alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Nord-Kaukasus

Nord-Kaukasus er den nordlege delen av Kaukasusområdet mellom Europa og Asia. Uttrykket vert òg nytta som synonym for den økonomiske regionen Nord-Kaukasus i Russland.

Politisk inneheld Nord-Kaukasus (området nord for fjellkjeda Store Kaukasus) dei russiske republikkane i Nord-Kaukasus i tillegg til fleire regionar i Georgia og Aserbajdsjan. Den russiske delen er ein del av Juzjnyj (Sør-Russland) og består av Krasnodar kraj, Stavropol kraj og dei autonome republikkane Karatsjajevo-Tsjerkessia, Kabardino-Balkaria, Adygeja, Nord-Ossetia, Ingusjetia, Tsjetsjenia og Dagestan. I Georgia utgjer Nord-Kaukasus regionane Tusjeti, Khevsureti og Khevi.

Geografisk utgjer Nord-Kaukasus nordsida og dei vestlegaste områda av fjellkjeda Store Kaukasus, i tillegg til delar av sørsida i vest (fram til elva Psou). Steppeområdet For-Kaukasus vert stundom nemnd som ein del av Nord-Kaukasus, sjølv om den nordlege geografiske grensa vanlegvis vert rekna for å vere Kuma-Manytsj fordjupninga. I vest grenser området til Azovsjøen og Kerch-sundet og i aust til Kaspihavet.

Sjå òg 
 Transkaukasus (Sør-Kaukasus)

Galleri

Kjelder 

 In Quest for God and Freedom: Sufi Responses to the Russian Advance in the North Caucasus By Anna Zelkina
 Russia in the Modern World: a new geography By Denis J. B. Shaw, Institute of British Geographers

Denne artikkelen bygger på «North Caucasus» frå ,  den 2. juni 2007.  

Kaukasus
Blodpølse

Blodpølse/blodpølsa er ein matrett som inneheld dyreblod.

Den vert laga ved at ein lagar ei røre som vert hatt i eit ilåt og kokt. Til ilåtet har det tradisjonelt vorte brukt godt reingjord dyremage, som har vorte sydd til ein pose. I dag får ein kjøpt ferdig blodpølse som er kokt i ilåt av plaststoff. 

Oppskrifta er noko varierande. Røra kan vere laga av dyreblod, vatn, poteter, grynmjøl, kveitemjøl, salt,  pepar, sukker, allehande og sirup.  Det har og vore vanleg å ha netjetalg i blodpølsa. Når ilåtet er passe fullt, vert det attsydd og kokt. Store blodpølser  treng opp til 2 timar koketid.

Før heimefrysarar var vanleg, kunne den ferdige pølsa verte lagra i kornbingen.

Norsk mat
blodmat
pølser
Jungfernsee

Jungfernsee er ein innsjø nær Potsdam i Tyskland på elva Havel.

Innsjøar i Tyskland
Königssee

Königssee er ein innsjø heilt søraust i Bayern i Tyskland, nær grensa til Austerrike. Han ligg nær den bayerske byen Berchtesgaden, like sør for den austerrikske byen Salzburg i dei tyske Alpane. Königssee (Kongens innsjø) er den djupaste innsjøen i Tyskland. Innsjøen vart danna av isbrear under den siste istida. Han er 7,7 km lang og om lag 1,7 km brei på det breiaste. Bortsett frå utsiget, elva Königsseer Ache ved landsbyen Königssee, er innsjøen omringa av bratte fjell, som Watzmann.

Innsjøen er kjend for det klåre vatnet, og det vert sagt at det et den reinaste innsjøen i Tyskland. På grunn av dette har det berre vore lov med straumdrivne båtar og robåtar på innsjøen sidan 1909. Innsjøen og områda rundt er ein svært populær turiststad. 

St. Bartholomä, eit lite og attraktivt kloster, ligg ved innsjøen.

Bakrgunnsstoff

Kjelde 

Innsjøar i Tyskland
Fjellsjøar
Highland clearances

Den mest dramatiske perioden i historia til Høglanda blir kalla The Highland Clearances. Denne hendinga var ein del av ein generell endringsprosess i heile det britiske jordbruket, som førte til at dei fleste småbøndene vart fordrivne frå bygdene fordi godseigarane ikkje trong dei der lenger, dei var i vegen. Heile prosessen blir i britisk soge kalla enclosure movement. 

I dei skotske høglanda kom denne prosessen seinare enn i resten av landet, i hovudsak på 1800-talet, han var bråare og enda meir brutal. Heimane vart nedbrende, og mange, særleg barn og eldre, døydde av svolt og sjukdom. Mange måtte utvandre eller flytte sørover. Enno i dag er det fleire sauer enn menneske i Høglanda. 

Somme meiner det som skjedde òg var ei form for tidleg etnisk reinsing, og ein freistnad på å utrydde den keltiske kulturen. Godseigarane lukkast iallfall, med militær støtte frå styresmaktene, i å redusere folkesetnaden varig, og svekkje keltisk kultur i området.

Kjelde: Artikkelen Dei skotske høglanda, bolken Historie. 

Britisk historie
Skotsk historie
Gamalsei

Gamalsei er ein matrett som er laga av sei. Seien vert lagra i saltlake i eit år, utan at han er bløgga eller skòla, slik at det vert noko «liv i lakjen», og fisken vert både fermentert og speka.

Gjennom den langvarige mogningsprosessen får han ein raudleg farge; difor vert han òg kalla raudsei. Denne måten å laga til fisk på er vanleg i Romsdal og nordover Nordlandskysten.

Det er vanleg å ete koka raudsei med potet, kvit saus eller gulrotstuing og gjerne steikt flesk. Tradisjonell drikke til raudsei er vatn.

Kjelder 
 Oppskrift frå Salten
 Tradisjonsmat frå Helgeland (PDF) 

Fiskeretter
Norsk mat
Konservering
Bløgging

Å bløgga ein fisk vil seia å tømme han for blod. Bløgging er viktig fordi fisken døyr raskt og vert lettare å sløye, og når det er blod i fisken vert det lettare 
bakterievekst. Ubløgga fisk vert misfarga og får dårlegare kvalitet.

Ved å bløgge fisken straks ein har fanga han, får han ein kort dødskamp. Då unngår ein at blodsukkeret i muskulaturen vert oppbrukt. Har fiskekjøtet mykje sukkerstoff vil dødsstivleiken kome raskare og vare lenger. Det gjer at det går lenger for fisken vert blaut og kvaliteten vert dårlegare. Det er viktig at fisken får blø godt ut. Det er best å plasere han i eit kar med rikeleg kaldt vatn. 

Sjølvdauda fisk, frå til dømes garnfangst, må og bløggast sjølv om utblødinga ikkje vert så god.

Ein kan bløgge på desse måtane:
 Overskjering av blodåra frå hjarte til gjellane, einsnittsmåten.
 Overskjering av dei to hovudblodårane frå gjellane på kvar side av ryggbeinet, tosnittsmåten.
 Overskjering av gjellebogane (Gjeld for oppdrettsfisk).

Andre utblødningsmetodar kan vere avskjering av sporden.
Ein del fiskeartar er fritekne frå bløgging. Det gjeld mellom andre sild, brisling, lodde, makrell, pigghå, skate, uer, ål og fisk til produksjon av dyrefôr, mjøl og olje.

Kjelder 

 L.Karlsen, H.Gjøsæter, J. Hamre: Fiskeriteknologi, 2001
 Arnfinn Hay: Fiske og fangst. Landbruksforlaget 1996

Fiske
Laacher See

Laacher See er ein kratersjø i Rheinland-Pfalz i Tyskland, nær byane Koblenz og Mayen. Han fyller eit vulkansk krater i fjellkjeda Eifel, det einaste vulkankrateret i Sentral-Europa. Krateret er ein del av vulkanfeltet Aust-Eifel. 

Innsjøen ligg 275 meter over havet, har ein omkrets på åtte km og er omringa av høge åsar. Vatnet har ein blåfarge, er svært kaldt og bittert på smak. Innsjøen har ingen naturlege utsig, så vassnivået varierer med fordamping og mengda nedbør. På vestsida ligg benediktinarklosteret Maria Laach, som vart grunnlagd i 1093 av Henry II, pfalzgreve av Rhinen. 

Krateret vart danna etter at vulkanen Laacher hadde utbrot for mellom 12 900 og 11 200 år sidan. Den gjenverande skorpa kollapsa ned i eit tomt magmakammer berre to eller tre dagar etter utbrotet. Dette utbrotet var 50 gongar større enn utbrotet til Mount St. Helens i 1980. Ein kan finne restane av dette utbrotet over store delar av Europa, og vert ofte nytta til å datere sediment. Ein kan finne mange unike mineral i området, og steinbrot der ein vinn ut byggjestein. 

Laacher er framleis rekna for å vere ein aktiv vulkan, noko seismisk aktivitet og store termale anomaliar under innsjøen viser. Framleis strøymer det opp karbondioksid ved søraustkysten, og forskarar meiner at det kan skje eit nytt utbrot kortid som helst.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 

 Danninga av innsjøen og ein katastrofal flaum - Naturwissenschaften 

Rheinland-Pfalz
Innsjøar i Tyskland
Vulkanar i Tyskland
Kratersjøar
Sovande vulkanar
VEI-6-vulkanar
Fermentering

Fermentering er biologiske prosessar der mikroorganismar konsumerer næringsemne dei lever og veks i. Prosessen vart bruka alt i bronsealderen for å konservere mat. Vitskapen som studerer fermentering vert kalla zymologi.

Fermentering inneber ein anaerobisk metabolisk nedbryting av eit næringsemne utan nokon netto-oksidasjon.

Fermentering av mat 
Fermentering er eit breitt omgrep som er knytt til ulike måtar å konservere mat på. Eit vanleg døme er produksjon av vin som skjer ved at gjærsopp får vekse i ei løysing av sukkerhaldig fruktsaft. Gjæren forbruker sukkeret og gjev frå seg etanol og karbondioksid og ei mengd andre smaksemne.

Når ufarlege mikroorganismar får vekse i eit næringsemne, konsumerer dei stoff som andre organismar treng for å vekse. Dette gjer at fermentert mat held seg mykje betre enn fersk. Ei vanleg form for fermentering er mjølkesyregjæring som inneber at bakteriar produserer mjølkesyre. Ved mjølkesyregjæring vert pH-verdien senka, slik at bakteriar som kan øydeleggje maten ikkje trivst. Eit døme på dette kan vere syrning av mjølk. 

Ei anna form for fermenterting er bruk av muggsopp ved produksjon av muggost.

Ved produksjon av snus fermenterer ein tobakken saman med salt og vatn.

Kjelder 
 Artikkelen byggjer på ei omsetjing av artikkelen Jäsning svensk wikipedia.

Bakgrunnsstoff 

Matlaging
Lausitzer Seenland

Lausitzer Seenland er eit område med fleire store innsjøar aust i Tyskland. Det dekkjer delar av to delstatar, den nordaustlege delen av Sachsen og den sørlege delen av Brandenburg. Viktige byar i området er mellom anna Senftenberg, Hoyerswerda og Cottbus.

Innsjøane har oppstått som følgje av lange periodar med gruvedrift etter brunkol i området. Sidan slutten av 1800-talet har området vore ein industriregion, som har produsert brunkol og elektrisitet. Med gjenforeininga av Tyskland i 1990 valde ein å leggje ned den lange tradisjonen på grunn av dårlegare tilgang på brunkol og den kraftig forureininga dette førte til. Sjølv om ein framleis grev ut brunkol og nokre store kraftverk held fram å produsere straum med han, skal heile denne industrien leggast ned før 2020. 

Sidan 1970-åra har nokre gamle, stengde gruver vorte omforma til eit nytt landskap som tidlegare var ukjend i området. Det som ein gong var eit flatt land med røsslyng og få tre er no eit innsjødistrikt, som kan samanliknast med Mecklenburgische Seenplatte i Mecklenburg eller Masuria i Polen. Alt starta då innsjøen Kanppensee vart danna, og så Senftenberger See, som framleis er den største innsjøen i området. 

Fleire innsjøar er vorte danna med planar om å danna over tjue fleire. Innsjøar som allereie er danna er: 
 I nord: Gräbendörfer See, Altdöberner See, Bergheiner See
 Sentral: Senftenberger See, Ilsesee, Sedlitzer See, Partwitzer See, Geierswalder See, Neuwieser See, Blunoer Südsee, Sabrodter See, Bergener See, Spreetaler See
 I sør: Bernsteinsee, Scheibesee, Dreiweibner See, Speicherbecken Lohse II, Silbersee/Mortkasee, Knappensee, Graureihersee

Dette er ikkje dei einaste kunstige innsjøane som har vorte og vil verte danna aust i Tyskland. Rundt byen Leipzig har ein byrja å utvikle eit nytt innsjødistrikt, og ein har andre døme som Bärwalder See nær byen Görlitz i Oberlausitz.

Enkelte meiner at heile området rundt Lausitzer Seenland kan verte eit av dei mest attraktive turistområda i Tyskland.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Lausitzer Seenland» frå ,  den 2. juni 2007.  
 

Innsjøar i Tyskland
Mecklenburgische Seenplatte

Mecklenburgische Seenplatte er det største samanhengande systemet av innsjøar og kanalar i Tyskland. Det ligg sør i Mecklenburg-Vorpommern, og vert stundom kalla «landet av tusen sjøar». 

Seenplatte inkluderer Müritz nasjonalpark, som inneheld den største innsjøen i Tyskland, i tillegg til fuglereservata Feldberger Seenlandschaft, Mecklenburgische Schweiz og Nossentiner/Schwinzer Heide. 

Som med innsjøplatåa i Pommern og Masuria vart òg Mecklenburger Seenplatte danna under den siste istida. Dei mange innsjøane er restar etter isen som trekte seg tilbake for om lag 12 000 år sidan. 

Området rundt Mecklenburgische Seenplatte er flatt, har lite innbyggjarar og er stort sett dekt av skogar, innsjøar og myrområde. Sjølve innsjøane er populære for båtturar og fiske. Dei er naturlege habitat for mange planter og dyr, inkludert utryddingstruga artar.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Mecklenburgische Seenplatte

Innsjøar i Tyskland
Mecklenburg-Vorpommern
Clayton Zane

Clayton Zane () er ein australsk tidlegare fotballspelar. Den siste klubb hans var R.S.C. Anderlecht. Han la opp i 2005 etter å ha vore skada i to år.

Zane var framleis relativt ukjend då han kom til det norske fotballaget Molde FK i 2000. Etter ikkje å ha skora eit einaste mål på 14 kampar vart han seld til Lillestrøm SK. I den første sesongen hans for Lillestrøm vart han toppskorar i Tippeligaen med 17 mål og vart kåra til årets spelar nokon veker seinare. Han vart i 2002 seld til den belgiske fotballklubben R.S.C. Anderlecht.

Zane representerte Australia i Confederations Cup 2001 og er best hugsa for å ha skora det einaste målet i sigeren over Frankrike i gruppespelet. Han skora også eit hat-trick for Australia i ein kamp mot Cookøyane i juni 2000. Zane var medlem av troppen som representerte Australia i Sommar-OL 2000 i Sydney. Han er no (2007) fotballtrenar på ein lokal skule i London i Storbritannia.

Karriere som spelar 

 Berre seriekampar

Australske fotballspelarar
Molde-spelarar
Lillestrøm-spelarar
Anderlecht-spelarar
Nellikrevolusjonen

Nellikrevolusjonen (portugisisk Revolução dos Cravos) var ein ublodig revolusjon i Portugal, leidd av ei militær gruppering i landet. Han starta 25. april 1974 i den portugisiske hovudstaden Lisboa og førte til at det autoritære diktaturet fall. Landet gjekk inn i ein toårig periode med ei halvmilitær overgangsregjering før eit demokratisk styresett vart innført. 

Dagen blir ofte kalla o dia vinte e cinco de Abril, '25. april-dagen', som er blitt nasjonaldag i Portugal. Det første frie valet etter diktaturet blei halde den 25. april 1975.

Bakgrunn 

Den 28. mai 1926 tok militæret makta i eit militærkupp og gjorde Portugal til eit fascistisk diktatur. António de Oliveira Salazar vart fyrst finansminister i 1928, og etter det statsminister i 1932. Han styrte staten fram til han vart sjuk i 1968. Marcello Caetano etterfølgde han og styrte fram til Nellikrevolusjonen.

Misnøye med den ressurskrevjande portugisiske kolonikrigen og andre sider ved regimet førte til opprettinga av ei hemmeleg sosialistisk gruppe innan hæren, Movimento das Forças Armadas, som planla å styrta diktaturet.

Revolusjonen 
Revolusjonen blei utført ved hjelp av song: «E Depois do Adeus» av Paulo de Carvalho, det portugisiske bidraget i Eurovision Song Contest 1974, spelt på den nasjonale radiostasjonen gav signal om å gjera seg klar. Deretter, klokka 12:15 den 25. april 1974, spelte radioen «Grândola, Vila Morena» av den forbodne songaren Zeca Afonso. Dette var startskotet for MFA, som tok over viktige maktsenter i landet og annonserte kuppet over radio. Fire menneske vart drepne av diktaturet før det overgav seg.

Sjølv om kuppstyrkane bad folk om å halda seg heime, strøymde tusental ut i gatene og blanda seg med dei militære kuppmakarane. Ein samlingsstad var blomemarknaden i Lisboa, der nelliksesongen var i gang. Nokre militære stappa nellikar i munningen på geværa sine. Dette blei eit vidspreidd symbol, og gav namn på revolusjonen.

Ei veke etter revolusjonen feira folket fridomen på 1. mai og i Lisboa var over 1 million menneske til stades då revolusjonsleiarane Álvaro Cunhal frå kommunistpartiet og Mário Soares frå sosialistpartiet tala.

Følgjer 
Revolusjonen førte til storstilt frivillig kollektivisering av industri og jordbruk. Ei anna viktig følgje var at Portugal frigav koloniane sine. Alle blei frie utanom Aust-Timor, som blei okkupert av Indonesia i 1975.

Portugisisk historie
Revolusjonar på 1900-talet
Konfliktar i 1974
Müggelsee

Müggelsee er den største av innsjøane i Berlin i Tyskland. Han har eit areal på 7,4 km² er 4,3 km lang og 2,6 km brei. Somme kallar han Großer Müggelsee fordi det òg finst ein mindre innsjø med namn Kleiner Müggelsee, som berre er 0,16 km². Müggelsee ligg i bydelen Treptow-Köpenick i Berlin.
Forstadane Friedrichshagen, Rahnsdorf og Müggelheim grensar til innsjøen. 

Innsjøen er opp til 8 meter djup. Sør for innsjøen ligg det nokre åsar kalla Müggelberge, som er opp til 115 meter høge. Ved Kleiner Müggelberg vart det i 1889 bygde eit tårn kalla Müggelturm, som er ein populær turistattraksjon som gjev eit flott utsyn over innsjøen og skogen inn mot Berlin. 

Elva Spree renn både inn og ut av Müggelsee. Vasselskapet Friedrichshagen på nordsida av innsjøen får det meste av vatnet sitt frå her. I tillegg er det fleire kjelder under overflata som filtrerer grunnvatn ut i innsjøen. 

Opphavet til namnet er ukjend, men innsjøen vart først nemnd i 1394 som «den Tyns in der Miggel» og i 1487 «som von der Miggelseh». Sannsynlegvis har namnet opphav frå den urindoeuropeiske rota migh-, mighla som tyder «tåke» eller «sky».

Kjelde 

Berlin
Innsjøar i Tyskland
Müritz

Müritz er ein innsjø i Mecklenburg-Vorpommern nord i Tyskland. Han har eit areal på 117 km² og er med det den nest største innsjøen i Tyskland (etter Bodensjøen). Innsjøen vart danna under den siste istida og på det djupaste er Müritz 31 meter. Elva Elde renn gjennom innsjøen. Delar av Müritz og dei nærliggande skogane og våtmarksområda er ein del av Müritz nasjonalpark. Landkreis Müritz er kalla opp etter innsjøen. 

Namnet til innsjøen kjem frå det slaviske ordet morcze, som tyder «lite hav». 

Den største byen ved innsjøen er Waren.

Kjelde 

Innsjøar i Tyskland
Mesotroft vatn

Mesotroft vatn er eit uttrykk som vert nytta om klåre innsjøar og vatn med botn av vassplanter og normale næringsnivå. Desse innsjøane er forholdsvis klåre og djupe med normale temperaturforhold. 

Vatn
Innsjøar
Plauer See

Plauer See er ein innsjø i delstaten Mecklenburg-Vorpommern i Tyskland. Han har eit areal på 38,4 km² og eit djup på 25,5 meter på det meste, og er den tredje størte innsjøen i delstaten. Omkretsen på innsjøen er om lag 15 km. Elva Elde munnar ut i innsjøen, medan vatnet renn ut gjennom kanalen Müritz-Elde-Wasserstraße. På vestsida av innsjøen ligg byen Plau am See, som er eit turistsentrum i området.

Kjelde 
Denne artikkelen bygger på «Plauer See (Mecklenburg)» frå ,  den 3. juni 2007.

Bakgrunnsstoff

Innsjøar i Tyskland
Plötzensee

Plötzensee er ein innsjø i Berlin i Tyskland med eit areal på 7,7 ha og eit djup på opp til 5,5 meter. Han ligg i parken Rehberge, som før var ein del av Wedding (i dag ein del av Berlin-Mitte).

Plötzensee er kalla opp etter fisken mort, Plötze er eit tysk namn på fisken, som ynglar i innsjøen. Innsjøen er ein av ei rekkje innsjøar som strekkjer seg frå nordaust til Spreedalen, danna etter siste istid. Fram til 1443 hadde klosteret St. Marien i Spandau rettane til innsjøen, men desse vart overtatt av statskassen til Preussen. I 1817 kjøpte byen Berlin innsjøen og leigde ut rettane til innbyggjarar ved strandlinja og til fiske. 

I løpet av åra har det vore bygd fleire anlegg for fritidsaktivitetar ved innsjøen, som ei offentleg strand, men Plötzensee er kanskje mest kjend for det gamle Plötzensee fengsel, eit fengsel bygd på 1800-talet og som vart mest kjend under Nazi-Tyskland.

Bakgrunnsstoff 
 Interaktivt kart over Plötzensee og området rundt.

Kjelde 

Innsjøar i Tyskland
Sacrower See

Sacrower See er ein innsjø i den nordlege delen av Potsdam i delstaten Brandenburg i Tyskland. Innsjøen dannar i lag med Groß-Glienicker See, 0,7 km i nord, og Heiliger See, 1,6 km unna i Potsdam, ei rekkje innsjøar som renn ut i sjøkanalen. 

Innsjøen strekkjer seg 2,8 km frå nord til sør. På det breiaste er han 406 meter, og på det smalaste 190 meter. På søraustsida ligg Sacrow, ein bydel i Potsdam. Resten av strandlinja er skogkledd og høyrer til naturreservatet Königswald.

Kjelde 

Innsjøar i Tyskland
Schaalsee

Schaalsee er ein innsjø på grensa mellom Schleswig-Holstein og Mecklenburg-Vorpommern i Tyskland. Innsjøen har eit areal på 24 km², og er 13,8 km lang frå nord til sør. På det djupaste er innsjøen 71,5 meter. Utsig frå innsjøen skjer gjennom elva Schaale og kanalen Schaalsee-Kanal. Den største byen ved innsjøen er Zarrentin am Schaalsee, som ligg ved den sørlege breidda. 

I 2000 vart han erklært eit biosfærereservat.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Schaalsee» frå ,  den 3. juni 2007.  
 

Innsjøar i Tyskland
Schweriner See

Schweriner See er ein innsjø i Mecklenburg-Vorpommern nord i Tyskland mellom byane Schwerin og Wismar. Han har ei lengd på 21 km og er 6 km brei, har ei overflate på om lag 64 km² og er 52 meter på det djupaste. Med det er han den nest største innsjøen i Nord-Tyskland og den fjerde største i heile landet. Innsjøen ligg 37 meter over havet. 

Vatnet i Schweriner See renn i sør ut gjennom Störkanal til elva Elde og vidare til Elbe, og i nord ut gjennom Wallensteingraben. 

Den største byen ved innsjøen er Schwerin i sørvest. Sør for innsjøen ligg ein zoologisk hage, som òg heiter Schwerin.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Schweriner See» frå ,  den 3. juni 2007.

Bakgrunnsstoff

Innsjøar i Tyskland
Starnberger See

Starnberg See er ein innsjø sør i Bayern i Tyskland, og er ein populær rekreasjonstad for innbyggjarane i den nærliggande byen München. Av byar langs innsjøen finn ein Starnberg i nord, Seeshaupt i sør og Tutzing i vest. Den litle byen Berg nær Starnberg er den vidkjende staden der Kong Ludvig II av Bayern drukna i innsjøen i 1886. 

Innsjøen, som vart danna av isbreane frå Alpane under den siste istida, strekker seg 21 km frå nord til sør og har ei breidd på 3-5 km, og er den fjerde største innsjøen i Bayern. Han inneheld ei lita øy, Roseninsel, og eit enkelt utløp, elva Würm (fram til 1962 heitte innsjøen Würmsee etter elva). Det største tilsiget av vatn kjem frå ei rekkje vatn sør for innsjøen, Osterseen, og elva som renn frå her vert kalla Ach eller Ostersee-Ach.

Bakgrunnsstoff 

 Attraksjonar ved Starnberg See 
 Informasjon om området rundt Starnberg See frå 5sli.de
 Informasjon om området rundt Starnberg See frå starnberg24.de
 Informasjon om Tutzing
 Kart over Starnberg See

Innsjøar i Tyskland
Bayern
Innsjøen Tegernsee

Tegernsee er ein innsjø i Bayer-alpane i Bayern i Tyskland. Innsjøen er ein populær feriestad i om lag 50 km sør for München. Fleire småelvar renn ut i Tegernsee frå eit tilsigsområde som dekkjer 212 km². Det einaste utsiget er elva Mangfall ved landsbyen Gmund. I sør av innsjøen ligg det to større bukter og den einaste øya i Tegernsee kalla Ringsee-Insel. Tegernsee er 6,5 km lang og på det breiaste 1,4 km, og utgjer eit areal på nesten 9 km². På det djupaste er innsjøen litt over 70 meter, og vasspegelen ligg 725 meter over havet. 

Av byar langs innsjøen finn ein Tegernsee, Bad Wiessee, Gmund og Rottach-Egern.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Tegernsee (See)» frå ,  den 3. juni 2007.  

Tegernsee
Tegernsee
Titisee

Titisee er ein innsjø sør i Schwarzwald i Baden-Württemberg i Tyskland. Det er sagt at han fekk namnet sitt frå den romerske keisaren Titus. Han dekkjer eit areal på 1,3 km² og er 40 meter djup på det djupaste. Innsjøen vart danna av Feldbergbreen, som grov seg ned i området under den siste istida før han trekte seg tilbake. Titisee ligg 840 meter over havet og utsiget skjer gjennom elva Gutach (eller Wutach som ho vert kalla lenger nede). På nordsida av innsjøen ligg det ein kurstad med same namn som innsjøen, og som i dag er ein del av byen Titisee-Neustadt.

Vintertid 
På grunn av vind tar det som regel litt tid før Titisee frys til om vinteren. Når innsjøen vert islagd vert det gjort daglege målingar av tjukkleiken til isen, og ved ein tjukkleik på 16 cm er det lov med ferdsel på innsjøen. Berre delar av innsjøen vert derimot opna. Desse reguleringane kom i kraft etter ei ulykke tidleg i 1980-åra. Fram til då hadde innsjøen vorte nytta til rullebane for små fly. Ein traktor med snøplog brukte å halde landingsstripa fri for snø. Ein vinter braut derimot traktoren gjennom isen og sokk til botn av innsjøen utan at sjåføren kom seg ut.

Galleri

Bakgrunnsstoff 

 Bilete frå Titisee-Neustadt:   
 Webkamera

Kjelde 

Baden-Württemberg
Innsjøar i Tyskland
Fjellinnsjøar