alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Fløyfjelltunnelen

Fløyfjelltunnelen er ein del av E39 og E16, på denne strekninga kalla Åsanevegen, går frå Sandviken til Kalfaret i Bergen. Fløyfjelltunnelen har to separate løp, kvart med to køyrebanar. Det sørlege løpet er 3,2 km langt og for trafikk inn til Bergen. Det vart teke i bruk i 1989, det andre (nordlege) løpet er 3,6 km langt, tek trafikken ut av sentrum og vart teke i bruk i 1988. Tunnelane vart laga for å leie biltrafikken utanom sentrum. 
Tunnelane går gjennom Fløyfjellet, eit av dei sju fjella kring Bergen.

Bergens mest stengde tunnel 
I 2010 var tunnelen heilt eller delvis stengd 216 gongar, noko som tilsvarar 110 timar og 10 minutt.

Referansar 

Samferdsle i Bergen
Europaveg 16
Europaveg 39
Tunnelar i Vestland
Swiss International Air Lines

Swiss International Air Lines er eit sveitsisk flyselskap. Selskapet brukar IATA-koden LX og ICAO-koden SWR.

Flåte 
Swiss International Air Lines sin flåte består av fylgjande fly:

 7 Airbus A319-100
 14 Airbus A320-200
 4 Airbus A321-100
 9 Airbus A330-200
 9 Airbus A340-300
 12 Embraer ERJ-145
 15 BAe Avro RJ100ER
 4 BAe Avro RJ85ER
 8 Saab 2000

Bakgrunnsstoff 
 Swiss International Air Lines
 Swiss International Air Lines Fleet Detail 
 Swiss Virtual Air Lines 
 Swiss International Air Lines Passenger Opinions

Skipingar i 2002
Sveitsiske flyselskap
Gudvangatunnelen

Gudvangatunnelen er 11 406 meter lang og går mellom Langhuso i Undredalen og Ramsøy ved Gudvangen i Aurland kommune i Sogn og Fjordane fylke. Han er ein del av E16. Saman med Flenjatunnelen og Lærdalstunnelen gjev han ferjefritt samband mellom Bergen og Oslo. Før tunnelane vart bygde gjekk sambandet mellom Voss og Lærdal med ferje mellom Gudvangen og Lærdalsøyri.

Tunnelen vart opna 17. desember 1991 og var då den lengste i Noreg. No er han den nest lengste, etter at Lærdalstunnelen på 24 509 meter opna i 2000.

Brannar
Ved brann i tunnelen er viftene sette til å automatisk blåse ut mot Gudvangen. Dette for å gje brannvernstyrkane, som vil kome fyrst frå austsida (sidan brannvernet i Aurland har tilhald på Aurlandsvangen), best mogleg tilhøve.

Brann i 2013 
Eit vogntog tok fyr inne i tunnelen kring klokka 12 den 5. august 2013. Sjølve brannen var sløkt innan ein time, men røyken skapte særs vanskelege tilhøve i tunnelen, og fleire bilar køyrde inn i andre bilar eller tunnelveggen då folk skulle berge seg ut. Ingen kom likevel til skade på grunn av elden eller trafikkulukkene, men mange vart førte til sjukehus med røykskadar. Over 70 personar vart sende til sjukehusa i området. Brannvernsjefen i Aurland sa at det berre var takk vere rein flaks og dyktigheit at ingen omkom i brannen.

Brann i 2015
Den 11. august 2015 tok det til å brenne i ein svensk turistbuss i tunnelen. 37 personar vart evakuert, og av dei var fire alvorleg skadde. Gudvangatunnelen fekk store skader ved brannen og vart stengd i fleire veker for reparasjon. Anbefalt omkøyring for strekka Bergen–Oslo var Rv 7, og for Bergen–Sogndal Rv 13/Rv 55 for personbilar og E39/Fv/Rv 55 for lastebilar. Tunnelen var stengd til 31. august 2015 for reparasjonsarbeid.

Brann i 2019 
Natt til 30. mars 2019 oppstod ein ny brann. Grunna pågåande vedlikehaldsarbeid var det kolonnekøyring i tunnelen. Ein kolonne med fire vogntog på veg austover frå Gudvangen-sida var halvannen kilometer inne i tunnelen då det byrja å brenne i eit av vogntoga. Fylgjebilen fekk varsla redningssentralen, og sjåføren organiserte evakuering av 32 personar som var i tunnelen. Tunneltaket fekk store skader.

Gudvangatunellen vart på nytt opna  for fri ferdsel 5 april 2019.

Sjå òg
Vegtunnelar i Noreg

Referansar 

Europaveg 16
Samferdsle i Aurland
Tunnelar i Vestland
Europaveg 8

Europaveg 8 (E8) er ein europaveg som går frå Tromsø til Åbo (finsk Turku) i Finland. Mellom Nordkjosbotn og Skibotn delar han trasé med europaveg 6. I Finland følgjer han i hovudsak grensa til Sverige ned til Bottenvika. Vegen har ei lengd i Noreg (utanom felles trasé med E6) på 117,9 km.

Trasé fastlagt av UNECE: Tromsø - Nordkjosbotn - Skibotn - Kilpisjärvi - Torneå - Uleåborg - Vasa - Åbo.

Historikk 
Namnet E78 vart innført 1. juni 1965 for strekninga Tromsø - Kilpisjärvi - Torneå. UNECE avgjorde i 1983 å reformere systemet. E78 skulle få nummeret E08 og E6 skulle få nummeret E47. Det tok nokre år med forhandlingar om E6 og først 1992 vart det nye systemet innført i Noreg der E8 gjekk (Tromsø - Kilpisjärvi - Torneå). E8 vart forlenga frå Torneå til Åbo i 2002. Før 1985 gjekk E8 frå London via Hoek van Holland - Hannover - Berlin til Brest i Kviterussland.

Knutepunkt

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Europavei 8» frå , den 22. mai 2010. 
  oppgav desse kjeldene: 
 FENNIA Kartverk över Finland, Lantmäteristyrelsen og Weilin+Göös 1979. ISBN 951-35-1955-4
 GT SUOMI - FINLAND Vägatlas, Genimap Oy, Vantaa Finland 2005. ISBN 951-593-944-5
 Suomi - Finland Stadsatlas, Genimap Oy, Vantaa 2003. ISBN 951-593-874-0
 Grunnkart (Kartplatsen, Lantmäteriverket)
 Svenska ortnamn i Finland

sjå òg 
 Europaveg 8 i Noreg
 Europaveg 8 i Finland

Bakgrunnsstoff 
 

Europavegar
Vegar i Troms
Vegar i Finland
Friedrich Fröbel

Friedrich Willhelm August Fröbel (1782-1852) var ein tyskar, som i 1840 fyrst brukte ordet kindergarten (barnehage) om leik- og aktivitetsinstituttet for unge barn han grunnlagde i Bad Blankenburg i 1837.

Han oppfann også fleire leiker, mellom anna dei såkalla Fröbel Gaben, eller fröbelgåver. Fröbelgåvene var samansette av diverse geometriske figurar som kunne setjast saman til større figurar. Den kjende amerikanske arkitekten Frank Lloyd Wright har sjølv sagt at han vert påverka i stor grad av å leike med fröbelgåver.

Fröbel si store innsikt var kor viktig det er med aktivitet i eit barn si oppvekst. I den fyrste barnehagen hadde ein leikar som song, dans, hagearbeid og leik med fröbelgåver.

Pedagogikk
Tyske pedagogar
Nynorsk talemål

Denne artikkelen omhandlar den det yngste målsteget i norsk språk, til skilnad frå gamalnorsk og mellomnorsk. Sjå nynorsk for artikkelen om den nolevande norske målforma.

Nynorsk er namnet på det yngste målsteget i norsk, til skilnad frå gamalnorsk og mellomnorsk, og dekkjer tida frå ikring 1550/1600.

Norsk språk
Torstein Dahle

Torstein Dahle () i Oslo) er ein norsk politikar som var leiar for Raudt frå partiet blei skipa i 2007 til 2010.

2003–2007 var han leiar for Raud Valallianse, som han vart medlem av ved skipinga i 1973. Han var tidlegare også medlem av AKP. Han er utdanna siviløkonom ved Norges Handelshøyskole og arbeider på Høgskulen i Bergen som høgskulelektor. Han har tidlegare arbeidd ved Skatteetatskolen og vore timelærar ved BI og Norges Handeshøyskole. Han har også vore engasjert som utgreiar og forfattar av fleire rapportar for forskingsstiftinga De Facto.

Sidan 1987 har Dahle sete i bystyret i Bergen, der han er vorten ein populær politikar. Han har i mange år vore den fremste talsmannen for partiet i Bergen. Ved fylkestingsvalet i 2003 vart han vald inn i Fylkestinget i Hordaland, etter at veljarane hadde flytta han opp frå den nedste plassen på lista. På grunn av det store talet på kumuleringar og slengjarar han fekk ved kommunevalet i Bergen i 2007, rykte han opp frå fjerde til fyrste plass i bystyret etter valoppgjeret.

I 2001 melde Dahle pastor Enevald Flåten til politiet for brot på rasismeparagrafen (§135a i straffelova), etter at Flåten uttalte at griser veit betre enn homofile. Saka vart lagd bort.

Kjelder
«Han er mest populær», bt.no 12.09.2007

Bakgrunnsstoff
Meldinga av Enevald Flåten

Lokalpolitikarar frå RV
Norske økonomar
Lokalpolitikarar frå Raudt
Politikarar frå Oslo
Leiarar for Raudt
Erling Folkvord

Erling Folkvord () er ein norsk politikar fødd Levanger. Han var nestleiar i Arbeidernes Kommunistparti i perioden 1990–97, og har og vore nestleiar i Raud Valallianse. I perioden 1993–97 var han stortingsrepresentant for RV. Folkvord er no medlem av Oslo bystyre, der han òg sat i perioden 1984-95.

Folkvord er kjend som korrupsjonsjegar og som ein dyktig politikar, også langt utanfor RV sine rekker. Han har og gitt ut fleire bøker, mellom anna Livet bak murene frå tida hans på Stortinget.

Dottera Jorunn Folkvord har mellom anna vore leiar i Raud Ungdom.

Bakgrunnsstoff 

Raudt-politikarar i Oslo
RV-politikarar
Stortingsrepresentantar 1993-1997
Stortingsrepresentantar for Oslo
Norske sosionomar
Folk frå Levanger
Bruno Ortner

Bruno Ortner () var generalløytnant i den tyske hæren og var verksam i Noreg under andre verdskrigen. 

Ortner var fødd i Austerrike.
Han vart sjef for 69. infanteridivisjon og stasjonert i Bergen frå 29. september 1941. Då storparten av divisjonen (minus eit regiment) vart send til Leningradområdet i november 1942 vart generalløytnant Ortner med, og han stod som sjef for divisjonen til januar 1944, då han fekk kommandoen over den nye 91. infanteridivisjon. Der vart han ståande berre fram til 25. april 1944. Denne divisjonen vart sett inn i Normandie i juni 1944, og vart utsletta i august same år.

1. mai 1944 fekk Ortner kommandoen over 44. reichsgrenadierdivisjon som var stasjonert i Nord-Italia. Denne divisjonen var utsett for harde angrep og måtte i mai 1944 trekke seg attende nordover. Generalløytnant Ortner stod som sjef for denne divisjonen til 25. juni 1944. Han stod som sjef for 281. infanteridivisjon frå 27. juli 1944 til 8. mai 1945. Han var internert til 1946.

Han døydde i Steiermark i Austerrike i 1971.

Litteratur 
http://www.arkivverket.no/webfelles/sab/bp2005a.pdf

Austerrikske militære
Austerrikarar i andre verdskrigen
Tyske offiserar
Noreg under andre verdskrigen
Pave Johannes XXIII

Pave Johannes XXIII, fødd Angelo Giuseppe Roncalli, () var pave frå 8. oktober 1958 til han døydde i 1963.

Angelo Giuseppe kom frå fattige kår, og vart fødd i Sotto il Monte i provinsen Bergamo ved foten til Alpane, og voks opp i ein stor familie. Roncalli vart prestevigd i Roma i 1904 og vart lærar i Bergamo. I 1924 vart han biskop, og var paveleg diplomat. I 1953 vart han utnemnd til patriark av Venezia og kardinal. Roncalli vart overraskande vald til pave, og er særleg hugsa for å ha opna det andre vatikankonsilet. 

Den fyrste handlinga hans som pave var å utnemne 23 nye kardinalar for dermed å gjere kardinalkollegiet meir internasjonalt. Johannes vart kjend for si varme menneskelegheit og sin toleranse. Han sende ut åtte encyclikaer. Han gav ut Mater et Magistra (1961) om kyrkja si sosiale lære. I Pacem in Terris (1962) behandla han menneskerettane og grunnlaget for varig fred, med skarp fordømming av atomopprustninga. Han døydde den 3. juni 1963. 

Johannes XXIII vart saligkåra av Johannes Paul II den 3. september 2000.

Pavar
Italienske pavar
Døde av bukhinnebetennelse
Keipen på Skorpa

Sjå Keipen for andre stader med same namnet.

Keipen eller Skorpetua er ein fjelltopp på øya Skorpa i Herøy kommune i Møre og Romsdal på Sunnmøre. Toppen er òg høgste punktet på øya med 431 meter over havet.

Kjelder 

Fjell i Herøy i Møre og Romsdal
Fjell på Sunnmøre
Teige på Nerlandsøya

Sjå Teige for andre stader med same namnet.

Teige eller Teigane er ein matrikkelgard på Nerlandsøya i Herøy på Sunnmøre.

Garden omfattar den øvre, nordaustre delen av Kvalsund grunnkrins, og grensar mot gardane Kvalsund og Nerland.

Fylkesveg 21 går gjennom Teige og vidare mot Kvalsvika. Herifrå går det òg ein køyrbar veg nesten opp til toppen Teigetua, der det står eit større antenneanlegg.

Kjende personar frå Teige 
 Forfattaren og reporteren Trude Teige
 Fiskebåtreiaren Sigurd Teige

Sjå òg 
 M/S «Teigenes» har fått namnet sitt etter staden

Matrikkelgardar i Herøy i Møre og Romsdal
Marknad

Marknad (frå norrønt mark(n)aðr, gjennom gamalfransk med opphav i latin: mercatus 'handel, marknad') er eit ord med fleire tydingar, som alle har med kjøp og sal av varer eller tenester å gjere.

I snever samanheng er ein marknad ein avgrensa plass, eit torg eller ein salshall der kjøparar og seljarar møtast for å gjere handel i liten skala, og då kan det vere tale om ein grønsakmarknad eller eit grønsaktorg, ein blomemarknad, ein fiskemarknad og liknande. Marknadar kan òg går føre seg berre til fastsett tider på fastsette stader, som til dømes mellom anna Rørosmartnan, Hamarmart'n. Ein supermarknad er ei moderne nemning for ein butikk med stort utval av varer, ofte særleg av matvarer, men kan òg vere ein rikhaldig spesialbutikk innanfor ein annan bransje.

I vid tyding er marknad å forstå som den samla etterspurnaden og tilbodet for varer eller tenester innanfor eit geografisk område og/eller for ein spesifikk type varer eller tenester. Geografisk er det tale om ein lokal marknad for eit mindre geografisk område, ein innanlandsmarknad innanfor landegrensene, ein eksportmarknad for sal til eit eller fleire land utanfor eigne landegrenser, ein fellesmarknad for fleire land, ein global marknad eller verdsmarknad som femner om storparten av verda. I samanheng med typar av produkt, råstoff, varer og tenester er det tale om ulike råvaremarknader for ulike råvarer, arbeidsmarknad når det gjeld arbeidstakar-arbeidsgjevartilhøve, tenestemarknad når det gjeld sal av tenester av ulike typar, varemarknad når det gjeld omsetjing av varer, pengemarknad og lånemarknad på dei økonomiske områda, tankmarknad når det gjeld frakt av olje og bensin på tankskip, gassmarknad når det gjeld omsetnad av gass levert gjennom gassrøyrleidningar, og anna.

Ein kundekrins, altså ei uavgrensa gruppe kjøparar av ei vare, eller som vert rekna som moglege kjøparar av ei vare, vert òg ofte omtala som ein marknad; til dømes kan ungdom verte sett på som marknad for det som ulike treningssenter har å tilby, og yngre menn som marknad for kjappe personbilar. Det er tale om «kjøpars marknad» når det er stort tilbod i høve til etterspurnaden og lett å gjere økonomisk gunstige kjøp, altså få gjort kjøp til ein låg pris, og om «seljars marknad» når etterspurnaden er stor i høve til tilboda og seljarane kan gjere økonomisk gunstige sal, altså selje dyrt. Eit økonomisk system der dei såkalla produksjonsfaktorane (inklusive arbeidskrafta) og produkta vert kjøpte og selde i marknader på grunnlag av vilkåra og føresetnadene i marknadene, utan prisreguleringar eller andre inngrep frå styremaktene, vert kalla marknadsøkonomi.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff
snl.no: Marked

Sjå og
Detaljhandel
Loppemarknad
Torg

Handel
Økonomi
Handelsstader
Viking Fotballklubb

Viking Fotballklubb er ein fotballklubb i Stavanger. Klubben spelar i Eliteserien og har eit lag i 3. divisjon avdeling 3. Noverande hovudtrenar er Bjarne Berntsen.

Klubben vart grunnlagd den 10. august 1899. Laget spelar heimekampane sine på Viking Stadion i Jåttåvågen. Viking Stadion vart opna den 1. mai 2004.  Før det nye stadionet opna var Stavanger Stadion på Eiganes heimebana. Draktene til laget har mørkeblå trøyer, kvite bukser og mørkeblå sokkar.

Viking er den største og leiande fotballklubben i Rogaland fylke. Fotballklubben har vore mellom dei beste i norsk fotball ei rad år. Særleg på 1970-talet vann klubben mange seriemeisterskap. Lenge låg klubben på fyrsteplass på maratontabellen for øvste divisjon i norsk fotball. Etter seriegullet i 1991 har klubben ofte ikkje kjempa heilt i toppen, og har kome bak Rosenborg på maratontabellen.

Merittar
Seriemeisterskap: 1958, 1972, 1973, 1974, 1975,1979, 1982, 1991 
Cupmeisterskap: 1953, 1959, 1979, 1989 og 2001

Noverande tropp 
Oppdatert 1. juli 2020

Utlån
Tord Johnsen Salte (2020)

Kjende spelarar 

André Danielsen er den Vikingspelaren med flest kamper, 552 fram til han slutta i 2019.

Supporterklubb 
VikingHordene er Viking F.K. sin offisielle supporterklubb.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Viking F.K. sin nettstad
 VikingHordene sin nettstad

 
Fotballag i Stavanger
Fotballag skipa i 1899
1899 i Noreg
Viking (fleirtyding)

Viking er eit ord som kan ha fleire tydingar:

 For krigarane og handelsfolka frå Skandinavia i vikingtida, sjå vikingar.
 For mannsnamnet Viking, sjå namnet Viking.
 For fotballklubben Viking i Stavanger, sjå Viking FK.
 For det svenske dansebandet Vikingarna, sjå Vikingarna.
 For det norske tidsskriftet Vikingen som kom ut i perioden 1862–1932, sjå Vikingen.

Sjå òg 
 Vikingskip - ein type skip frå vikingtida
 Vikingskipshuset - eit museum i Oslo
 Viking Stadion - eit fotballstadion i Jåttåvågen i Stavanger
 Vikingbanken - ein fiskebanke i Nordsjøen
 Viking-Askim A/S (eller Viking-konsernet,) - grunnlagd i 1906 som Viking Gummivarefabrik A/S
 Satellitten Viking - ein svensk satellitt
 Vikingprogrammet - eit amerikansk romprogram med romsondene Viking 1 og Viking 2
 Viking Line - eit reiarlag i Mariehamn på Åland, med ferjetrafikk i Austersjøen

Mannsnamn
Langskip

Langskip er ei samlenemning på skip som i hovudsak vert rodd, og som er mykje lengre enn dei er breie. 
Langskip har vore nytta av fleire ulike folkeslag.

Nokre typar langskip 
 Vikingskip - nytta av vikingane i Skandinavia
 Greske langskip - skipstypen bireme vart utvikla på grunnlag av desse
 Romerske langskip - galeiar, som til dømes bireme trireme, quadrireme, quinquereme og dromone
 Saksiske langskip - ein type skip nytta av saksarane, mykje lik vikingskipa

Norrøne langskip 
Dei norrøne langskipa var under vikingtida store opne båtar med klinkbygd skrog, som regel av eik, kraftig grunn kjøl, ofte høge stamnar (særleg forut), mange årepar, sideror i bakstamnen, mast midtskips, rektangulært segl og faste tofter over dekk. Dette var typiske skip som gjekk lett i sjøen og hadde lange smekre linjer.
 Busse, krigsskip med stor lasteemne og med mange mann om bord. Det var to mann på åra eller meir. Ormen Lange, skipet til Olav Trygvason var eit slikt skip.
 Skeide, krigsskip med mindre fribord enn busser, men mykje slankare og raskare og med 1 til 2 mann på åra. 
 Snekke, krigsskip brukt i strid og på reiser, truleg ein båttype mellom busse og skeid. Tranen til Olav Trygvason var ei snekke.
 Karv, helst nytta som private farkostar i kystnære farvatn, men også på elvar, innlandsfjordar og opne hav. Osebergskipet og Gogstadskipet er døme på slike skip.
 Drake var langskip som hadde dyreliknande hovud i stamnen, gjerne drakeliknande hovud.

Bakgrunnsstoff 
 Salten museum

Båttypar
Vikingskip
Gyldenpris

Gyldenpris er eit bustadområde i Bergen og ligg vest for Puddefjorden. Namnet er henta frå ein lystgard frå 1700-talet, som var skild ut frå Damsgård. Hovudhuset stod til 1955. Bergen kommune kjøpte eigedommen Gyldenpris i 1912 og hadde planar for utbygging av bustader. Etter bybrannen i Bergen i 1916 vart det bygt barakker på Gyldenpris for husville. Området vart administrativt overført frå Laksevåg til Bergen i 1921. Då budde det om lag 1700 innbyggjarar på Gyldenpris. 

Langs Damsgårdssundet var det i siste del av 1800-talet bygd ut industri. I 1956 vart området knytt nærare til Bergen kommunikasjonsmessig ved at Puddefjordsbrua vart opna.

Laksevåg
Rørosmartnan

Rørosmartna er ein årleg marknad og kulturskipnad på Røros som finn stad frå den nest siste tysdag i februar og varer til laurdagen etter. I regel kjem det mellom 70 000 og 80 000 besøkande og marknaden er difor viktig for Røros og distriktet. På åpningsdagen kjem om lag 80 hestesleder med tilreisande frå Sverige og fjellbygdene omkring. 

Marknaden har historie frå ein kongeleg resolusjon frå 1853:

Fra 1854 af skal der i Røros afholdes et Marked, der begynder næst siste tirsdag i Februar Maaned og varer til den påfølgende Fredag

I dag vert det handla med alle slags varer, frå om lag 100 boder. Inne på kafear og lokaler vert det spela gamal dansemusikk frå middag til seint på natta. Den mest populære dansen er Røros-pols.

Bakgrunnsstoff 
Nettstaden til Rørosmartnan

Røros kommune
Norsk kulturliv
Hovudmål

Hovudmål er ei nemning bruka om den av dei to variantane av norsk (bokmål og nynorsk) som kvar og ein nyttar i personlege samanhengar til vanleg. Den andre varianten, som ein gjerne bruker mindre, blir kalla sidemål.

I grunnskolen kan ikkje elevane velje hovudmålet sitt sjølve, det blir i utgangspunktet avgjort av folket i skolekrinsen i røystingar med allmenn røysterett dersom det er strid om det. Der det finst parallellklassar kan barna/foreldra deira velje mellom bokmåls- og nynorskklassar. Viss foreldra til meir enn ti barn på eit klassetrinn krev det, har dei rett på parallellklasse med den andre målforma. I den vidaregåande skolen er det fleire som vel bokmål enn nynorsk som nytt hovudmål av dei som skiftar. Det er vanleg å rekne med at dominansen av bokmål i media er ein av grunnane. Men dei fleste held fast på hovudmålet frå grunnskolen, og nokre skiftar frå bokmål til nynorsk òg.

Bakgrunn 
Som eitt av verkemidla for å prøve å få til reell jamstilling mellom dei to målformene, må alle elevar i den norske skolen få opplæring i å skrive både bokmål og nynorsk. Om ein til dømes har nynorsk som hovudmål, blir bokmålet kalla sidemål. Dette gir valfridom til elevane, for berre når dei får opplæring i begge målformene, kan dei sidan velje kva for eitt dei vil nytte som hovudmål i livet sitt. (Denne logikken kan ein jo overføre til andre område i samfunnet òg. Eit anna spørsmål er om slik valfridom i røynda impliserer lik opplæring i begge måla.) I svært mange jobbar, særleg i offentleg teneste, krevst det elles at ein kan bruke begge målformene, mellom anna fordi folk har krav etter mållova å få svar i same målform som dei har vendt seg til den aktuelle tenesta på. Men det er eit problem at opplæringa i nynorsk sidemål er for dårleg mange stader, og ho må derfor bli betre om ordninga skal verke slik ho er meint.

Usemje 
Ordninga med hovudmål og sidemål blir kritisert med jamne mellomrom. Det blir frå somme hald ofte hevda at sidemålsopplæringa er sløsing med tid og ressursar som ein kunne bruka til å forbetre hovudmålet, eller på andre fag. Andre meiner at opplæringa må forbetrast om ho skal ha nokon verdi. Målrørsla er samd i at opplæringa i nynorsk sidemål må styrkjast, mellom anna med det at nynorsk blir nytta i andre fag òg, slik somme skolar har gode røynsler med, men går på det sterkaste imot avskaffing av skriftleg sidemålsopplæring med same vurderingsform som andre fag og emne.

Bakgrunnsstoff 
Nynorsk i bokmålsland 

Norsk Målungdom om hovudmål og sidemål:Sidemål 

Utdanning i Noreg
Norsk språk
Maharashtra

Maharashtra (महाराष्ट्र) er ein delstat vest i India. Han har kyst i vest mot Arabiahavet og grenser elles til Gujarat, Madhya Pradesh, Chhattisgarh, Andhra Pradesh, Karnataka, Goa og Dadra og Nagar Haveli. Hovudstaden er millionbyen Mumbai (Bombay), og staten er den nest mest folkerike i landet etter Uttar Pradesh. Målt i flatevidd er han den tredje største, etter Rajasthan og Madhya Pradesh. Hovudspråket i delstaten er marathi.

Geografi 
Sahyadri er marathinamnet på den delen av den vestlege fjellkjeda som går langs kysten av landet frå grensa mellom Maharashtra og Gujarat til Tamil Nadu, nesten ved sørspissen av India. Mange viktige elver, som Godavari, Krisjna og Káveri oppstår her, og fjella er grøne og frodige. Aust for fjella ligg det tørre Dekkanplatået, medan Konkanområda langs vestkysten av Maharashtra er lågtliggande, fruktbar mark med ei breidde på 50–80 km.

Viktige byar er Mumbai, Pune, Jangaor, Ahmednagar, Sholapur, Nasik, Kolhapur, Aurangabad og Nagpur.

Innbyggjarar 
Folketeljinga i 2001 kom fram til at det budde 96 752 247 menneske i Maharashtra.

Historie 
Delstaten blei danna 1. mai 1960 etter krav frå marathiane om å få sin eigen stat. Delstaten Bombay blei delt i dei to statane Maharashtra og Gujarat etter kva som var hovudspråk. Det var stor usemje om kva stat sjølve Bombay (no Mumbai) skulle høyra til, men regjeringa lét han til slutt høyra til Maharashtra.
Mot Dag

Mot Dag var ei politisk gruppe, hovudsakleg med intellektuelle medlemmer, stifta av Erling Falk i 1921. Frå starten var gruppa tilslutta Det norske Arbeidarpartiet, men vart i 1925 ekskludert (utestengd). Frå 1926 til 1928 var gruppa så tilslutta Norges Kommunistiske Parti, men var partipolitisk uavhengig frå 1929 til oppløysinga i 1936. 

Ei rekkje innverknadsrike personar var med i gruppa, m. a. seinare helsedirektør Karl Evang, og stortingsrepresentant Trygve Bull. Begge var framtredande medlemmer av Arbeidarpartiet, men gjekk sidan over til SV.

Norsk arbeidarhistorie
Norske politiske organisasjonar
Skipingar i 1921
Tidlegare norske tidsskrift
Nedleggingar i 1936
Norskspråklege tidsskrift