Kjartan Fløgstad

Kjartan Fløgstad () er ein norsk forfattar fødd i industristaden Sauda i Rogaland. Han har skrive dikt, romanar og sakprosa.

Biografi 

Fløgstad debuterte som lyrikar med diktsamlinga Valfart i 1968. Gjennombrotet kom med romanen Dalen Portland (1977), som han fekk Nordisk råds litteraturpris for. Fløgstad skriv på nynorsk.

Fløgstad studerte litteratur- og språkvitskap ved Universitetet i Bergen. Etterpå arbeidde han i ei tid som industriarbeidar og sjømann før han debuterte som lyrikar med diktsamlinga Valfart i 1968. 

I 1970 debuterte Fløgstad som prosaforfattar med Den hemmelege jubel. I 1972 kom novellesamlinga Fangliner, der han lét sjøfolk og skiftarbeidarar i tungindustrien koma til orde på deira eige språk, og forfattaren sitt marxistiske grunnsyn vart tydeleg. Gjennombrotet kom i 1977 med romanen Dalen Portland. Her fylgjer han utviklinga av det norske industrisamfunnet gjennom to generasjonar i etterkrigstida. I Fyr og flamme er det snarare avviklinga av industrisamfunnet som vert skildra, der siste generasjon misser det å høyra til ei klasse i klassesamfunnet. Dei klasselause ender som rastlause menneske med eit indre tomrom. 

Fløgstad har vore ein aktiv kulturdebattant og essayist. På same vis som romanane demonstrerer essayistikken eit tvitydig forhold til norsk industrikultur på den eine sida og internasjonal kulturindustri på den andre. Han har skrive ein biografi om diktaren Claes Gill, reiseskildringar frå Latin-Amerika, om norske utvandrarar til Sør-Amerika, og har i tillegg gjendikta latinamerikanske lyrikarar. Arbeidets lys er ein analyse av tungindustrien i Sauda, og Osloprosessen tek for seg spriket mellom hovudstaden si sjølvforståing og byen si minkande tyding for landet si verdiskaping.

Verkliste 

 Valfart - diktsamling (1968)
 Sememoniar - diktsamling (1969)
 Den hemmelege jubel - prosa (1970)
 Fangliner - noveller (1972) 
 Rasmus - roman (1974)
 Døden ikke heller - kriminalroman (1975) - som K. Villum
 Ein for alle - kriminalroman (1976) - som K. Villun
 Dalen Portland - roman (1977)
 Fyr og flamme - roman (1980)
 Loven vest for Pecos - essaysamling (1981)
 U 3 - roman (1983)
 Ordlyden - essaysamling (1983)
 Det 7. klima - roman (1986)
 Portrett av eit magisk liv. Poeten Claes Gill - biografi (1988)
 Arbeidets lys. Tungindustrien i Sauda gjennom 75 år - sakprosa (1990)
 Kniven på strupen - roman (1991)
 Fimbul - roman (1994)
 Dikt og spelmannsmusikk 1968-1993 - (1993)
 Pampa Union. Latinamerikanske reiser - reiseskildring (1994)
 Ved Roma port - (1994)
 Vestavind - TV-serie (1994–95)
 Antipoder - essaysamling (1996)
 Kron og mynt - roman (1998)
 Dei ytterste ting. Nødvendighetsartiklar - essaysamling (1998)
 Eld og vatn. Nordmenn i Sør-Amerika - sakprosa (1999)
 Evighet varer lengst - skuespill (2000)
 Sudamericana - reiseskildring (2000)
 Osloprosessen - (2000)
 Shanghai Ekspress - reiseskildring (2001)
 Paradis på jord - roman (2002)
 Brennbart - sakprosa (2004)
 Snøhetta: hus som vil meg hysa - sakprosa (2004)
 Grand Manila - roman (2006)
 Pyramiden, portrett av ein forlaten utopi - essays (2007)
 Grense Jakobselv - historisk roman (2009)
 Nordaustpassasjen - roman (2012)
 Magdalenafjorden - roman (2014)
 Dovre faller. 1814–2014 - sakprosa (2014)
 Brasil 2014 - (2014)
 Etter i saumane. Kultur og politikk i arbeidarklassens hundreår - (2016)
 Trans-Sovjet ekspress. Gjennom underjordiske katedralar, luftslott og revolusjonære ruinar - (2017)
 Sandharpesongar. Med noter & besifring - songlyrikk (2018)
 Håkon Bleken. Do not go gentle - (2018)
 Due og drone - roman (2018)
 På æren løs. Krigen, litteraturen og Æresretten - (2020)
 Habeas corpus - roman (2022)

Prisar 
 Aschehougprisen 1975
 Nordisk råds litteraturpris 1978, for Dalen Portland
 Kritikerprisen 1980, for Fyr og flamme
 Melsom-prisen 1981
 Nynorsk litteraturpris 1983, for U3
 Stavanger Aftenblads kulturpris
 Nynorsk litteraturpris 1986, for Det 7. klima
 Gyldendals legat 1991
 Doblougprisen 1997
 Brageprisen 1998, for Kron og mynt
 Gyldendalprisen 1998
 Edvardprisen 2003
 Bernardo O'Higgins-ordenen, tildelt av Chile si regjering i 2004
 Årets nynorskbrukar 2005
 Målprisen 2005
 P2-lytternes romanpris 2006, for Grand Manila
 Kritikerprisen 2006, for Grand Manila
 Rogaland fylkeskommunes kulturpris 2007
 Språkprisen 2008
 Brageprisen sin heiderspris 2008
 Nynorsk litteraturpris 2009 for Grense Jakobselv

Litteratur 
 Øystein Rottem: Kjartan Fløgstad. Eit forfattarhefte. Oslo, 1999
 Torgeir Haugen (red.): Litterære skygger. Norsk fantastisk litteratur. Oslo, 1998
 Agora nr. 4-2005: Kjartan Fløgstad.
 Heming Gujord: Fløgstad verk. Skriftprosessar. Produksjonslinjer. Oslo, 2018

Bakgrunnsstoff 
 Digitaliserte bøker av Kjartan Fløgstad hjå Nasjonalbiblioteket
 NRK: Lydfiler med Kjartan Fløgstad
 Kjartan Fløgstad i NRK Forfatter
 Kjartan Fløgstad  i Dagbladet Forfatter
 «Kjartan Fløgstad» av Eivind Myklebust på Allkunne

Norske forfattarar
Nynorskforfattarar
Målfolk
Folk frå Sauda
Forfattarar frå Rogaland
Vinnarar av Brageprisen
Vinnarar av Kritikerprisen
Vinnarar av Doblougprisen
Vinnarar av Gyldendals legat
Vinnarar av Nordisk råds litteraturpris
Vinnarar av Melsom-prisen
Vinnarar av Nynorsk litteraturpris
Vinnarar av Aschehougprisen