alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Josef Clemens av Bayern

Joseph Clemens av Bayern () var erkebiskop av erkebispedømet Köln frå 1688 til 1723.

Liv 
Joseph Clemens var tredje sonen av kurfyrst Ferdinand Maria av Bayern og hustrua hans Henriette Adelaide av Savoie. Han hadde seks sysken.

Han vart alt i unge år, mot viljen sin, utvald til den geistlege standen og oppdrege overeins med det. I 1683 vart han koadjutor til bispedømet Regensburg, i 1684 til Freising og i 1685 til fyrstprostiet Berchtesgaden.

Etter fyrstbiskop Albert Sigmund døydde i 1685 vart han biskop av Regensburg og Freising. Sjølv om han framleis var mindreårig, vart han stadfesta i embetet av pave Innocens XI. I 1688 vart han, som 17-åring, ved hjelp av sterk støtte frå keisar Leopold I og pave Innocens, erkebiskop av Köln. Kölns domkapitel hadde eigenleg ynskt seg Vilhelm Egon av Fürstenberg.

På grunn av valet av Josef Clemens til erkebiskop av Köln førte dette til den pfalziske arvefølgjekrigen med Frankrike (1688-1697), som forhindra erkebiskopen i å slå seg ned i det nye domisilet sitt ved Bonn. I 1689 vart vasslottet i Brühl øydelagt av franskmennene, og kort etter erkebiskopen vendte attende byrja han med gjenoppbygginga. I 1694 vart han òg biskop av Lüttich. Likevel kravde paven at han skulle gje frå seg bispedøma Regensburg og Freising. Same år vart han koadjutor til bispedømet Hildesheim og la ned bispeembetet i Regensburg og Freising. Endå vart han allereie 1695 gjenvalt av domkapittelet i Regensburg.

Kort før utbrotet av den spanske arvefølgjekrigen inngjekk han forbund med Ludvig XIV av Frankrike. Bonn vart difor okkupert av keisaren sine soldatar, og Josef Clemens flykta i fransk eksil ved Namur. Same år vart han igjen biskop av Hildesheim. Frå 1704 heldt han seg i Lille, og frå 1709 til 1714 i Valenciennes. I Lille mottok han i 1706 bispeviinga frå biskopen av Cambrai, same år vart han lyst fredlaus av keisaren.

Ved freden i Baden og Rastatt fekk han alle vørdnadene sine og land tilbake. Ved tilbakevendinga til Bonn i 1715 hadde han med seg Konstanze de Grousselier. Han hevda etter bispeviinga å ikkje lenger ha noko intimt tilhøve til henne, noko som etter fødslane til borna hans likevel ikkje kan stemme.

Josef Clemens fekk tre born, to av dei med Konstanze de Grousselier, ein son og ei dotter: grev Jean Baptiste Victor de Grosberg-Bavière (1706–1768) og grevinne Antoine Levin de Grosberg-Bavière (1710–1757). I tillegg fekk han ein son, Emanuel de Bavière, med Anna Franziska de Louchier.

Josef Clemens døydde 12. november 1723 i Bonn. Han vart, som sine Wittelsbachforgjengarar på erkebispestolen i Köln, bisett føre Trekongarkapellet i den indre delen av Kölnerdomen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Joseph Clemens av Bayern» frå ,  den 21. januar 2012.  

Erkebiskopar av Köln
Folk frå München
Bayerske hertugar
Huset Wittelsbach
Tyske romersk-katolske erkebiskopar
Biskopar av Liège
Biskopar av Hildesheim
Tysk-romerske kurfyrstar
Mosnang

Mosnang er ein kommune i valkrinsen Toggenburg i kantonen St. Gallen i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 735 meter over havet.

Han grensar i vest mot kantonen Zürich, og i nordvest har kommunen ei kort grense mot kantonen Thurgau. Han består av landsbyane Mosnang, Mühlrüti og Libingen og grendene Dreien og Wiesen. Hulfteggpasset ligg i kommunen.

Skirennaren Maria Walliser er frå Mosnang.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mosnang» frå ,  den 21. januar 2012.

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad (tysk)

Kommunar i St. Gallen
Kannik

For området i Stavanger sjå: Kannik i Stavanger

Kannik, òg kalla korbror, korsbror, korherre, domherre og domkapitular, er ei nemning som opphavleg vart brukt på alle geistlege som arbeidde i eit bispedøme, utanom privatkapellanar og ordensprestar. Etter kvart gjekk tittelen over til berre å bli brukt om sekularprestar som var knytt til ein katedral eller ei kollegiatkyrkje, som er ei kyrkje med eit kollegium av geistlege (domkapittel), til dømes basilikaen Sacré-Coeur de Montmartre i Paris.

Frå Augustin si tid vart det vanleg at prestane ved ein katedral levde i eit klosterliknande fellesskap, og på 800-talet utvikla domkapittelet seg til ein fast institusjon. Før 1000-talet skjedde det store utglidingar, slik at mange kannikar hadde privat eigedom og levde aleine. Frå det tidspunktet byrja ein å skilje mellom sekulære kannikar, som er knytt til ein katedral eller kollegiatkyrkje, men som lever som vanlege sekularprestar, og regulære kannikar som lever under ein ordensregel.

Domkapitla fekk etterkvart store inntekter, og kannikane vart lønt med ein nærare bestemd prebende, dvs inntekt frå nærare avgjorde delar av kyrkjegodset som kunne vere betydeleg. Dette gjorde dei økonomisk uavhengige av biskopen. Kannikane hadde òg mange rettar i kyrkjestyret, mellom anna retten til å velje biskop, ofte valt frå deira eigen midte.

I Danmark-Noreg eksisterte tittelen kannik fram til reformasjonstida. Domkapitla mista det meste av styresmakta si i kyrkjestyret under reformasjonen. Ved Konsilet i Trient vart den verdslege makta til kannikane kraftig redusert innan Den katolske kyrkja.

Tittelen er i dag særleg brukt i Den katolske kyrkja og Den engelske kyrkja. Blant dei mest kjende katolske kongregasjonane er augustinerkorherrane, laterankannikane og premonstratensarane.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kannik» frå ,  den 21. januar 2012.  
 

Kyrkjelege titlar
Kristne leiarar

ja:カノン#キリスト教
Domkapittel

Domkapitel eller kapitél: (lat: capitulum ecclesiae cathedralis) ei forsamling av prestane som var knytt til ei domkyrkje. Oppgåva deira var å sikre ein verdig og høgtideleg liturgi. Dei einskilde medlemane av domkapitlet vart kalla kannikar. Leiaren av domkapitlet vart titulert som praepositus eller decanus og hadde eit leiaransvar.

Domkapitlet som domstol 
Domkapitlet var ein institusjon som hadde som si primære oppgåve å sørge for rett levesett og rett lære hjå prestar og tenarar i kyrkja, men skulle også ta seg av skulestell, hospital, fattighus, lærespørsmål m.m. Domkapitlet var eit organisert prestefellesskap, og fungerte både som kulturelt fellesskap, eigedomssfellesskap og juridisk domstol. Domkapitlet var ein gamal institusjon, frå andre halvdel av 1100-talet, og varte ved som ein del av kyrkjeordninga også etter reformasjonen. Domkapitlet fekk til dels nye oppgåver, men vart svekka utover 1600-talet. Sjølv om dei juridiske oppgåvene minka etter at eineveldet vart innført, heldt domkapitlet fram med å døme i ekteskaps- og sedløysesaker, og i saker som galdt den indre geistlege disiplinen. Når domsstolen dømde i ekteskaps- og sedløysesaker vart han også kalla Tamperett eller Kapittelrett, frå seint 1600-tal/tidleg 1700-tal med fellesnamnet Konsistorialrett. Når han dømde i saker mellom prestar og soknefolk, vart han kalla Prosterett. Domkapitlet som institusjon varte ved til domstolreformen i 1887, men var under avvikling heilt frå slutten av 1700-talet. På slutten av 1600-talet vart det også oppretta ein Sakristirett som dømde i lokale saker om rett livssførsel, utukt, lære osv.

Domkapittelprotokollar inneheld rettsreferat frå sakene, og handlar både om skilsmisser, embetstilsetjingar, trusdiskusjonar og usemje om økonomiske transaksjonar.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Domkapittel» frå , den 21. januar 2012.

Litteratur 
 Arkivmagasinet 2/09, side 22–26 
 Trykte domkapittelprotokollar: Stavanger Domkapitels Protocol 1571–1630, 1ste og 2det Hefte, Chr. 1897–1899

Bakgrunnsstoff 
 Digitaliserte domkapittelprotokollar: Domkapittelsprotokoll for Kristiansand og Stavanger 1664 - 1684

Den anglikanske kyrkja
Den katolske kyrkja
Imre Thököly

Grev Imre Thököly de Késmárk () var ein ungarsk fridomshelt.

Han var statsmann, og leiar for eit anti-habsburgsk opprør, fyrste av Transilvania og ei kort tid vasallkonge av Øvre Ungarn.

I 1678 stilte han seg i spissen for ein hær av opprørske magyarar som i løpet av kord tid erobra heile det nordlege Ungarn. Han fekk støtte av Frankrike og Det osmanske riket, men etter at austerrikarane sigra i den store tyrkiske krigen mot sultanen i 1683-1688, braut det nordungarske fyrstedømet hans saman. I 1690 erobra han Transilvania og vart vald til fyrsten deira, men etter berre to månader vart han drive bort av dei austerrikske styrkane. Frå 1699 budde han i Tyrkia, der han døydde etter fleire resultatlause forsøk på å få krigen mot Austerrike i gang igjen.

Kjelder
 {{kjelde www|tittel=Imre Thököly|dato=2012-01-21|verk=Store norske leksikon|url=http://snl.no/Imre_Thököly~~

Transilvanske herskarar
Folk frå Kežmarok
Ungarsk historie
Ungarsk adel
Transilvansk historie
Folk frå den store tyrkiske krigen
Jacques Henri de Durfort de Duras

Jacques Henri de Durfort, hertugen av Duras () var marskalk av Frankrike.

Bror hans, Guy Aldonce de Durfort de Lorges, var òg marskalk av Frankrike. Han tente først under onkelen sin, Turenne, og under Condé. Han utmerkte seg i Mariendal og Alerheim.  

I 1651 følgde han Condé inn i eit opprør, men kom attende i teneste hos kongen i 1657 med tittelen generalløytnant.  Han spelte ei viktig rolle i erobringa av Franche-Comté og vart av Ludvig XIV utpeikt som guvernør i provinsen og marskalk i 1675. I 1689 tok han del i øydelegginga av Pfalz under niårskrigen.

Han gifta seg med Marguerite Félice de Lévis, dottera til Charles de Lévis, hertugen av Ventadour og Marie de La Guiche. Marguerite Félice var svigerinna til Charlotte de La Mothe Houdancourt og tante til hertuginna av Rohan-Rohan.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jacques Henri de Durfort de Duras» frå ,  den 21. januar 2012.  
 

Fransk adel
Franske marskalkar
Franskmenn i niårskrigen
Den Heilage Ande-ordenen
Bingen am Rhein

Bingen am Rhein er ein by i distriktet Mainz-Bingen i Rheinland-Pfalz i Tyskland ved elva Nahe der denne renn ut i Rhinen. Byen er grunnlagt i jernalderen av keltarane («Bingium»), og har i dag om lag 25 000 innbyggjarar.

Under Romarriket var Bingen utgangspunkt for Via Ausonia, hovudvegen nordover til Augusta Treveroroum (Trier). Romarane bygde festningsverk i byen med ein garnison i det første hundreåret e.Kr, og ei trebru over Rhinen vart reist i 77 e.Kr. Etter Romarriket fall vart Bingen frankisk krongods.

I høgmellomalderen freista Bingen ei vanskeleg vere som len under erkebispedømet Mainz, og leid hardt under bondeopprøret i 1525. I første halvdelen av 1300-talet vart «musetårnet» (Binger Mäuseturm) reist som befesta tollkontor på ei lita øy ute i Rhinen. Her vart ifølgje segna Mainz-biskopen Hatto I drepen ved at han under ein hungersnaud på 900-talet vart eten opp av mus, derav namnet til tårnet.

I mellomalderen var Bingen vanskeleg å passere for skip, og vart dermed ei viktig hamn for omlasting og losing av frakteskuter. Først i 1832 vart den dryge 6 meter breie passasjen utvida til 66 meter då den undersjøiske kvartsittgrunnen ved Bingen vart sprengt bort.

Bingen var fransk i perioden 1792-1813 (frå starten av revolusjonskrigane til bortimot slutten av Napoleons-tida). Etter Wienerkongressen i 1816 vart byen delt mellom Hessen og Preussen. Med samlinga av Tyskland i 1871 vart funksjonen til Bingen som tollstad og grenseby overflødig, og Binger Mäuserturm fungerte som signaltårn for skip fram til 1974.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bingen am Rhein» frå ,  den 21. januar 2012.

Bakgrunnsstoff 

Byar ved Rhinen
Byar i Rheinland-Pfalz
Oppenheim

Oppenheim er ein by i distriktet Mainz-Bingen i Rheinland-Pfalz i Tyskland. Byen er ein velkjend vinby i vindistriktet Rheinhessen og det ligg eit vinmuseum i byen. Byen ligg ved Rhinen mellom Mainz og Worms. 

Som landsby vart staden først nemnd i 765. I 1008 fekk Oppenheim marknadsrettar og i 1076 var han viktig under investiturstriden. Eit møte mellom fyrstane i Trebur og Oppenheim kalla fyrstane inn kong Henrik IV for å gjere hans «Kanossagang». Etter at Oppenheim vart gjeven attende til Riket i 1147 vart han i 1225 ein fri keisarby under Staufer-keisaren Fredrik II. 

På 1300-talet vart byen underlagd Kurfyrstedømet Mainz og frå 1398 høyrte han til Kurfyrstedømet Pfalz.

Den 14. september 1620 erobra spanske soldatar byen i trettiårskrigen. Spanjolane okkuperte byen fram til 1632. I 1688 erobra franske soldatar byen i niårskrigen (1688–1697). Byen vart verande under kurfyrstedømet Pfalz fram til 1797. Etter ha kome inn under franskmennene gjekk Oppenheim i 1816 til storhertugdømet Hesse-Darmstadt, noko han var fram til 1945. 

I mars 1945 klarte amerikanske soldatar å krysse Rhinen og ta og halde byen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Oppenheim» frå ,  den 21. januar 2012.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad (tysk)
 Vin i Oppenheim

Byar i Rheinland-Pfalz
Byar ved Rhinen
Frankenthal

Frankenthal er ein by i regionen Pfalz i den tyske delstaten Rheinland-Pfalz. Byen ligg ca 4 km vest for Rhinen, midt mellom byane Worms og Ludwigshafen, ved ein av sideelvane til Rhinen, Isenach. Han har opp under 50 000 innbyggjarar.

Historie

Staden heitte opphavleg Franconodal, og vart første gongen omtalt i 772. Namnet viser til ein frankisk busetjing frå slutten av 400-talet. Framvoksteren til byen tok for alvor til på 1100-talet, etter at Erkenbert, ein adelsmann frå Worms, grunnla eit augustinsk stift på staden i 1119. Dette stiftet utvikla seg raskt til eit næringsmessig og kulturelt sentrum i regionen. Frankenthal fekk offisiell status som by i 1577.

Mellom slutten av 1500- og byrjinga av 1600-talet, i forkant av trettiårskrigen, vart Frankenthal utbygd til den sterkaste festninga på vestsida av Rhinen i kurfyrstedømet Pfalz. Men i 1689, under niårskrigen, vart byen sett i brann av franske troppar og nesten fullt øydelagt.

Ein porselensfabrikk som starta opp i 1755 vart avvikla igjen etter 45 års drift, men produkta frå denne er enno etterspurte som verdifulle antikvitetar. Mellom 1770 og 1773 vart dei to byportane Worms-porten (Wormser Tor) og Speyer-porten (Speyerer Tor) bygt, og desse er enno verna.

Frå 1798 til 1815, i kjølvatnet av dei franske revolusjonskrigane, var Frankenthal under fransk styre. Deretter tilfall byen, saman med resten av Pfalz vest for Rhinen, kongedømet Bayern.

Under andre verdskrigen vart rundt 90 % av bykjernen øydelagt i eit bombeåtak 23. september 1943.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Frankenthal» frå ,  den 21. januar 2012.  
 

Byar i Rheinland-Pfalz
Festninga i Mainz

Festninga i Mainz var ein garnisonsby mellom 1620 og 1918. Mot slutten av napoleonskrigane, under vilkåra i freden i Paris i 1815, gjekk Mainz til Det tyske forbundet og vart ein del av ei rekkje strategiske festningsverk som verna konføderasjonen.

Festninga i Mainz hadde samband via ei bru over Rhinen til festningslandsbyen Kastel eller Kassel på andre sida.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Fortress of Mainz» frå ,  den 21. januar 2012.

Bakgrunnsstoff
www.festung-mainz.de German only

Slott i Rheinland-Pfalz
Mainz
Karl I av Hessen-Kassel

Karl I () var ein landgreve av Hessen-Kassel frå 1670 til han døydde.

Han var fødd i Kassel og var son av Vilhelm VI av Hessen-Kassel og Hedvig Sofia av Brandenburg, dotter til kurfyrste Georg Vilhelm av Brandenburg. Etter at faren døydde tidleg, styrte mora som regent fram til 1675. Karl styrte så dei neste 55 åra.

Under regjeringstida hans kom Kassel seg raskare etter trettiårskrigen enn andre regionar i Tyskland. Han bygde ein relativt stor arme, som han leigde ut til den som bestalte mest i den spanske arvefølgjekrigen.

Etter tilbakekallinga av ediktet i Nantes i 1685 i Frankrike, ønskte Karl dei utdrivne hugenottane velkomen og gav dei religionsfridom. Om lag 4000 hugenottar slo seg ned i Kassel. Karl stimulerte metallindustrien og var òg interessert i arkeologi.

Karl gifta seg med syskenbarnet Maria Amalia av Kurland (1653–1711), dotter til Jacob Kettler, hertugen av Kurland. Dei hadde sytten born, mellom anna Fredrik, konge av Sverige og landgreve av Hessen-Kassel, Sofie Charlotte, gift med Fredrik William av Mecklenburg-Schwerin, Vilhelm, landgreve av Hessen-Kassel, Marie Louise, gift med prins Johan Willem Friso av Oranien og Maximilian, gift med landgrevinne Friederike av Hessen-Darmstadt.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Charles I, Landgrave of Hesse-Kassel» frå ,  den 21. januar 2012.

Bakgrunnsstoff

Karl 1
Folk frå Kassel
Elefantordenen
Ernst August av Braunschweig-Lüneburg

Ernst August  () var hertug av Braunschweig-Lüneburg og regjerte over fyrstedømet Calenberg (med hovudstad i Hannover). Han vart utpeikt som kurfyrste, men døydde før dette kom i stand. Han var ?og administrator for fyrstbiskopen av Osnabrück.

Biografi

Ernst August vart fødd i Herzberg am Harz, som son av Georg av Braunschweig-Lüneburg og Anne Eleonore av Hessen-Darmstadt (Ernst August stamma frå Albertin-linja til Huset Habsburg og Huset Hohenzollern). I 1658 gifta han seg med Sofia av Pfalz i Heidelberg. Som den fjerde sonen hadde han liten sjanse til å ta over etter faren som herskar, så i 1662 vart han utpeikt som administrator av Osnabrück. I følgje freden i Westfalen skulle kvar nestleiande av Osnabrück utpeikast til hertugar av Braunschweig-Lüneburg. Etter at to av dei eldre brørne hans døydde utan søner, arva Ernst August delar av faren sine område i 1679, nemleg Calenberg (inkludert Göttingen).

I 1683, etter protestar frå dei fem yngre sønene hans, innførte Ernst August førstefødselsrett, slik at området hans ikkje vart vidare delt etter han døydde. Dette var òg eit førebuande vilkår for å få stillinga som kurfyrste. Han deltok i den store tyrkiske krigen på Leopold I av Det tysk-romerske riket si side. I 1692 vart han utpeikt til kurfyrste av keisaren, me kurfyrsteskapet tredde ikkje i kraft før i 1708. Ernst August døydde i 1698 i Herrenhausen. Han vart etterfølgd som hertug av den eldste sonen sin, Georg I Ludvig, som seinare vart konge av Storbritannia.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ernest Augustus, Elector of Brunswick-Lüneburg» frå ,  den 21. januar 2012.

Bakgrunnsstoff 

Folk frå Herzberg am Harz
Hertugar av Braunschweig-Lüneburg
Fyrstar av Calenberg
Huset Hannover
Tysk-romerske fyrstbiskopar
Tyske lutherske biskopar
Tysk-romerske kurfyrstar
Johan Georg III av Sachsen

Johan Georg III () var kurfyrste av Sachsen frå 1680 til 1691.

Han endra den franskvenlege kursen til faren og tok parti mot Ludvig XIV av Frankrike. Han var med i slaget ved Wien mot Det osmanske riket i 1683 som marskalk av Det tysk-romerske riket og støtta 

Leopold vidare i den store tyrkiske krigen frå 1686. Han vart ikkje med i Augsburgforbundet i 1686 mot Frankrike i niårskrigen, men reiste personleg til Haag i mars 1688 for å diskutere med Vilhelm av Oranien, Georg Vilhelm av Braunschweig-Lüneburg og Fredrik Vilhelm av Brandenburg om mogelege trekk mot Ludvig XIV. Han støtta derimot ikkje direkte at Vilhelm skulle ta over den engelske trona. 

Etter ein ny invasjon av Frankrike i 1689, lånte han igjen bort soldatane sine for å verne Franken. Han vart seinare med i armeen til Karl av Lorraine og tok del i omleiringa av Mainz.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «John George III, Elector of Saxony» frå ,  den 22. januar 2012.  
 

Saksiske kurfyrstar
Huset Wettin
Folk frå Dresden
Elefantordenen
Fredrik I av Preussen

Fredrik I () frå Huset Hohenzollern var (som Fredrik III) kurfyrste av Brandenburg (1688–1713) og hertug av Preussen i personalunion (Brandenburg-Preussen). Då hertugdømet Preussen vart opphøgd til kongedøme, vart han den første kongen av Preussen (1701–1713). Frå 1707 var han i personalunion med den herskande fyrsten av fyrstedømet Neuchâtel (tysk Fürstentum Neuenburg). Han var òg farfar til Fredrik den store.

For å vinne Austerrike i planen om å få landet sitt opphøgd til kongedøme, forsømte han interessene til sitt eige land under den store nordiske krigen og deltok utan utbytte i den spanske arvefølgjekrigen. Han støtta kunst og vitskap, grunnla mellom anna universitetet i Halle i 1694.

Bakgrunnsstoff

Prøyssiske hertugar
Prøyssiske kongar
Brandenburgske kurfyrstar
Fyrstar av Neuchâtel
Huset Hohenzollern
Elefantordenen
Hosebandsordenen
Tyske kalvinistar
Folk frå Königsberg
Karl V av Lorraine

Karl V Leopold eller Karl Léopold Nicolas Sixte de Lorraine () var hertug av Lorraine i åra 1675 til 1690. Han var son av Nicolas François av Lorraine.

Då Lorraine vart okkupert av Frankrike i 1633 under trettiårskrigen, og på dette tidspunktet var broren hans hertug. Karl Leopold søkte tilflukt hos habsburgarane, der han hadde ein merkverdig militær karriere. I 1675 vart han hertug etter broren sin.

Han vart i 1678 gift med syster til Leopold I, Eleonora Maria Josefa av Austerrike.

Han er særleg kjent som ein av kommandantane under slaget ved Wien i 1683 og ved slaget ved Mohács i 1687.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Karl V, hertug av Lorraine» frå ,  den 22. januar 2012.

Bakgrunnsstoff

Folk frå Wien
Hertugar av Lorraine
Huset Lorraine
Folk frå den store tyrkiske krigen
Austerrikarar i niårskrigen
Nicolas Chalon du Blé

Nicolas Chalon du Blé () var ein fransk adeleg general og utanriksminister. Han var marki av Uxelles og Cormatin, og vart òg gjort til riddar og marskalk av Frankrike av Ludvig XIV. Chalon du Blé var diplomat for Ludvig XIV og hertug Filip II av Orléans.  

Han gjorde militær karriere under niårskrigen og tente som generalløytnant under omleiringa av Philippsburg og fekk ansvaret for å forsvare festninga i Mainz, då den franske armeen måtte trekkje seg attende. 

I starten forsvarte han omleiringa av Mainz mot Storalliansen frå 1. juni til 8. september 1689, men måtte overgje seg, og fekk offentleg kritikk då han vendte attende til Paris. Han fekk likevel lenet Rougemont-le-Château (1696) av kongen og vart sidan marskalk i 1703.

Chalon du Blé representerte kongen som diplomat under forhandlingane i freden i Utrecht i 1713.  Han vart den første utanriksminsiteren under Filip II (1715-1718). 

Nicolas Chalon du Blé var ein av dei mest kjende homoseksuelle i si tid, og kjend for å vera tiltrekt av unge kammertenarar og offiserar. Han gifta seg aldri, og hadde ingen barn. Chalon du Blé døydde i Paris i 1730.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Nicolas Chalon du Blé» frå ,  den 22. januar 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Folk frå Chalon-sur-Saône
Franske marskalkar
Markiar av Uxelles
Markiar av Cormatin
Franskmenn i niårskrigen
Franskmenn i den spanske arvefølgjekrigen
Den Heilage Ande-ordenen
Franske diplomatar
Franske utanriksministrar