alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Vicosjøen

Vicosjøen er ein kratersjø nord i Lazio i Italia. Administrativt høyrer han til kommunane Caprarola og Ronciglione. Rundt innsjøen ligg Ciminifjella, særleg Monte Fogliano (965 m) og Monte Venere (851 m). Innsjøen er ein del av eit naturreservat. 

I følgje ei segn vart innsjøen danna av Herkules, som hadde utfordra dei lokale innbyggjarane til å plukke opp klubba hans. Då han sjølv gjorde det sprang det ut ei kjelde som danna innsjøen. Innsjøen er eigentleg eit resultat av tidlegare vulkansk aktivitet i Lazio og vart danna for om lag 100 000 år sidan. Etruskarane lagde ein tunnel ved innsjøen som tømde ut ein del av vatnet. Før dette var han truleg dobbelt så stor og Monte Venere var ei øy i innsjøen. 

Vicosjøen har eit utsig, Rio Vicano. 

Han er i dag kjend for den store bøkeskogen, som er ein av dei sørlegaste i Europa. Høgda innsjøen ligg i og dei omliggande sidene i krateret gjev forhold som er kjølige nok for at bøketrea kan vekse her. Ein stor del av nordsida av krateret er ein del av eit naturreservat for å verne skogen.

Kjelde 

Innsjøar i Italia
Lazio
Kratersjøar
Kratersjø

Ein kratersjø er ein innsjø i eit vulkankrater, kaldera eller ein maar. Nedbør fyller senkinga i terrenget fram til det oppstår likevekt mellom vatnet som kjem inn og vatnet som fordampar, renn ut via botn eller renn ut via ei elv ved kanten av krateret. Kratersjøar som dekkjer aktive (fumarolske) vulkanventilar vert ofte kalla vulkansjøar, og vatnet i dei er ofte surt, metta med vulkanske gassar og er ofte ugjennomsiktig med grønfarga vatn. Innsjøar i utdøydde eller sovande vulkanar har som regel ferskt vatn og ofte klårt vatn sidan det ikkje har innsig frå elvar eller sediment. 

Den høgaste vulkanen i verda, Ojos del Salado på 6 839 meter over havet i Andesfjella, har ein permanent kratersjø med diameter på 100 meter i ei høgd på 6 390 meter over havet på austsida. Dette er truleg den høgastliggande innsjøen i verda, uansett type. 

På grunn av dei ustablie omgjevnadane eksisterer enkelte kratersjøar berre mellombels. Kalderasjøar kan derimot vere ganske store og langvarige, som t.d. Tobasjøen som vart danna etter eit utbrot for om lag 70 000 år sidan og som dekkjer eit areal på over tusen kvadratkilomter. 

Mange kratersjøar er vakre å sjå på, men dei kan òg vere dødlege. Gassutstrøyming frå Nyossjøen kvelte 1 800 menneske i 1986 og kratersjøar som den på Ruapehu har ofte medverka til katastrofale laharar.

Innsjøar kan òg fylle nedslagskrater, men desse vert vanlegvis ikkje kalla kratersjøar, bortsett frå eit par enkeltetilfelle. Døme på slike innsjøar er Bosumtwi i Ghana og Siljan i Sverige.

Kjende kratersjøar

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Crater lake» frå ,  den 8. november 2007. 
 oppgav desse kjeldene:  
 
  
 
  
 IAVCEI Commission of Volcanic Lakes
 «The Science of Volcanic Lakes» 
 Vulkansjøar i verda 

 
Innsjøar
Vulkanske landformer
Viveronesjøen

Viveronesjøen (piemontisk Lagh ëd Vivron) er ein innsjø nord i Italia. Han er kalla opp etter byen Viverone og ligg 230 meter over havet mellom distrikta Biella, Vercelli og Ivrea i eit område med moreneåsar kalla Serra. Han har eit areal på nesten 6 km² og er 70 meter på det djupaste og ein omkrins på om lag 10,5 km. Innsjøen er 3,5 km lang og 2,6 km brei. Langs den sørlege og vestlege delen av innsjøen er det tett vegetasjon, medan den nordlege delen er utbygd med hotell, campingplassar og strender. 

Av fuglar finn ein ender, stokkand, sothøne, lappdykkar og måse. Sportfiske er ein populær aktivitet og ein kan fange fisk som åbor, suter, gjedde og malle.

I bronsealderen låg det ein pålelandsby ved innsjøen.

Bakgrunnsstoff 

 Artikkel om innsjøen

Kjelde 

Innsjøar i Italia
Piemonte
Adamello

Adamello eller Adamello-Presanella er ei fjellkjede i dei italienske Alpane. Ho er ein del av Dei sørlege kalksteinsalpane og ligg i provinsane Trento og Brescia. Namnet på fjellkjeda kjem frå dei høgaste toppane Adamello og Presanella.

Mellom Adamello-Presanella-gruppa og Ortleralpane i nord ligg Tonalepasset, på andre sida av Ogliodalen (Val Camonica) ligg Bergamoalpane, aust for Campo Carlo Magno-passet og elva Sarca ligg Brentagruppa og i sør ligg Iseosjøen.

Toppar 
Dei største toppane i Adamello-Presanella-gruppa er:

Fjellovergangar 
Dei største fjellovergangane i Adamello-Presanella-gruppa er:

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Adamello-Presanella» frå ,  den 9. november 2007.  

Fjellkjeder i Alpane
Fjellkjeder i Italia
Ivar Bern

Ivar Bern () er ein norsk sjakkspelar. Han er mest kjend for at han vann den 17. verdsmeisterskapen i fjernsjakk i byrjinga av 2006.

Også i nærsjakk er han ein sterk spelar, og vart utnemnd til internasjonal meister i sjakk (IM) av Verdssjakkforbundet FIDE i 1992. 

Ivar Bern vart med i Norges postsjakkforbund i 1986. Han vann Noregsmeisterskapen i postsjakk i 1988. Han vart Internasjonal meister i fjernsjakk i 1991 og Internasjonal Fjernsjakkstormeister i 1993.

Ivar Bern kvalifiserte seg til den 17. VM-turneringa i fjernsjakk ved først å klare ein tredjeplass med 10,5 poeng av 16 moglege i ei VM-semifinale i åra 1989-1995. Dette gav han ein plass i 3/4-dels-finala, der han også tok 10,5 av 16, noko som gav ein fjerdeplass. Ivar Bern var dermed klar for VM-finala som starta i mars 2002. I januar 2006 var VM-turneringa enda ikkje avslutta, men den 7. januar 2006 var det klart at ingen av dei andre deltakarane kunne kome framom han på resultatlista. Ivar Bern hadde då avslutta alle sine parti, også i VM-finalen med 10,5 av 16 moglege. To andre spelarar hadde like mange poeng, men Ivar Bern hadde fleire kvalitetspoeng, og kunne dermed utropast som vinnar. Den 17. VM-turneringa gjekk så langsamt, at vinnaren av det 18. fjernsjakk-VM, Joop van Oosterom, var klar før det var klart at Ivar Bern hadde vunne det 17. VM.
Ivar Bern hadde også eit svært godt resultat med andreplassen i den 7. World Cup-finala, som starta i 1994 og vart avslutta i 2001.

I nærsjakk har Ivar Bern vunne den opne Noregsmeisterskapen 3 gongar, i 1986, 1989 og 1990. I Noregsmeisterskapen i sjakk er dei beste plasseringane tredjeplassar i 1989 og 1990. 

Ivar Bern har vore med på det norske laget i sjakk-OL (lag-VM i sjakk) 3 gongar, i åra 1988 og 1992-1994.

Ivar Bern er medlem i Bergens Schakklub, og har deltatt på klubben sitt lag som vann NM for klubblag i 1994, 1997, 1998, 2000 og 2003. 

Ivar Bern skriv sjakkspalta i Bergens Tidende.

Ivar Bern er utdanna psykolog, og arbeider som skulepsykolog. Ivar Bern har også vore aktiv som gitarist i rockegruppene The Swamp Babies og Syv.

Bakgrunnsstoff 

 Ein omtale av Ivar Bern hos Norges Fjernsjakkforbund
 Ivar Bern sine beste parti på www.chessgames.com
 Ivar Bern sine parti i Noreg hos NorBase
 Ivar Bern sin rating hos verdssjakkforbundet FIDE

Kjelder 
 Øystein Brekke: Norges sjakkforbund 75 år 1914-1989, Norges Sjakkforbund 1989, ISBN 82-991916-0-2
 Olimpbase, database over sjakk-olympiadar mv

Fotnotar 

Bern, Ivar
Internasjonale meistrar i sjakk
Internasjonale fjernsjakkstormeistrar
Verdsmeistrar i fjernsjakk
Folk frå Bergen
Sjakkolympiadedeltakarar
Tornerose

Tornerose er eit eventyr skrive ned i Kassel av Grimm-brørne i 1812. Det er kjent i store delar av Europa, og ein versjon av Charles Perrault blei trykt allereie i 1697. Eventyret er utgangspunkt for eit utal omarbeidingar, mest kjende er kanskje musikkstykket til Peter Tsjajkovskij, og teiknefilmen til Disney-konsernet.

Eventyr
Auruncifjella

Auruncifjella (italiensk Monti Aurunci) er ei fjellkjede sør i Lazio, sentralt i Italia. Dei er ein del av Antiappenninane, ei gruppe som strekkjer seg frå Appenninane til Tyrrenhavet. Dei grensar i nord til Ausonifjella og området Pico og Campodimele, austover til Ausentedalen og i sør til elva Garigliano.

Namnet kjem frå den gamle stamma Aurunci. Fjella består av ein regionspark, Parco Naturale dei Monti Aurunci, oppretta i 1997.

Monti Aurunci består hovusakleg av sprø kalkstein, som vert meir fast mot kysten av Gaeta. Høgda varierer frå åsar til Monte Petrella på 1 533 meter over havet. Andre høge toppar er Redentore (1 252 m) og Monte Sant'Angelo (1 402 m).

Sjå òg 
 Appenninane
 Antiapenninane
 Lazio

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Aurunci Mountains» frå ,  den 9. november 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Parco Naturale dei Monti Aurunci

Appenninane
Fjellkjeder i Italia
Dei bergamaskiske Alpane

Dei bergamaskiske Alpane eller Bergamoalpane (italiensk Prealpi Orobie) er ei fjellkjede i Dei italienske Alpane som er ein del av Dei sentrale Alpane. Dei ligg nord i Lombardia og er kalla opp etter byen Bergamo, som ligg sør for fjella. 

Bergamoalpane strekkjer seg mellom Comosjøen og Iseosjøen. Dei grensar til Addadalen (Valtellina) i nord, og på andre sida ligg Bregaglia- og Berninafjella. I nordaust ligg Ortleralpane på andre sida av Apricapasset. På andre sida av Ogliodalen (Val Camonica) i aust ligg Adamello-Presanella-gruppa.

Toppar 
Dei største fjelltoppane i Bergamoalpane er:

Fjellovergangar 

Dei viktigaste fjellovergangane i Bergamoalpane er:

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Bergamo Alps» frå ,  den 9. november 2007.  
 

Bergamaskiske Alpane
Bergamaskiske Alpane
Lombardia
Berninafjella

Berninafjella (italiensk Massiccio del Bernina) er ei fjellkjede aust i Sveits og nord i Italia som høyrer til Dei sentrale Alpane. Det er ei av dei høgaste fjellkjedene i Alpane og er dekt av mange isbrear. Piz Bernina (4 049 m) er den høgaste toppen og er den austlegaste av fjelltoppane over 4 000 meter i Alpane. Toppen som oftast vert klatra er Piz Palü.

Nordvest for Berninafjella ligg Albulafjella på andre sida av Malojapasset og den øvre Engadindalen. Aust for Berninapasset ligg Livignofjella. Sør for Addadalen (Valtellina) ligg Bergamoalpane og sørvest for Murettopasset ligg Bregagliafjella. Vatnet i Berninafjella vert ført bort via elvane Adda, Inn og Mera.

Berninaalpane vert stundom nytta om både Bernina- og Bregagliafjella. Dette området er merkt av med gult på kartet og «Bernina Alpen».

Toppar 

Dei største toppane i Berninafjella er:

Fjellovergangar 
Dei viktigaste fjellovergangane i Berninafjella er:

Sjå òg 
 Dei sveitsiske Alpane

Kjelde 

Fjellkjeder i Alpane
Fjellkjeder i Sveits
Fjellkjeder i Italia
Engadin
Fjellkjeder i Graubünden
Bregagliafjella

Bregagliafjella er ei fjellkjede av granitt i Graubünden i Sveits og Sondrio i Italia. Ho har fått namn etter den italienske dalen Val Bregaglia (tysk Bergell). Andre namn på fjellgruppa er Val Masino-Alpane og Masino-Bregaglia-Disgrazia, som er hovudryggen. Vicosoprano (1 067 m) er den største busetnaden i den sveitsiske delen av fjella. 

Fjellkjeda er eit populært område for fjellklatring og inneheld toppar som Monte Disgrazia, Piz Cengalo og Piz Badile. 

Ei kabelvogn går frå Pranzaira til Albignasjøen og Albignahytta (2 331 m) ligg 30-45 minutta til fots frå endestasjonen.

Fjelltoppar

Brear 
Største isbrear :

 Fornobreen
 Albignabreen

Galleri

Sjå òg 

 Dei sveitsiske Alpane

Bakgrunnsstoff 
 Bregaglia på SummitPost
 Turistinformasjon 
 Reiseskildring frå Via Bregaglia 
 Panorama av Bregaglia

Kjelde 

 Collomb, Robin G., Bregaglia East, Goring: West Col Productions, 1971
 Collomb, Robin G., Bregaglia West, Goring: West Col Productions, 1984

Fjellkjeder i Graubünden
Fjellkjeder i Alpane
Fjellkjeder i Italia
Fjellkjeder i Sveits
Val Bregaglia
Val Bregaglia

Val Bregaglia (tysk Bergell Tal) er ein dal i Alpane i Sveits og Italia. Elva Mera (eller Maira) renn gjennom dalen som byrjar ved Malojapasset (1815 moh.) som fører over til Engadin (dalen til elva Inn, som igjen fører til Donau) og strekkjer seg vestover til Chiavenna (333 moh.) like etter Mera renn i saman med Liro. Frå her snur han sørover mot Comosjøen. Det meste av dalen ligg i det sveitsiske distriktet Maloja, medan den nedre delen ligg i den italienske provinsen Sondrio.

Bregagliafjella ligg sør for dalen. Dalen er unik fordi han omfattar nedslagsfeltet til tre store elvar, som kvar renn ut i forskjellige hav. Rhinen, som renn til Nordsjøen, Inn, via Donau til Svartehavet og Po som munnar ut i Adriahavet.

Vicosoprano, Stampa, Bondo, Soglio og Castasegna er landsbyar (tidlegare kommunar) på sveitsisk side. Av italienske kommunar finn ein Villa di Chiavenna, Piuro og Chiavenna.

Bakgrunnsstoff 

 
Bregaglia
Bregaglia
Bregaglia
Lombardia
Luino

Luino er ein liten by nær grensa mot Sveits på den austlege bredda av Lago Maggiore i Provinsen Varese i Lombardia i Nord-Italia. I 2005 var innbyggjartalet 14 179.

Historie 

Luino er velkjend for marknaden sin, som vert halde kvar onsdag. Nokre seier at markenaden er den største i Europa. Rundt byen er det også eit imponerande landskap, og Luino er dimed ein populær turistdestinasjon, særleg blant turistar frå Sveits, Tyskland og Nederland.

Jernbanestasjonen i byen er også historisk viktig sidan han står på bana som eingong var den einaste ruta mot St. Gotthard-tunnelen. Både italienske og sveitsiske statsbaner bruker stasjonen i dag.

Økonomi 

Før slutten av 1800-talet hadde Luino vorte ein industriby. Tekstilindustrien var særleg sterk her på grunn av dei mange vassdraga som ein kunne bruke for å produsere kraft til maskineriet. Sveitsiske industrimenn grunnla mange av tekstilfabrikkane i området. Selv om nokre teikn på dette tidlegare næringslivet finst enno i gate- og villanamn i Luino og andre byar i området (f.eks. Villa Hussy i Luino og via Stehli i nabokommunen Germignaga), aktiviteten i sektoren har no minka monaleg.

Eit fenomen som er veldig utbreidd her er grensearbeidet, dvs. folk som bur i distriket og reiser til arbeidet i Sveits kvar dag (på italiensk heiter desse arbeidarane frontalieri). På denne måten har Luino og nabokommunane vorte sovebyar til ein viss grad.

Kjende innbyggjarar 

Folk frå Luino har bidrege mykje til italiensk 1900-talslitteratur. Både forfattaren Piero Chiara og diktaren Vittorio Sereni vart fødde her.

Som unge budde skodespelforfattaren og mottakaren av Nobelprisen i litteratur i 1997 Dario Fo her og i Porto Valtravaglia, som ligg nokre kilometer sør for Luino.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Luino» frå ,  den 9. november 2007.  
 

Byar i Lombardia
Byar i Italia
Dolomittane

Dolomittane (italiensk: Dolomiti; tysk: Dolomiten; friulisk: Dolomitis) er ei fjellkjede i Italia og Alpane. Størstedelen ligg i Belluno, medan resten ligg i Bolzano og Trento og strekkjer seg frå elva Adige i vest til Piavedalen (Pieve di Cadore) i aust. I nord grenser Dolomittane til Pustertal (Val Pusteria) og i sør til Suganadalen (Val Sugana).

Området vert ofte delt inn i Dei vestlege Dolomittane og Dei austlege Dolomittane og grensa mellom dei to går langs linja Val Badia - Campolongopasset - Cordevoledalen (Agordino). Fjellkjeda har meir enn førti isbrear.

Området er ein stor turistdestinasjon som er kjend for skisport, fjellklatring og i nokre tilfelle basehopping. Dei største turistsentera er Rocca Pietore ved dronninga av Dolomittane, Marmolada, i Veneto, Alleghe, Falcade, Auronzo, Cortina d'Ampezzo, Arabba, Ortisei og San Martino di Castrozza.

Under den første verdskrigen gjekk linja mellom dei italienske og austerriksk-ungarske styrkane gjennom Dolomittane. Det finst krigsmuseum i fri luft ved 5 Torri og Lagazuoi. Mange vitjar Dolomittane for å gå Via ferrata. Dette er verna stiar som vart danna under den første verdskrigen. Fleire stiar kalla «Alte vie» går i Dolomittane. Desse lang stiane, med nummer 1 til 8, krev minst ei veke for å gjennomførast og mange hytter, «Rifugi», ligg langs hytte. Den første og kanskje mest kjende er Alta Via 1.

Namnet Dolomittane kjem frå den kjende franske mineralogen Déodat Gratet de Dolomieu som var den første som skildra bergarten, dolomitt, ein type karbonatbergart som har skapt dei karakteristiske formene og fargane til desse fjella.

Store fjelltoppar

Viktigaste fjellovergangar

Bilete

Bakgrunnsstoff 
 Kart over turar og Via ferrata i Dolomittane 
 Monte Piana
 Monte Lagazuoi
 Lago di Sorapiss
 Guide til dei mange skistadane i Dolomittane 
 Consorzio Dolomiti

Kjelde 

Fjellkjeder i Alpane
Fjellkjeder i Italia
Monti Ernici

Monti Ernici er ei fjellkjede sentralt i Italia og ein del av Appenninane i Lazio. Ho grensar til dalane Aniene i nordaust, til Liri i aust og i sør og vest til Cosa og Sacco. Dei er den naturlege grensa mellom Ciociaria og Abruzzo.

Toppane har ei gjennomsnittleg høgd på 2 000 m. Den høgaste av desse er Passeggio (2 064 m).

Kjelde 

Appenninane
Fjellkjeder i Italia
Lazio
Gennargentu

Gennargentu er ei fjellkjede i provinsen Nuoro på Sardinia i Italia. Den høgaste toppen i kjeda er Punta La Marmora, som òg er den høgaste toppen på heile øya med 1 834 meter over havet.

Kjelde 

Fjellkjeder i Italia
Sardinia
Monti Lepini

Monti Lepini er ei fjellkjede i Antiappenninane i Lazio sentralt i Italia. Ho ligg mellom dei to provinsane Latina og Roma. Fjellkjeda grenser i nord til Colli Albani, i aust til Ciociaria, i sør til Monti Ausoni og i vest til Agro Pontino. Den høgaste fjelltoppen er Monte Semprevisa (1 536 m).

Namnet kjem truleg frå det latinske lapis (stein), som referer til kalksteinsbergarten som fjellet består av. I antikken vart området busett av volksarar.

Hagane i Ninfa ligg ved Monti Lepini og det finst òg mange grotter her. Av fugle- og dyreliv finn ein vandrefalk, gåsegribb og gråulv.

Kjelder 

 

Appenninane
Fjellkjeder i Italia
Lazio
Dei lepontinske Alpane

Dei lepontinske Alpane (fransk Alpes lépontines, tysk Lepontinische Alpen, italiensk Alpi Lepontine) er ei fjellkjede sentralt i Alpane. Ho ligg i Sveits (Valais, Ticino og Graubünden) og Italia (Piemonte). Furkapasset, St. Gotthard-passet og den øvre Rhônedalen ligg mellom fjellkjeda og Bern-Alpane. På andre sida av Rhônedalen ligg Uri-Alpane, medan Simplonpasset ligg mellom fjellkjeda og Wallis-Alpane. Vorderrheindalen og Oberalppasset ligg mellom fjella og Glarus-Alpane. På andre sida av Splügenpasset ligg Dei sentrale Alpane (Oberhalbsteinfjella).

Vatn Dei lepontinske Alpane renn ned via elvane Rhône i vest, Reuss i nord, Rhinen (Vorderrhein og Hinterrhein) i aust og Ticino og Toce i sør.

Simplontunnelen, som går frå Brig til Domodossola, St. Gotthard-tunnelen (frå Andermatt til Airolo) og San Bernardino-tunnelen er viktige transportårer.

Den austlege delen av Dei lepontinske Alpane frå St. Gotthard-passet til Splügenpasset vert stundom kalla Adula-Alpane.

Fjelltoppar 

Dei høgste fjelltoppane i Dei lepontinske Alpane er:

Fjellovergangar 

Dei viktigaste fjellovergangane i Dei lepontinske Alpane er:

Brear

Dei største isbreane er:

Griesbreen
Paradiesbreen
Basòdinobreen

Sjå òg

Dei sveitsiske Alpane

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Lepontine Alps» frå ,  den 10. november 2007.  
 

Fjellkjeder i Alpane
Fjellkjeder i Sveits
Fjellkjeder i Italia
Fjell i Piemonte‎
Fjellkjeder i Graubünden
Fjell i Ticino
Fjell i Valais
Romsonden Phoenix

Phoenix var ein romsonde og del av Mars Scout-programmet til NASA. Han vart skoten opp den 4. august 2007, og landinga nær polområdet i Vastitas Borealis på Mars vart stadfest vellukka den 26. mai 2008.. Siste signalet frå Phoenix vart motteke 2. november 2008, og åtte dagar seinare, 10. november, vart sonden erklært tapt av NASA. Då hadde sonden vore operativ på Mars i meir enn fem månader.

Landinga til Phoenix er den sjette vellukka landinga på Mars og var den fyrste marssonden som nytta motorisert nedstiging sidan Viking-sondane tidleg på 1970-talet.

Prosjektet var leitt av Lunar and Planetary Laboratory ved Universitetet i Arizona under styring av NASA. Alt i alt var prosjektet eit samarbeid av universitet frå USA, Canada, Sveits, Danmark og Tyskland, NASA, Den kanadiske romfartsorganisasjonen og private selskap frå luftfartsindustrien.

Vitskaplege mål 

Ferda hadde to mål: 
 studera den geologiske historia til vatnet i området, slik at ein kan få informasjon om tidlegare klimaforandringar på Mars
 finna prov for ei eventuell leveleg sone i grensa mellom jord og is der mikrobar kan eksistera.

Instrumentpakka på Phoenix var i stand til å avdekkja informasjon om den geologiske historia til nordpolregionen på Mars, og ei eventuell biologisk historie.
Sidan Phoenix var den første ferda til å returnera data frå overflata i polarområda kom Phoenix med eit sterkt bidrag til Mars-strategien hjå NASA: «Fylg vatnet». Marspolane inneheld store mengder vassis.

Landar 

Ein valde ein landar i staden for ein marsrover, av di:

 Kostnadene vart reduserte når ein kunne bruka utstyr frå ein romsondeferd som vart avlyst
 Ein trur at området der Phoenix landa er lite variert, difor er det av liten verdi å ha eit mobilt laboratorium.
 Utstyrsvekta som trengst for å gjera Phoenix mobil kan i staden brukast på fleire og betre vitskaplege instrument

Bilete

Bakgrunnsstoff 

 Phoenix' heimeside
 Oppsumering av prosjektet  hos JPL
 Phoenix sin profil  hos NASAs Solar System Exploration
 Universitetet i Oslo (UiO) si side om Phoenix

Kjelder 

Phoenix
Tollegang

Tollegangar finn vi på robåtar med tollepinnar.

Ordet kan ha noko ulik tyding.

 På Aust- og Sørlandet meiner ein dei to tollepinnane som held på plass åra når ein ror. Trestykket som tollepinnane står i og som åra ligg på er oftast medrekna til tollegangen. Tollegangen kan vere utforma av eit trestykke med to oppståande tollar som erstattar tollepinnane. Årehaldarar av heilstøypt plastikk kan verte kalla tollegangar.

 I områda nordanfjells der tollepinnar er vanleg meiner ein ei tjukk list som går på langs etter ripa så langt som der er tollepinnar. Tollegangen ligg oftast opp på vaterbordet. Tollepinnane står gjennom tollegangen.

Robåt
Treting
Trebåtar
Dei liguriske Alpane

Dei liguriske Alpane er ei fjellkjede i Italia. Dei utgjer den sørvestlegaste delen av Alpane, og sør for Colle di Cadibona ligg Apenninane. Vest for Col de Tende ligg Dei maritime Alpane. Fjellkjeda dannar grensa mellom regionane Piemonte i nord og Liguria i sør.

Dei liguriske Alpane vert drenert via Tanaro og andre sideelvar til Po på Piemonte-sida og av fleire mindre elvar som renn direkte ut i Middelhavet på den liguriske sida. 

Dei høgaste toppane i Dei liguriske Alpane er Punta Marguareis (2651 moh) og Monte Mongioie (2630 moh). Det er fleire andre toppar over 2000 meter. 

Fjellovergangar i Dei liguriske Alpane:

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Ligurian Alps» frå ,  den 10. november 2007.  
 

Liguriske
Liguriske
Fjell i Piemonte‎
Liguria
Livigno-Alpane

Livigno-Alpane er ei fjellkjede i Alpane, aust i Sveits og nord i Italia, rundt den italienske landsbyen Livigno. Ho vert rekna som ein del av Dei sentrale Alpane. 

Livigno-Alpane grensar til Berninafjella i sørvest på andre sida av Berninapasset, til Albulafjella i nordvest på andre sida av den øvre Engadindalen, til Sesvennafjella i nordaust ved Ofenpasset og Val Müstair og frå Ortler-Alpane i aust ved den øvre Addadalen (Valtellina) og Stelviopasset. 

Av elvar som renn frå Livigno-Alpane finn ein Adda, Inn og Rom (sideelv til Adige).

Fjelltoppar 

Dei største fjelltoppane i Livigno-Alpane er:

Fjellovergangar 
Dei viktigaste fjellovergangane i Livigno-Alpane er:

Sjå òg 
 Dei sveitsiske Alpane

Kjelde 

Fjellkjeder i Alpane
Fjellkjeder i Sveits
Fjellkjeder i Italia
Fjellkjeder i Graubünden
Mons Massicus

Mons Massicus er ei fjellkjede i Italia i området til aurunkarane i antikken, på grensa mellom Campania og Latium.

Ho strekkjer seg sørvestover frå vulkansystemet Rocca Monfina og til sjøen. Ho ligg mellom dei nedre delane av Liris og sletta i Campania. Ho består av kalkstein med lag av vulkanske massar og var ein gong ei øy. Den høgaste toppen er 811 meter over havet. 

I antikken vart fjellområdet svært kjend for vinen som vart produsert her. Det var akkurat plass til ein veg ved kysten og ved passet låg den aurunkiske byen Vescia (truleg i fjellsida). Denne byen forsvann i 314 f.Kr. etter tap for ausonarane. Sinuessa vart grunnlagd ved kysten i 312 f.Kr. og ein koloni vart grunnlagd her i 295 f.Kr..

Kjelde 

Fjellkjeder i Italia