alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
The Hitchhiker's Guide to the Galaxy

The Hitchhiker's Guide to the Galaxy er ein science fiction-komedieserie laga av Douglas Adams som debuterte som ein radioserie på BBC Radio 4 i 1978. Sidan det har serien vorte tilpassa andre format, som teater, ein bokserie på fem bøker publisert mellom 1979 og 1992, ein fjernsynsserie frå 1981, ein film frå 2001, eit dataspel og teikneseriar.

Bøkene
Bøkene er skildra som «ein trilogi i fem delar». Adams skreiv til saman fem bøker i serien, samt novella «Young Zaphod Plays It Safe»:

 The Hitchhiker's Guide to the Galaxy, 1979 (norsk tittel: Haikerens guide til galaksen)
 The Restaurant at the End of the Universe, 1980 (norsk tittel: Restauranten der universet slutter)
 Life, the Universe and Everything, 1982 (norsk tittel: Livet, universet, og alt mulig)
 So Long, and Thanks for All the Fish, 1984 (norsk tittel: Ha det, og takk for all fisken)
 Mostly Harmless, 1992 (norsk tittel: Stort sett harmløs)

Hitchhiker's Guide to the Galaxy, The
Hitchhiker's Guide to the Galaxy, The
Baglarane

Baglarane var ei kyrkjeleg gruppe som kjempa mot Sverre og birkebeinarane i borgarkrigstida i Noreg. Namnet kjem av norrønt språk bagall, som tyder bispestav. Baglarane vart stifta i 1196 av biskop Nikolas Arnesson i Oslo og erkebiskop Eirik av Nidaros. I hovudsak var det vikværingar som vart med. Baglarane vart slegne av kong Sverre. Etter at han døydde vart det inngått eit forlik med kongemakta. I denne tida hadde baglarane base på Helgøya i Mjøsa. Baglarane underordna seg heilt under birkebeinarane frå 1217. Rolla til baglarane vart overteke av ribbungane. Baglarane er den mest kjende gruppa av dei som kjempa mot birkebeinarane.

Andre grupper som kjempa mot birkebeinarane 
Lendmannspartiet var eit parti etter 1150. Ein av leiarane var Erling Skakke.
Heklungane er ei gruppe som vart nemnd i 1183.
Kuvlungane et eit parti danna i 1184, som hadde Jon Kuvlung som hovding. Jon hadde vore munk på Hovedøya og namnet kuvlung var eit spottenamn birkebeinarane  nytta om flokken (norrønt: kufl tyder munkehette). Kuvlungane vart slegne av kong Sverre ved Bergen i 1188 der Jon Kuvlung fall.
Breiskjeggflokken kjend frå 1190-1191, leia av Torleiv Breiskjegg.
Øyskjeggflokken eller Øyskjeggane (norrønt: eyskeggjar) stifta i 1193 og vart rekruttert mellom dei norrøne innbyggjarane på de skotske øyane. Øyskjeggflokken vart slegen av kong Sverre i 1194.
 Slittungane ein flokk av fattigfolk leia av presten Bene frå kring 1216 til 1220. Dei slo seg i lag med ribbungane 
Ribbungane (norrønt: røvar) var ein opprørsflokk stifta av tidlegare medlemmer av baglarane (m.a. Gudolf av Blakstad) i 1219 og hadde til 1227 stor innflyting på Austlandet. Kongsemnet til Ribbungane var Sigurd Ribbung.
Vårbelgane eller varbelg var dei som kjempa under Hertug Skule mot Håkon Håkonson i 1239 og 1240. I hovudsak kom dei frå Austlandet. I 1189 og 1190 var namnet vårbelg nytta om ein flokk som gjorde opprør mot kong Sverre. Vårbelg (norrønt: várbelgir) tyder vårskinn, som er eit skinn av dårleg kvalitet. Igjen viser dette til fattigfolk.

Vidgjetne baglarar 
Andreas Simonson
Erling Steinvegg
Gudolf frå Blakstad
Nikolas Arneson
Reidar Sendemann

Litteratur 
Sturla Tordsson: Håkon Håkonsson saga
Karl Jónsson: Sverres saga
borgarkrigstida
Trilogi

Ein trilogi er ei samling av tre kunstnariske verk, vanlegvis innan litteratur eller film. Avsnitta i trilogien har noko til felles, vanlegvis ei handling som føregår over dei tre delane, men det finst òg trilogiar med ein tematisk eller meir abstrakt samanheng.

Kultur
Bokseriar
Film
Talet 3
 

de:Mehrteiler#Dreiteiler (Trilogie)
Basjkirsk

Basjkirsk er eit språk i den tyrkisk språkfamilien. Det er i svært nær slekt med tatarsk, og det er dei som meiner det er ein tatarsk dialekt. Dei fleste talarane av basjkirsk bur i Basjkortostan og andre stader i Volga-Uralområdet: I Tatarstan, Udmurtia, Mari El, Tsjeljabinsk oblast, Orenburg oblast, Sverdlovsk oblast og Kurgan oblast, og i Perm kraj. Det finst også små basjkirske minoritetar i Kasakhstan (41 847) og Usbekistan (34 771). Ved folketeljinga i 2010 var det 1 152 000 menneske som snakka basjkirsk i Russland. Tilsvarande tal frå 1989 var i Sovjetunionen 1 047 000 basjkirspråklege menneske. I tillegg var det då 26 737 som oppgav basjkirsk som andrespråk, og omtrent 300 000 basjkirar som oppgav tatarsk som førstespråk.

Alfabet 
Basjkirane brukte tatarsk, skrive med det arabiske alfabetet som skriftspråk fram til 1923, då vart det, som resultat av oktoberrevolusjonen, skapt eit baskirsk skriftspråk. Det vart i byrjinga skrive med det arabiske alfabetet, men i 1930 gjekk dei over til det latinske alfabetet, som vart erstatta med det kyrilliske alfabetet i 1938. Det basjkirske alfabetet består av det grunnleggjande kyrilliske alfabetet, med desse ni tilleggsbokstavane: (). Etter at Sovjetunionen fall saman er det utvikla eit nytt latinsk alfabet for basjkirsk, og Basjkortostan vedtok i 2002 at dette nye alfabetet skulle erstatte det kyrilliske i 2010.

Fotnotar

Kjelder 
 Finsk wikipedia

Bakgrunnsstoff 
 Det basjkirske alfabetet

Tyrkiske språk
Språk i Russland
Språk i Tatarstan
Einskildspråk
Jukagirske språk

Jukagirske språk er ein liten språkfamilie som består av berre to språk, nordjukagirsk og sørjukagirsk. Dei jukagirske språka er ikkje forståelege seg i mellom, men i slekt med kvarandre. Slektskap med andre språkfamiliar har det ikkje vore mogleg å fastslå, sjølv om det finst dei som vil slå dei saman med dei uralske språka til ein jukagirsk-uralsk familie. Jukagirsk blir dermed ofte rekna som eit paleosibirsk språk, dette er ei eining basert på geografiske heller enn genetiske kriterium.

Dei jukagirske språka blir snakka i dei nordaustlege delane av Sibir, langs Kolymaelva. Ved folketeljinga i Russland vart det tald 370 personar som tala jukagirsk.

Fotnotar

Paleosibirske språk
Tidenprisen

Tidenprisen er ein skjønnlitterær pris som er blitt delt ut av Tiden Norsk Forlag sidan 1996. Prisen skal gå til ein forfattar som «gjennom sine utgivelser har forent litterær kvalitetsbevissthet med evne og vilje til å kommunisere med et lesende publikum». Siste foreløpige utdelinga var i 2004.

Prisvinnere 
 1996 – Tore Renberg
 1997 – Nils Fredrik Dahl
 1998 – Kristine Næss
 1999 – Lars Ramslie
 2000 – Einar O. Risa
 2001 – Pål Christiansen
 2002 – Arne Ruste
 2003 – Gaute Heivoll
 2004 – Jens M. Johansson

Norske litteraturprisar
Tiden Norsk Forlag
Skipingar i 1996
Nordjukagirsk

Nordjukagirsk eller tundrajukagirsk er det eine av to jukagirske språk. Det blir snakka av 30–150 menneske i det austlege Sibir, i Magadan oblast og republikken Sakha.

Fonologi

Vokalar

Dei lange midtre vokalane ,  og  blir uttalt som diftongar ,  ja  i trykksterk staving.

Konsonantar

Uvular frikativ  blir uttalt som plosiv  etter velar nasal .

Staving
Stavingsstrukturen er KVK, eller høgst ein konsonant kan opptre i byrjinga og slutten av ordet, og det kan vere høgst to konsonantar etter kvarandre midt i ordet.

Jukagirske språk
Språk i Russland
Språk i Sakha
Einskildspråk
Reformasjonen

Reformasjonen var ei religiøs omvelting frå katolisisme til protestantisme i delar av Europa på 1500-talet. Reformasjonen vart utløyst av Martin Luther, som formulerte sine 95 tesar, og ifølgje tradisjonen slo dei opp på kyrkjedøra i Wittenberg den 31. oktober 1517. Luther understreka kor viktig den individuelle trua er i høve til sakramenta og vekt på gode gjerningar. Han plasserte menneska meir direkte i høve til Gud enn kva ein gjorde i den katolske kyrkja. Reformasjonen spreidde seg etter kvart frå Nord-Tyskland til Skandinavia, Sveits og Frankrike. I England oppstod det parallelt ein reformasjon grunna i politiske omsyn, som etter kvart tok mykje av den same leia som reformasjonen på kontinentet.

Bakgrunnen for reformasjonen var ei tidlegare reformrørsle innan den katolske kyrkja, i tillegg til renessansen med sine studiar av gamle tekstar og vekt på individet. Utviklinga vart òg stimulert av oppfinninga av boktrykking, aukande handel og framveksten av ei mellomklasse, og av politiske motsetnader. 

Det kom til ein lang og bitter konflikt mellom katolikkar og protestantar på 1500-talet, som var ein viktig grunn til tredveårskrigen. Seinare vart det organisert ei omdanning av den katolske kyrkja, ofte kalla den katolske motreformasjonen. Danmark-Noreg gjekk over til protestantismen i 1536/1537.

Sjå òg 
 Reformasjonen i Danmark-Noreg
 Reformasjonen i England
 Kalvinisme

 
Kyrkjehistorie
1500-talet
HEISAN

HEISAN er eit mikroprosessorsystem utvikla av Kjell Brønstad ved Universitetet i Bergen i 1982. Systemet var basert på mikroprosessoren MOS Technology 6502 frå MOS Technology. Datamaskinen vart nytta både i opplæring og i eksperiment, mellom anna til instrumenteringssystem på ballong.

Mikroprosessorar
Trekrypar

Trekrypar (Certhia familiaris) er ein sporvefugl i trekryparfamilien.

Utbreiing og taksonomi 
Utbreiingsområdet strekker seg gjennom dei tempererte delane av Eurasia frå Irland til Japan. I vestre delen av utbreiingsområdet har fuglen spreitt seg til Ytre Hebridane i Skottland, trengt lengre nord i Noreg, og første kjende hekking i Nederland fann stad i 1993. Trekryparen hekkar ned til havnivå i den nordlege delen av utbreiingsområdet, lengre sør er fuglen helst å finne i fjelltrakter. I Pyrenéane finn ein fuglane hekkande over 1370 moh. Typiske hekkeområde har julitemperaturar normalt mellom 14–24°C. I alt finst det 23 underartar.

Førekomst i Noreg 
Fuglen hekkar vanlegast på Austlandet og i Trøndelag, ikkje fullt så vanleg på Sørlandet og Vestlandet, og meir spreidd nord til Bardu. Ein reknar med 20-100 tusen par i landet.

Utsjånad 
Trekryparen har bøygd nebb, mønstrete brun overside, kvitaktig underside og lange stive styrefjør som fuglen brukar for å balansere opprett på trestammer og greiner.   
Han er ikkje så lett å få auge på. Han klatrar i spiral rundt trestammane på leiting etter mat.

Læte 
Kontaktlæta er eit lågmælt tynt og kvast sit, men den mest høyrde læta er eit gjennomtrengande tsri, iblant oppatteke som ein serie notar. Hannen sin song vert innleia med  srrih, srrih etterfølgd i tur av eit fåtal kvitrande notar, ei lengre dalande pludring, og ei visling som fell og sidan stig.

Levevis

Biotop 
Arten kan treffast i alle slags skog.

Føde 
Trekryparen er insektetar og klatrar opp trestammer som ei mus på leiting etter insekt som fuglen plukkar frå sprekker i borken med sin fine bøygde nebb. Fuglen kjem eit stykke opp på treet før han flyg til foten av neste tre med ei karakteristisk uregelmessig flukt. Fuglane lever kvar for seg om vinteren, men held gjerne saman med meiseflokkar, og trekryparane kan finne sams soveplassar i kalde tider.

Hekking 
Trekryparen hekkar frå eit års alder. Reiret vert gøymt i holrom i tre eller bakom borkflak, og er bygd av kvistar, granbar og gras eller bork, og fora med finare material som fjør, ull, mose, lav eller spindelvev.  Hoa legg 5-6 kvite egg med rosa prikkar og vert mata av hannen medan ho rugar, men egg og ungar er sårbare for angrep frå spetter og dyr som ekorn og små mårdyr. Trekryparen kan ha to kull.

Trekkvanar 
Trekryparen er standfugl i dei mildare vestlege og sørlege delane av hekkeutbreiinga, men somme individ i nord flyttar sørover om vinteren, og populasjonar som hekkar i fjelltrakter kan flytte lågare ned til vinteren. I Noreg overvintrar mange trekryparar, men nokre trekk sørover i september-oktober.

Kjelder

 Norsk ornitologisk forening
 Miljølære
 Bilete av trekrypar 
 Norsk Fugleatlas, 1994.
 Norsk RingmerkingsAtlas, 2006.

Denne artikkelen bygger på «Trädkrypare» frå ,  den 25. februar 2012.

Bakgrunnsstoff 

Trekryparfamilien
Fuglar i Noreg
Svartmeis

Svartmeisa (Periparus ater) er ein liten fugl i meisefamilien som er vanleg i mesteparten av Europa og delar av Asia og Afrika. I Noreg finn me ho som oftast i barskog (særleg gran) nord til Saltdalen og Fausketraktane.

Skildring 
Svartmeisa er ein liten fugl, som vert mellom 10 og 11,5 cm lang i vaksen alder. Hovudet, nakken og delar av brystet er svart, bortsett frå ein karakteristisk kvit flekk i bakhovudet og på sidene av andletet. Undersida er lys, og beina er blyfarga. Ungfuglen liknar foreldra.

Fuglen et frø og insekt, og hamstrar næring. Han er stand- og streiffugl, og opptrer nokre år i invasjonar.

Formeiring 

Svartmeisa er den einaste av meisene som vanlegvis hekkar i holrom på bakken eller i fjellsprekkar, men også i treholer og liknande.
Det er hoa som byggjer reiret, som regel av mose, ull og hår. Ho legg 8-9 (7-11) kvite egg med raudbrune flekkar. Som regel får dei 1-(2) kull i april-mai og juli-august. Hannen rugar i 14-18 dagar og ungane si reirtid er 16-19 dagar.

Låt 
Svartmeisa lokkar tynt og fløytande m.a. «tuii, tuii si tuu» eller «stii!» Songen liknar litt på kjøttmeisa, men tonane er lysare, meir vemodsfylte: «ti-du-vii ti-du-vii, ti-vitt», eller med tydeleg s-lyd, «ti-vits ti-vits»

Bakgrunnsstoff 

 Engelsk wikipedia
 Norsk ornitologisk forening
 Svartmeis 

Fuglar i Noreg
Meisefamilien
Fuglekonge

Fuglekongen (Regulus regulus) er minste fuglen i Europa, og veg mellom 4,5 og 6 gram. Det latinske namnet Regulus, 'liten konge', heng truleg saman med at hannen har ei oransjegul stripe på issen, ei «kongekrone» som syner godt når fjøra på hovudet reiser seg som ein topp. Fuglekongen høyrer til fuglekongefamilien, Regulidae.

Utsjånad 
Fjørdrakta er gulgrøn, med litt svart og litt kvitt på vengene. Hannen har gul og oransje isse med svarte kantar, medan hoa har gul isse. Nebbet er kort og spisst og blir brukt til å plukka insekt frå borken av tre.
Fuglekongen kan bli opptil 3 år og 4 mnd. etter ringmerking.

Song 
Songen er ein spinkel og einsformig strofe som nesten ikkje kan høyrast når andre fuglar syng. Under songen reiser fuglekongen hovudfjørene, og då ser ein hannen si oransjefarga issefjør som er kanta av to svarte striper.

Hekking 
Fuglen hekkar i mars–april. Hoa legg 8– 11 egg som blir klekte etter 14— 17 døgn. Dei dreg frå reiret etter om lag tre veker.

Reiret byggjer fuglen vanlegvis høgt oppe i eit grantre. Det er korgforma, og heng på undersida av ei grein, godt skjult (sjå bilde). Reiret er svært vanskeleg å oppdage, men her er eit tips: Veit du om lag kvar fuglen byggjer reir, kan du legge ut nokre fine fjør og dun i området og spionere på fuglekongen i byggjeperioden. Han vil nok bruke det du har lagt ut, og du finn reirplassen.

Levevis 
Fuglekongen er ein aktiv og selskapeleg fugl. Han lever i små flokkar, ofte saman med meisar. Han flyg frå tre til tre og leiter etter mat medan han held kontakten med andre fuglar i flokken med tynne pip. I meisetoga finn fuglekongen og svartmeisa maten i ytre delen av greinene medan dei større artane finn føda lengre inne. 

Fuglen et edderkoppar, insekt som spretthalar og bladlus, larvar og insektegg som han plukkar frå greiner og bork oppe i tretoppane. Også kokongar frå leddyra vert etne. I sjeldnare tilfelle et han pollenkorn. Måten han flyg på minner litt om ein kolibri — han kan nemleg halda seg flygande framfor ei grein i fleire sekund.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Kungsfågel» frå , den 2. desember 2012. 

Fuglar i Noreg
Fuglekongefamilien
Inez Boon

Inez Boon () er ein nederlandsk lærar. Ho har arbeidd som lærar i Karasjok og skrive fleire lærebøker i samisk til bruk i grunnskolen. Ho var også sentral i å bringe erfaringane med fleirspråkleg undervisning i frisisk og walisisk i Friesland og Wales inn i samisk skoleplanleggjing i Noreg.

Bibliografi (utdrag) 

 Boon, Inez: Den første språkundervisningen i språkblandingsdistrikter I: Nordisk samelærermøte i Masi 1965. s. 44-47.
 Boon, Inez: Lás'se ja Mát'te jåđos ; gåvaid læ sár'gun Inger Seierstad. Oslo : Universitetsforlaget, 1967.
 Boon, Inez: Lás'se ja Mát'te : ruovtos ; gåvaid læ sár'gun Inger Seierstad. Oslo : Universitetsforlaget, 1967.
 Boon, Inez: Et nytt undervisningsopplegg for folkeskolen i de samisk-talende distrikter. Sámi ællin/Sameliv 1964-66. 1967.
 Boon, Inez: ja Hans Eriksen: Lás'se ja Mát'te ja sud'nu us'tibat ; gåvaid læ sár'gun Inger Seierstad. Oslo : Universitetsforlaget, 1969.
 Boon, Inez: Problems of text-books for lingual minorities. I: Holmestrand (red): Lingual minorities in Europe. Samlaget, 1969. s.169-175
 Ulfsby, Inez Boon: Et håndslag til Finnmark. Fredsvennenes hjelpetjeneste under gjenreisinga 1946-47 Tiden 1982.
 Boon, Inez: Pax og Caritas : fra Hugo Grotius' liv og virke. Kolsås. 2004.
 Boon, Inez: Tospråklig undervisning – for barnets skyld I: Lund/Boine/Johansen(red): Samisk skolehistorie 1. Davvi Girji 2005.

Bakgrunnsstoff 

 Inez Boon: Tospråklig undervisning – for barnets skyld

Nederlandske pedagogar
Samisk skulehistorie
Fleirspråkleg utdanning
Ulf Åge Syversen

Ulf Åge Syversen () var ordførar i Nordkapp kommune frå 2003 til 2007. Han representerer Arbeidarpartiet. Syversen har vore innvald i kommunestyret i Nordkapp sidan 1999 og i perioden 2003–2007 var han også innvald i Finnmark fylkesting.

Bakgrunnsstoff 
 Nettsidene til Nordkapp kommune 
 Nettsidene til Finnmark fylkeskommune 

Ordførarar i Nordkapp
Ap-ordførarar i Finnmark
Politikarar frå Oslo
Kreator

Kreator er ei thrashmetallgruppe frå Tyskland som har halde det gåande sidan debuten med Endless Pain i 1985. Saman med to andre tyske band, Sodom og Destruction, gav dei ljod til den europeiske retninga innanfor thrash metal, kalla for teutonisk thrash. Kreator vert rekna mellom pionerane innanfor thrashmetall og ekstremmetall i Europa. Dei to fyrste utgjevingane, Endless Pain og Pleasure to kill, har vore inspirasjonskjelde for mange av dei seinare svartmetall- og daudmetallgruppene i Skandinavia.

Kreator var på høgda av si musikalske makt med utgjevinga av LP-en Extreme Aggression i 1989, atter ein klassikar innanfor thrashmetallen. Seinare utgjevingar har møtt blanda kritikkar, men gruppa kom sterkt attende i 2001 med Violent Revolution der dei synte at dei var attende i form med god gamaldags åttitalsthrash.

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell nettstad
 Uoffisiell fanside med nyhende, bilete og artiklar 

Skipingar i 1982
Tyske thrashmetallgrupper
Lunge

Lungene er det viktigaste organet for respirasjon hos luftpustande virveldyr.
Den fremste funksjonen er å få oksygen frå jordas atmosfære inn i kretsløpssystemet og få karbondioksid frå blodet til atmosfæra. Dett skjer med millionar av små luftsekkar med tynne veggar og små blodårer på utsida, kor sjølve gassutvekslinga skjer. Lungene har òg funksjonar i tillegg til respirasjonen.

Medisinske omgrep som gjeld lungene startar ofte med pulmo-, frå det latinske pulmonarius ('som gjeld lungene'), eller pleur- gresk pleumon ('lunge').

Bakgrunnsstoff 

 
Andedragssystemet
Svennabukta

Svennabukta er ei bukt i Foldfjorden på Ertvågsøya. 

Geografi i Aure
Foldfjorden
Spissbur

Ein spissbur eller spissper er ein skemtegauk, eller gauder. Ordet stammar kanskje frå tysk; Spitzbub, og kan til dømes nyttast om ungar som driv fantestrekar; spissburstrekar eller spissperungar.

Norske skjellsord
Sámi Čuvgehussearvi

Sámi Čuvgehussearvi (Lapin sivistysseura, bokstavleg Sambandet for samisk danning) var ei foreining til fremje av samiske interesser i Finland. Det vart grunnlagt på Institut för Anatomi ved Helsingfors universitet 11. desember 1932. Grunnleggjarane av foreininga var finske akademikarar: V. Lassila, J. Keränen, Paavo Ravila og P. Mustakallio. Sámi Čuvgehussearvi vart lagt ned 24. april 2007 på årsmøtet i Helsingfors.

Čuvgehussearvi starta i 1934 å publisere tidsskriftet Sápmelaš. Det laga også ein ortografi for nordsamisk, det var Paavo Ravila som stod bak, ortografien vart kjend som Sámi Čuvgehussearvi ortografiija.

Čuvgehussearvi deltok i lag med andre samiske organisasjonar i førebuingane til ein nordisk samekonferanse, som vart halde i Jokkmokk i 1953.

Publikasjonar 

Her er ei liste over publikasjonar frå forbundet:

 Itkonen, Tuomo (1934). Samikiel abis. Sámi Čuvgehussearvi doaimmahusat 1: Sami Čuvgitusseärvi, 199 pp.
 Nickul, Karl (1935). Eräs Petsamokysymys : Suonikylän alueesta kolttakulttuurin suojelualue. Sámi Čuvgehussearvi doaimmahusat 2. WSOY: Helsinki, 32 pp.
 Itkonen, Tuomo and Karl Nickul (ed.) 1936) . Suenjel : kuvia kolttalappalaisten maasta. Sámi Čuvgehussearvi doaimmahusat 3. Lapin sivistysseura, Suomen kansallismuseo og Gummerus: Jyväskylä, 96 pp.
 Ryle, John Charles (1937). Oađáh-uv tun?. (orig. Are you Asleep?) Omsett av Lauri Itkonen. Sámi Čuvgehussearvi doaimmahusat 4. Helsinki: Säämi Čuovvittasseervi, 11 pp.
 (1937). Katsaus Lapin sivistysseuran 5-vuotiseen toimintaan 1932-1937. Sámi Čuvgehussearvi doaimmahusat 5. Sana: Helsinki, 11 pp.
 Guttorm, Aslak (1940). Koccam spalli : tivtak ja maidnasak. Sámi Čuvgehussearvi doaimmahusat 6: Sami Čuvgitusseärvi: Helsinki 60 pp.
 (1941). Nuottasalbmakirji. Sámi Čuvgehussearvi doaimmahusat 7: Sami Čuvgitusseärvi, 199 pp.
 Mikkola, Jooseppi Julius (1941). Kolttakylän arkisto. Sámi Čuvgehussearvi doaimmahusat 8: WSOY: Porvoo, 128 pp.
 Itkonen, Toivo (1941). Lappalaisten leikit ja ajanvietot. Sámi Čuvgehussearvi doaimmahusat 9. Sami Čuvgitusseärvi: Helsinki, 60 pp.
 Itkonen, Toivo (1942). Lappalaisten vanhat henkilönnimet. Sámi Čuvgehussearvi doaimmahusat 10: Sami Čuvgitusseärvi: Helsinki, 36 pp.

Samiske organisasjonar
Finske organisasjonar
Skipingar i 1932
Nedleggingar i 2007
Gaffe

Ein gaffe er ein som ikkje tenkjer seg om før han handlar og ofte endar opp med å gjera noko dumt. «Gaffe» blir gjerne bruka som skjellsord eller utnamn. På nordmøring seier ein da at han er «gaffåt» (normalisert nynorsk form «gaffut»). Alf Torp gav i Nynorsk etymologisk ordbok (Kristiania 1919) forklaringa at ordet skal henge saman med «gap» og dermed ha grunntydinga ‘fleipete’. Dette passar dårleg med den faktiske bruken av ordet, som ligg nærmare opp til "klossete" eller "dum". Andre vel så interessante kandidatar å vurdere som slektningar av ordet er sørsamisk gaffa (‘dum’) og gåffoe (‘dumming’) såvel som fransk gaffe (‘klossete person’). Den mest vidkjende gaffen er nok teikneseriefiguren Gaston Lagaffe, kjend i norsk omsetjing som klossmajoren Viggo.

Skjellsord
Otangje

Ein ótangje (normalisert «utange») er på nordmøring ein som som fer med gapstreker og er til plage for folk.

Skjellsord
Nordmøring
Tåpe

Ei tåpe er ein person som ter seg på uvitugt (tåpeleg) vis. Ordet er synonymt med ord som dumming, idiot eller fjols.

Ordet tåpe har samanheng med det norrøne ordet tæpr, som tyder varsam, knapp.

Skjellsord
Bakelsprest

Ein bakelsprest er på nordmøring eit utnamn på ein prest som ein meiner hovudsakleg rek gardtales for å drikke kaffi og eta bakels (vaflar).

Norske skjellsord
Nordmøring