alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Vansjøen

Vansjøen (tyrkisk Van Gölü, armensk Վանա լիճ Vana lich eller Vana Lij, kurdisk Gola Wanê er den største innsjøen i Tyrkia, heilt aust i landet i provinsen Van. Han er ein salthaldig kolsyrehaldig innsjø som får vatn frå mange fjellbekkar frå dei omkringliggande fjella. Vansjøen er ein av dei største endorheiske innsjøane (innsjø utan utløp) i verda. Det opphavlege utløpet vart blokkert av eit eldgamalt vulkanutbrot. Sjølv om Vansjøen ligg 1640 meter over havet med harde vintrar, frys han ikkje til på grunn av det høge saltinnhaldet. Den grunne, nordlege delen av innsjøen kan likevel stundom fryse til.

Vansjøen er 119 km på det breiaste og har ei middeldjupne på 171 meter. På det djupaste er han 451 meter. Sjøoverflata ligg 1640 meter over havet og kystlengda er 430 km. Vansjøen har eit areal på  og eit volum på 607 km³. Vestdelen av innsjøen er den djupaste med eit stort basseng som er djupare enn 400 meter nordaust for Tatvan og sør for Ahlat. Austdelen av innsjøen er grunnare. Vatnet i innsjøen er særs alkalisk (pH 9,7–9,8) og rikt på natriumkarbonat og andre salt, som vert utskilt ved ordamping og nytta som reinsemiddel.

Utløpet til innsjøen vart blokkert ein gong i pleistocen, då lavastraum frå  Nemrut hadde utbrot. Den no sovande vulkanen ligg nær vestenden av innsjøen. Ein annan sovande stratovulkan, Süphan Dağı ligg på nordsida av innsjøen.

Økologi 
Den einaste fisken ein kjenner til som lever i Vansjøen er ein fisk kjend som darekh (Chalcalburnus tarichi), ein karpefisk i slekt med årbuk og gullbust, som kan fangast på våren. I mai og juni trekker desse fiskane bort frå innsjøen til mindre alkalisk vatn. 

Det er registrert mykje planteplankton  i innsjøen som flagellatar, kiselalgar, bakteriar, cyanobakterie, grønalge og brunalge. Det er òg registrert 36 artar dyreplankton som hjuldyr, vasslopper og hoppekreps i innsjøen.

I 1991 oppdaga forskarar ein 40 meter høg stromatolitt i Vansjøen. Desse er solide tårn på botn av innsjøen skapt av matter av kuleforma cyanobakteriar som dannar aragonitt i kombinasjon med kalsitt i vatnet.

Kring Vansjøen finn ein òg den sjeldne kattearten vankatten, som mellom anna er kjend for den uvanlege fascinasjonen sin for vatn. 

Sidan kring 1995 har det vore rapportar om ein sjøorm på kring 15 meter, kalla Van Gölü Canavarı (Monsteret i Vansjøen).

Innsjøen er omgjeve av jordbruksområdet der vert dyrka frukt og korn.

Øyar
Adırøya
Akdamarøya
Çarpanakøya
Kuşøya

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Lake Van» frå ,  den 16. august 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

 
Aust-Anatolia
Endorheiske innsjøar i Asia
Van
Arkeologiske funn i Tyrkia
Armensk historie
Provinsen Van
Innsjøar med kryptidmytar
Yedigöller

Yedigöller nasjonalpark (tyrkisk Yedigöller, 'sju sjøar') ligg nord i provinsen Bolu i Tyrkia.  

Parken er best kjend for innsjøane som er danna av jordras og for det rike plantelivet. Det veks bøk, eik, agnbøk, gran, raudgran, or og svartfuru i området. 

Av ville dyr i parken finn ein kronhjort, rådyr, villsvin, brunbjørn, ulv, raudrev, gaupe, jungelkatt, oter og fleire andre. 

Av dei sju innsjøane er den eine berre med vatn til somme tider av året.

Bakgrunnsstoff

Innsjøar i Tyrkia
Nasjonalparkar i Tyrkia
provinsen Bolu
Turistmål i provinsen Bolu
Basilikacisterna

Basilikacisterna (tyrkisk Yerebatan Sarayı - «Det søkkte palasset», eller Yerebatan Sarnıcı - «Den søkkte cisterna»), er den største av fleire hundre cisterner frå antikken, som ligg under byen Istanbul (tidlegare Konstantinopel) i Tyrkia. Cisternen ligg 150 meter sørvest for Hagia Sofia på den historiske halvøya Sarayburnu, og vart bygd på 500-talet under regjeringstida til keisar Justinian I av Austromarriket.

Cisterna er om lag like stor som ein katedral og er eit underjordisk kammer som er kring 138 meter langt og 65 meter breitt. - Det er kring 9800 kvadratmeter stort og kan helde 80 000 kubikkmeter vatn. Taket vert heldt oppe av 336 marmorsøyler, kvar 9 meter høge. To av søylene har eit Medusahovud skjert inn i seg. 

Cisterna vart filma i James Bond-filmen From Russia with Love frå 1963.

Bakgrunnsstoff

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Basilica Cistern» frå ,  den 16. august 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Romerske cisterner
Cisterner i Istanbul
Reservoar i Tyrkia
Turistmål i Istanbul
Bysantinsk arkitektur
Filoksenoscisterna

Filoksenoscisterna (gresk Κινστέρνα Φιλοξένου ) eller  Binbirdirekcisterna er eit underjordisk vassreservoar i Istanbul, mellom Konstantinforumet og Konstantinopelhippodromen i bydelen Sultanahmet. Cisterna er restaurert og i dag ein turistattraksjon. 

Cisterna vart bygd under eit palass, ofte identifisert som Antiokhospalasset frå 400-talet. Reservoaret har ei flate på 3640 m2 og kan lagre 40 000 m3 vatn. Cisterna består av eit stort stylkammer støtta av kvelving. Dei 224 søylene, som kvar er 14 til 15 meter høge, er laga av marmor frå den nærliggande Marmaraøya. 

Cisterna vart restaurert av Justinian I på 500-talet, etter at palasset hadde brunne ned under ein brann i 475. Etter at osmanarane erobra Konstantinopel i 1453 vart cisterna gløymd og først oppdaga på ny under bygginga av palasset til Fazli Pasja på same stad på 1600-talet. 

Namnet Binbirdirek tyder på tyrkisk 1001 søyler, sjølv om det verkelege talet berre er 224.

Sjå òg
Basilikacisterna (Istanbul)
Theodosiuscisterna (Istanbul)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Cistern of Philoxenos» frå ,  den 16. august 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Alexander Kazhdan (éd.), The Oxford Dictionary of Byzantium, 3 vols., Oxford University Press, 1991 (ISBN 0-19-504652-8), s. v. Constantinople, Monuments of : Cisterns, vol. 1, 518-519 ;
 Wolfgang Müller-Wiener, Bildlexikon Zur Topographie Istanbuls: Byzantion, Konstantinupolis, Istanbul Bis Zum Beginn D. 17 Jh, Wasmuth, Tübingen, 1977 (ISBN 3-8030-1022-5), 280-281.

Bakgrunnsstoff

Romerske cisterner
Cisterner i Istanbul
Reservoar i Tyrkia
Aşağıören-reservoaret

Aşağıkaraören-reservoaret (tyrkisk Aşağıkaraören Göleti) er ein kunstig innsjø bygd frå 1970 til 1978 for kunstig vatning. Reservoaret ligg ved landsbyen Aşağı Karaören i Kahramankazan i provinsen Ankara i Tyrkia. Det får vatn frå elva Kuzoğlu.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kızılcahamam-Aşağıören Reservoir» frå ,  den 16. august 2012.  

Reservoar i Tyrkia
Provinsen Ankara
Tekir ambarı

Tekir ambarı er ei stor cisterne i Silifke i provinsen Mersin i Tyrkia. Ho ligg vest for sentrum av byen og aust for Silifkeborga. Cisterna vart bygd dei første åra av Austromarriket. Byggmaterialet er fasadestein. Frå vest til aust måler cisterna 46 meter og frå nord til sør 23 meter. Cisterna er 14 meter djup og kan ta 12 000 tonn vatn. På austsida av cisterna går det ei spiraltrapp.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tekir ambarı» frå ,  den 16. august 2012.

Bakgrunnsstoff
Bilete 
 
Bysantinsk arkitektur
Romerske cisterner
Reservoar i Tyrkia
Khiossundet

Khiossundet er eit sund i Egearhavet mellom den greske øya Khíos og Tyrkia.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Chios Strait» frå ,  den 16. august 2012.  
 

Sund i Hellas
Sund i Tyrkia
Internasjonale sund
Den tyrkisk-greske riksgrensa
Egearhavet
Mykalisundet

Mykalisundet (gresk Στενό της Μυκάλης, Stenó tis Mykális) er eit smalt sund mellom den greske øya Sámos og Anatolia i Tyrkia. På det smalaste er sundet berre 1,6 km breitt, det smalaste mellom ei øy i Egearhavet og Tyrkia. Det er kalla opp etter fjellet Mykale på fastlandet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mycale Strait» frå ,  den 16. august 2012.  
 

Sund i Hellas
Sund i Tyrkia
Egearhavet
Internasjonale sund
Mytilinisundet

Mytilinisundet er eit sund i Egearhavet som skil den greske øya Lésvos frå Tyrkia.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Mytilini Strait» frå ,  den 16. august 2012.  

Sund i Hellas
Sund i Tyrkia
Internasjonale sund
Den tyrkisk-greske riksgrensa
Egearhavet
Tran

Tran er ei olje vunne ut av fiskelever. Olja er rik på A-vitamin, D-vitamin og umetta feittsyrer, og har høg konsentrasjon av omega-3-feittsyrer. Produktet blir dermed sett på som eit sunt kosttilskot, og er til dømes ei av få naturlege kjelder til D-vitamin i kosten i Noreg. 

Fine tranprodukt inneheld reint feitt og blir kalla medisintran. Produkt av dårlegare kvalitet har vore brukt til belysning, fôr og som råstoff i industrien.

Trankjelder
Tradisjonelt er det levra frå ulike artar av torskefisk som har vore nytta til å laga tran. Han blir produsert både i tradisjonelle trandamperi og ved industriell produksjon. Historisk har tran vore eit biprodukt frå tørrfiskproduksjon, og trandamperi har vore vanlege i fiskevær på kysten. På 1800-talet blei brugdefiske drive berre på grunn av levra som gjekk til tranproduksjon.

Framstilling
Opphavleg framstilte ein tran ved at store kar blei fylt med torskelever og sett ut i sola. Når levra rotna flaut råtran opp til overflaten. Tranen i det øvste laget var gul og hadde  mild smak, medan resten var brunaktig, med vond lukt og smak.

I 1854 innførte apotekaren Peter Möller ein ny, revolusjonerande metode for tranproduksjon. Trandampingmetoden gjekk ut på at torskelevra blei varma opp ved hjelp av damp. Dette gav ein gyllen medisintran med frisk smak. Rundt 50 % av feittet i levra blei nytta til medisintran, resten blei brukt til andre føremål, som lampeolje og fôrtilskot. I dag blir tran også produsert ved sentrifugering av torskelevra, med eller utan oppvarming, og nesten alt leverfeittet blir gjort om til tran.

Bruk
Historisk har tran vore ein viktig feittressurs med vid bruk. Tran blei brukt som brensel i tranlampar (kole), og til lêrimpregnering. Mange i fiskeridistrikta produserte si eiga måling basert på heimelaga tran. Mange målingfabrikkar var plassert nær fiskeridistrikta nettopp fordi tran var deira viktigaste råstoff, dette gjelder til dømes fabrikkane Grip og Gjøco på Nordmøre. 

I 2009 blei det selt 1,6 millionar flasker med tran, noko som svarar til 130 millionar i sal i salseiningar i Noreg.

Helseeffekt

Tran har ein høg konsentrasjon av omega-3-feittsyrer, som er rekna for å ha gunstig helseeffekt på mellom anna hjarte og krinsløp, ledd og huda. Helsedirektoratet anbefaler tran kvar dag året rundt på grunn av vitamin D-innhaldet. Fokuset på omega-3-feittsyrer som kosttilskot har auka etterspørselen etter tran.

Ein NTNU-studie frå 2007 har påvist at regelmessig inntak av tran fordobla risikoen for utvikling av osteoporose og påfølgjande beinbrot. Sidan 2001 er A-vitamin-innhaldet i tran blitt redusert med 75 % i håp om å unngå denne bieffekten.

Ein åtvarar mot inntak av tran og andre kjelder til omega-3 i kombinasjon med legemiddelet Marevan.

Sjå òg
Kvalolje

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Tran» frå ,  den 16. august 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Peter Möller, Bedriftens 150 år lange historie
Veslemøy Nestvold: «Sunt i 150 år». (Artikkel i Teknisk Ukeblad, 06.05.2004.)
Apotek 1 om tran.

Oljer
Helse
Fiskeprodukt
Kosttilskot
Dyrefeitt
Dardanellane

Dardanellane (tyrkisk: Çanakkale Boğazı), tidlegare Hellespont, er eit smalt sund nordvest i Tyrkia som knyt Egearhavet saman med Marmarahavet.

På same måte som Bosporossundet, deler Dardanellane Europa (her ved Gallipoli-halvøya) frå Asia. Den største byen i nærleiken av Dardanellene er Çanakkale, som har fått namnet sitt frå det kjende borga i byen  (kale tyder «borg»).

Terminologi 

Det tyrkiske namnet Çanakkale Boğazı er avleidd frå byen som ligg ved sundet, Çanakkale (som igjen har namnet sitt frå den kjende borga; kale i tyding «borg»).

Namnet Dardanellane er avleidd frå det antikke, greske området Dardanos (òg skrive Dardania) som låg ved kysten av sundet. Dette området var igjen kalla opp etter Dardanos, ein mytologisk son av Zevs og Elektra.

Namnet Hellespont var det antikke greske namnet, Ἑλλήσποντος, Hellespontos, det vil seie «Hellesjøen». Sundet fekk i samsvar med gresk mytologi namnet frå Helle, dotter av Athamas, som drukna her, i segnet om gullskinnet. Staden har òg hatt andre namn i klassisk litteratur, Hellesponium Pelagus, Rectum Hellesponticum, og Fretum Hellesponticum

Historie 

Sundet har hatt ei strategisk rolle opp igjennom historia. Til dømes fann den trojanske krigen stad på den asiatiske sida av Dardanellane.

Herodot fortel at persarkongen Xerxes I, son av Dareios I, kring 482 fvt. lét to bruer byggjast over sundet ved Abydos for at den fem millionar mann store hæren (i røyndomen var hæren truleg på ein halv million) hans skulle kome seg over sundet til Hellas. Men ein storm øydela begge bruene. Sjøen vart straffa med 300 piskeslag og ved at eit par kjettingar vart kasta uti, og etter dette gjorde bygningsarbeidarane bruene ferdig. I tillegg til å straffe Hellespont, fekk Xerxes byggleiarane halshogd. Historieverket til Herodot gjev ei detaljert skildring av brubygginga. 

Det var òg over Hellespont Leander måtte krysse for å ha stemnemøte med sin elska, prestinna Hero. I nyare tid har Lord Byron gjort ein kjend symjetur over Hellespont.

Sundet var svært viktig for den osmanske dominansen over det austre Middelhavet. Difor freista dei allierte å erobre Dardanellane under første verdskrigen, i Gallipolifelttoget. Åtaket mislukkast, og dei store tapa gjorde nesten ende på karrieren til Winston Churchill.

Bakgrunnsstoff 

 Bilete frå byen Çanakkale
 Bilete frå byen Çanakkale - Dardanellene
 Satellittbilete av Dardanellane

 
Sund i Middelhavet
Sund i Tyrkia
Provinsen Çanakkale
Augefarge

Augefarge er eit polygenisk fenotypisk særpreg som vert avgjort av to faktorar, pigmenteringa av irisen til auga og den frekvensavhengige lysspreiinga av det uklåre middelet i stromaen til irisen.

Typar augefargar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Eye colour» frå ,  den 17. august 2012.

Fotnotar
Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:

Auga
Farger
Marmarahavet

Marmarahavet (gresk Θάλασσα του Μαρμαρά, tyrkisk Marmara Denizi), i antikken kalla Propontis (gresk Προποντίς) er eit innhav mellom Svartehavet og Egearhavet som skil den europeiske og den asiatiske delen av Tyrkia frå kvarandre. Bosporossundet går frå Marmarahavet til Svartehavet, medan Dardanellane går til Egearhavet. Området dekkjer kring 11 350 km² (280 km x 80 km) og den største djupna er 1370 meter.

Geografi
Saliniteten i havet er i snitt 22 promille, som er noko større enn for Svartehavet, men berre om lag to tredjedelar saltinnhaldet i dei fleste havområde. Vatnet er derimot langt meir salt nær havbotnen, i snitt kring 38 promille, noko som er nær saltinnhaldet i Middelhavet. Dette salte botnvatnet går derimot ikkje opp til overflata, på liknande vis som i Svartehavet. Vasstilførsel frå elvane Susurluk, Biga (Granikos) og Gonen reduserer òg saltinnhaldet i havet, men elvane her har mindre påverknad enn dei har på Svartehavet. Lite av landområda i Thraki vert drenert sørover, så det meste av vatnet i desse elvane kjem frå Anatolia.

Det ligg to store øygrupper i havet, Prinseøyane og Marmaraøyane (inkludert Avşa og Paşalimanı). Sørkysten av havet er sterkt forreven og her finn ein mellom anna Izmitbukta, Gemlikbukta og Erdekbukta. Den nordanatoliske forkastinga, som har utløyst fleire store jordskjelv i nyare tid, som İzmit-skjelvet i 1999, går under havet. 

Under eit uvêr den 29. desember 1999 knekte den russiske oljetankaren «Volgoneft» i to i Marmarahavet og meir enn 1500 tonn olje slapp ut i havet.

Namn
Havet har fått namn frå Marmaraøya, som er rik på marmor. Marmor på gresk er μάρμαρον (marmaron).

Det greske namn i antikken var derimot Propontis som kjem av pro (før) og pont- (sjø). Dette viser til at grekarane segla gjennom dette havet før dei kom til Svartehavet. I gresk mytologi førte ein storm på Propontis argonautane attende til øya dei hadde dratt frå, og to an island they had left, framskunda eit slag der anten Jason eller Herakles tok livet av Kong Kyzikos, som trudde dei var fiendane hans frå Pelasgia.

Byar
Byar langs kysten av Maramarahavet er:

Galleri

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sea of Marmara» frå ,  den 16. august 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Encyclopædia Britannica
 SCIENCE FOCUS – SeaWiFS, Sea of Marmara: Where Ancient Myth and Modern Science Mix
Çamiçi i Tokat

Çamiçi er eit høgtliggande platå i Tyrkia med ei høgd på 1350 meter i snitt. Det ligg kring 15 minutt frå sentrum av Niksar og er temperert om sommaren med motell og fjellhytter som kan leigast.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Çamiçi, Tokat» frå ,  den 16. august 2012.  

Platå i Tyrkia
Machakheli

Machakheli (მაჭახელი, Mach'akheli på georgisk, Maçahel på tyrkisk), er eit historisk område og ein lang dal langs elva Machakhlistskali mellom Tyrkia og Georgia. Det ligg 23 landsbyar langs dalen. 

Området var ein del av det georgiske kongedømet fram til oppdelinga av kongedømet seint på 1400-talet. Det gjekk då til dei delvis sjølvstendige fyrstane Samtskhe (òg kjend som Saatabago (საათაბაგო)), som underkasta seg til osmanske sultanen Mehmed II i 1479. Området vart særleg kjend for produksjonen av muskettar, som fekk kallenamnet Machakhela frå seint på 1700-talet til midten av 1800-talet. Machakheli var sporadisk under Det russiske imperiet sin kontroll under dei mange krigane deira med Det osmanske riket. Etter at den nye tyrkisk-sovjetiske og tyrkisk-georgiske grensa vart trekt i 1921, har Machakheli vore delt mellom dei to landa. 

I dag er høyrer Øvre Machakheli til Tyrkia og ligg i distriktet Borçka i provinsen Artvin. Nedre Machakheli ligg i den autonome republikken Adjara i Georgia. 

I juli 2012 oppretta Georgia Machakheli nasjonalpark og signerte ein samarbeidsavtale med Tyrkia for å ta seg av miljøsaker i regionen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Machakheli» frå ,  den 16. august 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Guide til Macahel med bilete 
 Bilete frå dalen

Adsjaria
Provinsen Artvin
Dalar i Tyrkia
Dalar i Georgia
Historiske område i Georgia
Delte område
Araratsletta

Araratsletta (armensk Արարատյան դաշտավայր, tyrkisk Ağrı Ovası) er ei av dei største slettene i Det armenske høglandet og strekkjer seg ut vest for Sevan-området ved foten av Geghamfjella. I nord grensar sletta til fjellet Aragats og i sør til fjellet Ararat. Elva Arax deler sletta i to og den nordlege delen ligg i Armenia, medan den sørlege ligg i Tyrkia.

Araratsletta og Sevan-området er solrike område med kring 2700 soltimar i året.

Gallery

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ararat plain» frå ,  den 16. august 2012.  
 

Armensk geografi
Tyrkisk geografi
Bektaş

Bektaş er eit høgt platå og ein busetnad i provinsen Giresun i Tyrkia. 

Bektaş ligg i distriktet Dereli aust i Svartehavsregionen. Kulakkaya, Melikli Obası, Kurttepe og Alçakbel er hovudbusetnadane her. Bektaş ligg i snitt kring 1600 meter over havet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bektaş» frå ,  den 16. august 2012.  
 

Provinsen Giresun
Platå i Tyrkia
Olympos i Lykia

Olympos er ein by frå antikken som låg i ein dal på sørkysten av Tyrkia, 90 km sørvest for Antalya og nær byen Kumluca.

Olympos vart grunnlagd i den hellenistiske perioden og har truleg fått namn frå det nærliggande fjellet Olympos (tyrkisk Tahtalı Dağı, «Tømmerfjellet»), ein av over tjue fjell med namn Olympos i antikken. 

Myntane frå byen Olympos er datert til 100-talet fvt. Han vart skildra av Cicero som ein gammal by med mykje rikdom og kunst. Byen vart ein av dei seks førande byane i Det lykiske forbundet. I det første hundreåret fvt. vart Olympos invadert og busett av kilkiske sjørøvarar. Dette enda i 78 fvt. då den romerske kommandanten Publius Servilius Isauricus, i lag med ein ung Julius Caesar, tok byen etter ein siger til sjøs, og la Olympos til Romarriket. Sjørøvaren Zenicetes sette fyr på huset sitt og forsvann. Keisar Hadrian vitja byen og gav han namnet Hadrianopolis for ein periode. 

I mellomalderen bygde venetianarane, genuesarane og rhodesarane to festninga langs kysten, men på 1400-talet var Olympos heilt fråflytta. I dag er staden eit turistmål, ikkje berre for kulturgjenstandane som framleis finst her, men òg for det vakre landskapet.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Olympos (Lycia)» frå ,  den 16. august 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Kart over det gamle Olympos

Stader i Tyrkia frå gresk antikk
Olympos
Den tyrkiske rivieraen
Nasjonalparkar i Tyrkia
Arkeologiske funn i Tyrkia
Turistmål i provinsen Antalya
Provinsen Antalya

ko:올륌포스
tr:Olimpos Beydağları Millî Parkı
The Sound of Johnny Cash

The Sound of Johnny Cash er det trettande albumet til countryartisten Johnny Cash. Det vart gitt ut i 1962 av Columbia Records. Blant anna inneheld det låtane «In the Jailhouse Now», ein Jimmie Rodgers-låt som nådde åttande plass på country-hitlistene, og «Delia's Gone», som Cash seinare spelte inn på ny på American Recordings i 1994. Cash spelte òg inn ein sakte versjon av «I'm Free from the Chain Gang Now» som til slutt vart gitt ut i 2006 på American V: A Hundred Highways som siste spor på albumet.

Innspeling 
«Mr. Lonesome» vart spelt inn 28. april 1961 i Bradley Film & Recording Studio i Nashville i Tennessee. «I'm Free from the Chain Gang Now» vart spelt inn 19. juli 1961 i CBS Recording Studio i Hollywood, California. Resten av låtane vart spelt inn mellom 10. og 12. februar 1962 i Columbia Recording Studio i Nashville.

Innhald

Medverkande 
 Johnny Cash - Hovudartist, vokal, gitar
 Luther Perkins - Elgitar
 Ray Edenton, Johnny Western, Tompall Glaser - Gitar
 Don Helms - Steelgitar
 Marshall Grant - Bass
 W.S. Holland - Trommer
 Floyd Cramer - Piano
 Glaser Brothers, The Jordanaires - Kor

Listeplassering 
Albumet hamna ikkje på listene til Billboard, men i 1962 gjekk singelen "In the Jailhouse Now" til åttande plass på countrylistene.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «:en:The Sound of Johnny Cash» frå ,  den 6. februar 2012.  
 

Musikkalbum frå 1962
Johnny Cash-album
Columbia Records-album
Album produserte av Don Law
Campbelland

Campbelland (Anas nesiotis) er ei lita, nattleg grasand av slekta Anas utan evne til å flyge. Ho er endemisk til Campbelløyane som ligg sør for hovudøyane på New Zealand. Cambelland, bronseand og koparand var tidlegare rekna som same arten. Fjørdrakta er lik drakta til bronseand, mørk sepia farge, hovudet og ryggen kan ha eit skjer av iriserande grønt, og eit kastanjefarga bryst på hannfuglen, og hoa er mørk brun over heile kroppen. Dei naturlege habitata er område med grastuer dominert av rapp, bregnar og fleirårige urter. Arten brukar òg tråkk og hòler laga av petrellartar som hekkar på øyane. Dei er tilsynelatande territoriale i naturen, og beitar sannsynlegvis på amfipodar og insekt.

Tiltak for vern 
Opphavleg kjente ein til eksistensen av campbellender berre på Campbelløya, men innføringa av brunrotter som åtok egg og ungar, førte med seg at denne fuglearten forsvann frå øya og vart antatt å vere utdøydd. I 1975 vart arten gjenoppdaga på Dent Island, ei lita øy på 0,26 kvadratkilometer nær Campbelløya som framleis var rottefri. Populasjonen var så liten at ei einskild hending kunne ha drive arten til full utrydding. For å hindre at dette skjedde, tok Mt Bruce Wildlife Centre, Department of Conservation på New Zealand, i 1984 og i 1990 nokre ender i fangenskap. Arten vart òg sett på lista over kritisk truga artar i 1979.

I 1994 lukkast senteret i å få ei campbelland til å legge egg, etter det har hekking i fangenskap skjedd kvart år.

Ein liten bestand på 24 avla individ vart sette ut på Codfish Island ved Stewart Island/Rakiura i 1999 og 2000. På Campbelløya vart innførte dyreartar fjerna, verdas største rotteutryddingskampanje vart gjennomført i 2001, og øya vart offisielt erklært rottefrie i 2003. Femti campbellender, ei blanding av oppdretta ender frå senteret og ville akklimatisert ender frå Codfish Island, vart introdusert til Campbelløya i 2004, 2005 og 2006, totalt 159 ender, etter eit fråvære på meir enn eit hundreår. I 2011 var populasjonen trudd å vere totalt mellom 150 og 300 individ og aukande. Klassifiseringa hos IUCN vart endra frå kritisk trua (CR) til sterkt trua (EN).

Kjelder 

 Denne artikkelen byggjer på «Campbell Teal» frå , den 16. august 2012

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 BirdLife International (2012) Species factsheet: Anas nesiotis  ved http://www.birdlife.org

Andefamilien
Fuglar endemiske til New Zealand