alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Drangey

Drangey ('Drangøy' på norsk) er ei øy midt i Skagafjörður på Island med bratte klipper på alle kantar. Øya er restane av ein 700 000 år gamal vulkan og består hovudsakleg av vulkansk tuff.

Han vart først nemnd i Soga om Grette som tilfluktsstaden til den fredlause Grette Åsmundsson, som budde sine sist år her i lag med bror sin Illugi og slaven hans Glaumur. Seint på hausten 1031 vart Grettir myrda av Þorbjörn Öngull.

Ei gamal segn seier at to troll, ein mann og ei kvinne, skal ha reist over fjorden med kua si då sollyset brått steig opp av havet og alle tre vart til stein. Drangey representerer kua og Kerling, kvinnetrollet, ligg sør for ho. Det andre trollet er Karl, som ligg nord for øya, men han forsvann for lenge sidan.

Fugleliv og fangst 
Fuglelivet på Drangey er variert og yrande og dei vanlegaste artane er lomvi, alkefuglar og lundefugl. Lomviane hekkar i klippene, medan alkene held seg i djupe sprekker under klippene. Lundefuglen grev seg derimot holer på kanten av klippene. I tillegg til desse hekkar krykkje og havhest i klippene, og i tillegg finn ein ramn og falk på øya.

Drangey har i lange tider vore vårbod for dei lokale innbyggjarane. Kvar vår vitja dei øya for å samle inn egg og fuglar. Dei nytta tau for å klarte dei bratte klippene etter egg, medan fuglane vart fanga med flåtar under klippene. Desse flåtane vart dekte av fuglesnarer av hestehår. Fuglefangarane heldt stort sett til i skur på stranda heilt sør på øya. Frå her la dei òg ut på fiske i båtane sine. På det meste var opp mot 200 mann involvert i fuglejakta og på det meste fanga dei rundt 200 000 fuglar. Bruken av snarer vart avvikla i 1966.

Kjelde 

Islandske øyar
Ghoul

Ghoul er eit vesen i arabisk folketru. Dei held til på gravplassar der dei plyndrar graver og et lik. Ordet ghoul er ei engelsk omskriving av det arabiske ordet الغول (ghūl), som tyder «demon».

Ghul er òg namnet på ein demon som lever i ørkenen og kan ta form av eit dyr, vanlegvis ei hyena. Dette vesenet tek uforsiktige ørkenvandrarar i bakhald, drep dei og et dei.

Ghoul i populærkulturen 
Ghoular og ghoul-liknande skapningar har ofte vorte brukt i litteratur, film, spel og musikk. Ein kan finna ghoular mellom anna i bøkene om Harry Potter, i C.S. Lewis sine bøker om Narnia, filmen The Ghoul frå 1933 og i rollespelet Dungeons and Dragons.

Overnaturlege vesen
Meteoritten Moss

Moss er namnet på ein meteoritt som datt ned over Rygge og Moss i 10-tida om føremiddagen fredag den 14. juli 2006. Meteoren til denne meteoritten vart sett på dagtid av svært mange personar i eit område som strekte seg iallefall frå Kragerø i sørvest til Mjøs-området i nord og Årjäng i Sverige i søraust.

Den første biten (ca. 35 gram) av meteorittan vart oppdaga av Ragnar Martinsen på hytta si i Rygge, då den slo ned i ei aluminiumsplate om lag 2 meter frå han. Han hadde høyrt lydar som tydde på eksplosjonar eller millitær aktivitet rett før. Ein annan større bit (ca. 750 gram) vart funne av familien Johansen i Moss mandagen etter, då dei hadde kome tilbake frå ein ferietur. Ein regner med fem ulike funnstadar i Moss/Rygge-området. Nedfallsellipsa har ei utstrekning på over 6 km i retning frå om lag aust-søraust til vest-nordvest.

Moss-meteoritten er ein karbonhaldig kondritt av type CO3.6, dvs. Ornans-type av karbonhaldige kondrittar. Den siste nedfallet av denne relativt sjeldne typen skjedde i Kainsaz i Russland i september 1937. Til saman er ca. 4 kg meteoritt-materiale funne til no i samband med dette meteoritt-fallet.
Moss er den siste offisielt godkjende av meteorittar i Noreg, og dermed den 13. godtekne av The Meteoritical Society.

Kjelder

Norske meteorittar
Moss kommune
Hendingar i 2006
Eldey

Eldey ('Eldøy' på norsk) er ei lita øy om lag 15 km utanfor kysten av Reykjanes, sørvest på Island. Øya ligg sørvest for Reykjavík og har eit areal på 0,03 km² og ei høgd på 77 moh. Mange fuglar held til i dei bratte klippene, inkludert den største kolonien med havsule i verda, om lag 70 000 individ. 

Øya hadde tidlegare mykje geirfugl før arten vart utrydda på grunn av overjakting. Det siste kjende eksemplaret på Eldey vart drepe 4. juni 1844.

Kjelder 

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Eldey» frå ,  den 1. oktober 2007.  
 

Islandske øyar
Flatey i Breiðafjörður

Flatey (Flatøy på norsk) er den nest største øya i Breiðafjörður, nordvest på Island, som består av hovudøya og førti mindre øyar. Ein meiner at øya vart danna av isbrear under den siste istida. Flatey er to kilometer lang og ein kilometer brei. Øya er nesten heilt flat (derfor namnet). 

Øya har busetnad til visse tider av året og dei fleste husa vert nytta om sommaren. Om vinteren bur det totalt fem folk på øya. Trass i dette var Flatey eit av dei største kultursentera på Island med eit kloster grunnlagd i 1172. Det gamle klosteret finst ikkje lenger, men eit nyare kloster vart bygd like ved. 

Flatey fekk status som by i 1777. På midten av 1800-talet var Flatey eit handelssenter for Breiðafjörður, med hansaen representer gjennom eit handelshus.

Flatey har òg ei kyrkje frå 1926. Interiøret i kyrkja er måla med scener frå livet på øya av den katalanske målaren Baltasar Samper i 1960-åra mot at han fekk bu gratis på øya når han vitja ho. I dag har kyrkja status som det eldste og minste biblioteket på Island, oppretta i 1864. Biblioteket innehaldt ein gong Flatøybok eller Flateyjarbók, den største og beste boka på Island på midten av 1600-talet. Etter å ha vegra seg skal eigaren av boka (som budde på Flatey) ha gått med på å gje boka til kong Fredrik III i 1662. Først i 1971 vart boka gjeven tilbake til Island. 

Øya har ein enkel veg som går frå ferjekaien til den såkalla «gamlebygda», som består av restaurerte hus og ei hamn der sauene vart frakta til slaktaren på fastlandet frå. Bortsett frå sau består dyrelivet på Flatey hovudsakleg av fuglar, særleg lundefugl. Ein kan finne halvparten av dei 37 fuglartane på Island på øyane i Breiðafjörður.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Flatey in Breiðafjörður» frå ,  den 1. oktober 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Informasjon om Flatey på islandsk (arkivert nettstad)

Islandske øyar
Flatey i Skjálfandi

Flatey ('Flatøy' på norsk) er ei øy i bukta Skjálfandi nord på Island. Ho ligg om lag 8,7 km frå Húsavík. Det høgaste punktet på øya er berre 20 meter over havet, og derfor har øya fått namnet sitt. Ho er 2,5 km lang og 1,7 km brei og er med det den femte største øya rundt Island. 

Folk har vore busett på Flatey i alle tider, men har aldri hatt ein stor folkesetnad. Flest innbyggjarar hadde øya i 1942, då 120 menneske budde der. Då andre tettstadar og byar voks klarte ikkje Flatey å konkurrere med dei og folk byrja å flytte frå øya. I 1967 var det ingen innbyggjarar att. I dag kjem islendingane stort sett her om sommaren og mange turistar vitjar øya. 

Skjálfandi er ein god fiskeplass, særleg etter torsk og rognkjeks. Jordsmonnet er godt så innbyggjarane dreiv med både fiske og jordbruk. Alle hus hadde ei mjølkeku, nokre sauer og høner. 

Det er berre få bygningar på øya. Den viktigaste av dei er skulehuset som vart bygt i 1929, ei gamal kyrkje som vart stengd i 1884, eit fyr frå 1913, som vart gjenoppbygt i 1963 og ein radiotelegraf frå 1931. Den gamle kyrkja vart erstatta av ei ny i 1960. Den nye kyrkja vart flytta frå Brettingsstaðir i Flateyjardalur og bygd opp att her.

Det rike fuglelivet er noko som trekkjer til seg mange turistar. Av dei 37 fugleartane på Island kan ein finne 30 av dei her i hekkesesongen, mellom anna lundefugl, terne, småspove og heilo. 

Dalen Flateyjardalur er kalla opp etter Flatey.

Bakgrunnsstoff 
 Generell informasjon om Flatey

Kjelder 

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Flatey in Skjálfandi» frå ,  den 1. oktober 2007.  
 

Islandske øyar
Grímsey

Grímsey er ei lita øy 40 km nord for Island direkte på Polarsirkelen. Øya er 105 meter høg, 4,7 km lang og 1,7 km brei. Ho ligg 39,4 km nord for Flatey i Skjálfandi. Grímsey er ein kommune (hreppur) kalla Grímseyjarhreppur og høyrer til sýsla Eyjafjarðarsýsla.

Øya er 5,3 km² og det nordlegaste busette området på Island med eit folketal på 102 (2005). Hovudnæringa er fiske. Øya har båtsamband til Dalvík på sjølve Island og har i tillegg ei 1200 meter lang flystripe med regelmessige flyruter til Akureyri.

Ei segn skal ha det til at polarsirkelen går midt gjennom senga til presten på Grimsey, men dette er lite truleg sidan sirkelen flyttar seg nokre meter kvart år. Sirkelen går berre 600 meter frå nordspissen av øya, mens bygda ligg på sørvestkysten.

Den høgaste temperaturen som er målt på Grimsey er 26 °C, som er meir enn ei grad høgare enn varmerekorden i Reykjavík.

Bakgrunnsstoff 
 www.grimsey.is

Kjelde 

Islandske øyar
Kommunar på Island
Meteor

Ein meteor er lysfenomenet som blir observert i atmosfæren frå ca. 140-120 km over jordoverflata og nedover, når ei meteoroide eller fragment av ein komet frå verdsrommet kjem inn i atmosfæren. (Romskrot frå menneskeleg aktivitet i rommet kan òg gi opphav til meteorar.)

Meteorar har hastigheiter frå om lag 11,2 km/s til 72 km/s i det dei går inn i atmosfæren. 11,2 km/s representerer unnsleppingsfarten av eit objekt frå jorda, dvs. at eit objekt i ro relativt jorda og i svært stor avstand frå jorda, ville få denne farten om det fall inn mot jorda pga. gravitasjonstiltrekkinga frå denne.

Ein meteor kan vere så svak at han berre er synleg i større teleskop, til at han kan lyse sterkare enn sola (i eit kort tidsrom). Desse svært lyssterke, som vert kalla eldkuler eller bolider, er også svært sjeldne. Dei lyssterke av meteorane kan gi opphav til meteorittar som fell ned på bakken. Ein meteorittproduserande meteor har gjennomsnittleg lysstyrke om lag som månen i 1. kvarter (1/4 månesigd), men både lyssterkare og lyssvakare meteorar kan gi opphav til meteorittnedfall.

Dei fleste av meteorane som blir sett er likevel små fragment frå kometar. Det er ikkje bevist at kometmateriale har klart nedfarten gjennom atmosfæren og blitt funne som meteorittar. Grunnen er at kometfragment stort sett består av is (H₂O). Det same gjeld for meteorane som blir sett i samband med meteorsvermar, sjølv om som unntak nokre få av meteorsvermane kan knytast til asteroider. Eit eksempel på dette er Geminidane, som kan observerast i midten av desember kvart år. I tillegg til Geminidane er Perseidane (august) og Leonidane (november) dei mest kjende meteorsvermane.

Stundom kan ein sjå eit svakt lys etter at det eigentlege stjerneskotet er forsvunne. Dette kjem av rekombinasjonsstråling frå ioniserte molekyl.

Eldkule
Ei eldkule eller bolide kan ofte etterlate seg ei gasstripe på himmelen. Eldkula kan òg produsere lyd, og banen vert stundom avslutta med ein eksplosjon, fleire kilometer over bakken. Ei eldkule kan ha diameter på mange hundre meter. Størstedelen er derimot lysande gassar, medan den faste kjernen som regel berre er nokre centimeter eller desimeter. Restane av kjernen kan falle ned på jordoverflata og bli funnen att som meteorittar (meteorstein). Særs store kjerner kan skape meteorittkratere.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

meteorar
Verdsrommet
kometar

en:Meteoroid#Meteor
Rognkjekse og rognkall

Rognkjekse og rognkall (Cyclopterus lumpus) er høvesvis hoa og hannen hjå ein beinfisk i rognkjeksfamilien. Arten er lett å kjenna att på den klumpete kroppen og sugeskiva dei har på buken. Han er vanleg nord i Atlanterhavet frå nord-Portugal og nordover, og trivst helst på grunt vatn frå fjøra og ned til 50-60 m.

Kjenneteikn 
Rognkjekse og rognkall har klumpete kroppar med små hovud. På ryggen har dei ein karakteristisk pukkel, som veks med alderen og er størst hjå hannen. På buken har dei ei sugeskive som dekker om lag 1/5 av kroppen og er omdanna frå bukfinnane. Brystfinnane sit delvis på undersida av fisken. Langs sidene og mellom ryggfinnane har dei tre rekkjer med store vorter.

Rognkjekse kan bli over 60 cm og vege 5,5 Kg. Hannar vert sjeldan lengre enn 50 cm.

Levesett 
Rognkjeksa lever oseanodromt, det vil seie at ho heldt seg nær botnen i kyststrok i gytetida medan ho er pelagisk elles i livet. Som andre artar i familien praktiserer dei yngelpleie; rognkallen vaktar egga fram til dei vert klekt, noko som ofte kan ta opp mot to månadar. I tillegg til å jaga vekk predatorar syter han òg for at rogna vert tilført friskt vatn. 

Fisken er solitær oftare enn stimlevande. Han lever stort sett av planktoniske krepsdyr, manetar, småfisk og børstemakk.

Økonomisk verdi 
Rognkjekse har truleg vorte fiska i fleire hundre år. Ein vanleg fangstmetode har vore å spidda hannar som har vakta egg på grunt vatn med eit fiskespyd. Den dag i dag er det rognkallen sitt kjøt som er det mest ettertrakta av vaksne fisk.

I nyare tid har derimot rogna til rognkjeksa vorte viktigast og mest verdifull. Ein fangar i dag helst kjønnsmogne hoer for å ta rogna ut av kroppen. Særleg på Island er dette ei stor næring, ein reknar med at 70 % av all rognkjeksrogn som vert omsett - 1600 tonn - vert fiska der. Dette vert marknadsført som kaviar. 

I tillegg til fiske er også rognkjeksa nytta som rensefisk i havbruk, då han et luseartar som lakselus.

Kjelder 
 Moen, Frank Emil & Svendsen, Erling: Dyreliv i havet - nordeuropeisk marin fauna Kom forlag 2003
 Kjørsvik, Elin: «Ulkefisk» i Norges dyr, Cappelen 1992
FishBase 

Ulkefisk
Bengalbukta

Bengalbukta er den nordaustlege delen av Indiahavet, og ligg mellom det indiske subkontinentet i vest og den malayiske halvøya og Andamanøyane i aust. Ein dreg grensa mot sjølve Indiahavet mellom sørpissen av Sri Lanka og nordspissen av indonesiske Sumatra. Bukta har namn etter Bengal, eit område som i dag er delt i provinsane Vest-Bengal i India og Bangladesh, tidlegare Aust-Bengal.

Geografi 
Mange store elvar har utløp i Bengalbukta; nokre av dei største er burmesiske Irrawaddy frå Burma, Ganga, Meghna og Brahmaputra gjennom det bangladeshiske Gangesdeltaet, og Mahanadi, Godavari, Krishna og Kaveri frå India. Blant større hamnebyar finn ein burmesiske Yangon, bangladeshiske Chittagong og Mongla og indiske Kolkata (tidlegare Calcutta), Visakhapatnam, Chennai (tidlegare Madras) og Puducherry (tidlegare Pondicherry). Av strender peiker Cox's Bazar aust i Bangladesh seg ut, som ei av dei lengste samanhengande sandstrendene i verda.

Det ligg ei rekke øyar i bukta, med Andamanane, Nikobarane og Merhuiøyane som dei viktigaste øygruppene.

Historie 
Bukta er blitt kalla «Tsjolasjøen», fordi Tsjolariket omfatta landet på begge sider. Det føregjekk både handels- og militærtokter, og ei gruppe av tamilar slo seg ned i Malaysia der etterkomarane i dag blir kalla chittyar.

Bukter i Indiahavet
Indisk geografi
Bangladeshisk geografi
Myanmarsk geografi
Gangesdeltaet
Tapir

Tapirar er ei slekt store hovdyr som lever i tropiske skogar i Sør-Amerika og Søraust-Asia, der dei beiter på frukt og blad. Det finst fire levande artar, men alle er rekna som sårbare eller truga.

Ordet «tapir» kjem frå tupi tapira eller tapyra. I dag blir dyra gjerne kalla tapyra-ete, 'verkeleg' eller 'retteleg tapir’ eller tapir-ussu, 'stor tapir', fordi storfe også blei kalla tapira etter at det blei innført til Sør-Amerika.

Artar
 amazonastapir (Tapirus terrestris)
 andestapir (Tapirus pinchaque)
 Bairds tapir (Tapirus bairdii)
 dvergtapir (Tapirus kabomani)
 skaberakktapir (Tapirus indicus)

Kjelder

Hovdyr
Tupianske ord og uttrykk
Vargas

Estado Vargas er kystregionen nær hovudstaden i Venezuela, Caracas. Han har namn etter den første ikkje-militære presidenten og legen José María Vargas. Vargas ligg mot Det karibiske havet i nord, han har grense mot Aragua i vest, mot Miranda i aust og mot storbyområdet med hovudstaden i sør. Den største hamna og den største lufthamna ligg i Vargas. Hovudstaden i delstaten er La Guaira.

Delstatar i Venezuela
Miranda i Venezuela

Estado Miranda er ein av dei 23 delstatane (estados) i Venezuela. Hovudstaden i delstaten er Los Teques.

Politisk inndeling 
Liste over dei 21 kommunane (spansk municipios) i Miranda:

Delstatar i Venezuela
Portuguesa

Estado Portuguesa er ein av dei 23 delstatane (estados) i Venezuela. Hovudstaden i delstaten er Guanare.

Politisk inndeling 
Liste over dei 14 kommunane (spansk municipios) i Portuguesa:

Delstatar i Venezuela
Cojedes

Estado Cojedes er ein av dei 23 delstatane (estados) i Venezuela. Hovudstaden i delstaten er San Carlos.

Politisk inndeling 
Liste over dei 14 kommunane (spansk municipios) i Cojedes:

Delstatar i Venezuela
Yaracuy

Estado Yaracuy er ein av dei 23 delstatane (estados) i Venezuela. Hovudstaden i delstaten er San Felipe.

Politisk inndeling 
Liste over dei 14 kommunane (spansk municipios) i Yaracuy:

Delstatar i Venezuela
Carabobo

Carabobo er ein av dei 23 delstatane (estados) i Venezuela. Hovudstaden i delstaten er Valencia.

Politisk inndeling 
Liste over dei 14 kommunane (spansk municipios) i Carabobo:

Delstatar i Venezuela
Guárico

Estado Guárico er ein av dei 23 delstatane (estados) i Venezuela. Hovudstaden i delstaten er San Juan de los Morros.

Politisk inndeling 
Liste over dei 14 kommunane (spansk municipios) i Guárico:

Delstatar i Venezuela
Aragua

Estado Aragua er ein av dei 23 delstatane (estados) i Venezuela. Hovudstaden i delstaten er Maracay.

Politisk inndeling 
Liste over dei 18 kommunane (spansk municipios) i Aragua:

Delstatar i Venezuela
Samson

Samson er eit mannsnamn, av hebraisk שמשון, Šimšon, som har samanheng med ordet for sol.

Namnet har i Noreg vore mest utbreidd på Vestlandet, men aldri spesielt vanleg:
 I 1801 var det etter folketeljinga 264 som oppgav dette namnet
 I 1900 var det etter folketeljinga 623
 I 2007 var det 127 med namnet Samson.

Samson som bibelsk namn 
Samson var ein av dei bibelske heltane som slost mot filistarane, omtalt i Domarane kap. 13 2-16. Han er spesielt kjend for kjærleikstilhøvet til Dalila.

Kjende namneberarar 
 Samson Bjørke, bondeleiar frå Hordaland
 Samson av Mauvoisin (d. 1161), fransk erkebiskop
 Samson Isberg (1795-1873), norsk skarprettar
 Samson Toresson Stueland (1798-1879), norsk stortingsmann
 Samson Eitrem (1872-1966), norsk professor

Annan bruk 

 Øya Samson i Scillyøyane i England.
 Det britiske heavy metal-bandet Samson.
 Barne TV-serien Samson og Roberto.
 Samsonberg, bergverk i Sandsvær.

Kjelder 

 Olav Veka: Namneboka (Det Norske Samlaget, 1991)

 Folketeljingar i Digitalarkivet

Samson
Samson
Hrísey

Hrísey er ei lita øy utanfor nordkysten av Island, om lag 35 km nord for Akureyri, i Eyjafjörður. Øya har ferjesamband frå Árskógssandi. Sidan 2004 har øya vore ein del av kommunen Akureyri og var tidlegare ein eigen kommune. 

Hrísey har eit areal på 7,67 km² og er om lag 7,5 km lang og 2,5 km brei på det breiaste i sør. Ho er den nest største øya utanfor kysten Island (etter Heimaey i Vestmannaeyjar). Ho har om lag 200 innbyggjarar oghar vore busett så lenge det har vore folk på Island. 

Tidlegare vart øya nytta som base for fiskeindustrien, først av nordmenn og svenskar og så av islendingar. Seint på 1800-talet husa ho ein fabrikk som salta sild. Diverre første overfiske til at det gjekk kraftig nedover med fiskeindustrien på Island i 1960-åra, og det siste fryseriet på Hrísey, eigd av selskapet Eyjafjörður, stengde i 1999.

Dei siste åra har fuglekikkar kome til øya for å kikke på dei mange fuglane her. Det er ingen naturlege rovdyr på øya så ho er ein ideell tilflukstad for fuglar. Den nordlege delen av Hrísey, Ystabæjarland, er eit privateigd naturreservat og det er forbode å ta livet av fuglar på øya. Av dei nesten 40 artane ein kan sjå på øya finn ein fjellrype, isterne og ærstegg.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettside 
 Ein kort guide til øyane i Eyjafjörður

Kjelde 

Islandske øyar
Kolbeinsey

Kolbeinsey (Kolbeinsøy på norsk) er ei lita øy med vulkansk opphav 105 km nord for Island og 74 km nordvest for øya Grímsey. Øya er det nordlegaste punktet til Island og ligg ved . Øya er utsett for kraftig erosjon og kjem til å forsvinne heilt i nær framtid, truleg innan få år. Tidlegare estimat har sagt rundt år 2020 estimert frå tidlegare erosjon, men prosessen ser i dag ut til å gå raskare. 

Storleiken i starten av 2001 var berre 90 m², som svarar til ein sirkel med diameter mindre enn 11 meter. Den opphavlege storleiken til øya er ikkje kjend. Då ho først vart målt i 1616 var ho 700 meter lang frå nord til sør og 100 meter brei frå aust til vest. I 1903 var ho alt halvparten så stor og i august 1985 var ho berre 39 meter på tvers. Øya var opp mot 8 meter høg. 

Det var tidlegare ein landingsplass for helikopter på øya, men i mars 2006 vart det rapportert at halve heliporten, som vart forsterka med betong i 1989, var øydelagd på grunn av steinar som raste ut i havet. Av den grunn kan Kolbeinsøy forsvinne tidlegare enn først trudd.

Sjå òg 
 Islandsk geografi
 Islandske øyar
 Vulkanar på Island

Bakgrunnsstoff 
 Informasjon om Kolbeinsey

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Kolbeinsey» frå , den 2. oktober 2007. 
 

Vulkanar på Island
Islandske øyar
Málmey

Málmey ('Malmøy' på norsk) er ei øy i Skagafjörður nord på Island. Málmey ligg om lag 10 km nord for bygda Hofsós i kommunen Skagafjörður.

Øya er omgjeven av klipper på alle sider.
Ho er ei 4 km lang og smal lavaøy som ligg i det 5 km breie Málmeyarsund.
Det høgaste punktet på øya ligg i nord og er 156 moh.

Søraust på øya ligg eit fyr som blei bygd i 1937. Fram til 1950 var øya folkesett, men då ein brann øydela garden som huste 14 folk blei ho forlaten.
I staden held mange fuglar til på Málmey. 

Øya er omtalt i Sturlunga saga som staden der biskop Guðmundur Arason flykta i 1221 for å koma unna Tumi Sighvatsson og folka hans, som truga med å drepa han. Guðmundur forlét øya på påskedag, etter at hans folk hadde drepe Tumi Sighvatsson.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Málmey» frå ,  den 1. november 2016.

Bakgrunnsstoff 
 Flybilete på ismennt.is 

Islandske øyar
Papey

Papey (Papøy på norsk) er ei øy søraust for Island. Øya høyrer til kommunen Djúpavogshreppi. Øya er 2 km² stor og på det høgaste 58 moh. 

Ho vert nemnd i Landnámabók og er kalla opp etter Papar.

Islandske øyar
Mihragan

Mihragan, mehragān (farsi ) eller jashn-e-Mihragān er ei parsisk og iransk høgtid feira til ære for Mithra (farsi Meher, Mehr eller Mihr), guddommen (yazataen) for pakta, og for mellommenneskelege tilhøve som kjærleik og vennskap.

Iransk kultur
Parsiske høgtider
Fravardigan

Fravardigan, farvardigan eller muktad er ei parsisk høgtid til minne om verneenglane (fravasji) og sjelene til dei døde. Ho blir feira over fleire dagar i slutten av det parsiske året.

Tidfesting 
I dag blir muktad som regel markert i ein periode på ti dagar som ender med nyttårsfeiringa navroz, eller i dei atten dagane før khordad sal, fødselsdagen til profeten Zoroaster. Sidan parsarar bruker tre ulike kalendrar, varierer det òg kva tid nyttår og dermed også nyttårsfeiringa tek til. Faslikalenderen plasserer henne i mars, qadimi i juli og sjensjai i august.

Feiring 
Under muktad samlar parsarar seg til seremoniar i templa sine. Etter ei felles bøn held familiar leia av ein prest mindre ritual for sine avdøde, der dei ofrar frukt, blomar, røykjelse, tre og pengar. Slutten av året er òg ei tid då ein skal tenka over tidlegare handlingar og angra på det ein har gjort gale.

Dei viktigaste er dei fem siste dagane, som blir kalla hamaspathmaidyem. Desse er gatha-dagar då ein les frå gathaene. Denne markeringa er det siste av dei seks årlege pålagde rituala (gahambar) for parsarar.

Ordsoge 
«Fravardigan» kjem frå persisk «rozan fravardigan», 'dagane åt fravasjiane'. Den 19. dagen i månaden fravardin blir òg kalla fravardigan.

Namnet «muktad» blir brukt av indiske parsarar. Ordet er gujarati og kjem frå sanskrit mukti, 'frigjort sjel'.

Samband med andre høgtider 
Forskarar har peikt på likskapar mellom feiringa av farvardigan og den jødiske høgtida purim. Dei var begge opphavleg vårfestar som blei markerte med gåvegjeving.
I Iran har fravardigan utvikla seg til den sekulære høgtida tsjaharsjanbe sori.

Kjelder

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Reportasje frå muktad-feiring i Mumbai 

Parsiske høgtider
Dødsmarkeringar