alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sjarzjenga

Sjarzjenga (russisk Шарженга) er ei elv i Vologda oblast i Russland og ei av sideelvane til Jug frå venstre. Elva er 183 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 14 m³/s. 

Elva spring ut frå Dei nordrussiske høgdene. Sjarzjenga frys vanlegvis til i slutten av oktober eller tidleg i november, og vert isfri att i slutten av april eller stundom i byrjinga av mai.

Langs elva ligg landsbyane Logduz og Plesjkino.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Шарженга» frå , den 23. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Vologda oblast
Straumgjerde

Straumgjerde er ein tettstad i Sykkylven kommune i Møre og Romsdal fylke. Staden har  og ligg inst i Sykkylvsfjorden, åtte kilometer sørom Sykkylven sentrum. Sørom Straumgjerde ligg Fitjavatnet.

Sjå òg 
 Tettstader i Møre og Romsdal

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Møre og Romsdal»

Geografi i Sykkylven
Tettstader i Møre og Romsdal
Sjeksna

Sjeksna (russisk Шексна) er ei elv i Vologda oblast i Russland og ei av sideelvane til Volga frå venstre. Elva er 139 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 172 m³/s 28 km frå munningen. 

Elva spring ut frå Belojesjøen og ho munnar ut i Vologa via Rybinsk-reservoaret ved byen Tsjerepovets. Elva er no 139 km lang, men før dei nedre delane vart ein del av Rybinsk-reservoaret var ho rundt 400 km lang og rann saman med Volga ved Rybinsk. Sjeksna er ein del av Volga-Austersjø-kanalen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Шексна (река)» frå , den 23. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Vologda oblast
Sideelvar til Volga
Isopropylaminometylaminometyltiotriazin

Isopropylaminometylaminometyltiotriazin eller desmetryn (C8H15N5S) er eit pesticid som mellom anna består av triazin. Stoffet er både helse- og miljøskadeleg og er giftig for organismar i vatn. Ved utslepp kan stoffet gje uønskte langtidsverknader i vassmiljø.

Kjelder 
 Stoffliste

Pesticid
Åreforkalking

Åreforkalking er òg eit eldre omgrep for demens.

Åreforkalking eller aterosklerose er ein tilstand eller prosess der innsida av blodårene vert dekte til av ei blanding av kalk, feitt og kolesterol. Dette kan føre til at blodet får problem med å strøyme gjennom åra, noko som igjen resulterer i høgt blodtrykk. I verste fall vil blodstraumen verte hindra så kraftig at vevet som blodåra skulle lede blod til, ikkje får nok oksygen og døyr. Dette vert kalla infarkt. Viss eit infarkt skjer i muskelvevet i hjarte kallar vi det hjarteinfarkt. Eit infarkt i hjernen er vanlegvis det vi forbinder med slag. Åreforkalking som fører til sjukdom blir kalla aterosklerotisk sjukdom.

Usunn livsstil og mykje metta feitt i kosten er risikofaktorar som aukar faren for åreforkalking.

Risikofaktorar 

Arvelege faktorar, røyking, høgt blodtrykk (hypertoni) og høgt kolesterolnivå i maten vert rekna for å auke risikoen. Òg alder, kjønn (menn vert oftare råka), diabetes og overvekt påverkar. Om ein sluttar å røyke og betrar kosthaldet (og eventuelt får medisinar) kan framtidsutsiktene verte lysare. Fysisk inaktivitet samt stressfyllt livsmønster inneber òg ein risiko.

Sjå òg 
 Hjarte- og karsjukdommar

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Åreforkalking» frå , den 23. oktober 2008. 
 

Kosthald
Sjukdommar i sirkulasjonssystemet
Årebetennelse

Årebetennelse eller flebitt er ein betennelse i ei blodåre, vanlegvis i føtene. Årsaka kan kome av langsam blodstraum i årene, sørleg ved sengeleie etter operasjonar eller dårleg allmenntilstand på grunn av andre sjukdommar. Symptom på årebetennelse er heving og sterke smerter. Årebetennelse vert behandla med koagulasjonshemmande midlar.

Når årebetennelse fører til at blodet levrar seg (tromboserar), vanlegvis djupt i årene, vert dette kalla  tromboflebitt. Desse klumpane med størkna blod kan fraktast til lungene og føre til dødleg lungeemboli.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Phlebitis» frå ,  den 23. oktober 2008.  

Sjukdommar i sirkulasjonssystemet
Betennelsar
Angiologi
Åre i Sverige

Åre er ein svensk tettstad i Åre kommun i Jämtlands län i Jämtland. I 2005 hadde tettstaden 1 260 innbyggjarar. 

Åre er ein populær vintersportsstad og har òg ein 18-hols golfbane. Åre har arrangert VM i alpint to gonger, 1954 og 2007. 

Åre har søkt om å få arrangere Olympiske vinterleikar heile sju gonger, i 1984 og 1988 saman med Falun og i 1992, 1994, 1998, 2002 og 2004 saman med Östersund utan å lukkast.

Alt på 1100-talet stoppa tusenvis av pilegrimar frå heile Europa ved Åre gamle kyrkje på veg til grava til Olav den heilage i Nidaros.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Åre i Sverige» frå , den 23. oktober 2008. 

Åre kommun
Tettstader i Jämtlands län
Vintersportsstader i Sverige
Det Åpne Teater

Det Åpne Teater var eit teater i Oslo som låg i gata Tøyenbekken 34 på Grønland, i dei tidlegare lokala til Oslo Elektriske Sveiseverksted. Teateret vart formelt nedlagt 31. desember 2009 og gjekk inn i det nyoppretta Dramatikkens hus, som har overteke bygningen i Tøyenbekken 34. 

Det Åpne Teater vart grunnlagt i 1986 som ei stifting med føremål å primært utvikle og framføre ny dramatikk og medverke til fagleg og kunstnarisk utvikling hos dramatikarar. Styremedlemmene i stiftinga vart oppnemnd av Norske Dramatikeres Forbund, Norsk Sceneinstruktørforening, Norsk Skuespillerforbund og Norsk teater- og orkesterforening.

Lokala til den tidlegare sveiseverkstaden vart ombygd til eit teaterbygg, mellom anna ved dugnadsinnsats.

Teatersjef var Franzisca Aarflot (regissør og dramatikar) og dramaturgarbeidet vart leia av dramaturg Ragnhild A. Mærli.

Teateret tilbaud nye dramatikarar individuell rettleiing for utvikling av scenetekst, der tekstar vart handsama av dramaturgar og instruktørar, eventuelt via ein tverrfagleg prosess med andre scenekunstnarar.

Teateret med-produserte rundt to produksjonar årleg saman med andre teater eller frie grupper og var i tillegg vertskap for ei rekkje gjesteførestellingar kvar sesong.

I 2006 viste teatret i alt 52 førestillingar.

Teateret samarbeidde elles med Nationaltheatret, Det Norske Teatret og Statens teaterhøgskole og initierte i 2002 eitt 2-årleg pilot-prosjekt for tre dramatikarar. Seinare vedtok Kunsthøgskolen i Oslo òg å starta ei slik utdanning. Ein av deltakarane på pilotprosjektet, Liv Heløe, mottok Ibsenprisen i 2006.

Teateret hadde òg fokus på internasjonalt samarbeid og introduksjon av norske dramatikarar i utlandet og tilsvarande til Noreg.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Det Åpne Teater» frå ,  den 23. oktober 2008.  
 

Tidlegare teater i Noreg
Teater i Oslo
Skipingar i 1986
Nedleggingar i 2009
Valle i Skodje

Valle er ein tettstad i Ålesund kommune i Møre og Romsdal fylke. Staden har  og ligg aust på Uksenøya.

Sjå òg 
 Tettstader i Møre og Romsdal

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Møre og Romsdal»

Geografi i Ålesund
Tettstader i Møre og Romsdal
Roald i Giske

Roald er ein tettstad i Giske kommune i Møre og Romsdal fylke. Staden har  og ligg ved Vigrafjorden, nordaust på Vigra.

Roald kommune, Vigra kommune 
Roald var også namnet på kommunen som blei skild ut frå Haram 1. januar 1890, fram til kommunen skifta namn til Vigra 1. januar 1919. Vigra herad (kommune) blei slått saman med Giske herad (kommune) til nye Giske kommune 1. januar 1964.

Sjå òg 
 Tettstader i Møre og Romsdal

Bakgrunnsstoff 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Møre og Romsdal»

Geografi i Giske
Tettstader i Møre og Romsdal
Tidlegare kommunar i Møre og Romsdal
Quang Binh

Provinsen Quang Binh (vietnamesisk Tỉnh Quảng Bình) er ein provins i regionen Bac Trung Bo i Vietnam. Provinshovudstaden er Dong Hoi. Han har eit areal på 8 051,8 km² og totalt 831 600 innbyggjarar (2004). Det er 154 kommunar i provinsen.

I Quang Binh finn ein Phong Nha-Ke Bang og Dong Hoi lufthamn.

Dei største kommunane i provinsen er: 

 Đồng Hới
 Lệ Thủy
 Quảng Ninh
 Bố Trạch
 Quảng Trạch
 Tuyên Hóa

Galleri

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad

Provinsar i Vietnam
Seismograf

Seismograf eller seismometer er apparat som måler og nedteiknar seismiske bølger forårsaka av jordskjelv eller eksplosjonar. Ved hjelp av desse kan ein rekna ut storleiken av eit skjelv ut frå Richters skala. 

Ein enkel seismograf kan vera laga av eit opphengt lodd som har ein spiss eller penn nedst. Påverka av seismiske bølgjer vil innretninga teikna kurver, seismogram, som fortel noko om styrken og retninga til skjelvet.

Tidlege seismografar registrerte berre vassrette rørsler, men nyvinningar har gjeve instrument som kan måla rørsler i alle retningar.

Den første kjende seismografen blei laga av kinesiske Zhang Heng i 132. John Milne konstruerte ein seismograf av ein vassrett pendel i Japan i 1880. I dag nyttar seismografar elektroniske sensorar, forsterkarar og måleinstrument

Kjelder 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Seismograf» frå , den 24. oktober 2008. 
 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Seismograf» frå , den 24. oktober 2008.

Bakgrunnsstoff 

Måleinstrument
Seismologiske målingar
Møbelmuseet

Møbelmuseet, tidlegare Norsk Møbelfaglig Senter (NMFS), er eit museum og dokumentasjonssenter for møbelindustrien i Noreg. Det ligg i Sykkylven kommune.

Institusjonen vart etablert i 1994, og fekk sine første to tilsette i 1995, utstillingskonsulent Milla Krogstad og historikar Eldar Høidal. Dei første åra hadde senteret ei rekkje utstillingar der sentrale norske møbeldesignarar, som Alf Sture, Adolf Relling og Olav Eldøy vart presenterte. Fram til 2000 heldt Norsk Møbelfaglig Senter til i den representative sveitservillaen, Berlihuset, i Sykkylven sentrum. Då flytte senteret til tidlegare Strømme konfeksjonsfabrikk, der NMFS også held til i dag. (2019) 

I tillegg til designutstillingane skipa NMFS i åra 1995 til 2004 til ei rekkje faglege arrangement for møbelindustrien, innafor felt som produktutvikling, materialbruk og IKT. I 2004 vart senteret konsolidert med Sunnmøre Museum og sidan har den museumsfaglege aktiviteten stått i sentrum. NMFS har eit rikhaldig bibliotek, kjeldeskrift frå møbelbedrifter, ei omfattande samling med intervju, bildearkiv m. m. Senteret har også ei stor samling møblar og produksjonsutstyr som viser utviklinga av den møbelindustrielle produksjonen i Noreg frå ca 1900 og fram til i dag. I den faste utstillinga kan ein sjå møblar frå heile møbelindustriens historie, med hovudvekt på stoppmøblar.
 
Norsk Møbelfaglig Senter har også teke på seg å skrive bedriftshistorier og gjort anna formidlingsarbeid innan norsk møbelproduksjon.I 2005 vart det oppretta ei venneforeining for NMFS. Foreininga har gjennomført ulike aktivitetar for å skape interesse for historia.

Frå 2008 til 2018 var Kjetil Tandstad dagleg leiar ved Norsk Møbelfaglig Senter. Frå 2018 er Eldar Høidal avdelingsleiar ved museet.

Kjelder 

 Nettstaden til Møbelmuseet
 Eldar Høidal: Inge Langlo. Et liv i form. NMFS 2000.

Bakgrunnsstoff

Byggverk i Sykkylven
Kultur i Sykkylven
Museum i Møre og Romsdal
Norsk industrihistorie
Stiftinga Viti
Skipingar i 1994
Møbelindustri
Møbelmuseum
Bitjug

Bitjug (russisk Битюг) er ei elv i Tambov og Voronezj oblast i Russland og ei av sideelvane til Don frå venstre. Elva er 379 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 18,2 m³/s. 

Bitjug renn sørover Oka-Don-sletta og gjennom ein brei og stadvis myrlendt dal. Vestsida er høg og skogkledd, medan austsida er låg og hovudsakleg består av dyrka steppeland. Det meste av vasstilførselen til elva kjem frå snøsmelting. 

Elva er islagt frå desember til mars/april. Byen Bobrov ligg ved elva.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Bitjug» frå , den 24. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Voronezj oblast
Elvar i Tambov oblast
IC 2810

IC 2810 er ein spiralgalakse som ligg rundt 450 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Løva. Han er delvis deformert grunna gravitasjonell vekselverknad med ein mindre og støvete kompanjonggalakse. Det er anteke at IC 2810 vil kollidera med denne galaksen ein gong i framtida.

Kjelder 

 Denne artikkelen i sin heilskap baserer seg på pressemelding STScI-2008-16 frå Space Telescope Science Institute.

Vekselverkande galaksar
2810
Løva
Vorona ved Khopjor

Vorona  (russisk Ворона) er ei elv i Penza, Tambov og Voronezj oblast i Russland og ei av sideelvane til Khopjor frå høgre. Elva er 454 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 41,5 m³/s. 

Elva frys til i byrjinga av desember og vert isfri att i april. 

Byane Kirsanov, Uvarovo og Borisoglebsk ligg ved Vorona.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Vorona» frå , den 24. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Voronezj oblast
Elvar i Tambov oblast
Elvar i Penza oblast
IC 4687, IC 4686 og IC 4689

IC 4687, IC 4686 og IC 4689 er ein trio av vekselverkande galaksar som ligg rundt 250 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Påfuglen.

Kjelder 

 Denne artikkelen i sin heilskap baserer seg på pressemelding STScI-2008-16 frå Space Telescope Science Institute.

Vekselverkande galaksar
Påfuglen
IC-objekt
IC 5298

IC 5298 er ein vekselverkande spiralgalakse som ligg rundt 350 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Pegasus. Galaksen er i fysisk kontakt med ein mindre nabogalakse gjennom ei bru av av materie; på ein måte som kan likna på den Malstraumgalaksen (M51) vekselverkar med sin kompanjong gjennom. Sannsynlegvis er ein tredje, irregulær, galakse med i vekselverknaden med IC 5298.

Kjelder 

 Denne artikkelen i sin heilskap baserer seg på pressemelding STScI-2008-16 frå Space Telescope Science Institute.

Vekselverkande galaksar
5298
Pegasus
Voronezjelva

Voronezj (russisk Воронеж ) er ei elv i Tambov, Lipetsk og Voronezj oblast i Russland og ei av sideelvane til Don frå venstre. Elva er 342 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 70,8 m³/s. 

Voronezj frys til tidleg i desember og er islagd til slutten av mars. Elva er framkommeleg for skipsfart i den nedre delen .

Av byar langs Voronezj finn ein Lipetsk og Voronezj.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Воронеж (река)» frå , den 24. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Voronezj oblast
Elvar i Tambov oblast
Elvar i Lipetsk oblast
Usmanelva

Usman (russisk Усмань) er ei elv i Lipetsk og Voronezj oblast i Russland og ei av sideelvane til Voronezj frå venstre. Elva er 151 km lang og har eit nedslagsfelt på . 117 km frå munningen har elva ei middelvassføring på 1,99 m³/s. 

Elva renn over Oka-Don-sletta. Usman frys til i november eller tidleg i desember og vert isfri att i slutten mars eller i april. 

Langs elva ligg byen Usman, landsbyen Novaja Usman og fleire mindre busetjingar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Усмань (река)» frå ,  den 24. oktober 2008.  
 

Elvar i Russland
Elvar i Voronezj oblast
Elvar i Lipetsk oblast
Leitebakk

Leitebakk er ein tettstad i Giske kommune i Møre og Romsdal fylke. Staden har  og ligg aust på Godøya, ved Valderhaugfjorden.

Sjå òg 
 Tettstader i Møre og Romsdal

Kjelder 

 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Møre og Romsdal»

Geografi i Giske
Tettstader i Møre og Romsdal
Khava

Khava (russisk Хава) er ei elv i Voronezj oblast i Russland og ei av sideelvane til Usman frå venstre. Elva er 50 km lang.

Landsbyar langs Khava 
 Verkhnjaja Khava
 Talovaja
 Sukhie Gaj
 Pravaja Khava
 Rozjdestvenskaja Khava
 Uspenskaja Khava
 Volna-Sjepelinovka
 Parusnoje

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Khava River» frå , den 24. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Voronezj oblast
II Zw 96

II Zw 96, ZW II 96, CGCG 448-020 eller 2MASX J20572362+1707445 er eit system av vekselverkande galaksar som ligg rundt 500 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Delfinen. Regionar av eksplosiv og ny stjernedanning heng som lange trådliknande strukturar mellom galaksekjernane til dei tidlegare galaksane. II Zw 96 har enno ikkje nådd det seinare stadiet av samansmelting der det kan kallast eit ultra-lyssterkt system.

Kjelder 

 Denne artikkelen i sin heilskap baserer seg på pressemelding STScI-2008-16 frå Space Telescope Science Institute.

Vekselverkande galaksar
Delfinen
IRAS 18090+0130

IRAS 18090+0130 eller 2MASX J18113342+0131427 er eit par av vekselverkande spiralgalaksar som ligg rundt 550 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Slangeberaren. Båe galaksane i systemet er delvis formørka av støvbanar.

Kjelder 

 Denne artikkelen i sin heilskap baserer seg på pressemelding STScI-2008-16 frå Space Telescope Science Institute.

Vekselverkande galaksar
Slangeberaren
Aksaj ved Aktasj

Aksaj (russisk Аксай) er ei elv i Dagestan og Tsjetsjenia i Russland og ei av sideelvane til Aktasj. Elva er 144 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Elva vert nytta til vatning og produksjon av vasskraft.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Аксай (приток Акташа)» frå , den 24. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Dagestan
Elvar i Tsjetsjenia
Kuma

Kuma (russisk Вишера) er ei elv Stavropol kraj og republikkane Karatsjajevo-Tsjerkessia, Kalmykia og Dagestan i Russland og munnar ut i Kaspihavet. Elva er 802 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 12 m³/s. 

Elva spring ut frå nordsida av Kaukasus, vest for Kislovodsk i republikken Karatsjajevo-Tsjerkessia. Ho renn nordaustover gjennom Stavropol kraj og byane Mineralnyje Vody, Zelenokumsk, Budjonnovsk og Neftekumsk. Kuma held fram austover og dannar grensa mellom Dagestan og Kalmykia heilt til ho munnar ut i Kaspihavet.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Kuma» frå , den 24. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Dagestan
Elvar i Stavropol kraj
Elvar i Kalmykia
Elvar i Karatsjajevo-Tsjerkessia
Samur

Samur (russisk Самур) er ei elv i Kaukasus i Russland og Aserbajdsjan og munnar ut i Kaspihavet. Elva er 216 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 14,8 m³/s. 

Elva har utspring i vestlege område av Dagestan og den nedre delen av elva renn langs grensa mellom Russland og Aserbajdsjan, før ho munnar ut i Kaspihavet. Mykje av vatnet i Samur vert nytta til kunstig vatning og vassføringa i elva er sterkt redusert.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Samur» frå , den 24. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Aserbajdsjan
Elvar i Dagestan
Sulak

Sulak (russisk Сула́к) er ei elv i Dagestan i Russland som munnar ut i Kaspihavet. Elva er 144 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 176 m³/s. 

Elva startar der elvane Avar Kojsu og Andi Kojsu renn saman på nordsida av austlege Kaukasus. Ho renn nordover gjennom den 700-1500 meter djupe Sulak-kløfta og kjem ut av fjella til ein brei dal. Etter å ha passert byen Kiziljurt svingar elva gradvis mot aust og dannar eit stort delta ved utløpet i Kaspihavet.

Sulak vart nytta som vassforsyning for byane Makhatsjkala og Kaspijsk. Langs Sulak er det bygd ei rekkje vasskraftverk (Miatl, Tsjiryjurt, Tsjirkej og Bavtugaj) med ein samla potensiell produksjon på 1345,6 MW.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Sulak» frå , den 24. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Dagestan
Bidzjan

Bidzjan (russisk Биджан) er ei elv i Khabarovsk kraj og Den jødiske autonome oblasten i Russland og ei av sideelvane til Amur frå venstre. Elva er 274 km lang. 

Elva har ei breidde på 30-60 meter og ei djupne på 1,5-7 meter. Bidzjan spring ut frå Hingganfjella og renn sørover til ho munnar ut i Amur. Ved elva ligg byen Birobidzjan som er det administrativt sentrumet i Den jødiske autonome oblasten og som delvis er kalla opp etter elva. Bidzjan er avbilda på våpenet til oblasten.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Bidzhan» frå , den 24. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Den jødiske autonome oblasten
Elvar i Khabarovsk kraj
Bira

Bira (russisk Бира) er ei elv i Den jødiske autonome oblasten i Russland og ei av sideelvane til Amur frå venstre. Elva er 424 km lang og har eit nedslagsfelt på .

Bira får hovudsakleg tilførsel av regn og stundom kan ho flaume over og oversvømme vegnettet og Den transsibirske jarnvegen.

Byen Birobidzjan ligg langs elva.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Bira (flod)» frå , den 24. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Den jødiske autonome oblasten
Argun i Asia

Argun (russisk skrift Аргунь; kinesisk Hailar He; mandsjurisk Ergune bira) er ei elv som renn langs grensa mellom Russland og Kina og ei av sideelvane til Amur frå høgre. Elva er 1620 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Elva renn frå vestsida av Store Khingan i Indre Mongolia. Argun renn saman med Sjilka og dannar Amur.

Elva frys til i slutten av november og vert isfri att tidleg i mai. Dei viktigaste sideelvane hennar er Urov, Urjumkan, Gazimur frå venstre og Genkhe go Njuerkhe frå høgre. 

Det finst over 60 fiskeartar i elva, mellom anna karpe og stillehavslaks.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Аргунь» frå , den 24. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Kina
Elvar i Zabajkalskij kraj
Borzjaelva

Borzja (russisk Борзя) er ei elv i Zabajkalskij kraj i Russland og ei av sideelvane til Onon frå høgre i nedslagsfeltet til Amur. Elva er 304 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 2,8 m³/s. 

Elva spring ut frå Kukulbejfjellet. Elva frys til i november og vert isfri att i april. Stundom tørkar elva heilt ut. 

Byen Borzja ligg ved elva.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Борзя (река)» frå , den 24. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Zabajkalskij kraj
Ingoda

Ingoda (russisk Ингода) er ei elv i Zabajkalskij kraj i Russland. Elva er 708 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Ingoda spring ut i Khentijfjella sørvest i Zabajkalskij kraj, og renn nordaustover i ein brei dal mellom Jablonovyjfjella og Tsjerskijfjella. Ved byen Tsjita snur elva mot søraustover, og dalen smalnar til medan elva renn gjennom fleire fjellryggar. Rundt 20 km før byen Sjilka munnar Ingoda saman med elva Onon, og dannar elva Sjilka. Ved munningen er middelvassføringa hennar 72,6 m³/s.

Ingoda er islagt frå byrjinga av november til slutten av april. Dei nedste delane av elva er seglbare. 

Byen Tsjita ligg ved elva. Den transsibirske jarnvegen går gjennom dalføret til Ingoda.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Ingoda» frå , den 24. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Zabajkalskij kraj
Onon

Onon (russisk Онон; mongolsk Онон гол – Onon gol) er ei elv i Zabajkalskij kraj i Russland og i Mongolia og ei av sideelvane til Don frå venstre. Elva er 818 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Elva spring ut frå austsida av Khentijfjella. Dei øvste 298 km av elva er i Mongolia. Rundt 20 km før byen Sjilka renn Onon saman med elva Ingoda og dannar elva Sjilka.

Øvre Onon er eit av områda der vert hevda at Djenghis Khan vart fødd og voks opp. 

Onon er det øvste tilløpet til Amur og elvesystemet Amur—Sjilka—Onon utgjer til saman ei av dei ti lengste elvane i verda (2874 km + 560 km + 818 km) med ei total lengd 4252 km.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Onon» frå , den 24. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Mongolia
Elvar i Zabajkalskij kraj
Tsjara

Tsjara (russisk Чара) er ei elv i Zabajkalskij kraj, Irkutsk oblast og Sakha i Russland og ei av sideelvane til Oljokma frå venstre. Elva er 851 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 620 m³/s. 

I nedslagsfeltet hennar er det over 7000 innsjøar med eit samla areal på om lag 248 km².

Elvar har utspring på sørsida av fjellet Kodar og renn gjennom Tsjaradalen med mange stryk. 

Av sideelvar finn ein Vatsja og Zjuja, og frå Zjuja og nedover kan Tsjara seglast på. 

Elva har gjeve namn til mineralet charoitt, som berre finst i Sakha, i nedslagsfeltet til Tsjara.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Чара (приток Олёкмы)» frå , den 24. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Zabajkalskij kraj
Elvar i Irkutsk oblast
Elvar i Sakha
Sjilkaelva

Sjilka  (russisk Шилка) er ei elv i Zabajkalskij kraj i Russland. Elva er 560 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Elva oppstår der elvane Onon og Ingoda renn saman. Sjilka renn igjen i saman med Argun på grensa mellom Russland og Kina og dannar elva Amur. Onon, Sjlika og Amur dannar ei av dei ti lengste elvane i verda med ei total lengd på 4252 km.

Heile Sjilka er seglbar. 

Byane Sretensk og Sjilka ligg langs elva.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Sjilka (elv)» frå , den 24. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Zabajkalskij kraj