Suffragette City

«Suffragette City» er ein song av David Bowie gjeven ut på The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars i 1972. Han vart seinare gjeven ut som singel i 1976 for å promotere samlealbumet Changesonebowie i Storbritannia, med den amerikanske singelutgåva av «Stay» som B-side. Singelen nådde ikkje lista.

Han vart spelt inn den 4. februar 1972, mot slutten av innspelinga av Ziggy Stardust og har eit pianoriff kraftig inspirert av Little Richard, ein tekstreferanse til filmen A Clockwork Orange (ordet «droogie») og den fengande pausen med tekstlinja «Wham bam thank you ma'am!», som Bowie tok frå ei Charles Mingus-innspeling. Songen erstatta Chuck Berry sin «Round and Round» på albumet.

Bowie og Mick Ronson såg A Clockwork Orange kort tid etter han kom i London i midten av januar 1972, og sjølv om Bowie alt hadde skrive «Suffragette City», påverka Stanley Kubrick-filmen han på denne songen, som vart skriven ferdig tidleg i februar. Filmen påverka òg biletbruken i heile Ziggy-konseptet. Bowie opna dei fleste Ziggy Stardust-konsertane sine med Moog-utgåva av Den 9. symfonien til Beethoven, medan droog-kleda til Malcolm McDowell og venene hans i filmen inspirerte scenekleda til Spiders From Mars.

Før Bowie spelte inn songen sjølv, tilbaud han songen til bandet Mott the Hoople om dei unngjekk planane om å oppløyse bandet. Gruppa avslo, men spelte inn Bowie sin «All the Young Dudes» i staden for.

Komposisjon
«Suffragette City» er meir ein slags sex-komedie enn oppfordring til vald. I staden får å vere ein trugande, glatt figur som Alex i Clockwork Orange, er songaren heller ein forvirra ung mann, på nåde for alle rundt seg, som romkameraten/kjærasten (kanskje Henry), og ei kvinne som har forheksa han. Han skal ha eit seksuelt møte med kvinne ein ettermiddag, og det heile er raskt over (som «Wham! Bam!» indikerer). Ho kjem frå «Suffragette City» («suffragette» tyder «stemmerettskvinne») og indikerer at ho kjem frå ei ny verd av frigjorte kvinner som eksisterer berre for å torturere songaren.

Songen er ein ordentleg rockelåt som opnar med eit enkelt og brutalt gitarriff. Pianoer hamrar laus åttandedelsnotar heile vegen gjennom. Bowie ønskte å nytte ein massiv saksofonlyd mot gitarane, men Bowie var ikkje dyktig nok på saksofon til å få dette til. I staden for saksofonar, fekk Ken Scott tak i ein ARP 2600 synthesizer, og prøvde å få han til å låte så likt ein saksofon som mogeleg. Ronson spelte syntheziseren.

Songen vart spelt inn 12.-18. januar og 4. februar 1972.

Innhald
 «Suffragette City» (Bowie)  – 3:25
 «Stay» (Bowie) – 3:21

Medverkande
 Produsentar:
 Ken Scott på «Suffragette City»
 Harry Maslin på «Stay»
 David Bowie
 Musikarar:
 David Bowie: Vokal, gitar på «Suffragette City»
 Mick Ronson: Gitar, piano og ARP synthesizer på «Suffragette City»
 Trevor Bolder: Bass på «Suffragette City»
 Mick Woodmansey: Trommer på «Suffragette City»
 Carlos Alomar, Earl Slick: Gitar på «Stay»
 George Murray: Bass på «Stay»
 Dennis Davis: Trommer på «Stay»
 Roy Bittan: Piano på «Stay»

Andre utgjevingar
 Han vart gjeven ut som B-sida til singlane «Starman» i april 1972 og «Young Americans» i februar 1975.
 Songen vart gjeven ut på ein biletdisk i RCA Life Time-settet. 
 Songen finst på samleplatene: 
 The Best of David Bowie (Japan 1974)
 Changesonebowie (1976)
 Changesbowie (1990)
 Bowie: The Singles 1969-1993 (1993)
 The Singles Collection (1993)
 RarestOneBowie (Japan 1995)
 The Best of 1969/1974 (1997)
 Best of Bowie (2002)

Konsertversjonar
 Bowie spelte inn songen for BBC-radioprogrammet «Sounds of the 70s: John Peel», og dette vart sendt 23. mai 1972. I 2000 vart denne innspelinga gjeven ut på Bowie at the Beeb.
 Eit konsertopptak frå Santa Monica Civic Auditorium, 20. oktober 1972 vart gjeven ut på Santa Monica '72.
 Eit opptak frå den kjende konserten i Hammersmith Odeon i London, 3. juli 1973 vart gjeven ut på Ziggy Stardust - The Motion Picture.
 Ei innspeling frå 1974-turneen vart gjeven ut på David Live. Denne versjonen finst òg på Sound and Vision-boksen. Eit anna konsertopptak frå 1974-turneen vart gjeven ut på den halvoffisielle A Portrait in Flesh.
 Eit konsertopptak frå 23. mars 1976 vart gjeve ut på Live Nassau Coliseum '76, ein del av nyutgjevinga av Station to Station i 2010.

Songen vart spelt på dei fleste konsertane til Bowie i 1970-åra og kom attende i 1990 og på turneen i 2003-2004.

Andre versjonar

 Mr. Big - Konsertopptak på Live at Budokan (1997)
 Alice in Chains - Sweet Alice (1989)
 Toni Basil - Live at the Roxy
 Big Audio Dynamite - F-Punk (1995)
 Boy George - The Unrecoupable One Man Bandit (1998)
 Corpus Delicti - Goth Oddity - A Tribute to David Bowie (1999)
 Duran Duran - Live recording - 1980 Birmingham Christmas Show
 Frankie Goes to Hollywood – Single (1989)
 Golden Delicious - Crash Course for the Ravers - A Tribute to the Songs of David Bowie (1996)
 The Get Up Kids - Eudora (2001)
 Steve Jones - Fire and Gasoline (1989)
 Seu Jorge spelte inn ei portugisisk utgåve for filmen The Life Aquatic with Steve Zissou (2004)
 Kyosuke Himuro – Singel (1988)
 L.A. Guns – Cuts (1992)
 Hazel O'Connor – Singel
 Red Hot Chili Peppers – B-side til singelen «Aeroplane» (1996)
 Andy Taylor – Singel
 Turbonegro – Singel (1998)
 Warrant - Under the Influence (2001)
 Wakefield og Mary-Kate and Ashley Olsen  - New York Minute (2004)
 The Nerve Agents - Kill Your Idols / The Nerve Agents (2000)
 Storm Large ft. Dave Navarro - Rock Star: Supernova
 Vixen - Live & Learn (2006)
 Burden Brothers - Mercy (2006)
 Tara Slone - Just Look Pretty and Sing (2007)
 Poison - Poison'd! (2007)
 Rehasher - "Off Key Melodies"
 *The Spiders from Mars - The Mick Ronson Memorial Concert (2001)
 Ozark Henry - Glittering 2000: Belgian Acts Revisiting Glam Classics (2000)
 Glay - Aka to Kuro no Matadora (2008)
 LehtMoJoe - B-Side to 'Johnny Jazz''' (2009)
 A Place To Bury Strangers - We Were So Turned On: A Tribute to David Bowie (2010)

KjelderDenne artikkelen bygger på «Suffragette City» frå ,  den 2. mai 2011.  oppgav desse kjeldene: Pegg, Nicholas, The Complete David Bowie'', Reynolds & Hearn Ltd, 2000, ISBN 1-903111-14-5

Bakgrunnsstoff
 

Songar frå 1972
Singlar frå 1976
David Bowie-songar
Songar skrivne av David Bowie
Songar produserte av Ken Scott
Songar produserte av David Bowie
Hardrock-songar