alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Den spanske borgarkrigen frå 1820 til 1823

Den spanske borgarkrigen frå 1820 til 1823 var ein spansk konflikt mellom rojalistar og liberale i etterdønningane av Napoleonskrigane. Rojalistane fekk støtte av Frankrike, og monarkiet gjekk til sist av med sigeren.

Vanstyret til kong Ferdinand VII av Spania, som hadde nekta å godta den liberale grunnlova av 1812, førte til mykje folkeleg uro, spesielt i hæren. Kongen var i ferd med å gjenerobra dei spanske koloniane i Sør-Amerika som nyleg hadde lausrive seg då opprøret braut laus. I januar 1820 gjorde troppar samla i Cádiz opprør mot uregelmessig løn, dårleg mat og mangelfulle losji. Dei avsette kommandanten sin og tok oberst Rafael del Riego som leiar, svor truskap til grunnlova av 1812, og marsjerte til San Fernando med planar om å fortsetja til Madrid.

Sjølv om opprøret ikkje var spesielt sterkt godtok Ferdinand grunnlova den 9. mars 1820. Ei ny liberal tid tok til, men ho skulle ikkje vara lenge. Revolusjonære liberalarar storma kongsslottet og heldt Ferdinand under ein slags husarrest i tre år. I garnisonen i Madrid skjedde eit nytt mytteri, og borgarkrig braut ut i Castilla, Toledo og Andalusia.

Den heilage alliansen (Russland, Austerrike og Preussen) nekta å gje Ferdinand hjelpen han bad om, men ved kongressen i Verona i 1822 gav alliansen mellom dei fire landa Storbritannia, Frankrike, Nederland og Austerrike Frankrike løyve til å bruka makt for å gjeninnsetta det spanske monarkiet. Dei franske styrkane gjekk inn i Spania, erobra Madrid og dreiv dei revolusjonære styrkane til Cádiz og Sevilla. Eit slag nær Cádiz den 31. august 1823 tok knekken på dei, og snart hadde franskmennene frigjort Ferdinand og gjeninnsett han på trona. Han tok uventa brutal hemn på motstandarane sine, forkasta grunnlova av 1812 og gjeninnførte absolutt einevelde i Spania.

Spanske krigar
Europeiske borgarkrigar
Konfliktar i 1820-åra
Rolf Groven

Rolf Dagfinn Groven () er ein norsk biletkunstnar frå Fræna i Møre og Romsdal. Han er utdanna innan byplanlegging, arkitektur og kunst. 
Groven fekk eit gjennombrot som kunstnar med biletet Rolv Wesenlund og Mona Lisa i 1971. Biletet Atomgutten frå 1977 vart nytta i mange land i høve den politiske kampen mot satsing på atomkraftverk. 

Mange av bileta ber preg av eit politisk standpunkt på venstresida i norsk politikk. Til tider har det vore mykje ordskifte knytt til bileta hans. Fleire gonger har Groven sine bilete vorte refusert av Haustutstillinga. 

I dei politiske satirebileta kan det mellom anna sporast nokre hovudpunkt:

 Motstand mot mellom anna Vietnamkrigen og andre krigar. 

 Motstand mot norsk medlemskap i den europeiske unionen, noko som kanskje påverka utfallet i 1972 og 1994. EU. I tillegg motstand mot norsk distriktspolitikk. 

 Groven er positiv til miljøvernrørsla, f.eks. «Oljemaleri» (1975) og «Bruer og ferge», som begge er måla fritt etter Adolph Tidemand og Hans Gudes «Brudeferd i Hardanger», og «Alta» (1980).

Bakgrunnsstoff 
 Rolf Groven si heimeside med biletgalleri
 Rolf Groven i Kulturnett

Norske målarar
Folk frå Fræna
Målarar frå 1900-talet
Målarar frå 2000-talet
Regjeringa Michelsen

Christian Michelsen si regjering var ei norsk regjering som sat i tida frå 11. mars 1905 til 23. oktober 1907. 
Regjeringa styrte landet mellom anna gjennom unionsoppløysinga i 1905.

Partia Venstre (V), Høire (H), Moderate Venstre (M.V) og Samlingspartiet (S) samarbeidde om å danna regjering.

Statsminister:
 Christian Hersleb Kjerschow Michelsen (V)

Utanriksminister og sjef for Utanriksdepartementet:
 Jørgen Gunnarsson Løvland (V) 15. juni 1905-23. oktober 1907.

Statsråd og sjef for Kyrkjedepartementet
 Christopher Knudsen (H) 11. mars 1905-27. januar 1907
 Otto Jensen (Uavh.) 27. januar 1906-23. oktober 1907

Statsråd og sjef for Justisdepartementet:
 Christian H.K. Michelsen 11. mars 1905 - 7. juni 1905
 Edvard Hagerup Bull (H) 7/6 1905 - 27/11 1905
 Harald Bothner (V) 27/11 1905 - 23. oktober 1907

Statsråd og sjef for Forsvarsdepartementet:
 Christian Wilhelm Engel Bredal Olssøn (H) 11. mars 1905 - 25. mai 1907
 Christian H.K. Michelsen 25. mai 1907 - 23. oktober 1907

Statsråd og sjef for Finansdepartementet:
 Annon Gunerius (Gunnar) Knudsen (V) 11. mars 1905 - 31. oktober 1905
 Christian H.K. Michelsen 31. oktober 1905 - 27/11 1905
 Edvard Hagerup Bull 27. november 1905 - 7. november 1906
 Abraham Theodor Berge (V) 7. november 1906 - 23. oktober 1907

Statsråd og sjef for Handelsdepartementet:
 Sofus Anton Birger Arctander 11. mars 1905 - 23. oktober 1907

Statsråd og sjef for Arbeidsdepartementet:
 Kristofer Didrik Lehmkuhl (S) 11. mars 1905 - 28. september 1907
 Jørgen Brunchorst (Uavh.) 28. september 1907 - 23. oktober 1907

Statsråd og sjef for Landbruksdepartementet:
 Aasmund Halvorsen Vinje (M.V) 11. mars 1905 - 7. november 1906
 Sven Aarrestad (V) 7. november 1906 - 23. oktober 1907

Statsråd og sjef for Revisjonsdepartementet:
 Gunnar Knudsen 11. mars 1905 - 7. juni 1905
 Harald Bothner 7. juni 1905 - 27. novembet 1905
 Christian H.K. Michelsen 27. november 1905 - 23. oktober 1907

Den norske Statsrådavdelinga i Stockholm
Norsk statsminister i Stockholm:
 Jørgen Gunnarsson Løvland 11. mars 1905 - 7. juni 1905
Statsråd I:
 Harald Bothner 11. mars 1905 - 7. juni 1905
Statsråd II:
 Edvard Hagerup Bull 11. mars 1905 - 7. juni 1905

Sjå òg 
 Norske regjeringar

Litteratur 
 Statsministerens kontor: Det norske statsråd 1814-1945, Oslo 1996. ISBN 82-993840-0-1

Bakgrunnsstoff 
 Norgeslexi om Christian H.K. Michelsen si regjering 

 
Michelsen
Elevorganisasjonen

Elevorganisasjonen er ein partipolitisk uavhengig interesseorganisasjon for elevar og lærlingar under vidaregåande opplæring og i ungdomsskulen. Organisasjonen benyttar seg av institusjonsbasert medlemsskap, og har i dag om lag 355 medlemsskular i Noreg. Anna Holm Heide frå Sogn og Fjordane er leiar frå 1. juli 2010.

Elevorganisasjonen er delt opp i nitten fylkeslag. I kvart fylkeslag er det eit fylkesstyre. Dette styrer Elevorganisasjonen i fylket til dagleg, i tillegg til å gå på skule. Kvar fylkesleiar sit i Landsstyret til Elevorganisasjonen.

Årsmøtet til Elevorganisasjonen (Elevtinget) er det nest største i Noreg; berre LO-kongressen sitt årsmøte er større. Sentralstyret i Elevorganisasjonen er sett saman av om lag femten ungdommar frå heile Noreg, og styrer organisasjonen til dagleg. Operasjon Dagsverk sin leiar (Fredrikke Marie Trana frå 5. desember 2010) har òg ein plass i Elevorganisasjonen sitt sentralstyre, då Operasjon Dagsverk er ein del av Elevorganisasjonen, sjølv om Operasjon Dagsverk er organisert gjennom sitt eiget styre, Hovedkomiteen.

Elevorganisasjonen hadde årleg ein skulepolitisk kanmpanje, som eit av sine medlemstilbod. Denne kampanjen valde Elevtinget i 2007 å legge ned.

Soge
Elevorganisasjonen (EO) vart formelt skipa i 1999, då dei to konkurrerande organisasjonane Norsk Elevorganisasjon (NEO) og Norges Gymnasiastsamband (NGS) vart samanslått.

Bakgrunnsstoff
Elevorganisasjonen i Noreg
Skulepolitisk kampanje 
Operasjon Dagsverk

 
norske interesseorganisasjonar
norske ungdomslag
utdanning i Noreg
Skipingar i 1999
«Bismarck»

«Bismarck» var eit tysk slagskip. Skipet vart oppkalla etter den tyske kanslaren Otto von Bismarck. Slagskipet vart bygd på skipsverftet Blohm & Voss i Hamburg. Saman med systerskipet «Tirpitz» og Japan sitt «Yamato» var det eit av dei kraftigaste slagskipa i samtida. Skipet vart sjøsett den 14. februar 1939 og døypt av Dorothee von Loewenfeld, eit barnebarn av Otto von Bismarck. Bygginga av skipet var ein del av Tyskland si opprusting før andre verdskrigen. 

Skipet si vekt var 50 000 tonn. «Bismarck» hadde eit mannskap på 2 400, ei lengd på 251 meter og kunne gå i opp til 30 knop. Det hadde åtte 15"-kanonar med ei rekkevidd på 35 000 m, 81 mindre kanonar, for det meste antiluftskyts.

Øvstkommanderande for skipet var admiral Günther Lütjens.

«Bismarck» under den andre verdskrigen 
«Bismarck» er kjent for å ha senka det britiske slagskipet HMS «Hood» utanfor Island 24. mai 1941. Etter denne senkinga sette britane inn størstedelen av heimeflåten i jakta etter «Bismarck». Samstundes var «Bismarck» på veg til tyske basar i Frankrike for reparasjon. 26. mai gjekk Fairey Swordfish-fly frå HMS «Ark Royal» til åtak. Det eine flyet fekk inn ein fulltreffar, og lukkast i å låsa «Bismarck» sitt ror. Utan fungerande ror kunne ikkje slagskipet manøvrera skikkeleg, og var tilnærma forsvarslaus mot den store flåten som samla seg. Om morgonen den 27. mai gjekk HMS «King George V», HMS «Rodney», HMS «Norfolk» og HMS «Dorsetshire» til åtak på «Bismarck». I åttiåtte minutt vart «Bismarck» treft av meir enn 300 granatar og 5 eller 6 torpedoar. Klokka 10:40 same dag sokk «Bismarck». Det er framleis usemje om «Bismarck» sitt mannskap opna botnventilane for å senka skipet. Slik kunne overtaking av skipet hindrast. Det er òg mogleg at torpedoane senka skipet. Britiske skip prøvde å plukka opp overlevande, men tilhøva var vanskeleg grunna olja i sjøen. Etter at 115 tyske sjømenn hadde vorte redda oppdaga det eine britiske skipet ein ubåt. Dei britiske skipa reiste difor frå staden. 2 091 tyske sjømenn omkom.

Bakgrunnsstoff 

 Engelsk side om «Bismarck»
 2001 Channel 4 Expedition - Photos of the Wreck of Battleship Bismarck

Bismarck
Tyske slagskip
Skip frå 1939
Forlis i 1941
Forlis i Atlanterhavet
Sørfjorden

Sørfjorden er namn på fleire norske fjordar

Fjordar 
 Sørfjorden i Gamvik er ein fjordarm av Mehamnfjorden ved Mehamn i Gamvik kommune i Finnmark. 
 Sørfjorden er den sørlegaste armen av Mårøyfjorden i Lebesby kommune i Finnmark.
 Sørfjorden i Kvænangen i Troms fylke
 Sørfjorden i Ullsfjorden i Troms fylke
 Sørfjorden er sørdelen av Hognfjorden i Sortland i Vesterålen
 Sørfjorden er den inste delen av Leirfjorden i Sørfold kommune i Nordland.
 Sørfjorden i Mistfjorden i Bodø Nordland fylke
 Sørfjorden i Melfjorden i Rødøy i Nordland fylke
 Sørfjorden i Gildeskål i Nordland fylke
 Sørfjorden i Sjona i Rana i Nordland fylke
 Sørfjorden i Ranfjorden i Hemnes i Nordland fylke
 Sørfjorden er ei fjordstrekning nord  i Vefsnfjorden, i Vefsn og Leirfjord kommunar i Nordland
 Sørfjorden i Halsfjorden i Vefsn i Nordland fylke
 Sørfjorden i Velfjorden i Brønnøy i Nordland
 Sørfjorden i Bindal i Bindal i Nordland fylke
 Sørfjorden er den sørlegaste avstikkaren i Fjærangen i Nærøy i Nord-Trøndelag.
 Sørfjorden i Sør-Trøndelag i Rissa kommune i Sør-Trøndelag, ein fjordarm av Stjørnfjorden. 
 Sørfjorden ved Osterøy i Hordaland fylke
 Sørfjorden i Hardanger i Hordaland fylke, ein fjordarm av Hardangerfjorden. 
 Sørfjorden i Risør i Aust-Agder fylke, den inste delen av Søndeledfjorden.

Anna 
 Bygda Sørfjorden i Rødøy kommune i Nordland. 
 Sørfjorden er namnet på ei bukt ved Vik i Flatanger i Nord-Trøndelag. 
 Sørfjorden er den sørlege delen av innsjøen Vegår i Vegårshei kommune i Aust-Agder
 Motorlekteren Sørfjorden som frakta kalkstein frå Osterøy til Odda Smelteverk i ei årrekkje. Båten gjekk frå Sørfjorden ved Osterøy og gjennom Sørfjorden i Hardanger til Odda. 
 springaren Sørfjorden, som har vore nytta i Hardanger.

Fjordar i Noreg
Mordechaj Anielewicz

Mordechaj Anielewicz (1919,1920?-1943) var leiaren for ein organisasjon som på polsk språk vart kalla Żydowska Organizacja Bojowa, eller jødisk kamporganisasjon. Forkortinga var ŻOB. Organisasjonen var aktiv i oppreisten i Warszawa-ghettoen i 1943.

Han vart fødd inn i ein fattig familie. I oppveksten vart han med i den sionistisk-sosialistiske ungdomsgruppa Hashomer Hatzair. Seinare vart han leiar for denne gruppa. I byrjinga av september 1939 gjekk Tyskland til åtak på Polen, og den andre verdskrigen starta i Europa.

Den 7. september 1939, ei veke etter åtaket, flykta Anielewicz med gruppa si frå Warszawa mot aust. Dei vona at polakkane ville klara å stogga tyskarane. Sovjetunionen gjekk etter kvart inn i austlege delar av Polen. Anielewicz prøvde å koma seg over til Romania. Ein tanke var å kunna opna ein veg for unge jødar til å flykta mot Israel. Han vart teken, og sett i eit sovjetisk fengsel. Men kort tid etter vart han frigjeven, og vende attende til ghettoen i Warszawa.

Jødiske flyktningar og politiske grupperingar flykta til Vilna/Vilnius i Litauen. Byen var kontrollert av sovjetiske styrkar. Anielewicz reiste til Vilnius og overtydde folk om å reisa attende til Polen for å halda fram kampen mot nazistane. Han vende attende til Warszawa i januar 1940 saman med kjærasten Mira Furker. Han organiserte motstandsgrupper og vitja grupper i andre byar.

Sommaren 1942 var Anielewicz på vitjing sør-vest i Polen. Området hadde vorte teke opp i Stortyskland, og ein prøvde å organisera væpna motstand.

Attende i hovudstaden fann han ut at store mengder folk hadde vorte sende til konsentrasjonsleiren Treblinka. Berre 60 000 av 350,000 jødar fanst att. Han vart med i Żydowska Organizacja Bojowa (ZOB), og i november 1942 vart han vald til kommandant.

Tidleg i 1943 vart det teke kontakt med den polske regjeringa i London. Gruppa fekk våpen frå den polske delen av byen. Den 18. januar 1943 fekk han hindra ei ny storsending av jødar til utryddingsleirane. Men oppreisten i ghettoen braut etter kvart saman. Anielewicz tok sjølvmord, saman med kona og mange av hjelparane. Sjølvmorda fann stad i ZOB-bunkeren i Miła gata nr. 18 den 8. mai 1943. Tidleg i 1944 vart han etter døden tildelt Virtuti Militari, den polske militærkrossen.

Kibbutzen Yad Mordechai i Israel er oppkalla etter han og eit monument vart sett opp til minne om han.

Bakgrunnsstoff 
 Artikkel om Mordecai Anielewicz frå Jewish Virtual Library.
 Artikkel om Mordecaj Anielewicz  frå nettsida til Grange Museum Warsaw Ghetto.

Anielewicz, Mordechaj
Anielewicz, Mordechaj
Anielewicz, Mordechaj
Anielewicz, Mordechaj
Anielewicz
Bleie

Sjå òg Bleie i Hardanger

Ei bleie er material ein legg rundt underlivet for å samla opp avføring. Bleier blir brukt av dei som er inkontinente eller har problem med å nå toalett i tide, til dømes små ungar og ein del funksjonshemma og eldre menneske. Også dei som må vera fast på ein viss stad i svært lang tid kan bruka bleier, til dømes vakter, dykkarar og astronautar.

Bleier har hovudsakleg vore av klede, men ein har òg brukt planteprodukt, som mose. I nyare tid er bleier laga av absorberande plastmateriale blitt populære.
Brent jord

Brent jord er ein norsk spelefilm frå 1969. Filmen er regissert av Knut Andersen og basert på romanen Fimbulvinteren av Sigbjørn Hølmebakk.

Handlinga utspeler seg i Finnmark, hausten 1944. Den tyske okkupasjonsmakta trekkjer seg attende, pressa av Den raude armeen. På vegen sørover svir dei etterkvart av eit landområde like stort som Danmark. Til saman vart om lag 60 000 menneske tvangsflytta og 11 000 bustadhus, 116 skular og 21 sjukehus i tillegg til bruer, kraftverk og kaianlegg øydelagde.  Filmen skildrar denne hendinga og konsekvensane for enkeltmenneske og heile samfunn der bygd og by vart lagde øyde.

Filmen hadde premiere 24. februar 1969 på Saga kino og Symra kino i Oslo.

Rolleliste

Speletid: 101 minutt
Tilrådd alder: Frå 12 år

Bakgrunnsstoff

 Brent jord i Norsk filmografi

norske filmar
Filmar frå 1969
Pippi Langstrømpe

Pippi Langstrømpe (svensk Pippi Långstrump), er ein av Astrid Lindgrens mest omtykte litterære figurar. Bøkene om denne merklege jenta og venene hennar, Tommy og Annika, er omsette til 57 ulike språk.

Pippi (Pippilotta Viktualia Rullgardina Krusmynta Efraimsdatter Langstrømpe)
er ei uvanleg jente, og særleg på 1940-talet, då bøkene kom ut. Ho er verdas sterkaste, har frekner og raude fletter som står rett ut, seier vaksne imot og er uoppdregen, bur i eit hus kalla Villa Villekulla saman med den prikkete hesten sin Lilla gubben og apekatten sin, Herr Nilsson. 
Ho et krumelurpiller, mor hennar er i himmelen og far hennar er konge på ei sørhavsøy og ho har ei veske full med gullpengar.

Historie 
Vinteren 1941 låg sjuåringen Karin Lindgren, sjuk med lungebetennelse og ho bad mor si fortelje ei historie om «Pippi Långstrump». Jenta hadde ei fantasifull mor som byrja å fortelje, og i den følgjande tida voks forteljingane og kom til å more både dottera og venene hennar, men det tok ei tid før historiene vart skrivne ned. 
Det var først tre år seinare, då Astrid Lindgren hadde vrikka foten, at ho sette seg ned og skreiv ned historiene, tenkt som ei fødselsdagsgåve på tiårsdagen åt dottera.

Ho sende likevel manuset inn til Bonniers förlag, men det vart refusert. Eit år seinare sende ho det inn til ei barneboktevling som Rabén & Sjögren arrangerte og vann førstepremien.
Bøkene om Pippi Langstrømpe vart illustrerte av Ingrid Vang Nyman.

Bøker 
 Pippi Långstrump (1945), på norsk: 1946 Pippi Langstrømpe 
 Pippi Långstrump går ombord (1946), på norsk: 1947 Pippi Langstrømpe går ombord 
 Känner du Pippi Långstrump? (1947), på norsk: Kjenner du Pippi Langstrømpe?
 Pippi Långstrump i Söderhavet (1948), på norsk 1948 Pippi Langstrømpe går til sjøs
 Boken om Pippi Långstrump (1952) (Samling av Pippi Långstrump, Pippi Långstrump går ombord og Pippi Långstrump i Söderhavet), på norsk: Den store boken om Pippi Langstrømpe
 Pippi flyttar in (1969), på norsk: Pippi flytter inn
 Pippi ordnar allt (1969)
 Pippi är starkast i världen (1970)
 Pippi håller kalas (1970)
 På rymmen med Pippi Långstrump (1971)
 Pippi Långstrump har julgransplundring (1979)
 Pippi Långstrump i Humlegården (2000)
 Pippi Långstrump på Kurrekurreduttön (2004). (Teksten frå Pippi Långstrump i Söderhavet, 1948, i utval av Karin Nyman; illustrasjonar: Ingrid Vang Nyman.)

Filmar 
 Pippi Långstrump (1949) Regi: Per Gunwall
 Pippi Långstrump (1969) Regi: Olle Hellbom
 På rymmen med Pippi Långstrump (1970) Regi: Olle Hellbom
 Pippi Långstrump på de sju haven (1970) Regi: Olle Hellbom
 The new adventures of Pippi Longstocking (Pippi Långstrump starkast i världen) (1988) Regi: Ken Annaskin
 Pippi Långstrump (1997) (teikna)
 Pippi i Söderhavet (1999) (teikna)

I Olle Hellbom sine filmar vert Pippi spelt av Inger Nilsson.

Kjelder 
 Den svenske Wikipedia

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad for Astrid Lindgren

Astrid Lindgren-figurar
Svenske filmar
Animasjonsfilmar
Fimbulvinteren

Fimbulvinteren eller fimbulvetteren (av norrønt fimbulvetr «frykteleg, stor vinter») er i norrøn mytologi den harde vinteren som kjem før Ragnarok. Fimbulvinteren er tre etterfylgjande vintrar utan sommar mellom. I denne tida er det sagt å verta eit hoptal av krigar. Vinteren gjer ende på mest alt levande på jorda. Liv og Livtrase er det einaste menneskeparet som overlever Ragnarok. Dei gøymer seg i skogen til Hoddmime.

Klimaendring? 
Det har vorte spekulert i om førestelinga om Fimbulvinteren stammar frå klimaendringane mot slutten av jarnalderen. Analysar av iskjernar frå Grønland og Antarktis og årringsdateringar peiker i retning av at desse klimaendringane kan ha oppstått som følgje av to vulkanutbrot, fyrst i 536 og så i 540. Ein trur òg at desse utbrota kan ha  påverka Mayariket. Før klimaendringa var klimaet i Norden etter tilhøva varmt.

Fimbulvinteren i kulturen

Den norske forfattaren Sigbjørn Hølmebakk skreiv romanen Fimbulvinteren (1964) om tida då den tyske okkupasjonsmakta trekte seg ut frå Finnmark under andre verdskrigen. Filmen Brent jord frå 1969 byggjer på Fimbulvinteren.

Referansar 

Norrøn mytologi
Vinter
Eskatologi
Prognose Innerdalen

Prognose Innerdalen er ein norsk dokumentarfilm frå 1981. Til liks med filmar som "Kampen om Mardøla" og "La elva leve!" handlar filmen om motstand mot vasskraftutbygging. Ordet "Prognose" i tittelen syner til styresmaktene sine prognoser, eller framskrivingar, for elektrisitetsforbruk. 

Innerdalen er ein dal i Kvikne- traktene mellom Hedmark fylke og Sør-Trøndelag fylke. 1. november 1981 vart dalen lagt under vatn. Oppdemminga var ein del av Orkla-Grana kraftutbygginga. 

Filmen handlar om kampen mot kraftutbygginga. Kampen lukkast ikkje, men filmen handlar om dei idealistiske naturvernarane sine ulike måtar å kjempa mot utbygginga. Dei ville redda den vakre dalen, som dei såg på som ei perle i den norske fjellheimen. 

 Produsent: Elinor Film
 Regi, kamera og klipp: Oddvar Einarson
 Lyd: Sturla Einarson
 Lengd: 85 minutt
 Format: 16 mm
 Farge
 Norsk tekst og tale

Norske filmar
Filmar frå 1981
Mongoland

Mongoland, er ein norsk film frå år 2000. Filmen kan kategoriserast som ein romantisk komedie. Handlinga går føre seg i Stavanger og på Jæren. Filmen vart laga av ein gjeng filmstudentar i Stavanger. Dei hadde eit lågt budsjett til rådvelde, men filmen vart populær på kino. 

Mongoland vann prisen Gullklapperen på utdelinga av Amandaprisen i 2001.

 Regi: Arild Østin Ommundsen 
 Manus: Gro Elin Hjelle, Eigil Kvie Jansen og Arild Østin Ommundsen 
 Produsent: Ingrid Festøy Ottesen

Skodespelarar 
 Kristoffer Joner (Kristoffer. Var kjærasten til Pia, stor fan av Christopher Walken. Han forsvann sporlaust for to månadar sidan)
 Pia Tjelta (Pia. Var kjærast med Kristoffer før ho reiste til England sommaren 1999).
 Vegar Hoel (Vegar. Kjærast med Silje. Har ein innbilt fysisk skavank.) 
 Reidar Ewing (Wayne) 
 Kim Andersen 
 Gaute Garlid (Gaute)
 Eigil Kvie Jansen 
 Marko Iversen Kanic 
 Stian Kristiansen (Stian, spelte i rockeband saman med Kristoffer) 
 Gary Cranner Lubovich (Gary, samfunnsengasjert rapp artist) 
 Silje Salomonsen (Silje) 
 Kyrre Haugen Sydness (Kyrre) 
 Jørgen Tjemsland 
 Terje Torkildsen (Prinsippfast taxisjåfør med hovudfag i idéhistorie)

Bakgrunnsstoff 
 
 Mongoland i Norsk filmografi (Nasjonalbiblioteket)

Norske filmar
Filmar frå 2000
Vinnarar av Amandaprisen
Monstertorsdag

Monstertorsdag er ein norsk film frå 2004. Filmen vart laga av stort sett den same Stavanger-tilknytte gjengen som laga Mongoland. I Monstertorsdag fekk dei i tillegg med dei danske skodespelarane Kim Bodnia og Iben Hjejle. 
Filmen går føre seg i eit miljø som driv med vindsurfing på Jæren, på strendene ut mot Nordsjøen. Handlinga i filmen går føre seg i Stavanger og nord på Jæren. Monstertorsdag er dagen då den perfekte bølgja vil koma. 

 Regi: Arild Østin Ommundsen
 Manus: Gro Elin Hjelle og Arild Østin Ommundsen
 Produsent: Ingrid Festøy Ottesen

Skodespelarar 
 Vegar Hoel (Even)
 Silje Salamonsen (Karen)
 Andreas Cappelen (Beckstrøm)
 Kim Bodnia (Skip)
 Iben Hjejle (Sara)
 Christian Skolmen (Tord)
 Siri Kalvig (vérdame)
 Pia Tjelta (russisk seljar av bakt potet)
 Marko Iversen Kanic

Bakgrunnsstoff 
 Monstertorsdag sin offisielle nettstad

Norske filmar
Filmar frå 2004
Hvem eier Tyssedal?

Hvem eier Tyssedal? er ein norsk dokumentarfilm frå 1975.
Filmen handlar om konfliktar arbeidarane på industristaden Tyssedal var med i. I fleire generasjonar hadde folk slite for utanlandske eigarar av den lokale aluminiumsfabrikken DNN Aluminium. Dei utanlandske eigarane var ikkje så interessert i å modernisera og investera i fabrikkanlegget. Filmen fokuserer på året 1973. Arbeidsmiljøet var då helsefarleg, og naturen i området sterkt skadd av utslepp frå fabrikken. Arbeidarane kravde då at eigarane anten skulle modernisera, eller så skulle eigarane verta fråtekne dei gunstige kraftkonsesjonane og kraftavtalane dei hadde med den norske staten. 

Regi: Sølve Skagen og Malte Wadman
Lengd: 87 min

Bakgrunnsstoff 
 

Norske filmar
Filmar frå 1975
Kultur i Ullensvang
Sauda-streiken 1970 - Streik!

Sauda-streiken 1970 - Streik!, eller berre Streik! er ein norsk film frå 1975. Filmen tek utgangspunkt i streiken mellom omnshusarbeidarane på Sauda Smelteverk den 2. juni 1970. Romanen Sauda! Streik! frå 1972 av Tor Obrestad skildra streiken, og filmen byggjer mykje på romanen.

Streiken 
240 omnhusarbeidarar gjekk til streik ved smelteverket som fram til 1977 heitte Electric Furnace Products Company og var utanlandsk eigd. Streiken vara i fem veker utan stønad frå fagforbund og Landsorganisasjonen. Trass i dette fekk arbeidarane gjennom fleire av krava sine. Streiken vart kjend over heile landet. Konflikten vart heitare då det vart kjend at streikeleiaren var kommunist.

Filmfakta 
Regi: Oddvar Bull Tuhus
Lengd: 97 min

Sjå òg 
 Norske filmar

Bakgrunnsstoff 
 Om Streik! på imdb.com

Norske filmar
Sauda kommune
Filmar frå 1975