alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hans Riddervold

Hans Riddervold () var ein lærar, prest, stortingsmann og statsråd.

Riddervold var fødd ved Åsgårdstrand i Vestfold. Far hans var skipsførar, og han var sjølv til sjøs ei kort tid. 1813 vart han student ved universitetet i Kristiania, tok andreeksamen året etter. 1814-17 var han lærar ved katedralskulen i hovudstaden og lærar ved krigsskulen. Han vart cand. theol. i 1819 og fekk stilling som residerande kapellan i Fredrikstad og overlærar ved 'Fredrikstad høiere almenskole'.

Riddervold vart tilsett sokneprest i Fredrikshald i 1832, frå 1838 var han i tillegg prost i nedre Borgesyssel. 1842-43 var han sokneprest i Østre Toten. År 1843 vart han utnemnd til biskop i Trondhjems stift. Han var den fyrste biskopen utnemnd etter at prostane fekk rett å stemme ved biskopsval.

Riddervold var i perioden 1827 til 1842 representant på alle stortingssamlingane. Fram til 1833 representerte han Fredrikstad, 1836-42 Fredrikshald. I 1845 bad han seg fri for val. På stortinget 1848 var han atter stortingsrepresentant, då for Trondheim og Levanger. Stortingspresident og odelstingspresident i 1830, og formann i komiteen om kjøpstadskatten. President i stortinget i 1836, 1839, 1842 og 1848. I 1836-stortinget og i det overordentlege storting 1836-37 var han formann i valkomiteen. Også i 1848 var han formann i valkomiteen, samt formann i protokollkomiteen.

19. april 1848 gjekk Riddervold ut av Stortinget då han vart statsråd og sjef i Kyrkjedepartementet. Han leia dette departementet heilt fram til 1. juli 1872, bortsett frå to avbrot, 1849-50 og 1854-55.

Riddervolds politiske og geistlege arbeid var prega av det konservative livssynet hans, men han var ingen motstandar av forsiktige reformer. Skulepolitisk var han ein føregangsmann med sterke ynskje om å heve skulens nytte.

Riddervold vart tildelt Storkors av St. Olavs Orden i 1859 og Borgardådsmedaljen i gull i 1869.

Riddervolds plass i Oslo er kalla opp etter han.

Bakgrunnsstoff

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Norske statsrådar 1814-1884
Stortingsrepresentantar 1827-1829
Stortingsrepresentantar 1830-1832
Stortingsrepresentantar 1833-1835
Stortingsrepresentantar 1836-1838
Stortingsrepresentantar 1839-1841
Stortingsrepresentantar 1842-1844
Stortingsrepresentantar 1848-1850
Stortingsrepresentantar for Fredrikshald
Stortingsrepresentantar for Fredrikstad 
Stortingsrepresentantar for Trondheim og Levanger
St. Olavs Orden
Folk frå Horten
Biskopar i den norske kyrkja
Medaljen for borgardåd
Gravlagde på Vår Frelsers gravlund
Jonathan Bornstein

Jonathan Rey Bornstein () er ein amerikansk fotballspelar som har spela for Tigres de la UANL i den mexicanske fotballigaen, og for det amerikanske landslaget. Han spelte heile den profesjonelle karrieren sin for Chivas USA i Los Angeles, fram til han drog til Mexico etter 2010-sesongen. I den første sesongen sin i klubben vart han kåra til årets nykommar i MLS. Han debuterte for USA sitt A-landslag 20. januar 2007 i ein kamp mot Danmark, og skåra i same kampen. Han er av blanda jødisk og mexicansk opphav.

Fotballspelarar frå USA
Folk frå California
Christian Sørenssen

Christian Sørenssen () var ein norsk prest og stortingsmann.

Sørenssen var fødd i Kristiansand, der far hans var grovsmedmeister. Han vart student frå katedralskulen i byen i 1782. Han avla filologisk eksamen i 1784, og vart cand. theol. året etter. Deretter arbeidde han som lærar i heimbyen, til han i 1791 vart aftansongprest i Strømsø i Drammen og attåt rektor ved Strømsø skule. I 1797 vart han sokneprest i Risør, der han reformerte skulestellet. År 1804 vart han utnemnd til stiftsprost i Kristiansand, og sokneprest for domkyrkjesoknet.

11. april 1811 vart Sørenssen innvigd til biskop i Kristiansands Stift, han var den siste norske biskopen som vart innvigd i København. Stiftet dekte det som i dag er Agderfylka og Rogaland.

Sørenssen var representant for Kristiansand på dei to første stortinga. På det overordentleg stortinge i 1814 var han president i Odelstinget og medlem av tre komitear. Han var medlem av deputasjonen som møtte Kristian Fredrik den 10. oktober 1814, også medlem av deputasjonen som 7. november gjorde kongevalet kjent for kronprinsen som då oppheldt seg i Fredrikshald. På 1815-16-stortinget var han medlem av Lagtinget og ti komitear. Han var elles medlem av riksretten 1815-16. Sørenssen var heller lite oppteken av politikk, og utmerka seg ikkje som talar under stortingsforhandlingane.

Sørenssen var med å stifte Det norske bibelselskap i 1815, formann i sentralkomiteen til han døydde. Åra 1818-20 oppheldt han seg i Tyskland, hovudføremålet var å sette seg inn i den lancasterske undervisningsmetoden. Han vitja elles Italia, Frankrike, England og Nederland.

Frå 1823 til 1845 var Sørenssen biskop i Akershus stift, som tilsvarar dagens bispedømme Oslo, Hamar og Tunsberg, i tillegg til Telemark. I denne perioden var han elles medlem av undervisningskommisjonen av 1839. Prokanslar ved universitetet i Kristiania 1840.

Sørenssen døydde 16. august 1845 i Våler, på veg frå Moss til Son under ei visitasreise.

Søren Anton Wilhelm Sørenssen var sonen hans.

Kjelder
 Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
Molland, Einar: Norges kirkehistorie i det 19. århundre, Gyldendal 1979, ISBN 82-05-10919-2
 

Norske lutherske biskopar
Tidlegare biskopar i den norske kyrkja
Stortingsrepresentantar 1814
Stortingsrepresentantar 1815-1817
Stortingsrepresentantar for Vest-Agder
Folk frå Kristiansand
CARICOM

Caribbean Community and Common Market (forkorta CARICOM; norsk: Det karibiske fellesskapet) er ein internasjonal organisasjon som vart grunnlagd ved Chaguaramas-traktaten, som tredde i kraft 1. august 1973. Dei fyrste signatarmaktene var Barbados, Jamaica, Guyana og Trinidad og Tobago. Organisasjonen vart opphavleg stifta for å sørgje for framhald i den økonomiske samhandlinga mellom dei engelsktalande landa i Karibia etter at Den vestindiske føderasjonen vart oppløyst i 1962.

Medlemsland 

Per 2010 har CARICOM 15 fullverdige medlemsland, 5 tilknytte medlemsland og 7 land med observatørstatus. Alle dei tilknytte medlemmene er britiske oversjøiske territorium, og det er uklart kva for rolle desse landområda skal ha i organisasjonen. Landa med observatørstatus er land som er med i minst éin av dei tekniske komitéane i CARICOM. Datoane i parentes nedanfor er dei datoane då eit land vart med i CARICOM.

 Barbados (1. august 1973)
 Jamaica (1. august 1973)
 Guyana (1. august 1973)
 Trinidad og Tobago (1. augusti 1973)
 Antigua og Barbuda (1. mai 1974)
 Belize (1. mai 1974)
 Dominica (1. mai 1974)
 Grenada (1. mai 1974)
 Montserrat (1. mai 1974)
 Saint Lucia (1. mai 1974)
 Saint Kitts og Nevis (1. mai 1974)
 Saint Vincent og Grenadinane (1. mai 1974)
 Bahamas (4. juli 1983, ikkje medlem av fellesmarknaden)
 Surinam (4. juli 1995)
 Haiti (3. juli 2002, provisorisk medlemskap sidan 4. juli 1998)

Kjelder 
 «CARICOM» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 11. mai 2010.
 «Karibiska gemenskapen» på Wikipedia på svensk, innhenta 11. mai 2010.
 «Caribbean Community» på Wikipedia på engelsk, innhenta 12. mai 2010.

Bakgrunnsstoff 
 Nettstaden til CARICOM
 CARICOM i Store norske leksikon 

Internasjonale organisasjonar
Karibia
Skipingar i 1973
Appellrett

Ein appellrett eller ankedomstol er ein domstol med mynde til å ta opp ankar frå ein magistratrett eller ein annan lågare domstol. I dei fleste lovverk er domstolsystemet delt i minst tre nivå: ein magistratrett – som innleier sakene og vurderer prov og vitne for å avgjere kva som er fakta i saka, og fell dom – minst ein appellrett, og ein høgsterett – som fyrst og fremst vurderer saksgangen og resultatet frå dei tidlegare instansane. Ein høgsterett er såleis også ein slags appellrett.

Appellrettane rundt omkring i verda kan ha ulike framgangsmåtar og reglar. Til dømes er den tradisjonelle lokale appellretten på Isle of Man Staff of Government Division, som berre har to dommarar, som er kalla «Deemsters». Avgjerdene deira vert sett i samanheng med avgjerdene i dei tidlegare instansane. Dei utgjer nesten alltid fleirtalet, så lenge ein av dei er einig i den tidlegare avgjersla.

Appellrettane i Noreg er lagmannsrettane.

Kjelder 
«Appellate court» på Wikipedia på engelsk, innhenta 12. mai 2010.

Domstolar
Magistratrett

Ein magistratrett eller distriktsdomstol er ein domstol på fyrste nivå som oftast har som oppgåve å innleie sakene og vurdere prov og vitne, før dei avgjer kva som er fakta i saka og fell dom. Deretter kan sakene ankast vidare til ein appellrett, og eventuelt til høgsterett som fyrst og fremst vurderer saksgangen og resultatet frå dei tidlegare instansane. I magistratrettane er det ofte både fagdommarar og lekdommarar.

Magistratrettane i Noreg er tingrettane.

Sjå også 
 politirett

Kjelder 
 «Magistrates' Court» på Wikipedia på engelsk, innhenta 12. mai 2010.

Domstolar
Haitisk økonomi

Haitisk økonomi er prega av at landet etter dei fleste økonomiske mål er det fattigaste i Amerika. Det hadde eit bruttonasjonalprodukt på 11 610 millionar USD i 2009, og dermed BNP per innbyggjar på 1 300 USD – om lag 3,50 USD per person per dag.

Det er eit fattig land – eit av dei fattigaste og minst utvikla i verda. Samanliknande sosiale og økonomiske mål viser at Haiti har lege under andre lågkost- og utviklingsland (særleg på den vestlege halvkula) sidan 1980-åra. Haiti er no på 149. plass av 182 land på HDI-lista til SN (2009). Om lag 80 % av folkesetnaden i landet lever under fattigdomsgrensa, og 54 % i ekstrem fattigdom. Den økonomiske veksten har vore negativ eller berre ørlite positiv dei siste åra. Fattigdom har tvinga minst 225 000 barn i byane i Haiti til slavearbeid som ubetalte hushjelper og tenarar. Landet har lenge lege mellom dei mest korrupte i verda på CPI-lista til Transparency International.

Om lag 66 % av haitiarane arbeider i landbrukssektoren, som hovudsakleg omfattar små sjølvforsynande bruk, men dette utgjer berre 30 % av BNP. Landet har opplevd lite formell auke i arbeidsplassar det siste tiåret, sjølv om den uformelle økonomien er i vekst. Mango og kaffi er to av dei viktigaste eksportprodukta til Haiti. Bistand frå utlandet utgjer 30–40 % av budsjettet til regjeringa i Haiti. Den største gjevaren er USA, etterfølgt av Canada, og EU bidreg også. I tillegg bidreg Venezuela og Cuba til den haitiske økonomien, og spesielt har dei gjort det sidan alliansane mellom landa vart fornya i 2006 og 2007.

Den USA-amerikanske bistanden til den haitiske regjeringa vart stoppa heilt i 2001–2004, etter det omstridde valresultatet i 2000, der president Aristide vart skulda for valfusk. Etter at Aristide forlét landet i 2004, fekk Haiti igjen pengar frå USA, og den brasilianske hæren leidde fredsstyrken MINUSTAH.

Haiti var venta å få ettergjeve gjeld på om lag 525 millionar USD, eller om lag 3 milliardar norske kroner, gjennom Heavily Indebted Poor Countries (HIPC) i løpet av sommaren 2009 – dei fekk ettergjeve heile 1,2 milliardar dollar (om lag 70 milliardar kroner).

Kjelder 
 «Haiti» på Wikipedia på engelsk, innhenta i mars 2010.

Referansar 

Økonomi
Fonotaks

Med fonotaks meiner vi prinsippa for korleis fonema i eit gjeve språk kan kombinerast med kvarandre. På norsk kan eit ord byrje med mellom anna sp, pr, spr, st, tr, str, sk, kr og skr, men ikkje med mellom anna fp, fpr, mr, smr eller rp.

Fonologi
Søren Anton Wilhelm Sørenssen

Søren Anton Wilhelm Sørenssen () var ein norsk embetsmann og politikar. Han var statsråd 1848–53.

Sørenssen var fødd i Drammen, der far hans, Christian Sørenssen, då var prest og lærar. Han vart student ved Københavns universitet i 1812, tok juridisk embetseksamen ved universitetet i Kristiania i 1816 som den einaste kandidaten det året. Fullmektig i statssekretariatet 1817, og stiftoverrettsprokurator i Kristiania frå 1819. 1822–39 var han  høgsterettsadvokat i hovudstaden, der han vart kjend for sine talegåver. I 1827 førte han aktoratet i riksrettssaka mot statsråd Jonas Collett.

Sørenssen representerte Christiania på alle Storting mellom 1830 og 1845. I 1830 og 1833 var han president i Odelstinget. Frå 1833 var han president i Stortinget. Han var formann i protokollkomiteen på alle storting frå 1833 til 1845. 1839 var han i tillegg formann i komiteen om lovkommisjonen, 1842 formann i fullmaktskomiteen og 1845 formann i valkomiteen.

Juli månad 1836 leia Sørenssen forhandlingane i Stortinget etter den brå oppløysinga av tinget. Under den påfylgjande riksrettssaka mot statsminister Severin Løvenskiold vart han, som ni år tidlegare, vald til å føre aktoratet.

Sørenssen var med i fleire statlege kommisjonar, så som om sjøvæpninga (1833), ansvarligheitsloven (1839) og om religionsfridomen (1841).
 
I 1839 vart Sørenssen sorenskrivar i Aker. 19. april 1848 vart han utnemnd til statsråd som sjef for Justisdepartementet. Justisminister 1848-50 og 1851-53, nokre månader i 1850 var han kyrkjeminister.

Han døydde i Kristiania under ein koleraepidemi. Sørenssen skal ha vore det fyrste dødsofferet i epidemien.

Kjelder 
Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 

Norske justisministrar
Norske statsrådar 1814-1884
Stortingspresidentar
Stortingsrepresentantar 1830-1832
Stortingsrepresentantar 1833-1835
Stortingsrepresentantar 1836-1838
Stortingsrepresentantar 1839-1841
Stortingsrepresentantar 1842-1844
Stortingsrepresentantar 1845-1847
Stortingsrepresentantar for Oslo
Norske sorenskrivarar
Norske riksrevisorar
Folk frå Drammen
Sibilant

Ein sibilant er ein koronal frikativ som blir artikulert på ein slik måte av det oppstår høgfrekvent turbulens eller støy. [s z ʃ ʒ ʦ ʣ ʧ ʤ] er døme på sibilantar, medan [f v ɸ β θ ð ç ʝ x ɣ] er døme på frikativar som ikkje er sibilantar. På norsk blir sibilantane òg kalla "kvislelydar".

Her er døme på nokre norske, tyske og engelske ord som byrjar på ein sibilant:

Norsk (i søraustlandsk uttale)
[s] sibilant
[ʃ] ski

Tysk
[s] Skepsis
[z] Sonne
[ʃ] Schade
[ʒ] Genie
[ʦ] Zug
[ʧ] tschechisch

Engelsk
[s] Sue
[z] zoo
[ʧ] chew
[ʤ] Jew

Fonetikk
Fonologi
Actors Studio

Actors Studio er ein amerikansk skodespelarorganisasjon og teaterskule med hovudkvarter i New York. 

Skulen vart grunnlagd i 1947 av Elia Kazan, Cheryl Crawford, Robert Lewis ogAnna Sokolow, som lærte opp medlemmar. Lee Strasberg kom seinare med og dreiv skulen frå 1951 til han døydde i 1982. I dag er skulen driven av Al Pacino, Ellen Burstyn og Harvey Keitel. 

Actors Studio er mest kjend for The Method eller method acting som er ei form for dramaundervisning basert på prinsippa til Konstantin Stanislavskij.

Nokre kjende elevar er Marlon Brando, Paul Newman, James Dean, Marilyn Monroe, Jane Fonda og Steve McQueen.

Organisasjonen omfattar også Actors Studio West, eit avsnitt i West Hollywood i California skipa i 1967.

Kjelder

caplex.no
Denne artikkelen bygger på «Actors Studio» frå ,  den 3. februar 2017.  

Skipingar i 1947
New York City
USA-amerikanske kulturinstitusjonar
Teater i New York City
Teater i Los Angeles
Bravo Håndballklubb

Bravo Håndballklubb er ein handballklubb i Tromsø, med tilhald i bydelen Tromsdalen. Klubben blei stifta i 1987.

Bravo HK spelar kampane sine i Tromsdalshallen.

Bravo HK har både damelag og herrelag, samt aldersfastsette lag.  Dei to seniorlaga spelte begge i 2. divisjon i sesongen 2010/2011 i avd. 6, som er avdelinga i Region Nord i Norges Håndballforbund.

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell nettside

Norske handballag
Idrett i Troms
Skipingar i 1987
AD (fleirtyding)

Bokstavane AD eller ad kan ha ulike tydingar:
AD eller A.D. er ei forkorting for det latinske uttrykket anno domini som tyder i det herrens år.
ad er ein preposisjon som tyder t.d. for, til, hjå, ved eller mot. Ordet stammar frå latin. Ordet vert brukt som forstaving i mange framandord.
AD er ei forkorting for Art director, ein tittel som vert brukt om kreative leiarar i reklamebyrå.

Latinske ord og uttrykk
Tobokstavsforkortingar
Ertrevågen

Ertrevågen er ein blindveg ved Kalandseidet i Fana bydel i Bergen kommune. Han er ein sideveg til Kismulvegen og er 250 meter lang. 

Vegen er kalla opp etter ein våg heilt aust i Kalandsvatnet, og ligg like aust for denne vågen. Namnet vart vedteke i 1979.

Knutepunkt 
 Kismulvegen
 Sideveg mot vest (210 m)
 Sideveg mot nordvest (200 m)
  endepunkt.

Kjelder 
 
 Nasjonal vegdatabank 

Vegar i Fana
Red Adair

Paul Neal «Red» Adair () var ein amerikansk ekspert i å sløkka brannar på petroleumsfelt.

Adair var ein av verdas fremste ekspertar på stansing av oljeutblåsingar og -brannar. Han var leiar for selskapet Red Adair Co. i Houston i Texas. I Noreg er han mest kjend for å ha stansa utblåsninga på Bravo-plattforma 30. april 1977. Han deltok òg i sløkkinga av oljebrannar i Kuwait etter Golfkrigen i 1991.

Kjelder 
 caplex.no

Folk frå Houston
Folk knytt til petroleumsverksemd
USA-amerikanske brannfolk
Kismul

Kismul er ein gard i Fana i Bergen kommune på sør- og søraustsida av Kalandsvatnet. 

Det er framleis gardsdrift på garden.

Namn 

Namnet kan ha samanheng med det norrøne kjóss, som tyder «lita vik» og múli, som tyder mule, som i eitt breitt nes eller ein bergknaus.

Historie 
Garden høyrte i mellomalderen til Lyse kloster, og etter reformasjonen til Lyseklostergodset. Frå kring 1874-1876 i bondesjølveige. 

Nesttun-Osbanen hadde ein stasjon på Kismul.

Geografi 
Garden dekkjer den austlege delen av sørsida langs Kalandsvatnet, vest for Kalandseidet. Den austlege grensa går ved Ertrevågen, og sørover til kommunegrensa mot Os, like nord for Lyshornet (405 moh). Den vestlege grensa går frå midten av Ulvvatnet og nordover. 

Garden grensar til Fortunet i aust, Kaland og Austevoll i nordaust, Smådal i nord, Sæle i vest, og Hamre i sørvest. I sør ligg Os kommune.

Kjelder 
 
 Bergenskart - stednavnskart

Bakgrunnsstoff 

Gardar i Fana
Thor Reiersen Lilleholt

Thor Reiersen Lilleholt () var ein norsk gardbrukar, lensmann og eidsvollsmann frå Holt.

Lilleholt var fødd i Holt i Aust-Agder. Han var gardbrukar på farsgarden frå 1790. 1803-17 var han lensmann i Holt, åra 1803-12 også i Dybvåg. Til riksforsamlinga på Eidsvoll våren 1814 var han utsending frå Nedenes amt. Her fylgde han unionspartiet.

Lilleholt var tildelt borgardådsmedaljen i sølv. Han var far til Reier Thorsen Lilleholt.

Kjelde 
Tallak Lindstøl: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Bakgrunnsstoff 

Eidsvollmenn
Folk frå Tvedestrand
Medaljen for borgardåd
Torbjørn Rødstøl

Torbjørn Rødstøl () er ein politikar som representerer Senterpartiet, og var ordførar i Rauma kommune i Møre og Romsdal fylke. Han har vore ordførar der frå 1999 og vart vald på nytt både i 2003 og 2007.

Sp-ordførarar i Møre og Romsdal
Ordførarar i Rauma
Linda Beate Randal

Linda Beate Randal () er ein norsk lokalpolitikar som representerer Arbeidarpartiet. Ho var ordførar i Sør-Varanger kommune frå 2007 til 2011. Sosialistisk Venstreparti hadde varaordføraren med Ole Gabrielsen.

Kjelder 
Ordførerens hjørne - Sør-Varanger kommune

Ap-ordførarar i Finnmark
Ordførarar i Sør-Varanger
Gunn Marit Nilsen

Gunn Marit Nilsen () er ein norsk lokalpolitikar for Høgre. Ho var ordførar i Båtsfjord kommune i Finnmark fylke frå 2009 til 2011. Ho vart ordførar frå 15. oktober 2009 etter at Frank Bakke Jensen vart innvald på Stortinget medan varaordførar Anne Grethe Strandheim ikkje ønskte opprykk.

Kjelder 
Ny Båtsfjord-ordfører valgt - www.finnmarken.no
Seiler opp som ny ordfører - www.finnmarken.no

Ordførarar i Båtsfjord
Høgreordførarar i Finnmark
Namngjeving og finansiering av norske redningsskøyter

Namngjeving og finansiering av redningsskøytene vitnar ofte om at fartøyet er ei gåve. Det kan vere direkte gåver, gåver gjennom testamente eller midlar innkomne gjennom innsamlingsaksjonar. Minst 20 skøyter har vore gåve frå reiarlag. Ei skøyte kan delvis vere finansiert ved sal av eldre skøyter. Då kan ein sjå at det nye fartøyet overtek namnet etter det gamle. Mindre bidrag har vorte samla saman i Redningsselskapet sit byggefond , og har vorte brukt til nybygg. Ein del redningsskøyter har vorte finansierte ved låneopptak. 

Namna på redningsskøytene vert oftast fastsett av styret i Redningsselskapet. Mange av pionerane i sjøredningstenesta har vorte oppattkalla. Mange namn gjenspeglar gjevaren. Donatorar som har gjeve minst halve byggesummen får velje namn på skøyta. Då er det ofte namnet på gjevaren eller på medlemar av gjevaren si familie som har vorte nytta. Det kan gjerne vere heider til nokon som har gått bort. 

Oversikt over korleis dei norske redningsskøytene har vorte finansiert og bakgrunn for namnet:

Fotnotar

Kjelder 

 Bjørn Foss: Fra seil til vannjet (Norsk Maritimt Forlag, 2002).
 Redningsselskapet, Redningsskøytene 
 Redningsselskapet, årsrapport 2002
 Redningsselskapet, årsrapport 2003
 Redningsselskapet, årsrapport 2009

 
Redningsselskapet
Knut T. Storbukås

Knut T. Storbukås (), kjend under artistnamnet Sputnik, er ein musikar og lastebileigar frå Drangedal  kommune i Telemark. Dei mest kjende songane hans er «Skilles Johanne» og «Lukk opp din hjertedør».

Bakgrunn
Som ung var Knut Storbukås med i fleire musikkgrupper, mellom anna i ei som heitte «Sputniks». 

Etter endt skulegang byrja han som skogsarbeidar. Frå han var atten køyrte han lastebil for faren. I 1968 kjøpte han sin eigen lastebil. Som sjåfør fekk han tilnamnet «Sputnik» for den raske køyrestilen sin.

Etter at han i 1985 var med på ein kassett med ei samling artistar frå Telemark, gav han ut den første kassetten sin, Sputnik I, i 1986. Kassetten blei kopiert i 3000 eksemplar. Så snart opplaget vart utseld, byrja folk å kjøpe den på svartebørs. Populariteten gjorde at han spelte inn fleire kassettar. Etter at han i 1990 var med i TV-program vart han endå meir populær. Han selde på få år meir enn 1 million kassettar.
I alt har han gjeve ut 22 kassettar og CD-ar. Den siste, 50 år på veien, kom ut i 2009 då han feira 50 år som artist.

Han har opptrådt i Sverige, Danmark, USA, Svalbard, Zanzibar og Spania. Men framfor alt har han opptrådt for «grasrota» på hundrevis av store og små stadar rundt om i hele Noreg. Sputnik fekk i byrja hard medfart av kritikarane, men han var desto meir elska av folket. Han blei kåra til «Årets artist i Noreg» i 1990, og hausten 1993 kom han i Guinness rekordbok då han gjennomførte 36 opptredenar frå Mandal i sør til Tromsø i nord i løpet av 72 timar.

Under opninga av TV2 i Grieghallen hausten 1992, opprådde han i duett med Kjell Bækkelund.

Sputnik står for ein musikkstil som utan høgtravande ordbruk fortel om drøymar og lengslar folk flest ber i seg. Musikken hans har djupe røter i både bedehusmiljø og dansefestar, og han er påverka av svensktopp og country & western. Artisten sjølv har aldri tatt seg sjølv høgtideleg, og har aldri falle for freistinga å skulle leve av musikken.

Diskografi

Kjelder 

Norsk pop- og rockleksikon Vega Forlag / Bergenstrubaduren / NRK)
  (Norsk Biografisk Leksikon)

Bakgrunnsstoff 
 

Norske songarar
Folk frå Drangedal