alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Nornefeltet

Nornefeltet er eit stort olje- og gassfelt på midtnorsk kontinentalsokkel, utanfor Helgeland. Det er kalla opp etter nornene, lagnadsgudinner frå norrøn mytologi. Nornefeltet vart sett i produksjon den 6. november 1997 og lisensen til feltet vart tildelt i 1986 for blokkene 6608/10 og 6608/11. Norne ligg 85 km frå Heidrunfeltet. 

Reservoaret ligg på 380 meters havdjup og 2500 meter under havbotn. Reservoaret består av sandstein som høyrer til formasjonane Åre, Tilje, Tofte, Ile, Not og Garn, avsett tidleg i juratida mellom 200 og 170 millionar år sidan.

Produksjons- og lasteskipet Norne vert nytta fast på feltet og er tilknytt brønnramme på havbotn. Fleksible stigerøyr går frå skipet til reservoaret. Sjølve skipet Norne dreiar rundt ein sylinderforma turret som er ankra fast på botn. Slik kan skipe alltid ligge med baugen mot vinden. Skipet har prosessanlegg på dekk og lagertankar for olje. Olja vert lasta på tankskip og transportert til marknaden. Olja vert produsert ved hjelp av vassinjeksjon. Det har vorte eksportert gass frå Norne sidan februar 2001 Gassinjeksjonen vart avslutta i 2005 og all gass vert no eksportert. 

Gasseksporten tok til i februar 2001 og skjer via ei eiga røyrleidning, Norne gasseksport, til Åsgard og vidare i Åsgard transport til Kårstø og frå her vidare til kontinentet. Ilandføringsstaden for gassen er i Dornum i Tyskland, om lag 1400 km frå Kårstø.

Satellittfelt 
Fleire felt er knytt til Nornefeltet, og har forlenga levetida til Norne frå om lag 2016 til 2021. Desse er: 
 Alvefeltet
 Urdfeltet
 Stær
 Svale

Bakgrunnsstoff 
 Oljedirektoratet faktasider 
 Fakta om Norne på statoil.com
 Norne i Aftenbladet sitt interaktive sokkelkart

Kjelder 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Nornefeltet» frå , den 12. desember 2009. 
 
 Fakta om Norne på statoil.com

Norske olje- og gassfelt
Åsgardfeltet

Åsgardfeltet er eit oljefelt og naturgassfelt på norsk kontinentalsokkel. Feltet er kalla opp etter Åsgard i norrøn mytologi. Feltet ligg i Norskehavet. Hovudforsyningsbasen for feltet ligg i Kristiansund, medan driftsorganisasjonen ligg i Stjørdal. Statoil er operatør for feltet. Utvinning frå feltet starta i 1999

Feltet ligg på 240-300 meters havdjup og er bygd ut med utvinningsutstyr på havbotnen. Utvinningsbrønnane er knytt til produksjons- og lagerskipet Åsgard A FPSO. Den halvt nedsenkbare oljeplattforma Åsgard B handsamar naturgasskondensat og naturgass. Til Åsgard B er det knytt eit lagerskip for naturgasskondensat, Åsgard C.

Sjå òg 
 Olje- og gassfelt på norsk kontinentalsokkel

Kjelder 
 Olje- og energidepartementet: Fakta norsk petroleumsverksemd 2005. Nettversjon

Norske oljefelt
Naturgassfelt
Olje- og gassfelt i Norskehavet
Anders Reitan

Anders Jonsen Reitan () var ein norsk lærar og lokalhistorikar

Reitan var fødd i Ålen i Sør-Trøndelag fylke. Han var bror av dialektgranskaren Jørgen Reitan, brorson av diktar og stortingsmann Anders Jørgensen Reitan. Vinteren 1878-1879 gjekk han på Vonheim folkehøgskole og deretter på Klæbu seminar. Dei første åra som lærar i heimbygda vikarierte Reitan for far sin, Jon Jørgensen Reitan (1822-1903), som då sat på Stortinget og i Riksretten 1883-84. Han fekk lærarposten etter far sin, og var lærar i den barneskolen han sjølv hadde gått til han slutta som lærar i 1929. 

Resten av levetida arbeidde Reitan med bygdeboka Ålen. Ho kom i første opplag i 1936, har seinare vore verdsett som hovudkjelda for kunnskap om rørosregionen i eldre tid. Mange har uttrykt si takksemd, ikkje minst forfattaren Johan Falkberget.

Norske skulefolk
Folk frå Holtålen
Eivind Reiten

Eivind Kristofer Reiten () er ein norsk politikar frå Senterpartiet og næringslivsleiar.

Reiten har hatt ei rad politiske verv og var mellom anna statssekretær og statsråd i fiskeridepartementet (fiskeriminister) på midten av 1980-talet. Han arbeidde deretter ei tid i Norsk Hydro før han returnerte til politikken i åra 1989–1990. Han var då statsråd i olje- og energidepartementet (olje- og energiminister) og hadde ansvaret for liberaliseringa av den norske energimarknaden. 

Reiten gjekk attende til Hydro i 1991, og blei generaldirektør i 2001. Han slutta i stillinga 30. mars 2009, og Svein Richard Brandtzæg tok over. Samtidig tok Reiten til som styreleiar i industriselskapet Norske Skog.

Som konsernsjef i Hydro har delte han selskapet i tre. Det som tidlegare var gjødseldivisjonen er no det sjølvstendige selskapet Yara, den tidlegare olje- og gassdivisjonen vart seld til Statoil (StatoilHydro), medan hovudverksemda i Hydro no er aluminiumsproduksjon.

Reiten var frå 1. til 4. oktober 2007 styreleiar for oljeselskapet StatoilHydro. Han gjekk av etter mistankar om at olje- og gassdivisjonen i Hydro hadde vore involvert i korrupsjon i Libya på byrjinga av tiåret. Hydro hadde ikkje rapportert om denne hendinga under fusjonsforhandlingane med Statoil, som då med ein gong sette i gang undersøkingar då saka kom opp.

Eivind Reiten er utdanna sosialøkonom frå Universitetet i Oslo. Han er gift og har to barn.

Bakgrunnsstoff 
 
 Fusjonskameraten portrettintervju på http://www.dagbladet.no

Norske olje- og energiministrar
Norske fiskeriministrar
Statsrådar i Regjeringa Willoch
Statsrådar i Regjeringa Syse
Senterpartistatsrådar
Statssekretærar i Regjeringa Willoch
Statssekretærar frå Sp
Leiarar i Senterungdomen
Norske konsernsjefar
Medlemmar av Norges Tekniske Vitenskapsakademi
Folk frå Midsund
Vincens Budde

Vincens Budde () var ein norsk soldat.

Av ei dansk-baltisk adelsætt, og i dag betrakta som Armfeldts besigrar, vert general Budde truleg mest hugsa for ein liten sosiologisk studie,
merkeleg skarp, som andlet lyst opp av snøen på grensefjellet Skardørene: I året 1713 vart 5000 norske soldatar nedsende til Danmark. Budde sa då til den danske generalen der nede: "Jeg har i en bataljon tvende bønderkarle, som siges for vist at være nedstammede fra et av de ældgamle norske kongelige huse; deres ansigter og miner ere saa kjendelig distingverede, at Eders. exell. selv kan udfinde dem." Jau, den danske generalen stilte gutane opp, og kjende dei to straks blant fleire hundre.

Budde var då oberst og og sjef for same regiment som far sin: 2. Tronhjemske, det seinare IR 12, Sør-Trøndelag infanterriregiment, først oppretta som Ålen kompani under gjenerobringa av Jemtland i 1657. Det var første bataljon av dette regiment som vart nedsendt og besiktiga. Bataljonen forsvarte i 1716 under Landsberg Halden mot Karl 12., medan Budde i spissen for dei tre andre bataljonane storma Moss. Budde var vidgjeten for styrken sin. Regimentet elska Budde, og Budde elska sitt regiment. I 1718 vart Budde kommanderande general i Trøndelag, og var det til han døydde elleve
år seinare. Han vart ei vandresegn mellom snøskavlane, og Tydalens bønder tyktest lenge å høyre ekkoet av generalens glade latter.

Bakgrunnsstoff 
Erik Pontoppidan: Norges naturlige Historie, København 1752-53.
Johan Wilhelm Klüwer: Krigen Nordenfjelds 1718.http://home.no.net/lorentzd/Krigen1718.html 

Norske offiserar
Folk frå den store nordiske krigen
Folk frå Halden
Stortingsvalet 1985

Stortingsvalet 1985 vart halde 9. september 1985. Oppslutninga var på 84,0 %. Antalet stortingsrepresentantar vart auka med 2, til 157. Nytt ved dette valet var at det var høve til å inngå listesamband for første gong sidan 1945. Difor stilte ingen felleslister ved dette valet. Dette var òg det siste valet då det var høve til å inngå listesamband, då ordninga med utjamningsmandat vart innført i 1989 vart både listesamband og felleslister overflødig.

Stemmetal ved stortingsvalet 1985 etter parti

Kjelder
 Stortinget.no
 Stortingsforhandlinger 1985-86

1985
Val i 1985
Hendingar i 1985
1985 i Noreg
Namnet Ada

Sjå og andre tydingar av ordet Ada

Ada er eit kvinnenamn som kan ha ulike opphav. Det kan vera ei kortform av tyske namn som byrjar på Adel-, særleg Adelheid. Det kan då tyda 'edel' eller 'adeleg'. Namnet kan òg vera ein skrivemåte for hebraisk adá (עָדָה), som kan tyda 'pryd' eller 'soloppgang'.

Ada har norsk namnedag den 4. mars og svensk den 10. mars.

Bruk 
Ada er eit utbreidd namn i Italia. I Noreg har det vore brukt frå rundt 1850. Det var populært frå ca. 1915 til ca. 1935, då 0,10 % eller fleire av nyfødde jenter fekk namnet. I løpet av 1980-talet tok bruken til å auka igjen, og etter 2000 voks bruken kraftig, til over 0,30 %.

Det er over 1 500 kvinner som ber namnet Ada i Noreg (2009).

Kjende namneberarar 

 I Bibelen:
 Kone av Lamek, etterkomar av Kain
 Den første kona til Esau, også kalla Basmat, dotter av hittiten Elon, mor til Elifaz og stammor til edomittane
 Den heilage Ada, fransk benediktinarnonne og abbedisse
 Ada som stod bak Ada-testamentet i Trier, syster av Karl den Store
 Ada av Karia, dronning som levde på 300-talet
 Grevinne Ada av Holland (1188–1223)
 Ada Sari (1882–1968), polsk operasongar
 Ada Cross, (1844–1926), f. Cambridge, britisk forfattar
 Ada Christen (1839–1901), austerriksk forfattar
 Ada Lovelace (1815–1852), engelsk matematikar og datapioner
 Ada Negri (1870-1945), italiensk forfattar

Bakgrunnsstoff 

Førenamn av hebraisk opphav
Personnamn av gammalhøgtysk
Kortnamn
Palindrom
Kvinnenamn
Galleri

'Galleri (frå fransk galerie, italiensk galleria) kan visa til fleire ulike bygningstypar.

Innan arkitektur kan det visa til eit langt, smalt rom; ein overdekka balkong eller gang. I praktbygg kan galleri vera utsmykka med kunstverk, noko som har gjeve opphavet til det reine kunstgalleriet. Galleri kan byggjast langs ein yttervegg med same golvplan som rommet innanfor, men også heva over dette og i nokre høve skytande ut over det. I eit framsyningsrom som ein teatersal eller ei kyrkje kan ein ha galleri oppover veggane.

Eit av dei eldste kunstmusea er Galleria degli Uffizi i Firenze frå 1500-talet. Seinare har ein utvikla sjølvstendige galleri for utstilling og i mange høve også sal av kunstverk, særleg bilete. I nyare tid vert termen også brukt om biletframsyningar på nettstader.

Dei første kjøpesentra blei også bygde som galleri, og hadde namn etter dette, som Galleria Vittorio Emanuele II i Milano frå 1800-talet.

Ulike galleri

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 
Galleri
Kunstinstitusjonar
Kulturinstitusjonar
Bygningsdetaljar
Rom
Franske ord og uttrykk
Italienske ord og uttrykk
MiSide

MiSide er ei internett-satsing frå Fornyingsdepartementet. Nettportalen MiSide er eit prestisjeprosjekt for Fornyingsdepartementet og statsråd Heidi Grande Røys. Målsetnaden er at kvar innbyggjar i Noreg skal få ein sams nettportal for kontakt med offentlege styresmakter. Departementet hadde ikkje sikra seg retten til nynorskversjonen av nettadressa, www.miside.no . Eigaren Fjell kommune lét i januar 2006 departementet få overta adressa, men la inn ei prøvetid på eit halvt år. Om Språkrådet finn at det etter eit halvt år er god nynorsk språkføring på nettstaden, vil departementet få nettadressa til odel og eige.

Målsetnad med MiSide 
Fornyingsdepartementet tek sikte på å lansera ein versjon av nettportalen MiSide i løpet av 2006, med ein fullstendig versjon seinare. 
Målsetnaden er å utvida MiSide frå berre å inkludere tenester frå statlege etatar til og å tilby kommunale tenester. Eit døme på dette kan vera elektronisk søknad om plass i barnehage. For det andre ynskjer departementet å utvida MiSide til også å verta ei felles trygg postkasse for personlege meldingar mellom kvar enkelt innbyggjar og offentlege verksemder. Ein vil til dømes kunna få svar på søknader, skatteoppgjeret og melding om at bilen må til periodisk kontroll – alt samla i same elektroniske postkasse.

Kjelder 
 Vil låne bort miside.no  Artikkel i Vestnytt
 www.noreg.no/minside/
 Fornyingsdepartementet får låna nettadressa miside.no Wikinytt
 Helomvending for MinSide  Artikkel i VG
 Ny løsning for MinSide Pressemelding frå Fornyingsdepartementet

Internettenester
Nynorsk
Fornyingsdepartementet
Stortingsvalet 1981

Stortingsvalet 1981 vart halde den 14. september 1981. Oppslutninga denne datoen var på 82,0 %. Det vart vald 155 stortingsrepresentantar. Grunna feil ved gjennomføringa av valet 14. september vart det heldt omval i Buskerud og Troms den 7. desember. Dette førte til at Arbeidarpartiet vann eit mandat i Buskerud på kostnad av Høgre.

Stemmetal ved stortingsvalet 1981 etter parti, medrekna resultat av omvalet 

¹ Mandat frå borgarlege felleslister fordelt på einskilde parti.

Dei borgarlege felleslistene var:
 Kristeleg Folkeparti og Senterpartiet i Nord-Trøndelag
 Kristeleg Folkeparti, Senterpartiet og Det Liberale Folkepartiet i Finnmark
 Senterpartiet og Venstre i Telemark, Vestfold, Buskerud og Oppland
 Kristeleg Folkeparti, Senterpartiet og Venstre i Hedmark

Statistisk Sentralbyrå lagar ein statistikk over valresultatet med felleslistene oppløyst på dei einskilde partia. Resultata for desse partia på landsbasis vert då:

Kjelder 
 Stortinget.no
 Statistisk sentralbyrå
 Stortingsforhandlinger 1981-82

1981
Val i 1981
Hendingar i 1981
1981 i Noreg
Hadj

Hadj (òg stava hajj eller haj (arabisk حج) er nemninga på muslimane si pilegrimsferd til Mekka. Hadj er ei av dei fem søylene i sunni-islam og ei av ti hovudsøyler i sjiaislam. Kvar muslim som har råd og helse til å fare, må gjere ei pilegrimsferd til Mekka minst éin gong i levetida si.

Styresmaktene i Saudi-Arabia gjev ut særlege innreisevisum til utlendingar i samband med pilegrimsferda. Ferda finn stad i månaden dhu al-hijjah etter islamsk kalender.

Heile byen Mekka er rekna som ein heilag stad innan islam, og ikkje-truande har ikkje tilgjenge til byen.

Bakgrunnsstoff 

Islam
Pilegrimsferd
Mekka
Ålen kompani

Ålen kompani var ei gammal norsk militæravdeling.

Då Gustav Vasa på 1500-talet skipa dei fyrste ståande svenske avdelingane i Dalarnas skoger, måtte det svarast med same mynt frå norsk side. Svenskane kom under sjuårskrigen (1563-70) ned frå Skardørene. Det gjaldt å skrapa saman det ein hadde av mannskap i dalane nedanfor, for å hindre at svenskane tok Trondheim, slik dei gjorde det i denne krigen. Generalløytnant Jørgen Bjelke omtalar kompaniet i operativ verksemd under gjenerobringa av Jemtland i 1657, då leia av ein bondekaptein.
 
Det er mogleg at behovet for mannskap verka konservarande på den sosiale strukturen i dei bygdene det gjaldt. Det har ein døme på lenger nord i Trøndelag, der den prøyssiske offisersætta Klüwer bokstaveleg talt levde utanfor lova.

Bakgrunnsstoff 
 Generalløytnant Jørgen Bjelkes selvbiografi, Københamn 1890.

Norsk militærhistorie
Norske militæravdelingar
Stortingsvalet 1977

Stortingsvalet 1977 vart halde den 12. september 1977. Oppslutninga ved stortingsvalet var på 82,9 %. Det vart valt 155 stortingsrepresentantar.

Stemmetal ved stortingsvalet 1977 etter parti 

¹ Endring i høve til Sosialistisk Valforbund i 1973.
² Mandat frå borgarlege felleslister fordelt på einskilde parti.

Dei borgarlege felleslistene var: 
 Kristeleg Folkeparti, Senterpartiet og Det Nye Folkepartiet i Oslo
 Kristeleg Folkeparti, Venstre og Det Nye Folkepartiet i Buskerud og Sør-Trøndelag
 Venstre og Det Nye Folkepartiet i Telemark og Nord-Trøndelag
 Kristeleg Folkeparti, Det Nye Folkepartiet, Senterpartiet og Venstre i Aust-Agder og Finnmark
 Senterpartiet, Det Nye Folkepartiet og Venstre i Vest-Agder
 Høgre og Kristeleg Folkeparti i Nord-Trøndelag

Statistisk Sentralbyrå lagar ein statistikk over valresultatet med felleslistene oppløyst på dei einskilde partia. Resultata for desse partia på landsbasis vert då:

Kjelder 
 Stortinget.no
 Statistisk sentralbyrå
 Stortingsforhandlinger 1977-78

1977
Val i 1977
Hendingar i 1977
1977 i Noreg
Mexicogolfen

Mexicogolfen er den nordlege delen av Det amerikanske middelhavet, og ligg mellom Mexico, USA og Cuba. Via Yucatánkanalen vert han bunden saman med det karibiske havet og via Floridasundet med Atlanterhavet.

Atlanterhavet
Bygdanytt

Bygdanytt er ei lokalavis som kjem ut i Indre Arna i Bergen i Vestland fylke. Avisa vart starta i 1951, og er den eldste av lokalavisene i bergensområdet, og kjem ut tysdag og fredag. Avisa har sitt nedslagsfelt i Osterøy kommune og Arna bydel i Bergen. Dekningsområdet er knytt saman av Osterøybrua, som opna i 1997.

Avisa er eigd av Bergens Tidende som kjøpte avisa i 2005. Ansvarleg redaktør er Hallvard Tysse (sidan 1984).

I 2012 blei avisa kåra til Europas beste lokalavis.

Opplagstal

Bakgrunnsstoff 
 Bygdanytt

Kjelder 

Norske lokalaviser
Norske aviser etter namn
Aviser i Vestland
Næringsliv i Osterøy
Kultur i Osterøy
Arna
Skipingar i 1951
Benthe Kolberg Jansson

Benthe Kolberg Jansson er høgskolelektor ved Høgskolen i Østfold. Ho er spesielt kjend for arbeidet med å utvikle læremiddel og undervisningsopplegg for nynorsk som sidemål. Sidan 2005 har ho vore leiar i Fredrikstad Mållag.

Bibliografi (utval) 

 Jansson, Benthe Kolberg 1999: Fri til å velje? : ei undersøking av hossen valfridommen i skriftnormalane blir tematisert i den obligatoriske delen av norskfaget i allmennlærarutdanninga. Oslo : Universitetet i Oslo, Institutt for lærarutdanning og skoleutvikling
 Jansson, Benthe Kolberg og Roger Lockertsen 1996: På godt nynorsk : nynorsk som sidemål for vidaregåande skole
 Kva slags sidemålsopplæring legg lærebøkene opp til når nynorsk er sidemålet? : Ein analyse av lærebøker i norsk for ungdomstrinnet etter Reform 97. Høgskolen i Østfold. Arbeidsrapport ; 2004:6 

Jansson, Benthe Kolberg
Jansson, Benthe Kolberg
Nasjonalt senter for leseopplæring og leseforsking

Nasjonalt senter for leseopplæring og leseforsking er eit senter administrert frå Universitetet i Stavanger. Senteret har som oppgåve å styrke og koordinere arbeidet med utviklingsarbeid innanfor fagområdet sitt i det norske skoleverket.

Universitetet i Stavanger
Utdanningsdirektoratet
Nasjonale senter for skoleverket
Nasjonalt senter for flerkulturell opplæring

Nasjonalt senter for flerkulturell opplæring er eit senter administrert frå Høgskolen i Oslo. Senteret har som oppgåve å styrke og koordinere arbeidet med utviklingsarbeid innanfor fagområdet sitt i det norske skoleverket.

Høgskolen i Oslo
Utdanningsdirektoratet
Nasjonale senter for skoleverket
Nasjonalt senter for matematikk i opplæringen

Nasjonalt senter for matematikk i opplæringen er eit senter administrert frå NTNU. Senteret har som oppgåve å styrke og koordinere arbeidet med utviklingsarbeid innanfor fagområdet sitt i det norske skoleverket.

NTNU
Utdanningsdirektoratet
Nasjonale senter for skoleverket
Skipingar i 2002
Naturfagsenteret

Nasjonalt senter for naturfag i opplæringa er eit senter administrert frå Universitetet i Oslo. Senteret har som oppgåve å styrke og koordinere arbeidet med utviklingsarbeid innanfor naturfaga i det norske skoleverket.

Universitetet i Oslo
Utdanningsdirektoratet
Nasjonale senter for skoleverket
Nasjonalt senter for fremmedspråk i opplæringa

'Nasjonalt senter for fremmedspråk i opplæringa er eit senter administrert frå ' HiØ. Senteret har som oppgåve å styrke og koordinere arbeidet med utviklingsarbeid innanfor fagområdet sitt i det norske skoleverket.

Utdanning
Utdanningsdirektoratet
Nasjonale senter for skoleverket
ITU Forsknings- og kompetansenettverk for IT i utdanning

ITU Forsknings- og kompetansenettverk for IT i utdanning. Senteret har som oppgåve å styrke og koordinere arbeidet med utviklingsarbeid innanfor fagområdet sitt i det norske skoleverket.

Utdanning
Utdanningsdirektoratet
Nasjonale senter for skoleverket
Panjab

Panjab eller Punjab (devanagari ਪੰਜਾਬ, frå persisk panj aab, 'fem elver', er eit område delt mellom India og Pakistan. Det er i dag namnet på ein delstat i India og ein provins i Pakistan.

Dei fem elvene namnet viser til er Beas, Jhelum, Chenab, Ravi og Sutlej, som alle er bielver til Indus. Induskulturen utvikla seg her på 2000-talet f.Kr.

Historie
Panjab har ei strategisk plassering mellom aust og vest, og er derfor blitt invadert ei rekkje gonger gjennom historia. Aleksander den store trengde inn i Panjab i 326 f.Kr. Sidan har både persarar, grekarar, hunarar og arabarar vore her, før tyrkiske muslimar okkuperte området i 1192. Seinare, tidleg på 1700-talet, tok sikhar makta i området. Etter dei to Sikh-krigane i 1845–49 blei den siste sikh-herskaren avsett og området innlemma i Britisk India.

Ved delinga av Britisk India i 1947 blei Panjab delt i to, med ein vestleg del for muslimar og ein vestleg for hinduar og sikhar. Sidan folkesetjinga var særs blanda måtte mengder av folk flykta, særleg dåm det braut ut vald som råka alle dei ulike folkegruppene. Rundt seks millionar hinduar og sikhar og sju millionar muslimar måtte flykta, noko som gjer dette til ei av dei største folkeforflytningane i historia.

Også tida etter delinga var prega av uro i delar av Panjab. I indisk Panjab kjempa sikhar for ein eigen panjabi-talande delstat. I 1966 blei den dåverande delstaten delt inn i noverande Panjab og den hovudsakleg hinditalande Haryana, med nokre område overførte til Himachal Pradesh. Men ein del sikhar var ikkje nøgde og byrja på 1980-talet ein valdeleg kamp for ein sjølvstendig sikh-stat dei ville kalla Khalistan. Kampen førte til eit indisk åtak på Det gylne tempelet i Amritsar og snikmordet på statsminister Indira Gandhi som hemn. I løpet av 1990-talet gjekk rørsla tilbake, og geriljaverksemda opphøyrde.

Kjelder

India
Pakistan
Verktøyet kateter

Kateter (frå gresk kathienai, 'søkkje') brukt i medisin er eit eit røyr som kan førast inn i kroppen. Det å legge inn eit kateter kallar ein kateterisering. Avhengig av kor og korfor røyret leggjast inn kan det vera meir eller mindre stivt.

Ein legg inn kateter for å:
 tømme urinblæra for urin (blærekateterisering), anten gjennom urinrøyret med eit Foleykateter eller gjennom huda suprapubiskateter.
 drenera væskeopphopingar eller luft, til dømes rundt lungene. Kateteret blir då ofte kalla eit dren.
 gje intravenøs væske, medikament eller parenteral ernæring
 lage bilete av sirkulasjonssystemet (angiografi), gjere målingar i eller manipulera sirkulasjonssystemet, sjå hjartekateterisering
 framstille forholda i hjernen
 direkte måling av blodtrykk i vener eller arteriar.

Eit lite kateter for innføring i ei vene kallast oftast ei perifer venekanyle, av di det blir lagt inn i ei lita perifer vene. I Noreg nyttar ein ofte handelsnamnet «Venflon» uansett fabrikat. Eit sentralt venekateter (CVK) har større indre diameter og ligg med spissen nære eller i høgre framkammer. Det er eigna til spesielle medikamenttypar og store væskemengder. Eit Swan-Ganz kateter er eit kateter plassert i pulmonalarterien for å måle trykk.

Sjå òg 
 kanyle
 stent

Kjelder 
 
 Engelsk wikipedia

Medisinsk utstyr
Flensborg Fjord

Flensborg Fjord (tysk Flensburger Förde) er Tysklands nordlegaste og Jyllands sørlegaste fjord. Slik dannar fjorden ein del av grensa mellom Tyskland og Danmark. Stavemåten Flensborg Fjord er dansk rettskriving.

Fjorden er 50 km lang. På den danske sida i nord ligg øya Als med byen Sønderborg. Mot vest ligg Broager, Egernsund, Gråsten, Rinkenæs og Kollund. Om ein kjem frå A 10, går vegen til fjorden over elva Kruså. Kort etter Kruså finst den såkalla Fjordvegen frå Kollund til Rinkenæs. 

På den tyske sida finst ligg byen Flensburg (dansk Flensborg) og mot aust mellom anna Lyksborg, Holnis, Bockholmwik, Langballig, Westerholz, Steinbergkirche og Gelting.

Mellom seglsportsfolk frå båe sider av grensa vert Flensborg Fjord rekna mellom dei venaste segleområda i Austersjøen. Turistar tek gjerne båten mellom Flensborg og Sønderborg.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Flensborg Fjord» frå , den 13. januar 2006. 
 

Schleswig-Holstein
Sønderjylland
Tysk geografi
Fjordar i Danmark
Alan Shearer

Alan Shearer () er ein engelsk fotballspelar kjend for ei rekke målskåringar. Shearer er fødd i Newcastle, og avslutta spelarkarriera si for fotballklubben Newcastle United.

Shearer har spelt 63 landskampar for England og skåra 30 mål. I England spelte han for Southampton, Blackburn Rovers og Newcastle United. Han blei toppskårar i engelske Premier League tre sesongar på rad, 1994-1997. Sesongen 1994/95 blei også klubben hans, Blackburn, seriemeistrar. I debutkampen sin for Southampton mot Arsenal blei Shearer den yngste ekte hat trick-skåraren i engelsk toppfotball.

Shearer, Alan
Southampton-spelarar
Blackburn-spelarar
Newcastle-spelarar
Spelarar i Fotball-EM 1992
Spelarar i Fotball-EM 1996
Spelarar i Fotball-VM 1998
Spelarar i Fotball-EM 2000