Aleijadinho

Antônio Francisco Lisboa (), kjend som Aleijadinho, var ein brasiliansk bilethoggar og arkitekt som arbeidde med utforming og utsmykking av fleire kyrkjer i Minas Gerais i Brasil. Han var ein produksjonsrik representant for seinbarokk eller rokokko, men døydde fattig og gløymd plaga av ein forkrøplande sjukdom som gav han tilnamnet «o aleijadinho» - 'krøplingen'.

Liv og virke
Antônio Francisco Lisboa var fødd i Vila Rica (no Ouro Preto) i 1738. Han var uekte barn av Manuel Francisco Lisboa, ein portugisisk byggmeister frå Lisboa, og Isabel, ei slavekvinne. I 1752 blei han del av faren si verksemd.

I 1758 utførte han ein seinbarokk fontene i kleberstein for Hospício da terra Santa. Hans første større arbeid var Frans av Assisi-kyrja i Ouro Preto (1766–94), som skil seg frå meir kantete portugisiskinspirerte bygningar ved å ha runde tårn. Hans kanskje mest kjend verk er Bom Jesus de Matozinhos i Congonhas. Aleijadinho teikna, bygga og dekorerte denne kyrkja frå 1757, på oppdrag frå forretningsmannen  Feliciano Mendes. Inne i kyrkja plasserte han 64 trestatuar i sju grupper som viser lidingssoga, som seinare blei måla av Manoel da Costa Ataíde. Utanfor kyrkja plasserte han klebersteinstatuar av tolv profetar.

Lisboa levde åleine, og skal ha vore ein levemann som sette pris på god mat og selskap. Rundt 1777 viste han teikn til å li av ein ukjend sjukdom som skulle ta frå han førlegheiten i armane og føtene og gje han store smerter. Etterkvart blei han kjend under tilnamnet «Aleijadinho», 'krøpling'. Han skal ha fortsett arbeidet så lenge han kunne, med utskjeringsreiskapa bunde til hendene av slavane sine. Aleijadinho heldt seg frå dette unna folk ettersom han hata å bli stirra på.

Både Bom Jesus-basilikaen i Congonhas og den barokke gamlebyen i Ouro Preto er rekna som verdsarv av UNESCO.

Bilete

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Aleijadinho» frå , og «Aleijadinho» frå  den 24. mai 2014. 
 oppgav desse kjeldene:
Abrantes, José Israel and C Bandeira de Melo, Visitando Ouro Preto, Mariana E Congonhas, Ouro Preto Turismo Receptivo Ltda.
Bazin, Germain, O Aleijadinho e a escultura barroca no Brasil, Rio, Editora Record, 1971
Bretas, Rodrigo José Ferreira, Antônio Francisco Lisboa, Editora Itatiaia, Belo Horizonte, Brazil  2002
Bury, John, Arquitetura e Arte no Brasil Colonial, São Paulo, Editora Nobel, 1991
Drummond, Aristóteles, Minas : História, Estórias, Evocações, Cultura, Personalidades, Economia, Belo Horizonte, MG : Armazém de Idéias, 2002
Ferreira, Delson Gonçalves, O Aleijadinho, Belo Horizonte, Editora Comunicação, Prefeitura de Belo Horizonte, 1981
Jardim, Márcio, O Aleijadinho; uma síntese histórica, Editora Stellarum, Belo Horizonte, Brazil 1995
Kelemen, Pál, Baroque and Rococo in Latin America, Volumes 1 and 2, Dover Publications, Inc. NY  1967
Kvaran, Einar Einarsson, To Brazil ! – The Search for Aleijadinho, uutgjeve manuskript
Mann, Graciela and Hans Mann, The Twelve Prophets of Aleijadinho, University of Texas Press, Austin, Texas  1967
Oliveira, Myriam Andrade Ribeiro de & Santos Filho, Olinto Rodrigues dos & Santos, Antônio Fernando Batista dos, O Aleijadinho e sua oficina; catálogo das imagens devocionais, São Paulo, Editora Capivara, 2002
Rodrigues, José Wasth, Documentário Arquitetônico, Editora Da Universidade De São Paulo, Belo Horizonte, Brazil  1990
Vasconcellos, Sylvio de, Vida e obra de Antônio Francisco Lisboa, o Aleijadinho, São Paulo, Companhia Editora Nacional, 1979''

Brasilianske arkitektar
Brasilianske bilethoggarar
Brasilianske kunstnarar
Folk frå Minas Gerais
Barokkarkitektar
Barokkunstnarar
Rokokkomålarar
Kunstnarar frå 1700-talet
Kunstnarar frå 1800-talet