alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Mikhail Botvinov

Mikhail Viktorovitsj Botvinov () er ein russisk-austerriksk tidlegare langrennar, fødd i landsbyen Lidinka i Tula oblast i dagens Russland. Han vann i 1999 VM-gull i 4 x 10 km stafett med Austerrike, og vart same sesongen nummer to i verdscupen i langrenn. 

Botvinov deltok i skimeisterskap for Sovjetunionen og seinare Russland i tida 1991-95. Desse åra var han avgjort sterkast i OL-sesongen 1994, hans beste individuelle plasseringar var to fjerdeplassar under vinterleikane på Lillehammer, medan han i Ski-VM 1995 i Thunder Bay gjekk Russland inn til bronse i 4 x 10 km stafett. Han tevla for Russland til og med sesongen 1996, då han etter usemje med det russiske skiforbundet utvandra til Austerrike og fekk plass på det austerrikske langrenns-landslaget.

Ved Ski-VM 1999 i Ramsau i Austerrike gjekk Botvinov tredje etappe for arrangørlandet i 4 x 10 km stafett, ei tevling som enda med austerriksk gull etter Christian Hoffmann vann innspurten mot norske Thomas Alsgaard, dei andre på vinnarlaget var Markus Gandler og Alois Stadlober. I same meisterskapen tok Botvinov bronsemedaljen på 50 km. 

Under Vinter-OL 2002 tok Botvinov sølv på 30 km bak lagkamerat Hoffmann og han vart femtemann på femmila. Fire år seinare spurta han i mål til bronse då OL-femmila 2006 enda med massespurt, slått einast av Italias Giorgio Di Centa og russaren Jevgenij Dementjev.

Kjelder 
 Sportsboken, aktuelle årgangar.

Bakgrunnsstoff
 Mikhail Botvinov, olympedia.org

Sovjetiske langrennsløparar
Russiske langrennsløparar
Austerrikske langrennsløparar
Deltakarar under vinter-OL 1992
Russiske deltakarar under vinter-OL 1994
Austerrikske deltakarar under vinter-OL 2002
Austerrikske deltakarar under vinter-OL 2006
Endotransglukosylase

Endotransglukosylase er eit enzym som kan flytte sakkarideiningar frå eitt sakkarid til eit anna.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Endotransglucosylase» frå ,  den 20. januar 2017.  
 

Karbohydrat
EC 3.2
Alevtina Oljunina

Alevtina Sergejevna Oljunina, fødd Smirnova, () er ein russisk tidlegare langrennar frå Ptsjolkino i Kostroma oblast. Ho vart verdsmeister på 10 km i 1970 og vann stafett-gull med Sovjetunionen i same ski-VM og ved Vinter-OL 1972 to år etter.

Alevtina Smirnova vart nummer elleve på 10 km under Vinter-OL 1968 i Grenoble. To år seinare vann ho, som Alevtina Oljunina, gullmedaljen på same distansen då Ski-VM 1970 fann stad i Strbske Pleso i dåverande Tsjekkoslovakia. Med den prestasjonen fekk ho gå siste etappen for Sovjetunionen sitt vinnarlag i 3 x 5 km stafett, dei andre gullvinnarane var Nina Fjodorova og Galina Kulakova. To år seinare vart Oljunina olympisk meister i 3 x 5 km stafett i lag med nemnde Kulakova og Ljubov Mukhatsjova. Elles i Sapporo-OL 1972 tok ho sølvmedaljen på 10 km og ho vart nummer fire på 5 km, eitt tidels sekund bak bronsevinnaren.

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar.

Sovjetiske langrennsløparar
Russiske langrennsløparar
Verdsmeistrar i langrenn
Olympiske meistrar for Sovjetunionen
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Sovjetunionen
Sovjetiske deltakarar under vinter-OL 1968
Langrennsløparar under vinter-OL 1968
Medaljevinnarar under vinter-OL 1972
Sovjetiske deltakarar under vinter-OL 1972
Langrennsløparar under vinter-OL 1972
Hydroksyl

Hydroksyl er den uladde atomgruppa OH når ho er eit fritt radikal eller innbytar for hydrogen. Eit døme er hydroksylamin (), der OH-gruppa kjem i staden for eitt av hydrogenatoma i ammoniakk (). Som fritt radikal er hydroksyl påvist spektroskopisk i interstellart rom.

Den negativt ladde atomgruppa  vert kalla hydroksidion, og som ligand i komplekse sambindingar vert ho kalla hydrokso (sjå hydroksosalt). Som innbytar i organiske sambindingar vert OH-gruppa kalla hydroksy, til dømes hydroksyeddiksyre ().

Kjelder 

Funksjonelle grupper
Glykosylase

Glykosylasar (EC 3.2) er enzym som hydrolyserer glykosylsambindingar. Dei høyrer til ei gruppe enzym kalla hydrolasar, og kan delast inn i to grupper: enzym som hydrolyserer O- og S-glykosylsambindingar (EC 3.2.1), og enzym som hydrolyserer N-glykosylsambindingar (EC 3.2.2).

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Glycosylase» frå ,  den 20. januar 2017.
Nikolaj Bazjukov

Nikolaj Serafimovitsj Bazjukov () er ein russisk tidlegare  langrennar som tevla for Sovjetunionen. Han vart olympisk meister på 15 km under OL 1976 i Innsbruck og i 4 x 10 km stafett med det sovjetiske laget under OL 1980 i Lake Placid.

Bazjukov meisterskapsdebuterte i Vinter-OL 1976 i Innsbruck med ein femteplass på tremila. Få dagar seinare vann han gullmedaljen på 15 km, knappe tre sekundar framom landsmannen Jevgenij Beljajev. Deretter gjekk dei dei to fyrste etappane for Sovjetunionen i 4 x 10 km stafett, ei tevling som enda med sovjetisk bronseplass. I Ski-VM 1978 i Lahti deltok Bazjukov einast på 50 km, der han enda som niandemann. To år seinare fekk han gå andre etappen på Sovjetunionen sitt vinnarlag i 4 x 10 km stafett under vinterleikane i Lake Placid, dei andre på laget var Vasilij Rotsjev, Jevgenij Beljajev og Nikolaj Zimjatov.

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar.

Sovjetiske langrennsløparar
Russiske langrennsløparar
Olympiske meistrar for Sovjetunionen
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Sovjetunionen
Medaljevinnarar under vinter-OL 1976
Sovjetiske deltakarar under vinter-OL 1976
Langrennsløparar under vinter-OL 1976
Medaljevinnarar under vinter-OL 1980
Sovjetiske deltakarar under vinter-OL 1980
Langrennsløparar under vinter-OL 1980
Heptose

Heptosar er monosakkarid som inneheld sju karbonatom. Dei kan delast inn etter kva for posisjon den funksjonelle gruppa har. Aldoheptosar har ei aldehydgruppe i 1-posisjon og ketoheptosar har ei ketongruppe i 2-posisjon. 

Berre eit fåtal heptosar er kjende frå naturen. Blant desse er sedoheptulose, mannoheptulose, som finst i avokadoar, og -glysero--manno-heptose.

Aldoheptosar har fem kirale senter, medan ketoheptosar har fire.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Heptose» frå ,  den 21. januar 2017.

Bakgrunnsstoff
Sedoheptulose

Sedoheptulose, CHO, er ein ketoheptose – eit monosakkarid med sju karbonatom og keton som funksjonell gruppe. Den blei først oppdaga i plantar og er ein av få kjende heptosar i naturen. Sukkeret er av stor biologisk verdi fordi det opptrer som mellomprodukt i direkte oksidativ nedbryting av glukose (sjå pentosefosfatsyklus) og i reaksjonar som følgjer karbonfikseringa under fotosyntese i plantar.

Sjå òg 
 sedoheptulose-7-fosfat

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Sedoheptulose» frå ,  den 21. januar 2017.  

Ketoheptosar
Alaskabukta

Alaskabukta er ei bukt som strekkjer seg langs sørkysten av den amerikanske delstaten Alaska. Bukta utgjer havområdet innanfor ei tenkt line på  kilometer frå det sørlegaste punktet på øya Kodiak i vest til Dixon Entrance, mellom øyane Dall i Alaska og Graham i canadiske British Columbia i aust.

Frå kysten av Alaskabukta går det ei rekkje fjordar, bukter og sund. Den lengste av desse er 290 kilometer lange Cook Inlet, som ligg vest for Kenaihalvøya. Aust for halvøya ligg Prince William-sundet. Langs austkysten ligg Alexanderarkipelet med over tusen øyar. 

Naturen langs kystlina er ein kombinasjon av skog- og fjellområde med flere isbrear, mellom anna dei to største i Alaska, Malaspina- og Beringbreen. Store delar av området er verna. Mellom anna ligg Kenai Fjords, Warangell-St. Elias og Glacier Bay nasjonalpark her.

Sjå ògg
 Exxon Valdez-forliset

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Alaskabukta» frå ,  den 21. januar 2017.

Bakgrunnsstoff

Stillehavet
Geografi i Alaska
Bukter i USA
Nonose

Nonosar er monosakkarid som inneheld ni karbonatom. Døme på nikarbonsukker er neuraminsyre, sialinsyre, legionaminsyre og pseudaminsyre.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Nonose» frå ,  den 21. januar 2017.  
 

Monosakkarid
Oktose

Oktosar er monosakkarid som inneheld åtte karbonatom. Dei har systematisk namn 2,3,4,5,6,7,8-heptahydroksyoktanal og molekylformel CHO.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Octose» frå ,  den 21. januar 2017.

Bakgrunnsstoff 

Monosakkarid
Edderkoppapar

Edderkoppapar eller klamreapar (Ateles) er ei slekt av kapusinarapar som finst i Sør- og Mellom-Amerika.

Kjelder 

Vestapar
Sorbose

Sorbose, CHO, er ein ketose som høyrer til sukkergruppa monosakkarid. Den har om lag same søtleik som sukrose (bordsukker). Kommersielt framstilt C-vitamin er ofte basert på sorbose. Sukkeret opptrer naturleg i -konfigurasjon.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Sorbose» frå ,  den 21. januar 2017.

Bakgrunnsstoff 

Ketoheksosar
Ateles hybridus

Ateles hybridus er ein edderkoppape som lever i Colombia og Venezuela. Nokre individ av arten med blå augo (regnbogehinner) er observerte.

Kjelder 

Vestapar
Dyr i Colombia
Dyr i Venezuela
Kari Härkönen

Kari Härkönen () er ein finsk tidlegare langrennar frå Ristijärvi i Kajanaland som vart verdsmeister på 15 km under Ski-VM 1985.

Härkönen meisterskapsdebuterte med ein tolvteplass på 30 km under Ski-VM 1982 i Oslo, der han sidan gjekk fyrste etappen for det finske laget som fekk bronse på stafetten, etter dødt løp med Aust-Tyskland. Sesongen 1983 vart han finsk meister på tremil, medan han kom på 13. plass på 15 km ved Vinter-OL 1984 i Sarajevo.

I desember 1984 vart Härkönen andremann på 15-kilometeren i Cogne. Likevel kom det som ei stor overrasking at han gjorde ei rad sterke tevlingar under Ski-VM 1985 i Seefeld in Tirol. Det tok til med ein femteplass på 30 km, nokre få sekundar bak bronsemedaljøren, og heldt fram med ein rimeleg klar siger på 15 km. Han avslutta meisterskapen med ein fjerdeplass på femmila. Den norske landslagstrenaren Magnar Lundemo uttalte ved det høvet at finske løparar måtte vere bloddopa. Härkönen enda på sjuandeplassen i verdscupen i langrenn 1985.

Etter 1985 deltok ikkje Härkönen i fleire verdscuprenn. Han tok sølvmedaljen på 15 km i den finske skimeisterskapen 1987, men kom ikkje med i VM-troppa til Oberstdorf.

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar.

Finske langrennsløparar
Finske deltakarar under vinter-OL 1984
Langrennsløparar under vinter-OL 1984
Verdsmeistrar i langrenn
Květa Jeriová

Květoslava Jeriová, kjend som Květa Jeriová, () er ein tidlegare langrennar frå Studenec som tevla for Tsjekkoslovakia. Ho vart nummer tre i verdscupen i langrenn tre sesongar på rad, 1981-83, og vann tre individuelle bronsemedaljar og eitt OL-sølv i 4 x 5 km stafett i to olympiske vinterleikar og Ski-VM 1982 i Oslo.

Jeriová vann åtte renn i verdscupen.

Verdscupsigrar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Květoslava Jeriová-Pecková» frå ,  den 21. januar 2017.  
 

Tsjekkoslovakiske langrennsløparar
Tsjekkiske idrettsutøvarar
Tsjekkoslovakiske deltakarar under vinter-OL 1980
Tsjekkoslovakiske deltakarar under vinter-OL 1984
Falcon Heavy

Falcon Heavy er ein bererakett utvikla av SpaceX. Han kan skyta opptil 54 tonn nytelast opp i jordbane.

Den fyrste oppskytinga av raketten fann stad 6. februar 2018 og var ei prøveoppskyting. Ho sende ein Tesla Roadster ått av Elon Musk med ei dokke i førarsetet inn i solbane. Den fyrste kommersielle oppskytinga fann stad litt over eitt år seinare, 12. april 2019 norsk tid.

Fyrstesteget til Falcon Heavy er sett saman av tre Falcon 9-rakettar med ni Merlin-rakettmotorar kvar, slik at heile fyrstesteget i alt har 27 rakettmotorar. Dei tre fyrstestegsrakettane er sette saman slik at ein rakett sit i midten og ber andresteget med nyttelasta, medan dei to andre rakettane er feste til midraketten på kvar si side.

Kjelder 
<references>
 og vert etter planen skoten opp for fyrste gongen tidleg i 2018.</ref>

</references>

SpaceX
Grautrim

Grautrim (svensk grötrim) er eit enkelt rim som tradisjonelt blir framført ved grautmåltid, særleg på julaftan. Skikken er best kjend frå Sverige.

Grautrim var ei form for bordrim som erstatta eldre leverrim.
Dette var rim ein framførte under levermåltid, og var opphavleg ein overklasseskikk.
Dei breidde seg blant den svenske allmogen på 1700-talet. 
Grautrimskikken blei nytta både til høgtider som jul og påske og ved feiringar av bryllaup, barnedåp og andre festar.
Han blei så teken opp att av høgare svenske samfunnslag då dei ønska ei meir autentisk julefeiring.
På 1800-talet blei det gjeve ut bøker med grautrim retta mot borgarskapet, som Oumbärligt vademecum för julklappsgifvare, eller tredje samlingen splitter nya verser till julklappar och rim öfver gröt. 

Grautrima er mindre kjende frå Noreg, men er omtalt i bruk på 1800-talet av Eilert Sundt
og av Thrond S. Haukenæs, som skildrar grautrim i eit bryllaup:

I anledning bruragrauten paa den 3dje dag blev der af hver enkelt efter kjøgemesterens opfordring frembragt korte smaa rim. Køgemesteren rimede først og saa de øvrige; kun bruden blev fritagen derfor. Som en prøve paa disse rim kan her anføres:

Grauten er fin.
Gid han var i magen min.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Grötrim» frå ,  den 22. januar 2017. 
 oppgav desse kjeldene: 
 NE om grötrim
 

Jul
Dikting
Svensk kultur
Grautar
Guttorm Sigurdsson jarl

Guttorm Sigurdsson (Guðþormr Sigurðarsonar) var jarl på Orknøyane, truleg i 880-åra.

Norrøne kjelder 
Guttorm Sigurdsson er nemnt i Orknøyingasoga og i «Soga om Harald Hårfagre».

Orknøyjarl 
Det einaste ein veit om Guttorm, er at han var son åt Sigurd jarl den mektige, og at han rådde over Orknøyane i eitt år etter at faren døydde, truleg på slutten av 880-åra. Det er sagt i soga at han døydde barnlaus.



Kjelder og utfyllande opplysningar

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Sigurd Eysteinsson Norsk biografisk leksikon, bind 13, s. 306
 The Northern Earldoms, av Barbara E. Crawford (2013) ISBN 978 1 9046079

Folk frå vikingtida
Folk frå norrøn tid
Jarlar av Orknøyane
800-talet
Døde i 880-åra
Digital object identifier

Digital object identifier (doi eller DOI) er ein internasjonal standard for påliteleg identifisering av elektroniske objekt, særleg dokument.
DOI-namn inneheld metadata om objektet det er knytt til og gjerne plasseringa av dokumentet, som ein URL. DOI-namnet er stabilt så lenge dokumentet finst, medan plasseringa og metadataa kan endrast.

DOI-systemet kom i bruk i 2000 og er handsama av International DOI Foundation.
Det blei godkjent som ein internasjonal standard av ISO i 2010.

Ein DOI kan brukast på alle former for elektroniske objekt, som tekstar, bilde, audio, video, programvare og så bortetter. Det kan brukast på eitkvart vilkårleg vald nivå av granularitet, til dømes til å identifisera eit tidsskrift, eit enkelt hefte av eit tidsskrift, ein artikkel i tidsskriftet eller ein enkeltståande tabell i artikkelen.

DOI-struktur 

DOI-nummer betår av ein unik alfanumerisk teiknstreng som har to delar: eit prefiks og eit suffiks.

Ein komplett DOI kan til dømes vera:

10.1000/182

der:

10.1000 er prefikset, sett saman av ein del som identifiserer strengen som ein DOI (10) og ein del som identifiserer registranten (1000);

182 er suffikset som identifiserer det enkelte objektet.

Prefikset blir tildelt av eit DOI-registreringsbyrå til ein spesifikk registrant.
Suffikset er tilordna av registranten og må vera unikt innanfor eit prefiks. Det kan integrera eksisterande standard identifikatorar, slik som ISBN eller ISSN. DOI-en skil mellom små og store bokstavar og er rekna for å vera ein ugjennomsiktig streng: ingenting kan lesast ut av nummeret med omsyn til bruken av det i DOI-systemet.

DOI-registreringsbyrå 

Eit DOI-registreringsbyrå (DOI Registration Agency, RA) er ein autoritet som er godkjend av IDF og som har som sin primære funksjon å tilby tenester til DOI-registrantar: å tildela DOI-prefiks, registrering av DOI-ar og å tilby den nødvendige infrastrukturen som gjer at registrantar kan gje ut og vedlikehalda metadata og tilstandsdata. 

For tida er det sju større byrå som er aktive på verdsbasis: 
 CrossRef (USA) 
 R.R. Bowker (USA) 
 CAL (Australia) 
 mEDRA (Europa) 
 Nielsen BookData (Storbritannia) 
 TIB (Tyskland) 
 OPOCE (EU)

Sjå òg 
 ISEN
 Uniform Resource Name
 Persistent Uniform Resource Locator

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Digital object identifier» frå ,  den 22. januar 2017.

Bakgrunnsstoff
 
 Digital Object Identifier-systemet ved International DOI Foundation
 CrossRef, ein ideell, uavhengig organisasjon som inkluderer forleggjarar frå heile verda. CrossRef gjer bruk av DOI-en til å adressekonvertera lenkjer til elektroniske dokument og tidsskriftartiklar.
 ISEN: Internet Search Environment Number
 mEDRA – fleirspråkleg europeisk DOI registreringsbyrå («multilingual European DOI Registration Agency»)

Dokument
Identifikatorar
Internettstandardar
Internasjonale standardar
Elektronisk publisering
Unge lovende

Unge lovende er ein norsk dramaserie som vert send på NRK. Dramaserien handlar om liva til tre ambiøse venninner i 20-åra i Oslo som prøver å følgja draumane sine. Siri Seljeseth står bak serien, og fungerer både som skodespelar og manusforfattar. Hovudrollene er spelt av Seljeseth, Gine Cornelia Pedersen og Alexandra Gjerpen. Serien er produsert av Monster Scripted. Den fyrste episoden vart vist 12. november 2015, men heile serien hadde allereie lege publisert på NRK Nett-TV sidan 6. november 2015. Sjølv om serien også vart kringkasta på fjernsyn, såg mange serien på NRK Nett-TV.

Dramaserien gjorde stor suksess: Den fyrste sesongen sat ny rekord som den mest sette NRK-dramaserien på nett. Serien fekk òg mykje bra kritikk frå både anmeldarar og på sosiale medium.

Bakgrunn 
Siri Seljeseth, som speler éi av hovudrollene, står bak ideen til Unge lovende. Serien er laust basert på erfaringane hennar som freelance stand-up-komikar i USA. Inspirasjonen til serien dukka opp etter ei spesiell hending då ho skulle reisa tilbake til USA. Ho vart stoppa av grensekontrollørar i Minneapolis som var særs skeptiske, som resulterte i at ho ikkje fekk visum, men fekk besøka landet likevel med beskjed om å reisa heim så fort som mogleg. Unge lovende er basert på ideen om kva som ville skjedd dersom ho ikkje fekk koma inn i USA. I fyrste episode skjer nettopp dette: Hovudpersonen Elise får ikkje visum til å dra til USA, og ser seg dimed nøydd til å halda seg heime i Oslo.

Handling

Sesong 1 
Handlinga er sentrert rundt dei unge kvinnene Elise, Alex og Nenne. Elise får ikkje fornya visumet sitt til USA, og må derfor bli værende i hovedstaden en periode. Hjemme treffer hun på Anders, og flere ting fører til ett komplisert forhold de to i mellom. Alex søker seg inn på Teaterhøgskulen og slit med selvtilitten til siste opptaksprøve. Nenne forsøker å gi ut sin egen bok, men må gjøre flere utradisjonelle trekk for å få til drømmen om bokutgivelse.

Sesong 2 

Unge Lovende mottok sju nominasjonar til Gullruten 2016, og vann prisen for «Beste manus TV-drama».

Rolleliste 
 Siri Seljeseth som Elise
 Gine Cornelia Pedersen som Nenne
 Alexandra Gjerpen som Alex
 Jakob Oftebro om Anders
 Ole Christoffer Ertvaag som Kimmo
 Inga Ibsdotter Lilleaas som Sara
 Ingunn Øien som Sissel
 Kristin Jess Rodin som Oda
 Kirsti Eline Torhaug som Tone
 Anders. T. Andersen som Kjetil
 Halvor Hravn Jellum Johansson som Halvor
 Julie Johansen som Linn Jeanette
 Nadia Björk som Anna
 Iver Innset som Henrik
 Patrik Syversen som Marius
 Andreas Stoltenberg som Jens
 Silje Storstein som Thale

Episodar

Mottaking

Sjåartal

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Unge lovende på NRK TV
 

Fjernsynsseriar frå 2000-åra
Norske fjernsynsseriar
Tråd

Tråd (av norrønt þráðr) er ei særs tynn snor som kan vera laga av tvinna fibrar eller filament. «Tråd» viste opphavleg til garn laga av fleire enkeltgarn som var tvunne saman. Tråd kan også visa til andre tynne snoraktige ting, som ståltråd, gjerdetråd, tanntråd eller telefontråd.

I mytologien finst ideen om livstrådar, trådar som skjebnegudinner eller norner spinn og som skildrar eit livsløp. Trådar er også kjende som hjelpemiddel som kan leia ein person gjennom ein labyrint eller vanskar, såkalla ariadnetrådar etter den greske soga om Ariadne.

I overført tyding kan ein snakka om ein (raud) tråd der noko går att i ei framstilling, om å miste tråden for det å koma ut av samanhengen eller gå i surr) om å samla trådane i ei hand for det å ha kontroll på alle felt i til dømes ei verksemd, eller å trekkja i trådane for det å styra noko (gjerne i det skjulte) som ein marionett. Om noko heng i ein tynn tråd kan det berre så vidt bergast.
Å slå på tråden kan brukast om det å ringja nokon med telefon, medan «knute på tråden» kan visa til ei misforståing eller eit uvenskap. Å vera utan ein tråd er ein metafor for det å vera naken, medan å vera lett på tråden kan visa til at ein er erotisk lauslynt.

Kjelder 

Tekstilar
Ord frå norrønt
Den Danske Salmebog

Den Danske Salmebog er salmeboka som blir nytta i den danske Folkekirken.
Det er kome ut 15 autoriserte danske salmebøker sidan reformasjonen i Danmark-Noreg i 1536. Den noverande boka blei gjeven ut i 2003 og inneheld 791 salmar.

I tillegg til salmane inneheld boksa også ritualboka og alterboka til Folkekirken, ei bønebok og utdrag frå Luthers lille katekismus.

Oppdeling av salmane 
Salmerne i Den Danske Samlebog frå 2003 er opdelt i desse kategoriane:

 1–14: Lovsange 
 15–51: Troen på Gud Fader 
 52–279: Troen på Guds Søn 
 280–317: Troen på Gud Helligånd 
 318–374: Den hellige, almindelige kirke 
 375–486: De helliges samfund 
 487–523: Syndernes forladelse 
 524–575: Kødets opstandelse og det evige liv 
 576–698: Kristenlivet 
 699–791: Menneskelivet

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Den Danske Salmebog» frå ,  den 22. januar 2017. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Salmebogen online
 Dendanskesalmebog.dk

Bakgrunnsstoff
 Salmebogen online
 Dendanskesalmebog.dk

Salmebøker
Folkekirken
Religion i Danmark
Hallad Ragnvaldsson

Hallad Ragnvaldsson (Hallað son Rögnvalds) var jarl på Orknøyane, truleg omkring år 890.

Norrøne kjelder 
Hallad Ragnvaldsson er nemnt i Orknøyingasoga og i «Soga om Harald Hårfagre».

Familie 
Far til Hallad var Ragnvald Mørejarl og mora var ei frillekone som vi ikkje kjenner namnet på. I Orknøyingasoga er det nemnt at han hadde fire brør, eller halvbrør, dei var: Rollaug, Einar, Rolv (Gange-Rolv) og Tore (Tore Teiande). Berre dei to siste var ektefødde søner av Ragnvald jarl. Ein femte bror var Ivar som fall på ei hærferd saman med Harald Hårfagre.

Orknøyjarl 
Etter at Ragnvald Mørejarl fekk kjennskap til at bror hans Sigurd og brorsonen Guttorm Sigurdsson var avlidne, sette han sonen sin, Hallad, til ny jarl på Orknøyane. Hallad busette seg på Rossøy (Mainland i Orknøyane).

På denne tida var det stor plage av vikingar som rana og drap folk, både på Orknøyane og på Katanes. Bøndene klaga seg til Hallad jarl, men han tykte det var vanskeleg å hjelpe dei, og til sist vart han lei av å vere jarl. Han sa frå seg tittelen og drog heim til Noreg for å bli bonde, og det blir sagt i soga at folk tykte at dette var ei skammeleg framferd (ferdð hin hæðiligsta).

Det er ikkje kjent verken når Hallad var fødd, eller når han vart jarl, men truleg må opphaldet hans på Orknøyane ha vore nokså kort og må kunne tidfestast til omkring 890.

Notar

Kjelder

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 The Northern Earldoms, av Barbara E. Crawford (2013) ISBN 978 1 9046079

Folk frå vikingtida
Folk frå norrøn tid
Jarlar av Orknøyane