alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Adrenalin

Adrenalin er eit hormon som blir produsert i margen i binyrene, ved sida av nyrene. 

Adrenalin er eit hormon som har verknader på mange av organsystema i kroppen. Det gjer at mange av blodårene trekkjer seg saman, men det opnar opp for blodårene rundt hjarta og i arbeidande musklar, og det gjer at hjarta slår fortare.

Verknader som adrenalin har er at kroppssansane blir konsentrerte og levra slepper ut meir sukker ifrå sukkerlageret. Slik gjer det kroppen klar til rask, valdsam innsats når han føler det på seg at det er ein faresituasjon. 

Nokre menneske nyttar adrenalin som rus ved å aktivt oppsøkja farlege situasjonar der adrenalin blir utløyst i kroppen. Dei blir kalla adrenalin-junkies.

Adrenalin kan hjelpe ein i faresituasjonar av di ein bli sterkare og kjappare, får overlevningsinstinkt og skjerpar merksemda. m.a. utvidar pupillane seg så meir lys kjem inn. Ein byrjar òg å sveitte.

Kjelder 

 Eureka! 9 av Merte Hannisdal, John Haugan, Morten Munkvik. ISBN 978-82-05-33429-8. s. 77 - 81
 Adrenalin frå Store Medisinske leksikon

Betaagonistar
Hormon i hypotalamus-hypofyse-binyre-aksen
Bronkodilatatorar
Hjartestimulerande middel
Katekolamin
Hormon i binyremergen
Sympatomimetiske amin
Nevrotransmitterar
Bindestrek

Bindestrek (-) er eit skriftteikn danna av ein kort vassrett strek i middels høgd på linja. Bindestreken blir brukt til å binde saman ordledd i samansette ord og ord som er delte av linjeskift, og som erstatning for ordledd i visse uttrykk, til dømes ved gjentakingar. Bindestreken er kortare og har eit anna bruksområde enn tankestreken. Vi finn bindestreken til høgre for punktumet på eit vanleg norsk tastatur.

Hard bindestrek
Ønsker vi ein hardbindande bindestrek, slik at ord som fell på slutten av ei linje ikkje skal bli delt ved bindestreken, kan vi bruke hard bindestrek. I  Word får vi hard bindestrek ved å taste tre tastar samtidig: <Shift> <Ctrl> < - >.

Døme på bruk av bindestrek
I samansette geografiske uttrykk:
Nord-Noreg, Latin-Amerika (men nordnorsk, latinamerikanar)
Musikk-Noreg, Nazi-Tyskland

I ord som inneheld tal, forkortingar eller visse forstavingar:
50-årsdag (men femtiårsdag), 1900-talet
ikkje-røykjar, a-mollskonserten
cd-en, pc-brukar

I visse samansette uttrykk:
berg-og-dal-bane
Ole Brumm-politikk
Grå-stær-pasient kan vere vel så bra som «grå stær-pasient», sjølv om sjukdommen i seg sjølv skrivest «grå stær»

Som ordledderstatting:
bindestrek erstattar «vesen» i «post- og telegrafvesen»

Kjelder

Korrekturavdelingen - Bindestrek

Skiljeteikn
Ragnhild Stolt-Nielsen

Ragnhild Stolt-Nielsen () er ein norsk lokalpolitikar for Høgre i Bergen, opphavleg frå Haugesund. Ho er dotter til tidlegare stortingsrepresentant Inger Stolt-Nielsen.

Karriere 
Ragnhild Stolt-Nielsen har vore leiar av kontrollutvalet i Bergen bystyre 1999-2003 og nestleiar for Oppvekstkomitéens 2007-2011. Fra 24. januar 2011 har ho vore kommunalråd i Bergen kommune (leiar av Finanskomitéen) og Høgre sin gruppeleiar i bystyret. Ho er også styreleiar i Frøkenstiftelsen, og styremedlem i Bergen Reiselivslag og Bergen Vann KF. I tillegg har ho hatt mange ulike verv både i Bergen Høgre og Hordaland Høgre.

Ragnhild Stolt-Nilsen er Hordaland Høgre sin 2. vararepresentant til Stortinget i perioden 2009-2013. Etter at Henning Warloe trekte seg frå alle verv grunna narkotikatiltalen mot han i mars 2012, vart Ragnhild Stolt-Nielsen vald til ny nestleiar i Hordaland Høgre.

Ragnhild Stolt-Nielsen er gift og har tre born.

Kjelder 

 

Denne artikkelen er omsett frå «Ragnhild Stolt-Nielsen» frå , den 7. mars 2012. 

Byrådar i Bergen
Høgrepolitikarar i Hordaland
Lokalpolitikarar i Bergen
Vararepresentantar til Stortinget
Norske statsvitarar
Folk frå Haugesund
Folk frå Bergen
Eléni Vitáli

Eléni Vitáli () er ein populær gresk songar og komponist som er aktiv innan fleire musikksjangrar, til dømes gresk pop og rebetiko.

Ho blei fødd inn i ein musikalsk tsigani-familie. Faren Takis Lavidas var santur-spelar, og mora Lucy Karageorgiou song på festivalar. Som barn reiste Vitáli over heile Hellas, og foreldra påverka ho tidleg til å slå inn på ein musikalsk karriere.

Vitáli har samarbeidd med fleire av dei mest kjende utøvarane og komponistane i Hellas.

I 1975 gifta ho seg med musikaren Vangélis Xídi og fekk i 1976 sonen Níko Xídi – han er låtskrivar og musikkprodusent.

Merknadar

Kjelder 
Denne artikkelen er basert på artikkelen om Ελένη Βιτάλη på Wikipedia på gresk 07. mars 2012.

Bakgrunnsstoff 
 Eleni Vitali på myspace.com
 Eleni Vitali  på mygreek.fm
 Musikkvideo: Δρόμοι που αγάπησα

Greske songarar
Greske komponistar
Folk frå Aten
Ott Lepland

Ott Lepland () er ein estisk songar.

Ott Lepland vart kjend som barnestjerne i Estland. I 1995 og 1996 gav han ut fire plater med barnesongar på.
I 2009 vann Ott Lepland Eesti otsib superstaari - «Estland søkjer ei superstjerne», ein estisk variant av Idol. Etter dette gav han ut eit nytt album i 2010, og endå eitt i 2011.

Eesti laul 

Den 3. mars 2012 vann Ott Lepland EESTI LAUL, estisk Melodi Grand Prix, med balladen «Kuula» - Lytt, høyr etter. Songen er skriven av Lepland og lyrikaren Aapo Ilves. Han var ein av to songar som kom til den estiske superfinalen. Den andre songen var «Mina jään» av Lenna Kuurmaa. «Kuula» vann med 67 % av røystene i Estland, og Ott Lepland fekk difor representera Estland i Eurovision Song Contest 2012 i Baku.

Eurovision Song Contest 2012 

Ott Lepland deltok i den andre semifinalen i Baku den 24. mai 2012 med «Kuula». Songen gjekk vidare til finalen, der han enda på ein sjetteplass med 120 poeng.

Diskografi 

 Oti jõululaulud (1995)
 Oti suvelaulud (1996)
 Ott ja valged jänesed (1996)
 Ott ja sõbrad (1996)
 Ott Lepland (2010)
 Laulan ma sind (2011)

 Kjelder 

 Denne artikkelen byggjer på Ott Lepland frå Estisk Wikipedia, henta inn 7. mars 2012. Denne artikkelen byggjer på Ott Lepland frå Engelsk Wikipedia, henta inn 7. mars 2012. Poengsummen er henta frå eurovision.tv den 27. mai 2012.''

Estiske songarar
Estiske Eurovision Song Contest-deltakarar
Eurovision Song Contest 2012-deltakarar
Eurovision Song Contest 2012-låtskrivarar
Folk frå Tallinn
Estiske Eurovision Song Contest-låtskrivarar
Alfred Sisley

Alfred Arthur Sisley () var ein fransk kunstmålar som høyrde til mellom impresjonistane. Han var fødd i Paris og døydde i Moret-sur-Loing. Seinen ved Port-Marly (1875), Storflaum i Port-Marly (1876) og Loingkanalen (1892) er mellom dei mest kjende bileta hans.

Liv og gjerning

Sisley var son til ein engelsk kjøpmann busett i Paris. Faren hadde skaffa seg ein formue på handel med Sør-Amerika. Etter han var ferdig med skulen vart Alfred i 1857 send til London for å lære kjøpmannsyrket. Men han ville heller verte kunstnar, og med det formålet vende han i 1862 tilbake til Paris og byrja i atelieret til målaren Charles Gleyre. Der møtte han Auguste Renoir og Claude Monet, og innleia livslange vennskap med begge.

Sisley første kunstnariske førebilete var dei engelske landskapsmålarane frå tidleg i hundreåret. Han hadde sett måleria til William Turner, John Constable og Richard Parkes Bonington i London og var inspirert av desse. Seinare let han seg påverke av dei franske målarane Camille Corot og Gustave Courbet. I 1867 stilte han ut sitt første måleri på Paris-salongen. Fargebruken i bileta frå 1860-talet minner om Corot og Courbet.

I den fransk-prøyssiske krigen 1870/71 mista Sisley-familien formuen sin, ein formue som også kunstmålaren hadde kunna støtte seg på. Sidan i livet var Sisley pengelens, trass i at han fekk selt nokre bilete, mellom anna av Edouard Manet og songaren Jean-Baptiste Faure. Sisley skaffa brød til familien sin gjennom eit sparsamt sal og dessutan økonomisk stønad frå kunsthandlaren Paul Durand-Ruel og kunstkritikaren Théodore Duret.

Etter 1870 tok Sisley stadig meir etter den måten impresjonistane måla på. Stilen minner om Monet sin målarkunst, men Sisley sine bilete har ein klarare struktur og er varare og meir forfina. Motiva henta han ofte frå landskap i nærleiken av Paris, med elvar, åkrar og enger.

I 1874 deltok Sisley med fem landskapsmåleri på den første impresjonist-utstillinga. Fem år seinare, 1879, prøvde han atter å få eit bilete utstilt på salongen, men måleriet vart avvist av juryen. I 1882 stilte han ut for siste gong, han deltok då med 27 måleri på ei utstilling arrangert av ei grupp impresjonistar.

Vener av Sisley omtala han som ein sky og vár personlegdom. Frå 1895 leid han av kreft i strupehovudet, som han til slutt døyde av i 1899.

Galleri

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Alfred Sisley» frå ,  den 7. mars 2012.

Bakgrunnsstoff

Franske målarar
Impresjonistiske målarar
Vanilla Ninja

Vanilla Ninja var ei jentegruppe frå Tallinn i Estland som deltok i Eurovision Song Contest 2005 for Sveits.

Historie 

Gruppa vart forma i 2002 av Lenna Kuurmaa, Katrin Siska, Piret Järvis og Maarja Kivi. Kivi, som hadde delteke i Eurolaul, estisk Melodi Grand Prix, vart vald til frontfigur. I 2003 deltok gruppa i Eurolaul med songen «Club Kung Fu», men nådde ikkje opp. Same året gav dei ut debutalbumet Vanilla Ninja. Gruppa oppnådde mest suksess i Tyskland, Austerrike og Sveits i tillegg til heimlandet.

Neste album, Traces of Sadness kom ut i 2004. Same året vart det bestemt at Vanilla Ninja skulle representera Sveits i Eurovision Song Contest 2005. Maarja Kivi vart gravid og forlét bandet, og 15 år gamle Triinu Kivilaan kom inn for å erstatta henne. Grunna Kivilaan sin unge alder, var det ei stund tvilsamt om gruppa fekk lov å delta i Eurovision, men dei vart godtekne av di Kivilaan fylte 16 før Eurovision-konserten starta i Kiev den 21. mai. Gruppa framførte songen «Cool Vibes», som enda på 8. plass med 128 poeng; 3 poeng før norske Wig Wam med «In My Dreams». Same året kom tredjealbumet Blue Tattoo ut, der «Cool Vibes» var med. Same året forlét Triinu Kivimaa Vanilla Ninja, og gruppa heldt deretter fram som ein trio. Dei gav ut eit samlealbum dette året.

Vanilla Ninja sitt siste album, Love Is War, kom ut i 2006. Gruppa deltok i Eurolaul 2007 med songen «Birds of Peace», men enda på fjerdeplass. Fleire av medlemmene har halde fram med solokarrierar i tida etter Vanilla Ninja, særleg Lenna Kuurmaa som deltok i Eesti laul i 2012, og har songe duettar med Ott Lepland.

Diskografi 

 Vanilla Ninja (2003)
 Traces of Sadness (2004)
 Blue Tattoo (2005)
 Best Of (2005)
 Love is War (2006)

Kjelder 

 Denne artikkelen byggjer på Vanilla Ninja frå Engelsk Wikipedia, henta inn 7. mars 2012.

Estiske musikkgrupper
Sveitsiske Eurovision Song Contest-deltakarar
Eurovision Song Contest 2005-deltakarar
Musikkgrupper skipa i 2002
Harald Nybøen

Harald Nybøen () er ein norsk statstenestemann. Han var departementsråd i Barne-, likestillings- og inkluderingsdepartementet i perioden 1996 til 2012.

Karriere 

Nybøen tok hovudfag i sosiologi frå Universitetet i Oslo i 1976. Han vart ekspedisjonssjef i Barne- og familiedepartementet i 1991 og departementsråd i same departementet frå 1996. Frå april 1995 til november 1996 leidde han utvalet som mellom anna skulle utreia kva som konkret ligg i uttrykket «arbeid av lik verdi» i likestillingslova.

I ei bok av tidlegare statsråd i barne- og familiedepartementet Karita Bekkemellem frå 2009 vart det referert til fortrulege samtalar mellom Bekkemellem og departementsråd Nybøen, noko som vart kritisert som lite lojalt av Bekkemellem.

Nybøen gjekk av som departementsråd 7. mars 2012 som fylgje av dei kritikkverdige tilhøva i departementet som førte til at Audun Lysbakken gjekk av som statsråd dagen før.

Kjelder 

Denne artikkelen er omsett frå «Harald Nybøen» frå , den 7. mars 2012.

Fotnotar 

Norske embets- og tenestefolk
Norske sosiologar
Folk frå Volda
Kolon

Kolon er eit skiljeteikn som i tekst vert brukt framfor sitat og opplistingar.

Bruk

Kolon ved sitat 
Eg sa: «Når går toget?»
Han svarte: «Det går ikkje fleire tog i dag.»

Heilsetning etter kolon skal begynne med stor forbokstav.

Kolon ved opplistingar
Alle må ta med: kopp, sanghefte og godt humør.
Kongens valspråk er: Alt for Noreg.

Opplistingar som ikkje omfattar ein heilsetning, skal begynne med liten forbokstav.

Annan bruk av kolon
Kolon blir òg brukt i internettadressar og i litteraturlistar: http://nn.wikipedia.org, Ivar Aasen: «Norsk Ordbog».

Kjelder
Korrekturavdelingen om kolon

Skiljeteikn
Semikolon

Semikolon er eit skiljeteikn som på norsk blir brukt i to samanhengar:

1) Mellom to hovudsetningar, når den andre setningen utfyller opplysningane gitt i den første setningen, eller innhaldet på annan måte heng saman med det som er opplyst i den første setningen: 
I fjor kjøpte skulen PC til alle elevane; no foreslår rektor datafrie dagar.

2) Mellom ledd i ei oppramsing:
Frå Aust-Agder er desse valde til Stortinget: Freddy de Ruiter, Arbeidarpartiet; Ingebjørg Godskesen, Framstegspartiet; Svein Harberg, Høgre og Kjell Ingolf Ropstad, Kristeleg Folkeparti.

Kjelder
Korrekturavdelingen om semikolon

Skiljeteikn
Ustermer Aa

Ustermer Aa eller Aabach er ei elv i kantonen Zürich i Sveits. Elva, som har ei lengd på 11,2 km, renn frå Pfäffikersee til Greifensee gjennom den djupe Aatal (Aadalen).

Galleri

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Aabach (Greifensee)» frå ,  den 7. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

Elvar i Sveits
Geografi i Zürich
Rhinenvassdraget
Aach-elva

Aach er ei elv i Arbon i Sveits som oppstår i samløpet mellom to ni kilometer lange elvar. Ho renn gjennom byen Arbon og etter nesten to kilometer munnar ho ut i Bodensjøen

Vegen mellom Arbon og Landquart kryssar Aach. Brua vart bygd i 1910 og vart fullstendig renovert for første gong i april 2006, etter meir enn 90 år.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Aach (river)» frå ,  den 7. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Elvar i Sveits
Geografi i Thurgau
Salvatore Quasimodo

Salvatore Quasimodo () var ein italiensk lyrikar, gjendiktar og litteraturkritikar frå Sicilia. I 1959 blei han tildelt Nobelprisen i litteratur «för hans lyriska diktning, som med klassisk eld uttrycker samtidens tragiska livskänsla.»

Liv 
Quasimodo var son av ein jernbanemann og budde mesteparten av barne- og ungdomstida på Sicilia. Han utdanna seg først til bygningsingeniør, seinare studerte han filologi. Etter utdanninga hadde han fleire yrker, blant andre teaterkritikar. Frå 1939 arbeidde han som journalist. I 1940 blei han utnemnd til professor i litteratur ved universitetet i Milano.

Som lyrikar er Quasimodo på nivå med Giuseppe Ungaretti og Eugenio Montale. Lyrikken hans tilhøyrer symbolismen og temaet er heimstaden Sicilia og tradisjonane der. 

Han utmerkte seg òg med omsetjingar av romerske diktarar som Catullus, Ovid og Vergil, Sapfo frå Lesbos og Shakespeare, Pablo Neruda og Pericle Patocchi.

Verk 

 Acque e terre, Firenze, Edizioni di Solaria, 1930.
 Oboe sommerso, Genova, Edizioni di Circoli, 1932.
 Odore di eucalyptus ed altri versi, Firenze, R. Istituto di Firenze, 1933.
 Erato e Apòllìon, Milano, Scheiwiller, 1936.
 Poesie (Salvatore Quasimodo)|Poesie, Milano, Primi Piani, 1938.
 Ed è subito sera, Milano-Verona, A. Mondadori, 1942.
 La vita non è sogno, Milano, A. Mondadori, 1949.
 Il falso e vero verde, Milano, Schwarz, 1953; Milano, A. Mondadori, 1956.
 La terra impareggiabile, Milano, A. Mondadori, 1958.
 Dare e avere. 1959-1965, Milano, A. Mondadori, 1966.

Prisar og utmerkingar 
 Medaglia ai benemeriti della scuola, della cultura e dell'arte. 2. juni 1968.

Prisar
 Premio Antico Fattore per la poesia, 1932
 Premio San Babila, 1950
 Premio Etna-Taormina, 1953
 Premio Viareggio per la poesia, 1958
 Nobelprisen i litteratur 1959
 Æresborgar av Messina (1960)
 Æresborgar av Roccalumera (2009)

Akademiske ærestilvisingar
 Professorat (Cattedra di Letteratura Italiana) "per chiara fama" ved Conservatorio di musica G. Verdi di Milano (1941-1968)
 Æresgrad ved Universitetet i Messina (1960)
 Æresgrad ved Universitetet i Oxford (1967)

Litteratur 
 Walter Aue: Im Blau des Südens, Spurensuche in Italien. - Frankfurt/M., Anabas, 2004, ISBN 3-87038-352-6.
 Tondo, Michele: Salvatore Quasimodo. - Mailand, Mursia, 1970
 Zagarrio, Giuseppe: Quasimodo. - Florenz, La Nuova Italia, 1969

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 
 Nobeltildelinga 1959 på nobelprize.org

Italienske forfattarar
Italienske nobelprisvinnarar
Nobelprisen i litteratur
Folk frå provinsen Ragusa
Albula-elva

Albula er ei elv i Sveits. Ho munnar ut i Hinterrhein nær Thusis. Elva har ei lengd på 36 km og eit nedslagsfelt på 950 km².

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Albula (river)» frå ,  den 7. mars 2012.  
 

Elvar i Sveits
Geografi i Graubünden
Rhinenvassdraget
Allondon

Allondon er ei elv som renn om lag 22 km mellom Frankrike og Sveits i Rhône-Alpane. Ho spring ut i kommunen Échenevex i departementet Ain og munnar ut i Rhône ved landsbyen Russin i kantonen Genève i Sveits. I elva finst den einaste kjende bestanden av det sjeldne insektet Lachesilla rossica.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Allondon» frå ,  den 7. mars 2012.

Bakgrunnsstoff 

Elvar i Frankrike
Elvar i Sveits
Ramsarstader i Sveits
Internasjonale elvar i Europa
Alter Rhein

Alter Rhein (tysk for Gamle Rhinen) er det gamle elveleiet til Alpe-Rhinen i St. Gallen og Vorarlberg i Rhindalen. Leiet vart skoren av då Rhinen vart retta opp på 1900-talet. Desse avskorne armane har vorte viktige fritidsområde og naturreservat. 

I 1900 var avskjeringa ved Fussach ferdig. Det gamle elveleiet, frå Höchst og St. Margrethen til landsbyen Altenrhein i Tahl ved breidda av Bodensjøen dannar grensa mellom Austerrike og Sveits. I 1906, vart Rheintaler Binnenkanal (Rhindalen innlandskanal) graven ut, og knytte Sennwald til St. Margrethen. I 1923 vart ein annan snarveg ferdig ved Diepoldsau, og skapte ei anna arm, som òg fekk namnet Alter Rhein.

Området mellom Gamle og Nye Rhinen utgjer i dag naturreservatet Rhin-deltaet (må ikkje forvekslast med Rhin-deltaet i Nederland).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Alter Rhein» frå ,  den 7. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
omsetjing av den tyske artikkelen Alter Rhein
 

 Rhinen
Elvar i Austerrike
 Elvar i Sveits
Internasjonale elvar i Europa
Averser Rhinen

Averser Rhinen (tysk Averser Rhein, retoromansk Ragn da Ferrera) er ei sideelv til Hinterrhein i sveitsiske kantonen Graubünden.

Løp 

Elva spring ut i Avers ved samløpet mellom Bergalgabach og den mindre Jufer Rhinen.  Jufer Rhinen spring ut i, og er kalla opp etter, Juf, den høgastliggande permanent busette busetnaden i Europa, nær grensa til Albula. Frå kjelda renn Averser Rhinen med gjennom ei djup kløft, der den 80 meter høge Lezibrua kryssar. Ved botnen av dalen, møter ho den noko mindre Madrish Rhinen.

Etter nokre kilometer møter ho frå venstre Reno di Lei, som nesten berre renn over italiensk jord. Lago di Lei-reservoaret ligg òg på italiensk side, bortsett frå demninga som har skapt reservoaret, som står på sveitsisk side. 

Averser Rhinen held fram gjennom Val Ferrera-dalen. Her ligg den øvre landsbyen Innerferrera (retoromansk Calantgil), der elva er demd opp, og dannar Innerferrerareservoaret sidan 1961. Nedanfor ligg Ausserferrera (retoromansk Farera), der bredalen er omgjeven av bratte heng. Averser Rhinen munnar ut i Hinterrhein i Roflaschlucht oppfor Andeer.

Vegen i Ferraradalen er ein [[blindveg].

Sideelvar

Sideelvar frå venstre 
 Bergalgabach (største kjelda til Averser Rhinen)
 Madrish Rhinen (retoromansk Ägua da Madris)
 Reno di Lei
 Ual da Niemet

Sideelvar frå høgre 
 Jufer Rhinen
 Maleggabach
 Ava da Starlera
 Ava da Mulegn
 Aua Granda

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Avers Rhine» frå ,  den 7. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
Tilsvarande artikkel på Tysk Wikipedia.

Rhinenvassdraget
Elvar i Europa
Elvar i Sveits
Geografi i Graubünden
Birs

Birs (fransk Birse) er ei 73 km lang elv i Sveits som renn gjennom Jura-regionen og munnar ut som ei sideelv til Rhinen mellom Basel og Birsfelden.

Biletgalleri

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Birs» frå ,  den 7. mars 2012.

Bakgrunnsstoff

Elvar i Sveits
Rhinenvassdraget
Sideelvar til Rhinen
Atle Douglas

Atle Thorold Lancelot Douglas () er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar som spesialiserte seg på 800 meter. 

Atle Douglas vart fødd i Oxford i 1968, men voks opp i Bergen. Han fekk norsk statsborgarskap i 1990. Ein yngre bror, Quincy Douglas, er også friidrettsutøvar. Atle Douglas representerte BFG Fana, SK Vidar, Bergen FIK, IL Gular og IL Norna-Salhus i løpet av tida som aktiv.

Atle Douglas har høg og tynn kroppsform. Ifylgje Sports-reference.com er han 192 cm høg, men veg berre 79 kg. Frå 1987 til 1995 vann han i ti NM i friidrett; fire av desse var på 400 meter, seks på 800 meter. I 1992 sprang han 800 meter på 1.45.15 på Bislett stadion, og han slo med det Audun Boysen sin noregsrekord frå 1955. Han deltok også i Sommar-OL 1992 i Barcelona, men kom ikkje fram til finalen.

Året etter slo han sin eigen noregsrekord to gonger, og han fekk Kongepokalen i friidrett same året. Han deltok i VM i friidrett i Stuttgart i 1993, utan resultat. Under EM i friidrett 1994 i Helsingfors enda han på 8. plass i finalen på 800 meter. I VM i friidrett i Göteborg nådde han ikkje finalen, og heller ikkje under Sommar-OL 1996 i Atlanta.

Atle Douglas sin personlege rekord på 800 meter er på 1.43.69, og vart sett i Rieti i september 1995.

Kjelder 

, henta inn 7. mars 2012.
Bokmålswikipedia om Atle Douglas, henta inn 7. mars 2012.

Idrettsutøvarar frå Bergen
Norske mellomdistanseløparar
Norske friidrettsutøvarar
Deltakarar under sommar-OL 1992
Folk frå Oxfordshire
Deltakarar under sommar-OL 1996
Broye-elva

Broye  er ei 68 km lang elv i kantonane Fribourg og Vaud i Sveits. Det har eit nedslagsfelt på 850 km².

Broye spring ut i Semsales i dei sveitsiske Prealps, sørvest for Bulle. Ho renn først sørvestover langs Prealps og svingar nordover etter 10 km. Elvar snur nordaustover nær Moudon. Frå Payerne renn Broye i ein stor jordbruksdal. Elva munnar ut i Murtensee først og så i Neuchâtelsjøen via Broyekanalen (fransk Canal de la Broye)

Sideelvar
 Petite Glâne
 Bressonne
 Lembe
 Arbogne

Løp
 Semsales
 Oron
 Moudon
 Lucens
 Payerne
 Salavaux
 Murtensee
 Sugiez
 La Sauge
 Neuchatelsjøen

Bakgrunnsstoff
 Turisme

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Broye» frå ,  den 7. mars 2012.  
 

Elvar i Sveits
Aarevassdraget
Geografi i Fribourg
Geografi i Vaud
Dischmabach

Dischmabach er ei elv med ei lengd på om lag 15 km i Albula-vassdraget i Sveits. Ho drenerer Dischmadalen og det meste av nedslagsfeltet hennar ligg innanfor kommunen Davos.

Kjelda til Dischmabach er to elvar. Den eine har ikkje noko namn og spring ut i området ved Scalettapasset. Den andre heiter Furggabach opg spring ut ved Fuorcla Grialetsch. Dei renn saman ved Dürrboden.  Dischmabach renn så nordvestover gjennom den slake Dischmadalen og munnar ut i Landwasser mellom Davos Dorf og Davos Platz.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dischmabach» frå ,  den 7. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
Den tilsvarande artikkelen på Tysk Wikipedia
 

Elvar i Europa
Elvar i Sveits
Geografi i Graubünden
François Mauriac

François Charles Mauriac () var ein fransk forfattar som blei rekna som ein av dei viktigaste romanforfattarane i mellomkrigstida. I 1952 fekk han nobelprisen i litteratur for sine romanar; «för den genomträngande själskunskap och konstnärliga intensitet, varmed han i romanens form tolkat det mänskliga livsdramat.» I 1958 blei han hedra med Légion d'honneur sin Grand-croix («storkrossen»).

Romanar 
 1913 - L'Enfant chargé de chaînes
 1914 - La Robe prétexte 
 1920 - La Chair et le Sang 
 1921 - Préséances 
 1922 - Le Baiser au lépreux 
 1923 - Le Fleuve de feu
 1923 - Génitrix
 1923 - Le Mal 
 1925 - Le Désert de l'amour
 1927 - Thérèse Desqueyroux 
 1928 - Destins
 1929 - Trois Récits: Coups de couteau, 1926; Un homme de lettres, 1926; Le Démon de la connaissance, 1928
 1930 - Ce qui était perdu
 1932 - Le Nœud de vipères
 1933 - Le Mystère Frontenac
 1935 - La Fin de la nuit
 1936 - Les Anges noirs
 1938 - Plongées: Thérèse chez le docteur, 1933; Thérèse à l'hôtel, 1933; Le Rang; Insomnie; Conte de Noël
 1939 - Les Chemins de la mer
 1941 - La Pharisienne
 1951 - Le Sagouin
 1952 - Galigaï
 1954 - L'Agneau
 1969 - Un adolescent d'autrefois
 1972 - Maltaverne

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 
 

Franske forfattarar
Franske nobelprisvinnarar
Nobelprisen i litteratur
Æreslegionen
Folk frå Bordeaux