alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Lyse kloster

Lyse kloster eller Lysekloster er eit tidlegare kloster i Os i Bjørnafjorden kommune i Vestland. Det ligg 27 km sør for Bergen på garden Lysekloster inst i Lysefjorden i Os i Hordaland fylke. Klosteret vart skipa i 1146 av munkar frå klosteret Fountains Abbey i England etter oppfordring av biskop Sigurd frå Bergen, og var det eldste cisterciensarklosteret i Noreg. Til liks med andre cisterciensarkloster, var klosteret vigsla til gudsmora Maria, himmeldronninga. Klosteret var i funksjon fram til 1536, då reformasjonen kom til Noreg.

Kloster hadde stor vyrdnad og velstand og alt i 1207 skipa dei eit systerkloster på Tautra. Mange av abbedane var drivande forretningsmenn og klosteret hadde eigne skip som dei reiste til England med for å drive handel. Klosteret hadde laksefiske i Oselva og ein eigen handelsgard på Stranda i Bergen. Særleg eigde klosteret mange jordegods i Sunnhordland

Bygningar 

Ruinane etter klosteranlegget kan gje eit bilete av korleis kyrkja og to av fløyene har vore utforma. Kyrkja er einskipa med to sidekapell på kvar side av koret. Innvendige mål i kyrkja er om lag 40×90 m. Ho har hatt fleire portalar som fortel om dei ulike funksjonane til klosteret. Ein portal leier frå skipet ut i det fri i vest. Ein andre portal gjekk ut til klostergangen. Ein tredje portal kan ha hatt samband til vestfløya der lekbrørne hadde tilhald. Ein fjerde portal gjekk frå koret til kyrkjegarden via nordre kapell. Ein femte portal førte til kapellet i sør og vidare opp nattrappa til munkane sin sovesal i overetasjen på austfløya.

Etter det tradisjonelle mønsteret låg kapittelsalen i austfløya, nærast kyrkja. To portalar frå krossgangen førte inn i det rikt utforma rommet. Rommet var den gongen overkvelva. Vidare kom det smale parlatoriet, før passasjen ut frå klostergarden til det som fanst av bygg utanfor sjølve anlegget. Frå gangen var det tilgjenge til det store rommet på enden av austfløya. Rommet kan ha vore dagrommet, arbeidsrommet til munkane.

Sørfløya er ikkje så enkel å tolka fordi restar etter fleire ombyggingar finst. Det kan vera ei rimeleg forklaring at det nærast dagrommet låg ei trapp som gjekk opp til overetasjen, og at klosteret sitt fengsel var plassert under trappa. Deretter kom det store refektoriet, og kjøkkenet. På den andre sida av kjøkkenet låg vanlegvis lekbrørne sin matsal, men her er det ikkje sikre spor.

Korleis ein vestfløy kan ha sett ut veit ein ikkje.

Klostergarden er nesten 20 m i kvadrat. Han har vore omgjeve av ei rik arkaderekke med rundbogeopningar og dobbeltstilte søyler som står på ein låg mur. Muren stammar frå siste halvdel av 1100-talet. Både den generelle utforminga og funksjonen til romma ser ut til å fylgja det tradisjonelle mønsteret for eit cisterciensarkloster. Dette gjeld òg ikonografien i kapitela som finst.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

 NRK-program om Lyse kloster

Litteratur 
 Årboka til Foreningen til Norske Fortidsminnesmerkers Bevaring (1987)}}

Kloster i Noreg
Byggverk i Bjørnafjorden
Kulturminne i Bjørnafjorden
Ruinar i Noreg
Freda bygg i Vestland
Marsteinen

Marsteinen er ei avis som vert utgjeven i Austevoll kommune i Vestland fylke. Avisa kjem ut ei gong for veka, kvar torsdag. Redaktør er Trond Hagenes.

Marsteinen er òg namnet på den vesle øya som Marstein fyr ligg på.

Opplagstal

Sjå òg 
 Marstein fyr

Bakgrunnsstoff 
 Avisa Marsteinen sin nettstad

Kjelder 

Aviser i Vestland
Norske lokalaviser
Norske aviser etter namn
Kultur i Austevoll
Næringsliv i Austevoll
Aviser skipa i 1993
1993 i Noreg
Norge idag

Norge idag er ei kristen vekeavis som vert utgjeven i Straume i Vestland fylke. Stadfest nettoopplag er 12 222 (2002).

Bakgrunnsstoff 
 Norge idag

Aviser i Vestland
Norske riksdekkjande aviser
Norske aviser etter namn
Skipingar i 1999
Organisk sambinding

Organiske sambindingar er kjemiske sambindingar som er baserte på karbon. Dei fleste kjende kjemiske sambindingar er organiske. Slike sambindingar kan vera alifatiske eller aromatiske.

Organiske sambindingar vert delt i grupper etter kva funksjonelle grupper dei inneheld. Sambindingane får systematiske namn etter kor mange karbonatom og kva funksjonelle grupper dei inneheld. Mange av dei er viktige i biokjemien.

Grupper av organiske sambindingar 
 Aldehyd
 Alkaloid
 Alkoholar
 Amid
 Amin
 Esterar
 Eterar
 Hydrokarbon
 Karboksylsyrer
 Keton

Bakgrunnsstoff 

 
Organisk kjemi
Ostringen

Ostringen er ei avis som vert utgjeven i Osterøy kommune i Vestland.

Opplagstal

Kjelder 

Aviser i Vestland
Norske lokalaviser
Norske aviser etter namn
Næringsliv i Osterøy
Kultur i Osterøy
Skipingar i 1996
Nedleggingar i 2007
Raundalen

Raundalen er eit dalføre aust for Vossevangen i Vestland fylke. Dalføret strekkjer seg frå Urdland i vest til Upsete i aust. Bergensbanen går langs heile nordsida av Raundalen, forbi grendene Urdland, Skiple, Reimegrend og Mjølfjell. Raundalselvi er ei populær elv for rafting. Øykjafonn er det høgaste fjellet i dalføret med 1604 meter over havet.

Namnet kjem truleg frå norrønt språk. Ordet «hraun» som tyder «nakent fjell», noko som høver bra for ein del av fjella i dalstroket.

Namnet Raundalen vert òg nytta som eit etternamn. Av personar med Raundalen som etternamn kan nemnast psykologen Magne Raundalen. 

Geografi i Voss
Dalar i Vestland
Reimegrend

Reimegrend er ei bygd i Raundalen aust for Voss i Vestland. Reime, som staden òg vert kalla, har òg ein stasjon langs Bergensbanen, Reimegrend stasjon. For tida er det berre lokaltoget frå Voss som stoggar der. Staden har ein liten landhandel, i tillegg til eit skitrekk som er ope i påsketider. Det ligg mange hytter i området, sjølv om det meste av hyttebygginga dei siste tiåra har skjedd ved Mjølfjell litt lenger aust i dalstroket.

Busetnader i Voss
Bygder i Vestland
Rongøy

Rongøy er ei øy i Øygarden kommune i Vestland. Øya har eit areal på 2,7 km² og om lag 850 innbyggjarar. 

Øya ligg mellom Blomøy i nord og Toftøy og har brusamband vidare til begge to. Sørover har øya vegsamband til Bergen via Sotra. Rongesundet ligg mellom Rongøy og Toftøy og over her går Rongesundsbrua. Tettstaden Rong ligg på øya, og er heimstaden til symjaren Aleksander Dale Oen.

To skular er plasserte på Rong; Rong skule for 1–7 klasse for elevar frå Rong, og Øygarden Ungdomsskule som er felles ungdomsskule for heile Øygarden.

Natur 
Breivikmarka myrområde er et ganske stort myrområde utan inngrep, mellom Breiviki og Rongaloptet/Ormhilleren på Rongøy. Tjørn i nordvestre delen av lokaliteten med førekomst av det sjeldne grasslaget buntsivaks.

Rongaloptet 
Kystlyngheiområde med rikt innslag av purpurlyng. Avgrensa i nord av Rongaloptet, som i seg sjølv har element av berg med tilhøyrande flora, i vest/nordvest av gangveg til Ormhilleren friluftsområde, mot aust av sig/myrdrag mot Rongesundbrua og i sør av Ormhilleren/Insta Glosviki. Særleg i sør- og vestvende, tørre hellingar på berg med tynt jorddekke finn ein innslag av purpurlyng, avbrotne av våtare myrdrag. Som elles i lyngheiområda i Øygarden er vegetasjonen avbroten av nakne knausar og berg. Området er truga av attgroing av buskfuru. Grunna attgroing av lyngheiene har område med dominans/betydeleg innslag av purpurlyng etterkvart blitt sjeldnare i Øygarden.

Øyar i Øygarden
Mary Shelley

Mary Wollstonecraft Shelley () var ein britisk forfattar som er mest kjend for boka Frankenstein.

Mary var fødd i London av Mary Wollstonecraft, som døydde då Mary var ti dagar gamal, og William Godwin. Etter at faren gifta seg på ny i 1801 levde Mary ofte hos pleieforeldra i Skottland. Allereie 10 år gamal skreiv ho si første bok.

I 1814 rømte ho heimanfrå (History of a six weeks' tour) med poeten Percy Bysshe Shelley, og i 1816 gifta dei seg etter at den første kona hans hadde teke livet sitt. Same året (året utan sommar) drog dei saman med Mary si søster Claire til Sveits for å treffe Lord Byron. I løpet av sommaren var dei ofte i lag nattetider i Byron sin Villa Diodati. I skummelt torevêr las dei grøssarar for kvarandre. Byron sin livlege, John Polidori, var òg med.

Inspirert av desse nattlege fantasiane i kombinasjon med bruk av opiat, oppstod tanken om at dei sjølve kunne skrive liknande forteljingar. Berre Mary Shelley og John Polidori kom lenger enn til utkast. I 1818, ho var då 19 år gamal, gav ho ut Frankenstein, rekna for å vere den første science fiction-romanen. Året etter, i 1819 gav John Polidori ut romanen The Vampyre som seinare skulle inspirere Bram Stoker til romanen Dracula som var gjeven ut i 1897.

Frankenstein vart populær, Mary Shelley byrja difor å skrive fleire bøker. Av dei meir sentrale er The Last Man som handlar om menneska sin undergang i det 21. hundreåret.

Bibliografi 
 History of a Six Weeks' Tour (1817)
 Frankenstein or The Modern Prometheus (1818)
 Valperga or The Life and Adventures of Castrussio, Price of Lucca (1823)
 The Last Man (1826)
 The Fortunes of Perkin Warbeck (1830)
 Rambles in Germany and Italy in 1840, 1842 and 1843 (1844)

Filmar inspirert av Mary Shelley 
 James Whale: Frankenstein (1931).
 Ken Russell: Gothic (1987). Filmen skildrar ei natt i Villa Diodati.
 Kenneth Branagh:  Frankenstein (1994).

Bakgrunnsstoff 
 Etekstar av Mary Shelley på Project Gutenberg
 The Last Man som e-bok

Britiske forfattarar
Engelskspråklege forfattarar
Science fiction-forfattarar
Kvinnelege forfattarar frå 1800-talet
VestNytt

Vestnytt er ei avis som vert utgjeven i Fjell kommune i Vestland fylke. Vestnytt er lokalavis for kommunane Fjell, Sund og Øygarden. Mestedelen av stoffet i avisa vert skrive på nynorsk. Avisa oppstod som ei samanslåing av dei to lokalavisene Sotranytt og VestGula.
Noverande redaktør er Elisabeth Netland.

Opplagstal

Bakgrunnsstoff 
 Vestnytt sin nettstad

Kjelder 

Aviser i Vestland
Norske lokalaviser
Norske aviser etter namn
Fjell kommune
Sund kommune
Øygarden kommune
Skipingar i 1987
Ertvågsøya

Ertvågsøya (òg kalla Ertvågøya og Artvågsøya) er ei øy i Aure kommune på Nordmøre. Øya, som har eit arealet er 139,29 km², er delt i to om lag like halvdelar, delvis av Foldfjorden som skjer seg inn i øya frå nord, og delvis av Skausetvatnet som held fram frå Foldfjorden og vidare mot Vågosen. I vest dannar Imarsundet skilje til øyane Solskjel og Stabblandet; øya grensar til Trondheimsleia i nord; Aursundet i aust dannar skiljet til fastlandet og Aure sentrum; og sørom Vinjefjorden i sør ligg Valsøyfjorden i tidlegare Halsa kommune (no ein del av Heim kommune). Sørsida av Ertvågsøya høyrde ei tid til Valsøyfjord kommune, og gardane langs Imarsundet høyrde tidlegare til Edøy formannsskapsdistrikt (til 1873) og Tustna kommune (1874–1964), men vart lagt til Aure kommune den 1. januar 1965. Kring øya ligg fleire mindre øyar, slik som Rottøya og Ruøya i aust og Jøssøya og Bærøya i nord, i tillegg til Stabblandet (tidlegare Tustna) i vest.

Stadar 
 Arasvika 
 Foldfjorden
 Fuglvågen 
 Mjosundet 
 Sagvågen 
 Vingsnes 
 Vågosen

Topografi

Natur

Fjell 
 Arasvikfjellet (477)
 Bergefjellet (595)
 Bårdsetfjellet (458)
 Dalamann (353)
 Durmålsfjellet (474)
 Einesaksla (564)
 Follaksla (406)
 Grendafjellet (472)
 Hostegga (505)
 Husbyfjellet (320)
 Høvikfjellet (243)
 Hållåfjellet (652)
 Korsbekkfjellet (694 moh)
 Kåttåfjellet (505)
 Langliknubben (499)
 Nonsfjellet el. Vardfjellet (511)
 Ormbostadfjellet (323)
 Storhatten
 Vinsternesfjellet (300)

Vatn og tjørner 
 Ertvågstjønna
 Fuglvågvatnet
 Grimsvikvatnet
 Hundhammarvatnet
 Innigardsvatnet
 Juvatnet
 Krokvatnet, sør
 Krokvatnet, nord
 Lomvatnet
 Mymaurhaugvatnet
 Rognlivatnet
 Skausetvatnet
 Storbollvatnet
 Vingsternesvatnet
 Vollavatnet

Setrer på Ertvågsøya 
 Bakkasetra
 Bergfaldsetra
 Bratsetsetra
 Bugasetra
 Ertvågsetra
 Gisetsetra
 Gjestadsetra
 Husbysetra
 Innigardssetra
 Juvassetra
 Klaksviksetra
 Lindåssetra
 Skausetsetra
 Stavnessetra
 Sundsbysetra
 Vingsnessetra
 Vågossetra
 Øversetra
 Ålmosetra

Samferdsel 
Det er vegsamband til Aure via Riksveg 680 over Mjosundbrua, Smalsundbrua og Aursundbrua. Frå januar 2007 vart Ertvågsøya og Stabblandet knytt saman av Imarsundbrua som vart opna den 11. januar 2007. Mellom Arasvika og Hennset er det ferjesamband.

Industri 
 Mjosundet Båt og Hydraulikk AS
 Sletta Verft AS

Kjendte ertvågøyingar 
 Ola Aarsund (tyskfele)
 Holger Aresvik (felespelar)
 Oddvar Aresvik (1915–1996) (professor i landbruksøkonomi ved Norges Landbrukshøgskole på Ås) 
 Knut Baardset (tidlegare ordførar og brubyggar)
 Peder Olsen Helle (Helle-Pe) (spelmann)
 Arnold Kofoed (arkitekt)

 
Geografi i Aure
Nordmøre
Øyar på Nordmøre
Volli haldeplass

Volli haldeplass ligg i Raundalen i Voss i Vestland og er ein haldeplass på Bergensbanen. Han vart opna i 1936. 

Volli haldeplass ligg mellom Eggjareid haldeplass og Reimegrend stasjon, 359,80 km frå Oslo. 

Det er lokaltoga i Raundalen som stoppar på Volli.

Bakgrunnsstoff 
 «Volli» på nettstaden til Jernbaneverket 
 «Volli» i Stasjonsdatabasen til Norsk Jernbaneklubb

Jarnbanestasjonar i Voss
Stasjonar på Bergensbanen
Jarnbanestasjonar opna i 1936
Flekkefjordbanen

Flekkefjordbanen er ei norsk jarnbanestrekning som går frå Flekkefjord til Sira. Banestrekninga er 17 km lang med 13 tunnelar. 
I 1897 byrja arbeidet med Flekkefjordbanen. 1. oktober 1904 gjekk det første ordinære toget frå Flekkefjord stasjon til Egersund stasjon. Jærbanen vart slik forlengd frå Egersund til Flekkefjord. Frå 1944 vart Flekkefjordbanen eit sidespor til Sørlandsbanen. 

I 1990 slutta dagleg drift av banen. Etter 1990 har banen vore noko i bruk av turistar, til dømes for køyring med skjenesykkel (dresin).

Stasjonar og haldeplassar 
Sira stasjon - 72,7 moh. Stasjonen vart opna i 1943. 
Bakkekleive
Sirnesmoen
Sirnes
Flikkeid
Lavoll
Solandsveien
Løgan
Logaåsen
Loga
Selura
Drangeid
Flekkefjord stasjon

Linjekart

Bakgrunnsstoff 
 

Nedlagde jarnbanestrekningar i Noreg
Sørlandsbanen
Jarnbanestrekningar i Agder
Jarnbanestrekningar i Rogaland
Jarnbanestrekningar opna i 1904
Jarnbanestrekningar nedlagde i 1991
1904 i Noreg
1991 i Noreg
Samferdsle i Flekkefjord
Byggverk i Flekkefjord
Kulturminne i Flekkefjord
Bandy

Bandy er ein vinteridrett i slekt med ishockey. Han blir spelt på is mellom to ellevemannslag med éin ball og klubber.

Bandy var ein relativt liten sport internasjonalt målt i antall nasjonar, men nest største vinteridrett på is og snø målt i konkurranseutøvarar 12 år eller eldre. Federation of International Bandy (FIB) har i dag 32 medlemsnasjonar. Dei største nasjonane er Finland, Noreg, Russland og Sverige.

Fakta 
 Spelearealets størrelse er 45-65 m x 90-110 m
 Målbura si innermatte er 2,1 x 3,5 m og straffepunktet ligg 12 m frå mål. 
 Spilletid 2x45 minuttar

Internasjonale bandyforbund 
 Canada (Manitoba) - http://www.canadabandy.ca 
 Estland - http://www.hot.ee/estbandy  
 Finland - http://www.finbandy.fi
 Japan - http://j-bandy.jp/index.html 
 Latvia - http://www.bandy.lv 
 Nederland - http://www.nrbb.nl
 Noreg - http://www.bandyforbundet.no/bandy/
 Russland - http://www.rusbandy.ru
 Sverige - http://www.svenskbandy.se/
 Ukraina - http://www.ukrbandy.org.ua
 Ungarn - http://www.bandy.hu 
 USA - http://www.usabandy.com/

 Internasjonale bandyforbundet - http://www.internationalbandy.com og http://www.worldbandy.com/

Bakgrunnsstoff 
 What is Bandy? - Historie og reglar for bandy.
 Bandy - Om bandy på Open Directory Project.
 International Bandy Federation 
 Bandy-referansar 

Vinteridrett
Lagsport
Hockey
Talet 3

3 (tre) er det andre primtalet, og det einaste primtalet mellom 2 og 5. I heiltalsrekkja kjem det etter talet to og før talet fire. 3 er det 0. fermattalet.

Talet tre kan indikerast med prefikset tri- (frå gresk).

Ordenstalet som svarar til talet tre, er tredje (3.).

Talet tre har i mange samanhengar vore rekna som eit magisk tal eller eit lykketal, jfr. ordtaket Alle gode ting er tre.

 
 * *3
 * *3
 * *3
Talet 5

5 (fem) er eit oddetal og det tredje primtalet og det einaste primtalet mellom 3 og 7. I heiltalsrekkja kjem det etter talet fire og før talet seks. 5 er det 1. fermattalet.

Talet fem kan indikerast med prefikset penta- (frå gresk) eller kvint- (frå latin).

Ordenstalet som svarar til talet fem, er femte (5.).

 
| * *5
 * *5
 * *5
Talet 7

7 (sju, frå norrønt sjau) er det naturlege talet som kjem etter 6 og før 8. 7 er det fjerde primtalet mellom 5 og 11.

Talet sju kan indikerast med prefikset hepta- (frå gresk) eller sept(ua)- (frå latin).

Ordenstalet som svarar til talet sju, er sjuande (7.).

I kulturen 
Talet 7 har lenge hatt ei særskild stilling i fleire kulturar. Sidan antikken har veka hatt sju dagar, og ein snakka om dei sju underverka. I kristen katolsk tradisjon har ein snakka om dei sju dødssyndene og dei sju dygdene.

Referansar 

 
 * *7
 * *7
Aurskog-Høland kommune

Aurskog-Høland er ein kommune aust i Viken fylke. Målt i areal er Aurskog-Høland den største kommunen i Akershus. Han grensar til Nes i nord, til Eidskog, og Eda kommun i Sverige i aust, til Marker og Indre Østfold i sør og til Lillestrøm i vest. Aurskog-Høland er den einaste norske kommunen som grensar mot to fylke og et anna land. 

Kommunen oppstod i 1966, ved samanslåinga av kommunane Aurskog, Setskog, Søndre Høland og Nordre Høland. Den 1. januar 2020 vart Rømskog kommune i Østfold fylke slege saman med Aurskog-Høland, samstundes som Østfold, Akershus og Buskerud vart slegne saman til nye Viken fylke. Aurskog-Høland låg tidlegare i Akershus fylke.

Folk frå Aurskog-Høland 
Engebret Soot (1786-1859), ingeniør

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Aurskog-Høland (Offisiell nettstad)

 
Kommunar i Viken
Tidlegare kommunar i Akershus
Pus

Pus er eit kjæleord og vanleg brukt namn for kattar. Variantar av ordet er pusi, pissi og pussi. Det kan òg brukast som kjælenamn mellom elskande.

Ordet har samanheng med verbet å pusa, det å seia «Pus, pus, pus» eller «Ps, ps, ps» for å lokka til seg ein katt. Slik sett kan det kallast eit lydord.

Pus finst i samansetjingar som kattepus og harepus og i namnesamansetjingar som Gråpus eller Svartepus.

Pus på andre språk 
Det tilsvarande ordet pussy finst òg på engelsk. Det har vore brukt sidan 1500-talet som kosenamn til både kattar og kvinner. I tillegg har det vore eit slangord som i dag heilt overskugger den tidlegare tyding: Vagina (og overført pyse brukt om ein mann). Lenge brukte ein denne doble tydinga til å laga frekke ordspel, men i dag er ordet blitt eit tabuord som svært sjeldan blir brukt om kattar. I staden bruker ein samanesetjinga pussycat eller det nyare ordet kitty som kjælenamn på kattar og eventuelt kvinner.

Det tyske ordet Muschi kan òg bety både «katt» og «vagina».

Dyrenamn
Kjælenamn
Kattar
Bærum kommune

Bærum er ein kommune i Akershus i Viken fylke. Kommunen har i sørvest grense til Asker og Lier, i nordvest til Hole og Ringerike, i nordaust til Oslo med mellom anna Lysakerelva som grense, og i søraust til Nesodden kommune med grense i Oslofjorden. Kommunen har kystline mot Oslofjorden, og fleire av øyane i fjorden ligg til kommunen.

Namnet på kommunen kjem av norrønt Bergeimr eller Bergeimsherað, som truleg har vore eit bygdenamn, samansett av berg og heim. Kommunevåpenet syner ei stilisert utgåve av ein gamal kalkbrenningsomn av det slaget som står restaurert og freda på Brønnøya i Asker kommune, og har å gjere med at kalkbrenning var ei viktig verksemd i Bærum i tidlegare tider. 

Til liks med grannekommunane Asker og Oslo er mesteparten av kommunen skog og utmark som for det meste høyrer til det administrative området som har nemninga Oslomarka; berre ein firedel av arealet er rekna som tettbygd. Arbeidsplassane ligg for det meste attmed fjorden på strekninga frå Lysaker på grensa til Oslo og sørvestover til og med Sandvika, med mellom anna ein konsentrasjon i og i kring Lysaker og på det nedlagde flyplassområdet Fornebu på halvøya Snarøya. 

Administrasjonssentrum i kommunen er Sandvika, ein tettbygd stad med bystatus i den sørvestre luten av kommunen. Her ligg òg fleire statlege institusjonar som er sams for Asker kommune og Bærum kommune, som til dømes hovudkontoret for Asker og Bærum politidistrikt, Asker og Bærum tingrett, Sykehuset Asker og Bærum, likningskontor osb. Dei to kommunane Bærum og Asker har elles gått saman om slike kommunale oppgåver som brannstell og vassforsyning. Saman med Asker og Oslo høyrer Bærum inn under Oslo bispedøme av Den norske kyrkja.

Aust i Bærum ligg Ila fengsel, forvarings- og sikringsanstalt, som under den tyske okkupasjonen under den andre verdskrigen vart kjend som krigsfangelægeret Grini.

Samferdsle 

Europavegen E 18 på strekninga frå Oslo til Drammen går gjennom Bærum som firefelts og til dels seksfelts veg, og er i Sandvika knytt saman med europaveg E 16 mot Hønefoss og over til Vestlandet. Jarnbanene Drammensbanen og Askerbanen går likeeins gjennom Bærum, og tettstadene i aust er knytt til T-banenettet i Oslo med ei line til Østerås og ei til Jar og Bekkestua. Jar og Bekkestua er òg knytt til trikkenettet i Oslo over Lilleakerbanen.

Venskapsbyar 

  Frederiksberg
  Tartu
  Tavastehus
  Hafnarfjörður
  Uppsala

Kjende personar frå Bærum kommune 

 Kitty Kielland (1843–1914), målar
 Harriet Backer (1845–1932), målar
 Fridtjof Nansen (1861–1930), zoolog, polarforskar, humanist
 Halvdan Koht (1873–1965), professor i historie, formann i Noregs Mållag 1921-1925, utanriksminister 1935-1940 
 Dagfin Werenskiold (1892 –1977), kunstnar
 Ivo Caprino (1920–2001), filmprodusent og regissør
 Jo Benkow (1924–2013), politikar (Høgre), stortingspresident 1985-1993
 Finn Alnæs (1932–1991), forfattar
 Gro Harlem Brundtland (f. 1939), politikar (Ap), statsminister
 Anita Skorgan (f. 1958), artist
 Jan Tore Sanner (f. 1965), politikar (H), statsråd
 Harald Eia (f. 1966), komikar

Bakgrunnsstoff 
 Bærum kommune (Offisiell nettstad)

 
Kommunar i Viken
Tidlegare kommunar i Akershus
Snaragadd

Ein snaragadd er ei tolle (furu) med særs vridd vekst, slik at stammen verkar tvinna (snara), og som sidan har tørka opp og vorte til ein gadd. Snaragaddar finst gjerne høgt i landskapet, dei har ei karakteristisk kronglete form, og treverket er oftast svært hardt og vanskeleg å arbeide med.

På Nordmøre kan dette ordet òg bli bruka som skjellsord for ein ufleksibel, kverulantisk og vrien person.

Kjelder 

Furu
Skog
Norske skjellsord
Nordmøring
Metaforar
Folgefonntunnelen

Folgefonntunnelen er ein vegtunnel som går under Folgefonna frå Eitrheim i Ullensvang kommune til Austrepollen i Kvinnherad kommune. Folgefonntunnelen vart opna av samferdsleminister Terje Moe Gustavsen og den danske kollegaen, trafikkminister Jacob Buksti den 15. juni 2001. Delar av kostnadane med tunnelsen vert betalt med bompengeinnkreving. Folgefonntunnelen er ca. 11,1 kilometer lang. I samband med prosjektet vart det bygd 1,3 km ny veg i Kvinnherad. I Odda vart det bygd 300 meter ny veg, i tillegg til 100 meter lokalveg. 

Tunnelen betra sambandet mellom ytre og indre delar av Hordaland fylke. I tillegg opna vegen for ein ny køyreveg mellom Oslo og Bergen. For å vidareføra prosjektet vart det òg bygd ein tunnel mellom Austrepollen og Jondal, den såkalla Jondalstunnelen. Denne opna i september 2012.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Samferdsle i Ullensvang
Samferdsle i Kvinnherad
Tunnelar i Vestland
Hallingdølen

Hallingdølen er ei avis som vert utgjeve i Ål kommune i Viken fylke. Embrik Luksengard er redaktør og Ola Stave er administrerande direktør. Avisa vart grunnlagd i 1936 og har fire gonger fått prisen Årets lokalavis, i 2005, 2008, 2012 og 2014. I 2014 og 2021 vart avisa også kåra til Årets europeiske lokalavis i European Newspaper Award. Avisa kjem ut på tirsdagar, torsdagar og laurdagar.

Ein hallingdøl er ein som kjem frå Hallingdal. Alt redaksjonelt stoff i avisa er på nynorsk.

Opplagstal

Bakgrunnsstoff 
 Hallingdølen

Kjelder 

Aviser i Viken
Norske lokalaviser
Norske aviser etter namn
Hallingdal
Ål kommune
Skipingar i 1936