alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Willi Midelfart

Johan Wilhelm Midelfart () var ein norsk kunstmålår og teiknar kjend som Willi Midelfart. Han er mest kjend for sine dekorasjonar i Oslo rådhus, med veggmåleriet Det gror i mottakssalen på rådhuset.Han var fødd i Oslo og døydde same staden.

Liv og gjerning 
Midelfart gjekk i lære hos Per Krohg og Otto Sköld i Paris 1925-26, og studerte på Statens Kunstakademi under Axel Revold 1929-30 og 1939-40 hos Georg Jacobsen.

Midelfart reiste mykje og var godt kjend i litteraturen. Han var sosialist, og laget mange illustrasjoner til sosialistiske tidsskrift. Han illustrerte elles Arne Garborgs Bondestudentar (1934-utgåva) og Lise Lindbæks Spania og vi (1946).

Midelfart vart lagd merke til som skildrar av samfunnet. Mellom anna med dystre skildringar frå storbyen Berlin og andre byar. Hans sosiale og politiske engasjement kom til syne i kunst som avdekte folkets kår, framviste menneskeverdet i kvardagen og krigens elende. Mellom tendens-måleria hans er Politiet angriper frå 1932. Midelfart kom på Nasjonal Samlings liste over «ukunst», eit norsk motstykke til det nazi-tyske omgrepet «entartet» kunst.

Seinare på 1930-talet tok han til å måle lyse, naturlyriske landskap med kontrastrik farebruk. Desse verka var ei vending mot det idylliske.

Omframt dekorasjonane i Oslo Rådhus var Midelfart med å utsmykke norske passasjerbåtar. Rådhusfresken Det gror kan oppfattast som vitalistisk prega, med inspirasjonen frå Edvard Munchs verk, men vert like gjerne forstått som ein sosialistisk utopi, og eit idealbilete av det framtidige klasselause samfunnet.

Midelfarts verk finst mellom anna i Nasjonalmuseet og Drammen museum. Ei minneutstilling vart vist i Kunstnerforbundet i 1976.

Kjelder 
 Bokmålswikipedia
 Norsk Allkunnebok, VIII. bandet, 1957-58

Kunstnarar frå Oslo
Norske målarar
Norske illustratørar
Dåpsengel

Ein dåpsengel er ein barokk figur, oftast skoren i tre,  mannsstor og utstyrt med eit dåpsfat.  

Dåpsenglar vart vanleg i lutherske kyrkjer i løpet av 16- og 1700-talet, spesielt i Tyskland, Danmark og Sverige.    Ein typisk dåpsengel heng i taket, og ved hjelp av ein taumekanisme vert engelen fira ned som ein del av dåpseremonien.  Det finst òg ståande og knelande dåpsenglar.  Vanlegvis held dei dåpsfatet i hendene, men nokre ber dåpsfatet på hovudet.  Dåpsengelen framstår som ein brybyggjar mellom himmelen og jorda når han held fram fatet med dåpsvatnet i.

Treskurden vart ofte utførte av lokale handverkarar, og figurane vart måla av målarmeistarar. Dåpsenglane liknar gjerne eit menneske med venger. I opplysningstida vart slike figurar omstridde, både av teologiske og kunstnarlege grunnar,  og i mange kyrkjer gjekk dei ut or bruk.

Dåpsenglar i norske kyrkjer
Dåpsenglar har ikkje vore like mykje brukte i norske kyrkjer som i nabolanda.  Det er likevel nokre kyrkjer med dåpsenglar, og i Dolstad, Jondal og Voss kyrkjer er dei enno i bruk.

Sjå òg
Døypefont

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Taufengel» frå ,  den 4. desember 2009.

Bakgrunnsstoff
 Eit kunstkritisk overblikk over dåpsenglar (tysk)  (PDF; 920 kB)
 Vergessene Gefährten – Dåpsenglar i kyrkjer i Pommern (tysk)
 Dåpsenglar i Prignitz (Brandenburg) (tysk) 

Dåpsutstyr
Englar
Kyrkjekunst
Jul på Helgeland

Jul på Helgeland var eit julehefte som kom vart utgjeve av Hålogaland Ungdomslag.

I følgje Nynorsk faktabok kom bladet ut i åra 1931-1937. Bladet kom imidlertid ut i mange fleire årgangar - siste utgåva kom i 1995. Frå 1927 til 1995 vart blader redigert av Kristian Halse og Dagfinn Steinrud.

Redaksjonen av bladet var (i alle fall dei siste åra) i Mosjøen, og det vart redigert på nynorsk. Eit typisk julehefte inneheldt teikningar, dikt, forteljingar frå gamle dagar, noveller, ein andakt og annonser for lokalt næringsliv. Det vart selt i laussal - omkring 1970 for 5 kr, i 1980 for 12 kr og i 1990 for 25 kr.

Referansar 

Julehefte
Helgeland
Takvam haldeplass

Takvam haldeplass ligg på Takvam i Arna i Bergen kommune og var ein haldeplass på Bergensbanen. Han vart opna 11. desember 1966 etter ei omlegging av traséen i område og erstatta tidlegare Herland haldeplass.

Takvam ligg mellom Trengereid stasjon og Arna stasjon, 458,63 km frå Oslo. Haldeplassen består av ei plattform og eit leskur, men persontrafikken på haldeplassen vart nedlagd 9. september 2012. 

Det var nokre av lokaltoga Bergen-Voss-Myrdal som stoppa på haldeplassen fram til 2012, to tog i kvar retning måndag-fredag.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 «Takvam» på nettstaden til Jernbaneverket 
 «Takvam» i Stasjonsdatabasen til Norsk Jernbaneklubb

Nedlagde stasjonar på Bergensbanen
Jarnbanestasjonar i Bergen
Jarnbanestasjonar opna i 1966
Jarnbanestasjonar nedlagde i 2012
Nedlagde jarnbanestasjonar i Vestland
Arna
Arna stasjon

Denne artikkelen er om nye Arna stasjon som opna i 1964, for stasjonen med same namn som opna i 1883, sjå Arna gamle stasjon.

Arna stasjon ligg i Indre Arna i Bergen kommune og er ein stasjon på Bergensbanen. Han vart opna i 1964 då den nye og kortare trasèen med Ulrikstunnelen og Arnanipatunnelen stod klar. 

Attåt fjerntoga og persontoga på strekninga Bergen-Voss-Myrdal som alle stoppar i Arna, er det hyppige lokaltogavgangar mellom Arna stasjon og Bergen stasjon. Reisetida på åtte minutt mellom stasjonane gjer tog svært konkuransedyktig målt mot buss og annan biltrafikk som må køyre rundt Ulriken.

Arna ligg mellom Bergen stasjon og Takvam haldeplass, 461,93 km frå Oslo. 

Stasjonsbygningen er teikna av Julia Kristensen, og verna etter Nasjonal verneplan for kulturminner i jernbanen som eit døme på den norsk jernbanearkitekturen på 1960-talet.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 «Arna» på nettstaden til Jernbaneverket
 «Arna (nye)» i Stasjonsdatabasen til Norsk Jernbaneklubb

Stasjonar på Bergensbanen
Jarnbanestasjonar i Bergen
Jarnbanestasjonar opna i 1964
Arna
ZebSign AS

ZebSign AS er eit føretak som er eigd av Telenor og Posten i lag. ZebSign tilbyr elektronisk ID og digital signatur. Innan elektronisk handel og meldingsutveksling har dei utvikla ein komplett infrastruktur.

Kjelder 

Norske føretak
Torrentz

Torrentz er ein metasøkemotor som søker gjennom torrentar frå ei eller fleire nettsider. Torrentz vart oppretta i 2003, og har om lag 20 millionar torrentar i databasen. På Torrentz finn ein blant anna filmar, spel, programvarer, musikk, e-bøker og ein del andre elektroniske varer.

Teknologi nytta på nettsida:

 FreeBSD
 PHP
 MySQL
 Memcached
 Lighttpd
 Sphinx Search

Fotnotar
 http://www.torrentz.com/help

Bakgrunnsstoff
 http://www.torrentz.com/  - Heimesida til Torrentz

Fildeling
Nettstader
Søkemotorar
Metasøkemotor

Metasøkemotorar er søkemotorar som leitar etter søkeresultat frå andre plassar enn hos seg sjølv. Dei presenterer oftast resultat frå andre søkemotorar og katalogar.

Søkemotorar
LimeWire

LimeWire er eit «peer-to-peer(P2P)»-program som lèt brukarar dela og søka etter og lasta ned filer frå andre brukarar. Programmet bruker Gnutella-protokollen, og har open kjeldekode.

LimeWire er ikkje ei nettside eller ein teneste, og står ikkje bak filene som er i nettverka deira. Folk som nyttar LimeWire gjer eigne filer tilgjengelege for brukarar andre stadar i verda. Slik fildeling er ulovleg om ein ikkje sjølv har opphavsretten eller løyve til å dela filene.

Programmet er skrive i programmeringsspråket Java, og kan dermed køyra på kva som helst datamaskin som har Java Virtual Machine installert. Installasjonsprogrammet til LimeWire finst også i fleire versjonar for Microsoft Windows, Mac OS X og Linux.

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad

Fildeling
Windows-program
Mac OS-program
Mac OS X-program
Java-program
Zaiddiyah

Zaidiyyah (arabisk الزيدية, az-Zaydiyyah), zaidisme, zaydisme, zaydi eller stundom zaidi er ei retning innan sjiaislam som reknar Zayd ibn Ali som den rettmessige arvtakaren til den fjerde imamen, Ali Zayn al-Abidin, i staden for halvbroren Muhammad al-Baqir, som den øvrige shia-rørsla reknar som den femte imamen. Zaiddiyah er òg ein rettsskule (madhhab) og er ein av dei åtte som er godkjent i Ammanbodskapen.

Zaiddiyah står nær sunni-islam med omsyn til religionspraksis.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Zaiddiyah» frå , den 5. desember 2009. 
 

Sharia
Sjiaislam
Cesare Zavattini

Cesare Zavattini () var ein italiensk filmforfattar og ein av dei første teoretikarane bak neorealismen innan italiensk film i etterkrigstida. 

Han var fødd i Luzzara, nær Reggio Emilia nord i Italia. Zavattini studerte jus ved Universitetet i Parma, men starta i staden å skrive. I 1930 flytta han til Milano og arbeidde for forleggaren Angelo Rizzoli. Etter Rizzoli byrja han å produsere filmar i 1934. I 1936 hadde han skrive manus til den første filmen. I 1939 møtte han Vittorio De Sica og starta eit partnarskap som enda med om lag 25 filmar, inkludert meisterverk innan italiensk neorealisme som 
 Sciuscià (1946)
 Sykkeltyven (1948), 
 Miracolo a Milano (Miraklet i Milano, 1951), og 
 Umberto D. (1952).

Bakgrunnsstoff 
 Cesare Zavattini på IMDb
 Offisiell nettstad

Italienske filmforfattarar
Italienske forfattarar
Charolais

Charolais er ein storferase frå Frankrike som hovudsakleg vert halden for kjøt .

Historie og utbreiing
Rasen har sitt utspring i Charolais-Brionnais-området midt i Frankrike, og har vore omtala så langt attende som år 878. Charolaisfeet var opphavleg utvikla som trekkdyr, noko som resulterte i at rasen er stor av vekst med mykje musklar, spesielt i rygg og lår. På 1700-talet vart rasen brukt både som arbeidsdyr og kjøtfe. Frå 1900-talet har feet vore avla for kjøtet. 
Charolais vart introdusert i Noreg tidleg på 1960-talet, og er nå den mest populære kjøttferasen i landet

Kjenneteikn og eigenskapar
Charolais er ein kjøtferase, og vert ikkje brukt til mjølkeproduksjon. Rasen har likevel gode mjølkeeigenskapar og gir gode ammekyr. Rasen er lys av farge, nesten reint kvit, men andre fargevariantar finst også. Viktige eigenskapar er stor tilvekst og høgt opptak av grovfôr. Rasen vert ofte brukt til kryssavl med andre raser, mellom anna norsk raudt fe. Charolais er kjent for å gi godt avkom når det vert kryssa med andre raser av kjøttfe, spesielt angus- og herefordfe. Oksane veg opp til 1200 kg, og kyrne opp til 900 kg. Charolaisfeet har godt gemytt, er utprega flokkdyr og tek opp det meste av føda medan dei går ute på beite med kalv. Feet nyttar kulturlandskapet godt og held det også ope fordi denne produksjonen er ekstensiv.

Kjelder
 Norsk Charolais - når virkeligheten styrer (.pdf)
 Charolais.no
 Svenska Charolaisföreningen
 Geno

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Charolais cattle» frå , og «Charolais» frå  den 5. desember 2009.

Bakgrunnsstoff

Storferasar
Franske husdyr
Bloodhound Gang

Bloodhound Gang er ei USA-amerikansk alternativ/ pønkrock-gruppe frå Collegeville i Pennsylvania. Gruppa er ihopsett av dei noverande medlemmene Jimmy Pop Ali (vokal/ gitar), DJ Q-Ball (klaviatur), Jared Hasselhoff (bassgitar), The Yin (trommer/ perkusjon) og Denial P. Cartier (gitar). Songtekstane deira inneheld ofte satire som omhandlar kontroversielle tema; til dømes sex, valdtekt og blodskam.

Diskografi
 1995 Use Your Fingers
 1996 One Fierce Beer Coaster
 2000 Hooray for Boobies
 2005 Hefty Fine
 2015 Hard-Off

Bakgrunnsstoff 
 
 

Musikkgrupper frå 1990-talet
Musikkgrupper frå 2000-talet
Musikkgrupper skipa i 1992
USA-amerikanske rockegrupper
Emil Zátopek

Emil Zátopek () var ein tsjekkisk friidrettsutøvar (langdistanseløpar) som representerte Tsjekkoslovakia. I 1954 vart han den første som sprang 10 000 meter under 29 minutt. 

Zátopek vann 10 000 meter under OL 1948 i London, og fekk sølv på 5000 meter.

Dei neste åra sette han fleire verdsrekordar på distansar frå 5000 meter opp til 30 km. Den største sesongen hadde Zátopek i 1952, då han vann tre gull i Helsingfors-OL, på 5000 meter, 10 000 meter og i maraton. 

Etter 1968 engasjerte han seg i demokratiseringsrørsla, men vart deretter straffa og måtte arbeide i ei urangruve.

Han var gift med Dana Zátopková, òg ein kjend tsjekkisk sportsutøvar, deltakar ved OL 1948.

OL-medaljar 
 1948  London -  Gull i friidrett, 10 000 meter
 1952  Helsingfors -  Gull i friidrett, 5 000 meter
 1952  Helsingfors -  Gull i friidrett, 10 000 meter
 1952  Helsingfors -  Gull i friidrett, maraton
 1948  London -  Sølv i friidrett, 5 000 meter

EM-medaljar 
 1950  Brussel -  Gull i friidrett, 5 000 meter
 1950  Brussel -  Gull i friidrett, 10 000 meter
 1954  Bern -  Gull i friidrett, 10 000 meter
 1954  Bern -  Bronse i friidrett, 5 000 meter

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Emil Zátopek» frå , den 5. desember 2009. 
 

Tsjekkiske langdistanseløparar
Tsjekkiske maratonløparar
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1948
Tsjekkoslovakiske deltakarar under sommar-OL 1948
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1952
Tsjekkoslovakiske deltakarar under sommar-OL 1952
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1956
Tsjekkoslovakiske deltakarar under sommar-OL 1956
Olympiske meistrar for Tsjekkoslovakia
Alula

Alula, eller litle veng, er ei nemning ein nyttar på ei gruppe av tre til fem små fjør som er festa på det som svarar til tommelfingeren på framkanten av vengen av moderne fuglar. Til likskap med større flygefjør på bakkanten av vengen, er desse alulafjørene asymmetriske, med fjørskaftet nærast framkanten.

Til vanleg ligg alula flatt ned til vengen, men han kan rørast. Når fuglar flyg sakte eller går for landing, løftar fuglen alula svakt oppover og framover, det skaper ein liten spalte på framkanten av vengen. Dette gjev samsvarande funksjon med det som på flyvenger kallast slats. Slats gjev høgare innfallsvinkel enn normalt - og dermed betre løft - utan at flyet steglar. Ein kan tydeleg sjå alula når fuglar strekkjer vengen ned mot bakken.

Ein har slått fast at fleire slektningar av moderne fuglar som no er utdøydde hadde utvikla alula. Dette inkluderer Eoalulavis hoyasi ein Enantiornithes frå midten krit, for 115 millionar år sidan.

Kjelder 
 ''Denne artikkelen bygger på «Alula» frå , den 5. desember 2009 
 

Fugleanatomi
Herefordfe

Herefordfe er ein storferase som opphavleg kjem frå Herefordshire i England. Meir enn fem millionar av rasen finst kring om i femti land.  Eksporten av feet starta i 1817, då fe vart sende frå England til Kentucky, og dei vart ganske raskt seinare spreidde til resten av USA, Canada, Mexico og delar av Sør-Amerika. I dag er rasen vanleg i Australia, Russland, Israel, Japan, det kontinentale Europa og Skandinavia.

Feet er særleg knytt til dei tempererte stroka i Canada, USA og Russland. På den sørlege halvkula er det mykje i bruk i Australia, tilsvarande i det sentrale og austlege Argentina, i Uruguay, og i New Zealand der rasen er den vanlegaste storferasen. 

Rasen vert hovudsakleg brukt i kjøttproduksjon. Med omsyn til storleik står herefordfeet i ei mellomstilling, lettare enn charolais, men tyngre enn høglandsfeet.

Historie
Herefordfeet vart avla fram i Storbritannia kanskje så tidleg som i det 17. hundreåret og set framleis preg på landsbygda i Herefordshire. Seinare har det kome til ein kollete variant av rasen. Herefordfeet har vorte avla for roleg temperament, rask vekst og god kjøttkvalitet. 

Dei første herefordkyrne blei importerte til Noreg rundt 1950. I dag blir det formidla sæd frå herefordoksar gjennom GENO. Kvart år inseminerer ein rundt 1 000 dyr med sæd frå hereford. Oppdrettarar av hereford i Noreg er organiserte i Norsk Herefordforening.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Hereford cattle» frå ,  den 5. desember 2009.  
Denne artikkelen bygger på «Herefordfe» frå ,  den 4. desember 2020.

Bakgrunnsstoff

World Hereford Council
American Hereford Association
Australian Hereford Society
Canadian Hereford Association
Irish Hereford Society
List of Hereford Associations 
New Zealand Hereford Association
UK Hereford Society
Polled Hereford Breed Information - Cattle.com
American Hereford Association
The Origin and Growth of Polled Herefords  - Oklahoma State University

Storferasar
Britiske husdyr
Øst-VestXpressen

Øst-VestXpressen er ei ei bussrute i NOR-WAY Bussekspress-nettverket, og er dreven av Jotunheimen og Valdresruten bilselskap(JVB) sidan oppstarten i 1991.

Traseane 

Ruta går i hovudtrekk slik: Lillehammer - Fagernes - Sogn - Voss - Bergen.

Ruta gjekk omtrent til på slutten av 1990-talet, denne traseen:

Lillehammer - Dokka - Fagernes - Tyinkrysset (Filefjell) - Lærdal -  til Kaupanger - Sogndal - Leikanger - Hella  til Vangsnes - Vik - Voss - Bergen

På slutten av 1990-talet gjekk ruta i ei periode denne traseen:

Lillehammer - Dokka - Fagernes - Tyinkrysset - Årdalstangen - Fodnes  til Mannheller - Sogndal - Leikanger - Hella  til Vangsnes - Vik - Voss - Bergen

Og frå Lærdalstunnelen vart ferdig i 2000, har Øst-VestXpressen denne traseen:

Lillehammer - Dokka - Fagernes - Tyinkrysset (Filefjell) - Lærdal - Aurlandsvangen - Flåm - Gudvangen - Voss - Bergen

Nor-way bussekspress
Ekspressbuss
Påfugl

Påfugl kan ha fleire tydingar på norsk. Påfugl er kortnamn for indiapåfugl, Pavo cristatus. I biologien kan påfuglar òg nyttast som fellesnamn for tre fugleartar i fasanfamilien:
 indiapåfugl, Pavo cristatus
 smaragdpåfugl, Pavo muticus	
 kongopåfugl, Afropavo congensis	

Det finst også ein fasantype kjend som påfuglfasan.

Indiapåfugl har naturleg utbreiing på det indiske subkontinentet, men er innført i store delar av verda og finst til dømes som prydfugl i fangenskap i Noreg.

«Påfugl» vert òg nytta i overført tyding på norsk for å nemne ein person som er jålete.

Kjelder

Fotnotar 

Fasanfamilien
Olaf Frydenlund

Olaf Frydenlund () representerte Tistedal skyttarlag då han vann Landsskyttarstevnet på Elverum i 1895. Fram til 1970 var han Østfold skyttersamlags einaste skyttarkonge.

Frydenlund hevda seg òg i internasjonale meisterskap, og deltok i det aller første skyttar-VM i Lyon i 1897. Han vart nr. 2 på Landsskyttarstevnet i 1899, og nr. 3 i 1898.

Frydenlund var utlært børse- og sykkelmakar, og dreiv eige verkstad i Halden til 1927.

OL-medaljar 
 1900  Paris -  Sølv i skyting,  300 m armégevær, 3 stillingar, lagskyting

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Olaf Frydenlund» frå ,  den 6. desember 2009. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Skytterboka 2005-2006, utgitt av Det frivillige skyttervesen

Bakgrunnsstoff 
 Det frivillige Skyttervesen

Norske skyttarar
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Noreg
Medaljevinnarar under sommar-OL 1900
Norske deltakarar under sommar-OL 1900
Skyttarar under sommar-OL 1900
Folk frå Halden
Hellmer Hermandsen

Hellmer Hermandsen () var ein norsk skyttar frå Stange i Hedmark som var aktiv tidleg på 1900-talet. Under Sommar-OL i Paris 1900 tok han olympisk sølvmedalje med det norske laget i armégevær. På laget deltok òg Ole Østmo, Ole Sæther, Olaf Frydenlund og Tom Seeberg.

OL-medaljar 
 1900  Paris -  Sølv i skyting, 300 m armégevær, 3 stillingar, lagskyting

Norske skyttarar
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Noreg
Medaljevinnarar under sommar-OL 1900
Norske deltakarar under sommar-OL 1900
Skyttarar under sommar-OL 1900
Folk frå Stange
Tom Seeberg

Tom Seeberg () frå Bjørndalen vann det fjerde Landsskyttarstevne i Stavanger i 1896. Han var fødd i Drammen og arbeidde i mange år hos Treschow i Larvik, og så som kontorsjef hos Cappelen på Ulefoss.

Han deltok i Sommar-OL 1900 i Paris og tok sølvmedalje i lagskyting med armégevær.

I 1901 vann Seeberg den skandinaviske skyttarfesten i København.

OL-medaljar 
 1900  Paris -  Sølv i skyting,  300 m armégevær, 3 stillingar, lagskyting

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Tom Seeberg» frå ,  den 6. desember 2009. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Skytterboka 2005-2006, utgitt av Det frivillige skyttervesen

Bakgrunnsstoff 
 Det frivillige Skyttervesen

Norske skyttarar
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Noreg
Medaljevinnarar under sommar-OL 1900
Norske deltakarar under sommar-OL 1900
Skyttarar under sommar-OL 1900
Folk frå Drammen
Folketone

Folketone viser til ei form for folkemusikk som blir sungen utan å akkompagnerast av musikkinstrument. Desse songane kunne brukast til kvardagslivet eller til fest. Dei kunne vera bånsullar, barnesongar, arbeidssongar, lokkar, stev (slåttestev, nystev, gamlestev), balladar, viser og religiøse folketonar.

Medan mange folketonar har ukjend opphav, finst det også dei som har kjend forfattar. Religiøse folketonar kjem ofte frå salmar skrivne av kjende forfattarar, med tonar som bygger på gamle koralmelodiar.

Kjelder 
 «Kva er folketonar?»  ved Folketonar i Sunnhordland
 «Religiøse folketonar»  ved folkogdans.no
 The songs of Edvard Grieg av Beryl Foster, s. 247-8

Folkemusikk
Songar
Geiteryggtunnelen i Hol

Geiteryggtunnelen er ein tunnel på Riksveg 50 i Hol kommune i Viken. Tunnelen går mellom Vestredalsvatnet og Vierbotn. Han er 3281 meter lang, og vart opna i 1987. Tunnelen har to kuldeportar, ein i kvar ende.

Sjå òg 
 Vegtunnelar i Norge

Kjelder
Denne artikkelen byggjer på «Geiteryggtunnelen (Hol)» henta frå Wikipedia på bokmål 6. desember 2009.

Tunnelar i Viken
Vegar i Hol
Jordugle

Jordugle (Asio flammeus) er ei ugle i gruppa Asio.

Kjenneteikn 
Jordugla har ei lengd på 34-42 cm og eit vengespenn på 90-105 cm. Ho veg 206-465 gram, har store auge, stort hovud, kort nakke og breie vengar. Hoa er litt større enn hannen. Jordugla er brunspetta med striper på vengar og stjert. Gul-oransje auge er omkransa av ein svart ring og utanfor der igjen er det ein kvitaktig ring, som gir inntrykk av ei maske. Jorduglene har korte øyretufsar, ofte så korte at dei ikkje synest.
Hannane har ein låt som kan skrivast do-do-do-do. Hoene sin låt  er tjerr-app.

Utbreiing 
Jordugla finst på alle kontinent unnateke Antarktis og Australia, slik sett er ho ein av dei fuglane som er mest utbreidd i verda. Ho hekkar i Europa, Asia, Nord- og Sør-Amerika, Karibia, Hawaii og Galapagosøyane. Ho er delvis ein trekkfugl som dreg sørover om vinteren frå den nordre delen av området ho er utbreidd i. Ho vender ikkje tilbake til same hekkeplassane, men  flyttar seg til nye område om ho kan finne betre mat der.

Biotop, leveområde i Noreg og trekkvanar 
I Noreg finst jordugla spreidd over det meste av landet. I gode år kan det hekke 1000-10000 par her i landet, men på grunn av det nomadiske leveviset kan det vere langt færre par andre år. Tyngdepunktet for bestanden ligg i indre fjelltrakter frå Sylane i nord, gjennom Dovrefjell og sørover til Valdres. Egglegginga kan starte så tidleg som midt i april, men skjer som oftast i mai og fram til midten av juni. Hoa legg 3-4 egg, i gode smågnagarår opp til 12. På grunn av matvanane, dei leiter etter gnagarar som lever under snøen, reiser dei fleste jorduglene ut av landet i tida september-desember. Dei overvintrar lengre sør i Europa, og i Nord-Afrika. Jorduglene kjem attende til Noreg i mars-juni.

Levevis 
Jordugla jagar for det meste i skumringa eller om morgonen og er dermed meir aktiv om dagen enn dei fleste andre uglene. Ho fangar primært små gnagarar, spesielt gnagarar av markmusslekta, men kan også fange fuglar på storleik opp til ryper, fugleungar og andre smådyr.

Kjelder 
 Artikkelen er bygd på svensk wikipedia og på wikipedia på norsk bokmål, den  6. desember 2009.
 Norsk Fugleatlas, 1994.
 Lars Larsson (2001) Birds of the World, CD-rom

Bakgrunnsstoff 
 Dansk ornitologisk forening

Ugler
Fuglar i Noreg