alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Nash-likevekt

Nash-likevekt er eit uttrykk innan spelteori. John F. Nash jr. innførte omgrepskilnaden mellom kooperativ spelteori, som handsamar spel der det kan treffast bindande avtaler, og ikkje-kooperativ spelteori. For den ikkje-kooperative spillteorien utvikla Nash eit likevektomgrep som seinare er vorte kalla «Nash-likevekt» og som har vorte eit standardverktøy innanfor alle område av økonomisk teori.

Nash-likevekta er den rekkja av trekk i eit spel som endar med at når ein spelar ser kva motstandaren har gjort, så angrar ikkje spelaren på sine eigne trekk.

Meir generelt kan ein seia at to strategiar  og  er i Nash-likevekt dersom:
 under den hypotesen der deltakar  speler , kan ikkje deltakar  spele noko betre enn ; og
 under den hypotesen der deltakar  speler , kan ikkje deltakar  spel noko betre enn .

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Nash-likevekt» frå ,  den 7. januar 2018.  
 
Matematikk
Spelteori
Lidija Skoblikova

Lidija Pavlovna Skoblikova () er ein russisk tidlegare skeiseløpar frå Zlatoust som representerte Sovjetunionen. Ho vann i tida 1960-64 seks olympiske gullmedaljar og vart verdsmeister to gongar.

Skoblikova vann dei to lengste distansane, 1500 meter og 3000 m, under dei olympiske vinterleikane 1960 i Squaw Valley. Etter å ha vorte nummer tre i skeise-VM tre år på rad, 1959-61, kleiv ho opp på andreplass då VM 1962 fann stad i Imatra, slått einast av landskvinna Inga Voronina. Året etter var rollene omsnudd og Skoblikova viste seg som verdas suverent beste kvinnelege skeiseløpar i både 1963 og 1964, med VM-gull begge sesongane. Under Vinter-OL 1964 i Innsbruck vann ho samtlege fire distansar i skeisetevlingane for kvinnene.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lidija Pawlowna Skoblikowa» frå ,  den 7. januar 2018.  
 

Sovjetiske skeiseløparar
Sovjetiske OL-deltakarar
Olympiske meistrar for Sovjetunionen
Olympiske meistrar i lengdeløp på skeiser
Medaljevinnarar under vinter-OL 1960
Sovjetiske deltakarar under vinter-OL 1960
Skeiseløparar under vinter-OL 1960
Medaljevinnarar under vinter-OL 1964
Sovjetiske deltakarar under vinter-OL 1964
Skeiseløparar under vinter-OL 1964
Sovjetiske deltakarar under vinter-OL 1968
Skeiseløparar under vinter-OL 1968
Russiske skeiseløparar
Valentina Stenina

Valentina Sergejevna Stenina, fødd Miloslalova, () er ein tidlegare skeiseløpar frå Babrujsk som representerte Sovjetunionen. Ho vart verdsmeister på lengdeløpsskeiser i 1960, 1961 og 1962, og var gift med Boris Stenin.

Stenina fekk sin internasjonale meisterskapsdebut i VM 1959 i Sverdlovsk, der ho vart nummer to etter landskvinna Tamara Rylova. Året etter var rollene omsnudd då VM 1960 fann stad i Östersund. Ein månad seinare tok Stenina sølvmedaljen på 3000 meter under Vinter-OL 1960, bak landskvinna Lidija Skoblikova. Vinteren 1961 forsvarte Stenina VM-tittelen i Tønsberg, etter å ha vunne dei tre kortaste distansane. Etter eit nytt OL-sølv bak Skoblikova på 3000 meter i 1964, kleiv ho opp på sølvplassen ved skeise-VM 1965 i finske Uleåborg. Stenina vart verdsmeister for tredje gong i 1966. På Øya stadion i Trondheim sikra ho seg laurbærkransen utan å ha vunne ein einaste distanse, men etter å ha vore på pallen i samtlege fire.

Stenina vart sovjetisk meister fire gongar: 1961, 1965-67. Ho la opp i 1968.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Valentina Stenina» frå ,  den 7. januar 2018.  
 

Sovjetiske skeiseløparar
Sovjetiske OL-deltakarar
Olympiske sølvmedaljevinnarar i lengdeløp på skeiser
Medaljevinnarar under vinter-OL 1960
Sovjetiske deltakarar under vinter-OL 1960
Skeiseløparar under vinter-OL 1960
Medaljevinnarar under vinter-OL 1964
Sovjetiske deltakarar under vinter-OL 1964
Skeiseløparar under vinter-OL 1964
Marianne Rumohr

Marianne Rumohr () var ein norsk lærar, omsetjar og forfattar. Ho var dotter av Claus Søfren Rumohr (1850-1915) og ho vaks opp i  Lærdal, der også  kunstnaren Knut Rumohr kom frå.

Etter andre verdskrig var ho lærar på Sagene lærerskole på Sagene i Oslo. I 1947 leia ho Foreldrenes kvarter i NRK radio. Mest kjend er ho kanskje for sine to verk om forplanting. Den første boka frå 1948 skulle ta over for Otto Lous Mohr si lærebok av 1933, til bruk i den forseinka innførte Normalplanen av 1939. Rumohr skriv der at barna tek skade på karakteren av forteiinga som gjer kjønnslivet til noko stygt og uanstendig.  Etter at den andre boka utkom i 1956, beundra anmelderen i VG Rumohr for den «finfølelse og takt hun gjennomfører sitt program med. Hun gjør rede for hver detalj i forplantningen, fint og enkelt, og det blir som en høysang til livet.»

Verv og utmerkingar 
 Kongens fortenestmedalje i gull 1950
 Med i «Komiteen til drøfting av spørsmålet om undervisningsplaner i menneskets forplantningslære i skolen», nedsett 1. desember 1951.

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

Omsetjingar

Referansar

Kjelder
 Gravminner i Norge
 Wikipedia på bokmål

Norske pedagogar
Norske barnebokforfattarar
Norske sakprosaforfattarar
Norske omsetjarar
Kongens fortenestmedalje i gull
Folk frå Lærdal
Forfattarar frå Lærdal
Valdemar av Danmark

Valdemar () var ein dansk prins som var son av kong Kristian IX av Danmark og dronning Louise. 
Han var det yngste barnet deira, og den tredje sonen. Dei eldre syskena hans var kong Frederik VIII av Danmark, dronning Alexandra av Storbritannia, kong Georg I av Hellas, keisarinne Maria Fjodorovna av Russland og kronprinsesse Thyra av Hanover.

I 1887 avslo prins Valdemar tilbodet om å bli konge av Bulgaria. Han ville ikkje risikera å koma i ei vanskeleg situasjon i høve til broren, kong Georg I av Hellas. I 1905 blei prins Valdemar nemnd som mogleg kongsemne i Noreg, men det blei i staden nevøen hans, prins Carl, som blei konge av Noreg som Haakon VII. 

6. oktober 1906 blei prins Valdemar gjeven storkrossen av St. Olavs Orden.

Familie
Prins Valdemar gifta seg med prinsesse Marie av Orleans i 1885. Dei fekk fem barn:
 Aage av Danmark (1887–1940)
 Axel av Danmark (1888–1964), gifta seg med Margaretha av Sverige i 1919 og fekk to søner
 Erik av Danmark (1890–1950), gift med Lois Booth i Ottawa i Canada 1924, skild i 1937, fekk ein son og ei dotter.
 Viggo av Danmark (1893–1970), gjort til greve av Rosenborg, gift med Eleanor Green; ingen barn
 Margrethe av Danmark (1895–1992), gift med prins René av Bourbon-Parma. Dottera hennar Anna var dronning av Romania.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Valdemar av Danmark» frå ,  den 8. januar 2018.  
 

Danske prinsar
Danskar frå 1800-talet
Danskar frå 1900-talet
St. Olavs Orden
Elefantordenen
Folk frå Gentofte
KAZBEK

KAZBEK er eit kommando- og kontrollsystem for atomvåpen i Russland som vart etablert i 1983 med Nikolai Devjanin som designar. Føremålet var å laga eit system for å sikra sentral leiing av atomvåpenarsenala i Sovjetunionen. Namnet er teken frå eit fjell i Georgia i Kaukasus. Systemet er fornya ei rekkje gonger og er framleis under utvikling med digitalisering. Sambandet i systemet bind saman stabar, sensorar og avfyringskontrollar for ICBM, og inkluderer òg tre atomkoffertar (Tsjeget) med utløysingskodar i hendene på Presidenten, Forsvarsministeren og Generalstabssjefen i Russland.

Strategiske rakettstyrkar
Tsjeget

Tsjeget er ein "atomkoffert" som til kvar tid skal vere i nærleiken av Presidenten, Forsvarsministeren og Generalstabssjefen i Russland. Kofferten inneheld avsikringskodar for ICBM med kjernefysisk ladning knytt til KAZBEK kommando- og kontrollsystem for Dei strategiske rakettstyrkane.

Kofferten vert overlevert med seremoni for kvart presidentskifte i Russland, og den siste overleveringa var den 7. mai 2012 frå president Dmitri Medvedev til Vladimir Putin.

Strategiske rakettstyrkar
Skøyteløp under Vinter-OL 2002

Skøyteløpa under Vinter-OL 2002 i Salt Lake City omfatta ti distansar, fem for menn og like mange for kvinner. Tevlingane vart avvikla i dagane frå laurdag 9. til laurdag 23. februar 2002. 168 utøvarar, 97 menn og 71 kvinner, frå 23 land deltok i skøytetevlingane.

Menn

500 m 

Dato: 11./12. februar

1000 m 

Dato: 16. februar

1500 m 

Dato: 19. februar

5 000 m 

Dato: 9. februar

10 000 m 

Dato: 22. februar

Kvinner

500 m 

Dato: 13./14. februar

1000 m 

Dato: 17. februar

1500 m 

Dato: 20. februar

3 000 m 

Dato: 10. februar

5 000 m 

Dato: 23. februar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Skøyteløp under Vinter-OL 2002» frå ,  den 8. januar 2018.  
 

Lengdeløp på skeiser under vinter-OL
Vinter-OL 2002
Kyssesjuke

Kyssesjuke, mononukleose eller kjertelfeber er ein infeksjonssjukdom, som oftast valda av Epstein-Barr-viruset (EBV). Mellom symptoma er feber, faryngitt (gjerne med ein særs sår hals), halskjertelsvulst og utmatting.

Fleire andre virus enn Epstein-Barr-viruset kan valda kyssesjuka, mellom dei menneskecytomegalovirus og HIV-virus.

Kyssesjuke gjev som regel ikkje opphav til komplikasjonar, og er sjeldan døyeleg.  av individ med kyssesjuke får nevrologiske komplikasjonar, som Guillain-Barré-syndrom. Opp mot  får sprokken milt. Kyssesjuke aukar òg sannsynet for å utvikla multippel sklerose og Hodgkin-lymfekreft.

Epstein-Barr-virus som årsak 
Over  av alle vaksne verda over er rekna å vera infiserte med EBV. Kring  av tilfella av kyssesjuke er valda av Epstein-Barr-viruset. Det tek kring seks veker frå EBV-smitte til utbrot av kyssesjuke. Hjå ungdomar og unge vaksne er kyssing det viktigaste opphavet til primær EBV-infeksjon. Eit lite tal av EBV-infeksjonar skriv seg frå blodoverføring og ulike former for transplantasjon. Det er uvisst korleis born vert EBV-smitta, men kan henda involverer det EBV-berarar i familien som av og til har viruspartiklar i spyttet sitt. Det vert gjerne rekna at EBV-infeksjon hjå born oftast er utan symptom.

EBV-virus kan infisera visse epitelseller i mandlane og B-seller lytisk. Etter at eit individ er fri for symptom frå kyssesjuka, vil EBV-viruset liggja løynd i B-seller i kroppen til individet for resten av livet dess.

Det finst ingen godkjend vaksine mot EBV.

Kjelder 

Sjukdomar knytte til Epstein-Barr-viruset
Toga

Toga er ein omfangsrik kappe som blei brukt av frie borgarar i det gamle Roma. Han blei typisk boren av menn utanpå ein tunika, sjølv om kvinner i tidlegare tider også brukte toga. Plagget var danna av eit stort stykke vove ulltøy som kunne vera opptil 5-6 meter langt og 2-3 meter breitt. Dette blei drapert over skuldrene og rundt kroppen. Togaen var vanlegvis kvit, men kunne også ha ulike dekorasjonar eller vera mørke.

Historikk 

Ein toga likna på himationen brukt av grekarane, men var mykje større. Romarane fekk plagget frå etruskarane på 300-talet f.Kr. Det blei opphavleg brukt av begge kjønn, og var ein statleg symbolsk klednad som folk flest ikkje ghekk med. Frå 200-talet f. Kr. blei drakta berre brukt av menn, og var vanleg drakt i keisartida. Togaen blei boren over ein tunika av lin, eit plagg som tilsvarte gresk kiton. Frie romarar kunne bruka tunika utan toga heime.

Etter kvart blei togaen avløyst av pallium, eit firkanta ytterplagg. Då blei togaer, som var både kostbare og til dels upraktiske, berre brukt av regjeringsmedlemmer. Særskilde togaer, som skarlagensraude togaer, kunne berre brukast av ein imperator, ein general som hadde utvida grensene til riket og vunne minst ein stor kamp som ledd i utvidinga. I tillegg til slike sigerherrar hadde berre eigedomseigarar lov til å bera farga togaer. Togadraperer var et eget yrke.

Fargen på togaene, og korleis dei blei drapert, markerte sosiale skilnader etter strenge reglar. Togaen var eit viktig statussymbol i antikkens Roma. Romarane hadde fleire nemningar for ulike togaer, minst seks ulike typar etter sosiale konvensjonar:

 Toga pura: Ein borgar av Roma kunne bere ein toga pura, eun toga framstilt av naturleg, ufarga, kvitleg ull.
 Toga praetexta: Ein magistat eller frifødd ungdom kunne bera ein toga med voven kant av raud-purpur.
 Toga pulla: Ein borgar i sorg kunne bera ein mørkare toga.
 Toga candida: Ein kandidat til ei offentleg embete gjorde togaen sin kvitare enn normalt ved å bruka krit på han. Han blei då kalla toga candida, opphavet til ordet kandidat.
 Toga trabea: Augurarar bar ein togna som var i purpur eller med purpurstriper. Den keisarlege purpurtogaen var også ein toga trabea.
 Toga picta: Generalar i triumftog bar toga med mønster eller bilete på. Dei blei også brukt av pretorar som feira leikar og av konsular i keisartida.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Toga» frå ,  den 8. januar 2018.

Litteratur 
 Sebesta, Judith Lynn; Bonfante, Larissa (2001): The World of Roman Costume, University of Wisconsin Press
 Vout, Caroline (oktober 1996): «The Myth of the Toga: Understanding the History of Roman Dress» i: Greece & Rome, 43 (2), s. 204-220.

Antikkens Roma
Klede i oldtida
Klede for heile kroppen
Draperte klede
Nakfa

Nakfa (ISO 4217-kode ERN) er valutaen i Eritrea. Han blei innført 8. november 1997, då han erstatta etiopisk birr. Valutaen har namn etter den eritreiske byen Nakfa. Ein nakfa kan delast opp i  100 cent.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Eritrean nakfa» frå ,  den 8. januar 2018.  
 

Eritrea
Valuta
Stien Kaiser

Christina Wilhelmina Kaiser, kjend som Stien Kaiser, () var ein nederlandsk skeiseløpar frå Delft som vart verdsmeister i 1967 og 1968 og olympisk meister på 3 000 meister i 1972.

Kaiser var frå 1965 til 1972 mellom dei tre beste i åtte verdmeisterskap på rad. Etter to bronsemedaljar i 1965 og -66, kleiv ho til topps under VM 1967 i Deventer og VM 1968 i Helsinki. Sidan kom ho på andreplass fire sesongar etter kvarandre, 1969-72. Under Vinter-OL 1968 i Grenoble tok ho bronsemedaljane på dei to lengste distansane, 1500 m og 3 000 m. Fire år seinare i Sapporo vann ho OL-gull på 3 000 meter og sølv på 1500 meter.

Kees Broekman var onkelen hennar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Stien Kaiser» frå ,  den 8. januar 2018.  
 

Nederlandske skeiseløparar
Olympiske meistrar for Nederland
ABM-avtalen

ABM-avtalen, eller Anti-Ballistic Missile Treaty, var ein avtale mellom USA og Sovjetunionen om avgrensing av anti-rakettsystem brukt for å verna område mot rakettar med kjernefysiske ladningar.

Avtala vart underteikna den 26. mai 1972 av USAs president Richard Nixon og Sovjetunionens generalsekretær Leonid Bresjnev. Avtala var verksam i 30 år, frå 1972 til 2002.

Den 13. juni 2002, etter å ha gjeve dei naudsynte førehandvarselet til 6 månader, trekte USA seg einsidig frå avtalen.
1972 i Sovjetunionen
1972 i USA
Den kalde krigen
Internasjonale avtalar
Politikk i 1972
Våpenkontroll
Kjernefysisk forkjøpsangrep

I kjernefysisk strategi, er eit kjernefysisk forkjøpsangrep eit overraskande angrep med overveldande kraft. Førsteslagskapasitet er eit land sin evne til å sigra over ei anna atommakt ved å øydeleggja arsenalet til fienden til det punktet kor angripande land kan overleva eit veikt svarangrep og den motsette sida er ute av stand til å halda fram krigen. Beste metode er å angripa dei strategiske kjernefysiske våpena til motstandaren, så som (rakettsiloar, undersjøiske basar, flyplassar), kommando og kontroll nettstadar, og lagar/depot. Strategien vert kalla kontrastyrke [engelsk: counterforce).

Filmar om kjernefysiske forkjøpsangrep 
 Dr. Strangelove av Stanley Kubrick
 Miracle Mile
 Fail-Safe
 Første Streik
 WarGames
 Dagen Etter (1983 tv-film)
 Trådar
 Krigen Spelet
 Ved Daggry er Tidleg Lys
 Filmen og boka The Hunt for Red October inneber frykta for ein russisk ubåt kjernefysiske levering system som er såg ideelt for ein første streik som sin kaptein og andre planleggar å defektar med ubåten heller enn å la det halda fram under russisk kontroll.

Sjå òg 
 Andreslag
 Cubakrisa
 Garantert gjensidig øydelegging

Referansar 

Militær strategi
Strategiske rakettstyrkar
Militærteori
Andreslag

I kjernefysisk strategi, er ein andreslagskapasitet til eit land den militære kapsiteten som kan overleva eit førsteslag frå motstandaren. Landet må ha trygg evne til å reagera mot eit kjernefysisk angrep med kraftig kjernefysisk gjengjelding mot åtakaren. (Kjernefysisk hemn) Å ha ein slik evne (og til å overtyda ein motstandar om slik kapasitet) er sett på som viktig i kjernefysisk avskrekking. Ellers kan motstandaren freista  på å prøva å vinna ein kjernefysisk krig med eit massiv førsteslag mot eigne kjernefysiske styrkar.

Teori 
Det å ha andreslagsevne er det beste forsvaret mot at ein eventuell motstandar kan freista eit kjernefysisk forkjøpsangrep

Gjensidige andreslagsevnar vil vanlegvis føre til ei gjensidig øydelegging som forsvarstrategi, sjølv om den eine sida kan ha eit lågare nivå (minimal avskrekking respons).

Det avgjerande målet i å oppretthalda andreslagsevner er å hindra førsteslag frå å ta ut dei kjernefysiske arsenala i eit land. På denne måten kan eit land gjennomføra ein kjernefysisk gjengjelding sjølv etter å absorbera eit kjernefysisk angrep. USA og andre land har diversifisert sitt kjernefysiske arsenal gjennom den kjernefysiske triaden for å betra sikre andreslagskapasitet.

Ballistiske missilar frå ubåt (Submarine-launched ballistic missiles SLBM) er den tradisjonelle måten å gjera dette på, men det er ei svært dyr metode for å skapa ein andreslagskapasitet. Ein treng òg ei påliteleg metode for å identifisera kven åtakaren er, for dersom ein hemnar seg på feil nasjon, kan ein setje i gang utilsikta ragnarok.

Land med atomvåpen må gjera det deira primære føremål å overtyda sine potensielle motstandarar om at eit førsteslag er ikkje verd innsatsen mot eit land som har andreslagskapasitet. Slike land har mange ulike lanseringsmekanismar, førebudd på reaksjonar på ulike kjernefysiske angrepsscenaria. Eit døme er det russiske Perimetr-systemet.

Sjå òg 
Førsteslag

Referansar

Kjelder
 Siracusa, Joseph (March 2008). Nuclear weapons: a very short introduction ( utg.).    doi:10.1093/actrade/9780199229543.001 .0001 .    |dato= ()Sjekk datoverdiar i  |dato= (hjelp) Sider med kildemaler som inneholder datofeil
Denne artikkelen bygger på «Second strike» frå ,  den 8. januar 2018.  
 
Denne artikkelen bygger på «Andreslag» frå ,  den 8. januar 2018.  
 
Strategiske rakettstyrkar
Militærteori
Arnfinn Stølen

Arnfinn Stølen () er musikar og høgskulelærer. Stølen er frå Øvre Årdal i Årdal kommune og busett i Oslo. Han er utdanna cand. philol. med musikk hovudfag. 
Stølen var tilsett som førsteamanuensis ved Høgskolen i Oslo. Han har arbeidd frilans som fiolinist og songar. 

I 1995 gav Stølen ut ”Songskatten vår” (Det Norske Samlaget) om norske songtradisjonar. Han har også gitt ut to vitskapelege verk om vokal folkemusikk, ”Grunnlagsteori for tonalitet i vokal folkemusikk” og ”Musikkspråk i joiktradisjoner”.

Bibliografi

Bøker

Partitur

Referanser

Kjelder 
 Fylkesleksikon Sogn og Fjordane 
 Wikipedia på bokmål

Norske musikarar
Folk frå Årdal
Forfattarar frå Årdal
Norske sakprosaforfattarar
Khrizolitovyj

Khrizolitovyj er ein landsby i Belojarsk region i Sverdlovsk oblast.

Lokalisering 
Landsbye ligg 21 kilometer sørvest for byen Belojarsk.

Referansar

Stader i Sverdlovsk oblast
Balezino-3

Balezino-3  er ein lien stad i Balezinsk-området i republikken Udmurtija

Stader i Udmurtija
Armand Guillaumin

Jean-Baptiste Armand Guillaumin () var ein fransk målar og litograf som tilhøyrde impresjonismen.

Armand Guillaumin var fødd i Paris. Då han var 21 år gammal, byrja han å jobba i undertøysbutikken til onkelen sin medan han fekk teikneundervisning om kvelden. Seinare arbeidde han for statlege jernbanen. Frå 1861 studerte han på Académie Suisse. Der møtte han Paul Cézanne og Camille Pissarro, som han skulle bli venar med livet ut. Sjølv om han ikkje er blitt like kjent som Cézanne og Pissarro, hadde han sterk innverknad på arbeidet deira. Cézanne gjorde si første etsing basert på Guillaumin sitt måleri av lekterar på Seinen.

Guillaumin stilte ut ved Salon des Refusés i 1863. Frå 1874 stilte han ut med impresjonistane. I 1886 blei han ven med Vincent van Gogh sin bror Theo, som selde nokre av verka hans. I 1891 kunne han slutta i jobben og konsentrera seg om å måla på heiltid etter å ha vunne 100 000 franc i det statlege lotteriet.

Måleria til Guillaumin er kjende for intense farger, og er representert i store museum over heile verda.

Galleri

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Armand Guillaumin» frå ,  den 9. januar 2018.

Bakgrunnsstoff

Franske målarar
Franske grafikarar
Kunstnarar frå Paris
Impresjonistiske kunstnarar
Målarar frå 1800-talet
Målarar frå 1900-talet
Surovatikha

Surovatikha er ein landsby i Dalnekonstantinovsk kommune i Nizjnegorod oblast.

Referansar

Stadar i Nizjnegorod oblast
Jochum Nicolay Müller

Jochum Nicolay Müller () var ein norsk sjøoffiser som deltok i slaga i København både i 1801 og 1807.

Norske offiserar
Danske offiserar
Folk frå Trondheim
Christa Luding-Rothenburger

Christa Luding-Rothenburger, fødd Christa Rothenburger, () er ein tysk tidlegare idrettsutøvar frå Weißwasser i delstaten Sachsen som representerte Aust-Tyskland i skeisesport og sykkelsport. I tida 1984-88 vann ho to olympiske gullmedaljar på skeiser og like mange VM-titlar på skeisebana, så vel som eitt VM-gull i sykkelsprint.

Rothenburger vart nummer tre i sprint-VM på skeiser både i 1979 og 1983. Under dei olympiske vinterleikane i Sarajevo vart ho olympisk meister på 500 meter. Sesongen etter vart ho verdsmeister då sprint-VM fann stad i Heerenveen. Vinteren 1986 enda ho på andreplassen ved sprint-VM på skeiser i japanske Kariuzawa, før ho eit halvt år seinare vart verdsmeister i sykkelsprint i Colorado Springs i USA. Året etter, i 1987, deltok ho i dei same to idrettane i respektive verdsmeisterskap, måtte då eitt steg ned på sigerspallane til bronse på skeisebana og til sølv på sykkelarenaen. 

OL-året 1988 vann Luding-Rothenburger sprint-VM på skeiser, før ho røska med seg gullmedaljen på 1000 meter og sølvmedaljen på 500 m under Vinter-OL i Calgary. Sju månader seinare vann ho sølv i sykkelsprint ved Sommar-OL 1988 i Seoul. Etter sølvmedalje i sprint-VM 1989 på skeiser, kom ho tilbake i 1992-sesongen og tok bronseplassen både på 500 m under vinterleikane 1992 i Albertville og ved sprint-VM 1992 på Valle-Hovin stadion i Oslo.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Christa Luding-Rothenburger» frå ,  den 9. januar 2018.  
 

Tyske idrettsutøvarar
Austtyske OL-deltakarar
Olympiske meistrar for Aust-Tyskland
Tyske syklistar
Tyske skeiseløparar
Minne

Minne er eit anna ord for hugs eller hukommelse som også kan visa til:

 Dataminne 
 Dataminne kallar ein i samband med datamaskiner den mekanismen som vert nytta for å lagra programmet til datamaskina og dei data som programmet opererer med.
 Random access memory (RAM) er hovudminnet i ei datamaskin.

 Minne i relasjon til personar 
 Hugs/hukommelse, det at ein hugsar noko, er ein av eigenskapane i kognisjon som vert redusert ved demens.

 Minne i relasjon til materialar 
 Minne i materialar

Stadnamn 
 Minne i Akershus, ved Minnesund
Japonisme

Japonisme (fransk japonisme, først brukt i 1872) viser til påverknaden frå japansk kunst, kultur og estetikk på vestleg kultur. Omgrepet viser særleg til den japanske innverknaden på europeisk kunst som i impresjonismen. I Frankrike bruker ein ordet japonisme om ein spesifikk fransk stil som hovudsakleg fanm uttrykk innanfor kunsten frå 1864. I England hadde japonisme opprhavleg innverknad på dekorativ kunst, med dei første dokumenterte døma på møblar i anglo-japansk stil i 1862, sjølv om omgrepet anglo-japansk blei brukt allereie i 1851.

Frå 1860-åra bleo ukiyo-e, japanske tresnitt, ei kjelde til inspirasjon for mange europeiske impresjonistiske målarar i Frankrike og andre stader, og til slutt for jugendstil og kubisme. Kunstnarane var spesielt tiltrekte av mangelen på perspektiv og skugge, flate område med sterke fargar, og det å plassera subjektet utanfor sentrum, for det meste med ein låg diagonal akse i bakgrunnen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Japonisme» frå ,  den 10. januar 2018.

Bakgrunnsstoff

Fransk kunst
Japansk kunst
Impresjonisme
Moderne kunst