alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ivdel

Ivdel (russisk Ивдель) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 18 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Ivdel, nær samløpet hennar med elva Lozva, rundt 430 km nord for Jekaterinburg. 

Lozvinskij gorodok (russisk: Лозьвинский городок), den første russiske trefestninga aust for Uralfjella, vart bygt ved elva Ivdel i 1589. Staden var frå 1831 kjend som gullgruvebusetnaden Nikito-Ivdel (russisk: Никито-Ивдель) og seinare Ivdel. Gulag-leiren Ivdellag vart oppretta her i 1937 og han fekk bystatus i 1943.

Geografi

Klima

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Ivdel» frå , den 21. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1831
Katsjkanar

Katsjkanar (russisk Качканар) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 45 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Vyja, ei sideelv til Tura, rundt 210 km nord for Jekaterinburg. 

Byen vart grunnlagd i 1957 som ein busetnad ved ei gruve og fekk status som urbanliknande busetnad i 1959. I 1968 fekk han bystatus.

Busetnader grunnlagde i 1957
Kamysjlov

Kamysjlov (russisk Камы́шлов) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 30 000 innbyggjarar. Byen ligg ved venstre bredda av elva Pysjma, rundt 130 km aust for Jekaterinburg. 

Byen vart grunnlagt i 1668 som Kamysjevskij ostrog. Frå 1687 vart han kalla Kamysjlovskaja sloboda. I 1781 fekk han bystatus.

Busetnader grunnlagde i 1668
Karpinsk

Karpinsk (russisk Карпинск) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 30 000. Byen ligg ved elva Turja, rundt 330 km nord for Jekaterinburg. 

Busetnaden Bogoslovsk (russisk: Богосло́вск) i 1769. Han var eit av dei største sentra for koparproduksjon i Ural heilt til 1917. I 1911 starta utvinning av kol i området.

I 1941 vart busetnaden, no med namnet Bogoslovskij (russisk: Богосло́вский), slått saman med den nærliggande busetnaden Ugolnij (russisk: У́гольный), og byen Karpinsk vart danna.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Karpinsk» frå , den 21. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1769
Kirovgrad

Kirovgrad (russisk Кировград) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 25 000 innbyggjarar. Han er kalla opp etter Sergej Kirov, ein prominent bolsjevik. 

Han vart grunnlagd i 1661 og fekk bystatus i 1932. 

Busetnader grunnlagde i 1661
Krasnoufimsk

Krasnoufimsk (russisk Красноуфи́мск) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 45 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Ufa, 180 km vest for Jekaterinburg.

Historie 
Krasnoufimsk vart grunnlagt i 1736 som festninga Krasnoufimskaja, bygt for å forsvare fabrikkane i Ural mot nærliggande stammer. Han fekk byrettar i 1781.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Krasnoufimsk» frå , den 21. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1736
Krasnouralsk

Krasnouralsk (russisk skrift Красноура́льск) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 30 000 innbyggjarar. han ligg rundt 180 km nord for Jekaterinburg.

Han vart grunnlagd i 1925 og fekk bystatus i 1932.

Busetnader grunnlagde i 1925
Kusjva

Kusjva (russisk Кушва) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 35 000 innbyggjarar. Byen ligg i Uralfjella, rundt 170 km nord-nordaust for Jekaterinburg. 

Staden vart opphavleg grunnlagd i 1735 som ein busetnad ved ei gruve ved Blagodat-fjellet, for å utforske førekomstane av jernmalm i området. Han fekk bystatus i 1926 og byen fekk samstundes endra namn frå Kusjvinskij Zavod (tyder «Kusjvafabrikken») til Kusjva. 

Byen er for tida i stagnasjon og folketalet minkar etter at dei fleste gruvene er lagt ned.

Busetnader grunnlagde i 1735
Mikhajlovsk i Sverdlovsk oblast

Mikhajlovsk (russisk Миха́йловск) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 10 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Serga, like før ho munner ut i Ufa, 100 km sørvest for Jekaterinburg. 

Byen vart grunnlagd i 1805 som Mikhajlovskij Zavod (russisk: Миха́йловский Заво́д). Han fekk bystatus i 1961 og byen fekk samstundes nytt namn, Mikhajlovsk.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Mikhajlovsk (Sverdlovsk oblast)» frå , den 21. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1805
Nevjansk

Nevjansk (russisk Невьянск) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 25 000 innbyggjarar. Byen ligg på austsida av Uralfjella, ved elva Nejva, rundt 80 km nord for Jekaterinburg. 

Nevjansk posad vart grunnlagt i 1700 i samband med bygginga av eit jernverk og støyperi. Bystatus vart innvilga i 1919. På 1700-talet vart Nevjansk hovudsakleg busett av gammaltruande, som frå lokale kunstnarar bestilte nokre skimrende, stilfulle ikon som vert rekna som han siste fasen av russisk ikonmåling.

Forutan jernverksemda vart det utvunne gull frå fjella i området og busetnaden vart særs viktig for velferda til Demidov-familien. Demidovane bestilte det 60 meter høge skeive tårnet i Nevjansk, som vart bygt ein gong mellom 1725 og 1740 og som framleis er det viktigaste landemerket i byen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Nevjansk» frå , den 21. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1701
Nizjnije Sergi

Nizjnije Sergi (russisk Ни́жние Се́рги) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 12 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Serga, rundt 120 km vest for Jekaterinburg. 

Den lokale økonomien er fokusert rundt ferrolegeringar og tømmerindustri. Området har òg mineralbad og aktivitetar innan skisport.

Byen vart grunnlagt i 1743 og han fekk byrettar i 1943.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Nizjnije Sergi» frå , den 21. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1743
Nizjnjaja Salda

Nizjnjaja Salda (russisk Ни́жняя Салда) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 18 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Salda, ei sideelv til Tagil, rundt 140 km nord for Jekaterinburg. 

Byen vart grunnlagd i 1760 og han fekk bystatus i 1938. Næringslivet i byen er dominert av eit stål- og valseverk.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Nizjnjaja Salda» frå , den 21. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1760
Nizjnjaja Tura

Nizjnjaja Tura (russisk Ни́жняя Тура) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 25 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Tura, rundt 210 km nord for Jekaterinburg. 

Byen vart grunnlagt i 1754 og fekk bystatus i 1949.

Busetnader grunnlagde i 1754
Novaja Ljalja

Novaja Ljalja (russisk Но́вая Ля́ля) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 14 000. Byen ligg ved elva Ljalja, rundt 250 km nord for Jekaterinburg. 

Byen vart grunnlagd i 1723 som ein busetnad rundt eit smelteverk for kopar (som vart lagd ned i 1744). Han fekk bystatus i 1938. I dag er næringslivet i byen hovudsakleg sentrert rundt treforedling, papir- og celluloseindustri.

Kjelder 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Novaja Ljalja» frå , den 21. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1723
Gaute

Gaute er eit mannsnamn, frå det norrøne namnet Gauti, ei sideform av namnet Gautr ('mann frå Götaland'), jfr. namnet Gaut.

Gaute har i Noreg namnedag 27. januar.

Bruken av namnet i Noreg 
Utbreiinga av namnet Gaute steig gjennom heile 1900-talet, mest frå 1960
 I folketeljinga frå 1801 hadde 25 namnet i forma Gaute, flest budde i Buskerud og Rogaland, medan 8 het Gaut
 I 1900 var 45 listeførte med namneforma Gaute, 12 som Gaut , dei fleste i Rogaland.
 I 2008 har 1858 menn Gaute til første fornamn, 11 heiter Gaut

Kjende namneberarar 
 Gaute Ivarsson, erkebisp i Nidaros 1475 - 1510
 Gaute T. Einevoll (f. 1962), norsk professor
 Gaute Grøtta Grav (f. 1979), norsk fjernsynskjendis

Annan bruk 
 Folkevisa Kong Gaut og ungan Herredag

Sjå òg 

 Folketeljingar i Digitalarkivet

Kjelder 
 Olav Veka: Namneboka, Det Norske Samlaget 1991

Mannsnamn
Førenamn av norrønt opphav
Gurli

Gurli er eit kvinnenamn som i persisk språk tyder 'rose'. Namnet er kjend gjennom eventursamlinga  Tusen og ei natt .

Gurli har i Noreg namnedag 27. januar.

Bruken av namnet i Noreg 
Namnet kom i bruk i Noreg gjennom siste halvdelen av 1800-talet, registrert i Tune i 1859. 
 I folketeljinga frå 1900 var 46 listeførte med namnet i formene Gurli eller Gurly
 I 2008 har 111 kvinner Gurli til første fornamn, medan 34 heiter Gurly

Kjende namneberarar 
 Gurli Linder (1865-1947), svensk forfattar
 Gurli Ewerlund (1902-1989), svensk symjar
 Gurli Plesner (1934–1993), dansk operasongarinne

Sjå òg 

 Folketeljingar i Digitalarkivet

Kjelder 
 Olav Veka: Namneboka, Det Norske Samlaget 1991

noGurli

Kvinnenamn
Førenamn av persisk opphav
Gry

Gry er eit norsk kvinnenamn, nylaga av ordet 'gry' som i morgongry. Namn med liknande tyding er Aruna, Aurora, Dawn og Usha.

Gry har i Noreg namnedag den 27. januar.

Bruken av namnet i Noreg 
Namnet kom i bruk i Noreg like før førre hundreårsskifte, registrert i Flekkefjord i 1897.
Først på slutten av 1950-åra kom namnet i vanleg bruk, og populariteten nådde ein topp kring 1970.
 I folketeljinga frå 1900 var 1 person listeført med namnet «Gry».
 I 2008 hadde 4 229 kvinner «Gry» til første fornamn.

Kjende namneberarar 
 Gry Jannicke Jarlum (f. 1962), norsk popmusikar og forfattar
 Gry Johansen (f. 1964), dansk Eurovision-deltakar
 Gry Moursund (f. 1969), norsk illustratør
 Gry Larsen (f. 1975), norsk politikar (Ap)

Bakgrunnsstoff 

 Folketeljingar i Digitalarkivet

Kjelder 

 Olav Veka: Namneboka, Det Norske Samlaget 1991 ISBN 2-521-3604-4

Kvinnenamn
Førenamn av norsk opphav
Namn knytte til tid
Rezj

Rezj (russisk Реж) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 40 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Rezj, 83 km nordaust for Jekaterinburg. 

Byen vart grunnlagt i 1773 som ein busetnad rundt ein metallfabrikk. Bystatus fekk han i 1943.

Busetnader grunnlagde i 1773
Rezjelva

Rezj (russisk Реж) er ei elv i Sverdlovsk oblast i Russland. Ho er ei sideelv til Nitsa i nedslagsfeltet til Ob. Ho er 219 km lang med eit nedslagsfelt på 4350 km².

Rezj spring ut frå dei sentrale Uralfjella og renn mot nordaust til samløpet med Nitsa. Den største byen ved elva er Rezj.

Elvar i Sverdlovsk oblast
Severouralsk

Severouralsk (russisk Североура́льск) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 35 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Vagran, ei sideelv til Sosva, rundt 400 km nord for Jekaterinburg. 

Severouralsk vart grunnlagd i 1758 i samband med bygginga av eit støypejerns- og kopar-smelteverk. I 1931 vart det oppdaga ein stor førekomst av bauxitt i området, og etter kvart andre førekomstar. Severouralsk fekk bystatus i 1944, etter at han var vorte slått saman med fleire omkringliggande busetnadar.

Kjelder 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Severouralsk» frå , den 21. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1758
Sredneuralsk

Sredneuralsk (russisk Среднеура́льск, tyder Sentrale Ural), er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 20 000 innbyggjarar. Byen ligg ved bredda av Isetsjøen, 20 km nordvest for Jekaterinburg. 

Byen vart grunnlagd i 1931 og fekk bystatus 17. februar 1966.

Bakgrunnsstoff 
 Uoffisiell nettstad (russisk)

Kjelder 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Sredneuralsk» frå , den 21. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1931
Sysert

Sysert (russisk Сысерть) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 20 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Sysert, ei sideelv til Iset, rundt 40 km sør-søraust for Jekaterinburg. 

Byen vart grunnlagt i 1732 og vart kalla Syserskij Zavod (russisk: Сысерский Завод) fram til 1932. Han fekk bystatus i 1946.

Busetnader grunnlagde i 1732
Talitsa

Talitsa (russisk Талица) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 20 000 innbyggjarar. Byen ligg ved høgre bredda av elva Pysjma, rundt 220 km aust for Jekaterinburg.

Busetnaden vart grunnlagd i 1732. I 1885 vart ein jernbanestasjon på Jekaterinburg–Tjumen-strekninga av den transsibirske jernbanen opna like ved byen. I 1942 fekk han bystatus.

Byen er i dag kjend for den farmasøytiske industrien her.

Busetnader grunnlagde i 1732
Tavda

Tavda (russisk Тавда́) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 40 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Tavda, der det òg er ei elvehamn. 

Han vart grunnlagd i 1910 og fekk bystatus i 1937. 

Busetnader grunnlagde i 1910
Turinsk

Turinsk (russisk Туринск) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 19 000 innbyggjarar. Byen ligg på høgre bredda av elva Tura, rundt 230 km nordaust for Jekaterinburg. 

Byen vart grunnlagt i 1600 som ein ostrog på staden til den gamle byen Jepantsjin, som vart øydelagd av Jermak Timofejevitsj i 1581.

Kjende personar frå Turinsk 
 Iwan Iwanowitsch Polsunow

Kjelder 

 Delar av denne artikkelen bygger på «Turinsk» frå , den 21. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1600
Verkhnjaja Tura

Verkhnjaja Tura (russisk Ве́рхняя Тура) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 11 000 innbyggjarar. Byen ligg i det øvre løpet til elva Tura, 187 km nord for Jekaterinburg. 

Byen vart grunnlagt i 1737 og fekk bystatus i 1941.

Busetnader grunnlagde i 1737
Verkhnij Tagil

Verkhnij Tagil (russisk Ве́рхний Таги́л) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 12 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Tagil, rundt 75 km nordvest for Jekaterinburg. 

Byen vart grunnlagd i 1716 og fekk bystatus i 1966.

Busetnader grunnlagde i 1716
Verkhoturje

Verkhoturje (russisk Верхоту́рье) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 8000 innbyggjarar. Byen ligg på venstre bredda av elva Tura, rundt 306 km nord for Jekaterinburg. 

Verkhoturje vart grunnlagd i 1598 og fekk bystatus i 1947.

Bakgrunnsstoff 

Busetnader grunnlagde i 1597
Voltsjansk

Voltsjansk (russisk Волчанск) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 11 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Voltsjanka, ei sideelv til Sosva, 350 km nord for Jekaterinburg. 

Byen fekk bystatus i 1956.
Zaretsjnyj i Sverdlovsk oblast

Zaretsjnyj (russisk Заре́чный) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 30 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Pysjma, rundt 45 km aust for Jekaterinburg. 

Staden vart grunnlagd i status i 1957 som urbanliknande busetnad og i 1992 fekk han bystatus.

Busetnader grunnlagde i 1957
Alatyr

Alatyr (russisk Ала́тырь, tsjuvansk Улатăр) er ein by i Republikken Tsjuvasjia i Russland med om lag 40 000 innbyggjarar. Han ligg der elvane Sura og Alatyr renn saman, rundt 150 km sørvest for Tsjeboksary.

Han vart grunnlagt i 1552 som ein militær utpost og fekk bystatus i 1780. Alatyr vart viktigare etter bygginga av jernbanen Moskva—Rjazan—Kazan i 1894.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Alatyr» frå , den 21. januar 2009. 

Busetnader grunnlagde i 1552
Jadrin

Jadrin (russisk Я́дрин, tsjuvansk Етěрне) er ein by i Republikken Tsjuvasjia i Russland med om lag 10 000 innbyggjarar. Han ligg på høgre bredda av elva Sura, rundt 70 km sørvst for Tsjeboksary. 

Han vart grunnlagd i 1590 som ein festningsbusetnad og fekk bystatus i 1781.

Busetnader grunnlagde i 1590
Kozlovka

Kozlovka (russisk Козловка, tsjuvansk Куславкка) er ein by i Republikken Tsjuvasjia i Russland med om lag 12 000 innbyggjarar. Han ligg på høgre bredda av elva Volga, rundt 70 km søraust for Tsjeboksary.

Busetnaden vart grunnlagt i 1671. Han fekk status som urbanliknande busetnad i 1938 og bystatus i 1967.

Busetnader grunnlagde i 1671
Byar ved Volga
Mariinskij Posad

Mariinskij Posad (russisk Марии́нский Поса́д, tsjuvansk Сĕнтĕрвăрри) er ein by i Republikken Tsjuvasjia i Russland. Han ligg på høgre bredda av elva Volga, rundt 30 km aust for Tsjeboksary. 

Han vart grunnlagd i 1620 som landsbyen Sundyr (russisk: Сундырь), kalla opp etter elva Sundyrka. I 1856 vart namnet endra til Mariinskij Posad, etter dronning Maria Aleksandrovna. Han fekk bystatus i 1920.

Næringslivet i byen omfattar produksjon av byggematerial, maskinbygging, næringsmiddelindustri og eit kabelverk. Mariinskij Possad har òg ei elvehamn ved Volga.

Kjelder 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Mariinskij Posad» frå , den 21. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1620
Byar ved Volga
Sjumerlja

Sjumerlja (russisk Шумерля, tsjuvansk Çĕмĕрле) er ein by i Republikken Tsjuvasjia i Russland med om lag 35 000 innbyggjarar. Han ligg på høgre bredda av elva Sura, rundt 90 km sørvest for Tsjeboksary. 

Byen vart grunnlagd i 1916 og fekk bystatus i 1937. 

Busetnader grunnlagde i 1916
Tsivilsk

Tsivilsk (russisk Циви́льск, tsjuvansk Çěрпӳ) er ein by i Republikken Tsjuvasjia i Russland med om lag 13 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Tsivil, rundt 30 km søraust for Tsjeboksary. 

Tsivilsk vart første gong nemnt i 1584 i eit edikt frå regenten Boris Godunov, som fekk bygd ei festning på staden, som innan 1589 hadde vorte ein busetnad. Han fekk byrettar i 1781.

Busetnader grunnlagde i 1589
Stor norsk rimordbok

Stor norsk rimordbok, skriven av Kolbjørn Hauge, er ei ordbok som listar opp rimord under alfabetisk sorterte rimendingar. Rimendingar er ei eller fleire lydrett skrivne endestavingar, og byrjar alltid med ein trykksterk vokal.

Stor norsk rimordbok omfattar alle brukande ord frå Bokmålsordboka og Nynorskordboka. Rima tar omsyn til uttale av stumme konsonantar og uttalekvalitet for vokalar, og dei tar omsyn til tonelag. Først i boka er det ei kort innføring om rim og riming.

Kjelde 
 Kolbjørn Hauge: Stor norsk rimordbok, Det Norske Samlaget 2000 (2. utgåva). ISBN 82-21-5532-4

Norske ordbøker
Dikting
Bøker frå 2000
Heggjabygda kyrkje

Heggjabygda kyrkje står i Heggjabygda på nordsida av Hornindalsvatnet i Stad kommune i Vestland, og er ei langkyrkje bygd i tre i 1936.

Arkitekt for bygget som ar sitjeplassar til 200, var Anders Karlsen frå Eid.
Inventaret er frå byggjeåret eller seinare, og kyrkja er lite endra frå ho stod ny.

Kyrkja var soknekyrkje i Heggjabygda sokn. Soknet høyrde til Hornindal prestegjeld frå ho stod ferdig til området vart overførd til Eid prestegjeld og sokn i 1964. 
Då vart Heggjabygda sokn nedlagt og området er no eit kapellsokn under Eid sokn i Nordfjord prosti.
Før kyrkja vart bygd sokna folk i området til Hornindal kyrkje.

Sjå òg
 Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

Fotnotar

Bakgrunnsstoff
 Om Eid sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
 Kart frå 1979 som viser soknegrenser og kyrkjestader, på nettstaden til Univerisitetet i Bergen
 Skanna kyrkjebøker frå Sogn og Fjordane på nettstaden til Arkivverket
 Oversyn over gravminne i Eid kommune på nettstaden disnorge.no
 
 

Kyrkjer i Stad
Kyrkjer i Nordfjord prosti
langkyrkjer i Bjørgvin
norske kyrkjer frå 1936
Kulturminne i Stad
Truandedåp

Truandedåp (eller truandesdåp, dåp av truande) er i kristen samanheng dåp av menneske etter deira eige ønskje og i samsvar med hans eller hennar personlege vedkjenning av si kristentru. Dåpstypen blir også kalla vaksendåp for å skilja han frå barnedåp.

Innanfor kristendommen er dåpen eit sakrament som formidlar Guds nåde. Baptistane held fast ved at den einskilde sjølv må ville ta imot Guds nåde for at dåpen skal kunne gje noka meining. Pinsevennene praktiserer òg dåp av truande. Den som vil bli døypt, fortel forsamlinga korleis han eller ho kom til tru, og på denne kjenninga vert vedkomande døypt i eit offentleg møte i forsamlinga. Dåpen skjer ved heil neddykking under vatn ein augneblink, som eit symbol på at ein vert gravlagd til det nye livet i Jesus.

I Noreg vert dåp av truande praktisert mellom anna av Det norske baptistsamfunn og innan pinserørsla.

Kjelder 

 
Kristen teologi
Konvektiv nedbør

Konvektiv nedbør er ein sort nedbør som ofte fører med seg tore og lyn.

Dersom bakken blir oppvarma blir også lufta rundt oppvarma. Den varme lufta stig til vêrs. Denne lufta inneheld fukt på grunn av fordamping frå opent vatn og plantedekket. Når lufta stig opp der det er kaldare, kondenserer ho og det blir danna haugskyer (kumulusskyer). Skya sluttar ikkje å vekse før temperaturen i skya og lufta rundt er jamna ut. Inne i desse skyene er det sterk vind oppover. Vassdropar frys til ispartiklar som kan løftast opp til store høgder av vinden inne i skyene, og «ambolten» på toppen av desse skyene er ispartiklar som blæs bort. Dersom eit slikt byevêr kjem mot ein, vil ein først merke ein sterk vind. Det er fordi ved utkanten av desse skyene er det stor fallvind. Etter vindgufset kjem kraftig nedbør. 

Når store partiklar fell og mindre partiklar svever eller stig, vil det bli danna elektrisk ladning. Dette fører til at ulike delar av skya har ulik ladning. Dei elektriske ladningane blir utlada i form av lys og lyd, som er tore og lyn. Lyden kjem av at lufta omkring lynet plutseleg utvidar seg på grunn av varmen.

Nedbør

en:Precipitation (meteorology)#Convection
Dvergvedder

Dvergvedder er ein populær tamkaninrase. Han er ein minatyrvedder, og er kjenneteikna av hengande øyre og ei låg vekt, ideelt mellom 1,4 til 1,9 kg.

Rasen blei ala fram i Nederland av Adrian de Cock frå slutten av 1940-talet, som kryssa fransk vedder, hermelin og engelsk vedder. Dvergvedderen blei innført i den nederlandske standarden i 1964, og blei teken med i Nordisk standard i 1972.

Kjelder
Nordisk kaninregister

Bakgrunnsstoff
Dvergvedder  ved mittdyr.no

kaninrasar
Nederlandske husdyr

sv:Dvärgvädur
da:Dværgvædder
de:Widderkaninchen
FIDE-meister i sjakk

FIDE-meister i sjakk (FM) (FIDE Master på engelsk) er ein sjakktittel som blir delt ut av Verdssjakkforbundet FIDE til sjakkspelarar, vanlegvis fordi desse har oppnådd FIDE-rating på 2300 eller meir på ei offisiell FIDE ratingliste.

Tittelen rangerer under Stormeister i sjakk og Internasjonal Meister i sjakk, men over Kandidatmeister (CM). Tittelen er livsvarig, og er open for både kvinner og menn.

Ein blir også tildelt tittelen etter følgjande resultat i sjakkturneringar:

 66.66% skåre eller betre over 9 parti i ein Sjakkolympiade (lag-VM i sjakk)
 66.66% skåre eller betre over 7 parti i VM eller kontinentalcup for lag
 Delt førsteplass (opp til 3 stk) i VM for Ungdom i klassane U-16/14/12/10
 Sølvmedalje i VM for blinde, døve eller handikappa (dette er tre ulike turneringar)
 Delt førsteplass (opp til 3 stk) i U-20 utgåva av VM for blinde, døve eller handikappa
 Delt førsteplass (opp til 3 stk) i kontinentalmeisterskap, den søraustasiatiske eller arabiske meisterskapen
 50% eller betre over 9 parti i soneturnering i sjakk.
 Gullmedalje i VM for amatørar

Det var per 1. april 2021 8242 sjakkspelarar med tittelen FIDE-meister.

Per same dato, 1. april 2021 var det 68 norske sjakkspelarar som har tittelen FIDE-meister. Av desse er 53 aktive.

Fotnotar

Sjakktitlar
FIDE-meistrar i sjakk

ca:Títols de la FIDE#Mestre de la FIDE
en:FIDE titles#FIDE Master (FM)
James Webb-teleskopet

James Webb-teleskopet, på engelsk James Webb Space Telescope (JWST), er eit romteleskop som vart skote opp i 2021. Det skal hovudsakleg observera i det infraraude. Hovudspegelen på teleskopet har ein diameter på 6,5 meter. Teleskopet er namnsett etter James E. Webb, den andre NASA-administratoren.

Prosjektet er eit samarbeid mellom NASA, ESA og ASC. Det vart skote opp med ein Ariane 5-rakett nær Kourou i Fransk Guyana.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Heimesida hjå ESA
 Heimesida hjå NASA
 Heimesida hjå STScI

Infraraude romobservatorium
Romobservatorium