alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Samora Machel

Samora Moisés Machel () var frå 1975 til 1986 den fyrste presidenten i republikken Mosambik. Han omkom då presidentflyet styrta i eit fjellområde nord i Sør-Afrika.

Liv

Oppvekst
Machel var fødd i ein landsby i Gaza-provinsen i det sørlege Mosambik, fram til 1975 ein portugisisk koloni. Etter å ha gått på ein katolsk misjonsskule til han var 17 år, fekk han høve til å utdanne seg til sjukepleiar og arbeidde dei neste åra i helsestellet.

Frigjeringskamp
Machel rømde frå Mosambik til Tanzania då han i 1963 fekk greie på at han var ettersøkt av det hemmelege politiet (PIDE). Etter å ha fått militær opplæring i Algerie i regi av frigjeringsrørsla FRELIMO, reiste han i 1964 tilbake til Mosambik og slutta seg til den ganske nystarta frigjeringshæren. Machel steig snøgt i gradane, og då FRELIMO-leiaren Eduardo Mondalane vart drepen gjennom ei brevbombe i 1969, tok Machel og to andre styringa i rørsla. I 1970 vart han vald til president i FRELIMO, som var på militær frammarsj i den nordlege delen av kolonien. Etter at diktaturet vart avskaffa i Portugal våren 1974, nekta FRELIMO og Machel å inngå noko slags kompromiss med dei nye makthavarane.

President
Den 25. juni 1975 vart Machel innsett som det sjølvstendige Mosambiks fyrste president. Han nasjonaliserte straks all grunn, ingen person fekk eige jord. Også skulane og sjukestellet vart nasjonalisert. I 1977 erklærte FRELIMO at ein ville fylgje eit marxistisk-leninistisk program, bygde på alliansen mellom arbeidarar og bønder. Under Machel var Mosambik ein sosialistisk eittpartistat med nære band til Sovjetunionen, Folkerepublikken Kina og Aust-Tyskland, men ikkje utan kontaktar med stormakter i Vestverda. Gjennom det meste av Machels styringstid låg fiendslege makter som Sør-Afrika og Sør-Rhodesia i strid med Mosambik.

Død
Den 19. oktober 1986 var Samora Machel på veg heim frå eit internasjonalt møte i Malawi, då presidentflyet krasjlanda i Lebombofjella nær Mbuzini i Sør-Afrika, like ved grensa til Mosambik og Swaziland.  Ni av dei 34 ombord overlevde, president Machel og fleire  mosambikiske regjeringmedlemer var mellom dei som omkom. Flystyrten vart mykje omdiskutert, mellom anna vart det spekulert om han kunne skuldast sabotasje regissert av det sørafrikanske apartheidregimet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Samora Machel» frå ,  den 4. februar 2016.  
Denne artikkelen bygger på «Samora Machel» frå ,  den 4. februar 2016.  
 

Mosambikarar
Mosambikiske presidentar
Gerry Mulligan

Gerry Mulligan, fullt namn Gerald Joseph Mulligan, () var ein USA-amerikansk jazz-saksofonist, klarinettist, kompoinist og arrangør. Han er særleg kjend som ein av dei leiande baryton-saksofonistane i jazz-historia, med sin lyse og luftige tonar i den såkalla «cool jazz»–tida. Som arrangør arbeidde han i lag med mellom andre Claude Thornhill, Miles Davis og Stan Kenton. Mulligan sin kvartett utan pianist i dei tidlege 1950-åra, men med trompetisten Chet Baker, vert framleis rekna for å vere ei av dei viktigaste «cool jazz»–gruppene. Mulligan var også ein dyktig pianist som spelte fleire andre blåseinstrument enn dei han jamnast nytta.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Gerry Mulligan» frå ,  den 4. februar 2016.

Bakgrunnsstoff

USA-amerikanske jazzmusikarar
USA-amerikanske saksofonistar
Glykoprotein

Glykoprotein er protein som er bundne til karbohydrat gjennom kovalente bindingar. Dei fleste proteina i blodet er glykoprotein, og glykoprotein er med på å avgjera blodtype. Glykoprotein finst dessutan i sekret, mellom hormona og i sellemembranane.

Kjelder
Mannose

Mannose (kjemisk formel C6H12O6) er eit monosakkarid og ein aldoheksose. Det finst som kvite eller fargeløyse krystallar med smeltepunkt på 132 °C. 

Mannose finst i planteriket som del av nokre polysakkarid (mannan) og glykosid (mannosid).

Kjelder 

Karbohydrat
Patrick Henry

Patrick Henry () var ein amerikansk politikar og fridomskjempar. Henry var son av ein skotsk utvandrar og i 1760 vart han sakførar i heimstaten Virginia. I dette embetet utmerka han seg snøgt som ein dugeleg orator, og skapte seg eit omdøme ved å forsvare skattebetalarane sine interesser i ein rettssak om løningar for prestestanden. I 1765 vart han medlem av den lovgjevande forsamlinga Virginia, og som ein uforsonleg motstandar av den såkalla stempellova, som var ei britisk skattlegging av koloniane, vart han snart leiar for forsamlinga. Det var etter initiativ frå Patrick Henry at den lovgjevande forsamlinga i Virginia fordømde skattlegging utan politisk representasjon som eit trugsmål mot koloniane sin fridom.

Henry gjekk saman med Thomas Jefferson inn for at dei tretten koloniane skulle stå saman i opposisjon til Det britiske imperiet, og Henry spelte ei viktig rolle på kongressen i Philadelphia i 1774 som representant for Virginia. I 1775 føreslo han at Virginia laut opprette ein hær og bu seg på militær konfrontasjon, og heldt i denne samanhengen ein vidgjeten tale han runda av med orda Give me Liberty or give me Death! (no. gjev meg fridom eller gjev meg døden!). I 1776 vart han vald til den fyrste guvernøren av Virginia, og sat seinare ein andre periode i embetet. 

Under striden om forfatninga av delstatane i 1788 gjekk Henry inn for dei einskilde statane sine rettar, men tok i sine seinare år eit meir føderalistisk standpunkt.

Kjelder

Fotnotar 

USA-amerikanske politikarar
USA-amerikanske revolusjonære
Folk frå Virginia
Erytropoietin

Erytropoietin (avstytt EPO) er eit glykoprotein og hormon. Det vert skilt ut frå nyrene og stimulerer til produksjon av raude blodseller i beinmergen. Det vert nytta både som medisin og dopingmiddel.

Stoffet står på dopinglista til antidoping-byråa WADA og Antidoping Norge.

Kjelder 
 

Glykoprotein
Vekstfaktorar
Hormon i nyrene
Un mundo más feliz

«Un mundo más feliz» er ein singel av Maverick, gjeven ut 22. januar 2016. Songen er skriven av Juan Magán, Darlyn Cuevas og Luiggi Giussepe Olivares.

29. desember 2015 presenterte den offisielle nettstaden til Televisión Española, rtve.es, «Un mundo más feliz» som eit av bidraga i Objetivo Eurovisión, den spanske uttakinga til Eurovision Song Contest 2016 i Stockholm i Sverige. Maverick López Sánchez, under namnet Maverick, fekk framføre songen, på spansk. Bidraget enda på delt femte- og sisteplass med 66 poeng; 21 frå den internasjonale juryen og studiojuryen og 24 poeng frå telefonrøystinga.

Fotnotar

Singlar frå 2016
Maverick-songar
Objetivo Eurovisión-songar
Spanskspråklege songar
Småpudden

Småpudden er ei gang- og sykkelbru over Damsgårdssundet i Bergen. Grunnsteinen til brua vart avdekt 4. mars 2015. Brua vart offisielt opna 14. juni 2016.

Kjelder 

Bruer i Bergen
Byggverk ferdigstilt i 2016
Nærøymanuskriptet

Nærøymanuskriptet, eigentleg Relation anlangende Find-Lappernis saa- vel i Norrlandene og Finmarken som udi Nummedalen, Snaasen og Selbye deres Afguderie og’ Satans Dyrkelse, som Tid efter anden ere blevne udforskede og decouvrerede, er ein tekst frå 1723 av Johan Randulf, dåverande sokneprest i Nærøy. 

Randulf fortel om samemisjonæren Thomas von Westen sitt besøk i Nærøy i januar 1723, og om korleis dei to innkalla samane til prestegjeldet til prestegården for utspørring og undervising.  Teksta vert vurdert som eit viktig kjeldeskrift, fordi Randulf «forteller på bakgrunn av egne iakttagelser og erfaringer i et geografisk avgrenset område», men samtidig med fare for misvising, fordi Randulf ikkje skil tydeleg mellom eigne observasjonar i Namdalen, og ting von Westen har fortalt frå studia sine av samar i andre område.

Innhald 
Randulf meiner at det overalt i Namdalen og Helgeland finst fjell som samane reknar som heilage, òg på kysten, og nemner Heilhornet og Lekamøya. Han nemner tre offerplassar:  Teplingfjellet i Foldereid, Folldalen i Høylandet og Kverndalsfjellet (Kvernvassfjellet) i Fosnes.

Randulf skil mellom «Søe-Finnar» og «Field-Finn» som to grupper med ulike levesett og næringsgrunnlag. Han nemner òg at sjøsamane, i motsetnad til bygdefolket, åt hestekjøtt utan motforestillinger.

Thomas von Westen hadde fått tak i ei tromme av umesamisk type (éi vassrett linje; solkross sentralt i den nedste delen), og manuskriptet inneheld ei tolkande forklaring av motiva på denne tromma.

I manuskriptet fortalde Randulf òg om korleis noaiden Anders Sivertsen frå Rana fem år tidlegare skal ha ofra sitt eige liv for at sonen Johannes, som då var 20 år gammal, skulle verta «frikjøpt» frå ein døyeleg sjukdom. Brita Pollan, som attgjev historia i tekstsamlinga Noaidier (2002), meiner at det er same grunnforteljing som J.A. Friis skreiv ned i 1860 om noaiden Andreas, som levde i Varanger på 1500-talet, skal ha ofra seg for sonen sin Unnas. Pollan meiner at den nordsamiske varianten er den eldste og opphavlege, og at Randulf attgjev ein sørsamisk, tilpassa versjon.

Utgåve 
Avskrift av manuskriptet vert oppbevart i Gunnerusbiblioteket ved NTNU. Teksta er utgjeven av Just Qvigstad i Kjeldeskrift til den lappiske mythologi; bind 1; i serien Det Kongelege Norske Videnskabers Selskabs skriftar (1903). Utdrag er utgjeve i antologien Noaidier, 2002.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Nærøymanuskriptet» frå ,  den 4. februar 2016.  
 
Referansar 

Samisk historie
Historie i Nærøysund
Melodifestivalen 2016

Melodifestivalen 2016 var den 56. gongen Melodifestivalen vart arrangert. 27, opphavleg 28, bidrag deltok i fire semifinalar. To frå kvar semifinale gjekk direkte til finalen, medan to gjekk til andresjansen. Fire av bidraga i andresjansen gjekk vidare til finalen, der totalt tolv bidrag tevla om sigeren. Tevlinga vart leia av Gina Dirawi, saman med Petra Mede i den fyrste semifinalen, Henrik Schyffert i den tredje semifinalen, Sarah Dawn Finer i den fjerde semifinalen, Peter Jöback og Ola Salo i andresjansen og William Spetz i finalen. Charlotte Perrelli skulle opphavleg leie den andre semifinalen, men på grunn av ein avtale med mobilselskapet Comviq var dette eit brot på reglane til Sveriges Television.

Semifinale 1
Den fyrste semifinalen fann stad 6. februar 2016 i Scandinavium i Göteborg. Programmet vart leia av Gina Dirawi og Petra Mede.

4. februar vart «Himmel för två», framført av Anna Book, diskvalifisert av di songen hadde delteke i O melodie pentru Europa 2014, den moldovske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark. Book skal likevel framføre songen, men det vil ikkje vere høve til å røyste på bidraget.

Dirawi og Mede opna programmet med å framføre «Hela Sveriges fest». Saman med Lasse Kronér framførte dei òg «Allt är Eurovisions fel». Tre av medlemmane frå den spanske jentegruppa som representerte Spania i Eurovision Song Contest 2006 i Athen i Hellas, Las Ketchup, framførte 2002-hiten deira, «The Ketchup Song». I programmet vart det syna ein video av Jonas Gardell og hans schlagerskule. Skodespelar Stina Ekblad las opp ein dramatisert utgåve av teksten til songen «Groupie», 2015-bidraget til Samir & Viktor.

Semifinale 2
Den andre semifinalen fann stad 13. februar 2016 i Malmö Arena i Malmö. Programmet vart leia av Gina Dirawi.

Fotnotar

2016 i Sverige
Musikktevlingar i 2016
2016
 
Musikk i Göteborg
Musikk i Malmö
Musikk i Norrköping
Musikk i Gävle
Musikk i Halmstad
Musikk i Stockholm
Stearinsyre

Stearinsyre (systematisk namn oktadekansyre, kjemisk formel CH3(CH2)16COOH) er ei einprotisk metta feittsyre med 18 karbonatom. Ho har smeltepunkt ved kring 69 °C, og kan i fast form danna feittglinsande krystallskjel.

Stearinsyre har fleire tekniske bruksområde, mellom anna til framstilling av fleire stearat, i smøremiddel og i farmasøytiske og kosmetiske preparat. Natriumsalt av stearinsyre er ein viktig del av vanleg såpe.

Kjelder 

Feittsyrer
VM i skiskyting 1983

Verdsmeisterskapen i skiskyting 1983, den 20. i rekka, vart avvikla i Antholz i Italia i tida 23. – 27. februar 1983. Det var tredje gongen verdsmeisterskapen vart arrangert i den sørtirolske kommunen.

Meisterskapen omfatta to individuelle øvingar og ein stafett, alle for menn.

10 km sprint 

Dato: 26. februar 1983

20 km 

Dato: 23. februar 1983

4 x 7,5 km stafett 

Dato: 27. februar 1983

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Biathlon-Weltmeisterschaften 1983» frå ,  den 5. februar 2016.  
 

Verdsmeisterskapar i skiskyting
Skiskyting i 1983
1983 i Italia
Idrettstilskipingar i Italia
Diktsamling

Diktsamling er eit litterært verk som inneheld ulike dikt skrivne av ein eller fleire diktarar. Ei diktsamling kan vera ein måte å gje ut nye dikt på for ein forfattar, eller innehalda dikt som allereie er blitt gjevne ut ulike stader, som i aviser og tidsskrift. 

Ei særskild form for diktsamling er dikt i samling (bokmål samlede dikt), ei komplett samling av produksjonen eller utgjevingane til ein diktar i ein viss periode eller gjennom heile forfattarskapen.
Ei anna form er dikt i utval eller antologi, som inneheld eit utval dikt av ein eller fleire forfattarar.

Sjå òg
Divan i litteratur

Kjelder

 
Bøker
Olena Pidhrusjna

Olena Mykhajlivna Pidhrusjna () er ein ukrainsk skiskyttar, fødd i Legnica i Polen. Ho vart verdsmeister i 7,5 km sprint under VM i skiskyting 2013 i Nové Město og olympisk meister i 4 x 6 km stafett for Ukraina under Vinter-OL 2014 i Sotsji.

Aktiv
Pidhrusjna vann både gull-, sølv- og bronsemedalje då verdsmeisterskapen 2013 fann stad i Tsjekkia vinteren 2013. Det tok til med prikkfri skyting og siger i 6,5 km sprint, 6,4 sekundar framon norske Tora Berger. Dagen etter gjekk Pidhrusjna inn til bronse på den etterfylgjande jaktstarten. Ei knapp veke seinare måtte ankerkvinne Pidhrusjna sjå seg forbi- og frågått av Berger under innspurten på VM-stafetten, men ho berga ukrainsk sølvmedalje framom Italia.

Under vinterleikane 2014 i Sotsji var Pidhrusjnas beste individuelle plassering ein sjuandeplass i fellesstarten. Etter at Vita Semerenko, Julija Dsjyma og Valj Semerenko syrgde for at Ukraina heile vegen var med i gullstriden i 4 x 6 km stafett, var det opp til Pidhrusjna å sikre ukrainsk OL-gull. Atter viste ho seg som ein trygg skyttar, og passerte mållinja med 26 sekundar til gode på sterkaste konkurrenten, Russland.

Pr 31. januar 2016 har Pidhrusjna sju (1-2-4) individuelle pallplasseringar i verdscupen i skiskyting. VM-triumfen i 2013 er hennar einaste verdscupsiger individuelt.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Olena Pidhruschna» frå ,  den 5. februar 2016.

Bakgrunnsstoff 
 

Ukrainske skiskyttarar
Verdsmeistrar i skiskyting
Olympiske meistrar for Ukraina
Ukrainske deltakarar under vinter-OL 2010
Skiskyttarar under vinter-OL 2010
Medaljevinnarar under vinter-OL 2014
Ukrainske deltakarar under vinter-OL 2014
Skiskyttarar under vinter-OL 2014
Ukrainske deltakarar under vinter-OL 2022
Skiskyttarar under vinter-OL 2022
Deltakarar under VM i skiskyting 2009
Deltakarar under VM i skiskyting 2011
Deltakarar under VM i skiskyting 2012
Deltakarar under VM i skiskyting 2013
Deltakarar under VM i skiskyting 2016
Deltakarar under VM i skiskyting 2017
Deltakarar under VM i skiskyting 2020
Deltakarar under VM i skiskyting 2021
Køk-tyrkisk

Køktyrkisk er eit utdøydd tyrkisk språk som fints bevart på nokre steininnskrifter som blei funne på 1720-talet ved øvre Jenisej nord for Altajfjella. Dei er datert til første halvdel av 700-talet. 

Innskriftene er skrivne med runeliknande teikn, og blei tyda av den danske språkforskaren Vilhelm Thomsen i 1893. Dei er dei eldste eksempla på tyrkiske språk. 
I følgje innskriftene kalla folket som brukte språket seg køk-tyrkarar, som betyr «blå tyrkarar» eller «himmeltyrkarar». Innskriftene fortel om historia til folket.

Kjelder
 

Denne artikkelen bygger på «Køktyrkisk» frå ,  den 5. februar 2016.  
 

Tyrkiske språk
Einskildspråk
Utdøydde språk
Visens venner

Visens Venner var ein norsk samskipnad for visevener. Han vart skipa i 1944 av Bjørn Mørck i samarbeid med Jens Gundersen, Yukon Gjelseth, Thorbjørn Egner, Bjarne Berulfsen, Jacob Dybwad, Julius Hougen og Finn Faaborg, som eit norsk svar på den svenske samskipnaden frå 1936. Føremålet var å verna og dyrka den gode visa, og å få oppvurdert visa som kulturuttrykk. Arkitekten Odd Brochmann var den første formannen i samskipnaden. Andre kjende medlemmar var Alf Prøysen, som vart innvald som æresmedlem, Jakob Sande, Mimmi Thommessen, Bernt Heiberg, Odd Nansen og Frode Rinnan. Utover på 60-talet kom òg Erik Bye, Hartvig Kiran, Geirr Tveitt, Alf Cranner, Ivar Medaas, Birgitte Grimstad og Otto Nielsen med.

Visens Venner vart etterfølgd av tilsvarande samskipnader i Finland i 1945 og Danmark i 1953.

Boka Tone, tekst og trubadur vart laga til samskipnaden sitt 60 års-jubileum. Ho inneheld 150 viser av dei fremste kunstnarane i Visens Venner, og ein artikkel om historia til samskipnaden, som Olav Bø skreiv til samskipnaden sitt 50-årsjubileum.

Visens Venner hadde òg eit fast radioprogram som vart sendt på NRK tidleg i 1950-åra.

Årsmøtet i 2007 gjekk inn for eit forslag om å leggja ned Visens venner. Arkivet til samskipnadne er overteke av Norsk visearkiv.

Litteratur 
 Tone, tekst og trubadur: 60 år med Visens Venner, red. av Rigmor Falla & al. Oslo 2003: Andresen & Butenschøn ISBN 82-7694-128-1
 Visens venners viser, første samling

Sjå òg 
 Vise
 Den norske visebølgja

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Visens venner» frå ,  den 5. februar 2016.  
 Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Om visekunst og foreningene i Norden  (på svensk)
 Visens Venner i Danmark

Skipingar i 1944
Norske musikkorganisasjonar
Nedleggingar i 2007
Maskinomsette artiklar som treng gjennomgang
Visens venners viser, første samling

Visens venners viser, første samling er ei bok med 10 songar utgjeve av samskipnaden Visens venner i 1950.  Samlinga inneheld:
 Falle Landers vise (trad.)
 Fiskervisen (tekst Gabriel Scott, melodi Erling Brinchmann)
 Den grumme fader (trad.)
 Den skönste lilja (tekst trad., melodi Aase Mohn)
 Gatefeiersang (tekst og melodi Jens Gundersen)
 Frieri'e hans Ola Husmainn (tekst Alv Schiefloe, melodi Carlo Wigum)
 På vakta (tekst og melodi Jens Gundersen)
 Visen til vennen Nikkolaj (tekst Vilhelm Krag, melodi Heide Sørensen)
 Ballade (tekst Odd Nansen, melodi Yukon Gjelseth)
 Dreyfus-visa (tekst Frode Rinnan, melodi trad.)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Visens venners viser, første samling» frå ,  den 5. februar 2016.  
 
 Referansar 

Bøker frå 1950
Bjarne Amdahl

Bjarne Amdahl () var ein norsk komponist og dirigent. Han laga blant annan musikken til dei norske spelefilmane To på topp (1965), Johan på Snippen (1956), Å ett sånt hundliv (1958) og Ugler i mosen (1959). Amdahl fekk tildelt NOPA-prisen Årets verk for «Lille Idas blomster» i 1969.

Han var kjent for samarbeidet sitt med Alf Prøysen, som blant anna resulterte i Sønnavindsvalsen og Tango for to og dessutan i musikalen Hu Dagmar, som vart sett opp på Sommarteatret i Frognerparken i 1964 med Nora Brockstedt i tittelrollen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bjarne Amdahl» frå ,  den 5. februar 2016.  
 

Norske komponistar
Folk frå Trondheim
Finn Ludt

Finn Ludt () var ein norsk komponist og pianist.

Som tonesetjar og komponist var Finn Ludt uvanleg produktiv. Han skreiv teatermusikk, blant anna til musikalversjonen av Alf Prøysen sin Trost i taklampa  i 1963 og Arnljot Eggens politiske Pendlerne i 1972, ballettar og romansar, men vart særleg kjent for ei rekkje svært populære barnesongar og viser. Han skreiv til saman fleire hundre songar og musikk til blant anna 70 høyrespel.

Finn Ludt var òg musikkritikar i Morgenbladet, der han byrja i 1946.

I 1982 fekk han Alf Prøysens Ærespris

Kjende visemelodiar (utval) 
 «Blåklokkevikua», tekst av Alf Prøysen
 «Lillebrors vise», tekst av Alf Prøysen
 «Blåbærtur'n», tekst av Alf Prøysen
 «Vandringsvise», tekst av Einar Skjæraasen 
 «Danse mi vise, gråte min sang», tekst av Einar Skjæraasen
 «Hildringstimen», tekst av Erik Bye
 «Vår Herres klinkekule», tekst av Erik Bye
 «Skigardsvise», tekst av Stanley Jacobsen

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Finn Ludt» frå ,  den 5. februar 2016.

Bakgrunnsstoff 
 Biografi i Norsk pop- og rockleksikon frå 2005
 Liste over Finn Ludts bidrag til Nationaltheatret 
 Radiointervju 1989

Norske komponistar
Norske pianistar
Folk frå Bergen
Vinnarar av Alf Prøysens Ærespris
Pengegaloppen

«Pengegaloppen» er ein norsk song som vart skriven av Vidar Sandbeck. Han gav han ut på singel i 1958. Høgaste plassering på VG-lista var ein andreplass.

Øystein Sunde sin versjon 
Øystein Sunde gav ut versjonen sin 18. oktober 2003 på albumet Gull i fra grønne skoger; eit album der ulike artistar bidrog med Vidar Sandbeck-songar.

 Musikarar og instrument
 Øystein Sunde: vokal, akustisk gitar, banjo
 Stein Bull-Hansen: mandolin
 Knut Hem: dobro
 Olga Konkova: piano
 Olaf Kamfjord: bass

 «Pengegaloppen» framført av Øystein Sunde i NRK 
 Retro – (sendt 3. september 2003). Musikere: Sunde (vokal/banjo), Knut Hem: dobro, Hanne Krogh: harmonivokal, Elisabeth Andreassen: kontrabass og Ole Jørgen Grønlund: akustisk gitar.
 Kvelden før kvelden – (sendt 23. desember 2003). Musikarar: Sunde (vokal/akustisk gitar), Stein Bull-Hansen: mandolin, Knut Hem: dobro og Olaf Kamfjord (kontrabass).

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Pengegaloppen (sang)» frå ,  den 5. februar 2016.  
 
Songar frå 1958
Astow Ericson

Astow Ericson () var ein norsk tekstforfattar. Han var ein flittig leverandør av humoristiske visetekster til Otto Nielsen sitt program Søndagsposten i NRK. Den meste kjende visa hans er «Julekveld i skogen», men  han skreiv også visene «Julekveld i bushen» og «Leif Erikssons vals».

Utgjevingar 
 Snorrepiperier : – og andre viser , [Oslo] [s.n.]

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Astow Ericson» frå ,  den 5. februar 2016.  
 

Norske låtskrivarar
Tom Dooley

«Tom Dooley» er ei skillingvise og folkesong frå North Carolina i USA frå slutten av 1800-talet. Sidan 1929 er den innspilt ei rekkje gonger - først på engelsk, seinare òg på andre språk, mellom dei norsk. Ho er òg blitt parodiert.

The Kingston Trio hadde ein særs stor hit med den i 1958 og selde over 6 mill. eksemplar. Ho er òg innspelt av mellom anna Lonnie Donegan, franske Line Renaud, og i 2012 av Neil Young og Crazy Horse.

Bakgrunn 
Den 1. mai 1868 vart Thomas G. Dula hengd for mordet på Laura Foster i 1866. Doola stakk henne i hel med ein kniv, fordi ho hadde vore utru mot han. Han hadde akkurat vendt attende frå den amerikanske borgarkrigen. Han var sliten, nedbrutt og i sterk psykisk ubalanse då han utførte ugjerninga. Melodien er eldre enn teksta.

Tom Dooley på norsk 
Hartvig Kiran omsette visa til nynorsk i boka Tom Duley og andre viser frå 1962.
Visa er innspelt på bokmål på albumet Frem fra Glemselen kap. 8 med Rita Engebretsen og Helge Borglund, men kven som har omsett visa til bokmål er ukjend.  Thomas Dybdahl og Lillebjørn Nilsen framførte songen live i TV-programmet Store studio i 2009.

Jonas Fjeld har skrive ei humoristisk norsk tekst med tittelen «Trond Bone». Denne versjonen vart spelt inn av Jonas Fjeld Band og utgjeve på LP-plata  Endelig (Uff, ikke nå igjen) (Mercury 9114 200) i 1975.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tom Dooley» frå ,  den 5. februar 2016.  
 
 Referansar 

USA-amerikanske folkeviser
The Kingston Trio

The Kingston Trio var ein amerikansk visetrio som vart danna i 1957 i San Francisco av Dave Guard, Bob Shane og Nick Reynolds.

I perioden 1958–66 gav dei ut ei rekkje suksessfulle musikkalbum og singlar, hovudsakleg for Capitol Records. John Stewart erstatta Guard i 1961.

Gruppa vart oppløyst i 1967.

Utvalt diskografi

Album 
 1959: … From the "Hungry I", live
 1963: Time to Think
 1965: The Kingston Trio (også kalt Nick–Bob–John)
 1965: Stay Awhile

Singlar 
 1958: «Tom Dooley» (nr. 1 på den amerikanske hitlista)
 1959: «The Tijuana Jail» (nr. 2)
 1959: «M.T.A.»
 1959: «A Worried Man»
 1961: «Where Have All the Flowers Gone?»
 1962:  Jane, Jane, Jane / Scotch and Soda  -  NL press.
 1963: «Greenback Dollar»
 1963: «Reverend Mr. Black» (nr. 8)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «The Kingston Trio» frå ,  den 5. februar 2016.

Bakgrunnsstoff 
 
 Kingston Trio ved allmusic.com
Vidare lesnad
 Robin Callot og Paul Surratt: artikkel i heftet til albumet Capitol Collectors Series (Capitol Records 1990)

USA-amerikanske musikkgrupper
Skipingar i 1957
Nedlegginar i 1967