alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sture Arntzen

Sture Arntzen  () er ein norsk fagforeiningsmann og leiar av fagforbundet Handel og Kontor i Noreg (HK), noko han har vore sidan 1994.

Han organiserte seg fyrste gong i Norsk Sjømannsforbund i 1965 og fekk dermed det fyrste tillitsvervet sitt om bord 17 år gammal. 1. september 1969 vart LO-medlemskapen til den noverande HK-leiaren overført til HK då han tok seg jobb i eit varehandelsfirma i Trondheim. Etter 3 år i denne verksemda gjekk han over til det som i HK-samanheng gjerne vert kalla «industrien». Det vil seie at han jobba med sal i det som seinare vart Nora-konsernet. Arntzen var også medlem av Trondheim bystyre og formannskap for Arbeidarpartiet i perioden 1971–1975.

I mai 1975 hadde Sture Arntzen den fyrste arbeidsdagen sin i Handel og Kontor i Noreg, då som organisasjonssekretær. Opp gjennom åra har han hatt ei rekkje ulike arbeidsoppgåver i fagforbundet, mellom anna arbeidde han med forhandlingar frå 1980 til 1987 og var leiar i organisasjonsavdelinga i perioden 1987–1988. Landsmøtevald vart Sture Arntzen då han vart nestleiar i HK i 1988. I 1992 vart han vald til fyrste nestleiar, men også forbundsleiar, med verknad frå 1. juli 1994. Arntzen overtok dermed som forbundsleiar etter Sidsel Bauck. Arntzen har vorte attvald på HK-landsmøta i 1996, 2000, 2004 og 2008. Handel og Kontor i Noreg hadde sist gong landsmøte 6.–11. september 2008, og der vart Arntzen attvald til fire nye år, fram til 2012.

Arntzen har også fleire verv i tilknyting til LO. Han har vore medlem av LO-sekretariatet sidan 1994 og er også medlem av det inntektspolitiske utvalet i LO og i samarbeidskomiteen mellom LO og Arbeidarpartiet.

Sture Arntzen støtta Gerd Liv Valla i konflikten mellom henne og Ingunn Yssen i 2007. Forbundet har i stadig sterkare grad markert seg på venstresida i den norske fagrørsla under Arntzen si leiing. Sture Arntzen vert i dag rekna som ein av LO-toppane i Noreg med stor innflytnad på arbeidslivet og fagrørsla. Han vart mellom anna vald inn som representant for fagrørsla i Arbeiderpartiet sin valkomite under konflikten mellom Yssen/Valla, eit verv som vanlegvis fell på leiaren av LO. Arntzen leidde også valkomiteen under LO-kongressen i 2009.

Kjelder 
Knut Olav Åmås [red.]: «Arntzen, Sture» i Hvem er hvem? (Aschehoug, 2008)
«Sture Arntzen» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 28.06.2009.

Norske sjømenn
Folk frå Trondheim
Norske fagforeiningsleiarar
Unni Askeland

Unni Askeland () er ein norsk biletkunstnar. Ho har hatt ei rekkje separatutstillingar og delteke på Høstutstillingen, Østlandsutstillingen og Norske Bilder. Askeland har også vist bilete i Göteborg, København, Amsterdam og New York. Kunsten hennar er innkjøpt av mellom andre Nasjonalmuseet, Norsk kulturråd, Rogaland Kunstmuseum og Nordnorsk Kunstmuseum.

Liv og virke
Unni Askeland har utdanning frå Oslo Tegne- og Maleskole (1982–1983), Kunstskolen i Kabelvåg (1983–1984), Statens handverks- og kunstindustriskule i Oslo (1984–1985), Vestlandets kunstakademi i Bergen (1985–1986) og Statens Kunstakademi i Oslo (1987–1992). Unni Askeland har fleire gonger fått merksemd i norske massemedium. Mellom anna vart mange provoserte då ho i 2004 viste ein serie litografi og måleri som ho kalla Munchadopsjoner og som inneheldt omarbeidde versjonar av dei kjende motiva til Edvard Munch. Eit av bileta var «Vampyr» måla med hoggtenner. Utstillinga vart vist i mellom anna Blomqvist Kunsthandel i Oslo og i Nordnorsk Kunstmuseum i Tromsø..

I samband med utstillinga «Desire-Destruction» i 2006, som viste måleri med kjende personar frå moderne populærkultur, forklarte Askeland at kunsten også må underhalde.. Ho fekk også mykje omtale i februar 2008, då direktør på Nasjonalmuseet Allis Helleland kjøpte inn fire store måleri, 60 filmstillbilete og ein video av henne for 600 000 kroner mot tilrådinga frå innkjøpskomiteen på museet. Dei tre største måleria viste filmstjernene Humphrey Bogart og Ingrid Bergman og var laga i ein biletstil som mange opplevde som ein pastisj på dei populære plakatportretta til Andy Warhol i silketrykkteknikk.

Unni Askeland var i fleire år sambuar med musikaren Eric Andersen, som ho har fire ungar med, og vart på 1980- og 90-talet ein del av kunstnarmiljøet omkring Bob Dylan og andre musikarkjendisar i New York. Ho var mellom anna med på performanceprosjekt med Lou Reed. Askeland bur og arbeider på Kløfta nordaust for Oslo. Ho var tidligere gift med målaren og Odd Nerdrum-eleven Sverre Bjertnæs.

Kjelder 
Knut Olav Åmås [red.]: «Askeland, Unni» i Hvem er hvem? (Aschehoug, 2008)
«Unni Askeland» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 28.06.2009.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Unni Askeland sin CV fram til 2000 
 Døme på Unni Askeland sin kunst frå Galleri 7011
 Munchadopsjoner hjå Galleri Munch 

Norske grafikarar
Kunstnarar frå Bergen
Norske målarar
Marit Moum Aune

Marit Moum Aune () er ein norsk sceneinstruktør frå Trondheim. Aune starta den profesjonelle teaterkarrieren sin som dagleg leiar for Teaterhuset Avant Garden i Trondheim i 1985, 20 år gamal. På same tid sette ho opp fleire stykke som i Studentersamfundets Interne Teater, før ho i 1989 debuterte profesjonelt med Soldatens historie av Igor Stravinskij.

Aune har arbeidd innanfor fleire sjangrar, frå opera til standup. Men det er innanfor det dramatiske teaterfaget ho har fått mest merksemd. Ho har også arbeidd som produsent i NRK P3, regissør i NRK Radioteatret, tekstforfattar og som dramaturg ved Det Åpne Teater. Gjennom det mangeårige arbeidet sitt med dansaren Ingrid Lorentzen har ho også laga fleire danseframsyningar.

Ho har arbeidd ved fleire norske scener. Ved Det Norske Teatret har ho mellom anna sett opp Det e hardt å være mainn av Iren Reppen (1994), Bør Børson jr. (2001), og Få meg på, for faen! av Olaug Nilssen. Det mest kjende ho har gjort for Nationaltheatret er Genanse og verdighet av Dag Solstad (2000) og Pippi Langstrømpe (2005), og ved Rogaland Teater har ho mellom anna sett opp Skyfri Himmel med musikk av Bjørn Eidsvåg og tekst av Olaug Nilssen (2006). Aune har også iscenesett Stolt, hvit og vanskelig og Redd mann roper av og med Otto Jespersen. I tillegg har ho mellom anna sett opp stykke ved Riksteatret og Trøndelag Teater.

Aune har fått fleire prisar, mellom andre Den skandinaviske nasjonalteaterprisen i 2000 og Heddaprisen i 2001, begge i open klasse og for ideen og konseptet til framsyninga Genanse og verdighet. Ho er medlem av Norsk Kulturråd, der ho også er leiar av Formidlingsutvalget.

Kjelder 
 Knut Olav Åmås [red.]: «Aune, Marit Moum» i Hvem er hvem? (Aschehoug, 2008)
 «Marit Moum Aune» på Store Norske Leksikon, innhenta 28.06.2009.
 «Marit Moum Aune» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 28.06.2009.

Bakgrunnsstoff 
 «Harde slag» av Hege Duckert på Dagbladet.no (23.04.2002)
 «Jespersen som folke-medisin» av Astrid Sletbakk på VG.no (10.10.2003)

Norske regissørar
Folk frå Trondheim
Vinnarar av Heddaprisen
Håkon Austbø

Jon Håkon Austbø () er ein norsk klassisk pianist. Han er soneson av Johan Austbø og svoger til Pål Steigan.

Biografi 

Håkon Austbø var elev hjå Hildegunn Reuter, og han hadde opptredenar med Harmoniens Orkester i 1963. Debutkonserten hans i Universitetets Aula i 1964 vekte stor oppsikt. Austbø studerte i Paris i åra 1966–71, frå 1969 til 1971 med komponisten og organisten Olivier Messiaen. I 1971 vann han den opne franske Messiaen-pianokonkurransen. Sidan studerte han ved Julliard School of Music i New York og Staatliche Hochschule für Musik i München.

Austbø har vunne fleire internasjonale prisar, og var frå 1974 busett i Nederland, der han var dosent ved musikkonservatoriet i Utrecht. Han underviste sidan ved Sweelinck-konservatoriet i Amsterdam. No er han busett i Noreg att, og sidan januar 2007 har han vore professor ved Universitetet i Stavanger, på institutt for musikk og dans. For det mangeårige arbeidet sitt med musikken til komponisten Aleksandr Skrjabin har han fått vervet som visepresident i det internasjonale Skrjabin-selskapet i Moskva.

Austbø er særleg kjend for tolkingane sine av Olivier Messiaen og Aleksandr Skrjabin. I 1998 vann han Edison-prisen for innspelinga si av Catalogue d'oiseaux og Petites Esquisses d'oiseaux av Messiaen. Han vart også tidleg kjend som kammermusikar gjennom Trio du Nord saman med Ole Bøhn og Hege Waldeland.

Utmerkingar 

 Kritikarprisen i 1989
 Spellemannprisen 1989 i klassen klassisk musikk / samtidsmusikk for Skrjabin – pianosonater
 Spellemannprisen 1991 i klassen klassisk musikk / samtidsmusikk for Verker av Franck, Chausson, Debussy, Poulenc saman med Truls Mørk
 Spellemannprisen 1994 i klassen klassisk musikk / samtidsmusikk for Messiaen – Vingt Regards
 Gammleng-prisen 2009 i klassen klassisk.

Kjelder 
 Knut Olav Åmås [red.]: «Austbø, Håkon» i Hvem er hvem? (Aschehoug, 2008)
 «Håkon Austbø» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 28.06.2009.
 «Håkon Austbø – piano » – biografi på Proarte.no.
 «Håkon Austbø » – biografi på Levendeklassisk.no

Bakgrunnsstoff 
 Nettsida til Håkon Austbø
 Hyller mesteren med hovedverk av Erik Bjørnskau på Aftenposten.no (05.03.2008)

Norske pianistar
Folk frå Kongsberg
Vinnarar av Spellemannprisen
Geir Axelsen

Geir Axelsen () er ein norsk Ap-politikar. Han var  statssekretær i Finansdepartementet i Regjeringa Stoltenberg II. Han er utdanna cand.oecon. i samfunnsøkonomi frå Universitetet i Oslo (1994) og Master of Public Administration frå Harvard University (2003). 

Han vart fyrste gong tilsett som embetsmann i Finansdepartementet i 1997, og seinare vart han mellom anna underdirektør i finansavdelinga (1999–2005). Før han vart statssekretær arbeidde han som ambassaderåd med ansvar for økonomiske og finansielle saker i den norske EU-delegasjonen i Brussel frå august til oktober 2005.

I den partipolitiske karrieren sin har han vore partisekretær i Oslo Arbeidarparti (1994–1997), nestleiar i sentralstyret i AUF (1989–1992), leiar av AUF i Oslo (1987–1988) og fylkessekretær for AUF i Oslo (1985–1987).

Kjelder 
 Knut Olav Åmås [red.]: «Axelsen, Geir» i Hvem er hvem? (Aschehoug, 2008)
 «Geir Axelsen» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 28.06.2009.
 «Statssekretær Geir Axelsen» – biografi hjå Finansdepartementet.

Norske sosialøkonomar
Norske embets- og tenestefolk
Statssekretærar i Regjeringa Stoltenberg II
Statssekretærar frå Ap
Politikarar frå Oslo
Aust-algonkinske språk

Dei aust-algonkinske språka er ei genetisk undergruppe av dei algonkinske språka. Dei blei tidlegare – før den europeiske koloniseringa – tala langs austkysten av Nord-Amerika, frå Newfoundland i nord til Virginia i sør. Her er ei liste over språka, med undergrupper i store bokstavar, føreslegne av Ives Goddard; dialektar er òg tekne med, i mindre skrift:

 1. Mi'kmaq (også kjent som micmac, mi’kmag eller míkmaw)
 I. ABENAKISK
 2. Aust-abenaki †
 Penobscot (også kjent som old town eller old town penobscot)
 Caniba
 Aroosagunticook
 Pigwacket
 3. Vest-abenaki
 4. Maliseet-passamaquoddy
 Maliseet (også kjent som malecite)
 Passamaquoddy
 5. Etchemin † (uvisst)
 II. SØRE NY-ENGLAND
 6. Massachusett (også kjent som natick) †
 North shore
 Natick
 Wampanoag
 Nauset
 Cowesit
 7. Narragansett †
 8. «Loup A» (også kjent som nipmuck ?) †
 9. «Loup B» †
 10. Mohegan-pequot †
 Mohegan
 Pequot
 Niantic
 Montauk
 Shinnecock (uvisst)
 11. Quiripi-naugatuck-unquachog-shinnecock †
 <small>Quiripi (også kjent som quinnipiak eller connecticut)</small>
 Naugatuck
 Unquachog
 III. DELAWARISK
 12. Mahican (også kjent som mohican eller mohikansk) †
 Stockbridge
 Moravian
 13. Delaware-språkgruppa (også kjent som lenape)
 13a. Munsee
 13b. Unami
 Nord-unami
 Sør-unami
 Unalachtigo
 14. Nanticoke-conoy †
 Nanticoke
 Piscataway (also known as Conoy)
 Choptank
 15. Powhatan (også kjent som Virginia-algonkinsk) †
 16. Pamlico (også kjent som Carolina-algonkinsk, pamtico eller pampticough'') †
 17. Christanna-algonkinsk †

Det er uklårt nøyaktig kor mange utdøydde aust-algonkinske språk ein skal rekne med. Campbell (1997: 152-154), som byggjer på Goddard (1972, 1979 og 1994), tek ikkje med "Loup A", Mahican, Mohegan-pequot, Pamlico og Quiripi-naugatuck-unquachog-shinnecock, i motsetand til Mithun (1999: 327-340), som derimot ikkje tek med Christanna-algonkinsk.

Fotnotar 

Algiske språk
Algonkinske språk
Aust-algonkinske språk
Amerikanske språk
Apollo-Sojuz

Apollo-Sojuz var den siste romferda i apollo-programmet og det første romprosjektet som Sovjetunionen og USA samarbeida om. Apollo-Sojuz gjekk ut på å kople eit amerikansk Apollo-romfartøy saman med det sovjetiske Sojuz 19 og vart gjennomført i juli 1975.

Mannskap Apollo 

Tala i parantes står for talet på romferder, inkludert denne.
 Commander: Thomas P. Stafford (4)
 Command Module Pilot: Vance D. Brand (1)
 Docking Module Pilot: Donald K. Slayton (1)

Mannskap Sojuz 

 Commander: Alexei Leonov (2)
 Flight Engineer: Valeri Kubasov (2)

Apollo-programmet
Sojuz-programmet
Romutforsking i 1975
Månelandar

Månelandaren eller Månemodulen (eng: Lunar Excursion Module eller berre Lunar Module) var den delen av Apollo-fartøyet som gjennomførte landingane på månen.

Produserte månelandingsfartøy 

Apollo-programmet
Arnulf

Arnulf er eit mannsnamn av norrønt eller gammalhøgtysk opphav. Ørnulf er eit nærskyld opphavleg norrønt mannsnamn. Begge namna har namnedag den 18. juli i Noreg.

Dei norrøne namna Arnulfr eller Ǫrnolfr er sett saman av ǫrn, 'ørn', og ulfr, 'ulv'. Arne og Ulf er avleidde former. 

På islandsk er namna kjende som Arnúlfur og Örnólfur. Arnulf har spreidd seg i Europa, som Arnolfo på italiensk, 
Arnulphe på fransk. Tysk Arnold og fransk Arnauld og Arnaud kan vera påverka av namnet.

I 2009 var det 739 norske menn som heitte Arnulf. På 1900-talet var namnet mest gjeve frå 1920- til 1940-talet, med ein topp rundt 1930. Det var 431 norske menn som heitte Ørnulf i 2009.

Namneberarar

Oppdikta
Ørnulf Ørn (eng. Emil Eagle) er ein av skurkane i Disney-samfunnet Andeby.

Kjelder

Norrøne førenamn
Gammalhøgtyske førenamn
Mannsnamn
Namn knytte til dyr
Namn knytte til fuglar

et:Arnulf
en:Arnulf
fr:Arnoul
hu:Arnulf (egyértelműsítő lap)
ja:アルヌルフ
ru:Арнульф
zh:阿努爾夫
Jurij Bohutskyj

Jurij Petrovytsj Bogutskyj () er ein ukrainsk politikar, tidlegare kulturminister og rådgjevar for presidenten. Han har tidlegare vore leiar for det ukrainske presidentkontoret. Denne posisjonen svarar til visepresident-funksjonane i dei fleste andre republikkar. Bogutskyj har bak seg ein omfattande politisk karriere og har tenestegjort i ulike samanhenger for skiftande presidentar og statsministrar.

Han vart fødd i landsbyen Mykolajivka i Kherson oblast i Ukraina.

Periodar som kulturminister 

 1. november 2006-18. desember 2007: Minister for kultur og turisme
 30. januar 2001-3. februar 2005: Minister for kultur og kunst
 4. august 1999-7. desember 1999: Minister for kultur og kunst
 24. august 1991-17. november 1992: Vise-kulturminister i Ukraina

Ukrainske politikarar
Guru purnima

Guru purnima er ei hinduhøgtid der hinduar kan tilbe den religiøse leiaren, guruen, sin. Purnima tyder 'fullmåne', og høgtida finn stad ved fullmåne i månaden asjadh. Denne dagen vil hinduar som har ein guru meditera over han og tilbe han personleg eller gjennom eit bilde. 

Feiringa er til minne om Vyasa, ein skikkelse som er tillagd diktinga av delar av det hinduiske storverket Mahabharata og fleire puranaer, og den firdelte sorteringa av Vedaene. 

Guru purnima er også ei høgtid som gjerne fell ved byrjinga av regntida. For bønder vil dette seia at markene får sårt trengt vatn og gjev nytt liv. Overført til det andelege er høgtida rekna som ei god tid å byrja religiøse studie på. Dei fire månadene det regner har tradisjonelt også vore ei tid der vandrande asketar pleide slå seg ned éin stad for å studera og tala om sutraer.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Guru purnima» frå ,  den 17. juli 2009.  
 

Hinduhøgtider
NASA TV

NASA TV er eit nettverk som er samansett av ei rekkje fjernsynskanalar som viser romfartsrelaterte undervisningsprogram, pressekonferansar og direktesendingar frå bemanna romferder som romferjer og den internasjonale romstasjonen. NASA TV vert sendt over satellitt-/kabelfjernsyn i USA. Det vert òg overført direkte på Internett på nettsidene til NASA.

Bakgrunnsstoff 
 Nettstaden til NASA TV

NASA
Fjernsynskanalar
Algonkinske folk

Med algonkinske folk meiner ein nordamerikanske urfolk som talar eller tidlegare har tala eit algonkinsk språk. Ordet algonkinsk (engelsk Algonquian eller Algonkian) er laga på grunnlag av ordet algonquin/algonkin, namnet på eit algonkinsk språk som blir rekna som ein dialekt av ojibwe. Ordet kjem opphavleg av maliseet-passamaquoddy-ordet elakómkwik [ɛlæˈɡomɡwik] 'dei er skyldfolka/forbundsfellane våre'.

Oversyn over dei algonkinske folka 

Nedanfor fylgjer eit alfabetisk oversyn over algonkinske folk i Canada, USA og Mexico som er nemnde Waldman (2000). Opplysningane om kvart folk er ordna slik:
 Folkenamnet (pluss eventuelle alternative namn eller skrivemåtar i parentes).
 I. Tradisjonell bustad.
 II. Noverande bustad, så sant folket framleis finst. Finst ikkje folket lenger, står det berre ein strek (–).
 III. Kulturområde; sjå kartet over nordamerikanske kulturområde.
 IV. Språk (noverande eller tidlegare, om det har gått av bruk).

Kjelder

Bibliografi 
 Legay, G., Atlas des indiens d'Amérique du nord, Editions Casterman, 1993.
 Waldman, Carl 2000. Atlas of the North American Indian. Revised edition. illustrations by Molly Braun. New York: Checkmark Books.

Nordamerikanske urfolk
Lyndon B. Johnson Space Center

Lyndon B. Johnson Space Center (JSC) er NASA sitt senter for bemanna romferder. Senteret er lokalisert i Clear Lake-området i det søraustlege Houston, Texas. Tomta vart donert av Rice University som ligg like ved. Johnson Space Center vart bygd i 1962 som Manned Spacecraft Center, men vart i 1973 kalla opp etter president Lyndon B. Johnson som døydde det året.

NASA
Texas
Skipingar i 1962
Apollo

''Apollo kan vera:

 Den latinske forma av namnet til den greske guden Apollon
 Apollo-programmet, eit amerikansk månelandingsprogram i 1960-åra.
 Sjølve romfartøya som alle bar namnet Apollo.
 Apolloasteroidane, ei gruppe asteroidar med jordnære banar.
 Apollo 1 Hills, namn på tre åsar på planeten Mars.
 Reiseselskapet Apollo, eit fleirnasjonalt reiseselskap.
 Bilmodellen Holden Apollo.
 Rapparen Apollo, eigentleg namn Jonas Forsang Moksnes
 Apollosommarfugl (Parnassius apollo).
 HMS Apollo, eit namn gjeve til ei rekkje britiske marinefartøy.
 USS Apollo (AS-25), ein USA-amerikansk u-båt frå etterkrigstida.
 Apollo 440, ei britisk musikkgruppe
Just Bing

Just Johan Bing () var ein norsk litteraturhistorikar og stifts-/statsarkivar. I tillegg til si store interesse for litteratur interesserte han seg sterkt for lokalhistorie, arkeologi og helleristingar. Han tok initiativet til Vestlandske Historielags Fællesforening i 1918, og var mellom skiparane av Landslaget for bygde- og byhistorie i 1920.

Just Bing var fødd i Eidsberg. Han vart student i 1883, og tok filologisk-historisk embetseksamen med lærareksamen 1889–1890. Han vitja fleire tyske universitet, og fekk doktorgraden i 1894 med si tyske avhandling «Novalis (Friedrich v. Hardenberg): eine biographische Charakteristik». Under sine utanlandsreiser (Tyskland, Austerrike, Danmark, Frankrike og Italia) gjorde han litterære og kunsthistoriske studiar. 1895–1901 var han universitetsstipendiat. Han vart utnemnd til stiftsarkivar i Bergen 21. september 1903, ei stilling han hadde i over 30 år.

Han vart gift i 1900 med Marie Grieg (1872-[941). Bing døydde i Follebu i Gausdal.

Verk 
 Novalis (Friedrich v. Hardenberg) : eine biographische Charakteristik, 1893.
 Tider og idealer. Studier i fransk poesi og malerkunst, 1896.
 Norske digte og digtere, 1898.
 Norsk literaturhistorie, 1904.
 Europas literaturhistorie i det 19. aarhundrede, 1906.
 Henrik Ibsen, 1909.
 Norsk litteraturhistorie : til skolebruk, 1915.
 Aarstads historie, 1922.
 Rock carvings of the Norse bronze age, 1925.
 Verdens-litteraturhistorie : grunnlinjer og hovedverker, 3 band 1928-1934
 Band 1: Fra Homer til Swift, 1928.
 Band 2: Fra Voltaire til Balzac, 1929.
 Band 3: Fra Heine til verdenskrigen, 1934.
 Fra trolldom til gudetro. Studier over nordiske helleristninger fra bronsealderen, 1937.

Bakgrunnsstoff 
 Stiftsarkivar Bing i Bergensposten, utgitt av Statsarkivet i Bergen.

Norske historikarar
Norske statsarkivarar
Norske litteraturhistorikarar og kritikarar
Folk frå Eidsberg
Bergensposten

Bergensposten eit tidsskrift som Statsarkivet i Bergen har gjeve ut sidan 1998, no med tre nummer i året. Bladet kjem ut både på papir og på nett. 

Bergensposten var òg namnet på ei avis som kom ut i Bergen frå 1. mars 1854 til 1893, då ho gjekk saman med Bergens Tidende.

Bakgrunnsstoff 
 Bergensposten.

Norske tidsskrift
Skipingar i 1998
Sodd

Sodd er ein norsk matrett frå Trøndelag. Retten minner om ei suppe og hovudingrediensane er kjøt (gjerne frå sau) og ofte kjøtbollar (frå farse) koka i kraft, tilsett gulrotbitar eller -skiver. Til sodden blir det servert potet, som er koka for seg og blir blanda i til slutt. 

Sodd er ein hovudrett og blir rekna som festmat, til dømes til brudlaup, dåp eller konfirmasjon.

Sodd finst i fleire lokale variantar i Trøndelag. Mellom desse er:
 Innheradssodd: Kjøtterningar og kjøtbollar, gulrot og potet. Gulrota blir koka saman med kjøtbollane. Ved sidan av blir det servert skjenning, eit søtt flatbrød. 
 Inderøysodd: Som innheradssodd, men gulrota er koka for seg. Krafta blir dermed mindre søt. Også servert med skjenning.
 Orkdalssodd: Kjøt og kjøtbollar (perra), mjølbollar (auka), gulrot, kål og potet. Perrane og aukane blir etne frå djup tallerken, medan kjøtet blir ete saman med grønsakene.
 Oppdalssodd: Kjøt, morr, mjølbollar, gulrot, kål, erter, byggryn, kålrot og potet. Soddkraft og kjøt blir servert kvar for seg.

Vanleg drikke til sodd er ingefærøl eller heimebrygga øl. Til dessert er det tradisjonelt mest vanleg med sviskegraut.

Mat frå Trøndelag
Supper
Saueretter
Hjelperakett

Ein hjelperakett er ein rakett som vert nytta i byrjinga av ein rakettoppskytning. Hjelperaketttar er gjerne kopla til bereraketten. Føremålet med hjelperaketten er få ekstra fart i første delen av oppskytinga. Når hjelperakettane går tom for drivstoff, koplast dei frå bereraketten, så den slepp å dra med på unødvendig ekstravekt. Det amerikanske romferjesystemet nyttar to hjelperakettar, medan den sovjetiske Buran-Energija-programmet hadde heile fire hjelperakettar.

Romfart 
rakettar
Interkontinentalt ballistisk missil

Interkontinentalt ballistisk missil eller ICBM er ein type missil med redusert styresystem. Når eit ballistisk missil har forbrent drivstoffet sitt, følgjer det ei viss kurve, til forskjell frå eit kryssarmissil som kan styrast til målet det er låst mot.

Eit ICBM er kort sagt ein rakett som kan ladast med eksplosiv eller atomstridshovud og sendast mot strategiske mål over store avstandar (20 000 km eller meir). Det første militært effektive ballistiske rakettmissilet var tyske V-2, som vart utvikla under andre verdskrigen. Seinare ICBM som Atlas og Titan har blitt nytta i bemanna og ubemanna romferder. Atlas vart til dømes nytta i mange av oppskytingane i Mercury-programmet.

Sjå òg
 SLBM

Rakettar
Missil
Atomvåpen
Sovjetiske oppfinningar
Strategiske rakettstyrkar
Wolfram Alpha

Wolfram Alpha er ein nettbasert database, som kalkulerer og viser enkel og avansert matematisk informasjon. Databasen er utvikla av Wolfram Research og ligg gratis tilgjengeleg. Den vart lansert i mai 2009. 

Tenesta den gjer kan minne om ei søkjeteneste eller eit nettleksikon, men inneheld andre funksjonar. I botn ligg programmet Mathematica, som er eit kraftig kalkulatorprogram som mellom anna kan handtere integralrekning. Wolfram Alpha har lister over stoff og deira kjemiske formlar, statistikkdatabase over vær og BNP, med meir. Databasen er endå under utvikling og utviding. 

Ein kan til dømes spørje om internettbrukarar i Afrika eller den kjemiske sambindinga H2O.

På nettet 

Wolfram Alpha
Introduksjon og tips

Søkemotorar
Matematisk programvare