alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Manaia

Manaia er ein åstopp på New Zealand eit dominerande landemerke om lag 30 kilometer søraust for Whangarei på halvøya Whangarei Heads.

Toppen reiser seg til 420 moh., og gir framifrå utsyn over oljeraffineriet Marsden Point Oil Refinery, Bream Bay og Haurakigolfen i sør, Whangarei Harbour i vest og Poor Knights Islands og kysten til Northland i nord.

Manaia er — saman med Mount Lion, Bream Head og øygruppa Hen and Chicken — spreidde restar av ein stor vulkan med ein diameter på 50 kilometer som hadde eit kraftig utbrot for 20 millionar år sidan, i den tidlege miocenperioden. Den taggete utsjånaden til toppen er lik nabofjella og andre restar etter vulkanutbrot i Northland frå same tid.

I dag er dei taggete tindane og bratte sidene til fjellet tilgrodde med skog og kratt, og fjellet er eit naturreservat under tilsyn av Miljøverndepartementet (Department of Conservation), som byr på ein godt vedlikehalden tursti for ein 1½ times fottur til toppen.

Referansar 
1. Geological Society of New Zealand Årskonferanse, 2.-5. desember 2002 

2. Te Ara Encyclopedia of New Zealand

3. Northland Naturally, Vevside om Mount Manaia

Fotogalleri

Bakgrunnsstoff 
 Whangarei turistråd 
 Department of Conservation - Turstien til Mount Manaia

Fjell på New Zealand
Vulkanar på New Zealand
Capo di Milazzo

Capo di Milazzo er ei smal halvøy nordaust på Sicilia i Italia. Halvøya strekkjer seg ut i Tyrrenhavet mot Dei eoliske øyane. Byen Milazzo ligg midt på halvøya. 

Halvøyar i Italia
Sicilia
Monte Argentario

Monte Argentario er ein kommune og ei halvøy i provinsen Grosseto i Toscana i Italia, om lag 150 km sør for Firenze og om lag 35 km sør for Grosseto. Halvøya er forbunde til fastlandet via tre vegfyllingar som dannar to lagunar, Laguna di Ponente på vestsida og Laguna di Levante på austsida i midten av lagunen. 

Dei to største landsbyane på Monte Argentario er Porto Santo Stefano mot nord og Porto Ercole mot sør. 

Vegen Strada panoramica som startar i Porto Santo Stefano gjev eit flott utsyn over kysten og Dei toscanske øyane.

Monte Argentario grensar til kommunen Orbetello, som ligg mellom dei to lagunane.

Geografi 

Monte Argentario er ei halvøy som strekkjer seg ut i Tyrrenhavet mot dei to sørlegaste øyane i Dei toscanske øyane, Giglio og Giannutri. Halvøya var tidlegare ei øy, men havstraumar og elva Albegna førte til avleiringar som skapte ein såkalla tombolo. 

Det høgaste punktet i Monte Argentario er Punta Telegrafo (635 moh). Landskapet og kysten er hovudsakleg kupert og steinete med mange hamner og steinstrender. Kommunesenteret er den nordlege busetnaden Porto Santo Stefano.

Historie 
Halvøya var truleg busett av etruskarar og var seinare Domitii Aenobarbi-familien sin personlege eigedom. Dei fekk halvøya i byte for pengar dei hadde lånt Den romerske republikken under punarkrigane. Det noverande namnet kjem frå dette opphavet, sidan Arganterii var namnet på pengelånarar på denne tida.

Seinare kom halvøya inn under Romarriket og vart avstått til kyrkja av Konstantin den store på 300-talet. I mellomalderen var området tynt folkesett på grunn av redusert trafikk langs den nærliggande Via Aurelia. I lag med Orbetello kom halvøya inn under Aldobrandeschi, Orsini, kong Ladislas av Napoli og Siena, fram til Spania tok over seint på 1500-talet. Spanjonale bygde kraftige festningsverk i dei to hamnene, som vart hovudskansen til staten Presidi. Etter Napoleon sitt nederlag vart Argentario i 1815 gjeve til storhertugdømet Toscana, som det var ein del av fram til 1860, då det var ein del av kongedømet Italia.

Under den andre verdskrigen vart Argentario kraftig bombardert og fekk store tap. Hamna Santo Stefano vart øydelagd og først bygd opp att i 1950-åra. Jernbanen som gjekk frå Orbetello til fastlandet vart aldri bygd igjen.

Attraksjonar 
 Fortezza Spagnola (Spansk festning) i Porto Santo Stefano
 Forte Filippo og Forte Stella i Porto Ercole
 St. Erasmus-kyrkja i det historiske sentrumet av Porto Ercole
 Via panoramica (Panoramavegen), som går langs kysten.

Demografi

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Monte Argentario» frå ,  den 16. november 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Reiseguide for Monte Argentario

Byar i Toscana
Halvøyar i Italia
Orbetello

Orbetello er ein kommune i provinsen Grosseto i Toscana i Italia. Han ligg om lag 35 km sør for Grosseto, i ein lagune med same namn.

Historie 
Orbetello var ein etruskisk busetnad, som i 280 f.Kr. komm inn under romarane, som hadde grunnlagd kolonien Cosa (nær den moderne Ansedonia) i nærleiken.

I mellomalderen kom han inn under Aldobrandeschi-familien, som hadde han fram til 1300-talet, då han vart ein del av byen Orvieto. Etter fleire kampar mellom Orsini av Pitigliano og Orvieto vart Orbetello dei neste hundreåra ein del Republikken Siena. På midten av 1500-talet kom han inn under den spanske vasallstaten Presides og vart hovudstaden her. Seinare kom han inn under storhertugdømet Toscana fram til midten av 1800-talet då Italia vart samla. 

I 1927-1933 starta Italo Balbo luftreisene sine frå lagunen i Orbetello.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Orbetello» frå , den 16. november 2007.

Bakgrunnsstoff 

Byar i Toscana
Halvøyar i Italia
Salento

Salento er den søraustlegaste delen av regionen Apulia i Italia og halvøya som utgjer «hælen» på Den italienske halvøya. Ho består av provinsane Brindisi, Lecce og Taranto. Halvøya vert òg kalla Terra d'Otranto og vart i antikken kalla både Messapia, Calabria og Salentina.

Salento består av kalkstein og deler Adriahavet frå Det joniske havet.

Kommunar på Salento 

 I provinsen Lecce:

Acquarica del Capo, Alessano, Alezio, Alliste, Andrano, Aradeo, Arnesano, Bagnolo del Salento, Botrugno, Calimera, Campi Salentina, Cannole, Caprarica di Lecce, Carmiano, Carpignano Salentino, Casarano, Castri di Lecce, Castrignano de' Greci, Castrignano del Capo, Castro, Cavallino, Collepasso, Copertino, Corigliano d'Otranto, Corsano, Cursi, Cutrofiano, Diso, Gagliano del Capo, Galatina, Galatone, Gallipoli, Giuggianello, Giurdignano, Guagnano, Lecce, Lequile, Leverano, Lizzanello, Maglie, Martano, Martignano, Matino, Melendugno, Melissano, Melpignano, Miggiano, Minervino di Lecce, Monteroni di Lecce, Montesano Salentino, Morciano di Leuca, Muro Leccese, Nardò, Neviano, Nociglia, Novoli, Ortelle, Otranto, Palmariggi, Parabita, Patù, Poggiardo, Porto Cesareo, Presicce, Racale, Ruffano, Salice Salentino, Salve, San Cassiano, San Cesario di Lecce, San Donato di Lecce, San Pietro in Lama, Sanarica, Sannicola, Santa Cesarea Terme, Scorrano, Seclì, Sogliano Cavour, Soleto, Specchia, Spongano, Squinzano, Sternatia, Supersano, Surano, Surbo, Taurisano, Taviano, Tiggiano, Trepuzzi, Tricase, Tuglie, Ugento, Uggiano la Chiesa, Veglie, Vernole, Zollino.

 I provinsen Brindisi:

Brindisi, Carovigno, Cellino San Marco, Ceglie Messapica, Erchie, Francavilla Fontana, Latiano, Mesagne, Oria, Ostuni, San Donaci, San Michele Salentino, San Pancrazio Salentino, San Pietro Vernotico, San Vito dei Normanni, Torchiarolo, Torre Santa Susanna, Villa Castelli.

 I provinsen Taranto:

Avetrana, Carosino, Faggiano, Fragagnano, Grottaglie, Leporano, Lizzano, Manduria, Maruggio, Monteiasi, Montemesola, Monteparano, Pulsano, Roccaforzata, San Giorgio Ionico, San Marzano di San Giuseppe, Sava, Taranto, Torricella.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Salento» frå ,  den 16. november 2007.

Bakgrunnsstoff 

 salentotime.it
 nelsalento.com
 Guide del Salento 
 Turistguide

Halvøyar i Italia
Sorrentinahalvøya

Sorrentinahalvøya er ei halvøy sør i Italia mellom Napolibukta i nord og Salernobukta i sør. Halvøya er kalla opp etter byen Sorrento, som ligg på nordkysten. Amalfikysten er ein del av sørsida. Øya Capri ligg like vest for tuppen av halvøya i Tyrrenhavet. Heile området er ein viktig turistdestinasjon.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Sorrentine Peninsula» frå ,  den 16. november 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Turistguide

Halvøyar i Italia
Campania
Torre Astura

Torre Astura er ei halvøya utanfor kysten av Latium i Italia. I antikken var ho ei øy kalla Astura. Halvøya ligg 11 km søraust for Antium, heilt søraust i Antiumbukta på vegen til Circeii. Namnet vert òg nytta om ei elv som har utspringet sitt ved den sørlege forten til Albanarfjella og som renn 33 km før ho renn ut i sjøen søraust for halvøya.

Kjelde 

Tidlegare øyar
Halvøyar i Italia
Campidano

Campidano er ei slette sørvest på Sardinia i Italia som strekker seg om lag 100 km mellom Cagliari og Oristano. Jordbruket i området er godt på grunn av oppdemming av dei store sardiske elvane som gjev næring til artisjokk og kveite, typiske produkt frå dette området.

Kjelde 

Denne artikkelen bygger på «Campidano» frå ,  den 16. november 2007.  

Sletter i Italia
Sardinia
Tavoliere delle Puglie

Tavoliere delle Puglie er ei slette nord i Apulia sør i Italia som dekkjer nesten halvparten av den historiske regionen Capitanata. Ho dekkjer eit areal på 3 000 km² og utgjorde ein gong ein havbotn. Ho grensar til foten av Appenninane i vest, Gargano og Adriahavet i aust og til elvane Fortore og Ofanto i sør. Ho er den største sletta i Italia etter Posletta. 

Namnet «Tavoliere» kjem frå det latinske uttrykket Tabulae censuariae, flater som romarane klassifiserte som område gode for saueoppdrett eller jordbruk. 

Om vinteren vert sletta stundom råka av flaum frå elvane Ofanto og Fortore, medan tørke ofte oppstår på sommaren. 

Dei største byane i området, frå nord til sør, er San Severo, Lucera, Foggia og Cerignola.

Kommunar 
Kommunane på Tavoliere delle Puglie er:

Ascoli Satriano, Apricena Biccari; Bovino, Candela, Carapelle, Casalvecchio di Puglia, Castelluccio dei Sauri, Castelnuovo della Daunia, Cerignola, Chieuti, Deliceto, Foggia, Lucera, Margherita di Savoia, Ordona, Orta Nova, Poggio Imperiale, San Ferdinando di Puglia, San Paolo di Civitate, San Severo, Serracapriola, Stornara, Stornarella, Torremaggiore, Trinitapoli, Troia, Volturino, Zapponeta.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Tavoliere delle Puglie» frå ,  den 16. november 2007.  
 

Puglia
Sletter i Italia
19P/Borrelly

Kometen Borrelly (alternativt 19P/Borrelly) er ein periodisk komet, som har blitt vitja av romsonden Deep Space 1. Kometen er 8 x 4 km i diameter.

Oppdaginga 

Kometen vart oppdaga av Alphonse Louis Nicolas Borrelly under eit rutinesøk for kometar ved Marseilles Frankrike den 28. desember 1904.

Deep Space 1-passeringa 
Den 21. september 2001 flaug romsonden Deep Space 1 forbi Borrelly mens den testa ut ny teknologi i rommet. Sonden vart styrt mot kometen under den utvida delen av ferda og var ein uforventa bonus for forskarane i prosjektet. Til tross for at systemet som hjelpte til med å halda kontroll over fartøyets orientering svikta, klarte Deep Space 1 å senda data tilbake til Jorda som på sendetidspunktet var dei beste bileta og andre vitskapelege data frå ein komet.

Kometar vitja av romfartøy
Kometar
Acquacheta

Acquacheta er ei lita elv i provinsen Forlì-Cesena i Romagna, nord i Italia og ei av sideelvane til Montone. Ho er mest kjend for å vere nemnd i Dante Alighieri sin Den guddommelege komedie (Inferno, XVI, 94-102).

I dag er ho ein del av nasjonalparken Foreste Casentinesi, Monte Falterona e Campigna National Park.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Acquacheta» frå ,  den 16. november 2007.  
 

Elvar i Italia
Emilia-Romagna
Elvar i Italia

Dette er ei liste over elvar i Italia, sortert etter kor dei munnar ut.

Det nordlege Adriahavet 

 Isonzo
 Tagliamento
 Fella
 Livenza
 Meschio
 Monticano
 Piave
 Cordevole
 Boite
 Sile
 Brenta
 Cismon
 Bacchiglione
 Tergola

Adige og sideelvane hennar 
 Adige (Etsch)
 Avisio
 Noce
 Isarco (Eisack)
 Rienza (Rienz)
 Talvera (Talfer)
 Aurino (Ahr)
 Gadera (Gader)
 Passer

Po og sideelvane hennar 

 Po
 Panaro
 Secchia
 Conca
 Mincio - Sarca
 Oglio
 Trobiolo
 Chiese
 Gorgone
 Nozza
 Mella
 Enza
 Parma
 Taro
 Arda
 Adda
 Serio
 Romna
 Brembo
 Brembo di Mezzoldo
 Brembo di Branzi
 Lesina
 Tornago
 Imagna
 Enna
 Valsecca
 Dordo
 Sonna
 Mera
 Liro
 Mallero
 Gavia
 Nure
 Trebbia
 Lambro
 Olona
 Tidone
 Tessin 
 Toce
 Anza
 Diveria
 Melezza
 Elva Maggia (Sveits)
 Moesa
 Terdoppio
 Staffora
 Agogna
 Curone
 Scrivia
 Tanaro
 Bormida
 Orba
 Bormida di Millesimo
 Bormida di Spigno
 Belbo
 Stura di Demonte
 Sesia
 Elvo
 Cervo
 Dora Baltea 
 Leie
 Marmore
 Grand Eyvia
 Orco
 Soana
 Stura di Lanzo
 Dora Riparia
 Maira
 Grana
 Varaita
 Pellice
 Chisone

Det sørlege Adriahavet 

 Reno
 Senio
 Santerno
 Sillaro
 Idice
 Savena
 Zena
 Navile
 Fiumi Uniti
 Ronco
 Savio
 Rubicon
 Marecchia
 Foglia
 Marano
 Conca
 Metauro
 Sarno
 Cesano
 Misa
 Esino
 Musone
 Potenza (Fluss)
 Chienti
 Fiastra
 Tenna
 Aso
 Tesino
 Tronto
 Tordino
 Vomano
 Fino
 Pescara
 Aterno
 Sagittario
 Sangro
 Trigno
 Biferno
 Fortore
 Candelaro
 Celone
 Salsola
 Trioto
 Carapelle
 Ofanto
 Olivento

Det joniske havet 

 Bradano
 Gravina
 Basentello
 Bilioso
 Basento
 Cavone
 Agri
 Sadro
 Sinni
 Sarmento
 Serrapotamo
 Crati
 Coscile
 Trionto
 Fiumenicà
 Lipuda
 Neto
 Vitravo
 Tàcina
 Simeri
 Alli
 Corace
 Lomato

Det sørlege Tyrrenhavet 
 Savuto
 Lao
 Noce i Basilicata
 Mingardo
 Alento
 Sele
 Tanagro
 Platano
 Pergola
 Volturno
 Calore
 Tammaro
 Garigliano
 Liri
 Sacco

Tiber og sideelvane hennar 
 Tiber
 Aniene
 Nera
 Velino
 Turano
 Salto 
 Paglia
 Chiani
 Almone
 Chiascio

Det nordlege Tyrrenhavet 

 Arrone
 Marta
 Arrano
 Fiora
 Albegna
 Ombrone
 Orcia
 Asso
 Arbia
 Farma
 Cecina
 Arno
 Era
 Elsa
 Pesa
 Bisenzio
 Sieve
 Serchio
 Magra
 Vara
 Lavagna
 Bisagno
 Arroscia
 Roia

Sicilia 

 Alcantara 
 Simeto
 Salso
 Troina
 Anapo
 Cassibile
 Tellaro
 Irminio
 Ippari
 Dirillo
 Imera Settentrionale
 Imera Meridionale
 Salso
 Morello
 Naro
 Platani
 Magazzolo
 Verdura
 Carbo
 Belice
 Belice sinistro
 Belice destro
 Arena
 Mazara
 Marsala
 Fiumefreddo 
 San Leonardo
 Torto
 Pollino
 Tusa
 San Fratello

Sardinia 
 Flumendosa
 Flumineddu ved Flumendosa)
 Cedrino
 Isalle
 Flumineddu ved Cedrino
 Fiume di Posada
 Rio Mannu ved Fiume di Posada
 Liscia
 Coghinas
 Rio Mannu ved Coghinas
 Rio Mannu i Porto Torres
 Temo
 Tirso
 Toloro
 Cixerri
 Rio Mannu i Barumini
 Rio Mannu i Senorbì

Dei største elvane etter lengd
Far etter fedrane

Far etter fedrane er tittelen på to bøker utgjevne av lokalhistorikaren Reidar Svare.

 Den første boka vart utgjeven i Mosjøen av Vefsn historielag i 1950 og inneheld folkeminne innsamla i Vefsn. Boka har eit føreord skrive av Knut Liestøl.

 Den andre boka vart utgjeven same staden i 1967, med tittelen Sett og sagt : Far etter fedrane, II. Denne boka inneheldt og folkeminnestoff, og hadde føreord skrive av professor Svale Solheim.

Far etter fedrane er namnet på årboka Vefsn museum (frå 2009: Vefsn museumslag) gjev ut. Museet valde namnet for å heidre Reidar Svare for innsatsen han gjorde som folkeminnesamlar. Årboka er kommen ut kvart år sidan 1987-boka. Bøkene har blitt nummererte slik at 2008-boka kom ut hausten 2007, men frå og med Far etter fedrane 2009B som kom ut hausten 2009, er nummereringa endra til å følgje utgjevingsåret.

Bakgrunnsstoff 
Artikkeloversyn 
Forfattarregister 
Emneregister 
 

Vefsn kommune
Årbøker
Lokalhistorie
Acquafraggia

Acquafraggia er ei kort og stundom bratt elv i provinsen Sondrio i Lombardia, nord i Italia.

Elva har utspringet sitt i Pizzo del Lago i ei høgd på 3 050 meter over havet på nordsida av Val Bregaglia nær grensa til Sveits, som markerer grensa til nedslagsfeltet til elva Po. Frå her renn ho sørvestover gjennom kommunen Piuro før ho munnar ut i Mera ved Borgonuovo, litt oppfor Chiavenna og enden av Val Bregaglia.

Lenger oppe renn elva gjennom innsjøen Acqua Fraggia i ei høgd på 2 043 meter over havet og ho renn så gjennom to hengedalar og dannar fossefall ut begge desse. Desse fossane vart nemnd av Leonardo da Vinci i Codice Atlantico. Området har vore verna sidan 1983.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Acquafraggia» frå ,  den 16. november 2007 kl..  
 
 Monumento Naturale Cascate dell'Acquafraggia

Po
Elvar i Italia
Lombardia
Val Bregaglia
Fossar i Italia
Adda

Adda (latin Abdua eller Addua) er ei elv nord i Italia og ei av sideelvane til Po frå venstre. Ho har utspring i Alpane nær grensa til Sveits og renn ut i Comosjøen. Adda munnar ut i Po nokre kilometer oppfor Cremona. Ho er 313 km lang. 

Av byar langs Adda finn ein Bormio, Sondrio, Bellagio og Lecco (vegge ved Comosjøen) og Lodi.

Kjelda til Adda er nokre små vatn øvst i Fragiledalen, men volumet i elva aukar først nær byen Bormio. Ho renn så sørvestover, så vestover gjennom frodige Valtellina, forbi Tirano, der Poschiavinofossen er på høgresida, og Sondrio, der ho møter Mallero frå høgre. Ho renn så ut i Comosjøen i nordenden. Ho renn vidare ut frå den søraustlege armen til Comosjøen, kalla Leccoarmen, og kryssar sletta i Lombardia der ho mottar elva Serio frå venstre. Til slutt munnar ho ut i Po, 13 km oppfor Cremona.

Dei nedre delane av Adda danna tidlegare grensa mellom Republikken Venezia og Hertugdømet Milano etter Loditraktaten i 1454. Fleire viktig slag er utkjempa ved breidda av elva, menst kjend er slaget ved Lodi, der Napoleon slo austerrikarane i 1796. Fleire slag har òg funne stad ved bruhovudet i Cassano d'Adda.

Galleri

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Adda River» frå ,  den 16. november 2007.

Bakgrunnsstoff 

Po
Elvar i Italia
Lombardia
Adige

Adige (venetiansk Àdexe; trentinsk Ades; friulisk Adis; tysk Etsch; ladinsk Adesc eller Adiç; latin Athesis) er ei elv i Alperegionen Trentino-Alto Adige i Italia, nær grensa til Austerrike og Sveits. Med ei lengd på 410 km, 220 av dei i Sør-Tyrol, er ho den nest lengste elva i Italia etter Po med 652 km.

Elva renn frå den kunstige alpesjøen Rechensee, ved Resiapasset (1 504 moh) nær grensa til Austerrike og Sveits ovanfor Inndalen. Innsjøen er kjend for kyrkjetårnet som står ute i vatnet der den tidlegare landsbyen Curon Antica (Alt Graun) låg før han lagt under vatn i 1953 då demninga stod ferdig. Nær Glurns mottar Adige elva Rom frå den sveitsiske dalen Val Müstair.

Adige renn austover gjennom Vinschgau (Venostadalen) til Merano der ho møter Passirio frå nord. Sør for Bolzano renn ho saman med Isarco og så sørover gjennom ein dal som alltid har vore ein av hovudfartsårene gjennom Alpane og som fører til og frå Resia- og Brennerpasset. Med ei høgd på 1 370 moh. vert dette rekna som den enklaste av dei store fjellovergangane i Alpane. 

Salurner Klause/Chiusa di Salorno smalnar inn ved Salorno og markerer den sørlege grensa til det tysktalande området i Italia. Derfor vert Adige nemnd i «Das Lied der Deutschen» frå 1841 som den sørlege grensa for ubtreiinga av det tyske språket. Songen vart nasjonalsongen til Tyskland i 1922 etter at Italia tok kontroll over Adige. 

Nær Trento mottar Adige Avisio, Noce og Fersina. Adige kryssa så Trentino og seinare Veneto, og renn gjennom byane Verona, Rovereto og Adria, Lagarinadalen og over den nordaustlege delen av Posletta og ut i Adriahavet. Både Adige og Po renn parallelt i elvedeltaet utan at dei møtes. 

Som ei fjellelv vert det stundom brå flaumar i elva. Ho er òg forbunde til kunstige undergrunnskanalar til Gardasjøen for å hindre flaum.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Adige» frå ,  den 16. november 2007.  

Elvar i Italia
Veneto
Sør-Tyrol
Trentino-Alto Adige
Agogna

Agogna (piemontesisk Agògna) er ei smal, men 140 km lang elv som renn gjennom regionane Piemonte og Lombardia i Italia og er ein av sideelvane til Po frå venstre. 

Elva har utspring i området mellom Ortasjøen og Lago Maggiore. Ho renn så inn i provinsen Novara, provinsen Pavia, Lomellina (i kommunane Castello d'Agogna og Lomello), og mottar Erbognone frå venstre. Ho munnar ut i Po ved Balossa Bigli, ein del av kommunen Mezzana Bigli.

Under Napoleonskrigane gav Agogna namnet til eit departement i Det napoleonske kongedømet Italia med Novara som hovudstad.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Agogna» frå ,  den 16. november 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Le Oasi della Federazione Nazionale Pro Natura 
 Centro di Formazione Ambientale Monferrato 

Po
Elvar i Italia
Piemonte
Lombardia
Agri

Agri er ei 136 km lang elv sør i Italia. Elva har utspring ved Serra di Calvello i Appenninane i ei høgd på 1 567 moh. Ho renn gjennom regionen Basilicata og munnar ut i Det joniske havet nær Policoro. I antikken vart elva kalla Aciris.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Agri» frå ,  den 17. november 2007.  

Basilicata
Elvar i Italia
Albano

Albano er ei elv i Lombardia, nord i Italia som renn gjennom provinsen Como. Elva har utspring ved Bocchetta di Sommafiume i kommunen Germasino og renn austover gjennom Albanodalen og munnar ut i Comosjøen ved Dongo. Mellom kommunane Germasino and Dongo renn Albano gjennom Garzeno. 

Den vanlegaste fisken i elva er aure (både Salmo trutta morpha fario og S. trutta morpha lacustris), regnbogeaure og årbuk. Anna dyreliv som er forbunde til elva er amfibiar som eldsalamander og insekt som vårfloge.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Albano (stream)» frå ,  den 17. november 2007.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Parco della Valle Albano 

Po
Elvar i Italia
Lombardia
Allia

Allia er ei elv i Italia og sideelv til Tiber om lag 17 km frå Roma og åstad for slaget ved Allia der romararne vart slått av gallarane under Brennus i 387 f.Kr. (enkelte daterer det til 364 eller 390).

Kjelder 

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Allia» frå ,  den 17. november 2007.  
 

Lazio
Elvar i Italia
Anapo

Anapo er ei elv på Sicilia i Italia med ei lengd på 40 km. Namnet, som på gresk tyder «usynleg», kjem av at ho fleire stader renn under bakken. Elva har sitt utspring på Monte Lauro og munnar ut i Det joniske havet.

Galleri

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Anapo» frå ,  den 17. november 2007.  

Sicilia
Elvar i Italia
Casomorfin

Casomorfin er ein peptidsekvens som finst i mjølkeproteinet kasein, og som kan verke avhengeskapande på menneske og gi opiateffekt.

Alle protein er kjeder av aminosyre. I mennesket sitt fordøyingssystem bli desse proteina delt opp i små sekvensar av aminosyrer (peptid). Når kasein blir brote ned på denne måten, er casomorfin noko av desse sekvensane som blir til. Peptida har evna til å passere gjennom blodet til hjernen, der dei kan binde seg til reseptorar i hjernen. Effekten kan samanliknast med endorfin og liknande peptid.

Den finst fleire forskjellige casomorfin, som alle er opioide peptid. Dei blir danna når kasein frå kumjølk blir melta. Dei blir vanlegvis brotne ned til aminosyrer av meltingsenzym, men i nokre individ blir dei verande. Dei blir samla opp i kroppen over tid og kan føre til peptidforgifting. Dette er særleg ofte rapportert hos pasientar med ADHD, autisme, schizofreni og depresjon. 

Det er ganske vanleg med abstinens når pasienten sluttar med mjølkeprodukt, og i større grad enn tilfellet er med gluten-peptid (gluteneksorfin og gliadorfin).

Mjølkeprodukt
Peptid
Taurikura

Taurikura er ein liten, landleg busetnad i Whangarei District, om lag 30 kilometer søraust for Whangarei city i regionen Northland på New Zealand.

Byen ligg ved stranda i havbukta Calliope Bay ved foten av det 420 meter høge fjellet Mount Manaia som — saman med Bream Head og øyene Hen and Chicken Islands — er restar etter ein svært gammal vulkan.

I Taurikura ligg mellom anna ein baptisteigd leirstad og ein landhandel. Den lokale skulen er Whangarei Heads School (frå 1858), som gjer krav på å vera den nest eldste skulen på New Zealand som ennå held til på den opphavlege staden.

Byen byr på fleire gode utsiktspunkt over mot oljeraffineriet Marsden Point Oil Refinery som ligg på motsett side av Whangarei Harbour. 

Berre eit kort stykke unna byen ligg fleire framifrå havstrender.

Referansar 
1. Geological Society of New Zealand Årskonferanse, 2.-5. desember 2002 

2. Vevsida til Whangarei Heads School 

3. Northland Naturally, Vevside til Mount Manaia

Bakgrunnsstoff 
Whangarei Heads turistinformasjon 

Byar på New Zealand