Uto-aztekiske språk

Uto-aztekiske språk er ein amerikansk indiansk språkfamilie. Han er ein av dei største (både i geografisk utbreiing og mengd språk) språkfamiliane i Amerika. Språk i denne familien finn ein frå Great Basin i det vestlege USA (Oregon, Idaho, Utah, California, Nevada, Arizona) og ned til Mexico. Delstaten Utah har fått namnet sitt frå det uto-aztekiske ute-folket. Klassisk nahuatl, som var aztekarane sitt språk, og moderne nahuatl høyrer til språkfamilen.

Klassifisering
Dei uto-aztekiske språka vert vanlegvis delt inn i to hovudgrupper: nordlege og sørlege. Denne inndelinga er ikkje akseptert av alle lingvistar; nokon reknar anten frå sju til ni hovudgrupper, medan andre deler inn den nordlege gruppa i fire uavhengige grupper, noko som saman med den sørlege gjev fem hovudgrupper.

I tillegg til språka på lista, er det fleire titals utdøydde uto-aztekiske språk med liten eller ingen dokumentasjon.

Nordleg uto-aztekisk
Hopi
Tübatulabal
Numiske språk
 Sentrale numiske språk 
 Comanche
 Timbisha (eit dialektkontinuum med hovudvariantane vestleg, sentral og austleg)
 Shoshone (eit dialektkontinuum med hovudvariantane vestleg, gosiutisk, nordleg, og austleg)
 Sørlege numiske språk
 Kawaiisu
 Coloradoelva (eit dialektkontinuum med hovudvariantane chemehuevi, sørleg paiute, og ute)
 Vestlege numiske språk
 Mono (to hovuddialektar: austleg og vestleg)
 Nordleg paiute (eit dialektkontinuum med hovudvariantane sørleg Nevada, nordleg Nevada, Oregon, og Bannock)
Takisk
Serrano-gabrielino
Serransk
Serrano
Kitanemuk †
Gabrielino-fernandeño †
Cupansk
Cahuilla-cupeño
Cahuilla
Cupeño
Luiseño-juaneño

Sørleg uto-aztekisk
Pimansk (tepiman)
Pima-papago (øvre pimansk)
Pima bajo (nedre pimansk)
Tepehuanske språk (nordleg og sørleg)
Tepecansk †
Taracahitisk
Tarahumaransk
Tarahumara
Guarijío (varihio)
Tubar †
Cahita (yaqui, mayo og cahita)
Opatansk
Opata †
Eudeve †? (hevt, dohema)
Corachol-aztekisk
Cora-huichol
Cora
Huichol
Nahuisk 
Pochutekisk †
Kjernenahua
Pipil †?
Nahuatl

† = utdøytt

Kjelder 
 Omsett frå Wikipedia på bokmål, innhenta onsdag  4. april 2012, klokka 23:49.

Referansar

Litteratur
 Campbell, Lyle. 1979. Middle American languages. In The Languages of Native America: Historical and Comparative Assessment, edited by Lyle Campbell and Marianne Mithun, pp. 902–1000. University of Texas Press, Austin.
Campbell, Lyle. 1997. American Indian Languages: The Historical Linguistics of Native America. Oxford University Press.
 Goddard, Ives. 1996. Introduction. In Languages, edited by Ives Goddard, pp. 1–16. Handbook of North American Indians, William C. Sturtevant, general editor, Vol. 17. Smithsonian Institution, Washington, D.C.
 Goddard, Ives.  1999.  "Native Languages and Language Families of North America."  Wall Map.  Lincoln, Nebraska:  University of Nebraska Press.
 Miller, Wick R. 1983. Uto-Aztecan languages. In Southwest, edited by Alfonso Ortiz, pp. 113–124. Handbook of North American Indians. William C. Sturtevant, general editor, Vol. 10. Smithsonian Institution, Washington, D. C.
 Mithun, Marianne. 1999. The Languages of Native North America. Cambridge University Press. ISBN 0-521-23228-7 (hbk); ISBN 0-521-29875-X.
 Steele, Susan. 1979. Uto-Aztecan: An assessment for historical and comparative linguistics. In The Languages of Native America: Historical and Comparative Assessment, edited by Lyle Campbell and Marianne Mithun, pp. 444–544. University of Texas Press, Austin.
 Súarez, Jorge. 1983. The Mesoamerican Indian Languages. Cambridge University Press.

Bakgrunnsstoff
Ethnologue: Uto-Aztekisk

Opphavleg omsett med Apertium
 
Innfødde amerikanske språk
Språkfamiliar