alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Mellersta Österbotten

Mellersta Österbotten (fi. Keski-Pohjanmaan maakunta) er eit landskap i Finland. Det grensar til Österbotten, Norra Österbotten, Mellersta Finland og Södra Österbotten. Keski-Pohjanmaa er delt i to område, Karleby økonomiske region og Kaustby økonomiske region.

Kommunar 

Det er 12 kommunar i Mellersta Österbotten. Byane er sette med halvfeite typar.

Næringsliv 

I Mellersta Österbotten har tjærebrenning, handel og skipsbygging tradisjonelt vore dei viktigaste næringsvegane, og på 1800-talet var området eit av dei rikaste i Finland. I dag er Mellersta Österbotten eit av dei viktigaste sentra for høgteknologibedriftar. Jordbruket har satsa på miljøvenlege metodar. Landskapet er rikt på spesialiserte småbruk, med relativt effektivisert drift.

Mellersta Österbotten er blant dei største områda for økologisk jordbruk i Finland. Området har eit par hundre økobruk, de fleste driv med korn eller ber. Økologisk husdyrhald førekjem omtrent ikkje.

Historie 

Det var busetnad i området allereie i kamkeramisk tid, for ca. 5000 år sidan. Frå den tida er det merke etter landsbyaktige busetnader langs dåtidas elveosar, og i nærleiken av kysten. I og med at landet har heva seg etter istida, ligg desse buplassane langt frå den moderne kystlina, dei eldste over 100 m.o.h.

Bakgrunnsstoff 

 Keskipohjalaisia museoita ja kulttuuriympäristöjä 
 Kaustinen Folk Music Festival
 Keski-Pohjanmaan ammattikorkeakoulu
 Keski-Pohjanmaan koulutusyhtymä
 Keski-Pohjanmaan liitto
 KokkolaNet kaupunkiportaali Kokkolassa
 Kokkolan stads hemsida
 Karleby Veneziadens hemsida 
 Sanomalehti Keskipohjanmaan verkkolehti
 Ylen Radio Keski-Pohjanmaan verkkosivut
 Österbottningen

Landskap i Finland
Mellersta Österbotten
Norra Karelen

Norra Karelen (finsk Pohjois-Karjala) er eit landskap som høyrer til Östra Finlands län. Norra Karelen er, som namnet seier, ein del av Karelen. Norra Karelen er tynt befolka. Landskapet fekk ny busetnad frå flyktningane frå dei okkuperte delane av Karelen etter krigen, men store delar av generasjonen som voks opp på 1960-talet flytta ut, særleg til byar sør i Finland og til Sverige. I lag med Kajanaland og Lappland er Norra Karelen landskapet med høgast arbeidsløyse i Finland.

Kommunar 

Norra Karelen er delt opp i 16 kommunar, fem av dei har bystatus, og sett med halfeite typar i lista nedanfor.

 Bräkylä
 Ilomants
 Joensuu
 Juga
 Kides
 Kontiolax
 Libelits
 Lieksa
 Nurmes
 Outokumpu
 Polvijärvi
 Tohmajärvi
 Valtimo

Bakgrunnsstoff 

 Pohjois-Karjalan Liitto

Karelen
Landskap i Finland
Norra Karelen
Norra Savolax

Norra Savolax (finsk Pohjois-Savo) er eit landskap i Finland.

Kommunar 

Pohjois-Savo er delt inn i 18 kommunar.

Bakgrunnsstoff 
 Pohjois-Savo - Officiell hemsida

Norra Savolax
Landskap i Finland
Nyland

Nyland (finsk Uusimaa) er eit landskap i  Finland som høyrer til Södra Finlands län og ligg ved kysten langs Finskebukta.  Det historiske Nyland frå tida då Finland var ein del av Sverige omfatta eit større område som i dag er delt mellom Nyland, Östra Nyland og Kymmenedalen (Kymenlaakso).

Nyland, særleg kysten, har tradisjonelt vore svenskspråkleg område, men etter at Helsingfors vart hovudstad i Finland har finsk vorte majoritetsspråk i Helsingfors og byane rundt.

Flatemål er 6 366 kvadratkilometer og folketalet 1 329 004.  Nyland er det landskapet i Finland med høgast folketal, og det flytter om lag  100 000 - 200 000 menneske dit frå andre delar av Finland i året. Omtrent kvar fjerde finne bur i Nyland.

Bruttonasjonalprodukt i Nyland var i 2003 til saman 43 747 millionar euro. Næringslivet er dominert av tenesteytande næringar. Industrien er konsentrert langs Ring III, ein av ringvegane rundt Helsingfors, langs jarnvegen nordover og langs kysten vestover er områda med mest industri. Nyland har også mykje jordbruk.

Kommunar 
Sidan 1. januar 2013 har Nyland omfatta 26 kommuner, halvparten av dei har bystatus. Bynamna er skrivne med halvfeite typar.
15 kommunar er offisielt tospråklege. Resten er einspråkleg finske.

Bakgrunnsstoff 

 Nylands förbund / Uudenmaan liitto

Landskap i Finland
Gran

Gran (Picea abies) er eit tre i granslekta som er svært vanleg i Norden. Dette bartreet blir ofte kalla norsk gran, skogsgran eller vanleg gran for å skilja det frå andre grantypar.

Grantre blir brukt som planke- og møbelmateriale, som råstoff til å laga tremasse, cellulose, papir og kartong. Det er òg brukt til dekorasjon, særleg som juletre.

Skildring 
Grantre er tette bartre med mange kvasse nåler på 12–24 mm. Treet er tvikjønna og blømer i mai–juni. Dei om lag 4 cm lange, raude eller lysegrøne hoblomane står ytst på dei øvre greinene medan dei mindre hannblomane veks lenger nede og nær krona. Konglane er dei lengste i granslekta og blir 9–17 cm lange.

Rotsystemet spreier seg utover, slik at trea ikkje har feste djupt i jorda. Dei kan derfor lett blåsa overende i sterk vind, særleg om jorda er grunn eller oppbløytt. I Noreg kan treet bli opptil 50 meter høgt med ein stammediameter på opptil 1,5 meter.

Grantrea kan ha ulike former ut frå kvar dei veks. Trea er ofte kjegleforma, gjerne med rette greiner som står vassrett ut frå stammen. I område med mykje snøfall kan greinene vera korte og peika nedover for å minska vekta dei må bera om vinteren. Andre veksttypar av gran er kamgran, som har tynne greiner hengande som hår, og slangegran, eit tre med svært få sidegreiner. Krypande tre som slår rot frå greinene kan ein finna i verharde område, på fjellet og langs kysten.

Gran kan bli 200–300 år gammalt. Ho veks best på fuktig, næringsrik jord, men kan godt tola skugge. For å trivast treng treet stabilt vinterklima.

Utbreiing 

Det veks gran over heile Nordausteuropa, austover frå Noreg og Polen, og i fjella i Sentral-Europa. Uralfjella utgjer eit skilje der underarten Picea obovata tek over på austsida.

Treet kom først til Noreg for om lag tre tusen år sidan, men er no eitt av dei vanlegaste i landet, og fortsatt under utbreiing. Det veks naturleg dei fleste stader, bortsett frå på Vestlandet og i Nord-Noreg. Det finst likevel enkelte spreidde bestandar så langt nord som i Karasjok og Sør-Varanger.

Kjelder 
 http://www.trefokus.no/dt_singlearticleplain.aspx?m=40&amid=2841 
 http://www.steinkjer-kommune.net/eggevandring/byahalla/index.php?art_id=109
Denne artikkelen bygger på «Gran» frå , og «Norway Spruce» frå  den 31. desember 2005.  
Referansar

Bakgrunnsstoff 

Granslekta
Vjatsjeslav Molotov

Vjatsjeslav Mikhajlovitsj Molotov () var ein sovjetisk politikar og diplomat. Han var den einaste av dei framståande bolsjevikane som overlevde Josef Stalin sine utreinskingar på 1930-talet. Han var utanriksminister for Sovjetunionen frå 1939 til 1949 og frå 1953 til 1956.

Molotov vart i 1957 fråteken verva sine, og send som ambassadør til Mongolia. Nikita Khrusjtsjov hadde vorte ny leiar for Sovjetunionen, og ein trudde at Molotov ynskte å eit meir stalinistisk styresett. 

Molotov-Ribbentrop-pakta og molotovcocktail har namn etter Molotov. Byen Perm bar namnet Molotov frå andre verdskrigen fram til 1957.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Russiske politikarar
Folk frå den kalde krigen
Granslekta

Granslekta (Picea) er ei planteslekt av eviggrøne bartre i furufamilien. Dei er høge tre med greiner feste i regelmessige kransar. Nålene er stikkande, firkanta i tverrsnitt og festa på tappforma forhøgningar. Trea ber hengande konglar som fell av når dei er mogne. 

Vanleg gran er det vanlegaste treet av denne slekta i Noreg, medan andre typar helst må vera utplanta. Edelgran høyrer ikkje til granslekta.

Artar 
 1: Picea – Konglar med tjukke skjel, nåler kvadratiske i tverrsnitt
 1a – Konglar med stort sett spisse skjel, nåler sløve eller halvvegs kvasse
 Gran (Picea abies)
 Picea asperata, vestre Kina
 Picea meyeri, nordre Kina
 Picea koraiensis, Korea, nordaustre Kina
 Picea koyamae, Japan (fjell)
 1b – Konglar med jamnt avrunda skjel; nåler sløve eller halvvegs kvasse
 Orientgran (Picea orientalis), Kaukasus, nordaustre Tyrkia
 Picea morrisonicola, Taiwan (høgfjell)
 Picea wilsonii, vestre Kina
 Picea obovata, nord i Norden, Sibir
 Picea schrenkiana, Sentral-Asia, fjell
 Picea smithiana, vestre Himlaya
 Picea alpestris, Alpane i Europa
 1c – Konglar med jamnt avrunda skjel, kvasse nåler
 Picea maximowiczii, Japan (fjell)
 Picea torano, Japan.
 Picea neoveitchii, nordvestre Kina (truga)
 Picea martinezii, nordaustre Mexico (truga)
 Picea chihuahuana, nordvestre Mexico 
 2: Omorika – Konglar med tjukke, bølgande skje, nåler svært flate
 2a – Konglar med stort sett avrunda skjel, nåler flate, kvite på undersida
 Picea breweriana, Klamathfjella i Nord-Amerika
 Picea brachytyla, sørvestre Kina 
 Picea farreri, nordaustre Burma, sørvestre Kina (fjell)
 Serbargran (Picea omorika), Serbia, dyrkingsområde
 2b – Konglar med hovudsakleg bølga skjel; nåler noko flate, ofte lysare på undersida.
 Svartgran (Picea mariana), nordre Nord-Amerika
 Picea rubens, nordaustre Nord-Amerika
 Picea glehnii, nordre Japan
 Picea alcockiana, fjellområde i Japan
 Purpurgran (Picea purpurea), vestre Kina
 Picea balfouriana, vestre Kina
 Picea likiangensis, sørvestre Kina
 Picea spinulosa, austre Himalaya
 3: Casicta – Konglar med svært tynne, bølgande skjel
 Kvitgran (Picea glauca), nordre Nord-Amerika
 Engelmannsgran (Picea engelmannii), fjella i vestre Nord-Amerika
 Sitkagran (Picea sitchensis), stillehavskysten av Nord-Amerika
 Picea jezoensis, Nordaustasia, Kamsjatka sør til Japan. 
 Blågran (Picea pungens), Rocky Mountains i Nord-Amerika

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Gran-slægten» frå , og «Spruce» frå  den 31. desember 2005.

Bakgrunnsstoff 

 Ulike artar og kultivarar av grantre 

 
Furufamilien
Kontreadmiral

Kontreadmiral er ein militær offisersgrad mellom flaggkommandør og viseadmiral i krigsflåtar, m.a. i den norske Marinen. Kontreadmiral svarar til generalmajor i hæren.

Sjølve ordet kontreadmiral kjem frå fransk og skal uttalast med trykk på o-en, ikkje på e-en. (Sjølv om mange i Sjøforsvaret uttaler det med trykk på andre staving, er dette ifølgje Norsk språkråd ukorrekt.)

Schoutbynacht (nederlandsk schout-bij-nacht) er den tilsvarande militærgraden til sjøs på 1700-talet. Mellom dei meste kjende schoutbynachtar i den norske historia er Peter Wessel også kjend som Tordenskjold. Han vart utnemnd av Frederik IV i desember 1718. Schoutbynacht vart i 1771 erstatta med kontreadmiral.

Militære gradar
Norske militærgradar
Osp

Osp (Populus tremula) er eit lauvtre i poppelslekta som er kjend for å skjelva mykje og høglytt med lauvet. Treet veks i Nord-Europa og Asia. I Noreg finst den nordlegaste førekomsten av osp i Gamvikneset i Finnmark. Dette er den nordlegaste  naturlege førekomsten i verda.

Osp er tradisjonelt blitt brukt til å laga matilåt av, fordi treet ikkje set smak på maten, og held seg lyst og vakkert også når det blir gammalt. Det blir brukt til å laga sikre fyrstikker med liten etterglød, og til å laga cellulose og sponplater.

Sjå òg
 ospeminermøll

Kjelder
http://fuv.hivolda.no/prosjekt/dagfinnengen/osp.htm 

Denne artikkelen bygger på «Aspen» frå ,  den 31. desember 2005.

Bakgrunnsstoff

lauvtre
poppelslekta
vierfamilien
SGML

SGML (Standard Generalized Markup Language) er ein ISO-standard frå 1986 (ISO 8879) og er som XML eit metaspråk. Det vil seie at språket vert nytta for å definere markup-språk. XML er ein W3C-standard frå 1998 og er eit subset av SGML. SGML er meir komplekst og meir komplisert å implementere enn XML, men språket er meir fleksibelt. I motsetnad til XML så held SGML seg alltid til ein DTD (Document Type Definition).

Sjå også 

Skilnadar og samanlikning mellom SGML og XML: 

W3C-standardar
ISO-standardar
Meter over havet

Omgrepet meter over havet (forkorta moh.) vert brukt for å definere høgda til eit punkt i høve til havnivået, målt i meter. Nemninga meter under havet vert på liknande vis nytta om stader som ligg lågare enn havnivået. I somme land er det vanleg å oppgi måla i fot istaden for meter. 

På kart er høgda over havet gjerne markert med fargar eller kotar. Høgda til innsjøar, fjell, åsar, søkk i terrenget og andre topografisk interessante punkt kan òg bli markert med tal.

Høgda vert rekna frå middelvasstanden langs kysten på eit fastsett tidspunkt, ein normalnull, som for det nasjonale høgdemålingssystemet i Noreg er året 1954 og knytt til eit fastmerke som finst ved Tregde vasstandsmålar i nærleiken av Mandal. Den høgda dette fastmerket er plassert i, er fastsett i 1954 på grunnlag av ei utjamning av utrekningar av middelvasstanden for vasstandsmålingar gjort frå 18 til 53 år i Oslo, Nevlunghavn, Tregde, Stavanger, Bergen, Kjølsdal og Heimsjø.

Hypsografi er skildringa av høgdeforholda på jorda. Ei hypsografisk kurve er ei grafisk framstilling av korleis arealet på jordoverflata i middel er fordelt på dei ulike høgdenivåa.

Kjelder

Geodesi
Topografi
Fysisk geografi
Landmåling
Fjellklatring
Lengd
Fjellkjede

Fjellkjede, fjellrekk(j)e eller fjellgard er eit større område med samanhengande fjellformasjonar. Døme på fjellkjeder er Alpane og Pyreneane i Europa, Uralfjella og Kaukasus mellom Europa og Asia, Atlasfjella i Afrika, Himalaya i Asia, Rocky Mountains i Nord-Amerika og Andesfjella i Sør-Amerika. 

Norske fjellkjeder er Romsdalsalpane, Sunnmørsalpane, Jotunheimen, Lyngsalpane og Vestnesfjella.

Bakgrunnsstoff 

 
Fjell
Førsteklatring

Førsteklatring eller førstebestiging er eit omgrep eller ei utmerking som fortel kven som først klatra opp på eit fjell, eller klatra ei gitt rute. Førsteklatringar er viktige og respekterte fordi dei står for sjølve utforskinga av fjellet, og risikoen er høgare for den første klatraren/ane enn dei som kjem seinare. 

Dei fleste førsteklatringane opp på mindre fjell gjorde før 1850 vart stort sett utført på grunn av yrke, slik som jordbruk, kartlegging eller oppmåling. Etterkvart vart klatring meir ein sport så mindre tilgjengelege fjell vart klatra. Sidan dei fleste toppar no er klatra, vil framtidige førstebestigningar dreie seg om å vere første person eller gruppe som klatrar ei ny rute opp eit fjell.

Kjende førsteklatringar 

Klatring
Fjell
Klatrerute

Ei klatrerute er ruta (vegen) ein klatrar nyttar for å komme seg til toppen av eit fjell, ein stein eller ein isvegg. Klatrerutene kan ha svært ulike graderingar, også for same fjellet. For ein klatrar undervegs mot toppen vil det vere svært vanskeleg å skifte rute midtvegs, så ruteval og planlegging er viktig. For kjende fjell og fjellveggar vert det ofte gjeve ut sokalla klatreførarar som skisserar ei klatrerute i detalj, gjerne med teikningar og kart, informasjon om vanskelege parti, standplassar og så vidare.

Fjell
Klatring
Tsjita oblast

Tsjita oblast, (russisk Читинская область) var ein provins (oblast) i Russland og eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. Det sjølvstyrte området Aga Burjatia var ein del av provinsen. Hovudstaden var Tsjita, arealet er 431 500 km² og innbyggjartalet er 1 155 000 (2002). Den 1. mars 2008 vart Tsjita oblast og Aga Burjatia slått saman og danna det nye territoriet Zabajkalskij kraj.

Tsjita oblast ligg sør i Sibir, og grensar til Mongolia og Kina i sør. Området består hovudsakleg av mellom-høge fjell, (600-700 meter over havet), men fjellkjeda Kodar i nord når opp til 3000 meter over havet. Om lag halvparten av territoriet er skogkledd, og her er mange innsjøar. Klimaet er kontinentalt, mellomtemperaturen i januar er - 30 grader celsius, i juli + 20 grader celsius. Område i nord har permafrost. Naturressursane omfattar førekomstar av gull, molybden, tinn, bly, sink og kol. Matproduksjon i området er hovudsakleg saueal. I liten skala vert det dyrka poteter, grønsaker, kveite, havre, bygg og bokkveite. Den transsibirske jernbanen går gjennom området.

Befolkninga er hovudsakleg russarar, men her bur òg mellom anna mange burjatar, særskilt i Aga Burjatia. 

Den første befolkninga ein kjenner i området var burjatar og mongolar. På 1200-talet vart det del av det mongolske riket. Dei første russarane som kom hit var kosakkar i 1653. Allereie i løpet av 1600-talet oppstod dei første permanente russiske støttepunkta. I 1689 vart grensa til Kina regulert ved Nertsjinsk-traktaten. Etter den russiske revolusjonen var Tsjita i hendene på kontrarevolusjonære styrkar, kvitegardistar, mellom 1918 og 1920. Frå 1920 til 1922 var Tsjita hovudstad for den sovjetisk-kontrollerte Fjernaustlege republikken, som i 1922 vart slått saman med den russiske sovjetrepublikken. Tsjita oblast vart oppretta i 1937. Etter oppløysinga av Sovjetunionen vart Tsjita oblast eit føderasjonssubjekt i den russiske føderasjonen. Ved det siste valet til lovgjevande forsamlinga i Tsjita oblast, 17. oktober 2004, vart Sameint Russland det klart største partiet, med 35,6 % av røystene.

Bakgrunnsstoff 
Kommersant artikkel på engelsk

Tidlegare russiske føderasjonssubjekt
XSL

XSL, eigentleg the eXtensible Stylesheet Language, er eit sett av programmeringsspråk som blir brukt til å overføre XML-filer til andre format, vanlegvis til HTML, men i prinsippet til kva slags tekstbasert format som helst. Det er tre språk i XSL-settet:

 XSL Transformations (XSLT): eit XML-språk for å skrive om XML-dokument
 XSL Formatting Objects (XSL-FO): eit XML-språk for å skildre den visuelle formateringa til eit XML-dokument
 the XML Path Language (XPath): eit språk som ikkje er skrive etterXML, men som blir brult av XSLT for å plukke ut visse delar av eit XML-dokument.

Desse språka er definerte som W3C-tilrådingar.

Bakgrunnsstoff 
 XSL language definition
 Extensible Stylesheet Language
 What is XSL-FO?
 XML Focus Topics : CSS, XSL, XSL-FO
 XSL formatter
 Apache FOP
 IBM XSL Formatting Objects Composer
 W3Cschools XSL Tutorial 
 <oXygen/> XSL editor and debugger

Programmeringsspråk
Internettstandardar
Dei fem søylene i islam

Dei fem søylene i islam er namnet på dei mest grunnleggjande rituala i sunni-islam. Omgrepet vert ikkje nytta i sjia-islam, men rituala er å finna att i Usūl al-Dīn (religionen sine røter) og Furū al-Dīn (religionen sine greiner).

Dei fem søylene i islam 
 Trusvedkjenninga (Sjahada) - erklæringa av at ingen er verd å dyrka unnateke Gud og at Muhammed er Gud sin bodbringar. 
 Bøn (Salát) - dei fem daglege bønene
 Almissar (Zakat) - som generelt er 2.5 % av oppsparte midlar for den rike i handel og industri og 10% til 20 % av årleg produksjon for jordbrukarar. Desse pengane, eller produkta, vert distribbuert blant fattige. 
 Faste (Sawm) - å lata vera å eta, drikka og ha seksuell omgang mellom soloppgang og solnedgang i fastemånaden ramadan, den niande månaden i den islamske kalenderen. 
 Pilegrimferda til Mekka (Hadj) - pilegrimsferda vert gjort i månaden Zul Hijjah, og alle muslimar som er i stand til å utføra ho skal reisa i pilegrimsferd minst ein gong i løpet av livet.

Andre søyler? 
Hjå khawaridjittane, ei tidleg muslimsk sekt, samt hjå enkelte moderne djihadistar, vert djihad (bokstaveleg tala strev, men gjerne tolka som heilag strid) rekna for å vera ei sjette søyle i islam. Ismailiane, ei retning av sjia-islam har sju søyler: 

 walaiah, kjærleik til Gud, profetane, imamen og dai-en.
 tahara, reinleik
 salah, bøna
 zakah, almissar
 sawm, faste
 hadj, pilegrimferda
 djihad, strev for Guds sak.

Drusarane, ei omstridd muslimsk gruppe har også sju søyler, dei fem vanlege, i tillegg til truskap mot imamen og strev for Gud sak.

Fem
Muslimsk teologi
World Wide Web Consortium

World Wide Web Consortium (W3C) er ein organisasjon som blei danna i oktober 1994. Han har som siktemål å utvikle protokollar og standardar for verdsveven. W3C arbeider også med utdanning og utvikling av programvare, og med validering av nettsider. Organisasjonen er leia av Tim Berners-Lee, som var den som danna verdsveven.

Sjå òg 
 Stilark, CSS
 DOM
 Device Independence
 RDF
 SMIL
 SVG
 WAI
 XHTML
 XML
 XML Information Set
 XPath

Bakgrunnsstoff 
 Heimeside for W3C (med peikarar til lokale kontor)
 About the World Wide Web Consortium
 W3C HTML homepage
 W3C Technical Reports and Publications
 W3C Process Document
 W3C Quality Assurance Specifications Guidelines
 The Web Standards Project

Internettstandardar
Internasjonale organisasjonar
Skipingar i 1994
Massey Ferguson

Massey Ferguson vart til ved at den kanadiske landbruksmaskin- og traktor-produsenten Massey-Harris og det britiske selskapet Ferguson i 1953 slo seg saman til «Massey Harris Ferguson» (som i 1958 vart forenkla til «Massey Ferguson»). 

Massey Ferguson utvikla seg til ein av dei største produsentane av landbrukstraktorar i verda. På trass av den kanadisk avstamminga forgjekk det meste av den nordamaerikanske produksjonen i USA. I Europa har/hadde Massey Ferguson store fabrikkar i Storbritannia og Frankrike. Traktorane vart òg produserte på lisens mange stader i verda: Jugoslavia, India, Iran, Pakistan, Polen, Tyrkia, Venezuela, osb. 

På 1970-talet fekk Massey Ferguson økonomiske problem og kom under kontroll av Conrad Black, for så i 1981 å verta reorganisert som Varity Coorperation. I 1994 kjøpte AGCO Massey Ferguson og nyttar no «Massey Ferguson» som eit varemerke.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Massey-Ferguson Tractors
 Harry Ferguson Story

Traktorprodusentar
Skipingar i 1953
Canadiske føretak
Reuven Zaslani

Reuven Zaslani var leiar for Jewish Agency si etterretningsavdeling i Jerusalem då staten Israel vart oppretta. Seinare var han Mossad sin første leiar.

Mossad
Anatoliske språk

Anatoliske språk er ei gruppe av språk som vart snakka i Anatolia. Dei utgjer ein underfamilie av dei indoeuropeiske språka. Det mest kjende anatoliske språket er hetittisk, andre språk er luvisk, palaisk, lydisk og lykisk.

Anatoliske språk
Tokariske språk

Tokariske språk er to utdøydde indoeuropeiske språk som var i nær slekt med kvarandre, tokarisk A og tokarisk B. Dei vart snakka i Sentralasia. Språket er kjent frå tekstar skrivne ca 500–700 e.Kr. Tekstane vart funne i byrjinga av 1900-talet i den kinesiske provinsen Xinjiang. Tekstane er omsetjingar frå sanskrit av buddhistiske tekstar.

Døme på tokarisk

Bakgrunnsstoff 
 Tocharian alphabet.
 Tocharian alphabet
 Modern studies are developing a Tocharian dictionary.
 Mark Dickens, 'Everything you always wanted to know about Tocharian'. 

 
Einskildspråk
Mordor

Mordor er eit oppdikta område i fleire verk av forfattaren J.R.R. Tolkien. Mellom anna er Mordor kjend frå romanverket Ringdrotten. Mordor er eit område i den oppdikta verdsdelen Midgard. 
Mordor er landet der den vonde herskaren Sauron held til. Det er òg dit ein må dra for å øydeleggja den farlege ringen hans.

J.R.R. Tolkien
Oppdikta stader
Orrevatnet

Orrevatnet er ein innsjø i Klepp kommune i Rogaland fylke. Orrevatnet er ein del av området Orre. Orrevatnet er kjend for eit rikt fugleliv.

Kring vatnet vert det drive stort innan landbruk.

Bakgrunnsstoff 
 Landskapet på Orre 

Innsjøar i Rogaland
Geografi i Klepp
Nyttårsforsett

Eit nyttårsforsett eller eit nyårsforsett er ein lovnad ein gjer til seg sjølv ved nyttår som går ut på å byrja eit nytt og betre liv. 

Det kan vera å slutta med ein uvane, leggja seg til ein god vane, eller ta til med eit nytt prosjekt. Å slutta å røyka, gå ned i vekt eller byrja å trena er typiske slike lovnader. Andre lovnader kan gå ut på å leva meir miljøvennleg eller å gje pengar til gode føremål.

Nyttårsforsett blir typisk laga før nyttårsaftan og trer i kraft ved midnatt 1. januar. Som regel er planen at ein skal halda dei på ubestemt tid framover. Svært ofte vil dei gode forsetta visna etter kvart.

Å laga til og halda nyttårsforsett kan minna om kristen oppførsel under fastetida, der mange truande gjev opp eit gode i perioden tida varar. Skilnaden er at fastetida er fastsett til førti dagar, og at målet med denne tida er å ofra noko til Gud, ikkje nødvendigvis å prøva å forbetra seg sjølve.

Forsett
Motivasjon