alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Salme

Ein salme (frå gresk psalmos, 'song med strengespel') er ein song med religiøst innhald, hovudsakleg innan kristen og jødisk tradisjon.
I daglegtale brukar ein «salme» om eit strofisk dikt med slikt innhald som er meint til felles song. Salmar blir særleg framførte i samband med gudstenester i synagogar, kyrkjer og bedehus. 

Tekstane kan koma frå Bibelen eller vera skrivne seinare, anten på latin eller på ulike folkespråk.
På nordiske språk viser «salme» både til bibelske salmar (frå Salmane) og metriske kyrkjelydssalmar. På tysk skil ein mellom å omtala førstnemnde som «Psalm» og sistnemnde som «Lied», tilsvarande engelsk psalm og hymn og fransk psaume og cantique. I faglspråk kan ein skilja mellom psalmodi (song av bibelske salmar) og hymnodi (song av metriske kyrkjelydssalmar).

Den første salmesamlinga ein kjenner til er Salmane, ei bok i Det gamle testamentet med 150 songar. I dag bruker Den norske kyrkja salmar med melodiar i Norsk Salmebok.

Sjå òg
Hymne
Salmebok

Kjelder

Bakgrunnsstoff

 
Songformer
Greske ord og uttrykk
Guy Fawkes

Guido Fawkes (), vanlegvis kjend ved den engelske forma Guy Fawkes, nytta òg dekknamnet John Johnson, var eit medlem av ei samansverjing av engelske katolikkar som stod bak krutsamansverjinga i 1605.

Samansverjinga var eit forsøk på å ta livet av kong Jakob I av England og medlemene av parlamentet medan dei var samla for den formelle opninga av parlamentet. Målet var å ta livet av den protestantiske eliten og om mogleg få innført katolisismen att i England. Tønnene med krut i kjellaren under Houses of Parliament vart oppdaga, og forsøket mislukkast. Fawkes vart arrestert, og tilstod under tortur. Han vart avretta ved henging, trekking og kvartering.

Guy Fawkes Night 

I Storbritannia og til dels i andre engelsktalande land er det vanleg å feira Guy Fawkes Night, Guy Fawkes-kvelden, eller Bonfire Night. Feiringa skjer kvart år om kvelden og natta den 5. november, til minne om krutsamansverjinga den 5. november 1605.

I samband med feiringa syng ein:

 Remember, remember the fifth of November,
 gunpowder, treason and plot,
 I see no reason why gunpowder treason
 should ever be forgot.
 Guy Fawkes, Guy Fawkes,
 'twas his intent
 to blow up the King and the Parliament.
 Three score barrels of powder below,
 Poor old England to overthrow:
 By God's providence he was catch'd
 With a dark lantern and burning match.
 Holloa boys, holloa boys, make the bells ring.
 Holloa boys, holloa boys, God save the King!
 Hip hip hoorah!

Bakgrunnsstoff 

Engelske katolikkar
Folk avretta ved henging
Vågan kyrkje

Vågan kyrkje ligg i Kabelvåg og vert òg kalla «Lofotkatedralen». Det er ei langstrakt krosskyrkje med stutte og breie krossarmar. Ho er bygd i 1898 og har plass for 1200 menneske. Ein reknar med at det har vore kyrkjestad på staden i 900 år, og at kyrkja som kong Øystein I Magnusson let reise også låg her. Fem eller seks kyrkjer har lege innanfor området til dagens kyrkje. Her er ein av dei to eldste kyrkjegardane i Nord-Noreg.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Svolvær» frå ,  den 25. september 2005.

Bakgrunnsstoff 
 Eldre fotografi av kyrkja på nettstaden til Nasjoalbiblioteket

Kyrkjer i Vågan
Kyrkjer i Lofoten prosti
Norske kyrkjer frå 1898
Krosskyrkjer i Noreg
Bygningar teikna av Carl J. Bergstrøm
Kulturminne i Vågan
Kabelvåg

Kabelvåg er ein tettstad i Vågan kommune i Lofoten. Staden er det eldste fiskeværet i Lofoten.

Kabelvåg har både grunnskole og vidaregåande skole og ein finn òg skolane Lofoten folkehøgskole og Nordland kunst- og filmskole her.

«Lofotkatedralen», Lofotakvariet, Galleri Espolin og Lofotmuseet er kjente turistattraksjonar. Rett vest for staden, i Storvågan, finst arkeologiske funn etter mellomalderbyen Vágar i Hålogaland. Få kilometer lenger vest ligg fjellet Vågakallen, eit motiv i mange målarstykke frå Lofoten og med ei populær rute for fjellklatrarar.

Bakgrunnsstoff 
 Lofotakvariet
 Lofotmuseet

Geografi i Vågan
Tettstader i Nordland
Fiskevær i Nordland
Hundorp

Hundorp er ein tettstad i Sør-Fron kommune i Innlandet fylke. Staden er kommunesenter i Sør-Fron og har .

Hundorp ligg i Gudbrandsdalen der han er breiast, og var eit viktig senter for religion og politikk både i jernalder og norrøn tid. Dale-Gudbrand, som blir skildra av Snorre som ein mektig herse, heldt til her. I dag blir han minna gjennom Dale-Gudbrands gard.

Dale-Gudbrands gard på Hundorp blei peika ut som tusenårsstad for Oppland fylke.

Bakgrunnsstoff 
 Eldre fototgrafi frå Hundorp på netttaden til Nasjonalbiblioteket

Tettstader i Innlandet
Geografi i Sør-Fron
Kommunesenter i Innlandet
Dale-Gudbrand

Dale-Gudbrand var ein mektig mann som heldt til på garden Hundorp i Gudbrandsdalen på 1000-talet.

Heimskringla fortel at «han var liksom konge over Gudbrandsdalen, men var herse av namn», og Sigvat skald hadde likna makta hans med den til Erling Skjalgsson i eit kvad.

I 1021, då Dale-Gudbrand fekk høyra at kong Olav Haraldsson fór rundt og tvinga folk til å ta ei ny tru, kristendommen, samla han folk for å kjempa imot. Kongen og Dale-Gudbrand blei einige om å møtast til ting. Medan dei som var samla der blei overvelda av sola som stod opp, og som Olav likna med den nye guden, slo Kolbein sterke sund Torsbiletet som var der med kølla si, og mus og småkryp kom ut. Denne hendinga markerte innføringa av kristendommen i Gudbrandsdalen. Sør-Fron kommune har seinare teke kølla som symbol på kommunevåpenet sitt.

1000-talet
Gudbrandsdalen
Gudbrand
Ivar Asbjørn Følling

Ivar Asbjørn Følling () var ein norsk lækjar fødd på Kvam i Steinkjer. Han oppdaga sjukdomen fenylketonuri, også kjend som Føllings sjukdom, i 1934.

Norske legar
Folk frå Steinkjer
Ytre Rendal kommune

Ytre Rendal kommune var ein tidlegare sjølvstendig kommune i Hedmark, ein del av Rendal formannskapsdistrikt frå 1837.

I 1880 vart Rendal delt i Ytre- og Øvre Rendal kommunar. Ytre Rendal kommune hadde då 1 661 innbyggjarar.

1. januar 1965 vart Ytre- og Øvre Rendal kommunar slegne saman til den nye Rendalen kommune. Ytre Rendal hadde ved samanslåinga 1 913 innbyggjarar.

Etter grensejusteringar i Ytre- og Øvre Rendal, Tolga og Trysil kommunar, vart Engerdal kommune oppretta som eigen kommune 1. januar 1911. Frå Ytre Rendal kommune vart eit område med 311 innbyggjarar lagt til den nye kommunen.

Sjå òg 
 Ytre Rendal sokn

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 «Forskrift om kommunesammenslåing, Øvre Rendal og Ytre Rendal kommuner, Hedmark.» (lovdata.no)

Tidlegare kommunar i Hedmark
Historie i Rendalen
Norske kommunar skipa i 1880
Norske kommunar nedlagde i 1965
Øvre Rendal kommune

Øvre Rendal kommune var ein tidlegare sjølvstendig kommune i Hedmark fylke, ein del av Rendal formannskapsdistrikt frå 1837.

I 1880 vart Rendal delt i Øvre- og Ytre Rendal kommunar. Øvre Rendal kommune hadde då 1 868 innbyggjarar.

1. januar 1965 vart Øvre- og Ytre Rendal kommunar slegne saman til den nye Rendalen kommune. Øvre Rendal hadde ved samanslåinga 1 629 innbyggjarar.

Etter grensejusteringar i Øvre- og Ytre Rendal, Tolga og Trysil kommunar, vart Engerdal kommune oppretta som eigen kommune 1. januar 1911. Frå Øvre Rendal kommune vart eit område med 381 innbyggjarar lagt til den nye kommunen.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 «Forskrift om kommunesammenslåing, Øvre Rendal og Ytre Rendal kommuner, Hedmark.» (lovdata.no)

Tidlegare kommunar i Hedmark
Historie i Rendalen
Norske kommunar skipa i 1880
Norske kommunar nedlagde i 1965
Sannidal kommune

Sannidal er ein tidlegare sjølvstendig kommune i Telemark fylke, oppretta i 1837 som Sandøkedal formannskapsdistrikt.

 1. januar 1882 vart Sannidal delt då Skåtøy vart utskild som eigen kommune. Etter frådelinga hadde Sannidal 2 186 innbyggjarar.
 1. januar 1960 vart Sannidal slegen saman med Skåtøy og Kragerø til den nye Kragerø kommune. Sannidal hadde ved samanslåinga 2 604 innbyggjarar.

Bakgrunnsstoff 

Geografi i Kragerø
Historie i Kragerø
Tidlegare kommunar i Telemark
Norske kommunar skipa i 1838
Norske kommunar nedlagde i 1960
Kuusankoski

Kuusankoski er ein by og ein kommune søraust i Finland, i landskapet Kymmenedalen i Södra Finlands län. Den totale flatevidda i kommunen er 129.5 km². Av dette er 114 km² landjord og 14,56 km² vatn. Byen ligg 130 km nordaust for den finske hovudstaden Helsingfors. Kuusankoski er kjend som ein by med mykje industri. I byen går det føre seg papirproduksjon i stor skala, i tre store fabrikkanlegg. Enkelte gonger vert byen kalla papirhovudstaden i Finland.

Kuusankoski vart eigen kommune i 1921, med delar av dei tilgrensande kommunane Iitti og Valkeala. Byen fekk status som kauppala (omsett "ein stad for handel", eller kjøpstad) i 1957 og vart by i 1973.

Historia til Kuusankoski er nært knytt til papirindustrien. Fabrikkane vart bygd opp på 1870-talet. Ein fekk vasskraft frå elva Kymijoki (Kymmene älv). Det vart etter kvart bygd vasskraftverk langs elva. Det store papirkonsernet UPM Kymmene har røter i området. 

Byar i Finland
Kommunar i Kymenlaakso
Michael Lerner

Michael Lerner er ein Jewish Renewal-rabbinar, politisk aktivist og redaktør av det venstreorienterte tidsskriftet Tikkun. Han var leiaren av den vidkjende anti-Vietnamkriggruppa Seattle Liberation Front (òg kjend som «The Seattle Seven»). Dei høgprofilerte og politisk svært venstreorienterte synspunkta hans blir oppfatta som svært kontroversielle av mange innanfor meir høgreorienterte jødiske krinsar. I samband med dette blir ofte statusen hans som rabbinar trekt i tvil, sjølv om han fekk denne ved semikhá (personleg ordinasjon) frå rabbinar Zalman Schachter-Shalomi — ein rabbinar med semikhá frå Chabadrørsla.

Religiøst syn 
I jødisk meinigheitssamanheng er Lerner talsmann for Jewish Renewal-rørsla — ei rørsle han skildrar som «positiv jødedom» som avviser «etnosentriske» haldningar som han hevdar er utbreidde i andre jødiske grupper. Publikasjonane hans talar for «ei ansvarleg haldning til verda» blant jødar, muslimar og kristne.

Politisk syn

Syn på sionismen 
Lerner er erklært sionist, men har kritisert sterkt visse aspekt av den mest konvensjonelle politiske sionismen. Han meiner at denne i for stor grad byggjer på jødisk nasjonalisme gjennom å nekte palestinarane si historie til fordel for arbeidet for ein sterk jødisk stat. Mange politiske sionistar reknar Lerner som ein antisionist.

Lerner og the Tikkun Community er mot israelsk kontroll over Gaza og Vestbreidda; dei meiner at Israel bør vera heimlandet for både jødar og palestinarar i ein felles einskapsstat — det vil seie at alle palestinarar ville få israelsk statsborgarskap. Dette ville føre til eit palestinsk fleirtal, og kritikarane hans peiker på at dette ville øydeleggje moglegheita for Israel å eksistere som verdas einaste jødiske stat. Inntil ein slik einskapsstat blir politisk mogleg, støttar Lerner tostatsløysinga Israel/Palestina.

Syn på venstre-antisemittisme 
Lerner har òg uttalt seg svært kritisk om venstreorienterte antikrigsgrupper der det frå 1980-åra av har vorte stadig vanlegare med ope antisemittiske talemåtar, påstandar og krav. Nyleg  kritiserte Lerner den nystalinistiske gruppa International ANSWER og hevda at avgjersla deira om å nekte han å tala under demonstrasjonane deira mot invasjonen av Irak i 2003 kom av at han er ein erklært talsmann for eksistensretten til Israel.

Bibliografi 

 1994 – Jewish Renewal: A Path to Healing and Transformation. Putnam Adult, 1994. ISBN 0-399-13980-X (ib.)
 1997 – Health, Healing and Beyond : Yoga and the Living Tradition of Krishnamacharya. Aperture, 1997. ISBN 0-89381-731-7 (ib.)
 2000 – Spirit Matters. Walsch Books, 2000. ISBN 1-57174-195-X (ib.)
 2003 – Healing Israel/Palestine: A Path to Peace and Reconciliation. North Atlantic Books, 2003. ISBN 1-55643-484-7 (hf.)
 2006 – Left Hand of God, The : Taking Back Our Country from the Religious Right. HarperSanFrancisco 2006. ISBN 0-06-084247-4 (ib.)

Kjelder 
 «Michael Lerner (rabbi)» frå English Wikipedia

Bakgrunnsstoff 
 The Tikkun Community
 Tidsskriftet Tikkun
 «From What Is to What Ought to Be : An interview with Michael Lerner» av Andrew Cohen

Lerner, Michael
Utsjoki

Utsjok (finsk Utsjoki, nordsamisk Ohcejohka, skoltesamisk Uccjokk) er ein kommune - den nordlegste - i Finland, i området Lappland. 
I Utsjok kommune bur det 1362 menneske, flatevidda er 5370,5 km². Nabokommunar er Enare, og i Noreg Karasjok, Tana og Nesseby.

Utsjok er den einaste kommunen i Finland som har samisk fleirtal. Han har tre større busetnader: Administrasjonssenteret Utsjoki by, Karigasniemi og Nuorgam. 
Utsjok er den nordlegaste kommunen  i EU og Nuorgam den nordlegaste tettstaden.
 
Kommunen høyrde til det tidligare Lapplands län.

Folk frå Utsjok
Kirsti Paltto, forfattar

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Kommunar i Lappland
Samiske kommunar
Kotka

Kotka (finsk, for 'ørn') er ein by og kommune i Finland. Han fekk bystatus i 1878.

Kotka ligg i Södra Finlands län og er ein del av landskapet Kymmenedalen (finsk Kymenlaakso). Regionen er kjend for papirindustri. Byen ligg ut mot Austersjøen, og er ein viktig hamneby.

Bakgrunnsstoff 

Byar i Finland
Kommunar i Kymmenedalen
Kommunar i Kymenlaakso
Hamnebyar ved Austersjøen
Kroppkaka

Kroppkaka er ein svensk matrett som minner om norsk komle. Han består av boller laga av ein deig basert på rå poteter og bygg med flesk og lauk i, og finst i ulike variantar langs Smålandskysten, på Öland og i Blekinge. Ein et vanlegvis kroppkakene med smør og tyttebærsyltetøy.

Kroppkakene frå Blekinge har mykje kokt potet i deigen, og har derfor ein lys farge. Ein annan versjon blir laga utan flesk eller lauk, og kalla «blinning»

Matretten palt frå Norrbotten kan minna om kroppkaka. Ein finn òg retten i fleire variantar langs kysten i dei baltiske landa.

svensk mat
potetretter
Malangen kommune

Malangen er ein tidlegare sjølvstendig kommune i Troms fylke. Opphavleg var Malangen del av Balsfjord formannskapsdistrikt. 1. januar 1871 blei han skild ut som eigen kommune med 1 425 innbyggjarar. Samstundes blei ein del av Lenvik med 70 innbyggjarar overført til Malangen.

1. januar 1873 blei ein del av Malangen med 287 innbyggjarar overført til Tromsøysund.
I 1891 blei nokre parsellar på Målsnes i Malangen med 30 innbyggjarar overført til Målselv.

1. januar 1964 blei det meste av Malangen og Balsfjord slått saman til ein kommune som fekk namnet Balsfjord. Malangen hadde ved samanslåinga 1 940 innbyggjarar. Naveren og Målsnes i Malangen med 118 innbyggjarar gjekk inn i Målselv kommune. Garden Skogli ved Heia i Balsfjord med 2 innbyggjarar gjekk òg inn i Målselv.

Folketalsutvikling 
Folketalsutvikling for tidlegare Malangen kommune frå 1900 til 1964:

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 

 «Forskrift om sammenslåing av Malangen, Balsfjord og Storfjord kommuner, Troms.»

Tidlegare kommunar i Troms
Norske kommunar skipa i 1871
Norske kommunar nedlagde i 1964
Historie i Balsfjord
Geografi i Balsfjord
Historie i Målselv
Geografi i Målselv
Vågå kyrkje

Vågå kyrkje er ei krosskyrkje frå 1600-talet som står på Vågåmo i Vågå kommune i Gudbrandsdalen. Kyrkja blei bygd i 1625–1631, men det er brukt mykje materiale frå ei tidlegare stavkyrkje på same stad. Dei gamle delane meiner ein er frå tidleg på 1100-talet. 

Preikestolen i kyrkja er særskilt fargerik.

Kjelder 
 Redaktør: Alf Henry Rasmussen – Våre kirker : norsk kirkeleksikon. Vanebo Forlag, Kirkenær 1993. ISBN 82-7527-022-7 - «Vågå kyrkje», s. 610

Bakgrunnsstoff 
 
 
 Om Vågå sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Oppland» på nettstaden til Arkivverket 
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 Eldre fotografi av Vågå kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

Freda bygg i Innlandet
Kyrkjer i Vågå
Norske kyrkjer frå 1620-åra
Kyrkjer i Nord-Gudbrandsdal prosti
Krosskyrkjer i Noreg
Valkyrkjer i 1814
Kulturminne i Vågå
Byggverk i Vågå
Rovaniemi

Rovaniemi (nordsamisk Roavvenjárga) er ein by som er administrasjonssenter og handelssenter i Lapplands län nord i Finland. Byen ligg nær polarsirkelen, mellom fjella Ounasvaara og Korkalovaara, der elvane Kemijoki og Ounasjoki møtest. 

Byen og den omkringliggjande kommunen, Rovaniemen maalaiskunta, vart slegne saman 1. januar 2006. Den nye kommunen har ei flatevidd på 8 016 km² (byen Rovaniemi var 374 km²) og om lag 60 000 (mot 35 298 i Rovaniemi før samanslåinga). 

Rovaniemi hyser mellom anna Lapplands universitet, Finlands nordlegaste universitet.

Sjå òg 
 Biblioteket i Rovaniemi

Kjelder 
 Engelsk Wikipedia

Bakgrunnsstoff 

 
Byar i Finland
Kommunar i Lappland
Tammerfors

Tammerfors (svensk), finsk Tampere, er ein by i Finland. Med 204 385 innbyggjarar (2006) er han den nest største byen i Finland og den største innlandsbyen i Norden. Tammerfors ligg mellom innsjøane Näsijärvi og Pyhäjärvi.

Historie 
 
Byen blei grunnlagd av Gustav III av Sverige den 1. oktober 1779 ved fossefalla mellom sjøane Näsijärvi og Pyhäjärvi, der det blei bygd ei demning. Namnet på byen kjem frå dette, fors (foss) og damber (demning). Den lokale vasskrafta førte til rask utvikling av industri i området, og vidare ein eksplosiv folketalsauke. I laupet av dei tretti åra frå 1820 til 1850 voks innbyggjartalet frå rundt tusen til tre tusen.

Kjende folk frå Tammerfors
Minna Canth (1844-1897), forfattar
Viljo Kajava (1909-1998), lyrikar

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Tammerfors» frå ,  den 22. juni 2006.

Bakgrunnsstoff 
 Tampere by
 Svenska Samskolan i Tammerfors 
 Tammerfors universitet

 
Byar i Finland
Thomas Rowlandson

Thomas Rowlandson () var ein britisk kunstnar, kjend for politiske og samfunnssatiriske karikaturar. Han avbilda maktpersonar i samtida som kong Georg III og sonen hans, Napoleon Bonaparte, William Pitt den yngre og hertuginna av Devonshire, Georgiana Cavendish. Han var samtidig med James Gillray og  George Cruikshank, og saman utforma dei den britiske personleggjeringa John Bull. Som Gillray laga Rowlandson også vulgære og erotiske bilde.

Bilete

Bakgrunnsstoff 
 Robert R. Wark, Drawings by Thomas Rowlandson in the Huntington Collection, San Marino, CA 1975, ISBN 0-87328-065-2

Britiske kunstnarar
Engelske karikaturteiknarar
Kunstnarar frå London
Kunstnarar frå 1700-talet
Kunstnarar frå 1800-talet
Norrøn tid

Norrøn tid er ei nemning på eit tidsrom av nordisk mellomalder. Vikingtida vert i hovudsak rekna til fyrste halvdelen av norrøn tid.

Norrønt språk vert rekna å ha vore bruka om lag frå 700 til 1350. Språkhistorisk vert tidsrommet delt inn i eldre norrøn tid (793–1166) og yngre norrøn tid (1166–1350).

Sjå òg 
 Norrøn gudelære
Vossasongen

«Vossasongen» er ein bygdelagssong som er tileigna Vosselaget. Teksten er skriven av Lars Eskeland og melodien av Torgeir Raugstad.

Kultur i Voss
Norske songar
Kultur i 1984

Kultur i 1984 er ei oversikt over hendingar, fødde og døde personlegdomar innan kulturlivet i 1984.

Hendingar 
 19. april: Australia tok «Advance Australia Fair» som nasjonalsong, og grønt og gull som nasjonale fargar.

Noreg 
 Det erotiske magasinet Cupido blei lansert i Noreg.

Prisar 
 Jan Kjærstad mottok Kritikerprisen for romanen Homo Falsus eller det perfekte mord.

Litteraturutgjevingar

Utlandet

Noreg 
 Lars Saabye Christensen: Beatles
 Bergljot Hobæk Haff: Jeg, Bakunin
 Tore Hamsun: Mannen fra havet
 Arvid Hanssen: Håpet har sterke hender
 Hans Herbjørnsrud: Vannbæreren
 Jan Kjærstad: Homo Falsus eller det perfekte mord
Gro Marit Istad Kristiansen

Gro Marit Istad Kristiansen () er ein norsk skiskyttar frå Voss. Ho har vore på det norske elitelaget sidan 1998. 

I 1998 vart ho juniorverdsmeister på sprintdistansen, og ho fekk sin første meisterskapssiger som senior under VM i skiskyting 2005 i Hochfilzen, då ho vann 12,5 km jaktstart.

Kortfatta merittliste 
(pr. 28. februar 2006)
 Verdscup samanlagt:
 Beste plassering 12. plass (1998/99)
 Verdsmeisterskap:
 2 gull
 Olympiske leikar:
 Beste plassering 40. plass (jaktstart Salt Lake City 2002, sprint og jakstart Torino 2006)
 Verdscuprenn:
 3 gull, 1 sølv, 2 bronse

Bakgrunnsstoff 
 

Norske skiskyttarar
Verdsmeistrar i skiskyting
Noregsmeistrar i skiskyting
Kongepokalvinnarar i skiskyting
Norske deltakarar under vinter-OL 2002
Skiskyttarar under vinter-OL 2002
Norske deltakarar under vinter-OL 2006
Skiskyttarar under vinter-OL 2006
Norske deltakarar under vinter-OL 2010
Skiskyttarar under vinter-OL 2010
Deltakarar under VM i skiskyting 1999
Deltakarar under VM i skiskyting 2000
Deltakarar under VM i skiskyting 2001
Deltakarar under VM i skiskyting 2003
Deltakarar under VM i skiskyting 2004
Deltakarar under VM i skiskyting 2005
Folk frå Voss
Jens Christian Hauge

Jens Christian Hauge () var ein norsk jurist og politikar. Han er mest kjend som heimefrontmann, politikar for Arbeidarpartiet, og for å ha hatt ymse verv i tilknyting til industri.
Jens Christian Hauge er ofte omtalt som «Jens Chr. Hauge». I tillegg opererte han med ymse dekknamn i si tid som leiar for Milorg. Milorg var ein del av heimefronten i Noreg under andre verdskrig. 

Hauge vart fødd i tidlegare Aker kommune. Kommunen vart seinare ein del av Oslo. 
Hauge vart utdanna jurist i 1937. Han vart domarfullmektig i 1938, og var prispolitifullmektig frå 1940 til 1941. I 1942 vart han  distriktsinspektør for Milorg på Austlandet. Deretter avanserte han til å verta den øvste leiaren for Milorg i tida frå 1943 til 1945. Han var Milorg sin representant i leiinga for heimefronten frå hausten 1944. 

Etter krigen var Hauge sekretær for statsminister Einar Gerhardsen frå juni 1945. Han var forsvarsminister i Einar Gerhardsen si andre regjering frå 5. november 1945 til 6. januar 1952. Frå 1954 var han høgsterettsadvokat. Han var justisminister i Einar Gerhardsen si tredje regjering frå  22. januar 1955 til 1. november 1955.

Som forsvarsminister var Hauge sentral som pådrivar for at Noreg skulle verta med i NATO. Han var òg sentral i oppbygginga av forsvarsindustri og i opprettinga av Forsvarets forskningsinstitutt hausten 1945. Han var òg sentral i høve til Institutt for Atomenergi, oppretta i 1948. 

Som advokat hadde Hauge mange viktige styreverv. Av verv kan nemnast styreverv i Raufoss Ammunisjonsfabrikker, Kongsberg Våpenfabrikk, Marinens Hovedverft, Tandbergs Radiofabrikk, Det Norske Luftfartselskap, SAS, Statoil, Norges Hjemmefrontmuseum og Nathionaltheatret. Hauge var Regjeringa Nordli sin hovudforhandlar med AB Volvo om eit svensk-norsk AB Volvo i 1978. Hauge vart skilsdomar ved International Center for Settlement of International Disputes i 1975.

I 1995 vart Hauge påskjønna med Noregs høgste sivile utmerking, Medaljen for borgardåd.

Kjelder 

Norsk Krigsleksikon: Hauge, Jens Christian Nettversjon
Alf Ole Ask og Bjørn Westlie: Maktens ansikt: et portrett av Jens Chr. Hauge, Oslo 1991. ISBN 82-10-03453-7

Bakgrunnsstoff
 Forsvaret av Norge i 1940 Foredrag av Jens Chr. Hauge
 Advokat for samfunnskollektivet kronikk av Rune Slagstad på http://www.aftenposten.no
 Jens Christian Hauge er død på http://www.aftenposten.no
 

Norske justisministrar
Norske forsvarsministrar
Ap-statsrådar
Statsrådar i Regjeringa Gerhardsen II
Statsrådar i Regjeringa Torp
Statsrådar i Regjeringa Gerhardsen III
Norske juristar
Medlemmar av Milorg
Medaljen for borgardåd
Politikarar frå Oslo