alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Korpikån

Korpikån er ei elv i Kalix kommun i Norrbotten, og den viktigaste sideelva til Sangis älv. Elva er ca. 40 km lang, og har eit nedslagsfelt på ca. 400 km². Korpikån renn ca. 15 km aust for Morjärv, i nærleiken av grensa mot Överkalix kommun. Ho vert kryssa av landevegen mellom Morjärv og Lappträsk ved Klinten, og renn ganske parallelt med vegen mot Björkfors. Ved Korpikå dannar elva små sjøar, og 13 km lengre ned tar Korpikån med seg den største sideelva Moån, og ytterlegare ei knapp mil lengre ned munnar Korpikån ut i Sangis älv.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Korpikån» frå ,  den 18. juni 2012.  

Elvar i Sverige
Kynne älv

Kynne älv  er ei elv i Tanum kommun i Bohuslän i Sverige. Ho har sine kjelder i Kornsjøvassdraget i grensetraktene mellom Halden kommune i Østfold og Bohuslän. Kynne älv har utløp frå Søndre Kornsjø og munnar ut i Södra Bullaresjön, som igjen har avløp nordover til Iddefjorden gjennom Enningdalselva.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kynne älv» frå ,  den 18. juni 2012.

Bakgrunnsstoff 
Enningdalsälvens Vattenråd

Västra Götalands län
Elvar i Sverige
Könkämäälven

Könkämäälven (finsk Könkämäeno, nordsamisk Geaggáneatnu) er den nordlegaste elva i Sverige og er om lag 100 kilometer lang. Elva har kjelda si i Kilpisjärvi nær Treriksrøysa. Elva renn gjennom eit flatt, nesten aude myrlandskap og lange delar av ho er eigna for bruk av småbåtar. Ti kilometer vest om Karesuando flyt elva saman med Lätäseno og dannar Muonio älv.

Sidan freden i Fredrikshamn i 1809 mellom Sverige og Russland har elva utgjort ein del av grensa til Sverige mot Finland i nordaust.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Könkämäälven» frå ,  den 18. juni 2012.  
 

Elvar i Sverige
Elvar i Finland
Lagan-elva

Lagan er ei svensk elv. Ho er med sine 244 kilometer den lengste elva i Sør-Sverige. Lagan startar løpet sitt i Småland søraust for Taberg. Ho renn sørover blant anna gjennom Ljungby og ut i Kattegat cirka 20 kilometer sør for Halmstad ved Laholm i Halland.

Sjå òg
Ätran
Nissan
Viskan

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lagan (elv)» frå ,  den 18. juni 2012.  
 

Elvar i Sverige
Lainioälven

Lainioälven eller Lainio älv (tornedalsfinsk Lainionjoki eller Lainionväylä, på svensk òg kalla Urälven) er ei elv i Norrbottens län i Sverige. Ho er ei sideelv til Torne älv, og er 266 km lang. 

Elva vert danna ved samløpet av tilløpselvane Harrejåkkå og Råstätno, som begge har utspring frå grenseområda mot Målselv kommune i Troms fylke i Noreg. Elva munnar ut i Torne älv rundt 10 km søraust for Junosuando. Dei største sideelvane er Pulsujoki, Åggojokka og Saankijoki. Tettstader langs Lainioälven er Kangos og Övre Soppero. 

Lainioälven vert rekna som ei fiskeelv, og har rike førekomstar av gjedde, åbor, harr, og laks i juli og august.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lainioälven» frå ,  den 18. juni 2012.

Bakgrunnsstoff 
Lainio Vildmark  – bilete og info

Elvar i Sverige
Norrbottens län
Ljungan

Ljungan er ein 350 km lang elv i Härjedalen, Jämtland og Medelpad. Ljungan renn nordaust om Helagsfjället og flyt via sjøane Holmsjön og Havern for å til slutt munne ut i Bottenhavet. Den største sideelva er Gimån. Ljungan er vel utbygd med vasskraft.

Sideelvar frå munningen til fjellet: 

(Dei sideelvane som munnar direkte i Ljungan står lengst til venstre. Desse sine sideelvar står lengre til høgre. Med (*) viser ein til kjeldeelvar til respektive vassdrag).

Majån
Luckstaån
Linån*
Tälgslättån*
Bysjöån*
Gryttjesån*
Hasselån*
Horngravsån
Lycksjöån*
Svartån*
Fanbyån
Tingån*
Åsån*
Granån*
Hällsjöån*
Gimån
Tivsjöån
Kassjöån
Ljungån
Söån
Ansjöån*
Gastsjöån
Åsbäcken
Ramsjöån*
Finnsjöån*
Balsjöån*
Flärkån*
Flodalsbäcken
Mörtån
Täckelån
Rotån
Sännån
Ovån
Räggån
Angelån*
Gardsjöån
Binnån
Sösjöbäcken*
Bensjöån*
Märlan*
Sörvikån*
Hällborgsån*
Sölvbacka strömmar*
Forsaån*
Skidån*
Bodsjöbyån*
Hungån*
Mjölksjöån
Orrbodån
Roggån
Salån*
Brännbergsån*
Getterån
Alderängesån
Granån
Hegelån
Täljeån
Harrån
Markbäcken
Gulån
Vattenån
Dysjöån
Råsjöån
Aspån i Medelpad
Harrsjöån
Juån
Björsjöån
Stor-Köljan
Norrån
Stensån
Grubbån*
Skålvattensån*
Hortesån
Länsterån
Gillån
Galvattsån
Loån
Börmån
Röjan
Svinhån
Kvarnån
Nällsjöån
Fuan
Stor-Fuan*
Lill-Fuan*
Aspån (Medelpad)
Rödbäcken
Fiskån
Oxsjöån
Doveln
Brunnan
Galån
Styggbäcken
Arån
Lövan
Aloppan
Mjöingsbäcken
Rövran
Dörrsjöån*
Henan
Västra Henan*
Mid-Henan
Östra Henan*
Storån
Synderån
Tandån
Skärkån
Öjonån
Östra Helagsån*
Kesuån

Elvar i Sverige
Ljusnan

Ljusnan er ei elv i Midt-Sverige. Ho er 443 kilometer lang med eit nedslagsfelt på 19 828 km². Middelvassføringa er 230 m³/s.

Elva spring ut i Ljusnetjärnen (1 149 moh) på sørsida av fjellet Haftorstöten ved riksgrensa, nordaust for Aursunden i Noreg. Elva mottar fleire sideelvar og renn gjennom Härjedalen og Hälsingland i ei hovudsakleg søraustleg retning. Ho munnar ut i Bottenhavet ved byen Ljusne. Dei største sideelvane er Voxnan, Veman og Härjån. 

Ljusnan er sterk utbygd til produksjon av vasskraft, og det ligg i alt 18 kraftverk langs elva og sideelvane hennar, med ein samla produksjon i 2001 på 4,5 TWh. Ljusnan var tidlegare òg ei viktig fløytingselv.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ljusnan» frå ,  den 19. juni 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Elvar i Sverige
Gävleborgs län
Jämtlands län
Lombälven

Lombälven er ei elv i Kalix kommun i Norrbotten, Sverige med ei lengd på kring er ca. 15 km. Ho spring ut i nærleiken av Rødberget ved grensa mot Överkalix kommun, og renn søraust mot tettstaden Lomben. Lombälven munnar ut i Storträsket, ca. 30 km nord for Kalix.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lombälven» frå ,  den 19. juni 2012.  
 

Kalix kommun
Elvar i Sverige
Långan

Långan er ei elv i Krokom og Östersund kommun i Jämtland i Sverige. Ho er ei sideelv til Indalsälven, og er 136 km lang, medrekna tilløpselvane. Sjølve Långan startar frå Landösjön i Offerdal i Krokom kommun, og renn deretter i søraustleg retning til ho renn saman med Indalsälven rundt 5 km vest for Lit i Östersund kommun.

I Långan ligg ein av dei eldste kraftstasjonane i Sverige, Långforsen, som den lokale energileverandøren Jämtkraft AB vil utvide og bygge ut. Samskipnaden «Rädda Långan» er blitt danna for å hindre planane.

Bakgrunnsstoff 
 Riksintresset Nedre Långan, Länsstyrelsen i Jämtlands län

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Långan» frå ,  den 19. juni 2012.  
 

Elvar i Sverige
Jämtlands län
Malån

Malån er ei elv i den sørlege delen av landskapet Lappland og i Västerbotten i Sverige, og den største sideelva til Skellefteälven. Malån, som er ca. 120 km lang, startar i Gränsgard i Sorsele kommun, og munnar ut i Skellefteälven i Norsjö kommune. Nedbørsfeltet er på 1917 km². 

Sideelvar i nedstraums rekkefølgje er:

Bockträskbäcken
Fårbäcken
Skäppträskån
Norsjöån

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Malån» frå ,  den 19. juni 2012.  
 

Elvar i Sverige
Västerbottens län
Motala ström

Motala ström er eit vassdrag i Östergötland som renn frå Vättern til Austersjøen. 

Vassdraget startar i Motala, som har gjeve vassdraget namnet sitt. Deretter renn det via Borensberg og Ljungsbro ut i innsjøen Roxen. Det held fram via Norsholm og Skärblacka vidare til innsjøen Glan, deretter gjennom Norrköping, før det munnar ut i Austersjøen i Bråviken ved Loddby. 

I Norrköping har elva vore viktig, då ein sidan mellomalderen har nytta seg av fossane her for møller og industri av forskjellig karakter. Dette vassdraget har vore viktig for fleire samfunn. Til dømes  ligg Charlottenborg, Kungs Norrby, Ljungs slott, Norsholms herrgard, Ringstaholm, Himmelstalunds herrgard og Johannisborg ved breidda. Det er interessant å merke seg at helleristingar i Norrköping, derav dei fleste finst ved Motala ström, har motiv som viser korleis hestar dreg båtar over eller forbi fossane i elva.

Kraftstasjonar
I Motala ström finst sju vasskraftverk som har Tekniska verken som eigar.

Kjelder
<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Motala ström» frå ,  den 19. juni 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 

Elvar i Sverige
Norrköping
Östergötlands län
Moån

Moån er ei elv i Kalix kommun i Norrbotten i Sverige. Ho er ei sideelv til Korpikån frå venstre, i Sangis älv-vassdraget. Elva er ca. 20 km lang, og kjeldeelva hennar er Lombälven.

Moån renn ut frå Storträsket (Moån), ca. 25 km nord for Kalix, og går først mot søraust mot Bodträsk og sidan rett sør mot Korpikån, der ho munnar ut ved tettstaden Moån.

Elvar i Sverige
Kalix kommun
Muonio älv

Muonio älv (finsk Muonionjoki) er ei elv som dannar ein del av grensa mellom Sverige og Finland sidan freden i Fredrikshamn i 1809. Elva munnar ut i Torne älv søraust for Pajala, og er det største sidevassdraget til Torne älv.

Kjelda er Lätäseno, men reknar ein med Könkämä älv er kjelda ved treriksrøysa. Lengda inklusive kjeldene til Könkämä älv er 380 kilometer og avrenningsområdet er 14 430 km².

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Muonio älv» frå ,  den 19. juni 2012.  
 

Elvar i Sverige
Elvar i Finland
Internasjonale elvar i Europa
Den svensk-finske riksgrensa
Nissan-elva

Nissan (norrønt Niz) er ei svensk elv. Ho er cirka 200 kilometer lang. Ho spring ut ved Månsarp nær Taberg over 300 meter over havet og renn gjennom dei vestlege delane av Småland og ut i Kattegat ved Halmstad i Halland.  

I 1062 heldt Harald Hardråde slag mot danskekongen Svein Estridsson ved utløpet av Nissan. Dette slaget er kjent som slaget ved Niså.

Sjå òg
Ätran
Lagan
Viskan

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Nissan (elv)» frå ,  den 19. juni 2012.  
 

Elvar i Sverige
Norrström

Norrström er ei kort elv i Stockholm og det primære utløpet frå Mälaren til Austersjøen og den vassvegen som gav opphavet til grunnlegginga av Stockholm.

Norrström byrjar i Riddarfjärden ved Strömsborg, der Vasabron no strekkjer seg. Ved Helgeandsholmen deler Norrström seg i to greiner som har kvar sin barriere for å regulere vassføringa. I den sørlege greina, Stallkanalen, vert vatnet halde tilbake, og det er via den nordre greina at ein kan sjå dei største vassføringane, som ved Norrbro dannar små stryk. Etter Helgeandsholmen og stryka aust for Norrbro går Norrström over i eit breiare og rolegare løp. Her byrjar Strömmen som strekkjer seg ein bit vidare ut i Saltsjön. Ved Strömbron sluttar Norrström.  

Norrström har gjeve namn til nedslagsfeltet som vert danna av Mälaren og Hjälmaren med tilhøyrande vassdrag. Nedslagsfeltet er på 22 650 km². Etter middelvassføringa på 160 m³/s er Norrström det tiande største vassdraget i Sverige. Blant dei største tilløpselvane til Mälaren er Eskilstunaån, Arbogaån, Kolbäcksån og Fyrisån.

I Norrström vert det fanga hundrevis av laks og sjøaure kvart år og sportfiskarar er eit vanleg syn. I år 2000 vart det fanga ein laks her som vog nesten 22 kg. Det finst over 30 ulike fiskeslag i Norrström, noko som gjer ho til det artrikeste fiskeområdet i Stockholmsregionen. Sidan 1970-talet har det vore drive ein aktiv fiskeforvaltning, og laks og sjøaure er blitt sett ut.

Sjå  òg
Söderström
Strömmen
Stadsholmen
Helgeandsholmen
Historia til Stockholm
Norrbro
Stockholms ström

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Norrström» frå ,  den 19. juni 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Elvar i Sverige
Geografi i Stockholm
Pite älv

Pite älv eller Piteälven (pitesamisk Bidumiedno, lulesamisk Bihtámädno) er ei elv i Norrbottens län i Sverige. Ho er 410 km lang, med eit nedslagsfelt på 11 285 km² og ei middelvassføring ved utløpet på 160 m³/s. 

Elva har utspring frå innsjøen Pieskehaure ved grensa mot Noreg, like aust for Sulitjelma. Ho renn derfrå i søraustleg retning og passerer gjennom fleire store innsjøer, som Tjeggelvas og Vuolvojaure. Ho munnar ut i Bottenviken ved Pitsund, 10 kilometer sør for Piteå. Dei største sideelvane er Abmoälven, Varjisån, Vistån og Lillpiteälven.

Pite älv er ei av nasjonalelvane i Sverige, og er saman med Vindelälven, Torne älv og Kalixälven ei av dei fire store elvane i Norrland som ikkje er utbygd til kraftproduksjon. Den største fossen er Storforsen ved Vidsel, som òg er det største turistmålet i Norrbotten med ca. 180 000 vitjande per år. Andre kjende fossar er Trollforsarna, Benbryteforsen, Åkerselforsen, Trångforsen og Fällforsen. Ved Hundforsen kryssar Inlandsbanan elva på ein av dei få gjenverande kombibruene i Sverige som vert trafikkert av både bil og tog i same løp.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Elvar i Sverige
Norrbottens län
Cecilie Skog

Cecilie Skog () er ein norsk fjellklatrar, polfarar og eventyrar. Ho var den første kvinna som gjennomførte Explorers Grand Slam, det vil seie Nordpolen, Sørpolen og Seven Summits.

Skog er utdanna sjukepleiar og studerte friluftsliv ved Høgskulen i Volda. Ho har arbeidd både som fjellførar, breførar og breinstruktør.

Av merittlista som klatrar og eventyrar:
 Dei tre polane: Mount Everest 23. mai 2004, Sørpolen 27. desember 2005, Nordpolen 24. april 2006. Polane utan etterforsyningar.
 Seven Summits: Mount Everest 2004, Aconcagua 1999, Mount McKinley 2001, Kilimanjaro 2004, Mount Vinson 2006, Elbrus 2003, Mount Kosciuszko 2006.
 Dessutan: Mont Blanc 1996, Shisha Pangma 2003 (snudde ved 7 400 moh), Cho Oyu 2003, kryssa innlandsisen på Grønland, 610 km i 2004, K2 1. august 2008 (også på K2 i 2005, snudde ved 7 300 moh). 

1. august 2008 var Cecilie Skog vitne til at ektemann og mangeårig turkamerat, Rolf Bae, omkom då den store séracen over The Bottleneck på K2 brast og sette i gang ei lavine.

Cecilie Skog har gjeve ut fleire bøker.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
The Three Poles  på adventurestats.com
Heimesida til Cecilie Skog 
«Hva følte du da du nådde Nordpolen?» (Aftenposten, 2006)

Norske polfararar
Norske fjellklatrarar
Folk frå Ålesund
Norske Skal vi danse-deltakarar
Antarktiske polfararar
Arktiske polfararar
Norske antarktisfararar
Norske arktisfararar
Kvinnelege antarktisfararar
Harry and the Potters

Harry and the Potters er eit amerikansk rockeband som er kjend for å ha funne opp og lage musikk under sjangeren trollmann-rock. Bandet har opphav i Norwood i Massachusetts i 2002 og medlemmene i bandet er brørne Joe og Paul DeGeorge. Dei opptrer som Harry Potter, hovudfiguren i bok- og filmserien Harry Potter. Bandet er kjend for detaljerte liveopptredenar, og har utvikla ein kultstatus i Harry Potter-fandommen.

Sidan 2002 har Harry og Potters gjeve ut tre studioalbum, sju utvida førestillingar og eit samlealbum. Duoen starta det uavhengige plateselskapet Eskimo Laboratories, og spelte i dokumentarfilmanen We Are Wizards og Wizard Rockumentary. Dei er òg medskiparar i velgjerdsorganisasjonen The Harry Potter Alliance, og skipa Wizard Rock EP of the mounth Club.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Harry and the Potters» frå ,  den 11. oktober 2013. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
Harry and the Potters – offisiell nettstad
Eskimo Laboratories – plateselskap

Musikkgrupper skipa i 2002
Alternative rockegrupper
Vardøy gard i Risør

Vardøy (Vardøya) er ein matrikkelgard i Risør kommune i Aust-Agder. Vardøya har gardsnummer 31. Garden består av store og lille Vardøya og ein del holmar og skjer.

Namnet
Etter tradisjonen skal garden ha fått namnet sitt etter ein vêr som hadde redda seg i land etter at ein båt med ein saueflokk hadde gått under i ein storm. Oluf Rygh meiner at etter lydforma kan namnet ha komme frå ordet vêr (gamalnorsk veðr), men finn det meir rimleg at det har komme frå varde.

Gardssoga frå Vardøya
Det har truleg budd folk på Vardøya like tidleg som nokon annan plass i bygda. Det er oppgitt at i 1866 var det 23 mål dyrka mark. Vardøya har frå tidelegar tider vore ein øydegard med skyld på ½ hud og same skyld fekk den i 1668. Ifølge Tallak Lindstøl skal Vardøya i si tid ha vore inn under Sevikslekta. Tor og Kristen er kjende namn frå Sevik. I 1918 fekk Aanon Kittelsen Hannemyr Vardøya, som seinare blei selt til Risør bykommune.

Bakgrunnsstoff 
 Søndeledboka bind 3. Gardshistorie frå Søndeled.

Gardar i Risør
Fredrik Sträng

Fredrik Sträng (fødd 25. mars 1977 i Laxå) er ein svensk fjellklatrar, eventyrar og dokumentarfilmmakar.

Av merittane:
 2003: På Dhaulagiri
 2005: sentraltoppen på Shisha Pangma, 8013 m.
 2006: Mount Everest via nordsida og Northeast Ridge.
 2006: Gjennomførte 7+7+7, dvs det høgaste fjellet på kvart av dei sju kontinenta på sju månader (191 dager). 
 2009: Makalu (8462 moh), seinare same vår Lhotse (8516 moh).
 2010: Gasherbrum II (8035 moh) og Gasherbrum I (8068 moh). 
 2015: Manaslu, 8163 m  
 2016: Cho Oyu, 8201 m

Bibliografi

Bakgrunnsstoff 
 Årets äventyrare
 Översvämningarna i Pakistan, utemagasinet.se
 Sträng nådde världens fjärde högsta topp (Makalu) på gd.se
 Fredrik Sträng si heimeside, strang.se
 Intervju med Fredrik Sträng 
 Jag tappade bara sju kilo (Makalu og Lhotse , utemagasinet.se
 Video frå toppen av Lhotse

Svenske fjellklatrarar
Folk frå Laxå
Fødde i 1977
Explorers Grand Slam

I Explorers Grand Slam eller Adventurers Grand Slam gjeld det å nå Nordpolen, Sørpolen og alle Seven Summits.

 var den første som i 1998 gjennomførte bedrifta. I april 2005 gjennomførte  True Adventure Grand Slam, som i tillegg til polane krev alle dei fjorten toppane over 8000-moh. I 2011 blei  den første til å fullføre Grand Slam på eitt og same kalenderåret; han brukte sju månader.

Om lag 27 eventyrarar har gjennomført Explorers Grand Slam:
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  Erling Kagge
  
  
  Cecilie Skog

Referansar

Kjelde 
Artikkelen er basert på tilsvarande artikkel på engelsk Wikipedia 19. juni 2012

Seven Summits
Polferder
Oriya

Oriya eller odia er eit indoarisk språk som blir tala av oriyafolk i dei indiske delstatane Odisha, der det er offisielt språk, Jharkhand, der det har status som andrespråk, og Vest-Bengal. Det er nært i slekt med bengali og assamesisk. Oriya har eit eige alfabet som er likt devanagari, men nyttar halvsirklar over bokstavane i staden for ei vassrett linje.

Kjelder 

Indoariske språk
Språk i India
Orissa
Asiatisk askepraktbille

Asiatisk askepraktbille (Agrilus planipennis) er ei grøn bille som er heimehøyrande i Aust-Asia.

Asiatisk askepraktbille opptrer som ein framand art i Europa og Nord-Amerika, der ho kan truga asketre. I Noreg blir ho rekna som ein dørstokkart.

Billa er i nær slekt med amerikansk bjørkepraktbille (Agrilus anxius).

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 
 
 

Biller
Pali

Pali er eit gammalt indoarisk språk som mellom anna er nytta i mange eldre buddhistiske tekstar. Det er ikkje eit levande språk i dag, men blir nytta religiøst innan theravada-buddhismen.

Den buddhistiske palilitteratur omfattar mellom anna den kanoniske skriftsamlinga Tipitaka, dei srilankiske krønikene Mahavamsa, Dipavamsa og Culavamsa, og ein stor kommentarlitteratur skriven av mellom anna Buddhadatta, Buddhaghosa og Dhammapala. Tradisjonen omfattar også eit stort omfang grammatisk litteratur.

Kjelder 

 
Indoariske språk
Liturgiske språk
Buddhisme
Einskildspråk
Amerikansk bjørkepraktbille

Amerikansk bjørkepraktbille (Agrilus anxius) er ei treborande praktbille som finst naturleg i Nord-Amerika. Billa er mest talrik i den varmare delen av verdsdelen, og finst sjeldan i nord. Ho er ein alvorleg pest på bjørketre, og tek ofte livet av dei. Svartbjørk (Betula nigra) er den mest motstandsdyktige arten, andre amerikanske bjørkeartar er mindre motstandsdyktige, medan europeiske og asiatiske bjørkeartar ikkje er motstandsdyktige i det heile. Dei er av den grunn umoglege å plante i den austlege delen av USA.

Billa er i nær slekt med asiatisk askepraktbille (Agrilus planipennis).

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Bronze birch borer» frå ,  den 29. juni 2013.  
 
Agrilus anxius, artsdatabanken.no
 Bronze Birch Borer , Forest Insect & Disease, Leaflet 111

Bakgrunnsstoff

 US Forest Service factsheet 

Praktbiller
Ausland i Risør

Ausland er ein gard som ligg litt inn i landet for Moen og Sørfjorden i Risør kommune.

Garden har vore eit bondegods, som frå gamal tid har vore rekna for å vere ein heil gard.

Plassar under Ausland
 Dørsdalen - Plassen har eigentleg vore ein husmannsplass. Dørsdal ligg ved fylkesveg 416 rett etter Moen i Søndeled. I 1862 blei Dørsdalen selt på auksjon til Jon Torjesen Garte (frå Løstad). 
 Øygarden - På Øygarden var det i 1866 9 ½ mål dyrka mark og 5 mål naturleg eng. 
 Byttingsmyr - I 1865 var Ånon Byttingsmyr husmann med jord, og var då gift med Ingeborg Gunleiksdatter, som før der igjen var gift med Maren Olsdatter. 
 Bråtane - I 1865 budde dagarbeidaren Jakob Larsen med kjerring, i Bråtane.
 Løvdalstøa - Løvdalstøa blir vanlegvis kalla Vesterdal.

Bakgrunnsstoff 
 Søndeledboka bind 3, Søndeled gårdshistorie. Utgjeven av Søndeled historielag.

Gardar i Risør
Vossa Jazz

Vossa Jazz er ein internasjonal jazzfestival som årelg vert skipa til i palmehelg på Voss. Festivalen  presenterer ulike musikksjangrar, fyrst og fremst jazz, men òg folkemusikk og etnisk musikk. Ein har også Badnajazz for born, Superjazz for menneske med funksjonshenningar, Ekstremjazz, Eldrejazz og UNGjaJAZZja!, samt kunstutstilling. 

Vossa Jazz vart skipa 19. desember 1973. Sidan 1983 har festivalen hatt årlege Tingingsverk, eit bestilt musikkverk frå norske komponistar og tonediktarar som vert urframført under Vossa Jazz.

Frå 2007 har Trude Storheim vore festivalsjef.

Tingingsverk 
 Egil Kapstad (Epilog, 1983)
 Bjørn Alterhaug (Fantasier for et miljø, 1985)
 Dag Arnesen (Strøtanker og røde roser, 1987)
 Ole Thomsen (Usynlige danser, 1988)
 Tore Brunborg (Tid, 1989)
 Arild Andersen (Sagn, 1990)
 Bendik Hofseth (Q, 1991)
 Magnetic North Orchestra (Il Cenone, 1992)
 Bugge Wesseltoft (A little war story, 1993)
 Mari Boine (Leahkastin, 1994)
 Veslefrekk (Nils, Per & Veslefrekk, 1995)
 Nils Petter Molvær (Labyrinter, 1996)
 Frode Alnæs (1997)
 Misha Alperin (Night, 1998)
 Vigleik Storaas (Mosaikk, 1999)
 Ketil Bjørnstad (Grace, 2000)
 Eldbjørg Raknes (So much depends upon a red wheel barrow, 2001)
 Erlend Skomsvoll (Variasjoner, 2002)
 Terje Rypdal (Vossabrygg, 2003)
 Svein Folkvord (Across, 2004)
 Jan Gunnar Hoff (Free flow songs, 2005)
 Trygve Seim (Reiser, 2006)
 Berit Opheim (Ein engel går stilt, 2007)
 Tord Gustavsen (Restar av lukke – bitar av tru, 2008)
 Solveig Slettahjell (Tarpan Seasons, 2009)
 Karin Krog og John Surman (Songs about this and that, 2010)
 Mathias Eick (Voss, 2011)
 Karl Seglem (Som spor, 2012)
 Stian Carstensen (Flipp, 2013)
 Mats Eilertsen (Rubicon, 2014)
 Live Maria Roggen (Apokaluptein – The Uncovering, 2015)
 Nils Økland (Glødetrådar, 2016)
 Susanna (Garden of Earthly Delights, 2017)
 Eirik Hegdal (Musical Balloon, 2018)
 Hedvig Mollestad (Ekhidna, 2019)

Bakgrunnsstoff 
 vossajazz.no

Kjelder 

Musikkfestivalar i Noreg
Kultur i Voss
Singalesisk

Singalesisk er eit indoarisk språk som blir tala på Sri Lanka, der det er offisielt språk.

Singalesisk er morsmål for singalesarar, den største folkegruppa på Sri Lanka, og ein del andre folkegrupper, som tamilar. Mange andre srilankarar har det som andrespråk.

Singalesisk er nært i slekt med dhivehi, som blir tala på Maldivane. På det indiske subkontinentet er gujarati frå Nordvest-India nærast i slekt. Nabospråka til singalesisk, som tamil, tilhøyrer den dravidiske språkfamilien og er dermed heilt ulike. Singalesisk har likevel likskapar i lydsystem, syntaks og ordtilfang med tamil. Det har også blitt påverka av det buddhistiske sakralspråket pali, og noko mindre av sanskrit.

Singalesisk har sitt eige alfabet som er utvikla frå brahmiskrift. Dei eldste kjende innskriftene er frå rundt 200 f.Kr. Litteraturen kan førast tilbake til 800-talet, medan ei stor mengd buddhistisk litteratur blei skriven frå rundt år 1000. Det litterære språket som blir brukt i dag fann forma si rundt 1250.

Kjelder 

 

Indoariske språk
Språk på Sri Lanka
Einskildspråk