alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Æ

Æ er den tjuesjuande bokstaven i det norske alfabetet som òg blir brukt i islandsk, færøysk, dansk og ossetisk. Vokalen var opphavleg ei samskriving av A og E. På islandsk blir denne bokstaven uttala som ein diftong [ai] (IPA), på dansk og norsk som monoftongane [ɛ] og [æ], medan færøysk både har ein såkalla lang æ som er ein diftong [ɛa] og ein kort æ som blir uttala [a].

På latin vart ae, eigentleg ein diftong (jamfør at Caesar vart teken av germanarane i forma Kaiser), i sein tid uttalt æ. I tysk og svensk ä representerer  ¨ ein liten gotisk e skriven over bokstaven.

Æ har òg vore brukt i latin, fransk og gammalengelsk, og kan framleis brukast i visse engelske ord, som Encyclopædia. Andre språk bruker Ä om om lag same lyd som norsk Æ.

Æ vert på norsk uttalt som ein som ein brei, fremre vokal føre r, elles oftast som e.

Kjelder 

Det latinske alfabetet
Norsk språk
Dansk språk
Islandsk språk
Ossetisk språk
Færøysk språk
Ligaturar
Ø

Ø er ein vokal som blir brukt til å skriva dansk, norsk, færøysk og sørsamisk. Han er den tjueåttande bokstaven i det norske alfabetet, eit tillegg til det latinske alfabetet. 

Bokstaven oppstod som ei samanskriving av  o og e, der midstreken på E blei skriven tvers over O-en. Det gjorde en for å uttrykkje [ø] - ein lyd ein uttaler midt imellom dei to (dvs. at han er både runda som [o] og fremre som [e]). Ө er ein tilsvarande bokstav i det kyrilliske alfabetet, medan Ö blir brukt av fleire andre språk for same lyd.

På dansk og gammaldags norsk kan ø vera eit ord som tyder øy. Ein finn denne tydinga i norske stadnamn som Hankø, Vækerø og Tromsø, og i dei fleste danske øynamna, til dømes Læsø, Samsø og Hans Ø.

I mengdelære tyder Ø den tomme mengda.

Det latinske alfabetet
Norsk språk
Dansk språk
Færøysk språk
Namnedelar
Ligaturar
Danske ord og uttrykk
Kapellneset

Kapellneset er ein odde ved Ulvesundet i Kinn kommune i Vestland

På Kapellneset vart den eldste kyrkja i Vågsøy bygd i 1580 og var i bruk fram til 1854. I 1944 vart det reist eit tårn til minne om den gamle kyrkjestaden.

Geografi i Kinn
Historie i Kinn
Lorentz Lossius

Lorentz Lossius () var ein viktig person i gruvedrifta i Noreg på 1600-talet. Han vart fødd i Tyskland og innvandra til Noreg i 1620-

Lossius var ein av mange tyske bergmenn som kom til Noreg med ekspertise på fyrstninga og midten av 1600-talet. I 1631 vart han skiftmeister ved Kongsberg-gruva, og var frå 1634 skift- og hyttemeister der. I perioden 1635–1642 var han skiftmeister ved Kvikne Kobberverk. Han var sentral i oppstarten av Røros Kobberverk på Røros, der han var direktør 1646–1651.

Lossiusfamilien er i dag talrik, og har blant anna drive med sal av klippfisk i Kristiansund.

På Røros er ei gate oppkalla etter han, Lorentz Lossius gata.

Nordmenn av tysk opphav
Gruvedrift i Noreg
Tyske bergmenn
Tyske ingeniørar
Røros kommune
Bergverk i Noreg
Mutingsbrev

Eit mutingsbrev er eit brev, eller eller ein setel med tillating til å drive bergverk, gjeve ut av ei høgare styresmakt, eller kongen.

Bakgrunnsstoff
 Norsk minerallovgivning, NOU, Forslag til minerallov, september, 1996.

Gruvedrift
Juridisk terminologi
Trondheim Økonomiske Høgskole

Trondheim Økonomiske Høgskole (ofte forkorta «TØH») er Høgskolen i Sør-Trøndelag si avdeling for økonomi og administrasjon. TØH held til på Moholt i Trondheim og har over 1200 studentar. Det engelske namnet på TØH er «Trondheim Business School» (TBS).

Historie 
TØH vart etablert i 1967 og er med det den eldste norske regionale høgskolen med tilbod innan økonomi og administrasjon. I 1994 vart TØH ein del av Høgskolen i Sør-Trøndelag (HiST).

HiST-AØA eller TØH? 
Etter at TØH vart ein del av HiST, skifta namnet til HiST avdeling for Økonomi og administrasjon (HiST-AØA). Namneendringa fall mange av studentane og dei tilsette på TØH tungt for hjartet. Det store fleirtalet av dei heldt fram med å bruke TØH-namnet, sjølv om det no offisielt ikkje eksisterte lenger. Studentutvala heldt på dei gamle namna, som for eksempel «TØHNNA» (bodegaen), «TØHSA» (studentavisa), «TØH-IL» (idrettslaget) og «TØH-Invest» (aksjesparelaget). Nye studentar vart òg raskt innprenta med TØH-namnet, allereie i løpet av dagar etter at dei hadde starta på utdanninga.

Den felles høgskoleleiinga argumenterte for at HiST burde samle seg under ein felles ytre profil, og at namnet derfor burde vera HiST-AØA. Blant argumenta som vart bruka for TØH-namnet, var at økonomiutdanninga på høgskolen var spesiell, i og med at ho konkurrerte med spesialiserte statlege skolar som Noregs Handelshøgskole og private skolar som BI om studentane. Dessutan var TØH-namnet frå før godt kjent i Trøndelag.

Hausten 2003 gav høgskolestyret opp kampen mot TØH-namnet, og avdelinga skifta namn til «HiST avdeling Trondheim Økonomiske Høgskole» i samband med ei større endring i avdelingsstrukturen til HiST. Ein av føresetnadene for at avdelinga skulle få tilbake TØH-namnet, var at HiST-logoen vart bruka saman med TØH-logoen i profileringsarbeidet.

Studietilbod 
TØH var først ute i Noreg med å leggje om økonomiutdanninga til bachelor- og mastergrad (slik det er etter Kvalitetsreforma), sidan skolen var med på eit prøveprosjekt. Det første studentkullet på bachelorutdanninga i økonomi og administrasjon starta hausten 1999. Bachelorutdanninga har fleire spesialiseringsretningar. Sidan hausten 2002 har TØH tilbode 2-årige masterpåbygningar. Masterpåbygninga i bedriftsøkonomisk analyse har vist seg som den mest populære, og har ofte vore vanskelegare å koma inn på enn masterpåbygninga på Noregs Handelshøgskole.

Skolen har mange samarbeidspartnarar i inn- og utland, og det går føre seg utveksling begge vegar. Faga for innkomande studentar til TØH går føre seg på engelsk. Det er òg samarbeid med Handelshøjskolen i København og Høgskolen i Nord-Trøndelag om masterprogram i offentleg administrasjon, og med NTNU om master i finansiell økonomi.

Bakgrunnsstoff 
 Heimesida til TØH

Høgskular i Noreg
Økonomi
Høgskolen i Sør-Trøndelag
Skipingar i 1967
Bilete av svenske regentar

Denne sida inneheld eit kronologisk sortert galleri med bilete av svenske regentar.

 
Svenske regentar
Svenske regentar
Regentar
Keltarar

Nemninga keltarar viser til ei rekkje nærskylde gamle folkegrupper i Europa som deler ei grein av dei indo-europeiske språka og såleis syner sams opphav. Keltarane fanst i eldre tider over store delar av Europa, men i dag berre i dei vestlegaste utkantane av kontinentet. 

I dag blir ordet keltisk ofte bruka for å beskrive folk og respektive kulturar og språk til fleire etniske grupper i Irland og Storbritannia, den franske regionen Bretagne og den spanske regionen Galicia (det same ordet som namnet Gallia for det keltiske Frankrike, og «gælisk» for greiner av keltiske språk). Til «Dei sju keltiske nasjonane» som finst i dag er vanlegvis rekna Irland, Wales, Skottland, Cornwall, Isle of Man, Bretagne og Galicia. 

Når det gjeld keltarane i Storbritannia er det usemje mellom forskarane om keltarane i hovudsak vart anten drepne eller fordrivne da angelsaksarane kom til England, eller om det berre var språket og kulturen deira som vart borte frå det angelsaksiske området. Det skal visstnok liggje føre DNA-undersøkingar som byggjer opp under ideen om at England utvikla seg gjennom at ein ny angelsaksisk kultur vart påtvinga det keltiske folket av ein ny sosial elite. 

Desse undersøkingane skal visstnok vise meir gammalbritisk, altså keltisk, innverknad i England enn i Skottland, som har meir skandinavisk innverknad (det må da vere frå norrøn busetjing i «vikingtida»). 

Men det gjev vel meir meining å omtale som keltiske dei folkegruppene og områda der det finst folk som framleis talar keltiske språk, som har andre drag frå keltisk kultur og tradisjonar, og som har ein keltisk historisk identitet. Dette er «Dei sju keltiske nasjonane» nemnde ovanfor.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 
Europeiske kulturar
Europeiske folkegrupper
Arnold Weiberg-Aurdal

Arnold Weiberg-Aurdal () var ein norsk stortingsrepresentant, bonde, heradsagronom og forfattar frå Sykkylven.

Liv og gjerning
Weiberg-Aurdal var fødd i Ålesund, der faren Bastian M Weiberg-Aurdal var privatpraktiserande lege. Oppveksten fekk han Karigarden på Velle i Sykkylven, som faren åtte. Sjølv gjekk han befalsskule og utdanna seg til sivilagronom ved Noregs landbrukshøgskule i 1953, og var sidan heradsagronom i både Stranda og Sykkylven. 

Weiberg-Aurdal var stortingsrepresentant for Senterpartiet frå 1969 til 1985. I alle år på Tinget var han medlem av samferdslekomiteen, formann frå 1973 til 1981. Den siste fireårsperioden på Stortinget var han også medlem av den utvida utanriks- og konstitusjonskomitéen. 

Weiberg-Aurdal var med i kommunestyret i Sykkylven i årevis, ordførar i åtte år. Han var også medlem av fylkestinget i Møre og Romsdal, og var elles med i ei rekkje styre og utval, såvel kommunale, statlege og private.

Som forfattar har han skrive ei rad med bøker, slektshistorier og jubileumsskrift.

Arnold Weiberg-Aurdal fekk tildelt Kongens fortenestmedalje i gull i 2003.

Bakgrunnsstoff 
  

Ordførarar i Sykkylven
Sp-ordførarar i Møre og Romsdal
Stortingsrepresentantar 1969-1973
Stortingsrepresentantar 1973-1977
Stortingsrepresentantar 1977-1981
Stortingsrepresentantar 1981-1985
Stortingsrepresentantar frå Sp
Stortingsrepresentantar for Møre og Romsdal
Studentar ved Noregs landbrukshøgskule
Kongens fortenestmedalje i gull
Norske forfattarar
Folk frå Ålesund
Folk frå Sykkylven
Colorado

Colorado er ein delstat i USA. Hovudstaden er Denver.

Geografi
Colorado er som Wyoming forma som eit «rektangel». Staten grensar mot Utah i vest, Wyoming i nord, Nebraska i nordaust, Kansas i aust og New Mexico og Oklahoma i sør. Staten deler også eit hyrne med Arizona i sørvest. 

Colorado er mest kjend som ein fjellstat, og den vestre halvdelen av staten domineres av fjellkjeda Rocky Mountains. Den austre delen er dominert av høgsletter. Colorado er den eneste delstaten i USA kvar alt areal ligg over 1000 moh. Befolkninga er for det meste konsentrert om de store byane Denver og Colorado Springs midt i staten, på austsida av fjella.

Bakgrunnsstoff 
 Population, Housing Units, Area, and Density: 2000 - United States -- States; and Puerto Rico  more information Census 2000 Summary  American FactFinder

 
Delstatar i USA
Tidlegare spanske koloniar
Delaware

Delaware er ein delstat ved austkysten av USA. Hovudstaden er Dover medan den største byen er Wilmington. Delstaten var den fyrste som vart innlemma i USA. Delaware er den nest minste av delstatane i USA, etter Rhode Island. Han grensar mot Maryland og Pennsylvania.

Geografi

Delaware utgjer den nordaustlege delen av Delmarva-halvøya som ligg mellom Chesapeake Bay og Delaware Bay. Området høyrer til den atlantiske kystsletta, og består av ei fruktbar, flat slette som sjelden når høgare enn 20 moh. Helt i nordvest hever låge åsparti seg opp til 134 moh. Delaware har temperert klima.

Historie
Delstaten har namn etter Delaware-elva som igjen var kalla opp etter engelske Thomas West, 3. baron De La Warr. Dette namnet blei også brukt om lenapefolka som budde nord i området. I tillegg til lenape var nanticokefolket i sør eit viktig urfolk. Dei første europeiske innvandrarane var nederlandske handelsfolk som grunnla kolonien Zwaanendael i 1631. Svenskar skipa Nya Sverige her i 1638.

Delaware var ein av dei tretten koloniane som tok del i den amerikanske revolusjonen som førte til sjølvstende for USA. Han var den første staten som ratifiserte den amerikanske grunnloven, den 7. desember 1787, og er dermed blitt kjend som den første amerikanske delstaten eller «The First State».

Næringsliv

Delstaten er hovudsakleg ein industristat, men vel halvparten av landarealet blir nytta til jordbruk. Dei viktigaste produkta er soyabønner, mais, asparges og fjørfe (broilerar). Industrien er konsentrert i og omkring Wilmington og omfattar mellom anna skipsverft, bilfabrikkar, kjemisk industri (Du Pont de Nemours) og bomullsindustri. Chesapeake and Delaware-kanalen, som går gjennom nordre delen av delstaten, har stor økonomisk tyding.

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Delaware» frå ,  den 25. april 2015.

Bakgrunnsstoff

Delaware Tourism homepage
Delaware Map
U.S. Census Bureau

 
Delstatar i USA
Moskusfe

Moskusfe (Ovibos moschatus), òg kalla moskusokse og moskusku, er ein arktisk, sterktluktande jortar. I vår tid finst moskusfet naturleg i arktisk Nord-Amerika og på Grønland. Fram til siste istida fanst det òg moskusfe i Europa, og det finst i dag òg små flokkar etter utsette dyr i Noreg, Sverige og Sibir.

Arta stammar opphavleg frå Alaska, arktisk Canada og Grønland, men den har og blitt introdusert ei rekke andre stader, mellom desse Noreg. Det er gjort fossile funn av moskusdyr i Noreg som viser at artat eller ein stor nær slektning må ha levd naturleg her under siste istid, men han vert altså ikkje rekna som ei naturleg art her, sjølv om han er ønska og beskytta av myndigheitane. 

Moskusfe er einaste art i slekta Ovibos og tilhøyrer oksefamilien (Bovidae), der han sorterer under underfamilien Antilopinae, som består av antiloper, gaseller og deira næraste slekt. Dei næraste slektningane til arten er artane i gruppa med sauer og geiter.

Moskus i Noreg 
På 1900-talet vart det utsett moskusfe kring Dovrefjell (frå 1932 av) og på Svalbard (1929). Det er no ein stabil moskusstamme på Dovrefjell, men på Svalbard er dei utdøydde.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Ellis, E.: «Ovibos moschatus»

Geiteantiloper
Arktisk fauna
Pattedyr i Noreg
Pattedyr i Canada
Pattedyr i Grønland
Pattedyr i Sverige
Sibir
Alaska
Hawaii

Hawaii (hawaiisk Hawai‘i) er ei øygruppe i Stillehavet og ein delstat i USA. Hovudstaden og største by er Honolulu. Hawaii blei ein amerikansk delstat den 21. august 1959, og er dermed den nyaste i USA. 

Delstaten har rundt 1,26 millionar innbyggjarar (2003) og to offisielle språk: det polynesiske hawaiisk og hawaii-engelsk, med hawaii-pidgin som eit uoffisielt hovudspråk. 

Hawaii er òg den einaste øystaten i USA, og den einaste som framleis er i vekst, på grunn av vulkansk aktivitet. Delstaten er sett saman av ei 2 450 km lang kjede av øyar og atoll. Åtte av øyane er relativt store: øya Hawaii, Kahoolawe, Maui, Lauai, Molokai, Oahu, Kauai og Niihau. 

Øyane har tropisk klima og fine strender, og det kjem mange turistar frå fastlands-USA og Japan.

Geografi

Vulkanøyane 

Øyane er blitt til gjennom vulkanaktivitet, truleg på grunn av den nordvestlege rørsla til den tektoniske Stillehavsplata. Fleire vulkanar er fortsatt aktive, og nye oppstår stadig. I følgje hawaiiansk tradisjon er det vulkangudinna Pele som står for utbrota.

Dei høgaste fjella på Hawaii er Mauna Kea (4 205 m. o. h.)
og vulkanen Mauna Loa (4 176 m. o. h.)

Byar 
Den største byen Honolulu på Oahu har rundt 372 000 innbyggjarar (2003). Neste i rekkja er Hilo, største byen på øya Hawaii, der det bur 41 000.

Historie 

Antropologiske teoriar går ut på at polynesarar frå Marquesas og Selskapsøyane først gjekk i land på Hawaii for 1500 år sidan. Desse første busetjarane har halde på minna om migrasjonen gjennom munnleg overlevering. Dei hadde lite kontakt med andre polynesiske grupper i denne tidlege migrasjonsfasen, og utviklinga av Hawaii til eit innvikla samfunn fann stad så godt som isolert.

Ulike uklåre rapportar frå europeiske oppdagarar kan tyda på at Hawaii blei oppdaga før 1778, men dette året fann James Cook og mannskapet hans utan tvil øygruppa. Dei skreiv ned dei geografiske koordinatane og gav Hawaii namnet Sandwichøyane til ære for jarlen av Sandwich, John Montagu, som hadde hjelpt han økonomisk med reisa.

Tendensen på øyane hadde vore at eit stadig minkande tal hovdingar blei herskarar over stadig større rike. Ein serie krigar som tok slutt i 1795, og fredeleg overgjevnad av Kauai i 1810, førte til at øyane blei sameinte til eitt rike. Den nye herskaren blei kalla Kamehameha den store. Etterkomarane hans skulle herska over øyriket fram til 1893, då eit USA-støtta kupp avsette dronning Lili'uokalani og gjorde øyriket til ein uavhengig republikk.

USA annekterte Hawaii den 7. juli 1898 som eit amerikansk territorium. Over seksti år seinare, i 1959, fekk det status som delstat.

Kjende folk frå Hawaii 
 Henry J. Kaiser, industrialist
 Bette Midler, songar og skodespelar
 Duke Kahanamoku, symjar og OL-vinnar
 Israel Kamakawiwoʻole, songar og musikar
 Jack Johnson, songar og musikar
 Jake Shimabukuro, ukulelespelar
 Barack Obama, USAs 44. president

 
Delstatar i USA
Øyar i Stillehavet
Hatlesetnipa

Hatlesetnipa er ein fjelltopp på 583 moh. i Kinn kommune i Vestland fylke.

Frå Hatleset som ligg ved Riksveg 5 om lag fem km vest for Eikefjord går det ein merkt sti opp til toppen. Hatlesetnipa er eit populært turmål for friluftsfolk frå Florø og omland. Gangtid til toppen er om lag halvannan time.
I 2004 sette Telenor i drift ein mobilsendar på staden.

Kjelder 
 Anne Rudsengen og Finn Loftesnes: OPPTUR, 267 foturar i Sogn og Fjordane. ISBN  9788291722474

Bakgrunnsstoff 
 Detaljert skildring av Hatlesetnipa på peakbook.org

Fjell i Kinn
Transsaharahandel

Transsaharahandel mellom middelhavsland og Vest-Afrika, var ein viktig handelsveg frå 700-talet til slutten av 1500-talet. Før ein ser på karavanevegar og handelsvolum er det viktig å gjere greie for korleis slik handel i det heile teke kunne eksistere. Saharaørkenen er eit stort område med fiendtleg klima som skil Middelhavet sin økonomi frå Niger sin. Fernand Braudel påpeikte (i The Perspective of the World) at eit sånt område på same måte som Atlanterhavet, berre er verdt å ta seg over under spesielle omstende, når vinsten overstig tapet. Men til skilnad frå Atlanterhavet har Sahara alltid vore busett av grupper av menneske som var vande med lokal handel.

Afrikansk historie
Sahara
Handelsruter
Jaizkibel

Jaizkibel er eit fjell i provinsen Guipúzcoa i regionen Baskarland i Spania. Fjellet ligg ved breidda av Cantabric-sjøen. 

Jaizkibel har eit av dei best bevarte marine-økosystema i Baskarland. På dette fjellet finst den sjeldne blomen Armeria Euskadiensis, og det spesielle reptilet Lacerta Viridis. No er fjellet verna av europeiske lover, 2000 Natura Network, men eit svært hamneprosjekt trugar det.

Sykkelrittet Clásica San Sebastián går over Jaizkibel, og det er gjerne i dei bratte fjellsidene her at vinnaren av rittet peiker seg ut.

Bakgrunnsstoff 
 Bilde og informasjon om fjellet på baskisk
 Bilde og informasjon om fjellet på spansk  (med reklame)
 Informasjon om truga fjell på engelsk

Fjell i Spania
Fjell i Baskarland
Geirangerfjorden

Geirangerfjorden er ein fjord i Stranda kommune på Sunnmøre i Møre og Romsdal. Han er 15 kilometer lang og er ein arm av Sunnylvsfjorden og Storfjorden. Geirangerfjorden er den armen av Storfjorden som strekkjer seg lengst inn i fjordlandskapet. Største djupna i Geirangerfjorden er 233 m, tett vest for den fråflytta garden Syltavik. Ved fjordbotnen ligg bygda Geiranger.

Fjorden er eit av Noreg sine mest vitja turistmål, og vert halde for å vere særs vakker. 14. juli 2005 kom han med på UNESCO si verdsarvliste i lag med Nærøyfjorden i Sogn. 

Det er venta at busetnaden ved Geirangerfjorden vil verte mykje skadd når bergsida over Åkerneset i Sunnylvsfjorden, ein gong i ei ukjent framtid, rasar ut i Sunnylvsfjorden. Raset vil føre til ein tsunami som vil treffe fleire bygder langs fjorden, som Geiranger og Hellesylt, på mindre enn ti minutt.

Langs fjordsidene ligg fleire fråflytta gardar. Stiftinga «Storfjordens venner» har, over ei periode på vel tretti år, sørgd for at mange av desse har vorte (dels eller heilt) restaurerte. Dei oftast vitja av desse er Skageflå og Blomberg på sørsida av fjorden, og Knivsflå på nordsida. Skageflå kan ein nå til fots frå Geiranger, medan ein til dei to andre nyttar båt. Andre fråflytta gardar er Horvadrag, Megardsplassen og Matvika. Det er òg fleire flotte fossefall i fjorden, dei mest kjende er Dei sju systrene og Brudesløret. 

Ei bilferje driven av Fjord1 går langs heile fjorden mellom Geiranger og Hellesylt.

Fossar 

Dei to mest kjende fossane i Geirangerfjorden er Knivsflåfossane, betre kjent som Dei sju systrene og Friaren. Dei to fossane ligg på kvar si side av fjorden, og det vert sagt at Friaren gjer kur til Dei sju systrene på andre sida. 

Brudesløret er ein annan foss i fjorden.

Galleri

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Geiranger turistinfo 
 Geirangerfjorden - Trollstigen
 Webkamera

Verdsarv i Noreg
Fjordar på Sunnmøre
Geografi i Stranda
Turistmål i Møre og Romsdal
Nærøyfjorden

Nærøyfjorden er ein fjord i Aurland kommune i Vestland. Nærøyfjorden er omkring 18 kilometer lang og er ein arm av Aurlandsfjorden som igjen er ein arm av Sognefjorden. Inst i Nærøyfjorden ligg Gudvangen. Andre busetnader langs fjorden er Bakka, Styvi og Dyrdal. Nærøyfjorden kom 14. juli 2005 på UNESCO si verdsarvliste og utgjer ein del av Nærøyfjorden landskapsvernområde, oppretta i 2002.

Fjorden har innløp mellom Nærnes i nord og Beitelen i sør. Aust for Beitelen held Aurlandsfjorden fram søraustover til Aurlandsvangen og Flåm. Fjorden har særs bratte og høge fjell, enkelte av dei strekkjer seg 1300-1500 meter nesten rett til vêrs. Innimellom går det bratte dalar ned til fjorden og her ligg små grender og gardar. På veg innover i fjorden er den første av desse Arnehus og Dyrdal på nordsida. Litt vestom Dyrdal ligg høgdegarden Drægo på kring 400 moh. Litt lenger inn i fjorden ligg Styvi på andre sida. Frå Styvi går det ein gammal postveg innover fjorden til Bleiklindi som ligg på høgd med Bakka. Innom Styvi smalnar fjorden inn og på det smalaste er han ikkje meir enn 250 meter brei. Han vert også grunn, noko som fører til at inste delen av fjorden ofte frys til om vinteren. På den smalaste delen av fjorden er det 8 knops fartsgrense for større båtar. Dette fordi bylgjene frå båttrafikken tærer på kulturminna nær sjøen, særleg på den oppmurde postvegen mellom Styvi og Bleiklindi.

Litt over fem km frå fjordbotn ligg garden Tufto på vestsida av fjorden. Frå her og inn til Gudvangen går det bilveg (Fv251) langsmed fjorden. Rett sør for Tufto ligg grenda Bakka. 

Inst i fjorden ligg Gudvangen der Nærøydalselvi munnar ut i fjorden. Derfrå er det vegsamband til Bergen og Austlandet på Europaveg 16. 

Fram til Lærdalstunnelen opna i 2000 gjekk det ferje i heilårsrute mellom  Gudvangen og Lærdal, men sidan er det skore slik at det no berre er i turistsesongen det går ferje, og dei veglause gardane utom Tufto har såleis fått eit dårlegare samband det meste av året.

Det er registrert 20 pattedyrartar og kring 50 fugleartar ved Nærøyfjorden. Dei siste tiåra har det vore mykje kobbe i fjorden.

Galleri

Kjelder

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

 Eldre fotografi frå Nærøyfjorden på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

Geografi i Aurland
Sogn
Verdsarv i Noreg
Fjordar i Vestland
Turistmål i Vestland
Blånipa

Blånipa er ein fjelltopp i Kinn kommune på 1121 moh. Toppen kan nåast til fots frå Eikefjord, Norddalsfjorden og Løkkebø. Frå Eikefjord er gangtida til toppen om lag 3 timar.

Kjelder 
[OPPTUR, 267 fotturar i Sogn og Fjordane]

Bakgrunnsstoff 
 Kart 

Fjell i Kinn