alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Dennis Chambers

Dennis Chambers () er ein amerikansk trommeslagar som har spelt med mellom andre John Scofield, Steely Dan, Santana, Parliament/Funkadelic, David Sanborn, Bob Berg, Mike Stern og Santana. Han har også vore trommis i det svensk/norske Grafitti med Håkon Graf og Ulf Wakenius.
 
Spelestilen er prega av hans tekniske dugleik og godt utvikla koordinasjon. Han har særleg merka seg ut innan fusion- og funksjangrane, men han har også spelt med både akustiske jazzband og popartistar.

Chambers starta å spele som fireåring, og spelte sine første konsertar på nattklubbar i Baltimore allereie som seksåring. Då han var 18 år byrja han i Parliament Funkadelic, som han spela med frå 1978 til 1985. Han gjekk vidare til å jobbe saman med kjende fusionartistar som Scofield, Sanborn, Berg og «The Brecker Brothers». Sidan 1998 har han gjeve ut tre plater under eige namn.

Utvald diskografi 
 P-Funk All Stars Live at the Beverly Theater in Hollywood (1983)
 John Scofield Blue Matter (1986)
 John Scofield Loud Jazz (1987)
 John Scofield Pick Hits Live (1987)
 Steely Dan Alive in America (1995)
 Dennis Chambers Outbreak (2002)
 Howe, Wooten, Chambers Extraction (2003)
 Dennis Chambers Boston T Party (2005)

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell heimeside for Dennis Chambers
 Intervju på Music Monthly 

Chambers, Dennis
Kenny Clarke

Kenny Clarke () fødd som Kenneth Clarke Spearman i Pittsburgh i Pennsylvania, var ein amerikansk jazztrommis. Han sat i husbandet på Minton's Playhouse i byrjinga av 1940-åra, og var sentral i utviklinga av bebopen. Bruken av ride cymbalen i moderne jazz vert gjerne tilskrive Clarke. Tidlegare var skarptromma (saman med basstromma) den viktigaste tromma ein nytta for å markere pulsen. Clarke byrja å flytte dette over til cymbalane, og let basstromma og skarptromma stå for markeringar i musikken. 

Clarke var med i det fyrste mannskapet til Modern Jazz Quartet i 1951, og han deltok I fleire studioopptak for Savoy Records. Connie Kay erstatta han i MJQ i 1955, og frå 1956 budde Clarke i Frankrike, der han spelte med amerikanske musikarar som vitja Paris (mellom andre Bud Powell, som han spelte med i ein trio med Pierre Michelot). Saman med den belgiske pianisten Francy Boland starta han eit storband i 1961 med leiande europeiske musikarar og amerikanske musikarar som budde i Europa.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Kenny Clarke» frå ,  den 17. juni 2006.  
 

USA-amerikanske jazztrommeslagarar
Folk frå Pittsburgh
Sosialistisk Ungdomsforbund

Sosialistisk Ungdomsforbund, opphavleg kalla Sosialistisk Ungdomsfylking, var ungdomsorganisasjonen til Sosialistisk Folkeparti (SF) i perioden frå partiet blei stifta og fram til brotet på landsmøtet våren 1969. SUF skifta kort tid etter brotet namn til Sosialistisk Ungdomsforbund (marxist-leninistene), SUF(m-l). Folk med tilknyting til SUF(m-l) i Oslo stod bak avisa Klassekampen, og ein kan seie at ungdomspartiet var ein forløpar til Arbeidernes kommunistparti.

I 1973 skifta SUF(m-l) namn til Raud Ungdom og blei ungdomspartiet til AKP(m-l).

Leiarar 
 Ole Kopreitan - 1963–1965
 Theo Koritzinsky - 1965–1966
 Peder Martin Lysestøl - 1966–1967
 Sigurd Allern - 1967–1968
 Sigmund Grønmo - 1968–1969
 Pål Steigan - 1969–1971
 Sverre Knutsen - 1971–1973

Sosialistiske parti
Tidlegare norske ungdomslag
Nedleggingar i 1969
Skipingar i 1961
Theodosius II av Austromarriket

Flavius Theodosius II (401–28. juli 450) var austromersk keisar frå 407 fram til han døydde.

Theodosius var den eldste sonen av keisar Arcadius, og då faren døydde blei sju år gamle Theodosius krona som ny keisar.

Han gifta bort dotter si, Licinia Eudoxia, til den vestromarske keiseren Valentinian III, slik at dei to delane av Romarriket for ei kort stund blei samla igjen.

Fødde i 400-åra
Det theodosiske dynastiet
Døde i 450
Austromerske keisarar
Bånsull

Bånsull eller voggesong er ei nemning på songar sungne for ungar når ein vil roa dei ned eller ha dei til å sova. Bånsullar er som regel enkle, rolege melodiar med mange vers som kan sulla eit barn til å sova. Mange bånsullar er gamle folkeviser. Nyare slike verk blir gjerne kalla kveldssongar eller godnattsongar.

I klassisk musikk ber bånsullar gjerne det franske namnet berceuse.
Den mest kjende klassiske bånsullen er truleg «Wiegenlied» av Johannes Brahms, medan «Gjendines bådnlåt» av Edvard Grieg er den best kjende norske bånsullen i klassisk musikkstil.

Bakgrunnsstoff 
lullabiesoftheworld.org
 «Gjendines bådnlåt»  ved lullabiesoftheworld.org
 «Nå ska' en liten få sova så søtt»  ved lullabiesoftheworld.org

Musikkformer
Barn
Judea

Judea (hebraisk יהודה, Yəhuda, tiberhebraisk Yəhûḏāh, arabisk يهودية, Yahudia, gresk Ἰουδαία, Ioudaía) er ei nemning på eit område sør i Vestbreidda der jødar slo seg ned etter eksilet i Babylonia. Judea er ei gresk-latinsk form av det arameiske jehud, av hebraisk for 'prise'.  Namnet på regionen vart framleis nytta etter den babylonske erobringa og persisk, hellenistisk og romersk tid. Som følgje av Bar Kokhba-opprøret i 135 evt. fekk regionen nytt namn og vart slått saman med Romersk Syria til Syria Palaestina av den sigrande romerske keisaren Hadrian. Omgrepet Judea som geografisk omgrep vart offisielt henta fram att på 1900-talet som ein del av det idraelske distriktnamnet på det meste av Vestbreidda – Judea- og Samaria-området.

Judea låg sør for Samaria og nord for Idumea, mellom Middelhavet og Dødehavet. Området blei mykje utvida under av makkabearane. 

Judea med naboområde blei eit vasallrike under Romarriket i det første hundreåret f.Kr. og ein romersk provins frå år 6.

Området er i dag er delt mellom Israel og Vestbreidda, og i nokre samanhengar, Jordan.

Geografi

Judea er eit fjellendt område og delar av området vert rekna som ein ørken. Høgda varierer mykje, frå 1 020 moh i sør ved Hebron-fjellet, 30 km sørvest for Jerusalem, og fell så mykje som til 400 meter under havnivå aust i regionen. Området får lite nedbør, frå kring 400-500 mm i dei vestlege åsane, til kring 600 mm kring Vest-Jerusalem (sentralt i Judea), og så attende til 400 mm i Aust-Jerusalem og berre kring 100 mm i austlege område på grunn av ein regnskugge. Dette tørraste området vert kalla Judeaørkenen. Klimaet varierer såleis mellom middelhavsklima i vest og ørkenklima i aust, medn ei smal stripe steppeklima i mellom. 

Dei største byane i regionen er Jerusalem, Betlehem, Gush Etzion, Jeriko og Hebron.

Geografar deler Judea inn i fleire regionar: Hebronåsane, Jerusalemsadelen, Bethelåsane og Judeaørkenen aust for Jerusalem, som fell i fleire steg ned til Daudehavet. Åsane markerer seg med ein antiklin struktur. I antikken var desse åsane skogkledde, og i Bibelen er det skildra jordbruk og sauehald i området. Det er framleis dyr som beitar her, med gjetarar som flyttar dei opp til åstoppane om sommaren. Det jødiske opprøret mot romarane enda i at store område vart øydelagt på landsbygda i Judea.

Sjå òg
Det gamle Israel
Judea og Samaria

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Judea» frå ,  den 2. oktober 2014. 
 oppgav desse kjeldene:

Kapelrud, Arvid S. (13. desember 2012). Judea, Store norske leksikon. Henta 19. november 2013.

Bakgrunnsstoff

 Judea og borgarkrigen
 Bilete frå Judea

 01
Arkeologiske funn i Israel
Stader i Bibelen
Ørkenar i Israel
Palestinsk geografi
Geografi på Vestbreidda
Historiske jødiske samfunn
Historiske regionar
Stader i det nye testamentet
Regionar i Israel
Vestbreidda
Latinske stadnamn
Langfoss

Langfoss er den 16. høgaste fossen i Noreg og Europa ut frå totalt fall. Han ligg på sørsida av Åkrafjorden i Etne kommune i Vestland. Fossen er ein del av Vaulaelva. Europaveg 134 kryssar fossen like over utløpet i fjorden. I 1980 vart det vedteke i verneplan for vassdrag at fossen skulle verta verna mot vasskraftregulering i sommarsesongen mellom 1. mai og 30. september. I ei utviding av verneplanen vart det den 18. februar 2005 vedteke at fossen skal renna fritt heile året.

På bakgrunn av omgjevnadar, volum, høgd og lett tilgjenge har nettstaden World Waterfall Database har kåra Langfossen til den vakraste i verda.

Sjå òg 
 Fossar i Noreg

Bakgrunnsstoff 
 Verdens flotteste foss er norsk på http://www.dagbladet.no
 World Waterfall Database 
 042/1 Vaulaelva m Langfoss  på http://www.nve.no

Kjelder 
 Langfoss på World Waterfall Database 

Geografi i Etne
Fossar i Vestland
Turistmål i Vestland
Dortmund

Dortmund er ein by i Tyskland i delstaten Nordrhein-Westfalen i Ruhr-området. Folketalet i byen er 585 045 (2007), og han er den største byen i regionen, og den sjuande største i Tyskland og den 34. største i EU.

Elva Ruhr renn gjennom byen og den vesle elva Emscher renn gjennom forstadane. Dortmund-Ems-kanalen endar ved Dortmund Hamn, som er den største kanalhamna i Europa og som knyter Dortmund til Nordsjøen.

Dortmund er kjend som «den grøne metropolen i Westfalen». Nesten halvparten av arealet består av vassvegar, skogområde, jordbruksland og grøne område med romslege parkar som Westfalenpark og Rombergpark. Dette står i kontrast til nesten hundre år med omfattande gruvedrift etter kol og stålverka innanfor bygrensa.

Historie 
Historia om Dortmund går tilbake til 880 då byen først vart nemnd i offisielle dokument som Throtmanni. Han var ein liten landsby, og i 1152 kom keisar Fredrik Barbarossa til området og bygde opp att byen som hadde vorte øydelagd av brann kort tid før. Barbarossa heldt til i byen i to år, og kort tid etter voks han til ein av dei mektigaste byane i riket. På 1200-talet vart Dortmund med i Hansaen. I 1220 fekk han status som fri keisarby, og han vart då direkte underordna keisaren. Etter 1320 stod den rike handelsbyen oppført som Dorpmunde i nedskrivne kjelder. Opphavet til namnet er ukjend. 

Dortmund vart ein fri keisarby i Niederrheinisch-Westfälischer Reichskreis fram til 1802, då han vart ein eksklave i Fyrstedømet Orange-Nassau. I 1806 vart han ein del av Storhertugdømet Berg. Etter nederlaget til Napoleon Bonaparte i 1815 under napoleonskrigane vart Dortmund ein del av Preussen og provinsen Westfalen. Byen var landkreissete i Arnsberg fram til 1875, før han vart ein kreisfri by i regionen. Under industrialiseringa av Preussen vart Dortmund eit stort senter for kol, stål og ølet Dortmunder.

Under styret til Nazi-Tyskland låg Aplerbeck sjukehus i Dortmund, der ein utførte dødshjelp på fysisk og psykisk utviklingshemma personar. Som eit mål midt i Ruhr-området vart Dortmund og nabobyane bombardert av allierte fly, og etter krigen var 80 % av bygningane i Dortmund øydelagd.

I dag er byen eit senter for høgteknologisk industri, og ein av dei grønaste byane i Westfalen med store parkar og hagar som vart oppretta under gjennoppbygginga av byen etter den andre verdskrigen. I tillegg vert det kvart år her halde ei av dei mest anerkjende sjakkturneringane i verda.

Byggverk 

 Florianturm (Dortmund sitt TV-tårn)
 Signal Iduna Park – Fotballbanen til Borussia Dortmund

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Dortmund» frå ,  den 14. juni 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Fotografi frå Dortmund
 Meir enn 500 restaurantar i byen 
 Fotballaget BV Borussia Dortmund

 
Byar i Nordrhein-Westfalen
Byar i Tyskland
Hansaen
Frie riksbyar
Gelsenkirchen

Gelsenkirchen er ein by i delstaten Nordrhein-Westfalen i Tyskland. Byen ligg i Ruhrområdet ved elva Emscher. Innbyggjartalet er om lag 265 000 (2007).

Gelsenkirchen vart første gong omtala skriftlege kjelder i 1150, men byen var ein liten landsby fram til 1800-talet. Den industrielle revolusjonen førte til stor økonomisk vekst i heile området. I 1840, då ein byrja å utvinna kol, budde det 6000 innbyggjarar i Gelsenkirchen. I 1900 hadde folketalet stege til 138 000.

Byen sin kolindustri synte seg å vera viktig for Tyskland under andre verdskrigen og for utviklinga av oljeindustri fram til i dag. For å kunne vera sjølvforsynt med olje, vart det før krigen starta oljeproduksjon basert på kol. Dette var starten på oljeselskapet Veba Öl AG, som mellom anna forsynte bensinstasjonane til føretaket Aral. I 2001 vart Veba Öl seld til oljeselskapet BP.

Fotballklubben FC Schalke 04 er frå Gelsenkirchen. Schalke si heimebane, Veltins-Arena, vert rekna for å vera eit av dei mest nyskapande stadionanlegga som er bygd dei siste åra.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Byen sin offisielle nettstad (tysk og engelsk)

Byar i Tyskland
Byar i Nordrhein-Westfalen
Sveagruva

Sveagruva er ei kolgruve på Svalbard inst i Van Mijenfjorden på Vest-Spitsbergen. Ved gruva finn ein den tredje største busettinga på Svalbard. Staden har kring 200 innbyggjarar. Gruvedrifta vart starta i 1917 av svenske Jernkontoret. Av dette kjem namnet Svea, på svensk Sveagruvan. Gruva vart kjøpt opp av Store Norske Spitsbergen Kulkompani i 1934. Utvinninga stoppa opp i tida 1949-1970, stogga på nytt ei tid frå 1987, men vart seinare teke opp att. Sommaren 2005 braut det ut ein større brann i gruva. Brannen vart ikkje sløkt før etter fem veker. Kostnadane for brannsløkking vart kring 700 millionar kroner.

Litteratur 
 Dag Avango: Sveagruvan. Svensk gruvhantering mellan industri, diplomati och geovetenskap. Jernkontorets bergshistoriska skriftserie, skrift nr 44, Stockholm 2005. ISBN 91-974131-7-8 Omtale

Gruvedrift på Svalbard
Geofysikk

Geofysikk er ein vitskap innan geovitskapane der ein studerer fysiske tilhøve knytte til jorda. Praktisk geofysikk spelar ei stor rolle. Mellom anna vert han nytta innan vêrvarsling med meteorologi. Ionosfæreforskinga eller aeronomi er viktig for radiokommunikasjon. Oseanografi er viktig for fiske og sjøfart, samt for militære føremål. I tillegg vert geofysikk nytta ved leiting etter malm og petroleum.

Fag 
 Atmosfærisk fysikk
 Meteorologi
 Aeronomi eller ionosfæreforsking, 
 Klimatologi
 Fysisk oseanografi
 Limnologi, vitskapen om innsjøar og rennande vatn. 
 Hydrologi, vitskapen om vassførekomstar, vasskrinslaupet og vassfordelinga på landjorda
 Fastjordsfysikk
 geodesi eller jordmåling
 seismologi, læra om jordskjelv og bølgjerørsler i jorda
 gravimetri, utforking av tyngdefeltet til jorda)
 studiet av jordmagnetismen
 geotermikk, studiet av varmestraumar i og varmestråling til og frå jorda. 

Vulkanologi og glasiologi er grenseområde mellom geofysikk og geologi.

Bakgrunnsstoff 
 http://www.ramboll.dk/dan/sites/other+sites/ti+geofysikx/default.htm
Bernt Aardal

Bernt Aardal () er ein norsk statsvitar og valforskar. Han er Dr. philos. i statvitskap og har sidan 1994 vore forskingsleiar ved Institutt for samfunnsforskning. Han har vore tilsett som professor II ved Institutt for statsvitskap, Universitetet i Oslo sidan 1998.

Aardal er styreleiar ved Institutt for fredsforskning PRIO sidan 2007, og styreleiar for Norsk
Samfunnsvitskapleg Datatjeneste NSD sidan 2003.

Han vart medlem av Det Norske Videnskaps-Akademi (2020).

Bakgrunnsstoff 
 	
 Nettstaden til Institutt for samfunnsforskning 
 Privat heimeside

Norske statsvitarar
Folk frå Drammen
Halshogging

Halshogging eller avhovding er ein gammal avrettingsmetode som har vore bruka mykje opp gjennom tida. Han er framleis i bruk i somme land, såleis Saudi-Arabia. I eldre tider var det slik i ein del land, mellom dei England, at halshogging vart sedd på som mindre audmjukande enn henging, slik at adelege dødsdømde vart halshogde, medan andre oftast vart hengde. Reiskapane som har vore bruka ved halshogging er sverd, øks og giljotin. Giljotinen var ei tung falløks i ei ramme, og vart oppfunnen av ein lege som eit meir humant og raskt alternativ til dei avrettingsmetodane som var bruka før.

Avrettingsmetodar
Kongeriket Kongo

Kongeriket Kongo (kongo: Kongo dya Ntotila eller Wene wa Kongo) var eit afrikansk kongerike som låg vest i Sentral-Afrika, der no Nord-Angola, Cabinda, Kongo-Brazzaville, og den vestlege delen av Kongo låg. På sitt største rakk det frå Atlanterhavet i vest til Kwangoelva i aust, og frå the Kongoelva i nord til Kwanzaelva i sør. Kongeriket inneheldt fleire provinsar som vart styrde av ein monark.

Kongo
Afrikansk historie
Mirza

Mirza (persisk ميرزا mīrzā, avstytting av amirzada, «avkjøme av ein emir») er ei fyrstenemning og eit namn i den persiske kulturkrinsen.

Kjende namneberarar

Personnamn

 Mirza Ghalib, kjend urdu- og persiskdiktar frå mughalhoffet
 Mirza Aslam Baig, pakistansk general

Slektsnamn
 Diya Mirza, skodespelar og Miss India
 Iraj Mirza, persisk diktar
 Iskander Mirza, den første presidenten av Pakistan

Annan bruk
Mirza er òg det vitskaplege namnet på rottemakiar, ei slekt i lemurfamilien dvergmakiar.

personnamn av persisk opphav
slektsnamn av persisk opphav
adelstitlar

en:Mirza
Henging

Henging er ein avrettingsmetode som har vorte mykje bruka opp gjennom tida. Framleis i dag er han i bruk, mellom anna i Iran. Personen blir da hengd etter halsen (oftast i eit tau) til han døyr. 

Ein kan skilje mellom henging med høgt fall og henging utan høgt fall eller utan fall i det heile. Ved henging med høgt fall og eventuelt vekter festa til beina, vil personen knekkje nakken i fallet, og såleis vera medvitslaus når han døyr. Utan høgt fall, vil personen sakte bli kvelt. Dette kallar ein au levande henging. Dødsprosessen tek etter denne metoden lang tid.

I Storbritannia vart folk som var dømde for høgforræderi i gamle dagar «hanged, drawn and quartered». Det vil seie levande hengde, og så tekne ned medan dei enno var i live. Så vart dei spretta opp og innvolane dregne ut. Når dei endeleg var døde, vart kroppane delte i fire og delane sette på stakar.

Avrettingsmetodar

simple:Death penalty#Forms of execution
Garottering

Garottering er ein avrettingsmetode som mellom anna vart bruka i Spania, så seint som på slutten av Franco sitt fascistiske diktatur. Metoden går ut på at ein slags krage med ein skru blir festa til halsen på den dødsdømde. Skruen blir skrudd til, slik at offeret gradvis blir kvelt, eller nakken til slutt blir knekt.

Avrettingsmetodar
Tortur
Pedant

Pedant (frå italiensk pedante) er ei nemning på ein person som er oppteken av små detaljar, synonym (som substantiv) med paragrafryttar, flisespikkar og liknande. I engelsk blei ordet tidlegare også brukt som nemning på skulemeister eller huslærar (jf. pedagog).

Som adjektiv blir «pedant» gjerne brukt om det å pirke på små detaljar, til dømes «for å vere pedantisk, så sa han faktisk ikkje det» eller «det går ikkje nokon veg å drive pedanteri med dette».

Uttrykk
Redaktør

Redaktør, på nynorsk også bladstyrar, er ei nemning på styraren av eit blad, skrift eller avis. Redaktøren har suveren rett til å styre over bladet, og difor også eineansvar for kva som står på trykk i bladet. «Ansvarleg redaktør» er den vanlege nemninga i Noreg på den redaktøren som har det øvste og endelege ansvaret for det publiserte innhaldet i eit redaksjonelt verk etter kapittel 48 i straffeloven.

I større aviser eller blad har redaktøren gjerne tittelen sjefredaktør, men fleire redaktører under seg med delegert ansvar. Tittelen vert også brukt om redaksjonsleiarar i radiokanalar, fjernsynskanalar og nettaviser.

Redaktørrolla har endra seg gjennom tidene. Mange redaktørar i dag arbeider etter Redaktørplakaten, som er ei felles erklæring frå Norsk Redaktørforening og Mediebedriftenes Landsforbund.

medieyrke
Vebjørn Tandberg

Vebjørn Otto Tandberg () var ein norsk ingeniør og industrileiar. Han var utdanna til elektroingeniør ved NTH i Trondheim. I perioden 1931-1933 var han assistent for akustikkprofessor Holtsmark ved NTH. I 1933 grunnla han Tandbergs Radiofabrikk i Oslo. Tandberg er rekna som ein pionér i tenking rundt å skape gode tilhøve for arbeidstakarane, og med det oppnå høgare innsats, større lojalitet og auka produktivitet.

Litteratur 
 Hegnar, Trygve: Vebjørn Tandberg, Gyldendal 1980. 
 Dahl, Helmer og Strømme Svendsen, Arnljot: Vebjørn Tandberg : triumf og tragedie, Bergen 1995.

Bakgrunnsstoff 
 Tandberg historie 

Tandberg, Vebjørn
Tandberg, Vebjørn
Folk frå Bodø
Reformasjonen i Danmark-Noreg

Reformasjonen i Danmark-Noreg fann offisielt stad i 1536, då den statlege religionen i Danmark-Noreg gjekk over frå katolisismen til protestantismen. Etter fleire års borgarkrig oppnådde Kristian 3. å innføra ei luthersk statskyrkje med seg sjølv som øvste autoriteten.

Reformasjonen kom uforberedt på Noreg. Næringslivet var lite utvikla og norsk borgarskap fanst ikkje. I samband med innføringa av Luthers lære blei Noreg gjort til eit lydrike, ein provins, av Danmark og mista siste rest av sjølvstende. Kulturelt var reformasjonen på mange måtar eit tap, særs for det norske språket.

Bakgrunn 

Den lutherske propagandaen nådde Danmark på 1520-talet. På grunn av misnøya med den katolske kyrkja si «pengeutpressing», fekk den lutherske retninga god grobotn. Lutheranane hadde ofte folkeleg bakgrunn, noko som gjorde at forkynninga deira fekk stort gjennomslag hos vanlege folk. Men det var ikkje berre trua som gjorde at reformasjonen blei innført i Danmark. Politiske og økonomiske årsaker var ein viktig årsak til innføringa av reformasjonen.

Kristian 2. (1513-1523) var den siste av dei danske kongane som forsøkte å samla dei tre skandinaviske rika. Han blei oppfatta som ein trussel mot adelen fordi han støtta seg til borgarskapet og fremma deira interesser. Kongane etter Kristian 2. var derfor adelens menn.

Adelen sitt pengebehov auka, og danske adelsmenn var derfor interesserte i å skaffe seg len i Noreg. Leiaren for det norske riksrådet, erkebiskop Olav Engelbrektsson, gjekk sterkt imot dette. Fredrik 1. måtte skrive under på ei handfestning frå det norske riksrådet, der det vart slått fast at berre norske adelsmenn og adelsmenn skulle få len i Noreg. Handfestinga forsøkte også å sikre den katolske kyrkja sin rett i Noreg.

Reformasjonen 

Kristian 3. innførte reformasjonen same året som han blei vald til konge.

Kongen blei vald til øvste leiar av den nye statskyrkja. No blei kyrkjegodset lagt under staten, noko som bidrog til å løyse dei økonomiske problema for Danmark. Reformasjonen var godt førebudd i Danmark gjennom den lutherske propagandaen, og møtte derfor ikkje så mykje motstand.

Reformasjonen i Noreg var annleis. Den lutherske læra, som blei innført av hæren i 1537, var ikkje godt kjend. Den norske erkebiskopen Olav Engelbrektsson prøvde å forsvare den katolske kyrkja i Noreg. Han sette i gang eit opprør i Noreg for å verne den katolske kyrkja, men dette blei mislykka.

Resultat av reformasjonen 

I Kristian 3. si handsfestning frå 1536 blei det slått fast at Noreg ikkje lenger var eit rike for seg sjølv, men ein del av Danmark. Dette sikra danske adelsmenn tilgang til norske len, og det letta gjennomføringa av reformasjonen i Noreg. Den danske kongen overtok jorda til kyrkja, noko som auka inntektene til kongen.

Kjelder 
 Å lykkes med eldre historie, Kristin Fossum Havnelid
 Historie 1, Libæk, Stenersen, Sveen og Aastad

Danmark-Noreg
Danmark-Noreg
Hendingar i 1536