alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Pixies

Pixies er eit amerikansk band innanfor sjangeren alternativ rock. Bandet blei starta i 1986 av Charles Michael Kitridge Thompson IV (òg kjend som Black Francis og Frank Black) og Joseph Alberto Santiago. Dei fekk med seg Kim Deal og David Lovering. Dei gav ut fire album, ein EP og tolv singlar. Bandet blei oppløyst i 1992, men kom saman igjen i 2004.

Medlemmer 
 Charles Thompson - vokal, rytmegitar
 Joey Santiago - sologitar
 Kim Deal - bass, vokal
 David Lovering - trommer, vokal

Diskografi

Album 
 Surfer Rosa (1988)
 Doolittle (1989)
 Bossanova (1990)
 Trompe Le Monde (1991)

 EP-ar 
 Come on pilgrim (1987)

 Samlingar 
 Death to the Pixies: 1987 - 1991 (1997)
 Pixies at the BBC (1998)
 Complete B-sides (2001)
 Pixies (2002)
 Wave of mutilation: Best of'' (2004)

USA-amerikanske rockegrupper
Musikkgrupper skipa i 1986
Olympe de Gouges

Olympe de Gouges () var ein fransk skribent og journalist. I kvinnerettsfråsegna hennar frå 1791 krev ho dei same rettane for kvinner som mennene kravde for seg sjølve. Ho vart halshoggen med giljotinen i 1793 for dei revolusjonære ideane sine.

Kjelder 
 Olivier Blanc: Olympe de Gouges. Paris. Syros. 1981 (French)
 Salomé Kestenholz: Die Gleichheit vor dem Schafott: Portraits französischer Revolutionärinnen. Luchterhand. Darmstadt. 1988.

Bakgrunnsstoff 
 Lengre artikkel om Gouges  (engelsk)
 Utdrag frå kvinnerettsfråsegna 

Feministar
Folk frå den franske revolusjonen
Franske forfattarar
Folk avretta ved giljotin under den franske revolusjonen
Franske filosofar
Moksja

Moksja (russisk Мо́кша) er ei elv i Penza oblast, republikken Mordovia og Rjazan oblast i Russland og ei av sideelvane til Oka frå høgre. Elva er 656 km lang og har eit nedslagsfelt på .

Moksja spring ut på 240 moh i dei nordvestlege delane av Volgaplatået, rundt 35 km vest for byen Penza, ved . Ho renn så nord-nordvestover gjennom åslandskapet på Volgaplatået. I den nedre delen ho over Oka-Don-sletta, og munnar til slutt ut i Oka på 79 moh, 30 km søraust for Kasimov, ved . Ved munningen er elva rundt 100 meter brei og tre meter djup, med ein straumstyrke på 0,2 m/s.

Moksja frys til i månadsskiftet november/desember og er isdekt til i april. Middelvassføringa målt 72 km overfor munningen er 95 m³/s (minimum om vinteren 8,5 m³/s, maksimum under vårløysinga i april 2360 m³/s). I dei nedre delane er vårflaumen størst i mai. 

Dei største sideelvene er Isa, Sivin, Satis og Jermisj frå høgre, Atmis, Vad og Tsna frå venstre. Sistnemnde er lengre enn Moksja, og dermed den største sideelva med god margin.

Av byar langs Moksja finn ein Kovylkino, Krasnoslobodsk og Temnikov

Den nedre delen av Moksja er seglbar til Kadom, 120 km frå samløpet med Oka, men ho har ikkje hatt regulær trafikk sidan midten på 1990-talet.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Moksja» frå , den 30. oktober 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Store sovjetiske leksikon
 

Elvar i Russland
Elvar i Mordovia
Elvar i Penza oblast
Elvar i Rjazan oblast
Messesong

Messing er ein mellomting mellom song og tale, der ein framfører ord eller lydar i eit avgrensa, ofte repeterande toneleie. Messing blir mykje brukt i religiøse samanhengar. Ein messar òg i nokre songskodespel, som i det japanske no-dramaet.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Messe (talemåte)» frå ,  den 8. oktober 2021.  
 

Song
Songteknikkar
Orsja

Orsja (belarusisk og russisk Орша, polsk Orsza) er ein by i Belarus og eit viktig knutepunkt på jarnbanelinja mellom Minsk og Moskva.

Den første historiske nemninga av byen er frå 1067. 

Orsja er fødebyen til pedagogen Lev Vygotskij, forfattaren Uladzimir Karatkjevitsj, skøyteløparen Igor Zjelezovskij og langrennsløparen Sergej Dolidovitsj.

Byar i Belarus
Det jamaikanske riksvåpenet

Det jamaikanske riksvåpenet er eitt av dei eldste våpna tildelte britiske koloniar. Det vart laga av briten William Sandcroft, som då var erkebiskop av Canterbury, og teke i bruk i 1661. Våpenet vart endra noko i 1957.

Våpenet viser eit par tainoar frå øya, ein innfødd spisskrokodille på ein trestokk, og eit mønster med ananas, fordi då våpenet blei laga meinte ein at ananas kom frå Jamaica.

Det originale mottoet på latin, «Indus Uterque Serviet Uni», blei endra til engelsk «Out of Many, One People» (Av mange, eitt folk) då landet blei sjølvstendig i 1962.

Bakgrunnsstoff 
 mfaft.gov.jm: Kort om våpenet
 jamaicanpride.com: Kort om våpenet, med bilete av den gamle versjonen.

Riksvåpen
Jamaica
1661
Jamaica
Fjøre

Fjøre sjø eller fjære sjø, òg kalla lågvatn eller ebbe, er når tidvatnet er på sitt lågaste. Ved kvar fullmåne og nymåne er fjøra høgare enn normalt og kallast nippfjøre, medan ved kvar halvmåne er fjøra lågare enn normalt og kallast springfjøre. Langfredagsfjøra er kjent for å vere svært låg. 

Fjøremål eller lågvasslinja er det lågaste nivået sjøen fell til. Det motsette er flomål.

Bakgrunnsstoff 

Tidvatn
Movatnet i Førde

Movatnet er ein innsjø som ligg i Sunnfjord i Vestland. I austenden av vatnet ligg grenda Mo i Sunnfjord, her har Mo og Jølster vidaregåande skule sin jordbruksskole. E39 kryssar vatnet ved Sunde, eit av utbyggingsområda i Førde kommune.

Movatnet er eitt av vatna som er med i Sunnfjord aurefiskefest, og er eit godt fiskevatn for aure.

Innsjøar i Sunnfjord
Vinkelagam

Vinkelagam (Gonocephalus) er ei slekt innan agamfamilien.

Artar av vinkelagamar

Gonocephalus bellii
Gonocephalus beyschlagi
Gonocephalus borneensis
Gonocephalus chamaeleontinus
Gonocephalus doriae
Gonocephalus grandis
Gonocephalus interruptus
Gonocephalus klossi
Gonocephalus kuhlii
Gonocephalus lacunosus
Gonocephalus liogaster
Gonocephalus megalepis
Gonocephalus mjoebergi
Gonocephalus robinsonii
Gonocephalus semperi
Gonocephalus sophiae

Kjelder
:en:Gonocephalus

agamar
Agamfamilien

Agamar er ein familie av øgler som omfattar over 300 artar i Afrika, Asia, Australia, og nokre få i Sør-Europa. Dei har mykje til felles med leguanane frå Amerika

Agamar er aktive om dagen. Mange artar er svært godt utvikla til å leva i varme ørkenar, medan andre held til i trea i regnskogar.

Slekter
Underfamilien Agaminae
 Acanthocercus
 Acanthosaura
 Agama
 Amphibolurus
 Aphaniotis
 Brachysaura
 Bronchocela
 Bufoniceps
 Caimanops
 Calotes
 Ceratophora
 Chelosania
 Chlamydosaurus
 Cophotis
 Coryphophylax
 Cryptagama
 Ctenophorus
 Dendragama
 Diporiphora
 Draco
 Gonocephalus
 Harpesaurus
 Hydrosaurus
 Hypsicalotes
 Hypsilurus
 Japalura
 Laudakia
 Lophocalotes
 Lophognathus
 Lyriocephalus
 Mictopholis
 Moloch
 Oreodeira
 Oriocalotes
 Otocryptis
 Phoxophrys
 Phrynocephalus
 Physignathus
 Pogona
 Pseudocalotes
 Psammophilus
 Pseudotrapelus
 Ptyctolaemus
 Rankinia
 Salea
 Sitana
 Trapelus
 Tympanocryptis
 Xenagama

Underfamilien Leiolepinae
 Leiolepis
 Uromastyx

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Agamas» frå ,  den 11. november 2005.  
 

 
øgler
Paragliding

Paragliding er ein idrett og fritidssyssel som går ut på å flyga ved hjelp av ein skjerm, på liknande vis som ved hanggliding.

Bakgrunnsstoff 

Luftsport
Historia de Gentibus Septentrionalibus

Historia de Gentibus Septentrionalibus er eit monumentalt bokverk skrive av den svenske biskopen Olaus Magnus (1490-1557), fyrst utgjeve i Roma i 1555. Tittelen kan direkte omsetjast frå latin som 'historia om folkeslaga som bur under Karlsvogna'. Boka er omsett til svensk som Historia om de nordiska folken. Tidlegare hadde Olaus Magnus gjeve ut kartet Carta Marina, som er eit av dei fyrste karta over Skandinavia. 

Bokverket vart populært på grunn av mange illustrerande teikningar av folk og deira skikkar. Mykje av skildringa kan i ettertid sjåast på som overdriving, men kan vera ei kjelde til korleis Norden vart sett på i denne tida.

Utdrag
Svensk omsetjing av den latinske originalen med attgjeving av dei originale illustrasjonane:

Bakgrunnsstoff 

 Olaus Magnus, Historia om de nordiska folken; [efterskrift: Kurt Johannesson]. Opphavleg latinsk utgåve: Roma 1555, opptrykk av Michaelisgillets svenske omsetjing frå 1909-1925; [Hedemora] 2010: Gidlund ISBN 978-91-7844-795-4. [Hedemora] 2001: Gidlund ISBN 91-7844-327-X
Nettlenkjer
 Historien om folkene i nord  Universitetsbiblioteket ved Universitetet i Tromsø
Boka bak mytane om Norden (2. august 2020) NRK

Skandinavisk historie
Historieverk
Bøker frå 1500-talet
Brazzaville

Brazzaville (folketal om lag 600 000) er hovudstaden i Kongo-Brazzaville (Republikken Kongo). Byen ligg ved Kongoelva. På andre sida av elva ligg Kinshasa, hovudstaden i Kongo.

Historie 
Byen vart grunnlagd i 1880. Den franske oppdagaren Pierre Savorgnan de Brazza vert rekna som grunnleggjar. Byen vart òg oppkalla etter han. 
I området der byen vart grunnlagd låg landsbyen Ntamo 

Hovudstader i Afrika
Byar i Kongo-Brazzaville
Med hjartet på rette staden

Med hjartet på rette staden (originaltittel: Heartbeat) er ein britisk fjernsynsserie som byrja å gå i 1992 og endå går på fjernsynskanalen ITV. Serien føregår på 1960-talet og er sentrert rundt livet på ein liten politistasjon, ein pub og ein bilverkstad/eit gravferdsbyrå i Aidensfield, ein fiktiv versjon av landsbyen Goathland i North Yorkshire, der serien for det meste vert filma. Musikk frå 60-talet er eit vesentleg innslag i serien, både i handlinga og som lydspor.

Bøkene i Constable-serien av Nicholas Rhea var utgangspunkt for serien. Serien vert send i Noreg på NRK1 som laurdagsunderhaldning. Han er teksta på nynorsk.

Fjernsynsseriar frå 1990-åra
Fjernsynsseriar frå 2000-åra
Fjernsynsseriar frå 2010-åra
Britiske fjernsynsseriar
TV-program på ITV
Sámi Áigi

Sámi Áigi (namnet tyder «Samisk tid») var ei samiskspråkleg (nordsamisk) avis som kom ut i Karasjok i tida 1979-1993. Sámi Áigi hadde økonomiske problem i store delar av levetida si, og gjekk til slutt konkurs i mars 1993. Avisa tok til å kome ut då den første nordsamiske rettskrivinga vart vedteken, og spelte ei svært viktig rolle for å få teke den nye rettskrivinga i bruk. Då Sámi Áigi gjekk konkurs vart det grunnlagt ei ny avis, Min Áigi ('Vår tid'), som framhald til Sámi Áigi.

Redaktørar i Sámi Áigi:

 Per Olav Porsanger (1986)
 Bjarne Store Jakobsen (1987-1989)

Tidlegare samiske aviser
Aviser i Troms og Finnmark
Norske aviser etter namn
Aviser skipa i 1979
Aviser nedlagde i 1993
Tidlegare norske aviser
1979 i Noreg
1989 i Noreg
Nordsamiske utgjevingar
Toronto

Toronto er den største byen i Canada og og hovudstad i provinsen Ontario. Byen har i eit folketal på kring 5 600 000, etter eit overslag gjort i 2004 2 500 000 av desse bur i sjølve bykjerna, resten i forstadane. Toronto er med dette den femte største byen i Nord-Amerika. Samstundes er han eitt av dei viktigaste sentera for finans og handel i Canada og Nord-Amerika. Byen er heimstad for meir enn 80 etniske grupper og meir enn 100 forskjellige språk. Slik er Toronto ein av dei mest fleirkulturelle byane i verda.

Fram til 1970-talet var Toronto den nest største byen i Canada, etter Montreal. Den økonomiske veksten til byen vart styrkt då St. Lawrence-kanalen stod ferdig i 1959, Kanalen gjorde det mogleg for større skip å ta seg inn til Dei store sjøane. Delar av Torontos vekst er vorte tilskrive Parti Québécois (PQ) si maktovertaking i provinsen Quebec og provinshovudstaden Montreal i 1976. PQ innførte mange lovar som gav fransk føremoner i høve til engelsk. Mange engelskspråklege montrealarar flytta til det meir engelskvenlege Toronto.

CN Tower er eit 553 meter høgt radio og fjernsynstårn, og er eit vidgjete landemerke i Toronto.

Hovudflyplass for byen er Toronto Pearson internasjonale lufthamn. Flyplassen ligg i Mississauga rett utanfor bygrensene i vest, og ein av dei flyplassane i verda med mest trafikk.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad for Toronto

Busetnader grunnlagde i 1793
Byar i Ontario
John D. Rockefeller

John Davison Rockefeller () var ein amerikansk kapitalist og industrileiar frå New York. Han var ein av dei mest framgangsrike personane i den tidlege oljeindustrien i USA. Han grunnla selskapet Standard Oil Company i 1863. Selskapet var drive fram til å verta det største oljeselskapet i verda. Ei tid var han den rikaste personen i verda.

Bakgrunnsstoff 
 The Rockefellers
 Illustrert artikkel om John D. Rockefeller og Standard Oil

Rockefeller, John D.
Folk frå New York
USA-amerikanske velgjerarar
Theodore Roosevelt

Theodore Roosevelt () var USA sin 26. president. Roosevelt vart visepresident i 1901, og vart president etter at William McKinley vart teken livet av i september 1901. Nevøen Franklin D. Roosevelt vart seinare USA sin 32. president (1933-1945).

Theodore Roosevelt var den fyrste presidenten i USA som reiste utanfor landegrensene medan han fungerte som president. Han reiste til Panama for å kunna sjå bygginga av Panamakanalen. For fredsmekling i høve den russisk-japanske krigen i 1905 vart han tildelt Nobels fredspris i 1906. 

Roosevelt dreiv med både boksing og bryting. Etter å ha sett ein demonstrasjon av judo byrja han å studera judo, og vart den fyrste amerikanaren som fekk brunt belte (1. kyu).

«Teddy» Roosevelt er òg opphavet til namnet på kosebjørnen teddybjørn.

Bakgrunnsstoff 

 Almanac of Theodore Roosevelt
 Audio clips of Roosevelt's speeches 
 Theodore Roosevelt Organization
 Index of T. Roosevelt Etexts
 Theodore Roosevelt Inaugural Address
 State of the Union addresses for 1901, 1902, 1903, 1904, 1905, 1906, 1907, and 1908
 Nobel Peace Prize 1906: Theodore Roosevelt
 Theodore Roosevelt Papers at the Library of Congress
 Theodore Roosevelt: His Life & Times on Film (LOC)
 Sagamore Hill National Historic Site
 NobelPrize.org's entry on Theodore Roosevelt
 Congressional Medal of Honor's entry on Theodore Roosevelt; including citation and pictures
 White House biography 
 Vice Presidents Dot Com
 Family and Descendants of Theodore Roosevelt 
 Ron Schuler's Parlour Tricks: Teddy

Roosevelt, Theodore
Roosevelt, Theodore
Roosevelt, Theodore
Roosevelt, Theodore
Roosevelt, Theodore
Vinnarar av Nobels fredspris
Folk frå New York City
Guvernørar i New York
Sverre K. Andersen

Sverre K. Andersen () var ein norsk sjømann frå Haugesund under den andre verdskrigen.

Andersen vart rekruttert til motstandskampen i september 1940 og vart då med i det som skulle bli Kompani Linge. Frå 1942 opererte han som agent under kodenamnet Arquebus og dreiv ein skjult radiosender på Bjoa i Sunnhordland. Denne sendaren var operativ og leverte meldingar til London heilt til freden kom i 1945.

Det er sett opp eit minnesmerke over Sverre K. Andersen utanfor Karmøy kommune sitt rådhus i Kopervik, som vart avduka 6. juni 1990.

 Les meir om Arquebus

Bakgrunnsstoff 
 Arquebus krigshistorisk museum 

Andersen, Sverre K.
Andersen, Sverre K.
Medlemmar av Kompani Linge
Det australske flagget

Australia sitt flagg er blått og i øvre venstre hjørne er det britiske flagget. Dei fem kvite stjernene på høgre halvdelen viser stjernebiletet Sørkorset. Den kvite stjerna som står åleine på venstre sida symboliserer Australia.

I april 1901 vart det utlyst ei tevling om korleis Australia sitt flagg skulle sjå ut og dei fem vinnarane fekk dele 200 pund. Flagget vart fastsett av kong Edvard VII i 1902.

Oseaniske flagg
Flagg
Zentani Muhammad az-Zentani

Zentani Muhammad az-Zentani () var president i Libya frå 1992 til 2008. I praksis hadde han svært lite makt, ettersom landet var kontrollert av Muammar al-Gaddafi.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Zentani Muhammad az-Zentani» frå ,  den 12. november 2005.  
 

Az-Zentani, Zentani Muhammad
Sápmelaš

Sápmelaš var eit nordsamiskspråkleg blad som kom ut i Finland frå 1934 til 2001, då det gjekk inn, etter økonomiske vanskar. Fram til 1995 vart Sápmelaš finansiert av den finske staten, deretter av det finske sametinget i seks år, til støtta heldt opp, og bladet gjekk inn.

Dei første redaktørane var Paavo Ravila (fram til 1943) og Erkki Itkonen (fram til 1950). Ingen av dei var samar sjølv, derimot var dei professorar i fennougristikk ved Universitetet i Helsingfors. Under desse to redaktørane var hovudvekta på folkeopplysning blant samane. Frå 1980 til 1998 var Jouni Kitti redaktør.

Samiske tidsskrift
Finske tidsskrift
Publikasjonar skipa i 1934
Publikasjonar nedlagde i 2001
Nordsamiske utgjevingar
Musikkgruppa Fabel

Fabel er ei norsk musikkgruppe som spelar poprock. Gruppa er frå Sogn og Fjordane og har desse medlemmane:
Odd-Erik Lothe på song og gitar.
Roger Allan Ivin på bass og koring.
Laila Beathe Førde på saksofon, fløyte og song.
Fred Noralf Os Stave på gitar.
Knut Lothe på trommer, perkusjon og koring.

Musikarane

Odd-Erik Lothe
Odd-Erik Lothe er frå Kjølsdalen i Nordfjord og er den som har skrive det meste av tekstane og musikken til Fabel. Han er utdanna lærar og busett i Bergen. Utanom Fabel er Odd-Erik med i Finn-Erix og Green Granadas.

Laila Beathe Førde
Laila Beathe Førde er fødd og oppvaksen i Bremanger. Ho har musikkutdanning frå Firda vidaregåande skule, Viken folkehøgskule og Musikkonservatoriet i Kristiansand. Laila Beathe bur for tida i Bergen og gjev konsertar under artistnavmnet Laila-B.

Diskografi
Jordbær og grasbrann 1995
Juni 1997
Dagane 1996
Jordbær & grasbrann 1996
For halv maskin 1997
Det e musikk 1999
Smil 2002

Kjelde
Fabel si offisielle heimeside

Fabel
Fabel
Fabel
Fabel

Sjå òg bandet Fabel 

Ein fabel er ei kort forteljng som ofte er didaktisk og moraliserande og tidvis også satirisk. Sjangeren er nært knytt til eventyret.

Ho har gjerne dyr som hovudpersoner. Plantar, gjenstandar, omgrep og idear vert òg brukte som hovudpersonar i enkelte fablar. Ein kjenner fablar frå den indiske samlinga Pantsjatantra, Æsops fablar og verka til romarane Phaedrus og Avianus. Seinare fabeldiktarar er til dømes franske Jean de La Fontaine. Han inspirerte dei tyske forfattarane Christian Gellert, Johan Gleim og Gotthold Lessing, danske Hans Vilhelm Kaalund, svenske Gustaf Fredrik Gyllenborg og norske Lyder Sagen og Maurits Hansen.

Sjå òg
Dyreeventyr
Tingeventyr

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Forteljingar
Litteratursjangrar
Ungdomskulen

Ungdomskulen er ei norsk rockegruppe med desse medlemmane: Frode Kvinge Flatland på bass, Kristian Stockhaus på gitar og vokal, samt Øyvind Solheim på trommer. Alle med oppvekst i Sunnfjord, men bur for tida i Bergen.
Desse tre har spelt i lag sidan 1999, først under namnet Stockhaus, så Standing Ovation, så Goddamnit og no Ungdomskulen.
Europa-turne saman med gruppa "Ai Phoenix". Turnert med gruppa "Datarock" og den engelske gruppa "Young Knives". USA-turne våren 2008.
Vinnar av Riksalarm-prisen for 2007, Noregs-turne haust 2007/vår 2008.
Ny plate i emning.
Har spelt på store festivalar: Quart, Hove, Roskilde, Lost Weekend, Øya.

Diskografi 

"Cry Baby" CD - 2007
Gode omtalar i internasjonale musikk-magasin 

7" triologi (vinyl) 2005

Singel 1
 A- Surfs Up
 B- Trashy Trash

Singel 2
 A- What it takes
 B- My Beautiful Blue Eyes 

Singel 3
 A- Foursome And Then Some
 B- I`m On Top

Merittar 
2005:
Øyafestivalen
Mårenbiennalen
byLarm Stavanger

Omtale 
Pitcfork om låten I'm on Top

Kjelde 
Ungdomskulen 

Norske musikarar
Norske musikkgrupper
Norske rockegrupper
Musikkgrupper frå 1990-talet
Vinnarar av Alarmprisen
Arkebuse

Arkebuse (uttalt arke'bys; frå fransk arquebuse, opphavleg frå tysk hakenbühse eller 'hakebørse') er eit handhalde skytevåpen med langt løp som vart oppfunnen i sein mellomalder. 
 
Namnet skriv seg frå haka, eller kroken, som var festa under kolben eller framme under løpet. Når våpenet var lagt inntil skuldra («presentert») eller lagt i anlegg, kunne kroken fange opp den sterke rekylen. 

Ordet «arkebuse» har danna «arkebusering» som tyder 'avretting ved skyting'.

Skildring

Arkebusen var eit grovkalibra våpen der diameteren på løpet kunne koma opp i 2 cm. Vekta kunne vera på over 10 kg. Sjølv om rekkevidda var nokre hundre meter var det ikkje treffsikkert på slike avstandar.  Dei fleste arkebusar vog mindre enn ein muskett og kunne difor brukast utan støttegaffel. Dette er nok grunnen til at arkebusen vart nytta heilt til inn på byrjinga 1600-talet. Avfyringsmekanismen var ein enkel flintlås.

Utbreiing og bruk 
Arkebusen vart oppfunnen i Spania på slutten av 1400-talet og vart eit utbreidd våpen i løpet av 1500-talet. Slaget ved Pavia i 1525 står att som ein av dei store demonstrasjonane av arkebusen si slagkraft som krigsvåpen, då fransk kavaleri vart nedkjempa av spanske infanteristar væpna med arkebusar. 

Arkebusen spela òg ei viktig rolle i  Cristovão da Gama sine kampar mot overtalige muslimske motstandarar i Etiopia i 1540-åra og seinare i den marokkanske sigeren over Songhai-imperiet i slaget ved Tondibi i 1590. 

Arkebusen vart og nytta i stort monn i Japan på 1500-talet. Krigsherren Oda Nobunaga (1534-1582) utforma ein strategi der ashigaru væpna med arkebusar stod i tre rekkjer bak palisader av tre og skaut som førebuing til kavaleriet si framrykking. Metoden med tre rekkjer av skyttarar synte seg å vera god, då to rekkjer kunne lade medan den tredje fyrte av. Denne gav ei voldsom eldkraft overfor motstandaren. Bruk av arkebuse og alle andre skytevåpen, vart forbode i Japan ved shogunat-dekret i Tokugawa-perioden (1603-1868).

Mot slutten av 1500-talet byrja den kraftigare musketten gradvis å ta over for arkebusen i infanteriet, ikkje minst på grunn av evna til å trenge gjennom rustningar.

Biletdøme

Bakgrunnsstoff
Skytevåpen
Reidar Brendeland

Reidar Brendeland () er ein norsk artist og låtskrivar. Han er vokalist i bandet Vestlandsfanden, og går under klengenamnet «Fanden». Brendeland kjem frå Sauda i Rogaland og var tidlegare med i 3 Busserulls.

Utgjevingar 
 Vestlandsfanden 1 (1982)
 Lystig Lag (1983)
 Det glade vanvidd- 3 Busserulls (1986)
 Vestlandsfanden III (1987)
 Å då lo er 3 Busserulls (1987)
 Livets glade gutter (1989)
 Livet har aldri vært rettferdig (1990)
 Fanden er løs (1993)
 Klappet & klart (1994)
 Horn & Harpe (1995)
 Ei god stund (1996)
 10 Plommer i Hardanger (1999)
 Hokahey (2003)
 El Gordo (2005)
 Tipping & Trygd (2009) 
 Livets glade plommer (2010)
 Currahee (2012)
 Lika gla` (2014)

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad
 Offisiell nettstad for booking 

Brendeland, Reidar
Brendeland, Reidar
Brendeland, Reidar
Brendeland, Reidar
Brendeland, Reidar
Bojarenes inntogsmarsj

«Bojarenes inntogsmarsj» er eit kjent musikkstykke av Johan Halvorsen. Det er ein marsj med tittel som viser til bojarane, ein adelsklasse i det gamle Russland. Stykket blei truleg skrive rundt 1895.

Stykket har vore kjenningsmelodien til Ønskekonserten på NRK radio sidan programmet først blei sendt i 1950.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Marsjen og Ønskekonserten på NRK

Marsjar
Johan Halvorsen
Bandet DDR

DDR er eit norsk rockeband som syng på tysk. Bandet byrja med å syngja omsette versjonar av Namsos-bandet DDE og hadde folk som Atle Antonsen, Berit Boman og Kristopher Schau i mannskapet. Seinare har Kristopher Schau slutta, og eit tilskot til det fargerike fellesskapet kom i staden, i og med Johan Golden. Bandet har eit klart austtysk uttrykk, og likar å køyra ikring i den sneisne automobilen trabant. Etter den DDE-gjennomsyrte pionérfasen, har bandet gått over til å omsetja til tysk og tolka norske slagerar generelt.

Gromme traltar frå DDR er til dømes Hier wird es leben - Rai Rai, Die Winde am Kai, Mein Arsch, Bauernbengel, Ach, ach, ach, es geht besser nun og Ohwäääääääh!

Diskografi 
 Über Alles
 Norwegische Superknüller
 Das war Das

Norske rockegrupper
Musikkgrupper skipa i 1998
Mungu ibariki Afrika

«Mungo ibariki Afrika» er nasjonalsongen til Tanzania. Det er ein swahili-utgåve av det populære xhosa-hymnet «Nkosi Sikelel' iAfrika» av Enoch Sontonga, som er del av den sørafrikanske nasjonalsongen. Same melodien er også brukt i nasjonalsongen til Zambia og fram til 1994 den til Zimbabwe.

Tanzania
Nasjonalsongar
Restaurant Magma

Magma var ein restaurant som serverte gourmetmat. Menyen var inspirert av klassisk fransk og norditaliensk kjøkken. Restauranten held til i Bygdøy allé på Frogner i Oslo. Kjøkkensjef var Sonja Lee.

Magma vart lagt ned i 2006. I lokala held Restaurant Egon Frogner og Rica Hotell til.

Kjelder

Magma