alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Prunella Scales

Prunella Scales ()  er ein engelsk skodespelar mest kjend for rolla si som Sybil Fawlty, kona til Basil Fawlty, i den britiske komedien Hotell i særklasse og rolla som Elisabeth II i filmen A Question of Attribution. 

Ho har hatt ein lang og innhaldsrik karriere som skodespelar i for det meste komedie-rollar. Dei tidlegaste filmrollane hennar var i Pride and Prejudice og Hobson's Choice.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Prunella Scales» frå ,  den 29. desember 2015.  
 

Engelske skodespelarar
Michael Palin

Michael Edward Palin () er ein engelsk komikar, skodespelar, programleiar og forfattar. Han er kjend som ein av medlemmane i den britiske komikargruppa Monty Python og for ei rekkje reisedokumentarar.  I 2000 vart han kommandant av Order of the British Empire.
Han var leiar for Royal Geographical Society frå 2009 til 2012. I 2013 blei Palin utnemnd til BAFTA Fellow, den høgaste æra British Academy of Film and Television Arts deler ut.

Monty Python 
Palin vart først kjend då han var med og skreiv TV-serien Do Not Adjust Your Set på slutten av 1960-talet. Dette var ein serie for barn der han, Terry Jones og Terry Gilliam hadde nokre surrealistiske sketsjar. Seinare gjekk dei saman med John Cleese, Graham Chapman og Eric Idle om å laga Monty Python's Flying Circus. I Flying Circus spelte Michael Palin ofte ein uvitande, stakkarslig fyr, eller overivrig programleiar. Han medverka òg på alle Monty Python-filmane. 

Etter Monty Pythons mest produktive tid spelte han i ei lang rekkje komediar som Jabberwocky, Time Bandits, Brazil, En fisk ved navn Wanda og Olme Beist.

Dei første reisedokumentarane 
Michael Palin har produsert ein serie med ferdprogram for BBC. Desse har vore vist på norsk fjernsyn av NRK og vorte sende i beste sendetid, vanlegvis på laurdagar.

Hans første reisedokumentar var innslag i BBC-serien Great Railway Journeys of the World  i 1980, der han på ein humoristisk måte mintest hobbyen frå barndomen sin; å sjå på tog—og reiste med toga England rundt. Seinare følgde ein tilsvarande serie i 1994‚ der han toga Irland rundt.

Sidan 1989 har Palin presentert ein serie verdsomspennande reiseprogram for BBC som, forutan å ha vorte gjort tilgjengeleg på DVD og VHS er vortne vist på ei rekkje fjernsynsstasjonar både i og utanfor Europa.

Dei store reisedokumentarane 

 1989: Jorden rundt på 80 dager med Michael Palin («Michael Palin Around the World in 80 Days»), ei reise som gjenskapte så godt som mogleg  Jules Verne si historie av same namn.
 1991: Fra pol til pol med Michal Palin («Pole to Pole with Michael Palin»). Ei reise frå Nordpolen til Sørpolen,  der Palin så langt som praktisk mogleg følgde den 30. lengdegraden over land, dvs. gjennom Europa og Afrika.
 1996/97: Jorden rundt med Michael Palin («Full Circle with Michael Palin»). Her reiste Palin jorda rundt, ei reise på 80 000 kilometer som byrja i Beringstredet. Han reiste mot klokka og ferden tok ham gjennom Asia, Oseania og Amerika.
 1999: Michael Palin i Hemmingways fotspor («Michael Palins Hemingway Adventure») der han tok for seg Ernest Hemingway sine reiser gjennom USA, Europa, Afrika og  Karibia
 2001: Gjennom Sahara med Michael Palin («Sahara with Michael Palin»)
 2003: Gjennom Himalaya med Michael Palin («Himalaya with Michael Palin»)
 2007: Michael Palins nye Europa («Michael Palin's New Europe»). Ei reise gjennom Aust-Europa.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Michael Palin» frå ,  den 29. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
 
 Palins nye Europa, NRK.no

Engelske forfattarar
Engelske skodespelarar
Order of the British Empire
Folk frå Sheffield
Filmen Dei svarte hestane

Dei svarte hestane er ein norsk dramafilm frå 1951 som vart regissert av Sigval Maartmann-Moe og Hans Jacob Nilsen. Filmen er basert på Tarjei Vesaas si bok med same namn frå 1928.

Filmen handlar om Ambros Førnes, ein gardeigar som bryr seg særs mykje om dei fire svarte hestane sine, og kona hans Lisle, som ikkje kan gløyma gamlekjærasten sin Bjørneskinn. Familien tek eit oppgjer då Bjørneskinn kjem tilbake etter fleire år.

Rolleliste

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Filmar frå 1951
Norske filmar
Terry Jones

Terence Graham «Terry» Parry Jones () er ein britisk komikar, skodespelar, regissør, forfattar og programleiar frå Wales. Han er best kjent som eit av medlemmane i Monty Python.

I Monty Python er hans mange framstillingar av gamle kvinner, såkalla «pepper-pots». særs minneverdige. Dessutan var han «Den nakne mannen som spelar orgel» som dukka opp før opningsvignetten i Flying Circus-episodane på 1970-talet.

I tillegg til å vera forfattar og skodespelar i TV-serien Monty Python's Flying Circus har han òg regissert fleire filmar, bl.a Monty Python og ridderne av det runde bord (1975), Profeten Brians liv og historie (1979), Private Services (1987) og Erik the Viking (1989).

Jones har òg skrive fleire filmmanus og bøker (bl.a Starship Titanic saman med Douglas Adams) og er òg ein ivrig forfattar av politiske artiklar.

Han har dei siste åra vore programleiar for ei rekkje TV-seriar om historie. I 2009 kom den første boka hans ut på norsk, Barbarane, eit skråblikk på romersk historie.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Terry Jones» frå ,  den 29. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
 

 Barbarane – eit skråblikk på romersk historie (Terry Jones' første bok på norsk.)
 Terry Jones.net – Nesten-offisiell nettstad
 Totally Terry 
 [[10. juli 2006  webchat transcript på Douglas Adams Continuum
  Terry Jones på Internet Movie Database
 Terry Jones på BBC Guide to Comedy
 Terry Jones på Comedy Zone
 MP3 audio intervju med Jones på radiokanalen The Sound of Young America 
 Intervju  med Jones på TV-kanalen Wisconsin Public Television, der Jones snakkar om Monty Python og hans seinare arbeider.

Britiske komikarar
Britiske forfattarar
Britiske reigssørar
Britiske skodespelarar
Walisiske skodespelarar
Walisarar
Profeten Brians liv og historie

Profeten Brians liv og historie (originaltittel Monty Python's Life of Brian, òg kjend som Life of Brian) er ein britisk spelefilm frå 1979 av og med humorgruppa Monty Python, og er kanskje den meste kjende filmen til gruppa. Filmen handlar om Brian, som lever i Judea samstundes med Jesus, og som ufrivillig vert utpeikt til messias og tilbeden av ein stadig veksande tilhengarskare etter at Brian har delteke i ei motstandsgruppe mot dei romerske makthavarane. 

I Noreg vart filmen i 1980 stoppa av Statens filmkontroll fordi dei meinte at han ville strida mot blasfemiparagrafen. I Sverige vart filmen umiddelbart marknadsført som «filmen som er så morosam at han er forboden i Noreg». Totalforbodet mot filmen vart oppheva i oktober 1980 etter at filmimportøren fekk ei utsegn frå to teologisk sakkyndige som fekk sjå filmen. Den eine sakkyndige meinte filmen var blasfemisk, den andre meinte at han det ikkje var det. Forbodet vart oppretthalde etter fleire interne diskusjonar og visingar av filmen for Stortingets justiskomité og for Justisdepartementet Noko seinare same år lét Filmkontrollen han sleppa gjennom sensuren med 18-årsgrense, med ein ekstra fortekst som «forklarte» at krossfesting var ei vanleg romersk straff. I den norske visingane vart det late vere å teksta engelske ordspel i dialogen som refererte til Bergpreika av omsyn til ikkje å støyta nokon. Vidare måtte filmskaparane kort seia noko om intensjonen sin med filmen og at dei ikkje hadde meint å krenkja nokon religiøse kjensler då dei laga filmen. I 2004 vart filmen relansert under originaltittelen Life of Brian og grensa vart sett ned til 11 år.

Stortingets justiskomité uttalte i 2005 at «Filmen 'Life of Brian' ble oppfattet som blasfemisk for 20-30 år siden, mens de færreste i dag vil kalle dette blasfemi. Disse eksemplene er klassiske utslag av at man regulerte kun ut fra moral, og ikke om det var skadelig.»

Handlinga til filmen 
«Judea, år 33 e.Kr., på ettermiddagen, rundt tetid.»

Unge Brian (Graham Chapman) veks opp hos sin tyranniske mor (Terry Jones).

Judea er okkupert av romarane. Dei er dårleg likt i landet, og motstanden veks raskt. Det vert oppretta fleire undergrunnsbandar, som freistar å avsetja Pontius Pilatus. Brian vert uheldigvis medlem av ein slik bande (Folkefronten i Judea), der medlemmane vert handsama hardt av den feige leiaren Reg (John Cleese).

Brian og Judith (Sue Jones-Davies), som òg er med i «Folkefronten i Judea», blir forelska i kvarandre. I mellomtida planlegg Reg eit kidnappingsforsøk på Pilatus si kone. Brian er blant dei uheldige utvalde, og må delta i aksjonen.

Som om ikkje det var nok, vert han òg forveksla med ein messias. Ein heil hærskare av tilhengarar forgudar han, og Brians liv vert berre meir og meir  komplisert for kvar dag som går.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Profeten Brians liv og historie» frå ,  den 29. desember 2015.

Litteratur 
 Kjartan Leer-Salvesen Fra glansbilde til antihelt : Jesus på film Verbum 2005 ISBN 82-543-1014-9

Humorfilmar
Engelskspråklege filmar
Filmar frå 1979
Hexi-korridoren

Hexi-korridoren er den historiske ferdselsleia gjennom delar av dagens Gansu-provins i det nordlege Kina. Korridoren var ein del av den nordlege Silkevegen som førte i nordvestleg lei frå breiddene på storelva Huang He. Leia var den viktigaste frå Nord-Kina til Tarimbekkenet og Sentral-Asia for både handelsfolk og militære styrkar. Korridoren består av ei rad oasar langs nordkanten av Tibetplatået. I sør reiser seg det høgtliggjande og aude Tibetplatået, og mot nord breier Gobiørkenen og grasviddene i Indre-Mongolia. Mot vest delar leia seg i tre, anten fer ein nord om Tian Shan eller mot sør på kvar si side av Tarimbekkenet. Ved austenden ligg fjella rundt Lanzhou før ein når elvedalen til Wei He og sjølve Kina.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hexi Corridor» frå ,  den 29. desember 2015.  
 

Kinesisk geografi
Gansu
Khawr al Udayd

Khawr al Udayd (arabisk خور العديد), òg skrive Khor al Adaid, er namnet på ei bukt  i Persiabukta og ein busetnad her som ligg i Al Wakrah kommune søraust i Qatar, på grensa til Saudi-Arabia.

Historie
Khawr al Udayd var i lang tid tilfluktsstad for sjørøvarar frå Abu Dhabi. Medlemmar av Bani Yas-stamma flytta og slo seg ned i området ved to høve: i 1835 og 1849. Ein av dei meir kjende innbyggjarane i 1835 var piraten Jasim bin Jabir. Innbyggjarane aust i Qatar var delaktige i plyndringane til piratane i Khawr al Udayd av fartøy langs kysten av Abu Dhabi, og ein styrke frå den britiske marinen vart send til staden i 1836 for å ta sjørøvarane. Britane gav ordre til høvdingane i dei største byane i Qatar om å la vere å sende forsyningar til piratane og bad dei å beslagleggje båtane deira. I tillegg sette den britiske marinestyrken brann på eit av piratskipa. Jassim bin Jabir flytta derfor til Doha i september 1836.

På midten av 1800-talet var busetanden ved Khawr al Udayd busett av kring 200 folk frå Bani Yas-stamma, som eigde i alt 30 perleskip. Området var godt verna med ein liten festning med to tårn i midten av byen.

I 1878 la britane og Abu Dhabi planar om å invadere Khawr al Udayd for å stoppe piratveksemda til innbyggjarane. Som svar truga Jassim bin Mohammed Al Thani med å okkupere Khawr al Udayd. Dette enda med full krig mellom Abu Dhabi og Qatar som varte fram til seint i 1880-åra.

Turisme

Stranda i Khawr al Udayd er eit populært turistmål i Qatar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Khawr al Udayd» frå ,  den 29. desember 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Khor Al-Adaid naturreservat

Bukter i Saudi-Arabia
Bukter i Qatar
Den qatarsk-saudiarabiske riksgrensa
Busetnader i Al Wakrah
W.A.B. Coolidge

William Augustus Brevoort Coolidge () var ein USA-amerikansk fjellklatrar, historikar og anglikansk teolog.

Liv
Cooldige var fødd i New York i USA, son til ein forretningsmann frå Boston. Etter studiar av historie og jus i Concord i delstaten New Hampshire, på Guernsey og i Oxford, underviste han i historie fram til 1881, og vart prest i den anglikanske kyrkja i 1883. To år etter slo han seg ned i Grindelwald i Sveits, der han han livnærte seg som skribent og publisist til han døydde 41 år seinare. Mellom anna var han redaktør av britisk Alpine Journal, utgitt av Alpine Club.

Coodlidge var ein av dei leiande fjellklivarane i den såkalla sylvalderen i fjellklartringa, tida etter 1865. Gjennom tre tiår farta han rundt i dei sveitsiske, franske og italienske Vets-Alpane og stod for ei rad fyrstebestigningar, ofte i lag med fjellføraren Christian Almer. Saman med morsystera, nederlandske Meta Brevoort, og fjellførarane Christian og Ulrich Almer, far og son, kleiv dei i januar 1874, som dei fyrste vinterturistane, til topps på Jungfrau i Berner Oberland. 

Hunden Tschingel, som Coolidge fekk av Almer, tok del i vinterturen til Jungfrau og 30 andre turar til stortoppar i Alpane, 11 av dei fyrstebestingingar. Tschingel vart utnemnd til heidersmedlem i Alpine Club, som det einaste hokjønnet i si samtid.

Fyrstebestigingar i Alpane
Piz Badile, 27. juli 1867, med François Devouassoud og Henri Devouassoud
Ailefroide, 7. juli 1870, med Christian Almer og Ulrich Almer
Midttoppen på La Meije, 1870, med Meta Brevoort og tre fjellførarar
Unterbächhorn, 1872
Fyrste vintertur på Jungfrau, januar 1874, med Christian og Ulrich Almer
Vesttopen på Les Droites, 16. juli 1876, med Christian og Ulrich Almer
Pic Coolidge, juli 1877, med Christian og Ulrich Almer
Les Bans, 14. juli 1878, med Christian og Ulrich Almer
Sørtoppen på Aiguilles d'Arves, 22. juli 1878, med Christian og Ulrich Almer
Monte Matto, 14. juli 1879, med Christian og Ulrich Almer
Aiguille de Chambeyron, 1879, med Christian Almer
Scherbadung, 1886
Chüebodenhorn, 1892

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «W. A. B. Coolidge» frå ,  den 29. desember 2015.  
Denne artikkelen bygger på «W. A. B. Coolidge» frå ,  den 29. desember 2015.  

Fjellklatrarar frå USA
Folk frå New York City
Sabkhat Matti

Sabkhat Matti er ein tørr innsjø å grensa mellom Saudi-Arabia og Dei sameinte arabiske emirata. «Sabka» tyder «saltslette» på arabisk. I 1930-åra fortalte beduinar vestlege kartleggjarar at saltslettene vart kalla opp etter ein «Matti», som forsvann då han prøvde å krysse dei.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sabkhat Matti» frå ,  den 29. desember 2015.  
 

Innsjøar i Saudi-Arabia
Innsjøar i Dei sameinte arabiske emirata
Saltsletter
Den emiratarabisk-saudiarabiske riksgrensa
Internasjonale innsjøar i Asia
Obhur

Obhur eller Sharm Abḥur (شرم ابحر) er ei lita elv på austsida av Raudehavet, nær Jidda. 
Kingdom Tower, eit tårn som, når det er ferdig vil vere det høgaste i verda, vil stå att med elva og Raudehavet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Obhur Creek» frå ,  den 30. desember 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Elvar i Saudi-Arabia
Wadiar i Saudi-Arabia

Saudi-Arabia har ingen permanente elvar, men fleire wadiar som er elveleie som anten alltid er tørre eller tørre i periodar. 

Lista er arrangert etter nedslagsfelt, med sideelvar i innrykk.

Raudehavet
Wadi as Surr
Wadi al-Hamd
Wadi al-Jizl
Wadi al-Aqiq
Wadi Rabigh
Wadi Fāţimah
Wadi Sa‘dīyah
Wadi al-Līth

Den syriske ørkenen
Wadi Saba
Wadi Fajr
Wadi as Sirhan
Wadi al-Mirah
Wadi Hamir
Wadi Ar'ar
Wadi al Batin

Najd
Wadi Al-Rummah
Wadi al Jarīr
Wadi ar Rishā’
Wadi Hanifa
Wadi ad-Dawasir
Wadi Bishah
Wadi Tathlith
Wadi Habawnah

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «List of wadis of Saudi Arabia» frå ,  den 30. desember 2015. 
 oppgav desse kjeldene: 
Rand McNally, The New International Atlas, 1993.
Zamzambrunnen

Zamzambrunnen (eller berre Zamzam; arabisk زمزم) er ein brunn i Masjid al-Haram i Mekka i Saudi-Arabia, kring 20 meter aust for Kaba, den heilgaste staden i islam. I følgje islamsk tru er det ei vasskjelde som Gud skapte på mirakuløst vis for tusenvis av år sidan då den vesle sonen til Abraham (Ibrāhīm), Ismael (ʼIsmāʻīl) var tørst og gråt etter vatn. Millionar av pilegrimar vitjar brunnen kvart år under hadj eller umra for å drikke av vatnet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Well of Zamzam» frå ,  den 30. desember 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 

Heilage brunnar
Hajj
Umra
Islamske pilegrimsreiser
Mekka
Pilegrimsmål i islam
Pilegrimsmål i Saudi-Arabia
Kjelder i Saudi-Arabia
Blue Street (Five Guitars)

Blue Street (Five Guitars) er det 18. studioalbumet av Chris Rea, gjeven ut i 2003 på hans eige selskap, Jazzee Blue. Albumet er hovudsakleg instrumentalt med både lange og korte jazzaktige bluesstykke.

Innhald

Kjelder
 Discogs om albumet

Musikkalbum frå 2003
Chris Rea-album
Hofner Blue Notes

Hofner Blue Notes er det 19. studioalbumet til Chris Rea, gjeve ut i 2003. Albumet var ein del av Hofner Blue Notes, eit prosjekt av Chris Rea som vart halde fram med The Return of the Fabulous Hofner Bluenotes i 2008. Albumet består utelukkande av, ofte jazzaktige, instrumentalar, og ofte med ein bassgitar som soloinstrument.

Innhald

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hofner Blue Notes» frå ,  den 30. desember 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 

Musikkalbum frå 2003
Chris Rea-album
Bemba

Bemba er eit bantuspråk som blir snakka i Zambia og Den demokratiske republikken Kongo.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bemba» frå ,  den 30. desember 2015.  
 

Bantuspråk
Språk i Zambia
Einskildspråk
Kikongo

Kikongo er eit bantuspråk som vert brukt av bakongofolk og bandunufolk som lever i dei tropiske skogane i Den demokratiske republikken Kongo, Republikken Kongo og Angola. 

Språket er tonalt og danna basisen for språket kituba, ein kreolsk bantuspråk og vert brukt mykje som lingua franca i deler av Vest-Afrika. Kongo vart snakka av mange menneske som vart selt som slavar i Amerika. Ein kan difor finna kreolvariantar av språket i rituelt bruk i blant anna Brasil, Jamaica, Cuba og Haiti. Det er òg ein av kjeldene til gullahfolkets språk og palenquerokreol i Colombia. Det finst om lag sju millionar menneske som har kikongo som morsmål, og kanskje to millionar i tillegg som har det som andrespråk.

Skriftspråk 

Kikongo var det første av alle bantuspråk som brukte det latinske alfabetet. Det finst kjelder som nemner at ein katekisme vart omsett til språket på befaling av ein portugisisk jesuitt, fødd i Kongo 1557, ved namn Diogo Gomes. Det finst likevel ingen versjonar av denne i dag. I 1624 tok Mateus Cardoso, ein annan portugisisk jesuitt, på seg oppgåva med å revidera og publisera ei kikongoomsetjing av den portugisiske katekismen (Marcos Jorge). Innleiingskapitlet i denne katekismen gjev informasjon om at omsetjinga vart gjort av kikongolærarar frå São Salvador (dagens Mbanza Kongo) og den innfødde Felix do Espírito Santo var mest sannsynleg òg med i arbeidet. Kongo vart det første bantuspråket som fekk ordbok. Ordboka vart skrive rundt 1648 til bruk av capuchinmisjonærer og den største bidragsytaren var Manuel Reboredo, ein sekulær prest frå Kongo som sidan vart ein del av capuchinfelleskapet som Francisco dei São Salvador. Bakarst i denne ordboka finn ein ein preken skrive ned på språket. Ordboka har rundt 10 000 ord.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kikongo» frå ,  den 30. desember 2015.  
 

Bantuspråk
Språk i Angola
Språk i Kongo-Brazzaville
Einskildspråk
Luba

Luba er eit bantuspråk som blir snakka i Den demokratiske republikken Kongo.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Luba» frå ,  den 30. desember 2015.  
 

Bantuspråk
Einskildspråk
Ngumba

Ngumba eller kwasio er eit nordvestleg bantuspråk i nigerkongo-familien som blir snakka i Kamerun og Ekvatorial-Guinea av totalt 17 500 menneske, av dei bur 9000 i Kamerun og resten i Ekvatorial-Guinea. Som dei fleste andre språk i Afrika sør for Sahara er det eit tonespråk, og til liks med bantuspråka og mange andre nigerkongo-språk har det eit nominalklassesystem.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ngumba» frå ,  den 30. desember 2015.  
 

Bantuspråk
Språk i Ekvatorial-Guinea
Språk i Kamerun
Einskildspråk
Bijago

Bijago er eit atlantisk språk i nigerkongo-familien som vert snakka på Bijagós-øyane utanfor Guinea-Bissau. Språket utgjer eit dialektkontinuum, og brukarar av nokre av dialektane som er fjernast frå kvarandre har problem med å forstå kvarandre.

Edward Sapir klassifiserte bijago som eit isolert språk innan den vestatlantiske greina av nigerkongo-språka, dvs. at det ikkje kan knytast til nokre (andre) undergreiner av dei vestatlantiske språka. Språkforskarar som Blench, som ikkje anerkjenner den vestatlantiske greina, har bijago som ei eiga grein under atlantisk-kongo-språka.

Fonologi 
Kajako-dialekten av bijago er éin av få varietetar verda over som har ein lingvolabial konsonant, dvs. ein konsonant som vert uttalt med tunga mot overleppa.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Bijago» frå ,  den 30. desember 2015.  

Atlantiske språk
Språk i Guinea-Bissau
Einskildspråk
Chol

Chol, eller ch'ol, er eit språk i den vestlege greina i den mayaspråkfamilien. Språket blir snakka av cholfolket i den meksikanske delstaten Chiapas.

Dialektar 
Det finst to hovuddialekter av chol:
 Tila-chol, som blir snakka av ca. 40 000 menneske, av dei er ca. 10 000 einspråklege.
 Tumbalá-chol, som blir snakka av ca. 90 000 menneske, av dei er ca. 30 000 einspråklege.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Chol» frå ,  den 30. desember 2015.  
 

Mayaspråk
Språk i Mexico
Einskildspråk
Tzeltal

Tzeltal er eit mayaspråk som blir snakka av rundt 280 000 medlemmar av tzeltal-folket i den meksikanske delstaten Chiapas. Tzeltal har seks hovuddialekter. Språket er nært beslekta med tzotzil.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tzeltal» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
  
 Tzeltal.org – Informasjon og ressursar

Mayaspråk
Språk i Mexico
Einskildspråk
Tzotzil

Tzotzil (bats'i k'op) er eit mayaspråk som blir snakka av tzotzil-folket i den meksikanske delstaten Chiapas. I 2005 var det 329 937 menneske som snakka språket, og det er dermed det sjette mest brukte indianske språket i Mexico. Tzotzil er nært beslekta med tzeltal.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Tzotzil (språk)» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
  
 Grammatikk og andre ressursar 
 El Tzotzil Zinacanteco, Grammatikk for Zinacantán-tzotzil  (PDF)

Mayaspråk
Språk i Mexico
Einskildspråk
Jakaltekisk

Jakaltekisk, eller poptí (jab' xub'al, jakalteko), er eit mayaspråk som blir snakka av i underkant av 90 000 menneske i det guatemalanske departementet Huehuetenango og dei tilgrensande områda av Chiapas i Mexico/ Talarane stammar opphavleg frå området rundt den guatemalanske byen Jacaltenango.

Jakaltekisk har den grunnleggjande konstituentrekkjefølgja verb–subjekt–objekt, eit kompleks agglutinerande morfologi og eit ergativt kasussystem.

Språket vert delt inn i to hovuddialektar: Austleg og vestleg.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jakaltekisk» frå ,  den 30. desember 2015.

Bakgrunnsstoff
 
Mayaspråk
Språk i Guatemala
Språk i Mexico
Einskildspråk
Manglar infoboks