alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Cactus av Pixies

«Cactus» er ein song av det amerikanske alternative rockebandet Pixies, og det åttande sporet på albumet albumet deira Surfer Rosa frå 1988. Han vart skriven og sungen av frontmannen i bandet, Black Francis og produsert av Steve Albini.

«P-I-X-I-E-S»

Mellom det andre verset og refrenget kan ein høyre bandet stave ut «Pixies». Bassgitaristen Kim Deal (då oppført som 'Mrs John Murphy' i plateomslaget), sa seinare: «Du kan høyre dei stave 'Pixies' i mellomspelet, slik T.Rex gjorde på ein av songane sine ['The Groover'], 'T-R-E-X,' og dei prøvde å etterlikne det. Eg var i mot det, 'Ikkje tale om, eg gjer det ikkje' fordi eg var så banal. Og eg er den einaste som ikkje gjorde det. Steve [Albini] gjekk med på det og likte det. Så eg er den einaste som aldri fekk vokal på platene [...] Alle andre som var i studio då var med.»

Andre versjonar
David Bowie spelte inn ein versjon av songen på albumet Heathen i 2002. Denne versjonen stavar ut D-A-V-I-D i pausen på songen. Bowie framførte songen på Heathen-turneen i 2002 og Reality-turneen i 2003. Eit opptak frå november 2003 kom ut på DVD-en A Reality Tour DVD, og seinare på albumet A Reality Tour. The Pixies spelte songen på ein hyllestkonsert for Bowie i 2016. 

Black Francis spelte inn songen på ny og gav han ut i 2004 på albumet sitt Frank Black Francis.

Glen Hansard og The Frames spelte songen på M-klub den 25. oktober 2001.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Cactus (Pixies song)» frå ,  den 20. september 2021. 
 oppgav desse kjeldene: 
Frank, Josh; Ganz, Caryn. Fool the World: The Oral History of a Band Called Pixies. Virgin Books, 2005. .

 

Songar frå 1988
Songar frå 2002
Pixies-songar
David Bowie-songar
Songar skrivne av Black Francis
Songar produserte av Steve Albini
Glastonbury 2000

Glastonbury 2000 er eit konsertalbum av den engelske musikaren David Bowie. Det vart spelt inn søndag kveld 25. juni 2000 då Bowie var hovudartisten på Glastonburyfestivalen. Albumet var første gongen heile videoen og heile konserten kom ut, 18 år etter konserten. Konserten vart kringkasta i sin heilskap for første gongen på BBC2 den 28. juni 2020.

Bakgrunn
Publikumstalet på Glastonbury dette året var estimert til å ha vore 250 000. Bowie bad pianisten Mike Garson om å «varme opp publikum» før hans eigen konsert starta, slik Garson hadde gjort før den siste Ziggy Stardust-konserten nesten 30 år tidlegare. 

Glastonbury-organisatoren Emily Eavis sa, «Eg har ofte blitt spurt om kva den beste konserten eg har sett her på Glastonbury er, og det er alltid Bowie-konserten i 2000 eg tenkjer på først. Han var trollbindande. Han fekk absolutt heile det enorme publikummet oppslukt. Eg trur Bowie hadde eit særs djupt forhold til Worthy Farm og han fortalte meg nokre fine soger frå første gongen han var på festivalen i 1971, då han budde på det kjende gardshuset og spelte kl. 06 om morgonen medan sola kom opp. Og han spelte berre den perfekte konserten her. Det var verkeleg spesielt og kjenslemessig.» Garson sa at av alle konsertane han hadde spelt med Bowie var Glastonburykonserten hans favoritt.

Faren til Emily Eavis, Michael, som skipa festivalen, møtte Bowie første gongen på Glastonbury i 1971. Han sa: «Han er ein av dei tre største gjennom tidene: Frank Sinatra, Elvis Presley og David Bowie.»

Innhald
Alle songane skrivne av David Bowie, utanom der andre er nemnde.

Turnéband
David Bowie – vokal, akustisk gitar, munnspel
Earl Slick – sologitar
Mark Plati – rytmegitar, akustisk gitar, bassgitar, korvokal
Gail Ann Dorsey – bassgitar, rytmegitar, klarinett, vokal
Sterling Campbell – trommer, perkusjon
Mike Garson – klaverinstrument, piano
Holly Palmer – perkusjon, vokal
Emm Gryner – klaverinstrument, klarinett, vokal

Salslister

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Glastonbury 2000» frå ,  den 20. september 2021. 
 oppgav desse kjeldene:

Konsertalbum frå 2018
Konsertalbum av David Bowie
Parlophone-album
Album produserte av Tony Visconti
Glastonburyfestivalen
Shadow Man

«Shadow Man» er ein song skriven av David Bowie og først spelt inn i 1971 under Ziggy Stardust-innspelinga. Han vart spelt inn på ny av Bowie i 2000 og gjeven ut første gongen i 2002. 

Den originale innspelingsdatoen er uviss. I følgje ein Bowie-ekspert vart ein uferdig demo med vokal, gitar og trommer spelt inn i Trident Studios den 14. september 1971, og ein tidlegare versjon kan ha blitt spelt inn i lag med «Rupert the Riley» den 23. april 1971.  Ein annan Bowie-ekspert meiner at songen vart spelt inn 15. november 1971.

I 2000 spelte Bowie inn songen for det planlagte, men skrinlagde albumet  Toy. Denne versjonen kom seinare ut på den avgrensa bonusplata til Heathen, og på singlane «Slow Burn» og «I've Been Waiting for You» og versjon 2 av den britiske singelen «Everyone Says 'Hi'». Han kom òg ut på samleplata Nothing Has Changed i 2014.

Songen er kjend for å ha likskap til Biff Rose-songen «The Man», som kom ut på hans Thorn In Mrs Roses Side. Dette albumet inneheld songane «Fill Your Heart» og «Buzz the Fuzz», som Bowie spelte inn.

Tekst
I følgje artisten Tanja Stark verkar teksten å vere inspirert av innsikta til Carl Jung. «Shadow» eller «skuggen» er eit kjernekonsept i hans djupnepsykologi. Bowie skildra seg sjølv som jungsk i forholdet sitt til draumetilstanden og nemnde Jung i teksten til «Drive-In Saturday».

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Shadow Man (song)» frå ,  den 20. september 2021. 
 oppgav desse kjeldene:

David Bowie-songar
Songar skrivne av David Bowie
Songar frå 1971
Meg Okura

Meg Okura() er ein USA-amerikansk jazzfiolinist, komponist, erhuspelar og leiar av Pan Asian Chamber Jazz Ensemble, baser ti New York City. Ho er òg medlem av bandet Pharaoh's Daughter, Emilio Solla y La Inestable de Brooklyn, som vart nominert til Grammyprisen for beste latinjazz-album, og New York Tango Quartet, blant fleire. Ho har arbeidd med jazz- og popartistar som Michael Brecker, Lee Konitz, Dianne Reeves, Steve Swallow, Tom Harrell, David Bowie, Mariko Takahashi og Terrence Howard. Okura har òg vore fiolinist i Cirque du Soleil-showa Varekai, Corteo og Wintuk.

Diskografi
Som leiar
IMA IMA av Pan Asian Chamber Jazz Ensemble (2018) – med Tom Harrell
NPO Trio Live at The Stone (2018)
Las Vegas Tango (2013)
Music of Ryuichi Sakamoto av Pan Asian Chamber Jazz Ensemble (2013)
Naima (Pan Asian Chamber Jazz Ensemble) (2010)
Meg Okura's Pan Asian Chamber Jazz Ensemble (2006)
Be Thou My Vision (Life Music Japan)
Peace In My Heart (Life Music Japan)(1998)
Never Alone (Life Music Japan)(2000)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Meg Okura» frå ,  den 20. september 2021. 
 oppgav desse kjeldene: 
 CD Universe
 All Music

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad

Japanske fiolinistar
Musikarar frå Tokyo
Musikarar frå New York City
Kammerjazz-musikarar
Pharaoh's Daughter-medlemmar
Folk frå Ōme i Tokyo
Gerry Leonard

Gerry Leonard er ein irsk gitarist og soloartist, kjend for ein harmonisk og ambient gitarstil og for arbeidet sitt med David Bowie. Han har budd og arbeidd i Dublin, København og Manhattan.

Diskografi

Album
 Hinterland – Kissing the Roof of Heaven (1990)
 Hinterland - Ressurect (1992)
 Spooky Ghost – Spooky Ghost (1998)
 Spooky Ghost –  The Light Machine (2002)
 Spooky Ghost – Official Bootleg (2004; konsertopptak The Chance, Poughkeepsie)
 Spooky Ghost - Official Bootleg, Volume 2 (2015; konsertopptak Rockwood Music Hall, New York City)
 Spooky Ghost - Viral Times, Volume One (2020)
 Spooky Ghost - Viral Times, Volume Two (2020)

Singlar
 Hinterland – «Dark Hill» (1989)
 Hinterland – «Desert Boots» (1990)
 Hinterland – «Resurrect» EP (1994)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Gerry Leonard» frå ,  den 20. september 2021. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

 Gerry Leonard og Spooky Ghost: 

Irske gitaristar
Musikarar frå Dublin
Irske produsentar
Brian Rawling

Brian Rawling er ein britisk plateprodusent og låtskrivar. Han driv forlaget og produksjonsselskapet Metrophonic. Rawling har produsert singlar og album for artistar som Cher, som han vann ein Grammypris med for arbeidet sitt på Believe, Tina Turner, Enrique Iglesias og One Direction.

Diskografi
Utvald produksjonsarbeid
1997: This Could Be Heaven av Pandora
1998: Believe av Cher
1999: Twenty Four Seven av Tina Turner
1999: Enrique av Enrique Iglesias
2000: Lara Fabian av Lara Fabian
2000: Minage av Mónica Naranjo
2000: Renaissance av Lionel Richie
2001: Human av Rod Stewart
2002: Soy Yo av Marta Sánchez
2002: Heathen av David Bowie
2003: Sound of the Underground av Girls Aloud
2005: Relentless av Jo O'Meara
2006: Dreams: The Ultimate Corrs Collection av The Corrs
2008: Greatest Hits av Craig David
2011: Up All Night av One Direction
2012: Fires av Ronan Keating
2013: BZ20 av Boyzone
2015: Colours av Blue
2015: Toujours un ailleurs av Anggun
2019: My Happy Place av Emma Bunton

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Brian Rawling» frå ,  den 20. september 2021. 
 oppgav desse kjeldene:

Britiske plateprodusentar
Britiske låtskrivarar
Grammy-vinnarar
Terje Totland

Terje Totland () er ein norsk tidlegare høgdehoppar frå Lindås i Hordaland. Han vart noregsmeister i øvinga seks gongar og sette norsk rekord i 1977 med eit hopp på 2,22 meter. Totland var medlem i Eikanger Idrettslag.

Aktiv
Totland tangerte noregsrekorden i høgdehopp på Ostereidet 10. juli 1976. Han svinga seg då over 2,19 meter og fekk OL-billett. Tre veker seinare kom han på niandeplass i OL-finalen etter å ha teke høgda 2,18 m i sitt andre forsøk. Under noregsmeisterskapen, to veker etter sommarleikane i Montreal, hoppa han 2,17 m. Likevel måtte han nøye seg med sølv ettersom noregsrekordhaldaren Leif Roar Falkum tangerte rekorden sin. Vel to veker etter NM i Askim forbetra Falkum noregsrekorden til 2,20 m.

Den 31. juli 1977 på Hamar, i den norske juniormeisterskapen, tok Totland over som norsk rekordhaldar ved å gå over 2,22 meter. Noregsrekorden hans stod i 10 år, til dess Håkon Särnblom i mai 1987 hoppa 2,23 m. Åra 1977-78, 1980-81 og 1983-84 vann Totland gullmedaljen i noregsmeisterskapen i friidrett. Beste vinnarhoppet gjorde han då han i 1984 tangerte meisterskapsrekorden på 2,19 m. Han kvalifiserte seg til høgdehoppfinalen EM i friidrett 1978, enda på delt 14. plass med sine 2,15 m.

Kjelder

Rekordenes Utvikling/Progression of the Records Men Tekniske øvelser/Field events (01.01.202) ved friidrett.no

Norske friidrettsutøvarar
Norske høgdehopparar
Noregsmeistrar i friidrett
Folk frå Lindås
Masud Gharahkhani

Masud Gharahkhani () er ein norsk radiograf og politikar, fødd i Teheran i Iran og oppvaksen frå 1987 i Skotselv i Buskerud. Han har sidan 2017 representert Buskerud fylke/valkrins og Arbeidarpartiet på Stortinget. Stortinget valde 25. november 2021 Gharahkhani til stortingspresident etter at Eva Kristin Hansen trekte seg.

Gharahkhani var medlem 2007-11 i Buskerud fylkesting og 2007-10 medlem i Øvre Eiker kommunestyre. Etter han busette seg i Drammen var han medlem bystyret frå 2011 til -17. I 2017 fekk han tredjeplassen på Arbeidarpartiet si liste til stortingsvalet og vart innvald til Stortinget. Perioden 2017-21 var han medlem i Kommunal- og forvaltningskomiteen.

Kjelder

 

Stortingsrepresentantar for Buskerud
Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar 2017-2021
Stortingsrepresentantar 2021-2025
Folk frå Øvre Eiker
Stortingspresidentar
Geir Iversen

Geir Adelsten Iversen () er ein norsk lærar og politikar. Han har vore ordførar i Hasvik og har sidan 2017 representert Finnmark og Senterpartiet på Stortinget.

Iversen er fødd i Hadsel i Nordland. Han utdanna seg til lærar og busette seg i Breikvikbotn i Hasvik. Han engasjerte seg i kommunalstyringa og var perioden 2003-07 ordførar i Hasvik. Til stortingsvalet 2017 var han Senterpartiet sin fyrstekandidat i Finnmark, innvald med god margin. På Tinget var han 2017-21 medlem i Næringskomiteen.

Kjelder

 

Stortingsrepresentantar for Finnmark
Stortingsrepresentantar frå Sp
Stortingsrepresentantar 2017-2021
Stortingsrepresentantar 2021-2025
Ordførarar i Hasvik
Sp-ordførarar i Finnmark
Norske lærarar
Folk frå Hadsel
Folk frå Hasvik
Sligo Bay

Sligo Bay er ei havbukt i Republikken Irland. Ho ligg i County Sligo i Connacht, nord i landet.

Sligo Bay ligg mellom Aughris Head i sør og Roskeeragh Point i nord. Den indre delen av bukta er delt inn i tre mindre estuar til elvene Drumcliff, Garavogue og Bonet. Ved den midtre elva ligg hamnebyen Sligo.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Sligo Bay» frå ,  den 21. september 2021.

Bakgrunnsstoff

Bukter på Irland
Sligo
Pablo Picasso av The Modern Lovers

«Pablo Picasso» er ein song skriven av Jonathan Richman for protopunk-gruppa The Modern Lovers. Songen vart spelt inn i 1972 i Whitney Studios i Los Angeles, og produsert av John Cale, men kom ikkje ut før i 1976 på det sjølvoppkalla debutalbumet deira. Innspelinga bestod av Richman (sologitar, vokal), Ernie Brooks (andregitar), Jerry Harrison (bass) og David Robinson (trommer), med Cale på repeterande piano.

Den sentrale karakteren i songen er kunstnaren Pablo Picasso. Tørrvittig indikerer teksten at kvinner aldri avviste Picasso sine romantiske framskritt, trass i at han var kort av vekst. «Well he was only five foot three but girls could not resist his stare / Pablo Picasso was never called an asshole / Not in New York». I eit intervju i 1980 sa Richman at songen var inspirert av hans eigne vaksne «sjølvmedvit» med kvinner.

Andre versjonar

På plate
1975 – John Cale, på albumet sitt Helen of Troy (gjeve ut før originalen)
1979 – Catholic Discipline på albumet Underground Babylon ei samling konsertopptak
1984 – Burning Sensations i Repo Man 
1991 – Phranc-versjonen set inn Gertrude Stein som den sentrale karakteren. Denne kom ut på albumet hennar Positively Phranc
1998 – Television Personalities på Don't Cry Baby... It's Only a Movie
1999 - The Mentally Ill på albumet Strike the Bottom Red
2003 – David Bowie, på albumet sitt Reality; eit konsertopptak frå Riverside Studios, Hammersmith, London den 8. september 2003 kom ut på 'Tour Edition' av Reality
2007 – Blue Peter, på albumet deira Burning Bridges, konsertopptak frå 1980
2007 – Four Year Beard på albumet Hero: The Main Man Records Tribute to David Bowie (2007)
2012 – The Tellers på albumet A Tribute to Repo Man
2018 – Jack White live på Spotify Singles

Konsert
1998 Siouxsie - The Creatures med John Cale under den doble amerikanske konsertturneen deira i 1998.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Pablo Picasso (song)» frå ,  den 21. september 2021. 
 oppgav desse kjeldene:

Songar frå 1972
Pablo Picasso
Songar om målarar
Songar produserte av John Cale
The Modern Lovers-songar
Protopunk-songar
David Bowie-songar
The Loneliest Guy

«The Loneliest Guy» er ein song skriven av David Bowie i 2003 for albumet Reality. Det ein langsam minimalistisk song. James E. Perone sa «Bowies karakter lever òg i fornekting: trass i glasskåra han finn i nærleiken av vindauga sitt, det einsame livet han lever, og 'alle sidene som har snudd', uttrykker han trua på at han ikkje er 'den einsamaste fyren' i verda, men snarare 'den heldigaste fyren'.» Biografen skriv òg: «Det langsame, høgtidelege tempoet i stykket, dei lange setningane som blir sungne med ein sakte pulserande vibrato indikerer ei djup sorg.»

Pianoet er spelt av den mangeårige Bowie-pianisten Mike Garson i ein enkel form som fekk David Buckley til å kome med ein analogi til «psykotiske» på Bowie-albumet Outside (1995), sjølv om han konkluderer: «Vokalen til Bowie, skjelvande og ustabil, er berre or mykje. Som skribenten Alex Petridis seier det, var songen diverre 'overkokt'.»

Lou Reed likte songen og skreiv for Rolling Stone: «Han endrar seg alltid, så du vert aldri lei av kva han gjer. Og eg meiner heile vegen opp til dei seinare albuma hans så er 'The Loneliest Guy' på albumet Reality ein flott song. Nok ein.»

Konertversjonar
 Songen vart framført under Reality-turneen.
 Eit opptak frå Riverside Studios, Hammersmith, London, 8. september 2003 kom ut på Tour Edition av Reality. 
 Ein annan versjon spelt inn på The Point i Dublin i Irland, 22. og 23. november 2003, kom ut på DVD-en A Reality Tour og på albumet A Reality Tour.

Medverkande
David Bowie: vokal
Mike Garson: piano, klaverinstrument
Gerry Leonard: gitar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «The Loneliest Guy» frå ,  den 21. september 2021. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Lyrics 

Songar frå 2003
Songar skrivne av David Bowie
David Bowie-songar
Songar produserte av Tony Visconti
Fall Dog Bombs the Moon

«Fall Dog Bombs the Moon» er ein song skriven av David Bowie i 2003 for albumet Reality. I følgje Bowie sjølv då albumet kom ut «kom songen frå ein artikkel eg las om Kellogg Brown & Root, ei underavdeling av Halliburton, selskapet som Dick Cheney brukte å styre. I hovudsak fekk Kellogg Brown & Root jobben med å rydde opp i Irak. Det som pleier å skje er at ting som eit problem eller ein politikk manifesterer seg som ei rettleiing. Det blir ein karakter av noko slag, som han i Fall Dog. Det er denne fyren som seier: 'Eg er forbanna rik'. Du veit, 'Kast alt du liker på meg, baby, for eg er forbanna rik. Det plagar meg ikkje.'.»

Biografen Nicholas Pegg skreiv si tolking av songen: «Nøkkelen ved dette høvet er den fryktelege situasjonen i global politikk då Reality vart spelt inn. Albumet vart spelt inn under opptakten til og starten på Irak-krigen, og det er umogleg å høyra tekstar som 'I don't care much, I'll win anyway.../I'm goddamn rich, an exploding man/When I talk in the night, there's oil on my hands' uten å tenke på den mest openberre resonansen til desse linjene. Det ville ikkje vore særskild ekstravagant å rekne at «Månen» i tittelen syner til den islamske halvmånen, og dermed er kandidatane til «Fall Dog» ganske tydelege.»

«Fall Dog Bombs the Moon» er basert på korte melodiske motiv, slik det verka å vere på det føregåande albumet, Heathen.

Eit konsertopptak av songen, spelt inn i november 2003 under Reality-turneen, kom ut på albumet A Reality Tour som vart gjeve ut i 2010.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Fall Dog Bombs the Moon» frå ,  den 21. september 2021. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 

Songar frå 2003
Songar skrivne av David Bowie
David Bowie-songar
Antikrigssongar
Rockeballadar
Protestsongar
Songar produserte av Tony Visconti
Anders Halvorsen

Anders Halvorsen () er ein norsk tidlegare sleggjekastar frå Slevik i Fredrikstad. I tida 1989-2006 vann han 7 gullmedaljar, 5 sølvmedaljar og 4 bronsemedaljar i øvinga under noregsmeisterskap i friidrett.

Aktiv
Anders Halvorsen vart noregsmeister i sleggjekasting 1992-94, 2000-01 og 2004-05. Allereie frå 1989 høyrde han med i eliten av norske sleggjekastarar. Det året sette han personbeste med eit kast på 62,74 meter, ein personleg rekord han auka til 64,30 m i 1990 og til 67,86 m i 1991. Etter den tid stagnerte utviklinga, men han makta forbetre sitt livsbeste til 68,24 meter, oppnådd ved eit stemne i Tønsberg 30. august 1994.

Halvorsen var medlem i Fredrikstad IF fram til 1990. Sidan representerte han Moss IL i 1991-92, SK Vidar åra 1993-2001 og frå 2002 Norna-Salhus.

Kjelder
friidrett.no

Norske friidrettsutøvarar
Norske sleggekastarar
Noregsmeistrar i friidrett
Folk frå Fredrikstad
Bengt Rune Strifeldt

Bengt Rune Strifeldt () er ein norsk ingeniør og politikar frå Elvebakken i Alta. Han har sidan 2017 representert Finnmark og Framstegspartiet på Stortinget.

Strifeldt har arbeidd som driftsingeniør i Alta kommune og Kvænangen kommune, seinare dreiv han eige firma i byggebransjen. Frå 2011 var han kommunestyremedlem i Alta, gruppeleiar for Framstegspartiet. Både ved stortingsvalet 2017 og stortingsvalet 2021 var partiet sin fyrstekandidat i Finnmark, begge gongane vald inn på Tinget. Perioden 2017-21 hadde han sete i Næringskomiteen.

Kjelder
 

Norske ingeniørar
Stortingsrepresentantar for Finnmark
Stortingsrepresentantar frå FrP
Stortingsrepresentantar 2017-2021
Stortingsrepresentantar 2021-2025
Folk frå Alta
Nils Kristen Sandtrøen

Nils Kristen Sandtrøen () er ein norsk politikar frå Tynset. Han har sidan 2017 representert Hedmark og Arbeidarpartiet på Stortinget.

Sandtrøen var aktiv i AUF og deltok i 2011 på fylkinga sin sommarleir på Utøya. Han overlevde terroråtaket ved å symje frå øya. Sidan var han journalist i Aftenposten og i Arbeidets Rett, samt 2014-15 rådgjevar for stortingsgruppa til Arbeidarpartiet. Hausten 2015 vart han vald til kommunestyremedlem i Tynset, og deretter varaordførar 2015-17 for Tynset.

Gjennom stortingsvalet 2017 fekk Sandtrøen plass på Stortinget, attvald i 2021. Perioden 2017-21 hadde han sete i Næringskomiteen.

Kjelder
 

Stortingsrepresentantar for Hedmark
Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar 2017-2021
Stortingsrepresentantar 2021-2025
Folk frå Tynset
Hilal

Hilal (, hilāl) er arabisk for halvmåne og er eit viktig symbol og haldepunkt i islam. 

Synet av nymånen markerer byrjinga av ein ny månad i den muslimske kalenderen. Dette fastset dermed viktige høgtider, som id ul-fitr og nyttår. Koranen nemner nymånen som eit middel til å måla tiden for menneska og til å slå fast valfarten.

Muslimske lærde studerte astronomi for å betre kunna fastsetja kva tid nymånen kom til å visa seg. Nokre grupper muslimar, som ismailiar, har gått inn for å rekna ut kva tid nymånen kjem til å syna seg, men størsteparten av sunnimuslimar held fast ved at ein faktisk skal sjå månen for at den nye månaden skal byrja.

Halvmånen blir brukt som symbol på ein del moskéar og i lag med ei femtakka stjerne på flagga til fleire muslimske land, som Algerie, Aserbajdsjan, Pakistan og Tunisia. Det blir òg brukt som alternativ til krossen av Raudekrossen i muslimske område.

Hilal er også eit vanleg namn for personar og verksemder i den arabiske og muslimske verda.

Kjelder

Arabiske ord og uttrykk
Muslimsk tidsrekning
Muslimske symbol
Bønekrans

Bønekrans er ei perlekjede, snor eller liknande som kan brukast som minnereiskap i samband med bøn.

I den katolske kyrkja blir det brukt ein rosenkrans med ei bønesnor med 59 kuler av tre, glas eller meir kostbart materiale i tillegg til ein kross.

I den ortodokse kyrkja blir det nytta ei bedesnor kalla komboskini, som er ei snor med 100 knutar, der det òg er fletta inn ein kross. Snora kan vera enkel eller dekorert på ulikt vis. Jesusbøna lyder «Her Jesus Kristus Guds Son, forbarm deg over meg syndar» og blir gjenteken mange gonger, imellom avbrote av «Ære vera Faderen og Sonen og den Heilage anden» og av «Fadervår».

I islam blir det på liknande vis brukt ei perlekjede kalla misbah med 99 perler, tilsvarande namna til Gud i islam. Desse blir brukt til å seia korte lovprisingar av Gud: «Subhan Allah» ('Ære vere Gud') 33 gonger, «Al-hamdu lilah» ('prisa vere Gud') 33 gonger og «Allahu Akbar» (Gud er den største) 33 gonger.

I buddhismen og hinduismen blir det nytta ein japamala med 108 perler for å telja mantra eller bøner.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Bedekrans» frå ,  den 22. september 2021.

Bakgrunnsstoff

Bøn
Religiøst utstyr
Perlearbeid