alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Korona i geologi

Korona er i geologi ein bergartsstruktur der éit eller fleire mineral ligg omkring eit anna som tydelege, konsentriske sonar.

Sjå òg  
 koronitt

Kjelder
Bryhni, Inge. (14. februar 2009). Korona: geologi. I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/korona%2Fgeologi.

Mineralogi
Koronitt

Koronitt er ein magmatisk bergart med mineralkorn omgjeve av koronaer. 

I Noreg finne in dette i dei omdanna gabbro-anortosittane ved Bergen og i indre Sogn. Slike bergartar kan vere særs vene, med kvit grunnmasse, mørk pyroksen i midten og raud granat i ring rundt, stundom skilde åt. Koronitt er òg valt som fylkesstein for Hordaland.

Kjelder 
Bryhni, Inge. (14. februar 2009). Koronitt. I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/koronitt.

Metamorfe bergartar
Kragerøitt

Kragerøitt er ein sjeldan bergart som vesentleg består av albittfeltspat, noko kvarts og varierande mengder rutil. Han vart tidlegare brote ved Kragerø for utvinning av rutil.

Kjelder
Kragerøitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/kragar%C3%B8itt.

Bergartar
Kristiansenitt

Kristiansenitt er eit sjeldan, scandiumhaldig mineral. Det har den kjemiske samansetjinga Ca2ScSn(Si2O7)(Si2O6OH). Det vart på verdsbasis første gongen skildra frå Heftetjern i Tørdal i Telemark. 

Det er kalla opp etter Roy Kristiansen (1943- ) som er ein norsk amatørmineralog.

Kjelder
Selbekk, Rune S.. (2012, 24. februar). Kristiansenitt. I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/kristiansenitt.

Kalsiummineral
Scandiummineral
Tinnmineral
Silikatmineral
Krokoitt

Krokoitt eller raudblyerts er eit oransjeraudt, monoklint mineral som består av blykromat, PbCrO4. Det opptrer som sekundærmineral på einskilde blyførekomstar. Det er særleg kjent frå Tasmania. 

Det vart oppdaga i Berezovskgruvene nær Jekaterinburg i Uralfjella i 1766, og kalla crocoise av F.S. Beudant i 1832. I krokoitt frå Ural oppdaga den franske kjemikaren L.N. Vauquelin metallet krom i 1798.

Kjelder
Krokoitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014.

Bakgrunnsstoff

Blymineral
Chromatemineral
Monokline mineral
Kromitt

Kromitt er det viktigaste krommineralet og er metallisk med brunsvart farge. Det krystalliserer kubisk og har den kjemisk samansetjinga FeCr2O4. Mineralet finst særleg i peridotittar og serpentinittar, og er den einaste krommalmen. 

Dei viktigaste produsentane er Sør-Afrika og Russland. Den årlege verdsproduksjonen er på ca 12 mill. tonn. Det finst fleire mindre førekomstar i Noreg, mellom anna ved Feragen austom Røros, der det tidlegare var ei ganske stor drift. Kromittmalmen vart sendt til Trondheim, der det var ein kromsaltfabrikk ved Leirfossen.

Kjelder
Kromitt. (2012, 24. februar). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/kromitt.

Bakgrunnsstoff
Minerals.net
USGS info.

Krommineral
Magnesiummineral
Jernmineral
Spinellgruppa
Eldfaste material
Kubiske mineral
Botzer

Botzer er eit 3 250 meter over havet høgt fjell i Stubaialpane i provinsen Bolzano i Italia.

Kring fjellet ligg isbrear i nordvest og i aust. I nordvest breier seg sørdelen av Botzerferner, som når heilt opp til om lag 3 200 meters høgde, i aust når Hangende Ferner heilt opp til tindekrossen på fjellet. Mot nord, søraust og vest går markerte egger.

Frå landsbyen Ridnaun tok fjellklatraren Theodor Petersen og fjellføraren Alois Ennemoser seg heilt til topps på Botzer den 16. juli 1874, og vart dermed dei fyrste som kunne skode ut frå fjelltoppen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Botzer» frå ,  den 1. august 2014.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Italia
Magerstein

Magerstein (italiensk Monte Magro) er ein 3 273 meter over havet høg fjelltopp i Rieserferner-massivet i Hohe Tauern i provinsen Bolzano i Italia. Fjelltoppen kjem i skuggen av den noko høgre Schneebiger Nock, som reiser seg om lag 1200 meter unna i nordvestleg retning på ei egg som strekker seg mellom dei to toppane. På nordsida av Magerstein breier Westliche Rieserferner seg, den største isbreen i Rieserferner-massivet.

Dei fyrste på toppen av Magerstein var Reinhold Seyerlen og professor Reuschle frå Stuttgart, saman med Stefan Kirchler, den 10. juli 1878.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Magerstein» frå ,  den 1. august 2014.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Italia
Krysoberyll

Krysoberyll eller chrysoberyll er eit særs hardt mineral med grøn eller gulgrøn farge. Edelsteinsvarianter er alexandritt og kymofan (med kattauge-effekt). Mineralet
opptrer i granittpegmatittar, i Noreg til dømes ved Nateland i Iveland, eller alluvialt i grusleier, som i Brasil eller Sri Lanka. Symmetrien er rombisk og den kjemiske samansetjinga BeAl2O4, eit beryllium-aluminiumoksid.

Kjelder
Krysoberyll. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/krysoberyll.

Bakgrunnsstoff

Berylliummineral
Aluminiummineral
Oksydmineral
Edelsteinar
Ortorombiske mineral
Krysokoll

Krysokoll eller koparkisel er eit blått til blågrønt mineral, som kjemisk er eit vasshaldig koparsilikat med varierande samansetjing, ofte delvis amorft. Det finst sekundært etter andre koparmineraler, anten som belegg eller som pseudomorfoser. 

I Noreg er det funne i små mengder i Telemark og Årdal i Sogn.

Kjelder
Krysokoll. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/krysokoll.

Koparmineral
Silikatmineral
Krysolitt

Krysolitt er ein edel varietet av mineralet olivin, med gulgrøn eller grøn farge. 

Det finst i Noreg i olivinstein på Sunnmøre. 

Som namn på edelstein er krysolitt òg brukt om andre mineral med tilsvarande farge, til dømes krysoberyll, turmalin og korund.

Sjå òg  
 peridot

Kjelder
Krysolitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/krysolitt.

Jernmineral
Magnesiummineral
Krysopras

Krysopras er ein gjennomskineleg varietet av kalsedon, farga grøn av nikkel. Det vert nytta som smykkestein.

Kjelder
Krysopras. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/krysopras.

Bakgrunnsstoff 

Edelsteinar
Kvartsvariantar
Krysotil

Krysotil, krysotilasbest, serpentinasbest eller kvit asbest er ein type serpentin som har fibrig struktur, sidan serpentinsjikta er sylindrisk samanrulla. Det er den viktigaste forma for asbest med store førekomstar i Québec i Canada. 

I Noreg er det kjent frå Møre og Snarum–Modum.

Kjelder
Krysotil. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/krysotil.

serpentin
Magnesiummineral
Asbest
Krystallinsk skifer

Krystallinsk skifer er ein metamorf, skifrig bergart som har mineralkorna ordna etter avgjorde plan eller retningar, typisk ved bladaktige mineral som glimmerar og klorittar. Strukturen kjem fram  ved at einsidig trykk og glidande rørsler har verka samtidig med at mineralkorna vart danna. Gneis og glimmerskifer er typiske døme.

Kjelder
Krystallinske skifere. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/krystallinske_skifere.

Skifer
Krystallitt

Krystallittar er eit samleomgrep for mikroskopisk små krystallpartikler som ikkje har fått ei fullt utvikla form. Krystallittar finst i fleire glasførande bergartar. Litt større partiklar, ofte med god krystallform, kallast mikrolittar og kan identifiserast som mineral, til dømes feltspat og hematitt.

Kjelder
Krystallitter: mineralogi. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/krystallitter%2Fmineralogi.

Krystallografi
Krystallkjemi

Krystallkjemi er samanhengen mellom den kjemiske samansetjinga til eit stoff og krystallstrukturen deira. Prinsippa som styrer samankomsten av krystall og glasstrukturar vert skildra, ein studerer modellar av mange teknologisk viktige krystallstrukturar (sinkblende, alumina, kvarts, perovskitt), og ein studerer effekten av krystallstruktur på forskjellige grunnleggande mekanismar som er ansvarleg for mange fysiske eigenskapar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Crystal chemistry» frå ,  den 1. august 2014.  
 

Krystallografi
Wildgall

Wildgall (italiensk Collaspro) er ein 3 273 meter over havet høg fjelltopp i Rieserferner-massivet i Hohe Tauern i provinsen Bolzano i Italia. Toppen, som ligg i Naturpark Rieserferner-Ahrn, ser frå sør ut som ein veldig pyramide. Av fjelltoppane i Rieserferner-massivet vert han rekna som ein av dei vanskelegast tilgjengelege toppane.

Victor Hecht frå Praha hadde fylgje med fjellførarane Johann og Sepp Ausserhofer frå Rein in Taufers då dei den 18. august 1872 vart dei fyrste menneska som sette sine føter på toppen av Wildgall. Ein kan nå fjelltoppen på fire timar frå Kasseler Hütte på nordsida av fjellet, men det er heller sjeldan nokon tek turen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Wildgall» frå ,  den 1. august 2014.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Italia
Kunstmuseum Basel

Kunstmuseum Basel, er eit museum i Basel som hyser den største og viktigatse kunstsamlinga i Sveits.

Kunstmuseet har sitt opphav i Amerbach-samlinga som byen Basel kjøpte inn i 1661, noko som gjorde ho til den fyrste kommunalt eigde museums-samlinga. Samlinga merkar seg ut med verk frå eit vidt historisk tidsrom, frå tidleg 1400-tal til i dag. Den store breidda i kunstuvalet har gitt museet ein internasjonal status som eitt av dei viktigaste i sitt slag. Samlinga innheld måleri og teikningar frå Øvre-Rhin-regionen i tida 1400-1600 og kunst frå 1800-åra til i dag.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kunstmuseum Basel» frå ,  den 1. august 2014.  
 

Kunstmuseum
Sveits
Cornelius Holmboe

Cornelius Holmboe () var ein norsk jurist og politikar, fødd i Tromsø.

Holmboe, som var son til ein lækjar, vart cand.jur. i 1903 og arbeidde så nokre år i arbeidarpressa, og vart ein kjend agitator i arbeidarrørsla. Han var fyrst redaktør i Solungen på Flisa, og frå 1908 av Den 1. Mai i Stavanger. I 1909 slo han seg ned i fødebyen Tromsø og praktiserte som sakførar til han i 1937 vart tilsett som sorenskrivar i Nedre-Hedmark.

Vinteren 1928 var Holmboe justismister i den kortliva Hornsrud-regjeringa, leidd av Christopher Hornsrud.

Holmboe døydde i Oslo i 1947 og vart gravlagd på Hamar.

Kjelder
 Norsk Allkunnebok. VI. bandet. 1955

Norske justisministrar
Statsrådar i Regjeringa Hornsrud
Ap-statsrådar
Norske redaktørar
Norske sorenskrivarar
Folk frå Tromsø
Kapp Farvel

Kapp Farvel (grønlandsk Nunap Isua) på 59° 46′ 28″ nordleg breidd går for å vere det sørlegaste punktet på Grønland. Det ligg på Eggersøya (Itivdleq) sør for det grøndlandske fastlandet. Mellom Eggersøya og fastlandet går sundet og skipsleia Prins Christian Sund. Sør for Eggersøya ligg nokre små namnlause holmar, den sørlegaste og største 2,1 km sør for Kapp Farvel. Det sørlegaste punktet på Grønland ligg såleis på 59° 44′ 48″ Nord. Her på sørspissen av Grønland grensar Labradorhavet i vest mot Irmingerhavet i aust. Sørover breier den opne Nord-Atlanteren seg.

I periodar av året fyl mykje drivis Austgrønlandstraumen vestover forbi Kapp Farvel. Skipstrafikken frå Europa til Vest-Grønland går difor ofte ei 100 nautiske mil og meir sør for Kapp Farvel, for å unngå å kome inn i drivisbeltet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kap Farvel» frå ,  den 1. august 2014.  
 

Grønlandsk geografi
Ktenasitt

Ktenasitt er eit sjeldan koparmineral som blir danna ved låg temperatur i gamle gruvehaugar og stollar. I Noreg er det kjent frå Glomsrudkollen sinkgruver på Modum. Mineralet finst i små, grøne til blågrøne, plateforma krystall med monoklin symmetri. Den kjemiske samansetjinga er (Cu,Zn)5(SO4)2(OH)6·6H2O.

Det er kalla opp etter den greske mineralogen K. A. Ktenas (1884–1935).

Kjelder
Ktenasitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/ktenasitt.

Koparmineral
Sinkmineral
Kukersitt

Kukersitt eller kuchersitt er eit olje- og gasshaldig skiferbergart av ordovicisk alder frå Estland. Det organiske materialen kjem frå eit fossil, ein mikroskopisk alge, Gloexapsamorpha prisca, og kan destillerast ut.

Det vert brote i stor stil, og gassen blir send via røyrledning til St. Petersburg.

Det er kalla opp etter busetnaden Kukruse i Estland i 1917 av den russiske paleobotanikaren Mikhail Zalesskij.

Kjelder
Kukersitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/kukersitt.

Oljeskifer
Kolblende

Kolblende er ei skinande svart, amorf kjemisk sambinding. Det er eit mineraloid med hardleik 2–3 og er funne fleire stader i Sør-Noreg, både i prekambriske, kambrosiluriske og permiske bergartar, mellom anna i Kongsberg gruver ned til 1000 m djup. Det består hovudsakleg av karbon med ein del oksygen og hydrogen og spor av nitrogen og svovel.

Kjelder
Kullblende. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/kullblende.

Kol
Kuliokitt-(Y)

Kuliokitt-(y) er eit sjeldan mineral som er funne i nokre få amazonitt-førande granittpegmatittar. I Noreg er det kjent frå ein slik førekomst i Tørdal i Telemark. Det er eit fluorhaldig yttrium-aluminium-silikat, Y4Al(SiO4)2(OH)2F5. Det er relativt ustabilt og omdannast til kainositt-(Y) og kamphaugitt-(Y).

Det er kalla opp etter Kuliok-elva på Kola i Russland.

Kjelder
Raade, Gunnar. (14. februar 2009). Kuliokitt (Y). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/kuliokitt-%28Y%29.

Yttriummineral
Aluminiummineral
Silikatmineral
Kulturperle

Ei kulturperle er ei perle som er framstelt ved innføring av ein framandlekam i ein musling.

Kjelder
Kulturperle. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/kulturperle.

Edelsteinar
Kunzitt

Kunzitt er ein smykkestein som er ein raudleg variant av mineralet spodumen.

Det er kalla opp etter G.F. Kunz, 1856–1932, ein amerikansk mineralog og gemmolog.

Kjelder
Raade, Gunnar. (14. februar 2009). Kunzitt. I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/kunzitt.

Edelsteinar
Kupletskitt

Kupletskitt er eit sjeldant mineral, og den manganrike analogen til astrofyllitt. Det opptrer saman med mellom anna elpiditt i ekeritt frå Gjerdingselva i Nordmarka ved Oslo.

Det er kalla opp etter dei russiske geologane B. M Kupletski og E. M Bohnstedt-Kupletskaja.

Kjelder
Kupletskitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/kupletskitt.

Manganmineral
Kvabb

Kvabb er ein jordart som særleg finst i dei store dalane på Austlandet. Det består av silt, som er ein leiraktig sand, som vart avleira ved slutten av den siste istida på botnen av store bredemde innsjøar.

Kjelder
Bryhni, Inge. (14. februar 2009). Kvabb. I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/kvabb.

Jordtypar
Kvartssand

Kvartssand er sand som vesentleg består av kvartskorn. Det vert nytta som råstoff i glasfabrikasjonen.

Kjelder
Kvartssand. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/kvartssand.

Kvartsvariantar
Kvikkleire

Kvikkleire er leire der salta som stabiliserte strukturen er vaska vekk, noko som gjer at leira kan verta flytande om ho vert utsett for trykk eller påkjenning. Vert ho flytande, kan ho rasa ut, og noko som ofte fører til store materielle skader og endåtil tap av menneskeliv. Det er under marin grense der er fåre for kvikkleiredaning, og i Noreg er det særleg Austlandet og Trøndelag som er utsett.

Utanfor Noreg er kvikkleire hovudsakleg å finna i Sverige, Finnland, Nord-Russland, Canada og Alaska. Dette er alle unge leirer frå siste istida.

Daning av kvikkleire 
Dei norske leirene vart sett av i havet under den siste istida, og er dei finaste korna breane eroderte. I havet batt dei negative leirkorna seg saman med positive kation til romslege krystallar.

Landhevinga etter istida har heva leirene over havet. Der det har vore gode vilkår for ionefattig regn- eller overflatevatn å koma både til og drenera vekk att, kan dette vatnet vaska ut dei positive iona som limer saman dei negative leirkorna. Utvaskinga fører til at dei bindande kreftene svekkjast, medan dei fråstøytande kreftene held seg, og kreftene svekkjast meir om det er mjukt vatn enn om det er hardt vatn som vaskar. Leirstrukturen vert monaleg svakare fyrst når over 2/3 av havsaltet er vaska ut.

Sjølv om vilkåra ligg til rette for kvikkleiredaning, treng ikkje leira i området å ha kvikna.

Kvikkleireskred 
Skred kan skje der det er både kvikkleire og meir enn 3 ^ helling i landskapet. Skred oppstår ved at leira vert forstyrra, er det av erosjon, utgravingar, utfyllingar eller anna. Fyrst flyt ho på eit lite område, men raset kan lett forplanta seg vidare. Skreda kan flyta fleire kilometer nedover, og bera med seg store lausmassar. Det som ligg rett over skredet vil rasa ut med det, men det kan òg skada lenger nede, til dømes ved å demma opp vassdrag.

Etter at leira har rast ut, vil ho leggja seg i lag heller enn å forma nye krystall-strukturar. Dette gjer at ei leire som har rase ut, ikkje vil rasa på ny.

Større kvikkleireskred i Noreg 
1816 - Tiller-raset
1893 - Verdalsraset 
1953 - Bekkelagsraset
1959 - Furreraset
1978 - Rissaraset

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Kvikkleirekarta til NVE 

Leire
Jordmekanikk
Ras
Kvartærgeologi
Kyanitt

Kyanitt eller cyanitt, tidlegare òg kalla disthen, er eit mineral som finst i regionalmetamorfe bergartar og er ganske utbreitt i Noreg. Det er oftast blått og dannar bladaktige krystall med triklin symmetri. Hardleiken varierer frå 5 langsetter krystallen til 7 på tvers av krystallen.  Det er eit aluminiumsilikat Al2SiO5. Det finst andre mineral som har den same kjemiske samansetjing (polymorfi), men med heilt ulike eigenskapar: andalusitt og sillimanitt.

Det vert nytta til framstilling av varmebestandig material (tennpluggar) og hovudproduksjonen kjem frå India og USA. Det er førekomstar på Saltfjellet i Nordland som kanskje kan vise seg å vere drivverdige.

Kjelder
Kyanitt. (11. mars 2012). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014.

Bakgrunnsstoff

Edelsteinar
Aluminiummineral
Nesosilikat
Triklinske mineral
Friedrich Mohs

Carl Friedrich Christian Mohs () var ein tysk geolog og mineralog.

Han var professor i Graz, Freiburg og Wien. Han oppstilte i 1822 ein hardleiksskala, Mohs hardleiksskala, som enno blir brukt i mineralogien.

Kjelder
Friedrich Mohs. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014.

Bakgrunnsstoff 

Tyske geologar
Tyske mineralogar
Austerrikske geologar
Austerrikske mineralogar
Medlemmar av Royal Society of Edinburgh
Folk frå Freiberg
Labradoritt

Labradoritt er eit feltspatmineral som høyrer til plagioklasrekkja. Viser ofte eit vent fargespel (labradorisering), oftast i blått. Det vert nytta som smykkestein. Material frå Finland blir selt under nemninga spektrolitt. Namnet labrador blir brukt kommersielt om larvikitt, som inneheld ein feltspat med tilsvarande fargespel, men
med ei anna samansetjing.

Typelokaliteten for labradoritt er Paul's Island nær byen Nain i Labrador i Canada. Han er òg funnen i Noreg og forskjellige andre stader verda over.

Galleri

Kjelder
Labradoritt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/labradoritt.

Bakgrunnsstoff

Tektosilikat
Kalsiummineral
Natriummineral
Triklinske mineral
Feltspat
Lagdelt bergart

Lagdelte bergartar er bergartar med ein tydeleg, primær skilnad mellom dei einskilde laga. Det omfattar hovudsakleg sedimentære og vulkanske bergartar, og i nokre tilfelle òg djupbergartar danna ved rytmisk gjenteken krystallisasjon frå eit magma (f.eks lagdelt gabbro).

Sjå òg 
 lag i geologi

Kjelder
Lagdelte bergartar. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/lagdelte_bergartar.

Bergartar
Langitt

Langitt er eit blått, sekundært koparmineral, med formelen Cu4SO4(OH)6· 2H2O. 

Det er kjent frå kontaktførekomstar i Oslofeltet.

Langitt vart oppdaga i 1864 og kalla opp etter fysikaren og krystallografen Viktor von Lang (1838–1921), som var fysikkprofessor ved Universitet i Wien i Austerrike.

Kjelder
Langitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/langitt.

Koparmineral
Sulfatmineral
Lansforditt

Lansforditt er eit vasshaldig magnesiumkarbonat-mineral med formeleng MgCO3·5H2O. Det har namn etter Lansford i Pennsylvania i USA, der det blei oppdaga i ei kolgruve i 1888. Lansforditt er eit mjukt mineral med Mohs-hardleik på 2,5. Det kan lett mista vassinnhald og gå over til nesquehonitt.

Ein har funne lansforditt i små mengder i ein serpentinitt frå Feragen ved Røros.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Lansfordite» frå ,  den 1. juli 2020. 
 oppgav desse kjeldene: 
Mindat with locations
Webmineral
Euromineral
 
Magnesiummineral
Karbonatmineral
Lantanitt

Lantanitt er ei gruppe mineral med kjemisk formel (La,Ce)2(CO3)3·8H2O. I Noreg er det påvist i små mengder frå ein granittpegmatitt i Hobøl og i holrom i rombeporfyrlava ved Holmestrand.

Kjelder
Lantanitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/lantanitt.

Lantanidmineral
Karbonatmineral
Lasuritt

Lasuritt eller lazuritt er eit vent, mørkeblått mineral i sodalittgruppa. Hovudbestanddel i lapis lazuli. Kjemisk eit svovelhaldig natrium-aluminium-silikat. 

Lazuritt vart først skildra i 1890 etter ein førekomst i Sar-e-Sang distrikt i Kokshadalen i provinsen Badakhshan i Afghanistan. Det er drive i over 6 000 år i lapis lazuli-området i Badakhshan i Afghanistan.

Kjelder
Lasuritt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/lasuritt.

Bakgrunnsstoff

Feldspatoid
Sodalittgruppa
Natriummineral
Kalsiummineral
Aluminiummineral
Pigment
Kubiske mineral
Laumontitt

Laumontitt er eit ganske utbreitt mineral i zeolitt-gruppa, oftast kvitt. I Noreg mellom anna kjent frå lavaer i Oslofeltet og på sprekk i gneisbergartar. Krystalliserer monoklint og har kjemisk formel CaAl2Si4O12·4H2O. Mistar lett ein del av sitt vassinnhald og vil då kunne brytast ned til eit pulver.

Det vart først kalla lomonitt av R. Jameson i 1805, og laumonitt av René Just Haüy i 1809.

Kjelder
Laumontitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/laumontitt.

Kalsiummineral
Aluminiummineral
Zeolittar
Monokline mineral
Lawsonitt

Lawsonitt er eit kvitt mineral. Finst i spesielle lågmetamorfe bergartar som er sterkt deformerte, såkalla glaukofanskifer (California, Italia, Japan og fleire). Kjemisk sett er det eit vasshaldig kalsium-aluminium-silikat, CaAl2Si2O7(OH)2·H2O, med rombisk symmetri.

Det vart først skildra i 1895 etter ein førekomst på Tiburonhalvøya i Marin County i California. Det vart kalla opp etter den skotske geologen Andrew Lawson (1861–1952).

Kjelder
Lawsonitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/lawsonitt.

Kalsiummineral
Aluminiummineral
Sorosilikat
Leadhillitt

Leadhillitt er eit sekundært blymineral med formel Pb4SO4(CO3)2(OH)2. Berre éit funn i Noreg, frå ein nefelinsyenittpegmatitt i Tveidalen i Larvik.

Det vart oppdaga i 1832 i Susannahgruva i Leadhills i Lanarkshire i Skottland.

Kjelder
Leadhillitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014.

Bakgrunnsstoff

Blymineral
Karbonatmineral
Sulfatmineral
Monokline mineral
Sekundær mineral
Skotske mineral
Leifitt

Leifitt er eit sjeldan berylliummineral, først skildra frå Grønland. Det er ikkje påvist i Noreg, men ein trudde tidlegare at eirikitt frå syenittpegmatittar ved Langesundsfjorden var leifitt. Mineralet finst som kvite nåler. Den kjemiske formelen er Na2(Si,Al,Be)7(O,OH,F)14.

Det er kalla opp etter Leiv Eiriksson.

Kjelder
Leifitt. (2009, 17. mai). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/leifitt.

Berylliummineral
Natriummineral
Silikatmineral
Aluminiummineral
Leightonitt

Leightonitt er eit koparhaldig sekundært sulfatmineral, K2Ca2Cu(SO4)4·2H2O, funne i små mengder i Visdalen i Jotunheimen.

Det vart først skildra i 1938 etter ein førekomst i Chuquicamata-gruva i Calama i El Loa-provinsen i regionen Antofagasta i Chile, og kalla opp etter Tomas Leighton Donoso (1896–1967), professor i mineralogi ved Universitetet i Santiago i Chile.

Kjelder
Leightonitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/leightonitt.

Kaliummineral
Kalsiummineral
Koparmineral
Sulfatmineral