alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Birmingham

Birmingham er den nest største byen i England med kring ein millionar innbyggjarar. Han ligg i det seremonielle grevskapet West Midlands, og er administrasjonsby for regionen Vest-Midlands. Byen er ei sameint styresmakt. Tek ein med omkringliggande byar, som i praksis er forstader til Birmingham, er folkesetnaden rundt 2,2 millionar.

Byen går ofte under kallenamnet Brum, og dialekten som blir snakka der kallast Brummie. Eit eldre, lokalt namn på byen er Brummagem.

Birmingham har ein av dei mest etnisk og kulturelt blanda folkesetnadane i Storbritannia. Det er store grupper frå Vestindia og India, og ei stor gruppe frå Irland, og dessutan mange innslag av menneske frå andre delar av verda. Paraden til byen på St. Patricks dag er den tredje største i verda, etter New York og Dublin.

Det er omkring 60 km med kanalar innanfor bygrensa, og dei fleste av dei er enno farbare. Kanalane var sentrale i veksten til byen under den industrielle revolusjonen. Det blir ofte nemnt at Birmingham faktisk har fleire kilometer med kanalar enn Venezia; det er korrekt, men ei urettferdig samanlikning då Birmingham er ein særs mykje større by.

Byen er mellom anna kjend for fotballklubbane Aston Villa F.C. og Birmingham City F.C..

Historie 

Området var busett i romersk tid, og det gjekk fleire romerske vegar dit. Han var då først og fremst ein militærgarnison.

I angelsaksisk tid var Birmingham ein liten landsby. Den første skriftlege kjelda som nemner han er Domesday Book (1086).

På 1100-talet vart landsbyen ein kjøpstad, og innan 1600-talet hadde han vorte ein viktig produksjonsstad. Han var særleg kjent for produksjon av handvåpen. Mykje av våpna til styrkane til Oliver Cromwell under borgarkrigen vart laga i Birmingham.

Under den industrielle revolusjonen naut byen godt av kol- og jernførekomstar i nærleiken, og dessutan at det allereie fanst mykje god arbeidskraft. Han kunne difor vekse til eit stort industrisenter. På byrjinga av 1800-talet vart Birmingham sentrum i det britiske kanalnettverket, og seinare i jernbanenettverket.

I viktoriansk tid voks folkesetnaden til over ein halv million, og byen vart dermed den nest største i Storbritannia. Han fekk status som city i 1889.

Under andre verdskrigen vart byen kraftig bomba, og sentrum måtte difor renoverast og gjenoppbyggast i 1950- og 1960-åra. Birmingham vart etter dette ofte skildra som ein «betongjungel», og vart jamt over omtalt som ein stygg by.

I seinare år har sentrum vorte grundig renovert, blant anna med små grøne lunger, restaurering av gamle gater, bygningar og kanalar, og fjerning av upopulære fotgjengarundergangar.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Birmingham» frå , den 8. juli 2011.

Bakgrunnsstoff 

 Birmingham byråd
 The Birmingham Civic Society
 The Birmingham Military Tattoo
 Birmingham Speedway

 
Byar i West Midlands
Busetnader grunnlagde på 500-talet
Mods

Mods er ei tidlegare norsk musikkgruppe. Dei vart kjende for å syngja på stavangersk. 
I Stavanger tidleg på 1980-talet var det ei gruppe ved namn Catrix som søkte etter ein vokalist. Morten Abel Knutsen prøvde seg, sjølv om dei eigentleg leita etter ei kvinne. Det tok ikkje lang tid før han vart fast medlem i gruppa. Gruppa skifta namn til til Mods, og vart etter kvart kjend over heile Noreg. Dei hadde mange populære songar. Nokre av dei er «Tore Tang», «Bare i nått», «Du e mislykka» og «Me to går alltid aleina», som alle finst på plata «Revansj». Øvrige medlemmer i Mods var Helge Hummervoll (keyboard), Tor Øyvind Syvertsen (gitar), Torkild Viig (bass), Rune Bjålid (gitar), og Leif A.B. Nilsen (trommer).

Etter suksessen med Mods tok Knutsen med seg Hummervoll og Syvertsen og stifta ei ny gruppe, The September When. Han skifta òg litt på artistnamnet sitt. Han har i tida etterpå berre nytta dei to førenamna sine: Morten Abel. Tidlegare Mods-trommeslagar Leif Nilsen starta gruppa Leif Og Kompisane.

Sommaren 2006 vart det gjeve ut ei samleplate med dei mest kjende songane, samlinga fekk tittelen «Gje meg litt merr - de beste».

Bakgrunnsstoff 
 Mods-mimring selger stort  på http://www.aftenbladet.no
 Mods  på http://bandindex.no
 MODS-magien gjenoppvekkes  på http://www.rogalandsavis.no

Norske musikkgrupper
Musikkgrupper skipa i 1980
Kultur i Stavanger
Husmannsplass

Ein husmannsplass er eit lite gardsbruk med hus. Gardsbruket ligg på jorda til ein større eigedom og leiga for jorda var oftast arbeidsplikt på hovudgarden. Talet på husmenn i Noreg auka bratt frå slutten av 1700-talet og fram til vel midten av 1800-talet, då husmannsklassen var større enn bondeklassen her i landet. Bakgrunnen var at folketalet voks, og jordmangelen vart stadig verre. Ein anna grunn er at det vert forbode og dele små garder som hadde vert vanleg fram til då, særleg på Vestlandet. Opptil 8 garder kunne ligge på det same tunet. 

I nyare tid vart dei fleste husmannsplassane løyste ut frå hovudgarden, og dei vart såleis sjølvstendige småbruk. Dette skjedde i løpet av det store hamskiftet i norsk jordbruk, då mekaniseringa gjorde behovet for arbeidskraft mindre, samtidig som både flytting til kysten og byane og utvandring til Nord-Amerika minka arbeidskraftoverskotet på bygdene. På slutten av 1800-talet og førstninga av 1900-talet minka talet på husmenn såleis mykje, både på grunn av flytting og fordi dei gjenverande fekk kjøpe ut stykka sine og gjorde dei om til sjølvstendige småbruk. 

På Vestlandet var det vanleg at stordelen av leiga vart betalt i kontantar, og arbeidsplikta var mindre. Slike bygselshusmenn stod friare i høve til bonden, og det sosiale skiljet mellom bonde og husmann var mindre enn på Austlandet og i Trøndelag. Såleis var det for det meste utenkjeleg at husmannssøner kunne gifte seg med bondedøtrer på Austlandet, mens dette ikkje var sosialt umogleg på Vestlandet. (Sosial status følgde mannen, så andre vegen var mindre problematisk.) Pengar til plassleiga fekk vestlandshusmannen ofte frå deltaking i fiske. 

Noko av det verste med husmannskåra, særleg i Aust-Noreg, var at husmannen og kona hans kunne seiast opp når dei vart gamle og mindre arbeidsføre, og plassen gjevast til ein ny og yngre familie. Arverett til bruket hadde arbeidshusmennene heller ikkje. 

Landbrukshistorie
Jomar

Jomar er eit mannsnamn med norrønt opphav. Jomar kjem av Jómarr som er samansett av Jo-, med tydinga 'hest', og -mar, som tyder 'vidgjeten'. I 2006 var det 275 menn som hadde Jomar som fyrste førenamn i Noreg.

I Noreg er det namnedag for Jomar 2. februar.

Bakgrunnsstoff 
 Ola Stemshaug, Kristoffer Kruken: Norsk personnamnleksikon. Det Norske Samlaget. Oslo 1982. ISBN 82-521-2036-9
 Søk i namnestatistikken hjå Statistisk Sentralbyrå

Førenamn av norrønt opphav
Mannsnamn
Glenn

Glenn er eit namn med keltisk opphav. Namnet kjem av det skotske/irske ordet «gleann» som tyder '(trong) dal'. 

I Noreg har namnet vore brukt som gutenamn sidan 1920-åra. Fram til 1950-talet var det sjeldan brukt, medan det var populært på 1970-talet. I 2006 er det 3826 menn og gutar som har Glenn som fyrste førenamn i Noreg. Glenn har namnedag 26. mars i Noreg og 22. april i Sverige.

I land som Storbritannia og USA vert Glenn også bruka som familienamn, og meir uvanleg som jentenamn.

Kjende namneberarar

Menn 

 Glenn Curtiss (1878–1930), amerikansk luftfartpioner
 Glenn Miller (1904–1944), amerikansk jazzmusikar og bandleiar
 Glenn Ford (1916–2006), amerikansk skodespelar
 Glenn Gould (1932–1982), kanadisk pianist
 Glenn Hughes (f. 1951), engelsk bassgitarist
 Glenn Hysén (f. 1959), svensk fotballspelar
 Glenn Lyse (f. 1974), norsk musikar
 Glenn Roberts (f. 1988), norsk fotballspelar

Kvinner 
 Glenn Close (f. 1947), amerikansk skodespelar

Etternamn 
 John Glenn (f. 1921), amerikansk astronaut og senator

Bakgrunnsstoff 
 Ola Stemshaug, Kristoffer Kruken: Norsk personnamnleksikon. Det Norske Samlaget. Oslo 1982. ISBN 82-521-2036-9
 Søk i namnestatistikken hjå Statistisk Sentralbyrå

Førenamn av keltisk opphav
Mannsnamn
Kvinnenamn
Slektsnamn
Tvikjønna namn
Meter

Meter er ei SI-eining for lengd. I dag er denne lengda definert som strekninga lys forplantar seg i vakuum i løpet av nøyaktig 1/299.792.458 sekund. Symbolet for meter er m.

Eininga blei til etter den franske revolusjonen, då dei revolusjonære ville ha eit nytt og uavhengig mål for lengd. Dei tok det greske ordet metron, som tyder mål, og let denne eininga stå for 1/10.000.000 av avstanden frå Nordpolen til ekvator. Problemet med denne definisjonen var at dei såg på jorda som heilt rund, noko ho ikkje er.

Definisjonen på ein meter har derfor endra seg over åra, for å bli meir presis og uforanderleg:

Bakgrunnsstoff

SI-einingar
Måleiningar for lengd
Krokodille

Krokodillar er ein krypdyrfamilie som består av 14 ulike artar som lever i vatn i tropiske strøk. Alle artane er kjøtetarar, og fleire av dei er òg særs farlege for menneske.

Skildring 
Krokodillar er grøne, gule eller svarte krypdyr med karakteristisk langstrakt, flattrykt kropp og snute. Augo og nasebora sit øvst på det avlange hovudet som ei tilpassing til livet i vatnet. Kjevane er store og sterke med kjegleforma tenner som jamt vert bytte ut. 

Dei har fem tær med delvis symjehud på framføtene og fire på bakføtene. Halen er lang, kraftig og samanpressa frå sida, og vert brukt til å symja med. Ryggen er dekt med hornskjold, i tillegg til beinplater i lêrhuda.

Hjernen er særs avansert til krypdyr å vera. Hjarta er i motsetnad til andre nolevande reptil delt i to framkammer og to hjartekammer. Dette draget deler dei med fuglane og pattedyra, så vel som med varanøglene og dei utdøydde dinosaurane.

Utbreiing 
Ymse krokodilleartar finst på dei fleste fuktige stadene i tropane. Vanlegast er dei i Afrika, men dei er heller ikkje uvanlege i Søraust-Asia, Australia og Mellom-Amerika. Dei fleste artane heldt til i sumpar, innsjøar og mangroveskogar, men ein finn dei òg i stille elvar og i visse høve langt ute på havet.

Levevis 

Krokodillar er jegerar som hovudsakleg jaktar frå vatn. Somme artar (m.a. panserkrokodillen Crocodylus cataphractus) et mest berre fisk, medan større artar (som nilkrokodillen Crocodylus niloticus) føretrekkjer store pattedyr. Føda varierer òg med alderen; dei heilt yngste et mykje insekt, froskar og småfisk.

Krokodillar er utforma for å vera godt kamuflerte. Dei sym sakte og godt kamuflerte, og fangar ofte dyr som kjem til vatnet for å drikka. Kjevane er særs sterke, og vert som regel brukte til å halda fast byttedyret og trekkja det under vatn. Dei er derimot ikkje spesielt gode til å tyggja og dela opp kjøtet med.

Krokodillar har indre befrukting og legg egg. Mora vaktar over egga og avkomet den fyrste tida, men missar snart interessa.

Krokodillar og menneske 
Alle krokodilleartane vert rekna som truga av utrydjing. Menneska jaktar på dei for skinnet, som vert nytta i lêr. No om dagen stammar mesteparten av krokodilleskinnet i vesker og skor frå alligator- og krokodillefarmar. Dette inneber på ingen måte at krokodillane er berga, av di mange av desse farmane får egga sine frå ville dyr og såleis er med på å minka bestanden endå meir.

Somme krokodilleartar, særleg nilkrokodille og saltvasskrokodille (Crocodylus porosus), er farlege for menneske. Engelsk wikipedia hevdar at krokodilla er det dyret som drep flest menneske på verdsbasis.

Kjelder 

 All verdens dyr, Kunnskapsforlaget 1991

Denne artikkelen bygger på «Crocodile» frå , og «Krokodille» frå  den 2. september 2006.  

Krokodilleordenen
Krokodilleordenen

Krokodilleordenen (Crocodylia eller Crocodilia) er ein krypdyrorden som vert sett på som den siste atterlevande archosaurgruppa i dag. Han omfattar 22 artar, som alle er kjøtetarar og lever i vatn i tropiske strok i heile verda.

Krokodilleordenen omfattar tre familiar; krokodillar, alligatorfamilien og gavialar.

Systematikk 
 Crocodilia
 Crocodilidae
 Alligatoridae
 Gavialidae

Krypdyr
Ambolt

Ein ambolt (eller eit ste) er ei massiv blokk av stein eller metall. Ambolten vert brukt som støtte når ein arbeider med andre objekt ved hamring eller meisling, som til dømes når ein smir jarn og stål.

Historie 
Amboltar har vorte brukte sidan tidleg i bronsealderen av alle typar smedar til arbeid med metall, sjølv om verktøyet òg vart brukt endå lenger attende til arbeid med stein og flint.

Det finst mange referansar til amboltar i det antikke Hellas og det antikke Egypt, mellom anna i Homer sine verk. Ambolten vart forbetra i mellomalderen, då arbeid med jarn var svært vanleg.

Amboltar i kulturen

Fjernsyn og film 
Amboltar med eit horn i den eine enden og ei flat side i den andre, vert ofte brukt i teiknefilmar, der dei ofte fell ned på skurken. Dette er veldig ofte brukt i Warner Bros. sine Looney Tunes- og Merrie Melodies-teiknefilmar, og seinare har andre teiknefilmar og brukt dette, inspirert av desse korte filmane. Mange i dag har kanskje berre sett aboltar som ein rekvisitt i teiknefilmar, og veit ikkje at desse eigentleg vert brukte i arbeid med metall.

Musikk 
Amboltar har òg vorte brukte som slagverksinstrument i fleire populære musikkomposisjonar.
I Giuseppe Verdi sin opera Il Trovatore slår sigøynarar på amboltar i første scene av akt 2 i songen «Coro di Zingari», på engelsk gjerne kjend som «Anvil Chorus».
Ambolt blir også brukt i operaen Antigone av Carl Orff og i Das Rheingold og Siegfried av Richard Wagner. Førstnemnde  nyttar 18 amboltar stemde til F i tre oktavar, medan sistnemnde særleg er kjend for bruken i akt 1,  i Nothung! Nothung! Neidliches Schwert!
I annan klassisk musikk blir amboltar brukt i «Song of the Blacksmith» i Second Suite in F for Military Band av Gustav Holst, Feuerfest!, op. 269 (1869) av Josef Strauss, Dwellers of the Western World av John Philip Sousa, med ein stor og ein liten ambolt i andresatsen The White Man, The Burning Fiery Furnace av Benjamin Britten, Ionisation av Edgard Varèse og Belshazzar's Feast av William Walton.

Innan filmmusikk har amboltar vore brukt av James Horner i Aliens og andre filmar, som Flightplan, The Forgotten og Titanic, av John Williams i Jaws og Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith, av Brad Fiedel i The Terminator, av Alan Silvestri i The Mummy Returns, av Don Davis i The Matrix-trilogien og av Howard Shore i The Lord of the Rings-filmane, særleg i musikk knytt til Isengard.

The Beatles brukte instrumentet i songen «Maxwell's Silver Hammer», der Ringo Starr spelte ambolt.

Underhaldning 
Tidlegare skaut folk i sørlege USA opp amboltar som underhaldning i staden for fyrverkeri.

Litteratur
Amboltprisen er ein norsk litteraturpris med ein ambolt som symbol. Prisen vert delt ut til folk som har gjort Olav H. Hauge si dikting kjend.

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Anvil» frå ,  den 18. mars 2019.  
 
Metallarbeidsreiskapar
Hammar

Ein hammar eller hamar er eit verktøy som vert brukt til å slå med, og på den måten påføre ei kraft på eit mål. Formålet med ein hammar er oftast å feste, flytte eller deformere målet. Det finst mange typar hamrar, med heilt ulike formål, storleikar og funksjonar. Dei fleste av desse variantane har ulike namn, og dei vert brukte i mange ulike yrkesgrupper og fagretningar.

Ein hammar består av to delar. Eit hovud (som oftast er laga av eit hardt metall), og eit skaft (eller handtak). Skaftet er oftast laga av metall, glasfiber eller tre. Hovudet til ein hammar er ofte todelt. Kvar av desse to delane kan enten ha ulik form (det vanlegaste), eller dei kan vere like.

Hammaren er òg bruka som symbol i politikken, som kommunistisk symbol i lag med sigden i hammar og sigd, åleine som symbol for norsk sosialistisk arbeidarrørsle frå 1934 og fram til ei tid etter andre verdskrigen. Då vart hammaren bruka på flagg, som jakkemerke, på AUF-skjorter, brevark, plakatar og allslags materiell som vart produsert. Men i nyare tid er hammaren berre bruka på dei raude hammarflagga i 1. mai-toga, elles ikkje av verken LO, Arbeidarpartiet, SV eller RV/Raudt, eller nokon av ungdomssorganisasjonane deira.

Bakgrunnsstoff 

Snikkarreiskapar
Symbol
Politiske symbol
Skrujarn

Eit skrujarn eller ein skrutrekkjar er ein reiskap for å feste eller løyse skruer med.

Eit enkelt skrujarn består av eit handtak, ei klinge og ein tupp. Handtaket er vanlegvis av plast, men tidlegare var tre mest vanleg. Klinga er vanlegvis av stål, og tuppen består vanlegvis av ei hard legering.

Skrujarn vert vanlegvis klassifiserte etter sporet på tuppen. Dei vanlegaste er flatt spor, krysspor og pozidriv. I seinare år har også Torx vorte meir vanleg, også sekskant har fått stor utbreiing etter at sjølvbyggmøblar kom på marknaden for eit par tiår sidan. Andre meir uvanlege spor er ulike såkalla tryggleiksspor som vert brukte for å hindre at forbrukarar får tilgang til visse stader.

Skrujarn finst i manuelle og elektriske utgåver. Eit elektrisk skrujarn har som regel utskiftbare tuppar. Den enklaste manuelle utgåva er skildra ovanfor, men det finst òg skrujarn med skrallefunksjon og slagjarn.

Sjå òg
Skrueuttrekkjar

Bakgrunnsstoff 
 Geilo Verktøy 

Snikkarreiskapar
International Research Institute of Stavanger

IRIS eller International Research Institute of Stavanger er ein frittståande internasjonal forskings- og utviklingsinstitusjon som tar forskingsoppdrag og utviklar kunnskap for industri og for offentleg sektor. IRIS vart oppretta 1. januar 2006 av Universitetet i Stavanger og eigarane av Rogalandsforskning og tok frå då av over alle oppgåvene etter Rogalandsforskning. 

Dei er organiserte omkring fagområda som dei arbeider med: samfunns- og næringsutvikling, marint miljø, petroleumsteknologi og gassteknologi.

Bakgrunnsstoff 
 IRIS sin nettstad

Forsking i Noreg
Stavanger kommune
Skipingar i 2006
Wolfgang Schüssel

Wolfgang Schüssel (), er ein austerriksk politikar frå Wien. Han var kanslar (tilsvarande statsminister) i Austerrike frå 4. februar 2000 til 11. januar 2007. Schüssel leiar det konservative Österreichische Volkspartei (ÖVP) (Austerrikske Folkeparti). Etter at ÖVP vart det tredje største partiet med 26,9 % av røystene ved valet 3. oktober 1999 danna Schüssel ei koalisjonsregjering med det høgreorienterte Freiheitliche Partei Österreichs (FPÖ) (Austerrikes Fridomsparti). Den 24. november 2002 vart det halde eit framskunda nyval, og Schüssel sitt parti gjekk kraftig fram, til 42,3 % oppslutning. ÖVP-FPÖ-koalisjonen vart sitjande. Etter at FPÖ vart splitta i april 2005 bestod koalisjonen av ÖVP og det nye høgreorienterte partiet Bündnis Zukunft Österreich (Samband Framtid Austerrike).

Schüssel, Wolfgang
Austerrikske politikarar
László Sólyom

László Sólyom () er ein ungarsk politikar som var president i Ungarn frå 2005 til 2010. Han er partilaus, og vart nominert som president av miljøvernorganisasjonen Védegylet. Han vart vald til president av den ungarske nasjonalforsamlinga, med støtte frå sentrum-høgre-partia. 

Ungarske presidentar
Folk frå Pécs
Ferenc Mádl

Ferenc Mádl () var ein ungarsk politikar. Han var presidenten i Ungarn frå 4. august 2000 til 7. august 2005, då han vart etterfylgd av László Sólyom.

Mádl er utdanna jurist og har førelese som gjesteprofessor ved fleire universitet. I 1992 vart han leiar for ein kommisjon som hadde som føremål å få attende kunst som sovjetiske styrkar hadde konfiskert frå Ungarn etter andre verdskrigen.

Mádl vart i 2002 tildelt storkrossen av St. Olavs orden.

Ungarske politikarar
Ungarske presidentar
St. Olavs Orden
Ivo Sanader

Ivo Sanader, tidlegare Ivica Sanader, () er ein kroatisk politikar, og statsminister i Kroatia frå 23. desember 2003 til 6. juli 2009. Han leia høgrepartiet Hrvatska demokratska zajednica (HDZ), (Den kroatiske demokratiske unionen) frå 2002. HDZ er partiet til den nasjonalistiske presidenten i Kroatia på 1990-talet, Franjo Tudjman. Sanader freista å distansera seg sjølv og partiet frå den nasjonalistiske fortida og gjera partiet til eit moderne europeisk høgreparti. Ved parlamentsvalet 23. november 2003 vart HDZ det største partiet med 33,9 % av røystene, og Sanader skipa regjering.

20. november 2012 blei han dømd til ti års fengsel for korrupsjon i løpet av tida si som statsminister av ein domstol i Zagreb.

Kjelder 

Kroatiske politikarar
Statsministrar i Kroatia
Folk frå Split
Handel

Handel er byte av varer, verdiar og tenester, og skjer gjerne på det ein kallar ein marknad. Ei gammal form for handel er bytehandel, der ein kjøpar og ein seljar byter varer og tenester direkte. Utviklinga av pengar førte til at ein kunne utføra handel på ein enklare måte.

Sjå og 
 Frihandel
 Handelsnæringa
 Internasjonal handel
Sørtyrkiske språk

Sørtyrkiske språk er ei undergruppe av tyrkiske språk. Over 110 millionar menneske i eit område frå Balkan til Kina snakkar desse språka. Mellom andre tyrkisk høyrer til dei sørtyrkiske språka. Elles høyrer òg aserbajdsjansk, turkmensk, krimtyrkisk, khalajisk, gagauzisk og quashkaisk med i gruppa.
Sleepless in Seattle

Sleepless in Seattle, kalla Søvnløs i Seattle på norsk, er ein amerikansk romantisk filmkomedie frå 1993. Filmen er regissert av Nora Ephron, basert på historia av Jeff Arch. Rollene vert spelte av m.a. Tom Hanks som Sam Baldwin og Meg Ryan som Annie Reed.

Handling 
Sam Baldwin er ein arkitekt frå Chicago. Han har akkurat mista kona på grunn av kreft, og flyttar til Seattle med sonen Jonah. Han meiner faren bør få seg ei ny kone for å få livet i orden att. Jonah overtalar faren til å ringe inn til eit radioprogram som vert høyrt av mange amerikanske kvinner, mellom andre Annie Reed, ein journalist frå Baltimore.

Bakgrunnsstoff 
 

Romantiske filmkomediar
Filmar frå 1993
Filmar frå USA
Coming to America

Coming to America, kalla Amerika for mine føtter på norsk, er ein amerikansk romantisk filmkomedie frå 1988. Filmen er regissert av John Landis. Manuset er skrive av David Sheffield, Barry W. Blaustein, og Eddie Murphy. Murphy spelar òg ei av hovudrollene i filmen saman med James Earl Jones og Arsenio Hall. Coming to America handlar om prins Akeem som kjem frå det fiktive afrikanske monarkiet Zamunda, og som reiser til USA mellom anna for å prøve å finne seg ei kone.

Bakgrunnsstoff 
 

Romantiske filmkomediar
Filmar frå 1988
Filmar frå USA
Beverly Hills Cop

Beverly Hills Cop, kalla Beverly Hills purk på norsk, er ein amerikansk filmkomedie frå 1984. Filmen er regissert av Martin Brest, og skriven av Danilo Bach og Daniel Petrie, Jr.. Hovudrolla er spela av Eddie Murphy. Dette vart gjennombrotsfilmen til Murphy. Han handlar om politimannen Axel Foley som dreg til California for å få tak i personen som myrda venen hans. Filmen har to oppfylgjarar, Beverly Hills Cop II og Beverly Hills Cop III. Musikken til filmane er komponert av Harold Faltermeyer.

Bakgrunnsstoff 
 

Filmkomediar
Actionfilmar
Filmar frå 1984
Filmar frå USA
Nilkrokodille

Nilkrokodillen (Crocodylus niloticus) er ein stor krokodilleart som lever i Afrika. Han høyrer til mellom dei største artane i familien, og er farleg både for dyr og menneske.

Skildring 

Nilkrokodilla høyrer til mellom dei største krokodilleartane i verda. Dei største eksemplara ein har funne var over seks meter lange og vog 750 kg. Sjå òg krokodille-artikkelen.

Utbreiing 
Nilkrokodillar førekjem i innsjøar, elvar, våtmarkar og sumpar over nesten heile Afrika og på Madagaskar.

Nilkrokodillen og mennesket 
Nilkrokodillar hadde ei særs viktig rolle i gamal-egyptisk religion. Guden Sebek hadde sogar krokodillehovud, og byen Krokodiliopolis var i sin heilskap vigd til han og krokodillane hans. Det er funne ei rekke balsamerte nilkrokodillar fleire stadar i landet.

Nilkrokodillen er òg det dyret som drep flest menneske i Afrika på årsbasis.

Kjelder 

 Vår fantastiske verden, Skandinavisk presse,1990
 Menneskenes liv og historie, Carl Grimberg

Denne artikkelen bygger på «Crocodylus niloticus» frå ,  den 3. september 2006.  

Krokodilleordenen