alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Pendéli

Pendéli (gresk Πεντέλη) eller Pendelikó (gresk Πεντελικό), tidlegare òg kalla Pentelikon, Penteli, Pentele, Pentelikos, Pentelicus, Vrilissos (gresk Βριλησσός) eller Vrilittos (gresk Βριληττός), i mellomalderen Mendeli, er eit fjell nordaust for Aten og sørvest for Marathónas i Hellas. Det har ei høgd på 1 109 moh. og er stort sett dekt av skog. Rundt fjellet finn ein stort sett busette område, særleg i Vrilíssia, Pendéli, Ekáli, Diónysos og nord for Jérakas.

Om fjellet
Heilt sidan antikken har Pendéli vore kjend for marmoren her, som mellom anna vart nytta til bygginga av Akropolis og andre kjende bygningar i Aten. Det antikke dagbrotet er verna og marmor herfrå vert berre nytta til å reparere dei antikke bygningane i Aten. 

Eit kloster ligg midt på fjellet, nordaust for Aten.

Historie
Ein skogbrann i juli 1995 øydela store delar av skogen på fjellet og den austlege halvdelen vart bustadområde i Atenområdet. Tre fjerdedelar av fjellsida på Pendéli gjekk med i brannen og det var den verste skogbrannen Aten og Hellas hadde hatt på 1900-talet. Ei rekkje brannar oppstod òg mellom 1998 og 2001, dei fleste var påsette. Som følgje av den store skogbrannen i 1995 vart området Dráfi tre år seinare råka av jordras som blokkerte vegane til området. I seinare år har fleire jordras råka området. 

I juni 2007, same dag som skogbrannen starta i Párnitha, vart fjellet igjen råka av ein mindre brann og eit titals hus og eigedomar gjekk med i flammane. I august same år vart fjellet nok ein gong råka av ein storbrann med flammar så høge som 50-60 meter. Opp til hundre bygningar gjekk igjen med i flammane. Igjen vart det rekna med at pyromanar hadde starta brannane.

Kjelde

Pendeli
Pendeli
Pendeli
Píndos

Píndos (gresk Πίνδος, arumensk Pind og på fleire språk Pindus) er ei fjellkjede nord i Hellas. Ho er om lag 160 km lang og på det høgaste 2 637 moh (Smólikas). Fordi ho går langs grensa mellom Thessalía og Ípiros vert Píndoskjeda ofte kalla «ryggraden til Hellas». Fjellkjeda strekkjer seg frå grensa til Albania, går gjennom periferiane Ípiros og Vest-Makedonía og sørover til områda nord for Peloponnes.

Geografi 

Píndos er den sørlege delen av ei lang rekkje av fjellkjeder som går søraustover frå Alpane, via Dei dinariske Alpane til Hellas, og inkluderer Šar-Korab-massivet, Píndos, Parnassós, Khelmós (Aroánia) og resten av Peloponnes. Det sørlegaste fjellet i dette fjellsystemet er Taýjetos. 

Fjellkjedesystemet held fram sørover langs øyane i Egearhavet, som Kýthira, Andikýthira, Kreta, Kárpathos og Ródos, i tillegg til dei mange mindre øyane rundt desse større. Fjellsystemet går på land igjen sør i Tyrkia som Taurusfjella.

Folkesetnad 

Det ligg mange landsbyar i Píndos. Ein av dei er Samarína som er ein av dei høgastliggande i Hellas. Nokre landsbyar, som Perivóli, har samfunn med arumenarar (vlachar), som opphavleg var gjetarar og bønder. Dei siste tiåra har fleire landsbyar, som Métsovo, utvikla seg til turistdestinasjonar med skisenter.

Natur og dyreliv 

Píndos har eit varierande dyre- og planteliv med habitat frå djupe ravinar til bratte fjellsider. Generelt kan ein dele fjella inn i to store skogsoner: 
 Ei bartresone med tre som underartar av austerriksk furu og den endemiske greske furua dekkjer dei høgare områda med einer nær tregrensa. 

 Ei sone med blandingsskog av lauvtre dominerer dalane og ravinane i mellomhøge og lågare område. 

Store koloniar med hekkande hegre, skjestork, silkeheire og pelikan held til nær dei kjølige fjellvatna i skogane. Dette er eit av få område i Europa der ein finn den sjeldne krøllpelikanen. Ulv, sjakal og bjørn held òg til i skogane.

Økologi 

Skogane i dette økoområdet har vore utsett for mange trugslar gjennom historia, inkludert overbeiting, jordbruk og avskoging. Den største trugselen no kjem frå fjellturisme og skisentera. Gruvedrift etter brunkol, overbeiting og snauhogst har ført til ustabile jordsmonn i bratte fjellsider, noko som vidare har ført til farlege jordras. Dette har òg truga det biologiske mangfaldet i økoregionen.

Sjå òg 
 Smólikas
 Slaget ved Píndos

Pindos
Pindos
Smólikas

Smólikas (gresk Σμόλικας, arumensk Smolcu) er det nest høgaste fjellet i Hellas etter Ólymbos med ei høgd på 2 647 meter og det høgaste i fjellkjeda Píndos. Fjellet består av ofiolitt. Dei siste isbreane i området trekte seg tilbake for om lag 11 500 år sidan. (Hughes et al. 2006). 

Fjellet er om lag 15-20 km langt frå aust til vest og om lag 10 km breitt. Elva Aóos (Vjosë) renn sørvest for fjellet. Frå toppen kan ein sjå Vóiofjella i nordaust, Lýgos i sørvest, Týmfi i sør og Grámmos i nordvest.

Næraste stader 
 Ajía Paraskeví, nord
 Elévthero, sør

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Smolikas» frå ,  den 26. august 2007. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Hughes, P.D., Woodward, J.C., Gibbard, P.L. (2006) The last glaciers of Greece. Zeitschrift für Geomorphologie, vol. 50, p. 37-61.
 
Smolikas
Smolikas
Taýjetos

Taýjetos (gresk Ταΰγετος), òg kalla Taygetos, Taigetos eller Taygetus, er ei fjellkjede på Peloponnes sør i Hellas, som strekkjer seg 100 km nordover frå sørenden av Kapp Ténaro på Mánihalvøya. Det er 2 410 meter høgt ved Ájos Ilías. Fjellet er kalla opp etter Taygete. I tida frå Austromarriket og fram til 1800-talet vart fjellet kalla Pendedáktylos (gresk for femfingra). Fjellkjeda ligg i periferieiningane Arkadía, Lakonía og Messinía.

Den høgaste toppen i fjella er forma som ein pyramide. Enkelte forskarar meiner at denne strukturen vart hogd ut for hand av menneske i antikken, medan andre meiner at dette er ein naturleg steinformasjon. Det er derimot ingen erosjonsmekanismar (til no) som kan forklare ein slik naturleg steinformasjon. I antikken skal spartanarane ha bygd eit tempel for Apollon ved toppen. Ei kyrkje for profeten Elias (προφήτης Ηλίας) ligg på same stad. 

Dalen til elva Evrótas ligg i aust, medan Det joniske havet ligg mot sør og vest i lag med Messiníabukta og Arkadía i nord. 

Nesten heile Evrotasdalen og Párnonasfjella og halve Lakonía kan ein sjå frå austsida av fjellet. Frå vestsida kan ein sjå Kalamáta og den austlege halvdelen av Messinía. 

Dei sentrale områda av fjellkjeda vert ofte kalla Skotiní Plévra, som tyder «den mørke sida», fordi landsbyane her ikkje får mykje sol. Mykje av området er skogkledd og i høgareliggande område grassletter og blomar.

Stader i Taýjetos 
 Artemisía 
 Pijés

Nærliggande stader 
 Vest:
 Areópoli
 Neokhóri
 Kalamáta
 Pévko
 Nord:
 Loganíkos
 Neokhóri
 Péllana
 Aust:
 Sellasía
 Spárti
 Mystrás
 Magoúla
 Árna
 Jýthio
 Sør:
 Mánihalvøya

Ymse 

Spartanarane i antikken etterlet nyfødde born med sjukdom eller fysiske feil her for å døy. Spárti var ein krigarby og fysisk veikskap vart ikkje tolerert.

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell nettside
 http://www.gianniskofinas.com/Vouna/t1/taigetos1.htm 
 http://www.papagiannakos.com/lakonia/taygetus.htm

Kjelde 

Tayjetos
Tayjetos
Tayjetos
Tayjetos
Tiléthrio

Tiléthrio (gresk Τηλέθριο), i eldre tider Tilethrion, er eit fjell nordvest på Évvia i Hellas. Det er 970 meter høgt, om lag 20 km langt frå aust til vest og 10 km breitt. Fjell er skogkledd med grassletter og steinar i høgareliggande område. 

Frå toppen av fjellet kan ein sjå fastlandet, som det austlege Fthiótida og Magnisía, i tillegg til dei vestlege øyane i Dei nordlege Sporadane, Maliábukta og Nord-Évvia-bukta.

Nærliggande stader 

 Loútra Edipsoú, vest
 Edipsós, vest
 Kastaniótissa, nord
 Roviés, aust

Kjelde 

Tilethrio
Tilethrio
Skjå

Skjå (norrønt skjá) er eit enkelt uthus, skjul eller skur, gjerne bygd med eit reisverk kledd med enkel bordkleding (ein bordskjå). Ordet har same opphav som ordet «skur».

Ein skjå kan òg vere ei gjennomsynleg hinne, gjerne av kumage, til å bruke som vindauge.  Ordet er òg bruka om ei treramme med ein slik skjå over, brukt som luke i ein glugge eller ein ljore. Ordet har opphav i eingermansk grunnform *skîa- eller *skiô, som ein finn igjen i ordet å skine.

Kjelder

Falk og Torp: Eymologisk ordbog over det norske og det danske sprog (1903)

Hustypar
Vindauge
Ord frå norrønt
Ljore

Ein ljore er ei lysopning i taket på gamle hus. Ljoren kan òg fungere som røykopning over åren i ei årestove eller tilsvarande for ein røykomn i ei røykstove. For å halde varmen inne og regn ute, kan ein dekke ljoren med ein skjå.

Etymologisk har ordet ljore (norrønt ljôri) samanheng med ordet ljos eller lys.

Ljoren vart avløyst av vindauge for å få inn ljoset og skorstein for å få ut røyken frå eldstaden, og i dag er hus med ljore sjeldne.

Kjelder 

Bygningsdetaljar
Tak
Eldstader
Tómaros

Tómaros (gresk Τόμαρος), òg kalla Tmaros, tidlegare òg Tmarus, Tomarus eller Otyliskos, er eit fjell sørvest i periferieininga Ioánnina, vest for den antikke staden Dodóni. Fjellet er ein del av fjellkjeda Píndos og har ei høgd på 1 976 moh. Sjølve toppen vert kalla Pentólakos (gresk Πεντόλακος). Fjellet har ei lengd på om lag 30 km og er 15-20 km breitt. Elva Aóos (Vjosë) renn aust for fjellet. 

Frå toppen av fjellet kan ein sjå Aóosdalen, byen Ioánnina og Pamvótidasjøen. På klåre dagar kan ein så vidt sjå Det joniske havet.

Nærliggande stader 

 Polýgyros, nord
 Dodóni, nordaust
 Melingí, aust
 Kopáni, søraust
 Líppa, sørvest
 Artopoúla, vest

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tomaros» frå ,  den 26. august 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Tómaros på gtp.gr

Tomaros
Tomaros
Tomaros
Týmfi

Týmfi (gresk Τύμφη), òg kalla Timfi og Tymphi, er ei fjellkjede nord i periferieininga Ioánnina. Den høgaste toppen er Gamíla på 2 497 m. Andre toppar er Gamíla II på 2 480 m og Tsoúka Rósa på 2 466 m. Týmfimassivet inkluderer òg Víkosravinen, som er referert til som den djupaste ravinen (i forhold til breidda) i 2005-utgåva av Guinness' rekordbok (1 100 m breitt, 900 m djupt). Týmfi ligg i fjellkjeda Píndos.

Fjellet har ei lengd på om lag 20-25 km frå aust til vest og ei breidd på 15 km. Elva Aóos (Vjosë) renn nord for fjellet. 

Frå toppen kan ein sjå Albania i nord, Smólikas i nordvest, Lýgos i aust og Mitsikéli i nord. Ein kan òg sjå byen Ioánnina og Pamvótidasjøen i sørvest.

Nærliggande stader 
 Laísta, aust
 Vovoúsa, søraust
 Skamnéli, sør
 Pápingo, vest
 Víkos, sørvest

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Tymfi» frå ,  den 26. august 2007.  
 

Tymfi
Tymfi
Tymfristós

Tymfristós (gresk Τυμφρηστός) eller Veloúkhi (gresk Βελούχι) er eit fjell aust i periferieinininga Evrytanía og vest i Fthiótida. Fjellet er ein del av fjellkjeda Píndos og har ei høgd på 2 315 moh. Det er om lag 30 km langt og 15-20 km breitt. Elva Sperkhiós renn aust for fjellet og Mégdovas renn vest for. 

Frå toppen kan ein sjå dei nærliggande fjellkjedene Vardoúsia i sør og Panetolikó i sørvest.

Nærliggande stader 

 Ájos Jeórjos Tymfristoú, aust
 Tymfristós, søraust
 Karpenísi, sørvest
 Domianí, nordvest
 Ajía Triáda, nord

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tymfristos» frå ,  den 26. august 2007.

Bakgrunnsstoff 

Tymfristos
Tymfristos
Tymfristos
Varásova

Varásova (gresk Βαράσοβα) er eit fjell nord i periferieininga Etoloakarnanía vest i Hellas. Det har ei lengd på 7 km frå nordvest til søraust og er om lag 2 km breitt. Pátrabukta ligg i sør og fjellet ligg aist for elva Évinos og vest for Andírio. Fjellet er eit av dei brattaste i Hellas med fjellsider på rundt 75°. Høgda er på 917 m. 

Frå toppen kan ein mellom anna sjå Akhelóosdalen, det nordvestlege Peloponnes, Panakhaikó, Erýmanthos, Móvri og Mávro Óros. På klåre dagar kan ein sjå nokre av Dei joniske øyane, som Zákynthos.

Nærliggande stader 

 Gavrolímni, nordaust
 Kryonéri, sørvest
 Galatás, nordvest

Kjelde 

  Den greske utgåva av artikkelen.

Varasova
Varasova
Vérmio

Vérmio (gresk Βέρμιο) eller Vermion er ei fjellkjede mellom periferieiningane Imathía og Kozáni i Hellas. Kjeda ligg vest for Kambaníasletta og det høgaste punktet er på 2 052 meter nær Náousa.

Vermionfjella har skistader som Séli og Tría-Pénde Pigádia.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Vermion Mountains» frå ,  den 26. august 2007.  
 

Vermio
Vermio
Vermio
Stiklingfisk

Stiklingfisk (Gasterosteiformes, gresk for 'magebeinsfisk') er ein orden ekte beinfisk som mellom anna omfattar stingsild. Det finst nesten 60 artar, og dei lever i fersk- og brakkvatn over heile verda. Dei vert kjenneteikna av piggar på ryggen, beinplater langsmed kroppssidene og ei til ein viss grad framskoten snute.

I Noreg har me tre artar; tangstikling, trepigga og nipigga stingsild

Familiar 
Stiklingfisk er nærskylde nålefisk, og det er framleis usemje om kva for grupper som høyrer i kva for orden. FishBase reknar med fem familiar:

 Aulorhynchidae
 Gasterosteidae
 Hypoptychidae
 Indostomidae
 Pegasidae

Bakgrunnsstoff 
 FishBase

Strålefinnefiskar
Nikolaas Tinbergen

Nikolaas «Niko» Tinbergen () var ein hollandsk åtferdsbiolog som delte Nobelprisen i medisin i 1973 med Karl von Frisch og Konrad Lorenz for framifrå forsking innanfor etologien. Han var ein pioner innanfor utviklinga av fagfeltet, og gjorde seg særleg merka med ein serie av gode felteksperiment. Han er òg kjend for dei fire spørsmåla sine, som han meinte var naudsynt å finna svar på for å forklara åtferdstrekk i ein organisme.

Nederlandske biologar
Nobelprisen i medisin
Nederlandske nobelprisvinnarar
Vardoúsia

Vardoúsia (gresk Βαρδούσια) eller Vardoussia er ei fjellkjede i periferieininga Fokída i Hellas. Den høgaste toppen heiter Korakas (Κόρακας, i antikken Κόραξ, Korax) og er på 2 495 moh. Píndosfjella ligg i nordvest, medan Panetolikófjella ligg i vest. Fjellet er delt inn i tre delar: Nord-Vardoúsia, der den høgaste toppen er Sináni (2 059 m), den svært bratte Vest-Vardoúsia, der den høgaste toppen er Soúfles (2 300 m) og Sør-Vardoúsia med Kórakas som den høgaste toppen. Heile kjeda er om lag 30 km lang frå nord til sør og om lag 15 km brei. 

Frå toppen av fjella kan ein mellom anna sjå Panetolikó i vest, Sperkhiósdalen, Giónafjella i nordaust, og ein sjeldan gong kan ein sjå Maliábukta.

Av elvar som har sitt utspring i fjella finn ein Mórnos, Kókkinos og Évinos.

Nærliggande stader 

 Vest: Artotína, Dikhório, Dáfnos, Diakópi
 Sør: Kállio
 Aust: Athanásios Diakós (Áno Mousounítsa), Mousounítsa, Koniákos, Trivídio
Fleire av desse landsbyane danna tidlegare kommunen Vardoúsia, frå 2011 ein del av den større kommunen Dorída.

Kjelde 

Vardousia
Vardousia
Voúrinos

Voúrinos (gresk Βούρινος) er ei fjellkjede i periferieiningane Grevená og Kozáni i Hellas. Fjellet er 1 866 moh og strekker seg 25-30 km frå nordvest til søraust og har ei breidd på 20-25 km. 

Frå toppen av fjellet kan ein sjå Píndosfjella, inkludert Khásia, Lýgos, Týmfi, Smólikas og Grámmos, Áskio i nord, Vérmio i aust og Ólymbos i søraust.

Stader i fjella 
 Knídi
 Paleókastro

Nærliggande stader 

 Metamórfosi, nord
 Levkopijí, nordaust
 Eaní, aust
 Khrómio, aust
 Mikróvalto, søraust
 Eláti, søraust
 Paleokhóri, sør
 Sarakína, sørvest
 Myrsína, vest
 Taxiárkhis, vest

Kjelde 

Vourinos
Vourinos
Fjell i Hellas
Danmarks Stednavne

Danske stednavne er eit bokverk som gjev informasjon om stadnamn i Danmark. Verket blir utgjeve av Afdeling for Navneforskning ved Københavns universitet.

Band 

 Nr. 1	Samsøs Stednavne. 1922.
 Nr. 2	Frederiksborg Amts Stednavne. 1929.
 Nr. 3-7	Sønderjyske Stednavne I-V. 1933-44.
 Nr. 8	Vejle Amts Stednavne. 1944.
 Nr. 9	Viborg Amts Stednavne. 1948.
 Nr. 10	Bornholms Stednavne. 1951.
 Nr. 11	Maribo Amts Stednavne. Ved Anders Bjerrum og Christian Lisse. 1954.
 Nr. 12	Stednavne i Århus og Skanderborg Amter. Ved Anders Bjerrum og Christian Lisse. 1964.
 Nr. 13	Svendborg Amts Bebyggelsesnavne. Ved John Kousgård Sørensen. 1958.
 Nr. 14	Odense Amts Bebyggelsesnavne. Ved John Kousgård Sørensen. 1969.
 Nr. 15	Svendborg Amts Naturnavne I. Sunds Herred. Ved Birte Hjorth Pedersen og Inge Wohlert. 1970.
 Nr. 16	Stednavne i Præstø Amt. Ved Lis Weise. 1975.
 Nr. 17,1	Stednavne i Ringkøbing Amt. 1. halvbind. Ved Gordon Albøge. 1976.
 Nr. 17,2-1	Stednavne i Ringkøbing Amt. 2. halvbind, 1. hæfte. Ved Gordon Albøge. 1981.
 Nr. 17,2-2	Stednavne i Ringkøbing Amt. 2. halvbind, 2. hæfte. Ved Gordon Albøge. 1984.
 Nr. 17	Stednavne i Ringkøbing Amt. Samlet pris.
 Nr. 18,1	Randers Amts Stednavne. Galten Herred. Ved Kristian Hald. 1976.
 Nr. 18,2	Randers Amts Stednavne 2. Rougsø Herred. Ved Kristian Hald.
 Nr. 19	Stednavne i Københavns Amt. Smørum Herred. Sydlige del. Ved Bent Jørgensen.
 Nr. 20	Stednavne i Københavns Amt. Smørum Herred. Nordlige del. Ved Bent Jørgensen.
 Nr. 19-20	Stednavne i Københavns Amt. Smørum Herred. Samlet pris.
 Nr. 21	Stednavne i Hanherred. Ved Gordon Albøge. 1991.
 Nr. 22	Stednavne i København og Københavns Amt. Sokkelund Herred. Amager og Saltholm. Ved Bent Jørgensen. 1995.
 Nr. 23	Stednavne i Vestsjællands Amt. Sorø, Ringsted, Alsted Herred, Ringsted Herred. Ved Bent Jørgensen. 1997.
 Nr. 24	Stednavne i Vestsjællands Amt. Slagelse, Korsør, Skælskør, Slagelse Herred, Vester Flakkebjerg Herred, Øster Flakkebjerg Herred (med dele i Storstrøms Amt). Ved Bent Jørgensen. 2001.
 Nr. 23-24	Stednavne i Vestsjællands Amt. Samlet pris.
 Nr. 25 Stednavne i København og Københavns Amt. Sokkelund Herred. Sjællandsdelen. Ved Bent Jørgensen. 2006.

 
Dansk språk
Toponymi
Vérno

Verno (gresk Βέρνο), eldre form Vernon, er ei fjellkjede i periferieiningane Kastoriá og Flórina i Hellas. Den høgaste toppen er 2 128 moh. Ho er 25-30 km frå nordvest til søraust og om lag 20-25 km brei. Kastoriásjøen ligg sørvest for fjellet og Aliákmonas renn vest for fjellet. 

Frå toppen kan ein sjå Píndosfjella, inkludert Lýgos, Týmfi og Smólikas, Den pelagoniske sletta nordover i Republikken Makedonia, Vérmiofjella, Áskio og delar av Voúrinos i søraust og dei nordlege områda av periferieininga Grevená i sør.

Nærliggande stader 

 Polypótamo, nord
 Flórina, nord
 Ydroússa, nordaust
 Xynó Neró, aust
 Aetós, aust
 Sklíthro, søraust
 Lékhovo, sør
 Vasiliáda, sørvest
 Vyssiniá, sørvest
 Kraniónas, sørvest
 Melás, vest
 Anaktório, nordvest

Bakgrunnsstoff

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Vérno» frå , den 27. august 2007. 
 

Verno
Verno
Verno
Xerovoúni

Xerovoúni (gresk Ξεροβούνι) er eit fjell i periferieiningane Árta, Préveza og Ioánnina i Hellas med ei høgd på 1 614 moh. Fjellet er 20-25 km langt og 15-20 km breitt. Elva Árakhthos renn aust for fjellet, medan Loúros renn i vest. 

Frå toppen av fjellet kan ein sjå Athamaniká i aust og Tómaros i nordvest.

Nærliggande stader 

 Platanoússa, aust
 Panajía, sørvest
 Sklívani, vest
 Kalétzi, nordvest

Bakgrunnsstoff 
 Xerovoúni på gtp.gr

Kjelde 

Xerovouni
Xerovouni
Xerovouni
Xerovouni
Stargatsj

Stargatsj er eit fjell på grensa mellom Bulgaria og Hellas. Det ligg aust for Slavjanka vest for Beslenåsen, sør for Pirinfjella og nord for Káto Nevrokópi-dalen.

Det høgaste punktet på fjellet ligg på gresk side og heiter Kulata med ei høgd på 1 270 moh. Den høgaste toppen på bulgarsk side er Asenov med ei høgd på 1 218 m. 

Stargatsj er eit horstfjell som består av marmor, gneis og glimmer. Enkelte stader finn ein òg granitt og kvarts.

Stargatsj er stort sett dekt av buskar og tre som ask, hassel, einer og syrin. I dei høgareliggande områda av fjellet er det bøk. Av dyreliv på fjellet kan ein finne villkatt, villsvin og hare. 

Nærliggande landsbyar er Ilinden og Nova Lovcha.

Kjelde 

Fjell i Hellas
Fjell i Bulgaria
Sesam.no

Sesam.no er ei norsk søketeneste som vart lansert hausten 2005. Pr mai 2007 hadde Sesam om lag 480 000 unike brukarar i veka, og var ei av dei 12 mest besøkte nettsidene i Noreg. Målet var å bli best på norske søk, men etter å ha tapt 88 millionar kroner, er ambisjonane redusert, slik at søkemotoren satsar mest på søk i aktualitetar og nyhende.
Ein kan blant anna bruke Sesam til å finne:

 Norske og internasjonale nettsider (Nettsøk)
 Oversikt over nyhendesbiletet, og søk i norske og utanlandske kjelder (Sesam Nyheter)
 Avisartiklar attende til 1983 (Nyhetssøk)
 Kontaktinformasjon for bedriftar (Sesam Katalog Bedriftssøk)
 Rekneskapstal og styremedlemmer for bedriftar (Sesam Katalog Bedriftssøk) 
 Kontaktinformasjon og styreverv for privatpersonar (Sesam katalog Personsøk)
 Bilete frå nettsider og frå Scanpix (Bildesøk)
 Leksikonoppslag frå Wikipedia

Teknologi 
Sesam.no er utvikla i samarbied med Fast Search & Transfer, eit norsk søketeknologiselskap som er rekna blant dei beste selskap innan søkemotorteknologi i verda.

Organisasjon 
Sesam.no er eigd av Schibsted Søk AS, eit dotterselskap i Schibstedkonsernet. Administrerende direktør er Arild Nilsen, og styreleiar er Rolv Erik Ryssdal. Sesam.se og Sesam MEDIA AS er òg dotterselskap av Schibsted Søk.

Bakgrunnsstoff 
 Sesam.no
 sesam.se 
 Schibsted Søk: Kontaktinfo og styremedlemmer
 FAST Search and transfer
 Sesam Katalog 
 Sesam Nyheter 
 SK.no

Andre kjelder 
 Schibsted svinger nå øksa over sin nettsatsing Sesam.no

Søkemotorar
Akrotíri på Kreta

Akrotíri (gresk Ακρωτήρι) er ei halvøy og ein tidlegare kommune på Kreta, aust i periferieininga Khaniá. Det antikke namnet var Kiamon, medan ho under Austromarriket vart kalla Kharaka.

Akrotíri ligg på nordsida av øya. Ho er nesten sirkelforma og er forbunde til resten av øya mellom byane Khaniá og Soúda. Sør for halvøya ligg Soúdabukta. Det meste av halvøya ligg på eit platå over sjøen. Langs nordkysten ligg ei rekkje med åsar. Det ligg fleire feriestader langs Akrotíri, som Stavrós, Kalathás og Maráthi.

Akrotíri var tidlegare ein eigen kommune i periferieininga Khaniá, men inngår frå 2011 som ei  kommunaleining i kommunen Khaniá.

Gravene til Eleftherios Venizelos og son hans Sofoklis ligg på Akrotiri. Her vart det greske flagget reist for å utfordre tyrkarane og stormaktene, og halvøya vart eit hovudkvarter for den kretiske revolusjonen.

Tre kloster ligg i åsane i nord. Ajía Triáda vart grunnlagd av to venetianske munkar som hadde vorte ein del av den ortodokse kyrkja på 1600-talet. Eit anna kloster, Katholikó, i dag forlate, vart grunnlagd på 400- eller 500-talet.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Reiseguide for Akrotíri
 Offisiell side
 Bilete av Akrotíri Stavrós

Kjelde 

Akrotiri
Akrotiri
Akrotiri
Kjevle

Kjevle (av norrønt kefli) er ein reiskap som kan nyttast for å glatte ut deig. Det består av ein sylinderform valse med handtak. Ofte kan handtaka vera festa til ein aksel som går gjennom valsen, men kjevlet kan òg vera laga i eitt stykke. Kjevlet er oftest gjort av tre, men finst òg i stein, metall, porselen, plast og kombinasjonar av desse. Kjevlet vert rulla fleire gongar over deigen slik at deigen gradvis vert flatare og tynnare. Kjevle kan ha ei lengd på 30-40 cm, men kan også vera kortare. Diameteren kan vera om lag 8-12 cm på tjukke kjevle, og 2-3 cm på tynne pinnekjevle.

Bruk 
Kjevle kan brukast til baking av tynne kaker og brød og til botn eller lok i terter, paiar og pizza. Det er også brukt til å laga nudlar, pasta og annan fylt deig.

I eldre tider i Noreg var det vanleg at bakstekjerringar fór rundt på bygdene og baka flatbrød, lefse og andre brødvarer, og det var vanleg at bakstekjerringa hadde med seg ei eller fleire av tenestejentene på garden. Når dei fyrst var i gang, var det vanleg at dei baka store stablar med flatbrød og anna brød som stod seg lengje. Bakstekjerringane hadde stor røynsle med å kjevla ut tynne deigar, og dei la ofte stor flid i arbeidet, for ikkje å «skjemma ut fingrane sine». Mange gardar hadde eit eige eldhus der bakinga gjekk føre seg.

Kjevletypar 
Det finst ulike typar kjevle:

 Glatte kjevle, med ein heilt glatt sylinder, er ei utbreidd kjevleform.

 Lefsekjevle har furer i rulleretninga.

 Flatbrødkjevle har småruta mønster over heile rulleoverflata.

 Knekkebrødkjevle eller kruskavel er eit kjevle som er særskilt laga for knekkebrødsbaking. Sylinderen er ikkje glatt, men har derimot knottar, for å skape det rette mønstret på knekkebrødet.

 Mønsterkjevle er eit kjevle med overflate som ikkje er slett, men lagar eit mønster på flata som ein rullar over. Ein kan normalt berre rulle over ei gong for å lage eit avsett mønster. Desse kjevlene vart vanlegvis nytta vanlegast til kakedekorering. Desse kjevla blir til vanleg laga av plast.

Kjevle i kulturen 
Ettersom baking gjerne har vore kvinnfolkarbeid, har kjevlet alltid vore innan rekkevidd for kona. Av den grunn vert kjevlet i teikneseriar ofte framstillt som kvinna sitt «våpen», som i teikneserien Finbeck og Fia.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Kjøkenutstyr