Elisabet

Elisabet, Elisabeth og Elizabeth er bibelske kvinnenamn som er utbreidd i heile den kristne verda. Namnet finst i fleire variantar, tilpassa dei fleste språka i Europa. «Elisabet» er ein gresk variant av det hebraiske Elisjeba (אלישבע), som tyder 'Gud (Elohim) er fullkomen'.

Elisabet(h) vart svært populært i Noreg i andre halvdel av det tjuande hundreåret. Det nådde ein topp som babynamn rundt 1980, men har sidan mista popularitet. Elisabeth har namnedag 19. november i alle dei skandinaviske landa.

Bruk 

Elisabeth er mest kjend som mora til Johannes døyparen. Som Isak var han eit mirakelbarn mora fekk på sine eldre dagar etter å ha gjeve opp håpet om barn. I det gamle testamentet finn me òg ei Elisabeth, ho var kona til Aron. Bibelen fortel at den yngre Elisabeth var av Aron si slekt. Innan seinare kristendom blei også den heilage Elisabeth av Thüringen ein viktig helgen.

Namnet blei etter kvart mykje brukt av kongelege, noko som gjorde mykje til at det blei spreidd. Den heilage Elisabeth som levde på ellevehundretalet var ei ungarsk kongsdotter som blei fransiskanarnonne og levde resten av livet sitt i from armod. Elizabeth I av England, Isabella II av Spania og Jelizaveta av Russland gjorde nok òg sitt for å få namnet på moten.

Det finst 17.502 kvinner som heiter Elisabeth i Noreg, og 827 som heiter Elizabeth (tal frå Statistisk Sentralbyrå, frå 1. januar 2004). Nokre vanlege norske former av namnet er Elise, Elsa, Lisa, Liss, Lisbet og Betty.

Utanlandske variantar av Elisabeth 

 Engelsk: Alica, Eliza, Elspeth, Libby, Liz, Lizzie, Lillibet, Bess, Betsy, Beth
 Finsk: Lusa
 Fransk: Lisette, Isabeau, Isabelle
 Frisisk: Telsa
 Gresk: Elisavet / Ελισάβετ
 Italiensk: Elisabetta, Bettina
 Polsk: Elzbieta
 Russisk: Jelizaveta
 Spansk: Isabel, Isabella
 Svensk: Elisabet
 Ungarsk: Erzsebet
 Tysk: Elise, Elsa, Ilse, Liese, Liesel,

Andre utbreidde kortformer: Ella, Elli, Lisa, Sisi

Kjende namneberarar

Helgenar 
 Elisabeth av Thüringen (1207-1231) med minnedag 19. november

Kongelege 
 Elisabeth av Kiev (1025-1067), gift med Harald Hardråde
 Elisabeth av Portugal (1271-1336), Isabella av Aragon
 Elizabeth Woodville (1437-1492), dronninggemalinne til Edvard IV
 Elisabeth av Habsburg (1437-1505), dronning av Polen
 Elizabeth av York (1466-1503), mor til Henrik VII
 Dronning Elisabeth I av England (1533-1603)
 Elisabeth Stuart (1596-1662), kurfyrstinne av Pfalz, dronning av Bøhmen
 Elisabeth av Russland (1709-1762)
 Keisarinne Elisabeth av Austerrike (1837-1898)
 Dronningmora Elizabeth Bowes-Lyon (1900-2002) 
 Dronning Elisabeth II av Storbritannia (f. 1926)

Andre 
 Elizabeth Barrett Browning (1806-1861), engelsk diktar
 Elizabeth Ryan (1892-1979), USA-amerikansk tennisspelar
 Elisabeth Schweigaard Selmer (1923-2009), norsk justisminister
 Elisabeth Granneman (1930-1992), norsk songar og MGP-deltakar
 Elizabeth Taylor (1932-2011), USA-amerikansk filmskodespelar
 Elizabeth Moon (f. 1945), USA-amerikansk sci-fi-forfattar
 Elisabeth Røbekk Nørve (f. 1951), norsk politikar (H)
 Elisabeth Berge (f. 1954), norsk forretningskvinne
 Elisabeth Andreassen (f. 1958), svensk songar og norsk Eurovision-deltakar
 Elizabeth Norberg-Schulz (f. 1959), norsk-italiensk operasongarinne
 Elisabeth Aspaker (f. 1962), norsk politikar (H)
 Elisabeth Bakke (f. 1962), norsk statsvitar
 Elizabeth Smylie (f. 1963), australsk tennisspelar
 Elisabeth Moberg (f. 1964), norsk songar frå Kvinner på randen.
 Elizabeth Hurley (f. 1965), britisk filmskodespelar
 Elisabeth Görgl (f. 1981), austerriksk alpinist

Annan bruk 

 Elisabethansk tid, omgrep for den kulturelle tidsperioden då Elisabeth I regjerte i England.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 
 Statistisk sentralbyrå
 «Elisabeth» på bokmålswikipedia
 «Elisheva» på engelsk Wikipedia

Kvinnenamn
Førenamn av hebraisk opphav
Namn knytte til helgenar
Namn knytte til Bibelen