Proud Mary

«Proud Mary» er ein rockelåt skriven av John Fogerty og spelt inn av det amerikanske rockebandet Creedence Clearwater Revival. Songen vart gjeven ut som singel frå det andre studioalbumet til bandet, Bayou Country, begge på Fantasy Records i januar 1969. Songen vart ein hit i USA og nådde andreplassen på Billboard Hot 100 i mars 1969, den første av fem singlar som nådde andreplassen for gruppa.

Bakgrunn og innspeling
I plateomslaget for 2008-utgåva av Bayou Country forklarte Joel Selvin at songane for albumet kom til då John Fogerty var i nasjonalgarden, og at riffet for «Proud Mary», «Born on the Bayou», og «Keep on Chooglin'» vart skrivne av Fogerty på ein konsert i Avalon Ballroom, og at «Proud Mary» vart arrangert frå delar av forskjellige songar. Ei av desse var om ei «vaskekvinne kalla Mary». Linja «Left a good job in the city» vart skriven av Fogerty etter at han var ferdig i nasjonalgarden og linja «rollin' on the river» vart henta frå ein film av Will Rogers.

Grunnsporet for «Proud Mary», som med andre songar på albumet, vart spelte inn av John Fogerty (sologitar), Tom Fogerty (rytmegitar), Stu Cook (bass) og Doug Clifford (trommer) i RCA Studios i Hollywood i California, medan Fogerty la på fleire instrument og vokal seinare.

Lister

Solomon Burke-versjonen

I 1969 hadde Solomon Burke ein liten hit med sin versjon av songen, som var den andre utgjevinga hans for Bell og produsert i lag med Tamiko Jones, som hadde vorte frisk att etter å ha kjempa mot polio, og på den tida var Burke sin trulova og manager. Burke fortel: «Me drog til Muscle Shoals og spelte inn Proud Mary, som dei ikkje likte i det heile tatt. Dei meinte det var idiotisk å spele inn songen, som alt låg på listene. Eg forklarte dei at det var ein særs bra song, men at det var ein særs kvit song, ein popsong. Me skulle gjere han om, opne dørene for han på r&b-listene og få svarte radiostasjonar til å spele han. Det var ei Solomon Burke-innspeling laga i Muscle Shoals. Me beviste at me kunne lage ein stor hit utan at Jerry Wexler åt sandwichar med oss. Denne innspelinga vart ein hit utan hjelp frå nokon. Proud Mary vart berre marknadsført av Tamiko Jones og meg sjølv». 

John Fogerty var imponert av versjonen til Burke: «To tusen miles unna hadde denne mannen krype inn i hovudet mitt og lært meg kva Proud Mary faktisk handla om. Så klart er det flott når nokon syng songen din, men når han forstår han, lyttar du til han som om det var for første gongen.» Singelen til Burke nådde 15. plass på R&B-lista og 45. plass på poplista. Burke fortalte i 2002: «Eg var i Vegas i seksten veker ved Sands Hotel. Eg fekk ikkje med meg at songen vart ein hit, fordi me var ikkje der for å marknadsføre han, me hadde ikkje eit band. Det beste eg nokon gong gjorde var å sei til Ike Turner, 'Hey man, du burde ta tak i denne songen… Eg trur du og Tina kan rive denne sundt.' 24. mai 1969 song Burke versjonen sin av «Proud Mary» på American Bandstand.

Tina Turner-versjonar

Tina Turner spelte først inn «Proud Mary» i 1970 i lag med sin dåverande ektemann Ike Turner. Ike & Tina Turner-versjonen vart gjeven ut som ein singel, henta frå albumet Workin' Together og skil seg kraftig frå originalen, men har vorte kjend som ein av signaturlåtane til Tina Turner. Turners-versjonen vart omarrangert av Soko Richardson og Ike Turner. Songen startar langsamt, men utviklar seg så til ein funkrock-song der Tina Turner og korvokalistar leverer soul-aktig vokal. Han nådde fjerdeplassen på poplista den 27. mars 1971, nøyaktig to år etter Creedence Clearwater Revival-versjonen låg nær toppen av lista. Turner vann ein Grammy-pris for beste R&B-song av ein duett eller gruppe i 1972.

Ike and Tina framførte songen på The Ed Sullivan Show. 

I 1988 vart eit konsertopptak av ein soloversjon av songen gjeven ut på albumet Tina Live in Europe. Tina Turner spelte sidan inn songen på ny i studio for albumet What's Love Got to Do with It. Denne versjonen vart gjeven ut som singel for radiostasjonar og DJar. Denne versjonen vart sidan gjeven ut på samlealbumet All the Best i 2004. 

Ein annan konsertversjon vart gjeven ut i 2009 på Tina Live. Denne vart spelt inn 21. mars 2009 i Arnhem i Nederland. Songen har vorte spelt mykje på konsertane til Tina Turner, mellom anna i duettar med Beyoncé og Cher.

Lister
Ike & Tina Turner-versjonen

Tina Turner-versjonen

Lovord
«Proud Mary» vart plassert på 155. plass på lista til Rolling Stone''' frå 2004 og 156. plass på lista frå 2011 over dei 500 beste songane gjennom tidene. Både CCR- og Ike & Tina Turner-versjonane av songen har fått Grammy Hall of Fame Awards, i høvesvis 1998 og 2003.

Andre versjonar
«Proud Mary» har gjennom åra vorte spelt av mange artistar, med tidlege versjonar av Solomon Burke, og ein av Ed Ames i 1969 på hans Windmills of Your Mind album. Anthony Armstrong Jones sin versjon frå 1969 nådde 22. plassen på country-lista i USA. Ein annan versjon frå 1969 av Checkmates, Ltd., produsert av Phil Spector, nådde 30. plassen på U.K. Singles Chart.

Då Bruce Springsteen innlemma Creedence Clearwater Revival i Rock and Roll Hall of Fame i 1993, sa han: 

I tillegg til å spele «Proud Mary» på konsertane med det tidlege bandet sitt, Child, framførte Springsteen songen to gonger med E Street Band under The River Tour i 1981, og fleire gonger frå 1982 til 1987 i små klubbar..

Elvis Presley framførte ofte songen i Las Vegas-showa sine og på turné tidleg i 1970-åra. Versjonane hans finst på albuma On Stage (1970), Elvis: As Recorded at Madison Square Garden (1972) og An Afternoon in the Garden (1972).

Neil Sedaka framførte songen på ein konsert i Sydney. Denne vart gjeven ut på albumet Neil Sedaka On Stage.

George Jones og Johnny Paycheck spelte songen i lag på albumet deira Double Trouble i 1980. I 1996 vart «Proud Mary» spelt av Status Quo på albumet deira Don't Stop og det polske thrash metal-bandet Acid Drinkers spelte inn songen i 1998 på albumet High Proof Cosmic Milk. 

Leningrad Cowboys song «Proud Mary» a cappella under Provinssirock-festivalen i 1992 og denne framføringa vart gjeven ut på albumet Live in Prowinzz.

Lisa Simpson framfører songen i 1992 i ein episode av The Simpsons kalla «Lisa the Beauty Queen».

Songen vart framført i episoden Wheels av fjernsynsserien Glee'' av Jenna Ushkowitz, Amber Riley og Kevin McHale.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Proud Mary» frå ,  den 16. august 2013. 
 oppgav desse kjeldene:

Songar frå 1969
Singlar frå 1969
Singlar frå 1971
Singlar frå 1993
Creedence Clearwater Revival-songar
Ike & Tina Turner-songar
Tina Turner-songar
Elvis Presley-songar
Solomon Burke-songar
Grammy Hall of Fame Award
Songar skrivne av John Fogerty
 156
Conway Twitty-songar
Jr. Waker & The All Stars-songar
Bobby Goldsboro-songar
Tom Jones-songar
Brenda Lee-songar
Billy Paul-songar
James Last-songar
Frankie Laine-songar
Lynn Anderson-songar
Emile Ford-songar
The Osmonds-songar
George Jones-songar
Johnny Paycheck-songar
Björn Afzelius-songar
Leningrad Cowboys-songar
Status Quo-songar
John Fogerty-songar
Helmut Lotti-songar
Olsen Brothers-songar
The Ventures-songar
The Shadows-songar
Bert Kaempfert-songar
Floyd Cramer-songar
Johnny Hallyday-songar