alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Billy Konchellah

Billy Konchellah () er ein kenyansk tidlegare friidrettsutøvar som spesialiserte seg 800-meteren. Han vann gullmedaljen på 800 m både under VM 1987 og under VM 1991. I 1993 fekk han bronsemedaljen på distansen meter under VM i Stuttgart.

Aktiv
Til skilnad frå dei fleste storløparane i Kenya var Konchellah ikkje av nandi-folket, men ein masai. Før 1984 stod han i skuggen av landsmannen Mike Boit og særleg britane Sebastian Coe, Steve Ovett og Steve Cram. Fyrst i 1984 kom Konchellah fram i rampelyset. Då Joaquim Cruz vart olympisk meister på 800 m i Los Angeles sprang Konchellah inn til fjerdeplass på tida 1.44,03.

Dei neste åra sleit Konchellah med sjukdom, det vart påvist tuberkulose og han leid av astma. Han var tilbake i 1987-sesongen og noterte årsbeste i verda på 800-meter då han vart verdsmeister med personleg rekord 1.43,03, klart føre favoritten Peter Elliott frå Storbritannia. Deretter var han sett utanfor friidretten med sine astmaplagar, til dess spesialistar i USA fann at allergi var årsak til astamaen. Han busette seg så i Albuquerque i USA og la samstundes om kosthaldet.

Ved dei kenyanske uttaka til verdsmeisterskapen 1991 i Tokyo, måtte Konchellah sjå den regjerande olympiameisteren Paul Ereng framfor seg. Under tevlingane i Tokyo var Konchellah derimot i absolutt toppform. I 800-meterfinalen låg han langt tilbake i feltet, til det stod att 150 meter av løpet. På oppløpssida passerte han både Ereng og den andre favoritten, brasilianaren José Luiz Barbosa, og forsvarte VM-tittelen med tida 1.43,99.

År 1993 viste Konchellah strålande form då han vann sin semifinale under VM i Stuttgart. I finalen fylgde han sin vanlege taktikk og låg ved 600-metersmerket sist i feltet. Dei siste 200 meterane sprang han fortare enn nokon av dei andre finalistane, men forspranget til hans eigen landsmann Paul Ruto og italienaren Giuseppe D’Urso var så stort at Konchellah enda på tredjeplass.

I 1997 hadde han ambisjonar om å ta ei ny VM-medalje, men vart slått ut or semifinalane 
ved uttakstevlingane i Kenya.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 1984 i Los Angeles: Nr 4 – 1.44,03
VM 1987 i Roma: Gullmedalje – 1,43,06, framom Peter Elliott (1.43,41)
VM 1991 i Tokyo: Gullmedalje – 1.43,99, framom José Luíz Barbosa (1.44,24)
VM 1993 i Stuttgart: Bronsemedalje – 1.44,89, bakom Giuseppe D'Urso (1.44,86)

Ymse
Konchellah vart i mars 2005 dømd til eitt-og-eit-halvt år i fengsel av ein finsk domstol. Til grunn for dommen låg seksuelt misbruk av mindreårige og narkotikahandel.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Billy Konchellah» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Kenyanske mellomdistanseløparar
Verdsmeistrar i friidrett
Kenyanske deltakarar under sommar-OL 1984
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1984
Fermín Cacho

Fermín Cacho Ruiz () er ein spansk tidlegare friidrettsutøvar frå Ágreda som spesialiserte seg på 1500-meterløp. Han vart olympisk meister på 1500 meter under OL 1992 på spansk heimebane og vart europameister på distansen i 1994. I 1997 sette Cacho europarekord på 1500 meter med 3.28,9, ein rekord som stod i 16 år.

Aktiv
Cacho markerte seg i toppen på 1500 m med andreplassar ved innandørs-EM 1990 i Glasgow, like bak tyske Jens-Peter Herold og ved innandørs-VM 1991 i Sevilla, der Noureddine Morceli frå Algerie vart for sterk. Sommaren 1991 var han nær ved å take bronsemedaljen under verdsmeisterskapen, men enda som femtemann.

Cacho vart ikkje rekna mellom dei fremste gullkandidatane i OL-finalen 1992, på spanske heiembane i Barcelona. Men løpet gjekk unna i labert tempo, og i spurten kunne ingen stå mot den temposterke Cacho som vann gull på den moderate vinnartida 3.40,12. Året etter sikra han seg sølvmedaljen på yndlingdistansen då friidretts-VM 1993 fann stad i tyske Stuttgart, mot verdsrekordhalden Noureddine Morceli var han sjanselaus. I 1994 tok Cacho gull på 1500 meter under EM i Helsinki.

Under Sommar-OL 1996 i Atlanta var Hicham El Guerrouj frå Marokko den største favoritten. Han ramla i den tredje runden. Cacho måtte då bykse over Guerrouj for ikkje å falle, og tapte verdifulle meter til Noureddine Morceli. Dermed nådde han ikkje att Morceli, men lukkast knipe OL-sølvet. Året etter vann Cacho endå ein sølvmedalje på 1500 m, løpet i VM 1997 i Athen vart vunne av Hicham El Guerrouj. Ei veke etter verdsmeisterskapen sette Cacho under eit stemne i Zürich ny europarekord med tida 3.28,95.

Cacho var involvert i medaljekampen på 1500 m både under EM 1998 i Budapest og VM i Sevilla året etter. I europameisterskapen tok han bronsen, bak landsmannen Reyes Estevez og Rui Silva frå Portugal. Under friidretts-VM på spansk heimebane i 1999 måtte han gje tapt for same Estevez i kampen om bronsemedaljen, og enda på fjerdeplass.

Ein aklilles-skade førte til at han lopp i 2000.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1990 i Split: Nr 11 – 3.42,2
VM 1991 i Tokyo: Nr 5 – 3,35,6
OL 1992 i Barcelona: Gullmedalje – 3.40,1, framom Rachid El Basir (3.40,6)
VM 1993 i Stuttgart: Sølvmedalje – 3.35,5, bakom Morceli (3.34,2)
EM 1994 i Helsinki: Gullmedalje – 3.35,2, framom Viciosa (3.36,0)
VM 1995 i Göteborg: Nr 8 – 3,37,0
OL 1996 i Atlanta: Sølvmedalje – 3.36,4, bakom Morceli (3.35,7)
VM 1997 i Aten: Sølvmedalje – 3.36,6, bakom Guerrouj (3.35,8)
EM 1998 i Budapest: Bronsemedalje – 3.42,1
VM 1999 i Sevilla: Nr 4 – 3.31,3

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Fermín Cacho» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Spanske idrettsutøvarar
Mellomdistanseløparar
Deltakarar under sommar-OL 1992
Deltakarar under sommar-OL 1996
Olympiske meistrar for Spania
Madinat Zayed

Madinat Zayed er den største byen og det administrative senteret i Al Gharbia, den vestlegaste og største regionen i emiratet Abu Dhabi. Byen vart grunnlagd i 1968 av sjeik Zayed bin Sultan Al Nahyan. Det nærliggande Habshan gassfelt er ein viktig naturressurs. Han har kring 30 000 innbyggjarar. 

Madinat Zayed ligg kring 170 km søraust for byen Abu Dhabi og 50 km frå kysten.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Madinat Zayed» frå ,  den 9. oktober 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Busetnader i emiratet Abu Dhabi
Musaffah

Musaffah er ein industriby sørvest for Abu Dhabi i Dei sameinte arabiske emirata. Han vert òg kalla Musaffah Sanaiya og er eit av dei viktigaste økonomiske områda i emirata og har status som ein økonomisk spesialsone med fleire fabrikkar og ei hamn.

Historie
Mussafah var eit lite industriområde i 1970-åra. I 1980 vart han skildra som «eit virvar av vegar og halvferdige bygningar». Mussafahbrua mellom øya Abu Dhabi og fastlandet er ei bru med seks filer som vart bygd mellom 1976 og 1978. I 1990-åra vart brua restaurert og dette skapte fornya interesse for utvikling i Mussafah som industrisenter. Regjeringa gav insentivar til bedrifter som ønskte å slå seg ned i Mussafah, og gav dei soner der dei slapp å betale toll på importerte varer.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Musaffah» frå ,  den 9. oktober 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Geografi i Abu Dhabi
Økonomi i Abu Dhabi
Busetnader i emiratet Abu Dhabi
Ruwais

Al Ruwais er ein by som ligg kring 240 kilometer vest for Abu Dhabi by i Vestregionen i emiratet Abu Dhabi. Staden var ein gong ein liten fiskelandsby der folk berre budde til tider av året, men er i dag ein av dei mest moderne industriområda i Midtausten.

I 1970-åra vart det lagt planar om å omforme den fjerntliggande ørkenstaden til ein sjølvforsynt industriby og vart utstyrt for å fylle behova for den blømande gass- og oljeindustrien i Abu Dhabi. Ruwais raffineri opna i 1982 av sjeik Zayed bin Sultan Al Nahyan, den tidlegare presidenten i Dei sameinte arabiske emirata og herskar i Abu Dhabi.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ruwais» frå ,  den 9. oktober 2016. 
 

Busetnader i emiratet Abu Dhabi

Ajman
Busetnader i Dei sameinte arabiske emirata
Busetnader i Ajman

Dette er ei liste over busetnader i Ajman.

Ajman by
Al Hamidiyah i Ajman
Hadhf
Ma'ali
Manama i Ajman
Masfut
Shariyah
Sinadil
Sufayri
Suhaylah

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «List of settlements in Ajman» frå ,  den 9. oktober 2016. 
 oppgav desse kjeldene:
Emirates City

Emirates City er eit bustad- og handelsdistrikt under utvikling i emiratet Ajman i Dei sameinte arabiske emirata. Denne utviklinga ligg langs Emirates-vegen tvers ovanfor Humaid City. Her finst 72 høge bustadblokker med 20 til 60 etasjar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Emirates City» frå ,  den 9. oktober 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Emirates City

Busetnader i Ajman
Hadhf

Hadhf er ein busetnad i Ajman i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder

Gazeteer of the United Arab Emirates. Washington, D.C. : Defense Mapping Agency, 1987.

Busetnader i Ajman
Ma'ali

Ma'ali er ein by i Ajman i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ma'ali» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Ajman
Manama i Ajman

Manama er ein liten by i Dei sameinte arabiske emirata, ein eksklave i emiratet Ajman. Området er hovudsakleg nytta til jordbruk.

Historie 
Etter perleindustrien forsvann seint i 1920-åra, utpeikte herskaren i Ajman, sjeik Rashid Al Nuaimi, Manama som eit område som kunne utviklast til å bli «brødkorga» i Ajman og investerte i mange avlingar, mellom anna papaya og sitrontre. Det vart òg dyrka to særleg fine variantar av villhonning frå sidr- og simr-tre.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Manama, Ajman» frå ,  den 9. oktober 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Busetnader i Ajman
Masfut

Masfut er ein landsby som dannar ein eksklave i Ajman, eit av dei sju emirata i Dei sameinte arabiske emirata. Det er omgjeve av Hatta, ein del av Dubai og er berre tilgjengeleg frå sjølve Ajman ved å krysse området til Sharjah, Oman (via Wilayat Mahdah) og Dubai.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Masfut» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Ajman
Sinadil

Sinadil er ein by i Ajman, eit av emirata i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sinadil» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Ajman
Sufayri

Sufayri er ein by i Ajman, eit av emirata i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sufayri» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Ajman
Suhaylah

Suhaylah er ein by i Ajman, eit av emirata i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Suhaylah» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Ajman
Shariyah i Ajman

Shariyah er ein by i Ajman, eit av emirata i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Shariyah, Ajman» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Ajman
Humaid by

Humaid by er eit bustad- og handelsområde som vert utvikla i emiratet Ajman i Dei sameinte arabiske emirata. Utbygginga går føre seg langs Emriatvegen og ligg ovanfor Emirates City. Det er bygd 69 bustadblokker med høgder på 25 til 35 etasjar.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Humaid City» frå ,  den 9. oktober 2016. 
 oppgav desse kjeldene:
Al Humaid City

Busetnader i Ajman
'Abadilah

'Abadilah er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «'Abadilah» frå ,  den 9. oktober 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Busetnader i Fujairah
Adgat

Adgat er ein busetnad i emiratet Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Adgat» frå ,  den 9. oktober 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Busetnader i Fujairah
Akamiya

Akamiya er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata. Han ligg 8 meter over havet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Akamiya» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Fujairah
Al Badiyah

Al Badiyah er ein busetnad i Fujairah. Al Badiyah-moskeen ligg på staden og er den eldste moskéen i Dei sameinte arabiske emirata, datert attende til 1400-talet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Al Badiyah» frå ,  den 9. oktober 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Busetnader i Fujairah
Al Haybah

Al Haybah er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Al Haybah» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Fujairah
Al Qurayyah

Al Qurayyah er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Al Qurayyah» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Fujairah
Dadna

Dadna (arabisk ضدنا) er ein landsby i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata, 45 km nord for bysentrum. Hovudnæringa i området har sidan antikken vore jordbruk og fiske, og er det i stor grad framleis i dag. Landsbyen er kjend for dei gode vassforsyningane og kongefamiliane i Emirata har hatt mange gardar i området. 

Det ligg nokre moderne luksushotell, som Le Meridien og Rotana, ved stranda i Al Aqah i nærleiken.

Dadna er eit fjellområde som ligg nær havet og vert ofte vitja av turistar, hovudsakleg emiratarabarar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dadna» frå ,  den 9. oktober 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Busetnader i Fujairah
Dahir i Fujairah

Dahir er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dahir, Fujairah» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Fujairah
Dibba Al-Fujairah

Dibba Al-Fujairah  (دبا الفجيرة) er ein busetnad i emiratet Fujairah nordaust i Dei sameinte arabiske emirata. Han ligg geografisk i Dibba-området.  Dibba Al-Fujairah vert rekna som den nest største byen i emiratet Fujairah. Med eit areal på 600 kvadratkilometer har Dibba Al-Fujairah 30 000 innbyggjarar. 

Somme av busetnadane i Dibba Al-Fujairah er:

 Akamiya (العكامية)
 Al-Doob (الدوب)
 Wasit (واسط)
 Al-Ghurfah (الغرفة)
 Sumbraid (صمبريد)
 Rul Dadna (رول ضدنة)
 Dadna (ضدنة)
 Al-'Aqqah (العقة)
 Sharm (شرم)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Dibba Al-Fujairah» frå ,  den 9. oktober 2016. 

Busetnader i Fujairah
Arkeologiske funn i Dei sameinte arabiske emirata
Habhab

Habhab er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata..

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Habhab» frå ,  den 9. oktober 2016. 
 

Busetnader i Fujairah
Hafarah

Hafarah er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hafarah» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Fujairah
Haqil

Haqil er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Haqil» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Fujairah
Harat Zutut

Harat Zutut er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Harat Zutut» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Fujairah
Harf i Fujairah

Harf er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Harf, Fujairah» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Fujairah
Hatiyah

Hatiyah er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hatiyah» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Fujairah
Lakayym

Lakayym er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lakayym» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Fujairah
Masafi

Masafi er ein landsby langs foten av Hajarfjella i Dei sameinte arabiske emirata. Fram til nyare tid, før Sharja/Kalba-vegen og vegen mellom Dibba og vegen 311 vart bygd, var vegen gjennom Masafi den einaste vegen frå det indre av landet til austkysten av Emirata. Vegen frå innlandsbyen Dhaid deler seg ved Masafi og fører til Dibba i nord og Fujeirah i sør. 

Det er gjort fleire utgravingar med funn attende til bronsealderen i Masafi, mellom anna eit nyleg restaurert stein- og adobefort, som er mindre men i same stil som det nærliggande fortet i Al Bithnah. Nær fortet ligg eit flott døme på ein falaj, ein underjordisk vassveg som vart bygd for å føre vatn frå fjella til oasebyane i det indre av landet.

Det låg ei ujamn flystripe ved Masafi som vart nytta av omanske speidarar under Traktattida.

Klima

Vasstapping 
Masafi er ei produsent av vatn på flaske, juice og andre varer. Det ligg ein vasstappingsfabrikk nord i byen, i Ras Al Khaimah. Her vert det produsert opp mot 90 000 flasker i timen, og er det einaste nasjonale mineralvatnet i Emirata.

Fredagsmarknaden i Masafi 
Kring fem kilometer vest for Masafi (ved Dhaidvegen), ligg Fredagsmarknaden i Masafi (Souk Al Juma'a) som i røynda er open alle dagar i veka og har blitt eit populært turistmål, med mange bodar som sel leiketøy, suvenirar, planter, teppe, keramikk og frukt og grønsaker. Ein stor del av marknaden vart øydelagd i ein brann den 30. mai 2015.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Masafi» frå ,  den 9. oktober 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Busetnader i Fujairah
Busetnader i Ras al-Khaimah
Masah i Fujairah

Masah er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Masah, Fujairah» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Fujairah
Maydaq

Maydaq er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Maydaq» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Fujairah
Mu'taridah

Mu'taridah er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mu'taridah» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Fujairah
Mukhtaraqah

Mukhtaraqah er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mukhtaraqah» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Fujairah
Murbad i Fujairah

Murbad er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Murbad, Fujairah» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Fujairah
Murbah

Murbah er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata. Han er delt i to regionar, ein austleg (som ligg langs kysten av Omanbukta) og ein vestleg (som ligg i fjellområda).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Murbah» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Fujairah
Murrah

Murrah er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Murrah» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Fujairah
Qidfa'

Qidfa' er ein busetnad i Fujairah. Her ligg Fujairah energi- og avsaltingsverk, det største i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Qidfa'» frå ,  den 9. oktober 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Busetnader i Fujairah
Ramlah i Fujairah

Ramlah er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ramlah, Fujrairah» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Fujairah
Riyamah

Riyamah er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Riyamah» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Fujairah
Rughaylat

Rughaylat er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Rughaylat» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Fujairah
Saqamqam

Saqamqam er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Saqamqam» frå ,  den 9. oktober 2016.  
 

Busetnader i Fujairah
Siqattah

Siqattah er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Siqattah» frå ,  den 9. oktober 2016. 
 oppgav desse kjeldene:
Gazeteer of the United Arab Emirates. Washington, D.C. : Defense Mapping Agency, 1987.

Busetnader i Fujairah
Zubarah i Fujairah

Zubarah er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Zubarah, Fujairah» frå ,  den 9. oktober 2016.

Busetnader i Fujairah
Torpedo

Torpedo er eit sjølvdrive undervassvåpen som kan brukast mot ulike fartøy. Dei er vanlegvis sylinderforma, og kan sendast ut av undervassbåtar, overflatefartøy, luftfartøy eller stasjonære basar. Våpenet består av ei sprenglading, motor, drivstoff/trykklufttank og propell. Det blei utvikla frå slutten av 1860-åra. 

Dei første torpedoane hadde ein aksjonsradius på nokre hundre meter og ein fart på 6–7 knop. Før dette hadde ein hatt slepetorpedoar og stangtorpedoar. Teknologien er blitt kontinuerleg forbetra og torpedoen utvikla seg over tid til eit frykta våpen, til dømes under andre verdskrigen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Torpedo» frå ,  den 10. oktober 2016.  
 

 
Marinevåpen
Blåsehòl

Blåsehòl er ei opning på hovudet hjå kvalar som svarer til nasen hjå andre dyr. Kvalane andar gjennom blåsehòlet. Når dei kjem til vassyta, støyter dei ut komprimert luft gjennom blåsehòlet.

Bardekvalar har to blåsehòl og tannkvalar har eitt.

Kjelder 

Dyreanatomi
Kvalar
Flokk

Flokk kan visa til:

 Ei samling av individ, sjå òg flokkdyr
 Ei gruppe av ein samlande idé eller liknande
 Eit norrønt kvad utan stev

Kjelder
Kvalolje

Kvalolje er ei animalsk olje som kan vinnast ut av spekk frå kval. Opphavleg kom kvalolja frå spermkval og vart brukt som lampeolje, men etter kvart laga ein også kvalolje av andre kvalartar og til anna bruk, ikkje minst til bruk i såper. Kvalolja vart også brukt som komponent i målefarger og ved skinnbearbeiding.

Kvalolje vart tidlegare vunne ut i store mengder frå kval fanga i Antarktis, hovudsakleg artar av bardekval.

Kjelder 

Kvalar
Dyrefeitt
Matoljer
Johan Ludvig Losting

Johan Ludvig Losting () var ein norsk målar, teiknar og litograf frå Bergen.

Losting var elev ved Tegneskolen i Christiania frå 1824 til -26. Han begynte som portretteiknar, men utdanna seg til litograf i Tyskland og laga ei rekke prospekt, portrett og anna for Georg Prahl sitt offisin i Bergen.

Til Carl Wilhelm Boeck og Daniel Cornelius Danielssen sitt store verk om leprasykja som kom i 1847, laga Losting 24 kolorerte litografiske plansjar etter akvarellar han sjølv hadde måla. År 1850 budde han ei tid i Paris. Med inntrykk derifrå illustrerte han Hudens sygdomme, eit verk av dei førnemnde to legane og som kom ut i tida 1855-62.

Losting arbeidde i tillegg som teiknelærar, ornamentteiknar, forgyllar, teater-, dekorasjons-, fane- og altertavlemålar. Han teikna dessutan ei mengd landskapsskisser under sine mange reiser i inn- og utland. Gjennom fleire ulike typar tillitsverv arbeidde han iherdig for kulturlivet i Bergen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Johan Ludvig Losting» frå ,  den 10. oktober 2016.  
 

Norske målarar
Norske illustratørar
Folk frå Bergen
Sumpterner

Sumpterner (Chlidonias) er ei biologisk slekt av terner og medlem av måsefamilien, Laridae. Gruppa er representert på alle kontinent unntatt Antarktis. Svartterne er einaste representanten i Sør-Amerika, der ho er trekkfugl frå Peru til Guianaregionen, elles er ikkje denne gruppa utbreidd på kontinentet. Maoriterna er endemisk til New Zealand.


Skildring 
Dette er små terner med relativt korte, breie venger og mindre kløfta haler enn til dømes Sterna-terner. Dei flyg med meir flakkande fluktretning enn andre terner og snappar byttedyr som insekt frå vassoverflata heller enn å stupdukke. Dei fangar òg småfisk. Kvitkinnsvartterner kan snappe insekt i lufta.

Hekkehabitat ligg ved ferskvatn i innlandet.

Artslista
Chlidonias i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2016 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:     
 Svartterne, Chlidonias niger, Black Tern
 Kvitvengsvartterne, Chlidonias leucopterus, White-winged Tern
 Kvitkinnsvartterne, Chlidonias hybrida, Whiskered Tern
 Maoriterne, Chlidonias albostriatus, Black-fronted Tern

Kjelder 
 Svensson, Lars et al (2011). Gyldendals store fugleguide. Gyldendal norsk forlag. ISBN 9788205418820

Referansar

Bakgrunnsstoff 

måsefamilien
Fugleslekter