alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Stol

Ein stol er eit møbel eller anna innretning til å sitja på, kjenneteikna av å ha ryggstø i tillegg til setet, og plass til ein person. Stolen er meir komplisert enn ein krakk, i og med at han har eit ryggstø. Stolar har som regel fire bein, og av og til armlener. Dei kan gå frå å vera enkle pinnestolar av tre til store, stoppa lenestolar, konge-, dronning- og keisartroner, svingstolar og arbeidsstolar i ymse utformingar.

Stolar har ofte vore statussymbol. Ikring i verda,  både til dømes i Europa og Vest-Afrika før koloniseringa, hadde ein kongestolar som berre leiarane kunne sitja i. I vikingtida og mellomalderen i Noreg og Europa var det òg vanleg at berre stormennene sat på stolar, medan vanlege folk måtte sitja saman på benkar.

Nemninga «stol» vert dessutan nytta i ordsamansetjingar i andre og ulike samanhengar, som til dømes domstol, preikestol i kyrkjer, talestol (til bruk for dei som taler til forsamlingar), takstol (som er ein berande konstruksjon i tak på bygningar), heisstol (som er kabinen i ein heis), og dessutan om den innretninga på strengeinstrument som held strengane opp frå resonanskassa.

Stoltypar 

Stolar finst i mange variantar, flyttbare eller festa fast til underlaget, både i hus og heim, på arbeidsplassar, i bilar, fly, tog, båtar og så vidare. Nokre vanlege typar er:

 Gyngestol
 Klappstol
 Kontorstol
 Lenestol

Møblar
 
Sete
Gutnisk

Gutnisk og gotlandsk (svensk gutamål, gutniska og gotländska) er ei gruppe skandinaviske mål frå Gotland. Gutnisk (Gutamål) blir rekna som eit eige språk, gotlandsk som dialekt av svensk. Gutnisk stammar ikkje frå den vestnordiske eller austnordiske forma av norrønt, men frå gammalgotlandsk, forngutniska.

Gutnisk skil seg frå svensk og dansk, men er likt vestnordisk, i det at det framleis har diftongar, som i bain ('bein', svensk ben, auga ('auga', svensk öga) og droyma ('drøyma', svensk drömma). Lange vokalar er diftongert, som i sväin ('svin') og äut ('ut'). Målet har bevart lang a i til dømes skal ('skål') og g, k, sk og stj, også framfor fremre vokalar.

Døme på gutnisk
Under er eit døme på Fader vår på gutnisk, omsett av Jacob Tofténius på midten av 1700-talet.

Bakgrunnsstoff 
 Gutamålsgildet ved gutamal.org
 Gutamålet: Om det gutniska språket. ved gutamal.org

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Gutniska» frå ,  den 26. november 2011.  
 

Gotland
Nordgermanske språk
Språk i Sverige
Wallenberg

Wallenberg (eller Wallenbergarna, Familien Wallenberg) er ei slekt frå Östergötland i Sverige. 

Slekta Wallenberg har stort eigarskap og innflyting innan næringslivet i Sverige og Skandinavia. Mottoet til familien skal på latin vera: «Esse, non videre», att verka, men inte synas. Familien Wallenberg sitt investeringsføretak heiter Investor.

Wallenbergane var i Noreg heilt sentrale i oppbygginga av Norsk Hydro og gruveanlegga til Orkla og Sydvaranger AS.

Wallenbergarar 
 Jacob Wallenberg (1746-1778), prest og forfattar fødd Wallberg. 
 Marcus Wallenberg (1774-1833), nevø av Jacob Wallenberg (1746-1778)]], biskop i Linköping
 André Oscar Wallenberg (1816–1886), son av biskop Marcus Wallenberg (1774-1833), grunnla i 1856 Stockholms Enskilda Bank
 Jacob Wallenberg d.y. (1892-1980)
 Knut Agathon Wallenberg (1853-1938) Son av André Oscar Wallenberg. Heradshovding (häradshöfding) og investor. Investerte mellom anna i LKAB. Svensk utanriksminister frå 1914–1917.
 Gustaf Wallenberg (1863–1937), son av André Oscar Wallenberg, svensk diplomat. 
 Marcus Wallenberg d.e. (1864-1943), son av André Oscar Wallenberg. Investor i ymse industriføretak. 
 Axel Wallenberg (1874–1963), son av André Oscar Wallenberg, svensk industrimann og diplomat
 Raoul Oscar Wallenberg (1888–1911), son av Gustaf Wallenberg, marineoffiser. 
 Marcus Wallenberg d.y. (1899-1982), son av Marcus Wallenberg d.e. Industrimann, bankmann og diplomat
 Gustaf Wally (1905–1966), son av Axel Wallenberg. Dansar, skodespelar og teatersjef. 
 Raoul Wallenberg 1912-1947 (Uvisst dødsår). Kjend for å ha redda særleg jødar mot slutten av den andre verdskrigen. Son av Raoul Oscar Wallenberg.
 Marc Wallenberg (1924–1971), son av Marcus Wallenberg d.y., bankmann og industrimann.
 Peter Wallenberg d.e. (1926– ), son av Marcus Wallenberg d.y. Bankmann og industrimann. Overtok i 1982 etter faren leirskapet i Wallenbergsfæra 
 Jacob Wallenberg (1956–), son av Peter Wallenberg d.e.
 Marcus Wallenberg (1956-), son av Marc Wallenberg
 Peter Wallenberg d.y. (1959n– ), son av Peter Wallenberg d.e.

Nærståande føretak 
Døme på industriføretak som har inngått i den såkalla Wallenbergsfæra i lengre tid. 
 Skandinaviska Enskilda Banken - tidlegare Stockholms Enskilda Bank
 ASEA - Allmänna Svenska Elektriska Aktiebolaget
 Saab-Scania - svensk bilfabrikk
 Skandia - svensk forsikringsføretak

Bakgrunnsstoff 
 Historikk og arkiv knytt til Wallenberg-familien 
 Investeringsføretaket Investor

Svenske forretningsfolk
Svenske slekter
Svenske slektsnamn
Hillel (fleirtyding)

Hillel eller Hillél er eit hebraisk personnamn som mange jødiske menn har bore.

Religiøse leiarar 

 Hillel den eldre (ca 70 fvt.–10 evt.) var den høgaste av alle farisearane i tida av Det andre tempelet.

 Hillél ben Gamaliél III (200-talet) var sonen til Gamaliel III, barnebarnet til Jehudá hannasí, og broren til Jehudá Nesiah. Talmúd kallar han berre «Hillél», noko som gjer det vanskeleg å vita kven det gjeld.

 Hillél II (330–365), sonen til Jehudá III, barnebarnet til Gamaliél IV, var nasí for alle jødar i si tid.

 Hillél ben Eliakim eller Rabbénu Hillél (1100-talet) var ein gresk-jødisk rabbinar som var student til Rashi og svært lærd i Talmúd.

Andre menneske 

 Hillél ben Sjemuél (1200-talet) var ein jødisk filosof som verja Maimonides sine tankar og kritiserte Averroës og tilhengjarane hans.

 Hillel ben Shakhar var løyndenamnet til Judah Loen Landau (1866–1942), ein Sør-Afrika|sørafrikansk]] diktar.

 Hillel J. Einhorn (1941–1987) var ein amerikansk psykolog som er best kjend for teoriane sine om korleis folk tek avgjerder.

Organisasjonar 
 Hillel: The Foundation for Jewish Campus Life (Hillel: skipinga for jødisk kampusliv) er ei skiping for jødiske studentar på høgskular og universitet. 

Fleirtydingssider
Monarki

Monarki kjem frå gresk, og betyr eine-styre, det vil seie at éin monark styrer over eit land. Monarkar kan ha titlar som konge, dronning, keisar, eller keisarinne. Monarkar har i praksis sjeldan styrt aleine, men delt makta si med adelen, sine eigne embetsmenn eller ei folkevald nasjonalforsamling.

I Danmark-Noreg var kongen i prinsippet eineveldig frå 1660 til 1814. Sidan da har vi hatt eit konstitusjonelt monarki, der makta til kongen er blitt gradvis minska. Særleg skjedde dette da parlamentarismen blei innført i Noreg i 1884. Den svensk-norske felleskongen kunne frå da av ikkje utnemne kven han ville til den norske regjeringa. Etter 1905 har Noreg hatt eigen monark. Dette skjedde etter ei folkerøysting der ca. 75 % røysta for monarki og ca 25. % for republikk. 

I Politikken av Aristoteles er monarki nemninga på det gode kongedømet, det er det styresettet der éin person styrer ein bystat med alle i staten sitt beste for auga.

Kritikk av monarkiet 
Monarki er grunnleggande udemokratisk, og i mange land med monarki finst det grupper og/eller politiske parti som ynskjer å fjerna monarkiet. Dette er òg tilfellet i Noreg. Det er framleis solid fleirtal for monarki i Noreg. Den prinsipielle innvendinga til dei som vil avskaffa monarkiet er at det udemokratisk at statsleiaren ikkje vert vald. Ei anna vanleg innvending er at aktørar med mykje pengar kan påverka kongefamilien gjennom gåver, utan at allmugen veit kven desse er, noko som ikkje er foreinleg med openheita som elles vert praktisert i det norske statsapparatet.

Kjelder 

Styresett
Monarki
Titlar
Statsleiarar
Politiske system
Sirdal kommune

Sirdal er ein kommune heilt nord i Agder fylke. Sirdal er ein innlandskommune, som grensar i sør mot Flekkefjord, og i aust mot Kvinesdal.

Kommunevåpenet viser tre oppflygande ryper i sølv på grøn bakgrunn. Historisk har rypefangst vore ein viktig næringsveg i Sirdal.

Historie 
Namnet «Sirdal» kjem av elva Sira som renn gjennom dalen. Ein sirdøl er ein som bur i Sirdal eller som kjem derifrå. 

Sirdal kommune vart opphavleg oppretta i 1849 ved utskiljing frå Bakke formannskapsdistrikt. I 1905 vart kommunen delt i Tonstad kommune og Øvre Sirdal kommune. I 1960 vart Øvre Sirdal kommune, Tonstad kommune og Haughomgrenda slegne saman til Sirdal kommune. Espetveit og Viraksgrenda blei overført frå Flekkefjord kommune i 1987.

Næringsliv 
Sirdal er ein kommune med mykje fjellterreng og store vasskraftressursar. Sira-Kvina kraftselskap har hovudkontor og driftssentral på Tonstad. 
Tradisjonelt har gardbrukarar frå Jæren kome med sauene sine til Sirdal for å ha dei på sommarbeite. 
Etter kvart har Sirdal utvikla ei sterk næring retta inn mot turisme. Mange har hytte i kommunen, og det er gode skitilhøve om vinteren. 
Om sommaren er det mange som går tur i Ryfylkeheiane og Setesdalsheiane.

Media 
Nettavisa Sirdølen er lokalavis for Sirdal og dalstroka innanfor.

Bakgrunnsstoff 
 Sirdal kommune
 Sira-Kvina kraftselskap
 Sirdalsferie 
 Sirdal Fjellmuseum 
 Sirdal Høyfjellshotell

Kjelder

Dalar i Agder
Kommunar i Agder
 
Tidlegare kommunar i Vest-Agder
Sirdølen

Sirdølen var ei nettavis med redaksjonslokale på Tonstad i Sirdal kommune i dåverande Vest-Agder fylke. Sirdølen tek mål av seg å vera lokalavis for Sirdal kommune og dalstroka innanfor. Ein sirdøl er ein som anten bur i Sirdal eller som kjem derifrå.

Avisa blei grunnlagd i 1973. Frå 1.1.2012 gjekk avisa over til å vera ei rein nettavis. Fram til då hadde avisa hatt om lag 1 800 abonnentar, og kome ut 15 gonger i året. Redaktør per 2012 var Oddvar Tjomlid.

Nedlegging 

Den 21.05.2014 meldte avisa sjølv at ho frå 01.06.2014 ville vera historie. Mangårig redaktør, og ildsjel, Oddvar Tjomlid skreiv i meldinga at årsaka til avgjerda var økonomisk usikkerheit og alvorlege helseproblem.

Bakgrunnsstoff 
 Sirdølen avis på nettet

Kjelder

 Sirdølen vert nettavis 
 Sirdølen legg ned 

Norske lokalaviser
Aviser i Agder
Norske aviser etter namn
Sirdal kommune
Skipingar i 1973
Nedleggingar i 2014
Sirdøl

Sirdøl er anten ein som bur i Sirdal kommune eller ein som kjem derifrå. Lokalavisa Sirdølen har nyhende frå Sirdal.

Sirdølar 
 Linda Tjørhom, skiskyttar
 Marte-Karin Tonstad, forfattar

Sirdal kommune
 
Norske innbyggjarnamn
Audnedal kommune

Audnedal er ein tidlegare norsk kommune i Vest-Agder fylke. Innlandskommunen grensa til Aust-Agder fylke i nordaust. I nord grensa kommunen mot Åseral kommune, og i vest mot Hægebostad kommune. I sør var grensa mot Lyngdal og Lindesnes kommunar, og i aust mot Marnardal kommune. 

I 1963 vart Konsmo og Grindheim kommunar og delar av Bjelland kommune slegne saman til Audnedal kommune. 1. januar 2020 blei Audnedal slått saman med Lyngdal til nye Lyngdal kommune.

Elva Audna byd på godt fiske etter laks og sjøaure. Riksveg 460 går i elvedalen. Sørlandsbanen kryssar kommunen og Audnedal stasjon er stoppestad for fjerntog. Vest for stasjonen går banen gjennom Hægebostadtunnelen som er mellom dei lengste jernbanetunnelane i Noreg.

Folkesetnad 
I 1875 hadde Audnedal etter kommunegrensene av i dag 2159 innbyggjarar, det høgaste talet som er registrert. Innbyggjarrtalet gjekk jamt nedover fram mot den andre verdskrigen. I 1930 låg talet på 1622. Nedgangen hadde mellom anna samanheng med at ei rekkje heiegardar vart for tunge å driva. Minst 50 heiagardar i Audnedal vart avfolka i tida frå 1890 til 1940. 

Mange utvandra til Amerika for å finna eit nytt utkome. Over 1200 personar med “Undal” som bustad er registrert som emigrantar berre i åra frå 1877 til 1907. Truleg var det kring 2500 personar frå Audnedalen som reiste over Atlanterhavet for kortare eller lengre lengre tid fram til andre verdskrig.

Historikk 

Frå 1837 til 1843 vart Audnedal formannskapsdistrikt utgjort av Vigmostad, Konsmo, Spangereid og Valle sokn.

I 1844 vart Vigmostad og Konsmo skild ut og danna Nord-Audnedal kommune. Samstundes vart Spangereid og Valle slegne saman til Sør-Audnedal kommune. 

Bjelland og Grindheim kommune som var oppretta i 1837, vart delt i 1902 i Bjelland kommune og Grindheim kommune.

I 1910 vart Nord-Audnedal delt i Vigmostad kommune og Konsmo kommune.

I vart så Konsmo kommune slegen saman med Grindheim kommune og litt av Bjelland kommune til Audnedal kommune.

Bakgrunnsstoff 
 Audnedal kommune 

 
Norske kommunar skipa i 1964
Norske kommunar nedlagde i 2019
Tidlegare kommunar i Vest-Agder
Rogalands Avis

Rogalands Avis, forkorta RA, er ei avis som vert utgjeven i Stavanger i Rogaland. Avisa konkurrerer med Stavanger Aftenblad. RA har mest nyhende frå Stavanger og Sandnes, men òg noko frå dei andre kommunane på Nord-Jæren.

Rogalands Avis blei til i 1955, då avisa 1ste Mai blei slått saman med Haugaland Arbeiderblad.

Opplagstal

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Rogalands Avis

Norske aviser etter namn
Aviser i Rogaland
Stavanger kommune
Jæren
Skipingar i 1955
Haugesunds Avis

Haugesunds Avis er ei avis som vert utgjeven i Haugesund i Rogaland. 
Avisa har i hovudsak nyhende frå regionane Haugalandet og Sunnhordland. Ho har eigne redaksjonar i Bømlo, Kopervik, Odda, Sauda og Stord.

Pål André Berg er ansvarleg redaktør (2008).

Opplagstal

innsida.no 
innsida.no er ei nettavis som dekkjer Kvinnherad, Stord, Bømlo og Fitjar. Haugesunds Avis har eigd og drive innsida.no sidan 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Haugesunds Avis

Kjelder 

Norske aviser etter namn
Aviser i Rogaland
Haugalandet
Haugesund kommune
Skipingar i 1895
Tysvær Bygdeblad

Tysvær Bygdeblad er ei avis som vert utgjeven i Tysvær kommune i Rogaland. Bladet har hovudkontor i kommunesenteret Aksdal.

Opplagstal

Bakgrunnsstoff 
 Tysvær Bygdeblad sin nettstad

Kjelder 

Norske lokalaviser
Norske aviser etter namn
Aviser i Rogaland
Tysvær kommune
Skipingar i 1975
Øyposten

Øyposten er ei lokalavis  som vert utgjeven i Finnøy og Rennesøy i Rogaland fylke. Redaktør er Rune Nedrebø. Avisa har kontor på Judaberg på Finnøy. Avisa kjem ut ein gong i veka (torsdag), totalt 48 gonger i året.

Historie 
Avisa starta som kommunalt informasjonsblad i 1970. I 1999 vart Øyposten aksjeselskap. I dag har avisa fem tilsette. Rune Nedrebø vart tilsett som ny redaktør i september 2019. 
Tidlegare redaktørar er blant anna Edd Meby og Jon Asgaut Flesjå.
Etter kommunesamanslåinga i 2020 der Finnøy og Rennesøy blei ein del av Stavanger kommune, blei også Rennesøy med som ein del av dekningsområdet til avisa.

I juni 2021 blei 80 prosent av Øyposten AS kjøpt opp av Schibsted, noko som innebar både Øyposten og nettavisa Randaberg24.
I ettertid kjøpte konsernet også opp dei siste 20 prosenta, og avisa er dermed heileigd av Schibsted.

Opplagstal

Kjelder

Bakkgrunnsstoff

Norske lokalaviser
Norske aviser etter namn
Aviser i Rogaland
Finnøy kommune
Skipingar i 1999
Suldalsposten

Suldalsposten er ei avis som vert utgjeven i Suldal kommune i Rogaland fylke. Hovudkontoret ligg i kommunesenteret Sand i Suldal, og avisa kjem ut to gonger i veka. Suldalsposten har ni tilsette.

Opplagstal

Bakgrunnsstoff 
 Suldalsposten sin nettstad

Kjelder 

Norske lokalaviser
Norske aviser etter namn
Aviser i Rogaland
Suldal kommune
Skipingar i 1975
Strandbuen

<table class="toccolours" style="float: right; margin: 0 0 .5em .5em; width: 27em; font-size: 90%;" cellspacing="5">

Strandbuen

Type:
Lokalavis
Format:
Tabloid
Språk:
Målform:
nynorsk/bokmål
Lokalavis for:
Hjelmeland, Strand og Forsand kommunar
</tr>

Regionavis for

Lokalavis for Ytre Ryfylke

Eigarskap:
Jæren Avis (100%)
Første trykk:
juni 1964
Opphald i produksjonen:
Siste trykk:
Opplag:
4 410 (2009) 
Politisk posisjon:

Hovudkontor:
<td align="left" valign="top">Lysebygget,4100 Jørpeland
Lokalkontor:
<td align="left" valign="top">Sande Næringsbygg,4130 Hjelmeland
Trykkeri:
<td align="left" valign="top">Dalane Tidende
Ansvarleg redaktør:
<td align="left" valign="top">Gaute Henriksen
Lokalredaktør, Hjelmeland:
<td align="left" valign="top">Dag Anton Boge
Pris i laussal:
15,-

Nettavis: 
 www.strandbuen.no

</table>

Strandbuen er ei lokalavis som blir utgjeven i kommunane Hjelmeland, Strand og Forsand i Ytre Ryfylke. Hovudkontoret ligg på Jørpeland, medan eit lokalkontor ligg i Sande Næringsbygg i Hjelmeland kommune. Avisa kjem ut to dagar i veka, onsdag og fredag.

Historie 
Strandbuen vart starta opp i 1964 av Jørpeland handelsforening. Jæren Avis AS overtok alle aksjane i avisa i 2001. I 2009 åtte Strandbuen 46,5 % av aksjane i den konkurrerande avisa Bygdaposten for Hjelmeland. I løpet av sommaren og hausten 2009 kjøpte Strandbuen dei siste 53,5 % av aksjane i Bygdaposten, og dei to avisene gjekk saman frå nyttår 2010.

Opplagstal

Bakgrunnsstoff 
 Strandbuen si nettavis

Kjelder 

Norske lokalaviser
Aviser i Rogaland
Strand kommune
Norske aviser etter namn
Aviser skipa i 1964
1964 i Noreg
Avisa Ryfylke

Ryfylke er ei avis som vert utgjeven i Sauda kommune i Ryfylke i Rogaland fylke.

Avisa har hovudkontor i Sauda sentrum. Avisa har nyhende frå Sauda og frå regionen Ryfylke.

Opplagstal

Bakgrunnsstoff 
 Avisa Ryfylke sin nettstad

Kjelder 

Norske aviser etter namn
Ryfylke
Ryfylke
Aviser i Rogaland
Aviser skipa i 1926
Bygdebladet Randaberg og Rennesøy

Bygdebladet Randaberg og Rennesøy er ei lokalavis som vert utgjeven i Randaberg i Rogaland fylke. Avisa kjem ut kvar torsdag, og tek mål av seg til å vera ei politisk uavhengig lokalavis for kommunane Randaberg, Rennesøy og Kvitsøy.

Ansvarleg redaktør er Turid Fiksdal.

Opplagstal

Bakgrunnsstoff 
 Bygdebladet Randaberg og Rennesøy

Kjelder 

Norske lokalaviser
Norske aviser etter namn
Aviser i Rogaland
Rennesøy kommune
Randaberg kommune
Kvitsøy kommune
Skipingar i 1997
Parlamentarisme

Parlamentarisme er ei styreform som inneber at regjeringa må ha tillit frå fleirtalet i nasjonalforsamlinga for å kunne bli sitjande. I Noreg har me hatt parlamentarisme som styreform sidan 1884. Det var partiet Venstre, med Johan Sverdrup i spissen, som innførte parlamentarismen i Noreg. Dei fleste europeiske land og mange demokrati over heile verda praktiserer parlamentarisme, men ikkje til dømes USA og Russland.

Parlamentarisme tyder at den utøvande makta, regjeringa, ikkje kan ha negativt fleirtal i den lovgivande og løyvande nasjonalforsamlinga, parlamentet. Dette kjem av at det berre er parlamentet som har direkte demokratisk legitimitet, sidan det er den einaste styresmakta som er demokratisk folkevald gjennom frie val. Difor lyt regjeringa omveges henta sin legitimitet frå parlamentet ved at parlamentet har tillit til henne. I eit parlamentarisk system må regjeringa og regjeringssjefen gå av dersom eit fleirtal i det folkevalde parlamentet vil det, til dømes ved eit mistillitsframlegg. Ei mindretalsregjering kan òg truga med å gå av ved kabinettspørsmål, noko som kan vera effektivt dersom opposisjonen i parlamentet er kløyvd. I dei aller fleste parlamentariske land, utanom Noreg, har regjeringssjefen høve til å løysa opp parlamentet og lysa ut nyval. Såleis har dei parlamentariske systema ei hjelperåd for handa dersom dei skulle hamna i ei parlamentarisk stode der det ikkje er noko styringsført eller samarbeidsviljugt fleirtal i parlamentet som kan skipa eller støtta opp om ei regjering.

Presidentar i parlamentariske republikkar har ofte inga røynleg politisk makt, men heller ei symbolsk og seremoniell stilling, lik ein konstitusjonell monark. Presidenten er ofte indirekte vald av parlamentet, slik som til dømes i Tyskland, Italia og Israel. I andre parlamentariske republikkar er presidenten òg direkte folkevald, til dømes i Island og Kroatia. Parlamentarisme finn me i mange demokrati, både i republikkar og konstitusjonelle monarki, særskilt i Europa. Såleis alle dei nordiske landa, uansett om dei har konge eller president som statsoverhovud. 

Eit alternativ til parlamentarisme er presidentstyre, eller presidentialisme, der presidenten og hans administrasjon, som er den utøvande makta, ikkje kan avsetjast av den lovgjevande makta, i og med at båe har kvar for seg sin direkte demokratiske legitimitet frå demokratiske val. Såleis til dømes USA. Der er det altså ikkje parlamentarisme. Attåt dette finst noko me kallar semipresidentialisme, der både president og parlament er direkte valde, men presidenten har nokre særlege rettar, til dømes vetorett og oppløysingsrett. Dette slaget demokrati finn me i land som Portugal, Irland, Finland og Frankrike.

Sjå og 

Parlamentarisme i norske kommunar

Kjelder

 
Styresett
Demokrati
Liberalisme
Politisk terminologi
Sverre

Sverre er eit mannsnamn som hovudsakleg vert nytta i Noreg. Namnet kjem frå norrønt språk, Sverrir, og tyder valdeleg. Ordet kan òg vera i slekt med det moderne norske verbet å svirra.

Sverre har namnedag 9. mars. Det er om lag 10 400 som har Sverre som førenamn i Noreg. Namnet var mest brukt mellom 1900 og 1915, då heile 2 % av norske gutar fekk det som førenamn. I tida etter 1920 gjekk bruken kraftig ned og flata ut på rundt 0,2 % frå om lag 1960.

Kjende namneberarar

Kongelege 
 Kong Sverre Sigurdsson av Noreg (d. 1202)
 Prins Sverre Magnus av Noreg (f. 2005)

Andre 
 Sverre Hassel (1876-1928), polfarar
 Sverre Pettersen (1884-1959), formgjevar
 Sverre Støstad (1887-1959), stortingsmann
 Sverre Grette (1888-1959), høgsterettsjustitiarius
 Sverre Jordan (1889-1972), komponist
 Sverre Halvorsen (1891-1936), teiknar og teiknefilmskapar
 Sverre Petterssen (1898-1974), meteorolog
 Sverre Sørsdal (1900-1986), boksar
 Sverre Aalen (1909-1980), teolog
 Sverre Walter Rostoft (1912-2001), industrileiar og politikar
 Sverre K. Andersen (1914-1986), motstandsmann
 Sverre Farstad (1920-1978), skøyteløpar
 Sverre Fehn (1924-2009), arkitekt
 Sverre Strandli (1925-1985), friidrettsutøvar
 Sverre Stenersen (1926-2005), skirennar
 Sverre Stallvik (f. 1927), skihoppar
 Sverre M. Fjelstad (f. 1930), forfattar og filmskapar
 Sverre Holm (1931-2005), skodespelar
 Sverre Stensheim (f. 1933), langrennar
 Sverre Andersen (1936-2016), fotballspelar
 Sverre Anker Ousdal (f. 1944), skodespelar
 Sverre Kjelsberg (f. 1946), norsk musikar og songar
 Sverre Diesen (f. 1949), general
 Sverre Knudsen (f. 1955), musikar og forfattar
 Sverre Quale (f. 1956), sivilingeniør
 Sverre Solberg (f. 1960), skodespelar
 Sverre Myrli (f. 1971), politikar (Ap)
 Sverre Molandsveen, politikar (V)
 Sverre Koren Bjertnæs (f. 1976), kunstnar
 Sverre Larshus Larsen (f. 1990), fotballspelar

Sverre som etternamn 
Sverre er òg eit etternamn som er sjeldan brukt i Noreg:

 Knut Sverre (1927-2005), diplomat

Sjå òg 
 Sverresborg

Bakgrunnsstoff 

Mannsnamn
Norrøne førenamn