alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Notre-Dame de Paris

Sjå Notre-Dame og Vår Frue for andre kyrkjer med same namnet.

Notre-Dame de Paris, eller berre Notre-Dame (som tyder Vår frue, altså Jomfru Maria), er ein katedral i Paris bygd i tida 1163-1345. Katedralen, som er hovudsetet for det romersk-katolske erkebispedømet Paris, ligg på øya Île de la Cité i elva Seinen, og er ein stor turistattraksjon. 

Planlegging av kyrkja vart sett i gang i 1159 av biskop de Sully. Den første steinen vart lagd i 1163 og markerte byrjinga på slit i to hundre år for mange arkitektar og handverkarar. Kyrkja er bygd som ein basilika i gotisk stil, med fem kyrkjeskip, tverrskip og kyrkjekor med utvendige kapell og gravmæle. I vest er det to 69 meter høge tårn og ei fasade rikt dekorert med skulpturar og relieff. Over Dommedagsportalen er eit av rosevindauga, med glasmåleri frå 1200-talet. Kyrkja vart restaurert i 1845-64 under leiing av Eugène Viollet-le-Duc. Vidare restaurering og vedlikehald byrja i 1991.

Napoleon Bonaparte lét seg krona til keisar av Frankrike i Notre-Dame den 2. desember 1804.

Katedralen har vorte klassifisert som eit verdshistorisk monument av Dei sameinte nasjonane.

Brann i 2019

Notre-Dame kom i brann 15. april 2019, under eit restaureringsarbeid. Spiret til bygningen tok fyr først. Det fall saman på grunn av brannen, og større delar av taket fall også ned. Seinare oppstod det også brann i eit av dei to tårna.

Kyrkja i skjønlitteraturen 
Ringaren i Notre Dame er ein roman av Victor Hugo som har mykje av handlinga si lagt til kyrkja.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell heimeside 
 Notre-Dame på øya
 Bilete av katedralen

Domkyrkjer i Frankrike
Byggverk i Paris
Katolisisme
Miskitoar

Sjå òg språket miskito

Miskitoar er ei sentralamerikansk folkegruppe med indiansk opphav. Dei fleste miskitoar bur i Nicaragua eller Honduras. Folkegruppa har eit eige språk, miskito, men det finst store grupper med miskitoar som snakkar ein miskito-engelsk kreol, spansk, rama og andre språk. Det engelske kreolspråket kom gjennom tette kontaktar med britane. Mange miskitoar er kristne.

Bakgrunnsstoff
Miskito Indians 
1681 account 
Honduran Miskitos
Royal ark : Mosquitos

Nicaragua
Honduras
Amerikanske urfolk
Giuseppe Emanuele Modigliani

Giuseppe Emanuele Modigliani () var ein av dei første sosialistane og fagforeiningsleiarane i Italia som vart vald til parlamentet. Han var bror til den kjende modernistiske målaren Amadeo Modigliani. 

Modigliani vart fødd i Livorno 28. oktober 1872, ein by med stor jødisk folkesetnad, i ein velståande sefardisk familie. Han utdanna seg i juss, og vart talsperson for utdanning og velferd, leiar for ei reformistisk avis og sidan utnemnd til president for glasarbeidarforbundet. Han skaffa forbundet den første landsomfattande tariffavtalen i italiensk historie, og i 1913 vart han innvald i nasjonalforsamlinga, der han gjorde teneste i mange år. 

Under første verdskrigen stod han i opposisjon til krigen og stridde for fred, blant anna deltok han i Zimmerwaldkonferansen av krigsmotstandarar. 

I 1926 måtte Modigliani gå i eksil saman med kona Vera for å unngå fengsling. Mussolini var i ferd med å gjere Italia til ein fascistisk stat, og undertrykkinga vart stadig verre. Modigliani fór til Wien, men måtte fare derifrå då Austerrike vart innlemma i det nazistiske Tyskland i 1938. Dei fór vidare til Frankrike, og sidan til Sveits. 

I 1947 flytta Modigliani tilbake til Italia, men døydde seinare same året, den 5. oktober. Kona Vera skipa ei Modiglianistifting som framleis finst, til studium av soga åt arbeidarrørsla og sosialismen i Italia. 

Forfattaren Victor Serge skriv i «Memoirs d'un revolutionnaire» om Vera og Giuseppe Modigliani, som han møtte i Frankrike i 1940: «Med deres fuldendte værdighed er de begge indbegrebet af den besindige og ædle socialisme, som fandtes engang.» (Danskspråkleg utgåve, «En revolutionærs erindringer», Politisk revy /Pax Forlag).

Kjelder 
 Serge, Victor: En revolutionærs erindringer (Politisk revy/Pax Forlag)
 
 

Italienske politikarar
Sefardiske politikarar
Sosialistiske politikarar
Södra Finlands län

Södra Finlands län (finsk Etelä-Suomen lääni) var eit finsk len som vart danna ved lensreforma i Finland i 1998 og avskaffa ved inngangen til 2010, saman med alle len i Finland. Lenet omfatta landskapa Nyland, Östra Nyland, Tavastland, Päijänne-Tavastland, Kymmenedalen og Södra Karelen. Det grensa til Västra Finlands län og Östra Finlands län. Administrasjonen heldt til i Tavastehus. 

Lenet hadde eit folketal på 2 095 416 (2002) og var dermed det folkerikaste i Finland. Det hadde ei flatevidd på 34 378 km² og var dermed også det minste.

Lensvåpenet var sett saman av våpena til Tavastia, Karelia og Nyland.

Len i Finland (1997-2009)
Miskito

Miskito er eit misumalpaspråk tala av miskitoar i det nordlege Nicaragua og i austre Honduras. Det er brukt som handelsspråk. I Nicaragua er det brukt mykje på lågare utdanningsnivå, og litt over halvparten av talarane kan lesa og skriva det. I Honduras kan derimot berre 1–10% lesa og skriva språket.

Det viktigaste bysenteret for miskito er Puerto Cabeza i Nicaragua.

Grunnleggjande ord

Tal

Kjelder
Rapport på Ethnologue

Denne artikkelen bygger på «Miskito language» frå ,  den 10. august 2019.  
 

misumalpaspråk
språk i Nicaragua
språk i Honduras
Einskildspråk
Dei nederlandske Antillane

Dei nederlandske Antillane var ei politisk eining i Karibia som fram til 1986 omfatta dei av Antillane som høyrer til Nederland. I 1986 gjekk Aruba ut av Dei nederlandske Antillane, og i 2010 vart Dei nederlandske Antillane oppløyst.

Øyane som utgjorde Dei nederlandske Antillane var Aruba (fram til 1986), Curaçao og Bonaire, like nord for kysten til Venezuela, og Sint Eustatius, Saba og Sint Maarten (halvparten av øya St. Martin).

Mellom 2000 og 2005 vart det halde folkerøystingar på kvar av øyane om framtidig status. Som eit resultat av desse slutta Dei nederlandske Antillane å eksistera som ei eining den 10. oktober 2010. Curaçao og Sint Maarten fekk då omfattande sjølvstyre med assosiert status med Nederland, medan Bonaire, Saba og Sint Eustatius vil verta del av Nederland som «særskilte kommunar» (bijzondere gemeente).

 
Nederland
Amedeo Modigliani

Amedeo Modigliani () var ein italiensk kunstmålar, skulptør og teiknar.

Liv

Modigliani var fødd i Livorno. Heimbyen hadde ein stor jødisk folkesetnad, og han vart fødd inn i ein velståande sefardisk familie. Broren Giuseppe Emanuele Modigliani var ein sosialistisk politikar. 

I 1895 vart han ramma av lungebetennelse og nokre år seinare fekk han tyfus etterfølgd av lungebetennelse. I rekonvalesensperioden bestemte han seg for å byrje å måle, og mor hans ordna det slik at han fekk studere hos landskapsmålaren Guglielmo Micheli i Livorno.

Modigliani studerte sidan ved kunstakademiet i Venezia og Firenze og kom i 1906 til Paris. Utan å slutte seg til spesiell gruppe eller rørsle tok Modigliani det han ville frå Toulouse-Lautrecs og Cézannes målingar, den afrikanske skulpturen, fauvistane, kubismen og andre eksperimentelle målarstykke av Pablo Picasso og Georges Braque. Desto meir avgjerande var møtet med den rumenske skulptøren Constantin Brancusi; mellom 1910 og 1913 la han all sin energi på bilethogginga.

Da Modigliani, allereie svekt av sjukdom, vart tvinga til å slutte på grunn av at meiselstøvet trengde ned i lungene, utnytta han manga av skulpturen sine effektar i portretta sine og i nakenstudia, framfor alt det karakteristisk forlengde hovudet, den lange, opphøgde naseryggen og den lange halsen.

I juli 1917 møtte han kvinna i sitt liv - den unge kunststudenten Jeanne Hébuterne (fødd 6. april 1898). Dei flytta saman og 29. november 1918 vart dottera Jeanne fødd. I januar 1920 vart Modigliani sjuk, med nyrebetennelse og tuberkuløs meningitt, og han vart innlagd på Hôpital de la Charité i Paris, der han døydde natta mellom den 24. og 25. januar 1920. Eit par dagar seinare gjorde Jeanne (som var gravid i niande månaden) sjølvmord gjennom å kaste seg ut frå eit vindauge i sjette høgda.

Myten om Modigliani som en «Montparnasseeksentrikar» - stilig, fattig, stolt og dopa eller full - vart skapt av forfattarvennene hans, særskilt etter hans bortgang berre 35 år gammal. Myten gløymer den intensive konsentrasjonen om målinga dei siste åra av livet hans.

Modigliani ligg gravlagd på Père Lachaise i Paris, der Jeanne Hébuterne au kviler. Dotter deira vart teken hand om av Modiglianis syster i Firenze. Som vaksen skreiv ho ein biografi om far sin - «Modigliani, mannen og myten». Det vart au laga ein film om livet hans, «Montparnasse 19» frå 1957 med Gérard Philipe i hovudrolla.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Italienske kunstnarar
Italienske målarar
Sefardiske kunstnarar
Italienske bilethoggarar
Gravlagde ved Père Lachaise
Målarar frå 1900-talet
Seinmellomalderen

Seinmellomalderen er ein bolk av europeisk historie mot slutten av mellomalderen. Seinmellomalderen er rekna å ha vara frå slutten av høgmellomalderen på 1300-talet til 1500-talet med renessansen. 

Europa var økonomisk og politisk i framgang då pesten Svartedauden herja på 1350-talet. Ein reknar med at kring halvdelen av ibuarane i Europa døydde, nokre stader opp til tre fjerdedelar.

Tidsline 
 1315–1317: Hungersnaud
 1337–1453: Hundreårskrigen
 1347–1350: Svartedauden
 1378–1417: Det vestlege skismaet i den katolske kyrkja
 1450-åra: Oppfinninga av trykkekunsten, Johann Gutenberg
 1453: Konstantinopel fall, slutten på Austromarriket
 1492: Christoffer Columbus oppdaga Amerika
 1498: Vasco da Gama oppdaga ei sjørute til India
 1517: Start på Reformasjonen, med innføring av protestantisme mange stader

Mellomalderen

es:Edad Media#Baja Edad Media (siglos XI al XV)
pt:Idade Média#Baixa Idade Média
Reb Beach

Reb Beach () er ein amerikansk rockegitarist frå Pittsburgh i Pennsylvania. Han er mest kjend for å ha spelt i banda Winger, Dokken og Whitesnake.

Karriere 
Reb Beach starta sin profesjonelle karriere som studiomusikar i New York på midten av 1980-talet, der han spelte på album av blant anna Bee Gees, Chaka Khan og Twisted Sister. Han er likevel kanskje best kjent som gitarist i det amerikanske rockebandet Winger som gav ut tre album på slutten av 1980-talet og byrjinga av 1990-talet. Bandet hadde ein viss suksess i USA og fleire av singlane nådde høgt på dei amerikanske hitlistene, blant anna «Headed For A Heartbreak», «Seventeen» og «Miles Away». Etter at Winger blei oppløyst i 1994 spelte Beach fyrst i bandet til Alice Cooper, seinare i Dokken. I dag er han medlem av Whitesnake og har i tillegg sitt eige band The Mob.

Diskografi

Album 

Winger
 Winger (1988)
 In the Heart of the Young (1990)
 Pull (1993)
 The Very Best Of Winger (2001)

Dokken
 Erase the Slate (1999)
 Live from the Sun (2000)

Solo
 Masquerade (2001)

The Mob
 The Mob (2005)

Diverse
 Diverse artistar - The Lost Boys Soundtrack (1985)
 Fiona - Beyond the Pale (1986)
 Howard Jones - One on One (1986)
 Chaka Khan - Destiny (1986)
 Bee Gees - E.S.P. (1987)
 Twisted Sister - Love is for Suckers (1987) 
 Brian McDonald Group - Desperate Business (1988)
 Minoru Niihara - One (1989)
 Xenon - America's New Design (1989)
 Diverse artistar - The Karate Kid III Soundtrack (1989)
 Diverse artistar - Bill and Ted's Bogus Journey Soundtrack (1991)
 Diverse artistar - Guitars that Rule the World (1992)
 Danger Danger - Cockroach (1993)
 Diverse artistar - Smoke on the Water - A Tribute to Deep Purple (1994)
 Andy Timmons - EarX-tacy 2 (1997)
 Alice Cooper - A Fistful of Alice (1997)
 Diverse artistar - Guitar Battle (1998)
 Diverse artistar - Daytona USA 2 Game Soundtrack (1998)
 Diverse artistar - Bat Head Soup - A Tribute to Ozzy Osbourne (2000)
 Diverse artistar - A Tribute to Van Halen (2000)
 Brian McDonald - Wind it Up (2000)
 War and Peace - Light at the End of the Tunnel (2000)
 Diverse artistar - Stone Cold Queen - A Tribute (2001)
 Brian McDonald - Voyage (2003)
 Ken Tamplin and Friends - Wake the Nations (2003)
 XCarnation - Grounded (2005)

Video/DVD 
 Winger - The Videos (1989)
 Winger - In the Heart of the Young (1990)
 Winger - In the Heart of the Young Part 2 (1991)
 Reb Beach - Cutting Loose (1991)
 Winger - Live in Tokyo (1991)
 Winger - The Making of Pull (1993)
 Dokken - Live from the Sun (2002)
 Reb Beach - Homegrown Private Lesson Volume 1 (2003)
 Whitesnake - Live... In The Still Of The Night (2006)

Bakgrunnsstoff 

USA-amerikanske gitaristar
Whitesnake-medlemmar
Folk frå Pittsburgh
Musikarar frå Pennsylvania
Tidleg mellomalder

Tidleg mellomalder er ei nemning nytta av historikarar på ein bolk av europeisk historie. Tidleg mellomalder er rekna å vara frå Romarriket (Vestromarriket) fall på 400-talet til det tysk-romerske riket voks fram på 900-talet. I dette tidsrommet var òg folkevandringstida, vikingtida og riket til frankarane.

Sjå òg 
 Austromarriket
 Seinantikken
 Frankarriket
 Merovingarane
 Angelsaksarane
 Langobardane

Litteratur 
 Roger Collins: Early Medieval Europe 300-1000. New York 1999, ISBN 0-312-21886-9.
 Hans-Werner Goetz: Europa im frühen Mittelalter. 500-1050. Ulmer, Stuttgart 2003 (Handbuch der Geschichte Europas 2), ISBN 3-8001-2790-3. Eine ganz vorzügliche Einführung mit Forschungsteil und reichhaltigen Literaturangaben, die zudem Europa als gesamtgeschichtlichen Raum wahr nimmt.
 Friedrich Prinz: Von Konstantin zu Karl dem Großen. Entfaltung und Wandel Europas. Düsseldorf und Zürich 2000, ISBN 3-538-07112-8.
 Bryan Ward-Perkins: The Fall of Rome and the End of Civilization''. Oxford 2005, ISBN 0-19-280564-9.

Weblinks 
 Arbeitsgruppe Frühmittelalter, Uni Wien (Betreuung: Walter Pohl) 

Mellomalderen

pt:Idade Média#Alta Idade Média
Thomas Aquinas

Thomas av Aquino, Thomas Aquinas () var ein italiensk teolog og filosof. Han vart kanonisert i 1323.

Etter at han vart erklært som helgen, er han av den katolske kyrkja kalla Doctor Communis Ecclesiae, «Kyrkja sin lærar». Han vert sett på som den fremste av dei katolske teologane.

Verk i utval 

 De Fallaciis, 1244
 De Propositionibus Modalibus, 1244-1245
 De Ente et Essentia, 1254-1256
 De principiis naturae, 1255
 Quaestiones Disputatae , 1256-1272
 De Veritate, 1256-1259
 De Anima 
 De Potentia 
 De Malo 
 Quaestiones Quodlibetales 
 Contra Impugnantes Dei Cultum et Religionem, 1257
 Super Boethium de Hebdomadibus, 1258
 Summa contra Gentiles, 1258-1264
 Summa Theologica, 1265-1272
 De Perfectione Vitae Spiritualis, 1269
 Contra Pestiferam Doctrinam Retrahentium Homines a Religionis Ingressu, 1270
 De Aeternitate Mundi Contra Murmurantes, 1270
 De Substantiis Separatis, 1272-1273
 De Mixtione Elementorum ad Magistrum Philippe, 1273
 De Natura Materiae et Dimensionibus Interminalis
 De Natura Verbi Intellectus
 Catena aurea
 De Unitate Intellectus 
 De Regimine Principum

Bakgrunnsstoff 
 St. Thomas Aquinas
 Corpus Thomisticum - Aquina sine samla verk på latin

Kyrkjelærarar
Italienske teologar
Italienske filosofar
Mellomalderfilosofar
Døde i 1274
Katolske helgenar
Fødde i 1225
Freetrax.com

Freetrax var ein tidleg nettstad for distribusjon av digitale musikkfiler. Nettstaden vart starta i 1999 av David Gjester og Lars Kilevold, og lagt ned att i 2001.

Bakgrunnsstoff 
Puls om oppretting 
Puls om nedlegging
Magnus Brostrup Landstad

Magnus Brostrup Landstad () var ein norsk prest, salmediktar og folkeminnesamlar.  Han vart fødd i Måsøy, og døydde i Kristiania, Han var fetter av Hans Peter Schnitler Krag.

Landstad er spesielt kjend som diktar av salmar og samlar av folkeminne. I Seljord ligg Landstad-instituttet, oppkalla etter han. Landstad si salmebok til bruk ved gudstenester vart autorisert til bruk i den norske kyrkja i 1869, og etter kvart vart ho det nasjonale salmeverket Landstad hadde ynskt. Ludvig Mathias Lindeman sette melodi til mange av songane. 

Landstad flytta med faren Hans Landstad (1771-1838) som òg var prest. Først i 1806 til Øksnes, til Vinje i 1811 og til Seljord i 1819. Han tok teologisk embetseksamen (cand.theol) i 1827, og arbeidde deretter som residerande kapellan i Gausdal. Landstad gifta seg i 1828 med Mina Lassen, dottera til presten på Hadeland.

Magnus Brostrup Landstad vart sokneprest i Kviteseid i 1832, der han og familien vart sterkt svekka
av lungesjukdom det første året. Han overtok i 1839 prestekallet i Seljord etter at faren døydde.  I 1849 flytta han med kone og tolv barn til Fredrikshald (Halden), der han fekk eit prestekall. Han vart prost i Borgersyssel Prosti. Landstad  var prest i Sandar frå 1859.  

«Landstad var ingen pietist, men heller ingen grundtvigianer... Han representerte dem som ville reformere kirken ovenfra i lojalitet med et nedarvet kirkesyn. Det passet den konservative kirkestatsråd Hans Riddervold svært godt.» 

Magnus Brostrup Landstad vart tildelt St. Olavs Orden i 1870. Etter eit slagtilfelle i 1874 flytta han til Kristiania.

Utgjevingar
 Norske Folkeviser, 1852/1853.
 Landstads Kirkesalmebok, 1869.  Arbeidet byrja i 1852.
Salmeboka vart seinare omarbeidd (revidert) sjå Landstads reviderte salmebok

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 Utstilling om Landstad, Karin Helene Hognestad, UBiT.
 Salmebok og folkevise - om Magnus Brostrup Landstad og Ludvig Mathias Lindeman

Landstad, Magnus Brostrup
Folk frå Måsøy
Folk frå Seljord
Folk frå Vinje
St. Olavs Orden
Landstad, Magnus Brostrup
Gravlagde på Vår Frelsers gravlund
Norske folkeminnesamlarar
Det nigerianske riksvåpenet

Det nigerianske riksvåpenet er eit svart skjold med to bølgjande kvite striper som går saman i ei Y-form. Desse symboliserer dei to store elvane som renn gjennom landet: Benue og Niger.

To kvite hestar steiler på kvar side av skjoldet. Desse står for sjølvverd. Den brune ørna over skjoldet står for fred.

Skjoldet er plassert på grønt gras med gule blomar. Eit banner viser fram orda Unity and faith — 'samhald og tru'.

Bakgrunnsstoff 

Nigeria
Nigeria
Riksvåpen
Nigeria
Nigeria
Altiplano

Altiplano (spansk for 'høgslette') er ein geografisk definert region i den breiaste sona av Andes i Sør-Amerika som inkluderer samanhengande sletteområde i vestlege Bolivia og litt av  nordre Chile, nordvest i Argentina og litt av sørlege Peru. Territoriet ligg over ca. 3000 moh., gjennomsnittleg ca. 3300 moh., og har eit klima med tørr vinter og i nord ein periode med intens nedbør om sommaren.

Historie
I slutten av den geologiske epoken pleistocen (1,6 millionar år til 10000 år sidan), var Ballivián ein stor innsjø  som femna om områda rundt Titicaca i nord, innsjøen Poopó og  i Bolivia, dessutan saltsjøane  Salar de Uyuni og Lago Coipasa. Overflata på Ballivián låg minst 100 meter over dagens Titicaca. Altiplano kan sjåast som det området som ligg attende etter at innsjøen Ballivián drenerte og er no avgrensa av fjellkjeder i vest og i aust, og av ørkenen Atacama i sørvest.

Klima
Klimaet i territoriet i det store og heile halvtørt til tørt med årleg nedbør varierande frå ca 200 millimeter i sørvest til ca 800 mm ved Titicaca. Gjennomsnittleg temperatur over året varierer frå ca 3°C nær den vestre fjellkjeda opp til  12°C ved Titicaca. Men her kan vere kraftige variasjonar i temperatur, i løpet av ein dag kan temperaturen svinge mellom 12 og 24 °C og kan falle til -20°C på natta. Slike svingingar kan ein særleg observere på vinteren i sørvestlege del av Altiplano. Regntida varer frå desember til mars. I resten av året er klimaet tørt, friskt og fylt av sol og vind. Snøfall er meir særsynt, det kan skje ein til fem gonger pr år mellom april og september, hovudsakleg i nord.

Folkesetnad
Den viktigaste byen på Altiplano er La Paz i Bolivia.

Kjelder

Argentinsk geografi
Boliviansk geografi
Chilensk geografi
Peruansk geografi
Platå i Sør-Amerika
Kamelfamilien

Kamelar og lamaer eller kamelfamilien (Camelidae) er ein familie av partåa hovdyr. Den ville baktriske topukla kamelen er uhyre sjeldan, medan vill dromedar er heilt utdøydd i naturen. Begge artane er derimot godt kjende som husdyr. Lamaen er ein temd guanako.

Klassifikasjon 
 Underorden Tylopoda
 Familie Kamelar og lamaer Camelidae
 Slekta Lamaer Lama
 Alpakka, Lama pacos
 Guanako, Lama guanicoe
 Lama, Lama glama
 Slekt Vicugna 
 Vikunja, Vicugna vicugna
 Slekta Kamelar Camelus
 Dromedar, Camelus dromedarius
 Baktriakamel/kamel, Camelus bactrianus

 
Klauvdyr
Førkolumbisk

Termane førkolumbisk og prekolumbisk vert nytta til å referere til kulturane i «den nye verda» i tida før Europa gjorde monaleg påverknad på desse kulturane. Medan førkolumbisk reint teknisk skildrar tidsbolken før Christopher Columbus landa i Bahamas i 1492, har den praktiske bruken av termen òg inkludert kulturar blant innfødd folkesetnad slik dei heldt fram å utvikle seg fram til dei vart erobra eller sterkt påverka av folk frå Europa opp til mange tiår etter 1492.

Døme på sivilisasjonar i «den nye verda» som ein kallar førkolumbisk er aztekarane og maya i Mesoamerika og inka, moche og chibcha i Andes.

Sjå òg 
 Kulturelle periodar i Peru
 Kulturelle periodar i Peru og Mesoamerika

Amerikanske kulturar før Columbus
Brooklyn

Brooklyn er ein bydel i New York i USA. Bydelen har samanfallande grenser med fylket Kings County i delstaten New York. Brooklyn er den mest folkerike av dei fem bydelane i New York, og med rundt 2,5 millionar innbyggjarar ville Brooklyn ha vore den fjerde største byen i USA dersom den var ein by for seg sjølv. 

Brooklyn utvikla seg frå den vesle tettstaden Breuckelen, grunnlagt av nederlendarane og oppkalla etter Breukelen i Nederland. 

Blant kjende nabolag i Brooklyn er Bedford-Stuyvesant, Bensonhurst, Flatbush og Coney Island.

Kjelder

New York City
Guns N’ Roses

Guns N’ Roses (G N' R eller GnR) er eit hardrock-band frå Los Angeles i USA som vart danna i 1985 og gjorde comeback i 2006. Bandet har hatt mange ulike medlemmer, men dei opphavlege vert rekna som Axl Rose (vokal), Slash (gitar), Izzy Stradlin (gitar), Duff McKagan (bass) og Steven Adler (trommer). No er det berre Axl Rose av desse som framleis speler i Guns N’ Roses, men Slash, Duff og ein annan GN’R-trommis, Matt Sorum, speler i bandet Velvet Revolver.

Utgjevingar 
Studioalbum
 1987: Appetite for Destruction
 1988: G N' R Lies
 1991: Use Your Illusion I
 1991: Use Your Illusion II
 1993: The Spaghetti Incident?
 2004: Greatest Hits
 2008: Chinese Democracy

Konsertalbum
 1999: Live Era: '87-'93

Studio extended plays
 1986: Live ?!*@ Like a Suicide

USA-amerikanske rockegrupper
Musikkgrupper skipa i 1985
Guns N' Roses
Queens

Queens er ein bydel i New York. Bydelen har samanfallende grenser med fylket Queens County i delstaten New York.

Med eit totalareal på 461,7 km² er Queens er den største av dei fem bydelane i New York City. Den har eit folketal på 2 229 379 (2000).

Queens er eit lappeteppe av mange unike nabolag, kvart med sin eigen tydelege identitet. Astoria, i nordvest, er tradisjonelt heimen til den største greske folkesetnaden utanfor Hellas, samt ein aukande del unge yrkespersonar frå Manhattan. Long Island City, i sørvest, er eit stort fabrikk- og næringsområde. Jackson Heights, Elmhurst og Corona utgjer ei stor blanding av søramerikanske og søraustasiatiske koloniar. Flushing, nord i den midterste delen av bydelen, er eit stort kommersielt samlingspunkt for kinesiske og koreanske forretningar. Richmond Hill, i sør, har den største folkesetnaden av indiske sikhar utenfor India. Forest Hills og Kew Gardens, i sentrale Queens, har tradisjonelt store jødiske folkesetnader, medan Jamaica er eit stort forretnings- og transportsentrum for bydelen, men òg heimen til store afro-amerikanske og karibiske folkesetnader. Saman utgjer desse nabolaga det mest mangfaldige fylket i USA.

Kjende fok frå Queens

 John Gotti (1940–2002), gjengleiar og kriminell
 Art Spiegelman, forfatter og teikneserieskapar
 Donald Trump, forretningsmann, mediapersonlegdom og president i USA
 Art Garfunkel, musikar
 Paul Simon, musiker

New York City