alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Maryland

Maryland er ein delstat ved austkysten av USA. Han grensar til Virginia, West Virginia, District of Columbia, Pennsylvania og Delaware, er rekna med i Mid-Atlantic-regionen. Maryland har namn etter den engelske dronninga Henrietta Maria. 

Maryland er den 9. minste staten etter flatevidd av dei 50 delstatane i USA, men den 19. folkerikaste og den 5. tettast folkesette. Den største byen er Baltimore og delstatshovudstaden er Annapolis.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Maryland» frå , den 5. februar 2013. 
 

Maryland
Delstatar i USA
Marasmus

Marasmus er ein barnesjukdom som kjem av alvorleg protein- og energimangel. 

Protein-energi-malnutrisjon
Kwashiorkor

Kwashiorkor er ein barnesjukdom som kjem av feilernæring med manglande proteininntak samstundes som energiinntaket er relativt godt.

Etymologi 
Lidinga fekk namnet kwashiorkor av Cicely Williams som omtalte han i eit brev publisert i lækjartidskriftet The Lancet i 1933. Ordet tok ho frå ga-folket i Ghana som snakkar eit kwa-språk, og det tyder noko slikt som «den som har blitt fortrengt». Dette viser til fortrenginga av eit diande barn når eit nytt barn kjem til verda. Det nyfødde barnet får die i staden for det eldre barnet, dette kan føra til underernæring som viser seg som kwashiorkor.

Årsak 
Frå morsmjølka får eit diande barn i seg viktige aminosyrer for vekst. Om kosten når barnet blir avvent har høgt innhald av stive og karbohydratar, men lite protein, kan det utvikla kwashiorkor. Dette kan henda om kosthaldet ein stad hovudsakleg inneheld stiverike grønsaker, eller om det er hungersnaud i området. Men utviklinga av sjukdommen er ikkje fullt ut kjend, og det finst truleg andre faktorar som fører til at ein får lidinga.

Symptom 
Eit barn som har kwashiorkor vil ha ein oppblesen mage, raudleg misfarga hår og avfarga hud. Fjeset til ungen ser lidande og bulldog-aktig ut.

Behandling 
Mange tilfelle av sjukdommen kan behandlast ved at ein tilfører protein og meir energi i kosten, men dette hjelper ikkje i alle tilfelle.

Utfall 
Kwashiorkor kan ha eit utfall der opptil 60 % døyr av han. Barn som overlever kan få hemma vekst og i ekstreme tilfelle få redusert mental utvikling.

Kjelder 
 Engelsk Wikipedia

Protein-energi-malnutrisjon
Kirkenes

Kirkenes (nordsamisk Girkonjárga, skoltesamisk K'eârggnjargg, finsk Kirkkoniemi) er ein by og administrasjonssenteret i Sør-Varanger kommune i Troms og Finnmark fylke. Byen ligg ved Bøkfjorden, om lag ei mil frå grensa til Russland. Han har rundt 3300 innbyggjarar (kjelde: SSB), ein del av dei russiske innflyttarar. Kirkenes fekk sin bystatus i 1998.

Barentssekretariatet, som har til oppgåve å skapa kulturelle, økonomiske og utdanningsmessige band i Barentsregionen, held til i Kirkenes. Ikkje langt frå byen ligg Garnisonen i Sør-Varanger.

Kirkenes er endepunkt for Europaveg 6, og vendepunkt for Hurtigruta.

Historie 
Kirkenes var ein av dei mest utbomba byane under den andre verdskrigen, berre Malta skal ha vore hardare ramma. Etter 320 luftåtak og over tusen alarmar stod 13 hus att. Byen vart frigjord av Den raude arméen 25. oktober 1944.

I 2019 vart 75-års dagen for frigjeringa av Kirkenes feira med ein seremoni på torget. Til stades var mellom anna den russiske utanriksministeren Sergej Lavrov, statsminister Erna Solberg, utanriksminister Ine Eriksen Søreide og kong Harald.

Kulturinstitusjonar 
 Grenselandmuseet
 Saviomuseet, som dreier seg om kunstnaren John Savio

Kjelder

Sjå òg
Fangeleirane til okkupasjonsmakta i Noreg under andre verdskrigen

Bakgrunnsstoff 
 Grenselandmuseet  

Geografi i Sør-Varanger
Byar i Troms og Finnmark
Hurtigruteanløp i Troms og Finnmark
Mehamn

Mehamn er ein tettstad og administrasjonssenter i Gamvik kommune, i Finnmark-området i Troms og Finnmark fylke, på den nordlegaste breiddegraden i Finnmark, «71 gradar nord». Staden har kortbaneflyplass og dagleg vitjing av Hurtigruta. Mehamn har .

Geografi i Gamvik
Hurtigruteanløp i Troms og Finnmark
Tettstader i Troms og Finnmark
Kommunesenter i Troms og Finnmark
Torvik

Torvik eller Torvika er eit namn med mange tydingar:

Stadnamnet Torvik eller Torvika 
Torvik er samansett av namnet åt guden Tor og vik og er nytta som stadnamn mange stader i Noreg.
 Torvik i Gjemnes er ei bygd i Gjemnes kommune på Nordmøre i Møre og Romsdal fylke.
 Torvika i Herøy på Sunnmøre er ei bygd med hurtigruteanløp i Herøy på Sunnmøre i Møre og Romsdal fylke.
 Torvik i Kristiansand (òg Torvika) er ein gard i Kristiansand kommune i Vest-Agder fylke.
 Torvik i Valle er ein støl i Valle kommune i Setesdalen i Aust-Agder.

Slektsnamnet Torvik 
Torvik er òg eit slektsnamn, og det er i overkant av 600 som har det per 2005.

Andre ord 
 TorVik er kortnamnet for Toronto Vinland Vikings, rollespelgruppe i Toronto.

Bakgrunnsstoff 

Norske stadnamn
Norske slektsnamn
Sandtorg

Sandtorg er ei bygd ved Tjeldsundet i Harstad kommune med ca 300 innbyggjarar. Viktigaste arbeidsstad er Rødskjær industriområde der SIVA driv produksjon av plastbåtar. Ved den over 220 år gamle handelsstaden ligg eit hotell og campingplass. Sandtorg grensar mot fylkesgrensa til Nordland i sør og nabobygda Haukebø i nord.

Sandtorg kommune 1926 - 1964 
Sandtorg var tidlegare eigen kommune med Harstad som administrasjonsstad. Kommunen grensa mot byskiljet i nord og fylkesgrensa til Nordland i sør. Han vart oppretta som eigen kommune i 1926, då han vart skilt ut frå Trondenes kommune. 1. januar 1964 vart kommunen slått saman med Harstad og Trondenes til den nye storkommunen Harstad.

Folketalsutvikling 
Folketalsutvikling for tidlegare Sandtorg kommune frå 1930 til 1964:

Sandtorg prestegjeld 
Sandtorg prestegjeld vart oppretta med eige sokneprestembete i 1956. Sandtorg kyrkje ligg i Sørvik, 20 km nordom bygda Sandborg.

Sandtorg bygdetun 
Sandtorg bygdetun ligg ved Sandtorg kyrkje i Sørvik. Bygdetunet er ei samling av lokale bygningar — dei eldste stammar frå 1700-talet.

Bakgrunnsstoff 
 Sandtorgsidene 

 
Busetnader i Harstad
Sandtorg kyrkje

Sandtorg kyrkje, ofte kalla Sørvik kyrkje, er ei langkyrkje i tre som ligg i Sørvika i Harstad kommune. Bygget var opphavleg eit bedehus i sveitserstil fleire år før det i 1932–1933 vart bygd om til kyrkje under leiing av arkitekt Sigurd Bjørhovde. Ho er soknekyrkje for Sandtorg kyrkjesokn i Trondenes prosti.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 
 
 Om Sandtorg kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
 
 

Kyrkjer i Harstad
Kyrkjer i Trondenes prosti
Norske kyrkjer frå 1933
Kulturminne i Harstad
Langkyrkjer i Nord-Hålogaland bispedømme
Sandtorg
Sørvik i Harstad

Sørvik er ei bygd i Harstad kommune. Sørvik grensar mot Halsebø i sør og Melvik i nord. Bygda har barne- og ungdomsskule, bensinstasjon og daglegvareforretning. Sandtorg kyrkje, vigsla i 1932, ligg i Sørvik. Fylkesveg 14 går via Storvatnet og bygda Storjorda til Straumen i Kvæfjord kommune.

Busetnader i Harstad
Sandtorg
Bygder i Troms og Finnmark
Ráisduottarháldi landskapsvernområde

Ráisduottarháldi landskapsvernområde er eit landskapsvernområde som ligg i Nordreisa kommune i Troms og Finnmark. Området vart oppretta i 1986 og er på 83 km². Landskapsvernområdet grensar opp mot Reisa nasjonalpark.

Geografi i Nordreisa
Landskapsvernområde i Noreg
Verneområde i Troms og Finnmark
Verneområde oppretta i 1986
Kilbotn

Kilbotn er ei bygd i Harstad kommune. Ho ligg sørom Harstad sentrum langs Tjeldsundet — nord for Nordvik og sør for Breivik.

Bygda er særleg kjend for senkinga den 4. mai 1945 av depot- og hotellskipet MS «Black Watch» som vart brukt av den tyske okkupasjonsmakta under Andre verdskrigen.

Bakgrunnsstoff 
 http://www.kilbotn.com/

Busetnader i Harstad
Bygder i Troms og Finnmark
-11

År 11 f.Kr. var i Romarriket kjend som året då Tubero og Maximus var konsular, eller 743 ab urbe condita.

Hendingar 
Romarriket:
 Drusus trengde lengre inn i Germania og sigra over sugambristammen. På veg tilbake frå felttoget blei dei romerske styrkane angripne ved Arbalo, men stod imot åtaket.
 Tiberius slo ned opprør i Pannonia og Dalmatia.
 Julia dotter av keisar Augustus og enkje etter Marcus Vipsanius Agrippa, gifta seg etter ordre frå faren med Tiberius, som var blitt tvinga til å skilja seg frå Vipsania Agrippina.

Døde 
 Octavia den yngre, syster til keisar Augustus.

Bakgrunnsstoff
-12



Hendingar 
 Halleys komet kryssa jordbanen.
 Kvirinius blei utnemnd til romersk konsul
 Yuezhiar kom inn i India og grunnla Kushanriket (uviss dato)

Fødde

Døde 
 Azes II av det indoskytiske riket 
 Marcus Vipsanius Agrippa, romersk statsmann og general
 Ptomelaios Philadelphus, yngste son til Marcus Antonius og Kleopatra VII av Egypt
-13



Hendingar 
 Den romerske generalen Drusus bygde castrum Moguntiacum, dagens Mainz i Tyskland.

Fødde

Døde
-14



Hendingar 
 Den tyske byen Augsburg blei grunnlagd som Augusta Vindelicorum av keisar Augustus
 Nordlege Iberia blei erobra av romarane

Fødde 
 Agrippina den eldre, dotter av Marcus Vipsanius Agrippa og Julia Caesaris (uviss dato)

Døde
-15



Hendingar 
 Wien blei ein grenseby som verna Romarriket mot germanarstammar i nord. Heile Donau blei grenseelv.

Fødde 
 Germanicus, romersk general

Døde 
 Lucius Munatius Plancus, romersk konsul 
 Sextus Propertius, romersk diktar (eller 16 f.Kr.)
-16



Hendingar 
 Noricum (dagens Austerrike) blei erobra og gjort til ein romersk provins.
 Omorganisering av dei germanske provinsane til Romarriket. Trier blei ny hovudstad.

Fødde

Døde 
 Sextus Propertius, romersk diktar (eller 15 f.Kr.)
-17



Hendingar

Fødde 
 Arminius, germansk hovding som overvann romarane under Slaget i Teutoburgarskogen

Døde
-18



Hendingar 
 Kongeriket Baekje i Korea blei grunnlagd av Onjo (tradisjonell dato).
 Lex Julia blei vedteken. Loven skulle oppfordra til fleire ungefødslar og minka dei som levde i sølibat.

Fødde

Døde
-19



Hendingar 
 Herodes den store byrja utvidinga av Tempelet i Jerusalem (eller 20 f.Kr.)

Fødde

Døde 
 Virgil, romersk diktar
 Albius Tibullus, romersk diktar
-20



Hendingar 
 * Herodes den store byrja utvidinga av Tempelet i Jerusalem (eller 19 f.Kr.)

Fødde 
 Gaius Cæsar, barnebar av keisar Augustus

Døde
-21



Hendingar 
 
 Keisar Agrippa bannlyste egyptiske kultreligionar frå Roma
 Marcus Vipsanius Agrippa skilde seg frå Claudia Marcella for å gifta seg med Julia Cæsaris, dotter til keisar Augustus. Claudia Marcella gifta seg med Iullus Antonius.
-22



Hendingar 
 Gaius Petronius Pontius Nigrinus, romersk guvernør av Egypt, marsjerte med troppar langs Nilen og raserte den nubiske hovudstaden Napata.

Fødde

Døde
-23



Hendingar 
 Imperator Cæsar Augustus blei romersk konsul for ellevte gong, no saman med Aulus Terentius Varro Murena.
 Nubiarane under leiing av dronning Amanirenas gjekk til åtak mot den romerske provinsen Egypt.
 Vitruvius blei ferdig med bokverket De Architectura, det første kjende verket om arkitektur.
 Herodes den store let bygga eit slott og borga Herodion i Judea.
 Ma'nu III Saphul blei herskar av Osroene.

Fødde

Døde
-24



Hendingar 
 Imperator Cæsar Augustus blei romersk konsul for tiande gong, no saman med Gaius Norbanus Flaccus.

Fødde

Døde 
 Geografen Strabo
-25



Hendingar 
 Grunnlegginga av Emerita Augusta (Mérida i Spania).
 Bygginga av tempelet til Neptun i Circus Flaminius.
 Imperator Cæsar Augustus blei romersk konsul for niande gong, no saman med Marcus Junius Silanus.

Fødde

Døde
-26



Hendingar 
 Imperator Cæsar Augustus blei romersk konsul for åttande gong, saman med Titus Statilius Taurus som var konsul for andre gong.
 Cleopatra Selene gifta seg med Juba II av Numidia. Som bryllaupspresang gjorde Augustus henne til dronning av Mauretania.

 Andhradynastiet tok makta frå Kanvadynastiet i aust-India.

Fødde

Døde
-27



Hendingar 
 16. januar: Octavian fekk tittelen Augustus av det romerske senatet. Han tok imot æra etter å ha sag nei til tittelen Romanus. I ettertid er han kjend som Augustus av Romarriket.
 Augustus blei romersk konsul for sjuande gong, saman med Marcus Vipsanius Agrippa, som var konsul for tredje gong.

Fødde

Døde 
 Marcus Terentius Varro, romersk forfattar og statsmann
-28



Hendingar 
 Gaius Julius Cæsar Octavianus blei romersk konsul for sjette gong, saman med Marcus Vipsanius Agrippa, som var konsul for annan gong.
 Kinesiske astronomar gjorde den første nedskrivne observajsonen av solflekkar.
 Claudia Marcella den eldre, niesa til Augusutus, blei gift med Marcus Vipsanius Agrippa for å styrka ein politisk allianse.
 Romarane erobra Dardania.

Fødde

Døde 
 Mariamme, kona til Herodes den store, avretta (eller 29 f.Kr.)
-29



Hendingar 
 1. mars: Horats skreiv odet Occidit Daci Cotisonis agmen
 Gaius Julius Cæsar Octavianus blei romersk konsul for femte gong, saman med Sextus Appuleius.
 Vergil tok til å skriva Æneiden.
 Abgar III blei konge av Osroene.
 Keisar Suinin kom til makta i Japan (tradisjonell dato).

Fødde

Døde 
 Mariamme, kona til Herodes den store, avretta (eller 28 f.Kr.)
-30



Hendingar 
 1. august: Den romerske generalen Octavian, seinare kjend som Augustus av Romarriket, erobra Alexandria. Egypt var offisielt del av den romerske republikken.
 Med sjølvmordet til Kleopatra VII av Egypt og avrettinga av Ptolemaios XV Cæsarion var det siste gammalegyptiske dynastiet over.
 Octavian blei romersk konsul for fjerde gong, saman med Marcus Licinius Crassus.

Fødde

Døde 
 Marcus Antonius, romersk politikar og general (sjølvmord)
 12. august: Farao Kleopatra VII av Egypt (sjølvmord)
 August: Farao Ptolemaios XV av Egypt (avretta)
-31



Hendingar 

 1. januar: Octavianus, seinare Augustus av Romarriket, blei romersk konsul for tredje gong, saman med Marcus Valerius Messalla Corvinus.
 2. september: Octavianus og admiral Agrippa slo styrkane til Marcus Antonius og Kleopatra under slaget ved Actium ved kysten av Hellas. Datoen blir sett på som byrjinga på det romerske keisarriket.
 Festninga Masada i Judea blei fullført.
-32



Hendingar 
 1. januar: Gnæus Domitius Ahenobarbus og Gaius Sosius blei romerske konsular.
 Juli: Det romerske senatet erklærte krige mot Marcus Antonius og Kleopatra av Egypt. 
Octavian Cæsar blei utropt til dux.

Fødde

Døde
-33



Hendingar 
 Keisar Cheng av Han arva trona i det kinesiske Han-dynastiet.
 Octavianus blei romersk konsul for annan gong, saman med Lucius Volcacius Tullus.

Døde 
 Tiberius Nero, far til Tiberius av Romarriket 
 Keisar Yuan av Han
-34



Hendingar 
 Marcus Antonius blei romersk konsul for andre gong, saman med Lucius Scribonius Libo, som då han døydde blei erstatta av Æmilius Lepidus Paullus seinare det året.
 Haust: Marcus Antonius delte dei austre kongerika mellom ungane sine med Kleopatra VII av Egypt: Alexander Helios, Kleopatra Selene og Ptolemaios Philadelphus.

Fødde

Døde 
 Lucius Scribonius Libo, romersk konsul
 Sallust, romersk historikar
-35



Hendingar 
 Illyria blei ein romersk provins.
 Gaius Julius Cæsar Octavianus gjekk til åtak på Pannonia og okkuperte Siscia (Sisak). Landet blei ikkje heilt underlagt Romarriket før i år 9 f.Kr.

Fødde

Døde 
 Aristobulus III av Judea (drukna)
-36



Hendingar 
 Opprøraren Sextus Pompeius blei slått av romerske styrkar leidde av Marcus Vipsanius Agrippa i slaget ved Naucholus.

Fødde 
 Vipsania Agrippina, dotter av Marcus Vipsanius Agrippa, gifte med Tiberius av Romarriket
 Ptomelaios Philadelphus, son av Markus Antonius og Kleopatra VII av Egypt

Døde
-37



Hendingar 
 Kongedømet Goguryeo i Korea blei grunnlagd av segnherskaren Dongmyeong (tradisjonell dato).
 Romerske styrke tok Jerusalem frå partarane. Herodes den store blei konge av Judea,
Jonathan Aristobulus III blei høgsteprest.

Fødde

Døde
-38



Hendingar 
 Marcus Antonius, Octavianus og Lepidus skreiv under på ein avtale som forlenga det andre triumviratet til 33 f.Kr.

Fødde 
 Nero Claudius Drusus, framtidig steson av keisar Augustus

Døde
-39



Hendingar 
 Etter avtale med romarane slo ubiane seg ned ved Rhinen. Busetjinga deira, Oppidum Ubiorum, skulle seinare bli til Köln.

Fødde 
 Julia Cæsaris (Julia den eldre), dotter av keisar Augustus

Døde
-40



Hendingar 
 Partarane erobra Jerusalem.

Fødde 
 Kleopatra Selene og Alexander Helios, tvillingane til Kleopatra VII av Egypt og Marcus Antonius.

Døde 
 Fulvia, romersk maktkvinne, gift med Publius Clodius Pulcher, Gaius Scribonius Curio og Marcus Antonius
-41



Hendingar 
 Lucius Antonius, bror til Marcus Antonius, og kona Fulvia blei overvunne av Octavian i slaget ved Perugia.

Fødde

Døde 
 Arsinoe IV av Egypt, syster til Kleopatra VII av Egypt
-42



Hendingar

Fødde 
 16. november: Tiberius av Romarriket

Døde
-43

År 43 f.Kr./fvt. var anten eit normalår som byrja på ein sundag, måndag eller tysdag, eller eit skotår som byrja på ein sundag eller måndag, i den julianske kalenderen.

Hendingar 
 Lugdunum (no Lyon i Frankrike) blei grunnlagd av Lucius Munatius Plancus.

Fødde 
 20. mars: Publius Ovidius Naso, kjend som Ovid, romersk diktar
 Iotapa, prinsesse av Media Atropatene (dotter av Artavasdes I)
 Iullus Antonius, romersk konsul

Døde 
 22. april: Gaius Vibius Pansa, romersk konsul og general (drepen i slag)
 7. desember: Cicero, romersk politikar og forfattar (drepen)
-45



Hendingar 
 1. januar: Julius Cæsar innførte den julianske kalenderen
 17. mars: Julius Cæsar slo Gnaeus Pompeius i slaget ved Munda i sin siste militærsiger.

Fødde 
 Wang Mang, kinesisk tronranar og grunnleggjar av Xin-dynastiet

Døde 
 17. mars: Titus Labienus i slaget ved Munda 
 17. mars: Gnaeus Pompeius, avretta etter slaget ved Munda
-46



Hendingar 
 6. februar: Julius Cæsar overvann hæren av Pompeius-tilhengjarar ved Thapsus.

Fødde

Døde 
 Vercingetorix, gallisk hovding
-47



Hendingar 
 Februar: Den romerske generalen Julius Cæsar og farao Kleopatra VII av Egypt vann over styrkane til motfaraoen Arsinoe IV av Egypt i slaget på Nilen.

Fødde 
 23. juni: Prins Cæsarion, seinare farao Ptolemaios XV av Egypt

Døde 
 13. januar: Farao Ptolemaios XIII av Egypt (drukna i Nilen)
-48



Hendingar 
 10. juli: Julius Cæsar kom såvidt unna eit katastrofalt nederlag for Pompeius i Makedonia.
 9. august: Julius Cæsar nedkjempa Pompieus for godt i slaget ved Fasalos. Pompeius flykta til Egypt.
 Julius Cæsar blei nemnd til romersk konsul for ein femårsperiode.
 Tempelet til gudinna Bellona på Kapitolinarhøgden utanfor Roma brann ned til grunnen.

Fødde

Døde
-49



Hendingar 
 10. januar: Julius Cæsar tok hæren sin over elva Rubicon, som skilde hans styreområde frå det til det romerske senatet, og starta ein borgarkrig.
 24. august: Gaius Curio, generalen til Cæsar, blei overvunnen i Nord-Afrika av Popmpeius sine folk, leia av Attius Varus og Juba av Numidia. Han tok seinare livet sitt.

Fødde

Døde 
 Keisar Xuan av Han
-50



Hendingar 
 Det romerske senatet bad Julius Cæsar om å gje opp styrkane sin, men han nekta.

Fødde

Døde
-51



Hendingar 
 Farao Ptolemaios XII av Egypt døydde og blei etterfølgd av den eldste dottera si, Kleopatra VII av Egypt, og den yngre broren hennar Ptolemaios XIII av Egypt.

Fødde

Døde
-52



Hendingar 
 Gallarkrigane tok slutt då romarane under Julius Cæsar slo gallarane under Vercingetorix i slaget ved Alesia.

Fødde 
 Den framtidige kong Juba II av Numidia.

Døde
-53



Hendingar 
 Krig mellom Romar- og Persarriket:
 Slaget ved Carrhae. Persarhæren leidd av Surena vann over romarane og drap kommandanten Marcus Licinius Crassus.
 Dei romerske gallarkrigane:
 Julius Cæsar slo ned eit opprør leia av Ambiorix nær Sabis.
 Averniarhovdingen Vercingetorix leia eit nytt opprør mot Cæsar.
 Artavasdes II blei herskar i Armenia

Fødde 
 Yang Xiong (Yangzi), kinesisk tenkjar

Døde 
 Marcus Licinius Crassus, romersk general og politikar
-54

54 f.Kr. var eit år i den før-julianske romerske kalenderen. I den romerske samtida var det kjend som «året då Appius og Ahenobarbus var konsular», eller sjeldnare, år 700 Ab urbe condita ('frå byen blei bygd').

Hendingar 
 Gallarkrigane: 
 Juli. Julius Cæsar utførte sitt andre hærtog til Britannia. Høvdingen Cassivellaunus sa seg underdanig og Mandubracius blei innsett som vennlegsinna konge.
 Vinteren. Ambiorix gjorde opprør i Gallia. Cæsar sine offiserar Lucius Aurunculeius Cotta og Quintus Titurius Sabinus blei overfalne i Eburones og drepne med nesten heile styrkane sine.
 Pompeius bygde det første permanente teateret i Roma.
 Det første triumviratet byrja gå i oppløysing då Julia, dotter av Julius Caesar og gift med Pompeius, døydde i barsel.

Fødde 
 Seneca den eldre, romersk forfattar (omtrentleg dato)
 Tibullus, romersk diktar (omtrentleg dato)

Døde 
 Catullus, romersk diktar (57 f.Kr. også mogleg)
 Huo Chengjun, keisarinne i det kinesiske Handynastiet
 Aurelia Cotta, mor til Julius Cæsar
 Julia, dotter av Cæsar, i barsel
 Lucius Valerius Flaccus, romersk praetor
 Mithridates III, konge av Partia
-55

55 f.Kr. var eit år i det første hundreåret f.Kr. I den romerske kalenderen var det rekna som året Crassus og Pompeius var konsular, eller som 699 ab urbe condita.

Hendingar 
 Julius Cæsar leidde den første romerske invasjonen av Storbritannia, men måtte forlata øya på grunn av dårleg vêr og opprør i Gallia.
 Romerske soldatar bygde ei trebru over Rhinen.
 Ptolemaios XII av Egypt avsette og avretta dotter si, Berenike.
 Marcus Antonius erobra Pelusium i Egypt.

Fødde

Døde 
 Berenike IV av Egypt, avretta
 Lucretius
-56

År 56 f.Kr. var eit år i det  første hundreåret f. Kr. I samtida i Romarriket var det kjend som året då Lentulus og Philippus var konsular (eller sjeldnare som 698 ab urbe condita).

Hendingar 
 Gallarkrigane. Brutus som kjempa for Julius Cæsar nedkjempa gallarstammen veneti i dagens Bretagne. Etter å ha tapt dei fleste skipa sine i Slaget ved Morhiban blei gallarane drepne eller selde som slavar.

Fødde

Døde
-59



Hendingar

Fødde 
 Titus Livius, romersk historikar (eller 64 f.Kr.)

Døde
-60



Hendingar 
 Julius Cæsar slo ned eit opprør og erobra heile Lusitania for Romarriket.
 Det første triumviratet, ein uoffisiell politisk allianse mellom Julius Cæsar, Marcus Licinius Crassus og Gnaeus Pompeius Magnus, blei skapt.

 Han-dyanstiet grunnla Protektoratet av dei vestre regionane, ei militær stilling for å halda kontroll over dei vestre regionane (stort sett tilsvarande dagens Xinjiang bortsett frå Dzungaria).

Fødde 
 Ptolemaios XIV av Egypt (eller 59 f.Kr.)

Døde
-61



Hendingar

Fødde 
 Prins Ptolemaios av Egypt, seinare farao Ptolemaios XIII av Egypt (eller 62 f.Kr.)

Døde
-62



Hendingar 
 Ein mann forkledd som kvinne lurte seg inn på feiringa av gudinna Bona Dea, der berre kvinner hadde tilgang. Målet skal ha vore å forføra vertinna for feiringa, Pompeia, kona til den dåverande romerske statspresten og seinare keisaren Julius Cæsar. Cæsar skilde seg frå kona med grunngjevinga «kona mi bør ikkje ein gong vera under mistanke».

Fødde 
 Prins Ptolemaios av Egypt, seinare farao Ptolemaios XIII av Egypt (eller 61 f.Kr.)

Døde 
 Lucius Sergius Catilina, romersk statsmann, i slaget ved Pistoria.
-63



Hendingar 
  Romarriket annekterte Judea. Hasmonear-dynastiet tok slutt på grunn av rivalisering mellom brørne Aristobulos II av Judea og Hyrkanos II av Judea der båe desse bad Roma om å gripe inn og hjelpe dei å taka makta. Roma rykte inn og tok full kontroll over heile nasjonen. Tolv tusen jødar vart massakrerte da romarane gjekk inn i Jerusalem. Prestane i Tempelet i Jerusalem vart drepne endatil ved altaret.

Fødde

Døde 
 
Den avsette Mitridates VI av Pontos tok livet av seg etter å ha flykta til Krimhalvøya.
-64



Hendingar 
Pompeius erobra kongerika Pontos og Selevkideriket for Romarriket.
 Antiokos XIII Asiatikos, ofte rekna som den siste kongen av Selevkideriket, blei avsett og seinare drepen.

Fødde 
 Titus Livius, romersk historikar (eller 59 f.Kr.)

Døde 
  Antiokos XIII Asiatikos, selevkidekonge
-65



Hendingar

Fødde 
8. desember: Horats, romersk diktar

Døde
-66



Hendingar 
 Pompeius nedkjempa Mitridates VI av Pontos i slaget ved Lycus, som blei avgjerande i Den tredje mitridateskrigen.

Fødde

Døde 
 

Artiklar utan brødtekst
-67



Hendingar 
 Øvstepresten Johannes Hyrkanos II blei konge av Judea etter at mor hans Salome Aleksandra døydde.

Fødde

Døde 
 Salome Aleksandra, dronning av Judea
-68



Hendingar 
 6. oktober: Lucius Lucullus sigra over Tigranes II av Armenia i slaget ved Artaxata under Den tredje mitridateskrigen.

Fødde

Døde
-69



Hendingar 
 Julius Cæsar blei vald til kvestor av Folkeforsamlinga i Roma.

Fødde

Døde