alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Krigsskolen

Krigsskolen (KS) er den militære høgskulen i Hæren som utdannar offiserar. Krigsskolen, som ligg på Linderud leir utanfor Oslo, vart etablert i 1750, og er den eldste institusjonen for høgare utdanning i Noreg. For å kunna koma inn på Krigsskolen må kandidaten ha grunnleggjande befalskurs. Høgskulen tilbyr tre ulike treårige bachelorstudium: 
 KS Operativ, bachelor i militære studier;
 KS Ingeniør, bachelor i ingeniørfag;
 KS Logistikk, bachelor i ressurstyring og logistikk.

Krigsskolen vart i 2003 delvis underlagt lov om universitet og høgskular, og fekk rett til å tildela bachelorgrader. I 2008 oppretta avdelinga eit fireårig gjennomgåande studieløp. Til dette studieløpet har kandidatar utan tidlegare militær erfaring høve til å søka seg rett inn på Krigsskolen. Det første av dei fire åra vert nytta til basisferdigheiter, infanteriteneste og militær leiing – som utgjer grunnleggjande befalskurs. Etter fullført første året av gjennomgåande Krigsskole begynner kadettane på dei forskjellige bachelorstudia på lik linje som søkarar elles. I tillegg til bachelorstudia tilbyr skulen to kvalifiseringskurs kvart år, der personell frå alle dei tre greinene i Forsvaret kan få ei kortare, intensiv utdanning.

Krigsskolen er, i tillegg til Hans Majestet Kongens Garde, kongens livavdeling. Skulesjef ved Krigsskolen er oberst Erlend Bekkestad. Personellet ved Krigsskolen er dei einaste i Hæren som nyttar kepi til paradeuniformen.

Leiarar
Arne Pran (1979—1983)

Kjelder 

Den norske hæren
Høgskular i Noreg
Utdanningsinstitusjonar i Oslo
Skjeret i Stranda

Skjeret er ein øydegard i Stranda kommune, ved Sunnylvsfjorden i Møre og Romsdal. 

Folket på Skjeret sokna ofte innover til Sunnylven. Garden er meir å rekne som eit plassebruk og ligg tett innanfor øydegarden Isflå.  Der er nemnt at det budde folk der i 1739, og i 1802 er det nemnt at ein Skjer-Knut budde der. Han heitte Knut Hågensen, og han var den siste brukaren på plassen. Det blir fortalt at han var noko latvoren. Ein julaftan det var vedalaust, hogg han sund lødedøra og brukte til brensel. Kona hans, Ingebor Andersdatter, skrytte av han og sa; «Du Knut, du Knut, du er ‘kje rådalaus»

Omkring 15. april 1827 vart plassen råka av eit skred, mest truleg eit steinskred. Alle husa og dyra på plassen vart tekne, og Ingebor, som blir kalla enke, omkom. Sonen hennar, Siver Knudsen, vart sterkt skadd; han vart send til Molde til behandling, og overlevde.   
Seinare budde der ikkje folk på Skjeret.

Notar

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Kulturminne i Stranda
Storfjorden på Sunnmøre
Gardar i Møre og Romsdal
Masseutrydding

Masseutrydding eller masseutdøying er ein utbreidd og rask nedgang i det biologisk mangfaldet på jorda. Ei slik hending er kjenneteikna av ei kraftig endring i mangfaldet og rikdommen i talet på fleircella organismar. Ei masseutdøying finn stad når raten på utdøying blir større enn raten på artsdanning. 

Det meste av mangfaldet og biomassen på jorda er danna av mikroorganismar, som er vanskelege å måla. Ein måler derfor masseutrydding gjennom dei meir biologisk komplekse organismane i biosfæren, og ikkje det totale mangfaldet og rikdommen av livet på jorda.

Utdøying finn stad med ujamne ratar. Basert på fossilfunn reknar ein med at den normale utdøyingsraten på jorda er rundt to til fem taksonomiske familiar av marine dyr per million år. Marine fossil blir hovudsakleg brukt til å måla utdøyingsraten på grunn av at ein har betre grunnlag av fossilfunn og stratigrafi enn ein har for landdyr.

Oksygenkatastrofen var truleg den første store masseutdøyinga. Sidan den kambriske eksplosjonen veit ein om fem masseutdøyingar som overgår den normale utdøyingsraten. 
Krit-tertiær-utryddinga, som fann stad for rundt 66 millionar år sidan, var den nyaste og truleg den best kjende som råka både plantar og dyr i løpet av ein geologisk kort periode. I tillegg til dei fem store masseutdøyingane finst det også fleire mindre. I tillegg er den pågåande masseutryddinga forårsaka av menneskeleg aktivitet blitt kalla den sjette utryddinga eller den holocene utryddinga.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Holocene extinction» frå ,  den 23. oktober 2017.  
 

 
Klimahistorie
Evolusjonsbiologi
Falturiltu

Falturiltu er ein barnebokfestival som blir halden på Stord. Festivalen blei skipa i 2007 som den einaste nynorske barnebokfestivalen i verda, ogblir halden årleg i veke 45.

Festivalen er eit samarbeid mellom Stord kommune, Høgskolen Stord/Haugesund, Sunnhordland museum, Stord Mållag, Noregs Mållag, Nynorsk kultursentrum og Det Norske Samlaget. Han samarbeider også med biblioteka i Sunnhordland, Nynorsksenteret, Bømlo kommune, Landssamanslutninga av nynorskkommunar, Pirion, Foreningen !Les, SILK og bLEST.
Han har vidare fått støtte frå Norsk Kulturråd, Sparebanken Vest, SKL, Hordaland fylkeskommune, NBU, Fritt Ord og Utlendingsdirektoratet.

I 2012 vart Falturiltu-festivalen heidra med NBU-prisen.

Festivalforfattarar 
2020: Atle Hansen
2019: Marit O. Kaldhol
2018: Kari Stai
2017: Per Olav Kaldestad
2016: Bjørn Sortland
2015: Maria Parr
2013: Einar Økland
2012: Ragnar Hovland
2011: Ingelin Røssland
2010: Hans Sande
2009: Erna Osland
2008: Rune Belsvik
2007: Oskar Stein Bjørlykke

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Falturiltu» frå ,  den 23. oktober 2017.

Bakgrunnsstoff 
 

Litteraturfestivalar i Noreg
Norsk barnelitteratur
Skipingar i 2007
Stord kommune
Liinakhamari

Liinakhamari (russisk Лиинахамари, finsk Liinahamari, svensk Linhammar) er ein tettstad på vestsida av Petsjengafjorden på Kolahalvøya i det nordlege Russland. Frå 1920 til 1940 tilhøyrde området Finland, og Liinahamari var då den einaste isfrie hamna i Finland.

17. august 1940 vart kronprinsesse Märtha av Noreg og dei tre borna til kronprinsparet evakuert herfrå til New York med det amerikanske troppetransportskipet USS «American Legion».

2. juli 2008 oppdaga russiske grensevakter eit ukjent våpenlager like utanfor Liinakhamari, som òg var ukjent for den russiske etterretningsorganisasjonen FSB.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Liinakhamari» frå ,  den 23. oktober 2017.  

Murmansk oblast
Trådlaust LAN

Trådlaust LAN (engelsk Wireless Local Area Network (WLAN)) er eit lokalt datanett som nyttar radiosamband. Dei aller fleste trådlause lokalnett er baserte på IEEE 802.11-standarden. Føremonen med dette er at ein ikkje treng å trekkja kabel mellom dei ulike einingane. Etter som det ikkje trengst fysisk tilgang for å lytta på trafikken, eller nytta dei for å bryta seg inn på tilkopla maskinar, er dei ikkje like sikre som kabla nett. Problemet kan reduserast ved å kryptera trafikken og vera nøye med konfigurasjonen. Men mange trådlause nett er feilkonfigurerte og lette å få tilgang til.

Referansar 

Datanett
Trådlaust samband
Eilert Løseth

Oluf Eilert Løseth () var ein norsk filolog  frå Trondheim. Han var professor i romansk filologi ved Universitetet i Oslo 1913–28.

Kjøpmannsonen Løseth vart cand. philol. i 1883. Der etter studerte han romansk språk og litteratur både i Paris og i Italia i to år fram til 1886. År 1888 tok han doktorgraden i romansk filologi på avhandlinga «Tristanromanens gammelfranske prosahaandskrifter». Dei neste fire åra heldt han til i Paris, gav då ut eit kritisk arbeid av to gammalfranske tekster skrivne av diktaren Gautier d'Arras, høvesvis Eracle og Ille et Galeron.

I tida 1892–95 var Løseth stipendiat i romansk filologi og heldt òg førelesingar i litteraturhistorie. Frå 1895 var han dosent og frå 1913 professor i romansk litteratur ved universitetet i Kristiania. Dessutan var han frå 1897 også lektor i fransk språk. Løseth skreiv desse åra ei rad artiklar om fransk syntaks og særleg eldre fransk litteratur, publisert både i norske og utanlandske tidsskrift. Saman med Johan Skougaard gav han i 1921 ut Fransk-norsk ordbok og 1936-40 Norsk-fransk ordbok.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957
Denne artikkelen bygger på «Eilert Løseth» frå ,  den 23. oktober 2017.  
 

Norske filologar
Folk frå Trondheim
NM i skiskyting 1978

Noregsmeisterskapen i skiskyting 1978, den 20. i rekka, var delt på arrangørstadene Molde og Voss. Dei to indviduelle øvingane fann stad i Molde, medan stafetten vart avvikla på Voss. Også juniormeisterskapen i skiskyting fann stad i Molde, medan NM i skifeltskyting vart arrangert på Voss same helga som fleire andre NM-øvingar vart avvikla.

20 km

Dato: 28. januar 1978

10 km

Dato:

4 x 7,5 km stafett

Dato: 12. mars 1978

Kjelder
Sportsboken 78-79. Dreyer Bok Stavanger. 1978.

Noregsmeisterskap i skiskyting
Skiskyting i 1978
Skiskyting
Idrett i Molde
Idrett i Voss
Idrettstilskipingar i Møre og Romsdal
Idrettstilskipingar i Vestland
Olav Nylund

Olav Kjetilson Nylund () var ein norsk småbrukar og stortingsmann frå Åmli. Han representerte Arbeidarpartiet og Aust-Agder på Stortinget frå 1945 til 1953. 

Nylund var son til ein gardbrukar. Sjølv var han frå 1917 gardsdreng og skogsarbeidar til 1920. Skulevinteren 1920-21 gjekk han på Telemark folkehøgskule. Der etter arbeidde han 1921-25 med stikning og var oppsynsmanns-assistent ved bygginga av Sørlandsbanen. Etter 1925 dreiv han eit småbruk og arbeidde elles i skogen, på anlegg og var pelsdyroppdrettar.

Nylund var medlem i Åmli kommunestyre frå 1931 til 1957, ordførar 1934-40 og varaordførar 1947-51. Ved stortingsvalet 1945 vart han vald inn på Stortinget frå Aust-Agder og attvald i 1949. Begge fireårsbolkane var han medlem av Protokollkomiteen. Frå 1946 var han elles medlem i Forsvarskommisjonen av 1946.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1945-1949
Stortingsrepresentantar 1950-1953
Folk frå Åmli
Reléstasjon

Ein reléstasjon eller repeater i eit data- eller telenettverk er ei eining som sender vidare eit signal som elles ikkje ville nådd fram til mottakaren. Viss det er radioskugge mellom sendar og mottakar, anten på grunn av terreng, landskap eller bymiljø, kan ein høgplassert reléstasjon nå begge partar og kopla trafikken vidare. Med repeater vert det mogleg å nå fram over lange avstander sjølv med lite og fleksibelt utstyr, som til dømes berbar radio eller ei lita antenne på eit køyretøy. Signalforsterkinga skjer begge vegar, både på opplink og nedlink.

Ein reléstasjon sikrar ei stabil linje over større avstandar, for eksempel ved krysning av hav. Det finst både analoge og digitale teknologiar, og dei vert brukt både på elektriske og optiske kablar, og til radiokommunikasjon og kringkasting. Innan kommersiell mobiltelefoni bruker ein repeaterar for å gje dekning der signalstyrken elles ville ha vorte for låg, til dømes i bygningar eller i tunnelar. Utandørs vert repeaterar brukt for å auka det geografiske dekningsområdet til ein basestasjon, eller for å sikra dekning inn i dalføre. 

Ein reléstasjon er eit bindeledd i ei sambandskjede. Hjelpekorps plar nytta reléstasjonar for å utvida sambandsdekninga mellom fjell og vidde. Det er vanleg at militære styrkar har eigne sambandsavdelingar som set opp radiorelé slik at troppane har kontakt med kvarandre.

Radio
Militær kommunikasjon
Jeanette Nilsen

Jeanette Nilsen () er ein norsk tidlegare handballspelar frå Skien. Målvakta vart europameister i 1998 og verdsmeister i 1999. Ho vann elles sølvmedalje i EM 1996 og VM 1997, samt OL-bronse i 2000.

På klubbnivå var Nilsen aktiv på ei rad av norske lag; Gulset IF, Gjerpen IF, Nordstrand IF, Larvik HK, Stabæk IF,  Njård IL 2008-10 og Selbu 2010-11?. Dessutan var ho ei tid burvaktar i danske Kolding.

Nilsen spelte fire landskampar i 1991, men måtte så vente i fem år før ho på ny kunne ta på seg ei norsk landslagsdrakt. Ho var med i troppa som vann EM-sølv i 1996, utan å delta i finalen. Derimot spelte ho i VM-finalen 1997, som atter med norsk tap mot Danmark. Tidlegare i same meisterskapen gjorde han sin aller beste landskamp då Noreg snudde åttedelsfinalen mot Austerrike. Både i 1998 og 1999 deltok ho då Noreg vann sine fyrste meisterskapsgull i handball, EM 1998 og VM 1999. I begge meisterskapane måtte ho sjå finalen frå tribuneplass, etter som Cecilie Leganger og Heidi Tjugum vart rekna for fyrste- og andremålvakt i troppane. Nilsen spelte ein kamp under Sommar-OL 2000, der Noreg til sist vann bronsen. Landslagstida hennar tok slutt med EM 2000. I alt stod Nilsen 91 kampar i Noregs mål. Ein gong kom ho på skåringslista, mot Ungarn i hennar 88. kamp under nettopp EM 2000 skåra ho likså godt to gongar.

Merittar
 EM 1996: Sølvmedalje etter 23–25 mot Danmark
 VM 1997: Sølvmedalje etter 20–33 mot Danmark
 EM 1998: Gullmedalje etter 24–16 mot Danmark
OL 2000: Bronsemedalje etter 22–21 mot Sør-Korea
EM 2000: Nr 6 med Noreg

Kjelder
handball.no

Norske handballspelarar
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Noreg
Medaljevinnarar under sommar-OL 2000
Norske deltakarar under sommar-OL 2000
Handballspelarar under sommar-OL 2000
Europameistrar i handball
Verdsmeistrar i handball
NM i skiskyting 1979

Noregsmeisterskapen i skiskyting 1979, den 21. i rekka, vart avvikla på Øvrebø i Vest-Agder dagane 2.-4. februar 1979. Meisterskapen omfatta to individuelle tevlingar og ein samlagsstafett. For aller fyrste gong vart det også arrangert ein meisterskap for kvinner, dei med deltok i to individuelle tevlingar og ein samlagsstafett. Juniormeisterskapen i skiskyting vart arrangert samstundes.

Menn

20 km

Dato: 2. februar 1979

10 km

Dato: 3. februar 1979

4 x 7,5 km stafett

Dato: 4. februar 1979

Kvinner

10 km

5 km

3 x 5 km stafett

Kjelder
Sportsboken 79-80. Dreyer Bok Stavanger. 1979.
www.skiskyting.no 

Noregsmeisterskap i skiskyting
Skiskyting i 1979
Skiskyting
Vennesla kommune
Idrettstilskipingar i Agder
Sverre Marstrander

Sverre Marstrander () var ein norsk arkeolog frå Oslo.

Marstrander var i 1935 med ein svensk ekspedisjon til Hellas og studerte i 1937 ved det svenske arkeologiske instituttet i Roma. Same året tok han magistergraden i klassisk arkeologi. Frå 1938 var han i ti år konservator ved Universitetets Oldsaksamling i Oslo. Sidan var han førstekonservator og styrar av den antikvariske avdelinga ved Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab i Trondheim i tjue år frå 1948 til 1968. 

Marstrander gjorde viktige feltarbeid i Stjørdal og gav i 1956 ut Hovedlinjer i Trøndelags forhistorie. I 1963 vart han dr. philos. med avhandlinga Østfolds jordbruksristninger, eit særleg viktig arbeid om helleristingar. Han skreiv elles mykje om kulturtilhøva i bronsealderen.

Frå 1968 til -80 var Marstrander professor i nordisk arkeologi ved Universitetet i Oslo, og samstundes styrar av Oldsaksamlinga ved det same universitetet.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. Bandet. 1958
Store norske leksikon

Norske arkeologar
Folk frå Oslo
Det serbiske alfabetet

Det serbiske alfabetet er ein variant av det kyrilliske alfabetet. Det består av 30 teikn som kvart svarer til éin lyd; alfabetet er altså fonetisk. Det blei konstruert av Vuk Stefanović Karadžić i 1818 ved ei tilpassing det russiske alfabetet, som allereie var i bruk for å skriva serbisk, til å betre passa lydane i språket. I 1868 blei alfabetet formelt anerkjend i Serbia. Samanlikna med det russiske alfabetet har nokre teikn rekna som overflødige blitt tekne ut, mellom anna ю, й, ъ, ь, щ, я. Dei nye teikna ћ, ђ, љ, њ, ј og џ blei lagde til. Desse blir ikkje brukte i nokre andre kyrilliske alfabet bortsett frå det makedonsk, men dette bruker ѓ og ќ i staden for ђ och ћ.

Store og små bokstavar i det serbiske alfabetet, med latinsk translitterering:

Tabell

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Serbiska alfabetet» frå ,  den 25. oktober 2017.  
 
Serbisk
kyrilliske alfabet
Spinat

Spinat (Spinacia oleracea) er ein eittårig grønsakplante i amarantfamilien som ein et blada frå.

Spinatplanten blir kring 20–30 cm høg. Han har rosettstilde, glatte og kjøtfulle blad.
Einskildplantar kan vera hannkjønna, hokjønna eller tvikjønna. Innan jordbruk er hoplanten  mest verdifull. 

Spinat er kravfull med omnsyn til jord og gjødsling. Han veks raskt, og kan bli hausteferdig på 4–6 veker. I den lysaste årstida går planten lett i frøstokk (langdagsplante). I Noreg kan han dyrkast over heile landet.

Som grønsak er spinat næringsrik, med høgt innhald både av jern (2 mg/100 g) og betakaroten (4100 μgram/100 g). Hab inneheld også oksalsyre. Elles inneheld spinat ca. 46 mg vitamin C, 500 mg kalium, 2 g kostfiber, 90 % vant, 0,5 g fett og 79 kJ tilført energi per 100 g etevare.

Spinatblad kan brukast rå i salatar eller til stuing og suppe. Dei kan også steikast, gratinerast og smørdampast.

Kjelder

Grønsaker
Amarantfamilien
Pygméfolk

Pygméfolk (frå gresk pygme, eit lengdemål som tilsvarer alen) er ei eldre nemning for folkegrupper der gjennomsnittshøgda for menn er lågare enn 150 cm. Det finst fleire slike folkegrupper i verda, mellom anna i Sentral-Afrika, Søraust-Asia og Oseania.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Folkegrupper
Kroppshøgd
Allen Welsh Dulles

Allen Welsh Dulles () var ein amerikansk jurist og etterretningssjef. Mellom 1953 og 1961 var han sjef for CIA. I 1963 var han med i Warrenkommisjonen som hadde til oppdrag å greia ut mordet på John F. Kennedy.

Embets- og tenestemenn frå USA
CIA-sjefar
Avhoppar

Avhoppar er ein person som forlét eit visst land eller ei gruppe, ofte knytt til ein viss ideologi.

Omgrepet var særleg mykje nytta under den kalde krigen, til dømes om nokre av dei som emigrerte frå Sovjetunionen eller Austblokka. Dette galdt særleg i samband med utanlandsopphald der dei i staden for å venda tilbake til heimlandet søkte om asyl i landet dei vitja.
I tillegg var det nokre folk frå Vesten som hoppa av til Austblokka; til døms den britiske spionen Kim Philby, som hoppa av til Sovjetunionen for å unngå avsløring.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Avhopper» frå ,  den 25. oktober 2017.  

Politisk terminologi
Etterretning
Eksil
Avhoppar
Herb Elliott

Herbert James Elliott () er ein australsk tidlegare friidrettsutøvar frå Perth som vart olympisk meister på 1500 meter i 1960. Frå 1957 til 1961 vann samtlege tevlingar han deltok i på mellomdistansane.

Under samveldeleikane sommaren 1958 i Cardiff vann Elliott både 880 yards og 1 engelsk mile. Tidleg i august månad sette han ny verdsrekord på 1 engelsk mile med tida 3.54,5, heile 2,7 sekundar under den gamle rekorden. Tre veker seinare, den 28. august, tok han også over som verdsrekordhaldar på 1500 meter. Tida 3.36,0 var ei rekordforbetring på 2,1 sekundar i høve til den eitt år gamle verdsrekorden.

Elliot vann den olympiske gullmedaljen på 1500 m då sommarleikane 1960 fann stad i Roma. Den 6. september forbetra han i finalen sin eigen verdsrekord til 3.35,6 og slo andremann, Michel Jazy frå Frankrike, med heile 2,5 sekundar, medan István Rózsavölgyi frå Ungarn tok bronsen.

Elliott la opp friidrettsatsinga i 1962.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 1960 i Roma: Gullmedalje på 1500 m - 3.35,6, framom Michel Jazy (3.38,4)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Herb Eliott» frå ,  den 25. oktober 2017.  
 

Australske friidrettsutøvarar
Mellomdistanseløparar
Olympiske meistrar for Australia
NM i skiskyting 1980

Noregsmeisterskapen i skiskyting 1980, den 22. i rekka, vart avvikla med samlagsstafett i Brumunddal den 24. januar, medan dei individuell øvingane fann stad i Austmarka i Kongsvinger dagane 7.-9. mars 1980.

Menn

20 km

Dato: 7. mars 1980

10 km

Dato: 9. mars 1980

4 x 7,5 km stafett

Dato: 24. januar 1980

Kvinner

10 km

5 km

3 x 5 km stafett

Kjelder
Sportsboken 80-81. Dreyer Bok Stavanger. 1980.

Noregsmeisterskap i skiskyting
Skiskyting i 1980
Skiskyting
Idrett i Kongsvinger
Idrett i Ringsaker‎
Idrettstilskipingar i Innlandet
Moldvarp i spionasje

Moldvarp (av engelsk mole, 'moldvarp')  er ei nemning innan spionasje om ein person som blir plassert hjå ein fiende eller konkurrent for å skaffe informasjon som ellers ikkje er mogeleg å få tak i på anna vis.   Ordet moldvarp, som kjem frå dyret med same namn og som lever mykje godt under jorda, er òg brukt til å tyda hemmeleg informant i ein organisasjon - offentleg eller privat.

Omgrepet vart introdusert i 1974 av den britiske spionforfattaren John Le Carré i romanen "Tinker, Tailor, Soldier, Spy" og har sidan vorte generelt brukt, men i etterretningssamanhang er opphavet uklart, og dessutan i kva for ein grad den vart brukt av etterretningstjenesta før det vart popularisert. Le Carré, som var ein tidlegare britisk etterretningsoffiser, har sagt at omgrepet muldvarp faktisk vart brukt av sovjetiske etterretningsorganisasjonar som KGB lenge, og at eit tilsvarande ord som vart brukt av vestlege etterretningstenester var sovande agent.

Ein moldvarp kan vera rekruttert tidleg i livet, og det kan ta fleire tiår å få han plassert i ei stilling der han kan byrja stela løynleg informasjon. Eit av dei mest kjende døme på moldvarpar er dei såkalla "Cambridge Fem", der fem britiske menn vart rekruttert av KGB. Desse fem var venstreradikale studentar ved Cambridge University i 1930-åra og høyrde til overklassa i Storbritannia, og som seinare steig til  stillingar på høge nivå i ulike delar av den britiske regjeringa. Mellom desse fem er vel Kim Philby den best kjende i Noreg.
Andre døme er FBI-agenten Robert Hanssen, som spionerte på den amerikanske regjeringa for KGB. Han vart rekruttert etter at han var i posisjon til å selja løynleg informasjon.

Etterretning
Spionasje
Tursti

Tursti er ein sti (stig) i skog, utmark eller på fjellet, eller ein gangveg i by og tettbygd strok, som er meir eller mindre spesielt tilrettelagt for dei som ynsker å gå eller sykle på tur. Ofte er stiane særleg merka som turstiar i både terrenget og på kart, og det er gjerne lagt vekt på at sjølv dei som er ukjende i området, skal kunne finne fram og kjenne seg trygge.

I skog og fjell kan medlemar og tilsette i friviljuge organisasjonar ha sytt for at turstiane er merka, rydda for trefall og anna som hindrar ferdsla, ha lagt ut klopper over bekkar, plankar til gå på over myrar, ha sett opp skilt men namnet på staden stien går til, og avstanden dit. Stien kan ha vorte  merka med vardar for å syne kor han går over steinete grunn i fjellet, og for at det skal vere lettare å kunne fylgje stien i dårleg vêr, og så bortetter.

Merking av turstiar i terrenget
Sør i Europa kan dei store turstiane eller populære tur-rutene vere nummererte og merka systematisk, som til dømes på dette viset:

Sjå òg
Historiske vandreruter

Vegar
Turar
Fotturisme
Ole Laake

Ole Kristian Kristiansen Laake () var ein norsk lærar, gardbrukar, offiser og politikar frå Ullensaker.

Gardbrukarsonen Laake tok eksamen frå krigsskulen i 1889 og den militære høgskulen i 1892. Han underviste på Vinterlandbruksskolen i Oslo 1889-97 og frå 1897 til 1910 var han lærar i teikning og landmåling på Norges Landbrukshøgskule. 

I 1902 kjøpte Laake garden Haug i Hovin sokn og budde der livet ut. Åra 1908 til 1916 var han ordførar i Ullensaker. Sommaren 1915 vart han utnemnd til sjef for 1. posisjonsart. bataljon av feltartilleriregiment nr. 1 og samstundes forfremja til major. I 1918 møtte han på Stortinget som varamann frå 14. august, der han representerte Venstre. Seinare var han varaordførar i Ullensaker frå 1923 til han døydde.

Laake hadde ei mengd tillitsverv. Han var mellom anna formann i Ullensaker Sparebank, Akershus Venstrelag, ungdomslag og mållag. Attåt var han styremedlem i Eidsvoll Landsgymnas og Livstrygdelaget Andvake. Han arbeidde iherdig for skyttarsaka og var den som tok initiativet til ei bygdebok for Ullensaker. Laake gav òg ut ei bok om landmåling.

Kjelder
Stortingsbiografi 
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957

Stortingsrepresentantar 1916-1918
Folk frå Ullensaker
Edvarda Lie

Edvarda Klaudine Lie () var ein norsk målar, teiknar og illustratør, fødd i Orkdal og oppvaksen i Vestvågøy.

Edvarda Lie teikna til fleire aviser og blad, så som A-magasinet, og illustrerte bokomslag og bøker, mellom dei Ali Baba og de førti røvere i 1946. I 1944 gav ho ut boka Anatomi for tegnere, ei bok som kom i nytt opplag i 1976. Frå 1936 til 1947 underviste Lie i motetegning ved Statens håndverks- og kunstindustriskole i Oslo. Ho utforma blomsterdekoren nedst på stakken til Lofotbunaden. I perioden 1960 til 1964 laga ho veggmåleri til Narvik rådhus.

Bileta til Lie er ofte prega av sikker figurteikning, lette, lyse farger og tidstypisk dekorativ flatestil.

Kjelder
Store norske leksikon
Norsk Allkunnebok. VIII. Bandet. 1957

Norske illustratørar
Norske målarar
Folk frå Vestvågøy