alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Aleksandr Khalifman

Aleksandr Valerjevitsj Khalifman ()  i Leningrad er ein sovjetisk og russisk sjakkspelar, Stormeister i sjakk og FIDE-Verdsmeister av jødisk avstamming 

Khalifman lærte å spele sjakk av far sin då han var 6 år gammal.

Stormeister i sjakk 
Han oppnådde stormeister-tittelen i sjakk i 1990 etter mellom anna å ha vunne New York Open 1990 framom mange sterke spelarar.

Verdsmeister i sjakk 1999 
Khalifman gjorde sin livs prestasjon ved å vinne FIDE-VM i sjakk 1999 i Las Vegas. Han beheldt tittelen FIDE-verdsmeister i sjakk til neste VM, VM i sjakk 2000. 

Då Khalifman vann verdsmeisterskapen var han rangert som nr. 44 i verda etter FIDE sitt FIDE-ratingsystem.. Dette vart samanlikna med den «klassiske» verdsmeisteren i sjakk, Garri Kasparov, som på same tid var nr. 1 etter rating. Khalifman sa etter turneringa: «Ratingsystemet verkar perfekt for spelarar som deltar berre i lukka turneringar alle mot alle. Eg trur dei fleste av dei er overrata. Organisatorane inviterar dei same spelarane om og om igjen fordi dei har høg rating og det bidrar til at ratingen deira held seg høg.» Kanskje som eit svar på dette vart Khalifman invitert til den neste superturneringa i Linares. Der klarte han seg bra, men kom etter Kasparov som delte førsteplassen.

Khalifman nådde sitt høgaste FIDE-ratingtal 1. oktober 2001 med 2702.

Turneringsresultat 
Khalifman vann Juniormeisterskapen for Sovjetunionen for 1982, 
og for 1984, 

Han vann vidare Moskva-meisterskapen 1985 og 1987, turneringa i Groningen 1990, Ter Apel 1993, Eupen Chess Open 1994, St. Petersburg Open 1995, Den russiske meisterskapen 1996, St. Petersburg 1997, Aarhus 1997, VM for landslag i Luzern 1997, Bad Wiessee 1998, Corus 2000 og sjakk-OL 2000.

Sjakktrenar 
Saman med trenaren sin, Genadij Nesis, driv han eit sjakkakademi i St. Petersburg, kalla «The Grandmaster Chess School». Der trenar han spelarar frå heile verda etter mottoet: «sjakk = intellekt + karakter».

Minneverdige parti 
 Bogdan Lalic - Alexander Khalifman, Anibal Open 1997, Akseptert Benko-gambit, Dlugy-varianten (A57), 0-1
 Alexander Khalifman - Liviu Dieter Nisipeanu, FIDE-VM 1999, Katalansk opning, lukka variant (E01), 1-0
 Alexander Khalifman - Evgenij Bareev, Corus 2002, Fransk parti, Rubinstein-varianten, Blackburne-forsvaret (C10), 1-0

Bakgrunnsstoff 
 Alexander Khalifman sitt ratingkort hos FIDE
 Alexander Khalifman sine sjakkparti hos Chessgames.com
 Biografi 
 Stillingar frå Alexander Khalifman sine sjakkparti
 Intervju med Alexander Khalifman frå 2005 
 Intervju med Alexander Khalifman frå 2008

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Alexander Khalifman» frå ,  den 26. april 2010.

Fotnotar 

.

Verdsmeistrar i sjakk
Stormeistrar i sjakk
Sovjetiske sjakkspelarar
Russiske sjakkspelarar
Jødiske sjakkspelarar
James Collins

James Michael Collins () er ein walisisk fotballspelar. Han har spela for West Ham United i engelsk Premier League, og for det walisiske fotballandslaget. Sidan 2009 har han ved fleire høve vore kaptein for det walisiske landslaget.

Walisiske fotballspelarar
Cardiff-spelarar
West Ham-spelarar
Aston Villa-spelarar
Vladimír Weiss (1989-)

Vladimír Weiss () er ein slovakisk fotballspelar, som hausten 2011 spela for Espanyol i spansk Primera Division, på lån frå Manchester City, og for det slovakiske landslaget.

Weiss har spelt i Manchester City sidan ung alder. Han debuterte på A-laget til klubben 24. mai 2009. I desember 2009 skreiv han kontrakt med klubben fram til 2010. I januar 2010 gjekk han på lån til Bolton Wanderers ut 2009/10-sesongen.

Han debuterte for Slovakia sitt landslag 12. august 2009, i ein venskapskamp mot Island. Faren, som også heiter Vladimír Weiss, har vore landslagstrenar for Slovakia sidan 2008, og bestefaren, som også hadde det same namnet, var tsjekkoslovakisk landslagsspelar.

Slovakiske fotballspelarar
Manchester City-spelarar
Bolton-spelarar
Rangers-spelarar
Espanyol-spelarar
Spelarar i Fotball-VM 2010
Spelarar i Fotball-EM 2016
Stanislav Šesták

Stanislav Šesták () er ein slovakisk fotballspelar, som har spela for Bursaspor i den tyrkiske fotballigaen, og for det slovakiske landslaget. Šesták var toppskårar i den slovakiske ligaen i 2005/06-sesongen. Året etter var han med å vinna den slovakiske ligaen med Žilina. 7. juni 2007 skreiv han under på ein fireårskontrakt med Bundesliga-klubben Bochum. Han var Bochum sin toppskårar i Bundesliga i 2007/08-sesongen med 13 seriemål, i 2008/09 med 9 seriemål og i 2009/10-sesongen med 6 seriemål.

Slovakiske fotballspelarar
Bochum-spelarar
Ankaragücü-spelarar
Bursaspor-spelarar
Spelarar i Fotball-VM 2010
Spelarar i Fotball-EM 2016
Milli Surood

«Milli Surood» (pasjto,  دا وطن افغانستان دى) eller «Soroud-e melli» (dari), 'Nasjonalsongen', er nasjonalsongen til Afghanistan. Songen blei teken i bruk i 2006. Han har tekst av Abdul Bari Jahani og musikk av Babrak Wassa. I tråd med den afghanske grunnloven frå 2004 er teksten på pasjto, nemner alle dei afghanske folkegruppene, og inneheld utsegna Allahu akbar ('Gud er stor').

Tekst

Tidlegare song
Den tidlegare nasjonalsongen heitte også 'Nasjonalsongen'. Teksten til denne songen blei skriven av Suleiman Laeq og melodien komponert av Ustad Salim Sarmast. Han blei innført i 1978 etter avskaffinga av monarkiet, og teke i bruk igjen i 2002 då Taliban-styret i landet fall. Under Taliban var musikk forbode, og ein hadde ingen nasjonalsong.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Milli Surood» frå ,  den 27. april 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
Den pakistanske grunnloven på dari og pasjto 
Wikipedia på Pashto
Office of the President - The Constitution of the Islamic Republic of Afghanistan

Bakgrunnsstoff 
Offisielle nettstader med opptak av nasjonalsongen:
 Presidenten av Afghanistan
 Den afghanske ambassaden i USA

Nasjonalsongar
Afghanske nasjonalsymbol
Afghanske songar
Midlandsmål

Midlandsmåla omfattar målføra i dei vestvendte austnorske fjellbygdene i Sør-Noreg, det vil seie Vest-Telemark, Numedal, Hallingdal, Valdres og Nord-Gudbrandsdalen. Nokre vestlege drag i midlandsmåla er dei personlege pronomena i eintal og fleirtal (til dømes eg og me), hankjønn eintal av det ubundne pronomenet nokon og nektingsadverbet ikkje. Samla sett ligg midlandsmåla nærast opp mot talemålet på Austlandet, men dei har langt fleire eldre språktrekk enn austlandsk. Austlandsk skil til dømes ikkje mellom sterk og svak bøying av substantiva, så her vil både sterke og svake hokjønnsord ha a-ending (jenta, dama, bygda, sola). Midlandsmåla vil derimot ha både sterk og svak bøying av substantiva (jenta, dama, bygdi, soli), noko som dei har arva frå norrønt.

Særdrag frå denne dialektgruppa var grunnlaget for ei særskild skriftnorm av landsmålet som vert kalla midlandsmålet eller midlandsnormalen, og som vart utarbeidd av Rasmus Flo med tilslutting av Arne Garborg i samband med arbeidet i Rettskrivningskomiteen av 1898, som dei var medlemmar av saman med Marius Hægstad.

Viktige trekk ved midlandsmålet var å sløyfe t i bunden eintal av intetkjønnsord (barne), kløyvd infinitiv (fara, kaste), og «den norske treklangen», dvs ei fordeling av a, i og u i substantivbøyninga. Ved landsmålsreforma i 1901 vart «Hægstad-normalen» hovedform, medan midlandsmålet vart tillate i skulen som sideform. Denne sideforma vart ansa som vanskeleg å følgje, og det mangla lærebøker for ho (sjølve midlandsmålet vart utgjeve av Garborg i 1906). I litteraturen vart midlandsmålet brukt av Garborg og einskilde andre, men stod aldri sterkt. Tanken var at midlandsdialektene best representerte variasjonen i norske målføre, og at midlandsnormalen difor best kunne samle dei ulike variantane som var i bruk av landsmålet.

Norske målføre
Camilla Läckberg

Jean Edith Camilla Läckberg ()  er ein svensk forfattar. 

Ho er utdanna siviløkonom og bur med mannen sin og tre born i Enskede. Kriminalromanane til Läckberg er lagde til Fjällbacka i Bohuslän, der forfattaren sjølv voks opp. Gjennomgangspersonane er forfattaren Erica Falck og politimannen Patrik Hedström, med Hedström sine kollegaer ved Tanumshede politistasjon i biroller. Romanane Isprinsessan og Predikanten er filmatiserte av Sveriges Television, og er også viste på NRK.

Fleire av bøkene til Läckberg har toppa bestseljarlista i heimlandet. Ho har selt over ein million eksemplar berre i Sverige, og er omsett til fleire språk.

Bibliografi 
Isprinsessan (2002)
Predikanten (2004)
Stenhuggaren (2005)
Olycksfågeln (2006)
Tyskungen (2007)
Smaker från Fjällbacka – kokebok (2008)
Sjöjungfrun (2008)
Fyrvaktaren (2009)

Prisar og utmerkingar 
(Utval)
Folkets litteraturpris (svensk) 2006
SKTFs pris-årets forfatter (svensk) 2005
Silverpocket (svensk) 2005, for Isprinsessan

Bakgrunnsstoff 
 Nettstaden til Camilla Läckberg
 Deckarmamma – bloggen til Camilla Läckberg
 Intervju på TV4
 Gyldendal si forfattarside om henne 

Svenske forfattarar
Svenske kriminalforfattarar
Folk frå Tanums kommun
Sonate i h-moll for fløyte eller blokkfløyte og cembalo

Sonate i h-moll for fløyte eller blokkfløyte og cembalo av Johann Sebastian Bach (BWV 1030) er ein sonate i fire satsar:
 Andante
 Largo e dolce 
 Presto

Det eksisterande signerte manuskriptet er datert til etter 1735, då Bach leia Leipzig Collegium. Det er nokre feil i manuskriptet og ein annan cembalodel i g-moll er elles den same, men transponert. Dette kan tyde på at verket er transkribert frå tidlegare verk for andre instrumentkombinasjonar og i ein annan toneart.

Media

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Sonata in B minor for flute or recorder and harpsichord» frå ,  den 27. april 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
  

Fløytesonatar av Johann Sebastian Bach
Musikk i 1730-åra
Sonate i Ess-dur for fløyte eller blokkfløyte og cembalo

Sonate i Ess-dur for fløyte eller blokkfløyte og cembalo av Johann Sebastian Bach (BWV 1031) er ein sonate i tre satsar: 
 Allegro moderato
 Siciliano 
 Allegro

Det finst ingen originalmanuskript av denne sonaten. Somme musikkforskarar trur at dette verket, i alle fall delvis, er skriven av Carl Philipp Emanuel Bach eller ein annan komponist. Komponisten nyttar den galante stilen som var på veg fram i 1730-åra, med lett tekstur, enkle harmoniar og særs ornamenterte melodiar.

Bakgrunnsstoff

Kjelder

Fløytesonatar av Johann Sebastian Bach
Sonate i A-dur for fløyte eller blokkfløyte og cembalo

Sonate i A-dur for fløyte eller blokkfløyte og cembalo av Johann Sebastian Bach (BWV 1032) er ein sonate i tre satsar:
 Vivace
 Largo e dolce 
 Allegro

I denne sonaten er ikkje klaveret berre eit generalbassinstrument som fyller inn akkordar som eit akkompagnement, men det er ein fullverdig del av sonaten med melodilinjer på eiga hand. Dette er den einaste Bach-sonaten for fløyte der det signerte manuskriptet overlevde til 1900-talet. Det vart diverre øydelagd under den andre verdskrigen. 46 taktar frå den første satsen vart på eit punkt klipt ut og moderne utgåver fyller dette gapet med nytt materiale frå den første halvdelen av satsen.

Bakgrunnsstoff

Kjelder

Fløytesonatar av Johann Sebastian Bach
Musikk i 1736
Lauvblåsar

Lauvblåsar er ei maskin som vert nytta til å blåsa saman lauv og anna rusk i hagar og parkar om hausten. Det finst mange utgåver, frå små berbare maskiner til store sjølvgåande maskiner. Berbare lauvblåsarar hadde tidlegare ein einsylindra totakts bensinmotor, medan det i dag er meir vanleg med firetaktsmotor.

Bakgrunnsstoff 

Hagebruksreiskapar
Kommunalmaskinar
Nomen nescio

For andra tydningar av "N.N.", sjå NN
N.N., av latin Nomen nescio, 'namnet kjenner eg ikkje', er ei forkorting som vert bruka i staden for eit ukjend namn, i nokre tilfelle i staden for eit namn ein ikkje vil offentleggjere. 

Forkortinga N.N. kan også stå for notetur nomen, 'skriv namnet her'.

Latinske ord og uttrykk

ru:N. N.
Nacht und Nebel

Nacht und Nebel (norsk 'Natt og tåke' ) var eit program for utsletting av motstandarar av nazismen.

Programmet vart sett i gang ved Führerlass, forordning frå Føraren Adolf Hitler, den 7. desember 1941. Formålet var at politiske aktivistar skulle forsvinne i tyske leirar. Av dette kjem uttrykket NN-fange. NN-fangane skulle arbeide seg til døde ved å gjere hardt fysisk arbeid på minimale matrasjonar. Av kjente norske NN-fangar var Trygve Bratteli, Osmund Faremo, Kristian Ottosen, Henriette Bie Lorentzen og Nils Onsrud.

Natt og tåke (fransk: Nuit et brouillard) var òg tittelen på ein  dokumentarkortfilm med referanse til konsentrasjonsleirane under den andre verdskrigen, med den franske Alain Resnais som regissør.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Nacht und Nebel» frå , den 27. april 2010. 

Det tredje riket
Konsentrasjonsleirar
Muziic

Muziic er eit opphavsrettsverna musikkstrøymingprogram som gjev brukarane høve til å lytte til musikk. Muziic er utvikla i USA av 15 år gamle David Nelson. Muziic Player bruker YouTube som kjelde til musikken. 

Lydstrauming
Sonate i C-dur for fløyte eller blokkfløyte og basso continuo

Sonate i C-dur for fløyte eller blokkfløyte og basso continuo av Johann Sebastian Bach (BWV 1033) er ein sonate i fire satsar:
 Andante – Presto
 Allegro
 Adagio
 Menuett 1 – Menuett 2

Generalbassen kan verte spelt av forskjellige instrument. 

Dette er ein av fløytesonatar som ein ikkje er sikker på om Bach verkeleg skreiv. Den tidlegaste kopien ein har vart laga av sonen til Bach, Carl Philipp Emanuel Bach, som rett og slett berre kan ha vore noteskrivar for faren. Dei to første satsane verkar ikkje å vere like moden som Bach sine andre fløytesonatar, noko som kan tyde at det var ein mindre erfaren komponist som skreiv musikken, eller at Bach prøvde seg fram i ein sjanger som var ny for han. Det kan ha vorte skrive så tidleg som i 1718.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
  

Fløytesonatar av Johann Sebastian Bach
Sonate i e-moll for fløyte eller blokkfløyte og basso continuo

Sonate i e-moll for fløyte eller blokkfløyte og basso continuo av Johann Sebastian Bach (BWV 1034) er ein sonate i fire satsar:
 Adagio ma non tanto
 Allegro 
 Andante
 Allegro

Generalbassen kan spelast av forskjellige instrument. 

Som Bachs Sonate i E-dur for fløyte eller blokkfløyte og basso continuo, BWV 1035, er dette eit teknisk krevjande verk tileigna fløytisten Michael Gabriel Fredersdorff frå Potsdam, som var tilsett av den fløyteelskande kong Fredrik den store. Dette seier i alle fall ein sein kopi av manuskriptet, ikkje skriven av Bach. Det finst òg ein tidlegare kopi av organisten Johann Peter Kellner frå rundt 1725 eller 1726, nesten 20 år før BWV 1035 vart skriven. Anten så er kopien med tileigninga til Fredersdorff  feil, ellers så blåste Bach støv av den gamle sonaten så Fredersdorff kunne bruke han.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Fløytesonatar av Johann Sebastian Bach
Musikk i 1724
Sonate i E-dur for fløyte eller blokkfløyte og basso continuo

Sonate i E-dur for fløyte eller blokkfløyte og basso continuo av Johann Sebastian Bach (BWV 1035) er ein sonate i fire satsar:
 Adagio ma non tanto
 Allegro 
 Siciliano
 Allegro assai

Tonearten E-dur skapar mange utfordrande fingerstillingar på ei barokkfløyte, og denne sonaten er vanskelegare enn det mange fløytistar kring Bach var kjende for å kunne spele.  I følgje framsida på ein seinare kopi av partituret, skreiv Bach denne sonaten for den særs dyktige fløytisten Michael Gabriel Fredersdorff frå Potsdam, som var i teneste hos den fløyteelskande kong Fredrik den store.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
  

Fløytesonatar av Johann Sebastian Bach
Musikk i 1741
Fiolinkonsert

Fiolinkonsert (forkorting for konsert for fiolin og orkester) er ein solokonsert med fiolin som soloinstrumentet. 

Sjangeren utvikla seg frå concerto grosso på byrjinga av 1700-talet og fekk eit heilt eige preg i wienerklassisismen. 

Ein klassisk fiolinkonsert består tradisjonelt av tre satsar, hurtig-langsam-hurtig, der den første satsen plar å vere på sonatesatsform med to eksposisjonar - ein for solisten og ein for orkesteret og den siste er ein rondo. Ein klassisk konsert inneheld gjerne ein improvisert kadens for solisten sin bravuroppvisning. Seinare vart det vanleg å bruke utskrivne kadensar. Ein konsert frå seinare periodar kan òg ha friare form.

Fleire kjende komponistar skreiv verk i sjangeren, til dømes skreiv Antonio Vivaldi ei mengd fiolinkonsertar, med «Dei fire årstidene» som det mest kjente dømet. Mozart skreiv fem konserter, Beethoven, Brahms, Mendelssohn og Jean Sibelius skreiv ein kvar.

Utvald liste med fiolinkonsertar
Konsertane her er av dei mest kjende i vestleg klassisk musikk. 

Johann Sebastian Bach
Fiolinkonsert i a-moll, BWV 1041 (1717–1723)
Fiolinkonsert i E-dur, BWV 1042 (1717–1723)
Dobbel fiolinkonsert i d-moll, BWV 1043 (1723)
Fiolinkonsert i d-moll, BWV 1052
Fiolinkonsert for 3 fiolinar i D-dur, BWV 1064
Fiolinkonsert i g-moll, BWV 1056
Samuel Barber
 Fiolinkonsert, Op. 14 (1939)
Béla Bartók
Fiolinkonsert No. 1 (1908)
Fiolinkonsert No. 2 (1938)
Ludwig van Beethoven
Fiolinkonsert i D-dur, Op. 61 (1806)
 Alban Berg
 Fiolinkonsert «To the memory of an angel» (1935)
Johannes Brahms 
Fiolinkonsert i D-dur, Op. 77 (1878)
Max Bruch
Fiolinkonsert No. 1 i g-moll, Op. 26 (1867)
Antonín Dvořák
Fiolinkonsert i a-moll, Op. 53 (1879–1880)
Alexander Glazunov
Fiolinkonsert i a-moll, Op. 82 (1904)
Felix Mendelssohn
Fiolinkonsert i e-moll, Op. 64 (1844)
Wolfgang Amadeus Mozart
Fiolinkonsert No. 1 i H-dur, K. 207 (1773)
Fiolinkonsert No. 2 i D-dur, K. 211 (1775)
Fiolinkonsert No. 3 i G-dur, K. 216, Strassburg (1775)
Fiolinkonsert No. 4 i D-dur, K. 218 (1775)
Fiolinkonsert No. 5 i A-dur, K. 219, Tyrkisk (1775), med alternative Adagio i E, K.261 (lagt til 1776)
Niccolò Paganini
Fiolinkonsert No. 1 i D-dur, Op. 6, MS 21 (ca. 1811–17)
Fiolinkonsert No. 2 i h-moll, Op. 7, MS 48, La Campanella (1826)
Fiolinkonsert No. 3 i E-dur, MS 50 (ca. 1826–30)
Sergei Prokofiev
Fiolinkonsert No. 1 i D-dur, Op. 19 (1917)
Fiolinkonsert No. 2 i g-moll, Op. 63 (1935)
Robert Schumann
Fiolinkonsert, WoO 23 (1853)
Dmitri Sjostakovitsj
Fiolinkonsert No. 1 i a-moll, Op. 77 (1948, rev. 1955 as Op. 99)
Fiolinkonsert No. 2 i ciss-moll, Op. 129 (1967)
Jean Sibelius
Fiolinkonsert i d-moll, Op. 47 (1904)
Pjotr Ilyitsj Tsjaikovskij
Fiolinkonsert i D-dur, Op. 35 (1878)
Antonio Vivaldi — mange, særleg:
L'estro Armonico, Op. 3 (1711)—tolv konsertar
La stravaganza, Op. 4 (ca. 1714)
Dei fire årstidene (ca. 1725)—fire konsertar, dei fire første numra I Il cimento dell'armonia e dell'inventione, Op. 8
Konsert i a-moll

 
Konsertstykke
Kreolspråk

Eit kreolspråk, eller berre kreol, er eit blandingsspråk (pidginspråk) som har fått morsmålstalarar. Språket vert dermed utvikla vekk frå dei avgrensa uttrykksmåtane i eit pidginspråk, og vert eit fullstendig språk med meir komplisert vokabular og grammatikk, og eit meir utbygd lydsystem. Dei fleste kreolspråka har likevel ei regelbunden og enkel formlære, og uttrykkjer grammatiske relasjonar meir ved eigne ord enn ved bøyingsformer.

Kreolspråk er særleg utbreidd i Karibia, Surinam, Guyana, Vest-Afrika og Papua Ny-Guinea, og dei har vanlegvis eit sterkt islett av ord av germansk eller romansk opphav som er tekne over frå språket til ei tidlegare kolonimakt. Døme på kreolspråk er tok pisin (Papua Ny-Guinea), pitkairnsk (Pitcairn og Norfolkøya) og haitisk (Haiti). Sistnemnde har eit normert skriftspråk og er offisielt språk i Haiti.

Sjå òg 
 kreolisering

Kjelder 
 «Kreolspråk» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 24. april 2010.
 «Kreolspråk» hjå Store norske leksikon, innhenta 24. april 2010 (lisensiert under CC-BY-SA).
Fiolinkonsert i a-moll av Bach

Fiolinkonsert i a-moll, BWV 1041, vart komponert av Johann Sebastian Bach i 1748.

Hoffet til den unge prins Leopold ved Köthen vart det nest siste steget i den profesjonelle karrieren til Bach frå organist ved Arnstadt i 1703, til kantor ved Leipzig, frå 1723 til han døydde. Han hadde vore Konzertmeister ved Weimar (1708-1717) før han vart tilsett som Kapellmeister i Köthen, der han var i seks år. Her skreiv han mykje instrumental musikk (og lite kyrkjemusikk), men det meste av dette har gått tapt. Av dei som finst att er Brandenburgkonsertane og tre andre konsertar for solofiolin, mellom anna konserten i a-moll.

Struktur og analyse
Stykket har tre satsar: 

Allegro moderato
Andante — med eit tema i ostinatostil. 
Allegro assai

Motiva i temaet i Allegro moderato dukkar opp i forskjellige kombinasjonar og er fråskilde og intensivert gjennom satsen. 

I Andante nyttar Bach eit pågåande mønster i bassdelen som vert gjenteke heile vegen i satsen. Han fokuserer på variasjon i dei harmoniske forholda. 

I den siste satsen støttar Bach seg til bariolage-figurar for å skape slåande akustiske effektar.

Transkripsjon

Klaverkonsert i g-moll, BWV 1058, er eit arrangement av denne konserten for piano eller cembalo.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Fiolinkonsert i a-moll av Bach» frå ,  den 27. april 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Konsertar av Johann Sebastian Bach
Bach Fiolinkonsert i a-moll

de:Violinkonzerte (Bach)#Violinkonzert a-Moll BWV 1041
Fiolinkonsert i E-dur av Bach

Fiolinkonsert i E-dur, BWV 1042, av Johann Sebastian Bach er ein konsert for fiolin, strykarar og bass continuo i tre satsar:

Allegro med ritornello
Adagio med Ostinato, kvasi-passacaglia
Allegro assai med rondo

Dette verket, i lag med dei andre av Bach sine fiolinkonsertar som finst i dag, vart komponert medan han var i teneste hos prinsen av Anhalt-Köthen. Den originale Bach-biografen J.N. Forkel skildrar denne konserten som «full av ei uovervinneleg livsglede, som syng ut i triumf i første og siste sats.»

Kjelder

Bakgrunnsstoff
The Mutopia Project Public Domain Score
 

Konsertar av Johann Sebastian Bach
Bach Fiolinkonsert i E-dur

de:Violinkonzerte (Bach)#Violinkonzert E-Dur BWV 1042
Damien Johnson

Damien Michael Johnson () er ein nordirsk fotballspelar. Han har spela på midtbanen for det engelske laget Plymouth Argyle, og for det nordirske fotballandslaget.

Johnson har spelt i fleire klubbar i dei to øvste divisjonane i den engelske ligaen, Premier League og Football League Championship. Han spelte for Birmingham City i åtte sesongar, frå 2002 til 2010, og var med på å rykkja opp i Premier League med klubben. 1. februar 2010 skreiv han under på ein to og eit halvt års kontrakt med Plymouth Argyle, som kjempa for å unngå nedrykk frå den nest høgste divisjonen. Klubben rykte likevel ned på slutten av sesongen.

Johnson debuterte på Nord-Irland sitt landslag 29. mai 1999, og passerte 50 landskampar i 2009.

Nordirske fotballspelarar
Blackburn-spelarar
Nottingham Forest-spelarar
Birmingham-spelarar
Plymouth-spelarar
Louisianakreolsk

Louisianakreolsk  (Kréyol La Lwizyàn) er eit franskbasert kreolspråk som vert snakka av louisianakreolar, som hovudsakleg held til sør og sørvest i delstaten Louisiana i USA. Språket inneheld element frå fransk, indianske språk, spansk og vestafrikanske språk. Grammatikken i språket liknar på den ein finn i haitisk.

Louisianakreolsk blir særleg snakka i St. Martin Parish, New Roads og Edgard i Louisiana. Det finst også talarar i Aust-Texas og i Sacramento i California. Språket er under press både frå majoritetsspråket engelsk, standard fransk og cajun-fransk.

Språkprøve 

Fader vår på louisianakreolsk (jf. norsk tekst):

Nou Papa ki dan siel-la
Fé rekonnet ki to nom sin,
Fé ki to règne vini
Fé to volonté accompli
Sûr la terre konmen dan siel-la.
Donné-nouzòt jòrdi dipin ki nou bezwin.
Pardon-nou offenses,
Konmen nou osi pardon lezòt ki offens nou.
Pa laissé nouzòt tombé dan tentation,
Mé délivré nou depi mal.

Historie
Louisianakreolsk oppstod i den franske kolonien Louisiana gjennom store slaveplantasjar med innførite slavar hovudsakleg frå vestre Afrika. Ein stor del av slavane tala innbyrdes forståelege mandespråk. Området hadde også stor franskspråkleg innverknad, frå sjøfolk, plantasjeeigarar og -arbeidarar og andre fransktalande, etterkvart også cajunfolk som var utviste frå Nova Scotia på midten av 1700-talet. Etter den haitiske revolusjonen kom fleire haitiske flyktningar til Louisiana, noko som også kan ha påverka det lokale kreolspråket, sjølv om tidlegare teoriar om at øykreolsk blei importert til Louisiana verker vera tilbakeviste.

Bakgrunnsstoff
learnlouisianacreole.wordpress.com 
Tekstar på louisianakreolsk  ved centenary.edu

Kjelder 

«Louisiana Creole French» på Wikipedia på engelsk, innhenta 27. april 2010.

Pidgin- og kreolspråk
Louisiana
Einskildspråk