alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Creach Bheinn

Creach Bheinn er eit fjell i Ardgour-området vest i Skottland. Det er mindre bratt og ikkje så mykje vitja som naboen i nord, Garbh Bheinn, men utsynet mot sør og vest er open og omfattande. 

Fjellet har ei høgd på 853 meter over havet.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Creach Bheinn» frå ,  den 29. juni 2011. 
 oppgav desse kjeldene: 
 The Corbetts and Other Scottish Hills, (SMC Guide) ISBN 0-907521-29-0.
 

Fjell og åsar i Highland
Creag Meagaidh

Creag Meagaidh er eit fjell på nordsida av Glen Spean i Skottland. Det er eit kompleks fjell og har eit flatt platå på toppen med fem ryggar som strekkjer seg ut i forskjellige retningar. Fjellet er mest kjend for klippene kring dalbotnen Coire Ardair på nordaustsida. 

Creag Meagaidh har status som både Special Protection Area og nasjonalt naturreservat. Fjellet har ei høgd på 1128 meter over havet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Creag Meagaidh» frå ,  den 29. juni 2011.  
 

Fjell og åsar i Highland
Nasjonale naturreservat i Skottland
Site of Special Scientific Interest i Skottland
Verneområde i Highland
Creag Mhòr

Creag Mhòr er eit fjell i Skottland som ligg mellom den gamle hjorteskogen Forest of Mamlorn, 10 km nordaust for Tyndrum på grensa mellom Perth and Kinross og Stirling.

Creag Mhòr har ei høgd på 1047 meter over havet og har status som Munro og Marilyn.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Creag Mhòr» frå ,  den 29. juni 2011. 
 oppgav desse kjeldene: The Munros, Scottish Mountaineering Trust, 1986, Donald Bennett (Editor) ISBN 0-0907521-13-4
 

Fjell og åsar i Highland
Creise

Creise er eit fjell i Skottland som ligg i austenden av Glen Coe i Skottland, 26 km søraust for Fort William i Highland. Fjellet vart tidlegare kalla Clach Leathad. 

Fjellet har ei høgd på 1100 meter over havet.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Creise» frå ,  den 29. juni 2011. 
 oppgav desse kjeldene: 
 The Munros, Donald Bennett et al.: Scottish Mountaineering Trust: ISBN 0-907521-13-4

Bakgrunnsstoff

Fjell og åsar i Highland
Cribyn

Cribyn er eit fjell i Brecon Beacons i Wales. Det har ei høgd på 795 meter over havet.

Toppen ligg på ein rygg som strekkjer seg frå Talybont-reservoaret i aust til vegen A470.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Cribyn» frå ,  den 29. juni 2011.  
 

Brecon Beacons
Fjell og åsar i Powys
Fjell og åsar i Sør-Wales
Crompton Moor

Crompton Moor (tidlegare kalla High Moor) er eit lyngheiområdet i South Pennines i Nordvest-England. Det ligg langs den nordlege utkanten av Shaw and Crompton i Oldham i Stor-Manchester. 

Det når ei høgd på 391 meter over havet på det høgaste ved Crow Knowl.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Crompton Moor» frå ,  den 29. juni 2011. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

Fjell og åsar i Stor-Manchester
Fjell og åsar i Penninane
Cross Fell

Cross Fell er det høgaste punktet i Penninane i Nord-England og det høgaste punktet i England utanfor Lake District. 

Toppen har ei høgd på 893 meter over havet og er eit steinete platå.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Cross Fell» frå ,  den 29. juni 2011.

Bakgrunnsstoff

Fjell og åsar i Penninane
Fjell og åsar i Cumbria
Cruach Ardrain

Cruach Ardrain er eit fjell sør i Dei skotske høglanda i Stirling, 5 km søraust for Crianlarich.

Fjellet har ei høgd på 1046 meter over havet.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Cruach Ardrain» frå ,  den 29. juni 2011. 
 oppgav desse kjeldene: The Munros, Scottish Mountaineering Trust, 1986, Donald Bennett (Editor) ISBN 0-0907521-13-4
 

Fjell og åsar i Highland
Cuillin

Cuillin (Skotsk-gælisk An Cuilthionn eller An Cuiltheann) er ei fjellkjede på Isle of Skye i Skottland. Cuillin vert òg kalla Black Cuillin for å skilje dei frå Red Hills på andre sida av Glen Sligachan. Red Hills er lågare, men ofte rekna som ein del av Cuillin. 

Det høgaste punktet i Cuillin og på Isle of Skye er Sgurr Alasdair i Black Cuillin med 992 meter over havet.

Store toppar

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Cuillin» frå ,  den 29. juni 2011. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 

Fjell og åsar på Skye
Vulkanar i Skottland
Utdøydde vulkanar
Fjellkjeder i Skottland
Cùl Mòr

Cùl Mòr er eit fjell med to toppar heilt nordvest i Skottland. Fjellet er det høgaste punktet i Inverpolly. Fjellet har ei høgd på 849 meter over havet.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Cùl Mòr» frå ,  den 29. juni 2011. 
 oppgav desse kjeldene: 
 The Corbetts and Other Scottish Hills, (SMC Guide) ISBN 0-907521-29-0
 

Fjell og åsar i Highland
Cyrniau Nod

Cyrniau Nod er eit fjell nordaust i Wales. Det er det minste av to fjell som utgjer Berwynfjella. Det andre er Cadair Berwyn. Grensa til Snowdonia nasjonalpark går over toppen. Fjellet har ei høgd på 667 meter over havet.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Cyrniau Nod» frå ,  den 29. juni 2011.  
 

Snowdonia
Fjell og åsar i Nord-Wales
Dartmoor

Dartmoor er ein nasjonalpark i Devon i England, med eit areal på 953 km².

Området består av myrlandskap med fleire hundre granittoppar, kjent som tors. Det høgaste punktet er High Willhays, 621 moh. Det er svært mange fornminne i området.

Delar av Dartmoor har vorte brukt som militær skytebane i meir enn 200 år. Resten er ope for fri ferdsel, og området tiltrekker mange turistar.

Nasjonalparken blir styrt av eit National Park Authority med 26 medlemmar.

Dartmoor var med i fjernsynsserien Seven Natural Wonders som det fremste av dei sju i det sørvestlege England.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dartmoor» frå ,  den 29. juni 2011.

Bakgrunnsstoff

Åsar i Devon
Nasjonalparkar i England
Verneområde oppretta i 1951
Markazi

Markazi (persisk استان مرکزی, Ostān-e Markazi), i mellomalderen Iraq-i Ajam og i nyare tid Arak, er ein av 31 provinsar i Iran. Ordet  markazi tyder «sentral» på persisk. I 2014 vart han plassert i Region 4.

Markazi ligg vest i Iran og provinshovudstaden er Arak. Innbyggjartalet er estimert til 1,41 millionar i 2011. Grensene provinsen har i dag vart fastsett i 1977, då provinsen vart delt inn i dagens Markazi og Teheran-provinsen, medan delar vart annekterte av Esfahan, Semnan-provinsen og Zanjan.

Dei største byane i provinsen er Saveh, Arak, Mahallat, Zarandiyeh, Khomein, Delijan, Tafresh, Ashtian, Shazand (tidlegare kalla Sarband) og Farahan

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Markazi» frå , og «Markazi» frå  den 29. juni 2011.

Bakgrunnsstoff 

Provinsar i Iran
Ekerö kommun

Ekerö kommun er ein kommune i Stockholms län i Sverige, samansett av 140 øyar i innsjøen Mälaren vest, sør og nord for Stockholm.  Mellom dei største øyane er Ekerön, Färingsö, Lovön, Adelsö (med Hovgården med førhistoriske gravfelt, tingplass, runestein, der det er gjort over 3000 arkeologiske funn), Björkö (der handelsstaden Birka låg i vikingtida), Helgö (med ein handelsplass og busetnad som var forløpar til Birka) og Munsö.  Kommunen har 25500 innbuarar.

Kommunesenteret (centralort) er tettstaden Ekerö på Ekerön.

 
Kommunar i Stockholms län
Björkö i Mälaren

Björkö er ei øy i Södra Björkfjärden i innsjøen Mälaren i Sverige. Øya, som høyrer til Ekerö kommun, er vidgjeten av di handelsstaden Birka låg her i vikingtida. Restane etter denne handelsstaden er rekna som eit av Sveriges viktigaste fornminne, og eit av det svenske Riksantikvarieämbetets høgst prioriterte og funnrike arkeologiske utgravingsområde.

Björkö er i dag om lag 4 x 1,5 kilometer stor, men var i vikingtida monaleg mindre. I tidlegare tider var Mälaren ei vik av Austersjøen, og vatnet kring øya stod mykje høgare. Landhevinga etter siste istida har vore på om lag fem meter, og har gjort Mälaren til den innsjøen den er i dag, med den fylgja at strandlina kring øya har drege seg ned på lågare nivå. Den søndre luten av Björkö, som før hadde vore ei eiga øy, er no vorte ein del Björkö. På det høgste punktet, Ingaberget, finst det gravhaugar frå bronsealderen.

På den nordre luten av dagens Björkö finst ein stor mengd konstruksjonar og restar frå vikingtida, særleg gravhaugar som det har vore gjort mange funn i. På eit etter måten høgt berg ligg det restar etter ein borg kvar det i 1834 vart sett opp ein stor steinkross som er synleg på lang lei, Ansgarkorset, med referanse til biskop Ansgars ferd til Birka. På det området her som i vår tid vert kalla Svarta jorden, låg handelsstaden Birka.

På søraustsida av øya ligg Ansgarskapellet frå 1930 til minne om biskop Ansgars Birka-ferder. Kapellet er bygd i raud sandstein. Attmed kapellet ligg den lille grenda Björkö by, som kan vere ein like gamal busetnad som handelsstaden Birka, men som no berre er to bondegardar.

Øyar i Mälaren
Arkeologiske funn i Sverige
Perlefloda

Perleelva, Perlefloda eller Zhujiang ( 珠江, pinyin: Zhū Jiāng, ev. Yue Jiang) er den tredje lengste elva i Kina når ein reknar med den lengste kjeldeelva, Xijiang. Ho er 2 197 km lang, einast Chang Jiang og Huang He er lengre. Ho har nest størst vassføring, Chang Jiang er mykje større. Perlefloda renn ut i Sørkinahavet mellom Hongkong og Macao.

Namnet på elva er etter ei øy i elva, 'sjøperleøya' (Haizhu). I dag er denne øya del av elvebreidda sør for sentrum av storbyen Guangzhou, etter som elveløpet har flytta seg. Den øvste delen av elva vert ofte kalla Nanpan, med sideelvar frå nord, Beipan og deretter Hongshui He. Hongshui He har størst fallhøgde og dei største vasskraftverka.

Nær utløpet av Perlefloda renn tre store elvar; Xijiang, Bei Jiang og Dong Jiang ut i Perlefloda. Elva sitt nedslagsfelt omfattar det aller meste av provinsane Guangdong, Guangxi, Yunnan og Guizhou, og delar av Hunan og Jiangxi. Heile nedslagsfeltet er i kring 409 480 km².

Perleflodens nedre løp og delta er eit av dei mest dynamiske økonomiske områda i Kina. Her kom Folkerepublikken Kinas to første sær-økonomiske soner, byane Shenzhen og Zhuhai, Desse frisonene vart sidan utvida til andre millionbyar som Guangzhou, Foshan og Dongguan, og dei to tidlegare koloniane Hongkong og Macao. Seg i mellom dannar desse og andre store byar eit nesten samanhengande bymessig befolkningsbelte med svært fruktbart jordbruk og omfattande industri.

Vasskraft 
Mange store anlegg for utnytting av vasskraft har vorte bygt, særleg i sideelvane i vest og nord. Dei største kraftverka ligg heilt vest i vassdraget, i fjellområda rundt sideelva Hongshui He. Lengre nede i elveløpet er det bygt ein del pumpekraftverk.

Sideelvar
 Bei (北江)
 Dong (东江)
 Xi (西江)
 Yu (鬱江)
 Yong (邕江）
 Zuo (左江)
 You (右江)
 Xun (浔江）
 Qiang (黔江)
 Liu (柳江)
 Rong（融江）
 Hongshui (红水河）
 Beipan (北盘江)
 Nanpan (南盘江)
 Ba (灞水 or 灞河)
 Gui (桂江)
 Li (漓江)

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «Perlefloda» frå , den 29. juni 2011. 
 

Elvar i Kina
Guangdong
Elvar i Guangxi
Vladimir Oravsky

Vladimir Oravsky () er ein svensk forfattar, manusforfattar, omsetjar og iscenesetjar fødd i Bratislava. Han skriv og iscenesett òg under andre namn, som Vlado Oravsky, Vladimir Aurum Oravsky, Vladimir Aurum och Zlata Ibrahimovic.

Oravsky er forfattar av barne- og ungdomsbøker, teaterstykke og filmmanuskript. Han skriv ofte saman med medarbeidarar; og har samarbeidd med mellom andre danskane Kurt Peter Larsen, Lars von Trier og Jakob Stegelmann, og  svenskane Daniel Malmén og Michael Segerström.

Oravsky har sett i scene og produsert om lag ti teaterstykke og fleire opplysings- og reklamefilmar og musikkvideo. Han har òg teke del i nasjonale og internasjonale juryar på det kunstnariske feltet, og skriv i fleire skandinaviske aviser og tidsskrift.

Før Oravsky vart heiltidsforfattar, livberga han seg med ymse arbeid i Sverige, Danmark, Sveits, Thailand og Sambandsstatane.

Bibliografi
 1983 Film 1983: årets bedste
 1984 Film 84: film årbogen 1984
 1984 I skuggornas hetta
 1985 Ånden i biostaden
 1985 Lykkens ost 
 1988 Lad dem flyve! 
 1988 Öya, en flicka liten som ett busfrö
 1989 Öya växer till sig
 1988 Hämnd och Försoning
 1989 Herman och Tusse
 1989 Herman och stjärnorna
 1989 Harry - en bussig buss
 1993 Sneglefart - og andre
 2000 Den lyckliga ockupationen: Vladimir Oravskys sensuella recept från naturens eget kök och en läsebok för alla åldrar och många smakriktningar om honom själv och om invandrade och inhemska människor och djur
 2002 Lathund för ambitiösa katter. Del 1: Metamorfoser enligt Ovidius, Kafka och Oravsky
 2002 Kulturen bakom kulturen
 2002 Lathund för ambitiösa katter. Del 2: Rhapsody in blue and yellow för blågula och rödgröna katters ett till flera in- och utandningsorgan
 2004 Dumma byxa ut och gå när man nappar på en tå
 2004 Marie Antoinette: The Movie
 2004 Zlata Ibrahimovics dagbok
 2006 Van Astrid tot Lindgren
 2006 Flykten under jorden: jämte flera gruvsamma och nöjsamma tragedier och komedier
 2006 AAAHR!!! / ÄÄÄHR!!! 
 2007 Det rena landet : en berättelse om våldtäkt
 2007 På väg : Berättelser av Zlata Ibrahimovic
 2007 Visit av Ole Schwander
 2007 Zlata Ibrahimovics dagbog
 2007 Axel och Toine
 2008 Utbrytarkungens knep eller Hur jag slutade ängslas och lärde mig älska Sverige : om de som flydde Warszawapaktens ockupation av Tjeckoslovakien 1968, med deras egna ord och bilder
 2008 Till dig jag vänder åter- : en naken kostymroman
 2008 The Rocky Horror Prostata Show
 2008 Friheten i kulturen : reflexioner kring tystnad och repression inom kulturetablissemanget
 2008 Bergman och Jane : en nekrokomisk spöksonat i en akt
 2009 Den störda utflykten
 2009 Von Astrid zu Lindgren : biografischer Roman
 2009 Od Astrid do Lindgren : powieść biograficzna
 2010 Zu Dir komme ich immer wieder : ein Kostümroman ohne Kleider
 2011 Skatten i skogen : en k-märkt deckarparodi

Svenske forfattarar
Svenske regissørar
Xijiang

Xijiang er den vestlege tilførsleelva til Perlefloda i provinsen Guangdong i det sørlege Kina. Xijiang er 1 930 km lang og seglbar over lange strekningar. Ho er den lengste av bielvane til Perlefloda, og hennar lengde vert rekna inn i Perleflodas totale lengde på 2 193 km.

Langs Xijiang ligg mellom anna byane Wuzhou i provinsen Guangxi, og Zhaoqing, Gaoyao og Jiangmen i provinsen Guangdong. Xijiang har fleire bielvar, som Yu, Qian, Gui og Lijiang.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Xijiang» frå ,  den 29. juni 2011.  

Elvar i Kina
Guangdong
Derry Cairngorm

Derry Cairngorm (Skotsk-gælisk Càrn Gorm an Doire) er eit fjell i Skottland i Cairngorms-fjella, 14 km nordvest for Braemar i grevskapet Aberdeenshire.

Fjellet har ei høgd på 1155 meter over havet.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Derry Cairngorm» frå ,  den 29. juni 2011. 
 oppgav desse kjeldene: 
 The Munros Donald Bennett et al.: Scottish Mountaineering Trust: ISBN 0-907521-13-4

Bakgrunnsstoff

Fjell og åsar i Aberdeenshire
Ditchling Beacon

Ditchling Beacon er det tredje høgaste punktet i South Downs søraust i England, bak Butser Hill (270 moh) og Crown Tegleaze (253 moh).  Det består av ein stor kalksteinsås med ei særs bratt nordside. Han ligg like sør for landsbyen Ditchling i East Sussex og nordaust for byen Brighton. Åsen er det høgaste punktet i grevskapet East Sussex.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ditchling Beacon» frå ,  den 29. juni 2011.  
 

Åsar i East Sussex
Liao He

Liao He (kinesisk skrift 遼河) er den største elva i det sørlege Mandsjuria i Kina. Ho er 1 345 km lang. Liao He har eit nedlagsfelt på i kring 232 000 km², men tømmer berre om lag 500 kubikkmeter vatn i sekundet ut i havet. Både provinsen Liaoning og Liaodong-halvøya har namn etter elva.

Liao He har to større sideelvar. Den eine, Laoha He, har sine kjelder i fylket Pingquan i provinsen Hebei. Den andre, Dongliao He, kjem frå aust i frå fjella i det sentrale Liaodong og provinsen Jilin, kjelda er i fylket Dongliao i Jilin. Laoha He og Dongliao He renn i hop i fylket Changtu i Liaoning, nær der Liaoning, Jilin og Indre Mongolia grensar mot kvarandre. Elva får frå åmotet namnet Liao He og renn sørover til Bohaibukta. På sin veg sørover tek ho opp i seg sideelvane Hun He og Taizi He, som begge flyt ned frå fjellkjeda Qianshan.

Ei rekke storbyar ligg ved Hun He; dei største er provinshovudstaden Shenyang og Fushun i Liaoning. Anshan ligg lenger sør og Yingkou nær munningen av Liao He.

Liksom Huang He fører Liao He med seg store mengder sedimentmasse ettersom ho mange stader renn gjennom område med løss. I 1958 endra ho løp, noko som har hendt mange gongar i løpet av kjent historie.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Liao He» frå ,  den 29. juni 2011.  

Elvar i Kina
Liaoning
Divis

Divis er eit fjell og lyngheiområde nordvest for Belfast i County Antrim i Nord-Irland. Fjellet har ei høgd på 478 meter over havet og er det høgaste fjellet i Belfast Hills. Det strekkjer seg nordover til Antrim-platået og har same geologi.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Divis» frå ,  den 29. juni 2011.  
 

Fjell og åsar i County Antrim
Geografi i Belfast
Donald's Hill

Donald's Hill (irsk Cnoc Dhónaill) er ein ås midt i County Londonderry i Nord-Irland. Toppen har ei høgd på 399 meter over havet og har status som Marilyn. Han ligg i utkanten av Sperrinfjella og byen Drumsurn ligg ved foten av åsen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Donald's Hill» frå ,  den 29. juni 2011.  
 

Fjell og åsar i County Londonderry
Dorset Downs

Dorset Downs er eit område med graskledde bakkar sentralt i Dorset sørvest i England.  Bakkane er den vestlegaste delen av ein større kalksteinsformasjon som òg (frå vest til aust) omfattar Cranborne Chase, Salisbury Plain, Hampshire Downs, Chiltern Hills, North Downs og South Downs.

Dorset Downs grenser i nord til Blackmore Vale, ein stor dal av kalkstein og leire. 

Det meste av området vert nytta som jordbruksland, skogbruk og beitemark.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dorset Downs» frå ,  den 29. juni 2011.  
 

Åsar i Dorset
Driesh

Driesh (skotsk-gælisk Dris) er eit fjell i Grampians i Skottland. I lag med nabofjellet Mayar (928 moh.) er det eit av dei austlegaste fjella med status som munro.

Det ligg nokre kilometer nord for landsbyen Kirriemuir i Angus.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Driesh» frå ,  den 29. juni 2011.

Bakgrunnsstoff

Fjell og åsar i Angus
Drygarn Fawr

Drygarn Fawr er eit fjell i grevskapet Powys i Wales. Det er eit av dei høgaste fjella i Midt-Wales med ei høgd på 645 meter over havet. Det stig opp frå eit aude lyngheiplatå i Cambrian Mountains.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Drygarn Fawr» frå ,  den 29. juni 2011.  
 

Fjell og åsar i Powys
Fjell og åsar i Midt-Wales
Dunkery Beacon

Dunkery Beacon er toppen av Dunkery Hill og det høgaste punktet i Exmoor og i Somerset i England. Det er òg det høgaste punktet i Sør-England utanfor Dartmoor.

Området er ein del av North Exmoor Site of Special Scientific Interest (SSSI), samt Dunkery & Horner Woods nasjonale naturreservat.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Dunkery Beacon» frå ,  den 29. juni 2011. 
 oppgav desse kjeldene:

Åsar i Somerset
Exmoor
Nasjonale naturreservat i England
Dunsinane Hill

Dunsinane Hill er ein ås nær landsbyen Collace i Perthshire i Skottland. Det er nemnd i Shakespeare-skodespelet Macbeth.

Åsen har ei høgd på 310 meter over havet. Det ligg restane av to tidlege fort på åsen. Ein trur at dette er staden for eit slag der Malcolm Canmore slo Macbeth i 1054. I røynda var dette berre eit lite nederlag for Macbeth, som vart slått og drepen av Malcolm Carmore i 1057 i Lumphannan nær Aberdeen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dunsinane Hill» frå ,  den 29. juni 2011. 
 oppgav desse kjeldene: 
 
 

Fjell og åsar i Perth and Kinross
Eildon Hill

Eildon Hill er ein ås like sør for Melrose i Skottland  i Scottish Borders, oppfor landsbyen med same namn. Åsen har ei høgd på 422 meter over havet.  

Den nordlege åstoppen (av tre toppar) er omringa av 5 km med vollar. Utgravingar har gjort funn etter eit åsfort frå bronsealderen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Eildon Hill» frå ,  den 29. juni 2011.  
 

Fjell og åsar i Scottish Borders
Esgeiriau Gwynion

Esgeiriau Gwynion er eit fjell nordaust i Wales. Det er det minste av tre marilyn-toppar som utgjer Aran-fjella. Dei to andre er Aran Fawddwy og Glasgwm. 

Toppen ligg aust for Aran Fawddwy og har ei høgd på 671 meter over havet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Esgeiriau Gwynion» frå ,  den 29. juni 2011.  
 

Fjell og åsar i Nord-Wales
Fjell og åsar i Snowdonia
Exmoor

Exmoor er ein nasjonalpark ved Bristolkanalen på kysten av Devon og Somerset i det sørvestlege England. Han dekker 692 km² med åsar og ope myrlandskap og 55 km kystlinje. Exmoor vart i 1954 den første nasjonalparken i Storbritannia, og fekk namn etter elva Exe. Fleire stader i parken har fått status som Site of Special Scientific Interest.

Parken var eit av undra i programserien Seven Natural Wonders. Han var med i to program: Det sørvestlege England og West Country.

Landskap

Hei og myrlandskap dekker omkring ein fjerdedel av Exmoor. Nokre myrar er dekt av ulike typar gras og halvgras, medan andre er prega av lyng. Jorda er våt og sur, over ei blanding av bergartar som omfattar sandstein, skifer og kalkstein, det meste frå devontida.

Det høgaste punktet er Dunkery Beacon, 519 moh, og dette er òg det høgaste punktet i Somerset. The Chains og høgareliggande stader i nærleiken er kjelda for fleire elver som renn gjennom bratte, skogkledde dalar kjent som combes.

Det finst òg oppdyrka område, som Brendon Hills i den austlege delen av parken. Det er 84 km² skog, med ei blanding av eik, ask, hassel og bartre.

Kystlinja

Kystlinja har nokre av dei høgaste klippene i England. Turvegen South West Coast Path, den lengste av dei nasjonale turvegane i England og Wales, går langs desse klippene. Den høgaste av dei, Great Hangman, når 244 moh. Dette dramatiske landskapet førte til at Exmoor i 1991 fekk status som ein Heritage Coast.

Det er små hamner i Lynmouth, Porlock Weir og Combe Martin. Dei var tidlegare viktige for handel langs kysten, men blir no mest brukt av fritidsbåtar og -fiskarar.

Elvar

Det fell opptil 2000 mm regn i året i dei høgareliggande områda. Dette fører til at det renn ei rekkje elver gjennom Exmoor, som til saman har ei lengd på 483 km. Dei viktigaste elvene er Exe, Avill, Barle, Bray, Heddon, East Lyn, Horner og West Lyn.

Fauna

Sauar har beitt på heiane i meir enn 3000 år, og har gjort mykje for å forme landskapet. Blant tradisjonelle sauerasar finn ein Exmoor Horn, Cheviot, Whiteface Dartmoor og Greyface Dartmoor. Det er òg noko storfe, devon raudt fe, i området.

Exmoorponniar går fritt på heiane. Dei er det næraste ein kjem villhestar i Europa. Ponniane blir samla ein gong i året for å bli merkt og kontrollert.

Hjort finst òg på heiane, og i avsidesliggande område kan ein sjå dei i åssidene, spesielt tidleg på morgonen.

Myrlandskapet har òg fleire hundre fugle- og insektarter.

Beistet frå Exmoor skal ifølgje historier herje på heiane, og det er meldt om fleire observasjonar sidan 1960-åra. Ein teori er at det dreier seg om ein puma eller ein svart leopard som vart sloppe ut i 1960- eller 1970-åra etter at det vart ulovleg å halde slike dyr i fangenskap utanfor dyrehagar i England. Dyret blir sagt å ha drepe mange sauer i området. Det har aldri vorte bevist at eit slikt dyr finst i området, verken gjennom foto, spor, avføring eller på andre måtar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Exmoor» frå ,  den 29. juni 2011.

Bakgrunnsstoff

Exmoor
Åsar i Somerset
Åsar i Devon
Verneområde oppretta i 1954
Nasjonalparkar i England
Fan Brycheiniog

Fan Brycheiniog er det høgaste fjellet i Black Mountain-området av Brecon Beacons nasjonalpark i Sør-Wales. Det ligg like innanfor grevskapet Powys i Fforest Fawr Geopark.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Fan Brycheiniog» frå ,  den 30. juni 2011.  

Fjell og åsar i Powys
Geografi i Carmarthenshire
Fjell og åsar i Sør-Wales
Fan Fawr

Fan Fawr er eit fjell i Fforest Fawr-området av Brecon Beacons nasjonalpark i Sør-Wales og har ei høgd på 734 meter over havet. 

Toppen ligg oppfor ei bratt austside og markert med ein varde.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Fan Fawr» frå ,  den 30. juni 2011.  
 

Fjell og åsar i Sør-Wales
Brecon Beacons
Fjell og åsar i Powys
Fan Frynych

Fan Frynych er ein fjelltopp på Fan Fawr i Fforest Fawr-området av Brecon Beacons nasjonalpark i Sør-Wales. Han utgjer eine halvparten av Craig Cerrig-gleisiad and Fan Frynych nasjonale naturreservat med systertoppen Craig Cerrig-gleisiad. 

Toppen ligg 629 meter over havet.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Fan Frynych» frå ,  den 30. juni 2011.  
 

Fjell og åsar i Sør-Wales
Brecon Beacons
Fjell og åsar i Powys