alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Patricia Cornwell

Patricia Cornwell () er ein amerikansk forfattar fødd i Florida, og oppvaksen der og i Nord-Carolina. Ho er mest kjend for bøkene om rettsmedisinaren Kay Scarpetta og drapsetterforskaren Pete Marino.

Cornwell debuterte med boka Post Mortem i 1990, og etter det har ho fått ei rekkje utmerkingar og prisar.

I tillegg til bøkene om Scarpetta og Marino og dei om politikvinnene Judy Hammer og Virginia West og journalisten Andy Bazil har ho skrive ei bok om Jack the Ripper (Portrett av en morder, Jack the Ripper - saken avsluttes) der ho hevdar å ha funne ut kven han eigentleg var.

Bibliografi 
Bøker om Scarpetta og Marino:
 Postmortem (1990)
 Blodig bevis (Body of evidence 1991)
 Det som blir igjen (All That Remains 1992)
 Grusom ogg urimelig (Cruel and unusual 1993)
 De dødes farm (The Body Farm 1994)
 Grav for en ukjent (From Potter's Field 1995)
 Forbudt område (Cause of Death 1996)
 Ukjent offer (Unnatural Expose 1997)
 Brennende bevis (Point of Origin 1998)
 Svart notat(Black Notice 1999)
 Siste skanse (The Last Precinct 2000)
 Spyflue (Blowfly 2003)
 Spor (Trace 2004)
 Predator (Predator 2006)
 De dødes bok (Book of the dead 2007)
 Scarpetta (2008)

Bøker om Hammer, West og Bazil:
 Vepsebolet (Hornet's Nest 1996)
 Sydkorset (Southern Cross 1999)
 Isle of Dogs (Isle of Dogs 2001)

At Risk / Win Garano serien
 At Risk (2006) 
 The Front (2008) 

Andre
 Life's Little Fable (1999; barnebok) 

Non-fiction
 A Time for Remembering (1983; biography of Ruth Bell Graham; later reissued as Ruth: A Portrait)
 Ruth, A Portrait: The Story of Ruth Bell Graham, Doubleday, 1997. 
 Scarpetta's Winter Table (1998) 
 Food to Die For: Secrets from Kay Scarpetta's Kitchen (2002)
 Portrait of a Killer: Jack the Ripper - Case Closed (2002) 

Omnibus
 The First Scarpetta Collection. Postmortem and Body of Evidence (1995) 
 A Scarpetta Omnibus: Postmortem, Body of Evidence, All that Remains (2000)
 A Second Scarpetta Omnibus: Cruel and Unusual, The Body Farm, From Potter's Field (2000)
 A Third Scarpetta Omnibus: Cause of Death, Unnatural Exposure & Point of Origin (2002) 
 The Scarpetta Collection Volume 1: Postmortem and Body of Evidence (2003) 
 The Scarpetta Collection Volume 2: All that Remains and Cruel and Unusual (2003)

Prisar og utmerkingar 
 The Gold Medallion Book Award 1985, for A Time for Remembering (biografi over Ruth Bell Graham)
 The Edgar Award for Best First Novel 1990, for Postmortem
 The John Creasey Memorial Award 1990, for Postmortem
 The Macavity Award for Best First Novel 1991, for Postmortem
 The Anthony Award (World Mystery Convention) 1991, for Postmortem
 Prix du Roman d'Aventures (forlaget Le Masque) 1992, for Postmortem
 The Gold Dagger 1993, for Cruel and Unusual
 The Galaxy British Book Awards 2008 Patricia Cornwell vann Books Direct Crime Thriller of the Year award Hun er den første amerikanaren som har vunne denne prestisjefulle utmerkinga.

USA-amerikanske forfattarar
Folk frå Nord-Carolina
Folk frå Miami
Mercury-Atlas 9

Mercury-Atlas 9 var ei bemanna romferd i det amerikanske Mercury-programmet. Mercury-Atlas 9 vart skoten opp den 15. mai 1963 frå Launch Complex 14 ved Cape Canaveral i Florida og var den sjette amerikanske bemanna romferda, den einaste romferda i Mercury-programmet som varte i meir enn eit døger. Ombord romskipet gjennomføyrde atronauten Gordon Cooper 22 omløp rundt jorda, før han landa i Stillehavet.

Romkapselen, med namnet «Faith 7», er utstilt ved Space Center Houston i Houston i Texas.

Bakgrunnsistoff 
 Field Guide to American Spacecraft  Pictures of Faith 7 at the Johnson Space Center, TX museum.
 This New Ocean: A History of Project Mercury - NASA SP-4201
 NASA NSSDC Master Catalog 
 Project Mercury - Results of the Fourth Manned Orbital Flight - NASA SP-45 - 1963

Mercury-programmet
Romutforskning i 1963
Svartsnær

Svartsnær er ei lokal nemning på eit særskild vind-og straumfenomen som oppstår i Mjøsa. Nemninga «svartsnær» heng saman med ordet snære som tyder vindgust eller vindflage. Verbet snære tyder 'blåse kaldt'. Skylaget blir mørkt, og vatnet svart. Svartsnær oppstår altså ved ein særleg kombinasjon av vind og straumtilhøve som kan føre til uventa og bråe kvervlar eller malstraumar midt ute på vatnet, og desse har vore rekna som livsfarlege. Før fiskebåtar, ferjer og andre fartøy fekk moderne utstyr, var det mange som bleiv i Mjøsa når dei kom ut for svartsnær. Nemninga er kjend blant eldre folk, t.d. i Ringsaker, den dag i dag (2009).

Ingeborg Refling Hagen nytta nemninga som tittel på ei novelle frå 1921, og på novellesamlinga av same namn.

Hedmark fylke
Mercury-programmet

Mercury-programmet var det første amerikanske romfartsprogrammet og oppstod som eit resultat av romkapløpet mellom USA og Sovjetunionen etter den andre verdskrigen. Målet med Mercury-programmet var å sende eit menneske i bane rundt jorda og vart utføyrd av det då nylege oppretta romfartsorganisajonen NASA. Mercury-programmet varte mellom 1959 til 1963. Den 12. april 1961 vart amerikanarne slått av Sovjetunionen. Ikkje før den 20. februar 1962 vart John Glenn om bord Mercury-Atlas 6 den første amerikanaren i bane rundt jorda.

Liste over bemanna romferder i Mercury-programmet 

Mercury-programmet
Romutforsking i 1960-åra
Skipingar i 1959
Windows 2.0

Windows 2.0 var eit operativmiljø utgjeve av Microsoft i 1987 som erstatta føregangaren Windows 1.0. Mindre enn eit år etter, kom Windows 2.1 i to utgåver som var spesialtilpassa prossesoren dei var meint å køyre på, anten Intel 80286 eller Intel 80386. I 1989 kom Windows 2.11 ut med mindre endringar i minnehandteringa.

I mai 1990 kom etterfylgjaren Windows 3.0.

Microsoft Windows
Karen

Sjå òg Karen (fleirtyding)

Karen er eit personnamn som kan brukast av begge kjønn i ulike samanhengar. I Norden er det best kjend som eit kvinnenamn danna som ei dansk form av Katarina, med tydinga 'rein'. I armensk tradisjon er det eit mannsnamn danna som ei kortform av Karekin. 

Karen har norsk namnedag den 2. august. Nærskylde namn er Kaia, Karin og Katrin.

Bruk

Namnet har lenge vore kjend i Norden. I nyare tid i Noreg var bruken størst i 1880-åra, då over 2,0 % av nyfødde jenter kunne døypast dette. Bruken gjekk nedover framover mot 1960, då han stabiliserte seg på rundt 0,3 %. I 2010 var det 7 273 norske kvinner som heitte Karen.

I Danmark var Karen eit svært populært namn under første halvdelen av 1900-talet. I 2007 heitte 1 % (31&nsbp;973) av danske kvinner Karen. Det er framleis svært mykje brukt på Grønland, der 2 % (501) av kvinner heitte Karen i 2004. 

Frå 1940-talet blei Karen også utbreidd i den engelskspråklege verda, og på 1950- og 1960-talet var det blant dei ti mest brukte jentenamna i USA.

Namnet er kjend frå omgrep som karenmesse og karensdag. Innan norsk litteratur kjenner ein det særleg frå novellene «Karen» av Alexander Kielland og «Karens Jul» av Amalie Skram.

Namneberarar

Kvinner

Karen Mowat (ca. 1630–75), norsk godseigarfrue
Karen Brahe (1657-1736), dansk boksamlar
Karen Sundt (1841-1924), norsk forfattar
Karen Grude Koht (1871–1960), norsk lærar og kvinnesaksforkjempar
Karen Blixen (1885-1962), dansk forfattar
Karen Platou (1879-1950), norsk politikar og forretningsdrivande
Karen Grønn-Hagen (1903-1982), norsk statsråd
Karen Aabye (1904-1982), dansk forfattar og journalist
Karen Sogn (1931-2013), norsk politikar
Karen Randers-Pehrson (f. 1932), norsk skodespelar og sceneinstruktør
Karen-Christine «Kim» Friele (f. 1935), norsk forfattar og homorettforkjempar
Karen Armstrong (f. 1944), britisk forfattar
Karen Fladset (f. 1944), norsk handballspelar og -trenar
Karen Margrethe Kuvaas (f. 1947), norsk lokalpolitikar og ordførar
Karen Carpenter (1950-1983), USA-amerikansk musikar (The Carpenters)
Karen Klim (f. 1951), norsk glasskunstnar
Karen-Marie Ellefsen (f. 1950), norsk sportsjournalist
Karen Jo Fields (f. 1973), norskamerikansk artist

Menn

Karen Khatsjaturian (f. 1920), armensk-russisk komponist
Karen Demirtsjyan (1932-1999), armensk politikar
Karen Sjakhnazarov (f. 1952), russisk filmskapar
Karen Asrian (1980-2008), armensk sjakkspelar

Fotnotar

Kjelder
behindthename.com - Karen

Denne artikkelen bygger på «Karen» frå ,  den 30. juli 2009.  
Engelsk Wikipedia oppgav kjedlen 
 
Delar av denne artikkelen bygger på «Karen (navn)» frå ,  den 23. april 2010.  
 

Kvinnenamn
Mannsnamn
Tvikjønna namn
Danske namn
Armenske namn

is:Karen
Gullbrød

Gullbrød er eit sjokoladeprodukt som Nidar AS lagar og distribuerer.

Sjokoladen vart seld første gong i 1915, og er med det den eldste merkavara frå Nidar.

Kvart «gullbrød» er eit avlangt stykke grov råmarsipan trekt med mørk sjokolade som inneheld minst 45% kakao.

Marsipanen har eit mandelinnhald på 55 %, laga av mandlar frå California og 3 % bittermandlar frå Spania. Dette, og ei lita mengd tilsett sukker, gjev ein karakteristisk smak.

Emballasjen til Gullbrød har vore endra to gongar; først i 1982, seinare i 2005.

Kjelder 
Produktsida for «Gullbrød»

Norske sjokoladeprodukt
Nidar-produkt
Mandlar
Mercury-Atlas 8

Mercury-Atlas 8 var ei bemanna romferd i det amerikanske Mercury-programmet. Mercury-Atlas 8 vart skoten opp den 3. oktober 1962 frå Launch Complex 14 ved Cape Canaveral Air Force Station i Florida og var den femte amerikanske bemanna romferda. Ombord romsfartøyet, som hadde kallenamnet Sigma 7, gjennomførte atronauten Wally Schirra 6 omløp rundt jorda. Schirra og Sigma 7 gjorde den første landinga i Stillehavet, .

Denne romferda hadde vore den som var lengst ute i verdsrommet til no. Wally Schirra som var utdanna testflygar, hevda etter romferda at han ikkje vart imponert over utsikta. "Same old deal, nothing new" hadde han sagt under debriefinga. 

Romkapselen Sigma 7 er no utstilt i «the United States Astronaut Hall of Fame» i Titusville, Florida.

Bakgrunnsstoff 

 Transcript of air to ground communications during mission, nasa.gov.
 Project Mercury - First U.S. Manned Six Pass Orbital Mission - NASA - 1968
 NASA SP-12 Results of the Third U.S. Manned Orbital Space Flight, October 3, 1962.
 Jay Barbree, One of America's Best Sons , The Daily Nightly, May 3, 2007.

Mercury-programmet
Romutforskning i 1962
Foot of the Mountain

Albumet Foot of the Mountain som kom ut i 2009, er det niande studioalbumet til den norske pop-bandet A-ha.

Innhald 

Musikkalbum frå 2009
A-ha-album
Norsk statsminister i Stockholm

Norsk statsminister i Stockholm var tittelen på eit statsrådsembete frå 1873 til 1905 i Unionen mellom Sverige og Noreg. Noreg sin statsminister i Stockholm hadde etter 1873 rang etter statsminister i Kristiania, men før dette rang framom. Statsministeren i Stockholm leia den norske statsrådsavdelinga der, som hadde hovudsete på Ministerhotellet. 

Etter at unionen med Sverige tredde i kraft i 1814 vart den norske regjeringa todelt, med ei avdeling i Kristiania og ei i Stockholm. I den norske grunnlova vart det november 1814 i paragraf 15 teke inn: 
«Hos Kongen forbliver stedse, under Hans Ophold i Sverige, den Norske Statsminister og tvende af Statsraadets Medlemmer, hvilke sidste aarligen omskifte.» 
Frå 1814 til 1873 hadde Norges statsminister tilhald ved statsrådsavdelinga i Stockholm. I hans fråvær vart Noregs regjering i Kristiania leia av ein førstestatsråd. Frå 1873 til unionsoppløysinga i 1905 heldt Noreg sin statsminister til i Kristiania, og den norske statsministeren i Stockholm vart hans representant og leiar for statsrådsavdelinga i Stockholm. Før 1873 var statsministeren i Kristiania kalla førstestatsråd.

I løpet av unionen med Sverige fanst det fleire embete med tittelen «statsminister»: Svensk statsminister, Norsk statsminister, Justitie-statsministern, Statsministern för utrikes ärendena og Norsk statsminister i Stockholm.

Norske statsministrar i Stockholm

Bakgrunnsstoff 
 regjeringen.no: Statsminister i Stockholm 1873-1905
 Novembergrunnlova i 1814

Statsminister
 
Norsk politisk historie
Novella Svartsnær

«Svartsnær» er ei novelle skriven av Ingeborg Refling Hagen i 1921. Svartsnær er og tittel på heile novellesamlinga, som inneheld fire noveller i alt. Tittelnovella er den lengste. Forteljinga tek namnet frå fenomenet Svartsnær, og spelar på at hovudpersonen nærast vert dregen under i ei rad hendingar ho ikkje kan rå med.

Handling 

Novella handlar om ei jente, Gunhild Gunhildstua, som er fødd utanfor ekteskap i små kår, på ein vesal plass. Mora, som og heiter Gunhild, kan ikkje fø ho, og lid av tæring. Difor vert Gunhild send på legd til ein storgard i bygda. Novella skildrar alle redslene den vesle jenta lyt døyve på denne garden fram til ho er i konfirmasjonsalderen, korleis ho vert mishandla og tidvis mobba av gardjenta Oliv. I denne tida får ho ein einaste ven, tenestejenta Brite, som rømer i trass av di Gunhild vert sverta til det yste.

Det einaste som held Gunhild oppe i desse åra, er kjennskapen til sin eigen kulturelle arv, eventyr og folkeviser. Når røyndomen blir for hard, søkjer ho trøyst i desse eventyra, og vinn styrke der. Frå ho var lita, har ho drøymt om at ein mann ho kallar «kongen» skal koma å hente ho heim til slottet sitt, av di ho trur ho er ei bortsett kongedotter (mest som oskepott). Denne «kongen» er i røynda presten i bygda, som berga ho då ho mest kom under hesten hans då ho var småjente. 

Gjennom forteljinga vert Gunhild vonbroten gong på gong, og alle dei vonene ho lever for, svik ho. Mora døyr, «kongen» kjenner ho ikkje att når han endeleg kjem, av di ho er større enn ho var då ho først såg han, og alle andre voner brest for ho. Mykje av grunnen til at desse vonene slitnar er at storgarden eig så mykje makt i bygda at sjølv den nye presten ikkje vågar gå mellom når kjerringa krev at Gunhild skal lide under pisken. Sistpå er det berre ei von att i Gunhild, at barndomsheimen enno står der, og ho rømer frå garden og heimatt til Gunhildstua. Her søkjer ho endeleg livd og ly i eventyra. Når mannen frå fattigkassa kjem på vitjing, møter han ei jente som ser ut til å ha mist vitet.

Seinare bruk 

Ingeborg Refling Hagen nytta soga omatt i Livsfrisen, og klårgjer her tematikken i novella noko, ved å vise til bibelsitatet «Ve han som vinn heile verda, men skar sjela si». Gunhild har varda om sjela si heile vegen, og endeleg sleppt verda heilt. Prisen er at verda ser ho som ubrukeleg eller galen.

Ingeborg Refling Hagen
Norske noveller
Yade

Yade er ein serie på tre ulike sjokoladeprodukt laga og distribuert av Nidar AS. Produktet vart selt for første gong i 2007.

Alle Yade-sjokoladane er laga av mjølkesjokolade på eit tynt underlag av mørk sjokolade. Dei har eit trekanta brytesnitt, noko som gjer at Yade skil seg ut frå andre norske sjokoladetypar.

Yade-serien 
Dette er alle typane Yade-sjokoladar som er i sal i dag. Dei skil seg frå kvarandre med ulike farger på emballasjen.
 Yade Kakaotrøffel (raud)
 Yade Kaffe Latte (lilla)
 Yade Trippelsjokolade (gul)

Ein variant er fasa ut av serien til no; Yade Karamelliserte Nøtter (grøn) som vart bytta ut med Yade Kaffe Latte.

Kjelder 

 www.nidar.no/yade Produktsida for Yade, arkivert ved archive.org
 «Den perfekte kaffe-sjokoladen». nidar.no
 «Yade - den totale nytelsen», nidar.no

Norske sjokoladeprodukt
Nidar-produkt
Delstaten Guanajuato

Guanajuato er ein av Mexicos 31 delstatar og ligg i sentrale delen av landet. Namnet kjem frå p'urhépecha-språket. Truleg kjem namnet av quanax (frosk) og huato (klippe). Kallenamn for menneske som bur i delstaten er Las Ranas (Froskane).

Hovudstaden er Guanajuato og største byen er León.

Guanajuato grensar til San Luis Potosí i nord, Querétaro i aust, Michoacán i sør, og Jalisco i vest.

Han har om lag 4 893 812 innbyggjarar og arealet er 30 491 km².

Bakgrunnsstoff 
 Guanajuato Offisiell nettstad (spansk)

Delstatar i Mexico
Mercury-Atlas 1

Mercury-Atlas 1 var ei ubemanna romferd i det amerikanske Mercury-programmet. Meininga var å teste  bereraketten med ein ekte romkapsel (Kapselen som vart nytta med Big Joe var berre ein modell) i ei ballistisk bane. Mercury-Atlas 1 vart skoten opp frå Cape Canaveral den 29. juli 1960. Eit minutt etter oppskytinga fekk bereraketten ein strukturell skade og eksploderte. Romkapselen var ikkje utstyrt med noko redningstårn som med ein liten rakett skulle kunne skyte romkapselen trygt vekk. Såleis gjekk både rakett og kapsel tapt i eksplosjonen og styrta i Stillehavet. Restane vart plukka opp og rekonstruert for å studere årsaka til hendinga.

Den delvis rekonstruerte romkapselen er utstilt ved Kansas Cosmosphere and Space Center i Hutchinson i Kansas.

Bakgrunnsstoff 

This New Ocean: A History of Project Mercury - NASA SP-4201
NASA NSSDC Master Catalog 

Mercury-programmet
Hendingar i 1960
Lykkynsking

Gratulasjon eller lykkynsking er ei helsing eller merksemd i samband med ei gledesprega hending. Ein kan ynske til lykke med ord (som «gratulerer» eller «til lykke») og handlingar (som ein klem eller eit handtrykk), skriftleg gjennom songar, dikt, kort og telegram, eller gåver.

Det er vanleg å gje lykkynskingar ved bryllaup, fødsel, fødselsdag, høgtider, visse jubileum, og til nokon som har oppnådd noko, som ein idrettssiger, ein akademisk grad, ein pris, ei utmerking, ein rekord eller ei nyvinning.

Helsing
Lukke
Jubileum

Jubilé eller jubileum er ei feiring av eit visst tidsrom, til dømes at ei hending har funne stad for eit særskild tal år sidan. «Runde» tal (til dømes 25, 50, 60 o.s.b) blir ofte feira med jubileum. Ordet kjem frå mellomalderlatin jubilaeum, 'feiring', medan skikken kjem frå den jødiske og seinare kristne ordninga med jubelår.

Fødselsdagar og bryllaupsdagar er vanlege å feira som jubileum for enkeltpersonar. Grunnlegginga av ein by, sjølvstendet til eller opprettinga av ein stat eller kroninga av ein monark kan òg vera grunnar til å halda større jubileum. Medan jubileum ofte blir feira i samband med ein årsdag, kan dei òg haldast i eit heilt «jubileumsår». Ibsenåret blei til dømes markert i heile 2006, hundre år etter at Henrik Ibsen døydde.

Kjelder 
 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Jubileum» frå , den 31. juli 2009. 
 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Jubilee» frå , og «Anniversary» frå  den 31. juli 2009. 
 

Feiringar
Brandval

Brandval er eit sokn og ein tettstad i Kongsvinger i Hedmark fylke. Brandval var tidlegare eit eige prestegjeld, og fram til 1963 ein eigen kommune. Brandval har postnummer 2219.

Tettstaden Brandval ligg to mil nord for byen Kongsvinger på begge sider av Glåma, med barneskulen på vestsida og Brandval kyrkje på austsida. De to delane er knytt saman med ei hengebru. Brandval var tidlegare stoppestad på Solørbanen.

Brandval sokn er det nordlegaste i Kongsvinger, og består av Brandval kyrkje, Roverud kyrkje og Lundersæter kyrkje. Soknet og prestegjeldet vart utskilt frå Grue prestegjeld den 13. desember 1863 og høyrer i dag til Vinger og Odal prosti. Prestegarden ligg på Roverud, ei mil sør for tettstaden Brandval.

Brandval kommune vart oppretta i 1837. I 1941 vart ein del av Grue med 68 innbyggarar overført til Brandval. 1. januar 1964 vart kommunane Brandval, Kongsvinger og Vinger slått saman til den nye Kongsvinger kommune. Brandval kommune hadde ved samanslåinga 4384 innbyggarar.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Brandval» frå , den 31. juli 2009. 

Tidlegare kommunar i Hedmark
Diskografien til The Beach Boys

Dette er ei liste over diskografien til the Beach Boys med album og singlar.

Studioalbum

Live albums

Samlingar

Singlar

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «The Beach Boys discography» frå , den 31. juli 2009. 
 oppgav desse kjeldene:

Diskografi
Beach Boys
Beltedyr

Beltedyr (vitskapleg namn Dasypodidae) er ei gruppe gomlarar. 
Det finst omkring 20 nolevande artar, dei fleste er søramerikanske. 
Den minste arten blir 15 cm og den største 150 cm lang. Oversida av kroppen er dekt av eit tungt panser av hornplater. Føda er variert. 

Under jakta på små virveldyr og insekt grev beltedyret bytet opp av jorda i stor fart. Beltedyret er avhengig av å ha konstant luktkontakt med bytet. Samstundes kan ikkje dyret puste under gravinga fordi det ville få støv i nasen. Nibandsbeltedyret løyser problemet med at det kan lukte utan å puste, samstundes kan det halde pusten i 6 minutt medan gravinga skjer. Beltedyret har knapt tenner. 
Beltedyret er heilt og halde basert på forsvarsteknikk, og graveevna er ein del av denne. Beltedyret har i tillegg eit solid panser av beinplater som dekker hovud og kropp. Indianarane i Amazonas jaktar på beltedyret, særleg nibandsbeltedyret.

Tjue artar 
Det finst i alt 20 ulike beltedyrartar. Den største, kjempebeltedyret, kan bli opptil 60 kg Det er likevel lite samanlikna med forfedrane som hadde tre meter lange ryggskjold. Desse skjolda vart brukt som tak og gravkvelvingar av tidlegare tiders indianarar.
Nibandsbeltedyret er det vanlegaste i dag, og det har igjen seks underartar.
Felles for alle beltedyrartane er at dei held til i Sør-Amerika eller i dei sørlege delane av Nord-Amerika. Tidlegare fanst ikkje beltedyret lenger nord enn Mexico. På slutten av 1800-talet tok dyra seg over elva Rio Grande til Texas.

Berre éit kjønn 
Ei brasiliansk regle fortel noko om beltedyra sitt familieliv:
«Er du mann kan du ikkje ha syster, er du kvinne kan du ikkje ha bror».
Verset speler på at søskenflokkar av beltedyr anten er hannar eller hoer. Grunnen er at beltedyrungar alltid er éinegga fleirlingar. Ungane til nibandsbeltedyret er som regel firlingar. Dei blir fødde etter at mora har gått drektig i fire månader. Ved fødselen er ungane dekt av ein lêraktig hud som blir svært hard i løpet av nokre veker.

Inndeling av artar 
Indianarane deler ikkje som zoologane dyra inn i arter og underarter. Dei nøyer seg med å dele beltedyra inn i to grupper, «gode» og «dårlege». 
Nibandsbeltedyret høyrer til første kategorien, medan seksbandsbeltedyret må nøye seg med å bli klassifisert som eit dårleg beltedyr.
Det som ligg til grunn for denne inndelinga er om beltedyra et åtsel eller ikkje. Beltedyr som et åtsel blir ikkje rekna som attraktiv mat av indianarane, og blir difor klassifisert som dårlege.

Medan nibandsbeltedyret og mange av slektningane klarar seg godt som artar er det dårlegare stilt med kjempebeltedyret. Denne arten er forsvunne frå store delar av dei tidlegare utbreiingsområda i Peru og Brasil, og blir rekna som ein trua art. Øydelegging av levestadene deira er den faktoren som bidreg mest til at bestanden av kjempebeltedyr minkar.
Ein annan art som er trua er knappebeltedyra som lever langt sør i Sør-Amerika.

Bakgrunnsstoff 
   Beltedyr - Orlando Pest Control

Gomlarar
Opphavleg omsett med Apertium
Per Hovden

Per Dagfinn Hovden () var ein norsk sosialøkonom som var rådmann i Ørsta kommune i perioden 1979–2008. 

Han voks opp i Hovdebygda i Ørsta kommune. Han hadde ei rekkje sentrale verv i norsk offentleg forvalting, mellom anna som formann i Norsk rådmannslag i mange år. Han var også utvalsmedlem i fleire offentlege utgreiingar, mellom anna NOU 2000:19 – «Bør offentlig sektor eksponeres for konkurranse?».

Fotnotar 

Rådmenn
Folk frå Ørsta
Jordalen kapell

Jordalen kapell ligg på Øyane i Jordalen nordaust i Voss herad i Vestland, og er eit vigsla rom i sokkeletasjen i Jordalen skule. Kapellet vart vigsla til kyrkjeleg bruk i 1977, og vert drive av bygdefolket i Jordalen. 
Før den noverande skulen vart bygd i 1977, var gamleskulen kapellvigsla. 

Jordalen høyrer til Oppheim sokn i Hardanger og Voss prosti. 
Før dei fekk eige kapell reiste folk i Jordalen til Oppheim kyrkje.

Inventar 
Altarskåpet er frå 2002 og er laga av elevar ved Jordalen skulen og treskjerar Sjur Mørkeve. 
Døypefonten er laga i tre og er frå kring 1900.

Gravplass 
Gravplassen i Jordalen ligg nokre hundre meter sørvest for skulen, på hi sida av Jordalselvi. 
På gravplassen er det eit lite bårehus/gravkapell.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Om Oppheim sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 «Kirkebøker, Hordaland» på nettstaden til Arkivverket 
 Nettstaden til DIS-Norge: Oversikt over gravminne på Jordalen gravplass
 Skanna kyrkjebøker frå Hordaland på nettstaden til Arkivverket
 

Kyrkjer i Voss
Kyrkjer i Hardanger og Voss prosti
Norske kyrkjer frå 1977