alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Buholm-ulukka

Buholm-ulukka var ei sjøulukke som fann stad 13. august 1885, der 33 fiskarar frå Buholmen i Ålesund omkom på fiskebankane utanfor byen. Vêrvarselet for dagen var dårleg, og fleirtalet av båtane snudde då dei såg at uvêret tok til. Sju båtar som hadde sett ut line heldt likevel fram, før stormen slo inn i løpet av ettermiddagen. 

Til saman 33 fiskarar omkom i stormen, og berre to av dei skipbrotne kom levande frå ulukka. Ulukka samanfall med ein ekspansiv byvokster i Ålesund, som i 1885 talde 7500 innbyggjarar, meir enn ei fordobling i løpet av tjue år. Som ein følgje av dette var mest alle av dei omkomne innflyttarar frå øyane og fjordbygdene på Sunnmøre, som hadde busett seg på sørsida av byen. Dei fleste av desse var arbeidsføre menn i 30- og 40-årsalderen. Attende sat 29 enkjer og 90 farlause barn.

Den store ulukka skapte stor mediemerksemd både i Noreg og utanlands, og sette i gang ein innsamlingsaksjon for dei pårørande. Fleire aviser oppmoda folk om å gje, og meir enn 57000 kroner blei samla inn til føremålet. Bidrag kom mellom anna frå nordmenn i Amerika og frå den verdskjende operasongarinna Christina Nilsson, som på den tida vitja Bergen. Den britiske statsministeren William Gladstone gav eitt pund, og frå Jordan kom ei brødkiste som blei taksert til ei heil krone.

Monumentet «Mot havet» på Kiperviktorget i Ålesund er reist til minne om dei omkomne.

Kjelder 
Bruaset, O. (2008). Arven: ei vandring i sunnmørsk kulturhistorie del II (s. 192-194). Oslo: Skyline. ISBN 978-82-91385-48-8.
Olsen, B. (1979). «Buholmforliset». Den store ulykka på havet i 1885. I: Grytten, F. (Red.) Om byfolk på landet og landsfolk i byen - og andre artikler (s. 29-41). Ålesund: Ålesunds Museum.

Forlis i Noreg
Hendingar i 1885
1885 i Noreg
Forlis på Sunnmøre
Historie i Ålesund
Forlis i 1880-åra
EM i fotball 1992

Europameisterskapen i fotball 1992 var den niande europameisterskapen i fotball for menn. Meisterskapen vart avvikla i Sverige i tida 10. til 26. juni 1992. Danmark vann meisterskapen etter finalesiger 2-0 over Tyskland på Nya Ullevi i Göteborg. Dei 15 kampane vart fordelt på fire arenaer i like mange stader; Göteborg, Solna, Norrköping og Malmö.

Omframt vertsnasjonen, som fekk friplass, hadde England, Frankrike, Jugoslavia, Nederland, Skottland, Sovjetunionen og Tyskland kvalifisert seg til sluttspelet. 33 land deltok i kvalifiseringa, fordelt på sju grupper, som gjekk av stabelen i tida frå mai 1990 til desember 1991.

Få veker før meisterskapen vart Jugoslavia stengt ute, med bakgrunn i borgarkrigen som hadde brote ut. Danmark overtok EM-plassen då landet hadde vorte nummer to i gruppa som Jugoslavia hadde vunne. Den oppløyste Sovjetunionen deltok i meisterskapen under den inkjeseiande nemninga 'Samveldet av uavhengige statar'.

Dei åtte deltakarlanda i sluttspelet var fordelt i to like store grupper. Vinnarane i gruppene møtte så toarane i dei motsvarande gruppene til semifinalar. Semifinalevinnarane gjekk 
deretter til finale. Bronsefinale vart ikkje spelt.

I den fyrste semfinalen slo Tyskland gruppevinnar Sverige med 3-2. Danmark overraska så stort og slo ut den regjerande europameisteren Nederland i den andre semifinalen. Etter 120 minuttar stod det 2-2, danskane tok leiinga begge gongane. I straffeskytinga skåra alle dei fem danske utvalde, medan Danmarks målvakt Peter Schmeichel redda Marco van Basten sitt straffespark. 

Fire mann skåra tre mål i EM: Dennis Bergkamp frå Nederland, Tomas Brolin frå Sverige, Henrik Larsen frå Danmark og Karl-Heinz Riedle frå Tyskland.

Gruppespelet

Gruppe 1 

<noinclude>

Gruppe 2 

<noinclude>

Finalen
37 800 tilskodarar på Nya Ullevi i Göteborg fekk 26. juni 1992 sjå Danmarks fotballandslag vinne sin hittil (2015) einaste store mesiertittel. Midtbanespelaren John Jensen gav Danmark leiinga i det 18. minutt, og ein annan midtbanespelar, Kim Vilfort sikra sigeren det 78. minutt.

Det danske meisterlaget bestod av Peter Schmeichel, John Sivebæk, Lars Olsen, Torben Piechnik, Kent Nielsen, Kim Christofte, John Jensen, Henrik Larsen, Kim Vilfort, Brian Laudrup og Flemming Povlsen. Claus Christiansen kom inn for Sivebæk i det 66. minutt.

Tyskland mønstra fylgjande mannskap: Bodo Illgner, Jürgen Kohler, Thomas Helmer, Guido Buchwald, Stefan Reuter, Andreas Brehme, Stefan Effenberg,  Matthias Sammer, Thomas Häßler, Karl-Heinz Riedle og Jürgen Klinsmann. Sammer vikte plass for Thomas Doll i pausa, og Andreas Thom kom inn i staden for Effenberg i det 80. minutt.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Fußball-Europameisterschaft 1992» frå ,  den 28. juli 2015.  
 

 
Europameisterskapar i fotball
Fotball i 1992
Krigar Aserbajdsjan har vore med i



Fredsbevarande operasjonar

Kjelder 

 
Aserbajdsjansk militærhistorie
Aserbajdsjansk historie
Ole Johannes Øvretveit

Ole Johannes Hesjedal Øvretveit () er ein norsk journalist, redaktør, humorist og forfattar frå Sande i Gaular kommune i Sogn og Fjordane.

Øvretveit debuterte som forfattar i 1994 med boka Mat for ekte mannfolk.

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

Kjelder
 Om Ole Johannes Øvretveit i Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane 

Norske journalistar
Norske sakprosaforfattarar
Forfattarar frå Gaular
Folk frå Gaular
Setesdal folkehøgskule – motorsportskulen

Setesdal folkehøgskule – motorsportskulen er ein frilynt folkehøgskule som ligg i Valle kommune i Agder fylke. Skulen vart etablert i 2010, tar imot omkring 40 elevar i året og er eigd av Stiftelsen Setesdal folkehøgskule.

Setesdal folkehøgskule ligg ved riksveg 9 og har internat ved skulesenteret. Skulen er også knytt til eit idrettssenter som ligg nært skuleområdet. Motorsenteret som skulen bruker ligg på Åraksøyne i Valle kommune.

Linjefag ved skulen i 2015: 
 Motocross
 Trial

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad
 Setesdal folkehøgskule på Facebook

Folkehøgskular i Agder
Skipingar i 2010
Valle kommune
Rødde folkehøgskole

Rødde folkehøgskole er ein kristeleg folkehøgskule som ligg på Melhus i Trøndelag fylke. Skulen tar imot vel 100 elevar i året og er eigd av  Norsk Luthersk Misjonssamband. Mot slutten av kvart skuleår arranger skulen ein tur til Egypt for alle elevane.

Rødde folkehøgskole har tre internat – 28 dobbeltrom med bad, 18 dobbeltrom utan bad og nokre få enkeltrom. Skulebygget har mellom anna gymsal, styrkerom, klatrevegg, lab for multimediadesign, innspelingsstudio, lydtett bandrom og produksjonslab for brett- og skilinjene. Ute er det railpark og dirtpark. Skulen har også innandørs miniramp og green screen-rom, sløydsal og verkstad på skuleområdet.

Skulen vart skipa i 1920, som Rødde ungdomsskole. I 1972 vart namnet endra til Rødde folkehøgskole.

Linjefag ved skulen i 2015 
 3D og animasjon
 BeatsElectro
 Boards
 Freestyle USA
 Friluftsliv Freeride Japan
 Multisport Bali
 Reis Afrika

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad

Folkehøgskular i Trøndelag
Kristne skular i Noreg
Melhus kommune
Skipingar i 1920
Nordiska folkhögskolan

Nordiska folkhögskolan er ein samnordisk frilynt folkehøgskule som ligg i Kungälv i Sverige. Skulen tar årleg imot vel 200 elevar og er eigd av Föreningen Nordiska folkhögskolan. Undervisninga ved skulen er på svensk, norsk og dansk.

Nordiska folkhögskolan vart etablert i 1947. Dagens skuleanlegg vart teke i bruk i 1968.

Linjefag ved skolen i 2015: 
 Distanskurs Text & Bild
 Rim & Reson
 Nordiska Visskolan
 Nordisk Journalistlinje
 Text och bild
 Foto och dokumentation
 Nordiska Teaterlinjen

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad

Folkehøgskular i Sverige
Kungälvs kommun
Skipingar i 1947
Fotball-EM 1996

Europameisterskapen i fotball 1996 var den tiande europameisterskapen i fotball for menn. Meisterskapen, som for fyrste gong hadde 16 deltakarland, vart avvikla i England i tida 8. til 30. juni 1996. Tyskland vart europmeister etter finalesiger 2-1 over Tsjekkia på Wembley i London. Dei 31 kampane vart spelt på åtte arenaer i like mange byar; London, Birmingham, Nottingham, Sheffield, Liverpool, Manchester, Leeds og Newcastle. 47 land deltok i kvalifiseringa til meisterskapen, mange av desse som ei fylgje av oppløysinga av Sovjetunionen og Jugoslavia.

Dei seksten deltakarlanda i sluttspelet vart fordelt i fire like store grupper. Dei to beste landa i kvar av gruppene gjekk til kvartfinalane. Tyskland og Tsjekkia tok seg til semfinale på 90 minuttar, medan England og Frankrike måtte ut i straffespraktevling før dei endeleg hadde sendt høvesvis Spania og Nederland ut av meisterskapen. Begge semifinalane enda uavgjort, og begge enda med 6-5 i straffeskytinga. Tyskland vann over vertslandet og Tsjekkia over Frankrike.

Englands midtspiss Alan Shearer vart toppskårar med fem mål.

Gruppespel

Gruppe A 

<noinclude>

Gruppe B 

<noinclude>

Gruppe C 

<noinclude>

Gruppe D 

<noinclude>

Finalen

EM-finalen 1996 gjekk av stabelen på Wembley Stadium i London kvelden 30. juni 1996. 73 611 tilskodarar såg Patrik Berger gje Tsjekkia leiinga på straffespark i det 59. minutt, og innbyttaren Oliver Bierhoff utlikne i det 73. minutt. Ved full tid stod det framleis 1-1. Dermed var det klart for ekstra speletid, der ein såkalla «golden goal» ville kunne kåre ein vinnar. Det «gylne målet» kom allereie etter fem minutt, då Bierhoff skåra sitt andre og avgjerande mål.

Tyskland stilte med fylgjande spelarar i finalen: Andreas Köpke, Markus Babbel, Thomas Helmer, Matthias Sammer, Dieter Eilts, Christian Ziege, Thomas Häßler, Thomas Strunz, Mehmet Scholl, Stefan Kuntz og lagkapteinen, Jürgen Klinsmann. Marco Bode, kom inn for Eilts etter pausa, medan matchvinnar Oliver Bierhoff entra bana i det 69. minutt.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «UEFA Euro 1996» frå ,  den 29. juli 2015.  
 

 
Europameisterskapar i fotball
EM i fotball 2000

Europameisterskapen i fotball 2000 var den ellevte europameisterskapen i fotball for menn. Meisterskapen vart for fyrste gong avvikla i to vertsland; Belgia og Nederland. Begge fekk friplass til sluttspelet, som tok til 10. juni i Brussel og vart avslutta i Rotterdam den 2. juli 2000. Frankrike vart europmeister etter finalesiger 2-1 over Italia. Dei 31 kampane vart spelt på åtte arenaer i like mange byar; Charleroi, Liège, Brussel, Brugge, Eindhoven, Arnhem, Rotterdam og Amsterdam. 49 land deltok i kvalifiseringa til meisterskapen.

For fyrste og, til 2015, einaste gong, var Noreg med i europameisterskapen for menn. Dei seksten deltakarlanda i sluttspelet vart fordelt i fire like store grupper. Dei to beste landa i kvar av gruppene gjekk til kvartfinalane. Noreg vart nummer tre i gruppe C, og rauk ut med dårlegare målskilnad enn Jugoslavia.

I kvartfinalane vann Portugal, Italia, Frankrike og Nederland over høvesvis Tyrkia, Romania, Spania og Jugoslavia. Begge semifinalane var jamne; Frankrike gjekk til finale på ein såkalla «golden goal» av Zinédine Zidane i det 117. minutt, medan Italia vann over Nederland i straffesparktevling.

Savo Milošević frå Jugoslavia og Patrick Kluivert frå Nederland skåra kvar sine fem mål.

Gruppespel

Gruppe A 

<noinclude>

Gruppe B 

<noinclude>

Gruppe C 

<noinclude>

Gruppe D 

<noinclude>

Finalen

Finalen i Rotterdam 2. juli 2000 vart spelt på Feijenoord stadion i Rotterdam, med 48 200 tilskodarar til stades. Spissen Marco Delvecchio sende Italia i føringa i det 55. minutt, medan den franske innbyttaren Sylvain Wiltord syrgde for ekstratid då han netta i sluttsekundane. Ein annan fransk innbyttar, David Trezeguet, avgjorde finalen med ein «golden goal» i det 103. minutt.

Frankrike sitt meisterlag bestod av: Fabien Barthez, Lilian Thuram, Marcel Desailly, Laurent Blanc, Bixente Lizarazu, Patrick Vieira, Didier Deschamps, Youri Djorkaeff, Zinedine Zidane, Thierry Henry, Christophe Dugarry. Sylvain Wiltord kom inn for Dugarry i det 58. minutt, David Trézéguet for Djorkaeff i det 76. minutt og Robert Pirès for Lizarazu i det 86. minutt.

Italia mønstra: Francesco Toldo, Gianluca Pessotto, Fabio Cannavaro, Alessandro Nesta, Mark Iuliano, Paolo Maldini, Demetrio Albertini, Luigi Di Biagio, Stefano Fiore, Francesco Totti og Marco Delvecchio. I den andre omgangen kom etter tur Alessandro Del Piero, Massimo Ambrosini og Vincenzo Montella inn i staden for høvesvis Fiore, Di Biagio og Delvecchio.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «UEFA Euro 2000» frå ,  den 30. juli 2015.  
 

 
Europameisterskapar i fotball
Fotball i 2000
Syrtis Major Planum

Syrtis Major Planum er eit meir enn 3 milliardar år gamal vulkansk område på Mars. Det vart fyrst oppdaga av Christiaan Huygens i 1659.

Kjelder 
 Mars Express reveals wind-blown deposits on Mars - ESA

Bakgrunnsstoff  

Marsgeografi
Youri Djorkaeff

Youri Raffi Djorkaeff () er ein fransk tidlegare fotballspelar, fødd i Lyon. Med Frankrikes landslag var han med på å vinne VM 1998 og EM 2000. Elles vann han i 1996 Cupvinnarcupen med Paris Saint-Germain og i 1998 UEFA-cupen med FC Internazionale.

Klubbspel
Djorkaeff spelte for Grenoble frå 1985 til -89. Sesongen 1989/90 var han FC Strasbourg-spelar. Frå 1990 til -95 var han ein av drivande dyktig angrepsspelar for Monaco FC, toppskårar i Ligue 1 med 20 mål i 1994. Frå tida i Monaco fekk han med seg lagets triumf i den franske cupen 1991.

1995/96-sesongen tilbringa han i Paris Saint-Germain, ein sesong som vart krynt med siger 1-0 over Rapid Wien i finalen i Cupvinnarcupen. Straks etter vart han overført til den italienske toppklubben Inter, ein klubb han vann UEFA-cupen 1998 med. I 1999 gjekk ferda vidare til tyske Kaiserslautern. Deretter spelte han for engelske Bolton Wanderers frå 2002 til -04. På tampen av karrieren var han Blackburn Rovers-spelar, før han avslutta i nordamerikanske MetroStars. Han la opp i 2006.

Landslagsspel
Djorkaeff var så godt som fast i fyrsteellevaren til Frankrike frå han debuterte i 1993 til det var takk og farvel etter den for Frankrike svake innsatsen under VM i fotball 2002. Han spelte i samtlege internasjonale meisterskap frå 1996 til 2002. Både under verdsmeisterskapen 1998 på heimebane, og i europameisterskapen to år seinare, var han mellom dei som spelte Frankrike fram til meistertitlar. Djorkaeff tok på seg den fransk landslagstrøya 82 gongar og skåra 28 mål for Frankrike.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Youri Djorkaeff» frå ,  den 30. juli 2015.  
 

Franske fotballspelarar
Bolton-spelarar
Inter-spelarar
Kaiserslautern-spelarar
Monaco-spelarar
Paris Saint-Germain-spelarar
Spelarar i Fotball-EM 1996
Spelarar i Fotball-VM 1998
Spelarar i Fotball-EM 2000
Spelarar i Fotball-VM 2002
Patrick Vieira

Patrick Vieira () er ein fransk tidlegare fotballspelar, fødd i Dakar i Senegal. Midtbanespelaren Vieira vart verdsmeister for Frankrike i 1998 og europameister i 2000, dessutan fekk han VM-sølv i 2006.

Karriere

Klubbspel
Vieira spelta for AS Cannes frå 1993 til -95. Etter ein mislukka 1995/96-sesong i italienske AC Milan, spelte Vieira på midtbana til engelske Arsenal F.C. frå 1996 til 2005. Gjennom dei ni sesongane vann han tre ligameisterskap og fire FA Cup-titlar med London-klubben. Han spelte i alt 279 ligakampar for Arsenal og skåra 29 ligamål. Sesongen 2005/06 spelte Vieira for italienske Juventus, ein sesong der Juventus fekk flest seriepoeng, men sidan klubben vart dømd for å ha vore involvert i kampfiksing, fråteken Serie-A-tittelen og degradert til Serie B.

Hausten 2006 fekk Vieira kontrakt med Inter i Milano og var med på å vinne italiensk seriegull i fire år på rad. Allereie før han fekk den siste italienske medaljen, hadde han vorte overført til Manchester City på seinvintren 2010. Her kom han inn som innbyttar i sluttsekundane av FA-Cupfinalen 2011, då Manchester City vann 1-0 over Stoke City. Det var han siste kamp på topplan.

Landslagsspel
Vieira debuterte for Frankrike i 1997. 1998-2008 var han med i samtlege seks landslagstroppar til dei seks internasjonale meisterskapane i perioden. Under fotball-VM på heimebane i 1998 kom han inn på finalelaget, som innbyttar då Frankrike slo Brasil 3-0. To år seinare var han sentral på midtbana då Frankrike vann EM-gull i Rotterdam. I 2006 var han mellom Frankrikes elleve utvalde til VM-finalen mot Italia, der han vart bytta ut tidleg i andre omgang. Vieira spelte sin 107. og siste landskamp i 2009, med til saman seks nettkjenningar for Frankrike.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Patrick Vieira» frå ,  den 30. juli 2015.  
 

Franske fotballspelarar
Arsenal-spelarar
Inter-spelarar
Juventus-spelarar
Manchester City-spelarar
Milan-spelarar
Folk frå Dakar
Senegalesiske fotballspelarar
Spelarar i Fotball-VM 1998
Spelarar i Fotball-EM 2000
Spelarar i Fotball-VM 2002
Spelarar i Fotball-EM 2004
Spelarar i Fotball-VM 2006
Pomerans

Pomerans (Citrus aurantium) er eit tre i sitrusslekta og frukta på treet. Pomeransar kan også kallast bitterappelsin eller chinotto. Fruktene er gule og kuleforma, med tjukt skal ytst. Dei er hole inst. Fruktkjøtet er svært bittert på smak og inneheld mykje stein.

Treet stammar frå Asia, men er vanleg dyrka mellom anna i middelhavslanda, der det blei innført for nær 1000 år sidan. Fruktene heng på treet svært lenge, og treet kan plantast i hagar og parkar som prydtrer. 

Pomerans blir ikkje eten naturell, men heile frukta kan brukast til marmelade. Skalet har ein skarp aromatisk smak og kan brukast til kandisering (sjå sukat), likør (som curaçao og cointreau) eller gin. Av blomane kan ein vinna ut neroliolje, som blir brukt i parfyme.

Planten oppstod som ein hybrid mellom Citrus maxima (pomelo) og Citrus reticulata (mandarin). 
Pomerans er sjølv opphav til sitrushybridar som klementin (kryssa med mandarin) og bergamott (kryssa med limett).

Kjelder

«pomerans» (23. januar 2013). Store norske leksikon. Fri artikkel henta 31. juli 2015.

Sitrusslekta
Sitrusfrukter
Kreutz-familien

Kreutz-familien er ein familie av solstrykande kometar. Dei er truleg delane av ein ekstremt stor komet som gjekk i oppløysing for fleire tusen år sidan. Dei aller fleste oppdaga Kreutz-kometane (oppdaga av SOHO-observatoriet) har gått i oppløysing nær sola stutt tid etter oppdaginga.

Familien er namnsett etter den tyske astronomen Heinrich Kreutz som på slutten av 1800-talet fann ut at alle solstrykarar oppdaga til då fylgde den same banen.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Songbird av Fleetwood Mac

«Songbird» er ein song av Fleetwood Mac frå albumet Rumours frå 1977. Han vart òg gjeven ut som B-sida til singelen «Dreams». Songen er ein av fire songar som er skrivne av Christine McVie aleine på albumet. Ho song ofte songen på konsertane til bandet.

Eva Cassidy-versjonen
Eva Cassidy gav ut ein versjon av songen i 1998 på ei posthum samleplate med namnet Songbird. Trass i at plata kom ut to år etter ho døydde av melanom, nådde albumet til slutt førsteplassen på den britiske albumlista i 2001. «Songbird» gjekk inn på den britiske singellista i september 2009 med ein 56. plass og han vart ofte sungen i musikkonkurransen The X Factor.

Willie Nelson-versjonen

Willie Nelson spelte inn «Songbird» i 2006 for albumet Songbird, som vart det andre albumet som er kalla opp etter songen. Albumet nådde 87. plassen på Billboard 200 i USA.

Andre versjonar
Gitaristen John Frusciante framførte songen på turneen til Red Hot Chili Peppers i 2006-2007.

Ronan Parke spelte inn «Songbird» i 2011 for debutalbumet Ronan Parke.

Stan Walker gav ut songen i 2011 på albumet Let The Music Play.

Naya Rivera framførte «Songbird» i ein episode av fjernsynsserien Glee.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Songbird (Fleetwood Mac)» frå ,  den 31. juli 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 

Songar frå 1977
Singlar frå 2006
Fleetwood Mac-songar
Willie Nelson-songar
Eva Cassidy-songar
Songar skrivne av Christine McVie
Songar produserte av Ken Caillat
Songar produserte av Richard Dashut
Johann Roppen

Johann Roppen () er ein norsk professor i journalistikk. Han er rektor ved Høgskulen i Volda frå 1. august 2015.

Biografi
Johann Roppen kjem frå Flø i Ulstein kommune. Han gjekk på Ulstein vidaregåande skule og seinare på Møre og Romsdal distriktshøgskule, Volda og Universitetet i Bergen. Doktorgradsprosjektet hans handla om mediekonsentrasjon og journalistikk i Noreg med Edda Media som case.

Han har arbeidd som journalist i Vikebladet, som rådgivar i Medietilsynet, forskingsleiar ved Møreforsking og i undervisnings- og forskingsstillingar ved Høgskulen i Volda. Roppen var FoU-rådgivar ved Høgskulen i Volda 2013-2015.

Verv
Leiar i Sunnmøre mållag (1990-1991)
Medlem av Mediestøtteutvalet, Noreg (2010)
Medlem av Mediestøtteudvalget, Danmark (2011)
Leiar i Volda Turn og Idrottslag fotball (2011-2012)
Leiar i Volda Idrettsråd (2014-16)
Medlem av ekspertgruppe for utredning av alternativer for offentlig finansiering av NRK (2015-2016)

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 Johann Roppen på Høgskulen i Voldas nettsider

Publikasjonar i Oria

Rektorar ved Høgskulen i Volda
Professorar ved Høgskulen i Volda
Norske journalistar
Norske idrettsleiarar
Målfolk
Folk frå Ulstein
Bitterdram

Bitterdram eller berre bitter viser til krydra brennevinar som er prega av at urtene som er tilsett er lite sukkerhaldige, slik at drikken gjerne er bitter i smak. Bitterdram blei opphavleg framstilt som ein drikk med medisinske og oppkvikkande eigenskapar, også kalla eliksir. Mange bitterar blir selde i miniatyrflasker på 2, 4 eller opptil 10 cl. Dei blir ofte brukt etter eit større måltid i håp om at dei skal gje betre fordøying.

Typar
Absint blei utbreidd i 1880-åra og forboden ei tid før han igjen kunne selgjast. Den opphavlege absinten inneheldt for store mengdar av giftstoffet tujon som finst i malurt.

Angostura er ein amerikansk bitter med opphav i Angostura, ein by i Bolivar-distriktet i Venezuela. Han er mest brukt som dråpevis tilsetning i drinkar og cocktailar.

Fernet Branca er basert på anis og lakrisrot, og blir ofte brukt mot «laus mage».

Ratzeputz er eut tysk krydderbrennevin smaksett med ingefær. Riga Balsam er ein lettisk bitter, som i tillegg til den tradisjonelle Gammel Dansk er særleg populær på Ærø i Danmark. 

Vinmonopolets bitter blei ofte brukt som «dagen derpå»-medisin. Hovudmotivet på etiketten var ein hane, og produktet blei derfor populært kalla «Kykkeliky».

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Bitterdram» frå ,  den 31. juli 2015.  
 
Brennevin
Bitter
Per Halse

Per Halse () er ein norsk teolog og tidlegare rektor ved Høgskulen i Volda.

Bakgrunnsstoff
	

Rektorar ved Høgskulen i Volda
Møreforsking

Møreforsking AS er ein forskningsinstitusjon som tilhøyrer Møre og Romsdal fylkeskommune, Høgskulen i Volda, Høgskolen i Molde, Høgskolen i Ålesund og Stiftelsen Møreforsking. Møreforsking AS har forskingsaktivitetar i Volda, Molde og Ålesund. Møreforsking AS er majoritetsaksjonær i Møreforsking Molde AS med Høgskolen i Molde som medeigar. 

Møreforsking driv forsking innanfor fagområda marin, næringsøkonomi, samfunn, transportøkonomi.

Bakgrunnsstoff
Møreforsking 

Næringsliv i Møre og Romsdal
Noreg
Norsk forsking