alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Synnlikletten

Synnlikletten er eit fjell i Gulen kommune i Vestland. Det ligg austom Risnefjorden, 2 km søraust for Asseim og 3 km nordaust for Instefjord. Største høgda er 683 meter over havet. Det er bratte fjellsider mot Risnefjorden i vest og Asseimdalen i nord, medan det i sør og aust er slakare hellingar. Austom fjellet ligg Skiddalsvatnet, som er utspring for Oppedalselva. 

Fjell i Vestland
Geografi i Gulen
Grønlifjellet

Grønlifjellet er eit fjell i Gulen kommune i Vestland. Det ligg rundt 3 km austom Risnefjorden, og 2 km austom Synnlikletten. Største høgda er 695 meter over havet. Det er bratte fjellsider mot Fossedalen i aust og mot Grønnlivatnet i nord, medan det i sør og vest er slakare hellingar. I nordaust ligg fjellet Setane, som er skilt frå Grønlifjellet med eit kort skar. Mellom Grønlifjellet og Synnlikletten ligg Skiddalsvatnet, som er utspring for Oppedalselva. 

Fjell i Vestland
Geografi i Gulen
Vestkapp

Vestkapp er eit fjellplatå som også kallast Kjerringa. Det ligg på Stad i Stad kommune. Platået er 497 meter høgt og gir utsyn til alle kantar. Vestkapp er ikkje det vestlegaste punktet i Noreg, men vert omtala som "Det vestlegaste fjellplatået i Noreg".

Bakgrunnsstoff 
Turistinformasjon om Vestkapp 
Nrk fylkesleksikon om losane på Stadt
selje.info om Vestkapp

Fjell i Vestland
Geografi i Stad
Stadhavet

Stadhavet er eit havstykke utanfor Stad i Stad kommune i Vestland fylke. Stadhavet er eit av dei mest vêrharde havstykka i Noreg. Farvatnet har krevjande bylgjetilhøve for skipsfart 90 til 110 dagar i året. Kryssande sjø gjev vanskelege styringstilhøve, og vêret kan skifte raskt. Det har vore talrike ulukker og nestenulukker på Stadhavet opp gjennom tidene. Det har i lang tid vore vurdert å byggje ein skipstunnel gjennom Stad, for å skjerme leia. "Kanaltunnel gjennom Stat" var fyrstesidesak i avisa Nordre Bergenhus Amtstidende allereie den 11. september 1874

Bakgrunnsstoff
 Teknisk ukeblad om skipstunnel

Norskehavet
Geografi i Stad
Slaget ved Plassey

Slaget ved Plassey fann stad 23. juni 1757 og var ein avgjerande siger for Det britiske austindiske kompaniet over Nawaben av Bengal og hans franske allierte. Dette gjorde at selskapet kunne herska over Sør-Asia, som dekte det meste av India dei neste 190 åra. Slaget fann stad ved Palashi i Bengal, ved breidda av Bhagirathielva, om lag 150 km nord for Calcutta, nær Murshidabad, då hovudstaden i det udelte Bengal. Motstandarane var Siraj-ud-daulah, den siste sjølvstendige nawaben av Bengal og Det britiske austindiske kompaniet.

Før slaget vart Calcutta angripe og plyndra av Siraj-ud-daulah og hendinga i Det svarte holet skjedde òg før slaget. Britane sendte forsterkingar under oberst Robert Clive og admiral Charles Watson frå Madras til Bengal og tok Calcutta attende. Clive nytta så høvet til å erobre det franske fortet i Chandernagar. Uro og mistanke mellom Siraj-ud-daulah og britane enda med slaget ved Plassey. Slaget var ein del av sjuårskrigen (1756–1763) og Det franske austindiske kompaniet sende ein liten kontingent for å kjempe mot britane. Siraj-ud-Daulah hadde ein langt større styrke og heldt stand ved Plassey. Britane var uroa over at dei hadde langt færre folk og danna eit komplott med den degraderte hærsjefen til Siraj-ud-Daulah, Mir Jafar, i lag med andre som Yar Lutuf Khan, Jagat Seth (Mahtab Chand og Swarup Chand), Omichund og Rai Durlabh. Mir Jafar, Rai Durlabh og Yar Lutuf Khan samla så troppane sine nær slagmerka, men gjorde aldri teikn til å delta i slaget. Armeen til Siraj-ud-Daulah vart slått av om lag 3000 soldatar under oberst Robert Clive, fordi Siraj-ud-daulah flykta frå slagmerka og konspiratørane heldt seg i ro.  

Dette viste seg å vere eit av dei viktigaste slaga for kolonimaktene å få kontroll over Sør-Asia. Britane fekk no enorm påverknad over nawaben og klarte å få mange konsesjonar som vog opp for tidlegare tap og inntekter frå handelen. Britane nytta desse inntektene til å forsterke militæret og presse dei andre europeiske kolonimaktene, som nederlendarane og franskmennene ut av Sør-Asia, og utvida slik Det britiske imperiet i Asia.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Battle of Plassey» frå ,  den 13. november 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Handfarga kart over slaget frå London Magazine, trykt om lag 1760
 Kart over slagmarka ved Plassey
 Slaget ved Plassey – frå Banglapedia

Slaget ved Plassey
Slag i sjuårskrigen
Indiske slag
Britiske slag
Slaget ved Cuddalore i 1758

Slaget ved Cuddalore var eit sjøslag som fann stad 29. april 1758 under sjuårskrigen nær Cuddalore utanfor den karnatiske kysten i India. Slaget enda uavgjort mellom ein britisk skvadron under viseadmiral George Pocock og ein fransk skvadron under Comte d'Aché. Britane tapte 29 mann og 89 vart skadde, medan franskmennene fekk nesten 600 drepne.

Dei to skvadronane møttest igjen den 3. august i slaget ved Negapatam og igjen den 10. september i slaget ved Pondicherry.

Involverte skip

Storbritannia (George Pocock)
 64 (flaggskip)

Frankrike(d'Ache)
Zodiaque (flaggskip)
åtte andre linjeskip
? 36
fregattar

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Battle of Cuddalore (1758)» frå ,  den 13. november 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Konfliktar i 1758
Cuddalore 1758
Cuddalore 1758
Cuddalore 1758
Slaget ved Negapatam i 1758

Slaget ved Negapatam var eit uavgjort sjøslag mellom ein britisk skvadron under viseadmiral George Pocock og ein fransk skvadron under Comte d'Aché utanfor Den karnatiske kysten i India nær Negapatam under sjuårskrigen. Slaget fann stad den 3. august 1758.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Battle of Negapatam (1758)» frå ,  den 13. november 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Negapatam (1758)
Negapatam (1758)
Konfliktar i 1758
Negapatam (1758)
Slaget ved Pondicherry

Slaget ved Pondicherry var eit uavgjort slag mellom ein britisk skvadron under viseadmiral George Pocock og ein fransk skvadron under Comte d'Aché utanfor den karnatiske kysten av India nær Pondicherry under sjuårskrigen. Slaget fann stad 10. september 1759.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Battle of Pondicherry» frå ,  den 13. november 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Pondi
Pondi
Konfliktar i 1759
Pondicherry
Slaget ved Wandiwash

Slaget ved Wandiwash var eit avgjerande slag i India under sjuårskrigen. Armeen til Count de Lally, som verken hadde støtte frå marinen eller midlar til forsyningar, prøvde å ta tilbake fortet ved Vandavasi nær Pondicherry. Han vart angripen av styrkane til sir Eyre Coote og gjekk på eit avgjerande tap. Den franske generalen Marquis de Bussy-Castelnau og franskmennene var avgrensa til Pondicherry, der dei overgav seg den 16. januar 1761. Wandiwash er den angliserte utgåva av Vandavasi.

Dette var den tredje karnatiske krigen utkjempa mellom franskmennene og britane. Etter å teke store område i Bengal og Hyderabad, fekk britane store inntekter og var fullt utstyrt til å møte franskmennene i Wandiwash. Dermed tok dei ein stor siger mot Frankrike. 

I følgje boka Annals of the wars of the eighteenth century av Author Eduard Cust frå 1800-talet, bestod den franske armeen av 300 kavaleristar, 2250 europeiske infanteristar, 1300 sepoyar, 3000 mahrattaer med 16 kanonar, medan engelskmennene hadde 80 europeiske hestar, 250 innfødde hestar, 1900 europeiske infanteristar, 2100 sepoyar og 26 kanonar.. Slaget ved Wandiwash omfatta at Chetpattu (Chengalpattu), Tirunomalai (Thiruvannaamalai), Tindivanam og Perumukkal vart erobra.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Battle of Wandiwash» frå ,  den 13. november 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Thomas J. Mullen, Jr. Sjuårskrigen: Slaget ved Wandiwash February 1994 issue of Military History magazine

Wandiwash
Wandiwash
Wandiwash
Konfliktar i 1760
Invasjonen av Martinique i 1759

Den britiske Invasjonen av Martinique fann stad i januar 1759 då ein større amfibisk styrke under Peregrine Hopson gjekk i land på den franske øya Martinique og prøvde å erobre ho utan å lukkast under sjuårskrigen. Kanoneld frå den britiske flåten var ikkje særleg effektiv mot festninga i Fort-Royal sidan ho låg på nokre høge klipper og det ikkje va gode landgangsplassar i nærleiken. Det britane ikkje visste var at den franske guvernøren Francis de Beauharnais ikkje hatt fått forsyningar på fleire månader og sjølv ei kort omleiring ville ført til at fortet hadde kapitulert. Både Moore og Hopson valde istaden å sjå korleis dei kunne angripe hovudhamna på Martinique, Saint-Pierre.   Etter eit planlaust bombardement frå skipa den 19. januar, som igjen hadde liten effekt på forsvarsverka i hamna, trekte dei seg attende og gjekk i staden til angrep på Guadeloupe, der mange franske sjørøvarar heldt til.Dull, s. 138–139

Ekspedisjonen på Guadeloupe vart ein suksess, og øya overgav seg til dei i mai 1759.

I 1760 klarte ein britisk styrke å erobre Martinique.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Invasion of Martinique (1759)» frå ,  den 13. november 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Anderson, Fred. Crucible of War, Faber og Faber, 2000
 Dull, Jonathan The French Navy and the Seven Years War
 McLynn, Frank. 1759: The Year Britain Became Master of the World. Pimlico, 2005
 Simms, Brendan. Three Victories and a Defeat: The Rise and Fall of the First British Empire. Penguin Books, 2008
 

Slag i sjuårskrigen
Historia til Martinique
Britiske slag
Franske slag
Konfliktar i 1759
Det britiske toktet mot Dominica

Det britiske toktet mot Dominica var eit sjøslag i juni 1761 og ein del av sjuårskrigen.

Opptakt 
Mot slutten av1760 var erobringa av Canada fullført og mange britiske soldatar var ledige i Nord-Amerika.

Så tidleg som januar 1761 hadde William Pitt informert Jeffrey Amherst at han trong nokre av soldatane hans på hausten for å erobre Dominica, Saint Lucia og Martinique. Amherst sendte 2000 mann til Guadeloupe, som alt var på britiske hender etter det britiske toktet mot Guadeloupe i 1759. Amherst hadde i tillegg sendt 6000 mann seinare på året for å ta Martinique.

Toktet

Dei første dagane av juni 1761 kom transportskipa frå Amerika enkeltvis til Guadeloupe då flåten hadde vorte spreidd under ein storm. 3. juni kom fire skip fram, i lag med Lord Rollo, som Amherst hadde gjeve kommandoen til.

Den 4. juni sette desse britiske skipa, i lag med eitt skip til, ut frå Guadeloupe, eskortert av skvadronen til sir James Douglas, admiralen på Leewardøyane. Styrken bestod av :

 ei avdeling frå garnisonen i Guadeloupe (300 mann)
 Høglendarar (400 mann)
 22. fotregiment
 94. fotregiment

Den 6. juni ved middagstider hadde britane kome fram til Roseau, der innbyggjarane vart samla for å overgje seg. Franskmennene svarte med å bemanne batteria sine og andre forsvarsverk, som omfatta fire linjer med skyttargraver ovanfor kvarandre. Rollo sette mennene sine i land og gjekk inn i byen. Han frykta at franskmennene kom til å verte forsterka i løpet av natta, og sjølv om det var seint, valde han å storme skyttargravene med ein gong. Han gjekk til åtak og dreiv ut franskmennene og tapte berre få menn sjølv. Den franske kommandanten og hans nestkommanderande vart begge tekne til fange. Etter dette stoppa motstanden.

Den 7. juni svor Dominica truskap til kong Georg.

Etterverknad 

I motsetnad til Guadeloupe og Martinique, vart ikkje øya gjeven tilbake til Frankrike etter Paris-traktaten i 1763.  Øya vart okkupert av Frankrike under den amerikanske sjølvstendekrigen mellom 1778 og 1783, og etter dette vart øya verande britisk fram til dei fekk sjølvstende i 1978.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «British expedition against Dominica» frå ,  den 13. november 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Fortescue, J. W.; A History of the British Army Vol. II, MacMillan, London, 1899, s. 537–538.
 British expedition against Dominica
 Wars of the Americas: A Chronology, David Marley

 

Slag i sjuårskrigen
Britiske slag
Franske slag
Konfliktar i 1761
Dominikiske krigar
Raidet mot Le Havre

Raidet mot Le Havre var eit to dagar langt bombardement av den franske hamnebyen Le Havre tidleg i juli 1759. Bombardementet vart utført av Royal Navy under George Rodney under sjuårskrigen. Dei oppnådde målet med å øydeleggje mange av invasjonsskipa som vart samla der for den planlagde franske invasjonen av Storbritannia.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Raid on Le Havre» frå ,  den 13. november 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
Russell Frank Weigley, The age of battles, s. 226
 
 
 

Sjøslag i sjuårskrigen
Konfliktar i 1759
Franske sjøslag
Britiske sjøslag
Slaget ved Carrickfergus i 1760

Slaget ved Carrickfergus fann stad i februar 1760 i Carrickfergus i Irland under sjuårskrigen. Ein styrke på 600 franske soldatar gjekk i land kommandert av kaperen François Thurot og tok den vesle garnisonen i byen og erobra borga. 

Då ord om hendinga nådde  Dublin vart ein liten styrke dragonar sende av hertugen av Bedford som feilaktig frykta at det var ei skinnåtak for å trekkje britiske styrkar nordover, slik at den franske hovudstyrken kunne angripe Cork eller Dublin.

Thurot heldt byen i fem dagar, og trua den nærliggande Belfast og kravde forsyningar og løysepengar. Då den lokale militsen under general Strode og ein skvadron frå Royal Navy dukka opp utanfor kysten, sende Thurot styrken sin til sjøs att og forlet byen.

Etterverknad
Thurot mista livet i eit sjøslag, men det at han hadde gått i land på fiendtleg jord vart hylla i Frankrike og han vart ein nasjonalhelt, dels fordi det han gjorde stod i skarp kontrast til inkompetansen som dei franske marineoffierane nyleg hadde vist i slaget ved Quiberonbukta.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Battle of Carrickfergus (1760)» frå ,  den 13. november 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Longmate, Norman. Island Fortress: The Defence of Great Britain, 1603-1945. Harper Collins, 1993
 McLynn, Frank. 1759: The Year Britain Became Master of the World. Pimlico, 2005.
 Rodger NAM. Command of the Ocean: A Naval History of Britain, 1649-1815. Penguin Books, 2006. 
 

Carrickfergus (1760)
Carrickfergus (1760)
Carrickfergus (1760)
Irsk historie
Konfliktar i 1760
Eidsvollgarantien

Eidsvollgarantien var eit vedtak i Riksforsamlinga på Eidsvoll, gjort 13. mai 1814, for å gi eit økonomisk grunnlag for det nyvunne norske sjølvstendet. 

For å løyse dei økonomiske problema og sikre pengar til statsdrifta fram til 1. mars 1815, vedtok forsamlinga å trykke 14 millionar riksbankdalar i pengesetlar. Samtidig garanterte riksforsamlinga ein kurs på 100 spesidalar (Hamburger banco) for 375 riksbankdalar. Denne verdien på 100/375 var langt betre enn faktisk kurs våren 1814, men dårlegare enn den kursen som var vedteken i 1813, på 1/2 spesidalar for ein riksbankdalar. Garantien vart vedteken med 76 mot 29 røyster. Motstanden kom først og fremst for det såkalla unionistpartiet, dei som meinte Noreg måtte knytte seg til Sverige. Dei meinte garantien var urealistisk, og ville føre til «dyrtid, hungersnød og mange medborgeres undergang», som Christopher F. Omsen uttrykte seg. Etter ein demgaogisk tale av Jonas Rein som appellerte til fedrelandskjærleik og offervilje var det få andre som torde gå imot innstillinga frå finanskomitéen.

På bakgrunn av eidsvollgarantien kunne «Norges midlertidige Riksbank» trykke pengesetlar pålydande riksbankskilling og riksbankdalar. Mange opplevde likevel eidsvollgarantien som eit løftebrot, sidan vedtaket reduserte den offisielle parikursen frå 100/200 til 100/375 spesidalar. Løftebrotet og seddeltrykkinga førte til at inflasjonen heldt fram. Stortinget måtte derfor gå ifrå garantien i 1816, da dei vedtok å setje verdien på riksbankdalaren til 100/1000 spesidalar.

Kjelder
Francis Sejersted: Norges Historie 1814-1850 J.W. Cappelens Forlag1978 ISBN 82-02-03441-8
 Tore Pryser: Norsk historie 1814-1860 Det Norske Samlaget (1999) ISBN 82-521-5547-2 

Norsk rettshistorie
Skipingar i 1814
1814 i Noreg
Vassøyane

Vassøyane er ei øygruppe med 1,87 km² landareal sør i Sognesjøen, og ligg i den ytre sørvestre delen av Gulen kommune i Vestland. Gruppa består av kring 100 små og store øyer, fordelt over ein dryg kilometer i aust-vestleg retning. I sør grensar øygruppa mot Fensfjorden, i nord startar Sognesjøen og øygarden med hundrevis av småøyer innover Gulensida. Vegetasjonen er atlantisk lynghei kor røsslyng, klokkelyng, krekling og gråmose dominerer. 

Vassøyane er freda som Vassøyane naturreservat (desember 1991), og det er øygruppa sine rike våtmarker som er bakgrunn for vernet. Det er hekkeplassar her, men fyrst og fremst er området viktig som trekkfuglplass. Området har sidan 1970-talet vorte foreslådd som landskapsvernområde i samanheng med tilstøytande øygrupper lengre sør og vest. 

Området blei berørt av den kaledonske fjellkjedefoldinga, då det «nordamerikanske» kontinentet Laurentia støytte saman med det «nordeuropeiske» Baltika for 425 millionar år sidan. Gulen ligg heilt i vestre kant av det synlege grunnfjellskjoldet, og er omgjeve av dei kaledonske skyvedekka av tidlegare havbotnskorpe som i samanstøyten vart skyve opp på land og pregar nabokommunane i sør og sørvest. Men Vassøyane og øya Røytinga heilt i sørvest høyrer til Solundbassenget frå seinsilur og tidleg devontid. Desse småøyene og hovudøyene i Solund er dekte med konglomerat og sandstein som ligg oppå putelava. Solundbassenget oppstod gjennom ein kombinasjon av vulkanistisk havbotnspreiing og kystnære avsetningar då det nett her, for 420-410 millionar år sidan, var litt attende av havet (Iapetus) mellom Laurentia og Baltika. Formasjonen er restane av eit gjenverande havbasseng som var i rørsle samstundes som avrenning frå det nye, kaledonske dekket i aust avsette sandstein oppå eldre bergartar i overgangen frå silur til devon. Bergartane på Vassøyane og Røytinga består såleis av drygt 400 millionar år gamle avsetningsbergartar.

Bland dei viktigaste av dei meir sjeldne fugleartane her finn vi mellom anna ringgås, kvitkinngås, teist, enkelbekkasin, småspove, raudstilk og siland

Referansar 

Øyar i Gulen
Fallebø

Fallebø ligg i ei open bukt av Sognesjøen omtrent to og ein halv kilometer nordaust for Dingeneset i Gulen kommune i Vestland.

Namnet 
Namnet vert uttalt fa'lebøn. Det vart skrive Fallebøe i 1603, Fallsbøe i 1611, Fallebøe i 1667, 1703 og 1723. På gammalnorsk heitte det Fallabær, siste ledd -bær betyr truleg at garden opphavleg var ein del av ein større gard. -bær betyr bø. Fallebø er truleg ikkje brukt som gardsnamn andre stader.

Historie 
Rett vest for Fallebø ligg ein holme, Systeinen. Her har det vore slege opptil 12 bører høy. Etter segna skal Systeinen ha vore brukt til rettarstad.

Å koma seg til Fallebø var lenge vanskeleg over bratt fjell og i ulendt terreng. Mykje av trafikken gjekk derfor via bukta, og den var open, så i dårleg ver var det vanskeleg å koma på land der. Folk på Fallebø søkte derfor om å få ein molo i 1908. I 1917 søkte dei om å få ein veg til Lyngnes, der skulehuset for krinsen var reist. I 1935 var det ein debatt i Gulen kommunestyre om kva som var mest nødvendig, molo eller veg, men saka vart utsett. Etter den andre verdskrigen vart det bygt veg til Rise og til Riseneset, og dei verste stadene på vegen vart retta ut slik at det ikkje var så farleg å gå der.  Fallebø fekk veg i 1974. Denne er seinare bygd vidare til Dingja.

Gardar 
Matrikkelen frå 1667 viser at det var to brukarar på Fallebø, Jørgen og Ivar, men matrikkelen frå 1723 nemner berre ein brukar, Johannes, og ingen husmenn.

Bruk ein 
På bruk ein var Torstein truleg brukar i 1603, og han dreiv garden til omkring 1630.
Det vart lagt inn vatn på garden i 1958, og han fekk elektrisk straum i 1957.

Bruk to 
Fallebø vart delt i to like bruk mellom 1648 og 1657, og ein husmann, Jørgen, var på det ene bruket. I 1664 vert han kalla bonde. 
Det vart bygt nytt bustadhus i 1912. Bruket fekk elektrisk kraft i 1957.

Husmenn 
I 1820 vart det oppretta ein husmannsplass, Flotevik. I 1841 var det busetjing på plassen Storevik eller Flotevikneset. Etter 1880 låg plassen aude og vart brukt til plantefelt. I dei seinare år er det bygt ei mengd hytter her i fleire hyttefelt. I Storevika er det bygt ein båthamn med molo og naust.

I 1942 tok tyskarane husa og jordeigedommane frå dei som budde på bruk fire, fem og seks på Rise, for å byggje Risenes fort. Dei fekk bu på Fallebø inntil freden kom.

Referansar

Litteratur 
 Kleiva, Ivar; Gulen i Gammal og ny tid, Gulen Kommune 1996

Bakgrunnsstoff 
 Nrks Fylkesleksikon

Bygder i Gulen
Skjerjevatnet

Skjerjevatnet et eit vatn i Gulen kommune i Vestland. Det ligg nord for Kvanngrødvarden og like vest for kommunegrensa til Høyanger. Høgda over havet er 701 meter og vatnet har eit areal på 0,46 km².

Vatnets naturlege utløp er mot nord til Storelva, men vassføringa frå vatnet har sidan 1960-talet vore overført til Årnesvatna og vidare til Matresvassdraget for å bli nytta til kraftproduksjon i Matre kraftverk. Skjerjevatnet er ikkje regulert, ut over overføringa. Vatnet som blir overført tilsvarar ei middelvassføring på 0,26 m³/s, noko som utgjer 5% av Storelvas vassføring ved munningen i Indre Oppedal.

I likskap med andre vassdrag i området vart Indre Oppedalselva negativt påverka av sur nedbør, særleg i dei høgareliggande delane av nedbørfeltet, der det på 1980-talet vart registrert reduserte fiskebestandar. Undersøkingar i seinare år har likevel vist ei betring og tildels normalisering av tilhøva.

Kjelder 

Innsjøar i Gulen
Kvanngrødvarden

Kvanngrødvarden (òg skrive Kvannegrødvarden og Kvanngrøvarden) er eit fjell på grensa mellom Gulen og Høyanger kommune i Vestland. Høgda er 821 meter over havet. Fjellet ligg mellom innsjøane Skjerjevatnet i Gulen i nord, Kvanngrøvatnet i Masfjorden kommune i sør og Strandavatnet i Høyanger kommune i aust. Det har slake fjellsider på alle kantar.

Fjell i Vestland
Geografi i Gulen
Fjordsdalen

Fjordsdalen er eit dalføre i Gulen kommune i Vestland. Det ligg sør om Risnefjorden og strekkjer seg i retning nord-sør frå bygda Instefjord til Husevatnet, like nord for fylkesgrensa til Hordaland. Dalen er trong, med bratte dalsider, og i dalbotnen renn Fjordselva. Det høgaste fjellet langs dalen er Lindelifjellet på 745 moh, medan dei fleste andre fjella ligg mellom 600 og 700 moh. Det er ingen busetnad i dalen, unntatt ved Instefjord heilt nedst ved fjorden og ved Husevatnet heilt øvst. Europaveg 39 følgjer dalbotnen over heile strekninga frå Jernfjelltunnelen til Instefjord. 

Dalar i Vestland
Geografi i Gulen
Vegtistelslekta

Vegtistelslekta (Cirsium) er ei planteslekt i korgplantefamilien. Slekta høyrer til i den gruppa som vert kalla tistlar. I Noreg veks sju artar. Vegtistelartane er toårige eller fleirårige. Dei har taklagde korgdekkblad. Fnokken har fjørstrålar. Der finst mange hybridar i denne slekta, ei slekt som finst utbreidd i Europa, Nord-Afrika, Asia og Nord-Amerika.

Norske artar i vegtistelslekta 
 Vegtistel (Cirsium vulgare)
 Myrtistel (Cirsium palustre)
 Kvitbladtistel (Cirsium helenioides)
 Engelsktistel (Cirsium dissectum)
 Dvergtistel (Cirsium acaule)
 Kåltistel (Cirsium oleraceum)
 Åkertistel (Cirsium arvense)

Kjelder

Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Denne artikkelen bygger på «Bladhovedtidsel» frå ,  den 13. november 2010.

Bakgrunnsstoff

Planteslekter 
Korgplantefamilien