alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Murmur

Murmur er eit musikkalbum som den amerikanske gruppa R.E.M. gav ut i 1983. Det var det første albumet til gruppa med fullengd, etter å ha gjeve ut EP-plata Chronic Town året før.

Albumet er produsert av Mitch Easter og Don Dixon, spela inn i Charlotte i Nord-Carolina, og utgjeve på I.R.S. Records. Til dette albumet valde R.E.M. ut tolv av songane dei spelte på konsertane sine på den tida. «Radio Free Europe» og «Sitting Still» var allereie utgjevne på ein singel på det vesle lokale selskapet Hib-Tone, men vart spela inn på nytt i eit seinare tempo til plata Murmur. Spekkhoggaren. 

Framsidebiletet på albumet er eit sepiafarga foto av ei bru med klatreplanter som også dekker bakken og trea i nærleiken. På baksida er songtitlane skrivne over bruntonane i blått, og dette gjer dei vanskelege å lese.

Innhald 
Alle tekstane og melodiane er ved Bill Berry, Peter Buck, Mike Mills og Michael Stipe.

 «Radio Free Europe» - 4:05 
 «Pilgrimage» - 4:30 
 «Laughing» - 3:55 
 «Talk About the Passion» - 3:23 
 «Moral Kiosk» - 3:32 
 «Perfect Circle» - 3:29 
 «Catapult» - 3:56 
 «Sitting Still» - 3:18 
 «9-9» - 3:03 
 «Shaking Through» - 4:30 
 «We Walk» - 3:01 
 «West of the Fields» - 3:19

Debutalbum frå 1983
R.E.M.-album
 197
 165
100 Hekate

100 Hekate er ein stor hovudbelteasteroide. Han går i bane i den same regionen som Hygiea-familien, men har ikkje noko med familien å gjera bortsett i frå banen. Albedoen hans på 0,19 er for høg, og han er av feil spektralklasse til å vera del av Hygiea-familien, som består av mørke C-type-asteroidar.

Hekate var den hundrede asteroiden oppdaga; oppdaga av J. C. Watson den 11. juli 1868. Han er namnsett etter Hekate, gudinna for heksekunstar i gresk mytologi, men namnet speilar og at asteroiden er nummer eitt hundre ved at hekaton er gresk for 'hundre'.

Sett frå jorda okkulterte Hekate ei stjerne den 14. juli 2003. Okkultasjonen vart observert frå New Zealand.

Kjelder 
 PDS-lyskurvedata
 G. A. Krasinsky et al «Hidden Mass in the Asteroid Belt», Icarus, Vol. 158, s. 98 (2002).

Hekate
Hekate
Hekate
Reckoning av R.E.M.

Reckoning er eit musikkalbum frå den amerikanske rockegruppa R.E.M. som vart gjeve ut i 1984. Det har med nokre av dei populære tidlege songane til bandet, som «So. Central Rain (I’m Sorry)» og «(Don’t Go Back To) Rockville». 

Tekstane på plata unngjekk romantiske tema, og tekstskrivar Michael Stipe grublar i staden over mellom anna kaldt vêr, eit eventyr der eit barn druknar, ein flaum og det å vere overflatisk. Opptakttonen i musikken står i kontrast til dei mørke tekstane. Den siste songen, «Little America», handlar om landlege USA, og dette temaet vert også teke opp att på den neste plata deira, Fables of the Reconstruction (1985).

Framsidebiletet på Reckoning er ei teikning som er eit resultat av eit samarbeid mellom vokalist Michael Stipe og kunstnaren Howard Finster frå Georgia i USA.

Innhald 
Alle tekstane og melodiane er ved Bill Berry, Peter Buck, Mike Mills og Michael Stipe.

 «Harborcoat» - 3:54 
 «7 Chinese Brothers» - 4:18 
 «So. Central Rain (I’m Sorry)» - 3:16 
 «Pretty Persuasion» - 3:51 
 «Time After Time (Annelise)» - 3:30 
 «Second Guessing» - 2:52 
 «Letter Never Sent» - 2:59 
 «Camera» - 5:26 
 «(Don’t Go Back To) Rockville» - 4:55 
 «Little America» - 2:56

Reckoning
Reckoning
Šešupė

Šešupė (polsk Szeszupa, russisk Шешупе, tysk Scheschup(p)e) er ei elv i Polen (27 km) Litauen (158 km) og Russland (62 km) med ei lengd på 298 km. Elva renn 51 km lang elv på grensa mellom den russiske enklaven Kaliningrad oblast og Litauen. Nær byen Neman munnar Šešupė ut i Nemunas.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Šešupė» frå , den 24. januar 2008. 
 

Elvar i Litauen
Elvar i Polen
Elvar i Russland
Elvar i Kaliningrad oblast
Širvinta

Širvinta er ei elv i Litauen med ei lengd på 129 km. Ho er den lengste sideelva til Šventoji. Ho renn gjennom Ukmergė fylke og Širvintos fylke og grensar til Jonava fylke. Širvinta passerer byen Širvintos, der det er bygd ein overløpskant. Ho munnar ut i Šventoji mellom Upninkai og Vepriai.

Širvinta er kjend for stryka sine og den svingande, steinete elvesenga som vert mykje nytta av kajakkpadlarar. Širvinta landskapreservat, som dekkjer den vakre elvebreidda og dei bratte skråningane, vart oppretta i 1992 for å verne det unike landskapet. Nokre av dei leirete skråningane langs elva kan verte så høge som 40 meter.

Namnet på elva kjem truleg frå det baltiske adjektivet širmas/širvas, som tyder brun.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Širvinta» frå , den 24. januar 2008. 
 

Sirvinta
Šušvė

Šušvė er ei elv sentralt i Litauen med ei lengd på 131 km. Elva spring ut frå Kelmė kommune, 6 km søraust for Tytuvėnai, og renn gjennom myrene Tytuvėnai og Sulinkiai og sørover gjennom Radviliškis kommune. Til slutt passerer Šušvė gjennom Kėdainiai kommune og renn gjennom Nevėžis nær landsbyen Graužiai. Breidda på elvedalen er mellom 500 m og 3 km. Frå desember til mars er vanlegvis Šušvė islagt. Det er bygd demningar i elva ved Vaitiekūnai og Angiriai. Šušvė hydrologiske reservat vart oppretta i 1992 for å verne dei nedre delane av elva. 

Dei største sideelvane er Beržė, Žiedupė, Srautas, Sarva, Gomerta, Žadikė, Ažytė, Liedas, Vikšrupis og Putnupys. Dei største byane og landsbyane langs Šušvė er Šiaulėnai, Pašušvys (Radviliškis kommune), Grinkiškis, Vaitiekūnai, Pašušvys (Kėdainiai kommune), Angiriai og Josvainiai.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Šušvė» frå , den 24. januar 2008. 
 

Sušvė
Svalia i Litauen

Svalia er ei elv nord i Litauen med ei lengd på 36 km og ei av sideelvane til Lėvuo. Byen Pasvalys ligg nær munningen av Svalia og har fått namn frå elva. Pasvalys tyder på litauisk «Byen ved Svalia».

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Svalia» frå , den 24. januar 2008. 
 

Elvar i Litauen
Šventoji

Šventoji er den lengste elva som berre renn innanfor Litauen. Elva er 246 km lang og munnar ut i Neris ved Jonava, som den største sideelva hennar. Den lengste sideelva til Šventoji er Širvinta. 

Šventoji renn gjennom byane Anykščiai, Kavarskas og Ukmergė i Utena fylke, Vilnius fylke og Kaunas fylke. Det er bygd ei demning Kavarskas for å forsyne Nevėžis med vatn, som renn i nærleiken. Vatnet der vert nytta i industrien. Ordet Šventoji tyder «den heilage» (hokjønn).

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Šventoji River» frå , den 24. januar 2008. 
 

Sventoji
Vilnia

Vilnia (òg kalla Vilnelė, kviterussisk Вільня, Vilnija, polsk Wilejka eller Wilenka) er ei elv i Litauen med ei lengd på 80 km. Ho har utspringet sitt nær landsbyen i Vindžiūnai, 5 km sør for Šumskas ved grensa mellom Litauen og Kviterussland. Vilnia munnar ut i Neris i Vilnius.

Namnet på elva kjem frå det litauiske ordet vilnis («bølgje») eller vilnyti («bruse»). Byen Vilnius sitt namn kjem truleg frå denne elva.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Vilnia» frå , den 24. januar 2008. 

Elvar i Litauen
Vilnius
Virvytė

Virvytė eller Virvyčia (samogitisk Virvītė) er ei elv nordvest i Litauen i Samogitia med ei lengd på 131 km. Ho er ei av sideelvane til Venta frå venstre. Virvytė spring ut frå høglandet Žemaičiai, 3 km nord for Laukuva. Ho renn nordover og gjennom innsjøane Paršežeris og Lūkstas, byen Varniai, innsjøen Biržulis og byen Tryškiai. Virvytė munnar ut i Venta nær landsbyen Gyvoliai. Virvytė sine største sideelvar er Juodupis, Būgenis, Trimesėdis, Upyna og Tryškys.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Virvytė» frå , den 24. januar 2008. 
 

Elvar i Litauen
Baptisme

Baptisme er ei kristen trusretning som har utgått frå protestantismen.

Opphav 
Baptismen oppstod i kjølvatnet av reformasjonen i England på 1600-talet. Dei første baptistane var grupper som var opptekne av å gå mykje lenger enn dei andre protestantane når det galdt brotet med den katolske kyrkja. Baptismen er altså ein reaksjon på brotet med katolisismen, og han kjem sjølv frå protestantismen.

På 1600-talet var det fleire engelske religiøse grupper som vart påverka av læra til nederlandske anabaptistane eller atterdøyparar, medan dei sjølve ofte hadde eIn puritansk bakgrunn.

Særpreg 
Det som særpregar baptismen er vekta på personleg tru, vaksendåp og fridom. Baptistane meiner at den som trur på Gud og Jesus, sjølv av fri vilje lyt ha vald å tru på dei. Dei viser til at dei første kristne, apostlane, hadde vald å tru på Jesus av eigen vilje. Dei hadde vedkjent seg ei personleg tru, altså teke eit standpunkt sjølve. Av den grunn har baptistane forkasta barnedåpen og innført vaksendåp. Dette er for at den som blir døypt sjølv skal kunna vera klår over sitt religiøse val.

Ut frå dette prinsippet om å vedkjenne ei personleg tru, meiner baptistane at alle menneske skal ha full religionsfridom. Dei er også opptekne av tanke- og ytringsfridom. Eit anna viktig moment er at kvar baptistmeinigheit styrer seg sjølv, med eit demokratisk råd som øvste organ. Baptistane er aktive innanfor sosialt arbeid, arbeid for sosiale rettar og kampen for trusfridom. Eit eksempel er den kampen som Martin Luther King jr. førte for borgarrettar for afroamerikanarar i USA i 1950- og 1960-åra.

Utbreiing 
I dag finst det kring 100 millionar baptistar i verda; 5 100 av dei bur i Noreg. Dei fleste baptistane bur i USA, og det er særleg afroamerikanarar som høyrer til baptismen. Afroamerikanarane var opphavleg fattige, og baptismen er dermed ei trusretning som først og fremst har fattige og middelklassen i meinigheitene sine. Det er tradisjonelt stor vekt på deltaking frå både kvinner og menn. Kvinner fekk tidleg tillitsverv og er òg sosialt aktive innanfor baptismen. Baptismen er det største protestantiske samfunnet i USA, men i resten av verda er ikkje baptistsamfunna tilsvarande dominerande.

Mange av kyrkjene følgjer ei ordning der dei enkelte meinigheitene har stor grad av sjølvstyre, men mange av dei er òg organiserte i større unionar; ein av dei mest kjende — og den største — er Southern Baptist Convention i USA. Baptistane har sett sitt preg på kulturen fleire stader i Statane.

I Noreg er baptistane representerte ved Det norske baptistsamfunn og ved enkelte uavhengige meinigheiter.

Kjelder 
 «Baptisme» på :no:Bokmålswikipediaen

Bakgrunnsstoff 
 Det norske baptistsamfunn
 Norske baptisters barne- og ungdomsforbund 
 Dei norske baptistane sin internettportal
 Uavhengige baptistar 

 
Protestantisme
Dåp
Kockums

Kockums eller Saab Kockums Aktiebolag er eit svensk skipsverft som har tilhøyrt Saab sidan 2014. Kockums lagar militære fartøy som ubåtar,  overflatefartøy og marinsystem.
Det har hovudkontor i Malmö og verksemd på Muskö örlogsbas, Dockstavarvet og ved Karlskronavarvet.

Historie

Verftet sprang ut frå Kockums Mekaniska Werkstad, skipa i 1840. Frans Henrik Kockum starta verksemda som hovudsakleg dreiv med produksjon for hushald og landbruk. I 1850 starta dei produksjon av jarnbanevogner og i 1870 eit skipsverft på hamna i Malmö. Familien stod også bak Skånska Cement AB og Kockums Jernverks AB, begge stifta på 1870-talet. I 1913 blei all verksemda i Malmö flytta til verftsområdet på hamna og det gamle verkstadområdet blei til bydelen Davidshall.

Verftet voks kraftig, og i 1952 og 1953 leverte Kockums mest tonnasje av alle verfta i verda. På grunn av økonomiske problem på 1970-talet blei verftet overteke av det statseigde Svenska Varv AB, og den sivile produksjonen blei lagd ned i 1978. I 1989 gjekk Kockums saman med Karlskronavarvet, før dei i 1989 gjekk inn i det tyske Howaldtswerke Deutsche Werft AG.

I 2004 omsette verftet for om lag 1,2 milliardar svenske kroner, og hadde i 2003 1200 tilsette. Frå 2005 var Kockums organisert i ThyssenKrupp Marine Systems.

I juli 2014 blei Kockums kjøpt opp av Saab.

På 1970-talet produserte Kockums òg anleggsmaskinar og skogsmaskinar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kockums» frå ,  den 25. januar 2008 kl. 09:45‎.

Bakgrunnsstoff 

 Kockums AB
 Howaldtswerke Deutsche Werft 

Skipsverft i Sverige
Malmö
Saab
Føretak skipa i 1840
101 Helena

101 Helena er ein relativt stor S-type-asteroide ("steinete" asteroide) i hovudbeltet. Han vart oppdaga av J. C. Watson den 15. august 1868, og er namnsett etter Helena av Troja.

Helena
Helena
Helena
Katekismetavle

Katekismetavle er i utgangspunktet ei altartavle med tekst, utan bilete. Tanken bak dei var å føre fokuset til kyrkjelyden bort frå sjølve kyrkja til Bibelen og katekismelæra.

Katekismetavler i Noreg 
Fleire av dei lutherske prestane på slutten av 1500-talet var påverka av Calvin frå Professor Niels Hemmingsen i København og difor imot bilete i kyrkjene. Den fyrste norske katekismetavla kom i 1589, same året som ein prestesynode i Bergen anbefalte slike tavler. Denne katekismetavla står i Gaupne gamle kyrkje og har alle dei fem katekismetekstane. Men alt på byrjinga av 1600-tale kom de mange blandingstavler med både tekst og bilete. 

Luther var sjølv ikkje mot bilete i kyrkjene, men meinte snarare at bileta kunne vekkje dei rette evangeliske kjenslene. Også den danske reformatoren Peder Palladius var for bilete, så lenge dei vart brukt på eit pedagogisk vis. Prestane i den reformerte kyrkja hadde til oppgåve å lære folk evangeliet, men folk flest på 1500- og 1600-talet kunne ikkje lese, og altertavler fulle av uforståeleg tekst var til liten nytte når ein ville nå analfabetar. 

Utover på 1600-talet var det ikkje berre altertavlene som fekk bilete att, men mange kyrkjer fekk også veggene dekte med fargerike måleri som synte hendingar frå bibeltekstane.

Kjelde 
 Øystein Ekroll: Rovde kyrkje: «Den fattigste av alle kirker» - mellom dei rikaste på historiske minnesmerke. Årbok for Sunnmøre 2007

Fotnotar 

Kyrkjeleg interiør
Kyotoprotokollen

Kyotoprotokollen (eller Kyotoavtalen) er ei oppfølging av Klimakonvensjonen. Protokollen fastset bindande og talfesta rammer for utslepp av klimagassar for landa som i konvensjonen er kalla vedlegg-1-partar, dvs industriland og land med overgangsøkonomi.

Kyotoprotokollen vart vedtatt 11. desember 1997 og trødde i kraft 16. februar 2005.

Hovudelementa i avtalen 
Hovudelement i Kyotoprotokollen er:
 Plikt for industrilanda til å halde utsleppa på eit nivå som er talfesta for kvar part. Målet er å redusere dei samla utsleppa av klimagassar frå industrilanda med minst 5 prosent i forhold til 1990-nivået i perioden 2008-2012.
 Utsleppa av klimagassar gjeld dei seks viktigaste klimagassane: karbondioksid (CO2), metan (CH4), lystgass (N2O), hydrofluorkarbon (HFK), perfluorkarbon (PFK) og svovelheksafluorid (SF6).
 Protokollen reknar òg med opptak av klimagassar, slik at netto bindingseffektar på areal med skogreising, nyplanting og avskoging utført etter 1990 skal reknast med som ein del av reduksjonen i utsleppa.
 Handel med utsleppskvotar mellom industriland
 Prosjektsamarbeid mellom industriland og utviklingsland

Noregs plikter 
Noreg er etter Kyotoprotokollen forplikta til å sørgje for at dei totale klimagassutsleppa i perioden 2008-2012 ikkje er meir enn 1 prosent høgre enn i 1990, då utsleppa var 52,0 millionar tonn CO2-ekvivalentar.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Kyotoprotokollen til FNs rammekonvensjon om klimaendring (engelsk og norsk tekst)
 St.prp. nr 49 (2001-2002) Om samtykke til ratifikasjon av Kyotoprotokollen
 Om Kyotoprotokollen på miljøstatus Norge 
 Norske utslipp og Kyotomåla 
 SSB: Utslepp av klimagassar etter kjelde
 SSB:Kyoto-protokollen - hvordan vil den virke?

Internasjonale konvensjonar
Dei sameinte nasjonane
Kyoto
Global oppvarming
Miljøvernsavtalar
Skipingar i 1997
Finn Egil Eide

Finn Egil Eide () er ein norsk kunstnar. Han har laga verk innan måleri, grafikk og skulptur, illustrert fleire diktsamlingar og også skrive eigne dikt.

Eide er fødd i Sandnes. Han studerte ved Universitetet i Bergen og NTNU, og ved Stord lærarhøgskule. Han busette seg seinare på Nordfjordeid. Eide har undervist ved Fjordane Folkehøgskule og ved Eid vidaregåande skule. Han var også drivkraft bak Eidaskulen i grafikk som byrja i 1978.

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder 
 Fylkesleksikon Sogn og Fjordane

Bakgrunnsstoff 
 Om Finn Egil Eide Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Norske målarar
Norske grafikarar
Norske lyrikarar
Folk frå Sandnes
Forfattarar frå Eid
Klimakonvensjonen

Klimakonvensjonen (SNs rammekonvensjon om klimaendringar) er det sentrale rammeverket for internasjonalt samarbeid
i kampen mot klimaendringar.

Klimakonvensjonen vart vedtatt 9. mai 1992 og trådte i kraft 21. mars 1994, og var 5. mars 2002 ratifisert av 185 statar og Den europeiske unionen. Noreg ratifiserte avtalen 9. juli 1993. Konvensjonen legg vekt på føre var-prinsippet og har som endeleg mål å stabilisere konsentrasjonen av klimagassar i atmosfæren på eit nivå som vil forhindre farleg, menneskeskapt påverking av klimasystemet.

Ulike plikter 
Partane i konvensjonen er delt inn i 3 kategoriar med ulike plikter:

Vedlegg I-partar 
Industrilanda og land med overgangsøkonomi har forplikta seg til å vedta nasjonale klimastrategiar og gjennomføre tiltak i samsvar med desse for å avgrense utsleppa av klimagassar og auke opptaket av slike gassar.

Vedlegg-I-partane er Austerrike, Australia, Belgia, Bulgaria, Canada, Danmark, Estland, Det Europeiske Fellesskapet (EF), Finland, Frankrike, Hellas, Kviterussland, Irland, Island, Italia, Japan, Latvia, Litauen, Luxembourg, Nederland, New Zealand, Noreg, Polen, Portugal, Romania, Russland, Spania, Storbritannia og Nord-Irland, Sveits, Sverige, Tsjekkoslovakia, Tyrkia, Tyskland, Ukraina, Ungarn og USA.

Vedlegg II-partar 
Industrilanda har forplikta seg til å hjelpe utviklingsland finansielt og ved teknologioverføring, forsking og klimaovervaking.

Vedlegg II-partane er Austerrike, Australia, Belgia, Canada, Danmark, Europeiske Fellesskap (EF), Finland, Frankrike, Hellas, Irland, Island, Italia, Japan, Luxembourg, Nederland, New Zealand, Noreg, Portugal, Spania, Storbritannia og Nord-Irland, Sveits, Sverige, Tyrkia, Tyskland og USA.

Tredje kategori 
Utviklingslanda har ikkje forplikta seg tilsvarande når det gjeld utslepp eller finansiell bistand.

Oppfølgande avtalar 
Konvensjonen er prosessorientert og skal følgjast opp, slik at partane sidan kan forplikte seg sterkare og meir bindande. Sidan partane har sett at det dei forplikta seg til i konvensjonen ikkje var tilstrekkeleg, vedtok den tredje partskonferansen i Kyoto den 11. desember 1997 Kyotoprotokollen ved konsensus.

Bakgrunnsstoff 
 SNs rammekonvensjon om klimaendring

Internasjonale konvensjonar
Dei sameinte nasjonane
Miljøvernsavtalar
Skipingar i 1992
Walk of Game

Walk of Game var eit område med stjerner i bakken laga for å æra bidrag til dataspelindustrien, i Metreon-bygningen i San Francisco i California. 
Han blei skipa i 2005, og namn blei valde ut gjennom ei internettavstemming.
I februar 2006 selte Sony Metreon-bygningen til Westfield Group. Etter dette blei ikkje Walk of Game oppdatert. I 2012 blei området Walk of Game hadde vore på gjort om til ein Target-butikk, og stjernene i bakken blei fjerna.

Stjerner

Galleri

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Walk of Game» frå ,  den 22. desember 2021.

Bakgrunnsstoff 
 Heimesida til Walk of Game

Kultur  i California
Æresgalleri
Skipingar i 2005
Nedleggingar i 2006
Datapelsprisar
Føre var-prinsippet

Føre-var-prinsippet er eit prinsipp for berekraftig utvikling, utvikla for å beskytte miljøet mot skade på naturressursar. Prinsippet byggjer på at mangel på fullstendig vitskapleg visse ikkje skal vere grunn nok for å utsetje tiltak som kan hindre at miljøet tek skade. 

Føre var-prinsippet har utvikla seg frå å vere eit prinsipp bruka innan miljøvernet til å bli eit etisk prinsipp som òg femner andre samfunnsområde.

Opphav 
Føre-var prinsippet kjem frå omgrepet «Vorsorgeprinzip» i tysk miljøvernpolitikk. 

Omgrepet «the precautionary principle» vart utvikla innanfor the World Charter for Nature, som vart vedtatt av SNs generalsekretær i 1982. Sidan er prinsippet implementert i ulike internasjonale konvensjonar som tar sikte på å verne miljøet.

Under Rio-konferansen i 1992 om Miljø og utvikling vart omgrepet «precautionary principle» nedfelt i den såkalla Rio-deklarasjonen som i artikkel 15 stadfestar at statane skal bruke føre-var prinsippet for å verne miljøet. Der miljøet er trua av alvorleg eller uoppretteleg skade, skal ikkje mangel på fullstendig vitskapleg vissheit vere grunn nok for å utsetje kostnadseffektive tiltak for å hindre at miljøet vert forringa. 

Det norske uttrykket er henta frå ordtaket «betre føre var enn etter snar».

Bakgrunnsstoff 
 NOU 2000: 29

Etikk
Miljøvern
Abeokuta

Abeokuta er hovudstaden i delstaten Ogun sør-vest i Nigeria. Byen ligg 78 km nord for Lagos. Han har om lag 750 000 innbyggjarar.

Historie 
Abeokuta vart grunnlagd på den steinete austbreidda av Okun-elva rundt 1830, av egbaer som gøymde seg der for å unngå slavehandlarar frå Dahomey og Ibadan. Namnet er joruba og tyder 'tilflukt mellom steinane'.

I 1893 skreiv Abeokuta-riket under på ein avtale med Storbritannia, der britane anerkjende sjølvstendet deira. 
I 1914 blei byen teken inn i det britiske protektoratet Nigeria.

Økonomi og kommunikasjon 
Abeokuta har hatt jarnbanesamband med Lagos sidan 1899.

Byen er eit jordbrukssentrum, mellom anna for handel med kakao, kolanøtter, palmeolje, ris og bomull.

Kjende personar frå Abeokuta 
 Politikaren Moshood Kashimawo Olawale Abiola
 Musikaren Fela Kuti
 Politikaren Olusegun Obasanjo
 Kvinneaktivisten Funmilayo Ransome-Kuti
 Musikaren og komponisten Fela Sowande
 Forfattaren Wole Soyinka

Kjelder 
 Britannica Online Encyclopedia
 caplex.no

Bakgrunnsstoff 
 Britannica Online Encyclopedia
 

Byar i Nigeria
Žeimena

Žeimena er ei elv i Aukštaitija aust i Litauen og ei av sideelvane til Neris frå høgre. Žeimena spring ut frå Labanorasskogen og innsjøen Žeimenys. Žeimena renn sørover og gjennom Kaltanėnai, Švenčionėliai og Pabradė. Ho munnar ut i Neris nær grensa mellom fylka Švenčionys og Vilniuss. Dei største sideelvane hennar er Lakaja, Saria, Mera, Kiauna, Luknelė og Jusinė. 

Žeimena er ein av dei reinaste elvane i Litauen og ein av dei viktigaste lakseelvane i landet. Lengda til Žeimena er omdiskutert fordi ein ikkje er einige kor ho spring ut frå i Aukštaitija nasjonalpark. Området inneheld mange innsjøar som er bunde saman via forskjellige elvar og bekkar, så det er vanskeleg å seie kva for innsjø som er kjelde til kva elv. Tradisjonelt vert Žeimenys rekna som kjelda til Žeimena.

Kjelde

 Denne artikkelen bygger på «Žeimena» frå , den 25. januar 2008.

Fotnotar 

Zeimena
Šešuvis

Šešuvis er ei elv vest i Litauen og den største sideelva til Jūra. Šešuvis har kjelda si 12 km nordvest for Raseiniai og hovudsakleg sørvestover. Den største breidda hennar er om lag 50 m, om lag 2 km frå munningen. Dei største sideelvane hennar er Ančia, Šaltuona, Agluona, Žalpė og Įkojis. Det er ingen innsjøar i tilsigsområdet til Šešuvis, så vassføringa er avhengig av sideelvane hennar.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Šešuvis» frå , den 25. januar 2008. 
 

Sesuvis
Aberdeen angus

Aberdeen angus er ein skotsk storferase. Dyra er svarte og har ikkje horn. Det finst òg ein raud variant av angus. Aberdeen angus eignar seg først og fremst til kjøtproduksjon, fordi han veks fort opp og kalvar lett. Rasen vart oppdaga første gong i 1835 og omtala i ei bok første gong i 1862.
I Noreg vert det drive produksjon av rasen nokre få hundre stader fordelt ut over mykje av landet.

Storferasar
Britiske husdyr
Čepkeliaimyra

Čepkeliaimyra (litauisk Čepkelių raistas) er den største myra i Litauen. Ho ligg i området Dzūkija nasjonalpark, sør for Marcinkonys, nær grensa til Kviterussland. Området er verna som eit naturreservat.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Čepkeliai Marsh» frå , den 25. januar 2008. 
 

Cepkeliai