alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Den kaledonske orogenesen

Den kaledonske orogenesen er ein orogenese der fjella og åsane nord i Skottland, Irland, England, Wales og Vestlandet i Noreg vart danna. Det meste av berggrunnen i Noreg og på Svalbard og delar av Sverige og Finland var omfatta av orogenesen. 

Denne hendinga fann stad frå seint i silur til midt i devontida i paleozoikum, for om lag 420 til 390 millionar år sidan. Orogensen er kalla opp etter Caledonia, det latinske namnet på Skottland.

Den kaledonske orogenesen skjedde då kontinenta som etter kvart vart til Pangea samla seg. I den føregåande perioden, ordovicium for om lag 488 til 444 millionar år sidan, bestod det største kontinentet, Gondwana, av platene som vart det framtidige Afrika, Sør-Amerika og Antarktis. Det låg då mellom Sørpolen og ekvator. I nordaust låg Siberia og mellom desse to kontinenta låg Uralhavet. I søraust låg Baltica med Iapetushavet mellom seg og Gondwana. Eit lite øygruppe-liknande kontinent kalla Avalonia (i dag New England på Nova Scotia og ein del av Vest-Europa inkludert Dei britiske øyane) låg vest for Baltica og mellom desse låg Tornquisthavet. Rheichavet låg mellom Avalonia og Baltica i nord og Gondwana i sør. 

I ordovicium byrja Rheichavet å opna seg, og pressa Baltica og Avalona mot Laurentia. Baltika og nordlege område av Avalonia kolliderte først og skapte den kaledonske orogenesen i silur. Mot slutten av silur og i devontida kolliderte resten av Avalonia med Laurentia og skapte den akadiske ororgensen i Nord-Amerika, som førte til Appalachane.

Den kaledonske fjellkjeda som oppstod var på sitt mest imponerande dei første 10-20 millionar åra av devon. Då var ho 6 000 kilometer lang og over 100 km brei. Truleg var fjella på høgde med dagens Himalaya fordi fjellet som er synleg i dag har vore på stort djup. Berre 50 millionar år etter kollisjonen hadde erosjon slipt ned fjellkjeda.

Sjå òg 
 Dei skandinaviske fjella

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Caledonian orogeny» frå , den 21. august 2008.

Bakgrunnsstoff 

 Kart frå mellomordovicium
 Kart frå mellomsilur
 Emplacement timing of the Galway Granite ... 
 Omdefinering av Kaledonia
 Shetland 

Kaledonske
Silur
Devontida
Britisk geologi
Norsk geologi
Thomas Aass

Thomas Valentin Aass () var ein norsk seglar som konkurrerte under dei olympiske sommarleikane i 1912.

Han var mannskap om bord på den norske båten Taifun, som vann gullmedaljen i 8 meterklassen.

Bakgrunnsstoff 
 profil

Norske seglarar
Olympiske meistrar for Noreg
Medaljevinnarar under sommar-OL 1912
Norske deltakarar under sommar-OL 1912
Seglarar under sommar-OL 1912
Idrettsutøvarar frå Oslo
Uralhavet

Uralhavet var eit lite urhav som låg mellom Siberia og Baltica. Havet oppstod i sein ordovicium då store øyar frå Siberia kolliderte med Baltica, som no var ein del av det mindre superkontinentet Euramerika. Øyane førte òg til at forgjengaren til Uralhavet, Khantyhavet, lukka seg. I devontida byrja Uralhavet å krympe fordi Siberia og Kasakhstania nærma seg Baltica. Frå sein devon til mississipitida vart Uralhavet eit sund. I karbontida kolliderte dei tre kontinenta og skapte Uralfjella, medan havet vart heilt lukka. Dette førte til at superkontinentet Pangaea oppstod.

Sjå òg 
 Panthalassa
 Proto-Tethys-havet
 Rheichavet
 Indiahavet

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Ural Ocean» frå , den 21. august 2008. 
 

Historiske hav
Ordovicium
Silur
Devontida
Karbontida
Europeisk geologi
Asiatisk geologi
Lau-hendinga

Lau-hendinga var den siste av tre  relativt små masseutryddingar under silur for om lag 420 millionar år sidan. Ho råka kondonantane hardt, men rørte berre så vidt graptolittane). Ho oppstod samstundes med at havnivået var på eit lågpunkt og vart tett etterfølgd av eit avvik i geokjemiske isotopar i den påfølgjande alderen ludfordium og ei endring sedimentasjonsregimet. (Loydell 2007)

Fotnotar

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Lau event» frå , den 21. august 2008. Engelsk wikipedia oppgav desse kjeldene: 

 

Masseutryddingar
Silur
Nord-Norges Skogsmannsforbund

Nord-Norges Skogsmannsforbund er ein organisasjon som har til formål å samle skogbruksutdanna funksjonærar i Nord-Noreg om felles interesser og faglege utfordringar for skogbruket i landsdelen. Organisasjonen samlar skogfunksjonærar til årsmøte, fagprogram og utferd kvart tredje år. Organisasjonen gjev òg støtte til opplysningsmateriell, bøker og anna som synleggjer skogbruket i Nord-Noreg.

På årsmøtet i 2008 vart tidlegare fylkesskogsjef Terje Dahl, Bardufoss, vald til leiar for perioden fram til 2015.

Historie 
På ei skogbruksutstilling i Harstad i 1911 vart det vald ein komité som skulle førebu stiftinga av eit skogmannsforbund. Organisasjonen vart stifta på eit møte same stad 18.-21. mars 1912 under namnet «Tromsø stifts skogmandsforbund». Første formann var skoginspektør Einar Nilsen. 

Skogmannsforbundet hadde sitt første årsmøte i 1919, på skogvoktargarden på Storjorda i Øvre Saltdal. Her møtte 36 av om lag 70 medlemmer. Neste møte vart halde i Alta i 1922, og sidan vart det med unntak av perioden 1940-1956 halde årsmøte kvart tredje år, vekslande mellom Nordland, Troms og Finnmark.

Kjelder 
 Arvid Sveli: Skogbruk i Nord-Norge - Streiftog gjennom historien Nord-Norges Skogmannsforbund 1987 ISBN 9034911-4
Ørnulf Kibsgaard; I tjeneste for skogen - Nord- Norges Skogsmannsforbund 1912-2012.2012. ISBN 978-82-303-2090-7

Bakgrunnsstoff 
 Heimeside

Skogbruk
Skogsaka
Norske profesjonelle organisasjonar
Skipingar i 1912
Mulde-hendinga

Mulde-hendinga var ei relativt lita masseutrydding på grunn av oksygenmangel og var den andre av tre masseutryddingar i silur. Ho skjedde samstundes med eit globalt fall i havnivået og vart etterfølgd av eit avvik i geokjemiske isotopar. Byrjinga på hendinga skjedde samstundes med Fröel-formasjonen på Gotland.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mulde event» frå ,  den 21. august 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Masseutryddingar
Silur
Irevik-hendinga

Irevik-hendinga var ei lita masseutrydding i grensa mellom epokane llandover og wenlock midt i silur, for 428,2 ± 2,3 millionar år sidan. Dei beste funna etter hendinga er gjort ved Ireviken på Gotland, der over 50 % av trilobittartane døydde ut. 80 % av alle kondonantartar døydde òg ut i denne hendinga, som ein meiner vara i omtrent 200 000 år.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Ireviken event» frå , den 21. august 2008. 
 

Masseutryddingar
Silur
Arthur Allers

Arthur Allers () var ein norsk seglar frå Bergen som konkurerte under dei olympiske sommarleikane i 1920.

Han var mannskap på den norske båten Heira II,som vann gullmedaljen i 12 metersklassen. Dei andre ombord var Martin Borthen, Johan Friele, Kaspar Hassel, Egill Reimers, Christen Wiese, Erik Ørvig, Olaf Ørvig og Thor Ørvig.

Bakgrunnsstoff 
 profil

Norske seglarar
Olympiske meistrar for Noreg
Medaljevinnarar under sommar-OL 1920
Norske deltakarar under sommar-OL 1920
Seglarar under sommar-OL 1920
Idrettsutøvarar frå Bergen
Arvid Sveli

Arvid Sveli () var ein norsk diktar, forfattar og skogbrukar frå Bindal.

Arvid Sveli vart fødd i Vassbygda i dåverande Bindal, no Brønnøy kommune. Frå tidleg ungdom arbeidde han som tømmerhoggar. Sidan tok han skogbruksutdanning og vart skogbestyrar og frå rundt 1950 heradskogmeister på Sør-Helgeland. I 2011 vart eit minnesmerke for Sveli og forfatterskapen hans avduka på Sveliheia i Vassbygda.

Bibliografi 
Blant romanar han har skrive er 
 Til Åbjøras kilder gjennom villmark i Sør-Helgeland (1975)
 Ved den lange elva (1977)
 Det gjemte landet (1980)
 Stien til Maajeh-tjokka (1984)

Ein del av dikta hans er samla i boka Drømmen om grønne skoger (2000).

Andre bøker han har skrive eller redigert er
 Vi Menn på Svalbard (Norsk polarinstitutt, småskrift 1972)
 Helgeland skogselskap gjennom 75 år, 1905-1980 
 Årbok for Helgeland 1983, 1984, 1985
 Banken på Berg : Brønnø sparebank, Helgeland sparebank, avd. Berg, 125 år - 1860-1985 Skogbruk i Nord-Norge - Streiftog gjennom historien (1987, 1990)
 Møte med natur og mennesker (1991)
 Lomsdalsvassdraget : kulturminner fra en øde grend (1992)
 Fra vår nære fortid (1993)
 Sparebanken i Brønnøysund 100 år : Brønnøsunds sparebank - Helgeland sparebank avd. Brønnøysund 1894-1994 (1994)
 En milepel : folkets tjener i 75 år : As Brønnøysunds avis og bokhandel 1920-1995 (1995)
 Villmark, skog og industri : historien om Bindalsbruket og Plahtes eiendommer (1998)
 90 år : Brønnøysund sanitetsforening : 1909-1999 (1999)
 Sponplatefabrikken i Hattfjelldal : et eventyr fra utkant-Norge (2004)

 Kjelder 
 Bibsys 
 Arvid Sveli: Skogbruk i Nord-Norge - Streiftog gjennom historien'' Nord-Norges Skogmannsforbund 1987 ISBN 9034911-4 (omtale på bokomslag)
 Brønnøysund Avis 10.10.2018 

Norske forfattarar
Folk frå Bindal
Folk frå Brønnøy
Alf Andersen

Alf Steen Andersen () var ein norsk skihoppar frå Drammen. Han vart olympisk meister i spesielt hopprenn under Vinter-OL i St. Moritz i 1928. Han vann og bronsemedaljen under Ski-VM 1935 i Tsjekkoslovakia, etter Birger Ruud og Reidar Andersen.

Norske skihopparar
Olympiske meistrar for Noreg
Medaljevinnarar under vinter-OL 1928
Norske deltakarar under vinter-OL 1928
Skihopparar under vinter-OL 1928
Folk frå Drammen
Carl Albert Andersen

Carl Albert «Flisa» Andersen () var ein norsk friidrettsutaver og turnar. Han deltok i sommar-OL 1900 og 1908, og ekstraleikane i 1906. Han vert rekna for å vere Noregs første olympiske medaljevinnar då han vart tredje beste i stavsprang under leikane i 1900, med ny nordisk rekord - 3,20 m. Men sidan det i desse leikane berre vart delt ut medalje til dei to fyrste i kvar øving, fekk han aldri eigentleg noko medalje. Det er likevel vanleg å rekne dei som kom på tredjeplass i øvingane under desse leikane som medaljevinnarar i historiske oversikter. Andersen vart òg nr fire i høgdehopp med eit sprang på 1,70 m.

Andersen vart norsk meister både i stavsprang og høgde i 1896, 1897 og 1900.
I 1906 deltok Andersen på det norske gymnastikklaget som tok lag-gull under jubileumsleikane i Aten. To år seinare var han òg på laget da det norske gymnastikklaget tok sølv i London.

Andersen represente Oslo-klubbane Ørnulf Idrætsforening og Oslo Turnforening.

Kjelder 

 P. Chr. Andersen: De olympiske leker gjennom 50 år. Dreyers Forlag, 1945
 Rolf Bryhn og Knut Are Tvedt: Idrettsleksikon. Kunnskapsforlaget, 1990. ISBN 82-573-0408-5
 Per Jorsett: 100 år med olympiske leker. Hjemmets Bokforlag, 1996. ISBN 82-590-1681-8

 Denne artikkelen bygger på «Carl Albert Andersen» frå , den 21. august 2008.

Bakgrunnsstoff 
 Profil på databaseolympics.com
 Norske OL-medaljer gjennom tidene

Norske høgdehopparar
Norske stavhopparar
Norske turnarar
Olympiske meistrar for Noreg
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Noreg
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Noreg
Medaljevinnarar under sommar-OL 1900
Norske deltakarar under sommar-OL 1900
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1900
Medaljevinnarar under sommar-OL 1906
Norske deltakarar under sommar-OL 1906
Gymnastar under sommar-OL 1906
Medaljevinnarar under sommar-OL 1908
Norske deltakarar under sommar-OL 1908
Gymnastar under sommar-OL 1908
Idrettsutøvarar frå Oslo
Steinar Hoen

Steinar Breidsvoll Hoen () er ein norsk forretningsdrivande og tidlegare friidrettsutøvar. Han representerte IK Tjalve i Oslo. Han vart europameister i høgdehopp 9. august 1994 med resultatet 2,35 m, som inntil 9. august 2006 (altså på dagen 12 år) var meisterskapsrekord for EM. Hoen er 1,92 m høg.

Hoen sette sin første norske rekord den 22. juni 1991 med eit hopp på 2,27 m. Ein månad seinare sletta Håkon Särnblom denne rekorden. Denne rekorden hadde Särnblom i berre fjorten dagar, til dess Hoen 4. august 1991 gjekk over 2,29 m i eit stemne i Bergen. Sidan forbetra han den norske rekorden centimeter for centimeter til han stoppa på 2,36 m.

Hoens personlege rekord, 2,36 m, oppnådde han i tre tevlingar. Første gongen innandørs 12. februar 1994 i Balingen, Tyskland. Også året etter hoppa han 2,36 m innandørs. Utandørs gjekk han også over denne høgda; 1. juli 1997 på Rådhusplassen i Oslo, noko som er gjeldande norsk rekord. Ved 32 tevlingar hoppa 2,30 m eller høgare. Han la opp i 1999.

Hoen vart i 2007 leiar for Bislett Games.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap 
 VM 1991 Tokyo – 14. plass, 2,20 m
 OL 1992 Barcelona – utslått i kvalifiseringa (15. plass, 2,23 m)
 VM 1993 Stuttgart – 7. plass 2,25 m
 EM 1994 Helsingfors – gull, 2,35 m
 VM 1995 Göteborg – 4. plass, 2,35 m
 OL 1996 Atlanta – 5. plass, 2,32 m
 VM 1997 Aten – 4. plass, 2,32 m
 EM 1998 Budapest – 6. plass, 2,30 m

Medaljar norske meisterskap 
 Gull: 1991, 1993-98
 Bronse: 1992

Personlege rekordar og årsbeste 

Norske friidrettsutøvarar
Norske høgdehopparar
Norske deltakarar under sommar-OL 1992
Norske deltakarar under sommar-OL 1996
Vinnarar av Bislett-medaljen
Det aleutiske lågtrykket

Det aleutiske lågtrykket er eit lågtrykk som ofte ligg nær Aleutane om vinteren. Det er eit av hovudsentra for den atmosfæriske sirkulasjonen på den nordlege halvkula. 

Det aleutiske lågtrykket er ofte knytt til mange sterke syklonar. Syklonar som oppstår i subpolare strøk i det nordlege Stillehavet sakkar vanlegvis av og når maksimal intensitet når dei kjem inn i området rundt Aleutane.

Aleutane
Aleutiske
Hunsrück-skiferen

Hunsrück-skiferen (Hunsrückschiefer) er ein lagerstätte frå devon som er kjend for dei særskild godt bevarte fossila av ein særs variert fauna. Forskjellige fossilfunn er hovudsakleg gjort sør for elva Mosel og vest for Rhinen i Tyskland. Biotaen som Hunsrück-skiferen dekkjer vert stundom kalla Bundenbach-fossila etter den nærliggande tyske busetnaden Bundenbach. Mange av fossila i samlinga har bevart blautt vev.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Hunsrück Slates» frå ,  den 22. august 2008.  

Paleontologiske stader
Devontida
Seindevon-utryddinga

Seindevon-utryddinga var ein av fem store masseutryddingar i historia til jorda. Ho markerte byrjinga på den siste alderen i devon, famennium, for om lag 364 millionar år sidan, då nesten alle fossila av kjevelause fisk brått forsvann. Ei anna stor utrydding enda devontida. 

Sjølv om det er klart at det biologiske mangfaldet vart hardt råka mot slutten av devon, er det uklårt kor lenge denne hendinga varte og estimat varierer frå 0,5 til 15 millionar år. Sistnemnde er heile så lenge som heile famennium varte. Det er heller ikkje klart om det er snakk om to tydelege masseutryddingar eller ei rekkje mindre utryddingar over tid, men nyare forsking tyde på mange årsaker og ei rekkje utryddingar med eit interval på om lag tre millionar år. Statistisk analyse indikerer at minken i mangfaldet vart skapt av ein minke i artsdanning enn ein auke av utryddingar.

Oksygenmangel i havbotnen produserte oljerik skifer. Den seindevonske utryddinga påverka hovudsakleg sjølivet og mest dei som levde i varme farvatn. Den viktigaste gruppa som vart utrydda var korallbyggjande organismar som stromatoporoidear. Utryddinga var så total at nye korallrev (bygd av koralldyr som finst i dag) ikkje byrja å dukka opp på stor skala før mesozoikum.

Av gruppene som døydde ut finn ein armføtingar, trilobittar, ammonittar, konodontar og atriarkar, i tillegg til kjevelause fiskar og alle panserhaiar. Landplantene, samt ferskvassartane, som våre firbeinte forfedrar, vart lite råka av denne hendinga. 

Ein er framleis usikker på kvifor utryddinga oppstod. Det har vore foreslått at det kan ha kome av eit asteroidenedslag, men det er ikkje funne spor etter nedslagskrater frå devon som er store nok til at noko slikt er sannsynleg.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Late Devonian extinction» frå , og «Devonska utdöendet» frå  den 22. august 2008. 
 

Masseutryddingar
Devontida
Linda Andersen

Linda Andersen () frå Årøysund på Nøtterøy, er ein tidlegare norsk seglar, som vann gull i Europajolle under sommar-OL 1992 i Barcelona. Dette vann ho både Fearnleys olympiske ærespris og Morgenbladets Gullmedalje for i etterkant av leikane. Ho vann sølvmedalje i VM i 1988 og 1989. I Europameisterskap vann ho gull i 1991 og bronse i 92

Andersen var norsk flaggberar i sommar-OL 1996 i Atlanta.

Bakgrunnsstoff 
 Profil hjå databaseolympics.com
 

Norske seglarar
Olympiske meistrar for Noreg
Vinnarar av Fearnleys olympiske ærespris
Vinnarar av Aftenpostens Gullmedalje
Medaljevinnarar under sommar-OL 1992
Norske deltakarar under sommar-OL 1992
Seglarar under sommar-OL 1992
Norske deltakarar under sommar-OL 1996
Seglarar under sommar-OL 1996
Folk frå Nøtterøy
Inger Aufles

Inger Reidun Aufles () fødd Døving, er ein tidlegare norsk langrennsløpar. Ho vaks opp i Valldal der far hennar var kjent som ein dugande skiløpar med ei rad kretsmesterskap. Aufles representerte Kjærstad IL frå Mosjøen, dit ho flytte i 1961 og byrja å trene systematisk. Ho vann tre olympiske medaljar:
 Gull på 3 x 5 km stafett og bronse på 10 km i Vinter-OL i Grenoble i 1968
 Bronse på 3 x 5 km stafett i Vinter-OL i Sapporo i 1972

Aufles har og ei sølvmedalje i stafett frå Ski-VM i Oslo i 1966.

I 1969 fekk ho, som den første kvinna, kongepokalen i langrenn, for sigeren på 5 km under NM i Alvdal. Ho vart og Noregsmeister på 10 km i 1968. Det året vart ho kåra til beste kvinnelege idrettsutøvaren i Noreg.

Inger Aufles' veg på Andås i Vefsn er oppkalla etter henne.

Kjelder 
 Astor Furseh: Skispor i Valldal gav OL-gull, i 100 år 100 navn. Personer som har preget Nordvestlandet. Sunnmørsposten Forlag 2000
 Store Norske Leksikon om Aufles.

Bakgrunnsstoff 
 FIS-profil 

Norske langrennsløparar
Kongepokalvinnarar i skiidrett
Noregsmeistrar i langrenn
Olympiske meistrar for Noreg
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Noreg
Medaljevinnarar under vinter-OL 1968
Norske deltakarar under vinter-OL 1968
Langrennsløparar under vinter-OL 1968
Medaljevinnarar under vinter-OL 1972
Norske deltakarar under vinter-OL 1972
Langrennsløparar under vinter-OL 1972
Folk frå Norddal
Mississippitida

Mississippi eller tidleg karbon er ein geologisk epoke i karbontida. Han er den første av to epokar i karbon og varte frå om lag 359 til 318 millionar år sidan. Som med dei fleste andre geologiske tidsrom er perioden veldefinert, men start- og sluttidspunktet er usikre og har ein feilmargin på nokre millionar år. Mississippitida har fått namn etter frambrot av bergartar frå epoken i Mississippidalen i USA. 

I Nord-Amerika, der laget hovudsakleg består av marin kalkstein, vart han tidlegare rekna som ein eigen geologisk periode mellom devon og pennsylvaniatida. I Europa er mississippi og pennsylvania meir eller mindre eit samanhengande berglag og vert som regel berre omtalt som karbon, eller stundom sein eller øvre karbon og tidleg eller nedre karbon.

Bakgrunnsstoff 
 Karbontida

 1
Geologiske tidsperiodar
Pennsylvaniatida

Pennsylvaniatida eller sein karbon er ein epoke i karbon som varte om lag frå 318,1 ± 1,3 millionar år sidan til 299 ± 0,8 millionar år sidan. Som med dei fleste andre geologiske periodar er berglaga i perioden veldefinerte, men det nøyaktige start- og sluttidspunktet er usikkert med ein feilmargin på eit par millionar år. Pennsylvaniatida er kalla opp etter Pennsylvania, der det er rikt på bergartar frå denne epoken. 

I Nord-Amerika der bergartane frå perioden hovudskleg består av marin kalkstein, vert psnnsylvaniatida nytta som ein periode mellom mississippitida og perm. I Europa er berglaga frå mississippi og pennsylvania meir eller mindre samanhengda og vert handsama i lag som karbon.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Pennsylvanian» frå , den 22. august 2008. 
 

 2
Geologiske tidsperiodar
Tournaisium

Tournaisium er ein av tre aldrar i epoken mississippi i karbon. Han varte frå 359,2 ± 2,5 millionar år sidan til 345,4 ± 2,1 millionar år sidan. Alderen før er famennium i devon og alderen etter er viseum. I denne alderen vart oppstod urskogar og forsvann igjen og danna grunnlaget for dagens karbonbaserte drivstoff som kol, petroleum og andre fossile drivstoff. Namnet kjem frå den belgiske byen Tournai/Doornik.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Tournaisian» frå , den 22. august 2008. 
 

Karbontida
Geologiske tidsperiodar
Viséum

Viséum er den andre av tre aldrar i epoken mississippi i karbon. Han varte frå 345,3 ± 2,1 millionar år sidan til 326,5 ± 1,6 millionar år sidan. Alderen før er tournasium og alderen etter er serpukhovium. Viséum er kalla opp etter den belgiske byen Visé like sør for Maastricht nord i Ardennane.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Viséan» frå , den 22. august 2008. 
 

Karbontida
Geologiske tidsperiodar
Serpukhovium

Serpukhovium er den siste av tre aldrar i epoken mississippi i karbon. Han varte frå 326,5 ± 1,6 millionar år sidan til 318,1 ± 1,3 millionar år sidan. Alderen før er viséum og alderen etter er bashkirium. Namnet kjem frå byen Serpukhov i Russland.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Serpukhovian» frå , den 22. august 2008. 
 

Karbontida
Geologiske tidsperiodar
Bashkirium

Bashkirium er den første av tre aldrar i epoken pennsylvania i karbon. Han varte frå 318,1 ± 1,3 millionar år sidan til 311,7 ± 1,1 millionar år sidan. Alderen før er serpukhovium og alderen etter er moskvatida. Namnet kjem frå republikken Basjkiria eller Basjkortostan i Russland.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Bashkirian» frå , den 22. august 2008. 
 

Karbontida
Geologiske tidsperiodar
Moskovium

Moskovium er den andre av fire aldrar i epoken pennsylvania i karbon. Han varte frå 311,7 ± 1,1 millionar år sidan til 306,5 ± 1,0 millionar år sidan. Alderen før er bashkirium og alderen etter er kasimovium. Namnet på alderen er kalla opp etter Moskva i Russland.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Moscovium» frå , den 23. august 2008.

Karbontida
Geologiske tidsperiodar
Kasimovium

Kasimovium er den tredje av fire aldrar i epoken pennsylvania i karbon. Han varte frå 306,5 ± 1,0 millionar år sidan til 303,9 ± 0,9 millionar år sidan. Alderen før er moskovium og alderen etter er gzhelium. Namnet på alderen er kalla opp etter Kasimov i Russland.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kasimovian» frå ,  den 23. august 2008.

Karbontida
Geologiske tidsperiodar
Gzhelium

Gzhelium er den siste alderen i epoken pennsylvania og karbon. Han varte frå 303,9 ± 0,9 millionar år sidan til 299,0 ± 0,8 millionar år sidan. Alderen før er kasimovium og alderen etter er asselium i epoken cisuralium. Namnet på alderen er kalla opp etter Gzjel i Russland. Evolusjonsutviklinga til krypdyra under gzhelium indikerer at klimaet på jorda vart tørrare i løpet av dette tidsrommet.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Gzhelian» frå , den 22. august 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Karbontida
Geologiske tidsperiodar