Xbox

Xbox er ein spelkonsoll utvikla av Microsoft. Han vart lansert den 21. november 2001 i Nord-Amerika, 22. februar 2002 i Japan og 14. mars 2002 i Europa. Konsollen konkurrerte med PlayStation 2 frå Sony, Sega Dreamcast (som vart teken av markanden i Nord-Amerika før Xbox blei marknadsført) og Nintendo GameCube. Xbox var den fyrste konsollen som vart marknadsført av eit USA-amerikansk selskap etter at Atari Jaguar vart teken av marknaden i 1996.

Den innebygde Xbox Live-tenesta som vart lansert i november 2002 gav spelarane tilgang til å spele over internett med breibandtilkopling.

Det er selt 24 millionar eksemplar av spelkonsollen. Salet av Xbox vart stogga i 2007 i Japan, i 2008 i Europa og i 2009 i Nord-Amerika. Det siste Xbox-spelet som kom ut var Madden NFL 09, som kom i august 2008. Etterfylgjaren til Xbox, Xbox 360, kom på marknaden i 2005. Xbox Live-tenesta blei avslutta 15. april 2010.

Historie 
Fire ingeniørar frå DirectX-teamet i Microsoft, Kevin Bachus, Seamus Blackley, Ted Hase og DirectX-lagsleiaren Otto Berkes, demonstrerte i 1998 ein prototype av ein spelkonsoll basert på enkelte Dell-datamaskinar og Microsoft Windows-operativsystem.

Under utviklinga blei namnet på den opphavlege DirectX-boxsen forkorta til Xbox. Marknadsavdelinga til Microsoft likte ikkje Xbox-namnet og føreslo mange alternativ. Likevel synte forbrukartestar at Xbox-namnet vart føretrekt meir enn andre namn og «Xbox» blei namnet på det offisielle produktet.

Microsoft forseinka konsollen fleire gonger. Han var fyrst nemnt av Microsofts dåverande administrerande direktør Bill Gates i eit interjuv i slutten av 1999.

Når Bill Gates lanserte Xbox på Game Developers Conference i 2000, vart publikum imponertw over teknologien i konsollen. Grunna den enorme populariteten av spelkonsollar i Japan, forsinka Microsoft lanseringa av Xbox i Europa for å fokusere på den japanske videospelmarknaden. Likevel var utgivinga av Xbox i Europa meir vellukka enn i Japan.

Populære lanseringsspel for konsollen var mellom anna Dead or Alive 3, Amped: Freestyle Snowboarding, Halo: Combat Evolved, Fuzion Frenzy, Project Gotham Racing og Jet Set Radio Future.

Etterfølgjar 
Etterfølgjaren til Xbox, Xbox 360, blei offentleggjort 12. mai 2005 på MTV og utgjeven i Nord-Amerika 22. november 2005. Salet av Xbox blei stogga i Japan i 2005, rett etter at 360 vart lansert, grunna dårleg sal i landet. Salet var mykje betre i Europa og Nord-Amerika, der salet av konsollen blei stogga høvesvis i slutten av 2008 og tidleg i 2009.

Xbox 360 støttar eit avgrensa tal av spela til Xbox, dersom spelaren har eit offisiell Xbox 360 platelager. Xbox-spel blei selt fram til november 2009.

Tekniske spesifikasjonar 

 CPU: 32-bit 733 MHz, spesialtilpassa Intel Pentium III-prosessor (Coppermine) i ein Micro-PGA2 Pin Grid Array.
 SIMD-prosessor med flyttallaritmetikk SSE, fire enkelpresisjonoperasjonar per klokkeperiode
 MMX Heiltalaritmetikk-SIMD
 133 MHz 64-bit GTL+ framsidebuss til GPU
 32 KB L1 cache og 128 KB on-die L2 cache
 Fellesminne
 64 MB DDR SDRAM med ein klokkefrekvens på 200 MHz i ein dobbeltkanal 128-bit-konfigurasjon, tilsvarande 6400 MB
 Hynix eller Samsung, avhengig av produksjonsdato og stad
 GPU og systembrikke: 233 MHz NV2A ASIC. Utvikla saman av Microsoft og Nvidia.
 Geometriprosessor: 115 millionar hjørne per sekund, 125 millionar partikler per sekund (max.)
 4 pikselpipelinear, kvar med to tekstureiningar
 932 megapixel/second (233 MHz × 4 pipeliner), 1.864 megatexels/second (932 MP × 2 texture units) (max.)
 Maksimal triangelkapasitet 
 485.416 trianglar per ramme ved 60 rammer/s
 970.833 trianglar per ramme ved 30 rammer/s
 8 teksturar i gongen, S3 teksturkompresjon, fullseneantialiasing (NV Quincunx, supersampling og multisampleantialiasing)
 Bilineær, trilinear og trilinear teksturfiltring 
 Same kapasitet som GeFellerce 3 Ti500 PC GPU
 Lagringsmedia
 2×–5× (2.6 MB/s–6.6 MB/s) DVD-ROM med konstant vinkelfart
 8 eller 10 GB, 8,9 cm, 5.400 o/min skivelager, formatert til 8 GB FATX filesystem
 Opsjonalt 8 MB lagringskort for overføring av lagra spel
 Audioprosessor: NVIDIA MCPX (a.k.a. SoundStellerm NVAPU)
 64 3D lydkanalar (opp til 256 stereofoniske kanalar)
 HRTF Sensaura 3D-lyd
 MIDI DLS2-handsaming
 Mono, stereofonisk, Dolby Surround, Dolby Digital Live 5.1 og DTS kringomlyd (berre for DVD-filmar) 
 Netttilkopling: 10BASE-TX/100BASE-TX Ethernet
 DVD-filmavspeling (krev tilleggsmodul)
 A/V-utgangar: kompositt-video, S-Video, komponent-video, SCART, TOSLINK og ubalansere analoge utgangar med phone-sokklar
 Oppløysing: 480i, 480p, 576i, 576p, 720p, 1080i
 Kontrollinngangar: 4 proprietare USB 1.1
 Masse: 3,86 kg

Marknadsføring

Sal 
Xboxen blei gjeven ut 15. november 2001 i Nord-Amerika og blei fort utseld. I følgje Microsoft har konsollen pr. 10. mai 2006 selt 24 millionar eksemplar over heile verda. 16 millionar i Nord-Amerika, 6 millionar i Europa og 2 millionar i Japan.

Xbox Live 
For egen artikkel, sjå Xbox Live.

Den 15. november 2002 lanserte Microsoft Xbox Live-tenesta. Her kunne abonnentane spele direktekopla Xbox-spel med andre abonnentar rundt om i verda og laste ned nytt innhald direkte til det innebygde platelagret. Den elektroniske tenesta fungerte berre med ei breibandstilkopling.

Omtrent 250 000 abonnentar meldte seg inn innan to månadar etter Xbox Live-lanseringa. I juli 2004 hadde Xbox Live nådd ein million abonnentar, to million i juli 2005 og 3 million innan juli 2007. I mai 2009 var dette talet blitt til 20 million abonnentar.

Marc Whitten kunngjorde i 5. februar 2012 på gamerscoreblog at Xbox Live-støtte for dei originale Xbox-spela ville bli avvikla 14. april 2010. Tenesta blei stogga etter planen, men ei gruppe på tjue spelarar fortsette å spele i nesten ein månad etter ved å forlate konsollane sine innlogga på Halo 2. APACHE N4SIR var den siste brukaren som spelte på den originale Xboxen si Live-tjeneste og blei omsider heilt stogga 11. mai 2010 kl 01:58 EDT (UTC-4).

Maskinvare og ekstrautstyr

Spesielle avgrensa utgåver 
Xboxen kom ut i fleire versjonar enn den mest kjende grøne og svarte. Kasumi-Chan Blue med blått deksel kom ut i Japan 2004 for å markera utgjevinga av spelet Dead or Alive Ultimete. Det blei berre laga 5000 eksemplar av denne. Den kvite versjonen Pure White kom også berre ut i Japan i 1000 eksemplar for å markera toårsjubileet til konsollen. Halo Green frå 2004 hadde gjennomsynleg grønt deksel, og blei selt med Halo Combat Evolved.

Handkontroll 

Xbox-kontrollaren har to analoge spakar, ein navigasjonsknapp, to analoge triggerar, ein angreknapp, ein startknapp, to utvidingsportar og seks 8-bits analoge handlingsknappar (A / Grøn, B / Raud, X / Blå, Y / gul og svarte og kvite knappar).

Standard Xbox-kontrollaren (også kalla «Fatty» eller «Duke») har blitt kritisert for å vere klumpete i høve til andre videospelkontrollar. Han blei tildelt «Blunder of the Year» av Game Informer i 2001, ein «Guinness World Record for den største kontrollaren i Guinness World Records Gamer-utgåva i 2008, og blei rangert som den 2. verste videospelkontrolleren nokon gong av IGN redaktør Craig Harris.

Sjå også 
 Microsoft
 Xbox 360

Kjelder 

 Xboxs heimeside
 Xbox på Xbox wiki

 Denne artikkelen bygger på «Xbox» frå , den 10. august 2012. 
Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:

 
Microsoft-spelkonsollar
Spelkonsollar