alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sognsvann

Sognsvann er ein innsjø i Nordmarka i Oslomarka, innanfor den såkalla markagrensa rett nord for byområdet i Oslo. Sognsvann var drikkevatn for Oslo frå 1876 til 1967, og er demma opp. Bekken ut or vatnet passerer Rikshospitalet på Gaustad og Frognerparken på sin ferd ut i Frognerkilen, og renn både open og i røyr gjennom byen. Ved sørenden av Songsvann ligg Sognsvann gård på endemorenen etter siste istid, då havnivået nesten nådde heilt opp til det som no er Sognsvann.

Sognsvann er eit vanleg nytta utgangspunkt for turar i Nordmarka, både sommar og vinter. Den næraste omkrinsen kring vatnet er òg eit viktig og mykje nytta turområde. Ein kjem til Sognsvann ved å ta T-banelinja Sognsvannsbanen til endehaldeplassen Sognsvann. Dessutan er det laga til store parkeringsplassar i nærleiken av denne haldeplassen for dei som nyttar eigen bil. 

Ved sjølve vatnet er det gode høve for grilling, bading, strandvolleyball og andre aktivitetar. Om vinteren kan ein gå på skeiser eller drive isfiske når tilhøva ligg til rette for det. Fiskarar som er 18 år eller eldre må kjøpe seg fiskekort hjå Oslomarkas Fiskeadministrasjon (OFA) på førehand for å kunne fiske i Sognsvann og andre vatn i Nordmarka. Ikkje langt unna vatnet er det enkelte kulturminner, som gruver og restar av malm etter utvinning av jern, samt «svenskemuren» reist av svenske krigsfangar på 1800-talet. 

Det går ein gangveg, ein asfaltert tursti, ikring Sognsvann som er ideell til trening og jogging; løypa er om lag 3,3 km lang. Mange trenigsklubbar ol. pleier å springe rundt Sognsvann, og det vert mellom anna skipa til eit løp kvar veke i sommarhalvåret - Sognsvann rundt, medsols. Også Oslo Triathlon - og mange andre populære aktivitetar både for idrettsutøvarar, friluftsentusiastar og andre - vert arrangert med utgangspunkt i Sognsvann. Turstien rundt sjølve vatnet er tilrettelagt for rullestolbrukarar, og berre gåande og løpande kan difor nytte han. Sykling er forbode, og syklande vert vist til dei andre turvegane noko lengre unna sjølve vatnet, mellom anna turvegen opp mot Ullevålseter og den gamle Ankervegen mot Hammeren i Maridalen.

Norges idrettshøgskole ligg ved sørenden av Songsvann.

Bakgrunnsstoff 
 Miljølære, kart over Sognsvannområdet
 Oslomarkas Fiskeadministrasjon (OFA): Fiskekort for Oslomarka

Innsjøar i Oslo
Nordmarka
Skjersjøen

Skjersjøen, som ofte vert kalla Skjærsjøen,  er ein regulert innsjø i Nordmarka, nordaust for Ullevålseter, 258 moh. På austsida av vatnet går ein skogsbilveg og løype mot Bjørnholt. Skjersjødammen er ei demning i utløpsosen som held vassnivået stabilt, og fører vatn i røyr til Hammeren kraftstasjon nede ved Maridalsvannet i Maridalen. Gjennom demninga renn òg Skjersjøelva ned til Maridalsvatnet, som er hovudkjelda for drikkevatn til Oslo. Både i og langs Skjersjøen, Skjersjøelva og Maridalsvannet er det forbode å forureine vatnet ved fisking, bading og anna aktivitet.

Langsetter breiddene på Skjersjøelva står det mange plassar framleis store murar av digre steinblokker som skulle lette den årlege tømmerfløytinga som gjekk føre seg i dette vassdraget tidlegare. På vestre breidda eit stykkje ned frå Skersjødammen står det òg store steinmurar etter ei oppgangssag frå 1600-talet, Kamphaugsaga.

Skjersjøen samlar vatn naturleg frå dei store innsjøane i Nordmarka, mellom anna Bjørnsjøen, Helgeren, Hakkloa og Store Sandungen. Bjørnsjøelva sørgjer for ein vesentleg del av vasstilførselen med vatn frå Bjørnsjøen (337 moh.) gjennom Bjørnsjøhelvete, eit trangt gjel der det lett oppstod vanskar under tømmerfløytinga, og difor vart namngjeve i samsvar med dette. I tillegg er det lagt røyr i fjellet frå Øyungen, slik at også dette vatnet tømmer til Skjersjøen.

Skjersjødammen 

Demninga ved Skjersjøen ligg mot søraust, og regulerer vasstanden i Skjersjøen mellom ca. 257 moh. og ca. 260 moh. Dammen vart bygd i samband med elektrisitetskraftverket Hammeren kraftstasjon i Maridalen. Bygginga pågjekk frå 1898 til kraftstasjonen vart sett i drift i 1900.

Frå Skjersjødammen vert vatnet ført i store stålrøyr av skipskvalitet. Stålet vart kjøpt frå Skottland. Røyra vart klinka og tilpassa på staden, og er grave ned heile vegen og tildekka. Røyrgata utgjer i dag ein sti opp Skjerselvdalen.

I området er det sett opp kart som markerer område med fare for svekka is i samband med vasstandsregulering i Skjærsjødammen.

Bakgrunnsstoff 
 skiforeningen.no: «Markadatabasen», om Skjærsjøen 
 vann-og-avlopsetaten.oslo.kommune.no: vannforsyning/vannkildene

Innsjøar i Oslo
Nordmarka
Sandungen i Oslo

Sandungen er eit vatn som ligg i Oslo og Lunner kommune i Viken fylke. Innsjøen er delt av eit smalt sund med bru. Den vestre, og minste, delen vert kalla Vesle Sandungen mens den austlege og største, delen vert kalla Store Sandungen. Den nordlege utløparen av Store Sandungen vert kalla Sandungskalven og ligg i Lunner kommune. Vatna ligg nordvest for vatnet Hakkloa, nord for åsen Sandungskollen og sør for åsane Kyrkjeberget og Hadelandshøgda.

Plassen Sandungen, ved vestenden av Store Sandungen er den største i Nordmarka. Plassen vart truleg rydda av finnar på midten av 1600-talet. Bønder frå Ringerike setra på Sandungsbekkseteren. Brukarane av denne setra hadde kvern i Katnoselva på 1800-talet.

I 1887 vart Sandungsvannene demde opp.

Innsjøar i Oslo
Innsjøar i Viken
Geografi i Lunner
Nordmarka
Moghusfela

«Moghusfela» er ein gangar som er del av ein slåttekrins spreidd over Telemark, Hordaland og Valdres. I Valdres heiter slåtten «Lea deg, gamle Ola», og i Telemark «Moghusen» eller «Moghusfela». Det finst stev knytt til båe desse namna, og det følgjer ei segn med slåtten.

Segna 

Segna om Moghusfela er kjend frå øvre Telemark, og er skrive opp slik:

Det var to karar, Olav og Tarjei, frå Moghus i Fyresdal. Og Olav han reiste til byen og sill handle burt ein del varur då, og so drakk han upp detta der, som han ha e tent, og so va han so hugsjuk og ille ved. So fortålde han det Gunnar Tveiten at han sat attmed eit skjol, og der sat han spikka og telgde på ein pinne, og denna pinnen blei aldeles sylende kvass. So tok han og køyrde pinnen i barkjen på seg og drap seg. Etterpå det so synte det seg at fela hans hekk på veggen og song eit stev, og ein høyrde klangjen i fela:

 «Huttimegtu», sa Moghus-fela;
 «Olav er dau, må Tarjei spila»;
 «Huttimegtu», sa Moghus-fela,
 «Olav er dau som på meg spila.»
(fortald av Eivind Groven).

Ein variant av stevet er kalla Bakkhus-fela, og er sunge på ein annan melodi.

Opphav 

Opphavet til slåtten er uvisst, men det har vore ført prov for at kjerneområdet er Valdres, og at slåtten skal vera spreidd derfrå gjennom Knut Lurås, som var i lag med Jørn Hilme. Forma som er spela etter Håvard Gibøen kunne peike mot dette. Gibøen fekk mykje spel av Luråsen. Luråsen har og vore kjelde for Øystein Hovdestad og Leiv Sandsdalen.

Variantgruppa 

I Hardingfeleverket har slåttegruppa nr 112/124, med i alt åtte nedskrivne variantar.

Nr 112:

	a: Lea deg, gamle Ola, etter Ola Okshovd, Øystre Slidre. Nedskrift Truls Ørpen 1936 (Ø 36). Okshovd hadde truleg slåtten etter Nils Beitohaugen, Øystre Slidre.
	b: Moghusen, etter Øystein Hovdestad, Vinje, og Tarjei Tvigyva, Lårdal. Nedskrift Eivind Groven 1919 (G 601).
	c: Sandsdalsgangar, etter Gunnleik Smedal, Flatdal, Seljord. Nedskrift Eivind Groven 1921 (G 562).
	d: Sandsdalsgangar, etter Torkjell Haugerud, Bø i Telemark. Nedskrift Eivind Groven 1955 etter opptak i NRK (G 1023). Slåttenamnet er knytt til spelemannen Leiv Sandsdalen frå Seljord.
	e:Guri-Lars-slåtten, etter Ola Mosafinn, Voss. Nedskrift Arne Bjørndal 1908 (B 107). Mosafinn hadde slåtten etter Lars Lofthus, Voss. Slåtten er og kalla Lisbet-slåtten. Guri-Lars var ein god lausdansar frå Voss.
	f: Halling, etter Annfinn Kvam, Vang i Valdres. Nedskrift Arne Bjørndal 1946 (B 920). Kvam hadde slåtten etter faren Johan Kvam, Vang i Valdres. Ola Grihamar spela inn slåtten for NRK i 1957. Slåtten er gamal i Vang, og er og kalla Kvamen, etter Anfin Olsson Kvame (1799-1886).

Nr 124:

	Lea deg, lea deg, gamle Ola, etter Torleiv Bolstad, Øystre Slidre. Nedskrift Eivind Groven 1964 (G 1520).
	Gangar etter Eivind Spellemann, etter Johannes Dale, Tinn. Nedskrift Sven Nyhus 1978. Nærskyldt forma som var nytta av Eivind Mo etter Eilev Smedal (Gibøforma). Eivind Spellemann var ein spelemann frå Numedal.

Norske slåttar
Du må ikke sove

«Du må ikke sove» er eit dikt skrive av Arnulf Øverland i 1936. Det vart utgjeve i diktsamlinga Den røde front i 1937, og åtvarar mot framgangen til nazismen og facismen i Europa. Hitler vert nemnd med namn.

Setningane «Du må ikke tåle så inderlig vel den urett som ikke rammer dig selv!» og «Tilgi dem ikke; de vet hvad de gjør!» er kjende setningar henta frå dette diktet.

Diktet har i alt 18 strofer.

Bakgrunnsstoff 
 Diktet in extenso

Norske dikt
Dikt frå 1936
Røykvarslar

Røykvarslar er ei innretning med batteridrive apparat som gjev varsel når ho oppdagar røyk. Oftast skjer varslinga ved hjelp av lydsignal i form av høge pipelydar.

Alarmar
Brannvern
Detektorar
Lutvann

Lutvann eller Lutvatnet er eit vatn som ligg i Østmarka i Oslo kommune.

Det er ein bestand av bekkerøye i vatnet.

I samband med sprenging av tunnel til Romeriksporten oppstod det lekkasje og vasstanden i Lutvann låg ei tid under normalvassstanden .

Kjelde 

Østmarka
Innsjøar i Oslo
Kjulstjernet

Kjulstjernet, òg kalla Kjulstjern, er eit tjern som ligg i Lillomarka i Nittedal. Det ligg like sør for Sørskogen, to kilometer nord for Lilloseter. Tjernet er er eit populært badevatn, og området har fleire gode teltplassar og er godt eigna for rekreasjon. 

Frå Nittedal går det bilveg forbi Lillomarkskapellet til Kjulstjernet. Frå Lilloseter går det merkt sti og oppkøyrte skiløyper forbi tjernet.

Bakgrunnsstoff 

 Skiforeiningane sin markadatabase 

Innsjøar i Viken
Lillomarka
Geografi i Nittedal
Gjersrudtjern

Gjersrudtjern ligg på Klemetsrud sør i Oslo. Vatnet er næringsrikt og grunt, og husar ein rekke fiskeartar. Av desse er åbor, mort, gjedde, suter, karuss og ål. Vatnet er kjend hos meitefiskarar som eit middels godt sutervatn. Det er ikkje tilråda å ete fisken ein får her på grunn av miljøfarlig avrenning frå avfallsplassen Grønmo. Vegetasjonen rundt vatnet er tett.

Bakgrunnsstoff
 Vann- og avløpsetaten om Gjersudtjern Vitja 23. januar 2014
 
 

Innsjøar i Oslo
Bydel Søndre Nordstrand
Blankvann i Oslo

Blankvann er eit tjern i Nordmarka i Oslo kommune. Vatnet ligg 351 moh., rett nord for Tryvannshøgda og litt aust for Langlielva

Områdevern 
Rundt Blankvann vart det i 2002 oppretta to verneområde for å ta vare på den spesielle floraen som finst rundt tjernet.

Blankvann landskapsvernområde 
Blankvann landskapsvernområde (3 342 dekar) vart freda den 14. juni 2002 for å bevare skog- og kulturlandskap, geologi, urterike enger som finst rundt Blankvann i Nordmarka.

Landskapsvernområde med plantelivsfreding 
Landskapsvernområde med plantelivsfredning (55 da) vart freda den 14. juni 2002 for å gje eit strengare vern for dei urterike engene som finst rundt Blankvann. Dette vernet gjeld to engparti; eit sørvest for tjernet og eit søraust for tjernet.

Kjelder

Litteratur 
Sverre Grimstad: Nordmarka – merker og mysterier. Andresen og Butenschøn Oslo 2008. ISBN 978-82-7981-053-7

Innsjøar i Oslo
Nordmarka
Verneområde i Oslo
Besserudtjernet

Besserudtjernet var eit kunstig tjern i botn av Holmenkollbakken, laga kring 1890 ved oppdemming av ein bekk ved Holmensetra. Besserudtjernet hadde vatn frå juni til oktober og då låg det ein scene på vatnet. Om vinteren blei vatnet tappa ut av tjernet, og botnen av tjernet danna sletta i hoppbakken. Med den nye storbakken i Holmenkollen har Besserudtjernet forsvunne.

I tjernet levde det småsalamander, som overvintra i jord og mudder om vinteren. Om sommaren arrangerte ein mellom anna show-rennet Ta sjansen  her. 
Under bygginga av ein ny storbakke i Holmenkollen blei Besserudtjernet fjerna. Det blei bora eot 585 meter langt hol frå skåla i Holmenkollbakken og ned til Midtstulia, for å leia naturleg innsigsvatn ned til eit 20 000 kubikkmeter stort vassagasin som kan nyttast til snøproduksjon.

Galleri

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Besserudtjernet» frå ,  den 2. januar 2021.  
 

Innsjøar i Oslo
Idrettsanlegg i Oslo
Holmenkollen
Alnsjøen

Alnsjøen, feilaktig òg kalla «Alunsjøen», er eit vatn som ligg i Lillomarka nord i Oslo. Vatnet har vore drikkevasskjelde for Oslo sidan 1930. Vatnet er demd opp og er regulert av vass- og avløpsetaten (VAV). 

Alnsjøen tømmer vatn til Alnaelva som renn gjennom Ammerud, og ned i Groruddalen der han følgjer Alnaparken og ut i Oslofjorden.

I 2007 vart vatnet tappa ned for opprustingsarbeid. På grunn av dette kunne ikkje Alnsjøen nyttast som reservevasskjelde under vassforureininga av vatnet frå Maridalsvannet i oktober 2007.

Friluftsliv 
Alnsjøen ligg i eit populært område for friluftsliv og rekreasjon. For å verne drikkevatnet mot forureining er Alnsjøen gjerda inn og merat «ta vare på drikkevasskjeldene dine». I vinterhalvåret vert det opna det portar fleire stader i gjerdet, og det finst oppkøyrte skiløyper over vatnet.

Byøkologisk program har opna for høve for å gjere Alnsjøen tilgjengeleg for ålmenta som badevatn og friluftsområde.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Alnsjøen» frå , den 17. april 2008.

Fotnotar 

Innsjøar i Oslo
Lillomarka
Innsjøar i Oslo

Innsjøar i Oslo tek med vatn der størstedelen ligg innanfor grensene til Oslo kommune.
Vurrusjøen

Vurrusjøen er ein innsjø som ligg i Engerdal kommune i Innlandet. Vurrusjøen er omtrent 22 meter djup.

Innsjøar i Engerdal
Vonsjøen

Vonsjøen er ein innsjø som ligg på grensa mellom Noreg og Sverige. Den norske delen ligg i Engerdal kommune i Innlandet. Innsjøen har eit samla areal på 6,22 km², der 2,14 km² av dette ligg i Noreg.

Innsjøar i Engerdal
Innsjøar i Dalarna
Vingersjøen

Vingersjøen er ein innsjø på om lag 2 km² like aust for Kongsvinger kommune i Innlandet. Vanlegvis renn vatnet frå sjøen ut i Glomma via Noret, men ved flaum i Glomma flyt vatnet andre vegen. Når vasstanden i sjøen når eit visst nivå, overstig det vasskiljet sør for sjøen og vatnet renn ned i Vrangselva og til Sverige. Dette fenomenet vert kalla bifurkasjon.

Innsjøar i Innlandet
Geografi i Kongsvinger
Vermunden

Vermunden er eit vatn som ligg i Åsnes kommune i Innlandet.

Innsjøar i Innlandet
Geografi i Åsnes
Varaldsjøen

Varaldsjøen er ein innsjø som ligg på grensa mellom Noreg og Sverige. Den norske delen ligg i Kongsvinger kommune i Innlandet. Innsjøen har eit samla areal på 6,60 km², der 6,22 km² av dette ligg i Noreg.

Innsjøen er demd opp og vert regulert i samband med Varalden og Bedafors kraftverk. Reguleringshøgda er mellom 203 og 197 moh.

Innsjøar i Innlandet
Innsjøar i Värmland
Geografi i Kongsvinger
Tannsjøen

Tannsjøen er ein innsjø som ligg på grensa mellom Noreg og Sverige. Den norske delen ligg i Eidskog kommune i Innlandet. Innsjøen har eit samla areal på 5,04 km², der 1,12 km² av dette ligg i Noreg.

Innsjøar i Innlandet
Innsjøar i Värmland
Geografi i Eidskog
Sør-Mesna

Sør-Mesna er ein innsjø som ligg i Ringsaker kommune i Innlandet. Han er 7,6 km lang og 1 km brei og er avgrensa på sørsida av ganske steile breidder. Langs den nordlege breidda ligg busette strøk. I sjøen finst aure, åbor og gjedde.

Sjøen har utløp i vestenden og her renn vatnet gjennom Bustokkelva ut i Nord-Mesna, og derfrå vidare gjennom elva Mesna ut i Mjøsa ved Lillehammer.

Birkebeinertraséen går på nordsida av Sør-Mesna og Nord-Mesna nedover mot Lillehammer.

Innsjøar i Innlandet
Geografi i Ringsaker
Sølensjøen

Sølensjøen er ein del av det 46 km lange Sølna-vassdraget. Han er 14 km lang, og største djup er 58 m. Sjøen, med ei breidd på 3 km har store bestandar av røye, aure, harr, sik, gjedde, lake og åbor. Sølna har utløp austover til Femundselva / Trysilelva.

Sølensjøfisket 
Sølensjøen er særleg kjend for haustfisket etter sik, røye og lake (lågåsild). Sikfangsten aleine utgjer om lag 18–20 tonn i året, som i dag for det meste går til foredling, mellom anna til rakfisk, på anlegg i Elgå i Engerdal. Særleg viktig er Fiskevollen, det største innlandsfiskeværet i Noreg med omkring 37 naust og fleire andre bevaringsverdige hus i klynge. Fisket i Sølensjøen har tradisjonelt vore drive av gardbrukarar frå grenda Bergset i Øvre Rendal. Dei andre grendene i Øvre Rendal har tilsvarende tradisjonelt fiske i andre vatn i regionen: Elvålsgrenda har Elvålsvollen ved Isteren, og Undsetgrenda har Buvika ved Femunden. Fiskevollen ligg ca 30 km aust for Bergset, og når ein vurderer omkostningane ved reisa, transporten og ved å anlegge fiskeværet, forstår ein at fisket var svært viktig for gardane, både som naturalhushaldning, og gjennom at rendølane i hundreår har seld rakfisk på bygdene lenger sør i Hedmark. 

Sørvest for sjøen ligg fjellet Sølen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Sølensjøen» frå , den 17. april 2008. Der vart desse kjeldene oppgjevne:

 Eknæs, Åsmund. Innlandsfiske (Samlaget, 1979)
 Frislid, Ragnar (mfl) Femundsmarka og Sølentraktene (Gyldendal, 1979)
 Jørgensen, Jan Hoff. Sølensjøfisket Magistergradsavhandling, 1987
 Rugsveen, Magne. «Fiskevollen i Sølensjøen.» Fortidsvern, nr 3, 1992
 artiklar også i 
 Årbok for Nord-Østerdalen 1986 Turistforeningens årbok 1987 
 Jakt & fiske'' nr 6, 1993 
 

Innsjøar i Innlandet
Geografi i Rendalen
Storsjøen i Tolga

Storsjøen er eit vatn som ligg i Tolga kommune i Innlandet.

Innsjøar i Innlandet
Geografi i Tolga
Storsjøen i Rendalen

Storsjøen er ein innsjø i kommunane Rendalen og Åmot i Innlandet. Sjøen er 35 km lang, men berre 1,7 km brei på det breiaste. Sjøen ligg 251 moh. og største djup er 309 m. Arealet er 51 km² og volumet er er 7,07 km³.

Storsjøen har mellom anna sik og røye.

Innsjøar i Innlandet
Geografi i Åmot
Geografi i Rendalen
Storsjøen i Odal

Storsjøen er ein innsjø i Innlandet fylke og høyrer til Glommavassdraget. Kommunane Sør-Odal og Nord-Odal deler omtrent kvar sin halvpart av sjøen. Dei fleste av innbyggjarane i Nord-Odal kommune bur i jordbruksområda rundt Storsjøen. Innsjøen er Nord-Odal sitt mest kjente landskapstrekk.

Innsjøen er eit reisemål for tyske campingturistar.

Geologi 
Berggrunnen nord for Storsjøen er dominert av Odalsgranitten som vart danna i prekambriumtidA og høyrer til det transskandinaviske intrusivbeltet (TIB).

Båtliv 
Før vegnettet rundt Storsjøen vart utbygd, var Storsjøen ei viktig ferdselsveg mellom Nord-Odal og Skarnes. I byrjinga av førre hundreår var det to båtar som frakta personar og varer: «Odølingen» og MS «Storsjø».

Det er mogeleg å dra med fritidsbåt frå Storsjøen til Glåma og vidare opp til Kongsvinger kraftverk og ned til Funnefoss kraftverk. Dersom det var sluser i demninga ved Funnefoss kunne båtane dra uhindra gjennom Svanfoss sluser til Mjøsa og Lillehammer. Med sluser ved Bingsfoss og Rånåsfoss ville båtane kunne dra til Øyeren og Trøgstad. 

Det er om lag 500 fritidsbåtar på dei 4 bryggene som båtforeningene Sand Båtfoening, Mo Båtforening, Austvatn Båtforening og Sør-Odal Båtforening har. I tillegg anslagsvis 100 mindre private bryggeanlegg.

Storsjøen er ein grunn sjø, tildels berre 2-3 meter djup. Dette gjer at dei store fritidsbåtane uteblir.

Øyar og holmar 

Det er ei rekke mindre øyar og holmar på Storsjøen:

 Rovøya, 81 112 m²
 Engelholmen 37 216 m².
 Ramsholmen 27 803 m²
 Svartholmen, 20 147 m²
 Ørderholmen 11 276 m².
 Svennebyholmen, 6 381 m².
 Vesle Svarten 4 564 m², er ei lita øy som inneheld ei koie, som er open for alle. Nokre dugnadsvillige fritidsbåteigarar har pussa opp koia, og øya har òg flytebrygge.
 Kjellingholmen, 4 195 m².
 Bratten 1 226 m².
 Frierholmen, 617 m², liten holme som fekk fastmerke i 1972.
 Fleskholmen, 481 m².

Fiske 
Følgjande fiskeartar finst i Storsjøen:
aure
brasme
elveniøye
gjedde
gullbust
harr
hork
krøkle
lake
laue
mort
nipigga stingsild
sik
steinsmett
vederbuk
ørekyte
åbor 

Storsjøen er kjend for Gjeddefestivalen på Storsjøen, som vert halde i juni kvart år.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Storsjøen i Nord-Odal» frå , den 17. april 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell side 

Innsjøar i Innlandet
Glommavassdraget
Geografi i Nord-Odal
Geografi i Sør-Odal
Skjervangen

Skjervangen er ein innsjø som ligg i Eidskog kommune i Innlandet.

Innsjøen er verna i forhold til Verneplan I for vassdrag.

Innsjøar i Innlandet
Geografi i Eidskog
Skasen

Skasen er ein innsjø som ligg på Finnskogen i kommunane Kongsvinger og Grue i Innlandet fylke. Via Skasvassdraget vert vatnet ført frå Skasen gjennom fleire andre sjøar før det endar opp i Glomma. Det er høve for overnatting og camping ved sjøen. Det vert fiska ein del røye i sjøen på vinterstid.

Innsjøar i Innlandet
Geografi i Kongsvinger
Geografi i Grue
Siksjøen

Siksjøen er eit vatn som ligg i Os kommune i Innlandet fylke.

Innsjøar i Innlandet
Geografi i Os
Savalen

Savalen er ein innsjø som ligg i kommunane Tynset og Alvdal i Innlandet fylke, og ei grend ved den same sjøen. 

Savalen er eit av dei største rekreasjonsområda i distriktet. Savalen Fjellhotell ligg i den nordaustlege enden av sjøen. Kunstisbanen i nærleiken av hotellet er kjent for å ha rask skeiseis, og det er sett verdsrekordar og fleire noregsrekordar her, mellom anna av Frode Rønning, Jan Egil Storholt, Rolf Falk-Larssen og Johann Olav Koss. Det er òg eit alpinanlegg i området med to skiheisar, samt skistadion og rulleskiløype.

Arne Garborg budde på østerdalsstua Kolbotnen ved Savalen frå året før han gifta seg med Hulda i 1887, til sonen Arne Olaus Fjørtoft Garborg sin skulegang gjorde at dei i 1896 flytta til Stokke i Vestfold. Brevsamlinga Kolbotnbrev, som kom ut i 1890, er frå denne tida.

Innsjøar i Innlandet
Geografi i Tynset
Geografi i Alvdal
Røgden

Røgden (på svensk Röjden) er ein innsjø på grensa mellom Noreg og Sverige. Den norske delen ligg i Grue kommune i Hedmark i Innlandet. Innsjøen har eit samla areal på 15,97 km², der 14,88 km² av dette ligg i Noreg.

Røgden var sentrum for finneinnvandringa på 1600-talet og rundt Røgden finst det spor etter gamle finneplassar. Det finst nokre få gardsbruk rundt Røgden. Størsteparten av vassforsyninga kjem frå Løvhaugsåa som kjem frå Rotbergsjøen (331 moh). Han får igjen størsteparten av vatnet sitt frå Fallsjøen (370 moh). Utløpet ligg i Sverige, der det er bygd eit kraftannlegg, I periodar ver tsjøen tappa så kraftig at vasstanden søkk med fleire meter til kommunen og hytteeigarane sin irritasjon.   Rotbergsjøen blir òg kalla Mellom Røgden og Fallsjøen blir omtala som Nordre Røgden.

Det vert teke stor åbor i Røgden. Det vert òg teke stor mort, og han vert lokalt kalla næversko mort. Det vert òg teke litt aure i vassdraget. Langs sør- og vestsida av Røgden ligg det hytter, nokre ligg idyllisk til på holmar ute i sjøen. 

I sjøen er det òg to holmar, begge kalla Kjerringholmane, og her ligg det eldre gravplassar frå finneinnvandringa i Grue Finnskog tidleg på 1600-talet. Holmane ligg i vest- og austenden på sjøen. Det finske namnet på Kjerringholmene er Akkasauri.

Kjelder

Innsjøar i Innlandet
Innsjøar i Värmland
Geografi i Grue
Råsen

Råsan er eit vatn som ligg i Nord-Odal kommune i Innlandet og høyrer til Glommavassdraget.

Jakt og fiske 
Her er gode høve for å fange stor gjedde. Andre fiskeslag er åbor, brasme, lake, laue, mort, ørekyte og aure. I tillegg er det kreps i Råsan.

Beverjakt og andejakt er populert på Råsan.

Badeplassar og båtliv 

Råsan har fleire badeplassar rundt sjøen, den mest kjende og brukte er Smestadlandet, som ligg heilt inntil Rv181. Smestadlandet er veldig langgrunt og barnevenleg.

Det finst lite fritidsbåtar på Råsan, men ein del har mindre joller for jakt og fiske.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Råsen» frå , den 17. april 2008. 
 

Innsjøar i Innlandet
Glommavassdraget
Geografi i Nord-Odal
Rotbergsjøen

Rotbergsjøen, òg kalla Mellom Røgden, er ein innsjø som ligg i Grue kommune i Innlandet. 

Det finst fleire gode badestrender rundt Rotbergsjøen. Rundt sjøen har det tidlegare vore finnetorp. Det er gjort fleire steinalderfunn rundt sjøen som består av såkalla beinknusarar, flint, kvartsreiskapar og andre pil- og spydrestar.

Hovudinnløpet er Rotbergsåa og kjem frå Fallsjøen i nord. Utløpet er Løvhaugsåa som renn sørover og inn i Røgden.

Innsjøar i Innlandet
Geografi i Grue