alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Erik Rosenkrantz

Erik Ottesen Rosenkrantz () var ein dansk adelsmann og lensherre på Bergenhus frå 1560 til 1568.

Rosenkrantzfamilien var ein framståande dansk adelsfamilie. Erik Rosenkrantz vart i delar av oppveksten oppfostra av morfaren i Brandenburg i Tyskland. Som ung mann gjekk han i saksisk teneste. Gjennom farmora si nedstamma han frå den norske Losna-ætta frå Sogn, og arva det store tilhøyrande godskomplekset i 1547. 1547 til 1551 budde han på ein av sine norske eigedomar, og representerte den norske adelen ved kongehyllinga i 1548. 1551 til 1560 var han i Danmark og hadde fleire viktige stillingar der. I 1558 vart han gift med Helvig Hardenberg (1540-1599). I 1559, snart etter kroninga av kong Fredrik II, vart han medlem av det danske riksrådet, og utpeika til lensherre i Bergenhus hovudlen. Han kom til Bergen 21. juli 1560.

Bergenhus hovudlen omfatta på denne tida Vestlandet mellom Lindesnes og Romsdal, i tillegg til Nord-Noreg frå Helgeland og nordover. Som lensherre var Rosenkrantz øvste sivile og militære leiar i dette området. Tida hans som lensherre vart prega av den nordiske sjuårskrigen. I 1564 okkuperte ein svensk styrke Trøndelag. Rosenkrantz samla, på eige initiativ og med trugsmål om dødsstraff for dei som nekta, ein styrke på ca. 4000 mann av bønder frå Nordhordland og Sunnhordland. Med denne styrken segla han nordover i april 1564. 22. mai inntok han Steinvikholm festning der den svenske styrken hadde forskansa seg. I 1567 samla han ein ny styrke av bønder frå Vestlandet for å hjelpe til i forsvaret av Akershus festning, som var truga av svenskane. Mellom bøndene var motstanden mot å gjera krigsteneste stor, og i 1568 sendte kongen ein granskingskommisjon til Bergen for å høyra klagemål frå bøndene. Konklusjonen til kommisjonen er ikkje kjent, men snart etter søkte Rosenkrantz avskjed og fekk det innvilga. 31. august 1568 forlet han Bergen. Resten av livet budde han på Arreskov på Fyn. Han var stiftslensmann i Odense frå 1568 til 1572, og igjen i 1575.

I tillegg til dei militære tiltaka i samband med krigen mot Sverige førte Rosenkrantz vidare tiltaka som var sett i gang av forgjengaren, Christoffer Valkendorf, for å avgrensa hanseatane si makt i Bergen. Han var ansvarleg for utbetring av forsvarsverka på Bergenhus festning, der han fekk bygd Rosenkrantztårnet, eit viktig landemerke i byen i dag. Han bygde og eit bustadhus for seg sjølv i byen, som i dag er kjent som Muren.

Med kona, Helvig Hardenberg, fekk han fem born, fødde i Bergen:
 Sofie (1560-1593)
 Otto (1562-1562)
 Ein son, namn ukjent, død som spedbarn
 Anna (1565-1618)
 Jacob (1567-1616)

Kjelder 
 Anne Brit Vihovde: Erik Rosenkrantz (Bryggens museum).

Danske adelsmenn
Folk frå dansketida
Lensherrar på Bergenhus
Altocumulus makrellsky

Altocumulus makrellskyer eller berre makrellskyer er ein variasjon av altocumulusskyer og har fått namnet sitt fordi dei ser ut som skinnet på ein makrellfisk. Som med altocumulusskyer blir makrellskyene danna ved at store, fuktige luftmassar, som regel i samband med ein front, blir heva og kondenserer. I tillegg er det instabilitet som lagar dei små skydottane som skylaget består av. Den eksakte forklaringa på kvifor skyene får dette mønsteret har aldri blitt fullt ut forstått, men ein trur at det eksisterer eit vindskjer (endring med høgda av farten eller retninga til luftstraumen i skya) i skya, liknande det som fører til altocumulus undulatus. I dette tilfellet fører vindskjeret til eit innvikla bølgjemønster som dannar ein mykje finare struktur enn for undulatusskyer. 

Sidan skyene som regel oppstår føre ein front blir makrellskyer i gamle vêrteikn rekna for å vere eit teikn på at vêret blir dårlegare. 

Skytypar
Firda Billag

Firda Billag A/S er eit transportføretak med hovudkontor i Førde i Sogn og Fjordane. Selskapet er det største rutebilselskapet i Sogn og Fjordane med 390 tilsette. Firda Billag har daglege ruter i Sunnfjord og i delar av Sogn og Nordfjord. Hovudområdet til selskapet er persontransport. Selskapet har òg avdelingskontor i Florø, Svelgen, Sandane, Høyanger og Dale i Fjaler.

Arkiv
Arkivet frå Firda Billag er oppbevart hjå Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane. Katalogen finst på Arkivportalen.

Bakgrunnsstoff
Førsund, Finn: Transport mellom fjordar : Firda billag 1920-1995 på Nasjonalbiblioteket
Firda Billag sin nettstad
Firda Billag på Arkivportalen

Norske busselskap
Samferdsle i Vestland
Sunnfjord kommune
Altocumulus castellanus

Altocumulus castellanus eller berre castellanus er ein type midlare sky og er ein variant av altocumulus. Namnet kjem av dei opptårna utskota som bølgjer seg oppover frå skybasen. Skybasen kan variere frå 2000 m til 5500 m. 

Castellanusskyer er prov på midttroposfærisk instabilitet og stor adiabatisk lapse rate i høgare nivå. Dei oppstår som regel når eit kaldare luftlag strøymer inn over eit område med altocumulusskyer. Dette medfører instabilitet, og luftbobler byrjar å stige frå skybasen. Kondensasjon i desse boblene skapar castellanuseffekten. 

Skyene kan vere teikn på dårlegare vêr, og visst konveksjon frå overflata rekk opp til det midttroposfæriske ustabile laget, kan castellanusskyene utvikle seg vidare til cumulonimbusskyer og torevêr. Av denne årsaka er meteorologar alltid på vakt når det vert observert castellanus. 

Sidan skyene er kjenneteikna ved vertikale luftstraumar, kan fly oppleve lett til moderat turbulens visst dei passerer slike skyer, men dette inneber vanlegvis ingen fare for flya.

Bakgrunnsstoff 
 Fleire bilete av castellanus

Skytypar
David Letterman

David Michael Letterman () er ein amerikansk programleiar, komikar og fjernsynsprodusent. Han leiar fjernsynsprogrammet The Late Show with David Letterman. Showet vert produsert i det berømte «Ed Sullivan Theatre» på Broadway i New York by.

Han er opphavleg frå Indianapolis i Indiana, og er ein ivrig tilhengar av motorsport, spesielt Indianapolis 500. Han er deleigar av racinglaget Rahal Letterman Racing, som har gjort det særdeles godt dei siste åra.

USA-amerikanske programleiarar
USA-amerikanske komikarar
Folk frå Indiana
Alexander Ødegaard

Alexander Ødegaard () er ein norsk fotballspelar. Han spelar for moderklubben Førde Fotball.

Ødegaard starta karrieren sin i heimklubben Førde. Der spelte han til sommaren 1999 då han vart kjøpt opp av Sogndal. Det var her Ødegaard verkeleg fekk fart på karrieren sin. Sesongen 2004 vart det store gjennombrotet. Sogndal rykte ned denne sesongen, men Ødegaard scora 15 mål. Han fekk dermed prøve seg på landslaget og vann Kniksenprisen.

Hausten 2004 vart Ødegaard seld til Rosenborg for ti millionar kroner. Ødegaard vart ingen suksess i Rosenborg og vart seld til Viking i 2006 for sju millionar kroner, den dyraste spelaren til Viking nokonsinne. I januar 2011 drog han til den franske klubben Metz. Der vart det nedrykk og lite speletid. Høsten 2012 signerte han for monderklubben, 11 år etter han drog til Sogndal. Intressen rundt han er endå stor.

Alexander Ødegaard har spela på aldersbestemte landslag sidan 1996. I februar 2004 debuterte han på A-landslaget, og hadde (per desember 2004) spelt fire A-landskampar og scora eitt mål.

Norske fotballspelarar
Sogndal-spelarar
Rosenborg-spelarar
Viking-spelarar
Metz-spelarar
Folk frå Førde
Norske landslagsspelarar i fotball
Øyvind Alsaker

Øyvind Alsaker () er ein sportsjournalist og fjernsynspersonlegdom frå Florø i Sogn og Fjordane. 
Han er utdanna ved Høgskulen i Volda. Han har vore fotballkommentator i TV2 og Canal+, og har blant anna kommentert engelsk Premier League i fleire sesongar.

Han kommenterte brorparten av kampane frå Tyskland under VM i 2006. Tippeligaen blei også dekka av TV2, og Alsaker kommenterte ein stor del av kampane saman med Nils Johan Semb.  
Alsaker kommenterte også EM 2008 i Sveits og Austerrike saman med Nils Johan Semb og Totto Dahlum.

Under OL i Sotsji kommenterte han alpint for TV2.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Øyvind Alsaker» frå ,  den 3. februar 2019.  
 

Norske fjernsynsfolk
Norske journalistar
Folk frå Flora
Altocumulus lenticularis

Altocumulus lenticularis eller berre lenticularis er stasjonære linseforma skyer som blir danna i midlare høgder, vanlegvis rettvinkla på vindretninga. På norsk vert dei derfor òg kalla linseskyer. Skyene er ein variant av altocumulus.

Når stabil luft strøymer over eit fjellrekkje, kan fleire storskala ståande bølgjer oppstå på lesida av fjellet. Dette er ikkje alltid synleg, men visst lufta er fuktig nok kan skyer oppstå på bølgjetoppane av desse ståande fjellbølgjene. Fordi fjellrekkjene vanlegvis har ei uregelmessig form, og fordi vinden kan variere i forskjellige nivå, vil det ofte vere forskjellig avstand (bølgjelengde) mellom bølgjetoppane, og skyene oppstår i eit uregelmessig mønster. I visse tilfelle kan det derimot oppstå ei samanhengande rekkje med lenticularis kjend som bølgjeskyer. Av og til er det fuktige og tørrare lag om ein annan i lufta over fjellet, og skyene kan oppstå i fleire lag oppå kvarandre (sjå bilete øvst til høgre). Desse lagdelte skyene har innimellom blitt feilaktig tatt for å vere UFOar. 
Skyene kan oppstå over dei fleste fjell rundt om i verda, men dei mest dramatiske skyene blir danna over dei store fjellkjedene som Himalaya, Andesfjella og Rocky Mountains. Det må forholdsvis kraftig vind til å for å skape desse skyene, og derfor er skyene òg assosiert med kraftig vind på bakkenivå. 

Fly prøver å unngå desse skyene pga av farlege turbulente rotorsystem i nærleiken av desse skyene, men for seglfly kan desse gje optimale forhold. Dette kjem av at det i samband med ståande bølgjer oppstår store vertikale luftrørsler, og å finne området der den stigande rørsla startar er forholdsvis enkelt i forhold til skya. Denne typen «bølgjeløft» er veldig jamn og kraftig, og seglflya kan nå opp til store høgder og nå lange avstandar. Verdsrekordane for både distanse (over 3000 km) og høgde (14 938 m) blei sett under slike forhold.

Sjå òg 
 Orografisk stratus
 Fønvind

Skytypar
Л

Л (л) er ein kyrillisk bokstav. Л er den trettande bokstaven i det russiske alfabetet. Han tilsvarar den latinske bokstaven L.

Det kyrilliske alfabetet
Я

Я (; kursiv ) er den siste bokstaven i det kyrilliske alfabetet, og blir ofte kalla ja.

I moderne slaviske språk blir bokstaven brukt i russisk, kviterussisk og ukrainsk til å uttrykka  i byrjinga av ord eler etter ein vokal og  etter ein palatalisert konsonant, og i bulgarsk til  i trykksvake stavingar og til  (ein o-aktig midtre bakre urunda vokal) i trykksterke verb og enden av bestemte artiklar. Han finst òg i mongolsk og mange uralske, kaukasiske og tyrkiske språk brukt i område som tillhøyrde Sovjetunionen.

Я er avleidd av bokstaven jus (Ѧ ѧ) i det gamle kyrilliske alfabetet. Han blei utvikla gjennom russisk kursivskrift (skoropis’) ved at den venstre foten gradvis blei kortare før han forsvann heilt. Den midtre foten blei flytta mot venstre.

Я i andre alfabet 
Я ser ut som ein speglvendt stor R, og blir av og til brukt som dette i juksekyrillisk. Bokstaven er mellom anna brukt i logoen til musikkgruppa Korn, som «KoЯn».

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Ya (Cyrillic)» frå , den 1. mars 2012.
Fjærland

Fjærland er eit sokn og ei bygd i Sogndal kommune i Vestland fylke og ligg på begge sider av inste delen av Fjærlandsfjorden, som er ein arm av Sognefjorden.

Fjærland ligg ved foten av Jostedalsbreen, omgjeve av høge fjell, og hadde lenge ikkje anna samband med omverda enn med båt. 
Dette forandra seg då dagens Riksveg 5 vart vidareført i tunnel til bygda i 1986. 
Jostedalsbreen nasjonalpark er lettast tilgjengeleg i Fjærland (Sogndal kommune), og i Jostedalen (Luster kommune), og breen er godt synleg frå Riksveg 5. 
Ein kan òg gå på guida breturar ved å kontakte bremuseet. 
Norsk bremuseum ligg ved fjordbotn, medan Mundal hotell og Fjærland kyrkje ligg kring to kilometer lenger ute på vestsida av fjorden, i Mundal. 
I Mundal har det sidan 1995 òg vore bokby.

Mange turistar kjem til Fjærland i sommarhalvåret for naturopplevingar, blant dei i mange år Walter Mondale, som hadde eit spesielt tilhøve til staden sidan besteforeldra hans kom frå bygdesenteret Mundal. Det var han som opna Fjærlandstunnelen. 
Mange cruisebåtar er innom Fjærland.

Ved folketeljinga i 2001 budde det 284 personar i Fjærland delområde. 
Dei var fordeld på 145 i Indre Fjærland grunnkrins, 128 i Mundal grunnkrins og 11 i Ytre Fjærland grunnkrins.

Kommunesoge 
Ved skipinga av formannskapsdistrikta i 1838 høyrde Fjærland til Leikanger. 
I 1850 vart Leikanger deld i to og Fjærland høyrde frå då til den nyoppretta Balestrand kommune.
Slik var det i 150 år til år 2000 då området etter ei folkerøysting vart overført til Sogndal kommune.

Fjærland kyrkjesokn 
Fjærland er eit kyrkjesokn i Indre Sogn prosti. 
Det er ei kyrkje i soknet, Fjærland kyrkje frå 1861 i Mundal. Dagens kyrkje erstatta ei tømra kyrkje frå kring 1610. 
Før det stod det ei stavkyrkje frå 1100-talet på garden Bøyum fire kilometer nordom Mundal. 
Frå 1850 til 2000 høyrde soknet til Balestrand prestegjeld, og fram til 1861 heitte det Mundal sokn. Før 1850 høyrde Fjærland til Leikanger prestegjeld.

Kjelder 
 SSB: Kart som viser tettstader, delområde og grunnkrinsar i Sogndal kommune

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Eldre fotografi frå Fjærland på nettstadent til Nasjonalbiblioteket
 Om Fjærland sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket

Busetnader i Sogndal
Bygder i Vestland
Sokn i Indre Sogn prosti
Stratus

Ei stratussky eller tåkeskyer høyrer til gruppa låge skyer. Namnet kjem av det latinske ordet som betyr «lag», og skyene er nettopp karakterisert ved å vere horisontalt strekt ut i eit lag, i motsetnad til konvektive skyer (cumulus) som er like høg eller høgare enn dei er breie. Stratus oppstår når fuktig luft stig i ein stabil atmosfære til eit nivå der vassdampen kondenserer. Normalt skjer heving av lufta som følgje av ein vêrfront som nærmar seg eller når vind bles mot eit fjellmassiv, kalla orografisk stratus. Ein annan type stratusskyer oppstår når tåke blir varma opp av sola og byrjar å stige. Dette blir kalla tåkestratus. 

Stratus er den lågaste av alle skytypar, og kan eksistere mellom bakkenivå og opp til om lag 2500 m. Dei varierer i farge frå mørk grå til nesten kvit. Tjukkleiken kan variere frå eit par meter til rundt 500 m. Den horisontale utstrekninga er derimot mykje større, og stratusskyene kan dekke hundrevis av kvardratkilometer. Stratus som er tjukke nok kan gje lett yr eller regn, eller lett snø visst det er kaldt nok. Stratus som gjev nedbør vert kalla nimbostratus. Skyene består som regel av vassdropar, men er det kaldt nok kan dei òg innehalde iskrystallar. Skyene gjev vanlegvis ikkje halo med mindre det er iskrystallar i skya. 

Når stratusskyer oppstår nær bakken kan dei skjule terrenget, særleg i fjellområde. Dette har vore årsaka til fleire flyulykker. I dag har dei fleste fly radar som reduserer faren med stratusskyer. 

I større høgder kan det òg dannast stratusskyer, i midlare høgder altostratus og i store høgder cirrostratus.

Sjå òg 
 Orografisk stratus

 

Skytypar
Nimbostratus

Nimbostratus eller nedbørskylag er ei regnsky og høyrer til skygruppa stratus. Skyene oppstår vanlegvis under 2500 m, og blir rekna for låge skyer. Nimbostratus har mykje til felles med stratusskyer og hovudskilnaden er at nimbostratus fører med seg regn eller snø. Skyene oppstår ofte i samband med frontar, og er skyene som ligg nærmast sjølve fronten. Skylaget kan derfor også strekke seg over store horisontale flater, og har ein diffus og sløra utsjånad pga fallande nedbør. Skyene består av både vassdropar og iskrystallar. Ofte kan ein finne stratusskyer under nimbostratuslaget. 

Skytypar
Tom Prahl

Tom Prahl () i Smedstorp) er ein svensk fotballtrenar.

Tom Prahl har dei siste åra vore ein av Sverige sine mest suksessrike trenarar. 1. januar 2006 overtok han trenaransvaret for Viking etter engelske Roy Hodgson. 14. september same året vart det klart at Prahl slutta som trenar i Viking, og at Tom Nordlie overtok.

Meritt

Tidlegare klubbar og meritt 
 Malmö FF (2002-2005) Eit seriegull
 Halmstads BK (1996-2001) To seriegull, eit sølv, ein bronse
 Trelleborgs FF (1990-1995) To bronsemedaljar i serien
 Viking FK - (januar- september 2006)

Prahl, Tom
Prahl, Tom
Rikets røst

Rikets røst er eit satirisk humorprogram på TV 2 med komikar Otto Jespersen som programleiar.

Programmet tek opp samfunnsaktuelle problem, og har difor humor rundt blant anna nyhendesaker, minoritetar, trend og mote. Kvart program inneheld studioinnslag og reportasjar. Otto Jespersen oppsummerer den siste veka og gjer intervju med kjende personar i studio. Jesper Odelberg, Henrik Elvestad, Bodil og Sigrid Bonde Tusvik har laga reportasjar. Dei første sesongane var også Espen Eckbo med som sportskommentator og korrespondent. Zahid Ali deltok også i programmet.

Norske fjernsynsprogram
Satireprogram
Fjernsynsseriar frå 2000-åra
Fritz Hjelmeland

Fritz Hjelmeland () er ein norsk forretningsmann og ein av dei rikaste mennene på Vestlandet. Han kjem frå Førde i Sogn og Fjordane, og hadde i 2005 ein formue på nesten 120 millionar kroner. Han er medeigar i kjøpesenteret Førde Torg og Elvegården som ligg i Førde.

Kjelder: Firda og Aftenbladet 

Hjelmeland, Fritz
Folk frå Førde
Oslo Volley

Oslo Volley er ein av dei leiande volleyballklubbane i Noreg. Klubben blei stifta i 1999, som ei vidareføring av eliteserielaga til KFUM/Oslo (som framleis toppar maratontabellen for herrar). Klubben har i sesongen 2007/2008 eliteserielag både for herrar og damer, og eit 1. divisjonslag for damer. Eliteserielaga har KFUM-hallen på Ekeberg i Oslo som heimebane. I tillegg har klubben ei stor junioravdeling, som trenar på Kastellet skule i Oslo.

Plasseringar i eliteserien

Bakgrunnsstoff 
 Oslo Volley
 Maratontabellen i volleyball for herrar og damer.

Norske volleyballag
Idrettslag i Oslo
Skipingar i 1999
Motorveg

Motorveg er ein type veg som er særskilt lagt til rette for køyring med bilar i høg fart. Køyretøy som ikkje kan køyra over ein viss fart, har ikkje løyve til å køyra på ein motorveg. Kryssande vegar går gjerne i tunnel under motorvegen, eller på ei bru over motorvegen. Fotgjengarar har ikkje høve til å gå ved ein motorveg, men det er gjerne lagt til rette med gang og sykkelveg i tilknyting. I Noreg er motorveg ein vegklasse.

Galleri

Vegar
Moltke Moe

Moltke Ingebret Moe () var den fyrste professoren i folkloristikk i Norden. Han vart fødd i Krødsherad, som son av Jørgen Moe.
Han var mannen som rekonstruerte det som i dag er den mest kjente versjonen av draumkvedet. I 1886 vart han professor i "norsk Folkesprog og norsk Folketradition" ved Universitetet i Kristiania. Han arbeidde for ei tilnærming mellom riksmål og landsmål, og var ein av personane bak rettskrivinga av 1907.

Nokre utgjevingar 
 «Retskrivning og folkedannelse» (1900) 
 «Norsk og dansk sprogdrakt» (1906) 
 artikkelen «Nationalitet og kultur» (Samtiden 1909).

Bakgrunnsstoff 
 Moltke Moe: Retskrivning og folkedannelse. 1900 på http://www.sprakrad.no
 Moltke Moe (1859-1913) Skrifter på http://www.dokpro.uio.no

Norske språkforskarar
Norske folkloristar
Professorar ved Universitetet i Oslo
Folk frå Krødsherad
Sunnmøre Baarelag

Sunnmøre Baarelag er ei musikkgruppe med utspring i Volda. Gruppa vart starta i 1980 og er enno aktive. Første plate med gruppa ("Kjekke Kara'") kom i 1985, den andre ("Herifrå") kom i 1990. Den tredje ("KNALL") kom i 2000. I 2007 kom samleplata "Minst_Like_Bra" som også inneheldt heilt nye songar. Gruppa er kjend for konsekvent å nytte sunnmørsdialekt.

Norske musikkgrupper
Musikkgrupper skipa i 1980
Vildanden

Vildanden er eit skodespel av Henrik Ibsen, skrive ferdig i 1884. Stykket hadde verdspremiere 9. januar 1885 ved teateret Den Nationale Scene i Bergen. Oppsetninga vart ein suksess, mykje takka vera regissør Gunnar Heiberg. Dei fyrste planane Ibsen hadde til Vildanden, stammar frå vinteren 1882-1883. Eit fyrsteutkast til stykket blei imidlertid ikkje byrja på før 20. april 1884, og 11. november 1884 kom Vildanden ut på Gyldendalske Boghandels Forlag i København og Kristiania i eit opplag på 8 000 eksemplar.

Rollene 
 Hjalmar Ekdal, ein fotograf
 Gina Ekdal, hans kone
 Hedvig, deira dotter
 Gregers Werle
 Gamle Ekdal
 Grosserer Werle
 Dr Relling, nabo av familien Ekdal

Sitat 
 Tar du livsløgnen fra et gjennemsnittsmenneske tar du lykken fra det med det samme.
 Ikke øl i en sådan stund, gi mig fløyten.
 Bruk ikke det utenlandske ord idealer. Vi har jo det gode norske ord: løgner.

Bakgrunnsstoff 
 Gutenberg.org fulltekst
 Vildanden

Skodespel av Henrik Ibsen
Gabriel Høyland

Gabriel Høyland () er ein norsk fotballspelar, fotballtrenar og gardbrukar. Han er med sine 596 fotballkampar den som har spela flest kampar for fotballaget Bryne FK. 

Han vert rekna som ein av Bryne sine beste spelarar gjennom tidene, og var ein av nøkkelspelarane på 1980-talet då Bryne var i toppen av norsk fotball (seriesølv 1980 og 1982). Han spela 23 kampar og laga 3 mål for det norske A-landslaget. Han er framleis engasjert i Bryne FK. No som spelarutviklar og trenar. I tillegg driv han farsgarden heime på Ree, like utanfor Bryne by.

Karriere som spelar

Bakgrunnsstoff 
 Æresmedlem Gabriel Høyland  på http://www.brynefk.no/
 Gabriel Høyland på http://fotball.aftenposten.no

Høyland, Gabriel
Høyland, Gabriel
Bryne-spelarar
Høyland, Gabriel
Kashmir

Kashmir er eit historisk land i Asia som no er delt i område administrerte av India, Pakistan og Kina. Indisk Kashmir utgjer i dag den indiske delstaten Jammu og Kashmir, pakistansk Kashmir er delt i Asad Jammu og Kashmir og Gilgit-Baltistan, medan delar av nordområda ligg i den kinesiske provinsen Xinjiang.

Geografi 

Historisk viste omgrepet «Kashmir» berre til Kashmirdalen mellom Himalayafjella og den noko lågare fjellkjeda Pir Panjal. Det har seinare blitt utvida til også å omfatta Jammu og Ladakh og det kinesiske Aksai Chin.

Kashmir er kjend for snødekte fjell og annan vakker natur som Dal-sjøen. Det kjølige klimaet har gjort han til eit mykje brukt feriestad under den varme indiske sommaren, særleg av britane under kolonitida.

Historie 
Kashmir var eit fyrstedømme med muslimsk fleirtal styrt av ein hinduisk maharaja fram til 1947. Da maharaja Hari Singh valde å bli verande uavhengig og derfor nekta å gjeva seg under både India og Pakistan, byrja pathanske menn med moralsk støtte frå pakistanske styresmakter å invadere fyrstedømmet. Maharajaen gav seg straks over til India, som gjekk inn med sine troppar og slo attende invasjonen. Sidan den gong har både India og Pakistan kravd fullt herredømme over heile området.

Kashmir-konflikten 
Den faktiske situasjonen i dag er at Pakistan har kontroll over noko under halvparten av området, Kina har kontroll over ein liten del i nord, og India har kontroll over noko over halvparten av området. India og Pakistan har vore i krig tre gonger over dette området — i 1947–1948, i 1965 og i 1971; og det vart nye samanstøytar under Kargilkonflikten i 1999. Islamistiske aktivistar har byrja på ein etnisk reinskingsprosess som har ført med seg at eit stort tal minoritetsmedlemmer og opphavlege innbyggjarar har måtta flykte frå Kashmirdalen. Militante islamistar som står for væpna djihád, har leirar fleire stader i skogane på den pakistanske sida av grensa. Ein ny spent situasjon oppstod i 2001–2002, da India trappa opp den militære aktiviteten sin etter det India meinte var aktiv pakistansk støtte til terroristar i dei indisk-kontrollerte områda av Kashmir.

Den indiske regjeringa gjer krav på heile området, inkludert den delen som blir administrert av Pakistan, som den indiske regjeringa kallar «det pakistansk-okkuperte Kashmir», eller «POK». Pakistan, derimot, godkjenner ikkje nokon del av regionen som indisk og kallar området under indisk kontroll «det okkuperte Kashmir» og området som ligg under pakistansk kontroll «Azad Kashmir», eller «Det frie Kashmir», med unntak av dei nordlegaste områda, som er ei separat administrasjonseining med det offisielle namnet Dei nordlege områda.

Sjå òg 
 Kasjmirull

Jammu og Kashmir
 
Tidlegare land i Sør-Asia
Omstridde område i Asia