaterstykke skrive på achi.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Achi» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
  
  

Mayaspråk
Språk i Guatemala
Einskildspråk
Aguakatansk

Aguakatansk (awakateko) er eit mayaspråk som blir snakka av ca. 18 000 aguakatanarar, hovudsakleg i kommunen Aguacatán i dei vestlege høglanda i Guatemala. Det er òg registrert rundt 2 000 talarar i Mexico. Språket er nært beslekta med ixil.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Aguakatansk» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
  
Mayaspråk
Språk i Guatemala
Språk i Mexico
Einskildspråk
Akatansk

Akatansk (akateko, òg kjend som vestleg kanjobal) er eit mayaspråk som blir snakka i kommunen San Miguel Acatán i dei vestlege høglanda i Guatemala. Det er nært beslekta med kanjobal.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Akatansk» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
  

Mayaspråk
Språk i Guatemala
Einskildspråk
Chikomuselsk

Chikomuselsk (chikomuselteko, chicomucelteco) er eit utdøydd mayaspråk som vart snakka i kommunane Chicomuselo, Mazapa dei Madero og Amatenango de la Frontera i den meksikanske delstaten Chiapas og i einskilde område i det guatemalanske departementet Huehuetenango. Det døydde ut på 1970- eller 1980-talet. Alle etterkommarane av brukarane av språket, i alt rundt 1 600 personar, har spansk som morsmål.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Chikomuselsk» frå ,  den 31. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
  

Mayaspråk
Einskildspråk
Utdøydde språk i Amerika
Itza

Itza (itza') var eit mayaspråk i den yucatekanske greina som vart snakka ved Petén Itzá-sjøen i det nordlege Guatemala. Det var berre 12 talarar att av språket i 1986, og det vert no rekna som utdøydd. Dei attverande medlemmane av folkegruppa itza snakkar no spansk. Dei næraste slektningane til språket er yukatansk, lakandonsk og mopan.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Itza (språk)» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
  
 Itza hos Native Languages
 Itza-ordliste ved famsi.org
Mayaspråk
Einskildspråk
Ixil

Ixil er eit mayaspråk. Det vert tala av rundt 70 000 menneske og er hovudspråket i Ixiltriangelet – dei tre landsbyane San Juan Cotzal, Santa María Nebaj og San Gaspar Chajul – i El Quiché i Guatemala. Ixil består av tre dialektar som er såpass ulike at nokon meiner at det dreier seg om tre ulike språk.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ixil» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
 

Mayaspråk
Språk i Guatemala
Einskildspråk
Discoverer 1

Discoverer 1 var ein amerikansk satellitt. Han vart skoten opp 28. februar 1959 frå Vandenberg Air Force Base i USA. Satellitten var meint å gå inn i polbane, og ville vorte den fyrste satellitten til å gå inn i ein slik bane. Han var ein del av det løynlege Corona-programmet.

Satellitten hadde 15 telemetrikanalar til å senda data om kring 100 aspekt av ytinga til fartøyet. Instrumenta til satellitten vog 18 kilogram til saman.

Kjelder 
 Discoverer 1 - NSSDC

Amerikanske satellittar
Kakchikel

Kakchikel (kaqchikel ch'ab'äl, òg skrive kaqchiquel, cakchiquel eller caqchiquiel) er eit mayaspråk som talast av rundt 500 000 medlemmar av kakchikelfolket i det sentrale Guatemala.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kakchikel» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
 
Mayaspråk
Språk i Guatemala
Einskildspråk
Manglar infoboks
Kanjobal

Kanjobal, eller q'anjob'al, er eit mayaspråk som hovudsakleg blir tala i Guatemala og i delar av Mexico. Ifølgje estimat frå 1998 gjort av Ethnologue, hadde språket omtrent 77 700 morsmålstalarar, hovudsakleg i det guatemalanske departementet Huehuetenango. Dei nærast beslekta språka er chuj, akatansk og jakaltekisk, som saman med kanjobal utgjer den kanjobalanske greina av mayaspråkfamilien. Dei kanjobalanske språka er rekna for å vera blant dei mest konservative mayiske språka, men dei har òg nokre interessante nyvinningar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kanjobal» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
  
Mayaspråk
Språk i Guatemala
Einskildspråk
Qʼeqchiʼ

Qʼeqchiʼ (eldre ortografi kekchi) er eit mayaspråk som blir snakka av ca. 500 000 menneske i Guatemala og Belize.

Qʼeqchiʼ har to hovuddialektar: ein som blir snakka i Cobán i Alta Verapaz og ein som blir snakka i dei øvrige områda.

Litteratur
  pedagogisk grammatikk basert på den gamle ortografien.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kekchi» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
  
Mayaspråk
Språk i Belize
Språk i Guatemala
Einskildspråk
Klassisk maya

Klassisk maya er det eldste dokumenterte språket innan mayaspråk. Det er det språket som er mest brukt i dei førkolumbianske inskripsjonane med mayahieroglyfar. Klassisk maya er ein direkte etterkommar av urmaya, og den direkte forgjengeren til tre greiner av mayaspråk: Chol, yukatansk og huastekisk.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Klassisk maya» frå ,  den 30. desember 2015.  
 

Klassiske språk
Mayaspråk
Einskildspråk
Manglar infoboks
Klassisk quiché

Klassisk quiché er eit omgrep som vert brukt for å referera til varianten av det mayaspråket quiché som vart snakka i dei guatemalanske høglanda då spanjolane erobra Amerika på 1500-talet. Klassisk quiché er bevart i ei rekkje historiske dokument og tekstar. Den meste kjende teksten på klassisk quiché er den mytologiske forteljinga Popol Vuh.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Klassisk quiché» frå ,  den 30. desember 2015.  
 

Klassiske språk
Mayaspråk
Einskildspråk
Manglar infoboks
Lakandonsk

Lakandonsk (jach-t'aan ) er eit mayaspråk som blir snakka av rundt 1000 personar i Selva Lacandona i den meksikanske delstaten Chiapas. Den næraste slektningen til språket er yukatansk maya.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lakandonsk» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
 
 Lakandonsk i INALIs katalog over språk i Mexico
Mayaspråk
Språk i Mexico
Einskildspråk
Mocho

Mocho er eit mayaspråk som blir snakka i Tuzantán og Mototzintla i den meksikanske delstaten Chiapas. Språket er nesten utdøydd og har under 150 talarar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mocho» frå ,  den 30. desember 2015.  
 

Mayaspråk
Språk i Mexico
Einskildspråk
Manglar infoboks
Mopan

Mopan er eit mayaspråk som blir snakka av ca. 5 000 menneske i Belize og ca. 2 000 i Guatemala. Det tilhøyrer den yukatekanske greina, og er nærast beslekta med yukatansk, lakandonsk og itza.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mopan» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff 
  
Mayaspråk
Språk i Belize
Språk i Guatemala
Einskildspråk
Pokomam

Pokomam  (poqomam) er eit mayaspråk som blir snakka av rundt 49 000 menneske i Alta Verapaz i Guatemala og i tilgrensande område i El Salvador. Språket er nært i slekt med pokomchi.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Pokomam» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
  
Mayaspråk
Språk i El Salvador
Språk i Guatemala
Einskildspråk
Manglar infoboks
Pokomchi

Pokomchi  er eit mayaspråk som blir snakka av omtrent 92 000 menneske i einskilde kommunar i Baja Verapaz og Alta Verapaz i Guatemala. Språket er nært beslekta med pokomam. Det er to hoveddialekter av pokomchi: austleg og vestleg.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Pokomchi» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
  
Mayaspråk
Språk i Guatemala
Einskildspråk
Sakapultekisk

Sakapultekisk (sakapulteko) er eit mayaspråk som blir snakka av rundt 15 000 menneske i Sacapulas i det guatemalske departementet El Quiché.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sakapultekisk» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
  
Mayaspråk
Språk i Guatemala
Einskildspråk
Manglar infoboks
Sipakapansk

Sipakapansk (sipakapense) er eit mayaspråk som blir snakka av sipakapanerne i kommunen Sipacapa i Guatemala. Språket har rundt 8 000 brukarar. Det er nært beslekta med quiché.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sipakapansk» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
  
Mayaspråk
Språk i Guatemala
Einskildspråk
Manglar infoboks
Tektitansk

Tektitansk (b'a'aj, òg kjend som teco) er eit mayaspråk som blir snakka av rundt 1 000 tektitanarar, som hovudsakleg held til i kommunen Tectitán i departementet Huehuetenango i Guatemala. Språket er nært beslekta med mam.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tektitansk» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
  
Mayaspråk
Språk i Guatemala
Einskildspråk
Tojolabal

Tojolabal (tojolab'al) er eit mayaspråk som blir snakka av rundt 20 000 menneske i Las Margaritas i den meksikanske delstaten Chiapas. Det er nært beslekta med chuj.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tojolabal» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
  
Mayaspråk
Språk i Mexico
Einskildspråk
Tzutujil

Tzutujil (tz'utujil) er eit mayaspråk som blir snakka av tzutujilfolk sør for Atitlánsjøen i Guatemala. I dag har rundt 84 000 menneske tzutujil som morsmål. Det er to hovuddialektar av språket: austleg og vestleg.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tzutujil» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
  
Mayaspråk
Språk i Guatemala
Einskildspråk
Uspantansk

Uspantansk er eit mayaspråk som blir snakka av rundt 3 000 menneske i kommunane Uspantán og Playa Grande Ixcán i departementet El Quiché i Guatemala.

Uspantansk er eitt av tre mayiske språk som har utvikla kontrastiv tone; dei to andre er yukatansk og ein dialekt av tzotzil. Uspantansk skil mellom høg og låg tone.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Uspantansk» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
 
Mayaspråk
Språk i Guatemala
Tonespråk
Einskildspråk
Yukatansk maya

Yukatansk maya (maaya t'aan) er eit mayaspråk som blir snakka på Yucatánhalvøya, i det nordlege Belize og i deler av Guatemala. Blant talarane sjølv er språket kjent som «maya». Språket blir snakka av rundt 800 000 menneske. Det er det tredje største språket i Mexico, etter spansk og nahuatl. Mange har yukatansk maya som førstespråk.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Yukatansk maya» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff 
  

Mayaspråk
Språk i Belize
Språk i Guatemala
Språk i Mexico
Einskildspråk
Pioneer 4

Pioneer 4 var ein amerikansk romsonde som passerte 60 000 kilometer frå månen. Han vart skoten opp 3. mars 1959 med ein Juno II-rakett frå Cape Canaveral, og vart den fyrste amerikanske romsonden til å sleppa unna tyngdekrafta til jorda.

Pioneer 4 var kjegleforma - 51 centimeter høg og med ein diameter på 23 centimeter i den butte enden. Kjegla var forma av eit tynt skal av fiberglas dekt med gull for at ho skulle leia straum. Kjegla var òg måla med kvite striper for å halda temperaturen mellom 10 og 50 celsius. På tuppen av kjegla var det ein liten sonde om i lag med kjegla sjølv verka som antenne. Sonden var spinnstabilisert og vog 6,1 kilogram.

Pioneer 4 hadde ei vellukka oppskyting og nådde hovudmålet sitt: ein kurs frå jorda til månen. Sonden sende attende strålingsdata og gav ei verdfull øving i sporing. 4. mars 1959 passerte Pioneer 4 innanfor 60 000 kilometer frå måneyta, og vidare inn i solbane.  Sonden hadde fotomålarar som skulle gå av ved ein avstand på 30 000 kilometer eller mindre frå månen; men desse gjekk ikkje av grunna den røynlege passeringsavstanden. 

Sonden vart spora i 82 timar, ut til ein avstand på 655 000 km. I 1969 var Pioneer 4 framleis i solbane.

Kjelder 
 Pioneer 4 - NSSDC

Bakgrunnsstoff 

Pioneer-programmet
Chlorocardium

Chlorocardium er eit medlem av laurbærfamilien. Den består av to artar: Chlorocardium rodiei og Chlorocardium venenosum. Chlorocardium finst i det nordlege Sør-Amerika. Treet er seintvaksande, og evig grønt. Treverket er hardt.

Laurbærfamilien
Ulrich Beck

Ulrich Beck () var ein tysk sosiolog, fødd i Stolp i dagens Polen og død i München. Han vart vide kjend for verket Risikogesellschaft. Auf dem Weg in eine andere Moderne, ei bok som vart publisert i 1986 og er omsett til 35 språk. Her skildra han mellom anna avtradisjonaliseringa av livsformene i industrisamfunnet og avstandardiseringa av lønsarbeidet samt nye og individualiserte livssituasjonar og livsmønster. Beck kritiserte sosiologien for å nytte seg av synsvinklar låste til nasjonalstatlege tilhøve og terminologiar. Dei teknisk-økonomiske framstega oppnådd i industrisamfunnet, som til dømes bruken av atomkraft, fann han hadde utilsikta biverknader på overnasjonalt og globalt nivå. Fylgjene av grenseoverskridande miljøproblem og globalisering spela ei viktig rolle for Beck når han utvikla sine samfunnsteoriar.

Risiko og frihet, ei bok basert på tekstar frå fleire av Becks verk, kom på norsk bokmål i 1997.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ulrich Beck» frå ,  den 31. desember 2015.  
 

Tyske sosiologar
Hesperium

Hesperium (namnsett etter Hesperiahøgsletta) er den nest tidlegaste geologiske perioden til Mars som det finst kjende fysiske spor etter. Perioden kjem etter Noachium og varte frå 3,7 til 2,9 milliardar år sidan. 

Talet på nye nedslagskrater per tidseining var mykje lægre i Hesperium enn Noachium. Den vulkanske aktiviteten gjekk òg ned, men var framleis tydeleg. Fleire enorme flaumar fann stad i perioden, mellom anna kring kanten av Chryse-lågsletta og aust i Hellas-lågsletta. Kaosterreng vart òg danna.

Marsroveren Spirit landa i eit område rikt på steinar frå Hesperium.

Etter Hesperium fylgjer Amazonium.

Kjelder 

Geologien til Mars
Dornbirn

Dornbirn er ein kommune i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Med over 47 000 ibuarar i 2015 er kommunen den mest folkerike i forbundslandet og den tiande største byen i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 120,8 km². Den folkerike delen av Dornbirn ligg 437 meter over havet, mot aust stig landskapet over i åsar og fjell.

Dornbirn er eit næringssenter i det vestlege Austerrike og eit regionalt knytepunkt i samferdsla. 

Byen var heller liten til slutten av det 19. hundreåret. Med ei veldig oppblomstring i tekstilindustrien voks Dornbirn snøgt til å verte den meste folkerike kommunen mellom Alpenrhein og Arlberg.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dornbirn» frå ,  den 31. desember 2015.  
 

Vorarlberg
Alagwa

Alagwa er eit kusjittisk språk som blir snakka av rundt 30 000 menneske i regionen Dodoma i Tanzania. Det er i nær slekt, men ikkje innbyrdes forståeleg, med iraqw. Lengjer ute er det òg i slekt med burunge og gorowa.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Alagwa» frå ,  den 31. desember 2015.  
 

Kusjittiske språk
Språk i Tanzania
Einskildspråk
Burunge

Burunge er eit kusjittisk språk som blir snakka av burunge-folk i regionen Dodoma i Tanzania. Det er i nær slekt med alagwa, iraqw og gorowa, som blir snakka i regionane Dodoma og Manyara i Tanzania.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Burunge (språk)» frå ,  den 31. desember 2015.  

Kusjittiske språk
Språk i Tanzania
Einskildspråk
Gorowa

Gorowa er eit sørkusjittisk språk som blir snakka av rundt 50 000 av gorowa-folket i regionane Dodoma og Arusha i Tanzania.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Gorowa (språk)» frå ,  den 31. desember 2015.  

Kusjittiske språk
Språk i Tanzania
Einskildspråk
Iraqw

Iraqw er eit kusjittisk språk som blir snakka i dei tanzanianske regionane Arusha og Manyara. I følgje Ethnologue sine tal frå 2001 blir iraqw snakka av 462 000 personar, og talet er aukande på grunn av at iraqwfolket er ope for andre folkegrupper. Språket har mange lånord frå datooga, spesielt i poetisk språk. Språket gorowa, som blir snakka sør for iraqw, deler mange karakteristikkar med iraqw, og vert av og til rekna som ein dialekt av iraqw.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Iraqw» frå ,  den 31. desember 2015.

Litteratur 
 Maarten, Mous. 1993. A grammar of Iraqw. Hamburg: Buske.
 Mous, Maarten, Martha Qorro, Roland Kießling. 2002. Iraqw-English Dictionary. With an English and a Thesaurus Index. Cushitic Language Studies Volume 18.

Kusjittiske språk
Språk i Tanzania
Amorittisk

Amorittisk er eit nordvestsemittisk språk som vart talt av dei folkestammane som vart kalla for amorittane i antikken i Midtausten. Språket er kjent utelukkande frå akkadiske skrifter der det opptrer namn som ikkje er akkadiske og som vart skrive ned i den tida amorittane styrte i Babylonia mot slutten av 2000-talet f.Kr. og byrjinga av 1000-talet f.Kr., hovudsakleg frå byen Mari og i ei mindre grad frå Alalakh, Tell Harmal, og Khafajah. Tidvis er slike ikkje-akkadiske namn òg funne i tidlege egyptiske tekster, og eit stadnamn — «Sənīr» (שְׂנִיר) for Hermonfjellet — er kjent frå Bibelen (Femte Mosebok 3:9), og merkeleg nok kan det vera indoeuropeisk i opphavet sitt (moglegvis grunna hettittisk innverknad). Kjende karaktertrekk i språket er:
 Det vanlege nordvestlege semittiske skiljet imperfektiv-perfektiv er funne — det vil seia Yantin-Dagan, «Dagon gjev» (ntn); Raṣa-Dagan, «Dagon var glad» (rṣy). Det inkluderer ei tredjepersonsending -a (i motsetnad til akkadisk eller hebraisk), og ein vokal i imperfektum -a, som i arabisk framfor hebraiske og arameiske -i-.
 Det var ei verbform med ein fordobla andrekonsonant — det vil seia Yabanni-Il, «Gud skapar» (rotord bny).
 I fleire tilfelle der akkadisk har š, har amorittisk, som hebraisk og arabisk, h, såleis hu, 'hans', -haa, 'hennar', kausativ h- eller ʼ- (I. Gelb 1958).
 Førsteperson perfektum er i -ti (eintal), -no (fleirtal), som i kanaanittiske språk.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Amorittisk» frå ,  den 31. desember 2015.

Litteratur 
 Cohen, D. (1985): Les langues chamito-semitiques, CNRS: Paris.
 Gelb, I. (1958): «La lingua degli amoriti» i: Academia Nazionale dei Lincei.  Rendiconti, no. 8, 13, s. 143–163.
 Huffmon, H. B. (1965): Amorite Personal Names in the Mari Texts.  A Structural and Lexical Study, Baltimore.
 Mugnaioni, Remo (2000): «Notes pour servir d’approche à l’amorrite» Travaux 16 – La sémitologie aujourd’hui, Cercle de Linguistique d’Aix-en-Provence, Centre des sciences du langage, Aix-en-Provence, s. 57-65.
 Streck, M. P. (2000): Das amurritische Onomastikon der altbabylonischen Zeit. Bind 1: Die Amurriter, Die onomastische Forschung, Orthographie und Phonologie, Nominalmorphologie. Alter Orient und Altes Testament Band 271/1, Münster.

Semittiske språk
Einskildspråk
Manglar infoboks
Antakya-stelen

Antakya-stelen er ein stele, eller oppreist stein med bilde og innskrift, frå assyrisk tid. Steinen blei reist under den assyriske kongen Adad-Nirari III, som regjerte frå 810 til 781 f.Kr. Han hadde funksjon som grensestein mellom to av vassalane hans, Ataršumki av Arpad og Zakkur av Hamath.

Steinen vart funnen rundt 1,5 km utanfor Antakya i Tyrkia, det gamle Antiokia. Han blei funnnen av ein bonde som grov ut ein brunn nær elva Orontes.
Han står no i Antakya arkeologiske museum. Venstresida av stelen er skada, men ein kan lesa innskrifta, som er skriven med kileskrift.

På den øvre halvdelen av stelen er kongen sjølv og generalen hans Šamši-ilu framstilt ved sida av ei søyle. Nedre halvdel har ein inskripsjon på fire avsnitt. Det første nemner kongen sine titlar, ein vanleg måte å byrja ei innskrift på. Deretter følgjer ein avtale som seier at landsbyen Nahlasi skal vera del av Arpad. I neste avsnitt løyser kongen og generalen landsbyen frå alle andre band og gjev han over til Ataršumki og arvingane hans. Deretter følgjer eit formulaisk avsnitt som forbannar einkvan som bryt avtalen. Det nemner dei assyriske gudane  Aššur, Adad, Ber, Enlil, Ninlil, Sin som vernarar for avtalen.

Kjelder

 

Første utgåve av artikkelen bygde på «Antakya-stelen» frå ,  den 19. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
 The Antakya stela
 Veysel Donbaz: Two Neo-Assyrian Stelae in the Antakya and Kahramanmaras Museums. In#: Annual Revue of the Royal Inscriptions of Mesopotamia Project. 8, 1990, s. 5–24.

Assyria
Antakya
Provinsen Hatay
Arkeologiske funn i Tyrkia
Semittiske språk
Stelar frå Det nære Austen
Stelar frå Tyrkia
Eblaittisk

Eblaittisk er eit utdøydd austsemittisk språk i nær slekt med akkadisk, som vart snakka i oldtidsbyen Ebla, i dagens Syria. Det vert rekna som det første skrivne semittiske språket. I ruinane av byen fann dei mellom 1974 og 1976 rundt 17 000 godt verna kileskrifttavler som er skrive på både sumerisk og eblaittisk.

Lingvistisk ligg eblaittisk ein stad mellom det samtidige austsemittiske språket akkadisk og dei nordvestsemittiske språka, representert av ugarittisk, arameisk og kanaanittiske språk (fønikisk, hebraisk, m.fl.). Kileskrifta kan òg overdriva dei austlege særprega ved eblaittisk, på grunn av den ikkje er godt eigna til å transkripere semittiske språk.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Eblaittisk» frå ,  den 31. desember 2015.

Litteratur 
 John Huehnergard, Christopher Woods: Akkadian and Eblaite. In: R. Woodard (Hrsg.): The Cambridge Encyclopedia of the World’s Ancient Languages. Cambridge 2004. ISBN 0-521-56256-2
 Paolo Matthiae: Aux origines de la Syrie: Ebla retrouvée. Gallimard, Paris 1996, ISBN 2-07-053350-6
Semittiske språk
Utdøydde språk i Asia
Einskildspråk
Manglar infoboks
Mandeisk

Mandeisk er eit utryddingstruga semittisk språk som vert talt av 500 personar i Iran. Det er òg namnet på eit klassisk språk som truleg er den direkte forgjengeren til dagens språk, og som berre vert brukt som liturgisk språk i mandeanismen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mandeisk» frå ,  den 31. desember 2015.  
 

Semittiske språk
Språk i Iran
Einskildspråk
Manglar infoboks