alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Jean Bonaventure du Mont-Gages

Jean Bonaventure du Mont, comte de Gages () var ein aristokrat frå huset Bourbon og ein soldat i teneste for Spania. Som generalkaptein leia han spanske og napolitanske armear i Italia mot austerrikarane under den austerrikske arvefølgjekrigen. Den 8. februar 1743 møtte han austerrikarane og sardinarane i slaget ved Campo Santo, som vart rekna som ein siger i Madrid. 

Då Moritz av Sachsen slo den britiske armeen ved Fontenoy i 1745 og erobra Nederlanda, gav den spanke krona du Mont grevskapet Gages nær Brugelette i Hainaut (tidlegare ein del av Dei spanske Nederlanda, men under austerriksk kontroll sidan Utrecht-traktaten).

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Jean Thierry du Mont, comte de Gages» frå , den 8. desember 2008. 
 

Spanske generalar
Spanjolar i den austerrikske arvefølgjekrigen
Karl III av Spania

Karl III av Spania () var konge av Spania 1759-1788 (som Carlos III de Borbon), konge av Dei to Sicilia 1735-1759, og Hertug av Parma 1732–1735 (som Carlo I). Han var første son frå Filip V sitt andre ekteskap med Elizabeth Farnese av Parma. Han var ein av dei såkalla opplyste despotane.

Han arva Spania etter halvbror sin Ferdinand VI. Han motarbeidde all innskrenking av kongemakta, men var ein utrøytteleg reformator og velferdspolitikar. Mellom anna vart sivil rettspleie fjerna frå påverknaden til kyrkjene. Jesuittane vart forvist frå landet i 1767, og Karl var med i arbeide for å få ordenen oppheva i 1769. I utanrikspolitikken heldt Karl seg til Frankrike, og han slutta i 1761 den bourbounske familiepakta. I 1762 vart han med i sjuårskrigen mot Storbritannia. Dette førte til nederlag både til sjøs og i Portugal, og Spania tapte Florida. Etter å ha støtta koloniane i Nord-Amerika i fridomskampen, fekk Spania Florida att i 1783.

Kjelder 
 Karl 3 – 1716-88. I Store norske leksikon.

Napolitanske monarkar
Hertugar av Parma
Huset Bourbon i Spania
Spanske generalar
Spanske regentar
Sicilianske monarkar
Folk frå Madrid
Storfyrstar av Toscana
Hertugar av Piacenza
Italiensk adel
Huset Farnese
Monarkar som abdiserte
Spanjolar i den polske arvefølgjekrigen
Spanjolar i den austerrikske arvefølgjekrigen
Spanjolar i sjuårskrigen
Spanjolar i den amerikanske sjølvstendekrigen
Hoppbakke

Ein hoppbakke er eit anlegg for skihopping. Hoppbakker finst i alle storleikar frå små bakkar med hopp bygd opp av snø, til store skiflygingsbakkar. Den største hoppbakken i verda er skiflygingsbakken Letalnica i Planica i Slovenia, der det lengste skihoppet i verda på 239 meter er gjort av Bjørn Einar Romøren. I Noreg er skyflygingsbakken Vikersundbakken, samt Holmenkollbakken, Lysgårdsbakkane og Granåsen dei mest kjende bakkane.

Den største skiflygningsbakken i verda er Vikersundbakken, her har Johan Remen Evensen sett verdsrekord på 246,5 m.  

Hoppbakkar

Denne artikkelen bygger på «Hoppbakke» frå ,  den 8. desember 2008.
Kulm

Kulm er ein skiflygingsbakke i Tauplitz i Austerrike, K-185 (HS 200). I 2006 blei skiflygnings-VM arrangert der. Roar Ljøkelsøy vann individuelt og lagkonkurransen saman med Bjørn Einar Romøren, Sigurd Pettersen og Lars Bystøl.

Det har vore VM der to gonger, i 1986 og 2003. I 2003 vann Roar Ljøkelsøy individuelt, og var òg med på det norske laget som vann lagkonkurransen.

Under verdsmeisterskapen i 1986 gjekk det tydeleg hardare for seg: Fleire hopparar (blant andre Rolf Åge Berg) blei hardt skadd. Berg er i dag 12 prosent lam i ryggen som følgje av fallet i Kulm. Ein japansk hoppar blei frakta vekk med hjartestans, medan Ulf Findeisen øydela kneet.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Kulm» frå , den 8. desember 2008. 
 

Hoppbakkar i Austerrike
Bad Mitterndorf

Bad-Mitterndorf er ein kommune ('Marktgemeinde') i distriktet Liezen i forbundslandet Steiermark i Austerrike. Den populære vintersportsstaden ligg i Salzkammergut mellom Salzburg og Graz.

Bad Mitterndorf husar eit internasjonalt kjent spasenter og termalbad, eit utandørs symjebasseng, samt andre helsefasiliteter og kaféar. Byen er òg kjent for sin skiflygingsbakke.

Kommunar i Steiermark
Oberstdorf

Oberstdorf er ein kommune (tysk:Markt) i Oberallgäu i Bayern, som ligg i dei bayerske Alpane, nær grensa til Austerrike, med i kring 10 00 innbyggjarar. 

Oberstdorf er kjent som kursstad og vintersportsstad, og er eit populært utgangspunkt for fjellklatrarar. Med 17 000 gjestesenger og 2,5 millionar overnattingar i året, er Oberstdorf ein av Tysklands turistmagnetar.

I Oberstdorf ligg to internasjonalt kjente hoppbakkar: Schattenberg-bakken, som blir brukt under hoppveka, og ein skiflygingsbakke (Heini Klopfer-bakken) som er den nest største i verda. Her finn ein blant anna 85 km skiløyper, 20 skiheiser og 44 km med alpinbakker.

Oberstdorf arrangerte verdsmeisterskap på ski i nordiske greiner i tidsrommet 16.-27. februar 2005, kor Noreg blei beste nasjon.

Bakgrunnsstoff 
 Heimeside for Oberstdorf
 Informasjon om Oberstdorf
 Oberstdorf - ei virtuell vandring 

 Denne artikkelen bygger på «Oberstdorf» frå , den 8. desember 2008. 
 

Kommunar i Bayern
Harrachov

Harrachov (tysk: Harrachsdorf) er ein liten by i det nordlege Tsjekkia. Byen ligg ved elva Mumlava, berre fire km frå grensa mot Polen. Harrachov ligg i fjellkjeda Krkonoše, ca. 665 meter over havet. Byen har 1696 innbyggjarar.

Harrachov er blant anna kjent for skiflygingsbakken Čerťák.

Byar i Tsjekkia
Spacelab

Spacelab er eit romlaboratorium, utvikla av den europeiske romfartsorganisasjonen (ESA). Det bestod av modular som vart installert i lasterommet på ei romferje. Spacelab gjorde det mogleg å gjennomføre forsking i eit vektlaust miljø som likna på den i eit romstasjon, medan ein slapp å bruke tid og utgifter til drift og vedlikehald av ein romstasjon i bane rundt jorda, slik som med Skylab. 

Første settet (LM1) vart gjeve til NASA gratis, mot at ESA fekk europeiske astronautar med på oppdrag med dei amerikanske romferjene. Det andre settet (LM2) kjøpte NASA sjølv, til eige bruk.

Første Spacelab vart sendt opp i 1983 om bord Columbia under ferda STS-9.

Spacelab sitt modulsystem 

Spacelab er eit modulsystem. Trykkmodulane finst som einskilde (4,3 m lange) og doble (7,0 m). I trykkmodulane kan to til fire astronautar arbeide utan romdrakter. Trykkmodulen er forbunde med romferjekabinen via ein tunnel. Forutan trykkmodulane består Spacelab av opp til fem 3 meter lange U-forma pallar med utstyr som skal utsettast for vakuum, stråling mm. eller som ikkje treng menneskeleg manipulasjon under romferda. Pallane er plassert mellom trykkmodulen og halesesjonen til romferja. 

 Ein dobbelt trykkmodul gjev plass til opp mot to pallar.
 Ein einskild trykkmodul gjev plass til opp mot tre pallar.
 Ingen trykkmodul gjev plass til opp til fem pallar. 
 Trykkmodulen inneheld kjøleanlegget, straumfordeling og dataoppsamling. Om Spacelab er utan trykkmodul vert det tilkopla ein Igloo, som utfører den funksjonen.

Romferder der Spacelab vart nytta 

 STS-9, Spacelab 1, november 1983, LM1, dobbelt trykkmodul og to pallar (Columbia)
 STS-51-B, Spacelab 3, april 1985, Module LM1 (Challenger)
 STS-51-F, Spacelab 2, juli 1985, tre paller (Challenger)
 STS-61-A, Spacelab D1, oktober 1985, Module LM2 (Challenger)

 STS-35, ASTRO-1, December 1990, Pallet (Columbia)
 STS-40, SLS-1, Juni 1991, Module LM1 (Columbia)
 STS-42, IML-1, Januar 1992, Module LM2 (Discovery)
 STS-45, ATLAS-1, Marts 1992, double Pallet configuration (Atlantis)
 STS-50, USML-1, Juni 1992, Module LM1 (Columbia)
 STS-47, Spacelab-J, September 1992, Module LM2 (Endeavour)
 STS-56, ATLAS-2, April 1993, Pallet (Discovery)
 STS-55, Spacelab D2, April 1993, Module LM1 (Columbia)
 STS-58, SLS-2, Oktober 1993, Module LM2 (Columbia)
 STS-59, SRL-1, April 1994, Pallet (Endeavour)
 STS-65, IML-2, Juli 1994, Module LM1 (Columbia)
 STS-68, SRL-2, Oktober 1994, Pallet (Endeavour)
 STS-66, ATLAS-3, November 1994, Pallet (Atlantis)
 STS-67, ASTRO-2, Marts 1995, Pallet (Endeavour)
 STS-71, Spacelab-Mir, Juni 1995, Module LM2 (Atlantis)
 STS-73, USML-2, Oktober 1995, Module LM1 (Columbia)
 STS-78, LMS, Juni 1996, Module LM2 (Columbia)
 STS-83, MSL-1, April 1997, Module LM1 (Columbia)
 STS-94, MSL-1R, Juli 1997, Module LM1 (Columbia)
 STS-90, Neurolab, April 1998, Module LM2 (Columbia)
 STS-99, SRTM, Februar 2000, Pallet (Endeavour)

Bakgrunnsstoff 
 Spacelab www.astronautix.com
 Spacelab Payloads on Shuttle Flights NASA

Det amerikanske romferjeprogrammet
K-punkt

Konstruksjonspunktet, eller K-punktet (òg kalla kalkulasjonspunktet eller det kritiske punkt) er starten av overgangen på unnarennet i ein hoppbakke. Det er det brattaste punktet i bakken. Dersom bakken har eit brattaste parti over ei lengre lengd, er konstruksjonspunktet den nedste, brattaste staden. Lengste lovlege hopplengd, utan at omgangen blir kansellert og farten blir sett ned, blir normalt sett i forhold til konstruksjonspunktet, for eksempel 10 % over. Dette blir kalla jurylengda.

Skihopping
Hubble 5

Hubble 5 er ei planetarisk tåka som ligg rundt 2200 lysår unna jorda i stjernebiletet Skytten. Tåka er bipolar og blei observert av Hubble-teleskopet 9. september 1997.

Kjelder 

 Denne artikkelen baserer seg på pressemelding STScI-1997-38 frå Space Telescope Science Institute.

Planetariske tåker
Skytten
IC 3568

IC 3568 er ei planetarisk tåka som ligg rundt 9000 lysår unna jorda i stjernebiletet Sjiraffen. Tåka har ein diameter på rundt 0,4 lysår og er rund i forma.

Kjelder 

 Denne artikkelen baserer seg på pressemelding STScI-1997-38 frå Space Telescope Science Institute.

Planetariske tåker
Sjiraffen
IC-objekt
NGC 5307

NGC 5307 er ei planetarisk tåka som ligg rundt 7900 lysår unna jorda i stjernebiletet Kentauren. Ho har eit spiralmønster som kan komma av at den døyande stjerna slingra medan ho skaut ut gass i jetstrålar i ulike retningar.

Kjelder 

 Denne artikkelen baserer seg på pressemelding STScI-2007-33 frå Space Telescope Science Institute.

Planetariske tåker
Kentauren
5307
NGC 3918

NGC 3918 er ei planetarisk tåka som ligg rundt 3000 lysår unna jorda i stjernebiletet Kentauren. Den ytre delen av tåka er noko sfærisk i forma, medan lenger inn trengjer hurtig stjernevind seg gjennom tåka og har punktert ho i to endar.

Kjelder 

 Denne artikkelen baserer seg på pressemelding STScI-1997-38 frå Space Telescope Science Institute.

Planetariske tåker
3918
Kentauren
NGC 6826

NGC 6826 er ei planetarisk tåka som ligg rundt 2200 lysår unna jorda i stjernebiletet Svana. Tåka har ein utsjånad som kan likna på eit auga.

Kjelder 

 Denne artikkelen baserer seg på pressemelding STScI-1997-38 frå Space Telescope Science Institute.

Planetariske tåker
Svana
6826
Mike Mills

Michael Edward Mills () er ein amerikansk musikar og bassgitarist i bandet R.E.M. Sjølv om han er best kjend som bassist, pianospelar og bakgrunnssongar, kan han også spele mange andre instrument, som keyboard, gitar, blåseinstrument og slagverksinstrument. Han bidreg også mykje til låtskrivinga i bandet.

Bakgrunnsstoff 
 Mike Mills på Internet Movie Database

Kjelde 
 Artikkelen var opphavleg basert på «Mike Mills» på Engelsk Wikipedia.

R.E.M.
USA-amerikanske bassistar
Seth MacFarlane

Seth MacFarlane () er ein amerikansk teiknefilmskapar som mellom anna har laga Family Guy og American Dad. MacFarlane har arbeidd med animasjon, manus, vore produsent, regissør og stemmeskodespelar for ulike fjernsynsseriar. Han har vunne fleire emmyprisar.

MacFarlane er fødd i Kent i Connecticut. Han studerte animasjon ved Rhode Island School of Design, der han blei Bachelor of Fine Arts. Bacheloroppgåva hans, ein film kalla The Life of Larry, blei send til Hanna-Barbera, der han seinare blei tilsett.

Ved Hanna-Barbera arbeidde MacFarlane som animatør og forfattar for Cartoon Cartoons-serien til Cartoon Network. Han arbeidde også med seriane Johnny Bravo, Cow and Chicken og Dexter's Laboratory. I tillegg skapte han «Zoomates», eit program for Oh Yeah! Cartoons på Nickelodeon.

Verkliste 
(ufullstendig)
 Frå 1999: Family Guy (stemme, manus og produksjon)
 Frå 2005: American Dad! (stemme, manus og produksjon)
 Frå 2009: The Cleveland Show (stemme, manus og produksjon)
 Frå 2008: Hellboy II: The Golden Army (stemme)

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Seth MacFarlane» frå , og «Seth MacFarlane» frå  den 1. juni 2010. 
 

USA-amerikanske animatørar
USA-amerikanske filmprodusentar
USA-amerikanske manusforfattarar
USA-amerikanske animatørar
USA-amerikanske stemmeskodespelarar
Folk frå Connecticut
Marion

Marion er ei fransk kjæleform for Maria frå mellomalderen. Namnet er mykje brukt som kvinnenamn, men finst òg som avleidd slektsnamn. Marion er og brukt som mannsnamn i nokre høve, anten avleidd frå slektsnamnet eller som ei form av Marian, frå det latinske Marianus. Ein kjend namneberar i kulturen er Lady eller Maid Marion (også skrive Marian) som sogefiguren Robin Hood er kjær i.

Kjende namneberarar

Kvinner 
 Marion Martin (1909–1985), amerikansk skodespelar
 Marion Ross (f. 1928), amerikansk skodespelar
 Marion Rung (f. 1945), finsk songar
 Marion Cotillard (f. 1975), fransk skodespelar
 Marion Jones (f. 1975), amerikansk friidrettsutøvar
 Marion Ravn (f. 1984), norsk artist

Menn 

 Marion Robert Morrison (1907–1979), kjend som John Wayne, amerikansk filmskodespelar
 Marion Gordon Robertson (f. 1930), kjend som Pat Robertson, amerikansk fjernsynsforkynnar
 Marion Michael Rounds (f. 1954), kjend som Mike Rounds, guvernør av Sør-Dakota

Marion som slektsnamn 
 Francis Marion (1732-1795), general under den amerikanske sjølvstendekrigen
 Jean-Luc Marion (f. 1946) fransk filosof

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Marion» frå , den 8. desember 2008.

Fotnotar 

Kvinnenamn
Mannsnamn
Slektsnamn
Hindu Love Gods

Hindu Love Gods var eit kortliva amerikansk bluesband som bestod av tre fjerdedelar av R.E.M. (alle utanom voklaist Michael Stipe), i tillegg til Warren Zevon. Det vart starta i Athens i Georgia i USA i 1984, og dei opphavlege bandmedlemmene var Peter Buck (gitar), Mike Mills (bass), Bill Berry (trommer), i tillegg til Warren Zevon på vokal og piano. Desse bandmedlemmene gav ut éin singel, «Narrator», utan særleg suksess.

Buck, Mills og Berry vart med Zevon på albumet hans, Sentimental Hygiene (1987). Under ei natteslang økt der dei brukte attverande studiotid etter at albumet til Zevon var ferdig, spela dei fire inn ti coverlåtar, for det meste blues. Sjølv om desse eigentleg ikkje var tenkt utgjevne, vart dei seinare utgjevne av Giant Records på albumet Hindu Love Gods (1990). Songen som fekk mest merksemd av desse, var ein rockversjon av «Raspberry Beret», ein populær song av Prince frå 1985, som nådde 23. plass på Modern Rock-listene.

Diskografi 
 «Gonna Have a Good Time Tonight»/«Narrator» (singel)
 Hindu Love Gods (1990), Giant/Reprise/Warner Bros.
 «Raspberry Beret» (singel)

Kjelde 
 Artikkelen var opphavleg basert på «Hindu Love Gods (band)» på Engelsk Wikipedia

Amerikanske bluesband
R.E.M.
Bill Berry

William «Bill» Thomas Berry () er ein amerikansk musikar som er best kjend for at han var trommeslagar i alternativ rock-bandet R.E.M. i 17 år (frå 1980 til 1997), før han trekte seg tilbake og vart bonde. Utanom at han var fast trommeslagar, spela han også mange andre instrument, som gitar, bassgitar, mandolin, piano og keyboard, både ved låtskriving og på R.E.M.-platene. Etter at han gjekk ut av bandet, har han heldt ein låg profil og berre hatt sporadiske gjenforeiningar med R.E.M. og vore med på platene til andre artistar.

Berry bidrog også til låtskrivinga, spesielt på «Everybody Hurts» og «Man on the Moon», begge frå plata Automatic for the People. Andre Berry-songar var «Perfect Circle», «Driver 8», «Can’t Get There from Here» og «I Took Your Name».

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Bill Berry» frå ,  den 8. desember 2008.  
 

R.E.M.
USA-amerikanske trommeslagarar
Folk frå Minnesota
Fiskeoppdrett

Fiskeoppdrett er ei primærnæring og ein akvakultur, kor ein drettar opp fisk i industriell skala. I oppdrett av laks er det vanleg at fisken står i merdar som flyt i sjøen. Yngelen vert klekt ut i klekkeri og set ut i merdane når han har nådd høveleg storleik. Noko yngel vert òg sett ut i bekkar og innsjø, med tanke på sportsfiske. Dei siste tiåra har fiskeoppdrett, særleg av laks, utvikla seg til ei viktig næringsveg på norskekysten. Kina er verdas største opprettsnasjon. Der er det i hovudsak ulike karpetypar som blir dretta opp i dammar.

Fiskeoppdrett
Sjøbruk
Athens Andover

Athens Andover eit musikkalbum som er laga som eit samarbeid mellom The Troggs og tre fjerdedelar av R.E.M. Det vart utgjeve i mars 1992, og namnet kjem frå dei to heimbyane til banda, Andover i Hampshire i England og Athens i Georgia i USA.

Samarbeidet kom i gang etter at R.E.M. laga ein coverversjon av «Love Is All Around» av frontfiguren i The Troggs, Reg Presley. Denne spela dei på konsertar under promoteringa av albumet Out of Time. 

Opptaket fann stad i ein periode på éi veke i september 1991 i John Keane sitt studio i Athens. Bill Berry, Mike Mills og Peter Buck var med frå R.E.M. Vokalist Michael Stipe var ikkje med på dette prosjektet. Songen «Nowhere Road» er laga av R.E.M.-trioen saman med Peter Holsapple frå The dB’s, som også var støttemusikar under turnéen deira i 1991.

Albumet vart utgjeve på nytt av The Troggs i 1996 som Athens, Georgia & Beyond, då med sju nye spor som ikkje var opptekne under R.E.M.-samarbeidet.

Innhald 
 «Crazy Annie» (Taylor) – 4:43
 «Together» (Presley) – 4:01
 «Tuned into Love» (Boone, Page) – 3:39
 «Déjà Vu» (Shevlin) – 3:33
 «Nowhere Road» (Berry, Buck, Holsapple, Mills) – 4:44
 «Dustbowl» (Presley) – 3:26
 «I'm in Control» (Holsapple) – 3:51
 «Don't You Know» (Presley) – 4:06
 «What's Your Game» (Presley) – 4:56
 «Suspicious» (Presley) – 4:22
 «Hot Stuff» (Boone, Page) – 4:02

Musikkalbum frå 1992
The Troggs
R.E.M.
Sjøbruk

Sjøbruk, eller havbruk, er eit omgrep som femnar om primærnæringane fiske, sanking og oppdrett av fisk og skaldyr.

Fiske 
Fiske er den viktigaste aktiviten innan sjøbruk. Det har vore drive fiske i uminnelege tider både i havet og i elver og innsjøar og fisk har til alle tider vore ei viktig proteinkjelder.

Fiskeoppdrett 
I mange land har det vorte drive fiskeoppdrett i små vatn og oppdemde dammar i lang tid. Fiskeoppdrett i sjøvatn, derimot, er ei etter måten ny næring, som har fått mykje å seia som økonomisk grunnlag i land som Noreg og Skottland. For mange kystnasjonar er fiske ei viktig næringsgrein.

Oppdrett av skaldyr 
I fleire land er oppdrett av skaldyr ein viktig næringsveg. På den franske atlanterhavskysten, til dømes, vert det drive storstilt oppdrett av østers og andre skaldyr.

Hausting av tang og tare 
I tidlegare tider vart tang og tare nytta som gjødsel på gardsbruk som låg ved kysten. 

Sjøbruk
Fjellbruk

Fjellbruk er næringar som reindrift, jakt og sanking. På Nordkalotten har det vore drive reinsdrift, i uminnelege tider, men fuglejakt og sanking av molte har òg vore viktig matauke. 

Graset nede i fjellsidene vart i tidlegare tider nytta til beite. 

 
Landbruk
Sanking

Sanking er ein måte å skaffa seg noko ein treng frå naturen. I tidlegare tider var det ei viktig matkjelde.

I skogen 
I skogen vert det sanka bær og sopp. I Noreg er blåbær og tyttebær dei viktigaste sortane. Tradisjonelt har det vore kvinnfolkarbeid å plukka bær. Sopp har ikkje vor så viktig i dei nordiske landa som lenger sør i Europa. I nokre land, som Italia, sankar ein òg trøfflar.

På fjellet 
På fjellet har det vore sanka molter, som i tidlegare tider var eit kjærkome tilskot ut på seinsumaren. Spesielt i Finnmark har molteplukking vore viktig.

I fjæra 
I fjæra har det vore sanka tang og tare, men òg skaldyr som østers og knivskjel. Sanking av skaldyr er framleis viktig i mange land, men i Europa har ein for det meste gått over til oppdrett av østers og andre typar skaldyr.

Sjå òg
Jakt og sanking, ein levemåte blant mange ulike folkegrupper

Sanking
Ragnvald II Gudrødsson

Ragnvald II Gudrødsson () var konge av Man og øyane 1187-1229. Han var son av Gudrød II Olofsson.

Den yngre halvbroren til Ragnvald, Olav, var faren sitt førsteval som sin etterfølgjar. Ragnvald var ikkje nøgd med dette og reiv til seg trona. Han var stadig i hard strid med broren, som ønskte trona tilbake. Etter fleire år med strid tok Olav til slutt livet av Ragnvald den 14. februar 1229 og tok over trona same året.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Ragnall II Godredsson» frå , den 8. desember 2008. 

Kongar av Isle of Man
Fødde i 1160-åra
Folk frå norrøn tid
Montpelier

Montpelier er hovudstaden og største byen i delstaden Vermont. Den er òg den minste hovudstaden i USA når det gjeld innbyggjarar og areal. I 2000 vart det estimert at Montpelier hadde 8 035 innbyggjarar. Byen er òg hovudsete for fylket Washington.

Historie 

Montpelier vart grunnlagd i 1787 og oppkalla etter ein by i Frankrike.

Delstatshovudstader i USA
Byar i Vermont
Busetnader grunnlagde i 1781
Arnafjord

For fjorden med liknande namn, sjå Arnafjorden

Arnafjord er eit kyrkjesokn i Indre Sogn prosti. Soknet femner det vestre området i Vik kommune i Sogn og Fjordane. Det er ei kyrkje i soknet, ho heiter Arnafjord kyrkje og ligg i grenda Nese på vestsida av Arnafjorden. Den noverande kyrkja vart sett opp i 1880 og erstatta ei kyrkje frå 1645 som var vorten for lita. Før det var kyrkjestaden for området på Flete ved Framfjorden, der stod det ei stavkyrkje frå 1300-talet til 1645. 

Arnafjord er òg namnet på ein grunnkrins i Vik kommune. Grunkrinsen femner landet på vestsida av Arnafjorden og grensar til Finden grunnkrins i vest, Framfjord grunnkrins i aust og Hordaland fylke i sør.  Ved folketeljinga i 2001 budde det 84 personar i Arnafjord grunnkrins.

Kjelder

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Nettstaden til Arnafjord bygdeutval 
 Om Arnafjord sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket

Sokn i Indre Sogn prosti
Vik kommune
Nå vandrer fra hver en verdens krok

«Nå vandrer fra hver en verdens krok» er ein norsk julesalme skriven av Jonas Anton Dahl. I Norsk Salmebok står det at han er laga i 1904. Dette truleg fordi han var med i boka Relgiøse Digte som Dahl då gav ut. Ein del av diktet var skrive tidlegare. I julenummeret av Den unges Ven frå 1895 står tre strofer. I Norsk Salmeverk frå 1910 har Dahl med fem strofer, men den nest siste av dei er vekkteken seinare. 

Alf Fasmer Dahl, son til Jonas Anton Dahl, har laga melodien som vert brukt til salmen. «Nå vandrer fra hver en verdens krok» kom med i Norsk Salmebok i 1985.

Kjelder 
 Oddgeir Bruaset: Det var midt i julenatt. Genesis forlag 2000

Julesongar
Salmar frå 1800-talet
Annette

Annette og Anette er kvinnenamn av fransk opphav. På fransk er siste e-en stum, og på norsk finst namna òg med stavemåten Annett og Anett. 

Annette er ei kjæleform av Anne med tydinga 'vesle Anne'. Namnet kan òg vera ein variant av Antoinette.

Annette har svensk namnedag den 9. september og norsk namnedag den 9. desember.

Bruk 

Anette var eitt av dei mest populære døypenamna i Noreg på 1980-talet.

Kjende namneberarar 
 Anette Thommessen (1932-1994), norsk fagforeiningskvinne
 Annette Groth (f. 1952), norsk journalist og programleiar
 Anette Bøe (f. 1957), norsk langrennsløpar
 Annette Bening (f. 1958), amerikansk skodespelar
 Anette Hoff (f. 1961), norsk skodespelar
 Anette Sagen (f. 1985), norsk skihoppar
 Anette Trettebergstuen (f. 1981), norsk politikar

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Anette» frå , den 9. desember 2008. 
 

Kvinnenamn
Franske førenamn
Den store stjerna

«Den store stjerna» er ein julesong med tekst av Trygve Hoff. Melodien er laga av Svein Gundersen. Songen vart laga i 1987 for at Sissel Kyrkjebø skulle ha ein ny julesong til juleplata ho skulle utgi det året. Sidan det var tenkt at det skulle verte ein song for alle, skulle han skrivast på ein av dei to offisielle norske målformene. Og sidan Hoff fann det uråd å skrive om stjernen, vart songen på nynorsk. 

Plata og songen vart ein suksess. 2. desember 1987 kunne avisene melde at Sissel Kyrkjebø hadde slått alle salsrekordar med juleplata si. Same dagen døydde Trygve Hoff.

«Den store stjerna» er med i Norsk salmebok som vart gitt ut i 2013.

Kjelder 
 Oddgeir Bruaset: Det var midt i julenatt. Genesis forlag 2000

Julesongar
Salmar frå 1900-talet
Musikk i 1987