alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sør-Sandwichøyane

Sør-Sandwichøyane er ei vulkansk øygruppe i Søratlanteren. Saman med Sør-Georgia dannar øyane den britiske oversjøiske eininga Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane. Argentina gjer også krav på øyane.

Dei åtte sørlegaste øyane blei oppdaga av James Cook i 1775, medan Fabian Gottlieb von Bellingshausen oppdaga dei tre nordlegaste i 1819. Argentina hadde ein heilårsmanna forskingsstasjon på Thule Island frå 1976 til 1982, men elles er øyane utan fast busetnad.

Geografi 

Dei 11 øyane som dannar Sør-Sandwichøyane er, frå nord mot sør:

 Zavodovski Island
 Leskov Island (den minste)
 Visokoi Island
 Candlemas Island
 Vindication Island
 Saunders Island
 Montagu Island (den største)
 Bristol Island
 Bellingshausen Island
 Cook Island
 Thule Island

Kjelder 

 Denne artikkelen er omsett frå bokmålswikipedia om Sør-Sandwichøyene, den 8. juni 2012.

Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane
Øygrupper i Sørishavet

en:South Georgia and the South Sandwich Islands#South Sandwich Islands
Utö i Sverige

Utö er ei lita øy aust i Stockholms skjergard, kjend for naturen sin. Ei av dei eldste jerngruvene i Sverige ligg på øya. Eit kjent landemerke på Utö er vindmølla som er over 200 år gammal. Herifrå er det flott utsyn over bukta Mysingen.

Utö har ein unik geologi, og mineralet holmqvistitt finst berre her og på øya Madagaskar (i Afrika). Dette mineralet og fleire andre steinar er stilte ut i Utö Gruvmuseum.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Utö, Sweden» frå ,  den 8. juni 2012.  
 

Stockholms skjergard
Øyar i Sverige
Väddö

Väddö er ei øy i Austersjøen i Roslagen i Sverige. Ho høyrer til Norrtälje kommun. I lag med den nærliggande Björkö vert ho rekna som den sjuande største øya i Sverige.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Väddö» frå ,  den 8. juni 2012.  
 

Øyar i Sverige
Øyar i Austersjøen
Väderöarna

Väderöarna er nokre øyar vest i Sverige, nær Hamburgsund med båtsamband til Fjallbacka. 

Det ligg eit pensjonat på øya med 30 senger.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Väderöarna» frå ,  den 8. juni 2012.  
 

Øyar på den svenske vestkysten
Vargö

Vargö er ei lita øy og ei av dei vestlegaste i Göteborgs skjergard i Sverige. Ho vender ut mot det opne havet og er nesten heilt berr. Øya er ein del av eit naturreservat..

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Vargö» frå ,  den 8. juni 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Göteborgs skjergard
Värmdö

Värmdö er ei øy inst i Stockholms skjergard og dekkjer eit areal på 180 km², noko som gjer ho til den største øya i skjergarden. Värmdö er etter Gotland og Öland den tredje største øya på austkysten av Sverige.

Värmdö ligg i Stockholms län. Det meste av øya utgjer ein del av Värmdö kommun i lag med andre øyar, men vestenden av øya ligg i Nacka kommun, som hovudsakleg ligg på fastlandet. Det går brusamband frå øya til Nacka.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Värmdö (island)» frå ,  den 8. juni 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Stockholms skjergard
Øyar i Sverige
Vaxholm

Vaxholm er ein by og kommunesenter i Vaxholm kommun i Stockholms län i Sverige. Han ligg i Stockholms skjergard. Namnet Vaxholm kjem frå Vaxholm slott, som vart bygt i 1549 på ein holme ved innløpet til Stockholm av kong Gustav Vasa.

Av historiske årsaker har Vaxholm alltid vorte kalla ein «stad» (by), trass i at han har hatt få innbyggjarar. I 2010 budde det 4857 innbyggjarar her. Vaxholm kommun vert derfor ofte kalla Vaxholms stad og omfattar 64 holmar i skjergarden.

Historie

Byen Vaxholm vart grunnlagd i 1558, då kong Gustav Vasa kjøpte nokre gardar her frå grev Per Brahe den eldre. Han fekk seinare rettar som kjøpstad (köping) og i 1652 fekk han kongeleg privilegium. 

På 1800-talet voks byen lite. I 1880-åra vart han ein populær kurstad og det vart bygd mange sommarhus her av folk frå Stockholm. 

Det var først i 1912 at ein tillegg husa i byen å verte bygd frå andre material enn tre, noko som har gjeve byen ein særeigen utsjånad.

Galleri

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Vaxholm» frå ,  den 8. juni 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

Vaxholm - offisiell nettstad
Biletgalleri  

Stockholms skjergard
Tettstader i Stockholms län
Byar i Sverige
Vaxholms kommun
7
Deerhunter

Deerhunter er ei indie-rockgruppe frå Atlanta i Georgia som har fire medlemmer; Bradford Cox (vokal, gitar), Lockett Pundt (gitar), Moses Archuleta (bass) og Josh Fauver (slagverk). Gruppa vart skipa i 2001 og har til no gjeve ut fem album, der det nyaste er Halcyon Digest som kom ut i 2010.

Bakgrunnsstoff
Heimeside

Musikkgrupper skipa i 2001
USA-amerikanske indierockgrupper
Ven i Sverige

Ven (dansk òg Hven og Hveen) er ei svensk øy i Øresund mellom Sjælland og Skåne.

Ho har 371 innbyggjarar og eit areal på 7,5 km². Administrativt ligg øya under Landskrona kommun, i det meste av dansketida var ho underlagd Sjælland. Det finst tre mindre busetnader: Bäckviken, Norreborg og Kyrkbacken.

Øya er mest kjend for astronomen Tycho Brahe, som fekk øya som len av kong Frederik II. Her bygde han slottet og observatoriet sitt (Uranienborg) og seinare stjerneobservatoriet (Stjerneborg) på siste halvdelen av 1500-talet, der han blant anna virka med systera Sophie Brahe, og mottok dei leiande astronomane i verda, heilt til kong Christian IV forviste han.

Det finst lite igjen av observatoria, men den nedlagde Allehelgenskyrkja er vorten omdanna til Tycho Brahemuseum, og nede i ruinane av Stjerneborg kan ein oppleve eit multimedieshow som freistar å gje eit tidsbilete av tida til den berømde astronomen.

Andre attraksjonar er St. Ibbs kyrkje, restane av papirmølla til Tycho Brahe og dessutan spritdistilleriet i Backafallsbyn. Det er ferjesamband til Landskrona og København.

Historisk har øya vore dansk, men vart svensk ved Roskilde-freden i 1658, noko som vart stadfesta ved freden i København i 1660.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ven» frå ,  den 8. juni 2012.

Bakgrunnsstoff 

 Hven på sydsverige.dk
 Tycho Brahemuseet på Hven
 Landskrona.se og Ven

Øyar på den svenske vestkysten
Øresundsregionen
Dansk historie
Vendelsöarna

Vendelsöarna er ei øygruppe og eit naturreservat i Varberg kommun i Sverige, nær grensa til Kungsbacka kommun. Reservatet består av nordlege område av hovudøya Vendelsö og dei omliggande øyane Brattö, Norstön, Kidholmen og Älmö. Det er to andre øyar i øygruppa, Ustö og Knarrskär, men dei er ikkje ein del av reservatet. Verneområde dekkjer 563 hektar og vart oppretta i 2002. 128 hektar av dette er på land. 

Øyane er dominert av eit ope landskap med røsslyng og grasheier, samt einer. Øyane har vorte nytta som beitemark i hundrevis år.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Vendelsöarna» frå ,  den 8. juni 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
 

Naturreservat i Hallands län
Verneområde oppretta i 2002
Øyar på den svenske vestkysten
Vinga

Vinga er ei lita øy ti nautiske mil utanfor inngangen til hamna i Göteborg o Sverige. Vinga fyr frå 1800-talet er eit kjent landemerke langs vestkysten av Sverige, men òg som staden der den svenske diktaren Evert Taube voks opp. I dag er Vinga ein turistattraksjon med båtruter til og frå Gøteborg.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Vinga (Gothenburg)» frå ,  den 8. juni 2012.

Bakgrunnsstoff
Info om Vinga

Göteborg
Øyar på den svenske vestkysten
Visingsö

Visingsö er ei øy sør i innsjøen Vättern i Sverige.

Visingsö ligg 30 km nord for byen Jönköping og seks kilometer vest for Gränna. Det går to bilferjer til og frå øya og til Gränna. Øya er 14 km lang og 3 km brei med eit samla areal på 24 km².

I dag er øya mest kjend for turisme. Her er mange ruinar som minner ein om rolla til øya i svensk historie.

På 1100- og 1200-talet var Visingsö sentrum for det framleis skjøre svenske kongedømet. Blant dei meir kjende innbyggjarane på den tida finn ein Magnus Ladulås. På 1700-talet heldt Brahe-slekta til på Visningsborg. Både denne borga og Näs-festning er no i ruinar og kjende landemerke på øya.

For å sikre tilgjenget på tømmer til den svenske flåten anla ein fleire hundre hektar eikeskog på øya. Eiketrea er i dag leveranseklare, men teknologiutviklinga har forlengst gjort dei meir verdifulle som turistmål enn som skipsmateriale.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Visingsö» frå ,  den 8. juni 2012.

Bakgrunnsstoff 

Visingsö.net
Gränna-Visingsö turistinformasjon 
Visingö lufthamn 

Øyar i innsjøar
Øyar i Sverige
Jönköpings län
Vrångö

Vrångö er den sørlegaste busette øya i Göteborgs skjergard og ein tettstad i Göteborg kommun i Västra Götalands län i Sverige. Ho hadde 364 innbyggjarar i 2010. Det går ferje til Vrångö frå Saltholmen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Vrångö» frå ,  den 8. juni 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Somme bilete frå Vrango 

Tettstader i Västra Götalands län
Göteborgs skjergard
Göteborgs kommun
Yxlan

Yxlan er ei øy i Stockholms skjergard. Det går bilferje frå øya til fastlandet..

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Yxlan» frå ,  den 8. juni 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Sverige
Stockholms skjergard
Innsjøar i Sverige

Dette er ei liste over dei største innsjøane i Sverige.

Alfabetisk liste
Somme av dei største innsjøane i Sverige: 
Åresjön
Bolmen
Boren
Dellen
Glan
Hjälmaren
Ikesjaure
Hornavan
Mälaren
Mien
Roxen
Runn
Siljan
Sommen
Sparren
Storavan
Storsjön
Torneträsk
Tåkern
Vänern
Vättern

Største innsjøar etter areal

Merknader:
* Siljan i seg sjølv dekkjer 290 km². 
** Andre kjelder oppgjev 250 eller 280 km².

Djupaste innsjøar 
Hornavan - 228 meter
Torneträsk - 168 m
Vojmsjön - 145 m
Stor-Blåsjön - 144 m
Stor-Rensjön - 140 m
Virihaure - 138 m
Kallsjön - 134 m
Vastenjaure - 134 m
Siljan - 134 m
Kultsjön - 130 m

Største innsjøar etter volum 
Innsjøar med mest vatn:
Vänern - 153 000 millionar m³.
Vättern - 77 600 mill. m³
Torneträsk - 17 100 mill. m³
Mälaren - 14 300 mill. m³
Hornavan - 11 900 mill. m³
Siljan - 8 090 mill. m³
Storsjön - 8 020 mill. m³
Kallsjön - 6 140 mill. m³
Virihaure - 4 430 mill. m³
Storuman - 4 180 mill. m³

Liv i vatna
 I innsjøane og elvane er det totalt 52 artar ferskvassfisk, men fleire av dei er sjeldne.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «List of lakes in Sweden» frå ,  den 8. juni 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Fakta och Fiske, Fiskeriverket, 2003.
 Data from SMHI, 2002.

Bakgrunnsstoff
Ågestasjön

Ågestasjön er ein liten innsjø i Huddinge kommun sør for Stockholm i Sverige.

Ågestasjön er ein del av Tyresån-vassdraget og har eit biologisk mangfald som er unikt i Stockholmsregionen. Mange fuglekikkarar kjem derfor hit. Innsjøen er òg ein del av Orlången naturreservat og eit av dei grøne områda som strekkjer seg inn mot sentrum av Stockholm.

Innsjøen får vatn frå Trehörningen og nordenden munnar ut i Magelungen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ågestasjön» frå ,  den 8. juni 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 

Innsjøar i Södermanland
Geografi i Stockholm
Fjordbygda på Vegårshei

Fjordbygda er den bygda som ligg rundt fjorden Vegår i Vegårshei kommune.

Bygder i Agder
Geografi i Vegårshei
Holt

Holt er ei bygd i Tvedestrand kommune i Aust-Agder. Fram til og med 1959 var Holt ein eigen heradskommune. Holt kyrkje ligg sentralt i Holt, sameleis Holt skole og ei avdeling av Tvedestrand videregående skole, skulen som frå 1907 var Holt Landbruksskule.

Landbruk og skogbruk var lenge viktigaste næringsvegane i Holt, ein posisjon industri i 1950 hadde overteke. Frå 1738 til 1959 var Næs Jernverk ein stor sysselsetjar. Det nedlagde jarnverket er sidan omgjort til museum, eigedomen elles er omgjord til golfbane.

Holt vart i 1837 oppretta som eige formannskapsdistrikt. Folketalet steig frå 2 324 i 1801 til 4 148 i 1865 og 4 344 i 1900. Etter den tid minka det til 3 424 i 1946, for så å stige att, ved samanslåinga hadde Holt kommune 3 759 ibuarar.

1. januar 1960 vart Holt, Dypvåg og Tvedestrand slått saman til den nye kommunen Tvedestrand.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. V. Bandet. 1954

Tidlegare kommunar i Aust-Agder
Norske kommunar skipa i 1838
Bygder i Agder
Geografi i Tvedestrand
Historie i Tvedestrand
Tung maskin

Tung maskin er eit omgrep nytta om store maskinar som anleggsmaskinar, landbruksmaskinar, kommunalmaskinar, kraner, jarnbanemateriell, og så vidare. For godstransport på veg, med vogntog, nyttar ein ofte omgrepet tungtransport. 

Maskinar
Rabarbra

Rabarbra (vitskapeleg namn Rheum rhabarbarum) er ein gamal, hardfør, mat- og medisinplante (staude) som opphavleg kjem frå dei nordlege og sentrale delane av Asia. Planten kom til Noreg på 1700-talet. 

Rabarbra kan nyttast til suppe, graut, i bakverk og som syltetøy. Ein kan også eta rabarbastilkar rå, då gjerne med sukker på for å søta smaken, eller i småbitar i salat.

Rabarbra inneheld mykje garvestoff. I store mengder kan han også verke som avføringsmiddel. Det er også viktig å merke seg at store inntak av rabarbra kan føre til auka risiko for nyrestein. Mjølk kan forhindre dette til ei viss grad. Blada er særs giftige fordi dei inneheld store dosar oksalsyre. Det har skjedd dødsfall i tilfelle der blad har vore brukte i salat.

Utvalde typar rabarbra 
 Early sunrise
 Elmsblitz
 Elmsfeuer
 Marshalls Early Red
 Prince Albert
 Rosenhagen
 Spangsberg
 Valentine
 Victoria

Bakgrunnsstoff 

 Stor variasjon i norsk rabarbra

Kjelder

Frukt
 
Stauder
Tungtransport

Tungtransport er eit omgrep som syner til godstransport med lastebil og spesielt vogntog etter veg. Transport med vogntog vert nytta der det ikkje går jarnbane, eller på grunn av ein slepp omlasting til og frå godstog eller skip. Men denne typen transport aukar slitasjen på vegane og fører til forureining av miljøet. Det kan òg auka risikoen for trafikkulykker ved at personbilførarar vert freista til farlege forbikøyringar. På vinteren vert vogntog ofte ståande fast i bratte bakkar, slik at dei hindrar trafikken. Berging av vogntog førar ofte til at vegen vert heilt stengd under berginga. 

Vegtransport
Lastebilar
Dypvåg

Dypvåg er ei bygd og ein tidlegare kommune i Aust-Agder fylke. Bygda ligg i Tvedestrand kommune.

Dypvåg kommune vart skipa i samband med innføringa av det lokale sjølstyret i 1837.
I 1901 vart Flosta skild ut som eigen kommune og i 1960 vart Dypvåg og Holt ein del av Tvedestrand kommune.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Arkiv etter Dypvåg kommune på Arkivportalen

Bygder i Agder
Tidlegare kommunar i Aust-Agder
Norske kommunar skipa i 1838
Geografi i Tvedestrand
Historie i Tvedestrand
Mammenstil

Mammenstil er nemninga på ein av dei nordiske stilartane frå vikingtida, namngjeven etter dekoren på eit økseblad frå ein praktøks funne i ei vikingtidsgrav i Mammen på Jylland i Danmark.  Stilen vart utvikla på fyrste halvparten av 900-talet i tradisjonen frå eldre tiders bruk av stiliserte dyrefigurar som motiv på gjenstandar av ulik art, og gjekk ut av bruk på byrjinga av 1100-talet. Danekongen Harald Blåtann sin rune- og biletstein i Jelling på Jylland, den største av dei to såkalla Jellingsteinane, er rekna som eit av høgdepunkta av kunstuttrykk i denne stilen.

Kjelder

Vikingtida
Norrøn kultur
Nordisk kunsthistorie
Arkeologi
Maskestein

Maskestein er biletsteinar frå vikingtida, med eller utan runeinnskrift, som syner ein stilisert figur som har somme menneskelege drag. På Jylland i Danmark er maskesteinar funne ved elver, myrer og andre våtmarksområde der det er, eller ein reknar med at det har vore, bru eller anna overgang.

Maskene på fleire av maskesteinane vert rekna til Mammenstilen. Masker av liknande slag er å sjå på andre vikingtidsgjenstandar, som på eit dekorert økseblad frå ei grav i Mammen i Jylland som har gjeve namn til Mammenstilen, på eit sverdhjalt (sverdhandtak) av elggevir frå Sigtuna i Sverige, som motiv i dekoren på Camminskrinet og Bambergskrinet (som har vore relikvieskrin), på ein åregaffel på det norske vikingskipet Gokstadskipet, og på eit sølvsmykke fra Gnezdovo  i nærleiken av Smolensk.

Notar

Bakgrunnsstoff
 Internettsida til Arild Hauge om maskesteinar.

Arkeologi
Tovdal

Tovdal er ei bygd og eit tidlegare herad i Aust-Agder fylke. Tovdal ligg ved Tovdalselva i Åmli kommune. Gamle Tovdal herad grensar til Åmli, Gjøvdal, Mykland og Bygland. 

Bygder i Agder
Tidlegare kommunar i Aust-Agder
Busetnader i Åmli
Gjøvdal

Gjøvdal er ein bygd og tidlegare eit herad i Aust-Agder fylke. Gjøvdal ligg no i Åmli kommune.

Bygder i Agder
Tidlegare kommunar i Aust-Agder
Busetnader i Åmli
Fridtjof Eriksen

Fridtjof Eriksen () er ein norsk pensjonert lærar, foreiningsmann, politikar og forfattar.

Fridtjof Eriksen har vore aktiv i foreiningsliv og politikk, skole, lokal misjonsforeining og Lenvik sokneråd. Han har også vore krinsformann i Indremisjonen og Normisjon. Han har vore aktiv i Kristeleg Folkeparti der han i mange år var ulønna fylkessekretær.

Han har utdanning frå Tromsø lærarskole (1951-1955) og eit kurs på Heimly folkehøgskole – Forfattarskolen.

Fridtjof Eriksen mottok i 1981 kulturprisen i Lenvik for kulturarbeidet sitt, blant anna som dirigent for kor og skolekorps.

Fridtjof Eriksen er også aktiv forkjempar for nynorsk.

Utgjevingar
Drøm og dragning. Diktsamling. (Eige forlag). 100 sider. 1. utgåve 2001, 2. utgåve 2006.
Under Nordlys og midnattsol. Liv og diktning. Sjølvbiografi. (Eige forlag). Nynorsk. 129 sider. 2007.
På sporet av en vei. Roman. (Eige forlag). 108 sider. 2008.
Folk og liv. Småstubbar og dikt. (Eige forlag). Nynorsk. 96 sider. 2011

Kjelder
Litteraturnett Nord-Norge: Fridtjof Eriksen: http://litteraturnettnordnorge.no/fridtjof-eriksen/
Forlaget Kristiansen: «På sporet av en vei».  Bok- og forfatterpresentasjon: http://kristians1.net/enboktil2_backup.html

Fotnotar

Folk frå Lenvik
 Nynorskforfattarar
 Forfattarar frå Troms
 Nordnorske målfolk
 Nynorsk i Nord-Noreg
Jean-François Millet

Jean-François Millet () var ein fransk målar, ein av grunnleggarane av Barbizon-skulen. Han er særleg kjend for sine bilete av småbønder, verka hans vert rekna til stilretningane naturalisme og realisme. Gjennom å bringe kroppsarbeidet inn som motiv i kunsten, og behandle det med uttrykksfull realisme, står Millet fram som ein av dei klassiske målarane av det 19. hundreåret.

Liv og gjerning

Millet var bondeson frå Gruchy i Normandie. Han var utdanna agronom før han byrja studere i Cherbourg under målaren Lucien-Théophile Langlois, ein elev av Antoine-Jean Gros. Frå 1837 budde han i Paris, der han med eit stipend gjekk i lære hos Hippolyte Delaroche. Utan økonomiske midlar sleit han han i fleire år med å gjere seg gjeldande som målar. Han levde av å måle portrett og bilete i stilen til Antoine Watteau og François Boucher.

Inspirert av Honoré Daumier kom det kunstnariske omslaget i 1848. Den franske staten kjøpte då måleriet Kornreinsaren, eit måleri som vart synt fram på den såkalla Salongen. Frå då av var Millet den omsynslaust ærlege skildraren av arbeidslivet på landsbygda. I Paris hadde han vorte venn med dei fremste målarane innanfor nyare fransk landskapskunst; folk som Camille Corot, Théodore Rousseau og andre frå Barbizon-skulen. År 1849 flytta han, påverka av dyremålaren Charles Jacques, til landsbyen Barbizon ved Fontainebleauskogen og busette seg der for så å seie resten av livet.

Frå 1850-åra kunne Millet leve av kunsten sin, og det i ganske trygge kår. Robuste, realistiske bilete av den harde arbeidsdagen til bøndene, til dømes Aksplukkarane (Des Glaneuses) frå 1857, prega produksjonen hans i åra framover. Mange oppfatta han som ein sosialistisk revolusjonær, sjølv såg han annleis på det. Bileta hans er sosialt bevisste, men meir fatalistiske enn politiske. Heilt fram til 1863 var han sterkt oppteken av levekåra til bøndene, noko verket Mannen med hakka er eit døme på. Måleriet forarga mange kritikarar, dei reagerte på den usminka realismen.

Etter 1863 vende Millet seg meir mot landskapsmåling, påverka mellom anna av den nære vennen Théodore Rousseau. Bilete som Vår (Printemps) frå 1868-73 kan sjåast som eit varsel om stilelement i impresjonismen. I sine seinare leveår, frå kringom 1865, laga Millet ein heil del pastellteikningar. Hans seine landskapsmåleri og teikningar med sitt mystiske lys nærma seg symbolismen.

År 1867 vart det på verdsutstillinga i Paris synt fram ei stor samling av verka hans. Året etter vart han riddar av Æreslegionen.

Millet døydde i januar 1875 i Barbizon, etter langvarige hoste- og migreneanfall. Han vart gravlagd på kyrkjegarden i Chailly-en-Bière, der også Théodore Rousseau ligg.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jean-François Millet» frå ,  den 9. juni 2012.

Bakgrunnsstoff

Franske målarar
Folk frå Normandie
Herefoss

Herefoss er ei bygd og tidlegare eit herad i Aust-Agder fylke. Herefoss ligg no i Birkenes kommune.

Bakgrunnsstoff
 Herefoss kommune på Arkivportalen

Bygder i Agder
Geografi i Birkenes
Historie i Birkenes
Tidlegare kommunar i Aust-Agder
Norske kommunar skipa i 1838
Norske kommunar nedlagde i 1966
Alvekvalfugl

Alvekvalfugl, Pachyptila turtur, er ein kvalfugl i stormfuglfamilien som lever ved kystar og til havs, sirkumpolart på den sørlege halvkula. 

Alvekvalfuglar har blågrå overside med ei mørk 'M'-forma figur over venger og rygg, som er typisk for kvalfuglar. Dei har eit breitt, mørkt haleband, noko dei berre deler med den litt større arten tjukknebbkvalfugl. Dette er den minste kvalfuglen, ca. 25 cm i kroppslengd og 125 gram i masse.

Dei plukkar det meste av føda frå havoverflata, først og fremst kril, men òg småfisk, planktoniske krepsdyr og virvellause dyr. 

Hekkekoloniane ligg på isolerte øyar ved New Zealand, Australia, Falklandsøyane, Sør-Georgia og på Crozetøyane. På New Zealand hekkar dei i løpet av den australske våren og sommaren, tida frå egglegging til ungen er flygedyktig er ca. 3 månader. 

Verdspopulasjonen var estimert til 5 millionar i 2004, av det rundt ein million i området ved New Zealand, og det er ingen informasjon utvikling av bestanden.

Kjelder 

 Barrie Heather og Hugh Robertson, The Field Guide to the Birds of New Zealand (revised edition), Viking, 2005
 BirdLife International (2012) Species factsheet: Pachyptila turtur ''. Henta frå http://www.birdlife.org den 10. juni 2012.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Videoar, bilete og lydopptak av alvekvalfuglar hos Internet Bird Collection

Stormfuglfamilien
Fuglar i Oseania
Fuglar i Atlanteren
Magne Flem

Magne Flem () var fotograf og redaktør. Han tok svennebrev som typograf i Oslo i 1932. Etter det arbeidde han i Sunnmørsposten, mest som fotograf og med redaksjonelle oppgåver.I 1946 overtok han som ansvarleg redaktør etter faren Ivar Flem, saman med broren Dagfinnn var redaktør til 1982.

Magne Flem var med i Bolstads Ensembel 1934-1941.

Under krigen var han lokal leiar for etterretningsorganisasjonen XU.

Bøker 
Magne Flem reiste mykje rund som fotograf, og har gjeve ut fotobøker frå fjord og fjell. Han publisett og fotobøker frå sildefiske:
 Bilder frå sildefiske på Mørekysten i 1950-åra Sunnmørposten forlag 1994
 For noen tiår siden; bilder fra fjell og fjord i Nordvest Sunnmørposten forlag 1995

Kjelder 
 Ragnar Ulstein: By og land i 100 år Sunnmørsposten A/S 1982

Folk frå Ålesund
Norske redaktørar
Norske fotografar
Palmyra-atollen

Palmyra-atollen er ein atoll på 12 km² i Nord-Stillehavet som er underlagt USA. Dei siste tiåra har ulike forskarar, naturvernarar og andre arbeidsfolk opphalde seg her, toppen 20 personar. Dei fleste av øyane i atollen er samanhengjande, men nokre er også frittliggjande. Den største øya er Cooper Island.

Historie 

Palmyra vart oppdaga fyrste gongen i 1758 av kaptein Edmund Fanning, som var på veg frå USA til Asia. Atollen fekk namnet Palmyra i 1802 då «USS Palmyra» leid skipbrot på revet. I 1859 la USA under seg øyane i håp om å finna guano som kunne brukast til gjødsel i jordbruket. Då ein ikkje fann noko, vart atollen gjevne til kongeriket Hawaii i 1862. Palmyra skifte eigar mange gonger fram til 1900, då det vart ein del av provinsen Hawaii underlagt USA.

Ei flystripe vart bygt på Palmyra av den amerikanske marinen i 1930-åra, men vart i stor grad øydelagt under andre verdskrigen. I dag finst her ein liten flyplass på Cooper Island, Palmyra (Cooper) Airport. I etterkrigstida har Palmyra-atollen fått større interesse blant naturvernarar, som forskar på El Niño-effekten, global oppvarming, korallrev som forsvinn etc. 

Palmyra-atollen er også kjend for ei drapssak frå 1974 som vart kjend i USA som «The Sea Wind Murders».

Kjelde 
 Denne artikkelen bygger på «Palmyra Atoll» frå , den 10. juni 2012. 
 

Øyar i Stillehavet
Øyar i USA
Atollar