alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Jenta ned med strondi

Jenta ned med strondi er ein springar frå Telemark, mykje nytta i tradisjon etter Svein Løndal og sønene hans. Slåtten finst og i Vest-Telemark, og er vel opphavleg frå Seljord. Svein Løndal hadde slåtten etter Kjetil Øygard, som hadde slåtten frå skreddaren Halvor Torsen, far til spelemannen Hans Smeland. Olav Løndal bygde ut slåtten til ein større form som er mykje nytta i dag. Løndalsforma har eit stev til slåtten:

Jenta ned med strondi gjekk og pøla ved. Fær du ingjen anna så skal du få meg.

Variantgruppa 

Slåtten har katalognummer 502 i hardingfeleverket. Formene frå Lårdal skil seg noko ut frå hovudgruppa, med særskilte tak som ikkje finst i dei andre formene. Tyngdepunktet for slåtten ligg for det meste lenger aust i Telemark. 

 a: Springar, etter Svein Løndal . Nedskrift Arne Bjørndal 1937 (B 102b).

 b: Jenta ned med strondi, etter Olav Løndal . Nedskrift Eivind Groven 1960 etter opptak i NRK (G 1166, NRK Magn. 1078). Forma etter Olav er kalla "Den nye" Jenta ned med strondi.

 c: Åttekrossen (etter Halvor Bøle), etter Johannes Dale, Tinn . Nedskrift Eivind Groven 1961 (G 1249, NRK Magn. 2808). 

 d: Springar, etter Ånund Tveiten, Lårdal . Skriven ned av Eivind Groven etter minne 1944 (G 410). Groven lærde slåtten i 1909. Første taket i slåtten kjem truleg frå ein vestlandsspringar.

 e: Springar, etter Åsmund Groven, Lårdal . Nedskrift Eivind Groven 1962 etter minne (G 1471). Slåtten skil seg noko ut frå variantgruppa, men mange av taka i hovudforma er fletta inn i denne. 

 f: Jenta ned med strondi, etter Gunnleik Smedal, Seljord . Nedskrift Eivind Groven 1921 (G 561).

 g: Springar etter Flatland, etter Torkjell Haugerud, Bø i Telemark . Nedskrift Eivind Groven 1961 etter opptak (G 1365, NRK magn. 2577). Slåttennamnet er knytt til Hans Flatland frå Seljord. Slåtten følgjer same mønster som variant d etter Ånund Tveiten, men er meir utbygd. Haugerud kan ha bygd ut slåtten etter møte med Olav Groven, som og kjende Tveiten si form.

Norske slåttar
Roa

Roa er administrasjonssenter i Lunner kommune i Viken. Busetjinga mellom Roa og staden Lunner har vorte så tett at Statistisk sentralbyrå reknar Roa/Lunner for ein tettstad med  . På Roa møtest eit sidespor av Bergensbanen (Roa-Hønefossbanen) og Gjøvikbanen.

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»

Fotnotar 

Geografi i Lunner
Kommunesenter i Viken
Harestua

Harestua er ein tettstad i Lunner kommune i Viken fylke. Staden har . Oslo solobservatorium, eller Harestua observatorium, ligg 580 meter over havet på Gunnarshøgda ved Harestua. 

Harestua ligg ved nordenden av Harestuvatnet, ni kilometer sørom Grua.

Sjå òg 
 Tettstader i Oppland

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»

Galleri

Geografi i Lunner
Tettstader i Viken
Adzva

Adzva er ei elv nordaust i den europeiske delen av Russland i Republikken Komi og Arkhangelsk oblast. Ho renn over Bolsjezemelskaja Tundra langs Tsjernysjevryggen. 
Elva er ei sideelv av Usa i nedslagsfeltet til Petsjora. Elva frys til i oktober eller november og vert isfri igjen i mai, eller stundom i juni. 

På grensa mellom Arkhangels oblast og Republikken Komi ligg varmekjeldene Pyvma-Sjor nær elva.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Адзьва (река)» frå , den 24. september 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Arkhangelsk oblast
Elvar i Komi
Bolsjezemelskaja Tundra

Bolsjezemelskaja Tundra er ei åslendt slette med mange morener mellom elvane Petsjora og Usa, Uralfjella og Paj-Khoj i Arkhangelsk oblast og Republikken Komi i Russland. Høgda på sletta ligg om lag 100-150 meter over havet, men enkelte område ligg rundt 200-250 meter over havet. Frå Khajpudyrbukta til munningen av elva Tsilma ligg ein rygg kalla Zemljanojryggen. 

Klimaet er subarktisk med lange kalde vintrar (middeltemperaturen i januar er 16 ºC i nordvest og ned til -20 ºC i søraust) og ein kort, kjølig sommar (middeltemperaturen i juli varierer frå 8 til 12 ºC), og kvar månad av året kan få frost. Den årlege nedbøren varierer frå 450 mm i sør til 250 mm i nord. 

Elvane, hovudsakleg sideelvar av Petsjora og Usa, renn i stryk i smale dalar og vert etter kvart rolegare når dalane vert breiare. Dei største elvane er Sjapkina, Kolva og Adzva. Sletta inneheld òg mange innsjøar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Большеземельская тундра» frå ,  den 24. september 2008.  
 

Sletter i Russland
Arkhangelsk oblast
Komi
Ajuva

Ajuva er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Izjma frå høgre i nedslagsfeltet til Petsjora.

Ho er 193 km lang og har eit eige nedslagsfelt på 2950 km². Den største sideelva hennar er Bonyjo. 

Ajuva har utspringet sitt på austsida av Timanskijfjella. Ho renn først vestover og så sørover. Breidda er skogkledd og særs myrlendt. 

Etter å ha mottatt Vonju Ajuva snur ho vestover og munnar ut i Izjma nær byen Sosnogorsk.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Айюва (река)» frå , den 24. september 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Komi
Bolsjaja Vizinga

Bolsjaja Vizinga, Bolsjaja Vizenga eller Vizinga (russisk Большая Визинга) er ei elv i Republikken Komi og ei sideelv av Sysola frå venstre i nedslagsfeltet til Nordre Dvina.

Ho har ei lengd på 167 km og eit eige nedslagsfelt på 1970 km². Den største sideelva hennar er Vepr.

Bolsjaja Vizinga har utspring sørvest for busetnaden Vizinga og renn hovudsakleg nordaustover.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Большая Визинга (река)» frå , den 24. september 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Komi
Bolsjaja Loptjuga

Bolsjaja Loptjuga er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sldeelvane til Mezen frå venstre. 

Ho er 160 km lang og har eit nedslagsfelt på 2030 km². 

Dei største sideelvane hennar er Pritoki-Ed frå venstre og Subatsj og Jadmas frå høgre. 

Store Loptjuga har kjelda si søraust for Usogorska nær grensa til Arkhangelsk oblast. Elva renn over ei myrlendt slette og er særs svingete. Elva munnar ut i Mezen ved landsbyen Butkan.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Большая Лоптюга» frå , den 24. september 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Komi
Bolsjoj Kotsjmes

Bolsjoj Kotsjmes er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Usa i nedslagsfeltet til Petsjora.

Ho er 198 km lang og har eit nedslagsfelt på 1890 km². Den største sideelva hennar er Vesle Kotsjmes frå høgre. 

Bolsjoj Kotsjmes startar på vestsida av Uralfjella og munnar ut i Usa nær landsbyen Kotsjmes. Området som elva renn gjennom er myrlend med mange innsjøar.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Большой Кочмес» frå , den 24. september 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Komi
Sukhona

Sukhona (russisk Сухона) er ei elv i den europeiske delen av Russland. Ho er 588 km lang og har eit nedslagsfelt på . Ho har utspring frå Kubenskojesjøen i Vologda oblast. Ho renn hovudsakleg nordaustover. Elva frys til seint i oktober eller november og vert isfri igjen i seint i april eller tidleg i mai. Byar langs Sukhona er mellom anna Sokol og Totma. Sukhona renn saman med elva Jug i Velikij Ustyug og dannar Nordre Dvina.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Sukhona» frå , den 24. september 2008. 
 

Elvar i Vologda oblast
Elvar i Russland
Raufoss

Raufoss er administrasjonssenter i Vestre Toten kommune i Innlandet fylke. Tettstaden har .

Sjå òg 
 Tettstader i Oppland

Kjelder 

 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»

Tettstader i Innlandet
Geografi i Vestre Toten
Kommunesenter i Innlandet
Vologdaelva

Vologda (russisk Вологда) er ei elv i Vologda oblast i Russland. Ho er ei av sideelvane til Sukhona frå høgre og har ei lengd på 155 km. Nedslagsfeltet hennar er 3030 km². Elva kan nyttast til skipsfart frå der elva renn saman med Tosjnja. Byen Vologda ligg ved elva.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Vologda River» frå , den 24. september 2008. 
 

Elvar i Vologda oblast
Elvar i Russland
Reinsvoll

Reinsvoll er ein tettstad i Vestre Toten kommune i Innlandet fylke. Staden har .

Sjå òg 
 Tettstader i Oppland

Kjelder 

 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»

Tettstader i Innlandet
Geografi i Vestre Toten
Vasjka

Vasjka er ei elv i Republikken Komi og Arkhangelsk oblast og ei av sideelvane til Mezen frå venstre. Ho har ei lengd på 605 km og eit nedslagsfelt på . Elva frys til i slutten av oktober og vert isfri igjen i byrjinga av mai. Elva er framkommeleg for skipsfart opp til landsbyen Blagojevo.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Адзьва» frå , den 24. september 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Arkhangelsk oblast
Elvar i Komi
Fylkesveg 251

Sjå òg Fylkesveg 251 (fleirtyding)
Fylkesveg 251 (Fv251) går mellom Høljerast bru i Nordre Land og Flatøygarden i Etnedal. Veglengda er 21,1 km.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt

Høljerast bru

 Lunde bru (132 m)
 frå Bruflat til  Tonsåsen
 frå Robøle til Lødnigarden (5,3 km)
 frå Flatøygarden til  Smiugard (8,8 km),  til  Lundmo (7,5 km)

Bakgrunnsstoff 

Primære fylkesvegar
Fylkesvegar i Oppland
Vegar i Nordre Land
Vegar i Etnedal
Fylkesveg 29

Sjå òg Fylkesveg 29 (fleirtyding) 
Fylkesveg 29 (Fv29) går mellom Hjerkinn i Dovrefjellregionen og Alvdal i Østerdalen. Vegen har ei lengd på 69 km, av dette 6,6 km i Oppland og 62,4 km i Hedmark.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltningsreformen tredde i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt

Hjerkinn

frå Eide til Bruvoll (7,2 km)
  frå Dalholen til Kroktjønnbekk (4,1 km)
  Kroktjønnbekk
  Bruvoll
  frå Hyttebekk bru til Krokhaug (4,6 km)
  Rismoen
  Krokhaug

  frå Gjelten til  Kveberg bru → 
  Murud

Bakgrunnsstoff 

Primære fylkesvegar
Fylkesvegar i Oppland
Fylkesvegar i Hedmark
Vegar i Dovre
Vegar i Folldal
Vegar i Alvdal
Vel i Komi

Vel eller Velju er ei elv i Republikken Komi og ei av sideelvane til Petsjora frå venstre. 

Ho har ei lengd på 173 km og eit nedslagsfelt på  km². Dei største sideelvane hennar er er Vesle Tebuk, Store Tebuk og Nidel. 

Vel har kjelda si i Ajuvinskoj-høgdene. Breidda av elva består nesten berre av myrlendt taiga. Vel munnar ut i Petsjora nedanfor busetnaden Neftepetsjorsk.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Вель (приток Печоры)» frå , den 24. september 2008. 
 

Vel
Vel
Vesljana

Vesljana er ei elv i Republikken Komi og Perm kraj og ei av sideelvane til Kama frå venstre. Ho spring ut søraust i Komi og renn nordvestover i Komi-Permjakia. 

Elva er 266 km lang og har eit nedslagsfelt på .

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Весляна» frå , den 24. september 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Arkhangelsk oblast
Elvar i Perm
Vol

Vol er ei elv i Republikken Komi og ei av sideelvane til Vytsjegda. 

Ho har ei lengd på 174 km og eit nedslagsfelt på 1810 km². Den største sideelva hennar er Anju. 

Vol sprint ut heilt sør i Timanskijfjella og renn sørover. Breidda av elva er myrlendt med nokre små landsbyar, som Jagkedzj.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Воль (река)» frå , den 24. september 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Komi
Riksveg 35

Riksveg 35 (Rv35) går mellom Ullensaker og Hokksund i Øvre Eiker.

Før 1. januar 2010 var vegen stamveg, og fylkesveg 35 var del av vegen. Frå hausten 2012 er strekninga frå E6 kryss ved Herva til Hønefoss omskilta til  som lekk i forlenging til Sverige.

Lengd 
Riksveg 35 har ei samla lengd fordelt på:
 Buskerud: 62,2 km

Kommunar og knutepunkt

Viulveien frå Hvalsmoen til Viul
 Arm frå Hov til  Nymoen (2,5 km)
  Vesterngata frå St.Hanshaugen til  Klekken
  Hønefoss bru (ca. 230 m) over Begna
 Arm Arnemannsveien, Hønefoss (2,5 km)
  Soknedalsveien frå Hønefoss stasjon til Kvernbergsund
 Fv172 Hofsfossveien frå Meieriet til Elsrud
  Hallumsdalen frå Veien til  Kihlebakke (2,9 km)
  Heradsbygda, Fv174 Heradsbygdveien til  Heggen
 Arm Kongens gate, Hønefoss (2,0 km)
  Storgata
  Kvernbergsund bru (ca. 160 m)
   Hvervenkastet
  Storgata
  Norderhovsgata
  St. Olavs gate
  Bærenga
  frå Snyta til  Busund (4,0 km)
 Fv173 frå Ask til  Sandaker
 Tyristrand
  frå Grefsrud til Rud kyrkje
  frå Kullebunn til  Solum (1,1 km)

  Rud kyrkje
  frå Flattom til  London
  Bottegarden
  Vikersund
  Drammenselva
  Geithus
  Steinbru
  Åmot

  frå Knive til Sundmoen
   Lerberg
  Hokksund bru (187 m)
 Hokksund
   Sundmoen
   Langebru,  til  Fjerdingen i Drammen

Potensiell europaveg 
Riksveg 35 gjekk til hausten 2012 vidare frå Hønefoss til Ullensaker, er no omskilta til .

I følgje vegvesenet sine eigne sider «Statens vegvesen har no òg fått i oppdrag frå Samferdseldepartementet å reie ut om ei vidareføring av E16 mot Sverige der rv. 35 er eit aktuelt alternativ. Om ei slik omdefinering av rv. 35 vert aktuell, vil òg tydninga av rv. 35 som stamveg auke.»

Bakgrunnsstoff 
 Teknisk Ukeblad: Jomfrueleg vei til Gardermoen

Riksvegar
Vegar i Viken
Vegar i Innlandet
Bomvegar i Noreg
Vegar i Ullensaker
Vegar i Nannestad
Vegar i Lunner
Vegar i Jevnaker
Vegar i Ringerike
Vegar i Modum
Vegar i Øvre Eiker
Vorkutaelva

Vorkuta er ei elv nordaust i den europeiske delen av Russland og ei av sideelvane til Usa frå høgre i nedslagsfeltet til Petsjora. Ho er 182 km lang og har eit nedslagsfelt på 4550 km². 

Elva har utspring i Uralfjella. Byen Vorkuta ligg ved elva.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Воркута (река)» frå , den 24. september 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Komi
Elvar i Nenetsia
Fylkesveg 53

Sjå òg Fylkesveg 53 (fleirtyding)
Fylkesveg 53 (Fv53) er vegstrekninga som går mellom Tyinkrysset i Vang og Lærdal, via Årdal. Veglengda er 71,6 km, av dette 13,3 km i Oppland og 58,3 km i Sogn og Fjordane.

Strekninga er mest kjend for fjellovergangen Tyin–Årdal, som i utgangpunktet ikkje er vinterstengd, men som kvar vinter har kolonnekjøring eller må stengast mellombels på grunn av uvêr, rasfare eller anna. 

Med utgangspunkt ved Tyinkrysset går riksveg 53 av frå E16 ved Tyinkrysset, forbi det tidlegare Tyin Hotell, langs den sørvestre breidda av Tyin, over fjellet og ned til Øvre Årdal, vidare langs den sørlege breidda av Årdalsvatnet til Årdalstangen og så langs den sørlege breidda av Årdalsfjorden før vegen endar i riksveg 5 ca. 1,5 km frå Fodnes ferjekai.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt

Tyinkrysset
  Tyin Hotell, → til Eidsbugarden
  Det høgaste punktet på vegen, 1117 moh.

Holsbrutunnelen (95 m)
  Jåtelitunnelene I og II (89 og 106 m) (1 vendetunnel)
  Rausdalstunnelene I og II (97 og 112 m) (vendetunnelar)
  frå Øvre Årdal til Hjelle
  Naustbukttunnelen (1060 m)
  Midnestunnelen (1240 m)
  Steiggjatunnelen (1550 m)
   frå Årdalstangen til Seimsdalen
  Finnsåstunnelen (2412 m)
  Kolnostunnelen (658 m)
 Naddvik
  Timreskredtunnelen (1011 m)
  Bermålstunnelen (1639 m)

  Aspvikane

Bakgrunnsstoff 

Primære fylkesvegar
Fylkesvegar i Oppland
Fylkesvegar i Sogn og Fjordane
Vegar i Vang
Vegar i Årdal
Vegar i Lærdal
Jorsa

Jorsa er ei elv i Republikken Komi og ei av sideelvane til Petsjora frå høgre. Ho har ei lengd på 206 km og eit nedslagsfelt på 2520 km². 

Dei største sideelvane hennar er Letnjaja og Slednaja. Jorda spring ut frå eit åslandskap nordaust for Ust-Tsilma og renn vestover.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Ёрса (река)» frå , den 24. september 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Komi
Izjma

Izjma (russisk Ижма) er ei elv i Republikken Komi i Russland. Ho er ei av sideelvane til Petsjora frå venstre. Elva har ei lengd på 531 km og eit nedslagsfelt på . Elva frys til i november og vert først isfri att i mai. 

Dei største sideelvane er Ukhta, Ajuva og Sebys.

Izmja har utspring ved Timanhøgdene. Dei øvre delane elva er skogkledd, medan dei nedre delane består av enger og myrområde. Elva er svingande og dei øvre delane inneheld fleire stryk. Elva munnar ut i Petsjora ved Sosnogorsk.

Izmja er framkommeleg opp til Ukhta. I dei nedre delane dannar elva meander og inneheld fleire småøyar. Ho renn ut i Petsjora ved Ust-Izjma.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Izhma River» frå ,  den 24. september 2008.  
 

Elvar i Komi
Elvar i Russland
Helge

Helge er eit mannsnamn som kjem av det norrøne namnet Helgi, som igjen har opphav i ordet heilagr, som tyder 'heilag'. I før-kristen tid var tydinga 'heldig' eller 'sunn', noko som kan vera knytt til det gammalhøgtyske ordet heil. Kvinnenamna Hege og Helga har same opphav.

Helge har namnedag 30. september i Noreg og Sverige.

Utbreiing 
Helge er eit vanleg namn i Noreg og Sverige, og Helgi er vanleg på Island.

Tabellen nedanfor gjev eit detaljert oversyn over populariteten til fornamnet Helge i nokre av dei det finst tilgjengeleg statistikk for.

I Noreg var Helge eit vanleg namn på 1700-talet. Det var også mellom dei mest populære namna på gutar fødde i perioden frå om lag 1940 til 1955.

Kjente personar med namnet 
Personane i lista er ordna kronologisk etter fødselsår.
 Helge Løvland (1890-1984), norsk tikjempar
 Helge Rosvænge (1897–1972), dansk operasongar
 Helge Ingstad (1899–2001), norsk oppdagar
 Helge Sivertsen (1913-1986), norsk politikar og idrettsmann
 Helge Seip (1919-2004), norsk politikar
 Helge Jordal (f. 1946), norsk skodespelar
 Helge Schneider (f. 1955), tysk komikar
 Ingar Helge Gimle (f. 1956), norsk skodespelar
 Helge Lund (f. 1962), norsk forretningsmann og konsernsjef i Statoil
 Helge Sunde (f. 1951), norsk pressefotograf
 Helge Bjørnstad (f. 1971), norsk idrettsmann
 Helgi Sigurdsson (f. 1974), islandsk fotballspelar
 Helge Lien (f. 1975), norsk jazzmusikar

Sjå òg 
 Hälge, svensk teikneserie

Fotnotar 

Mannsnamn
Førenamn av norrønt opphav
Førenamn av gammalhøgtysk opphav
Ilytsj

Ilytsj (russisk Илыч) er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Petsjora frå høgre. Ho har ei lengd på 411 km og eit nedslagsfelt på . Ilytsj frys til tidleg i november og er islagd til seint i april. Dei største sideelvan hennar e Kogel og Palju.

Petsjora-Ilytsj naturreservat ligg på venstresida av Ilytsj.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Ilych River» frå , den 24. september 2008. 

Elvar i Komi
Elvar i Russland
Irva

Irva er ei elv i Republikken Komi og i av sideelvane til Mezen frå venstre. 

Ho er 174 km lang og har eit nedslagsfelt på 2260 km². Den største sideelvane hennar er Piju. 

Irva har utspring i skogområda nord for Emva. Ho renn først nordaustover og seinare nordvestover. Elva enn ut i Mezen ved landsbyen Glotovo.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Ирва (река)» frå , den 24. september 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Komi
Kogel

Kogel er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Ilytsj frå høgre i nedslagsfeltet til Petsjora.

Ho er 193 km lang og har eit nedslagsfelt på 2680 km². Den største sideelva hennar er Nedre Sotsj.

Kogel har utspring i åsen Ydzjylparma og renn sørover. Breidda er skogkledd og tidvis myrlendt. Kogel munnar ut i Ilytsj nær landsbyen Anton.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Когель (река)» frå , den 24. september 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Komi
Kozjva

Kozjva eller Bolsjaja Kolzja er ei elv  i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Petsjora frå venstre. 

Ho er 194 km lang og har eit nedslagsfelt på 9560 km². Ho frys til i slutten av oktober eller tidleg i november og er islagd til slutten av april eller byrjinga av mai. 

Dei største sideelvane hennar er Luza og Tsjiksjina. 

Kozva startar der elvane Svarte og Kvite Kozjva renn saman nær landsbyen Turysjevka. Kozjva munnar ut i Petsjora 15 km nedanfor byen Petsjora.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Кожва» frå ,  den 24. september 2008.  
 

Elvar i Russland
Elvar i Komi
Kosma

Kosma er ei elv i Nenetsia og Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Tsilma frå venstre. 

Ho er 251 km lang og har eit nedslagsfelt på 4580 km². 

Dei største sideelvane hennar er Maty og Pestsjanka.

Kosma har utspring ved Timanhøgdene i Nenetsia og renn sørover.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Косма (река)» frå , den 24. september 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Nenetsia
Elvar i Komi
Kosiu

Kosiu er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Usa i nedslagsfeltet til Petsjora.

Ho er 259 km lang og har eit nedslagsfelt på  km². Ho frys til i slutten av oktober eller byrjinga av november og vert isfri att i mai. 

Dei største sideelvane hennar er Vangyr, Store Sarjuga, Vesle Sarjuga, Kozjim og Store Inta.

Kosiu har utspring på vestsida av Uralfjella og renn nordvestover medan ho raskt tar til seg mange sideelvar. Ho renn først som ei lita fjellelv, men vert så 50-100 meter brei. Ho renn derimot òg gjennom fleire kløfter i stor fart. Etter å ha mottatt Vangyra snur ho nordover medan breidda vert lågare og skogkledd. Elva er her 100-150 meter brei. Etter å ha passert landsbyen Kozjymvom vert elva langt breiare, 200-500 meter, og elva renn brått mykje seinare. 

Dei nedre delane av elva er framkommeleg for skipsfart.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Косью» frå ,  den 24. september 2008.  
 

Elvar i Russland
Elvar i Komi
Laja

Laja er ei elv i Nenetsia og Republikken Komi og ei av sideelvane til Petsjora frå høgre. 

Elva er 332 km lang og har eit nedslagsfelt på  km². Elva frys til i oktober og vert isfri att i slutten av mai. 

Dei største sideelvane hennar er Kerjurvis, Lajavozj, Sertsjeju og Jurjakha.

Laja spring ut frå innsjøen Lajato i Nenetsia. Frå her renn ho sørover over Bolsjezemelskaja Tundra. Elva er særs svingete. Laja munnar ut i Petsjora nedanfor Ust-Usa.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Лая (приток Печоры)» frå , den 24. september 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Komi
Elvar i Nenetsia
Eterisk olje

Eterisk eller flyktig olje er ei kompleks blanding av esterar, alkoholar, aldehydar, ketonar og terpenar.  Eteriske oljer kjennast ved at dei er flyktige og luktsterke. Dei er lite vassløyselege, men løyser seg godt i alkoholar, feitt og oljer.

Plantar med høgt innhald av eteriske oljer vert bruka som krydder eller smakstilsetjing i mat og brennevin. Elles inngår eteriske oljer i parfyme og som  smakstilsetjing i lækjemiddel.  Bortsett frå dei små mengdene som finst i krydder, skal eteriske oljer brukast utvortes.

Ein vinn ut eteriske oljer frå aromatiske plantar. Utvinninga kan til dømes skje ved kaldpressing, destillasjon eller ekstraksjon.  

Oljene kan trengje inn i kroppen gjennom huda, lungevevet eller mage- og tarmkanal.  Oljene kan stimulere kroppsorgan ved å auke blodgjennomstrøyminga i muskelvevet, og dei kan verke antibiotisk.  Dette vert utnytta ved aromaterapi. Dei eteriske oljene irriterer slimhinner, augo og hud. I tillegg gjev nokre eteriske oljer risiko for systemisk forgifting ved inntak gjennom munnen, inhalasjon eller langvarig hudkontakt.  Oljene kan òg gje hudirritasjonar eller vere allergiframkallande.

Døme på eteriske oljer
Eukalyptusolje finst både i rein form og som tilsetjingsstoff i mange ulike produkt, spesielt brukt mot luftvegsplagar. Eukalyptusolje er blant dei giftigaste eteriske oljene, inntak av 1 ml har gjeve forbigåande koma hos barn
Kamfer 
Kaneolje 
Nellikolje har vore bruka for å kurere tannverk
Nåletreolje/terpentin vert først og fremst brukt som fortynningsmiddel i måling.
Peppermynteolje er mykje brukt som smakstilsetjing i næringsmiddel
Sitronelleolje/sitrongrasolje ert bruka som middel mot insekt
Tetreolje/melaleucaolje har antiseptiske eigenskapar og og vert bruka mot hudlidingar og som antibakterielt middel
Vintergrønolje finst blant anna i smertestillande preparat meint til bruk på huda
Roseolje vert bruka i parfyme

Kjelder
Helsebiblioteket - om forgiftingar 
Eteriske oljer i Althelse.com

Oljer
Naturmedisin