alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Lechersk tråd

Lecherske trådar er ei avstembar elektrisk transmisjonslinje som består av to parallelle leidningar med jamt fordelt elektrisk resistans, kapasitans og induktans. Dei er forbunde med skyvbar kortslutningsbøyle.

Trådane er kalla opp etter den austerrikske fysikaren Ernst Lecher.

Kjelder

Radioelektronikk
Elektroteknikk
Leclanché-element

Leclanché-element er eit galvanisk element brukt som tørrelement. Den positive polen er karbon, den negative polen er av sink og forma som eit kar. 

Elementet vart oppfunnen av den franske fysikaren og kjemikaren Georges Leclanché (1839–87).

Sjå òg 
 batteri

Kjelder
 Leclanché-element. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/Leclanch%C3%A9-element

Elektriske batteri
Det Kongelige Teater

Det Kongelige Teater er det danske nasjonalteateret. Teateret ligg på Kongens Nytorv i København og vart fyrst skipa i 1748 med namnet Den danske Skueplads. Orkesteret Det Kongelige Kapel vart underlagt teateret om lag år 1770. Ein ny teaterbygning stod klar i 1874, og vart bygd tett inntil den gamle. Teateret rommar fleire scener og bygg og syner både skodespel, opera og ballett. Erik Jakobsen har vore direktør for teateret sidan 2007. 

Det Kongelige Teater er freda.

Kjelder 

Skipingar i 1748
Dansk kultur
Teater i Danmark
Byggverk i København
Freda bygg i Danmark
Lenardeffekt

Lenardeffekt syner til fleire effektar innan elektromagnetisme som er kalla opp etter Philipp Lenard

Den eine effekten er ein fotoelektrisk effekt der luft og andre gassar vert ionisert i ultrafiolett ljos.

Ein annan effekt er elektrisering og ionisering av luft ved forstøving av vatn. Dette vart oppdaga av MacLean og Goto (1890), og så inngåande undersøkt og forklart av Lenard og elevane hans. Effekten er òg kalla ballo-elektrisitet, iblant òg vassfallselektrisitet, og oppstår når væskedråpar rører seg i luft. Armstrongs dampelektrisermaskin er basert på denne effekten, og ein trur òg at effekten spelar ei rolle i oppladinga av skyer i torevêr, og kan vere årsak til elektrisk utløysing av tankeksplosjonar.

Den tredje effekten vart oppdaga av Lenard i 1890 då han såg at den elektriske resistansen er større for likestraum enn for vekselstraum i metall med ikkje-kubisk krystallstruktur.

Kjelder
lenardeffekt. – fotoelektrisk effekt. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/lenardeffekt./fotoelektrisk_effekt
lenardeffekt. – ballo-elektrisitet. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/lenardeffekt./ballo-elektrisitet
lenardeffekt. – som gjeld elektrisk resistans. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/lenardeffekt./som_gjelder_elektrisk_resistans

Fotoelektrisitet
Elektromagnetisme
Lenz-lova

Lenz-lova er ein regel i elektrisitetslæra som seier at når det induserast ein elektrisk straum i ein leiar, har straumen alltid ein slik retning at verknadene av han vil motverke årsaka til at straumen vart indusert. Om induksjonsn til dømes kjem av rørsla av ein magnetpol i nærleiken av ein leiar, så vil straumen som blir indusert i leiaren, skape eit magnetisk kraftfelt med retning slik at det motverkar rørsla av magnetpolen. 

Lenz-lova kjem av Le Chatelier-prinsippet og gjev uttrykk for stabiliteten i naturen. Lova vart først formulert av den russiske fysikaren Heinrich Lenz (1804–65).

Lenz-lova er synt med minusteiknet i Faradays induksjonslov,

som indikerer at den induserte emfen () og endringa i den magnetiske fluksen () har motsett forteikn.

Kjelder
 Lenz' lov. I Store norske leksikon. Henta frå: https://snl.no/Lenz'_lov

Bakgrunnsstoff 
 Eddy Currents and Lenz's Law 
 EduMation A brief video demonstrating Lenz's law

Magnetisk levitasjon
Elektrodynamikk
Romfo kyrkje

Romfo kyrkje er ei åttekantkyrkje frå 1821 i Sunndal kommune, Møre og Romsdal fylke. Kyrkja er bygd i tre og har 230 plassar. 

Arkitekt var Ole Pedersen Tøfte (kalla «Tøftinj» og «Gammeltøftinj» - kykjebyggaren i Sunndal),  ein smed, handverkar og bonde som òg stod bak bygginga av Ålvundeid kyrkje på Ålvundeid i Sunndal kommune.  Tofte sokna sjølv til Romfo kyrkje. Åttekantforma var då sjelden på Nordmøre.

Byggverket er i tre og har 230 plasser. Kyrkja har preikestolalter der preikestolen heng rett over alteret. Grunnplanet er en likesida åttekant med små utvendige tilbygg mot aust (bak koret) og mot vest (inngang). Tilbygget med sakristi er mykje nyere enn resten av bygget ifølgje Rasmussen.

Kyrkja fra 1821 erstatta ei eldre kyrkje, truleg korsforma, på same sted. Tidlegare var kyrkjestaden på Muskjer (Musgjerd) litt lenger oppe. I 1713 vart Romfo ny kyrkjestad og nytt kyrkjebygg vart oppført (eller muligens flytta fra Musgjerd) på Romfo.

Kyrkja inneheld eldre gjenstander, mellom anna ei altertavle frå 1713. Frå katolsk tid finst også ein Olavsfigur og eit krusifiks. Olavsfiguren er av tre og fremstiller ein sitjande Heilag Olav. Krusifikset er del av ei kalvarigruppe (Jesus på krossen med Maria og Johannes på kvar side). Inventaret kan stamme frå kyrkja som sto på Musgjerd, eller frå den nedblåste og ikkje gjenreiste kyrkja på Leikvin (Løykja).

Fotnote

Bakgrunnsstoff 
 Interiør med alter, Romfo kirke, foto hos Digitalt museum
 
 
  Kyrkjer i Noreg, fotografi på nettstaden Kirchen in Norwegen

Kyrkjer i Sunndal
Åttekanta kyrkjer i Noreg
Kulturminne i Sunndal
Norske kyrkjer frå 1821
Kyrkjer i Indre Nordmøre prosti
Lissajousfigur

Lissajousfigurar oppstår ved samansetnad av to svingingar som står vinkelrett på kvarandre. Lissajousfigurar kan observerast på katodestråleoscilloskop, der dei blir brukt til å kontrollere frekvensane og faseskilnaden til svingingane. 

Figurane er kalla opp etter fysikaren Jules Antoine Lissajous (1822–80).

I matematikk er ei Lissajouskurve ein graf i eit system av parametriske likningar

Kjelder
lissajousfigurer. () I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/lissajousfigurer

Kurver
Trigonometri
Lorentzkraft

Lorentzkrafta er den krafta som verkar på ein elektrisk ladning som rører seg i eit magnetfelt. Lorentzkrafta kan uttrykkjast ved 

 

der q er storleiken av ladninga, v er farten, B den magnetiske flukstettleiken og E er det elektriske feltet. 

Krafta er retta vinkelrett på rørsleretninga og feltretninga. Lorentzkrafta kan ikkje forandre storleiken av ein banefarten til ein partikkel, men vil gje forandring i rørsleretninga, og vil t.d. føre til at ein ladd partikkel i eit homogent magnetfelt vil røre seg i ein sirkelbane eller langs ei skruelinje. Lorentzkrafta har stor tyding for rørsla av partiklar i sykliske akseleratorar, t.d. syklotronar, for massespektrometer, for elektronrørsla i visse elektronrøyr, for partiklar i kosmisk stråling når dei trengjer inn i magnetfeltet til jorda og meir. 

Krafta er kalla opp etter den nederlandske fysikaren Hendrik Lorentz.

Kjelder
lorentzkraften. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/lorentzkraften

Elektromagnetisme
Luftpotensial

Luftpotensial er det elektriske potensialet i det elektrostatiske feltet til atmosfæren. Sjå atmosfærisk elektrisitet.

Kjelder
luftpotensial. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/luftpotensial

Atmosfærisk elektrisitet
Luigi Galvani

Luigi Galvani () var forelesar i anatomi, fysikar, filosof og professor ved Universitetet i Bologna i Italia. Oppdagingane hans førte til oppfinninga av det vi i dag kjenner som batteriet.

Galvani forska på elektrisitet i dyr. Han hadde fatta interesse for emnet då han la merke til korleis musklane til ein frosk av og til rykte til. Dette skjedde når frosken låg klår til dissekering på eit bord, der ein òg hadde eksperimentert med statisk elektrisitet. Galvani viste korleis slike rykkingar kunne framkallast ved å kople musklane til ein daud frosk direkte til ein slik maskin. Men den viktigaste observasjonen kom då beina til froskane vart hengt opp på ein messingkrok, som kom i kontakt med eit gjerde av jarn og dei same rykkingane viste seg. Etter å ha freista dette nokre gonger konkluderte han med at rykkingar var lagra eller produsert i musklane til frosken.

Alessandro Volta (1745–1827) var heilt usamd i denne konklusjonen. Han meinte at rykkingane skulda elektrisitet, men at han kom frå ei utvendig kjelde. I Galvani sitt tilfelle var det gnidinga mellom messingkroken og gjerdet av jarn. Gjennom mykje eksperimentering klarte han ikkje berre å vise at han hadde rett, men han fann òg opp voltasøyla. Denne oppfinnelsen kalla han eit galvanisk element til ære for motstandaren sin. I dag kjenner vi elementet som eit elektrisk batteri.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Luigi Galvani» frå ,  den 14. februar 2013.  
 

Italienske fysikarar
Folk frå Bologna
Fysikarar på 1700-talet
Lysboge

Ein lysboge er ein lysande, bua straumbane som går mellom to straumførande metall- eller kolstiftar i luft.

Historie 
Sir Humphrey Davy batt i 1821 saman to kolstaver med polane på eit sterkt galvanisk batteri og lét kolspissane røre kvarandre og fjerna dei så litt frå kvarandre igjen. Han såg då at straumen fortsette å gå mellom kolspissene i ein slags flamme, samstundes som spissane vart kvitglødande. I forsøka hans var kolstavane plassert vassrett og straumbanen gjennom lufta bua seg då oppover, og difor kalla han dette ein elektrisk lysboge (Voltaboge). Ein lysboge kan òg brenne mellom elektrodar av eit anna material enn kol, t.d. metall. Plasmabogen, ein elektrisk lysboge oppfunnen av Kristian Birkeland, gav støytet til skipinga av Norsk Hydro og produksjon av nitrogengjødsel.

Bruk

Lysbogen kom tidleg i bruk til belysning. Ljoset frå bogen er avhengig av elektrodematerialet, sidan dette fordampar og sender ut sine karakteristiske spektrallinjer (sjå spektralanalyse). Av denne grunnen blir elektriske lysbogar nytta ved spektroskopisk arbeid, t.d. til kvalitativ analyse av metallprøvar. Eint reng då ikkje å gjere heile elektroden av det metallet som skal prøvast, det er tilstrekkeleg å føre litt på éit av kola.

Eigenskapar

For å vedlikehalde ein elektrisk lysboge må ein ha ei minste spenning, som for spissar av kol er ca. 40 volt, kadmium 10, sink 20, kopar 24 og platina 27 volt. Spenninga aukar når bogen vert lengre. Målingar av temperaturen i ein lysboge med spektroskopiske metodar har vist temperaturar på mellom 6000 °C og 7000 °C i lysbogen, altså vesentleg høgare enn temperaturen på elektrodane som er avgrensa av fordampingstemperaturen til kolet, 3900–4000 °C.

Studiet av elektronemisjonen frå gloande metall har gjeve forklaringa på korleis lysbogen kjem i stand. Når katoden vert sterkt oppvarma, sender han ut elektron, som rører seg over mot anoden og får så stor fart at dei ioniserer luftmolekyla (sjå elektrisk utlading). Det skjer ein støytionisasjon, og ved dei nydanna iona blir det ionisert endå fleire molekyl, så straumen aukar sterkt. Med den auka straumen aukar ionisasjonen endå meir, og straumen gjennom ein elektrisk lysboge er difor ikkje stabil. Dette kjem til uttrykk i straumspennings-karakteristikken, det vil sei det diagrammet som viser samanhengen mellom straumen i bogen og spenninga over han. Medan straumen ved vanlege forbruksapparat stig og søkk proporsjonalt med spenninga, er det ved lysbogen omvendt: Med auka straum søkk spenninga. Denne fallande karakteristikken gjer det naudsynt å kople ein motstand eller drosselspole i serie med lysbogen, for å stabilisere straumen. Lysbogen sin fallande karakteristikk har vore utnytta til å framstelle vekselstraum med høg frekvens.

Kjelder
 elektrisk lysbue. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/elektrisk_lysbue 

 
Elektrisk nedbryting
Russiske oppfinningar
Plasmafysikk
Tangen kyrkje i Stange

Tangen kyrkje er ei åttekantkyrkje frå 1861 på Tangen i Stange kommune i Innlandet.

Ved kongeleg resolusjon 23. mars 1857 vart Tangen sokn oppretta og fekk namnet på den garden der kyrkja ligg. Prost Paul Winsnes innvigde kyrkja 9. august 1861.

Byggverket er i tømmer og har 450 plassar (Muri oppgir 300 plassar). Storleiken vart planlagt etter kyrkjelova av 1851.

Bygget har stavkyrkjepreg, og har ein regulær åttekantet sentralplan med tilbygg for kor og våpenhus. Det var formannskapet sjølv som ønskte eit åttekanta bygg. Den midtre delen av taket er løfta til en kuppelaktig krone støtta av åtte søyler - søylene gir interiøret eit stavkyrkjepreg og krona minner om avsatsane i stavkyrkjenes eksteriør. Krona har vindauge som gir overlys og toppen av krona står ein takryttar. Vindauga er avslutt med litt stumpe bjelkevinklar. Grosch brukte element både fra stavkyrkjer og frå gotikk. Elementa frå gotikken er innarbeida på same måte som i Trefoldighetskyrkja i Oslo. 
Somaren 2008 byrja restaureringsarbeid på bygget og 25. september 2011 blei kyrkja innvigd med ei jubileumsgudstjeneste.

Kirsten Flagstad heldt en konsert pro bono til inntekt for orgel. Orgelet blei satt inn i 1960. Døypefonten er av granitt.

Kyrkja fekk gravkapell i 1899. Eivind Groven og Ingeborg Refling Hagen er gravlagde ved kyrkja. Grovens grav er utsmykka med glassmosaikk av Inger Kvarving. Hagens grav har ein Kristus-statuett Gunnar Janson.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 
 
 Stange kommune: Tangen kirke 
 

Kyrkjer i Stange
Kyrkjer i Hamar domprosti
Kulturminne i Stange
Christian H. Grosch
Åttekanta kyrkjer i Noreg
Norske kyrkjer frå 1861
Lystelefon

Ein lystelefon er eit apparat for å overføre lydar ved hjelp av lysstrålar. Prinsippet for lystelefoni er at lysstrålen blir modulert i takt med lydsvingingane. Det modulerte lyset blir registrert ved hjelp av t.d. ei fotocelle og skapar ein straum som varierer på tilsvarande måte som lyset. Etter passande forsterking skapar så straumen lydar i ein høgttalar.

Den første lystelefonen vart laga etter eit prinsipp oppdaga av Simon i 1897, der talestraumen frå ein mikrofon blir transformert inn i straumkrins for ein lysboge, og skapar lyssvingingar i takt med mikrofonsvingningane. Ljoset blir samla med ein parabolsk spegl og blir dirigert mot mottakaren, som òg består av ein parabolsk spegl med ei fotocelle i brennpunktet. Lystelefonen kan arbeide med infraraud stråling som er usynleg. Dette har gjeve det militær bruk. 

Lystelefoni har etter kvart fått ny aktualitet i samband med laserar, som både gjev ei skarp lysstråle som kan sendast direkte eller førast gjennom fiberkablar over store avstandar og som, på grunn av koherensen til strålen, gjer det mogleg å formidle mange lydsignal samstundes ved hjelp av multiplekssystem.

Sjå òg
 Fotofon

Kjelder
lystelefon. () I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/lystelefon

Telekommunikasjon
Magnetisering

Magnetisering eller magnetisk polarisering er det å gjere stoff magnetiske ved hjelp av ein elektromagnet eller liknande. Magnetisering kan drivast opp til ein når eit bestemt metningspunkt. Avmagnetisering oppnår ein ved gradvis å minske amplituden til den periodisk varierande feltstyrken som elektromagneten skapar.

Magnetisering er eit vektorfelt som uttrykker tettleiken til permanente eller induserte magnetiske dipolmoment i eit magnetisk stoff. Opphavet til det magnetiske momentet som er ansvarleg for magnetiseringa kan anten vere mikroskopiske elektriske straumar som kjem av elektronrørsla i atom, eller spinnet til elektrona eller kjernen. Netto magnetisering kjem av korleis stoffet reagerer på eit ytre magnetfelt, i lag med ubalanserte magnetiske dipolmoment som kan ligge i sjølve stoffet, til dømes i ferromagnetar. Magnetiseringa er ikkje alltid homogen i ein lekam, men varierer mellom forskjellige punkt. Magnetiseringa skildrar òg korleis eit stoff reagerer på eit påført magnetfelt i tillegg til korleis stoffet endrar magnetfeltet, og kan nyttast til å rekne ut krafta som oppstår frå desse vekselverknadane. Det kan samanliknast med elektrisk polarisasjon, som er målet på korleis eit stoff reagerer på eit elektrisk felt i elektrostatikk. Fysikarar og ingeniørar definerer magnetisering som storleiken til magnetisk moment per volum og vert representert ved vektoren M.

Magnetisasjon er mål for grada av magnetisering og er lik det magnetiske momentet per volumeining. SI-eininga er ampere per meter (A/m).

Sjå òg
Avmagnetisering

Kjelder
magnetisering. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/magnetisering

Elektriske og magnetiske felt i stoff
Johan Christopher Hempel

Johan Christopher Hempel (også kalla J. Christoffer H.) (fødselsdato ukjent, død 1729) var ein norsk historisk arkitekt og byggmeister i Trondheim, i historiske dokument kalla «murmester», truleg opphav i Nederland. Hempel kom til Trondheim etter bybrannen i 1681 og vart deretter utnemnd til «Stadens Byg- og Murmester». Han har teikna og/eller leia oppføringa av fleire viktige bygg i Trondheim i byrjinga av 1700-talet. Han leia arbeid på Vår Frue kyrkje og leia ei tid også restaureringa av Nidarosdomen.

Viktig arbeid:
 Det gamle Rådhuset i Trondheim, reist 1706. Utkast teikna både i 1688 og i 1700.
 Hospitalskyrkja, reist 1706 av panelt tømmer.
 Bakke kyrkje i Trondheim, reist 1715, større kopi Hospitalskyrkja.

Kjelder

 

Døde i 1729
Norske arkitektar
Bakke kyrkje i Trondheim

Bakke kyrkje er ei åttekantkyrkje på Møllenberg, rett aust for Trondheim sentrum.

Bakgrunnsstoff 
 Kyrkjesøk
 

Kyrkjer i Trondheim
Åttekanta kyrkjer i Noreg
Norske kyrkjer frå 1710-åra
Kulturminne i Trondheim
Magnetisk dipol

Magnetisk dipol er eit omgrep som er oppstått analogt til elektrisk dipol idet ein går ut ifrå at magnetiske nordpolar og sørpoler kan eksistere kvar for seg på same måte som elektriske ladningar. Førebels har ein ikkje klart å isolere magnetisk nord- og sørpol. Styrken blir angjeve som elektrisk dipolmoment.

Sjå òg  
magnetisk monopol

Kjelder
 magnetisk dipol. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/magnetisk_dipol

Magnetostatikk
Magnetisme
Elektriske og magnetiske felt i stoff
Magnetisk energi

Magnetisk energi er energi i form av eit magnetisk felt. I lag med elektrisk energi er dei knytt til Maxwell-likningane. Den potensielle energien til ein magnet med magnetisk moment m i eit magnetisk felt B er definert som arbeidet til magnetisk kraft (eigentleg magnetisk kraftmoment) under omstilling av vektoren til det magnetiske dipolmomentet er lik: 

medan energien lagra i ein induksjonsspole (med induktans L) då straumen I passerer gjennom denne er

.
Dette andre uttrykket dannar grunnlaget for superleiiande magnetisk energilagring.

Sjå òg
 Magnetisk motor

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Magnetic energy» frå ,  den 14. februar 2013.

Bakgrunnsstoff
 Magnetisk energi

Energiformer 
Magnetisme
Sentralkyrkje

Ei sentralkyrkje er ei kyrkjeform med sentralplan, altså eit grunnplan som er symmetrisk til alle sider omkring eit midtpunkt eller eit sentralt midtrom. Desse kan vere sirkulære, kvadratiske, oktogonale (åttekanta) eller liknande. Ein rotunde har også sentralplan. Kor, apsider inngangsparti (våpenhus) kan vere integrert, men er ofte i tilbygg som bryt med symmetrien i grunnplanet. Toman nemner det sentrale grunnplanet som ein av to hovudtypar, den andre er «langhusplanet» der basilika og langkyrkje er to viktiga variantar. 

Dømer på sentralkyrkjer er San Vitale i Ravenna og Trefoldighetskyrkja i Oslo i Oslo. Dei svenske rundkyrkjene har ofte form som sentralkyrkjer, til dømes Voxtorp kyrkje. Hagia Sofia er mellom dei mest kjende sentralkyrkjene sjølv om hovudskipet har ei litt avlang form, etter den ottomanske erobringa av Istanbul vart den omgjort til moske og stilelement vart overført til moskeane oppført i Istanbul. Også andre ikkje-kristne byggverk, som Pantheon i Roma, har ein del av sentralkyrkjenes karakteristiske drag. Sentralkyrkjeforma er særleg vanleg i Austeuropa og innanfor den ortodokse kyrkja. 

Korskuppelkyrkje blir og rekna som ei sentralkyrkje. I Noreg er det mange åttekanta, eller oktogonale, kyrkjer, den eldste er Hospitalskyrkja i Trondheim. Blant dei største er Sør-Fron kyrkje og Støren kyrkje. Typisk for åttekantkyrkja er at tårnhuset er plassert midt over skipet som i Hospitalskyrkja og dei kyrkjene som tok modell av denne mellom anna Dolstad kyrkje og Norddal kyrkje. Det er samstundes fleire åttekantkyrkjer med forlenga akse og med tårnet plassert på tradisjonelt vis i vest (til dømes Røros kyrkje og Tynset kyrkje). Åttekantkyrkja er ei vidareutvikling av sentralkyrkjeideen ved at kyrkjelyden er samla i eitt rom omkring alteret.

Det finst og kombinasjonsformer mellom sentralkyrkje, langkyrkje og krosskyrkje. Langskipet er då relativt kort og korsarmane enda kortare og med avrunda hjørne slik at det sentrale rommet i krysset blir vida ut og får form nesten som ei sentralkyrkje, til dømes Sagene kyrkje.

Kjelder

Kyrkjer
Kyrkjearkitektur
Magnetisk feltstyrke

Magnetisk feltstyrke, magnetisk feltintensitet eller magnetiserande feltstyrke, eller vektorstorleik som blir brukt i elektromagnetismen. Feltstyrken har symbolet H. Magnetisk feltstyrke oppstår som følgje av elektrisk straum i leiarar, eller som ein verknad av indre, atomære eller molekylære straumar i permanent magnetiserte material. Samanhengen mellom magnetisk feltstyrke og den magnetiske flukstettleiken B er H = B/µ, der µ er den magnetiske permeabilitet.

Sjå òg 
magnetisme

Kjelder
magnetisk feltstyrke. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/magnetisk_feltstyrke

Feltstyrke
Feltstyrke
Elektromagnetisme
Magnetisk flukstettleik

Magnetisk flukstettleik er ein vektorstorleik som vert nytta til å skildre magnetfelt. Flukstettleiken har symbolet B og vert målt med SI-eining tesla (T). 

Magnetisk flukstettleik vart tidlegare kalla magnetisk induksjon.

Sjå òg 
 magnetisk feltstyrke

Kjelder
magnetisk flukstetthet. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/magnetisk_flukstetthet

Magnetisme
Magnetostatikk
Elektromagnetisme
Støren kyrkje

Støren kyrkje er ei åttekantkyrkje frå 1817 i Midtre Gauldal kommune, Trøndelag fylke.

Bygget er i tømmer og har 400 plassar.

Bakgrunnsstoff 
 Støren kyrkje frå Kirkesøk
 

Kyrkjer i Gauldal prosti
Kyrkjer i Midtre Gauldal
Åttekanta kyrkjer i Noreg
Norske kyrkjer frå 1810-åra
Kulturminne i Midtre Gauldal
1817 i Noreg
Magnetisk konstant

Magnetisk konstant er det same som permeabiliteten for tomt rom eller vakuum. Konstanten har symbol µ0 og er lik 4π ·10-7 henry/meter.

Som konstant kan han òg definerast som ein fundamental invariant storleik og er ein av tre komponentar som definerer tomt rom gjennom Maxwell-likningane. I klassisk fysikk er tomt rom eit konsept i elektromagnetisme og samsvarar eit teoretisk perfekt vakuum og vert stundom kalla klassisk vakuum.

Kjelder
 magnetisk konstant. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/magnetisk_konstant

Universalkonstantar

ca:Permeabilitat del buit
el:Μαγνητική σταθερά
fa:ثابت تراوایی خلاء
sl:indukcijska konstanta
uk:Магнітна константа
Magnetisk moment

Magnetisk moment eller elektromagnetisk moment er eit mål for magnetismen til ein lekam eller det magnetfeltet ein straumførande leiar omgjev seg med. Opphavleg vart magnetisk moment brukt som nemning på produktet av ein polstyrken til ein magnet og avstanden mellom polane (magnetisk dipolmoment). Sidan det til no ikkje har vore mogleg å påvise enkle magnetiske polar, og all magnetisme synst å kunne førast tilbake til elektriske ladningar i rørsle, definerast det magnetiske momentet som tilhøvet mellom mekanisk dreiemoment på grunn av eit magnetfelt og storleiken av flukstettleiken i magnetfeltet, eller for ei plan straumsløyfe som produktet av straumen i sløyfa og arealet som straumsløyfa omsluttar.

Det magnetiske momentet til atom og atomkjernar kan delvis forklarast ut frå rørsla til elektrona og protona, men ein må dessutan rekne med at elektrona og protona har sitt eige magnetiske moment på same måte som dei har ein eigenrotasjon, eit spinn. Magnetisk moment blir rekna som ein karakteristisk, fundamental eigenskap ved dei fleste elementærpartiklane.

Kjelder
 magnetisk moment. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/magnetisk_moment

Magnetostatikk
Magnetisme
Elektriske og magnetiske felt i stoff
Fysiske storleikar