alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Parmaskinke

Parmaskinke, eller Prosciutto di Parma, er ei tørka skinke av svin frå Parma i Italia.

Produksjonsprosessen til parmaskinka kan ta alt frå ni til atten månader, avhengig av kor stor skinka er. Først vert ho vaska, sidan vert ho salta i to månader. Etter saltinga vrt salta vaska ut i fleire vatn, før skinka vert hengd til tørk på ein solrik, luftig stad. Lufta er viktig for den endelege kvaliteten på skinka. Tørketida varierer etter klimaet og storleiken på skinka. 

Vanlegvis vert parmaskinka servert crudo (rå, men tørka), skòre i papirtynne skiver, rulla rundt grissini (brødpinner) eller melon.

Parmaskinka er eit av fleire landbruksprodukt med opphavsrettvern for namnet (beskytta geografisk nemning, engelsk Protected designation of origin), etter ei EU-forordning om opphavsmerking som beskyttar namna på landbruksprodukt utifrå opphav, geografi og tradisjonelt særpreg.

Det er tre vidgjetne typar av parmaskinke som vert eksportere:
 Prosciutto di Parma, frå Parma i Italia
 San Daniele, frå Udine i Italia 
 Colli Berico-Euganei, frå Veneto-regionen

Andre geografisk beskytta parmaskinker har skilnader i farge, smak og konsistens:
 Prosciutto di Carpegna (område nær Montefeltro)
 Prosciutto di Modena
 Prosciutto di Norcia
 Prosciutto Toscano

Italiensk mat
Beskytta produktnemningar
Tørka kjøt
Svineretter
Svinekjøt
Gulsott

Gulsott, latin ikterus, er ein tilstand der huda og det kvite i augene blir farga gult. Ei årsak til gulsott er hepatitt. Ein kan også få gulsott som eit resultat av eksempelvis kreft i levra eller kraftig øydelegging av raude blodlekamar, ved til dømes malaria. Gulsott er ein naturleg tilstand hos nyfødde.

Gulfargen skuldast billirubin, eit nedbrytingsprodukt frå hemoglobin, som ein finn i dei raude blodlekamane.

Symptom og teikn med tilknyting til meltingsapparatet og buken
Staffora

Staffora er ei elv i Lombardia i Italia og ei av sideelvane til Po frå høgre. Ho er truleg same elv som romarane kalla Iria. 

Elva har utspring i Dei liguriske Appenninane ved Fontana di S. Giacomo (1 343 moh) nær Passo del Giovà, som ligg like aust for fjelltoppen Monte Chiappo i kommunen Santa Margherita di Staffora. Ho renn først gjennom ein djup og smal dal og tar imot småelvane Montagnola og Aronchio frå høgre før ho når Varzi der dalen vert breiare. Vidare mottar ho Nizza ved Ponte Nizza og Ardivestra ved Godiasco, begge frå høgre. Elva renn gjennom Salice Terme (administrativt ein del av Godiasco) før ho renn ut på Posletta ved Rivanazzano. Staffora passerer så utkanten av Voghera, den største byen langs elva, før ho munnar ut i Po nær Cervesina.

Elva har svært varierande vassføring gjennom året som følgje av varierande nedbørsmengder og smeltevatn og vassføringa har vore registrert til alt frå 0,7 m²/s og 675 m²/s.

Kjelder 

Po
Elvar i Italia
Lombardia
Grønfjelldalen

Grønfjelldalen er eit dalføre i Rana kommune. Dalen ligg på vestsida av Dunderlandsdalen, og er oppkala etter Grønfjellet, som når 1057 meter over havet.

Dalføret er rikt på mineral, spesielt kvarts, muskovitt, plagioklas, kalifeltspat, grafitt, sinkblende og blyglans.

Grønfjellåga renn gjennom dalen, og etter Henrikforsen og Dunderforsen munnar ut som ei side-elv til Ranelva ved Nevernes kyrkje. Av gardane i Grønfjelldalen er Kvannlia, Rabben og Granlisør for elva og Grønfjell, Lauvås, Granheim, Kvanndalen, Silåmoen og Snasen nord for elva.

Grønnfjelldalen har vegsamband til E6, via ei bru om lag 3 km nord for Storforshei.

Næringsgrunnlaget i Grønfjelldalen er tufta på jord- og skogbruk.

Grønfjelldalen hadde inntil 2007 ein skole som òg fungerte som grendehus. Natt til 3. mars 2007 brann likevel denne ned til grunnen.

Folketal 
Statistisk Sentralbyrå (SSB) oppgir følgjande folketal for Grønfjelldalen:

Referansar

Litteratur 
 Norges geologiske undersøkelse: Grønfjelldalen. Forekomst nr.48 i Rana (1833) kommune, Malmdatabasen 8. februar 2000

Geografi i Rana
Dalar i Nordland
Laagendalsposten

Laagendalsposten er ei avis grunnlagd i 1903. Ho har hovudkontor på Kongsberg og dekker Kongsberg, Sandsvær og Numedal.

Opplagstal

Kjelder 

Aviser i Viken
Norske aviser etter namn
Norske lokalaviser
Kongsberg kommune
Edda Media
Skipingar i 1903
Giotto di Bondone

Giotto () eller Giotto di Bondone, 'Giotto frå Bondone', var ein italiensk målar og arkitekt frå Firenze. Han vert halden for å vere den fyrste viktige kunstnaren innan den italienske renessansen, og freskoane hans i Capella degli Scrovegni vert rekna som eit av dei største meisterverka frå den tidlege renessansen.

Giotto og/eller verkstaden hans vert vanlegvis òg rekna for å ha måla den vidgjetne freskosuiten i skipet i overkyrkja i Basilica di San Francesco d'Assisi, som i 28 tablå skildrar livet til Sankt Frans frå Assisi. Men kunsthistorikarane er usamde om dette er eit verk av Giotto, eventuelt i kva grad han tok del i arbeidet.

Bakgrunnsstoff 

Renessansemålarar
Fødde i 1260-åra
Døde i 1337
Italienske målarar
Stirone

Stirone er ei lita elv i Emilia-Romagna nord i Italia og ei av sideelvane til Taro frå venstre, kort tid før denne munnar ut i Po.

Kjelda til elva ligg i fjellsida til Monte Mezzano og Monte Santa Cristina. Delar av elva dannar grensa mellom provinsane Piacenza og Parma. Ho dannar så hovuddelen av regionsparken Parco Regionale Fluviale Stirone, som er særleg kjend for fossilane som er funne her og som strekkjer seg til byen Fidenza. Elva munnar ut i Taro ved Fontanelle, ein del av Roccabianca.

I følgje segna vart Domninus av Fidenza martyrdrepen ved breidda i år 304.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Stirone» frå ,  den 26. november 2007.

Bakgrunnsstoff 

Parco Regionale Fluviale Stirone  

Po
Elvar i Italia
Emilia-Romagna
Stura di Demonte

Stura di Demonte er ei 111 km lang elv i Piemonte nordvest i Italia og ei av sideelvane til Tanaro, som igjen er ei sideelv til Po. Utspringet hennar er i Alpane, nær grensa til Frankrike og Maddalenapasset. Ho renn gjennom Demonte og Cuneo før ho munnar ut i Tanaro like aust for Cherasco.

Fotnotar

Kjelder 

Po
Elvar i Italia
Piemonte
Stura di Lanzo

Stura di Lanzo er ei 65 km lang elv i Piemonte nordvest i Italia. Ho oppstår der fleire småelvar renn i saman nær Lanzo Torinese. Ho munnar ut i Po i Torino.

Namnet Stura kjem frå det keltiske ordet stur, som tyder «å falle».

Kjelder 

Po
Elvar i Italia
Piemonte
Tagliamento

Tagliamento er ei elv nordaust i Italia som renn frå Alpane til Adriahavet mellom Trieste og Venezia. Elva har utspring ved Mauriapasset på grensa mellom Veneto og Friuli-Venezia Giulia. I den øvre delen renn ho gjennom det historiske Carnia-området, nord i provinsen Udine. I dei midtre og nedre delane dannar ho grensa mellom provinsane Udine og Pordenone og seinare mellom førstnemnde og provinsen Venezia. Til slutt munnar ho ut i Veneziabukta mellom Lignano Sabbiadoro og Bibione.

Tagliamento har eit nedslagsfelt på 2 916 km² og om lag 165 000 innbyggjarar bur innanfor dette området. 

Dei største byane langs elva er Latisana og San Michele al Tagliamento. I nærleiken finn ein òg Tolmezzo, Gemona del Friuli, San Daniele del Friuli, Spilimbergo, Casarsa della Delizia, Codroipo og San Vito al Tagliamento.

Kjelder 

Po
Elvar i Italia
Friuli-Venezia Giulia
Veneto
Tammaro

Tammaro er ei 78 km lang elv sørvest i Italia. Ho har i Sella del Vinchiaturo i Appenninane og er ei av sideelvane til Calore Irpino. I antikken vart elva kalla Tamarus.

Kjelder 

Campania
Elvar i Italia
Tanagro

Tanagro eller Negro er ei elv sørvest i Italia. Ho har utspringet sitt i Vallo di Diano og er ei av sideelvane til Elva Sele. I antikken vart elva kalla Tanager.

Kjelder 

Campania
Elvar i Italia
Tanaro

Tanaro (i antikken Tanarus) er ei 276 km lang elv nordvest i Italia. Elva har utspring i Dei liguriske Alpane, nær grensa til Frankrike og er den viktigaste sideelva til Po frå høgre ut i frå lengd, nedslagsfelt (som delvis dekkjer Alpane og delvis Appenninane) og vassføring.

Kjelde 
Tanaro startar frå Liguria der to mindre elvar renn i saman, Tanarello og Nerone, som begge kjem frå Piemonte. Kjelda til Tanarello er i fjellsida til Monte Saccarello ovanfor Monesi, ein landsby i kommunen Triora (IM). Dette fjellet strekkjer seg inn i det franske departementet Alpes-Maritimes og dekkjer provinsen Cuneo (Piemonte) og provinsen Imperia (Liguria) i Italia. Fjellet markerer grensa mellom tre forskjellige nedslagsfelt: Tanaro sitt, det til Roya, som startar i Frankrike, men renn ut i havet ved Ventimiglia, og Argentina, som renn ut i Liguriahavet ved Taggia. 

Kjelda til Negrone ligg 10 km lenger nord, svært nær den franske grensa og sør for Punta Marguereis.

Sideelvar 
Dei største sideelvane til Tanaro er Stura di Demonte frå venstre og Bormida og Belbo frå høgre.

Elveleie 
Tanaro renn forbi byane Ceva, Alba, Asti og Alessandria før ho munnar ut i Po nær Bassignana i provinsen Alessandria.
Elva fram til samløpet med Po er rundt 50 km lenger enn Øvre Po.

Vassføring 
Vassføringa i elva varierer stort med årstidene. Sjølv om ho er den einaste av Po sine sideelvar frå høgre som har opphav i Alpane, er Dei liguriske Alpane for låge og for nær sjøen til at dei har mykje snø eller isbrear store nok til å gje ei jamn tilførsel av vatn om sommaren. Vassføringa i elva varierer derfor meir som ei elv frå Appenninane, lågast om sommaren og høgast om våren og hausten.

Flaum 
Elva er ofte utsett for flaum. I løpet av 200 år frå 1801 til 2001 har delar av Tanarobassenget vore råka av flaum 136 gonger, den mest alvorlege i november 1994 då heile dalen vart hardt råka og særleg byen Alessandria.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Tanaro» frå ,  den 20. november 2018. 
 oppgav desse kjeldene:  
 
 SUL MONTE SACCARELLO Una camminata alla scoperta delle sorgenti del Tanaro 
 

Po
Elvar i Italia
Piemonte
Liguria
Taro-elva

Taro er ei 126 km lang elv nord i Italia og ei av sideelvane til Po frå høgre. Nesten heile elva renn innanfor provinsen Parma, vest for byen Parma. Taro munnar ut i Po nord for byen. 

Taro har eit nedslagsfelt som dekkjer 2 026 km² og dei viktigaste sideelvane er Ceno, Recchio og Stirone. Både Taro og Ceno har sitt utspring frå Monte Penna (1 735 moh) i Appenninane.

Vassføringa til elva varierer stort gjennom årdet. Om sommaren kan ho tørke heilt opp, medan ho i tunge regnperiodar kan få opp til 1000 m³/s, og i store flaumsituasjonar opp mot det dobbelte, som 9. november 1982.

Tarodalen var ein strategisk viktig stad i mellomalderen og vart kryssa av Via Francigena, hovudvegen mellom Roma og Frankrike i dette området. 

20 km av elva mellom Fornovo di Taro og Ponte Taro utgjer eit verna område kalla Taro regoinale naturpark med mange småøyar av sand og grus og variert dyre- og planteliv. 

Då Frankrike okkuperte Italia under napoleonskrigane gav elva namn til eit departement (sjå departementet Taro).

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Taro River» frå ,  den 26. november 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Taro naturpark

Po
Elvar i Italia
Emilia-Romagna
Tartaro-Canalbianco

Tartaro-Canalbianco er ei elv i Veneto i Italia. Den øvre delen av elva ligg i provinsen Verona og vert då kalla Tartaro, medan den nedre delen av elva ligg i provinsen Rovigo der ho vert kalla Canal Bianco eller Canalbianco («Den kvite kanalen»). Ho er den einaste av elvane mellom Adige og Po som renn direkte ut i Adriahavet.

Ho har sitt utspring i åsane søraust for Gardasjøen og tidlegare følgde elva meir eller mindre same leiet som Adigettokanale før breidda til Cucca braut saman under storflaumen i 589. Det latinske namnet fram til då hadde vore Tartarus for heile elva (Plin. iii. 16. s. 20).

Etter breidda av Cucca braut saman har den nedre delen av elva stort sett følgde det som tidlegare var den nedre delen av Mincio, og sidan denne delen vart kanalisert har ho her vorte kalla Canal Bianco, som i dag renn gjennom Adria. Elva er forbunde til Adige og Po via kanalar.

Kjelder 

Veneto
Elvar i Italia
Havnivå

Havnivå viser til gjennomsnittshøgda på havet i høve til eit vald referanseområde på landjorda. Ut frå dette nivået kan ein oppgje høgda på stader eller geografiske formasjonar i meter over havet. Havnivået vil på ein bestemt stad varierer på grunn av tidvatn og havbølgjer, men sjølv om ein jamnar ut desse faktorane, vil ein få både kortperiodiske og langperiodeiske variasjonar. 

Kortperiodiske variasjonar kjem hovudsakleg av varierande lufttrykk og at vinden stuvar opp vatn mot ein kyst, noko som kan gje stormflod. Langperiodiske svingingar kan kome av at temperaturen i havet, og dermed tettleiken til vatnet, og lufttrykket endrar seg gjennom året. Dette kan utgjere ein middelvasstand mellom vinter og sommar på over 30 cm. 

Havnivået kan hevast eller senkast i samband med at sjølve havet endrar seg gjennom prosessar som til dømes global oppvarming, eller ved at eit landområde stig, som den skandinaviske halvøya etter istida. Dette kallar ein eustatisk heving og senking

Danninga av djupe groper i botn i samband med orogenese fører til eustatisk senking. Det same skjer under istider fordi mykje av vatnet då vert bunde opp som is på land. Når is smeltar får ein eustatisk heving. Den maksimale eustatiske senkinga i kvartærtida var om lag 250 meter og under den siste nedisinga var han 100 meter. Om alle noverande isbrear, som utgjer om lag 15 millionar kubikkilometer hadde smelta, ville ein ha fått ei eustatisk heving på om lag 35 meter.

Bakgrunnsstoff 

 Sea level rise - How much and how fast will sea level rise over the coming centuries? Past. 
 Sea level rise - How much and how fast will sea level rise over the coming centuries? Present

Kjelder 

Oseanografi
Kartografi
Terdoppio

Terdoppio er ei elv i Piemonte og Lombardia i Italia. Ho har sitt utspring i dei piemontesiske føralpane i området mellom Ortasjøen og Lago Maggiore og renn gjennom provinsen Novara. Nær Cerano delar ho seg i to greiner. Den eine munnar ut i Ticino, medan den andre renn inn i Lomellina (provinsen Pavia) og etter kvart ut i Po.

Terdoppio er 86 km lang med ei middelvassføring på 3,7 m³/s og eit nedslagsfelt på om lag 515 km².

Kjelder 

Po
Elvar i Italia
Piemonte
Lombardia
Elva Ticino

Ticino (tysk Tessin; latin: Ticinus) er ei elv i Sveits og Italia, og ei av sideelvane til Po frå venstre. Ho spring ut frå St. Gotthard-massivet i Sveits og renn gjennom Lago Maggiore. Ticino munnar ut i Po eit par kilometer nedanfor Pavia og har ei lengd på 248 km. 

Elva er demt opp i Sveits for å nyttast i eit kraftverk, medan ho i Italia stort sett vert nytta til vatning. 

Elva har gjeve namn til kantonen Ticino i Sveits.

Byar langs Ticino 
 Sveits: Airolo, Bellinzona og Locarno (ved Lago Maggiore).
 Italia: Stresa (ved Lago Maggiore), Vigevano og Pavia.

Kjelder 

Po
Elvar i Italia
Elvar i Sveits
Ticino
Piemonte
Lombardia
Tirso

Tirso er den viktigaste elva på Sardinia i Italia med ei lengd på 152 km. Ho spring ut på platået Buddusò, ved Punta Pianedda i ei høgd på 985 meter over havet og kryssar øya frå aust til vest og munnar ut i Oristanobukta.

Kjelder 

Sardinia
Elvar i Italia
Tissino

Tissino er ei lita elv aust i Umbria i Italia. Ho spring ut nokre hundre meter sør for Usigni om lag 1000 meter over havet og renn 20 km nordover, forbi byane Usigni, Poggiodomo, Roccatamburo og Mucciafora, høgt ovanfor elva i massivet Coscerno og Bacugno på vestsida, og så forbi Rocchetta og Ponte di Cerreto før ho munnar ut i Nera om lag 380 meter over havet, om lag 1 km sørvest for Cerreto Borgo.

Tissino må ikkje forvekslast med Tescino, som renn nokre kilometer bortanfor og som munnar ut i Nera ved Terni, eller med Ticino, ei større elv i Nord-Italia.

Kjelder 

Umbria
Elvar i Italia
Versa

Versa er ei sideelv til Po, som renn gjennom provinsen Pavia nord i Italia.

Po
Elvar i Italia
Hjerne

Hjernen eller heilen er, saman med ryggmergen, kontrollsentret i sentralnervesystemet hjå dyr. Han ligg vanlegvis i hovudet hjå dyret. Hjernen består av forskjellige delar, som for eksempel storhjernen, veslehjernen og hjernestamma.

Bakgrunnsstoff 

 
Sentralnervesystemet
Nevroanatomi
Organ
Trigno

Trigno er ei 85 km lang elv i Italia. Elva spring ut i Appenninane i provinsen Isernia og munnar ut i Adriahavet nær Vasto. Store delar av elva dannar grensa mellom regionane Abruzzo og Molise.

Kjelder 

Elvar i Italia
Molise
Abruzzo
Toce

Toce er ei elv i Piemonte i Italia. Elva er 76 km lang og spring ut frå den italienske sida av Griespasset nær grensa til Sveits og munnar ut i Lago Maggiore nær Fondotoce i kommunen Verbania.

Sør for La Frua fell vatnet 143 meter ned Tocefallene i Formazzadalen. Ho renn gjennom denne dalen og kryssar Valle Antigorio gjennom ei ny rekkje fossefall. Nær Crevola d'Ossola mottar ho Diveria. Frå her vert dalen vidare og vert kalla Val d'Ossola. Toce renn gjennom den største byen i dalen, Domodossola og så Villadossola og Ornavasso. Etter totalt 76 km munnar Tcoe ut i Maggioresjøen. 

Dei største sideelvane hennar er Diveria, Melezza (som ho motter nær Domodossola), Anza (nær Piedimulera) og Strona (nær Gravellona Toce).

Kjelder 

Po
Elvar i Italia
Piemonte
Yotta

Yotta (symbol Y) er eit SI-prefiks i SI-systemet. Verdien representerer 1024 eller 1 000 000 000 000 000 000 000 000.

Ved skriving av prefiksar framfor symbolet for ei måleeining, skal prefikset også skrivast med «Roman Upright» font, og utan mellomrom mellom prefikset og einingssymbolet. Merk at liten y står for Yocto, den minste eininga i SI-systemet.

Yotta vart teken inn i systemet i 1991, og kjem frå gresk ὀκτώ (okto), som tyder åtte, fordi det tilsvarer 10008. Per i dag er yotta det største SI-prefikset, men det er venta nye og større prefiks.

Kjelde: 
 Justervesenet

SI-prefiks
Tordino

Tordino er ei elv i Abruzzo i Italia. I antikken vart ho kalla Batinus.

Elva spring ut mellom Monte Gorzano og Pelone og etter 58 km munnar ho ut i Adriahavet. Elva renn først gjennom nasjonalparken Gran Sasso og tar så ein boge nordover rundt Monte Bilanciere før ho til slutt renn sørover. 

Nær kjelda dannar Tordino fossefalla Fiumata og lenger nede Tordinofalla. Ho renn så gjennom Padula og Caiano, forstadane til Cortino. I høgareliggande område ligg det vassmøller og olivenpresser langs elva. Byen Teramo ligg der Tordino møter Vezzola. Tordino munnar ut i Adriahavet ved Giulianova.

Kjelder

Abruzzo
Elvar i Italia
27 Euterpe

27 Euterpe er ein stor hovudbelteasteroide.

Den vart oppdaga av John Russell Hind den 8. november 1853 og namngejeven etter Evterpe, ein musikkens Muse i gresk mytologi.

Euterpe er ein av dei ljosaste asteroidane på nattehimmelen.

Kjelder 

Euterpe
Euterpe
Zetta

Zetta (symbol Z) er eit prefiks i SI-systemet. Talet representerer 1021 eller 1 000 000 000 000 000 000 000.

Det vart teke inn i systemet i 1991. Zetta kjem frå fransk sept, som tyder sju, fordi det tilsvarer 10007.

Bakgrunnsstoff 
 Justervesenet

SI-prefiks
Damokloide

Damokloidar er asteroidar som 5335 Damocles og 1996 PW som høyrer til Hally-familien eller som har lange banar med høg eksentrisitet lik periodiske kometar som Halleys komet, men som ikkje har ein koma eller komethale.

Det vert trudd at damokloidar er kjernane av Halley-type-kometar som har mista alle dei flyktige stoffa (gassane) etter gjentekne nærpasseringar av Sola. Slike kometar er tenkte å koma frå Oorts sky. Denne hypotesen er styrkt av at ei rekkje lekamar som ein trudde var damokloidar viste seg å utvikla koma og vart bekrefta å vera kometar. Desse var: C/2001 OG108 (LONEOS), C/2002 CE10 (LINEAR), C/2002 VQ94 (LINEAR), C/2004 HV60. Endå eit sterkt bevis er at ein fjerdedel av damokloidane har retrograde banar, ulikt dei fleste andre asteroidar.

I juli 2007 kjende ein til 36 damokloidar. Snittradiusen deira ligg på åtte kilometer. Albedoane til fire damokloidar har blitt målt, og dei er blant dei mørkaste objekta som er kjende i solsystemet. Damokloidar er raude i farge, men ikkje så raude som mange kuiperbelteobjekt eller kentaurar.

Bakgrunnsstoff 

 Liste over damokloidar
 David Jewitt, The Damocloids
 David Jewitt, A first look at the Damocloids

Asteroidar
Trebbia

Trebbia er ei elv i Liguria og Emilia Romagna i Italia. Elva er ei av dei fire viktigaste sideelvane til Po frå høgre. Dei tre andre er Tanaro, Secchia og Panaro. Nedslagsfeltet dekkjer 1 150 km² og er delt mellom Emilia Romagna, Liguria og Lombardia. Dei største sideelvane er Aveto og Perino frå høgre og Boreca frå venstre.

Elva spring ut frå Dei liguriske Appenninane ved åsen Monte Prelà, sør for Monte Antola i kommunen Torriglia i provinsen Genova. Frå her renn ho nordaustover i 105 km før ho munnar ut i Po vest for Piacenza. 

Dei største busetnadane elva renn igjennom før Piacenza er Ottone, Marsaglia (i kommunen Corte Brugnatella), Bobbio, Perino (ein del av Coli), Travo og Rivergaro.

Mellom kjelda og Bobbio renn elva gjennom Val Trebbia, som vert rekna for ein svært vakker dal som trekkjer til seg mange turistar. Elvedalen vidar seg så ut før ho endar opp på Posletta etter Rivergaro.

På austbreidda vart det utkjempa eit slag under den andre punarkrigen i 218 f.Kr., slaget ved Trebbia, der Hannibal slo ein romersk kosulhær.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 

Po
Elvar i Italia
Liguria
Emilia-Romagna
Prosessen

Prosessen, opphavleg Der Process, er ein ufullendt, posthumt offentleggjort surrealistisk roman av den bøhmisk-jødiske forfatteren Franz Kafka. Romanen blir rekna som Kafkas hovudverk, og mange ser romanen som det viktigaste litterære verket i nyare historie. Boka kom ut i 1925

Romanen handlar om «Josef K.», som blir vekt av politiet ein morgon og arrestert utan å få vite kva han er sikta for. I romanen følgjer vi hovudpersonen sin veg gjennom eit absurd og labyrintisk rettssystem. Boka har gjeve namn til omgrepet Kafka-prosess, ei nemning på ein umogleg kamp mot eit ugjennomtrengjeleg byråkratisk system.

Merknadar

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Prosessen» frå ,  den 26.11.2007.  

Franz Kafka
Surrealisme
Bøker frå 1925
Tyske romanar
Tresa

Tresa er ei elv i Sveits og Italia som renn frå Luganosjøen mellom Lavena Ponte Tresa i Italia og Ponte Tresa i Sveits til Lago Maggiore nær Luino, eit par hundre meter etter ho renn i hop med Margorabbia. Der elva renn ut frå Luganosjøen vert ho kryssa av ei bru med Sveits på eine sida og Italia på den andre. Her ligg òg ein tollstasjon. 

Elva er om lag 13 km lang og det meste av ho dannar grensa mellom provinsen Varese i Italia og kantonen Ticino i Sveits. Ho renn gjennom dei sveitsiske kommunane Ponte Tresa, Croglio og Monteggio, og dei italienske kommunane Lavena Ponte Tresa, Cremenaga og Luino.

Elva er demma opp for å nytte elva til produksjon av vasskraft og for regulere vassføringa for å hindre flaum.

Bakgrunnsstoff 
 Hydrologiske data  ved Ponte Tresa

Kjelder 

Po
Elvar i Italia
Elvar i Sveits
Ticino
Lombardia
Vara i Italia

Vara er ei elv i Liguria i Italia som renn gjennom Varese Ligure, Brugnato, Borghetto di Vara og Castiglione di Vara. Med ei lengd på 58 km er ho den lengste elva i Liguria. Hovudkjelda hennar ligg i Monte Zatta og ho renn stort sett søraustover, parallelt til Riviera di levante i ein dal med same namn, Val di Vara. Elva munnar ut i Magra frå høgre ved Fornola i kommunen Santo Stefano di Magra.

Kjelder 

Liguria
Elvar i Italia