alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Omleiringa av Barcelona

Omleiringa av Barcelona var eit slag mot slutten av den spanske arvefølgjekrigen (1701-1714) der erkehertug Karl av Austerrike (støtta av Storbritannia og Nederland kjempa mot Filip V av Spania, støtta av Frankrike, kjemp om den spanske krona.

Opptakt
I den første delen av krigen hadde Barcelona falle til styrkane til erkehertug Karl. Flåten hans ankra opp i hamna den 22. august 1705 og soldatane kringsette byen. Desse soldatane tok seinare festninga Montjuïc og nytta denne til å bombardere byen til han overgav seg 9. oktober same året.

Slaget
Sjølv om det nyleg slåtte katalanske hoffet då støtta erkehertugen mot Filip V, var ikkje dei fransk-spanske styrkane sterke nok til å prøve å gjenerobre byen før 1713. Den 25. juli det året var byen omkringa av styrkane frå Bourbon, men åtaket gav ikkje resultat på grunn av for lite artilleri. Bourbonane venta på 20 000 mann i forsterkingar som kom fram i april-mai 1714. Dei byrja å angripe på ny, kommandert av Hertugen av Berwick, og etter å ha gått inn i byen den 30. august, klarte til slutt Bourbon å ta byen attende den 11. september. Denne datoen vart i dag minna som nasjonaldagen til Catalonia, òg kalla La Diada.

Etterverknad
Krigen enda i 1714 då styrkane som støtte erkehertugen overgav seg til den fransk-spanske armeen, og dette markerte starten på ein 200 år lang periode med undertrykking av det katalanske sjølvstyret, som spegla den større sentraliseringa i dei forskjellige monarkia på det europeiske kontinentet. Då den den spanske arvefølgjekrigen var over, vart Spania i røynda frå eit samla kongedømet til eit sentralisert eitt. Forsvararane av byen vart gravlagd på same gravplass, i dag ein open plass, Fossar de les Moreres, det katalanarane samlar seg kvar 11. september.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Siege of Barcelona» frå ,  den 27. mai 2011. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

Katalansk historie
Barcelona
Barcelona
Barcelona
Barcelona
Konfliktar i 1713
Konfliktar i 1714
Den katalanske nasjonaldagen

Den katalanske nasjonaldagen vert i Catalonia feira den 11. september, til minne omleiringa av Barcelona i 1714, som innbyggjarane tapte under den spanske arvefølgjekrigen. Som straff for at dei hadde støtta den habsburgske erkehertug Karl om trona til Spania, vart institusjonar og landområde i Krona Aragon avskaffa av det sigrande Bourbon-monarkiet. 

I 1980 erklærte det nye sjølvstendige styret i Catalonia 11. september som den katalanske nasjonaldagen.  

Organisasjonar og politiske parti legg tradisjonelt ned blomar ved monumenta til Rafael Casanova og general Moragues for kampane deira mot Bourbon-armeen.

Sjå òg
den spanske arvefølgjekrigen

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «National Day of Catalonia» frå ,  den 27. mai 2011.  
 

Catalonia
Katalansk historie
Catalonia
Saint Kitts

Saint Kitts er ei øy i Det karibiske havet. Øya utgjer saman med øya Nevis landet Saint Kitts og Nevis.

Øya er ei av Leewardøyane i Dei små Antillane. Øya ligg ca 2100 km søraust for Florida. Innbyggjartalet på Saint Kitts er 35 000, og arealet er 168 km². Øya er kring 29 km lang og 8 km brei. 

Den største byen på Saint Kitts er Basseterre, som òg er hovudstad i landet.

Historia som sukkerprodusent basert på slaveri under engelsk herredømme gjer at fleirtalet på øya har afrikansk opphav.

Brimstone Hill Fortress nasjonalpark er ein verdsarvstad og ei av dei største festningane som er bygd i det austlege Karibia.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Saint Kitts» frå , den 27. mai 2011. 
 

Dei små Antillane
Tidlegare engelske koloniar
Tidlegare franske koloniar
Øyar i Saint Kitts og Nevis
Christopher Codrington

Christopher Codrington () var ein britisk soldat, bibliofil og koloni-guvernør. Faren hans, som òg heitte Christopher Codrington, var kaptein-general på Leewardøyane.

Codrington vart utdanna ved Christ Church i Oxford, der han vart vald ut som medlem av All Soul. Deretter tenestegjorde han med dei britiske styrkane som var utstasjonerte i Flandern på denne tida. I 1695 vart han utnemnd til kaptein. Same året følgde han med kong Vilhelm III på besøka hans til Oxford, og i mangel på ein offentlege talar, vart han vald til å halde talen ved University of Oxford.

I 1697, same året som faren hans døydde, vart han utnemnd til kaptein-general og øvstkommanderande for Leewardøyane. I 1703 leia han ein mislukka britisk angrep mot den franske kolonien Guadeloupe. Etter dette sa han opp stillinga si som guvernør. Han heldt seg resten av livet sitt som pensjonist på eigedomane sine på Barbados og Barbuda.

Han grunnla byen Codrington saman med familien sin på 1600-talet. Byen ligg på øya Barbuda som er ein del av dei karibiske øystaten Antigua og Barbuda. I 1741 var byen åstad for éit stort slaveopprør. Opprøret skuldast den dårlege handsaminga til den kvite folkesetnaden av dei svarte slavane. Slavane stakk av frå arbeidet sitt og gjorde blant anna mykje skade på eigedomane til familien Codrington i Karibia.

Codrington College, som vart kalla opp etter han, vart bygd mellom 1714 og 1742. Codrington testamenterte 6000 pundt til å betale for bygginga av eit av biblioteka til denne skulen, med ei ytterlegare gåve på 4000 pund som skulle leggjast ut for bøkene til dette biblioteket. Samstundes skulle samlinga hans på litt over 10 000 bøker òg donerast til dette biblioteket.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Christopher Codrington» frå ,  den 27. mai 2011.  
 

Barbadiske politikarar
Britar i den spanske arvefølgjekrigen
Britiske slavehandlarar
Guvernørar av Leewardøyane
Leewardøyane

Leewardøyane er dei nordlege øyane i Dei små Antillane, aust for Puerto Rico og sørover til Dominica. Dei er ein del av Vestindia. Øyane ligg på grensa mellom det nordaustlege Karibiske havet og det vestleg Atlanterhavet. Den sørlege delen av Dei små Antillane vert kalla Windwardøyane.

Namnet 
Øyane vart kalla leeward, som tyder «på lesida» fordi dei rådande vindane i området blest får aust (sjå passatvind). Desse øyane er derfor nedstraums, eller på lesida av, dei søraustlegaste Windwardøyane, øygruppa som først møter passatvindane.

Geografi 
Leewardøyane dekkjer fleire øystatar. 

Det er fleire aktive vulkanar på øyane, og i nyare tid har Montserrat hatt eit større utbrot.

Historie 
I eldre tider vart øyane busette av karib-folket, som har gjeve namn til Karibia, og taíno-folket. Somme etterkomarar etter desse gruppe lever framleis på øyane.

Øyane var av dei første delane av Amerika som kom inn under Det spanske imperiet. Europeisk kontakt vart først gjort under den andre reisa til Kristoffer Columbus, og mange av stadnamna kjem frå denne perioden. Til dømes kjem Montserrat frå Santa Maria de Montserrate, etter den heilage jomfrua av Montserratklosteret, som ligg på fjellet Montserrat, og er eit nasjonalt helgenskrin for Catalonia.

Øyar i Leewardøyane 

Generelt frå nordvest til søraust: 
 Dei puertoricanske Jomfruøyane: Vieques, Culebra
 Dei amerikanske Jomfruøyane: Saint Thomas, St. John, St. Croix, Water Island (USA)
 Dei britiske Jomfruøyane: Jost Van Dyke, Tortola, Virgin Gorda, Anegada (Storbritannia)
 Anguilla (Storbritannia)
 Øya St. Martin (Fransk/nederlandsk)
 Saint-Barthélemy (Fransk)
 Saba (Nederlandsk)
 Sint Eustatius (Nederlandsk)
 Saint Kitts
 Nevis
 Barbuda
 Antigua
 Redonda
 Montserrat (Britisk)
 Guadeloupe (Fransk)
 Dominica (stundom medrekna)

Den vesle og fjerntliggande øya Isla Aves vert stundom rekna med i gruppa.

Sjå òg 
 Antillane
 Leeward-Antillane
 Dei britiske Leewardøyane

Bakgrunnsstoff 

 
Dei små Antillane
Omleiringa av Guadeloupe

Omleiringa av Guadeloupe var eit mislukka forsøk av engelske styrkar leia av Christopher Codrington på å erobre den franske øya Guadeloupe under den spanske arvefølgjekrigen i 1703. Guvernøren på Guadeloupe, Charles Auger, sette opp eit kraftig forsvar og fekk forsterkingar frå Martinique. Engelskmennene gjekk derimot tom for forsyningar og omleiringa vart avslutta.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Siege of Guadeloupe» frå ,  den 27. mai 2011. 
 oppgav desse kjeldene: 
 
 

Konfliktar i 1703
Guadeloupe 1703
Guadeloupe 1703
Guadeloupe 1703
Historia til Guadeloupe
1703 i Det britiske imperiet
1703 i Frankrike
1703 i Karibia
Fjallkonan

Fjallkonan (Fjellkvinna) er ei kvinneleg lekamleggjering av Island. Ho blei først skildra i Ofsjónir frå 1752 av Eggert Ólafsson og først namngjeven i diktet «Íslands minni» av Bjarna Thorarensen. Sidan dette har Fjallkonan blitt eit utbreidd islandsk symbol.

Ho blei først avbilda i ei engelsk bok, Icelandic Legends (1864-1866), teikna av tyske J.B. Zwecker etter ei skildring gjeven av omsetjaren Eiríkur Magnússon. Dette bildet skildra han så i eit brev til Jón Sigurðsson:

Dette bildet av ei kvinne er meint å representera Island, sidan ho på hovudet har ei krone av is som flammar sprutar opp frå. På skuldra har ho ein ramn, den mest typiske fuglen til Island — Odin sin gamle ven. [...] Ein måse sigler over vatnet og det sydande tidshavet, og historiske runestavar flyt i land innan rekkevidd for kona; ho har allereie ein av dei i handa. Dei skal stå for litteraturen og historia til landet vårt. Over kvinna er ein nattehimmel med stjerner og måne. Bak henne er fjell med toppar bada i månelys.

Eit blad kalla Fjallkonan kom ut i Reykjavík frå 1884 til 1911. Nettstaden fjallkonan.is er eit prosjekt frå Reykjavik museum som formidler islandsk kvinnehistorie.

Ei kvinne utkledd som Fjallkonan dukka første gong opp under Islandsdagane i Winnipeg í Canada i 1924. Sidan 1944 har kvinner kledde som Fjallkonan lese opp dikt under den islandske nasjonaldagen 17. juni ei rekkje stader på Island.

Bakgrunnsstoff

Bladet Fjallkonan ved timarit.is
Liste over kvinner som har fungert som fjellkoner i Reykjavik fram til 2007  ved hitthusid.is
fjallkonan.is (engelsk utgåve)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Fjallkonan» frå ,  den 27. mai 2011.  
 
Denne artikkelen bygger på «Fjallkonan» frå ,  den 27. mai 2011.  
 

Fjallkonan  ved hitthusid.is
Sautjándi júní ved murderiseverywhere.blogspot.com

Islandske nasjonalsymbol
Lekamleggjeringar av land
Klut

Klut eller fille er eit mindre tøystykke som kan koma frå eit større tøystykke eller vera laga til den ønskte storleiken frå byrjinga av. I dag bruker ein typisk filler til pussing og reingjering. Gjenbrukte filler kan brukast til å laga klutepapir, lappeteppe, fillerye og liknande.

Ordet «klut» kan også brukast for å visa til segl, som i uttrykket «setja alle klutar til». «Filler» kan visa til lasete klede eller humoristisk om vanlege klede.

Vaskefiller

Filler kan vera nyttige til å gjera reint med, både på store flater, avgrensa flekkar eller i tronge rom. Det er vanleg å ha ulike klutar til ulik bruk, til dømes golvfille til å vaska golv med, kjøkkenfille til bruk der ein lagar mat og kroppsklut til å vaska kroppen med.

Dei fleste klutar kan vaskast og brukast fleire gonger, ulikt tørkepapir og våtserviettar, men det er også utvikla eingongsklutar. Klutar som ligg fuktige lenge danner grobotn for bakteriar. For å ikkje bli helseskadelege bør særleg kjøkkenklutar byttast ofte.

Alle typar tekstil blir brukte til klutar. Tradisjonelt har dei vore av naturfiber som bomull og lin. I nyare tid har ein utvikla kunstfiberklutar, til dømes filtklut av viskose og andre syntetiske fiber, og mikrofiberklut. Slike klutar kan ofte brukast til å vaska med utan reingjeringsmiddel og/eller vatn.

Kjelder

Trine Jensen, «Slik fjerner du flekker fra tekstiler» , klikk.no, 18.04.2011
Tor Risberg, «Risikosport på norske kjøkken», nrk.no, 01.06.2011
Gry Catinka Wold, «- Bytt klut fire ganger i uka» , klikk.no, 09.02.2010

Bakgrunnsstoff

Tekstilar
Reingjeringsutstyr
Kent Johanssen

Kent Johanssen () er ein tidlegare norsk skihoppar. Han vann VM-sølv i 1991 og kom elles to gongar på pallen i verdscupen. Frå NM-tevlingar fekk han med seg tre sølv- og to bronsemedaljar. Johanssen tevla for Bækkelagets Sportsklub.

Karriere
Johanssen debuterte i verdscupen den 5. mars 1989 med å bli nr 3 i Holmenkollen, bak den suverene vinnaren Jens Weissflog frå DDR og landsmannen Jon Inge Kjørum. Ei dryg veke etter vart Johanssen verdsmeister for juniorar, på heimebane på Vang i Hedmark. Helga deretter deltok han i verdscupen Planica, der han enda på andreplassen.

Før verdsmeisterskapen i Val di Fiemme i 1991 var det små forventingar til Johanssen. Rett nok tok han sølv i begge NM-tevlingane, bak Espen Bredesen, men ein 20. plass i Oberstdorf var den beste plasseringa i verdscupen. Han overraska stort under rennet i normalbakken, berre slått av austerrikaren Heinz Kuttin. Resten av verdsmeisterskapen og verdcupsesongen hamna han svært langt ned på resultatlistene.

Sesongane 1993-95 var Johanssen ute av landslaget. Han kom med att i 1995, og presterte eit par gode tevlingar. Ein fjerdeplass i Oberhof på forsesongen 1995/96 var hans beste plassering. Seinare same sesongen vekte han stor åtgaum då han ved landinga på 110 meter under NM i Kløvsteinbakken i Meldal miste eine skia. Med eit lite stykke kunst makta Johanssen å halde seg ståande på den gjenverande skia til over fallgrensa, og vart nummer fire.

Han la opp i 1997.

Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn
1989: Nr 2 i Planica og nr 3 Holmenkollen (debut)
1990: Nr 8 i Örnsköldsvik
1990/91: Sølvmedalje i normalbakken under ski-VM i Val di Fiemme
1995: Nr 12 i Holmenkollen
1995/96: Nr 4 i Oberhof
1996/97: Nr 7 på Lillehammer

Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
Ski-NM 1988: Nr 10 i storbakken på Rena
Ski-NM 1989: Bronsemedalje i storbakken på Odnes
Ski-NM 1990: Sølvmedalje i storbakken i Meldal
Ski-NM 1991: Sølvmedalje i både normalbakken på Rognan og i storbakken i Bærum
Ski-NM 1994: Bronsemedalje i normalbakken i Vegårshei
Ski-NM 1995: Nr 4 i normalbakken i Rælingen
Ski-NM 1996: Nr 4 i storbakken i Meldal
Ski-NM 1997: Nr 5 i storbakken på Lillehammer

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar

Bakgrunnsstoff
Kent Johanssen i fis-ski.com

Norske skihopparar
Idrettsutøvarar frå Oslo
Oberhof

Oberhof er ein by i landkrinsen Schmalkalden-Meiningen i Thüringen i Tyskland. Ved utgangen av 2009 budde 1 513 menneske i byen, som ligg på åsryggen med skogsområdet Thüringer Wald på ikring 815 meter over havet.

Oberhof er eit sentrum for vintersport. Særleg populære er tevlingane i skiskyting og aking, elles vert det skipa til tevlingar i bobsleigh, langrenn, skihopping og kombinert nordiske greiner.

Byen lever av turismen. I 2009 hadde Oberhof 426 000 gjestedøgn.  Oberhof er etter Erfurt og Weimar den mest besøkte staden i Thüringen og den feriestaden i Thüringer Wald med flest gjester.

Oberhof er og kjent for sitt sportgymnas.

Oberhof er venskapsby med Lillehammer.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Oberhof» frå ,  den 27. mai 2011.  
 

Byar i Tyskland
Thüringen
Liberté, égalité, fraternité

Liberté, égalité, fraternité (fransk for 'Fridom, likskap, brorskap'), er motto for Frankrike og for Haiti. Mottoet skriv seg frå Den franske revolusjonen og var nytta i den ålmenne debatten før Den fyrste republikken vart proklamert, men vart ikkje teke offisielt i bruk som motto for den franske republikken før på slutten av 1800-talet, det vil seie under Den tredje republikken.

Galleri

Fridom
Franske ord og uttrykk
Franske nasjonalsymbol
Haitiske nasjonalsymbol
Willingen

Willingen, i Tyskland kjent som Willingen (Upland) er eit gemeinde (lokalsamfunn/by) i Upland i den nordaustlege delen av Rothaargebirge. Staden, med 6 293 innbyggarar i 2009, høyrer til landkrinsen Waldeck-Frankenberg i delstaten Hessen i Tyskland.

Willingen er særleg kjend som vintersportstad. I verdas største hoppbakke utanom dei fire skiflygingsbakkane, vert det årleg skipa til verdscuprenn. Sidan 2007 har ein og hatt ein arena for skiskyting.

Byar i Tyskland
Hessen

Denne artikkelen bygger på «Willingen (Upland)» frå ,  den 27. mai 2011.
Oberwiesenthal

Oberwiesenthal er ein by og ein vintersportstad i Erzgebirgskreis i delstaten Sachsen i Tyskland. 2 501 menneske budde i byen ved utgangen av 2009. Han ligg i Erzgebirge, nær grensa mot Tsjekkia, 19 km sør for Annaberg-Buchholz, og 23 km nordaust for Karlovy Vary. Byen ligg 914 meter over havet, og er såleis den høgstliggande byen i Tyskland.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Oberwiesenthal» frå ,  den 27. mai 2011.

Bakgrunnsstoff

Byar i Tyskland
Sachsen
Skvallerkålslekta

Skvallerkålslekta er ei planteslekt med sju artar som veks i Europa og Asia. Ein av artane, skvallerkål, er kjend som eit ugras i Noreg.

Kjelder 

 Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

 Dansk Wikipedia.

Bakgrunnsstoff

Planteslekter
Skjermplantefamilien
Salsbruket

Salsbruket er ein busetnad i Nærøysund kommune i Trøndelag, ved botnen av Oppløyfjorden. Staden vart bygd opp omkring Tresliperiet i Salsbruket, som brann ned 1985. 

Salsbruket har variert småindustri, mellom anna kalksteinsbrot og produksjon av utstyr til oppdrettsnæringa. Her er det kafé med overnatting. Staden har også ei rik lakseelv som renn ut der tresliperiet låg før. Fint turterreng og fleire fiskevatn.

Namnet kjem av Salen i Fosnes, der sagbruket fyrst låg.

Kjelder 

Busetnader i Nærøysund
Bygder i Trøndelag
Abelvær

Abelvær er ei bygd i Nærøysund kommune i Trøndelag, på Store Kalvøy (0,48 km2) ved munningen av Foldfjorden. Staden hadde 195 innbyggjarar i 2001.

Staden er fiskevær og handelsstad. Her er det hermetikkfabrikk, slipp og mekanisk verkstad. Vegsamband med fastlandet går via fylkesveg 768.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Abelvaer.no

Busetnader i Nærøysund
Bygder i Trøndelag
Fiskevær i Trøndelag
Handelsstader i Noreg
Lydinfrastruktur

Lydinfrastruktur er eit samleomgrep som syner til programkode som realiserer funsksjonalitet for handsaming av digtal lyd i datamaskinar. Denne infrastrukturen femnar om lågnivåmodular som drivarar, lydmiksar/tenarar og grensesnitt mellom desse. Brukarprogram, som lydavspelarar, lydarbeidsstasjonar, syntisiserar og så vidare, har ulik funksjonalitet og vert ikkje rekna som infrastruktur. Lydinfrastrukturen er med andre ord programvara som ligg under brukarprogramma og som utfører oppgåver for brukarprogram, koordinerer I/O til frå lydkort og så vidare. 

Audio-infrastrukturen utfører dei same oppgåvene uavhengig av kva brukarprogram som køyrer. Ved å plassera felles kode i eigne modular treng ein ikkje å inkludera denne koden i alle brukarprogramma. Dette sparar arbeid og gjer det lettare å utvikla nye brukarprogram. Denne infrastrukturen tek seg òg av oppgåver som synkronisering og gjer at ulike brukarprogram kan samarbeida.  

Audio-infrastrukturen er realisert noko forskjellig i dei ulike operativsystema og meir detaljert informasjon er plassert i eigne artiklar for kvart operativsystem: 
 Linux-lydsystem
 OS X-lydsystem
 Windows-lydsystem

Digital lyd
Nevis

Nevis er ei øy i Karibia i øygruppa Lewwardøyane. Øya ligg kring 120 km nordvest for Guadeloupe og er den sørlegaste av dei to øyane i landet Saint Kitts og Nevis. 

Nevis har eit areal på 93 km², og har om lag 11 200 innbyggjarar (2001). Den største byen på øya er Charlestown. 

Nevis er ei relativt rund øy og er av vulkansk opphav. Det høgaste punktet på øya er Nevis Peak med ei høgd på 985 meter over havet. Dei viktigaste salsprodukta frå jordbruket er bomull og kokosnøtter, og i tillegg er fiske og turisme viktige næringar. 

Nevis vart oppdaga av Kristoffer Colombus i 1493, og fekk namnet «Nuestra Senora de Las Nieves», på grunn av fjella som var dekt av skyer. I 1628 vart øya kolonisert av England, og er blant anna kjent for at Alexander Hamilton vart fødd der. Frå 1967 har øya vore ein del av St. Kitts og Nevis.

Kjelder 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Nevis» frå ,  den 28. mai 2011.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell turistside
 Nevis1.com - Uoffisiell guide til Nevis 

Øyar i Saint Kitts og Nevis
Dei små Antillane
Stratovulkanar
Subduksjonsvulkanar
Vulkanar i Saint Kitts og Nevis
Pierre Le Moyne d'Iberville

Pierre Le Moyne d'Iberville (), var ein fransk soldat, skipskaptein, utforskar, koloniadministrator, riddar av Saint-Louis-ordenen, eventyrar, sjørøvar, kjøpmann og grunnleggjar av den franske kolonien Louisiana i Ny-Frankrike. Han er truleg den mest kjende personen frå Ny-Frankrike og den første store kanadiske eventyraren som var fødd i Nord-Amerika.

Han var den tredje sonen til Charles Le Moyne, som kom frå Dieppe i Frankrike og var lord i Longueuil i Canada. Mora heitte Catherine Primot. Han var den eldre broren til vitskapsmannen Jean-Baptiste Le Moyne de Bienville. Han vart òg kalla Sieur d'Iberville

Pierre Le Moyne d'Iberville var med å grunnleggje fleire byar i dagens USA, som Biloxi i Mississippi (1699) og Mobile i Alabama (1702). Iberville leia eit felttog på Newfoundland 1696-1697 og deltok i slaget i Hudsonbukta mot ein britisk skvadron.

Iberville leia i 1706 ei rekkje suksessfulle åtak mot den britiske øya Nevis under den spanske arvefølgjekrigen. Han reiste så til Havanna på Cuba for å få forsterkingar frå Castilla for eit åtak på Carolina. Han døydde derimot i Havanna av gul feber.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Pierre Le Moyne d'Iberville» frå , og «Pierre Le Moyne d'Iberville» frå  den 28. mai 2011. 
 oppgav desse kjeldene:
 "Le Moyne d'Iberville", Dictionary of Canadian Biography Online, Univ. of Toronto, Canada, 2009, webpage: bio-ca-940.
 Guy Frégault, Iberville le conquerérant (Montréal, 1944)

Franske oppdagarar
Franske marineoffiserar
Franskmenn i den spanske arvefølgjekrigen
Folk frå Ny-Frankrike
Kanadisk adel
Saint Louis-ordenen
Charleston i Sør-Carolina

Charleston er ein hamneby i delstaten Sør-Carolina i USA og hovudsete for Charleston fylke. Byen ligg omtrent midt på kystlinja til Sør-Carolina, ved samløpet og utløpet til elvane Cooper og Ashley. Bykjernen ligg på ei halvøy mellom desse to elvane. Ifølgje ei folketeljing i 2010 har byen 120 083 innbyggjarar og er dermed den nest største byen i delstaten (etter delstatshovudstaden Columbia.

Byen vart grunnlagt i 1670 og heitte opphavleg «Charles Town», kalla opp etter Karl II av England. Den opphavlege staden, på motsett side av Ashleyelva, vart vald av Anthony Ashley-Cooper. Bykjernen hadde flytta til halvøya ved 1680. Charleston var på denne tida hovudstad for heile provinsen Carolina.

Under den amerikanske sjølvstendekrigen vart Charleston eit mål for dei engelske styrkane, og vart okkupert i 1780. Då England trekte seg ut i desember 1782 vart namnet på byen endra til Charleston. Byen vart ein av dei rikaste byane i Amerika, på grunn av bomullshandelen. Som i fleire sørstatar bestod mykje av arbeidsstyrken likevel av slavar og det kom eit slaveopprør i 1822 som vart slått ned.

Ein viktig del av opptakta til den amerikanske borgarkrigen fann stad i Charleston. Det demokratiske partiet var splitta mellom demokratar i nordstatane og sørstatane. Forhandlingar mellom partane i Hibernian Hall mislukkast, og i presidentvalet i 1860 var det to demokratiske presidentkandidatar. Dette gjorde at republikanaren Abraham Lincoln vart valt, og Sør-Carolina erklærte sjølvstende frå USA 20. desember same år. Dei første skota i krigen kom i januar 1861 då eit skip frå nordstatane vart skoten på på veg inn til Charleston. Eit åtak frå sørstatane på Fort Sumter, kontrollert av nordstatane, fann stad i april. Dei første slaga i verda med ubåtar fann stad ved byen i 1863. Byen fall til unionsstyrkane i 1865 og byen var ved denne tida vorte svært øydelagt.

I 1886 vart Charleston råka av eit kraftig jordskjelv som hadde ein styrke på om lag 7,5 på richterskalaen. 60 menneske omkom i skjelvet.

Charleston har fleire historiske bygningar som har overlevt krig, jordskjelv og orkanar og turistindustrien er ei viktig næring. Det er fleire teknologiselskap i byen. Medical University of South Carolina, eit universitet for utdanning av legar ligg i byen og har omtrent 2500 studentar. Byen er tent av den største flyplassen i Sør-Carolina og ligg ved enden av motorvegen I26.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Charleston (Sør-Carolina)» frå , den 28. mai 2011.

Bakgrunnsstoff 

 Side om historia til Charleston og historiske attraksjonar
 Charleston, SC ferie guide

Byar i Sør-Carolina
Busetnader grunnlagde i 1670
USA-amerikanske hamnebyar ved Atlanterhavet