alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Siglo

Siglo er ei øy i Fitjar kommune i Fitjarøyane. Øya er 1,9 km lang og 1 km på det breiaste. Ho har form som ein hestesko med Nordre Siglevågen på nordsida. Øya ligg vest for Engesund og Bukkholmen, nord for Ivarsøyo med Nyleio og Eggøyo i vest og Selbjørnsfjorden i nord. 

Garden på øya er ikkje gamal. Opphavleg var øya eit husmannsplass under Fitjar. 

I 1806 vart Siglo med øyar og holmar fredlyst.

Geografi 
Siglo har eit areal på 1,1 km². Ho har form som ein hestesko med Nordre Siglevågen som munnar ut mot Selbjørnsfjorden i nord. Ho er kring 1,9 km lang og 1,1 km på det breiaste.

Namn 
Opphavet til namnet er uvisst, men ein meiner det kan kome av «sigla», som i dette området var namnet på det midterste rommet i ein storbåt der masta står. Det kan òg kome av «segl», som vert nytta om ein bergvegg som liknar på eit segl. Namnet kan òg kome av verbet «å sigla». Leia i området går her på vestsida av øya og svingar austover ved Siglodden, nord på Siglo. Ein måtte derfor skifta kurs her og venda seglet. 

Namnet på garden har òg vore kalla Siglen og Store Siglen. 

Slektsnamnet frå staden er Siglen.

Historie 
Siglo høyrde til Fitjargarden frå gamalt av, og var opphavleg eit husmannsplass som vart skuldsett ved matrikkelen i 1838. Frå då av var plasset ein eigen gard. 

Seinare har brukarane vore sjølveigarar.

Kjelder 
 

Gardar på Fitjar
Fitjarøyane
Kristine Lunde-Borgersen

Kristine Lunde-Borgersen () er ein norsk handballspelar frå Kristiansand, som sidan 2010 har spela for Våg Vipers. Ho har vunne tre EM-gull, eitt OL-gull og eitt VM-gull for Noreg. Dessutan har ho to gull frå meisterligaen, tre danske seriegull og to danske cupgull med Viborg. Mellom 2001 og august 2012 har ho spela 169 landskampar og skåra 482 landslagsmål for Noreg.

Katrine Lunde Haraldsen er tvillingsystra hennar.

Aktiv
Kristine Lunde spela for Våg i norsk toppserie frå 1999? til 2004. Ho debuterte på Noregs landslag 24. mars 2001 i ein kamp mot Tyskland. Sidan har ho fram til juli 2012 spela 161 landskampar og skåra 466 mål. Under EM 2008 vart ho kåra til meisterskapens beste «playmaker». Mellom 2001 og 2011 vann ho VM-sølv i 2001, EM-gull både i 2004 og 2006, OL-gull og EM-gull i 2008, VM-bronse 2009 og VM-gull i 2011, samt sitt andre OL-gull i 2012.

Lunde vart i 2004 kåra til «Årets spelar» i Noreg. Ho og systra Katrine reiste same året til Danmark. Der spela ho tre sesongar for klubben Aalborg DH, og sidan like lenge for Viborg. Gjennom desse seks åra var ho med å vinne to meisterligatitalar, tre seriegull og to cupgull, alle med Viborg.

Merittar landslag
 VM 2001: Sølvmedalje etter 25–30 mot Russland 
 VM 2003: Nr 6 med Noreg
EM 2004: Gullmedalje etter 27–25 mot Danmark
 VM 2005: Nr 9 med Noreg
EM 2006: Gullmedalje etter 27–24 mot Russland
OL 2008 i Beijing: Gull etter norsk siger 34-27 over Russland
EM 2008: Gullmedalje etter 34–21 mot Spania
 VM 2009: Bronsemedalje etter 26–21 mot Spania
 VM 2011: Gullmedalje etter 32–24 mot Frankrike
OL 2012 i London: Gullmedalje etter norsk siger 26-23 over Montenegro
EM 2012: Sølvmedalje etter 31–34 mot Montenegro

Merittar klubblag
 2003: Bronse i serien med Våg Vipers
 2005: Sølv i serien med Aalborg DH
 2006: Bronse i serien med Aalborg DH
 2007: Bronse i serien med Aalborg DH
 2007/8: Cupgull og seriegull med Viborg
 2008/9: Cupgull og seriegull med Viborg, samt vinnar av Meisterligaen
 2009/10: Seriegull og siger i Meisterligaen med Viborg

Bakgrunnsstoff
Handballforbundet si landskamspoversikt

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kristine Lunde-Borgersen» frå ,  den 23. juli 2012.  
 

Norske handballspelarar
Norske handballtrenarar
Olympiske meistrar for Noreg
Verdsmeistrar i handball
Europameistrar i handball
Olympiske meistrar for Noreg
Medaljevinnarar under sommar-OL 2008
Norske deltakarar under sommar-OL 2008
Handballspelarar under sommar-OL 2008
Medaljevinnarar under sommar-OL 2012
Norske deltakarar under sommar-OL 2012
Handballspelarar under sommar-OL 2012
Spelarar i Handball-EM 2004 for kvinner
Spelarar i Handball-EM 2006 for kvinner
Spelarar i Handball-EM 2008 for kvinner
Spelarar i Handball-EM 2012 for kvinner
Spelarar i Handball-VM 2001 for kvinner
Spelarar i Handball-VM 2003 for kvinner
Spelarar i Handball-VM 2005 for kvinner
Spelarar i Handball-VM 2009 for kvinner
Spelarar i Handball-VM 2011 for kvinner
Folk frå Kristiansand
Sega GT 2002

Sega GT 2002 er eit racingspel utgjeve av WoW Entertainment i Japan i 2002. Spelet var ein konkurrent til det svært vellykka spelet Gran Turismo 3 til PlayStation 2. Sega GT 2002 var opphavleg meint å bli lansert for Dreamcast-spelkonsollen, men då Dreamcast blei avvikla i 2001 blei spelet omprogrammert for Xbox. Spelet er oppfølgjaren til Sega GT.

Sega GT 2002 introduserte mange nyskapande funksjonar, som mange seinare blei adoptert av framtidige spel av sitt slag.

Spelfunksjonar
 I motsetning til det opphavlege spelet, er det ingen arbeidar bilar å vinne lengre, sjølv om gamle racerbilar fortsatt kan vinnast frå løpa. Nokre premiar er "spesielle premier" som berre kan vinnast ved å gjere eit bestemt mål.
 I motsetning til Gran Turismo, er lisensbetingelse testane berre tidsbestemte rundar, i staden for separate testar som fokuserer på bestemte element i køyring.

Spelemodus
Sega GT 2002 Start med berre $ 13.000 for å kjøpe ein bil, for å deretter samle inn penger til å kjøpe raskare bilar og bli den offisielle Race meister.

Quick Battle: Her kan ein race eit enkelt løp mot ein CPU eller menneskeleg motstandar, eller alternativt, sjå ein CPU løp.
Chronicle Mode: Ein kan bruke klassiske bilar frå 1970-talet, juster dei opp over tid, og prøv å sigre over nyare bilar.
Time Attack: Ein kan prøve å slå snøggaste rundetid på nokon krets i spelet.
Replay Studio: Ein kan sjå og rediger lagra replays.

På nettet
Sega GT Online blei lansert i Japan i 2003 og USA og Europa i 2004. Det inneheldt over 40 nye bilar (no over 165) inkludert Auto Union-, Bugatti-, og De Tomaso-køyretøy. Det er også nokre nye låtar, vær og tid på dagen.

Omtalar
Spelet har fått generelt god kritikk og har i dag ein score på 82% på Metacritic. Famitsu magazine i Japan, gav spelet 35 ut av 40.

Kjelder

 www.ign.com
 www.gamefacs.com
Denne artikkelen bygger på «Sega GT 2002» frå ,  den 23. juli 2012.
Pariserhjul

Pariserhjul (som på fransk ikkje heiter pariserhjul, men grande roue eller roue panoramique) er ein type karusell laga som eit stort, opprett hjul som kan snurra rundt, med korger langs kantane som heng slik at dei held seg beint medan hjulet spinn. Den opphavlege meninga med pariserhjula var å gje passasjerane eit panoramaoversyn over ein by ved at hjulet gjekk rundt i moderat fart, eller jamvel særs langsamt. Vanlegvis står hjulet loddrett, men det finst også pariserhjul som kan leggjast skeivt for ei villare oppleving. Ein skil gjerne mellom tivoli-pariserhjul som er laga for at folk skal mora seg med gyngande gondolar, og observasjonshjul som ein kan sjå ut frå, og som kan ha faste, innelukka gondolar.

Oppfinnaren av pariserhjulet

Det fyrste eigenlege pariserhjulet vart konstruert av amerikanaren George Ferris til  Verdsutstillinga i Chicago i 1893. Hjulet var 75 meter i diameter og hadde 36 gondolar, kvar av dei med plass til 40 menneske. Tidlegare, mindre hjul som blei snurra rundt med menneskekraft er kjende frå Bulgaria alt på 1600-talet.

Seinare har fleire pariserhjul fått plass rundt om i verda. Eit av dei største er Singapore Flyer i Singapore som opna i 2008. Det har ei total høgde på 165 meter. Det erstatta rekorden til Stjerna i Nanchang på 160 meter, og før det London Eye på 135 meter.

Nemninga pariserhjul
Pariserhjul vert på engelsk kalla Ferris wheel etter oppfinnaren. Nemninga «pariserhjul», som vert nytta både i Noreg, Sverige, Danmark og Island, har ukjent opphav. Ordet kan visa til verdsutstillinga i Paris i 1900, der det var ein slik karusell, Grande Roue de Paris («Det store hjulet i Paris»; grande roue er som sagt fransk for pariserhjul, slik riesenrad, «kjempestort hjul», er tysk for pariserhjul). Eller har kan hende ordet «pariserhjul» sin bakgrunn i at den engelske måten å uttale bynamnet Paris på, lett kan føre til at Ferris wheel vert oppfatta slik at det eigenleg er eit Paris wheel det er tale om?

Kjelder 

Inventor of the Week - George Ferris 
Ferris on the RPI Hall of Fame 
World's biggest observation wheel set to spin in Singapore
Pariserhjul (2012, 7. november). Store norske leksikon. Henta 24. juli 2013.

Denne artikkelen bygger på «Ferris wheel» frå ,  den 23. juli 2012.  
Denne artikkelen bygger på «Pariserhjul» frå ,  den 23. juli 2012.  
 

Moroparkar
Oppfinningar frå USA
Karusellar
 
Tivoli
2(x)ist

{{DISPLAYTITLE:2(x)ist}}

2(x)ist (to exist, engelsk for å eksistere) er eit amerikansk klesmerke som lagar herreundertøy- og badetøy. Selskapet vart skipa i 1991 og har hovudkontor i New York.

Historie
2(x)ist vart skipa i 1991 av Gregory Sovell, som trekte seg ut av selskapet i 2005.  I dag er Jason Scarlatti kreativ direktør i selskapet. Hovudkontoret til 2(x)ist ligg i Midtown på Manhattan i New York. Selskapet lagar hovudsakleg herreundertøy, men har òg laget herrebadetøy sidan 2012.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «2(x)ist» frå ,  den 23. juli 2012.

Fotnotar

Skipingar i 1991
USA-amerikanske klesmerke
Cental

Cental er ei britisk måleining for masse og utgjorde 100 pund = 45,36 kg. Dette er det same som short hundredweight, som i USA vanlegvis berre vert kalla hundredweight. I Storbritannia nyttar ein vanlegvis hundredweight om long hundredweight som er 112 pund.

Kjelder
cental. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/cental

Måleiningar for masse
Britisk standard
Centigrad

Centigrad eller centesimalgrad var eit omgrep som tidlegare vart nytta om gradar Celsius. Dette vart mest nytta i engelstalande land der grader eller degrees vanlegvis vart rekna for å vere gradar Fahrenheit.

Kjelder
centigrader. () I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/centigrader

Temperatureiningar
Centilong

Centilong er ei måleining for storleiken på barneklede. Eininga syner til storleikar som høgda på barnet, målt i centimeter.

Storleikar

Kjelder

Måleiningar
Klede
Wold

Wold er eit slektsnamn og stadnamn, ein variant av Voll. Det kan vera avleidd av norrønt vollr som tyder 'eng' eller 'graslette' eller av lågtysk wal, 'demning', frå latin vallum 'forskansing').
Det engelske ordet wold som finst i nokre stadnamn er avleidd frå gammalengelsk og viser til ein skog på ei høgde. Det er kognat med nederlandsk woud og tysk Wald, som begge tyder 'skog'.

Kjende namneberarar
 Jon Jonsson Wold (17951889), norsk lensmann, gardbrukar og stortingsmann
 Terje Wold (18991972), norsk jurist og politikar
 Elling Eriksson Wold (18441922), norsk gardbrukar og stortingsmann
 Oluf Wold-Torne (18671919), norsk målar
 Knut Getz Wold (19151987), norsk sosialøkonom
 Roar Wold (19262001), norsk målar
 Willy Arne Wold (19291996), norsk politikar
 Anne-Lise Wold (f. 1946), norsk ordførar
 Bendik Wold (f. 1979), norsk journalist og samfunnsdebattant

Stadnamn
 Bishop Wilton Wold, det høgaste punktet i Yorkshire Wolds i East Riding i Yorkshire
 Stow-on-the-Wold, ein marknadsby i grevskapet Gloucestershire i England

Kjelder

Norske slektsnamn‎
Svenske slektsnamn‎
Kittelsen

Kittelsen:
 Agnes (Elisabet Hilden) Kittelsen
 Atle Kittelsen, investor
 Berit Kittelsen, politiker
 Erling Kittelsen, norsk forfatter
 Grete Prytz Kittelsen, gullsmed
 Theodor (Severin) Kittelsen

Norske slektsnamn
Yann Arthus-Bertrand

Yann Arthus-Bertrand () er ein fransk fotograf, journalist, reportar og miljøvernar. Han er særleg kjend for filming og fotografering frå lufta.

Som 30-åring reiste han til Kenya saman med kona si for å gjere ein treårig studie på åtferda til ein løvefamilie i Masai Mara-reservatet. Det tok ikkje lang tid for han byrja å bruke eit kamera som visuelt hjelpemiddel for å fange observasjonane sine og gjere dei skriftlege rapportane sine betre. Til no har Yann Arhus-Bertrand gjeve ut meir enn 60 bøker med landskapsfotografi tekne frå ballongar og helikopter.

Filmografi
1965: Dis-moi qui tuer by Étienne Périer : Galland
1970: OSS 117 prend des vacances by Pierre Kalfon : Yann
2004: Earth from above
2009: Home
2011: Forest
2011: Desertification
2013: Metz Métropole et le Pays Messin
2015: Human

Bakgrunnsstoff
Heimeside
Store norske leksikon om Yann Arthus-Bertrand

Kjelde
Denne artikkelen bygger på «Yann Arthus-Bertrand» frå ,  den 23. juli 2012.

Referansar 

Franske fotografar
Franske journalistar
K12

K12 er det nest høgste fjellet i Saltorofjella, eit fjellområde i den indisk-kontrollerte delen av Karakorum. Fjellet ligg i grenseregionen mellom det pakistanske territoriet Gilgit-Baltistan og den indiske Kashmirregionen sørvest for Siachenbreen. Grensa er ikkje heilt fastlagd i detalj, men går truleg over toppen av K12. Namnet K12 kjem frå den første oppmålinga av Karakorum.

K12 ligg sørvest for Siachenbreen; ned over den nordaustlege sida av K12 flyt K12-breen og renn saman med Siachen. På vestsida av K12 renn breen saman med Bilafond-breane som vatnar Dansam River og til sist Indus.

Det er lite klatreaktivitet på K12, dels grunna det militære nærværet. Det første toppforsøket blei utført av Eric Shipton i 1960. Eit japansk taulag mislukkast i 1971, men i 1974 stod Shinichi Takagi og Tsutomu Ito som dei første på toppen. Begge omkom i ei fallulukke under nedstiginga. Året etter stod endå eit japansk lag på toppen. Som eit ledd i ein plan om å forhindre Pakistan frå å tilgang til Siachenbreen, tok den indiske hæren kontroll over toppen i 1984 og etter det er ingen toppforsøk registrert i Himalaya Index.

Referansar

Litteratur 
 Jerzy Wala, Orographical Sketch Map of the Karakoram, Swiss Foundation for Alpine Research, 1990.
 Jill Neate, High Asia: an illustrated history of the 7,000 metre peaks, The Mountaineers, 1989.

Fjell i India
Fjell i Asia
Fjell i Pakistan
Karakoram
Filmen The Woman in Black

The Woman in Black er ein britisk skrekkfilm frå 2012 regissert av James Watkins og skriven av Jane Goldman. Filmen er basert på boka med same namn av Susan Hill og produsert av Hammer Film Productions. Filmen har skodespelarar som Daniel Radcliffe, Ciarán Hinds, Janet McTeer, Sophie Stuckey og Liz White. Filmen kom ut 3. februar 2012 i USA og Canada og 10. februar 2012 i Storbritannia. Han fekk generelt positive kritikkar.

Skodespelarar 

 Daniel Radcliffe i rolla som Arthur Kipps
 Ciarán Hinds i rolla som Daily
 Janet McTeer i rolla som Mrs. Daily
 Liz White i rolla som Jennet
 Roger Allam i rolla som Mr. Bentley
 Tim McMullan i rolla som Mr. Jerome
 David Burke i rolla som PC Collins
 Aoife Doherty i rolla som Lucy Jerome

 Jessica Raine i rolla som Nanny
 Daniel Cerqueira i rolla som Keckwick
 Shaun Dooley i rolla som Fisher
 Sophie Stuckey i rolla som Stella Kipps
 Mary Stockley i rolla som Mrs. Fisher
 Misha Handley i rolla som Joseph Kipps
 Cathy Sara i rolla som Mrs. Jerome
 

 Victor McGuire i rolla som Gerald Hardy
 William Tobin i rolla som Charlie Hardy
 Alfie Field i rolla som Tom Hardy
 Alexia Osborne i rolla som Victoria Hardy
 Alisa Khazanova i rolla som Mrs. Drablow
 Ashley Foster i rolla som Nathaniel Drablow
 Sidney Johnston i rolla som Nicholas Daily

Filmmusikk 
Filmmusikken er komponert av den amerikanske komponisten Marco Beltrami. Han fekk positive meldingar og albumet med musikken vart gjeve ut den 12. mars 2012 av Silva Screen Records.

 "Tea for Three Plus One" -1:40 min
 "The Woman in Black" -1:56 min
 "Crossing the Causeway" -2:24 min
 "Bills Past Due" -1:22 min
 "Voices in the Mist" 2:00 min
 «Journey North» -2:56 min
"Cellar Eye" -2:49 min
 
8. "First Death" -2:00 min
9. "The Attic Room" -1:56 min
10. "The Door Opens" 1:46 min
11. "Fireside" -2:30 min
12. "You Could Have Saved Him"-2:58 min
13."Crazy Writing" 2:16 min
14."In the Graveyard" 2:56 min
 
15. "Elisabeth's Vision" -3:40 min
16. "Into the Fire" -3:57 min
17. "Jennet's Letters" -2:12 min
18. "Race to the Marsh" -2:11 min
19. "Rising From the Mud" -3:13 min
20. "Summoning the Woman in Black" -4:27 min
21. "Reunion" -1:42 min
22. "Arthur's Theme" -2:46 min

Total lengde: 55:24 min

Produksjon 
Filmen blei annonsert i 2009, med Jane Goldman som manusforfattar og seinare James Watkins som regissør. Daniel Radcliffe blei annonsert i rolla som Arthur Kipps 19. juli 2010. Før filminga besøkte Radcliffe ein psykolog for å bedre kunne forstå karakteren han skulle spele.

Oppfølgjar 
Hammer Films kunngjorde 2. april 2012 at det ville bli laga ein oppfølgjar til The Woman in Black som skulle heite The Woman in Black: Angels of Death.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Woman in black» frå , den 24. juli 2012. 
 Denne artikkelen bygger på «The Woman in black» frå , den 24. juli 2012. 

Filmar frå 2012
Britiske skrekkfilmar
Filmar basert på bøker
Lean on Me

«Lean on Me» er ein amerikansk gospelsong som vart skriven av Bill Withers i 1972. Han var med på albumet Still Bill og var utgjeven som singel 21. april same året. Songen har fått plass nummer 205 på Rolling Stone si liste over "dei 500 største songane nokonsinne".

Bill Withers voks opp i kolgruvebyen Slab Fork i Vest-Virginia. Då han som vaksen flytte til Los Angeles kom han til å sakna den sterke samhaldsetikken frå heimbyen, og det var dette som inspirerte han til å skriva «Lean on Me». Withers spelte han inn med hjelp frå medlemmene i Charles Wright & the Watts 103rd Street Rhythm Band.

Ei rekkje coverversjonar av «Lean on Me» har vorte gjevne ut. Han blir også ofte brukt i veldedige tiltak, t.d. på støttearrangementa etter jordskjelvet i Haiti 12. januar 2010. «Lean on Me» er også ein kjend song i Noreg, og har vorte føreslått som ein av dei nye salmane til Norsk salmebok 2013.

Coverversjonar 

 Mud, frå plata Mudpack (1977). Utgjeven som singel 1976.
 Club Nouveau, frå plata Life, Love & Pain (1987). Utgjeven som singel
 dc Talk, frå plata Free at Last (1992). 
 Michael Bolton, frå plata The One Thing (1993). Utgjeven som singel 1994.
 2-4 Family, med på plata Family Business (1999). Utgjeven som singel.
 Bonnie Tyler, frå plata Heart Strings (1999)
 Anne Murray, frå plata What a Wonderful World (1999)
 Al Jarreau, frå plata My Favorite Things (2005)

Kjelde 

Denne artikkelen bygger på «Lean on Me (song)» frå ,  den 24. juli 2012.

Fotnotar 

Bill Withers-songar
Dc Talk-songar
Bonnie Tyler-songar
Michael Bolton-songar
Anne Murray-songar
Al Jarreau-songar
Mud-songar
Club Nouveau-songar
2-4 Family-songar
Songar frå 1972
Singlar frå 1972
Singlar frå 1976
Singlar frå 1987
Singlar frå 1994
Singlar frå 1999
 205
Centner

Centner er ei måleining for masse, som tidlegare vart nytta i fleire land i Europa. Som regel er 100 centner lik pundet i landet. På første halvdelen av 1800-talet var 1 centner i Danmark, Tyskland og Sveits lik 50 kg. Namnet blir stundom òg nytta med tydinga 100 kg, som òg vert kalla metercentner eller dobbeltcentner.

Sjå òg
Cental
Hundredweight

Kjelder
centner. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/centner

Måleiningar for masse
Gamle måleiningar
César Lattes

Cesare Mansueto Giulio Lattes () var ein brasiliansk fysikar. 
Han tok doktorgrad ved São Paulo University i 1943, og frå 1946 arbeidde han ved University of Bristol saman med mellom andre den tidlegare rettleiaren sin Giuseppe Occhialini i gruppa til Cecil Powell. Lattes vart professor ved University of São Paulo i 1948 og underviste også ved University of Brazil. Han er kanskje mest kjend for bidraget sitt til oppdaginga av elementærpartiklane som vert kalla ladde pi-meson. Dette skjedde i 1947 under eit studium av kosmisk stråling.

Kjelder

Brasilianske fysikarar
Fysikarar på 1900-talet
Brasilianske jødar
Ungen (fleirtyding)

Ungen har fleiretydingar:

 Ungen, eit drama skrive av Oskar Braaten i 1911.
 Ungen, ein norsk spelefilm frå 1938, basert på boka til Oskar Braaten.
 Ungen, ei norsk fjernsynsframsyning frå 1960, produsert for NRK-TV av Fjernsynsteatret (basert på boka til Oskar Braaten).
 Ungen, ein norsk musikal frå 1974 av Harald Tusberg basert på boka til Oskar Braaten og framført på Det Norske Teatret.
 Ungen, ein norsk spelefilm frå 1974 basert på musikalen av Harald Tusberg.

Teater 
Ungen har opp i gjennom åra blitt sett opp på norske teater ei rekke gonger, første gongen på Nationaltheatret i 1913.
Ungen

Ungen er eit drama av Oskar Braaten. Det kom ut i 1911 og alt i 1913 vart det sett opp på Nationaltheatret.

Dramaet vart godt tatt imot og har vore filmatisert 2 gonger først i 1938 og sidan i 1974.
I 1973 vart det synt som musikal på Det norske teatret. Versjonen var tilrettelagt av Harald Tusberg og Egil Monn-Iversen.

Norske skodespel
Bøker frå 1911
Oskar Braaten
Skodespel frå 1900-talet
Generalkonferansen for mål og vekt

Generalkonferansen for mål og vekt eller CGPM (av fransk Conférence Générale des Poids et Mesures) er den høgaste mellomstatlege instansen for vedtak om storleikar, einingar og einingssymbol. Denne vart oppretta ved Meterkonvensjonen som vart vedteke på Den diplomatiske meterkonferansen i Paris i 1875. 

Generalkonferansen vert samla i Paris med fire til seks års mellomrom.

Under CGPM ligg det permanente kontoret Bureau International des poids et mesures (BIPM) i Sèvres i Frankrike. BIPM si oppgåve er å, mellom CGPM-konferansane, førebu dei avgjerslene som ein skal ta, samt å arbeide internasjonalt for gjennomføring av dei avgjerslene som er gjort av CGPM.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «CGPM» frå ,  den 24. juli 2012.  
 

Standardiseringsorganisasjonar
Chain

Chain er ei britisk og amerikanske måleining for lengd. Ei målelenkje består av 100 metalledd knytte saman med ringar. 

I USA nyttar ein surveyer's chain eller Gunter's chain, der kvart ledd er 7,92 tommar og ei 1 chain i alt er 66 fot eller 20,12 meter. Dette er fastsett for bruk ved landmåling. Ein nyttar òg eininga som arealeining, då kalla square-chain (eller kvadrat-chain), som er 0,1 acre eller 404,7 kvadratmeter. 

Ein mindre nytta variant er engineer's chain som er lik 100 ft eller 30,48 meter.

Kjelder
chain. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/chain

Måleiningar for lengd
Britisk standard
Chaldron

Chaldron er ei gammal engelsk måleining for volum og tyder kjele eller tønne på engelsk. Eininga vart nytta for å måle kol, kalkstein og liknande, og storleiken varierte noko frå stad til stad. Vanlegvis er 1 chaldron lik 32 bushels som er 1164 liter. 

Chaldron vert òg nytta som måleining for masse for kol og er då lik 23 hundredweight (cwt) eller kring 1219 kg. 

I Skottland blir eininga kalla chalder og er ofte langt større, opp mot 96 bushels.

Kjelder

Måleiningar for masse
Måleiningar for volum
Britisk standard
Kol
Engelske ord og uttrykk
Chien

Chien, tsien eller mace er ei kinesisk måleining for masse. 1 chien er lik 3,78 g.

Kjelder
chien. () I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/chien

Måleiningar for masse
Chopine

Chopine er ei gammal fransk måleining volum, nytta for å måle vinmengder. 1 chopine er lik ei halv flaske, som i dag er lik 0,5 liter. Tidlegare var 1 chopine lik 0,465 liter.

Kjelder
chopine. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/chopine

Måleiningar for volum
Gamle måleiningar
Optisk chopper

Optisk chopper er ein periodisk brytar, instrument eller anordning som tener til å kutte opp ei kontinuerleg stråle av lys eller partiklar.

Som chopper for lys nyttar ein roterande plater med hol, svingane eller roterande speglar eller kerrceller.

Kjelder
chopper – fysikk. () I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/chopper/fysikk

Optisk metrologi
Chopper i elektronikk

Ein chopper vert nytta for å gjere ein elektrisk straum diskontinuerleg slik at han kan forsterkast ved vanleg vekselstraumteknikk. For elektrisk ladde partiklar nyttar ein oftast eit varierande elektrisk eller magnetisk felt som bøyar av strålen.

Kjelder
chopper – fysikk. () I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/chopper/fysikk

Elektriske krinsar
Nøytron-chopper

Ein nøytron-chopper er eit apparat for å stoppe nøytronstråler. Han består vanlegvis av ein sylinder der går kanalar gjennom og er laga av eit stoff med stor stoppeevne for nøytron. Når chopperen roterer med ein viss frekvens, slepp berre nøytron med ein viss snøggleik gjennom kanalane, og apparatet tener dermed òg som eit snøggleiksfilter.

Kjelder
chopper – fysikk. () I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/chopper/fysikk

Partikkelfysikk