Emirat

Emirat er ei politisk eining styrt av eit dynasti av herskarar med tittelen emir. Desse er vanlege i den arabiske og muslimske verda, der 
til dømes Dei sameinte arabiske emirata er ein stat danna av sju emirat.

Ordsoge 
Emirat eller amirat ( , plural:  ) kan visa til  stillinga eller myndeområdet til ein emir (prins, kommandan, guvernør o.l.). I

Som monarki 
Dei sameinte arabiske emirata er ein føderal stat sett saman av sju emirat som kvar blir styrt av ein arve-emir. Saman dannar desse ei valkollegium for presidenten og statsministeren i landet. Elles har dei fleste emirata anten forsvunne, blitt del av ein større moderne stat eller endra tittelen til herskarane sine, til dømes til malik (arabisk for 'konge') eller sultan, så denne typen emirat er no svært sjeldan.

Som provinsar 
På arabisk kan omgrepet generaliserast til å visa til ein kvar provins i eit land som er styrt av eit medlem av herskarklassen, særleg eit medlem av kongefamilien (vanlegvis med tittelen «emir») som i regionar i Saudi-Arabia.

Noverande emirat 

Noverande sjølvstendige emirat:

 Kuwait (også kalla Staten Kuwait), emirat sidan 1961
 Qatar (også kalla Staten Qatar), emirat sidan 1971
 Dei sameinte arabiske emirata, sameint sidan 1971
 Emiratet Abu Dhabi
 Emiratet Ajman
 Emiratet Dubai
 Emiratet Fujairah
 Emiratet Ras Al Khaimah (blei med i føderasjonen i februar 1972)
 Emiratet Sharjah
 Emiratet Umm Al Quwain

Tidlegare og tradisjonelle emirat 
Emirat som anten har opphøyrd å eksistera, ikkje er anerkjende eller ikkje har noka reell makt, eller som er blitt del av større statar og haldne ved hevd som «tradisjonelle statar», ordna etter stat og tida den fyrste leiaren blei kalla «emir».

Afrika

Ghana 

 Zabarma-emiratet, nordaustlege Ghana, 1860-talet-1897

Niger 

 Say-emiratet, sørvestlege Niger, 1800-talet- (integrert)

Nigeria 

 Fika-emiratet, nordaustlege Nigeria 1400-talet– (integrert)
 Gwandu-emiratet, nordvestlege Nigeria 1400-talet til 2005 (integrert og så avsett)
 Kebbi-emiratet, nordvestlege Nigeria 1516– (integrert)
 Borgu-emiratet, vestsentrale Nigeria, danna frå Bussa-emiratet  1730–1954 og Kaiama-emiratet  1912–54, sameint 1954– (integrert)
 Gumel-emiratet, nordsentrale Nigeria 1749– (integrert)
 Yauri-emiratet, nordvestlege Nigeria 1799– (integrert)
 Gombe-emiratet, nordaustlege Nigeria 1804– (integrert)
 Kano-emiratet, nordsentrale Nigeria 1805– (integrert)
 Bauchi-emiratet, nordaustlege Nigeria 1805– (integrert)
 Daura-emiratet, nordsentrale Nigeria tidvis frå 1805– (integrert)
 Katagum-emiratet, nordsentrale Nigeria 1807– (integrert)
 Zaria-emiratet, nordsentrale Nigeria 1808– (integrert)
 Potiskum-emiratet, nordaustlege Nigeria 1809– (integrert)
 Adamawa-emiratet, Aust-Nigeria og tidlegare inn i vestlege Kamerun 1809– (integrert where preserved)
 Ilorin-emiratet, sørvestlege Nigeria 1817– (integrert)
 Muri-emiratet, austsentrale Nigeria 1817– (integrert)
 Kazaure-emiratet, nordsentrale Nigeria 1819– (integrert)
 Lapai-emiratet, sentrale Nigeria 1825– (integrert)
 Suleja-emiratet, sentrale Nigeria 1828– (integrert)
 Agaie-emiratet, vestsentrale Nigeria 1832– (integrert)
 Bida-emiratet, vestsentrale Nigeria 1856– (integrert)
 Kontagora-emiratet, nordsentrale Nigeria, 1858– (integrert)
 Borno-emiratet, nordaustlege Nigeria 1900– (integrert)
 Dikwa-emiratet, nordaustlege Nigeria 1901– (integrert)
 Biu-emiratet, nordaustlege Nigeria 1920– (integrert)

Nord-Afrika 

 Emiratet Nekor, Rif-regionen i dagens Marokko 710–1019
 Emiratet Ifriqiya, Aghlabide-Ifriqiya innanfor dagens Tunisia, Algerie, Sicilia, Marokko og Libya 800–909
 Emiratet Tunis, Hafsid Ifriqiya innanfor dagens Tunisia, Algerie og Libya 1229–1574
 Zab-emiratet, dagens Algerie cirka 1400 (kortliva)
 Emiratet Trarza, dagens Sørvest-Mauritania 1640s–1910s
 Emiratet Harar, dagens Etiopia 1647–1887
 Emiratet Cyrenaica, dagens Aust-Libya 1949–1951 (blei til Kongedømet Libya)

Asia

Arabia 

 Uyunid-emiratet, Den arabiske halvøya 1076–1253
 Emiratet Beihan, dagens sørlege Jemen 1680–1967
 Emiratet Diriyah, hovudsakleg i dagens Saudi-Arabia og Dei sameinte arabiske emirata 1744–1818
 Emiratet Nejd, Aust-Arabia 1818–91
 Emiratet Dhala, dagens sørlege Jemen, tidleg 1800-talet til 1967
 Emiratet Jabal Shammar, nord-sentrale Arabia 1836–1921
 Emiratet Nejd og Hasa, sentrale Arabia 1902–21
 Idrisid Emiratet Asir, Jizan i dagens sørvestlege Saudi-Arabia 1906–34
 Emiratet Mekka, Hejaz i dagens Saudi-Arabia 1916–24 (ibn Saud-familien, frå han blei anerkjend av dei allierte som emir til kongetittelen blei endra)
 Emiratet Bahrain, 1971–2002 (før var det styrt av ein hakim; seinare av ein malik)
 Al-Qaida-emiratet i Jemen i det indre av Jemen, knytt til  Al-Qaida på den arabiske halvøya (særleg i Hadramaut guvernement)
 Emirat i Saudi-Arabia, dei tretten provinsane i Saudi-Arabia

Sentral- og Sør-Asia 

 Emiratet Bukhara, dagens Usbekistan 1785–1920
 Emiratet Afghanistan, Afghanistan 1823–1929
 Khotan-emiratet, 1933 Nordvest-Kina, gjekk inn i Den fyrste aust-turkestanske republikken
 Det islamske emiratet Afghanistan, Taliban-staten i Afghanistan 1996–2001
 Det islamske emiratet Waziristan, vestlege  Pakistan 2004–2014 (oppløyst)

Det nære Austen 

 Emiratet Mosul, dagens Irak 905–1096, 1127–1222, 1254–1383, 1758–1918
 Emiratet Melitene, dagens sentrale Tyrkia, midten av 800-talet til 934
 Emiratet Amida, dagens Aust-Tyrkia 983–1085
 Karaman-emiratet, sør-sentrale Anatolia 1250–1487
 Emiratet Aydin, stat danna av Oghuz-tyrkarar i dagens Tyrkia frå tidleg 1300-tal til 1390
 Emiratet Dulkadir, dagens Aust-Tyrkia 1337–1522
 Emiratet Ramazan, dagens Aust-Tyrkia 1352–1608
 Timuride-emirata, riket til Timur Lenk og dei mindre emirata som var att etter at Timuridedynastiet fall, 1526-c.1550
 Soran-emiratet, dagens nordlege Irak 1816–35
 Az Zubayr, by i Basra guvernement i Irak på 1800-talet
 Emiratet Transjordan, dagens Jordan 1921–46

Europa

Kaukasus 

 Emiratet Armenia, Kaukasus 637–884
 Emiratet Darband, Aserbajdsjan 869–1075
 Emiratet Tbilisi, dagens Georgia 736–1080, formelt til 1122
 Nord-Kaukasus-emiratet, Chechnya og Dagestan i Kaukasus 1919–1920
 Kaukasus-emiratet, Kaukasus 2007–no? (ikkje anerkjend)

Iberia 

 Emiratet Córdoba, dagens Spania og Portugal 756–929 (tittel endra til kalif i 929)
 Emiratet Badajoz, dagens Portugal og vestlege Spania 1009–1151
 Emiratet Almería, regionane Almería og Cartagena i dagens Spania tidvis i perioden 1013–1091
 Emiratet Jerez, byane Jerez de la Frontera og Arcos de la Frontera i dagens sørlege Spania 1145–1147
 Emiratet Granada, dagens sørlege Spania 1228–1492

Middelhavsregionen 

 Emiratet Kreta på Kreta, dagens Hellas, 824 eller 827/828 to 961
 Emiratet Bari, byen Bari i sørlege Italia 847–871
 Emiratet Malta, 870–1091
 Emiratet Sicilia, Sicilia 965–1072

Sjå òg 

 Kalifat
 Khanat

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Emirate» frå ,  den 9. juli 2021.  
  

Emirat
Monarki
Føydalisme
Arabiske ord og uttrykk