Jacob Bjerknes

Jacob Aall Bonnevie Bjerknes (stundom berre kalla Jack Bjerknes) () var ein norsk-amerikansk meteorolog. Han var son til den norske meteorologen Vilhelm Bjerknes (1862–1951), ein av pionerane innan moderne vêrvarsling, og vart fødd i Stockholm. Morfaren hans var Jacob Aall Bonnevie.

Han var ein del av meteorologane, kalla Bergensskulen, som Vilhelm Bjerknes leia i utviklinga av modellen som forklarer danninga, forsterkinga og oppløysinga av ekstratropiske syklonar, som me kallar lågtrykk, og som introduserte konseptet om frontar, skarpe grenser mellom to forskjellige luftmassar. Dette konseptet er kjend som den norske syklonmodellen. I 1922 gav han ut artikkelen The life cycle of cyclones and the polar front theory of atmospheric circulation i lag med Halvor Solberg, der han forklarte at dynamikken i polarfronten, i lag med syklonmodellen, var den drivande mekanismen bak varmetransport mot polane i atmosfæren. For dette og anna forsking fekk Bjerknes doktorgrad ved Universitetet i Oslo i 1924. Alle vêrvarslingmodellar i dag baserer seg på ein eller annan måte på denne modellen. 

Bjerknes var med som meteorolog då Roald Amundsen kryssar Arktis første gong i luftskipet Norge i 1926. I 1933 oppdaga han den atmosfæriske bølgja i samband med syklonar. I 1937 forklarte han korleis trykktendensen ved jordoverflata kunne nyttast til å føresjå utviklinga av lågtrykk. 

I 1933-1934 forleste Bjerknes ved Massachusetts Institute of Technology i USA og i 1940 emigrerte han til USA der han vart leiar for ein meteorolgosik avdeling ved fysikkavdelinga på University of California i Los Angeles. Her utvikla han og nordmannen Jørgen Holmbø vidare teoriane kring trykktendensen ekstropiske syklonar. 

I 1950-åra var Bjerknes ein av dei første til å føreslå bruk av rakettar, og seinare satellittar, til å ta bilete av storskala vêrsystem i atmosfæren. Same tiår byrja dei første datamaskinane å verte tilgjengeleg for meteorologisk forsking og syklonmodellen til Bjerknes vart ein viktig del av dei første nøyaktige vêrprognosane laga av ein datamatskin i 1952. 

Seinare år fokuserte Bjerknes på energiutvekslinga mellom atmosfæren og havet, og særleg effekten av El Niño.

Utmerkingar 
Jacob Bjerknes mottok mange utmerkingar for det banebrytande arbeidet sitt innan meteorologi. 
 Honorary Fellow, Royal Meteorological Society, 1932 
 Symons Medal, Royal Meteorological Society, 1940 
 Bowie Medal, American Geophysical Union, 1945 
 Meritorious Civilian Service Medal, U.S. Air Force, 1946 
 Den Kongelege Norske St. Olavs Orden, 1947 
 Vegamdelajen, Det svenske geografiske forbundet, 1958 
 Internasjonal meteorologisk organisasjons-prisen, Verdas meteorologiorganisasjon, 1959 
 Carl-Gustaf Rossby-prisen, American Meteorological Society, 1960 
 Robert M. Losey-prisen, Institute of Aerospace Sciences, 1963 
 President i Meteorological Association, International Union of Geodesy and Geophysics, 1948-51 
 Nasjonal forskingsmedalje, 1966 
 Æresmedlem og medlem av American Meteorological Society, 1966 
 Æresdoktor ved University of California, 1967

Kjelder 
 Biografi ved American Geophysical Union (AGU)
 Biografi av Arnt Eliassen

Norske meteorologar
Norsk-amerikanarar
Medlemmar av Det Norske Videnskaps-Akademi
St. Olavs Orden
Gravlagde på Vår Frelsers gravlund