alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Giovanni Antonio Pandolfi Mealli

Giovanni Antonio Pandolfi Mealli (fødd rundt 1620; død rundt 1669) var ein italiensk komponist og fiolinist.

Den einaste opplysinga som finst om Mealli er ei oppføring i regnskapene til det habsburske hoffet i Innsbruck som fortel at han hadde ei årsløn på 200 gulden. 

Av Mealli sin musikk er det berre bevart to samlingar kvar med seks sonatar for fiolin og generalbass. Opus 3 er dedisert fyrstinne Anna di Medici og opus 6 erkehertug Siegmund Franz. Dei einskilde sonatane ber namn etter musikarar ved hoffet, som til dømes La Viviana (Antonio Maria Viviani), La Castelle (Antonio Castello), La Cesta (Antonio Cesti).

Sonatane til Mealli er eit tidleg døme på ei stilretning som blir kalla stylus phantasticus.

Bakgrunnsstoff 
 Notar: Sonater op. 3 og op. 4 på websida til Musikland Tirol

Italienske komponistar
Barokkomponistar
Fødde på 1600-talet
Døde på 1600-talet
Tore Skoglund

Tore Skoglund () er ein norsk forfattar, journalist og komikar. Han arbeidde ei tid i jordbruk, fiskeri og anlegg, før han vart journalist i , og deretter i Nordlys og A-pressa i Oslo. Han har arbeidd for NRK i ei årrekkje, først i samarbeid med Arthur Arntzen, dinest med programma Du skal høre mye... frå restaurant «Rorbua» i Tromsø, laurdagsserien Helan og Helan med Knut Borge, og dessutan Dansegalla frå ulike dansehallar, og radioserien Før ørene faller av med Leif Erik Forberg på P2.

Utgjevingar 
 Myke poter og kvasse klør : Pussycats, 1987
 Du skal flire mye før kjeften revner, med Svein Nymo, 1988
 Flir mer!, 1989
 Tre herrer - Helt bortreist, med Knut Smistad og Arnulf Eilertsen, 1990
 Draugen, med Sonja Westrheim og Hans Kristian Eriksen, 1992
 På kanten, med Alf Tande Petersen., 1992
 Kjære skrythals, med Knut Borge, 1994
 Kjære landsmenn, med Knut Borge, 1995
 Humør-mixtur, 1996
 Hilmars verden, 1999
 Skoglunds favoritter, 2000
 Uhørt, Tore Skoglund intervjuer Tore Skoglund, 2003
 Alt for Norge - og vel så det, med Knut Borge, 2005

Utmerkingar 
 Æresviking av Bjarkøy

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Tore Skoglund» frå , den 25. april 2012.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Nettstaden til Tore Skoglund 
 Digitaliserte bøker av Tore Skoglund hjå Nasjonalbiblioteket

Programleiarar for NRK
Journalistar i norske lokalaviser
Norske komikarar
Forfattarar frå Troms
Opphavleg omsett med Apertium
Gunvor Stornes

Gunvor Stornes () var ein norsk forfattar og lyrikar representert i ei rekkje antologiar. Stornes stifta Helgeland litteraturlag, og var ein av initiativtakarane til Nordnorsk Forfatterlag i 1972. Stornes var og så medlem i Den norske Forfatterforening. 

Ho fekk Blixprisen i 1991.

Utgjevingar
Bryte demningar, dikt 1975
Kari Svingen, barnebok, 1975
I ljos og skugge, dikt, 1976
Kari får ei venninne, barnebok, 1976
Kari, stor jente, barnebok, 1977
Tre pjuskete bekkeblomar, dikt, 1977
Er du lukkeleg, Martin?, barnebok, 1979
Samer og nybyggere på Helgeland', Sakprosa 1979Kopplammet og andre barnesoger, barnebok, 1980Kari og minne-eska, barnebok, 1982Anne og Laila på fisketur, barnebok, ill. av Aashild Havåg, 1983Tre tråder i veven : tre stemmer fra nord'', dikt, saman med Olga Johnsen og Sussi H. Gabrielsen, 2010

Utmerkingar

Blixprisen, 1991
Statens stipend for eldre fortente kunstnarar, 2004

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Bøker av Gunvor Stornes digitalisert hjå Nasjonalbiblioteket
 Utgjevingar av Gunvor Stornes i Biblioteksøk

Kjelde 
Denne artikkelen bygger på «Gunvor Stornes» frå ,  den 25. april 2012.  
 

Folk frå Hemnes
Forfattarar frå Nordland
Norske lyrikarar
Norske barnebokforfattarar
Norske skjønnlitterære debutantar i 1975
Nynorskforfattarar
Nynorsk i Nord-Noreg
Vinnarar av Blixprisen
Opphavleg omsett med Apertium
N/A

N/A er ei engelsk forkorting og tydar «not applicable» (ikkje aktuelt) eller «not available» (ikkje tilgjengeleg eller finst ikkje, i tydinga «ingen informasjon»). Forkortinga vert ofte nytta i skjema og tabellar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «N/A» frå ,  den 22. april 2012.  
 
 korrekturavdelingen.no - Forkortelser

Tobokstavsforkortingar
Engelske ord og uttrykk
Sotalbatross

Sotalbatross, Phoebetria fusca, er ein stor sjøfugl i albatrossfamilien. Arten hekkar på sub-antarktiske øyar i Sør-Atlanteren og Indiahavet, og har elles utbreiing til havs i Sørishavet frå Sør-Amerika til Australia. Saman med gråalbatross utgjer han den biologiske slekta Phoebetria.


Skildring 
Dette er ein mellomstor albatross med kroppslengd på 85 cm, og vengespenn på to meter. Vaksne har kroppsmasse som varierer frå 2,1 til 3,4 kg. Han er sotbrun med mørkare sjatteringar på sidene av hovudet. Han har ein kvit, tynn halvmåneforma ring over og bak auget. Nebbet er svart med ei gul linje langs underkjeven, nebblengda er 112 mm. Ungfuglane liknar på vaksne. Vaksne sotalbatrossar skil seg frå vaksne gråalbatross ved at sotalbatross har mørkare fjørdrakt. 

Dietten består av blekksprut, krepsdyr, blekksprut, fisk og åtsel.

Sotalbatrossen er ein kolonirugar, men ikkje i same grad som andre albatrossartar. Koloniane består vanlegvis av 50-60 par. Dei byggjer reira på fjellhyller og i bratte skrenter. Dei gjer freistnad på hekking annakvart år.

Denne albatrossen hekkar på øyar i det sørlege Atlanterhavet, først og fremst Gough Island og Tristan da Cunha, dessutan i Indiahavet, bl.a. på Prince Edwardøyane og Crozetøyane. Dei beitar til havs nord til ca. 30° S.

Kjelder 
 Denne artikkelen byggjer på «Sooty Albatross» frå , den 22. april 2012

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 Videoar, bilete og lydopptak av sotalbatross hos Internet Bird Collection

Albatrossfamilien
Jean Siméon Chardin

Jean Siméon Chardin () var ein fransk målar. 
Han høyrde til rokokko-tida i fransk kunsthistorie, men  braut med den samtidige stilen til fordel for ein meir realistisk retning.

Han dyrka det enkle både i interiørbilete og stilleben. Bileta hans er for det meste sjangerscener frå fransk kvardagsliv på 1700-talet, framstilt i ein livaktig og røyndomsnær stil som inspirerte seinare franske kunstmålarar som Gustave Courbet og Édouard Manet.

Liv og gjerning

Chardin var fødd i Paris og budde i byen livet ut. Faren var møbelsnikkar og høyrde såleis til den lågare borgarskapen. Chardin gjekk i lære hos historiemålaren Pierre-Jacques Cazes. Denne brukte kopiering av gamle koparstikk som undervisningsmetode. Etter ein tid fekk Chardin litt hjelp til å blande fargar av ein annan målar. Stort sett lærde han seg målekunsten utan hjelp av anna enn det han kunne sjå på museum og andre stader. Som sjølvlærd var han lite oppteken av tilhøva kring kunsthistoria, som kunstakademia la slik vekt på.

Chardin vart oppmoda om å syne nokre av stillebena sine på ei utstilling der andre unge målarar deltok. Bileta vakte merksemd og han fekk tilbod om å stille dei ut på «Grand Salon», hovudforumet i Paris for etablert kunst. Trass i at motiva var borgarlege og enkle, noko som braut med det rådande kunstsynet, vart han i 1728 medlem av det franske akademiet. Mange av arbeida til Chardin er pastellar, ei kunstform der han var svært dyktig.

Chardin stilte ut regelmessig og fekk ofte omtale i pressa. Tidleg fekk han suksess og vart vide kjend i fødebyen og i heimlandet, kanskje takka vere den omfattande distribusjonen av verka hans i form av trykk og etsingar. Bileta vart kopiert og trykt i store opplag, som også vart populære hos småborgarskapen.

Galleri

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jean Siméon Chardin» frå ,  den 22. april 2012.

Bakgrunnsstoff

Kunstnarar frå Paris
Rokokkomålarar
Sotho

Sotho, eller sesotho som det blir kalla av sine eigne talarar, er eit bantuspråk som blir tala av basothoar i Sør-Afrika og Lesotho. Det er offisielt språk i begge landa. I Lesotho er sotho majoritetsspråk og blir tala av rundt åttifem prosent, medan i Sør-Afrika er rundt åtte prosent av innbyggjarane sothotalande. Til saman har språket mellom seks og sju millionar talarar.

Klassifisering 
Sotho høyrer til sotho-tswana-språkgruppa av bantuspråk. Språket er også kjend som sørleg eller sør-sotho, og utgjer ei grein av språkgruppa. Nord-sothospråka eller sepedi er ei anna grein snakka i Sør-Afrika, medan den siste er setswana som blir tala i Sør-Afrika og Botswana.

Grammatikk 
Sotho er eit agglutinerande språk som byggjer opp ord ved hjelp av affiks og bøyingar.
Det er eit SVO-språk med subjekt-verbal-objekt som standard setningsoppbygging. Rekkjefølgja kan endrast for å leggja vekt på ulike delar av predikatet.

Substantiv blir delte inn i 18 ulike ordklassar som blir markerte med ulike prefiks. Som andre bantuspråk har sotho samsvarsbøyiing mellom dei ulike ordklassane og verb, pronomen og adjektiv.

Skriftspråk 

Sotho blir skrive med det latinske alfabetet. Skriftspråket blei først utvikla på 1800-talet av misjonærar frå Société des missions évangéliques de Paris til bibelomsetjingar. Skriftspråket blei dermed påverka av fransk ortografi.
 
Rettskrivinga i Lesotho og Sør-Afrika skil seg noko frå kvarandre i mellom anna val av bokstavar, uttrykking av nasalar i stavingsbyrjingar og i mindre grad i orddeling. I oversynet under er det brukt sørafrikansk ortografi.

Sotho-alfabetet

Litteratur 
Sotho har ein rik munnleg litteratur som omfattar myter, epos, soger, historiske hendingar, dikt, songar og ordtak.
Desse tekstane blei først skrivne ned av europeiske misjonærar frå 1830-talet. Eit døme på ei viktig samling sothosoger er  Litsomo tsa Basotho ('Sogene til basothoane') som blei gjevne ut i to delar av presten E. Jacollett i 1909  og 1911.

Av nyare litteratur kan nemnast romanen Chaka av Thomas Mofolo frå 1925, som er omsett til fleire språk.

Bakgrunnsstoff 
Sesotho Online

Kjelder 
Sesotho Publications ved Sesotho Online
Denne artikkelen bygger på «Sotho language» frå ,  den 22. april 2012.  
 
Denne artikkelen bygger på «Sotho orthography» frå ,  den 22. april 2012.  
 

Bantuspråk
Språk i Lesotho
Språk i Sør-Afrika
Einskildspråk
Adam Elsheimer

Adam Elsheimer, () var ein tysk målar under barokken. Han var frå Frankfurt am Main, men døydde i Roma.

Liv og gjerning

Elsheimer vart i første omgang utdanna hos Philipp Uffenbach i heimbyen Frankfurt am Main. Sidan vart han påverka av dei nederlandske landskapsmålarane. Framfor alt utvikla han sin eigen stil i Roma, der han slo seg ned i 1600 og budde til han døydde, ti år seinare.

Elsheimer måla for det meste landskap med bibelske, mytologiske eller sjangernære emne i små format. Figurane er ofte velkomponerte i høve landskapet. Mellom hans eldre måleri merker ein seg Den heilage familien med Johannes døyparen frå før 1600.

I seinare år tok Elsheimer inn det italienske stillandskapet med ruinar og liknande. Gjennom påverknad frå den italienske chiaroscuro-retninga, med målaren Caravaggio i fremste rekke, studerte Elsheimer den dunkle lyssettinga og nådde på det viset fram til ein djup og stemningsfull verknad. Bilete av det slaget vart hans fremste verk frå dei seinare åra; så som Den miskunnsame samaritanen, Gjetar som blæs på skalmeie og ulike motiv frå Tivoli.

Elsheimer var også ein dyktig teiknar og etsar. I sine grafiske blad let han landskapsmotiva få ein meir framståande plass enn i måleria. I Roma, der kunsten hans aldri fekk noko verkeleg gjennombrot, kom han likevel til å påverke andre kunstmålarar. Mellom desse var Pieter Lastman, Peter Paul Rubens og seinare Claude Lorrain. Gjennom Lastman kom Elsheimer også til å få innverknad på Rembrandt sin målarkunst.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Adam Elsheimer» frå ,  den 22. april 2012.

Bakgrunnsstoff

Tyske målarar
Barokkmålarar
Folk frå Frankfurt am Main
Distanseriding

Distanseriding er ein hestesport som går ut på å ri ein gitt distanse på kortast mogleg tid, eller på idealtid. Hestar som deltek i distanseritt vert kontrollerte av veterinær før, etter og under rittet. Hestar som ikkje kjem gjennom veterinærkontrollen vert diskvalifisert. Dei kortaste og lettaste distansane er på 30 km og dei lengste er på over 160 km. Arabarhest er eit døme på ein hesterase som ofte hevdar seg i distanseritt, men alle hestar i normal kondisjon kan nyttast.

Kjelder
Om distanseriding på NRYF sine nettsider 
En fjording blant arabere, Aftenbladet 16. november 2007

Hestesport
Riding
Stylus phantasticus

Stylus phantasticus (òg stylus fantasticus, dvs «fantastisk stil») er ei stilretning innan barokkmusikken. Opphavet ligg hos seinrenessansekomponisten Claudio Merulo og nådde høgdepunktet i den nordtyske orgelskulen mot slutten av 1600-talet.

Særmerkt for verk i denne stilen er eit dramatisk spel avleiia av improvisasjonspraksisen i tida, der korte, varierte og til dels dissonante og bisarre figurar, ekstremt kromatiske passasjar og raske løp blir knytte saman på originale måtar. Dette skjer gjennom bruk av ostinate strukturar som soloinstrumenta utviklar kompleks kontrapunktikk over, ikkje ulikt improvisasjonspraksisen i jazzmusikken.

Andre pionerar i denne stilen er ved sida av Merulo Girolamo Frescobaldi (1583–1643), Giovanni Antonio Pandolfi Mealli (ca. 1620–1669) og Johann Jakob Froberger (1616–1667). Stilen når sitt høgdepunkt i ulike sonatar av Heinrich Ignaz Biber, Dietrich Buxtehude og Francesco Maria Veracini. Eit imponerande døme er Johann Sebastian Bach sin Kromatisk fantasi og fuge i d-moll (BWV 903). Òg Bach-sønene heldt fram med denne tradisjonen.

Omtalar frå stilen si nære samtid 
Johann Mattheson skreiv i Der Vollkommene Capellmeister (Hamburg 1739): «Stylus phantasticus er den aller friaste og ubundne satsen og spelemåten som ein kan tenke seg då ein snart støyter på det eine eller andre innfallet og då det blir presentert særs uvanlege passasjar, skeiv ornamentikk, snurrige vendingar og utbroderingar utan eigentleg å akte på takt og tone; snart snøgt snart nølande; snart ein- snart mangestemmig; snart òg for ei kort stund etter taktslaget: utan omsyn til klangen; men heller ikkje utan å ville vere til hugnad, til å overraske og forundre.»

Johann Joachim Quantz skreiv: «I denne stilen finn ein snarare skamløyse og forvirra tankegang enn atterhald, fornuft og orden.»

Referansar og fotnotar 

Barokkmusikk
Den nordtyske orgelskulen

Den nordtyske orgelskulen er ein stilretning innan orgelmusikken som oppstod i Nord-Tyskland på 1600-talet og som hadde si største blømingstid rundt midten av 1700-talet.

Føresetnader for stilen var på den eine sida påverknad frå Nederlanda, spesielt gjennom organisten Jan Pieterszoon Sweelinck i Amsterdam, på den andre utviklinga innom orgelbyggarkunsten, framfor alt takka vere Hans Scherer den eldre, Hans Scherer den yngre og Arp Schnitger. Senteret for stilen var ved sida av Hamburg framfor alt Lübeck, Bremen, Lüneburg og Stade, og trass namnet hadde rørsla representantar i Danmark og Sverige.

Dei mest kjende representantane for den nordtyske orgelskulen er:

 Hieronymus Praetorius (1560–1629)
 Jacob Praetorius den yngre (1586–1651)
 Heinrich Scheidemann (1596–1663)
 Franz Tunder (1614–1667)
 Matthias Weckmann (1621–1674)
 Johann Adam Reincken (1643–1722)
 Dietrich Buxtehude	(1637–1707)
 Vincent Lübeck (1654–1740)
 Georg Böhm (1661–1733)
 Nicolaus Bruhns (1665–1697)
 Johann Nicolaus Hanff (1665–1711/12)

Barokkmusikk
Hardbakke skule

Hardbakke skule/Solund ungdomsskule er ein kombinert barne og ungdomsskule som ligg på Hardbakke i Solund kommune i Vestland. Skulen har i 2012 109 elevar og 22 tilsette.

Kjelde 
 Skulane i Solund 

Solund kommune
Skular i Vestland
Jean-Baptiste Greuze

Jean-Baptiste Greuze () var ein fransk kunstmålar, frå Tournus i departementet Saône-et-Loire.

Liv og gjerning
Greuze studerte i Lyon og ved kunstakademiet i Paris. Han vart første gongen lagt merke til med sjangermåleriet Familiefar som les Bibelen for borna sine. Mot slutten av 1755 reiste Greuze til Italia, lengste tida oppheldt han seg i Napoli. Etter han kom tilbake til Frankrike i 1757 måla han italienske studiar, men heldt seg elles nært opp til rokokko-stilen. 

Greuze var ein banebrytar for sjangermåleriet, med forteljande innhald og moraliserande formål. Påverka av Denis Diderot søkte han i kunsten å lovprise dygd og gode seder. Han måla den gamle familiefaren som velsignar sonen og festmøya hans (L'accordée de village), faren som forbannar sonen sin og sonekona (La malédiction paternelle), og korleis desse begge angrande vender heim og finn faren liggjande død på sitt leie (Le fils puni). Alt saman er skildra med teatralsk oppstilling, djup sentimentalitet og store fakter.

Det programmessige i motivvalet til moral-måleria har vore sett som oppstylta og tomt, deklamasjon utan kjerne. Mest omtykt vart Greuze for dei unge jentene han måla med sjangerarta oppfatning, til dømes Den knuste krukka, Mjølkejenta og Enka. Med store undrande auge, svulmande lepper, kokett positur, alltid barbarma og bararma, er desse unge damene tiltrekkande nok, men naiviteten deira verkar meir spelt enn fullt ut truverdig.

Greuze måla gode portrett; som av Christoph Willibald Gluck, Saint-Just og av Napoleon som førstekonsul. Revolusjonen fann dygdene som Greuze måla for upassande, så då det nye hundreåret kom, hadde Greuze overlevd seg sjølv. Han hadde då gått tilbake til klassiske emne som skulle passe til den nye, alvorsfulle tida. Til og med prøvde han seg på motiv som Arbeidar som setter hakka i handa til sonen (1801), samstundes som han laga Den egyptiske Maria angrar. Så seint som 1804 stilte han ut på salongen.

Han døydde i Paris i 1805.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jean-Baptiste Greuze» frå ,  den 22. april 2012.  
 

Franske målarar
Antonio Gaztañeta

Don José Antonio Castañeta eller José Antonio de Gaztañeta () var ein baskisk-spansk viseadmiral og skipsbyggar. 

Han er mest kjend som viseadmiralen som kommandert den spanske middelhavsflåten i slaget ved Kapp Passaro mot Storbritannia den 11. august 1718 utanfor kysten av Sicilia. Castañeta tapte slaget. 

Det største bidraget sitt til den spanske marinen var derimot som skipsbyggar. Han var ein oppfinnar som baserte utforminga av skipa sine på vitskap. Han var opphavet til reformeringa av den spanske marinen på 1700-talet. Somme av elementa hans vart òg kopiert av britane og nederlendarane. 

Under den spanske arvefølgjekrigen (1701–1714) var han ikkje involvert i krigføring, men bygde skip. Han grunnla det kjende skipsverftet El Astillero. I den påfølgjande kvadrupelalliansekrigen vart han leiar for flåten som segla den spanske armeen under markien av Lede til Sardinia og Sicilia, der han altså tapte slaget ved Kapp Passaro. Han vart skadd i ein fot og teken til fange av britane. Han vart sleppt fri ganske raskt og fekk ikkje skulda for nederlaget då han kom attende til Spania, sidan slaget vart rekna som ei svikefull handling av britane. 

Han vart forfremma til generalløytnant i 1720 og vart leiar for den spanske sølvflåten. Under den engelske-spanske krigen i 1727 fekk han hemn då han sneik ein flåte med verdiar for 31 millionar pesos ombord forbi den britiske blokaden av Porto Bello. Då han nådde fram til Spania gav kong Filip V av Spania han store verdiar, men kort tid etter døydde brått Gaztañeta den 5. februar 1728.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Antonio Castañeta» frå , den 22. april 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
Den spanske versjonen av artikkelen.
 Well-known people from Mutriku 
 

Baskarar
Spanske admiralar
Folk frå Gipuzkoa
Vicomte

Vicomte (mannleg form) og vicomtesse (kvinneleg form) er ein arveleg høgadeleg tittel i fleire europeiske land. Ein vicomte er normalt rangert under grevar/jarlar, og over baronar.

Ordet kjem frå latin vicecomes via gammalfransk visconte, som tyder «visegreve» . Tidlege vicomtar fekk normalt tittelen tildelt på livstid, slik at dei fekk privilegia til ein greve utan at dette gjekk i arv. Etter kvart vart tittelen arveleg, og privilegia var normalt mindre enn dei ein greve eller jarl fekk.

I Nederland, Belgia og Tyskland har ein brukt tittelen borggreve med tilsvarande rang.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Vicomte» frå ,  den 22. april 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

 
Adelstitlar
Friherre

Friherre (tysk Freiherr, finsk vapaaherra) er ein adelstittel som blir brukt i den tyskspråklege delen av Europa inkludert dei baltiske statane og heile Austerrike-Ungarn, i Sverige, Finland og i noka grad òg Danmark(-Noreg). Han blir rekna som likeverdig med baron, og friherrar blir normalt òg tiltalt som «baron».

I Skandinavia blir både kona til ein friherre og døtrene hans kalla friherrinner eller baronesser. I det tyskspråklege Europa blir kona til friherren kalla Freifrau og døtrene hans Freiherrin (ofte forkorta til Freiin).

I korrekt, skriftleg omtale plasserer ein tittelen på dansk, norsk og tysk mellom for- og slektsnamnet, utan komma (Førenamn friherre Slektsnamn). På svensk blir han oftare plassert føre namnet (Friherre Førenamn Slektsnamn).

Den rangen både baronar og friherrar har, blir kalla friherreleg stand.

Det finst rangkroner for friherre/baron. Utforminga til rangkrona varierer mellom dei ulike landa og tidsperiodar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Friherre» frå ,  den 22. april 2012.  
 

Adelstitlar
Farewell Spit

Farewell Spit er ei smal landtunge danna av sand på nordenden av Sørøya på New Zealand. Maoriane kallar tunga  Tuhuroa, og ho strekkjer seg austover frå Cape Farewell, det nordlegaste punktet på øya. Ho ligg om lag 50 km nord for Takaka og 20 km frå Collingwood.

Landtunga dannar den nordlege sida av Golden Bay og er den lengste sandtunga på New Zealand. Ho strekkjer seg om lag i 26 km lengde over havflata og held fram 6 km vidare under vatn. Ho går frå vest mot aust og er danna av fin gyllen sand - medan Cape Farewell vest for denne landtunga for det meste er sett saman av kvartssandsteinarter frå sein krittid, til dømes silikat, men med spor av andre tunge mineral, granat, ilmenitt, magnetitt og pyroksen. Klippene er utsette for erosjon og vert til fin sand som boren av havstraumane dannar Farewell Spit lenger mot aust.

Nordsida av dynene er brattare og ustabil fordi ho heile tida vert utsett for dei dominerande vestlege vindane som i gjennomsnitt er over 25 km/t sterke. Sørsida, som vender mot Golden Bay er meir stabil, og for ein stor del dekt med vegetasjon. Tidevatnet kan trekkja seg så mykje som sju km og avdekkja om lag 80 km² gjørmegrunn; eit rikt beiteområde for dei mange sjøfuglane i området, men også ei dødsfelle for dei mange stranda kvalane her.

Menneskeleg bruk 

Abel Tasman var i 1642 den første europearen som såg landtunga, og han kalla henne Sand Duining Hoeck. Kaptein James Cook var den neste europearen i 1770,, og teikna Farewell Spit som ei breid halvøy på karta sine. Han namngav det nærliggjande Cape Farewell, og namnet heldt seg, dei tidlege europeiske nybyggjarane kalla frå først av sandbankane Cape Farewell Spit, før dette vart korta ned til det noverande namnet. Det var det siste av landet James Cook såg då hanforlet New Zealand og segla til Australia mot slutteen av den første sjøreisa si.

Fyrtårnet i enden av landtunga vart første gongen tent i 1870. Den siste fyrvaktaren forlet fyret i 1984, då det vart gjort automatisk.

Farewell Spit vert administrert av Miljøverndepartementet (Department of Conservation) som eit reservat av internasjonal interesse for sjøfuglar og dyreliv elles. Det vide området innanfor er eit våtmarksområde med marskland, opne mudderflater, brakkvass-sjøar og forblåste sanddyner. Bortsett frå eit lite område ved rota av landtunga er ho stengd for publikum, utanom for organiserte turar.

Turane gir høve til å hoppa frå ei sanddyne, og å vitja fyrlykta og havsulekolonien. Sørsida av Farewell Spit er heim til mange tusen sjøfuglar, mellom desse lappspove, skeivnebblo, langnebbspove og steppelo, men er også ein stad der kvalar ofte strandar, oftast grindkvalar. Nordsida grensar til Tasmanhavet.

Skipsforlis 
Skipet «Queen Bee» gjekk på grunn utanfor Farewell Spit i 1877 og SS «Port Kembla» gjekk på ei mine 17 km utanfor og sokk i 1917.

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Farewell Spit» frå ,  den 22. april 2012.  

Tasman på New Zealand
Halvøyar på New Zealand
Farewell Spit