alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Bandgneis

Bandgneis er ein omdanna (metamorf) bergart med regelmessig veksling av lag med ulik samansetjing og struktur. Dei einskilde laga er mindre enn 1 meter tjukke. Liksom gneisar elles, er bandgneisane sterkt omdanna bergartar. Nokre er danna frå opphavlege lagdelte sediment og vulkanske avleiringar, andre er sterkt utklemte bergartar eller har hatt eit meir komplisert og uklår opphav.

I Noreg er bandgneis særs vanleg, særleg i grunnfjellet og dei overskyvde grunnfjellsflaka i Den kaledonske fjellkjeda.

Kjelder
Båndgneis. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/b%C3%A5ndgneis.

Gneis
Metamorfe bergartar
Böhmitt

Böhmitt er eit mineral som består av aluminiumhydroksid AlO(OH) og er polymorft med diaspor. Desse minerala er saman med gibbsitt dei viktigaste bestanddelane av aluminiumråstoffet bauxitt. 

Det vart først skildra av J. de Lapparent i 1927 etter ein førekomst i bauxitt i Mas Rouge i Les Baux-de-Provence i Frankrike og kalla opp etter den tyske geologen Johann Böhm (1857–1938).

Vene, små krystall av böhmitt finst i nefelinsyenitt-pegmatitter ved Langesundsfjorden.

Kjelder 
Böhmitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/b%C3%B6hmitt.

Hydroksidmineral
Aluminiummineral
Ortorombiske mineral
Bøggilditt

Bøggilditt er eit kjøtraudt mineral som er kjent berre frå kryolittførekomsten ved Ivigtut på Grønland. Det vart skildra i 1952. Mineralet
krystalliserer monoklint og har kjemisk samansetnad Na2Sr2Al2(PO4)F9.

Det er kalla opp etter den danske geologen O. B. Bøggild.

Kjelder
Bøggilditt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/b%C3%B8ggilditt.

Monokline mineral
Natriummineral
Strontiummineral
Aluminiummineral
Fosfatmineral
Axel Fredrik Cronstedt

Axel Fredrik Cronstedt () er ein svensk mineralog og kjemikar. 

Han studerte først matematikk, men gjekk seinare over til mineralogien. Cronstedt fastslo den kvantitative kjemiske samansetjinga av ei mengd mineral og grunnla i verket sitt Försök till mineralogie eller mineralrikets uppställning (1758) ein klassifikasjon av minerala etter kjemiske kjenneteikn. Han nytta for første gongen òg blåserøyret i mineralogien. I 1751 oppdaga han metallet nikkel.

Kjelder
Axel Fredrik Cronstedt. (2012, 8. november). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/Axel_fredrik_cronstedt.

Svenske mineralogar
Svenske kjemikarar
Svensk adel
Grunnstoffoppdagarar
Medlemmar av Det kongelege svenske vitskapsakademiet
Kjemikarar på 1700-talet
Cabochon

Cabochon er ein ufasettert smykkestein, slipt med konveks form og vanlegvis rund eller oval omkrins.

Sjå òg  
 edelstein

Kjelder
Cabochon. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/cabochon.

Bakgrunnsstoff

Edelsteinar
Smykke
Caen-stein

Caen-stein er ein ein gulaktig, oolittisk kalkstein avsett i juratida. Han vert broten i Caen i Normandie. Han vert nytta til baldakinar og figurar i Kölnerdomen,
Westminster Abbey, den britiske parlamentsbygningen og i ei mengd kyrkjer i Normandie.

Kjelder
Caen-stein. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/Caen-stein.

Bakgrunnsstoff

Kalkstein
Byggestein
Stein
Cahnitt

Cahnitt er eit kvitt mineral, eit kalsium-bor-arsenat, Ca2B[AsO4](OH)4, som krystalliserer tetragonalt. 

Det er funne i Klodeborg gruve ved Arendal.

Mineralet er kalla opp etter den amerikanske mineralsamlaren L. Cahn (1865–1940).

Kjelder
Cahnitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/cahnitt.

Arsenatmineral
Kalsiummineral
Boratmineral
Mitsubishi

Mitsubishi Group  ([[japansk 三菱グループ, Mitsubishi Gurūpu) er ei gruppe sjølvstyrande japanske fleirnasjonale selskap. Gruppa dannar ei laus eining, Mitsubishi keiretsu, som er ei av dei seks store forretningskonglomerata i Japan. Dei største selskapa dannar ei samarbeidsgruppe, kinyokai, som har jamnlege møte.

Mitsubishi blei skipa som eit spedisjonsfirma i 1870, to år etter Meijirestaurasjonen. Grunnleggjaren var Yatarō Iwasaki (1834–1885). Namnet «mitsubishi» (三菱) er sett saman av mitsu, 'tre' og hishi, 'vasskastanje', som også kan visa til ei diamantform. Logoen til selskapet viser tre stiliserte vasskastanjer/diamantar. Namnet blei endra til Mitsubishi Shokai i 1873.

Mitsubishi er mellom anna kjend som bilprodusent gjennom Mitsubishi Motors. Gruppa eig også Nikon, kjemikalieprodusenten Mitsubishi Chemical Corporation, banken Mitsubishi Tōkyō UFJ Ginkō, glasprodusenten Asahi Glass Co. og Kirinbryggjeriet.

Kjelder
mitsubishi.com committee
«Mitsubishi Mark»

Denne artikkelen bygger på «Mitsubishi» frå ,  den 20. juli 2014.  

 
Japanske føretak
Skipingar i 1870
Calaveritt

Calaveritt eller tellurgull er eit monoklint uvanleg tellruid av gull, eit metallisk mineral med kjemisk formel AuTe2. Det er polymorft med krenneritt og er rombisk. 

Det har namn etter Calaveras County i California, der vart oppdaga i 1861.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Gullmineral
Telluridmineral
Monokline mineral
Caledonitt

Caledonitt er eit sekundært, blågrønt bly- og koparmineral, Cu2Pb5(OH)6CO3(SO4)3. 

I Noreg er det påvist frå Minge gruve ved Halden. Det har namn etter Caledonia, eit latinsk namn på det nordlege Skottland.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Blymineral
Koparmineral
Sulfatmineral
Ortorombiske mineral
Caliche

Caliche er ein porøs, sedimentær bergart danna ved utfelling av kalk (kalkspat) og/eller andre mineralsalt frå oppstigande grunnvatn på eller nær overflata i tørre strøk. Ein særleg type opptrer som leier av ureint chilesalpeter blanda med sand, gips, steinsalt, og ein heil del andre salt som delvis består av jodater, kromat og borat. Mektige caliche-avleiringar finst i eit belte ca. 700 km langt og frå 15 til 80 km breitt langs austskråningen av Andesfjella i ørkenstroka i det nordlege Chile. Ved reinsing utvinn ein hovudsakleg chilesalpeter, men òg ei rekkje andre produkt; til dømes det såkalla caliche jaune, som bl.a fører dei jodhaldige minerala lautaritt og dietzeitt, og ved raffinering gjev jod som eit verdifullt biprodukt. 

I Noreg er det stadvis utvikla caliche-kalkstein mellom dei karbon-permiske lavastraumane i Oslofeltet.

Kjelder

Karbonat
Karbonatmineral
Uorganiske karbonsambindingar
Kalkstein
Pedologi
Salt
Camptonitt

Camptonitt er ein gangbergart av typen lamprofyr som er danna av plagioklas, titanaugitt, olivin, titanrik biotitt og amfibol (barkevikitt). 

Bergarten har namn etter Campton Falls i  New Hampshire i USA. I Noreg førekjem han i Oslofeltet og i ytre strøk av Sunnhordland og Møre og Romsdal.

Kjelder
Camptonitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014.

Ultramafiske bergartar
Mafiske bergartar
Porfyrar
Cappelenitt-(Y)

Cappelenitt-(Y) er eit sjeldant mineral skildra frå nefelinsyenittpegmatitt ved Langesundsfjorden av Waldemar Christofer Brøgger i 1884. Mineralet er òg funne i Canada, Kasakhstan og Tadsjikistan. Kjemisk er cappelenitt eit komplekst borosilikat av barium, yttrium og lantanoidar med formel Ba(Y,La)6Si3B6O24F2 . 

Det er kalla opp etter jernverkseigaren og mineraologen Diderik Cappelen (1856–1935), som fann mineralet.

Kjelder
Cappelenitt (Y). (2012, 7. november). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/cappelenitt-%28Y%29.

Bariummineral
Yttriummineral
Cancrinitt

Cancrinitt er eit oftast kvitt eller gult feltspatoid-mineral som kjemisk er eit karbonathaldig silikat av natrium, kalsium og aluminium. Det krystalliserer heksagonalt. 

Det vart først funne i 1839 i Uralfjella og er kalla opp etter den tidlegare russiske finansministeren grev Georg von Cancrin (1774–1845).

Det er funne i Noreg ved Langesundsfjorden, i Fensfeltet ved Ulefoss og på Seiland i Finnmark.

Kjelder
Cancrinitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/cancrinitt.

Kalsiummineral
Natriummineral
Aluminiummineral
Karbonatmineral
Cancrinittgruppa
Heksagonale mineral
Carbonado

Carbonado, ofte kalla «svart diamant», er ein mørk grå eller svart, ugjennomsiktig masse av særs små diamantkorn. Han vert mellom anna nytta på grunn av seigheita og hardleiken i industrien for saging og sliping. Han finst mellom anna i diamantførekomstar i Brasil.

Kjelder
Carbonado. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/carbonado.

Diamant
Lars Hjellbakk

Lars Hjellbakk () var ein gardbrukar, felemakar, orgelbyggjar, treskjerar, spelemann og slåttekomponist frå Hornindal kommune i Sogn og Fjordane.

Bakgrunn 
Lars Hjellbakk var odelsgut, fødd og oppvaksen på garden Hjellbakk i Hornindal. Foreldra var Ola Rasmus Larsson Hjellbakk (1852–1938) og Samulina A. Hjellbakk (f. Seljeset, 1867–1942). Felespelaren Samuline Seljeset var oldemor til Lars Hjellbakk. Hjellbakk budde på Hornindal kommune i Nordfjord. Han hadde to brør, Andreas og Jens. Hjellbakk var ugift.

Felemakar og spelemann 
Lars Hjellbakk byrja med å spele vanleg fele, og etter kvart tok han til å spele hardingfele. Den fyrste læremeisteren hans var næraste naboen, Ole «Spelar-Ola» Olsen Hjellbakk (1850-1936). Lars Hjellbakk byrja i lære 20 år gamal. Seinare gjekk han i lære hjå Lars Tomasgård d.e. Dessutan lærte Hjellbakk slåttar av brørne Ivar og Ola Kjellstad i Sunnylven. 

Hjellbakk var ein svært sentral personlegdom når det gjaldt bygdemusikk og felespel i Hornindal, og han var ein sentral tradisjonsberar av folkemusikk. 
Han byrja å lage feler i 1917, og laga om lag 80 hardingfeler. 

Lars Hjellbakk var ein stor slåttekomponist, og han komponerte mange runddansslåttar. Då han vart kjend med Gabriel Reed fekk Hjellbakk lære notar. 
Då Hornindal spelemannslag vart skipa i 1960, vart Lars Hjellbakk læremeister dei fyrste åra. Han var aktiv i spelemannslaget til han var over 80 år, og heidersmedlem i spelemannslaget frå 1967.

Musikalsk ettermæle  
Både Honndalstausene og Britt Pernille Frøholm nemner Lars Hjellbakk som ei stor inspirasjonskjelde.

Prisar og utmerkingar
I 1967 vart Lars Hjellbakk tildelt Kongens Fortenestemedalje i sølv for sitt arbeid for folkemusikken. I 1980 heidra heimbygda Hornindal han dessutan med ei minnestøtte, som står i kommunesenteret Grodås.

Bakgrunnsstoff 
 Artikkel frå Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane 
 Honndalstausene sine heimesider 
 Lydopptak av Lars Hjellbakk kan du høyre her. Opptaka er gjort av Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane, musikkavdelinga.

Folk frå Hornindal
Norske folkemusikarar
Jon Rosenlid

Jon Rosenlid () var ein meisterspelemann og slåttekomponist frå Fjelli i  Stryn kommune i Sogn og Fjordane. Han  budde mesteparten av tida i Bergen, og er kjend for drivande dansespel og for mange gode slåttekomposisjonar.

Bakgrunn 
Jon Rosenlid vaks opp i grenda Fjelli i Stryn iNordfjord. Foreldra var Lars Matiasson Rosenlid frå Fjelli (1857-1907) og Olina Rosenlid frå Hornindal (f. Bakke, 1857-1932). Jon Rosenlid var gift med Olava Rosenlid (f. 1894 i Rygg i Hornindal).

Spelemann 
Medan han gjekk i småskulen byrja Jon Rosenlid å spele vanleg fele. I 1907, då Rosenlid var 16 år, fekk han høyre  hardingfelespelet til Sjur Helgeland frå Voss. Det gjorde slikt inntrykk at han kjøpte seg ei hardingfele av felemakar Bertil Rasmussen i Bergen. Jon Rosenlid var ein av dei fyrste i Nordfjord til å ta hardingfela i bruk. Viktige læremeistrar var Magne Maurset, Jens K. Maurset, og Gabriel Reed på Breim i Gloppen.
 
Rosenlid flytta til Bergen i 1911, og budde der mesteparten av livet. I Bergen arbeidde han som skreddar. Han var med på å skipe Fjellbekken spelemannslag, og leia laget i mange år. Dessutan var han fast spelemann for leikarringen i Bergen Ungdomslag Ervingen i over 50 år. 

I 1924 turnerte Rosenlid som slåttespelar i USA, og året etter vann han Landskappleiken.

Musikalsk ettermæle  
Den som har vidareført mest av Jon Rosenlid sitt spel er Finn Vabø i Bergen.

Prisar og utmerkingar 
I 1965 vart Jon Rosenlid heidra med Kongens Fortenestemedalje i gull for sin innsats som spelemann.  Han var og æresmedlem i Landslaget for spelemenn og i Bergen Ungdomslag Ervingen.

Bakgrunnsstoff 
 Artikkel frå Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane 
 Lydopptak av Jon Rosenlid kan du høyre her. Opptaka er gjort av Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane, musikkavdelinga.

Folk frå Stryn
Norske folkemusikarar
Baskarp

Brandstorp er ein tettstad i Habo kommun i Jönköpings län i Sverige. I 2010 budde det 79 personar her.

Fotnotar 

Tettstader i Jönköpings län
Habo kommun
Fiskebäck

Fiskebäck er ein tettstad i Habo kommun i Jönköpings län i Sverige. I 2010 budde det 130 personar her.

Kjelder 

Tettstader i Jönköpings län
Habo kommun
Nätebäcken

Nätebäcken er ein tettstad i Habo kommun i Jönköpings län i Sverige. I 2010 budde det 102 personar her.

Kjelder 

Tettstader i Jönköpings län
Habo kommun
Västerkärr

Västerkärr er ein tettstad i Habo kommun i Jönköpings län i Sverige. I 2010 budde det 94 personar her.

Kilder 

Tettstader i Jönköpings län 
Habo kommun
Solhöjden

Solhöjden er ein tettstad i Habo kommun i Jönköpings län i Sverige. I 2010 budde det 140 personar her.

Kjelder 

Tettstader i Jönköpings län
Habo kommun
Björnhult, Grönestad og Hästebäcken

Björnhult, Grönestad og Hästebäcken er ein tettstad i Habo kommun i Jönköpings län i Sverige. I 2010 budde det 215 personar her.

Fotnotar 

Tettstader i Jönköpings län
Habo kommun
Albania i Junior Eurovision Song Contest

Albania debuterte i Junior Eurovision Song Contest i 2012 i Amsterdam, Nederland med songen «Kam një këngë vetëm për ju», framført på albansk av Igzidora Gjeta. Bidraget vart valt i den nasjonale finalen Junior Fest, arrangert av den albanske kringkastaren Radio Televizioni Shqiptar.

I 2015, etter å ha vore vekke frå tevlinga i to år, vendte Albania attende til Junior Eurovision Song Contest. Dei valde å gjennomføre ei nasjonal utveljing, og Mishela Rapo vart albansk representant i Sofia med songen «Dambaje», etter å ha vunne Festivali Mbarëkombëtar i Këngës për Fëmijë.

Bidraga i Junior Eurovision Song Contest

Røystehistorikk

Galleri

Sjå òg
 Albania i Eurovision Song Contest

Kjelder

 Albania i Junior Eurovision Song Contest

Denne artikkelen bygger på «Albania in the Junior Eurovision Song Contest» frå ,  den 8. juli 2014.

Land i Junior Eurovision Song Contest
Carnallitt

Carnallitt er eit mineral som opptrer i dei øvre delane av saltleier, til dømes i Tyskland og USA (Texas – New Mexico). Det er eit viktig kaliumråstoff. Den kjemiske samansetjinga er KMgCl3·6(H2O). Mineralet er hygroskopisk.

Carnalitt vart først skildra i 1856 etter ein førekomst i Sachsen-Anhalt i Tyskland. Det er  kalla opp etter den prøyssiske gruveingeniør Rudolf von Carnall (1804–74).

Kjelder
Carnallitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/carnallitt.

Kaliummineral
Magnesiummineral
Halidmineral
Ortorombiske mineral
Carnotitt

Carnotitt er eit sterkt gult, ofte pulveraktig mineral som inneheld uran, vanadium, kalium og dessutan sekundært bly. Den kjemiske formelen er K2(UO2)2(VO4)2. 

Mineralet finst ofte saman med eit liknande kalsium-samband, tyuyamunitt. Carnotitt spelar ei stor rolle i uranproduksjonen. Det finst førekomstar mellom anna. i USA, Kongo og Russland. I Noreg er det funne i malmane frå Spennivegg gruve i Dalane i Kviteseid og frå granitt-pegmatitt i Einerkilen i Evje.

Det er kalla opp etter den franske gruveingeniør og kjemikaren Adolphe Carnot (1839–1920).

Kjelder
Carnotitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014.

Bakgrunnsstoff

Mineral Galleries 

Vanadatmineral
Kaliummineral
Uranmineral
Monokline mineral
Carrollitt

Carrollitt er eit grått ertsmineral som krystalliserer kubisk, kjemisk eit koparkoboltsulfid med formel CuCo2S4, nærskyldt med linneitt.

Det er funne i Noreg ved Borras koparførekomst i Alta. Det har namn etter Carroll County i Maryland.

Kjelder
Carrollitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/carrollitt.

Bakgrunnsstoff

Thiospinellgruppa
Koparmineral
Koboltmineral
Caysichitt-(Y)

Caysichitt-(Y) er eit mineral med namn etter samansetjinga Ca, Y, Si (silikat), C (karbonat) og H (hydroksyl og vatn). Funne som eit sjeldant mineral i ein granittpegmatitt ved Kragerø.

Kjelder
Caysichitt (Y). (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/caysichitt-%28Y%29.

Kalsiummineral
Yttriummineral
Silikatmineral
Celsian

Celsian er eit barium-feltspat, BaAl2Si2O8. 

Rein celsian er ikkje funne i Noreg, men blandkrystallar av celsian og kalifeltspat, hyalofan, er typisk for einskilde mineralganger på Kongsberg, og er òg kjent frå kalkspatfylte sprekkar i bergarta rauhaugitt i Fensfeltet. 

Det er kalla opp etter Anders Celsius.

Kjelder
Celsian. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/celsian.

Bariummineral
Aluminiummineral
Feltspat
Monokline mineral
Cerianitt

Cerianitt er eit sjeldant mineral, CeO2. Det er kubisk, isomorft med uraninitt og thorianitt. 

I Noreg er det kjent frå granittpegmatitter i Iveland. 

Det er kalla opp etter samansetjinga.

Kjelder
Cerianitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/cerianitt.

Ceriummineral
Cerussitt

Cerussitt, stundom kalla blykarbonat eller kvitt bly, er eit kvitblyerts, eit kvitt eller grått mineral med hardleik 3,5, densitet 6,5 g/cm3. Det er kjemisk sett eit blykarbonat, PbCO3, isomorft med aragonitt. Cerussitt har stor utbreiing som sekundært blymineral i oksidasjonssonen.

I Noreg er mineralet sjeldan, men finst på kontaktsoner i Oslofeltet.

Kvitt bly vart nytta som ein hovudingrediensane i blymåling (som ikkje er i bruk lengre).

Kjelder

Blymineral
Karbonatmineral
Ortorombiske mineral
Cerritt-(Ce)

Cerritt-(ce) er eit mineral med brun til rosa farge og kjemisk samansetjing Ce9(Fe,Al)(SiO4)6[(SiO3(OH)](OH)3. 

Det vart opphavleg skildra frå Bastnäs i Sverige i 1804. I Noreg er mineralet påvist som små mengder frå ein granitt-pegmatitt ved Lagmannsvik i Hamarøy.

Cerritt-(Ce) vart kalla opp etter asteroiden Ceres, som vart oppdaga i 1801. Grunnstoffet cerium vart første gongen påvist i dette mineralet.

Kjelder
Cerritt (Ce). (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/cerritt-%28Ce%29.

Bakgrunnsstoff

Lantanidmineral
Jernmineral
Nesosilikat
Chabasitt

Chabasitt er ein serie av mineral i zeolittgruppa med kjemisk formel nær CaAl2Si4O_12 ·6H2O, men med ulike innslag òg av natrium og kalium
Det krystalliserer trigonalt. 

Mineralet er funne fleire stader i Noreg.

Kjelder
Chabasitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/chabasitt.

Bakgrunnsstoff

Tektosilikat
Kalsiummineral
Natriummineral
Kaliummineral
Magnesiummineral
Aluminiummineral
Zeolittar
Trigonale mineral
Chalkanthitt

Chalkanthitt er eit mineralogisk namn på koparsulfat, CuSO4·5H2O, (koparvitriol). Det vart danna sekundært i kopargruver, til dømes ved Løkken i Meldal i Sør-Trøndelag, der det vart funne saman med gips som vene krystall i ein del av gruva som hadde stått under vatn i 125 år.

Kjelder
Chalkanthitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014.

Bakgrunnsstoff

Hydrat
Koparmineral
Sulfatmineral
Giftige mineral
Triklinske mineral
Chalkofanitt

Chalkofanitt er eit svart oksid-mineral med sink og mangan, (Zn,Fe,Mn)Mn3O7· 3H2O. Namnet kjem av at det får eit koparliknande utsjånad ved
oppvarming. Påvist frå skarnførekomsten Skjerpemyr på Grua i Lunner.

Kjelder
Chalkofanitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/chalkofanitt.

Sinkmineral
Oksydmineral
Manganmineral
Jernmineral
Chalkositt

Chalkositt eller koparglans er eit metallisk mineral med liten hardleik. Fargen er gråleg svart på friskt brot, i motsetnad til bornitt, som det elles liknar av utsjånad. Kjemisk er
det eit kopar(I)-sulfid Cu2S med 80 % kopar. Chalkositt er ein viktig malm som særleg opptrer i den supergene anrikingssonen i sulfidmalm. 

I Noreg finst mineralet i mindre mengder på hydrotermale gangførekomstar i Telemark, saman med bornitt.

Kjelder
Chalkositt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/chalkositt.

Koparmineral
Sulfidmineral
Ortorombiske mineral
Charnockitt

Charnockitt er ein hypersthenførande granitt opphavleg skildra frå India. 

I Noreg finst liknande pyroksenførande granittar i Egersundsfeltet, i fjellstrøka Jotunheimen-Sogn og i Lofoten.

Bergarten er oppkalt etter Job Charnock, som døydde 1693 i Calcutta. Gravsteinen hans frå 1695 er laga av det originale prøvematerialet.

Kjelder
Charnockitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/charnockitt.

Vulkanske bergartar
Metamorfe bergartar
Charoitt

Charoitt er eit vent lilla til fiolett som finst i større massar i ein førekomst på Aldan-platået i austlege Sibir. Det vert nytta til vasar og andre prydgjenstandar. Det er kjemisk eit silikat av kalium, kalsium og natrium. Mineralet er kalla opp etter elva Charo.

Kjelder
Charoitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/charoitt.

Bakgrunnsstoff

Kalsiummineral
Natriummineral
Kaliummineral
Inosilikat
Monokline mineral
Chatoyans

Chatoyans eller kattaugeskimmer er eit lysfenomen som ein kan sjå i einskilde smykkesteinar. Det minnar om den lysande streken i eit kattauge: kattaugeeffekt. Det opptrer i gjennomskinelege steinar med små parallelle fibrar eller kanalar. Lyseffekten kjem særleg fram på rundslipt og polert overflate (cabochon), og kan spesielt sjåast i krysoberyll, men er velkjent òg hos
falkauge og tigerauge.

Kjelder
Chatoyans. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/chatoyans.

Mineralogi
Optiske fenomen
Cheralitt

Cheralitt er eit brunt mineral i monazitt-gruppa med formel CaTh(PO4). Cesium (Ce) og uran (U) kan erstatte kalsium (Ca) i formelen. Silisium (Si) kan erstatte noko av fosforet (P). 

Cheralitt er mellom anna funne i thoriumrike karbonatårer i områda rundt Trondheimsfjorden og særskild på Ytterøya.

Kjelder
Selbekk, Rune S. (2009, 17. mai). Cheralitt. I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/cheralitt.

Kalsiummineral
Thoriummineral
Chernovitt-(Y)

Chernovitt-(y) er eit mineral som er påvist i små mengder i einskilde norske granittpegmatittar (Kragerø, Gjerstad, Sørfold). Det er eit tetragonalt yttriumarsenat, YAsO4, med same struktur som xenotim-(Y). Det er kalla opp etter den russiske geologen A. A. Tsjernov.

Kjelder
Chernovitt (Y). (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/chernovitt-%28Y%29.

Yttriummineral
Arsenmineral
Chert

Chert eller kiselskifer er ein sedimentær bergart eller mineralmasse samansett av særs finkorna kvarts. Han opptrer som regelmessig banda, flintliknande avleiringer, eller som klumpar og lag i sediment. Chert kan vere danna både ved direkte kjemisk utfelling frå havvatnet og ved sedimentær opphopning av skal frå ørsmå organismar (kiselalgar, radiolariar). Flint er ein varietet av chert med særleg alder (sein krit til tidleg tertiær).

I Noreg finst chert i ytre Rogaland, på Frøya i Sogn og Fjordane og i Alta og andre stader i Finnmark.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

 
Sedimentære bergartar
Kvartsvariantar
Chevkinitt

Chevkinitt er eit sjeldan mineral funne i syenittpegmatittar i Vestfold. Eit polymorft mineral er perrieritt, som er påvist i pegmatittar i Egersundsfeltet. Den kjemiske formelen er (Ca,Ce,Th)4(Mg,Fe)2(Di,Fe)3Si4O22. Begge minerala er monokline, og finst oftast i metamikt tilstand. 

Det har namn etter den russiske gruveadministrator K. V. Tsjevkin (engelsk Chevkin).

Kjelder
Chevkinitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/chevkinitt.

Kaliummineral
Cesiummineral
Thoriummineral
Manganmineral
Jernmineral
Monokline mineral