alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Blautdyr

Blautdyr eller molluskar er ei rekkje protostome dyr som lever i fuktige habitat over heile jorda. Det eksisterer stor diversitet innanfor gruppa, men den grunnleggjande oppbygnaden til ein mollusk er den same overalt. Det finst omkring 112 000 artar blautdyr, m.a. muslingar, sniglar og blekksprut.

Oppbygnad 

Kroppen til eit blautdyr kan delast inn i tre element: hovud/fot, visceralmasse og kappe.

Hovud/fot-regionen er nedst på dyret, og omfattar naturleg nok hovudet og foten. Hovudet inneheldt eit ganglion (primitiv hjerne) og ein munn med raspetunge (radula, unnataket er muslingar som manglar dette). Foten finst i ei rekkje ulike spesialiseringar; men nyttast hovudsakleg til rørsle.

Visceralmassa er masse med innvolar i. Nokre av organa me finn her inkluderer tarmsystem, kjønnsorgan, gjeller og vanlegvis eit delvis ope blodkar­system med hjarta. Blekksprutane skil seg her ut ved å ha lukka blodkarsystem. I samband med hjarta og gonadar finn ein òg ekte coelom, som gjer at ein klassifiserer molluskane som eucoelomate dyr.

Gjellene til blautdyra vert vanlegvis funne i kappehola, der dei som regel opptrer i par. Unnataket er sniglane, som på grunn av kroppsvriding (torsjon) har mista den eine. Muslingar utmerker seg med særs store gjeller, som i tillegg til gassveksling vert nytta til å fanga opp næringspartiklar, som seinare vert transportert til munnen med cilier og palpar.

Kappen hjå dei fleste molluskar skil ut kalk eller perlemor og dannar skal.

Systematikk 

Klassar:
 Aplacophora (ormeblautdyr, litt over 300 artar)
 Polyplacophora (skallus, 600 artar)
 Monoplacophora (11 artar)
 Bivalvia (muslingar, 8,000 artar)
 Scaphopoda (knivskjel, 350 artar)
 Gastropoda (sniglar, rekna til mellom 40,000 og 150,000 artar)
 Cephalopoda (blekksprut, 786 artar)
 Rostroconchia (utdøydd; sannsynlegvis over 1000 artar. Mogleg forfar til muslingane)
 Helcionelloida (utdøydd)

Bakgrunnsstoff 

 
Dyr
Waipu

Waipu er ein liten by på New Zealand med sterk skotsk kulturarv. Han ligg i Bream Bay i Whangareidistriktet i regionen Northland. Ved folketeljinga i 2006 hadde byen 1491 innbyggjarar.

Historikk 
Waipu var sentrum i ein betydeleg presbyteriansk busetnad leia av av den karismatiske presten Norman McLeod, som førte tilhengjarane sine frå høglandet i Skottland til New Zealand via St. Ann's på Nova Scotia og Australia. Fem skipslaster med i alt nesten 1000 nybyggjarar kom til Waipu i 1850-åra, og blant immigrantane var folk som drog ut frå Skottland alt i 1817, mellom dei presten.

I 1914 vart det stukke ut ei jarnvegslinje mellom North Auckland Line og Waipu for å vera til nytte for landbruksverksemdene i området. Bygginga av linja vart utsett p.g.a. den første verdskrigen, men i 1920 vart 25 menn sette i gang med grunnarbeidet. Alt kring 1924 var private motorkøyrety vorte meir vanlege, og utbygging av jarnvegslinjer i tynt folkesette område mindre naudsynte. Det var heller ikkje noko nevneverdig industriell aktivitet i Waiputraktene, så sidelinja syntest ikkje lenger økonomisk, og bygginga vart avslutta før det var blitt lagt ei einaste skjene.

Attraksjonar 
Eit årleg høgdepunkt i byen er «Høglandsleikane» (Highland Games) som vert skipa til ved nyttårstider.

Like utanfor byen ligg grottene Waipu Caves, som er kjende for å vera tilhaldsstad for ei mengd jonsokormar.

Referansar

Bakgrunnsstoff
Waipu Online 
Waipu Museum
Waipu presbyterianske kyrkje (engelsk) 

Busetnader i Northland
Byar på New Zealand
Ohaeawai

Ohaeawai er ein liten by ved kryssinga mellom riksvegane State Highway 1 og State Highway 12 i Far North District på Nordøya på New Zealand, om lag 250 km frå Auckland. Byen hadde 711 innbyggjarar ved folketeljinga i 2006. 

I nærleiken ligg staden der det blodige slaget (the Battle of Ohaeawai) vart utkjempa ved māorihøvdingen Pene Taui sin pa i 1845 under «Flaggstongkrigen». Det kvikksølvhaldige vatnet til eit lite helsespa i Ngawha Springs kjem frå eit mindre termisk område mot vest, der det nye fengselet i Northland er bygd. Byen er sentrum i eit rikt landbruksdistrikt, med byen Kaikohe lenger vest, og Bay of Islands eit kort stykke austover.

Byar på New Zealand
Ragnar Lodbrok

Ragnar Lodbrok var ein dansk vikinghovding som levde på 800-talet, på same tid som Harald Klakk og Ludwig den fromme. Han er ofte omtala som konge i Danmark, men dette er truleg gale. Han levde samstundes med den danske kongen Hårek. 

Soga om Ragnar Lodbrok reknar ein til fornaldersogene, og fortel ikkje beint fram om den historiske Ragnar. Skal ein finne stoff om han i historiske kjelder, bør ein leite i frankiske årbøker og angelsaksiske kjelder. Soga fortel til dømes at han miste livet i kamp med kong Aelle av Northumberland, og vart sett i ormegard der. Andre kjelder fortel at han var med på vikingtoget mot Paris i 841, og omatt i 845. Etter denne framstillinga skal han ha døydd ved heimkoma til Danmark ikkje lenge etter. 

Segna fortel at Ragnar gifte seg med Åslaug, dotter av Sigurd Fåvnesbane, som var oppfostra på Spangereid i nærleiken av Lindesnes. Dei fekk fire søner, og den yngste, Sigurd Orm-i-auga skulle vera stamfar til Harald Hårfagre gjennom mora Ragnhild. Slik ætter den norske kongslina frå Ragnar. Sigurd skal òg vera oldefar til Gorm den gamle.

Kjelde 
 Soga om Ragnar Lodbrok, Frankiske årbøker.

Bibliografi 
  Ulrike Strerath-Bolz, Rezension von Rory McTurk, Studies in "Ragnars saga loðbrókar" and Its Major Scandinavian Analogues, Alvíssmál 2 (1993): 118–19.

Folk frå vikingtida
Perleugle

Perleugla er mellom dei mindre norske ugleartane og kan verta funnen i Trøndelag og på Aust- og Sørlandet. Arten liker best gamal barskog, og lever i store delar av Eurasia og Nord-Amerika.

Skildring 
Perleugla vert opptil 25 cm lang og kan vega opptil 160 g. Fjørdrakta er gråbrun med store kvite flekker på oversida, undersida er lysare. Ungfuglar er heilt brune.

Hekking 
Perleugla hekkar frå mars til juni, og nyttar som regel reirhòl frå større hakkespettar. Hoa legg 3-7 egg og rugar dei i underkant av ein månad. Ungane vert verande hjå foreldra i litt over 30 dagar.

Galleri

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Tengmalm's Owl» frå ,  den 10. juli 2007.  
 
 Nicolay, Singer & Wothe: Fugler, Cappelens naturhåndbøker

Uglefamilien
Fuglar i Noreg
El Paso

El Paso er ein amerikansk by i delstaten Texas. Byen hadde nesten 600 000 innbyggjarar i 2005. Byen ligg ved elva Rio Grande og grensar til den meksikanske delstaten Chihuahua.

Historie 
Arkeologiske funn tyder på at det har levd menneske i denne regionen i tusenvis av år. Dei første gruppene ein veit har budd der er manso-, suma- og jumanoindianarar, dei fleste av desse vart etter kvart blanda inn i nybyggarpopulasjonen. amerikanske nybyggjarar byrja å slå seg ned i regionen i 1848.

Under Republikken Texas krangla Mexico og Texas om El Paso. Byen var lovleg sett ein del av Mexico, men Sam Houston meinte at byen var ein del av Texas.

Under den amerikanske borgarkrigen var Texas ein del av Confederate States of America. Etter borgarkrigen byrja byen å vekse. 

Byar i Texas
Busetnader grunnlagde i 1659
Fylkesveg 763

Sjå òg fylkesveg 763 (fleirtyding)
Fylkesveg 763 (Fv763) går mellom Steinkjer kommune og Snåsa kommune. Veglengda er 63,5 km.

Han tar av frå E6 i Steinkjer og går i retning nord-aust langs sørsida av Snåsavatnet til Snåsa. Han passerer tettstadane Binde og Jørstad, samt helleristninga Bølareinen.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt

Bogavegen, Steinkjer
 Kongens gate

 frå Byafossen til  Midjo (2,5 km)
 frå Fossem til Fv278 Sunnan bru
 Fossem bru (ca. 75 m)
 frå Fossem til  Røysing (4,1 km)
 frå Lein til  Røysing (10,7 km)
 frå Austgard til  Sunnan bru (8,8 km)

 frå Breide til Steinkjer i Snåsa (14,3 km)

 frå Lønset til  Nagelhus
 frå Snåsa til Almo

 frå Leira bru til  Surdalen (5,3 km)
 Vegset

Bakgrunnsstoff 

Primære fylkesvegar
Fylkesvegar i Trøndelag
Vegar i Steinkjer
Vegar i Snåsa
Fylkesveg 764

Fylkesveg 764 (Fv764) går mellom Lassemoen stasjon og Skorovatn i Namsskogan kommune. Veglengda er 23,0 km.

Den går mellom Lassemoen stasjon på Nordlandsbanen, kryssar europaveg 6 ved Grøndalselv og går austover og Skorovatn.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt

Endepunkt Lassemoen stasjon
 Lassemobrua (ca. 130 m)

 Grøndalselv

 frå Skorovatn til  Gjersvik i Røyrvik

Bakgrunnsstoff 

Primære fylkesvegar
Fylkesvegar i Trøndelag
Vegar i Namsskogan
Vegar i Grong
Fylkesveg 765

Sjå òg Fylkesveg 765 (fleirtyding)
Fylkesveg 765 (Fv765) går mellom Eidet bru i Lierne og riksgrensa ved Østborg (Rengen). Veglengda er 53,4 km.

Han tar av frå riksveg 74 ved Eidet og går i retning søraust til riksgrensa, i Sverige vidare i retning Östersund.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt

Eidet bru
 Eidet bru (ca. 45 m)
 frå Jule til Berglia (14,8 km)
 frå Skåle til  Eidet grense
 Østborg  →  til Krokom →

Bakgrunnsstoff 

Primære fylkesvegar
Fylkesvegar i Trøndelag
Vegar i Lierne
Den norske riksgrensa
Fylkesveg 766

Sjå òg Fylkesveg 766 (fleirtyding)
Fylkesveg 766 (Fv766) går mellom Namdalseid og Flatanger. Veglengda er 54,1 km.

Han tar av frå riksveg 17 ved Sjøåsen i Namdalseid og går mot nordvest til Vik kyrkje i Flatanger.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt

Sjøåsen
 frå Tøttdal til Utvorda i Flatanger (26,2 km)

 frå Fjell via Jøssund (Oppland) til  Bøle
 frå Vik kyrkje til Kvaløysæter (5,1 km)

Bakgrunnsstoff 

Primære fylkesvegar
Fylkesvegar i Trøndelag
Vegar i Namsos
Vegar i Flatanger
Fylkesveg 767

Sjå òg Fylkesveg 767 (fleirtyding)
Fylkesveg 767 (Fv767) går mellom Lænn i Namsos og Skomsvoll. Veglengda er 12,9 km.

Han tar av frå riksveg 769 i Lænn og går mot nordvest langs Namsfjorden til Skomsvoll.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt

Lænn
 Lokkaren bru (435 m)
 frå Skomsvoll til Aglen,  til Hamnes (3,6 km)

Bakgrunnsstoff 

Primære fylkesvegar
Fylkesvegar i Trøndelag
Vegar i Namsos
Fylkesveg 768

Fylkesveg 768 (Fv768) går mellom Strandval og Abelvær i Nærøy kommune. Veglengda er 17,7 km.

Han tar av frå fylkesveg 769 i Strandval og går i sørvestleg retning til Abelvær.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt

Strandval
Endepunkt Abelvær

Bakgrunnsstoff

Primære fylkesvegar
Fylkesvegar i Trøndelag
Vegar i Nærøysund
Fylkesveg 769

Sjå òg fylkesveg 769 (fleirtyding).
Fylkesveg 769 (Fv769) går mellom Namsos kommune og Sørli i Nærøy kommune.

Han tar av frå fylkesveg 17 i Namsos og går nordover til Foldfjorden, deretter mot nord-aust langs fjorden til Lund. Etter ferja går vegen vestover til Varøy og så nordover til Sørli.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt

Sørli
 frå Storvea til  Fagerli
 frå Våg til Kjeøy (7,7 km)
 frå Skillingstad til Varøy
 Varøy
 frå Storval til  Bjørndalen (3,3 km)
 Strandval
 frå Skagakorsen til  Åneskorsen
  ferje frå Hofles til Geisnes
 Ferje frå Hofles (10 turar/dag, 25 min)
til Lund
Arm  ferje frå Lund til  Geisnes
  (256 m)
  (152,5 m)

 Myrvika

 
 frå Sørenget til Duna (18,5 km)
 Lænn
 frå Halskorsen til Vika (2,6 km),  bomstasjon (retning sentrum)
 Bomstasjon Bråten (retning sentrum)
  (600 m)
  Gullvikvegen, Vika
  Arm til   Namsos sentrum
  (360 m)
  Spillumstranda

Bakgrunnsstoff

Ferjeinfo Lund-Hofles
Turistinformasjon om regionen og om ferjer

Primære fylkesvegar
Fylkesvegar i Trøndelag
Ferjesamband i Trøndelag
Vegar i Namsos
Vegar i Nærøysund
Fylkesveg 770

Sjå òg fylkesveg 770 (fleirtyding).
Fylkesveg 770 (Fv770) går mellom Austafjord i Vikna kommune og Foldereid i Nærøy kommune. Veglengda er 85,2 km.

Han tar av frå fylkesveg 17 ved Foldereid og går vestover langs Indre Folda til Kovereid, vidare vestover til Rørvik, deretter over Viknaøyene til Østafjord.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt

Austafjord
  (ca. 75 m)
 frå Horseng til Berg (8,2 km)
 frå Drag til Lysøya (4,6 km)
 Lødding
 frå Ryum til  (1,2 km)
Arm til Rørvik (2,1 km)
 frå Rørvik til Lødding
Endepunkt Rørvik
 Hurtigruta frå Rørvik, bilar kan takast med.

  (701 m)
  (590 m)
 frå Klungvik til  Værum (21,8 km)
 frå Sandneskorsen til Sandnesenget (5,0 km)
 Sørli
 frå Fagerli til  Storvea
 frå Strøm til  Horvereid (1,1 km)
 frå Åneskorsen til  Skagakorsem
 frå Kolvereid til Korsnes (3,6 km)
 Saltbotn
 Nordlandskorsen

Bakgrunnsstoff

Primære fylkesvegar
Fylkesvegar i Trøndelag
Vegar i Nærøysund
Sør-Rana

Sør-Rana er ein tidlegare kommune i Nordland fylke, frå 1837 del av Hemnes formannskapsdistrikt.

Sør-Rana vart skild ut som eigen kommune i 1929. Kommunen hadde ved etableringa 1 708 innbyggjarar. I tillegg vart Elsfjord skild ut frå Hemnes på same tid.

Den 1. januar 1964 vart området sør for Ranfjorden i Sør-Rana med 934 innbyggjarar slege saman med Korgen og Hemnes kommunar i tillegg til ein del av Hattfjelldal til den nye Hemnes kommune. 

Området nord for Ranfjorden med 697 innbyggjarar vart samstundes slege saman med Mo, Nord-Rana og delar av Nesna til den nye Rana kommune.

Sjå òg 
 Kommunestyreval i Sør-Rana

Tidlegare kommunar i Nordland
Historie i Hemnes
Historie i Rana
Norske kommunar skipa i 1929
Norske kommunar nedlagde i 1964
Fylkesveg 773

Sjå òg fylkesveg 773 (fleirtyding).
Fylkesveg 773 (Fv773) går mellom Brekkvasselv i Namsskogan kommune og Røyrvik i Røyrvik kommune. Veglengda er 31,5 km, og det høgaste punktet på vegen er 765 moh., inne i Steinfjelltunnelen.

Han tar av frå europaveg 6 på Brekkvasselv og går austover til Gjersvik og vidare langs Limingen til Røyrvik.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt

Brekkvasselv
 frå Finnvollan til  Namsskogan (6,9 km)
 Steinfjelltunnelen (2114 m)

 frå Gjersvik til Skorovatn i Namsskogan kommune
 frå Røyrvik til  Seterhaug i Lierne kommune (34,6 km),  til riksgrensa ved Vallervatn (23,8 km) →  Gäddede (Sverige)

Bakgrunnsstoff

Primære fylkesvegar
Fylkesvegar i Trøndelag
Vegar i Namsskogan
Vegar i Røyrvik
Fylkesveg 774

Sjå òg fylkesveg 774 (fleirtyding).
Fylkesveg 774 (Fv774) går i Levanger kommune mellom Mule og Ytterøy. Vegen er 4,2 km lang utanom ferjestrekninga.

Han tar av frå E6 ved Mule og går vestover til Levanger ferjekai og vidare med ferje til Ytterøy. Ferjesambandet er del av riksvegen.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt

Mule,  til Kolbergmoen (8,3 km)
 frå Røstadlia til  Salthammer
  frå Røstad via  Lysaker til Buran
 Kirkegata via  Eidsbotn til Kjerksvegrinda
 Ferje frå Levanger 
til Ytterøy (Hokstad) (11 turar/dag, 30 min)
 frå Hokstad til Øverlandet

Bakgrunnsstoff

Ferjeinfo Levanger-Ytterøy
Fosen Trafikklag 

Primære fylkesvegar
Fylkesvegar i Trøndelag
Ferjesamband i Trøndelag
Vegar i Levanger
Fylkesveg 775

Sjå òg fylkesveg 775 (fleirtyding).
Fylkesveg 775 (Fv775) går mellom  i Grong kommune og Høylandet i Høylandet kommune. Veglengda er 13,9 km.

Han tar av frå E6 i Gartland og går nordover til Høylandet der han møter fylkesveg 17.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt

Høylandet

Bakgrunnsstoff 

Primære fylkesvegar
Fylkesvegar i Trøndelag
Vegar i Grong
Vegar i Høylandet
Fylkesveg 776

Sjå òg fylkesveg 776 (fleirtyding).
Fylkesveg 776 (Fv776) går mellom Hofles i Nærøy kommune og Romstad i Høylandet kommune. Veglengda er 57,9 km.

Han tar av frå fylkesveg 17 ved Romstad og går i retning nordvest til Salsbruket, deretter langs Oppløyfjorden til Geisnes, og med ferje til Hofles.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt

Hofles
 Ferje frå Hofles (12 turar/dag, 5 min)
til Geisnes
  Ferje frå Geisnes til Lund
  (31 m, 4,30 m høg)
Salsbruket

  (280 m, 4,30 m høg)

 Romstad

Bakgrunnsstoff 

Ferjeinfo Geisnes-Hofles
Turistinformasjon om regionen og om ferjer

Primære fylkesvegar
Fylkesvegar i Trøndelag
Ferjesamband i Trøndelag
Vegar i Høylandet
Vegar i Namsos
Vegar i Nærøysund
Fylkesveg 777

Sjå òg fylkesveg 777 (fleirtyding).
Fylkesveg 777 (Fv777) går mellom Myrvika og Seierstad i Fosnes kommune. Veglengda er 7,9 km.

Han tar av frå fylkesveg 769 i Myrvika og går nordover på austsida av Seierstadfjorden til Ølhammeren. Frå der med ferje til Seierstad på Jøa.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt

Myrvika
 frå Nufsfjord til Frøvarp i Namsos kommune (4,6 km)
 Ferje frå Ølhammeren
til Seierstad (1-2 turar/time, 5 min)
 frå Seierstad til Fosnesvågen

Bakgrunnsstoff 

Ferjeinfo Ølhammeren-Seierstad
Turistinformasjon om regionen og om ferjer

Primære fylkesvegar
Fylkesvegar i Trøndelag
Ferjesamband i Trøndelag
Vegar i Namsos
Sjøorm

Sjøorm eller sjøslange er store sjødyr kjende frå folketru og mytologi. Dei har form som ein kjempeslange og lever i innsjøar eller i havet. Nessie («sjøormen i Loch Ness»), Seljordsormen og Kraken er alle sjøormar. Frå tid til annan kjem det rapportar om lange, slangeliknande vesen i havet, nokre gonger blir dyra òg rapporterte observert av fleire menneske samtidig, særleg om bord i skip og på strender. 

På 1800-talet blei det gjort fleire observasjonar av påståtte sjøormar ved atlanterhavskysten i USA, særleg i New England. Då New England sitt Linné-selskap heldt møte den 18. august 1817, klassifiserte dei dette vesenet og gav det namnet Scoliophis atlanticus. Etter ei tid blei desse rapportane avslørte som sprøyt.

Rapporter om sjøormar dukkar frå tid til annan opp som avisender i pressa.

Sjå òg 
 Drake
 Draugen
 Kraken
 Linnorm
 Midgardsormen

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Sjøormar i Noreg
 Dei eldste skildringane av sjøormen i Noreg
 Sjøormen i Seljord er farleg (NRK-notis) 
 Myten om Nessie frå dagbladet.no.

Fabeldyr
Sjøuhyre
Samurai

Samuraiar (侍) var ein krigar-aristokrat i det føydale Japan. Ordet «samurai» betyr ein som tener, og samuraiane tente som regel ein høgareståande aristokrat, ein daimyo. Ein herrelaus samurai blei kalla ein ronin.

Samuraiane følgde ein æreskodeks, bushido (krigaren sin veg), som skildra korleis ein samurai skulle leve og døy. Desse tradisjonane varte lenge etter samuraiane, og var viktige i den japanske hæren heilt til etter andre verdskrigen. Samuraiane mista dei fleste av privilegia sine under Meijirestaurasjonen i 1868. 

Den klassiske væpninga for ein samurai var to sverd, det lange katana og det kortare wakizashi, saman kalla daisho. Daisho blei bore i obi, på venstre side av kroppen. Katana var forboden å bere for ikkje-samuraiar.

Sjølv om det ikkje finst samuraiar meir så lever dei vidare som eit symbol for det historiske Japan og for klassisk krigarmoral. Dei blir ofte skildra i filmar, tv-seriar, bøker og teikneseriar både i Japan og i resten av verda. Variantar av stridsteknikkane deira lever vidare i dag som moderne budo-kampsportar som iaido, kendo og judo.

Sjå òg 
 Riddar
 Ninja

Japansk historie
Militærhistorie
Japanske ord og uttrykk
Mo

MO, Mo, mO og mo kan tyda:

 Mo er eit norsk gards- og stadnamn. Det kjem av norrønt språk mór.

 Mo i Rana i Rana kommune
 Mo i Førde i Førde kommune
 Mo i Odalen 
 Mo i Surnadal i Surnadal kommune
 Mo i Telemark er ein tidlegare kommune i Telemark.
 Mo i Nord-Odal er eit sokn i Nord-Odal.
 Mo i Osterøy er eit sokn på Osterøy.
 Mo i Surnadal er eit sokn i Surnadal.
 Mo i Modalen er kommunesenteret i Modalen.

Stadar der namnet Mo er gardsnamn:
 Akershus: Blaker, Frogner, Heni, Løken, Nittedal
 Aust-Agder: Gjerstad, Mykland, Vegårshei
 Buskerud: Hole
 Hedmark: Elverum, Grue, Ringsaker, Strøm Trysil
 Hordaland: Gjerde, Granvin, Mo, Stamnes, Vikør
 Møre og Romsdal: Hjørundfjord, Stangvik, Stordal, Ulvundeid, Ørsta
 Nordland: Brønnøy, Mo, Vefsn
 Nord-Trøndelag: Fosnes, Frosta, Føling, Levanger, Stiklestad, Ås
 Oppland: Hov, Jevnaker, Lillehammer, Slidre, Tretten, Vågå
 Rogaland: Sand, Suldal, Vikedal
 Sogn og Fjordane: Førde, Hafslo, Tønjum
 Sør-Trøndelag: Flå, Hemne, Klæbu, Leinstrand, Melhus, Osen, Rissa, Støren, Å
 Telemark: Bamble, Gjerpen, Sannikedal
 Vestfold: Fon, Kvelde, Sande, Tjøme
 Østfold: Rokke

Personar med namnet Mo 
Sjå òg Moe
 Hans Mathias Mo, lærer, forfattar og komponist
 Geir Almåsvold Mo, politikar og generalsekretær i Framstegspartiet

MO 
 ISO 3166-koden for bystaten Macao i Kina
 NATO-koden for landet Marokko
 Forkorting for modus operandi, handlingsmønster, særleg innan kriminaletterforskning
 Missouri, ein delstat i USA

Mo 

 Kjemisk symbol for grunnstoffet molybden (atomnr. 42)

mo 
 ISO 639-koden for moldavisk språk

Tobokstavsord
Tobokstavsforkortingar
University of Oxford

University of Oxford (norsk: Universitetet i Oxford) ligg i byen Oxford i England, og er det eldste universitetet i den engelsktalande verda. Det er uvisst kva tid universitetet vart grunnlagd, og det kan vera at det ikkje fann stad som ei enkelt hending. Undervisinga i Oxford kan førast attende til kring 1096. Universitetet er eit kollegieuniversitet, der studentane ikkje er underlagt universitetet sentralt, men eitt av dei mange kollegia som vart oppretta til forskjellige tider og med forskjellige føremål.

Ved sidan av Universitetet i Cambridge er det eitt av dei mest prestisjefylde universiteta i verda. Dei to rivalane har konkurrert mot kvarandre i lang tid, men er samstundes på mange vis så like at dei ofte går under fellesnamnet Oxbridge.

Kjelder

Oxford
Oxfordshire
University of Cambridge

University of Cambridge (Universitetet i Cambridge) er det nest eldste universitetet i den engelskspråklege verda. Universitetet i Cambridge har nokre av dei strengaste opptaksreglane i Storbritannia, og er ved sidan av University of Oxford eitt av verdas mest prestisjefylte universitet. Saman vert dei to universiteta ofte omtala med teleskopordet Oxbridge.

Dei tidlegaste arkiva er ikkje tekne vare på, men det er rekna at universitetet kan førast attende til 1209. Nokre universitetstilsette skal ha flykta frå Oxford til Cambridge etter eit samanstøyt med borgarane i byen.

Bakgrunnsstoff

 
Cambridge
Cambridge
Skipingar på 1200-talet
Fort Worth

Fort Worth er ein by i USA. Byen er den sjette folkerikaste i Texas og den syttande folkerikaste i USA, med 681 818 innbyggjarar (2007). Saman med Dallas dannar Fort Worth og fleire andre byar eit av dei største storbyområda i USA. Det vert kalla «The Dallas/Fort Worth Metroplex» eller lokalt kort og godt «The Metroplex».

Historie 
Som ein kan sjå av namnet var Fort Worth frå byrjinga av ein militærleir, men har vorte mest kjend som ein av dei fremste cowboy-byane, med omfattande kveghandel. Etter at ein byrja å utvinne olje vest i Texas vart også denne bransjen ein del av identiteten til Fort Worth.

Kommunikasjon 
Fort Worth har saman med Dallas gjeve namn til ei av dei mest trafikkerte og største lufthamnene i verda, Dallas-Fort Worth International Airport, som ligg mellom dei to byane.

Kjende personar frå Fort Worth 
 Wallace Langham

Byar i Texas
Busetnader grunnlagde i 1849
Fort Worth
Bradykardi

Bradykardi (frå gresk bradys sein + kardia hjarte) låg hjartefrekvens, færre hjarteslag i minuttet enn vanleg. Kva frekvens som kallast bradykardi kjem an på kva dyreart det gjeld. Hos vaksne menneske vil ein rekne hjartefrekvens under 60 som bradykardi, sjølv om det finst individuelle skilnader.

Kardiologi
Hjartearytmi