alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Pålebygning

Pålebygningar er bygningar reiste på eit understell av pålar som er sette ned i grunnen, ofte i ein strandkant eller ute i vatnet. Ein kan òg rekna bygningar som er oppførte på eit flytande underlag ute i vatnet eller på flytande torvmatter (som den svenske Alvastrabuplassen frå steinalderen) som pålebygningar.

Pålebygningar er i dag særleg vanlege blant malayar og på Papua Ny-Guinea, i Polynesia og hjå ein del søramerikanske urfolk. Dei kan ha blitt laga dels for forsvar og dels fordi ein vil bu i område som er for våte for vanlege hus. Dei er nyttige på stader der det er vanleg med flaum, eller like ved vasskanten.

Ein viktig grunn til å byggja pålebygningar er for å verna seg mot flaum. Ein kan også bruka dei på grunn som kan vera ustabil, som myr eller permafrost. Bygningar på pålar kan også halda ute skadedyr. Det opne rommet under bygningen kan brukast til arbeid eller lagerplass.

Arktis og Antarktis 

På stader med permafrost, i Arktis, kan ein bygga hus på pålar for å hindra at varme frå husa smeltar han. Permafrost kan innehalda opptil 70 % vatn. Når han er frosen gjev han eit stabilt fundament til bygningar. Dersom varmen strøymer ut frå botnen av huset kan derimot permafrosten smelta, og huset blir ustabilt og byrjar å søkka. 

Nyare forskingsstasjonar i Antarktis har også nytta pålar til å løfta bygningar opp frå bakken. Dette gjer at snø ikkje samlar seg rundt dei, og kan i nokre høve gjera bygningane flyttbare.

Europa

Ein har reist pålebygningar fleire stader i Europa frå steinalderen til fram i jernalderen, særleg i austlege delar. Bygningstypen er særleg kjend frå Sveits og Nord-Italia.

Typar 

 Kelong - særleg bygd for fiske, men kan også brukast som bustad i land som Filippinane, Malaysia, Indonesia og Singapore.
 Nipa hut - tradisjonell hustype på Filippinane
 Palafito – funne i heile Sør-Amerika sidan førkolumbisk tid. På slutten av 1800-talet blei det bygt mange palafitoar i chilenske byar som Castro, Chonchi og andre byar i den chilenske skjergarden. Dei blir no sett på som ein typisk del av den chilenske arkitekturen.
 Pang uk - Ein spesiell hustype som finst i Tai O, Lantau og Hongkong
 Papua Ny-Guinea - pålebygning bygd av motuanar, vanleg i sørlege kystdelar av landet
 Thai-pålebygningar - ein type hus som ofte blir bygt ved ferskvatn, som ein lotusdam.
 Vietnamesiske pålebygningar - liknande dei thailandske, bortsett frå at dei har ytterdør med lågare høgd av religiøse grunnar.
 Heliotrope - eit konsepthus designa av Rolf Disch med ein einaste stolpe, optimert for å utnytta solenergi.
 Diaojiaolou - pålebygning i sørlege Kina.
 Queenslander - pålebygning som er vanleg i Queensland og nordre New South Wales i Australia.
 Stabbur eller stolpehus har ofte vore pålebygnignar i Europa og Nord-Amerika

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Pålbyggnader» frå , den 26. desember 2022.  
  oppgav desse kjeldene:
 Bra Böckers lexikon, 1979
: Stilt house

Hustypar
Kystbyggverk
Nibiru

Nibiru, også referert til som Planet X, er ein anteken planetarisk lekam som har vorte hevda å kollidera med eller passera veldig nær jorda tidleg på 2000-talet. Oppfatninga om at ein slik kollisjonskatastrofe kan ventast i nær framtid er ikkje støtta av vitskaplege bevis, og astronomer har avvist henne som pseudovitskap eller ein internettbløff.

Påstanden om Nibiru og den framtidige kollisjonen vart lagd fram i 1995 av Nancy Lieder, grunnleggaren av nettstaden ZetaTalk. Lieder hevdar å vera ein UFO-kontaktperson som er i stand til å motta informasjon frå innbyggarane i Zeta Reticuli-stjernesystemet via eit implantat i hjernen sin. Han hevdar at han har vorte vald til å åtvara menneskja om ein lekam som vil trenga seg inn i det indre av solsystemet, og forårsaka at rotasjonsaksen til jorda og polane plutseleg skiftar, og øydelegg det meste av menneksja. Han spådde først at dette ville henda i mai 2003, men han har sidan flytt spådommen sin til ein seinare dato. Spådommen har spreidd seg frå nettstaden til Lieder og til fleire dommedagsgrupper på internettet, derav dei fleste kopla han til 2012-fenomenet. Namnet «Nibiru» kjem frå verka til den gamle astronauten Zecharia Sitchin og tolkingane hans av babylonske og sumeriske mytar. Likevel nekta Sitchin sjølv for at verka hans hadde noko å gjera med påstandar om ein framtidig global katastrofe.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Nibiru» frå ,  den 26. desember 2022. 
 oppgav desse kjeldene: 

Oppdikta planetar
Pseudovitskap
Verdsmeisterskapen i symjing 1994

Verdsmeisterskapen i symjing 1994, den sjuande i rekka, vart avvikla i Roma i Italia i tida 5. til 11. september.

Menn

100 meter fri

200 m fri

400 m fri

1500 m fri

100 meter rygg

200 m rygg

100 meter bryst

200 m bryst

100 meter butterfly

200 m butterfly

200 m medley

400 m medley

4 x 100 m fri

4 x 200 m fri

4 x 100 m medley

Kvinner

100 meter fri

200 meter fri

400 meter fri

800 meter fri

100 meter rygg

200 meter rygg

100 meter bryst

200 meter bryst

100 meter butterfly

200 meter butterfly

200 meter medley

400 meter medley

4 x 100 m fri

4 x 100 m medley

Kjelder
Sportsboken 94-95. Chr. Schibsteds Forlag. 1994.

Verdsmeisterskap i symjing
Idrettstilskipingar i Italia
Symjing
The Chordettes

The Chordettes var ein kvinneleg songkvartett som framførte populærmusikk. Gruppa blei skipa i Sheboygan i Wisconsin i 1946. Dei best kjende songane hennar er «Mr. Sandman», som kom ut i 1954, og «Lollipop» frå 1958. Den sistnemnde blei ein hit i 1967 i ein coverversion av den britiske popgruppa Red Squares.

Dei opphavlege medlemmane i gruppa var Janet Ertel (f. Buschmann; 1913–1988), Alice Mae Buschmann Spielvogel (1925– 1981), Dorothy «Dottie» (Hummitzsch) Schwartz og Jinny Osborn/Lockard (1927–2003). Alice Spielvogel blei erstatta av Carol Buschmann, svigerinna si, i 1947. I 1952 kom Lynn Evans (f. Hargate; 1924–2020) inn i staden for Schwartz. I 1953 erstatta Margie Needham Osborn, som venta barn. Osborn kom seinare tilbake til gruppa. Nancy Overton var med gruppa på konsertar i 1957 etter at Janet Ertel, som var over ti år eldre enn dei andre medlemmene, valde å ikkje vera med på turnear. Ertel heldt likevel fram med å spela inn musikk med Chordettes. Gruppa song opphavleg folkemusikk i same stil som The Weavers, men gjekk etterkvart over til ein harmoniserande stil som i barbershop eller tett harmoni.

Diskografi 

 Album

 Harmony Time (1951)
 Harmony Encores (1952)
 The Chordettes Sing Your Requests (1954)
 Close Harmony (1955)
 The Chordettes (1957)
 Listen (1957)
 Drifting and Dreaming (1959)
 Never On Sunday (1962)

Singlar (på Billboard Hot 100)

 1954 – «Mr. Sandman»/«I Don't Wanna See You Cryin'» (#1)
 1956 – «The Wedding»/«I Don't Know, I Don't Care» (#91)
 1956 – «Eddie My Love»/«Whistlin' Willie» (#14)
 1956 – «Born To Be With You»/«Love Never Changes» (#5)
 1956 – «Lay Down Your Arms»/«Teen Age Goodnight» (#16 / #45)
 1957 – «Just Between You and Me»/«Soft Sands» (#8 / #73)
 1958 – «Lollipop»/«Baby, Com-A Back-A» (#2)
 1958 – «Zorro»/«Love Is A Two-Way Street» (#17)
 1959 – «No Other Arms No Other Lips»/«We Should Be Together» (#27)
 1961 – «Never On Sunday»/«Faraway Star» (#13 / #90)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «The Chordettes» frå  og «The Chordettes» frå , den 27. desember 2022.

Bakgrunnsstoff 

Vocal Group Hall of Fame: The Chordettes
The Chordettes på AllMusic

Musikkgrupper skipa i 1946
USA-amerikanske musikkgrupper
Kjempehjort

Irsk kjempehjort (Megaloceros giganteus), eller berre kjempehjort, er ein utdøydd hjorteart, og ein av dei største hjorteartane som nokon gong har levd. Dyret var utbreidd over store delar av Eurasia, frå Irland til området aust for Baikalsjøen i sein Pleistocen. Det yngste funnet er C-14-datert til omtrent 5700 f.Kr. Kjempehjorten vert kalla irsk kjempehjort, fordi eit stort tal funn er gjort i irske myrar, men då dyret levde var arten på ingen måte spesielt knytt til Irland.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Irsk kæmpehjort» frå ,  den 27. desember 2022.

Bakgrunnsstoff

Utdøydde dyr
Hjortedyr
Henry Bucher

Henry Bertram Bucher () var ein norsk arkitekt.

Etter undervisning hjå Ludvig Haslund og August Tidemand studerte Bucher ved Kunst- og håndverksskolen i Kristiania og deretter ved Berlins kongelige tekniske høyskole.

Han starta praksis i Kristiania i 1887 og har tegna mange bygardar der, ikke minst på vestkantena. Han hadde og oppdrag i Stavanger, Bergen, Fredrikstad og Voss. Han  har teikna ei rekkje kyrkjer. Bygga har gjerne eit monumentalt preg og hentar inspirasjon frå ulike stilartar (historisme). Som mange arkitektar teikna  han og sin eigen bolig, Villa Primavera på Bestum i Oslo.

Eit utval bygningar 
 Huitfeldts gate 14-16B, Oslo (1887)
 Riddervolds gate 2, Oslo (1889–90)
 Huitfeldts gate 33, Oslo (1890)
 Permanenten, Bergen (1891)
 Hammerfest kyrkje (1891, brann 1944)
 Sjåstad kyrkje, Lier (1896)
 Turnhallen, St. Olavs gate 25, Oslo (1897–1901; øydelag av brann innvendig 1988, men fasaden er bevart)
 Victoria Hotel, Stavanger (1900)
 Pleymgården, Akersgata 11, Oslo (1906)
 Riksarkivets magasintilbygg (nå del av Nasjonalmuseet), Bankplassen 3, Oslo (1911)
 Fredrikstad tollbod (1914–15)
 Liabygda kyrkje, Stranda (1917)
 Voss landsgymnas (1920)
 Aas kyrkje, Vestre Toten (1921)
 Oslo jernbanetollsted, Schweigaards gate 15, Oslo (1919–23, saman med August Nielsen og Harald Sund)
 Raufoss kyrkje, Vestre Toten (innvigd 1939)
 Kapp kyrkje, Østre Toten (innvigd 1939)

Ordnar og utmerkingar 
Henry Bucher vart slått til ridder av 1. klasse av den svenske Kungliga Wasaorden.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Henry Bucher» frå ,  den 27. desember 2022.

Referansar

Litteratur

Bakgrunnsstoff 
 Artemisia.no
 Norsk kunstnerleksikon

 
Folk frå Oslo
Vasaordenen
Nordstjerneordenen
Hesteriding

Hesteriding er det at ein sit (rir) på ein hest i rørsle og fortel han kva han skal gjera med hjelp av sjenklar, vektfordeling, stemme og hender. Riding er både ein måte å reisa på, ein fritidssyssel og ein idrett.

Typar 
Det finst mange ulike former for konkurransar i hesteriding:

 Dressur er ein sport der ein dømmer kor lydig og smidig i rørslene hesten er, i lag med fysikk og evner. Dommarane ser òg på kor godt hesten og ryttaren går saman. Korleis ryttaren sit er òg viktig, det skal gå ein rett strek frå skuldrene, til hoftene og ned til anklane.
 Sprang er når hest og ryttar (som saman blir kalla ein ekvipasje) skal ri feilfritt over hinder på best mogleg tid eller ha best teknikk og fungera best som eit team. Det finst fleire typar bedømmingar i sprang, A-bed, B-bed og C-bed. Den vanlegaste forma på større internasjonale stemnar består av to omgangar, der den første må vera feilfri for at ekvipasjen skal koma vidare til neste runde. Der er det om å gjera å koma fortast til mål med færrast mogleg feil. Det finst fleire typar stemne som er delte inn etter evnenivå. Klubbstemne er små lokale stemne der det ikkje er så høge klassar, og berekna for nyare deltakarar. I distrikstemne konkurrerer vidarekomne ryttarar. Banane er noko vanskelegare, og det blir stilt større krav. Neste kategori er lands- og elitestemne. Klassane her blir rekna som vanskelege og teknisk krevjande.
 Trav er når fleire hestar konkurrerer mot kvarandre ved å trekka ein sulky (ein type vogn) raskast mogleg til mål utan å slå over i galopp eller ned til skritt.
 Galopp er når fleire hestar rir mot kvarandre, og det gjeld å ha den raskaste hesten for å koma fyrst i mål. Galopp blir halden over fleire lengder.
 Terrengritt er når ein rir ute i naturen og hoppar over naturhinder som ikkje kan rivast.
 Distanseriding er tur-riding saman med andre deltakarar. Det finst mange forskjellige distanseturar. Her er det om å gjera å vera førstemann til mål. Dette er krevjande for hest og ryttar då det kan vera lange distansar.
 Feltritt er når ein deltar i tre ulike konkurransar: Sprang ein dag, dressur ein annan og terrengritt ein tredje. Dei er dei tre greinene i feltritt.
 Polo er ein lagsport som blir spelt på hesteryggen der målet er å scora mål mot eit motstandarlag. Spelarane scorar ved å køyra ein ball inn i målet til motstandaren med ei lang kølle. Den tradisjonelle sporten polo blir spelt med høg fart på eit stor grasfelt som er opptil 300 meter langt og 160 meter breitt. Kvart pololag består av fire ryttarar og hestane deira. Polo blir spelt profesjonelt i 16 land. Det var ein olympisk sport frå 1900 til 1936

Sjå òg
Ridedrakt
Terapiriding
Voltige

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Hesteridning» frå ,  den 28. desember 2022.

Bakgrunnsstoff

Hestesport
Riding
Tyrkia under vinter-OL 2022

Tyrkia deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.

Den tyrkiske troppen bestod av sju idrettsutøvarar: to alpinistar, tre langrennsløparar, ein skeiseløpar og ein skihoppar. Furkan Akar og Ayşenur Duman var flaggberarar for Tyrkia under opningsseremonien, medan ein friviljug var flaggberar under avslutningsseremonien.

Alpine greiner

Kortbaneløp på skeiser

Notat: QB - Kvalifisert til B-finale; Q - Kvalifisert til neste runde

Langrenn
Distanse

Sprint

Skihopping 

Notat: Q - Kvalifisert til neste runde

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Tyrkia under vinter-OL 2022» frå , den 18. desember 2022.

Nasjonar under Vinter-OL 2022
2022
2022 i Tyrkia
Solmaksimum

Solmaksimum er ein normalperiode med den største solaktiviteten i den 11-årige syklusen til sola. Under eit solmaksimum oppstår fleire solflekker og irradiansen til sola aukar med om lag 0,07 %. I gjennomsnitt tar solflekksyklusen om lag 11 år å gå frå eit solmaksimum til det neste, som er observert til å vara mellom 9 og 14 år.

Større solstormar går ofte føre seg under eit solmaksimum. Til dømes solstormen i 1859, som var den mest intense registrerte magnetiske stormen og er i stor grad rekna for å ha vorte forårsaka av ein solstorm av liknande proporsjonar.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Solar maximum» frå ,  den 28. desember 2022. 
 oppgav desse kjeldene:

Solfenomen
Tekstkorpus

Tekstkorpus eller korpus (frå latin, 'lekam') er ei samling av maskinelt leselege tekster som tener eit bestemt føremål, og i tillegg følgjer reglar for innhald og format.

For språkforskarar er tekstkorpus eit stort og strukturert sett av tekster (vanlegvis elektronisk lagra og prosessert), som er nytta som utgangspunkt for analysar av språk. Til støtte for analysen er orda i teksten ofte annoterte, det vil seia forsyna med opplysing om ordklasse, ordstamme eller faste vendingar. På grunnlag av dette analyserer ein den grammatiske strukturen i setningar. Bruksområde er omsetjing og taleattkjenning.

Kjelder 
 

Denne artikkelen bygger på «Tekstkorpus» frå ,  den 28. desember 2022.  

Leksikografi
Lingvistikk
Språkteknologi
Kinesisk Taipei under vinter-OL 2022

Kinesisk Taipei deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.

Troppen til Kinesisk Taipei bestod av fire idrettsutøvarar: to alpinistar, ein akar og ein skeiseløpar. Huang Yu-ting and Ho Ping-jui var flaggberarar for Kinesisk Taipei under opningsseremonien, medan Lee Wen-yi var flaggberar under avslutningsseremonien.

Aking

Alpine greiner

Hurtigløp på skeiser

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Kinesisk Taipei under vinter-OL 2022» frå , den 28. desember 2022.

Nasjonar under Vinter-OL 2022
2022
2022 i Taiwan
Israel under vinter-OL 2022

Israel deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.

Den israelske troppen bestod av seks idrettsutøvarar: to alpinistar, tre kunstløparar og ein skeiseløpar. Evgeni Krasnopolski og Noa Szőllős var flaggberarar for Israel under opningsseremonien, medan ein friviljug var flaggberar under avslutningsseremonien.

Alpine greiner

Kortbaneløp på skeiser

Kunstløp

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Israel under vinter-OL 2022» frå , den 28. desember 2022.

Nasjonar under Vinter-OL 2022
2022
2022 i Israel
Aksel Fronth

Aksel Ludvik Fronth () var ein norsk arkitekt og målar. Han teikna ei rekke kyrkjer.

Eit utval bygningar 
 Metodistkirken i Haugesund (1961)
 Tyssedal kyrkje (1965)
 Greåker kyrkje (1974)
 Landro kyrkje (1977)
 Brattvåg kyrkje (1977)
 Skårer kyrkje (1978)
 Valen kyrkje (1978)
 Indre Sula kyrkje (1984)
 Kjølstad kyrkje (1986)
 Fjellhamar kyrkje (1989)
 Olsvik kyrkje (1990)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Aksel Fronth» frå ,  den 28. desember 2022.

Bakgrunnsstoff

 Bilde fra 1986 hos Fredrikstad Blad
 Bilde fra 1999 hos Fredrikstad Blad

 
Norske arkitektar
Kroatia under vinter-OL 2022

Kroatia deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.

Den kroatiske troppen bestod av elleve idrettsutøvarar: seks alpinistar, tre langrennsløparar, ein skeiseløpar og ein snøbrettkøyrar. Zrinka Ljutić og Marko Skender var flaggberarar for Kroatia under opningsseremonien, medan Tena Hadžic var flaggberar under avslutningsseremonien.

Alpine greiner

Kortbaneløp på skeiser

Langrenn
Distanse

Sprint

Snøbrett

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Kroatia under vinter-OL 2022» frå , den 28. desember 2022.

Nasjonar under Vinter-OL 2022
2022
2022 i Kroatia
Selnes kapell

Selnes kapell er ei langkyrkje frå 1968 i Lyngen kommune i Troms og Finnmark fylke.

Kapellet er i tre og har 200 sitjeplassar. Til bygginga er det mellom anna nytta materiale frå det tidlegare Frimisjonshuset i Tromsø.

Kapellet står på austsida av fylkesveg 7924.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 
 

Kyrkjer i Lyngen
Norske kyrkjer frå 1968
Kulturminne i Lyngen
Skjernøy kapell

Skjernøy kapell er ei langkyrkje frå 1913 på Skjernøy i Mandal i Lindesnes kommune i Agder.  Kapellet vart bygd for å gje høve til lokale gudstenester og anna kristeleg arbeid på Skjernøy. Kapellet er eigd av Skjernøy kristelege ungdomsforening, som vart stifta i 1903.

Kapellet vart omfattande vøla og bygd ut i 2011.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Skjernøy kapell» frå ,  den 29. desember 2022.

Bakgrunnsstoff 
 
 Skjernøy kapell (kapellet sin eigen nettstad)
 

Kyrkjer i Lindesnes
Kyrkjer i Lister og Mandal prosti
Norske kyrkjer frå 1913
Chichen Itza

Chichen Itza er ein ruinby på den nordlege delen av Yucatán-halvøya søraust i Mexico. Ruinane har spor av to ulike kulturepokar, ein maya- og ein itzá-epoke. Byen var framtredande allereie i klassisk mayatid, omkring 600-900 e.Kr. På 900-talet blei han erobra av itzáfolket.

Stordomstida til Chichen Itza opphøyrde kring 1400. Ruinane blei funne att i jungelen på 1800-talet, og sidan er fleire tempel blitt restaurerte.

Chichén Itzá blei teken med på UNESCO si liste over verdsarv i 1988. I 2007 blei El Castillo på staden utnemnd til eit av dei sju nye underverka i verda etter ei verdsomspennande avstemming.

Galleri

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Chichen Itza» frå ,  den 29. desember 2022.

Bakgrunnsstoff 

 UNESCO: Pre-Hispanic City of Chichen-Itza (engelsk)

Arkeologiske stader i Mexico
Mayiske arkeologiske stader
Verdsarv i Mexico
Verdas sju nye underverk
Yucatán
Psy

Park Jae-sang () er ein sørkoreansk rappar, låtskrivar, dansar og plateprodusent. Han er betre kjend under artistnamnet Psy (koreansk skrift 싸이). Han har laga humoristiske videoklipp, gjort fleire sceneopptredenar og opptredd på TV-program som The Ellen DeGeneres Show, Extra, Good Sunday: X-Man, The Golden Fishery og Saturday Night Live.

Psy tok utdanning ved Boston University og Berklee School of Music, men fullførte aldri noka grad.

Musikkvideoen til låten «Gangnam Style» var den mest sette videoen på YouTube. Videoen er per desember 2022 blitt sett over fire milliardar gonger.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Psy» frå ,  den 29. desember 2022. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 

Sørkoreanske musikarar
Baktun

Ein baktun  (eigentleg b'ak'tun [ɓak'tun]) er 20 k'atun-syklusar i den lange mesoamerikanske kalenderen. Han inneheld 144 000 dagar, lik 394,26 tropiske år. Den klassiske perioden i mayasivilisasjonen gjekk føre seg i løpet av den 8. og 9. baktunen i den noverande kalendersyklusen. Den noverande baktunen starta 13.0.0.0.0 — 21. desember 2012 ved å nytta GMT-korrelasjonen.

Arkeologen J. Eric S. Thompson uttalte at det er feil å seia at ein dato i den lange kalenderen på til dømes 9.15.10.0.0 er i «den niande baktunen», analogt med å skildra år 209 e.Kr. som i «andre hundreåret e.Kr.» Likevel er praksisen så godt etablert blant mayaepigrafar og andre mayastudentar, at å endra han ville gjera meir skade enn å føra han vidare. Dagens praksis med å omtala dagens baktun som «baktun 13» eller «trettande baktun» kan stå, sjølv om det eigentleg er den fjortande baktunen. Alternativt kan den første baktunen i staden refererast til som den 0. eller null for å unngå denne tvitydinga.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Baktun» frå ,  den 29. desember 2022. 
 oppgav desse kjeldene:

Mayakalender
Mesoamerika
Olmekarar

Olmekarar var eit urfolk som levde den sørlege delen av det sentrale Mexico, som i grove trekk svarer til regionane Veracruz og Tabasco, men olmekisk kunst er funne heilt til El Salvador.

I Den formative perioden i Mesoamerika (2500-31 f.Kr) voks den første storarta sivilisasjonen i Amerika fram: Olmekarar (1500–100 f.Kr). Olmekarane hadde si stordomstid mellom 1200-400 f.Kr. Dei mest kjende olmekiske sentera er ved La Venta, San Lorenzo Tenochtitlan, Tres Zapotes, Chalcatzingo og La Mojarra. Det er uvisst kva slags språk olmekarane talte. Somme har gissa på at språket deira høyrte til dei mixe-zoqueanske språka.

Olmekarane sette truleg mønster for seinare kulturar, som mayaene, zapotekarane og aztekarane. Derfor blir dei ofte omtalta som «morsivilisasjonen i Mesoamerika».

Olmekarane er kjende for sine mange steinmonument. Særleg framståande er dei store runde hovuda. Dei ser ut til å vera dei første i Amerika som utvikla eit skriftspråk.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Olmekarar» frå ,  den 29. desember 2022. 
 oppgav desse kjeldene:

Mesoamerika
Sivilisasjonar
Verdsmeisterskapen i roing 2008

Verdsmeisterskapen i roing 2008 vart avvikla på ei regattabane i Ottensheim i Austerrike dagane frå 22. til 27. juli. Meisterskapen omfatta einast båtklassar som ikkje fekk delta i Sommar-OL 2008. Menn tevla i 5 i ulike båtklassar og kvinner i 3.

Menn

Toar med styrmann

Lettvekt singlesculler

Lettvekt, toar utan styrmann

Lettvekt dobbeltfirar

Lettvektsåttar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «2008 World Rowing Championships» frå ,  den 29. desember 2022.  

Roing
Idrettstilskipingar i Austerrike
Sport i 2008
Torkild Brakstad

Torkild Brakstad () var ein norsk fotballspelar og -trenar.

Karriere 
Han spelte, som broren Erik Brakstad, for heimbyen sin . Han spelte på A-laget frå 1962 til 1978, derav 104 kampar i eliteserien 1974–78 og 12 mål. Han representerte òg Noreg sitt herrelandslag i fotball ved tre kampar i 1974. Brakstad var trenar i Molde i fleire periodar som spelande (1969–74 og 1976) og hovudtrenar (1980–81, 1986). Frå 1983 til 1984 trente han  der han la grunnlaget for opprykket til 1. divisjon fotball for menn 1985, og hadde to korte opphald i  og Molde (1986).

Brakstad var utdanna adjunkt og lærar i Molde kommune.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Torkild Brakstad» frå ,  den 29. desember 2022.  

Norske fotballspelarar
Norske landslagsspelarar i fotball
Norske fotballtrenarar
Norske pedagogar
Molde-spelarar
Fotballspelarar for Hamar Idrettslag
Fotballtrenarar for Molde FK
Fotballtrenarar for Tromsø IL
Fotballtrenarar for Rosenborg BK
Folk frå Molde