alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ofiolitt

Ofiolitt er eit samleomgrep på ei gruppe basiske magmatiske bergartar som er karakteristiske for alpine fjellkjeder, men som opphavleg er danna på eller under havbotn. Desse omfattar basalt (gjerne som putelava), gabbro, tettstilte diabasganger og peridotitt, dessutan bergartar som er oppstått av desse ved seinare metamorf påverknad, der det blir danna grøne mineral som serpentinitt, kloritt og epidot.

I Noreg har Den kaledonske fjellkjeda ei rekkje førekomstar av ofiolittar, til dømes på Karmøy, Gullfjellet ved Bergen, i Sør-Trøndelag og på Leka.

Kjelder
Ofiolitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/ofiolitt.

Bakgrunnsstoff
Ophiolittar i Japan
Josephine Ophiolite, Klamath Mountains.

Platetektonikk
Vulkanske bergartar
Oseanografi
Ofittisk struktur

Ein ofittisk struktur er ein mikrostruktur i basaltiske bergartar. Dei er karakteriserte ved regelmessige lister av plagioklas som sit inne i større pyroksenkrystall.

Kjelder
Ofittisk Struktur. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/ofittisk_struktur.

Petrologi
Oljesand

Oljesand, bituminøs sand eller tjøresand er sand eller sandstein som inneheld hydrokarbon i form av seig råolje, tjøre eller bitumen. Oljesandførekomstane er truleg danna ved delvis fordamping og oksidasjon av vanlege petroleumsførekomstar. 

Dei grunne oljesandførekomstane kan brytast i dagbrot der ein fjernar overflatelaget, og hydrokarbona utvinnast så ved oppvarming (oftast med damp) eller ved hjelp av løysemidlar. For størstedelen av førekomstane som ligg djupare under overflata, vil ein kunne injisere varm vassdamp og lette oljer ned i det produktive laget, slik at olje og flytande bitumen kan pumpast opp på staden.

Førekomstane er til dels særs store; dei best kjende er Athabasca Tek Sand i Alberta i Canada, der det er reservar som kan gje minst 1,7 · 1012 fat eller 270 · 109 kubikkmeter utvinnbar råolje, og førekomstane i Venezuela er minst like store. Utnyttinga av tjøresandførekomstane er knytte til store miljømessige problem. Tidlegare var det vanskeleg å konkurrere med vanleg oljeproduksjon på grunn av prisen. Men med dei aukande oljeprisane på slutten av 1900-talet og byrjinga av 2000-talet, vart det mogleg å setje i gang produksjon av olje frå dei store kanadiske førekomstane av tjøresand. I 2011 var produksjonen kome opp i 1,6 millionar fat per dag, noko som utgjorde litt over 50 prosent av den samla produksjonen til Canada av olje. Gjennom oppkjøpet av North American Oil Sands Corporation i 2007, fekk det norske selskapet Statoil tilgjenge til oljesandkonsesjonar på 1 100 kvadratkilometer i Canada.

Bakgrunnsstoff 
Statoil om oljesand i Canada 
 Faktahefte om oljesand i Canada frå CAPP 
 Faktaark om oljesand frå Bellona 
 WWF Norway om tjøresand

Kjelder
Oljesand. (2013, 29. januar). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/oljesand.

Petroleumsgeologi
Petroleumsverksemd
Ukonvensjonell olje
Oljeskifer

Oljeskifer er eit samleomgrep på finkorna sedimentære bergartar som vil frigjere olje og gass ved hjelp av knusing og destillasjon. Det meste av denne olja finst i så låge konsentrasjonar at berre ein liten del som regel kan utnyttast under realistiske økonomiske vilkår.

Kommersiell utvinning har vore drive i det austlege Estland sidan 1925, der oljeskifer er energikjelda til flere energiverk. Narva-området i Estland har ein estimert reserve på 1,137 billionar tonn. Senteret for skiferoljeindustrien i Estland ligg elles i byen Kiviõli.

Den største kjende førekomsten i verda er Green River Formation i statane Utah, Colorado og Wyoming vest i USA. Andre store kjente førekomstar finst i Australia, Brasil, Canada, Israel, Jordan, Kina og Russland.

Sjå òg
Skifergass

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Oljeskifer» frå ,  den 17. desember 2013. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Artikkel om oljeskifer hos SNL

Sedimentære bergartar
Økonomisk geologi
Ukonvensjonell olje
Fast brennstoff
Onyks

Onyks er ein varietet av mineralet kalsedon (dvs. mineralet kvarts). Han er samansett med avvekslande smale svarte og kvite lag, som er skarpt fråskilde, rette og parallelle. Han vert nytta som smykkestein, særleg til kamear.

Onyksmarmor
Onyksmarmor er ein fint banda og gjennomskinneleg kalkbergart med kvit, gul, brun eller grønleg farge. Han er danna som dryppstein eller ved utfelling frå varmekjelder. Han tek politur og blir nytta som pyntelekam. Han er òg kjent under namn som meksikansk marmor, orientalsk alabast eller berre alabast. I handelen blir han òg brukt den villedende kortforma onyks.

Sardonyks
Sardonyks er ein agat med parallelle raudbrune og kvite band. Han vert nytta som smykkestein.

Kjelder

«Onyks» (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 17. desember 2013.
«Onyksmarmor» (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013.
«Sardonyks» (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014.

Kvartsvariantar
Edelsteinar
Oolitt

Oolitt (frå gresk for ‘egg’ og -litt) er ein bergart danna av små kuleforma lekamar med  konsentrisk oppbygging. Dei er blitt danna ved kjemisk utfelling om ein kjerne, som eit mineralkorn eller eit skalfragment. Omgrepet blir òg brukt om kvar av dei kuleforma delane av bergarten ('ooidane'). Etter kornstorleiken kan ein kalla oolittiske bergartar rognstein, ertestein og så bortetter. 

Den vanlegaste forma er kalkoolittaer. Desse utgjer oolittiske kalksteinar eller oolittkalk, og finst til dømes i dei yngste ordoviciske laga i Oslofeltete/Asker. Jernoolittar består av jernhydroksid (oftast goethitt) og kan danna lag som har tyding som jernmalm, såkalla minette eller bønnemalm (tysk Bohnerz).

Kjelder
 Oolitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 17. desember 2013.

Sedimentære bergartar
Kalkstein
Petrologi
Greske ord og uttrykk
Oppdalskifer

Oppdalskifer er ein type kvartsittskifer som vert brote i Drivdalen sør for Oppdal i Sør-Trøndelag. 

Skiferen oppstod under den kaledonske orogenesen og vart omvandla frå sandsediment til ein særs solid bergart. Han består av kvarts, feltspat og glimmer. Skiferen er lett å spalte på grunn av tynnne lag av parallellstilt glimmer (sericitt) som ligg mellom dei meir kvartsrike laga.

Skiferen vert nytta i skifermurstein, peisar, støttemurar, trappetrinn, golvflis, brotheller, tråkkheller, kledningsheller og liknande.

Kjelder
Bryhni, Inge. (14. februar 2009). Oppdalskifer. I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/oppdalskifer.

Skifer
Sedimentære bergartar
Oppdal kommune
Geologi i Trøndelag
Ortocerkalkstein

Ortocerkalkstein eller ortocerkalk er kalkstein med rette, opptil fleire meter lange skal av utdøydde blekksprutartar (rette nautiloidear som Endoceras og meir sjeldan Orthoceras) frå nedre del av ordovicium. 

Han er utbreidd i Oslofeltet og fleire stader i Sverige. Ved Oslo er ortocerkalksteinen utvikla som eit tjukt, massivt lag kalla Hukformasjonen mellom svart skifer, og står difor fram som ryggar i terrenget. Han har vore brukt som bygningsstein ved dei fleste mellomalderbygga i Oslo, mellom anna i Hovedøya kloster, Akershus festning og Gamle Aker kyrkje. Han har òg vore brote for kalkbrenning og sementproduksjon.

Kjelder
Ortocerkalkstein. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/ortocerkalkstein.

Kalkstein
Oslofeltet
Johan Gustaf Sandberg

Johan Gustaf Sandberg () var ein svensk målar; professor i teikning ved Kungliga Akademien för de fria konsterna frå 1828, direktør for institusjonen åra 1845–53. Sandberg laga for det meste historiemåleri med motiv or nordisk mytologi og svensk historie.

Liv og gjerning

Sandberg var frå 1794 elev ved Kungliga Akademien för de fria konsterna i Stockholm. Seinare i studietida lærde han også musikk og klaverspeling og tente pengar på leksjonar, samt gjennom arbeid på dekorasjons-målarverkstaden ved det kongelege teatret. Han slutta seg med tida til den opposisjonen mot kunstakademiet som hadde sin kjerne i 'Sällskapet för konststudium'. Tvisten med akademiet la seg snart, Sandberg vart medlem i 1821 og professor i 1828.

Hans fremste verk er kalkmåleria med Gustav Vasa i domkyrkja i Uppsala. Måleriet Gustav Vasa talar til dalkarlarna i Mora frå 1836 viser eit motiv som han gjentok i domkyrkja. Sandberg laga teikningane til praktverket Ett år i Sverige som kom ut i perioden 1827-35, bileta vart graverte under leiing av Christian Didrik Forssell. Mange somrar vitja Sandberg Säfstaholms slott, der han laga målmmeri som skildra folkelivet og folkedrakter.

Sandberg var elles ein framifrå portrettmålar og måla ei mengd portrett. Mellom anna måla han mange av portretta til praktverket Galleri af utmärkta svenska lärde, vetenskapsidkare och konstnärer som han gav ut 1835–42.

Bakgrunnsstoff

Kjelder
Den svenska målarkonstens historia. 2001

Svenske målarar
Målarar frå 1800-talet
Historiemålarar
Professorar ved Kungliga Konsthögskolan
Carl Johan Fahlcrantz

Carl Johan Fahlcrantz () var ein svensk målar frå Stora Tuna i Dalarna, kjend for sine landskapsmåleri i romantisk stil. Fahlcrantz har vorte kalla «det svenska landskapsmåleriets fader».

Han flytta til Stockholm i byrjinga av 1790-talet. Der lærte han å måle av dekorasjonsmålarane ved Kungliga teatern, framfor alle av Louis Belanger som kom frå Frankrike i 1798. Han tok også inntrykk av Elias Martin sin landskapsstil.

Fahlcrantz fekk sitt gjennombrot i 1807 «med sina sublima tolkningar av den nordiske naturen». Han var den fyrste svenske målaren som i all hovudsak sata på landskapsmåling. Bileta hans formidlar «en poetisk stemning i naturen og undvek all upprørande dramatik». Motiva hana skildrar ofte landskap i gyllent lys eller i måneskin. Hans einaste utanlandsreiser gjekk til høvesvis Noreg i 1827 og Danmark i 1829. I Noreg måla han eit kjent motiv av Balestrand. Elles er verk basert på Frithjofs saga mellom hans mest kjende arbeid. Begge dei svensk-norske kongane Karl Johan og Oscar I var mellom dei som bestilte arbeid av Fahlcrantz, noko også tsaren Nikolai I av Russland gjorde. 

Fahlcrantz vart medlem av Kungliga Akademien för de fria konsterna i Stockholm i 1803 og professor i 1815. Norske Thomas Fearnley var ein av elevane hans.

Kjelder
Den svenska målarkonstens historia. 2001
Notar

Bakgrunnsstoff

Svenske målarar
Målarar frå 1800-talet
Landskapsmålarar
Embreebreen

Embreebreen er ein 35 km lang isbre nord i sentrale delar av Sentinel Range i Ellsworth Mountains, som flyt ned austsida av Mount Hale, Mount Davis og Mount Bentley, nordaustsida av Mount Anderson og nordvestsida Probuda Ridge. Vidare flyt han nord-nordaustover og nord for Mount Schmid snur austover og flyt saman med Rutfordstraumen aust for Mount Tegge. Han vart namngjeven av US-ACAN etter  major Henry Embree i USAF, som deltok i opprettinga av Amundsen-Scott-stasjonen i 1956.

Kjelder
http://lima.usgs.gov/antarctic_research_atlas/viewer.htm 
 SCAR Composite Antarctic Gazetteer.

Isbrear i Ellsworth Land
Ellsworth Mountains
Exumbreen

Exumbreen er ein liten isbre som flyt nord mellom Hughes Point og Bonnabeau Dome i Jones Mountains i Antarktis. Han vart kartlagt av gruppa frå University of Minnesota som vitja Jones Mountains i 1960–61, og vart namngjeven av gruppa etter Glenn Exum, ein fjellklatrar som trente grupper frå University of Minnesota i fjell- og isklatring i 1960–61 og 1961–62.

Kjelder 

Isbrear i Ellsworth Land
Fendorfbreen

Fendorfbreen er ein brei isbre som flyt frå austsida av Gifford Peaks og flyt nord til han flyt saman med Dobbratzbreen i Heritage Range i Ellsworth Mountains i Antarktis. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1961–66, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter kapteinløytnant James E. Fendorf i US Navy, ein pilot med skvadron VX-6 under Operasjon Deep Freeze 1966.

Kjelder 

Isbrear i Ellsworth Land
Flanaganbreen

Flanaganbreen er ein isbre i Pioneer Heights i Heritage Range i Antarktis, som drenerer aust frå Thompson Escarpment mellom Gross Hills og Nimbus Hills til han flyt saman med den nedre enden av Unionbreen. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1961–66, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter løytnant Walter B. Flanagan, ein assisterande vedlikehaldsoffiser i U.S. Navy-skvadron VX-6 ved McMurdo-basen under Operasjon Deep Freeze 1963 og 1964.

Kjelder 

Isbrear i Ellsworth Land
Foleybreen

Foleybreen er ein isbre kring 4 nautiske mil lang som flyt nord frå vestenden på Thurston Island like aust for Cape Petersen. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Kevin M. Foley frå US Geological Survey i Reston i Virginia, som var dataspesialet og ein del av prosjektet som kartla kysten her.

Kjelder 

Isbrear i Ellsworth Land
Frankenfieldbreen

Frankenfieldbreen er ein liten isbre i den nordaustlege delen av Noville Peninsula på Thurston Island. Han flyt aust-nordaust til Bellingshausenhavet mellom Mount Feury og Mulroy Island. Isbreen vart først grovt nedteikna frå flyfoto tekne under U.S. Navy Operasjon Highjump i desember 1946, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter løytnant Chester Frankenfield, ein meteorolog på U.S. Navy Bellingshausen Sea Expedition, som oppretta ein automatisk vêrstasjon på Thurston Island i februar 1960.

Kjelder

Isbrear i Ellsworth Land
Gildeabreen

Gildeabreen er ein isbre som er 10 km lang og 5 km brei og som flyt sørvestover frå Craddock Massif mellom Mount Slaughter og Mount Atkinson ut i Nimitzbreen i Sentinel Range i Ellsworth Mountains i Antarktis. Den øvre delen av isbre får òg is frå Hammer Col og sørlege Vinson Massif.

Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names i 2006 etter Damien Gildea, ein australsk leiar for fleire Omega Foundation-ekspedisjonar til  Sentinel Range og Livingston Island i 2000–07. Han klatra til toppen av Mount Craddock via denne breen i 2005, og rettleia førebuinga av 1:50 000-skala kart over Vinson Massif-området for publisering av Omega Foundation i 2006.

Sjå òg
 isbrear i Antarktis

Kjelder

Isbrear i Ellsworth Land
Ellsworth Mountains
Goffbreen

Goffbreen er ein brei isbre som flyt frå Parker Peak til enden av Koetherfjorden på nordsida av Thurston Island i Antarktis. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter løytnant Robert G. Goff, medpilot på PBM Mariner-flyet i den austlege gruppa under U.S. Navy Operasjon Highjump, som tok flyfoto av Thurston Island og nærliggande kyststrok, 1946–47.

Kjelder

Isbrear i Ellsworth Land
Goodellbreen

Goodellbreen er ein isbre kring 5 nautiske mil lang som flyt aust og nord frå Fletcher Peninsula ut i Williamsstraumen i Antarktis. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Janice G. Goodell i US Geological Survey i Woods Hole i Massachusetts, eit støttemedlem av for Glacier Studies Project Team frå tidleg 1990-åra og framover.

Kjelder

Isbrear i Ellsworth Land
Gopherbreen

Gopherbreen er ein isbre som stig ned frå Christoffersen Heights og som flyt nord mellom Bonnabeau Dome og Anderson Dome i Jones Mountains i Antarktis. Han vart kartlagt og namngjeven av ei gruppe frå University of Minnesota, 1960–61; «Gopher» er kallenamnet på University of Minnesota og staten.

Kjelder

Isbrear i Ellsworth Land
Gowanbreen

Gowanbreen er ein isbre kring 5 nautiske mil lang i Heritage Range i Ellsworth Mountains i Antarktis, som flyt nord frå nærleiken av Cunningham Peak i Founders Escarpment til han flyt inn i Minnesotabreen like aust for Welcome Nunatak. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1961–66, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter løytnant Jimmy L. Gowan i U.S. Navy Medical Corps, øvstkommanderande og lege ved Plateau-stasjonen i 1966.

Kjelder

Isbrear i Ellsworth Land
Grimesbreen

Grimesbreen er ein bratt isbre som stig ned frå austsida av Anderson Massif i Heritage Range i Ellsworth Mountains i Antarktis. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1961–66, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Paul D. Grimes i US Navy, som leia byggarbeidarane under flyttinga av Williams Air Field ved McMurdo Sound den siste månaden av U.S. Navy Operasjon Deep Freeze 1965.

Kjelder

Isbrear i Ellsworth Land
Guerrerobreen

Guerrerobreen er ein isbre i Antarktis som er kring 7 nautiske mil lang, og flyt frå søraustsida av Mount Havener til sørsida av Taylor Spur, søraust i Sentinel Range i Ellsworth Mountains. Han vart først kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1957–59, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter John F. Guerrero, ein meteorolog ved Amundsen-Scott-stasjonen i 1957.

Kjelder

Isbrear i Ellsworth Land
Halebreen

Halebreen er ein isbre kring 6 nautiske mil lang, like aust for Mount Simpson på Thurston Island i Antarktis, og flyt sørvest til Abbotisen i Peacock Sound. Han vart skissert frå flyfoto tekne under U.S. Navy-skvadron VX-6 i januar 1960, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter løytnant Bill J. Hale i U.S. Navy som var ein helikopterpilot ombord på USS «Burton Island» (AGB-1) som utforska Thurston Island med fly i februar 1960.

Kjelder

Isbrear i Ellsworth Land
Hansenbreen i Ellsworth Land

Hansenbreen er ein sidebre som er 10 nautiske mil lang og som flyt nordaust frå Mount Tuck og saman med Daterbreen i Sentinel Range i Ellsworth Mountains i Antarktis. Han vart først kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1957–59, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Herbert L. Hansen, ein meteorolog ved Amundsen-Scott-stasjonen i 1957.

Kjelder

Isbrear i Ellsworth Land
Haskellbreen

Haskellbreen er ein liten isbre som stig ned frå Christoffersen Heights og flyt vest mellom Prism Ridge og Forbidden Rocks i Jones Mountains i Antarktis. Han vart kartlagt av ei gruppe frå University of Minnesota, 1960–61, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter løytnant Hugh B. Haskell i U.S. Navy som var medpilot på den første flyturen den 25. november 1961 frå Byrd-stasjonen for opprette Sky-High Camp (seinare Eights-stasjonen).

Kjelder

Isbrear i Ellsworth Land
Hendersonbreen

Hendersonbreen er ein isbre kring 7 nautiske mil lang i Enterprise Hills i Heritage Range i Antarktis. Han flyt nordaust frå Schoeck Peak og Hoinkes Peak til han munnar ut i Unionbreen like aust for Mount Rossman. Hendersonbreen vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy 1961–66, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Felix E. Henderson, ein meteorolog i US Antarctic Research Program ved Eights-stasjonen i 1965.

Kjelder

Isbrear i Ellsworth Land
Hlubeckbreen

Hlubeckbreen er ein isbre 9 nautiske mil vest for Longbreen søraust på Thurston Island i Antarktis. Han flyt sør langs austsida av Shelton Head og ut i Abbotisen. Isbreen vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter flysambandsmannen Vernon R. Hlubeck, som deltok i den austlege gruppa under U.S. Navy Operasjon Highjump, og som tok flyfoto av Thurston Island og nærliggande kystområde, 1946–47.

Kjelder

Isbrear i Ellsworth Land
Houghbreen

Houghbreen er ein isbre i søraustlege område av Sentinel Range i Ellsworth Mountains i Antarktis, som ligg like sør for Mount Tuck og flyt aust-søraust for 10 nautiske mil mellom Guerrerobreen og Remingtonbreen. Han vart først kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1957–59, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter William S. Hough, som studerte ionosfæren ved Amundsen-Scott-stasjonen i 1957.

Kjelder

Isbrear i Ellsworth Land
Hudmanbreen

Hudmanbreen er ein isbre mellom Marze Peak og Miller Peak ved sørenden av Sentinel Range i Ellsworth Mountains i Antarktis, som flyt sør-søraust til Minnesotabreen. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1957–59, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter kaptein Rayburn A. Hudman i United States Marine Corps, som døydde i ein styrt med eit P2V Neptune-fly ved McMurdo Sound den 18. oktober 1956.

Kjelder

Isbrear i Ellsworth Land
Hydebreen

Hydebreen er ein kort isbre som flyt aust gjennom Edson Hills og saman med Unionbreen i Heritage Range i Antarktis. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1961–66, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter William H. Hyde, ein forskar på ionosfæren ved Little America V-stasjonen i 1958.

Kjelder

Isbrear i Ellsworth Land
Glorup gods

Glorup gods er ein herregard i Nyborg på Fyn i Danmark med røter tilbake til 1400-talet. I 1742–43 vart han bygd om i barokkstil av arkitekt Philip de Lange. Da Adam Gottlob Moltke var eigar laga den franske arkitekten Nicolas-Henri Jardin eit utkast til ny ombygging som vart gjort av Christian Joseph Zuber i 1762–65, denne gongen i Louis-seize-stil. Det vart på same tid anlagt ein anglo-kinesisk hage. 

Glorup er freda.

Glorup er teke opp i Danmarks kulturkanon under kategorien arkitektur. I grunngjevinga seier mellom anna Kanonutvalget: «Glorup indtager med hovedbygning, avlsgård og have en vigtig plads i dansk arkitektur som et forbilledligt eksempel på omdannelser, der bygger på store tanker tænkt ude i verden omsat til Danmark ved brug af stedets arkitektur og landskabets potentialer.»

Kjelder 

Herregardar
Nyborg kommune
Den danske kulturkanonen
Freda bygg i Danmark
Bordesholmaltaret

Bordesholmaltaret er ei høgaltartavle  i Schleswig domkyrkje i Schleswig i Tyskland. Tavla vart tinga av hertug Frederik, den seinare Fredrik I av Danmark-Noreg, til minne om den første kona hans, Anna av Brandenburg. Altaret skulle vere eit gravmæle for Anna, som døydde i 1514 og vart gravlagd i klosterkyrkja i Bordesholm ved Husum.

Altaret er 6,5 meter høgt og har ei breidde på 7 meter. Det kjem frå treskjeraren Hans Brüggemann sin verkstad og har ei latinsk innskrift der det står at ho vart ferdig i  1521. Det er laga i eik, har tre fløyar og inneheld relieff med 16 motiv frå Jesu liding og død.  Til saman er det nærare 400 utskåre figurar kledd i samtidas klede.

I 1666 blei altaret flytta frå Bordesholm til Schleswig domyrkje av hertug Christian Albrecht. 

Bordesholmaltaret er teke opp i Danmarks kulturkanon under kategorien biletkunst.

Kjelder 
''Denne artikkelen bygger på «Bordesholmalteret» frå , den 18. desember 2013, revisjon 12147300

Referansar

Kyrkjeleg interiør i Tyskland
Altar
Den danske kulturkanonen
Kunstverk frå 1500-talet
Schleswig-Holstein
Frederiksstaden

Frederiksstaden er ein bydel i den indre delen av København prega av rette gater og bygg i rokokko. Den er kalla opp etter kong Fredrik V som fekk han bygd frå 1749 av for å feire fyrstehuset Oldenburgs 300 år på den danske trona.

Ansvaret for det arkitektoniske og kunstnarlege arbeidde gjekk til Nicolai Eigtved. Sentrum for den nye bydelen blei Amalienborg Slotsplads med ryttarstatua av Fredrik, Amalienborgslotta og Marmorkyrkja, alt i tidas rokokko.

Etter at Eigtved dødde i 1754 fekk Laurids de Thurah ansvaret. Han dødde i 1759 og  den franske arkitekten Nicolas-Henri Jardin tok då over.

Kulturkanonen 
Frederiksstaden er ein del av Danmarks kulturkanon under kategorien arkitektur. I grunngjevinga si 
seier Kanonutvalget mellom anna:

«Frederiksstaden er et af de betydeligste nordeuropæiske rokokoanlæg. Den er udviklet langs Københavns havn på et grundstykke med klare grænser. Gadenettet er retvinklet, og planens hovedakser mødes i en ottekantet plads, hvor fire ensdannede palæer er placeret i pladsens diagonaler. Pladsens centrum er markeret med Salys rytterstatue af Frederik V. Kirken danner udgangspunkt for tværaksen, der forbinder den centrale plads med havnen. Bydelens borgerhuse er udført efter et facadeskema, hvor de enkelte huse er symmetriske og har en ensartet etageopbygning, som giver gennemgående vandrette linjer i gadeflugten. Frederiksstaden udgør i kraft af enkle hovedgreb en robust og nuanceret bymæssig helhed af åbne og 
sluttede rum.»

Referansar

Bakgrunnsstoff 

København
Den danske kulturkanonen