alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Trygve Utheim

Trygve Utheim ()  var ein norsk byråkrat, fylkesmann og stortingsmann frå Grytten i Romsdal. Han var sosialminister i Johan Ludwig Mowinckel si tredje regjering 1933-35. 

Far til Utheim var handelsmann på Veblungsnes. Sjølv vart han student i 1903 og cand.jur. i 1907. Han var deretter amtsfullmektig i Nordre Bergenhus amt 1908-10, fullmektig ved Ringerike sorenskriveri og Aker kriminaldommarembete, før han 1912-14 var konstituert byfut og borgarmeister i Drammen. Fram til 1920 var han så sekretær i Justisdepartementet. Sidan var han i åtte år byråsjef i Justisdepartementet til han i 1928 vart fylkesmann i Møre og Romsdal, eit embete han hadde til han døydde.

Halvtanna år frå hausten 1933 var Utheim var sosialminister i Venstre-regjeringa til Johan Ludwig Mowinckel. Utheim  vart i 1937 vald til landsstyremedlem i Venstre, eit verv han hadde livet ut. I 1940 var han mellom dei som flykta til Storbritannia og budde der til våren 1945. Same hausten var han Venstre sin fyrstekandidat til Stortinget frå landkrinsane i Møre og Romsdal og var dermed sikra tingplass, ein plass han vart attvald til i 1949. Han var 1945-49 medlem i Finans- og tollkomiteen og frå 1950 nestformann i Utanriks- og konstitusjonskomiteen. Utheim døydde sommaren 1952 og Anders E. Skrondal møtte som fast representant resten av fireårsperioden.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1945-1949
Stortingsrepresentantar 1950-1953
Norske sosialministrar
Folk frå Rauma
Mitrokhin-arkivet

Mitrokhin-arkivet er ei samling notat sjefarkivaren i KGB, Vasilij Mitrokhin, tok medan han var i teneste hjå   etterretningsorganisasjonen og det hemmelege politiet i Sovjetunionen.

Mitrokhin fekk i 1972 ansvar for å flytta KGB sitt arkiv frå Lubjanka til ei ny bygning i Jasenevo sørvest for Moskva. Arkivet omfatta 300 000 mapper. Mitrokhin kopierte opplysningar frå KGB-dokument frå mellomkrigstida og framover til han vart pensjonist i 1984. 

Mitrokhin overlét arkivet til britisk etterretningsteneste og busette seg i London i 1992.
Saman med historikaren Christopher Andrew gav Mitrokhin ut fleire bøker basert på materialet. 
I 2014 vart arkivet gjort tilgjengeleg for ålmenn bruk av Churchill Archives Centre ved University of Cambridge.

Bøker
 
 Andrew, Christopher, Vasili Mitrokhin (1999). The Mitrokhin Archive: The KGB in Europe and the West. Allen Lane. ISBN 0-7139-9358-8.

 Andrew, Christopher, Vasili Mitrokhin (2000). The Sword and the Shield: The Mitrokhin Archive and the Secret History of the KGB. Basic Books. ISBN 0-465-00312-5.
 Vasiliy Mitrokhin (2002). KGB Lexicon: The Soviet Intelligence Officer's Handbook, Frank Cass. ISBN 0-7146-5257-1
 Andrew, Christopher, Vasili Mitrokhin (2005). The Mitrokin Archive II: The KGB and the World. Allen Lane. ISBN 0-7139-9359-6.

Referansar

Denne artikkelen bygger på «Mitrokhin-arkivet» frå ,  den 28. oktober 2017.

Bakgrunnsstoff
https://www.dagbladet.no/emne/mitrokhin
https://www.dagbladet.no/nyheter/sjokkpastand-i-kgb-arkiv-presset-homofil-ud-topp-til-a-bli-storspion/61140990

KGB
Den kalde krigen
NM i skiskyting 1982

Noregsmeisterskapen i skiskyting 1982, den 24. i rekka, vart avvikla i Steinkjer dagane 29.-31. januar 1982. Også juniormeisterskapen fann stad samstundes i Steinkjer.

Menn

20 km

Dato: 29. januar 1982

10 km

Dato: 30. januar 1982

4 x 7,5 km stafett

Dato: 31. januar 1982

Kvinner

10 km

Dato: 29. januar 1982

5 km

Dato: 30. januar 1982

3 x 5 km stafett

Dato: 31. januar 1982

Kjelder
Sportsboken 82-83. Sportsboken As/Hjemmets bokforlag As. 1982.

Noregsmeisterskap i skiskyting
Skiskyting i 1982
Skiskyting
Idrett i Steinkjer
Idrettstilskipingar i Trøndelag
Johan Meyer

Johan Joachim Meyer () var ein norsk arkitekt og registrator av eldre byggekunst.

Prestesonen Meyer var fødd i Bømlo.  Etter å ha gått Trondhjems Tekniske Læreanstalt utdanna han seg vidare i Hannover og var frå 1885 lærar på Statens handverks- og kunstindustriskule i Kristiania. Frå 1910 til 1933 var han professor i ornamentikk og formlære ved Norges tekniske høgskole i Trondheim.

Meyer er særleg kjend for sine studiar i gammal norsk byggeskikk og handverk. 1899-1905 gav han ut trebandsverket Norsk træskjærerkunst. Etter ei studieferd til Orknøyane gav han og Lorentz Dietrichson ut Monumenta Orcadica i 1906. Frå 1908 gav Meyer ut ei rekke bøker i serien Fortids kunst i Norges bygder, eit verk som vart avslutta med band 19 i 1942. Gjennom penneteikningar, akvarellar gav han i dette verket att oppmålingar og husbunad frå bygder i Telemark, Numedal, Østerdalen, Gudbrandsdalen og Sunndalen.

Frå 1905 til 1930 var Meyer formann i tilsynsnemnda for restaureringsarbeidet på Nidarosdomen. I den samanheng skreiv han boka Kristkirken i Nidaros, utgjeven 1914. Han skreiv òg bolkar i Norsk Kunsthistorie (1925).

Han døydde i Askim.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958

Norske arkitektar
Norske professorar
Norske sakprosaforfattarar
Kjerrsporvar

Kjerrsporvar er ei samling av sporvefuglartar i neotropane frå to biologiske slekter i familien Passerellidae. Dei norskspråklege artsnamna har fellesnemninga 'kjerrsporv'. På engelsk er fellesnemninga 'brushfinch' i bruk for artar i dei to aktuelle slektene.

Kjerrsporvar er lista opp innanfor dei to slektene Arremon og Atlapetes. Totalt representerer slektene 47 fugleartar i tropisk Amerika, men 9 av desse i Arremon har namn med andre samansettingar enn med kjerrsporv/brushfinch. Omgrepet har soleis ikkje direkte samanheng med taksonomien, og har berre gildskap som eit språkleg merke for å skildre habitatet for fuglearten, tett underskog eller kjerr.

Kjelder 
Referansar

Bakgrunnsstoff 
Amerikasporvfamilien
Adolf Nielsen

Adolf Kristoffer Nielsen () var ein norsk toneskapar og dirigent frå Oslo.

Nielsen var son til ein murar. Han utdanna seg på Musikkonservatoriet i Oslo under Ingebret Haaland og Hans Hansen. Frå 1922 til 1956 var Nielsen kapellmeister ved Det Norske Teatret. Han komponerte i dei åra musikk til ei rekke skodespel som vart framført ved teateret. Allereie i 1914 laga han tonefylgjet til Tyrihans av Hulda Garborg. Seinare komponerte han musikk til Bli med til Kina (1932) av Harald Skjønberg, Knivane (1934) av Sigurd Eldegard, Antigone av Sofokles og Blodbryllupet av Federico García Lorca (begge 1945) og Munkeklokka (1950) av Aslaug Vaa.

I tillegg skreiv Nielsen musikk til spelefilmane Kristine Valdresdatter (1930), Liv (1934), Hu Dagmar (1939), Gjest Baardsen (1939), Godvakker-Maren (1940), Gullfjellet (1941) og Trysil-Knut (1942).

Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958
Store norske leksikon

Norske komponistar
Norske dirigentar
Musikarar frå Oslo
Mungåt

Mungåt (frå norrønt mungát, av munr, 'glede' og gát, 'det ein får, føde') er ein svak øltype som tradisjonelt blei brygga på norske gardar. Det blei teke opp att av bryggjeri i nokre år før første verdskrigen. 

I seinare tid har ordet også blitt omtydd til 'munngodt', det vil seie noko som er godt å eta eller drikka. Denne tydinga har vore mykje brukt på dansk.

Den opphavlege tydinga av mungåt ser ut til å ha vore ulike typar heimebryggja, innanlandsk øl. Det blir ofte omtalt som ein svak øltype eller lettøl.

I 2014 opna serveringsstaden Mungåt Ølbar i Egersund.

Kjelder

Øl
Ord frå norrønt
FBI

FBI, kort for Federal Bureau of Investigation, er den føderale politiorganisasjonen i USA, oppretta i 1908.
FBI er ei avdeling av det amerikanske justisdepartementet og har hovudsete i Washington, D.C.

FBI-sjefen frå 1924 til 1972, J. Edgar Hoover, gjorde FBI til eit av verdas mest effektive organ i kampen mot kriminalitet. FBI er særleg kjend for sitt hypermoderne vitskaplege utstyr og for sitt signalements- og fingeravtrykksarkiv. Eit datasøkesystem (National Crime Information Center) gjer det mogleg for politiet over heile USA å øyeblikkeleg få opplysingar gjennom moderne kommunikasjonsmiddel.

Sidan 1935 har FBI drive National Academy, som gjev politifolk frå mange land spesialopplæring i 12-vekers kurs.

Oppgåver og jurisdiksjon 
FBI har som oppgåve å driva etterforsking i saker rundt brot mot visse straffebestemmelsar i den føderale lovgjevinga, som kidnapping, bankran, saker om atomhemmelegheiter, spionasje, sabotasje og saker knytt til indre tryggleik. På oppmoding kan FBI også gje assistanse til andre føderale og til statlege styresmakter, særleg ved å utføra vitskaplege undersøkingar.

FBI er ein føderal etat og har såleis kun mynde til å etterforske brot på føderale lover. FBI sine offisielle prioriteringar var i 2015:

 Verna USA mot terroråtak
 Verna USA mot spionasje
 Verna USA mot dataåtak og andre høgteknologiske lovbrot
 Kjempa mot offentleg korrupsjon
 Verna om borgarrettar
 Kjempa mot grenseoverskridande og nasjonal organisert kriminalitet
 Kjempa mot kvitsnippkriminalitet
 Kjempa mot betydeleg valdeleg kriminalitet
 Støtta føderale, delstatlege, kommunale og internasjonale samarbeidspartnarar

Kjelder

 
Skipingar i 1908
Washington, D.C.
NM i skiskyting 1983

Noregsmeisterskapen i skiskyting 1983, den 25. i rekka, vart avvikla på Lygna skistadion i Gran kommune dagane 28.-30. januar 1983. Også juniormeisterskapen fann stad samstundes i Gran.

Menn

20 km

Dato: 28. januar 1983

10 km

Dato: 29. januar 1983

4 x 7,5 km stafett

Dato: 30. januar 1983

Kvinner

10 km

Dato: 28. januar 1983

5 km

Dato: 29. januar 1983

3 x 5 km stafett

Dato: 30. januar 1983

Kjelder
Sportsboken 83-84. Sportsboken As. Stavanger 1983.

Noregsmeisterskap i skiskyting
Skiskyting i 1983
Skiskyting
Gran kommune
Idrettstilskipingar i Innlandet
Irschen

Irschen er ein kommune i distriktet Spittal an der Drau i forbundslandet Kärnten i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 33,4 km² og 2 000 ibuarar, fordelt på tre mindre landsbyar og eit titals grender. Landsbyen Irschen ligg i den øvre delen av Drautal, 809 meter over havet. Nord om kommunen reiser Kreuzeck-massivet seg, i sør stig Gailtal-alpane.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Irschen» frå ,  den 28. oktober 2017.  
 

Kommunar i Kärnten
Anatolij Mikhailovitsj Golitsyn

Anatolij Mikhailovitsj Golitsyn () var ein sovjetisk KGB-avhoppar og forfattar av to bøker om den langsiktige villeiingstrategien til leiarskapet i Sovjetunionen. 

Golitsyn var fødd i Pirjatin, ein by mellom Kiev og Poltava i Ukraina, og vart avhoppar i 1962. Han skaffa eit breidt spekter av informasjonar til CIA med detaljar om residensen i Helsinki og andre, og jamvel om KGB sine metodar om rekruttering og styring av agentar.
Han vart amerikansk statsborgar så seint som i 1984.

Avhoppar
Golitsyn arbeidde i planavdelinga i KGB med majors rang. I 1961 vart han ført over til residensen i Helsinki under namnet «Ivan Klimov» som visekonsul og attaché. Han hoppa av med kone og born til CIA via Helsinki den 15. desember 1961. Han tok toget til Haparanda ved den svensk-finske grensa, vart møtt av CIA der og flydd til USA via Stockholm. Der vart han forhøyrd av James Jesus Angleton, sjef for CIA si kontraetterretning.

Golitsyn hadde med seg informasjon som gjorde at Kim Philby, Donald Duart Maclean, Guy Burgess, John Vassall og Aleksander Kopatzky 
som alle arbeidde i Tyskland, vart kjende skuldige som moldvarpar i CIA og FBI.
Etter kvart vart skuldingane om kven som var KGB-agentar meir kontroversielle: Henry Kissinger, Harold Wilson og Urho Kekkonen er berre døme på dette.

I populærkulturen

Den amerikanske filmen: Mission: Impossible frå 1996 handlar om ein agent med same historie som Anatolij Golitsyn, men no med namnet Alexander Golitsyn. Rolls vart
spelt av skodespelaren Marcel Iures.

Referansar

Bøker
Anatoliy Golitsyn. New Lies for Old G. S. G. & Associates, Incorporated, 1990, 
Christopher Story (Editor). ("by Anatoliy Golitsyn") The Perestroika Deception : Memoranda to the Central Intelligence Agency, Edward Harle Ltd; 2nd Ed edition (1998)

Bakgrunnsstoff
Interview with Christopher Story, editor of The Perestroika Deception; part I , part II , part III 
Bombs Away, interview with Jeffrey Nyquist, 18 December 2004
Unmasking Spies, Then and Now, by Jeffrey Nyquist, Geopolitical Global Analysis, 01.06.2005
Memorandum to the CIA: 26 August 1991, by Anatoliy Golitsyn
Did Communism Fake Its Own Death in 1991?, by Jason McNew, article referencing Anatoliy Golitsyn's books and predictions
IN HIS DEFECTOR HE TRUSTED : HOW THE CIA COUNTERINTELLIGENCE STAFF BROKE THE WESTERN INTELLIGENCE COMMUNITY FOR TEN YEARS (1962–1973) 

KGB-agentar
Russiske fofattarar
Avhoppar
Dødsdømde in absentia
Adam Douglas

Adam Douglas Enevoldsen (), best kjend som Adam Douglas, er ein norsk-amerikansk artist. Han vaks opp i Oklahoma og busette seg seinare på Harestua på Hadeland.

Han gav ut debutalbumet I May Never Learn på Grappa i 2015. Douglas vann Baltic Song Contest i Karlshamn i 2016, og i 2017 vann han musikkonkurransen Stjernekamp på NRK.

Kjelder 

Norske songarar
Nordmenn av USA-amerikansk opphav
Folk frå Oklahoma
Folk frå Lunner
Ingvald Tøndel

Ingvald Tøndel () var ein norsk bonde, emissær og ordførar i Hemne i Sør-Trøndelag. Han representerte Kristeleg Folkeparti på Stortinget 1945-52.

Tøndel var fødd og oppvaksen i Lensvik, i ein familie av haugianarar. Far hans, gardbrukar Ole Nilsen Tøndel, var ordførar i Lensvik. Sjølv utdanna han seg ved Fredly Folkehøgskole 1904-05 og Hylla hagebruksskole 1907. Frå 1913 til 1950 dreiv han eit gardsbruk i Hemne og var elles deltidstilsett i Trøndelag indremisjonskrins frå 1923.

Tøndel var medlem av Hemne heradsstyre 1922-34, ordførar 1924-34. Han representerte då Bondepartiet. Etter Kristeleg Folkeparti byrja markere seg i norsk politikk, melde han seg inn i det partiet. Gjennom stortingsvalet 1945 vart han den aller fyrste Kristeleg Folkeparti-representanten frå Trøndelag på Stortinget, attvald med større margin i 1949  På Stortinget var han medlem 1945-49 i Skog- og vassdragskomiteen og 1950-52 i Samferdslekomiteen. Tøndel døydde 15 månader  før andre tingperioden var over, Johannes Wigum rykte då inn som fast representant.

Elles var Tøndel medlem av Nidaros bispedømmeråd 1941-49, varaordførar 1947-51 i Hemne og dessutan fleire andre verv i det offentlege og i religiøse organ og organisasjonar.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1945-1949
Stortingsrepresentantar 1950-1953
Folk frå Agdenes
Folk frå Hemne
Secret Intelligence Service

Secret Intelligence Service (SIS), tradisjonelt kalla MI6, 
er den sivile utanriksetterretninga i Storbritannia. Han har som oppgåve å innhente opplysingar av tyding for tryggleiken i Storbritannia i utlandet,
 i motsetnad til MI5, som er ansvarleg for innanriksetterretning. 

MI6 vart etablert i 1909.
Nemninga MI6 stammar opphavleg frå Military Intelligence section 6, men organisasjonen er idag heilt sivil og underlagt Foreign and Commonwealth Office, som er det britiske Utanriksministeriet. SIS står under kontroll av Parlamentets sikkerhetskomité, og dei rettslege rammene for verksemda er regulert i Intelligence Services Act frå 1994. 

Verksemda til SIS er svært hemmelig. Berre leiaren har ein offentleg kjend identitet.
Leiaren heitte i 2017 Alex Younger.

Tidlegare signerte alle direktørar for MI6 alle dokument med berre «C», etter MI6 sin fyrste sjef, Mansfield Smith-Cumming (C for Cumming). Dette fordi identiteten deira skulle vera løynd. Dette vart endra i 1950-åra.

MI6 hadde omkring 200 agentar i det okkuperte Norge under andre verdskrigen, mellom andre Oluf Reed Olsen, Einar Johansen, brørne Snefjellå og Alfred Nilsen.

Referansar

 
Britisk etterretning
Skipingar i 1909
Spionasje
Etterretningstenester
Jardar Lunde

Jardar Lunde () var ein norsk målar og grafikar frå Trondenes i Troms.

Lunde var utdanna ved Carl von Hanno sin målarskule i Oslo og Statens kunstakademi under Axel Revold, som også inspirerte den kantete stilen hans. I 1930-åra reiste han til både Portugal, Spania og Frankrike for å studere kunst. Han laga fleire monumentale måleri og store glasmåleri, mellom anna i kyrkjer i Harstad, Hammerfest, Båtsfjord og på Torshov, i Gjøvik Rådhus og bankbygg i Svolvær og Trondenes. Lunde stod også for utforminga av fylkesmerket til Troms og byvåpenet til Harstad. «Sermerkt for L.s målarkunst er dekorativ form i figur- og landskapsbilete, mest frå Nord»land.

Lunde vart tildelt Petter Dass-medaljen i 1950 og er biografert i Asbjørn Eidnes si bok Jardar Lunde – ein nordnorsk kunstnarprofil (2005).

Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. Bandet. 1957
lokalhistriewiki

Norske biletkunstnarar
Folk frå Harstad
NM i skiskyting 1984

Noregsmeisterskapen i skiskyting 1984, den 26. i rekka, vart avvikla på Vossestrand i Voss kommune dagane 27.-29. januar 1984. Også juniormeisterskapen fann stad samstundes på Vossestrand.

Menn

20 km

Dato: 27. januar 1984

10 km

Dato: 28. januar 1984

4 x 7,5 km stafett

Dato: 29. januar 1984

Kvinner

10 km

Dato: 27. januar 1984

5 km

Dato: 28. januar 1984

3 x 5 km stafett

Dato: 29. januar 1984

Kjelder
Sportsboken 84-85. Sportsboken As. Stavanger 1984.

Noregsmeisterskap i skiskyting
Skiskyting i 1984
Skiskyting
Idrett i Voss
Idrettstilskipingar i Vestland
Chantilly

Chantilly er ein kommune nord i Frankrike, i departementet Oise i regionen Hauts-de-France. Ved folketeljinga i 2014 hadde han 10 861 innbyggjarar; det større byområdet har rundt 37 000. 

Chantilly ligg i elvedalen til Nonette, midt i Chantilly-skogen. Historisk har Chantilly vore knytt til huset Montmorency og prinsane av Condé, som var syskenbarn av dei franske kongane.

Staden er kjend for Slottet i Chantilly, som i dag husar kunstsamlinga Musée Condé. Ved slottet finst også ein imponerande stallbygning (Grandes Écuries) frå 1700-talet som i dag huser hestemuseet 
Musée Vivant du Cheval. Hesteal og hesteløp har lenge vore viktige i området, og Chantilly-banen (Hippodrome de Chantilly) held mellom anna det årlege løpet Prix du Jockey Club.

Byen er også kjend for sine blonder (Chantilly-blonder) og er opphav til det franske ordet for krem, crème chantilly eller berre chantilly.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Chantilly» frå , og «Chantilly, Oise» frå  den 29. oktober 2017.

Bakgrunnsstoff 

Kommunar i Oise
Opphav til eponym
Hebe

Hebe (gresk Ἥβη, Hēbē) var ungdomsgudinna i gresk mytologi. Ho var dotter av Zevs og Hera,  og blei gift med halvguden Herakles. Hebe var munnskjenk for gudane på Olympos. 

Hebe serverte gudane nektar til å drikka og ambrosia til å eta, heilt til ho blei gift med Herakles. Etterfølgjaren hennar var den unge trojanske prinsen Ganymedes. Ho fylte også badet for Ares og hjelpte Hera opp i vogna si.

I Evripides sitt skodespel Heraklidene ('Barna til Herakles') innvilga Hebe ønsket til Iolaos om å bli ung igjen for å kunna kjempa mot Eurysthevs, han som påla Herakles oppgåva med dei tolv storverka. Hebe fekk to barn med Herakles: Alexiares og Aniketos, som var evig unge.

Namnet «Hebe» kjem frå det greske ordet for «ung» eller «livets glans(tid)». Den romerske gudinna som tilsvara henne var Juventas. 
Også latinske «Juventas» betyr 'ung', og går att i det engelske ordet juvenile, «ungdom», eller juvenil, som er noko brukt på norsk. 

I kunsten er Hebe vanlegvis avbilda i lang kjole uten ermer. Ho blei også dyrka som ei gudinne for tilgjeving. Frigjevne fangar kunne henga lenkjene sine i heilage lundar i heilagdommen hennar på Flius på Peloponnes.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Hebe» frå ,  den 29. oktober 2017.  
 
Greske gudinner
Helsegudar
Dilettant

Dilettant (frå italiensk dilettare, 'glede (seg), nyta', eigentleg 'ein som nyt') er opphavleg ei italiensk nemning på ein aristokrat som engasjerer seg i vitskap, kunst, kultur, litteratur og andre interesser som tidtrøyte. Omgrepet kan samanliknast med amatør; det viser til ein person som syslar med eit fag utan å ha sakkunnskap. Gjennom renessansen og opplysingstida har dilettantar hatt stor tyding både som mesenar (velgjerar) og tenkjarar.

Dagens tyding på norsk er hovudsakleg den same som for ordet amatør, og dermed mest nedlatande. Ordet kan visa til ein som «fuskar i faget» eller ein forfattar som i stil, tankegang og talent er uhjelpeleg overflatisk.

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Dilettant» frå ,  den 29. oktober 2017.  
 

Italienske ord og uttrykk
Skjellsord
Hauts-de-France

Hauts-de-France ('Øvre Frankrike') er ein administrativ region i Nord-Frankrike. Regionen grensar til dei belgiske provinsane Vest-Flandern og Hainaut. I nord har han kyst mot Nordsjøen og i nordvest mot Den engelske kanalen. Lille er regionshovudstad.

Hauts-de-France blei skipa som region den 1. januar 2016 ved ei samanslåing av dei to tidlegare regionane Nord-Pas-de-Calais og Picardie. Regionen omfatter dei fem departementa Aisne, Nord, Oise, Pas-de-Calais og Somme.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Hauts-de-France» frå ,  den 29. oktober 2017.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad

 
Regionar i Frankrike
Skipingar i 2016
Asbjørn Bryhn

Asbjørn Johann Bryhn () var ein norsk jurist og motstandsmann mot den tyske okkupasjonsmakta 1940-1945.  Bryhn vart den første sjefen for Overvakningspolitiet etter krigen, frå 1947 til 1966. Bryhn var politimeister i Bergen frå 1966 til han vart pensjonist i 1976.

Motstandsarbeid
Han var medlem av Politigruppa, og deltok i 1943 i organiseringa og bistanden til sabotasjearbeidet som Asbjørn Sunde utførte i Oslo med den sokalla Osvald-gruppa.

I 1941 vart Bryhn oppsagt frå politiet. Han drog til Sverige, og frå 1. oktober 1942 vart Bryhn ein del av administrasjonen som skulle ta seg av dei norske flyktningane som tok seg over grensa til Sverige. Bryhn var tilsett på rettskontoret i Sverige, der han arbeidde med å avsløre uønskte element mellom dei norske flyktningane.
 
I 1944 vart Bryhn leiar for Rikspolitisjefens etterforskningskontor i London.

Etter krigen
I 1954 leia Bryhn etterforskinga mot sin tidlegare sabotasjepartner Asbjørn Sunde, som vart dømd for spionasje til fordel for Sovjetunionen. I september 1965 vart Vilhelm Evang sin skrivar, Ingeborg Lygren, arrestert og sikta for spionasje til fordel for Sovjetunionen. Etter tre månader i varetekt vart ho sett fri og mistanken fråfallen. Denne arrestasjonen førte til at Bryhn slutta i Overvåkningspolitiet og vart politimester i Bergen. Lygren blei forveksla med Gunvor Galtung Haavik, som blei arrestert 27 januar 1977 og sikta for spionasje med ei strafferame på 21 år.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Asbjørn Bryhn» frå ,  den 29. oktober 2017.

Litteratur 

 
  
 T. Bergh og K. E. Eriksen: Den hemmelige krigen, 1998.
  

Norske juristar
Norske politimeistrar
Norske motstandsfolk
Norsk etterretning
Folk frå Drammen
Kvitsaum

Kvitsaum er ei form for broderi utført med kvitt garn på kvitt stoff. Tradisjonelt har det blitt utført på kvitt tellelin med lingarn.
Teknikken har vore mykje brukt til klede, som skjorter og blusar, kragar, sjal og undertøy.
Ein finn han også særleg mykje brukt til dåpsklede, brudeklede og til geistlege klede.

Nokre døme på broderistilar med kvitsaum er hardangersaum, hedebosaum, engelsk broderi, Ayrshire-broderi, Mountmellick-broderi og Richelieu-broderi.

Historie
Kvitsaum har gamle aner både i «den gamle» og «den nye verda». Teknikken nådde eit høgdepunkt på 1400- og 1500-talet i Italia. Her blei det skapt nye variantar av utskorsaum, som i reticellabroderiet. Dei tidlege mønstera var geometriske og følgde strukturen til vevnaden. Folkelege variantar av reticellasaum finn ein mellom anna i norsk hardangersaum og dansk hedebosaum.

Sjå òg
Blonder

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Broderi