alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Fattigmannshamn

Fattigmannshamn er ein gard på austsida av øya Ålforo i Fitjar kommune med Engesundsleia i aust. I sør ligg garden Tangen. I Vest går Nyleia og i nord ligg gardane Kuvikjo og Sætrevikjo. 

Garden var opphavleg ein husmannsplass under Fitjargarden, men vart skyldsett i 1723 og vart frå då av rekna som ein eigen gard. I 1755 selde Ole Michelsen Tosche garden til brukaren Jon Davidson. Seinare har brukarane vore sjølveigarar.

Namn
Namnet er gjeve i nedsetjande tyding. Like sørover i leia i Spissøyhavn er det truleg at munkane på Halsnøy kloster hadde «hospits» i gamma tid (som øya har fått namn etter). Her kunne reisande søkje hamn og husly, få vatn og koke mat, mot betaling. Munkane var ikkje likesæle om pengar og gods, og det er trudd at dei som har gjeve Fattigmannshamn namnet sitt, fordi folk tok til hamn her og ikkje ville betala for tenestene til munkane. 

Namnet har blitt skrive Aalferhavn, Fattigmandshavn, Fattigmandshafn, Olforhafn, Aalforehafnen og Alforehavn.

Kjelder 
 

Gardar på Fitjar
Emil Nolde

Emil Nolde, opphavleg Hans Emil Hansen, () var ein dansk-tysk målar og grafikar frå Schleswig-Holstein. Han var ein av dei tidlege ekspresjonistane, ei kort tid medlem av Die Brücke. Nolde vert rekna som ein av dei store olje- og akvarellmålarane i det 20. hundreåret.

Nolde er kjend for si kraftige penselføring og kraftfulle val av fargar. Fargar som gyllengult og og djupraudt er ofte med i arbeida hans, noko som gjev ei strålande verdigheit til elles melankolske fargetonar. Akvarellane hans består av livlige, trugande stormscener og lysande blomsterpryd. Nolde var intenst oppteken av blomar, noko hans vedvarande interesse for Vincent van Gogh sin kunst er eit prov på.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Emil Nolde» frå ,  den 2. november 2014.  
 

Danske målarar
Tyske målarar
Ekspresjonistiske målarar
Lyder Sagen

Lyder Christian Sagen () var ein norsk skulemann og forfattar, særleg kjend for sitt arbeid som lærar i fødebyen Bergen.

Liv og gjerning
Sagen var son til ein kjøpmann, og arbeidde sjølv på krambu i barndomen. 17 år gammal vart han elev ved katedralskulen i heimbyen. På skulen vart han ven med Niels Dahl og Johan Ernst Welhaven. I 1797 reiste alle tre til København for å studere teologi ved universitetet.

Sagen studerte teologi ei tid, men var meir interessert i språk og litteratur. I 1799 vart han kjend med forfattaren Knud Lyne Rahbek og miljøet kring «Bakkehuset». Sagen tok til å skrive dikt i 1800. Diktaren Sagen er mest kjend som høvesdiktar; til dømes eit krigsdikt før slaget på reia i København 2. april 1801. Etter å ha tatt filologisk eksamen var han i nesten fem år lærar ved Christianis Institut i København. 

Sagen vende heim til Bergen i slutten av 1805, utnemnd til adjunkt ved Bergens Kathedralskole. Til saman var han knytt til den skulen i 43 år, frå 1814 som overlærar. Mesteparten av tida underviste han i modersmålet, som lærar i dette faget vann han eineståande ry. I undervisninga la han lita vekt på formidling av faktakunnskapen, han søkte i hovudsak å vekke evna til sjølvstendig tenking. P.A. Jensen, Johan Sebastian Welhaven, Frederik Stang, Niels Hertzberg, Lorentz Dietrichson og Jonas Lie var alle elevar hos Sagen.

Sagen tok del i omtrent all nyskiping på kulturfeltet i Bergen. Mellom anna stod han bak opprettinga av ein realskule i 1806, og i 30 år var han lærar også ved realskulen. Han deltok likeins då ein teikneskule kom i gang, og i danninga av Bergens Museum og Bergens Kunstforening. Saman med Herman Foss gav han i 1824 ut Bergens beskrivelse, og i 1837 eit utval av Claus Fasting sine skrifter, innleia med ein utførleg biografi. Alt i 1808 hadde Sagen gitt ut den fyrste læreboka i morsmålet som kom ut i Noreg. Både den boka og hans Dansk Stilebog frå 1811 vart vide spreidd.

Gatenamn 

Lyder Sagen har i dag fått fleire gater kalla opp etter seg. Det ligg ei Lyder Sagens gate både på Nygård i Bergen, på Fagerborg i Oslo og i Stavanger sentrum.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lyder Sagen» frå ,  den 2. november 2014.  
 

Folk frå Bergen
Norske pedagogar
Sætravik

Sætravik er ein gard på austsida av øya Ålforo i Fitjar kommune med Engesundsleia i aust. I sør ligg garden Fattigmannshamn, i vest Kuvikjo, i nord Hatlevik og Straumøyo. 

Garden var opphavleg ein husmannsplass under Fitjargarden, men vart skyldsett i 1723 og vart frå då av rekna som ein eigen gard. Han låg under Fitjargarden til 1755, då brukaren Lars Halvardson kjøpte garden av Ole Michelsen Tosche, som selde alt han eigde for å halde kreditorane på avstand. Seinare har brukarane vore sjølveigarar. 

Det er funne ei steinøks på Sætravik.

Namn
Første delen av namnet er seter eller støl, samansett med vik. Truleg har Fitjargarden hatt seter på Ålforo, og har gått i land i Sætravik. 

Gjennom tidene er namnet skriven Aalfurren, Sættrevigen, Sættervig, Sætrevigen, Sætervik, Sætrevig, Sætervigen, Sætervik og Sætrevik. Daglegnamnet er Sætravikjo.

Kjelder 
 

Gardar på Fitjar
Fitjarøyane
Zarós

Zarós (gresk Ζαρός) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Iráklio i periferien Kreta i Hellas. Zarós inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Festós.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Zarós 2 953 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 2 106 innbyggjarar.

Referansar 

Zaros
Zaros
Zaros
Míres

Míres (gresk Μοίρες) er ein distriktsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Iráklio i periferien Kreta i Hellas. Míres inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Festós.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Míres 11 434 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 6 379 innbyggjarar.

Referansar 

Mires
Mires
Mires
Tymbáki

Tymbáki (gresk Τυμπάκι) er ein distriktsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Iráklio i periferien Kreta i Hellas. Tymbáki inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Festós.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Tymbáki 10 079 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 5 285 innbyggjarar.

Referansar 

Tymbaki
Tymbaki
Tymbaki
Unntakstilstand

Unntakstilstand eller unnatakstilstand er ein samfunnstilstand der vanleg lov og rett er sett ut av kraft. Dette kan til dømes innførast ved krig eller kriser som naturkatastrofar eller opprør. Ved ein sivil unntakstilstand ligg makta hjå regjeringa, mens under ein militær unntakstilstand vil det militære ha makta. Unntakstilstanden kan omfatta eit heilt land eller eit mindre område.

I nokre land finst lovar som seier kva tid og korleis ein kan erklæra unntakstilstand. Omgrepet er ikkje brukt i norske lovar men Beredskapslovene kan takast i bruk dersom krig eller ein krigsliknande tilstand hinder Stortinget i å tre saman.

Kjelder

Leraand, Dag & Berg, Ole T. «Unntakstilstand» (12. november 2012), Store norske leksikon. 

Denne artikkelen bygger på «Unntakstilstand» frå ,  den 2. november 2014.  
 

Samfunn
Riksråd

Riksråd var nemninga på riksorgan i høgmellomalderen i Noreg, Sverige og Danmark. 
Dei utvikla seg frå tidlegare kongsråd, og blei danna av dei fremste adelsfolka og geistlege i landa. Riksråda var sjølvstendige organisasjonar som kunne velja kongar, vedta handfestingar og formynda landet om kongen var mindreårig.

Det norske riksrådet er først nemnd i ein lov frå 1302 om arv og formyndarstyre. I 1319 fekk landet eit slikt formyndarstyre då treåringen  Magnus Eriksson blei vald til konge. Det norske riksrådet varte fram til den dansk-norske reformasjonen i 1537. 

Det danske riksrådet blei avskaffa ved eit statskupp gjennomført av Fredrik III, etter at han hadde sikra seg kontroll over hæren under Karl Gustav-krigane. I åra fram til 1660 hadde riksrådet hatt sterk innflytnad, ettersom Fredrik III hadde måtta underskriva ei svært streng handfesting ved sitt kongeval i 1648.

Det svenske riksrådet hadde ei stormaktstid på 1600-talet, då det kom jamleg saman. Det blei oppløyst av Gustav III i 1789 då han fastsette talet på medlemmer i rådet til 0.

Kjelder
Opsahl, Erik & Imsen, Steinar. «Riksråd» (30. juli 2014), Store norske leksikon. 
Delar av denne artikkelen bygger på «Riksråd» frå , og «Riksrådet» frå  den 2. november 2014.  
Delar av denne artikkelen bygger på «Sveriges riksråd» frå ,  den 2. november 2014.  
 

Norsk historie
Svensk historie
Dansk historie
Arnt Hagen

Arnt Gudleik Hagen () var ein norsk politikar for Senterpartiet frå Eid i Romsdal og byråkrat i Møre og Romsdal fylkeskommune.

Hagen utdanna seg til sivilagronom ved Norges Landbrukshøgskole og arbeidde deretter frå 1953 i eit års tid som landbrukssjef i Vestnes kommune. Frå 1955 var han avdelingssjef i S/L Nord-Norges salgslag i Harstad og Vadsø. I 1958 tok han over som disponent i Møre og Romsdal Eggsentral, ei stilling han formelt hadde til 1973.

Hagen starta sitt politiske arbeid som fylkessekretær for Bondepartiet i Troms frå 1956 til -58. Deretter var han formann i Bygdefolkets Ungdomsfylking (frå 1962 Senterungdommens Landsforbund), i fem år frå 1959. Valbolken 1964–1967 var Hagen  medlem av bystyret i Molde.

Hausten 1965 vart Hagen vald inn på Stortinget for Møre og Romsdal, etter å ha vore vararepresentant i den då avslutta stortingsperioden. Han representerte fylket i 12 år fram til 1977. Til mars 1968 var han medlem av Justiskomiteen, resten av den fyrste valbolken var han med i Sjøfarts- og fiskerikomiteen. Valbolken 1969-73 var han medlem av Kommunalkomiteen, den siste sesjonen også av Valkomiteen. Han heldt fram i Kommunal- og miljøvernkomiteen i heile si siste fireårsperiode, då som nestformann i komiteen. Hagen var medlem av Senterpartiet sitt sentralstyre og formann for programkomiteen i partiet i tida 1973-77.

Frå 1977 til 1994 var Hagen utbyggingssjef i Møre og Romsdal fylkeskommune.

Han gav i 1996 og 1998 ut to minnebøker, I solgangsbris og skjelle og I kamp for distrikta. om sitt arbeid som politikar og byråkrat.

Kjelder
 Stortinget.no - Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1965-1969
Stortingsrepresentantar 1969-1973
Stortingsrepresentantar 1973-1977
Stortingsrepresentantar for Møre og Romsdal
Stortingsrepresentantar frå Sp
Leiarar i Senterungdomen
Folk frå Molde
Norske Folkelivsbilleder

Norske Folkelivsbilleder er eit biletverk av Christian Tønsberg som kom ut i tre 
forskjellige utgåver i 1854, 1858 og 1861. 

Verket viser reproduksjonar av norsk natur og miljø laga av kjende norske målarar. Måleria vart
reprodusert som fargelitografiar og trykt i Tyskland.

Norske Folkelivsbilleder hadde tekstar på tre forskjellige språk og vart slik òg retta mot den europeiske marknaden. Plansjeverket målte 53 cm x 40 cm og var meint å skulle liggje framme på stovebordet.

Første og andre rekkje inneheld tolv bilete med tolv tekstar, den siste har fire bilete og fire 
tekstar. I første rekkje er det i hovudsak Adolph Tidemand som har levert bileta, andre 
kunstnarar var Hans Gude, Knud Bergslien og Johan Fredrik Eckersberg.
Tekstane vart forfatta av Peter Christen Asbjørnsen, Jørgen Moe, Johan Sebastian Welhaven og Ivar Aasen.

Sjå òg
Norge fremstillet i Tegninger

Kjelder 
 Cecilie Boge: Nasjonsbyggar eller sosial klatrar? Chr. Tønsberg og Norske Folkelivsbilleder, hovedoppgave i historie - Universitetet i Bergen, 2001 digital utgåve
Denne artikkelen bygger på «Norske Folkelivsbilleder» frå , den 4. november 2014, revisjon 13214561.

Bakgrunnsstoff 

Norske bøker
Sakprosabøker
Bøker frå 1854
Bøker frå 1858
Bøker frå 1861
Goúves

Goúves (gresk Γούβες) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Iráklio i periferien Kreta i Hellas. Goúves inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Khersónisos og er hovudsete i kommunen.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Goúves 10 731 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 539 innbyggjarar.

Referansar 

Gouves
Gouves
Gouves
Episkopí

Episkopí (gresk Επισκοπή) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Iráklio i periferien Kreta i Hellas. Episkopí inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Khersónisos.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Episkopí 2 291 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 962 innbyggjarar.

Referansar 

Episkopi
Episkopi
Episkopi
Ashram

Ashram eller asjram er ein stad for kommunal tilbaketrekking i hinduismen, noko liknande eit klostervesen. Frå gammalt av her menn og kvinner, også ektepar, samla seg i ei gruppe hytter i skogen, der dei kunne leva eit fromt og enkelt liv og driva religiøse studiar og øvingar under leiing av heilage menn.

Ashram-ideen er blitt teken opp av nye indiske leiarar som Gandhi (som Sabarmati Ashram ved Ahmedabad), Aurobindo (i Puducherry) og Tagore (ved Shantiniketan i Bengal). Andre kjende ashramar er Sivananda Saraswati og Maharishi Mahesh Yogi sine ashramar ved Rishikesh. På 1960-talet vitja mange vestlege kjendisar, som The Beatles, Maharishi-ashramen.

Også kristne har oppretta ashramar i India, både innfødde nasranikristne og misjonærar. Andre er blitt inspirerte av ideen til å oppretta ashram-samfunn i Vesten (til dømes Communauté de l'Arche/Community of the Ark oppretta av Lanza del Vasto i 1948). Andre ashram-senter kan fokusera på kurs i yoga, ayurveda og liknande.

Sjå òg
Dojo
Yeshiva

Kjelder

«Ashram» (14. februar 2009), Store norske leksikon. Fri artikkel henta 25. oktober 2014.
«Maharishi Mahesh Yogi Ashram», lonelyplanet.com

Bakgrunnsstoff
Gandhi Ashram ved Sabarmati

Hinduisme
Bustader
Klostervesen
Indisk arkitektur
Tiara

Tiara (latin tiara frå gresk τιάρα) viser til ulike former for hovudpryd som er blitt brukte sidan oldtida. Opphavleg var tiara ein høg og spiss hovudpryd brukt av assyriske og persiske fyrstar. Han hadde kjegleform og var pynta med juvelar. Seinare blei ordet brukt om den kjegleforma hovudpryden brukt av paven med tre kroner over kvarandre, ein mitra eller triregnum. «Tiara» kan også brukast om høge hovudsmykke pynta med edelsteinar og hovudsakleg brukt av kvinner. Det har då same tyding som diadem.

Kjelder

«Tiara» (15. februar 2009), Store norske leksikon. Fri artikkel henta 4. november 2014.

Bakgrunnsstoff

Hovudplagg
Kongelege
Pavar
Smykke
Jan Petter Hoddevik

Jan Petter Hoddevik () er ein norsk forfattar frå Selje kommune  i Nordfjord i Sogn og Fjordane.

Hoddevik har mellom anna skrive bøker om forliset til «Sanct Svithun», eit hurtigruteskip som vart bomba av allierte fly 30. september 1943 utafor Stadtlandet. 50 menneske mista livet i ulukka, 78 blei berga.

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder
 Selja forlag

Norske sakprosaforfattarar
Forfattarar frå Selje
Folk frå Selje
Arne Kjøde

Arne Kjøde () var ein norsk lærar som gav ut eit par lærebøker og ein tittel med Nordfjord-skrøner.

Arne Kjøde var fødd i Kjøde i Selje kommune i Nordfjord i Sogn og Fjordane. Han døydde i Bergen.

Bibliografi

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 Om Arne Kjøde i Fylkesleksikon Sogn og Fjordane

Norske sakprosaforfattarar
Forfattarar frå Selje
Straumøya på Fitjar

Straumøya er ei øy i Fitjarøyane i Fitjar kommune. Øya ligg mellom Ålforo i vest og Ivarsøy i vest med Avløypet i nord og Hjelmen i aust-søraust. 

Garden Straumøyo ligg nordaust på øya. Det er ingen vegar på øya.

Garden
Garden på Straumøya var opphavleg husmannsplass under Fitjargarden. I 1723 vart plasset skyldsett og vert då rekna som ein sjølvstendig gard, men låg under Fitjargarden til 1755, då eigaren av Fitjar selde til brukaren Tørres Olson. Seinare har brukarane vore sjølveigarar.

Namn
På begge sider av Straumøya ligg lange, smale sund, som det er mykje straum i ved flo og fjøre. Dette har gjeve namn til øya. Namnet vart skrive Strømøen, Strømmen og Strømen oppgjennom tidene. Daglegnamnet er Straumøyo.

Geografi
Øya er kring 1,6 km lang og kring 450 meter på det breiaste. Det høgaste punktet på øya er 53,5 meter over havet, like vest om garden. 

Mellom Ivarsøy og Straumøya i aust ligg Straumøysundet, og mellom Ålforo og Straumøya i vest ligg Vestra Straumøysundet. Sistnemnde er kring 35-40 meter på det smalaste. Nord for Straumøya ligg Eriksholmen og Ivarøyneset. I sør ligg holmane Straumøybleikjene.

Kjelder 
 
 Straumøya på norgeskart.no

Gardar på Fitjar
Fitjarøyane
Västra stambanan

Västra stambanan (VSB eller WSB) er namnet på jarnbana mellom Stockholm og Göteborg i Sverige. Jarnbana vart bygd av den svenske staten på midten av 1800-talet og gjekk opphavleg frå Stockholms södra station («Stockholm S»). Ho vart snart forlengd nordover over den såkalla Sammanbindningsbanan til Stockholms centralstation («Stockholm C»), og går via Södertälje, Flen, Katrineholm, Hallsberg Laxå, Skövde, Falköping, Herrljunga og Alingsås fram til Göteborgs centralstation («Göteborg C»). Bana kryssar Göta kanal i Töreboda.

Bana er 455 kilometer lang og vart ferdig i perioden 1856–1862. Frå 1958 har det vore dobbeltspor på heile strekninga. Seinare har det vorte bygd fire spor på ei strekning i Stockholmsområdet, els som eige bane, og ei i Göteborgsområdet. Sporvidda er 1435 millimeter (normalspor), og det har vore elektrisk drift på bana frå 1926. Største vanlege fart er 250 km/t.

For det meste går bana i flatt terreng, og utanom strekningane nærast endestasjonane er ho utan mange svingar. Bana vart retta ut her og der i samband med at ho vart utvida til dobbeltspor på fyrste halvparten av 1900-talet, men er framleis etter måten svingete på strekningane mellom Allingsås og Göteborg og mellom Södertälje og Stockholm S. I 1990 vart Västra stambanan den fyrste bana i Sverige for persontog med særs høg fart.

Bana er sterkt trafikkert, særleg i Göteborg- og Stockholmsområdet, der lokaltrafikk kjem i tillegg til langdistansetoga og godstoga.

Bakgrunnsstoff

Svenske jarnbanar
Hjelmen

Hjelmen er ei øy i Fitjarøyane i Fitjar kommune. Øya ligg mellom halvøya Kråko i aust og Ivarsøy i vest. I sør og nord går Engesundsleia. 

Garden Hjelmen ligg sør på øya.

Garden
Garden på Hjelmen var opphavleg husmannsplass under Fitjargarden. I 1723 vart plasset skyldsett og vert då rekna som ein sjølvstendig gard. På same måte som hovudgarden Vestbøstad, høyrde Hjelmen til Lyse kloster. Garden låg under Lysekloster til 1877. Brukaren Carl Tolleivson kjøpte då Hjelmen og brukarane var sidan den tid sjølveigarar.

Namn
Garden og øya har fått namn etter forma på den høgaste toppen, som liknar på ein hjelm. 

Namnet har vore skrive mykje likt oppgjennom tidene, som Hielmen, Gjelmen, Hjælmen og Hjelmen. Daglegnamnet er òg Hjelmen.

Geografi
Øya er kring 1 km lang frå sørvest til nordaust og kring 300 meter på det breiaste. Det høgaste punktet på øya er 43 meter over havet, like nord om garden.

Kjelder 
 
 Straumøya på norgeskart.no

Gardar på Fitjar
Fitjarøyane
Helland på Fitjar

Helland er ein gard sentralt i Fitjar kommune, på vestsida av Storavatnet. I sør grensar Helland til Hovstad og i nord til Vestbøstad. I vest ligg Engesundsleia.

Historie
Garden er ein av dei eldste på Fitjar og det er gjort funn her frå leirkrukker i eit kollag, daterte til kring 500 fvt. 

Garden kan i gamal tid ha blitt utskild frå nabogarden Hovstad, der truleg hòvet for Fitjarbygda stod, og Helland kan ha vore noko av jordegodset som høyrte til hòvet. 

Første brukaren som er nemnt på garden var «Halvard på Helgeland» i 1519. Eigedomstilhøva for garden er først nemnd i 1628, då ein del av garden var adelsgods, ein del var eigd av Apostelkyrkja i Bergen og den siste delen av Lyse kloster. Ved reformasjonen i 1536 vart Apostelgodset inndrege av kongen, som då vart eigar. I 1660 var kongen i pengetrøbbel og selde mellom anna parten sin i Helland til futen Iver Knudsen Gram. Enkja hans, Karen, selde i 1709 til Ingemår Olson, som var brukar. Seinare har bruket stort sett vore sjølveigd av brukarane. Parten som var adelsgods var eigd av Anders Lauritsen i Sogn i 1626. Denne skifta hender mange gonger det neste hundre året, før Ole Michelseon Tosche på Fitjar tok over i 1744. Han var eigar til 1755, då han var i pengemangel og måtte selje. Tre brukarar kjøpte då denne parten. Parten som Lyse kloster eigde vart seld i 1744 til brukaren Johannes Simonson.

Namn
Den første delen av namnet kan kome frå adjektivet «heilagr» eller heilag, eller namna Helge eller Helga. Det mest trulege er at det kjem frå «heilag», og at namnet tyder «det heilage landet» eller «heilaglandet». 

Gardsnamnet har gjennom tidene mellom anna blitt skrive Helgeland, Hellelandt, Hillelannd, Helleland, Helgelandt, Hellelandtt, Heglannd, Heelleland og Hegeland. Helland er òg daglegnamnet.

Kjelder 
 
 Helland på norgeskart.no

Gardar på Fitjar
Pappmasjé

Pappmasjé (frå fransk papier maché, eigentleg 'tygga papir') er eit formingsmateriale laga av fuktig papirmasse og eit lim- eller fyllstoff. Dette kan pressast og formast til ulike ting og figurar, som leiketøy, masker, pynt og liknande. Etter pressinga gjev ein som oftast ei overflatebehandling til gjenstandane, som måling eller lakk. På 1700-talet byrja ein også å forgylla ulike dekorasjonar av pappmasjé.

Kjelder

«Pappmasjé» (14. februar 2009), Store norske leksikon. Fri artikkel henta 5. november 2014.

Bakgrunnsstoff

Kunstmateriell
Papir
Franske ord og uttrykk
Monte Emilius

Monte Emilius er ein 3 559 meter over havet høg fjelltopp i Graji-Alpane i regionen Valle d'Aosta, vest i Italia. Fjellet reiser seg 3 000 meter opp frå Aostadalen, på sørsida av dalføret. Monte Emilius er såleis eit dominerande landemerke i regionen. Fjellmassivet merker seg ut med mange små fjellvatn, eigentleg brevatn, med Laghi delle Laures som det mest kjende. 
 
Monte Emilius kan lettast klivast langs ei lang, markert egg. Fjellhytta Rifugio Arbolle er det vanlege utgangspunktet for ein topptur.

G.B. Defey og Laurent Cerise skal ha vore dei fyrste menneska på toppen i 1823. Den italienske presten Georges Carrel var på toppen i 1826.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Monte Emilius» frå ,  den 5. november 2014.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Italia