alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Liv Arnesen

Liv Ragnheim Arnesen () er ein norsk pedagog, forfattar og eventyrar.

I 1992 kryssa ho og Julie Maske Grønlandsisen, som dei fyrste kvinnene utan støtte. Dette var 560 km på 23 døgn. To år seinare, i 1994, gjekk ho som fyrste kvinne på ski til Sørpolen åleine og utan hjelp undervegs. Denne turen tok 50 dagar og var over 1200 km lang. I 1996 klatra ho nordsida av Mount Everest til 1 900 meter før toppen før ho fekk høydesjuke og måtte snu. I 2000–2001 kryssa Arnesen, saman med amerikanske Ann Bancroft, Antarktis på ski, som dei fyrste kvinnene. Turen deira tok 94 dagar og var 2747 km lang.

Arnesen har også undervist ved Dønski videregående skole i Bærum og jobba med rehabilitering av stoffmisbrukarar. Før ekspedisjonen til Sørpolen i 1994 arbeidde ho også ein periode som marknadskoordinator for Svalbard Polar Travel. Delar av sommaren er ho også turleiar for dette føretaket, som no heiter Spitsbergen Travel. Sidan 1995 har ho vore sjølvstendig næringsdrivande som føredragshaldar, konsulent, forfattar og pedagog.

Liv Arnesen har skrive boka Snille piker går ikke til Sydpolen som handlar om ekspedisjonen hennar i 1994. I 2002 skreiv ho boka Kan du? saman med Jon Gangdal, og i 2003 skreiv ho saman med Ann Bancroft og Cheryl Dahle No Horizon is So Far, ei bok om kryssinga av Antarktiskontinentet. Ho har også skrive Sydpolen, som er ei faktabok for ungar (2006).

Ho er cand.mag. med faga norsk, historie og idrettsrettleiing frå Universitetet i Oslo og Noregs idrettshøgskule. I tillegg har ho ein Master of Management. Arnesen er busett på Bekkestua i Bærum.

Bibliografi 
Snille piker går ikke til Sydpolen (Damm, 1995)
No Horizon is so far – Two women and their extraordinary journey across Antarctica (med Ann Bancroft og Cheryl Dahle, The Perseus Books Group, 2003)
Kan jeg? – fra drøm til virkelighet (med Jon Gangdal, Aschehoug, 2002)
Sydpolen – faktahest for barn (Aschehoug, 2006)

Prisar 
1999: Æresdiplom frå Det russiske geografiske samfunnet
2001: Achievement Award frå Det norsk-amerikanske handelskammeret
2001: Trailblazer Award frå Det skandinavisk-amerikanske Hall of Fame
2001: Woman of the Year frå Glamour Magazine
2008: Woman of Discovery Prize (Prisen vart delt ut av Uma Thurman i New York 5. mars 2008. Den årlege prisen markerer oppdagingar og vitskaplege framsteg gjorde av kvinner)

Kjelder 
Knut Olav Åmås [red.]: «Arnesen, Liv» i Hvem er hvem? (Aschehoug, 2008).
«Liv Arnesen» på Polarhistorie.no, innhenta 3. januar 2010.

Bakgrunnsstoff 
Nettsida til Liv Arnesen
Bancroft Arnesen Explore
«Gjest hos Letterman» av Thomas Andreassen på VG.no (14.03.2001)

Norske polfararar
Norske pedagogar
Norske forfattarar
Kvinnelege antarktisfararar
Antarktiske polfararar
Nils Henrik Asheim

Nils Henrik Asheim () er ein norsk komponist og organist som er busett i Stavanger.

Asheim har kyrkjemusikkeksamen frå Noregs Musikkhøgskule (1981), var elev av Olav Anton Thommesen og vidare ved Sweelinck-konservatoriet i Amsterdam. Produksjonen hans omfattar kammermusikk, orkesterverk, kyrkjemusikk, musikkteater og databasert musikk. Han vann konkurransen om fanfare til OL på Lillehammer i 1994, og denne er utgjeven på plate med Gardemusikken. For verket Chase fekk han Edvard-prisen 2002 i klassen samtidsmusikk. Han har også samarbeidd med songaren Anne-Lise Berntsen.

Forutan dette var det Nils Henrik Asheim som komponerte fanfare, inngangsmarsj og korstykke til kronprinsbryllaupet i 2001. Til innviinga av Oslo domkyrkje skreiv han Salmenes Bok for kor og to orgler. Andre viktige verk er Genesis (1982), som er ein strykekvartett, Salme 90 for 8-stemmig kor og instrumenter (1983) og Vannspeil for fiolin, cello og klaver (1985). Allereie i 1982 fekk han prisen Årets verk i Norsk Komponistforening, for Vindu. I 1986 vann han igjen prisen, då for Vannspeil.

Han har vore busett i Stavanger sidan 1991, og har engasjert seg i musikklivet der. Mellom anna var han huskomponist ved Rogaland Musikkonservatorium frå 1982 til 1984 og drivkraft bak opprettinga av det alternative kultursenteret Tou Scene. Han har dessutan vore formann i Norsk Komponistforening, i åra 1988–1991.

Under Spellemannprisen 2005 vann Asheim i klassen samtidsmusikk med plata 19 March 2004, Oslo Cathedral. Under Spellemannprisen 2010 vann han igjen, i klassa Årets samtidskomponist for plata Mazurka - Remaking Chopin. Han vann Lindemanprisen i 2011.

Kjelder 
 Knut Olav Åmås [red.]: «Asheim, Nils Henrik» i Hvem er hvem? (Aschehoug, 2008).
 «Nils Henrik Asheim» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 3. januar 2010.
 «Om årets prisvinner» [av Arne Nordheims komponistpris], innhenta 3. januar 2010.

Bakgrunnsstoff 
 Nettstaden til Nils Henrik Asheim
 Biografi og lenkjer til artiklar på ballade.no 

Norske komponistar
Norske organistar
Vinnarar av Spellemannprisen
Savoy palace

Savoy Palace vart sett på som den mest framifrå residensen for adelsmenn i mellomalderens London, heilt til det vart øydelagt i bondeopprøret i 1381. Ingenting vart teke vare på av palasset. Savoy Palace låg mot Strand, på den staden der det noverande Savoy Theatre og Savoy Hotel fører namnet vidare.

Bakgrunnsstoff 
Denne artikkelen bygger på «Savoy palace» frå ,  den 3. januar 2010.  
 

Byggverk i London
Andrea Jaeger

Andrea Jaeger () er ein tidlegare profesjonell tennisspelar frå USA. 

Jaeger vart fødd i Chicago i Illinois. Ho vart profesjonell som 14-åring og steig raskt i rankinga opp til nummer to i verda. Ho konkurrerte mot mellom andre Chris Evert, Martina Navratilova og andre toppspelarar frå den tida. I 1982 nådde ho single-finalen i Grand Slam-turneringa French Open og året etter i 1983 var ho finalist i Wimbledon. Ho tapte begge finalane mot Navratilova. Seinare har Jaeger vedgått at ho tapte Wimbledon-finalen i 1983 med vilje, fordi ho hadde vitja Navratilova i bustaden hennar dagen før finalen. Under finalen vart Jaeger redd for at ho hadde øydelagt konsentrasjonen til Navratilova så mykje at ho ikkje orka å prøva å vinna finalen.

I 2006 vart Jaeger nonne i Den anglikanske kyrkja.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Andrea Jaeger» frå ,  den 3. januar 2010.  
 

USA-amerikanske tennisspelarar
Folk frå Chicago
Sjy

Sjy (frå fr. jus, ‘saft’) er smakfull saft av kjøtt, fisk eller grønsaker som er kome til gjennom steiking. Sjy kan brukast som saus i seg sjølv, eller danna grunnlag for saus.

Ei steikjepanne eller steikebrett med sjy kan kokast ut (deglasserast) med vatn, og so smaksset med krydder. Dette gjev ein tyntflytande saus. Sjyen kan også vidareforedlast med ingrediensar som vin, smør, krydder og jamning til talrike saustypar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Sjy» frå ,  den 3. januar 2010.

Bakgrunnsstoff

sausar
matlaging
Zara Larsson

Zara Larsson () er ein svensk songar og låtskrivar frå Solna utanfor Stockholm. 

Larsson har lært å synga og dansa ved hjelp av læraren Johan Jämtberg og studiar ved Adolf Fredriks Musikklasser og Kungliga Svenska Balettskolan i Stockholm.

Ho har opptredd som Marta von Trapp i musikalen Sound of Music. Ho har opptredd som medlem av gruppene Helges All Stars, Next Generation og vore gjesteartist på  Popkorn 2008-turnéen. 

Zara Larsson slo gjennom i talentkonkurransen Talang 2008 på svensk TV4 (tilsvarer Norske Talenter) i 2008 der ho vann finalen med songen «My Heart Will Go On». Ho hadde tidlegare vore med i ein tilsvarande konkurranse, Star Shots i 2007, der ho blei ein av finalistane. Ho blei sidan med i dokumentarserien Jag ska bli en stjärna (2009/2010) på TV4 om barn som drøymer om å bli berømte. I 2013 slo ho gjennom med songen «Uncover». Ho gav ut sitt første internasjonale album, So Good, i 2017. Albumet og fleire singlar frå det nådde topplistene i Noreg 
Storbritannia og fleire andre land.

Diskografi

Studioalbum
1 (2014)
So Good (2017)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Zara Larsson» frå ,  den 2. mai 2010.

Bakgrunnsstoff
Zara Larsson  ved tv4.se

svenske songarar
barneartistar
Svenske Got Talent-deltakarar
Norske Talenter

Norske Talenter er eit norsk fjernsynsprogram på TV 2 basert på det britiske underhaldningsprogrammet Britain's Got Talent og det amerikanske America's Got Talent. Hovudinnhaldet i programserien er ein talentkonkurranse innanfor alle greiner, og er ope for alle deltakarar, uavhengig av alder. Britain's Got Talent vart fyrste gong send i 2007; den fyrste sesongen av Norske Talenter vart send på TV 2 i 2008.

Audition 

Det vart gjennomført fleire auditionar i ulike byar i Noreg, der folk fekk sjansen til å opptre framfor tre domarar. Viss ein domar hadde sett nok, kunne han trykkja på ein knapp. Viss alle tre domarane hadde trykt, måtte deltakaren stoppe. Når opptredenen anten er ferdig eller stoppa, gav domarane tilbakemelding, og bestemte om artisten fekk gå vidare i programmet eller ikkje. Publikum blei oppfordra til å gje si meining (ved å jubla eller bua mot domarane).

Semifinalar og finalen 

Dei siste programma blei alle gjennomført på direktesending, med semifinalar og ein finale. I 2008 inneheldt kvar semifinale 8 opptredenar, der to blei sende vidare etter røyster frå fjernsynssjåarane. Den med flest røyster gjekk direkte til finalen, medan domarane kunne velje mellom andre og tredje plassen blant røystene, og sende denne artisten vidare til finalen. 

Norske Talenter vart nominert til Gullruten for Beste underhaldningsprogram i 2008.

Vinnarar 

 Vinnaren i 2008 vart songaren Erlend Bratland. Premien var 500 000 kr og eit stipend verdt 200 000 kr til å utvikle talentet sitt.
 Vinnaren i 2009 vart dansegruppa Quick. Premien var ein bil verd 400 000 kr og eit stipend på 300 000 kr.
 Vinnaren i 2010 vart rapparen Kristian Rønning. Premien var på 500 000 kr.
 Vinnaren i 2011 vart dansaren Daniel. Premien var  kr.
 Vinnaren i 2012 vart operasongaren Stine H. Ulla. Premien var  kr.
 Vinnaren i 2014 vart bluessongeren Angelina Jordan, som var åtte år då ho vann, og dermed var den yngste vinnaren av Norske Talenter. Ho fikk 46 % av stemmene. Premien var  kr.
 Vinnaren i 2015 vart gitaristen Odin Landbakk.
 Vinnaren i 2017 vart teiknspråktolkaren Vilde. Premien var  kr.
 Vinnaren i 2018 vart den 13 år gamle songaren Tuva.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Norske Talenter» frå ,  den 3. januar 2010 og 26. november 2018.  

Norske fjernsynsseriar
Fjernsynsseriar frå 2000-åra
Bømlo kulturhus

Bømlo kulturhus vart teke i bruk hausten 2005. Kulturhuset har to salar; Storsalen med 353 seter og Litlesalen med 100 sete. Storsalen vert brukt til konsertar, dans, teater, konferansar og kino. Litlesalen vert brukt til kurs og kino.

Bygget rommar også Bømlo kulturskule, kulturhuscaféen Gaffel & Vaffel og NAV Bømlo.

Bømlo kulturhus vart frå og med 1. januar 2006 eit kommunalt foretak (KF). Verksemda har 4,7 årsverk. Dagleg leiar er Hanne Jacobsen.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Kulturhuscaféen Gaffel & Vaffel
Byggverk i Bømlo
Kulturhus
Quebec-lova

Quebec-lova av 1774 var ei lov vedteken av det britiske parlamentet som omfatta styret av provinsen Quebec. Hovudelementa i lova var: 
Området i provinsen vart utvida og tok over delar av Indianarreservatet, inkludert mykje av det som er det sørlege Ontario, i tillegg til Illinois, Indiana, Michigan, Ohio, Wisconsin og delar av Minnesota.
Truskapseiden vart erstatta med ein som ikkje lenger viste til protestantisk tru. 
Ho garanterte fri utøving av katolsk tru. 
Ho gjennoppretta bruken av fransk sivilrett for private saker, medan ho opprettheldt den engelske sedvaneretten for offentleg administrasjon, inkludert straffeforfølging. 

Lova hadde omfattande effekt både i Quebec og for Dei tretten koloniane. I Quebec vart dei engelsktalande innflyttarane frå Storbritannia og dei sørlege koloniane påførte forskjellige forskrifter, som dei såg på som fjerning av visse politiske fridomar. Reaksjonen til dei fransktalande kanadiarane var meir variert. Lensherrane og prestestanden var generelt nøgd med den nye lova. 

I Dei tretten koloniane vart lova, som hadde vorte vedteke samstundes med fleire andre lover som straff for Boston Tea Party og andre protestar, ein del av dei utålelege lovene, som førte fram til den amerikanske sjølvstendekrigen. Quebec-lova vart sett på som ein ny modell for det britiske kolonistyret, som ville fjerne makta frå koloniforsamlingane og fremme katolsk tru hos protestantane i koloniane. Lova avgrensa òg mogelegheitene til å utvide koloniane vestover ved å gje det meste av Ohio Country til provinsen Quebec.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Quebec Act» frå ,  den 3. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Cavendish, Henry (1839). Debates of the House of Commons in the Year 1774 on the Bill for Making More Effectual Provision for the Government of the Province of Quebec: Drawn Up from the Notes of the Henry Cavendish, Member for Lostwithiel, London: Ridgway, 303 s. (online)
 Langston, Paul. "'Tyrant og Oppressor!' Colonial Press Reaction to the Quebec Act. Historical Journal of Massachusetts 2006 34(1): 1-17. Issn: 0276-8313 
 Lawson, Philip. "'Sapped by Corruption': British Governance of Quebec and the Breakdown of Anglo-American Relations on the Eve of Revolution." Canadian Review of American Studies 1991 22(3): 301-323. Issn: 0007-7720 Full text: online in Ebsco 
 Miller, John C.; Origins of the American Revolution 1943. online version
 
''

Bakgrunnsstoff
Originalteksten i The Quebec Act
Artikkel om Quebec-lova i Encyclopedia Britannica (1911)

USA-amerikansk historie
Historia til Quebec
Den amerikanske revolusjonen
Skipingar i 1774
Frederick i Maryland

Frederick er ein by vest i det sentrale Maryland i USA. Han er hovudbyen i Frederick County, det største fylket i staten ut frå areal. Fredrecik ligg i utkanten av Washington-Arlington-Alexandria storbyområde, som er ein del av det større Baltimore-Washington storbyområdet. Byen har om lag 60 000 innbyggjarar og er den tredje største byen i Maryland etter Baltimore og Rockville. 

I Frederick ligg Frederick Municipal Airport (FDK) og Fort Detrick, som høyrer til det amerikanske forsvaret og er den største arbeidsplassen i fylket. Frederick er heimbyen til BP Solar som er eit av dei største solcellepanelmakarane i landet. Lokalavisa i Frederick er The Frederick News-Post.

Byen vart grunnlagd i 1745 og er kalla opp etter Fredrik den store av Preussen.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad
 Minnesmerke og monument i og rundt Frederick

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Frederick, Maryland» frå ,  den 3. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Byar i Maryland
Busetnader grunnlagde i 1745
King of Prussia

King of Prussia er ein by i Montgomery County i Pennsylvania i USA med opp under 20 000 innbyggjarar. Byen har fått namn etter ei lokal kro som låg her på 1700-talet, kalla «The King of Prussia Inn», som igjen er kalla opp etter Fredrik II av Preussen, som var konge av Preussen. Som resten av Montgomery County har King of Prussia opplevd ei rask utvikling. Det største kjøpesenteret i USA som driv utleige av varer, King of Prussia Mall, ligg her.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «King of Prussia, Pennsylvania» frå , den 3. januar 2010.

Bakgrunnsstoff 

Byar i Pennsylvania
Busetnader grunnlagde i 1719
Status quo

For det britiske bandet, sjå Status Quo.
Status quo er eit latinsk uttrykk for uforandra tilstand. Å halde fram status quo er at tilstanden held fram slik han er. Uttrykket kjem frå det diplomatiske omgrepet status quo ante bellum, som tyder «tilstanden som var før krigen», altså tilbaketrekking av fiendtlege styrkar og at den tidlegare herskaren vert sett inn att.

Sjå òg 
 Uttrykk frå latin

Latinske ord og uttrykk
Julestjerne

Julestjerne (Euphorbia pulcherrima) er ein plante som opphavleg kjem frå Mexico. I varme strok veks julestjerna utandørs og kan bli opptil 4-5 meter høg. I Noreg vert ho dyrka som potteplante. Naturleg er blada på toppen raude; men som kulturplante vert det dyrka fram både rosa, lilla, kvite og sjatterte julestjerner.  

Dei eigentlege blomstrane er små og heiter chyatier. 

I Noreg vert det årleg seld om lag 6 millionar julestjerner.  Dei fleste vert kasta etter jul, men overlever ho vinteren, kan ein plante ho ut. Det vil då komme nye grøne blad over dei raude.  Dersom ein tar planten inn om hausten, og sørgjer for at han då får minst 12 timar mørke kvar natt, kan han blomstre på nytt. 

Det engelske namnet Poinsettia har planten fått etter botanikaren Joel Roberts Poinsett (d. 12. desember 1851). Han var USA sin ambassadør i Mexico då han oppdaga denne planten i 1820-åra.

Kjelder
Bioforsk

Bakgrunnsstoff

Vortemjølkfamilien
Juleplantar
Émile Friant

Émile Friant () var ein fransk kunstmålar. Som ung studerte han portrettmåleri under Alexandre Cabanel  i Paris. Frå 1923 hadde han stilling som professor ved École des Beaux-Arts i Paris i måling. I 1931 vart han utnemnd til storoffiser i den franske Æreslegionen. Han var òg medlem av Institut de France. Friant døydde brått i 1932 i Paris.

Kunstverk i utval 

 Un étudiant, (1885) musée des Beaux-Arts de Nancy
 ''La Toussaint, (1886) musée des Beaux-Arts de Nancy
 La douleur, (1898) musée des Beaux-Arts de Nancy
 Les amoureux, musée des Beaux-Arts de Nancy
 La discussion politique, privatsamling
 La lutte, (1889) Musée Fabre Montpellier
 l'expiation, (1909) privatsamling
 Portrait de madame Coquelin Mère, privatsamling
 Tendresse maternel, privatsamling
 Portrait de Madame Petitjean, privatsamling
 La visite au studio (1906), privatsamling
 L'Expiation, (1908), privatsamling
 Autoportrait, privatsamling
 Portrait d'Albert Jasson (1911), musée des Beaux-Arts de Nancy.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Friant, Émile
Friant, Émile
Sivsporv

Sivsporv (Emberiza schoeniclus) er ein fugl som høyrer til familien busksporvar.

Utsjånad og læte 
Oversida er svart med breie, brunaktige fjørkantar, stjerten er svartaktig. Hovudet og strupen er svarte på hannen, med kvit halsring. Hoa har ingen kvit halsring. På henne er oversida av hovudet samt øyredekkfjørene småflekkete av svart og brunt. Begge kjønn har kvitt langs undersida, og oppe på sidene er der langsgåande brunaktige flekkar. Fuglen si lengde er 14-16 centimeter. Songen er eit ganske monotont gjenteke zripp zripp zryy.

Utbreiing 

Sivsporven finst i heile Europa og delar av Asia. Fuglen held til ved myrer og våtmarker opp til og med bjørkebeltet og så langt nord som der er skog. Han er flyttfugl unnateke sør i utbreiingsområdet, og overvintrar i Sør-Europa.

Førekomst i Noreg og trekktilhøve 
Sivsporven er utbreidd over heile landet, spesielt i fuktige område i bjørkebeltet. Han går iblant opp i vierregionen. I låglandet i Sør-Noreg er han knytt til næringsrike innsjøar samt ved elvar og fjordarmar der det er siv og takrør. Sivsporvane reiser frå landet frå midt i august fram til midten av oktober. Dei kjem attende frå slutten av mars fram til midt i mai. Til bjørkebeltet kjem dei sjeldan før slutten av april.

Hekking 
Reiret vert lagt på eller nær marka, i ei tue eller under gras. Dei 4-6 egga er brungrå med svartaktige teikningar. Sivsporven får ofte to kull i mai og juni og begge foreldra hjelper til med ruginga som varer 13-14 døgn.

Føde 
Sivsporven et mest insekt om våren og sommaren, men også ein del edderkoppar. Resten av året et han mykje frø.

Raudlistevurdering 
Nedgang i bestandane i Sverige og Storbritannia blir forklarte med redusert tilgang til føde i overvintringsområdene. Av faktorar i så henseande blir nemnde reduserte areal med stubbåkrar og mindre ugressfrø på grunn av ugressbekjempelse. På hekkeplassane kan drenering av våtmarker, kanalar og liknande bidra til nedgang i bestandane.

Konklusjon: Sivsporv blir vurdert som livskraftig LC, på bakgrunn av overvakingsdata. Årsaka til endring av kategori frå Rødlista 2015, der arten vart vurdert som nær trua NT, er stabilisering av bestanden. Gitt bestandsnedgangen i nabolanda våre bør ein følgja nøye med på utviklinga òg i Noreg.

Galleri

Kjelder 
 Norsk Fugleatlas, 1994.

Denne artikkelen bygger på «Sävsparv» frå ,  den 3. januar 2010.  
 
Referansar

Bakgrunnsstoff 

 Sävsparv på GlobalTwitcher.com
 Sveriges ornitologiska förening - Sävsparv
 Dansk ornitologisk forening 
 Sveriges radio, P2 

Busksporvfamilien
Fuglar i Noreg
Alexander von Kotzebue

Alexander Friedrich Wilhelm Franz von Kotzebue () var ein tysk-russisk slag- og historiemålar frå romantikken. 

Han var son av forfattaren August von Kotzebue. Etter at faren døydde i 1819 vart han utdanna i kadettkorpset i St. Petersburg og og vart i 1834 løytnant i garden. Etter fire år forlet han derimot militæret og starta som student på kunstakademiet i St. Petersburg. Der var han i seks år før han reiste til Paris i 1846 og i 1848 reisten han på tur til Belgia, Holland, Italia og Tyskland før han til slutt slo seg ned i München.

Kotzebue var russiske professor og æresmedlem av München-akademiet.

Verk 

Det første måleriet hans, Erobringen av Warszawa, vart målt i 1844 i St. Petersburg. Sidan då måla han mange russiske slag i sjuårskrigen og frå felttoga til Suvorov i store måleri for tsaren av Russland. Av dei viktigaste verka hans finn ein Storminga av Warschaus, Slaget ved Poltava, Storminga av Narva, Kryssinga av Djevelbrua, og Grunnlegginga av St. Petersburg.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Alexander von Kotzebue» frå ,  den 3. januar 2010.

Bakgrunnsstoff 

 Biletgaleri med verk av Kotzebue (russisk)

Historiemålarar
Russiske målarar
Tyske målarar
Målarar frå 1800-talet
Fallen i kamp

Fallen i kamp (killed in action - KIA) er eit uttrykk vanlegvis nytta i militæret for eigne soldatar som er drepne av fienden. Folk som er falne i kamp har ikkje døydd av ulukker som bilulukker eller andre «ikkje-fiendtlege» hendingar eller terrorisme.

I tillegg kan ein person verte omtalt som fallen i kamp om han har døydd på slagmarka, medan døydd av skade viser til ein person som har levd lenge nok til å ha fått medisinsk behandling.

NATO-definisjon 

NATO nyttar KIA (killed in action) for personar falne i kamp, og DWRIA (died of wounds received in action) for personar som har døydd av skade. For sistnemnte vert òg forkortinga DOW ofte nytta av historikarar og militære.

Sjå òg 
 MIA – Sakna i kamp
 WIA – Skadd i kamp
 POW – Krigsfange
 Den ukjente soldats grav

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Killed in action» frå , den 3. januar 2010.
  oppgav desse kjeldene:

Militær terminologi
Krigsoffer
 *
Overoppheta økonomi

Overoppheta økonomi er tilstanden der produksjonskapasiteten ikkje held tritt med etterspurnaden. Typisk for denne tilstanden er ein vekstrate over normal.

Bakgrunnsstoff 
 Asia Times Online - China's Economy Rides the Razor's Edge 

Makroøkonomi
Sosialpolitikk

Sosialpolitikk er politikk som omhandlar alle tilhøve som er viktige for velferda til menneska, som helse, rettsvesen, familie, utdanning og arbeid, eller i vidaste forstand all politikk som regulerer åtferda til menneska. I den siste tydinga kan sosialpolitikk ta opp tema som

abort
eutanasi
homoseksualitet
ekteskap, skilsmisse og adopsjon
fattigdom, velferd og heimløyse
rusmiddel
prostitusjon

Kjelde 
 Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av Sosialpolitikk frå Wikipedia på bokmål, innhenta søndag 3. januar 2010, klokka 21:43.

Politikk
Magnus Dyrssen

Magnus Peder Wilhelm Dyrssen () var ein svensk oberstløytnant som fall ved Märkäjärvi som frivillig i den finske vinterkrigen.

Magnus Dyrssen var fødd i Karlskrona. Han var med å stifte Finlandskommittén og høyrde til initativtakarane til Svenska frivilligkåren.  Dyrssen var den første som fall av den svenske frivilligkårens medlemer, og slik vart han eit symbol for den folkelege støtten til finnane i vinterkrigen. 

Magnus Dyrssen vart gravlagd på Kungsängens kyrkjegard. I Märkäjärvi er det sett opp ein minnestein med innskrifta «Här stupade Magnus Dyrssen 1.3.1940 för Nordens frihet och Sveriges ära».

Bakgrunnsstoff
 Marschen till Märkäjärvi
 Öråkers gård

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Magnus Dyrssen» frå ,  den 3. januar 2010.  
 

Militære falne i kamp
Vinterkrigen