alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Xing Huina

Xing Huina () er ein kinesisk tidlegare langdistanseløpar som i 2004 vart olympisk meister på 10 000 meter under Sommar-OL i Aten.

Xing sette juniorverdsrekord på 10 000 m då ho VM-debuterte i Paris i 2003, den gode tida 30.31,5 heldt likevel
ikkje til betre enn ein sjuandeplass i løpet. Ho deltok også på 5 000 meter, men var eit godt stykke unna å kvalifisere seg til finalen. Under Sommar-OL 2004 i Aten vart Xing nummer ni på 5 000 meter. Fire dagar seinare overraska ho med å vinne den olympiske gullmedaljen på 10 000 meter framfor tre løparar frå Etiopia, hundre meter frå mål spurta ho forbi sølvvinnar Ejegayehu Dibaba og sette personleg rekord med 30.24,3.

I Friidretts-VM 2005 i Helsinki vart Xing nummer fire i milløpet, sekundet bak bronsevinnarar Ejegayehu Dibaba. Ei veke etter gjorde Xing livs fortaste 5 000 meter, med tida 14.43,6 enda ho på femteplassen i 5 000-meterløpet under den same verdsmeisterskapen.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 2003 i Paris: Nr 7 på 10000 m – 30.31,5. Utslått på 5000 m (15.13,5 =nr 22)
OL 2004 i Aten: Gullmedalje på 10000 m – 30.24,3, framom Ejegayehu Dibaba (30.24,9): Nr 9 på 5000 m – 15.07,4
VM 2005 i Helsinki: Nr 4 på 10000 m – 30.27,1, nr 5 på 5000 m – 14.43,6

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Xing Huina» frå ,  den 23. juli 2018.  
 

Kinesiske friidrettsutøvarar
Langdistanseløparar
Olympiske meistrar for Kina
Charlie Jenkins

Charlie Jenkins, fullt namn Charles Lamont Jenkins, () er ein USA-amerikansk tidlegare friidrettsutøvar som i 1956 vart olympisk meister på 400 meter og i 4 x 400 m stafett.

I 1955 vart Jenkins AAU-meister på 440 yards. Ved dei USA-amerikanske uttaka til Sommar-OL 1956 kom han på tredjeplassen på distansen, klart slått av verdsrekordhaldar Lou Jones som vann uttaksløpet.

Under dei olympiske sommarleikane i Melbourne vart Jenkins berre nummer tre i sitt kvartfinaleheat på 400 m, men imponerte stort med siger og bestetid 46,1 sekundar (46,19) i semifinalane. I finalen sprang han i mål på tida 46,7 og vann framfor tyske Karl-Friedrich Haas som fekk notert 46,8 i sluttid. To dagar seinare tok Jenkins seg av den tredje etappen for USA sitt lag som vann 4 x 400 m stafett med stor margin til Australia på andreplass. Dei andre på laget var Lou Jones, Jesse Mashburn og ankermann Tom Courtney.

Sonen Chip Jenkins deltok under Sommar-OL 1992 på USA sitt lag i kvalifiseringa til finalen 4 x 400 m stafett, men vart vraka til finalemannskapet. Han vert likevel rekna som olympisk gullmedaljevinnar. Det var fyrste gongen far og son
stod som olympiske meistrar i same øving.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Charles Jenkins» frå ,  den 23. juli 2018.  
 

Sprintarar frå USA
Olympiske meistrar for USA
Handball-VM 2001 for menn

Verdsmeisterskapen i handball 2001 for menn vart avvikla i dagane frå 23. januar til 4. februar 2001 i Frankrike. Til saman 24 land deltok i turneringa. Vertslandet Frankrike vann VM-gull for andre gong etter finalesiger 28-25 etter ekstraomgang mot Sverige.

Gruppespelet

Gruppe A 

<noinclude>

Gruppe B 

<noinclude>

Gruppe C 

<noinclude>

Gruppe D 

<noinclude>

Sluttspelet

Åttandedelsfinalar

Kvartfinalar

Plasseringskamper 5. - 8. plass 

Kamp om 7. plass

Kamp om 5. plass

Semifinalar

Bronsefinale

Finale

Kjelder
IHF – Offisielle resultat
Denne artikkelen bygger på «Håndball-VM 2001 for menn» frå ,  den 23. juli 2018.  
 

Handball-VM
Sport i 2001
Sport i Frankrike
Kamé

Kamé eller kame (frå italiensk cam(m)eo) er ein type gravering i relieff, det vil seia eit opphøgd bilde. Vanlegvis har relieffet ein annan farge enn bakgrunnen. Kamé blir brukt til smykke, signetringar og ulike pyntegenstandar.

Ein kan laga kaméar av til dømes edelsteinar som onyks, jade eller agat, eller i skjel. Ein kan også laga kamear av glas eller keramikk, som i jaspergods.

Intaglio er eit innskore mønster som dermed er ein motsett teknikk av kamé-

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kamé» frå ,  den 24. juli 2018.

Bakgrunnsstoff 

Italienske ord og uttrykk
Kunsthandverk
Edelsteinar
Olympus SP-590 Ultra Zoom

Olympus SP-590 Ultra Zoom (avstytt SP-590UZ) er eit digitalt superzoom-kamera laga av Olympus og sleppt i 2009. Det har ein CCD-sensor på 12 megapikslar ( pikslar). Brennvidda er 4,6 millimeter på det minste og 119,6 på det meste, noko som gjev kameraet 26x optisk zoom. Blendaropet er 2,8 ved vidvinkel og 5,0 ved telefoto.

Til skilnad frå føregjengarane SP-570UZ og SP-565UZ stør ikkje SP-590UZ RAW-format.

Kjelder 

Olympus-kamera
Dmitri Markov

Dmitri Markov () er ein kviterussisk-australsk tidlegare stavhoppar, fødd i Vitebsk i dåverande Sovjetunionen, som i 2001 vart verdsmeister i stavhopp, to år etter han tok VM-sølv i øvinga.

Aktiv
Våren 1996 vann EM innandørs med eit hopp på 5,85 meter. Eit lite halvår seinare vart han sjettemann ved ei olympiske sommarleikane 1996, etter å ha svinga seg over 5,86 meter, alle tre medaljevinnarane gjekk over 5,92 m, best av dei vart franskmannen Jean Galfione.

Våren 1999 fekk Markov australsk statsborgarskap, kona hans hadde flytta til Australia i 1997. I verdsmeisterskapen 1999 i  Sevilla tok han med sluttresultatet 5,90 meter sølvmedaljen bak Maksim Tarasov, som tok seg over 6,02 meter. Alle tre medaljørane i tevlinga hadde lært stavhopping i Sovjetunionen, men alle tre budde i 1999 utanfor den fortidige staten. Verdsmeister Tarasov frå Jaroslavl representerte framleis Russland, men budde frå 1992 i Budapest, medan vinnaren av bronsemedaljen, Aleksandr Averbukh frå Irkutsk, var israelsk statsborgar.

Under Sommar-OL 2000 i Sydney delte Markov femteplassen saman med ein annan ny-australiar, Viktor Chistiakov. Dei tok seg over 5,80 meter, medan dei fire beste i tevlinga alle klarte 5,90 meter. Markov sparte eit forsøk til 5,96 m, noko som hadde halde til gullmedalje, den gjekk i staden til Nick Hysong frå USA.

Størst suksess hadde Markov ved VM 2001 den 9. august 2001 i Edmonton. Han trong tre forsøk på starthøgda si, 5,75 meter. Han stod over 5,85 m, ei høgde fire andre utøvarar tok seg over. Markov klarte 5,90 meter i fyrste forsøk, dei fire andre reiv, tre av dei i alle sine forsøk. Markov tok seg også over 5,95 m i fyrste forsøk, medan Aleksandr Averbukh, som sparte sine siste forsøk, reiv begge gongane på 5,95 m. Der etter la Markov lista på 6,05 meter og sette personleg rekord i sitt andre forsøk på den olympiske rekordhøgda.

Markov enda på fjerdeplassen ved VM 2003. Med 5,85 meter stoppa han på same høgda som sølvinnar Okkert Brits frå Sør-Afrika og bronsemedaljør, svensken Patrik Kristiansson, italienaren Giuseppe Gibilisco vart verdsmeister så han tok seg over 5,90 meter. Tre år seinare vart Markov i Samveldeleikane 2006 nummer to i stavhopp med 5,60 m, 20 cm under det landsmannen Steve Hooker makta.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 1995 i Göteborg: Utslått i kvalifiseringa (5,40 m =nr 19)
OL 1996 i Atlanta: Nr 6 – 5,86 m
VM 1999 i Sevilla: Sølvmedalje – 5,90 m, bakom Maksim Tarasov (6,02 m)
OL 2000 i Sydney: Nr 5 – 5,80 m
VM 2001 i Edmonton: Gullmedalje – 6,05 m, framom Aleksandr Averbukh (5,85 m)
VM 2003 i Paris: Nr 4 – 5,85 m
OL 2004 i Aten: Utslått i kvalifiseringa (5,50 m =nr 22)
VM 2005 i Helsinki: Nr 11

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dmitri Markov» frå ,  den 24. juli 2018.  
 

Belarusiske friidrettsutøvarar
Australske friidrettsutøvarar
Stavhopparar
Deltakarar under sommar-OL 1996
Deltakarar under sommar-OL 2000
Deltakarar under sommar-OL 2004
Aleksandr Menkov

Aleksandr Aleksandrovitsj Menkov () er ein russisk friidrettsutøvar frå Minusinsk som i 2013 vart verdsmeister i lengdehopp.

Menkov sette i juni 2009 i Kemerovo personleg rekord i lengdehopp med eit hopp på 8,16 meter, ein månad før han vann lengdetevlinga ved junior-EM 2009. To år seinare forbetra han sin personbeste fleire gongar, sist til 8,28 m i greske Kalamáta, og etablerte seg i verdseliten i øvinga. I september tok han med 8,19 m sjetteplassen i lengde-finalen då VM i friidrett 2011 fann stad i Daegu i Sør-Korea. OL-sesongen 2012 flytta han den personlege rekorden til 8,29 m i eit stemne Brussel, men mislukkast i dei olympiske leikane i London.

Under verdsmeisterskapen 2013 på russisk jord presterte Menkov over evne i finalen, med eit bestehopp på  8,56 meter vann han ein suveren siger i lengdetevlinga. Ved dei neste verdsmeisterskapane vart han sjettemann i 2015 og fjerdemann i 2017, i den siste tevlinga hamna han fem cm bak bronsevinnaren.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 2009 i Berlin: Utslått i kvalifiseringa (7,72 m =nr 32)
VM 2011 i Daegu: Nr 6 – 8,19 m
OL 2012 i London: Nr 11 – 7,78 m
VM 2013 i Moskva: Gullmedalje – 8,56 m, framom Ignisious Gaisah (8,29 m)
EM 2014 i Zürich: Utslått i kvalifiseringa (7,78 m =nr 13)
VM 2015 i Beijing: Nr 6 – 8,02 m
VM 2017 i London: Nr 4 – 8,27 m

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Alexander Alexandrowitsch Menkow» frå ,  den 24. juli 2018.  
 

Russiske lengdehopparar
Verdsmeistrar i friidrett
Russiske deltakarar under sommar-OL 2012
Stefano Baldini

Stefano Baldini () er ein italiensk tidlegare langdistanseløpar frå Castelnovo di Sotto i Provinsen Reggio Emilia. Han vart olympisk meister 2004 i maratonløp under Sommar-OL i Aten og europameister på same distansen både i 1998 og 2006. Ved verdsmeisterskapane 2001 og 2003 sprang han begge gongane inn til bronsemedalje i maraton.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1994 i Helsinki: Nr 20 på 10 000 m – 28.41,8
VM 1995 i Göteborg: Nr 18 på 10 000 m – 28.08,3
OL 1996 i Atlanta: Nr 18 på 10 000 m – 29.07,7
VM 1997 i Aten: Nr 9 på 10 000 m – 28.11,9
EM 1998 i Budapest: Gullmedalje i maraton – 2.12.01, framom Danilo Goffi (2.12.11)
OL 2000 i Sydney: Braut maraton
VM 2001 i Edmonton: Bronsemedalje i maraton – 2.13.18
EM 2002 i München: Nr 4 på 10 000 m – 27.50,9
VM 2003 i Paris: Bronsemedalje i maraton – 2.09.14
OL 2004 i Aten: Gullmedalje i maraton – 2.10.25, framom Mebrahtom Keflezighi (2.11.29)
VM 2005 i Helsinki: Braut maraton
EM 2006 i Göteborg: Gullmedalje i maraton – 2.11.32, framom Viktor Röthlin (2.11.50)
OL 2008 i Beijing: Nr 12 i maraton – 2.13.25
EM 2010 i Barcelona: Braut maraton

Italienske langdistanseløparar
Olympiske meistrar for Italia
Flire

Flire eller sørv (Blicca bjoerkna) er ein fiskeart i karpefamilien. Han liknar på brasme, men har større auge i høve til hovudet. Bukfinnane og brystfinnane er raudlege. Fisken blir opptil 35 cm lang og 2 kg tung.

Den største flira som er teken med sportsfiskereiskapar i Noreg var på 1,160 kg. Rekorden blei sett i Bråtevannet i 2014.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Flire» frå ,  den 24. juli 2018.

Litteratur 
 

Karpefamilien
Ferskvassfisk i Europa
Fisk i Noreg
Calling Time

Calling Time er det fjerde studioalbumet til Basshunter og vart utgjeve den 13. mai 2013.

Innhald

Bonus tracks

Lister

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Den offisielle nettstaden til Basshunter

Musikkalbum frå 2013
Basshunter-album
Nils Erik Flakstad

Nils Erik Flakstad () var ein norsk jurist og næringsdrivar som i åra 1922-27 representerte partiet Høgre på Stortinget. Han vart kjend som leiar av høyringane i Lagtinget kring riksrettssaka mot Regjeringa Abraham Berge. Flakstad var far til bilethoggaren Nils Flakstad og dotterson til Nils Jønsberg.

Nils Erik Flakstad var fødd i Åmot og voks opp der, så lenge far hans dreiv gardsbruk og landhandel i bygda. Utpå 1890-talet slo far hans seg ned i Hamar og dreiv handel der. Sjølv studerte han rettsvitskap og vart cand.jur. i 1899. Der etter arbeidde han hos sorenskrivaren i Moss i to år, før han så dreiv sakførarar-praksis i Hamar frå 1902. Frå 1911 til 1931 var han banksjef i Hamar Sparebank, tida 1921 til -31 også administrerande direktør for Hamar bryggeri.

Flakstad var i to periodar, 1919-22 og 1928-31, medlem i Hamar bystyre. Hausten 1921 vart han vald inn på Stortinget frå kjøpstadene i Hedmark og Oppland fylke, attvald i 1924. Alle seks åra på Stortinget var han medlem i Næringskomite nr 2. I 1926 og 1927 var Flakstad lagtingspresident og såleis leiar av riksretten i saka mot Abraham Berge, statsminister hadde vore, og medlemer i regjeringa hans. År 1927 deltok Flakstad elles på den interparlamentariske kongressen i Paris.

Kjelder
Stortingsbiografi 

Stortingsrepresentantar 1922-1924
Stortingsrepresentantar 1925-1927
Folk frå Åmot
Norske juristar
Gelindo Bordin

Gelindo Bordin () er ein italiensk tidlegare langdistanseløpar frå Longare i Vicenza-provinsen, som i 1988 vart olympisk meister i maratonløping og både i 1986 og 1990 vart europameister på den same distansen. I 1987 tok han bronsemedaljen i maraton under verdsmeisterskapen i Roma og våren 1990 vann han Boston Marathon med tida 2.08.19, hans beste tid på distansen noko gong.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1986 i Stuttgart: Gullmedalje – 2.10.54, framom Orlando Pizzolato (2.10.57)
VM 1987 i Roma: Bronsemedalje – 2.12.40
OL 1988 i Seoul: Gullmedalje – 2.10.32, framom Douglas Wakiihuri (2.10.47)
EM 1990 i Split: Gullmedalje – 2.14.02, framom Gianni Poli (2.14.55)
VM 1991 i Tokyo: Nr 8 - 2.17,03
OL 1992 i Barcelona: Braut maratonløpet

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Gelindo Bordin» frå ,  den 25. juli 2018.  
 

Italienske langdistanseløparar
Olympiske meistrar for Italia
Laakirchen

Laakirchen er ein by og ein kommune i Distriktet Gmunden i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 32,5 km² og i kring 9 800 ibuarar. Byen Laakirchen med sine vel 4 100 ibuarar ligg 441 meter over havet. Kommunen elles omfattar tre landsbyar, Oberwis, Stötten og Lindach, og sju grender.

To papirfabrikkar og fire metall- og maskinprodusentar er største arbeidsplassane i kommunen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Laakirchen» frå ,  den 25. juli 2018.  
 

Kommunar i Oberösterreich
Altmünster

Altmünster er ein kommune (Marktgemeinde) i Distriktet Gmunden i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 78,8 km² og i kring 9 800 ibuarar. Byen Altmünster med sine 4 500 ibuarar ligg 442 meter over havet, ved vestbreidda av innsjøen Traunsee. Kommunen elles omfattar den store landsbyen (Kastralgemeinde) Neukirchen fire kilometer vest om byen, tre mindre landsbyar og fem grender. 48% av flatevidda er skog- og 35% landbruksareal.

Turisme er hovudnæring i kommunen, elles pendlar mange til arbeid i byane Gmunden og Vöcklabruck.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Altmünster» frå ,  den 25. juli 2018.  
 

Kommunar i Oberösterreich
Ebensee

Ebensee am Traunsee er ein kommune (Marktgemeinde) i Distriktet Gmunden i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 194,7 km² og i kring 7 700 ibuarar.

Byen Ebensee med sine 4 100 ibuarar ligg 443 meter over havet, ved sørenden av innsjøen Traunsee. Kommunen elles omfattar tre landsbyar og seks grender. Heile 64% av kommunen er skogdekt.

Saltutvinning og -produksjon har i hundrevis av år vore viktigaste næringskjelde i kommunen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ebensee am Traunsee» frå ,  den 25. juli 2018.  
 

Kommunar i Oberösterreich
Kasakhstan i Junior Eurovision Song Contest

Kasakhstan debuterte i Junior Eurovision Song Contest 2018 i Minsk i Kviterussland. Det var fyrste gongen Kasakstan deltok i ei Eurovision-tevling. Det fyrste bidraget deira var «Özinge sen», framført på kasakhisk og engelsk av Danelija Tölesjova. Bidraget vart valt gjennom ei nasjonal uttaking, arrangert av den kasakhiske kringkastaren Khabar Agency.

Bidrag i Junior Eurovision Song Contest

Røystehistorikk

Galleri

Kjelder

Bakgrunnstoff 
 Kasakhstan i Junior Eurovision Song Contest

Land i Junior Eurovision Song Contest
Xe-Pian Xe-Namnoy

Xe-Pian Xe-Namnoy (engelsk, Xe-Pian Xe-Namnoy dam) er eit laotisk vasskraftverk med demninger. Anlegget vart operativ i 2019, og det er knytt til elvane  og  (eller Xe Namnoy). Anlegget ligg delvis i Champasak-fylket og delvis i Attapeu-fylket; demningane ligg i Champasak. 

Byggherren er aksjeselskapet Xe-Pian Xe-Namnoy Power. Prosjektet skal produsera 480 Megawatt.

Historie
Bygginga starta i februar 2013. Namnet vasskraft-prosjektet Xe-Pian Xe-Namnoy er i bruk (2018).

Den 23. juli 2018 braut ei av demningene i anlegget saman med tap av fleire menneskeliv.

Kraftverket vart operativt 6. desember 2019.

Tekniske data

Demningar i anlegget:
 Xe-Namnoi-demninga: – 73,7 m høgd, 1600 m lengd, 522 km2 nedslagsfelt; volum på vassmagasinet er 1,043 milliardar kubikkmeter (type: steinfyllingsdam (Clay Core Rock Fill Dam))
 Xe-Pian-demninga: 48 m høgd, 1307 m lengd, 217 km2 nedslagsfelt, 28,72 millionar kubikkmeter vassmagasin-volum (type: steinfyllingsdam kombinert med gravitasjonsdemning i betong)
Houay Makchanh-demninga: 81 km2 nedslagsfelt,

Sjå også
Kart med demninger merka av. Wikimedia

Referansar

Laos
Xe-Pian Xe-Namnoy
Det antiguanske flagget

Det antiguanske flagget blei teke i bruk som nasjonalflagg for Antigua og Barbuda den 27. februar 1967, då den karibiske øystaten fekk sjølvstyre. Flagget blei ikkje endra då landet fekk sjølvstende i 1981.

Flagget blei utforma av kunstnaren Reginald Samuel. Han vann ei tevling om å utforma flagget sim hadde over 600 lokale deltakarar.

Resultatet var eit raudt flagg med ein omvend trekant som peiker mot botnen av flagget og er farga med tre vassrette stiper av svart, lyseblått og kvitt. Ei sol stig opp frå det svarte bandet. 

Den oppgåande sola står for byrjinga av ein ny tidsalder, og for klimaet på Antigua og Barbuda. Svart symboliserer det afrikanske opphavet til folket og for jorda, blått står for håp og havet, raudt for energien til folk som verker for si eiga framtid.
Fargane gult, blått og kvitt (frå sola og ned) står for sol, sjø og sand. 
V-forma er eit symbol for siger (victory).

Det offisielle marineflagget blir brukt av den nasjonale kystvakta. Det består av eit kvitt felt, ein raud kross og statsflagget i kanton.

Galleri

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Flag of Antigua and Barbuda» frå ,  den 25. juli 2018.

Bakgrunnsstoff
Antigua and Barbuda ved Flags of the World
Antigua and Barbuda - Colonial Flags (1956-1967) ved Flags of the World

Skipingar i 1967
Flagh
Amerikanske flagg
Antigua og Barbuda
Kanton i heraldikk

Kanton er i heraldikk ei nemning for ein heroldfigur som utgjer eit kvadratisk felt plassert i det øvre heraldisk høgre hjørnet av våpenskjoldet. Ein kanton er tydeleg mindre enn ei kvadrert inndeling, og tilsvarar vanlegvis ein niandedel av skjoldet.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Kanton (heraldikk)» frå ,  den 25. juli 2018.  
 

Heraldikk
Stiftung Stadtmuseum Berlin

Stiftung Stadtmuseum Berlin er ei stifting som eig og driv fleire museum knytt til kultur og historie i Berlin. Stiftinga blei grunnlagd i 1995.

Museum 

 Märkisches Museum
 Ephraim-Palais
 Nikolaikirche
 Knoblauch-huset
 Sammlung Kindheit und Jugend
 Schloss Friedrichsfelde
 Naturwissenschaftliche Sammlung
 Museumsdorf Düppel
 Freilichtmuseum Domäne Dahlem
 Grünauer Wassersportmuseum
 Sportmuseum Berlin

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Stiftung Stadtmuseum Berlin» frå ,  den 26. juli 2018.

Bakgrunnsstoff 
 

Museum i Berlin
Skipingar i 1995
Tyske stiftingar
1995 i Tyskland
Emanuel Mohn

Emanuel Meyer Mohn () var ein norsk friluftsentusiast og skribent frå Bergen. Han vart kjend for sine artiklar om fjellvandring og hadde stor innverknad for framveksten av fjellturismen i Noreg. Henrik Mohn og Jacob Mohn var brørne hans.

Liv og gjerning
Emanuel Mohn var av kjøpmannsætt og dotterson til biskop Jacob Neumann. Sjølv reiste han i 1864 til Kristiania der han studerte filologi. I hovudstaden knytte han kontakt med Ernst Sars og Aasmund Olavsson Vinje og slutta seg til venstrerørsla.

Sommaren 1868 gjekk Mohn og ein studiekamerat tur frå Skjolden opp Fortundalen og Bergsdalen inn i Jotunheimen. Fjellnaturen gjorde sterkt inntrykk på Mohn, som over ein tiårsperiode nesten årvisst vende tilbake dit. Sommaren 1872 gjekk han opp Langskavlen og Skogadalsnåsi, gjennom Svartdalen og Gravdalen. Skildringa av turen kom same året på trykk i Den Norske Turistforening si årbok. I ein engasjert, overstrøymande stil formidla Mohn sine inntrykk, med flittig bruk av samanliknande bilete og allusjonar til gresk og norrøn mytologi.

Mohn sine artiklar i Turistforeninga sine årbøker vekte oppsikt og gjorde at han fekk ry som Noregs fremste fjellsportsmann. Sjølv fekk han i 1874 augo opp for fjellklatring og kleiv Nordre Dyrhaugstind,Glittertinden og Nautgardstinden. På dampbåten tilbake til Bergen trefte han William Cecil Slingsby, ein rik britisk fjellklatrar. Den 8. juli 1876 møttest dei to i Kristiania, for der å reise nord til Jotunheimen. Ved Bygdin møtte dei bonden og fjellføraren Knut Lykken. Dei tre karane la då ut på ei ferd eineståande i norsk fjellsport, over fem dagar kleiv dei som dei aller fyrste til topps på både Torfinnstinden, Galdeberget, Urdanostinden, Nordre Urdanostind (Slingsbytind) og Jervvasstinden. Høgdepunktet kom då Slingsby den 21. juli klatra til topps på Skagstølstinden, ein tur der Mohn valde å snu i det som vart heitande Mohnsskardet. To år seinare la Mohn ut på sin siste lengre tur i Jotunheimen, i området sør for Gjende.

I 1869 var Mohn ferdig utdanna cand.mag. Han var så lærar fleire stader, fyrst i Bergen, deretter i Stavanger og så ved Gjertsens skole i Kristiania. Hausten 1889 søkte han avskjed frå Bergen katedralskole, grunna sjukdom. Stortinget løyvde han då vartpengar, på grunn av hans «fortjenester av turistvesenet».

Mohns siste leveår var prega av depresjon og ei stendig svakare helse. Truleg gjorde han i 1891 sjølvmord ved å drukne seg på ein båttur frå Bergen til Utne i Ullensvang.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Emanuel Mohn» frå ,  den 26. juli 2018.  
 

Norske skulefolk
Norske fjellklatrarar
Folk frå Bergen
Ljudmila Galkina

Ljudmila Ivanovna Galkina () er ein russisk tidlegare friidrettsutøvar frå Saratov som i 1997 vart verdsmeister i lengdehopp under VM i Aten, etter å ha utført sitt livs lengste godkjende hopp på 7,05 meter. 

Galkina vart med sine 6,74 m nummer fem i verdsmeisterskapen 1993, to centimeter bak den danske bronsemedaljøren Renata Nielsen. Våren 1995 vann Galkina lengdetevlinga då innandørs-VM fann stad Barcelona, vinnarhoppet på 6,95 m var hennar lengste hopp til dess.

Under verdsmeisterskapen 1997 i Aten låg Galkina etter tre finaleomgangar på tredjeplass med eit bestehopp på 6,89 m, greske Niki Xanthou leia med 6,93 m framfor Italias Fiona May med 6,91 m. I den fjerde omgangen gjorde Galkina sitt livs lengste hopp i godkjend vind, 7,05 mete, noko som gav henne gullmedaljen framfor Xanathou, som i same omgangen auka til 6,94 m.

I 1998 landa Galkina på 7,06 m i lengdetevlinga ved EM i Budapest, i litt for sterk medvind til at det kunne godkjennast som personbeste. Prestasjonen førte likevel til at ho vann bronsen i meisterskapen, gullet tok tyske Heike Drechsler og sølvet Fiona May. Året etter enda Galkina på fjerdeplassen under Friidretts-VM i Sevilla, 6,82 meter var ein centimeter for kort samanlikna med bestehoppet til bronsevinnar Marion Jones frå USA.

Galkina tok seg til finalen i fleire av dei store utandørsmeisterskapane i åra fram til 2003, utan å kunne gjere seg gjeldande i medaljestriden. Derimot fekk ho ein bronsemedalje i innandørs-EM 2002 ved å hoppe 6,68 m.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 1993 i Stuttgart: Nr 5 – 6,74 m
VM 1995 i Göteborg: Utslått i kvalifiseringa (6,49 m =nr 17)
OL 1996 i Atlanta: Utslått i kvalifiseringa (-)
VM 1997 i Aten: Gullmedalje – 7,05 m, framom Niki Xanthou (6,94 m)
EM 1998 i Budapest: Bronsemedalje – 7,06 m
VM 1999 i Sevilla: Nr 4 – 6,82 m
OL 2000 i Sydney: Nr 8 – 6,56 m
VM 2001 i Edmonton:Nr 8 – 6,70 m
VM 2003 i Paris: Nr 10 – 6,45 m

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ljudmila Iwanowna Galkina» frå ,  den 26. juli 2018.  
 

Russiske lengdehopparar
Verdsmeistrar i friidrett