Anders Jahres kulturpris

Anders Jahres Kulturpris er ein årleg utdelt pris som skal vera ei heiderspåskjøning for framifrå arbeid i fyrste hand for norsk kulturliv. Prisen har vorte delt ut sidan 1990. Kvart år vert det plukka ut ein eller to vinnarar som kvar får eit pengebeløp, eit diplom og ein statuett laga av Nils Aas. I 1996 vedtok ein å også dela ut Anders Jahres Pris for Yngre Kunstnere. Vinnaren av Anders Jahres Kulturpris vert beden om å peika ut ein yngre talentfull kunstnar til å motta Anders Jahres Pris for Yngre Kunstnere, til regel innan sitt eige verkefelt. Prisen vert delt ut av Anders Jahres Humanitære Stiftelse etter innstilling frå eit utval oppnemnd av stiftinga.

Frå 2017 har prisbeløpet vore 1,5 millionar kroner som ein fordeler til vinnarane. Før dette var beløpet i fleire år på 1,2 millionar kroner som normalt blei fordelt med 500 000 kroner til kvar av de to vinnarane av hovudprisen og 100 000 kroner til kvar av dei to vinnarane av juniorprisen.

Prisvinnarar 
 1990
 — Asbjørn Aarnes for si litteraturforsking og formidling 
 — Nils Aas, bilethoggar
 1991
 — Mariss Jansons, dirigent
 1992
 —Benny Motzfeldt, glaskunstnar og biletkunstnar
 — Halldis Moren Vesaas, lyrikar og gjendiktar
 1993
 —Robert Levin, pianist
 — Stein Mehren, lyrikar og samtidskritikar
 1994
 —Jakob Weidemann, biletkunstnar
 1995
 — Jan Garbarek, saksofonist
 — Ingrid Bjoner, songar
 1996
 — Liv Ullmann, scene- og filmkunstnar
 — som utpeika juniorprisvinnar Gjertrud Jynge, skodespelar 
 1997
 —Gordon Hølmebakk, skjønnlitterær kulturformidlar
 — som utpeika juniorprisvinnar Cathrine Grøndahl, forfattar
 — Arne Nordheim, komponist
 — som utpeika juniorprisvinnar Gisle Kverndokk, komponist 
 1998
 —Bentein Baardson, scenekunstnar
 — som utpeika juniorprisvinnar Herborg Kråkevik, artist
 — Bergljot Hobæk Haff, forfattar
 — som utpeika juniorprisvinnar Nikolaj Frobenius, forfattar
 1999
 — Leif Ove Andsnes, pianist
 — Truls Mørk, cellist
 — Solveig Kringlebotn, sopran
 2000
 — Liv Dommersnes, skodespelar
 — som utpeika juniorprisvinnar Andrea Bræin Hovig, skodespelar
 — Frans Widerberg, biletkunstnar
 — Per Enoksson, biletkunstnar
 2001
 — Knut Skram, songar 
 — som utpeika juniorprisvinnar Kari Postma Sundan, songar
 — Knut Ødegård, forfattar 
 — som utpeika juniorprisvinnar Steinar Opstad, lyrikar
 2002
 — Tone Vigeland, smykkekunstnar 
 — som utpeika juniorprisvinnar Synnøve Øyen, tekstilkunstnar
 — Jan Groth, biletkunstnar 
 — som utpeika juniorprisvinnar Tomas Ramberg, målar
 2003
 — Sverre Fehn, arkitekt
 — som utpeika juniorprisvinnar Kjetil Trædal Thorsen, arkitekt
 2004
 — Ingvar Ambjørnsen, forfattar 
 — som utpeika juniorprisvinnar Bjarte Breiteig, forfattar 
 — Geir Kjetsaa, formidlar av russisk litteratur
 — som utpeika juniorprisvinnar Alexander Rybak, fiolinist
 2005
 — Jens Johannessen, målar
 — Håkon Bleken, målar
 — juniorprisvinnar: Sverre Koren Bjertnæs, målar
 — juniorprisvinnar: Christoffer Fjeldstad, målar
 2006
 — Jon Fosse, dramatikar
 — Svein Sturla Hungnes, skodespelar og regissør
 — Toralv Maurstad, skodespelar
 2007
 — Arve Tellefsen, fiolinist
 — Karin Krog, jazzsongar
 — juniorprisvinnar: TrondheimSolistene
 2008
 — Peter Opsvik, designer
 — Ulla-Mari Brantenberg, glaskunstnar
 — juniorprisvinnar: Daniel Rybakken, designer
 — juniorprisvinnar: Tuva Gonsholt, glaskunstnar
 2009
 — Mari Boine, musikar
 — Espen Giljane, dansar
 2010
 — Soon Mi-Chung, bratsjist
 — Stephen Barratt-Due, fiolinist
 — Tom Sandberg, fotograf
 — juniorprisvinnar: Barratt Dues juniororkester
 — juniorprisvinnar: Unn Fahlstrøm, fotograf
 2011
 — Bård Breivik, bilethoggar
 — Kristian Blystad, bilethoggar
 — juniorprisvinnar: Kristine Roald Sandøy, bilethoggar
 — juniorprisvinnar: Signe Løvland Solberg, bilethoggar
 2012
 — Jan Erik Vold, forfattar
 — Kari og Kjell Risvik, omsetjarar
 — juniorprisvinnar: Kaja Schjerven Mollerin, forfattar
 — juniorprisvinnar: Cristina Gómez Baggethun, omsetjar
 2013
 — Lise Fjeldstad, skodespelar
 — Stefan Herheim, operaregissør
 — juniorprisvinnar: Birgitte Larsen, skodespelar
 — juniorprisvinnar: Sigrid Strøm Reibo, regissør
 2014
 — Kari Nissen Brodtkorb, arkitekt 
 — Vilhelm Christensen og Johanne Borthne, arkitektar
 — Kristin Jarmund, arkitekt
 — Grete Sofie Borud Nybakken, ballettdansar 
 2015 
 — Torill Kove, animasjonsfilmskapar 
 — Izer Aliu, filmregissør
 — Leonard Rickhard, målar 
 — Johanne Hestvold, biletkunstnar
 2016 
 — DS «Hestmanden»|| 
 — Jon Michelet, skjønnlitterær forfattar
 — Guri Hjeltnes, faglitterær forfattar
 — Helge Jordal, skodespelar
 2017 
 — Hallvard T. Bjørgum, folkemusikar
 — Knut Buen, hardingfelespelar
 — Kirsten Bråten Berg, folkesongar
 — Annbjørg Lien, hardingfelespelar
 — Hallgrim Hansegård, koreograf og folkedansar
 2018
 — Anne Grete Preus, musikar
 — Kari Bremnes, musikar
 — Ole Paus, musikar
 — Heiderspris: Alf Cranner, musikar
 2019 
 — Tor Åge Bringsværd, forfattar
 — Herbjørg Wassmo, forfattar
 — Lars Saabye Christensen, forfattar
 2020, delt ut i 2021 grunna koronapandemien
 —  Lise Davidsen, operasongar
 — Grete Pedersen, dirigent 
 — Det Norske Solistkor
 2021
 — Elena Engelsen, bilethoggar
 — Håkon Gullvåg, målar

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Anders Jahres kulturpris» frå ,  den 9. januar 2014.  

Norske kulturprisar
Skipingar i 1990