alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Tapsell Foreland

Tapsell Foreland er ei brei, stort sett snødekt halvøy som stikk ut i sjøen mellom Yule Bay og Smithfjorden, nord i Victoria Land. Mykje av den sentrale delen av halvøya ligg over 800 meter over havet. Namnet vart gjeve av New Zealand Antarctic Place-Names Committee (NZ-APC) i 1969, etter kapteinen på barken «Brisk», ein av kvalbåtane som hadde base i Enderby Settlement ved Port Ross på Aucklandøyane, 1849-52. Under ei reise i februar 1850 segla Tapsell sør til Belleny Islands og så vest langs 67S så langt som til 143E. Trass i at han var så langt sør, vart det ikkje oppdaga noko land.

Kjelder

Halvøyar i Victoria Land
Pennell Coast
Weaver Peninsula

Weaver Peninsula er ei lita halvøy mellom Collins Harbor og Marian Cove i Maxwell Bay på King George Island, som endar i North Spit. Ho vart namngjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1977 etter Stephen D. Weaver som var geolog ved University of Birmingham, med British Antarctic Survey (BAS) i området i 1975.

Kjelder

Halvøyar på King George Island
Whitmer Peninsula

Whitmer Peninsula er ei brei isdekt halvøy, kring 7 nautiske mil (13 km) lang og brei, mellom Cheetham istunge og Harbord bretunge på kysten av Victoria Land. Ho vart kartlagd av United States Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1957-62. Ho vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter løytnant R.D. Whitmer i US Navy, som overvintra ved Williams Field i McMurdo Sound i 1956. Han vendte attende til Antarktis under Operasjon Deep Freeze 1966 og 1967.

Kjelder

Halvøyar i Victoria Land
Scott Coast
Kaneljo

Kaneljo (Stercorarius chilensis) er ein fugl i jofamilien. 
Kaneljoane er ein stor og kraftig bygd sjøfugl, marginalt mindre enn sørjo og har ei kroppslengd på 53-59 centimeter. Fjørdrakta har brun overside og kanelbrun underside. Dei kan ha gulbrune flekkar i nakken ryggen. Kvitt i primærfjørene gjev iaugefallande kvite «blink» på over og undersida av vengen. Dei har ei tydeleg mørk brun hette. Nebbet er nedbøygd i enden, nebb og føter er mørkgrå til svarte.

Denne joarten hekkar lengst sør i Chile og Argentina, hekkar både inn i landet og ute på kysten med nærliggjande øyar. Hekketida er frå november til mars, kvart kull er på to eller tre egg. 

Utanom hekkesesongen lever dei til havs rundt Eldlandet og trekker på begge kystar av Sør-Amerika, langs Chile til sentrale Peru, og på austsida nordover til nordre Argentina.

Dietten er fugleegg og fugleungar i hekkesesongen, elles er dei kleptoparasittar på andre sjøfuglar. 

Grove estimat for populasjonen ligg på 6000 kjønnsmodne individ (2008) og bestanden er trudd å vere stabil.

Kjelde

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 BirdLife International (2013) Species factsheet: Stercorarius chilensis . Henta frå http://www.birdlife.org den 6. januar 2013.

Jofamilien
Fuglar i den neotropiske regionen
Golden Bay

Golden Bay er ei grunn, parabolforma havbukt i den nordvestlege enden av Sørøya på New Zealand. Bukta er ein arm av Tasmanhavet, og ligg sørvest av Cooksundet og vest for Tasman Bay. Ho er avgrensa frå havet av Farewell Spit. Elvene Aorere og Takaka munnar ut i bukta frå sør.

Bukta er kjend som eit populært turistmål, på grunn av det gode vêret og ei avslappa og vennleg livsform.

Geografi 
Dei vestlege og nordlege delane av bukta er for ein stor del ubygde. Langs den sørlege kysten ligg byane Takaka og Collingwood, og også nasjonalparken Abel Tasman National Park. Separation Point, den naturlege grensa mellom Golden Bay og Tasman Bay ligg inne i parken. Strendene i bukta er populære opphaldsstadar for pensjonistar og oppføring av fritidsbustadar. 

Bukta ligg i regionen Tasman.

Flaum 
I desember 2011 vart bukta (til like med store delar av Nelson- og Tasman-regionane) råka av sterk nedbør og flaum, som skada mange bustadar i områda kring Pohara/Ligar Bay/Tata Beach/Wainui. Vegen til Totaranui, eit populært, isolert turistmål, fekk store skadar, og kunne ikkje opnast før sist i juni 2012. Overfløymingane førte til tap for butikkar og forretningsdrivande i toppen av turistsesongen. I løpet av juni 2012, var alle tilkomstar til Golden Bay opne att, og fungerte som normalt.

Historie 
Den nederlandske oppdagaren Abel Tasman ankra opp i bukta i 1642, og, etter eit blodig samanstøyt med lokale māoriar då mannskap frå skipa hans freista å gå i land, kalla han henne Moordenaar's Bay (Mordarbukta). I 1770, under den første Stillehavsreisa si, let den engelske oppdagaren James Cook bukta gå inn som ein del av Blind Bay, men på den andre reisa si til bukta i 1773, innsåg han at dette i røynda var «Mordarbukta». Den franske oppdagaren Jules Dumont d'Urville ser ut til å ha endra namnet til Massacre Bay. I 1840-åra, etter at det vart funne kol i regionen, vart bukta kjend som Coal Bay (Kolbukta). Seinare, i 1850-åra, då det vart funne gull i Collingwood, fekk bukta det namnet ho ber i dag, Golden Bay.

Galleri

Referansar 

 Denne artikkelen bygger på «Golden Bay» frå , den 6. januar 2013. 
 

Tasman på New Zealand
Bukter på New Zealand
Nordiske greiner under vinter-OL 1960

Nordiske greiner på ski under vinter-OL 1960 i Squaw Valley bestod av åtte øvingar. To av øvingane var for kvinner, begge i langrenn, medan resten var for menn. Mennene tevla i både i langrenn, kombinert og skihopping.

Medaljestatistikk

Kombinert

Menn

Normalbakke / 15 km 

Dato: 22. februar 1960

Langrenn

Kvinner

10 km 

Dato: 20. februar 1960

3x5 km stafett 

Dato: 26. februar 1960

Menn

15 km 

Dato: 23. februar 1960

30 km 

Dato: 19. februar 1960

50 km 

Dato: 27. februar 1960

4 x 10 km stafett 

Dato: 25. februar 1960

Skihopping

Menn

Normalbakke 

Dato: 28. februar 1960

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Nordiske grener under Vinter-OL 1960» frå ,  den 6. januar 2013.  
 
Denne artikkelen bygger på «Olympische Winterspiele 1960/Ski Nordisch» frå ,  den 6. januar 2013.  
 

Øvingar under vinter-OL 1960
Nordiske greiner under vinter-OL
Active Sound

Active Sound  er eit sund i Antarktis som i snitt er 3 km breitt. Det strekkjer seg aust-nordaust frå Antarctic Sound til Firth of Tay der det skil Joinville og Dundee Island. Neset vart oppdaga i 1892–93 av kaptein Thomas Robertson under Dundee kvalfangsekspedisjon. Robertson kalla sundet opp etter skipet sitt, «Active», som var det første fartøyet som segla gjennom sundet.

Kjelder

Sund i Graham Land
Geografi i Joinville Island-gruppa‎ 
Stader kalla opp etter skip
Admiralty Sound

Admirality Sound er eit sund som strekkjer seg frå nordaust til sørvest mellom Seymour og Snow Hill Island frå James Ross Island, utanfor nordaustenden av Den antarktiske halvøya. Den vide nordaustlege delen av sundet vart namngjeven Admiralty Inlet av den britiske ekspedisjonen under kaptein Ross, som oppdaga det den 6. januar 1843. Det vart oppdaga at det var eit sund og ikkje ei bukt i 1902 av Den svenske antarktisekspedisjonen under Otto Nordenskjöld.

Kjelder

Sund i Graham Land
Geografi på James Ross-øyane
Antarctic Sound

Antarctic Sound er eit sund kring 50 km lang og frå 7 til 13 km brei, mellom Joinville Island og Den antarktiske halvøya. Sundet vart namngjeven av Den svenske antarktisekspedisjonen under Otto Nordenskjöld etter ekspedisjonsskipet «Antarctic» som i 1902, med Carl Anton Larsen som kaptein, vart det første fartøyet som segla gjennom.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Antarctic Sound» frå ,  den 7. januar 2013. 
 oppgav desse kjeldene: 
 
 

Sund i Graham Land
Geografi på Trinityhalvøya
Geografi i Joinville Island-gruppa‎
Crystal Sound

Crystal Sound  er eit sund mellom sørsida av Biscoe Islands og kysten av Graham Land. Den nordlege grensa er mellom Cape Evensen og Cape Leblond og den sørlege mellom Holdfast Point, Roux Island, Liard Island og Sillard Islands. Det fekk dette namnet av UK Antarctic Place-Names Committee i 1960 fordi mange stader i sundet er kall opp etter menn som forska på strukturen til iskrystallar.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Crystal Sound» frå ,  den 7. januar 2013. 
 oppgav desse kjeldene: 
 
 

Sund i Graham Land
Geografi på Biscoe Islands
Graham Coast
Fridtjof Sound

Fridtjof Sound  er eit sund, 6 nautiske mil langt frå nord til sør og 2 nautiske mil breitt, som skil Andersson Island og Jonassen Island frå Tabarin Peninsula, ved Den antarktiske halvøya. Det vart oppdaga av Den svenske antarktisekspedisjonen, 1901–04, under Otto Nordenskjöld og kalla opp etter «Fridtjof», eit fartøy som vart sendt frå Sverige for å leite ekspedisjonen då ein trudde at han hadde gått tapt i 1903.

Kjelder

Sund i Graham Land
Geografi på Trinityhalvøya
Herbert Sound

Herbert Sound er eit sund i Antarktis som strekkjer seg frå Cape Lachman og Keltie Head i nordvest til passasjen mellom The Naze og False Island Point i søraust, mellom Vega Island og James Ross Island og frå Prince Gustav Channel til Erebus and Terror Gulf. Den 6. januar 1843 oppdaga kaptein James Clark Ross ei vid bukt aust for sundet, som han kalla «Sidney Herbert Bay» etter Sidney Herbert, førstesekretær i Admiralitetet. Sjølve sundet vart oppdaga og kartlagd av Den svenske antarktisekspedisjonen, 1901–04, under Otto Nordenskjöld, som saman med den vide bukta kalla det «Sidney Herbert Sound». Det tilrådde namnet er berre Herbert Sound og gjeld for området vest for passasjen mellom The Naze og False Island Point. Bukta som Ross oppdaga er den vestlege delen av Erebus and Terror Gulf.

Kjelder

Sund i Graham Land
Geografi på James Ross-øyane
Lewis Sound

Lewis Sound  er eit sund frå nordvest til søraust mellom Lavoisier Island og Krogh Island i nordaust og Watkins Island i sørvest i Biscoe Islands. Det vart kartlagd frå flyfoto teken av Falkland Islands and Dependencies Aerial Survey Expedition (FIDASE), 1956-57. I samband med at stader i området hadde fått namn etter pionerar innan forsking på fysiologi i kalde klima, fekk sundet namnet Lewis Passage av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) (1960) etter sir Thomas Lewis (1882–1945), ein engelsk fysiolog som forska på korleis blodårene i huden reagerer på lufttemperaturen. Namnet vart sidan endra til Lewis Sound fordi sundet ikkje er trygt for alle skip, medan det engelske passage vanlegvis indikerer trygg passasje.

Kjelder

Sund i Graham Land
Geografi på Biscoe Islands
Lion Sound

Lion Sound  er eit lite sund mellom Lion Island og søraustkysten av Île Anvers i Antarktiske Arkipel. Det vart oppdaga av Belgica-ekspedisjonen, 1897–99, under Gerlache. Namnet finst på eit kart basert på ei kartlegging mannskapet på RRS «Discovery II» under Discovery Investigations gjorde i 1927. Det er kalla opp etter Lion Island.

Kjelder

Sund i Graham Land
Geografi i Antarktiske Arkipel
Firth of Tay i Antarktis

Firth of Tay  er eit sund eller firth som går frå nordvest til søraust mellom nordaustsida av Dundee Island og austsida av Joinville Island. Sundet er 19 km langt og 10 km breitt. Det går i nordvest over i Active Sound og i lag skil desse to Dundee og Joinville Island. Firth of Tay vart oppdaga i 1892–93 av kaptein Thomas Robertson frå Dundee kvalfangstekspedisjon og vart namngjeve av han etter Firth of Tay i Skottland.

Kjelder 

Sund i Graham Land
Geografi i Joinville Island-gruppa‎
Lion Island i Antarktiske Arkipel

Lion Island  er ei øy på nordvestsida av Gerlache Strait i Antarktiske Arkipel. På andre sida av Lion Sound ligg Anvers Island. Øya vart kartlagd av Discovery Investigations i 1927. Namnet vart truleg gjeve av tidlegare kvalfangarar i området, og kjem truleg av forma på øya som i profil frå sørvest kan minne om ei tilbakelent løve. Øya vart vidare kartlagd av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) i april 1955 og fotografert frå lufta av Falkland Islands and Dependencies Aerial Survey Expedition, 1956-57.

Kjelder

Øyar i Antarktiske Arkipel
Yalour Sound

Yalour Sound  er eit sund, 1,5 km breitt og 6 km langt, vanlegvis islagt, mellom Fridtjof Sound og Antarctic Sound og mellom Jonassen Island og Andersson Island, utanfor Trinityhalvøya. Det vart namngjeve av Argentina etter løytnant Jorge Yalour, ombord på «Uruguay» i 1903.

Kjelder

Sund i Graham Land
Geografi på Trinityhalvøya
Bird Sound

Bird Sound  er eit farleg, men farbart sund mellom Birdøya og vestenden av Sør-Georgia. Det er 1 nautisk mil langt og 0,5 nautiske mil breitt. Namna «La Roche Strait» og «Bird Sound» vart nytta om dette sundet på forskjellige kart i mange år. Bird Sound har fått namn etter Birdøya og er godkjend basert på lokal bruk.

Kjelder 

Sund i Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane
Geografi i Sør-Georgia
Langsundet

Langsundet  er eit sund 1,5 nautiske mil (2,8 km) breitt på det smalaste og 9 nautiske mil (17 km) langt og mellom øygruppa som omfattar Broka og Havstein, og Breidhovde. Det vart kartlagd av norske kartografar frå flyfoto teken under Lars Christensen-ekspedisjonen i januar–februar 1937 og namngjeve Langsundet. Det engelske, godkjende namnet er Lang Sound.

Kjelder

Sund i Antarktis
Geografi i Kemp Land
Macfie Sound

Macfie Sound  er eit sund 1 nautisk mil (1,9 km) breitt på det smalaste, og strekkjer seg frå aust til vest mellom Islay og Bertha Island i William Scoresby Archipelago. Det vart oppdaga i februar 1936 av mannskapet på RRS «William Scoresby» under Discovery Investigations , og vart namngjeven av dei etter løytnant A.F. Macfie, som førebudde kart for ekspedisjonen.

Kjelder

Sund i Antarktis
Geografi i Mac. Robertson Land
Ongulsundet

Ongulsundet  er eit sund, 3,2 km breitt, mellom austkysten av Lützow-Holmbukta og Flatvær der Ongul er den største øya. Det vart kartlagd av kartografar frå flyfoto teken under Lars Christensen-ekspedisjonen, 1936–37, og kalla opp etter Onguløya.

Kjelder

Sund i Dronning Maud Land
Prins Harald Kyst
Peacock Sound

Peacock Sound er eit isfylt sund som er 216 km langt og 64 km breitt og ligg mellom Thurston Island og Eights Coast i Ellsworth Land i Antarktis. Sundet er dekt av den vestlege delen av Abbot isbrem, og derfor ikkje farbart for skip. 

Sundet vart oppdaga av medlemmar av USAS på flyturar frå skipet «Bear» i februar 1940, og vart vidare skissert frå flyfoto teken under US Navy Operasjon Highjump i desember 1946. I februar 1960 vart det oppdaga at sundet gjekk parallelt til heile sørkysten av Thurston Island, og fekk slik stadfesta at Thurston var ei øy. Sundet er kalla opp etter sluppen «Peacock» med kaptein William L. Hudson, som i lag med «Flying Fish» under løytnant William M. Walker, begge frå USEE, 1838-42, segla langs kanten av pakkis nord for Thurston Island i fleire dagar i mars 1839.

Kjelder

 

Sund i Antarktis
Geografi i Ellsworth Land
Stader kalla opp etter skip
Stange Sound

Stange Sound er eit sund som er kring 60 nautiske mil (110 km) langt og 25 nautiske mil (46 km) breitt langs kysten av Palmer Land. Ein isbrem dekkjer sundet, som i vest grensar til Smyley og Case Island sør for fastlandet, i aust Spaatz Island og i nord til det ope farvatnet i Ronne Entrance. Det vart fotografert frå lufta og grovt kartlagd av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE) (1947–48) under Finn Rønne. Det er kalla opp etter Henry Stange frå New York, som bidrog til RARE under førebuinga for ekspedisjonen.

Kjelder

Sund i Antarktis
Geografi i Palmer Land
Trynesundet

Trynesundet  er eit kort, smalt sund på nordsida av Langneset i Vestfold Hills, mellom Trynevika og Trynefjorden. Det vart kartlagd av norske kartografar frå flyfoto teken under Lars Christensen-ekspedisjonen (1936–37) og namngjeve av dei.

Kjelder

Sund i Antarktis
Geografi i Princess Elizabeth Land
Wilkins Sound

Wilkins Sound er eit sund i Antarktis som i stor grad er dekt av Wilkins isbrem. Det ligg på sørvestsida av Den antarktiske halvøya mellom vestsida av Aleksanderøya og kysten av Charcot Island og Latady Island lenger i vest.

Nordenden av sundet vart først sett og grovt kartlagd i 1910 av Den franske antarktisekspedisjonen under Jean-Baptiste Charcot og vart observert frå lufta i 1929 av sir Hubert Wilkins. Forma til sundet vart skissert i 1940 under ein flytur med U.S. Antarctic Service (USAS). Det vart namngjeve av USAS etter sir Hubert Wilkins, som i 1929 fann ut at «Charcot Land» var ei øy og dermed indirekte oppdaga dette sundet. Latady Island ved sørvestsida av sunnet vart funnen i 1960 av D.J.H. Searle frå Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) etter å ha undersøkt flyfoto teken av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE), 1947–48.

Den 5. april 2009 sprakk den tynne isbrua til Wilkins isbrem utanfor kysten av Antarktis opp og forskarar trudde at dette kunne føre til at isbremmen kollapsa. Det finst rapportar om at isbremmen har sprukke opp i hundrevis av mindre isfjell. David Vaughan frå British Antarctic Survey meiner dette kjem av global oppvarming.

Wilkins isbrem

Wilkins isbrem er ein firkanta isbrem som er kring 80 nautiske mil lang og 60 nautiske mil brei (150 x 110 km). Isen dekkjer sentrale område av Wilkins Sound, som han har fått namn etter. Namnet vart foreslått av UK Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1971.

I 1993 varsla professor David Vaughan frå British Antarctic Survey (BAS) at den nordlege delen av Wilkins isbrem truleg ville forsvinne i løpet av 30 år om oppvarminga på halvøya heldt fram i same fart. 28. mars 2008 forsvann ein 4,5 km² stor del av Wilkins isbrem laus, og sette ein større del av isbremmen i fare.  Sjølv om temperaturen kan ha spelt ei rolle i dette kan fleire jordskjelv på 5.0 og større langs Stillehav-Antarktis-ryggen òg ha medverka til dette. Forskarar vart overraska då dei oppdaga at resten av den 14 000 km² store isbremmen var i ferd med å bryte laus frå kontinentet. Det som er att av Wilkins isbrem no er berre landfast via ei smal isbru. Mot slutten av mai braut enno meir is laus og berre ei 2,7 km brei isstripe var att til å halde fast resten av isbremmen. Dette var første gongen ein hadde dokumentert at is braut seg laus om vinteren. Wilkins isbrem heng ikkje saman med innlandsbreane på same måte som til dømes Larsen B isbremmen gjer, og har derfor ein neglisjerbar effekt på høgda til havnivået. Isbremmen var nøye overvaka det neste året og 5. april 2009 kollapsa isbrua som knytte delar av isbremmen til Charcot Island. Dette skjedde på den tynnaste staden langs den 40 km lange brua. 

Om heile isbremmen, som er på storleik med Jamaica, skulle kome til å bryte laus, vil han bli det klårt største isfjellet som nokon gong har gjort dette.

Sjå òg
Bellingshausenhavet
George VI Sound
Larsen isbrem
Rothschild Island

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Wilkins Sound» frå ,  den 7. januar 2013. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

Sund i Antarktis
Geografi på Aleksanderøya
Aorere-elva

Aorere-elva ligg nord på Sørøya på New Zealand.

Utspringet ligg inne i Kahurangi National Park. Elva renn stort sett i nordleg retning i 40 km, før ho munnar ut i Golden Bay ved byen Collingwood. Den noraustlege enden til fotturruta Heaphy Track ligg i den øvre elvedalen til Aorere.

Sideelver til Aorere er Spey, Boulder og Slate.

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Aorere River» frå ,  den 7. januar 2013.

Bakgrunnsstoff 
Om sportsfiske i Aorere River. 

Elver på New Zealand
Tasman på New Zealand
Sørhavsterne

Sørhavsterne (Sterna vittata) er ein medlem av ternefamilien. Ho er ei mellomstor terne som lever sirkumpolart på sørlege hav og hekkar på subantarktiske øyar.

Sørhavsterna er ei kvit og lys grå terne med svart hette. I hekkedrakt er nebb og føter raude og den svarte hetta dekkjer hovudet frå nebbrota til nakken og går ned til i underkant av auga. Undersida av kroppen er grå, men kinna, undergumpen og halen er kvite. Utanom hekketida får vaksne fuglar heilt kvit underside, hetta blir mindre med kvit panne og nebbet blir skittenraudt. Sørhavsterner liknar raudnebbterner, men er litt større enn sistnemnde, måler 36 centimeter og veg 140 gram i gjennomsnitt.

Sørhavsterner hekkar på mange øyar i Sørishavet nord til Île Amsterdam i Indiahavet på 37°49′ sør. Dette inkluderer øyane Tristan da Cunha, Gough Island, Sør-Shetlandsøyane, Prince Edwardøyane, Crozetøyane, Kerguelenøyane, Snaresøyane, Aucklandøyane, Bountyøyane, Antipodeøyane, Campbelløyane, Macquarieøya, Sør-Georgia og småøyar utanfor Stewart Island/Rakiura. Nokre av fuglane som hekkar lengst sør er trekkfuglar, kjente overvintringsområde ligg langs søraustkysten av Sør-Amerika og utanfor Sør-Afrika.

Perioden for hekking varierer frå lokasjon til lokasjon og ligg innanfor grensene september til mars. 
Hekkebiotopa er steingrunn nær kystlinja og litt lengre inn med noko vegetasjon. Dei vel hekkeplassar som er lite tilgjengelege for predatorar, på holmar, på fjellhyller i bergsider, tilhøva varierer frå øy til øy. Dei hekkar vanlegvis i små koloniar på under 20 par, nokre gonger parvis, somme plassar i koloniar på opptil 1000 par. Reiret er ei enkel grop, kor dei legg eitt egg, nokre gonger to egg. Paret rugar på skift i ca. 24-25 dagar og ungane flygedyktige etter ein månad. Tre år gamle kan sørhavsterna starte hekking og dei kan oppnå levealder på over 14 år. 

Når hekking går føre seg beitar dei nær land, utanfor hekkesesongen på åpent hav eller langt frå land. Føda består hovudsakleg av små fisk og pelagiske krepsdyr i sjøen. Dei kan plukke krepsdyr ved å duppe nebbet i sjøen og dei kan stupdukke.

Kjelder 
 Barrie Heather og Hugh Robertson, The Field Guide to the Birds of New Zealand (revised edition), Viking, 2005 
 BirdLife International (2013) Species factsheet: Sterna vittata . Henta frå http://www.birdlife.org den 7. januar 2013.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Ternefamilien
Språket mende

Mende, også kalla boumpe, hulo, kossa og kosso, er eit nigerkongospråk i mandespråkgruppa som blir snakka av mendefolk i Sierra Leone og Liberia og elles blir brukt som handelsspråk (lingua franca) i regionen. Det har rundt 1,5 millionar talarar i Sierra Leone og oppimot 20 000 talarar heilt vest i nabolandet Liberia. Dei viktigaste dialektane i språket er kpa, ko, waanjama og sewawa.

Mende er eit SOV-språk og eit tonespråk med fire tonar.

Skrift
Språket kan skrivast med latinske bokstavar eller mendeskrift. Sistnemnde blei utvikla av skreddaren Kisimi Kamara i 1921 som ei stavingsskrift han kalla kikakui. Skrifta blei vidspreidd ei stund, men gjekk så tilbake for latinske bokstavar, som erstatta henne. Bibelen blei omsett til mende og gjeven ut i 1959 med latinske bokstavar.

Mendealfabetet med latinsk-baserte bokstavar er: a, b, d, e, ɛ, f, g, gb, h, i, j, k, kp, l, m, n, ny, o, ɔ, p, s, t, u, v, w, y.

Mende har sju vokalar: a, e, ɛ, i, o, ɔ og u.

Fonologi

Konsonantar

Vokalar

På film

Mende blei mykje brukt i filmane Amistad og Blood Diamond. Det var emne for dokumentarfilmen The Language You Cry In.

Døme
Talord
 itá - 1
 feleé - 2
 sawaá - 3
 náâni - 4
 lɔɔlu - 5
 wɛita - 6
 wɔfeela - 7
 wáyâkpa - 8
 táluu - 9
 puú - 10

Artikkel 1 frå Menneskerettsfråsegna

1. Ngayilii ye ngilei
Numuvuisia kpɛlɛɛ ta ti le tɛ yɛ nduwɔ ya hu, tao ti nuvuu yei kɛɛ ti lɔnyi maa hɛwungɔ. Kiiya kɛɛ hindaluahu gɔɔla a yɛlɔ ti hun. Fale mahoungɔ ti ti nyɔnyɔhu hoi kia ndeegaa

Artikkel 1
Alle menneske er fødde til fridom og med same menneskeverd og menneskerettar. Dei har fått fornuft og samvit og skal leve med kvarandre som brør.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Mende» frå ,  den 7. januar 2013.  

Denne artikkelen bygger på «Mende language» frå ,  den 13. juni 2022.

Bakgrunnsstoff
 Mende  - UCLA Language Materials Project, University of California Los Angeles (UCLA).
 Mendeskrift ved omniglot.com

Språk i Sierra Leone
Språk i Liberia
Einskildspråk
Mandespråk
Boyd Strait

Boyd Strait er eit 40 km breitt sund mellom Snow Island og Smith Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis og som knyt Drakesundet og  Bransfield Strait saman.

Sundet vart namngjeven i 1823 av ein britisk ekspedisjon under James Weddell etter kaptein David Boyd i Royal Navy.

Kjelder
 SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
 

Geografi på Smith Island
Sund i Sør-Shetlandsøyane
English Strait

English Strait er eit sund som er 17 km langt og 2 km breitt og som ligg mellom Greenwich Island og Robert Island i Sør-Shetlandsøyane i Antarktis. Det går frå søraust mot nordvest og har innløp mellom Santa Cruz Point og Edwards Point i sør, og Fort William Point og Okol Rocks på Aitcho Islands i nord.

Namnet går attende til 1822.

Kjelder
 English Strait. SCAR Composite Gazetteer of Antarctica.

Geografi på Livingston Island
Geografi på Robert Island
Sund i Sør-Shetlandsøyane