alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
IOS

iOS (tidlegare iPhone OS) er eit mobiloperativsystem utvikla og distribuert av Apple Inc. Operativsystemet vart opphavleg avduka i 2007 for iPhone, men har vorte utvida til å støtte annan maskinvare frå Apple, slik som iPod Touch, iPad, iPad mini og andre generasjon Apple TV. Til skilnad frå Windows Phone frå Microsoft og Android frå Google, lisensierer ikkje Apple iOS for installasjon på maskinvare som ikkje er utvikla av Apple. App Store på iOS har i august 2013 eit utval på over 900 000 applikasjonar, der 375 000 av desse er optimerte for iPad. Desse applikasjonane har samla vorte lasta ned meir enn 50 milliardar gonger. iOS var installert på 21 % av alle smarttelefonar som vart selde i fjerde kvartal 2012, der det låg bak Android frå Google. Ifølgje ein presentasjon av Apple 12. september 2012 var over 400 millionar einingar med iOS selde i juni 2012.

Brukargrensesnittet i iOS er basert på konseptet med direkte manipulering, der ein bruker gestar med å røre på skjermen for å navigere. Ein kommuniserer med operativsystemet med rørsler som stryking, trykking og klyping, som alle har eigne funksjonar avhengige av konteksten av iOS. Innebygde akselerometrar er brukt av nokre applikasjonar for å respondere til risting eller rotering av eininga.

iOS er basert på OS X, og er ein mobil variant av operativsystemet som er brukt på datamaskinar laga av Apple.

Nye versjonar av iOS kjem ut årleg. Den noverande utgåva, iOS 11, kom ut i september 2017.

Arkitekturen til iOS har fire abstrakshonsnovå: kjernen, tenestelaget, medialaget og brukargrensesnittlaget. iOS 6.1.4 set av ein systempartisjon på 1 — 1,5 GB i Flash-minne. Av dette nyttar operativsystemet rundt 800 MB.

Programvare 
Det finst rundt 650.000 brukarprogram for iOS (april 2010), men all programvaren må kjøpast gjennom iOS App Store. At Apple monopol på sal og distribusjon er ikkje like populært hjå alle brukarane og somme har teke til å hakka seg forbi sperrene, slik at dei kan lasta ned brukarprogram som andre har skrive og lagt ut. Apple er med i Prism-programmet til NSA.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «IOS» frå ,  den 2. juli 2012.  
 

Apple
Operativsystem
«Royal Louis» (1668)

«Royal Louis» var eit førsteklasses linjeskip i den kongelege franske marinen. Det vart bygd i Toulon mellom 1666 og 1670 under rettleiing av Rodolphe Gédéon og tente som flaggskip i den franske flåten i Middelhavet. Skipet vart seld i 1694.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «French ship Royal Louis (1668)» frå ,  den 2. februar 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Franske linjeskip
Skip frå 1660-åra
«Soleil Royal» (1670)

«Soleil Royal» var eit fransk linjeskip med 104 kanonar og flaggskipet til admiral Tourville.

Det vart bygd i Brest mellom 1668 og 1670 av ingeniør Laurent Hubac og sjøsett i 1669. Det lågt unytta i hamna i Brest i fleire år. Det sett i teneste att med 112 kanonar og 1200 mann då niårskrigen braut ut i 1688  som flaggskipet i escadre du Ponant (Ponant-skvadronen).

«Soleil-Royal» deltok i slaget ved Beachy Head i 1690 og leia då den senteret i den franske formasjonen. I 1692 deltok skipet i slaget ved Barfleur og vart så hardt skadd at det ikkje kunne seglast attende til Brest og vart sett på landgrunn i Cherbourg for reparasjonar. Natt til 3. juni vart skipet angripen av 17 andre skip, då eit brannskip sette akterspegelen i brann. Brannen nådde raskt krutlageret og skipet eksploderte. Berre ein av 883 av mannskapet overlevde.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «French ship Soleil-Royal (1670)» frå ,  den 2. februar 2012.

Bakgrunnsstoff 

Franske linjeskip
Forlis i Frankrike
Forlis i 1692
Skip frå 1670-åra
Forlis i Den engelske kanalen
Skipsratt

Eit skipsratt er den moderne metoden å styre roret på ein båt eller eit skip for å endre kursen til fartøyet. Det er typisk forbunden til ein mekanisk, elektrisk servo eller hydraulisk system. 

Rorsmenn på eldre skip nytta ein rorpinne (ein horisontal stolpe lagt oppå rorstamma). 

Tidlege skipsratt (kring 1700) fungerte slik at dei samsvara med rørsla til rorpinnen, der ei rørsle med klokka (som ville føre rorpinnen til høgre), ville snu roret og dermed skipet mot venstre. Etter kvart vart kontrollretninga på rattet snudd om slik ei rørsle med klokka ville snu skipet mot høgre.

Bakgrunnsstoff

Vassfartøykomponentar
Kontrollutstyr
Slaglinje

Slaglinje er ein taktikk innan sjøkrig der fartøya grupperer seg i ei linje etter kvarandre. Slaglinjer vart teken i bruk på 1500-talet og var vanleg under seglskutetida og vidare fram til første og andre verdskrigen. Med innføringa av hangarskip vart store overflatefartøy med kanoner overflødig og bruken av slaglinje avleggs.

Dei vanlegaste formasjonane var kolonne med skipa i kjølvasslinje, frontlinje med skipa formert tvers og flankeformasjon.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Slaglinje» frå ,  den 2. februar 2012.  
 

Sjøkrigstaktikk‎
Taktiske formasjonar
Hudson Bay-toktet i 1686

Hudson Bay-toktet i 1686 var ein av dei engelsk-franske konfliktane ved Hudsonbukta. Det var det første av fleire tokt sende frå Ny-Frankrike mot handelsstasjonane til Hudson's Bay Company i sørenden av Hudsonbukta. Leia av Chevalier de Troyes, klarte toktet å erobre utpostane ved Moose Factory, Rupert House, Fort Albany og kapre kompaniskipet «Craven».

Sjølv om Frankrike og England då var i fred, braut det ut krig mellom dei i 1689, og konflikten om utpostane i Hudsonbukta heldt fram. Ein av løytnantane til Troyes, Pierre Le Moyne d'Iberville, utførte fleire tokt mot eigedomane til HBC og enda med ein fransk siger i slaget ved Hudsonbukta i 1697. Mot slutten av krigen kontrollerte franskmennene alle utan om ein handelsstasjon.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Hudson Bay expedition (1686)» frå ,  den 2. februar 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
 
 

Kong Vilhelm-krigen
Engelske slag
Franske slag
Konfliktar i 1686
Ny-Frankrike
Historia til Ontario
Historia til Manitoba
Hudson's Bay Company
Altartavle

Ei altartavle er eit religiøst kunstverk i ei kristen kyrkje som står over eller bak altaret.

Altartavla kan vere utført av ymse materiale, som til dømes tre eller stein. Ei altartavle kan vere rikt utsmykka med utskjeringar og med eit måleri i midtfeltet.

Referansar

Bakgrunnsstoff

Kyrkjearkitektur
Kyrkjeleg interiør
Altar
Slaget ved Fort Albany

Slaget ved Fort Albany i 1688 var eit slag under Kong Vilhelm-krigen. Under Hudson Bay-toktet i 1686 hadde franskmennene, i fredstid, marsjert over land frå Quebec og erobra tre engelske handelsstasjonar ved James Bay. Franskmennene hadde etterlate ein garnison i Fort Albany i Ontario (og kanskje Moose Factory) og trengde attende eit skip med forsyningar og henta ut pels. Hudson's Bay Company fekk meldingar om tapa sine i januar 1687 og bad kongen om hjelp. Dette førte til eit år med diplomatiske forhandlingar. I 1688 sendte selskapet fem skip til bukta. To drog til den gjenverande stasjonen i York Factory, og eit gjenoppretta Rupert House som franskmennene hadde sett i brann, medan dei to siste drog til Fort Albany på vestkysten av James Bay. Dei hadde instruksar om å gjenopprette den engelske handelen og skulle ikkje nytte makt mot franskmennene, med mindre franskmennene gjorde dette først. 

Samstundes hadde Pierre Le Moyne d'Iberville fått kommando over «Soleil d'Afrique» og drog med forsyningar til Fort Albany. I september 1688 då han var på veg bort, dukka «Churchill» og «Yonge» opp. Dei segla opp elva og sette i land tjue mann som bygde ein barrikade. Engelskmennene hadde 85 menn og franskmennene 16 kanadiarar og nokre sjømenn. Fjorten dagar seinare starta dei å byggje eit fort då tre engelskmenn vart skotne. Våpenkvila var no broten og engelskmennene som var fleire enn franskmennene burde ha gått til åtak, men gjorde ikkje dette. Ved eit tidspunkt fraus alle tre skipa fast i isen for vinteren. I desember byrja engelskmennene å døy av skjørbuk. Iberville tok den engelske lækjaren til fange i håp om at fleire skulle døy. Ei slags våpenkvile oppstod mellom partane. Då nok engelskmenn hadde døydd av skjørbuk slo Iberville til. Han overfall ein gjeng tømmerhoggarar, tok 20 menn til fange og gjekk så til åtak på fortet. Stasjonen heldt ut i fleire dagar, men då berre åtte «friske menn» var att, overgav dei seg. 

På våren kapra han dei to skipa og på sommaren segla han over bukta til Fort Rupert og kapra der «Husband». På denne tida var England og Frankrike offisielt i krig med kvarandre, men denne meldinga hadde ikkje nådd bukta enno.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Battle of Fort Albany» frå ,  den 2. februar 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
Online Dictionary of Canadian Biography: "Le Moyne D'iberville Biography"
Arthur S Morton, 'A History of the Canadian West', no dato, but about 1950
 
 

Kong Vilhelm-krigen
Engelske slag
Franske slag
Konfliktar i 1687
Historia til Ontario
Ny-Frankrike
Hudson's Bay Company
Slaget ved Fort Albany i 1693

Slaget ved Fort Albany i 1693 var ei suksessrik gjenerobring for engelske styrkar av handelsstasjonen til Hudson's Bay Company i Fort Albany i sørenden av Hudsonbukta. fortet, som vart erobra av eit fransk tokt i 1686 og forsvart av dei i eit slag året etter, vart ei kort stund forsvart av fem franskmenn, som forlet fortet og eit pelslager til den fire skip store engelske flåten kommandert av James Knight.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Battle of Fort Albany (1693)» frå ,  den 2. februar 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
 
 

Kong Vilhelm-krigen
Fort Albany (1693)
Fort Albany (1693)
Ny-Frankrike
Hudson's Bay Company
Konfliktar i 1693
Erobringa av York Factory

Erobringa av York Factory (1694) var ein av konfliktane i Kong Vilhelm-krigen ved Hudsonbukta. I 1686 marsjerte Pierre Le Moyne d'Iberville over land frå Quebec og erobra alle dei engelske handelsstasjonane ved James Bay. Engelskmennene hadde då berre York Factory att, som var for langt borte og berre tilgjengeleg sjøvegen. I 1688 starta  Kong Vilhelm-krigen og det var vanskeleg å få tak i skip. I 1690 prøvde Iberville å ta take York Factory men vart driven bort av eit større engelsk skip. I 1694 gav guvernør Frontenac han «Salamandre» og «Poli». Iberville nådde Nelson River den 14. september. Fortet vart kringsett og den 14. oktober overgav det seg. 

Av dei 53 mennene som overgav seg var Henry Kelsey. Stasjonen fekk det nye namnet Fort Bourbon. Sidan det var seint på året måtte både franskmennene og fangane deira overvintrer der. Då isen braut opp hadde mange på begge sider omkomme av skjørbuk. Iberville venta, og håpte på å kapre dei årlege engelske forsyningsskipa. I september hadde dei enno ikkje kome, så han forlet 70 mann ved fortet og segla til La Rochelle med den verdifulle pelslasta. 

Sigeren til Iberville fekk ikkje noko å sei. Året før, i 1693, hadde engelskmennene gjenerobra Fort Albany sør i James Bay. Ti månader etter Iberville reiste gjenerobra engelskmennene York Factory.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Capture of York Factory» frå ,  den 2. februar 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
 
 

Kong Vilhelm-krigen
Engelske slag
Franske slag
Ny-Frankrike
Hudson's Bay Company
Konfliktar i 1694
Slaget ved Hudsonbukta

Slaget ved Hudsonbukta, stundom kjend som slaget ved York Factory, var eit sjøslag utkjempa under niårskrigen (i Nord-Amerika kalla «Kong Vilhelm-krigen»). Slaget fann stad 5. september 1697, då eit fransk krigsskip kommandert av kaptein Pierre Le Moyne d'Iberville slo ein engelsk skvadron kommandert av kaptein John Fletcher. Som følgje av slaget tok franskmennene York Factory, ein av Hudson's Bay Company sine handelsstasjonar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Battle of Hudson's Bay» frå ,  den 2. februar 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Kong Vilhelm-krigen
Engelske sjøslag
Franske sjøslag
Konfliktar i Canada
Sjøslag i niårskrigen
Konfliktar i 1697
Lachine-massakren

Lachine-massakren, ein del av beverkrigane, skjedde då 1500 mohawk-krigarar utførte eit overraskingsåtak mot den vesle busetnaden Lachine med 375 innbyggjarar i den øvre enden av Montreal Island i Ny-Frankrike morgonen den 5. august 1689. Åtaket kom av den gryande misnøya til irokesarane då franskmennene trengde inn på deira område. Ny-England oppmuntra til åtaket som ein måte å utøve makt mot Ny-Frankrike på. Som følgje av åtaket vart store delar av Lachine øydelagd av brann og mange av innbyggjarane vart tekne til fange eller drepne.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Lachine massacre» frå ,  den 2. februar 2012.  
 

Konfliktar i 1689
Irokesiske slag
Kanadiske massakrar
Indianske massakrar
Potensrekkje

Ei potensrekkje (i ein variabel) er i matematikk ei uendeleg rekkje på forma

der an syner til koeffisienten til det n-te leddet, c er ein konstant og x varierer kring c. Denne rekkja oppstår som regel som ei Taylor-rekkje av ein kjend funksjon. 

I mange situasjonar er c lik null, til dømes når ein ser på ei Maclaurin-rekkje.  I somme tilfelle har potensrekkja den enklare form: 

Desse potensrekkjene vert studert i matematisk analyse, men òg i kombinatorikk (under namnet genererande funksjonar) og i elektroteknikk (med namnet Z-transformasjon). Desimalnotasjonen for reelle tal kan òg reknast som eit døme på ei potensrekkje, med heiltalige koeffisientar, men med argumentet x fast på . I talteori er omgrepet p-adiske tal òg nært knytt til potensrekkje.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Power series» frå ,  den 2. februar 2012.  
 

Reell analyse
Kompleks analyse
Multivariat analyse
Matematiske rekkjer
Pétra i Piería

Pétra (gresk Πέτρα) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Piería i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Pétra inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Kateríni.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Pétra 4 888 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 37 innbyggjarar.

Referansar 

Petra
Petra
Petra
Káto Miliá

Káto Miliá (gresk Κάτω Μηλιά) er ein landsby i periferieininga Piería i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Káto Miliá var hovudsete i den tidlegare kommunen Pétra, som no er ei kommunaleining i kommunen Kateríni.

Referansar 

Kato Milia
Poul Heegaard

Poul Heegaard () var ein dansk-norsk matematikar. 

Han tok doktorgraden i 1898 ved Københavns universitet og var same stad professor i geometri og mekanikk frå 1910 til 1917. Han var professor i geometri ved Universitetet i Oslo frå 1918 til 1941. Doktoravhandlinga hans Topologiske forstudier til en teori for de algebraiske fladers sammenhæng var eit viktig arbeid i topologien. Han var ein av stiftarane av Norsk matematisk forening, redaktør for Norsk matematisk tidsskrift, og han gav ut frå 1922 til 1937 dei samla skriftene til Sophus Lie i lag med F. Engel) Sophus Lies samlede skrifter.

Han hadde ei allsidig kulturell interesse som fann mange virkefelt utanfor matematikken. Han var ein godt likt forelesar i Folkeakademiet, og dei astronomiske foredraga hans ligg til grunn for bøkene Populær astronomi (1902) og Stjerneverdenen: verdensbilledet gjennem tidene (1921). Han engasjerte seg i studentvelferd, i kristelege studentaktivitetar, i personalhistorie og i psykisk forsking. Han var frimurar, var ei tid sterkt opptatt av Oxford-rørsla og vart til slutt katolikk.

Kjelder
Poul Heegaard. (2012-02-02) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/Poul_Heegaard

Danske matematikarar
Norske matematikarar
Professorar ved Universitetet i Oslo
Topologar
Folk frå København
Piérii

Piérii (gresk Πιέριοι) er ein tidlegare kommune i periferieininga Piería i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Piérii inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Kateríni.

Referansar 

Pierii
Pierii
Ritíni

Ritíni (gresk Ρητίνη) er ein landsby i periferieininga Piería i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Ritíni var hovudsete i den tidlegare kommunen Piérii, som no er ei kommunaleining i kommunen Kateríni.

Referansar 

Ritini
Elafína

Elafína (gresk Ελαφίνα) er ein tidlegare kommune i periferieininga Piería i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Elafína inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Kateríni.

Referansar 

Elafina
Elafina
Primideal

Primideal er ei generalisering av omgrepet primtal, som spelar ei fundamental rolle i talteori og algebra, samt store delar av geometri og analyse.

Primideal vert rekna som ei undermengd av ein ring. Primideal for heiltal er dei mengdene som inneheld alle multippel av eit gjeve primtal eller null.

Kjelder
primideal. (2012-02-02) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/primideal

Ideal
Paleó Keramídi

Paleó Keramídi (gresk Παλαιό Κεραμίδι) er ein landsby i periferieininga Piería i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Paleó Keramídi var hovudsete i den tidlegare kommunen Elafína, som no er ei kommunaleining i kommunen Kateríni.

Referansar 

Paleo Keramidi
Paralía i Piería

Paralía (gresk Παραλία) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Piería i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Paralía inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Kateríni.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Paralía 6 803 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 1 124 innbyggjarar.

Referansar 

Paralia
Paralia
Paralia
Kallithéa i Piería

Kallithéa (gresk Καλλιθέα) er ein distriktsby i periferieininga Piería i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Kallithéa var hovudsete i den tidlegare kommunen Paralía, som no er ei kommunaleining i kommunen Kateríni.

Referansar 

Kallithea
Korinós

Korinós (gresk Κορινός) er ein distriktsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Piería i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Korinós inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Kateríni.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Korinós 5 557 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 3 487 innbyggjarar.

Referansar 

Korinos
Korinos
Korinos
Pýdna-Kolindrós

Pýdna-Kolondrós (gresk Πύδνα-Κολινδρός) er ein kommune i periferieininga Piería i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Han ligg nord for Kateríni og grensar i nord mot periferieininga Imathía. I aust ligg Thermaikósbukta.

Administrativ inndeling 
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane
 Pýdna
 Kolindrós
 Ejínio
 Methóni
Dei fire tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

Referansar 

Pydna-Kolondros
Pydna-Kolondros
Vanil Noir

Vanil Noir er ein 2 389 meter over havet høg fjelltopp i Fribourg-Foralpane, ein del av dei sveitsiske Foralpane. Fjellet er det høgste i kantonen Fribourg. Grensa mellom kantonane Fribourg og Vaud går langs toppegga på Vanil Noir. Namnet på fjellet kan omsetjast til Svartberget og er avleidd frå den friburgske dialektvarianten av fransk språk.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Vanil Noir» frå ,  den 2. februar 2012.

Bakgrunnsstoff
 Vanil Noir på Fotopedia

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Vaud
Fjell i Fribourg
Ejínio

Ejínio (gresk Αιγίνιο) er ein distriktsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Piería i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Ejínio inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Pýdna-Kolindrós, der han er hovudsete.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Ejínio 4 869 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 4 153 innbyggjarar.

Referansar 

Ejinio
Ejinio
Ejinio
Pýdna

Pýdna (gresk Πύδνα) er ein tidlegare kommune i periferieininga Piería i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Pýdna inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Pýdna-Kolindrós.

Referansar 

Pydna
Pydna
Kítros

Kítros (gresk Κίτρος) er ein landsby i periferieininga Piería i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Kítros var hovudsete i den tidlegare kommunen Pýdna, som no er ei kommunaleining i kommunen Pýdna-Kolindrós.

Referansar 

Kitros
Kolindrós

Kolindrós (gresk Κολινδρός) er ein distriktsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Piería i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Kolindrós inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Pýdna-Kolindrós.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Kolindrós 3 883 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 2 822 innbyggjarar.

Referansar 

Kolindros
Kolindros
Kolindros
Methóni i Piería

Methóni (gresk Μεθώνη) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Piería i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Methóni inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Pýdna-Kolindrós.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Methóni 3 169 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 699 innbyggjarar.

Referansar 

Methoni
Methoni
Methoni
Makrýjalos

Makrýjalos (gresk Μακρύγιαλος) er ein distriktsby i periferieininga Piería i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Makrýjalos var hovudsete i den tidlegare kommunen Methóni, som no er ei kommunaleining i kommunen Pýdna-Kolindrós.

Referansar 

Makryjalos
Pilatus-fjellet

Pilatus er eit 2 128 meter høgt fjell i Urner-Alpane i Sveits. Fjellet er frå nord eit landemerke ved vestenden av Vierwaldstättersjøen. Kantonane Luzern, Obwalden og Nidwalden møtest i eit felles «trippelpunkt» på toppen av fjellet.

Til nærliggjande Pilatus-Kulm, 2 073 meter over havet, går verdas steilaste tannhjulbane. Banen har på det brattaste ein hallingsgrad på 48 %. Frå Pilatus-Kulm er det ein kort tur til toppen av Pilatus.

Namnet «Pilatus» er kjent frå 1460. Ei seinare nedteikna segn seier at den romerske prefekten Pontius Pilatus vart gravlagd i ei fjelltjønn ('Pilatusee'), i dag ei gjengrodd myr.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Pilatus (Berg)» frå ,  den 2. februar 2012.

Bakgrunnsstoff
 Nettside med Pilatus
 Biletgalleri med bilete av Pilatus 

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Obwalden
Fjell i Nidwalden
Fjell i Luzern
Turistmål i Sveits
Kabelvogner i Sveits
Sturnia

Sturnia er ei biologisk slekt av asiatiske starar. Dei har tidlegare tidvis vore sett i inn i same slekt som medlemmene av Sturnus.

Artslista 
Sturnia-starar i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2018 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:
 Kvitskulderstare, Sturnia sinensis, White-shouldered Starling, Gmelin, JF, 1788, (LC)
 Pagodestare, Sturnia pagodarum, Brahminy Starling, Gmelin, JF, 1789, (LC)
 Gråhovudstare, Sturnia malabarica, Chestnut-tailed Starling, Gmelin, JF, 1789, (LC)
 Kvithettestar, Sturnia blythii, Malabar Starling, Jerdon, 1845
 Kvithovudstare, Sturnia erythropygia, White-headed Starling, Blyth, 1846, (LC)

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

Starefamilien
Fugleslekter
Møkkamann av DumDum Boys

«Møkkamann» er ein song av DumDum Boys frå albumet Sus, DumDum Boys sitt sjette studioalbum som vart utgjeve i 1996. Melodien og teksten er av Aslak Dørum.

Bakgrunnsstoff 
 Om Sus på nettstaden til DumDum Boys

Songar frå 1996
Alexándria

Alexándria (gresk Αλεξάνδρεια) er ein by og ein kommune i periferieininga Imathía i Sentral-Makedonía nord i Hellas. Han ligg aust for Véria og grensar i sør mot periferieininga Piería, i nord mot Pélla og i aust mot Thessaloníki. I søraust har kommunen ei stutt kystline mot Thermaikósbukta.

Administrativ inndeling 

Frå 2011 omfattar kommunen Alexándria òg dei tidlegare kommunane Platý, Melíki og Andigonídes. Dei fire tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 41 570 innbyggjarar, medan kommunaleininga Alexándria hadde 20 417 og tettstaden med same namn 14 821 innbyggjarar.

Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

Referansar 

Alexandria
Alexandria
Alexandria
Alexandria