alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Fredric Holen Bjørdal

Fredric Holen Bjørdal () er ein politikar for Arbeidarpartiet, fødd og oppvaksen i Ørsta. Han er stortingsrepresentant frå Møre og Romsdal sidan 2013.

Bjørdal har studert psykologi både ved NTNU i Trondheim og ved Universitetet i Oslo. I tillegg har han studert planlegging og administrasjon ved Høgskulen i Volda. Han arbeidde som miljøterapeut i BUFetat region Midt-Norge fram til han vart vald inn på Stortinget. Tidlegare har han vore miljøarbeider i Ørsta kommune og i Trondheim kommune. 

Bjørdal var leiar av AUF i Møre og Romsdal 2009-10, og deretter sentralstyremedlem i AUF dei to neste åra. Den 22. juli 2011 var han til stades på Utøya i Tyrifjorden då Anders Behring Breivik drap 68 personar.

Under nominasjonen til Møre og Romsdal Arbeidarparti vinteren 2012 fekk han andreplassen på stortingslista, og var dermed rimeleg trygg på å verte vald inn på Tinget. I stortingsperioden 2013-17 var han den yngste stortingsrepresentanten. Han er den fyrste frå Ørsta kommune som har teke sete på Stortinget sidan Peter Kjeldseth Moe slutta si stortingsgjerning i 1973.

Bjørdal er son til ein industriarbeidar.

Bjørdal var medlem av arbeids- og sosialkomiteen frå 2013-2017, og finanskomiteen frå 2017-2021. Han var òg medlem av Arbeidarpartiet sitt gruppestyre og arbeidsutval. I august 2020 varsla han at han ikkje ville stille til attval til Stortinget for ein ny valperiode.

Frå hausten 2021 er Bjørdal advokatfullmektig i Advokatfirmaet Øverbø Gjørtz AS, med kontor i Ålesund og Ørsta.

Kjelder 

 

Denne artikkelen bygger på «Fredric Holen Bjørdal» frå ,  den 13. oktober 2013.  

Stortingsrepresentantar for Møre og Romsdal
Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Stortingsrepresentantar 2017-2021
Folk frå Ørsta
Ap-politikarar i Møre og Romsdal
Pål Farstad

Pål Farstad () er ein norsk politikar for Venstre, fødd og oppvaksen i Ålesund. Han er stortingsrepresentant for Møre og Romsdal sidan 2013. Farstad har vore busett i Kristiansund sidan 1990-talet.

Frå fyrste halvpart av 1990-åra var Farstad dagleg leiar av Nordmøre Fiskarlag, ei stilling han hadde til laget, kring 2006?, gjekk inn i det nyskipa Møre og Romsdal Fiskarlag. Sidan var han leiar for KOM Vekst; næringsforeininga for Kristiansund og omegn. Deretter arbeidde han i firmaet Triangel AS, med heile Møre og Romsdal som arbeidsfelt. 

Farstad er sidan 2011 medlem av fylkestinget i Møre og Romsdal og av bystyret i Kristiansund. I 
bystyret har han vore leiar av næringsutvalet. På nominasjonsmøtet til Møre og Romsdal Venstre i november 2012 fekk han fyrsteplassen på vallista til Stortinget. Han kom inn på Stortinget som niandemann frå fylket, utjamningsmandatet.

Kjelder
Farstad, Pål (1959-) ved stortinget.no

Stortingsrepresentantar for Møre og Romsdal
Stortingsrepresentantar frå Venstre
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Folk frå Ålesund
Folk frå Kristiansund
Heidi Greni

Heidi Greni () er ein norsk politikar for Senterpartiet, stortingsrepresentant sidan 2013. Ho er frå Ålen i Sør-Trøndelag, der ho fram til 2011 arbeidde på samvirkelaget i bygda.

Greni har vore medlem av kommunestyret i Holtålen sidan 2003. Etter kommunestyrevalet i 2011 vart ho vald til ordførar i Holtålen. Ho var den aller fyrste kvinnelege ordføraren i kommunen og den fyrste ordføraren på 104 år som ikkje kom frå Arbeidarpartiet. Greni vart i 2011 vald inn i kommunestyret på ei fellesliste for Venstre, Kristeleg Folkeparti og Senterpartiet.

Greni har ikkje teke plass i ordførarstolen, då ho allereie frå sommaren 2001 møtte fast på Stortinget. Etter storingsvalet 2009 var ho fyrste vararepresentant for Sør-Trøndelag Senterparti, og sidan den valde representanten, Ola Borten Moe, var statsråd i perioden 2011-13, møtte ho på Stortinget resten av tingperioden. Greni var Senterpartiet sin fyrstekandidat ved stortingsvalet 2013, og vart innvald med god margin.

Notar

Kjelder
 

Stortingsrepresentantar for Sør-Trøndelag
Stortingsrepresentantar frå Sp 
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Stortingsrepresentantar 2017-2021
Stortingsrepresentantar 2021-2025
Vararepresentantar til Stortinget
Ordførarar i Holtålen
Sp-ordførarar i Sør-Trøndelag
Folk frå Holtålen
Pål Fidjestøl

Pål Fidjestøl () er ein norsk kulturarbeidar. Han er tilsett som kultursjef i Sparebankstiftinga Sogn og Fjordane.
 
Fidjestøl har mellom anna bakgrunn som dagleg leiar av Kongsberg Jazzfestival (2006-2011) og medstiftar/første leiar av paraplyorganisasjonen for rytmisk musikk i Hordaland/Sogn og Fjordane, Brak.

Kjelder

Folk frå Haugesund
Norske kulturarbeidarar
Jacob Gerritsz. Cuyp

Jacob Gerritsz. Cuyp () var ein nederlandsk målar frå Dordrecht som var aktiv under den nederlandske gullalderen. Aelbert Cuyp var sonen hans.

Liv og gjerning

Han var son til målaren Gerrit Gerritsz. Cuyp. I 1617 vart Jacob medlem av målarlauget i heimbyen, der han seinare også gjorde teneste som bokførar. Allereie då fekk han store oppdrag, mellom anna med å portrettere leiande bankierar i Holland. Deretter laga han talrike portrett av mektige personar i Dordrecht, konsekvent i ein klar, nesten nøktern stil. Særleg kjend vart han for sine intense og fint gjennomarbeidde barneportrett.

Frå kring 1627 vart målarstilen til Cuyp meir og meir påverka av stilen til målarane i Utrecht, målarar på si side var inspirert av bilete som italienaren Caravaggio hadde måla. Biografen Arnold Houbraken fortel i si skildring (De Groote Schouburgh) av nederlandske målarar at Cuyp heldt fram med sine målarstudiar hos Abraham Bloemaert, ein av dei mest kjende utøvarane av stilen som særprega Utrecht. Særleg tydeleg er påverknaden i Cuyps enkle, men dramatisk opplyste halvfigurar av læresveinane Peter og Paulus, såvel som av evangelisten Lukas.

Samla sett var Cuyp ein rett allsidig målar. Ved sidan av dei viktige portretta laga han bibelske og historiske framstillingar, og dessutan ulike stilleben og landskapsbilete, i hovudsak med motiv frå naturen kring Dordrecht. Cuyp var lærar til Benjamin Gerritsz. Cuyp og fleire andre målarar i Dordrecht, som til dømes Ferdinand Bol eller Paulus Lesire.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jacob Gerritsz. Cuyp» frå ,  den 14. oktober 2013.

Bakgrunnsstoff

Nederlandske målarar
Den nederlandske gullalderen
Margunn Ebbesen

Margunn Helen Ebbesen () er ein norsk politikar for Høgre. Ved Stortingsvalet 2013 vart ho vald inn på Stortinget frå Nordland fylke. Ebbesen har tidlegare erfaring som fylkestingsrepresentant i Nordland fylkesting 2011-2013, der ho var komitéleiar for Plan- og økonomi. Ho er også styremedlem i KS Nordland.

Ebbesen har Bachelor i økonomi og leiing frå Høgskolen i Nord-Trøndelag.

Kjelder 

 
Denne artikkelen bygger på «Margunn Ebbesen» frå ,  den 14. oktober 2013.

Bakgrunnsstoff 
Margunn Ebbesen hjå Høgre 
Margunn Ebbesen hjå Nordland fylkesting

Stortingsrepresentantar frå Høgre
Stortingsrepresentantar for Nordland
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Stortingsrepresentantar 2017-2021
George Romney

George Romney () var ein britisk portrettmålar frå Dalton-in-Furness i Lancashire.

Liv og gjerning
Romney var son til ein møbelsnikkar. I 1755 reiste han til til småbyen Kendal for å gå i lære hos den lokale målaren Christopher Steele. Våren 1762 flytta han til London, der verka hans vart lagt merke til. Hausten 1764 hadde han råd til å ta seg ein kortare studietur til Frankrike.

Det store gjennombrotet for Romney kom med eit bilete av familien til parlamentsmedlemen George Warren i 1769. Med tryggare økonomi kunne ta opp konkurransen med Joshua Reynolds og Thomas Gainsborough om dei mest lønsame oppdraga. I tida 1773-75 reiste han i Italia saman med venen og kollegaen Ozias Humphrey for å studere kunst i Roma og Parma. Sterkast inspirasjon fekk han av Peter Paul Rubens og Correggio sine verk.

Romney var mest kjend som målar av elegante kvinneportrett, mellom av Emma Hamilton, som han frå 1782 av potretterte over 60 gongar. Elles måla han mange mytologiske og poetiske figurbilete.

Han budde i London til 1799. Tre år seinare døydde han i Kendal, der kona budde alle dei åra han sjølv heldt hus i London.

Bakgrunnsstoff

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «George Romney» frå ,  den 14. oktober 2013.  
 
Store norske leksikon.

Britiske målarar
Nes og Hidra kommune

Nes og Hidra kommune (Hitterø og Næs formanskabsdistrikt) var ein kommune i Vest-Agder fylke (då Lister og Mandal Amt), oppretta i 1837 og avvikla i 1893. 

Området utgjer no ytre delane av dagens Flekkefjord kommune, det vil seie kyrkjesokna Hidra og Flekkefjord (då Nes sokn), unnateke Flekkefjord by, som var eige formannskapsdistrikt. Kyrkjesoknet Nes hadde namn etter garden Nes, som har vore kyrkjestad for området sidan mellomalderen. Det var på Nes ladestaden, kjøpstaden og byen Flekkefjord etter kvart voks fram, og då formannskapsdistrikta vart oppretta i 1837 hamna området som før var garden Nes og Nes kyrkje (sidan Flekkefjord kyrkje) i Flekkefjord formannskapsdistrikt, medan resten av Nes sokn vart lagt til Nes og Hidra formannskapsdistrikt.

Kommunesoge 
Kommunen vart oppretta ved innføringa av formannskapslovene i 1837. Fyrste formannskapsmøtet vart halde 8. januar 1838 på garden Sunde i Nes. 8. oktober 1893 vart kommunen nedlagt og området delt i to delar; Nes kommune og Hidra kommune. Ved delinga budde det 2075 personar i Hidra og 1704 i Nes.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Nes og Hidra kommune. Møtebok for formannskap og kommunestyre (1838-1851) - Skanna møteprotokoll
 Nes og Hidra kommune. Møtebok for formannskap og kommunestyre (1852-1861) - Skanna møteprotokoll
 Nes og Hidra kommune. Møtebok for formannskap og kommunestyre (1861-1870) - Skanna møteprotokoll

Historie i Flekkefjord
Tidlegare kommunar i Vest-Agder
Norske kommunar skipa i 1838
Norske kommunar nedlagde i 1893
Kent Gudmundsen

Kent Vidar Gudmundsen () er ein norsk politikar for Høgre. Han har vore vald inn på Stortinget frå Troms fylke sidan 2013, etter å ha vore vararepresentant sidan 2001. Gudmundsen var fylkesråd for utdanning i Troms 2009–2013.

Han har vore politisk aktiv sidan 1993. Gudmundsen har mellom anna vore nestleiar i Harstad Unge Høgre 1995–1997, leiar i Troms Unge Høgre 1998–2001, medlem av Troms fylkesting sidan 1999, nestleiar i Troms Høgre sidan 2004, leiar i Tromsø Høgre sidan 2008 og medlem av Tromsø kommunestyre sidan 2011.

Han har også vore representant i Conference of Peripheral and Maritime Regions (CPMR), styremedlem i UKM Troms 1999–2004, medlem av skolestyret ved Heggen VGS 2000–2005, nestleiar i OPUS Troms FKF 2003–2006, styreleiar i Troms fylkeskultursenter FKF 2003–2006 og styremedlem i Tromsø Havn KF 2007–2010.

Gudmundsen har arbeidserfaring frå servicebransjen, omsorgssektoren og IKT-sektoren.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Kent Gudmundsen» frå ,  den 15. oktober 2013.

Bakgrunnsstoff 

Kent Gudmundsens profil  hjå Høgre

Stortingsrepresentantar frå Høgre
Stortingsrepresentantar for Troms
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Stortingsrepresentantar 2017-2021
Folk frå Harstad
Torgeir Knag Fylkesnes

Torgeir Knag Fylkesnes () er ein norsk politikar for Sosialistisk Venstreparti (SV). Han er vaksen opp i Tromsø og er utdanna cand.philol. ved Universitetet i Tromsø, med filosofi (hovudfag), historie og sosialantropologi. Han har vore studentpolitikar for Sosialistisk Studentlag på Universitetet i Tromsø. Han var medlem av Tromsø kommunestyre 1999–2003 og leiar i Troms SV 2011–2012 og er medlem av sentralstyret i SV frå 2012. Frå 2019 er han nestleiar i SV. 

Fylkesnes er gründer og medeigar i teknologi- og reklameselskapet ArcGiraff og har i tillegg arbeidd som rådgjevar i Sosialistisk Venstreparti 2002–2007 og forelesar i filosofi 2003–2008. Han var kommunikasjonsrådgjevar i Sykepleierforbundet 2007–2010 og kommunikasjonssjef i Teknologirådet 2010–2013.

Torgeir Knag Fylkesnes var vararepresentant til Stortinget 2001–2005. Sidan 2013 er han stortingsrepresentant for Troms, som førstekandidat for SV i fylket. Han sat først i Kyrkje- og utdanningskomiteen, men flytta i desember 2015 til Næringskomiteen. Frå 2017 er han første nestleiar i Næringskomiteen.

Kjelder 
 
 

Stortingsrepresentantar for Troms
Stortingsrepresentantar frå SV
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Stortingsrepresentantar 2017-2021
Stortingsrepresentantar 2021-2025
Folk frå Tromsø
Elin Agdestein

Elin Rodum Agdestein () er ein norsk politikar for Høgre. Ho har vore vald inn på Stortinget frå Nord-Trøndelag fylke sidan 2013.


Bakgrunn og yrkeskarrière 
Agdestein har examen artium frå Steinkjer gymnas frå 1976, eksamen i kunsthandverk frå Røros VGS frå 1977, ex. phil. frå Universitetet i Trondheim frå 1978, utdanning som ergoterapeut frå Høgskolen i Sør-Trøndelag frå 1983 og kurs i styrearbeid frå Høgskolen i Nord-Trøndelag frå 2004. I perioden 1990–1991 hadde ho eit opphald ved University of California, Los Angeles.

Ho var tilsett ved treningssentet til NKS for funksjonshemma barn i Levanger 1977–1978, Dikemark sjukehus i 1979, Tåsen sykehjem i 1980, Ullevål sjukehus i 1980 og Sunnaas sjukehus i 1981. Vidare var ho kommuneergoterapeut i Namdalseid 1985–1988, leiande ergoterapeut ved Namdal sjukehus 1987–1989 og leiande ergoterapeut i rehabiliteringstenesta i Steinkjer kommune 1991–1994. Agdestein var også styreleiar og dagleg leiar ved Steinkjer Montessoriskole frå 2003 og prosjektleiar for etablering av Steinkjer medisinske senter 2006–2007. Ho er næringsdrivande konsulent frå 1995 og avdelingsleiar i Dr Agdestein AS frå 2000.

Politisk arbeid 
Ho har vore medlem av Høgre sidan 1985 og leiar i Nord-Trøndelag Høgre sidan 2012. Før dette var ho medlem av arbeidsutvalet 2004–2009, kvinnepolitisk leiar 2009–2010 og 1. nestleiar 2010–2012.

Agdestein var medlem av Steinkjer kommunestyre 2003–2013, medlem av formannskapet 2007–2013 og gruppeleiar 2007–2013. Ho var også medlem av Nord-Trøndelag fylkesting 2009–2013, gruppeleiar på fylkestinget 2011–2013 og 1. vararepresentant til Stortinget frå Nord-Trøndelag 2009–2013. Andre verv ho har vore med i er medlem av Trøndelagsrådet, medlem av Sparebank 1 SMN representantskap og medlem av Landsdelsutvalget for Nord-Norge og Nord-Trøndelag.

Hausten 2013 vart ho vald inn på Stortinget frå Nord-Trøndelag. Agdestein vart med dette den første Høgre-representanten på distriktsmandat så vel som den første kvinnelege representanten frå fylket etter 1993.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Elin Agdestein» frå ,  den 15. oktober 2013.

Bakgrunnsstoff 

Stortingsrepresentantar frå Høgre
Stortingsrepresentantar for Nord-Trøndelag
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Folk frå Steinkjer
Karianne O. Tung

Karianne Oldernes Tung () er ein politikar frå Rissa i Sør-Trøndelag. Ho er frå 2013 stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet i Sør-Trøndelag fylke.

Tung har vore medlem av kommunestyret i Rissa sidan 2007 og av fylkestinget i Sør-Trøndelag sidan 2011.

Kjelder
 Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar for Sør-Trøndelag
Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Folk frå Rissa
Ingvild Kjerkol

Ingvild Kjerkol () er ein norsk politikar for Arbeidarpartiet og helse‑ og omsorgsminister i Regjeringa Støre frå 2021. Ho har vore vald inn på Stortinget frå Nord-Trøndelag fylke sidan 2013. Frå 2021 har ho vore helse- og omsorgsminister i Støre-regjeringa.

Bakgrunn 
Kjerkol har utdanning frå NTNU, der ho har ein samfunnsvitskapleg bachelorgrad innan psykologi. Ho har også studert drift og vedlikehald av EDB-system ved Høgskolen i Sør-Trøndelag. Ingvild Kjerkol har jobba som både lærar og miljøarbeidar i Stjørdal kommune. I 2009, før ho vart fylkesråd, jobba ho i ein periode som næringspolitisk rådgjevar i ALLSKOG.

Kjerkol har hatt og har fleire styreverv. Ho har sete i styret for Steinvikholm Musikkteater AL, som årleg set opp den historiske operaen Olav Engelbrektsson. Ho har også vore styreleiar i Innovasjon Norge Nord-Trøndelag, nestleiar i styret for Regionale forskingsfond Midt-Norge og styreleiar i Ungt Entreprenørskap Trøndelag.

Politisk karriere 
Kjerkol var au pair i Frankrike da ho i 1995 vart spurd om å stille på lista til Arbeidarpartiet for første gong, den gongen som listefyll. Ho vart vald inn og like etter vakna den politiske interessa hennar for fullt. I 2003 vart ho også medlem av Nord-Trøndelag fylkesting.

Kjerkol var 1. vararepresentant til Stortinget frå Nord-Trøndelag 2005–2009, med knapp margin frå å bli vald inn, og 2. vararepresentant 2009–2013. Ho har møtt som vararepresentant i Stortingets kommunal- og forvaltningskomité og Stortingets familie- og kulturkomité. Kjerkol er medlem av sentralstyret i Arbeidarpartiets sidan landsmøtet i 2009.

Ho har vore leiar i Stjørdal Arbeiderlag sidan 2011, kasserar i Stjørdal Arbeidarparti i fleire år og sete i styret i Nord-Trøndelag Arbeidarparti, både som direktevald og tiltredande medlem. Kjerkol var ordførerkandidaten til Arbeidarpartiet i Stjørdal i 2007, men Arbeidarpartiet kom ikkje i posisjon, og Kjerkol var gruppeleiar for partiet i både Stjørdal kommunestyre og Nord-Trøndelag fylkesting 2007–2009. Ho tredde frå verva som gruppeleiar i kommunestyret og fylkestinget da ho vart fylkesråd for regional utvikling (med politisk ansvar for næring, regional forsking og utviklingsplan) hausten 2009. Kjerkol var fylkesrådsleiar i eit samarbeid mellom Arbeidarpartiet, Høgre og Kristeleg Folkeparti 2011–2013.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Ingvild Kjerkol» frå ,  den 15. oktober 2013.

Bakgrunnsstoff 
Ingvild Kjerkol  hos Nord-Trøndelag fylkeskommune

Norske helseministrar‎
Statsrådar i Regjeringa Støre
Ap-statsrådar‎
Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar for Nord-Trøndelag
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Stortingsrepresentantar 2017-2021
Stortingsrepresentantar 2021-2025
Folk frå Stjørdal
Carl Friedrich Lessing

Carl Friedrich Lessing () var ein tysk målar, far til bilethoggaren Otto Lessing og brorsons son til Gotthold Efraim Lessing. Han måla både landskap og motiv frå historia.

Liv og gjerning

Lessing studerte ved kunstakademiet i Berlin og fylgde Wilhelm von Schadow då denne i 1826 vart leiar av kunstakademiet i Düsseldorf. Lessing måla i sine yngre år ei rad poetiske, ofte romantiske landskap, mellom dei Slottet ved havet, Landskap med riddarborg og Klostergard i snø, begge dei sistnemnde er frå 1828. År 1830 måla han det melankolske figurbiletet Det syrgjande kongeparet.l

Lessing var mellom dei målarane som vart inspirert av den litterære retninga «Das junge Deutschland». Utøvarane uttrykte sine idear gjennom historiske emne, med mål om å syne mennesket sin strid for fridom, medvitne om krav til seder i samfunnskipnaden. Lessing måla mange historiemåleri basert på kjernepunkta i den litterære og kulturelle retninga. Fyrst kom Husittpreike (1836), seinare Jan Hus framfor konsilet (1842) og Jan Hus på bålet (1850). Deretter måla han bilete med motiv frå Martin Luther sitt liv, mellom dei Luther brenn bannbullen frå paven (1853). Takk vere desse måleria, som vart rosa for både monumentalitet og realisme, var Lessing ei tid mellom dei aller mest populære målarane i Tyskland. Forsvar av ein kyrkjegard under trettiårskrigen (1848), samt Forsvarar av eit fjellskar frå 1851 er andre av hans måleri som merker seg ut. I 1858 fekk Lessing stilling som museumsdirektør i Karlsruhe.

Historiemåleria hans har i dag hovudsakleg interesse som tidsdokument. Men som landskapsmålar står Lessing som ein av oppdagarane av det tyske landskapet og av tysk natur. I hans alvorlege og dystre Eifellandskap er naturkarakteren sedd djupt og stort. Nasjonalgalleriet i Oslo har eit Lessing-landskap frå 1859 i si eige; Landskap frå Rhintraktene.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Carl Friedrich Lessing» frå ,  den 15. oktober 2013.

Bakgrunnsstoff

Tyske målarar
Målarar frå 1800-talet
Anton von Werner

Anton Alexander von Werner () var ein preussisk-tysk historiemålar, fødd i Frankfurt an der Oder.

Liv og gjerning
Werner byrja som lærling i 1857. Frå 1860 studerte han ved Akademie der Künste i Berlin. To år seinare reiste han til akademiet i Karlsruhe og utdanna seg vidare, der han mellom andre hadde Johann Wilhelm Schirmer og Carl Friedrich Lessing til læremeistrar.

27 år gammal tok Werner del i den fransk-prøyssiske krigen, der han var knytt til staben for den Preussens tredje armè. Etter krigen var over i 1871 busette han seg i Berlin. I den tyske hovudstaden arbeidde han frå 1873 som professor ved kunstakademiet i byen. To år seinare, i 1875, rykte han opp og vart direktør for akademiet, Königliche Hochschule der bildende Künste. Seinare var Werner leiar for kunstforeininga i Berlin, og frå 1909 leia han det nasjonale kunstgalleriet i same byen.

Nesten alle dei viktige verka til Werner har tema frå krigen mellom Tyskland og Frankrike i 1870 og -71. Hans mest kjende måleri er Die Proklamation des Deutschen Kaiserreiches (Kunngjeringa av det tyske keisarriket) frå 1876. Motivet er frå Spegelsalen i Versailles, der det tyske keisarriket vart utropt etterfylgd av sabelhelsing frå dei tyske fyrstane som var til stades. Slottet Versailles var hovudkvarter for dei prøyssiske styrkane i Frankrike under sjølve krigen, og vidare, til dess Frankrike hadde betalt krigsskadeserstatning. Heilt inn på 1890-talet henta Werner motiv frå same krigen.

Anton Werner og den norske målaren Hans Gude var nære vener.

Bakgrunnsstoff

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Anton von Werner» frå ,  den 15. oktober 2013.  
 

Tyske målarar
Balutsjarar

Balutsjarar (balutsji بلوچ) er ei folkegruppe frå Balutsjistan i Pakistan, Iran og Afghanistan. Hovudspråket til balutsjarar er balutsji, eit indoiransk språk i slekt med persisk.

Dei fleste balutsjarar, rundt 70 %, bur i Pakistan, der dei utgjer ei marginalisert minoritetsgruppe. Sidan 1970-talet har væpna grupper kjempa for sjølvstende for Balutsjistan frå Pakistan.

Islam er den største religionen blant balutsjarar, og dei fleste er sunniar i hanafiretninga. Rundt ein halv million eller meir er zikriar. Dei reknar Nur Pak som ein etterfølgjar til profeten Muhammed, og er derfor sett på som kjettarar av andre muslimar. Dette har ført til forfølgingar av dei sidan 1400-talet.

Bakgrunnsstoff 
 baaask.com, nettstad om balutsjisk kultur

Kjelder

 Geografiske namn: A–F, sprakrad.no
Baloch, countrystudies.us

Asiatiske folkegrupper
Iranarar
Pakistanarar
Afghanarar
Dhanteras

Dhanteras eller dhanatrayódasji er den første dagen av divali i delar av India. Derfor blir han også kalla tsjhoti-divali, 'vesle-divali'. Dagen fell to dagar før nymånen i hindumånaden kartika. Dette er rekna som den trettande dagen i den mørke halvdelen av månaden, og teras  tyder 'trettande' på hindi. Dhan tyder rikdom, og dhanteras er ei høgtid der ein dyrker rikdomsgudinna Laksjmi. Gudinna i form av Dhana-Laksjmi blir vist vegen til huset gjennom fotavtrykk teikna på bakken, ein utfører arti og syng hymne til henne. Andre skikkar knytte til høgtida er å kjøpa gjenstandar av metall — gjerne myntar eller smykke av gull eller sølv, men også nyttegjenstandar som etereiskapar, køyretøy eller mobiltelefonar av stål eller andre metall —  eller spela pengespel.

Høgtida blir også knytt til Dhanavantari, ei lækjande form av Visjnu, og ei soge om å vinna over dødsguden Jama. Sjå dipavali for meir.

Bakgrunnsstoff
 Dhanteras - Festival of Wealth ved about.com

Kjelder

Subhamoy Das, Dhanteras - Festival of Wealth, about.com
TNN, Mobile-mania on Dhanteras, The Times of India, Oct 20, 2006

Hinduhøgtider