alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Thesevs

Thesevs er ein gresk sogefigur som var nasjonalheros for den joniske stamma, Attika og Aten.

Thesevs var son av kong Aigevs og kongsdottera Aithra frå Troizen, der han blei fødd og voks opp.
Då han blei vaksen, drog Thesevs til far sin i Aten. På vegen kjempa han mot røvarar og valdsmenn.

Hjå faren møtte han trollkvinna Medeia, som prøvde å drepa Thesevs, men han blei gjenkjend av faren i tide og redda. Deretter drog Thesevs til Kreta og drap uhyret Minotauros i labyrinten der etter at han hadde vunne kjærleiken til kong Minos si dotter Ariadne. 

Etter at Aigevs døydde blei Thesevs konge i Aten. Han stifta den store panathenéar-festen for Atene. Seinare drog han mellom anna på hærtog mot amasonene.

Han er kjend for den trufaste vennskapen sin med thessalarfyrsten Peirithoos. Dei to skal ha gjort eit forsøk på å bortføra dronninga av underverda. Då han vende heim frå dødsriket åleine, blei han fordriven. Thesevs drog til Skyros, der han døydde. Seinare førte athenarane beina hans tilbake til Aten og bygde ein herosheilagdom.

Kjelder

Argonautane
Greske sogeheltar
Menneske i gresk mytologi
My Child: Lebensborn

My Child: Lebensborn (på norsk: Mitt barn: Lebensborn) er eit BAFTA-belønna historiedrive simulasjonsspel for Ios- og Android-einingar, utvikla av norske Sarepta Studio og Teknopilot, gitt ut i 2018. I spelet skal ein vere adoptivforelder for eit krigsbarn i Noreg i perioden etter den andre verdskrigen.

Handling 
Spelet er ei historiedrive gjennomgang av kvardagen til eit sju år gamalt krigsbarn fødd frå Lebensborn-prosjektet, i utgangspunktet bygd rundt Tamagotchi-liknande mekanikkar, der målet er å balansere barnets ulike behov for næring og omsorg. Spelarane adopterar barnet i 1951 då det skal byrje på skule, og konfronterast med ulike situasjonar og beslutningar for å hjelpe det gjennom ulike kapittel i barndomen. I byrjinga av spelet får spelaren valget mellom ein gut, Klaus, eller ei jente, Karin. Spelet informerar i byrjinga og slutten av kvart kapittel om den historiske bakgrunnen for hendingane.

Total spilletid for spillet er om lag fire til fem timer.

Utvikling 
Spelet er produsert av Teknopilot, med spelutviklingsselskapet Sarepta Studio som co-produsent, som eit ledd i multimedieplattformen Wars Don't End. Utviklarane intervjua norske krigsbarn, og har rådført seg med den norske gruppa Lebensborn Norway. My Child: Lebensborn vart folkefinansiert av 130 000 kroner i ei Kickstarter-kampanje i april 2017, og har også fått ulike støtteordningar frå Norsk filminstitutt på rundt 1,5 million kroner sidan 2015. 

Spelet vart gitt ut på engelsk på Frigjeringsdagen 2018, den 8. mai, og i august 2018 vart det presentert på tysk og norsk i samanheng med den tyske spelmessa Gamescom i Köln. September 2018 vart det også tilgjengeleg på japansk.

Meldingar og mottaking 
9. juni vart spelet My Child: Lebensborn omtala i den britiske avisa the Guardian som «Game of the Month». I Noreg vart spelet godt motteke, med spesiell skryt for å vere eit spel som bryt ny tematisk mark i dataspel, og for å vere eit hjarteskjærande innblikk i ei mørk tid i norsk historie.

I slutten av mars 2019 vart spelet gjort utilgjengeleg for kjøp for franske, tyske, russiske og austerrikske Android-brukarar. 

Den 4. april 2019 vann spelet ein pris i den britiske film- og spel-utdelinga BAFTA for spel som gjer meir enn å underhalde i kategorien «Games Beyond Entertainment».

Referanser 

Norske dataspel
Dataspel
Dataspel frå 2018
Ybbs an der Donau

Ybbs an der Donau er ein by og ein kommune i distriktet Melk i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 23,8 km² og 5 600 ibuarar. Byen Ybbs ligg ved Donau, 224 meter over havet.

Det største elvekraftverket på Donau i Austerrike er nær Ybbs. Største sysselsetjar i kommunen er ein treindustrifabrikk, sidan 2010 eigd av finsk-svenske Stora Enso.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ybbs an der Donau» frå ,  den 5. april 2019.  
 

Byar i Austerrike
Kommunar i Niederösterreich
Jungfraubahn

Jungfraubahn er ei elektrisk, meterspora, tannstangbane i Sveits. Sidan august 1912 strekker ho seg frå Kleinen Scheidegg, 2 061 meter over havet, gjennom fjella Eiger og Mönch til skaret Jungfraujoch, den høgstliggjande jarnbanestasjonen i Europa. Den 9,34 kilometer lange bana stig nesten 1400 meter til endestasjonen på 3 454 moh. I meir enn sju kilometer går bana i tunnel. Bana ligg i Berner Oberland, med unnatak for dei siste meterane før endestasjonen som er i kantonen Valais.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jungfraubahn» frå ,  den 5. april 2019.  
 

Jarnbanar i Sveits
Berner Oberland
Herbie Lovelle

Herbie Lovelle () var ein USA-amerikansk trommeslagar, som spelte jazz, R&B, rock og folk. Han var òg studiomusikar og skodespelar. 

Onkelen til Lovelle var trommeslagaren Arthur Herbert. Lovelle byrja karrieren sin med Hot Lips Page seint i 1940-åra, og såelte i 1950-åra med saksofonisten Hal Singer, Johnny Moore's Three Blazers og pianisten Earl Hines. Gjennom både Lucky Thompson og Jimmy Rushing i Count Basie's Orchestra, vart han fast trommeslagar i Savoy Ballroom i New York City i det meste av 1950-åra. Han turnerte med tenorsaksofonisten Arnett Cobb og pianisten Teddy Wilson i 1954. 

I 1966 var han trommeslagar for TV-showet til Sammy Davis jr..

Lovelle byrja å spele meir R&B i 1950-åra og arbeidde som studiomusikar, ofte med Sam Taylor. Han spelte på album av Bob Dylan (The Freewheelin' Bob Dylan), Pearls Before Swine, Eric Andersen, David Blue, John Denver, Tom Rush, B.B. King, John Martyn (Stormbringer!), Strangeloves, The McCoys og The Monkees. Han fortsette som studiomusikar godt inn i 1980-åra. 

Frå 1980-åra og utover arbeidde han mykje som skodespelar, mellom anna i Law & Order (1995–2004). Av filmar han deltok i finn ein mellom anna Bella (2006), Mitchellville (2004) (Sundance), The Rhythm of the Saints (2003), Don't Explain (2002), The Curse of the Jade Scorpion (2001), Down to Earth (2001),  Girlfight (2000), Maximum Risk (1996), Getting Away with Murder (1996), White Lies (1996), Bleeding Hearts (1994), The Paper (1994), Running on Empty (1988), Death Wish III (1985), A Man Called Adam (1966).

Diskografi

Med Rusty Bryant
Rusty Bryant Returns (Prestige, 1969)
Med Buck Clayton
Songs for Swingers (Columbia, 1958)
Copenhagen Concert (SteepleChase, 1959 [1979])
Med Art Farmer
Early Art (New Jazz, 1954)
Med Johnny Hodges
Blue Pyramid (Verve, 1966) med Wild Bill Davis
Med Red Holloway
The Burner (Presige, 1963)
Med Richard «Groove» Holmes
That Healin' Feelin' (Prestige, 1968)
Med Lightning Hopkins
Goin' Away (Bluesville, 1963)
Down Home Blues (Bluesville, 1964)
Soul Blues (Prestige, 1964 [1965])
Med Illinois Jacquet
Spectrum (Argo, 1965)
Med Budd Johnson
Budd Johnson and the Four Brass Giants (Riverside, 1960)
Med Herbie Mann
The Herbie Mann String Album (Atlantic, 1967)
Glory of Love (CTI, 1967)
Med Buddy Tate
Swinging Like Tate (Felsted, 1958)
Med Dicky Wells
Trombone Four-in-Hand (Felsted, 1959)
Med Jimmy Witherspoon
Blues Around the Clock (Prestige, 1963)
Med John Denver
An Evening With John Denver (RCA, 1975)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Herbie Lovell» frå ,  den 5. april 2019. 
 oppgav desse kjeldene:

USA-amerikanske jazztrommeslagar
USA-amerikanske studiomusikarar
Musikarar frå New York City
Afroamerikanske trommeslagarar
USA-amerikanske rocketrommeslagarar
USA-amerikanske skodespelarar
USA-amerikanske trommeslagarar
Jazzmusikarar frå New York
Hans H. Engebrigtsen

Hans Hagbart Engebrigtsen () var ein norsk flygar, jurist og kontorsjef i Norad.

Engebrigtsen deltok som frivillig i vinterkrigen i Finland, deretter i kampane i Noreg ved Mjøsa og i kampane i Gausdal i 1940.  Etter at kampane i Noreg var over kom han seg saman med ein kamerat til Grønland som blindpassasjer på fangstskuta «Ringsel». Etter ei strabasiøs ferd til USA slutta han seg til Little Norway og vart utdanna som flygar. Han vart overført til 330 skvadron på Island der han flaug Northrop. Seinare vart han overført til Skottland, der han flaug Sunderland flybåt og Mosquito.

Etter krigen vart han tilsett som kaptein i DNL, seinare SAS, samstundes som han heldt fram jusstudia.

Han slutta i SAS, tok juridisk embetseksamen, og vart tilsett i Norad som kontorsjef.

Som pensjonist var Engebrigtsen aktiv som styreformann i Aker Eldreuniversitet.

Verk

Kjelder
Denne artikkelen bygger på Hans H. Engebrigtsen frå Wikipedia på bokmål 22. august 2017

Fotnotar 
 

Norske flygarar frå andre verdskrigen
Norske flygarar
Henrik Finne den yngre

Henrik Finne () var ein norsk målar, grafikar og bilethoggar frå Stavanger, særleg kjend for sine grafiske arbeid. Han vert rekna til den norske fargetresnittskulen på 1940-50-talet. Henrik Finne var bestefar hans.

Finne studerte på Statens kunstakademi i Oslo i 1919 under Halfdan Strøm og Christian Krohg, der etter hos André Lhote i Paris 1920-21. Han debuterte som målar i Paris i 1921 og i Oslo same året. «Som målar hadde han ein noko tung og ufri fargebruk». Han vart  innkjøpt til Nasjonalgalleriet fyrst i 1928.

I 1940 lærde Finne grafiske teknikkar av Rolf Nesch. Dette førte til at han fornya sitt uttrykk radikalt, laga sidan «kraftige og sikre fargetresnitt». I 1943 flykta Finne med familien til Sverige. Nokre åra etter andre verdskrigen var Finne kunstmeldar i dagsavisa Friheten. Gjennom åra reiste Finne fleire gonger til Sentral-, Sør- og Aust-Europa.

Frå 1948 arbeidde Finne også med å forme skulpturar.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. IV. bandet. 1952

Norske målarar
Norske grafikarar
Norske bilethoggarar
Folk frå Stavanger
Claus Fasting

Claus Fasting () var ein norsk forfattar frå Bergen.

Fasting studerte teologi og tok embetseksamen, men interesserte seg meir for språk, litteratur, musikk og jus. Frå København flytta han heim til Bergen, der han i 1771 gjorde lukke med Et musikalsk Hyrdestykke. Der etter reiste han til København att og var aktiv i det Norske Selskab, skreiv tragedien Hermiones. Frå 1777 budde han i Bergen, gav 1778-81 ut vekebladet Provinzialblade. I 1787 fekk han stilling som rådmann i heimbyen. Siste leveåret sende han ut Provinzial-Samlinger.

I blada sine skreiv Fasting anekdotar, epigram og kritikk. Han var ein åndfull og kunnskapsrik mann, og ein flink stilist. Han var opplysningsmann og hylla Voltaire, fann også glede i skrifter frå William Shakespeare, Ossian, Johann Wolfgang Goethe og Johannes Ewald. Sjølv var Fasting ingen stor diktar, men ein uredd skribent og formidlar av europeiske tankar.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. IV. bandet. 1952

Norske forfattarar
Norske embets- og tenestefolk
Folk frå Bergen
Pendro

Pendro eller Pendru (kurdisk  پێندرۆ, Pêndrû ) er ein kurdisk landsby i Irakisk Kurdistan, i Erbil guvernement, nær grensa til Tyrkia, og kring 15–18 km nord for Barzan. Han har kring 2 500 innbyggjarar. 

Han ligg i ein dal omgjeve av låge og fjell og fjellet Butin, som ligg kring fire kilometer nordaust for Pendro og den tronge dalen Sardav ligg kring 15 minuttar gange frå nordenden av landsbyen.

Klima
Klimaet i Pendro er varmt, fuktig kontinentalklima (Dsa) i følgje Köppen si klimaklassifisering. Vêret i regionen er moderat, særrleg om vinteren då det ka bli kalt og regnfullt (meir enn 1 500 mm somme år) i tillegg til 150 cm med sør. Januar er den våtaste månaden.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Pendro» frå ,  den 5. januar 2020. 
 oppgav desse kjeldene: 

 

Busetnader i Arbil guvernement
Geografi i Irakisk Kurdistan
Kurdiske busetnader
Halvor Tordsen Fane

Halvor Tordsen Fane, eller Fanden,  () var ein norsk treskjerar. Han var frå Ramstad i Ski, og vert rekna som stamfaren til kunstnarslekta Fane. 

Halvor var utlærd svarvar eller dreiar, laga då bollar, fat og liknande. Han budde på Bragernes, men arbeidde mange år i København. Halvor var ein framståande handverkar. Særleg laga han teknisk briljant utførte pokalar og kanner i valbjørk. Han skar også figurscener i elfenbein. Fleire av Halvors arbeid finst i danske slottssamlingar.

Halvor var elles felespelar.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. IV. bandet. 1952

Norske treskjerarar
Folk frå Ski
Wolkersdorf im Weinviertel

Wolkersdorf im Weinviertel er ein by og ein kommune i distriktet Mistelbach i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 44,6 km² og i kring 7 200 ibuarar.

Byen Wolkersdorf ligg 15 km nord om Wien, ved hovudvegen mellom den austerrikske hovudstaden og Brno i Tsjekkia.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Wolkersdorf im Weinviertel» frå ,  den 6. april 2019.  
 

Byar i Austerrike
Kommunar i Niederösterreich
Poysdorf

Poysdorf er ein by og ein kommune i distriktet Mistelbach i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 97,3 km² og i kring 5 500 ibuarar. Småbyen Poysdorf ligg 225 meter over havet i eit slettelandskap, ei 70 kilometer nordaust om Wien og få km sør om grensa mot Tsjekkia.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Poysdorf» frå ,  den 6. april 2019.  
 

Byar i Austerrike
Kommunar i Niederösterreich
The Road to Ruin av John og Beverley Martyn

The Road to Ruin er det fjerde studioalbumet til John Martyn, og det andre og siste han spelte inn i lag med kona Beverley Martyn. Albumet kom ut i 1970. Island Records overtydde John Martyn om å halde fram solokarrieren sin etter dette albumet, sidan dei meinte at ålmenta var meir interessert i John som soloartist enn som del av ein duo. Albumet var òg første gongen Martyn spelte med bassisten Danny Thompson, som spelte på mange seinare Martyn-album. 

Det første sporet på albumet, «Primrose Hill», skriven og sungen av Beverley Martyn, med Ray Warleigh på saksofon, vart sampla av Fatboy Slim for songen «North West Three» i 2004 på albumet Palookaville.

Innhald

Medverkande

Musikarar
 John Martyn - vokal, gitar, munnspel, klaverinstrument
 Beverley Martyn - vokal, gitar
 Dudu Pukwana - saksofon på «Road to Ruin», «Sorry To Be So Long» og «Say What You Can»
 Lyn Dobson - fløyte på «New Day»; saksofon på «Say What You Can»
 Dave Pegg - bass på «Say What You Can»and «Give Us A Ring»
 Rocky Dzidzornu - conga
 Paul Harris - klaverinstrument
 Wells Kelly - trommer på alle spor, utanom «Auntie Aviator»; bass på «Auntie Aviator»
 Mike Kowalski - trommer på «Auntie Aviator»
 Alan Spenner - bass på «Primrose Hill», «Road to Ruin» og «Sorry To Be So Long»
 Ray Warleigh - saksofon på «Primrose Hill»
 Danny Thompson - kontrabass på «New Day»
Arrangement for «Say What You Can» av Tony Cox. Alle andre arrangement av John Martyn og Paul Harris.

Teknisk
 John Wood - lydteknikar
 Nigel Waymouth - design, fotografi
 Max Ernst - gravering på framsida

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «The Road to Ruin (John and Beverley Martyn album)» frå ,  den 6. april 2019. 
 oppgav desse kjeldene:

John Martyn-album
Island Records-album
Musikkalbum frå 1970
Album produserte av Joe Boyd
Beverley Martyn-album
Warner Bros. Records-album
Dudu Pukwana

Mtutuzel Dudu Pukwana () var ein sørafrikansk saksofonist og komponist.

Biografi
I 1962 vann Pukwana førsteprisen i Johannesburg Jazz Festival med Moyake's Jazz Giants. Tidleg i karrieren spelte han òg med Kippie Moeketsi. Chris McGregor inviterte han så til å bli med i Blue Notes der han spelte i lag med Mongezi Feza, Nikele Moyake, Johnny Dyani og Louis Moholo. Sidan grupper med blanda rase var ulovleg under apartheid, vart The Blue Notes stadig plaga av styresmaktene, og dei flytta til Eurorpa i 1964, og spelte i Frankrike og Zürich, før dei til slutt slo seg ned i London. Etter The Blue Notes vart oppløyst seint i 1960-åra, vart Pukwana med i storbandet til McGregor, Brotherhood of Breath. Som komponist skreiv Pukwana «Mra, for The Brotherhood.

Han spelte så med Bob Stuckey Trio, og skipa så to grupper på eiga hand med Feza og Moholo. Det første var Assagai, eit afrorockband, og det andre var Spear, som spelte afrojazz. 

Pukwana var òg studiomusikar og spelte på varierte innspelingar med artistar som Mike Heron, Centipede, Toots and the Maytals. I 1978 skipa Pukwana Jika Records og sitt eige band, Zila. 

16. april 1990 deltok Pukwana på Nelson Mandela-hyllesta på Wembley stadion. Han døydde i London av leversvikt i juni 1990, ikkje lenger etter venen og kollegaen McGregor døydde.

Discography
1967 Kwela (77 Records – 77 AFRO / 101, 1967)
1969 Dudu Pukwana and Spear (Quality LTJ-S 232, May 1969)
1971 Assagai Assagai (Vertigo 6360 030)
1972 Assagai Zimbabwe  (Vertigo)
1973 Simba and Assagai Afro Rock Festival (Contour 2870 311)
1973 In the Townships (Virgin C1504)
1975 Diamond Express (Freedom Records)
1975 Flute Music (Caroline)
1979 Yi Yole (ICP)
1981 Zila Sounds Live At The 100 Club (Jika JIKAZLC1)
1983 Live in Bracknell and Willisau (Jika JIKAZL2)
1986 Zila Zila 86 (Jika JIKAZL3)
1987 Mbizo Radebe (They Shoot to Kill) (med John Stevens) (Affinity)
1990 Cosmics Chapter 90 (Ah Um)
2006 Mbaqanga Songs (Honest Jon's Records HJRLP103) (re-issue of Kwela)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Dudu Pukwana» frå ,  den 6. april 2019. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 «Dudu Pukwana» at discogs.com
 «Kwela: A Celebration Of The Music Of Dudu Pukwana» at pacificaradioarchives.org

Sørafrikanske jazzsaksofonistar
Sørafrikanske komponistar
The Blue Notes-medlemmar
Avantgarde-jazzsaksofonistar
Centipede-medlemmar
Mike Kowalski

Mike Kowalski () er ein USA-amerikansk trommeslagar, perkusjonist og musikkforskar. Han er mest kjend som ein av dei tidlegare trommeslgarane i The Beach Boys.

Biografi
Tidleg i karrieren spelte han med artistar som Sonny & Cher, Little Anthony & the Imperials og Etta James. I slutten av 1960-åra flytta han til London for å skipe The New Nadir, som fekk kontrakt med produksjonsselskapet til Joe Boyd, men bandet vart raskt oppløyst. 

Kowalski spelte trommer på album av John Martyn, Beverley Martyn, Dudu Pukwana, Mike Heron og Nick Drake, som alle var artistar for Witchseason Productions, selskapet til Boyd.

Sommaren 1968 fekk han jobben som ny trommeslagar i The Beach Boys, ein jobb han hadde fram til 2007.

Diskografi
Pat and Lolly Vegas at the Haunted House (1965) - Pat and Lolly Vegas
Louisiana Fog (1968) - Charlie Musselwhite
20/20 (1969) - The Beach BoysLive in London (1969) - The Beach BoysThe Road to Ruin (1970) - John & Beverley MartynRagtime Cowboy Jew (1970) - Stefan GrossmanBryter Layter (1970) - Nick DrakeFreedom Flight (1971) - Shuggie OtisSmiling Men with Bad Reputations (1971) - Mike HeronSurf's Up (1971) - The Beach BoysThe Beach Boys in Concert (1973) - The Beach BoysM.I.U. Album (1978) - The Beach BoysCrazy Moon (1978) - Crazy HorseSurvivor (1978) - Barry MannAlmost Summer Soundtrack (1978) - CelebrationWeavings (1978) - Charles LloydGet On Your Back (1984) - The BackstersStill Cruisin' (1989) - The Beach BoysLive & Jumpin' (1997) - The BackstersSymphonic Sounds: Music of the Beach Boys (1998) - Royal Philharmonic OrchestraGarden State (2004) - FilmA Postcard From California (2011) - Al JardineMade in California'' (2013) - The Beach Boys

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mike Kowalski» frå ,  den 6. april 2019. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Mike Kowalski «Big Beat Man»  - offisiell nettstad

USA-amerikanske rocketrommeslagarar
Folk frå Hollywood
The Beach Boys-medlemmar
USA-amerikanske trommeslagarar
Edel-Marie Haukland

Edel-Marie Haukland () er ein norsk politikar for Kristeleg Folkeparti. I september 2018 blei ho vald til organisatorisk nestleiar i Kristeleg Folkepartis Ungdom.

Referansar 

KrFU
KrF-politikarar i Nordland
Norske ungdomspolitikarar
Mette Janson

Mette Henrietta Jane Janson () var ein norsk journalist. Ho voks opp i Oslo og tok teaterutdanning ved Royal Academy of Dramatic Arts i London. Etter ei tid som praktikant i fjernsynsproduksjon og journalistikk i Detroit og New York, kom ho attende til Noreg i 1959 og vart tilsett som den første kvinnelege medarbeidaren i Dagsrevyen same året. Ho jobba i NRK til ho vart pensjonert i 2001. 

Som pensjonist engasjerte Janson seg i Seniorsaken, der ho var generalsekretær og medlem av rådet i organisasjonen. Janson mottok fleire utmerkingar for arbeidet sit, mellom anna Kongens fortjenstmedalje i gull og YS sin likestillingspris. Ho døydde i ein alder av 70 år.

Ho var gift med skodespelaren Magne Bleness og var syster til musikaren Alfred Janson.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på Mette Janson frå Wikipedia på bokmål, utgåva frå 5. februar 2017

Bakgrunnsstoff 
Mette Janson i Store norske leksikon 

Folk frå Bergen
Kongens fortenestmedalje i gull
NRK-journalistar
Sider utan gjennomgåtte omsetjingar
Peder Farup

Peder Farup () var ein norsk kjemikar og farmasøyt frå Larvik. Han var den første professoren i uorganisk kjemi ved Norges Tekniske Høgskole. Seinare hadde han ei sentral rolle i oppbygginga av farmasøyt-utdanninga ved Universitetet i Oslo.

Kjøpmannsonen Farup vart cand.pharm. i 1897. Etter doktorgradstudiar i Tyskland arbeidde han nokre år på universitetet i heimbyen. Frå 1909 til -19 var han så professor i uorganisk kjemi ved NTH i Trondheim. Sidan var han 1925-31 professor i farmasøytisk kjemi ved Universitetet i Oslo. Til sist apotekar i Oslo.

Farup vart vide kjend for sitt banebrytande granskararbeid med titanmalmen i Noreg. I 1909 fekk han patent på eit fargestoff i titanen. Saman med Gustav Jebsen la han grunnen for den norske titanfargeindustrien, jamfør Titania A/S.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. IV. bandet. 1952

Norske kjemikarar
Norske kjemiprofessorar
Ranchería

Ranchería er ei elv i La Guajira-departementet i Colombia.  Ho gjer ut for det mest vassrike vassdraget i departementet, i den nordlege delen av landet. Elva har det øvre kjeldeområdet meir enn 3000 meter over havet i fjellmassivet Sierra Nevada de Santa Marta, og straumar ut i Karibhavet i det same departementet.

Elvar i Colombia
Andreas Emil Erichsen

Andreas Emil Erichsen () var ein skulemann og historikar, fødd i Christiania. Han var rektor i Tromsø og Stavanger, og attåt pedagogisk skribent og lærebokforfattar. 

Erichsen vart cand.mag. i 1865 og underviste deretter på skular i heimbyen. Sidan var han rektor i Tromsø og seinare i Stavanger. Han gav ut fleire lærebøker i norsk og i historie. Best kjend vart han for å ha gitt ut skriftene til Petter Dass, samt verka om katedralskulane i Bergen og Trondheim. Han skreiv og om Stavanger si historie. Erichsen sine historieverk utmerkte seg gjennom ei «[k]lår og kritisk utnytting av» kjeldene.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. IV. bandet. 1952

Norske skulefolk
Norske lokalhistorikarar
Folk frå Oslo
Maracaibo

Maracaibo er hovudstaden i delstaten Zulia i Venezuela. Byen ligg på vestsida av innlaupet til Maracaibosjøen, og har 1 898 770 innbyggarar  per 2011.

Maracaibo er nest største byen og har den viktigaste hamna i landet. Han har stor eksport, først og fremst av petroleum, men òg av kaffi, kakao, huder og frukt. Hamna i byen er omlastningshavn for det nordvestlege Venezuela. Byen har òg oljeraffineri og annan industri. Det er to universitet i Maracaibo, skipa i 1891 og i 1974, og eit naturhistorisk museum.

Dette er ein av dei varmaste byane i Sør-Amerika, han har 28 °C i årsmiddeltemperatur. Maracaibo er ein moderne storby med vakre bustadstrøk, ein del velbevart koloniarkitektur, domkyrkje og lufthamna La Chinita.

Byen vart grunnlagt i 1571 som Nueva Zamora. I 1917 var folkesetnaden på 40 000 innbyggarar, det var før dei store oljefunna var gjorde.

Kjelder 
 (fri artikkel)
Referansar

Bakgrunnsstoff 

Byar i Venezuela
Laa an der Thaya

Laa an der Thaya er ein by og ein kommune i distriktet Mistelbach i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 72,9 km² og i kring 6 300 ibuarar. Byen Laa ligg nær elva Thaya, 183 meter over havet og 1 kilometer sør om landegrensa mot Tsjekkia.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Laa an der Thaya» frå ,  den 7. april 2019.  
 

Byar i Austerrike
Kommunar i Niederösterreich