alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Nord-Noreg

Nord-Noreg er ein langstrekt landsdel nord i Noreg. Han dekker fylka Finnmark, Troms og Nordland. Svalbard og Jan Mayen kan òg reknast med til Nord-Noreg. Landsdelen har ei lang kystline, men òg ei vidstrekt vidde i i Finnmark. Fiske og skipsfart har alltid vore viktige i landsdelen, medan mange samar har livnært seg med reindrift.

Innbyggjarar 
Flatevidda av landsdelen er 175 246 km2, noko som nesten er halvparten (45,5 %) av heile Noreg. Likevel bur berre rundt ein av ti nordmenn (10,1%), 465 628, her. Nord-Noreg er dermed prega av lange avstandar og svært spreidd busetjing. Folketettleiken her er berre 2,66/km2, mot landsgjennomsnittet på 14/km2. Etter den andre verdskrigen har sentraliseringa vore sterk, og i den siste halvdelen av nittehundretalet voks det opp fleire nye bysamfunn, som Finnsnes, Alta og Kirkenes.

Turistattraksjon 
Fleire av dei fremste turistmåla i Noreg kan finnast i landsdelen, til dømes Lofoten, midnattssola, polarsirkelen, Polarmuseet i Tromsø, Nordkapp-platået, helleristingane i Alta, verdas påståtte nordlegaste by Hammerfest, og den særeigne tettstaden Longyearbyen aller lengst i nord.

Hurtigruta 
Hurtigruta var lenge hovudframkomstmiddelet i landsdelen, noko som syner igjen ved at 
fire hurtigruteskip er blitt kalla opp etter han, som MS (tidlegare DS) Nordnorge. For dei nordnorske innbyggjarane er særleg flytransport blitt eit alternativ til båtreisa, men Hurtigruta er fortsatt viktig for folk som reiser rundt i landsdelen.

Landsdelar i Noreg
Finnsnes

Finnsnes er ein by og administrasjonssenteret i Senja kommune i Troms og Finnmark. Staden var òg
senter i tidlegare  Lenvik kommune i Troms. Byen ligg på ein odde på fastlandet ut mot Senja, om lag 70 km sørvest for Tromsø, og er knytt til tettstaden Silsand på Senja-sida med den 1147 meter lange Gisundbrua. Frå Finnsnes går fylkesveg 86 søraustover til E 6. Hurtigruta har anløp på Finnsnes, og det er samband med hurtigbåt til Harstad og Tromsø.

Finnsnes er eit viktig inustri-, handels- og kommunikasjonssenter og regionsenter for ytre Midt-Troms. Byen har kjøpesenter, hamn, hotell, idrettsbygg, kulturhus, barne- og ungdomsskole. Kontora til avisa Troms Folkeblad ligg på Finnsnes.

I 2000 vedtok Lenvik kommunestyre bystatus for Finnsnes.

Bildegalleri

Bakgrunnsstoff 

 Bilder av Finnsnes
 Troms Folkeblad

Busetnader i Senja
Byar i Troms og Finnmark
Kommunesenter i Troms og Finnmark
Hurtigruteanløp i Troms og Finnmark
Tettstader i Troms og Finnmark
Berg

Sjå òg Berg kommune i Troms

Berg (norrønt bjarg) er eit ord som kan visa til steingrunn, låge fjell, og fleire stader i Europa. Berg er òg eit vanleg gardsnamn og etternamn.

Stader som har fått namn etter berg 
 Berg kommune i Troms
 Berg i Helgeland, tettstad i Sømna og Brønnøy kommune i Nordland
 Berg i Østfold, no del av Halden, med Berg stasjon i Halden på Østfoldbanen
 Berg i Oslo, med Berg stasjon på Sognsvannsbanen og Berg vidaregående skole
 Berg fengsel utanfor Tønsberg
 Berg i Sverige, kommune i Jämtland
 Berg i Tyskland, fleire stader
 Berg studentby i Trondheim

Gardar 
Ein finn gardar kalla Berg i fleire fylke:
 Akershus: Asker, Aurskog, Enebakk, Fenstad, Gjerdrum, Hakadal, Skedsmo, Sørum, Udenes, Ullensaker, Ås
 Aust-Agder: Eide
 Buskerud: Eggedal, Gol, Haug, Hedenstad, Hemsedal, Heggen, Hol, Hole, Hurum, Lunder, Nes, Ål
 Hedmark: Furnes, Løten, Mo, Os, Ringsaker, Romedal, Stange, Stavsjø, Vang, Våler
 Møre og Romsdal: Aure, Bolsøy, Eid, Kleive, Veøy
 Nordland: Hol, Steigen
 Nord-Trøndelag: Foldereid, For, Frosta, Grong, Hustad, Lånke, Sakshaug, Salberg, Skage, Snåsa, Stjørdal, Vikna, Vinne, Ytterøya, Åsen
 Oppland: Biri, Bruflat, Fluberg, Fåberg, Hedalen, Hegge, Hof, Hunn, Nykirke, Ringebu, Snertingdalen, Svenes, Tretten, Østsinni, Ås
 Oslo: Nordre Aker
 Sør-Trøndelag: Byneset, Hemne, Hølonda, Lade, Meldal, Rissa, Soknedal, Ørlandet
 Telemark: Bamble, Eidanger, Gjerpen, Skåtøy
 Troms: Bardu, Dyrøy, Kvæfjord, Kvænangen, Lyngen, Trondenes
 Vestfold: Andebu, Berg, Botne, Høyjord, Ramnes, Sande, Sem, Vassås
 Østfold: Eidberg, Enningdalen, Hobøl, Os, Råde, Skiptvet, Skjeberg, Ullerøy, Våler

Personar med namnet Berg 

 Alban Berg, austerriksk komponist
 Berit Woie Berg, ordførar
 Claus Berg, kannik
 Frants Berg, biskop
 Frode Berg, norsk statstenestemann
 Hans Johan Fredrik Berg, norsk målar
 Harald Berg, fotballspelar
 Henning Berg, fotballspelar og fotballtrenar.
 Lars Berg, forfattar
 Lars Berg, regissør
 Lorens Berg, lokalhistorikar
 Marit Synnøve Berg, skodespelar
 Odd Berg, fotballtrener
 Ole Berg, offiser
 Rolf Åge Berg, skihoppar
 Runar Berg, fotballspelar
 Ørjan Berg, fotballspelar
 Øyvind Berg, diktar

Bakgrunnsstoff 

Norske slektsnamn
Etternamn

Etternamn er ein del av eit personnamn som vert bruka etter fornamnet, som eit tillegg til dette. I Noreg brukast nemninga i dag nærast synoymt med slektsnamn.

Før namnelova av 1923 fanst det likevel ulike former for etternamn i Noreg:
 Patronym som var laga av farsnamnet og endinga -son eller -dotter (evt -søn, -sen eller datter)
 Gardsnamn som ein tok etter garden, bruket eller plassen ein bodde på.
 Slektsnamn som følgde slekta (typisk Winter, Sverdrup, Ibsen)

Etter kvart som skikken med å ta slektsnamn breidde om seg, vart tidlegare patronym og namn på gardar der familien tidlegare hadde budd bruka som slektsnamn i mange familiar.

Mindre vanleg i Noreg, men svært vanleg lenger sør i Europa, har vore å ha yrkestittelen som etternamn. Det best kjende dømet er Smith (smed) i England, som er det vanlegaste etternamnet der.

Kjelde 
 Norsk namnelag

Personnamn
Leirvík

Leirvík (færøysk ['lorvuik], dansk: Lervig) er ein tettstad på Færøyane. Leirvík har ei hamn som er viktig for kommunikasjonane på austkysten til den nest største av Færøyane, Eysturoy.

 Innbyggjarar: 867 (31.12.2002)
 Postnummer: FO-520
 Kommune: Leirvíkar kommuna

Leirvíkar kommuna vert utgjort av denne eine staden.

Arkeologiske utgravingar syner at vikingar på 800-talet busette seg i området. I åra etter 1349 skal alle innbyggjarane ha døydd av pesten Svartedauden.

I 2003 byrja ein å byggja ein undersjøisk tunnel til Klaksvík. Tunnelen skal verta ferdig hausten 2005. Trafikk til øya har gått med ferje eller båt.

Bakgrunnsstoff 
 Leirvik.fo - Leirvik.fo  (på færøysk)
 Faroeislands.dk: Leirvík (Info og foto)

Sjå òg 
 Leirvik på øya Stord i Sunnhordland i Noreg. 
 Lerwick på Shetlandsøyane nord for Skottland

Tettstader på Færøyane
Myndigheit

Ordet myndigheit kan visa til ulike ting:
Det å vera myndig, i tydinga at ein har nådd den lovfesta myndigheitsalderen og ikkje er vorten umyndiggjort.
Å ha mynde (makt, løyve, fullmakt) til å gjera noko.
Styresmakt
Aprilsnarr

Aprilsnarr er lureri ein føretek seg den 1. april, som mange stader i verda er kjend som den store narredagen. På denne dagen er det vanleg å prøva å få folk til å tru på noko urimeleg, gjera noko merkeleg, eller å gjera peik. Den som blir narra slik blir kalla ein aprilsnarr.

Dagar
April
Leirvik

Leirvik er òg namnet på fleire andre stader. Sjå Leirvik (fleirtyding).
Leirvik er kommunesenteret i bykommunen Stord på øya Stord i Vestland fylke. Leirvik er i tillegg regionssenter for Sunnhordland. I Leirvik finst det fleire offentlege tenester, slik som regional domstol og Sunnhordland museum.

Leirvik har fleire butikkar og kjøpesenter, og er ein viktig stad for handel i Sunnhordland. Det finst fleire restaurantar. Hamna i Leirvik er veldig populær særleg om sommaren. 
I 1997 vart det vedteke at heile Stord kommune skulle verta by. Fram til den tid var det eit ordskifte om det var Leirvik eller heile kommunen som skulle verta by. 
Ein prøvde å offisielt døypa om Leirvik til Stord, men namnet Leirvik er framleis namnet på kommunesenteret. Leirvik-området har det mest bymessige busetnadsmønsteret i kommunen. 

Lokalt vert Leirvik omtala som «Vikjo». Namnet Leirvik kjem av dei geologiske tilhøva på staden. Grunnen inneheld nemleg svært mykje leire.

Leirvik har lange tradisjonar som hamn grunna den strategiske og lune plasseringa langs leia mellom Bergen og Haugesund. Tidlegare gjekk det ferje frå Leirvik sentrum, men all ferjetrafikken er no flytta til Skjersholmane. Dei rutegåande båtane til HSD og Flaggruten har derimot faste stopp på Leirvik.

Bakgrunnsstoff 
 Leirvik Stord  Nettkamera og omtale på http://www.bt.no
 Borggata på Leirvik  Nettkamera og omtale på http://skole.stord.kommune.no 

Geografi i Stord
Sunnhordland
Tettstader i Vestland
Byar i Vestland
Eysturoy

Eysturoy ('Austøya', færøysk uttale ['estroi], forelda dansk skrivemåte Østerø) er den nest største øya av Færøyane. Øya ligg aust for hovudøya Streymoy.

 Flatevidd: 286,3 km²
 Folketal: 10 586 (31. desember 2002)
 Folketettleik: 37,0 Ew./km²
 Høgaste fjell: Slættaratindur på 882 moh. (høgast på Færøyane)
 Tal på fjell: 66

Verdt å sjå 
 Eiði (pittoresk stad i eit dramatisk landskap)
 Gjógv (den naturlege hamna er eit populært fotomotiv)
 Gøta med museet Blásastova
 Varmekjelda frå Fuglafjørður ber bod om øyriket sitt vulkanske opphav.

På nordspissen av Eysturoy finn ein dei sagnomsuste basaltsøylene Risin og Kellingin.

Bygder og tettstadar 
Eiði, Elduvík, Fuglafjørður, Funningsfjørður, Funningur, Gjógv, Glyvrar, Gøtugjógv, Hellurnar, Innan Glyvur, Kolbeinargjógv, Lambareiði, Lambi, Leirvík, Ljósá, Morskranes, Nes (Eysturoy), Norðragøta, Norðskáli, Oyndarfjørður, Oyrarbakki, Oyri, Rituvík, Runavík, Saltangará, Saltnes, Selatrað, Skálafjørður, Skáli, Skipanes, Strendur, Svínáir, Syðrugøta, Søldarfjørður, Toftir, Undir Gøtueiði, Æðuvík.

Færøyske øyar
Pave Johannes Paul II

Johannes Paul II () vart den fyrste ikkje-italienske paven på 455 år. Pavetida hans vart den tredje lengste i historia, etter Pius IX og Sankt Peter, og han var pave i 26 og eit halvt år. 

Johannes Paul II var ein svært aktiv pave som gjorde over hundre utanlandsreiser, og som til saman reist lenger enn alle dei andre pavane til saman. Han lærte seg mange språk, og helsa ofte dei store menneskemassane som samla seg for å sjå han på morsmålet deira. Han hadde òg mykje kontakt med representantar frå andre trussamfunn.

Pave Johannes Paul II lyste sæle og kanoniserte fleire personar enn nokon tidlegare pave. I oktober 2004 hadde han sællyst 1 340 menneske.

Livssoge 

Fødenamnet hans er Karol Józef Wojtyła, og fødestaden er Wadowice i Polen. Etter ein vanskeleg oppvekst byrja han å interessera seg for teologi, og han vart prestevigd i 1946. Etter kvart blei han hjelpebiskop, og seinare erkebiskop, av Kraków.

Pavevalet 
Han blei vald til stillinga etter at Johannes Paul I berre hadde vore pave i 33 dagar. Wojtyla hadde sjølv tenkt å ta namnet Stanislas etter den polske nasjonalhelgenen Stanisław, men folket i Roma hadde allereie byrja å ønskja «Johannes Paul II», og den nye katolske leiaren bøygde seg for kravet. Etter at valet var annonsert, gjekk paven ut på balkongen på Peterskyrkja og helste folket. For første gong skjedde dette ikkje på latin, men på italiensk.

Som pave heldt han på valspråket han hadde teke ved bispeordinasjonen, Totus tuus, «Heilt din». Både valspråket og våpenet hans viser hengivinga hans til jomfru Maria: Våpenet har ein gul kross på blå botn med ein M nede i det venstre hjørnet.

Bakgrunnsstoff 

Pavar
Polske geistlege
Fosnavåg Nedre

Fosnavåg Nedre er ein matrikkelgard i Herøy på Sunnmøre og ein del av tettstaden Fosnavåg.

Fosnavåg Nedre tilsvarar grunnkrinsen Fosnavåg sentrum og strekkjer seg frå Huldal, grensa mot Igesund, og til Nørvåg og Fosnavåg Øvre i andre enden. I denne krinsen finn ein Herøy Frikyrkje, Fosnavåg bedehus, hovudkontora til avisene Herøynytt og Vestlandsnytt, promenade og statuen Fiskarkona på Vågsplassen, Herøy Rådhus, samt hovudtyngda av handelsstanden i kommunen. I tillegg er mykje anna næringsliv samla her i næringsbygga Fosnavåg Brygge og Holmsild Brygge. Reiarlaga Rem Offshore ASA, Olympic Shipping AS, Trico Supply AS, Remøy Management AS, Fosnavåg Shipping AS, samt fleire mindre offshore- og fiskerireiarlag er òg samla i denne delen av Fosnavåg. Ved Vågsplassen finn ein òg Hotel Neptun.

Matrikkelgardar i Herøy i Møre og Romsdal
Tsjatoranga

Tsjatoranga er eit gammalt indisk brettspel som har utvikla seg til indisk og vestleg sjakk og mange liknande spel. 

Den største forskjellen mellom det gamle spelet og moderne versjonar er at det hadde fire spelarar som styrte kvar sin hær. Dei brukte også ein indisk terning til å spela. Ein kunne vinna spelet ved å ta kongen til motstandaren, eller ved å ta alle brikkene hans bortsett frå kongen. 

Brikkene var noko forskjellige frå moderne sjakkbrikker, men mykje er òg likt. Tsjatoranga var basert på samansetjinga av ein gammal indisk hær. 

Kongen og rådgjevaren hans, vesiren, heldt til i midten. Nær seg hadde dei stridselefantar, som seinare blei til våre løparar. Infanteriet blei til ei rekke av marsjerande bønder. Raske stridsvogner på sidelinjene kunne flytta seg raskt, men berre rett fram. Dei blei til tårn i Vesten. Kavaleri kunne manøvrera raskt og overraskande, og blei til springarar, som framleis kan springa over andre brikker.

Reglane for korleis ein kunne flytta var til dels svært ulike:
 Elefantar kunne flytta ei rute skrått eller ei rute fram
 Vesiren, som svarte til vår dronning, kunne berre flytta ei rute skrått
 Bønder kunne berre flytta ei rute fram, også i det første trekket
 Kongen kunne ikkje bytta plass med elefanten (tårnet) som i vårt sjakkspel, men ein gong per spel kunne han flyttast som ein springar

Reglane for springartrekket har halde seg frå tsjatoranga til moderne sjakk, og er det viktigaste provet på at det nye spelet stammar frå det gamle.

Brettspel
Indiske oppfinningar
Indiske spel
Stjerna Vega

Vega (Alpha Lyrae) er den sterkaste stjerna i stjernebiletet Lyra. Ho er òg den femte sterkaste stjerna på stjernehimmelen, målt etter tilsynelatande lysstyrke. Stjerna ligg om lag 25 lysår frå sola, altså nokså nært.

Vega var den første stjerna som blei fotografert, i 1850, og i 1872 blei ho den første stjerna som ein tok bilde av spekteret til.

Namnet Vega kjem frå det arabiske ordet waqi, «fallande», frå uttrykket an-nasr al-wāqi‘ (نسر الواقع) som tyder «den fallande ørna».

Andre namn på stjerne er akkadisk tir-anna, «himmelliv», babylonsk dilgan, «lysbodberaren», kinesisk zhi nü, vevaren, sanskrit abhidjit, sigrande. Romarane kalde henne berre fidis, lyre, eller lyrestjerna.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Stjerna Vega» frå ,  den 13. juli 2016.

Bakgrunnsstoff 

 Om stjernebildet Lyra og Vega (engelsk)

Lyrae, Alfa
Lyrae, 03
172167
091262
7001
0721
Lyra
Hovudseriestjerner klasse A
Stjerner med eigennamn
Delta Scuti-variable
Lambda Boötis-stjerner
Objekt mindre enn 100 lysår frå jorda
Nasjonalt senter for nynorsk i opplæringa

Nasjonalt senter for nynorsk i opplæringa, eller berre Nynorsksenteret, vart opna av utdannings- og forskningsminister Kristin Clemet 30. mars 2005 og er lokalisert til Høgskulen i Volda. Senteret er administrativt knytt til høgskulen, men fagleg til Utdanningsdirektoratet. 

Senteret skal drive systematisk forsøks- og utviklingsarbeid for å fremje nynorskopplæringa, først og fremst retta mot innhaldet i faget. 

I følgje pressemelding frå dåverande Utdannings- og forskningsdepartementet skal Nynorsksenteret «leie og koordinere arbeidet med å utvikle innhaldet, arbeidsmåtane og vurderingsformene i nynorskdelen av norskfaget, tilby skoleeigarar og skolar støtte og rettleiing i arbeidet med motivasjon for og læring av nynorsk, setje i verk systematisk forsøks– og utviklingsarbeid for å fremje opplæring i nynorsk [og] medverke til kompetanseutvikling».. Kvart år får så Nynorsksenteret spesifisert ein del konkrete arbeidsoppgåver i eit eige oppdragsbrev frå Utdanningsdirektoratet. Oppdragsbrevet gjeld alle nasjonale kompetansesenter, og Nynorsksenteret skal særleg samarbeide med Lesesenteret og Skrivesenteret.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

 Nynorsksenteret sine heimesider
 Pressemelding frå Utdannings- og forskningsdepartemeentet

Nynorsk
Utdanning i Noreg
Utdanningsdirektoratet
Nasjonale senter for skoleverket
Skipingar i 2005
Høgskulen i Volda
Bakke

Bakke er ein tidlegare kommune i Vest-Agder fylke og eit kyrkjesokn i Lister prosti. 

Namnet til kommunen og soknet kjem frå garden Bakke ved Sira, som har vore kyrkjestad for soknet sidan mellomalderen.

Kommunesoge 
Bakke blei oppretta som formannskapsdistrikt i 1838. Fram til 1848 femnde kommunen Bakke, Gyland, Tonstad og Øvre Sirdal. I 1849 blei Tonstad og Øvre Sirdal skilde ut som Sirdal kommune, og i 1894 vart Gyland skild ut som eigen kommune. 

I 1965 blei Bakke, Nes, Hidra og Gyland slått saman med Flekkefjord bykommune til storkommunen Flekkefjord.

Kjelder 
 Dag Juvkam: «Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen», Statistisk sentralbyrå, 1999. s. 36-41

Bakgrunnsstoff 
 

Tidlegare kommunar i Vest-Agder
Flekkefjord kommune
Hidra

Hidra er ei øy i Flekkefjord kommune i Agder med 600 innbyggjarar. Hidra var tidlegare ein eigen kommune, men blei i 1965 del av storkommunen Flekkefjord. 

Lakseoppdrett er ein viktig næringsveg på øya. Hidra er òg eit populært feriemål som har ein restaurant, «Isbua», og kystmuseet Fedrenes Minne.

Det vert arbeida med å få øya landfast via ein undersjøisk tunnel.

Hidra Landfast 
Våren 2007 vart det frå samferdselsdepartementet gjeve tilsegn om at undersjøisk tunnel kunne delfinansierast ved innsparte ferjesubsidiar og bompengar i lang nok tid til at prosjekteringsarbeidet er i gang per juli 2007. Tunnelen vil følgje nesten same rute som ferja går i dag.

Topografi og geologi 
Øya er nesten utelukkande granitt, med litt moreneavsettingar i fjellsprekkene. På innsida av øya finn ein eik og annan lauvtreskog og ein del sjeldan flora, som viltveksande primula, som lokalt vert kalla «kusmarblomst». Øya er delt av Eiekanalen inst i Rasvågfjorden, med gjennomfart for småbåtar. Øya si strategisk gode plassering førte til at tyske okkupasjonsmakter bygde eit av sine større artillerianlegg på Hummeråsen over Rasvåg i løpet av den andre verdskrigen. Kyrkja på øya ligg i Kirkehamn. Der vert det årleg arrangert skalldyrfestival.

Kommunesoge 

Hidra var frå innføringa av formannskapslovene i 1837 del av Nes og Hitterø formannskapsdistrikt. I 1893 vart denne kommunen delt i to og Hidra (Hitterø) vart sjølvstendig kommune med 2 075 innbyggjarar. Det er uklårt når kommunenamnet vart endra frå Hitterø til Hidra. 

1. januar 1965 vart Hidra, som då hadde 1 277 innbyggjarar, slått saman med Flekkefjord by, Gyland og Nes, samt det meste av Bakke kommune (bortsett frå Øksendal) til den nye Flekkefjord kommune.

I tillegg til sjølve Hidra og småøyene kring, omfatta Hidra kommune også område på fastlandet, innom Hidrasundet, vestover og nordover til grensa mot Rogaland, som går etter fjorden Åna og vassdraget oppover til Lundevatnet. I aust gjekk kommunen til Stolsfjorden.

Ymse
Industripioneren Johan G.B. Mejlænder var frå Rasvåg på Hidra.

Bakgrunnsstoff 
 Bilete frå Hidra 

Øyar i Agder
Geografi i Flekkefjord
Nes i Vest-Agder

Nes er ein tidlegare norsk kommune som nå er ein del av Flekkefjord kommune i Vest-Agder fylke.

Frå opprettinga av formannskapsdstrikta i 1837 utgjorde Nes saman med øya Hidra Nes og Hidra formannskapsdistrikt. Den 8. oktober 1893 blei dette området delt inn i to sjølvstendige einingar: Nes kommune og Hidra kommune. Ved opprettinga hadde Nes kommune 1704 innbyggjarar.

I 1942 blei ein del av Nes med 377 innbyggjarar del av Flekkefjord kommune. 1. januar 1965 blei resten av Nes kommune saman med Bakke (unntatt Øksendal), Gyland og Hidra kommunar slått saman med Flekkefjord kommune. Nes hadde då 2757 innbyggjarar.

Sjå òg 
 Nes for andre stader med namnet Nes

Tidlegare kommunar i Vest-Agder
Historie i Flekkefjord
skipingar i 1893
Nedleggingar i 1965
Gyland

Gyland er ein tidlegare norsk kommune i Vest-Agder fylke som nå er ein del av Flekkefjord kommune. Gyland var eigen kommune frå 1894 til 1964.

Frå 1837 var Gyland del av Bakke formannskapsdistrikt saman med Bakke, Tonstad og Øvre Sirdal. I 1849 blei distriktet delt i to, og Gyland blei ein del av Bakke og Gyland kommune. Den andre delen fekk namnet Sirdal formannskapsdistrikt. 

Gyland og Bakke blei begge sjølvstendige kommunar i 1894. I 1965 gjekk så Gyland inn i Flekkefjord kommune saman med Hidra, Nes, Bakke og Flekkefjord by.

Tidlegare kommunar i Vest-Agder
Historie i Flekkefjord
Geografi i Flekkefjord
Kommunesamanslåing

Kommunesamanslåing inneber å slå saman administrasjonen til fleire kommunar, gjerne for å effektivisera drifta og spara pengar. Praktisk inneber ei samanslåing at minst ein kommune må skifta namn og kommunevåpen. Overføringa av makt og endringa av identitet som samanslåing fører med seg, inneber ofte stor motvilje mot prosessen frå dei som skal slåast saman.

Sekstitalet 
I 1958 hadde Noreg 744 heradskommunar, 64 bykommunar og nokre få ladestader og andre område med særstatus. Mange av kommunane var små og lite effektive. Schei-komitéen gjekk gjennom alle kommunane og føreslo fleire hundre samanslåingar. Dei fleste blei gjennomført i løpet av 1960-talet. Toppåret var 1964, då rundt ein fjerdedel av kommunane i Noreg blei lagt ned. Også i 1963 og 1965 var det svært mange samanslåingar.

Det blei skapt store bykommunar som slukte bygdene omkring, mellom anna for å hjelpa byveksten. Samanslåingane førte til ein storm av protestar, som regel til lita nytte. Nokre få kommunar, som Hole kommune i Buskerud, fekk seinare lausrive seg igjen.

Samanslåingane på 60-talet var kanskje dårleg likte, men dei var òg nokså nødvendige, sjølv om ein og annan kommune nok kunne ha vore spart. Landet fekk ein langt meir oversynleg og velfungerande kommunestruktur.

Etter sekstitalet 
På 70-talet var det få samanslåingar, men på slutten av 80-talet og tidleg på 90-talet begynte ein å slå saman kommunar rundt dei mellomstore byane. Samanslåingar skjedde særleg i Østfold og Vestfold, men også rundt Hamar.

Økonomisk vann ein lite, så i tida etter dette har det vore få samanslåingar. I 2004 blei det gjort framlegg om at ein tredjedel av kommunane må slåast saman for å effektivisera drifta. Denne gongen skulle samanslåingane vera frivillige, noko som har ført til at Skjerstad kommune blei ein del av Bodø kommune etter fleirtal i ei folkerøysting. I Buskerud stemte Røyken kommune og Hurum kommune nei til samanslåing.

Det finst òg alternativ til samanslåing, til dømes samkommunar. Det vil seie at kommuneadministrasjonane blir slått saman, men at kommunane framleis har ei eiga folkevald forsamling og eit servicekontor. Dette er under utprøving i Innherred samkommune, som omfattar kommunane Verdal kommune og Levanger kommune i Nord-Trøndelag.

Nylege kommunesamanslåingar 
 1. januar 2002
 Våle kommune og Ramnes kommune i Vestfold til Re kommune
 1. januar 2006
 Aure kommune og Tustna kommunei Møre og Romsdal til Aure kommune
 1. januar 2006
 Ølen kommune og Vindafjord kommune i Rogaland til Vindafjord kommune
 1. januar 2008
 Frei kommune og Kristiansund kommune i Møre og Romsdal til Kristiansund kommune
 1. januar 2012
 Inderøy kommune og Mosvik kommune i Nord-Trøndelag til Inderøy kommune.
 1. januar 2013
 Harstad kommune og Bjarkøy kommune i Troms til Harstad kommune
 1. januar 2017
 Sandefjord kommune, Stokke kommune og Andebu kommune i Vestfold til Sandefjord kommune

Sjå òg 
 Tidlegare norske kommunar

Bakgrunnsstoff 

 Lov om fastsetjing og endring av kommune- og fylkesgrenser
 førearbeid 
 St meld nr 32 (1994-95)  Kommune- og fylkesinndelingen