alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Klippedue

Klippedua (Columba livia) er ein fugl i duefamilien. Den velkjende bydua, som lever i byar over delar av landet, er etterkommarar av tamme klippeduer (brevduer og duer som blei haldne som ei kjelde til mat året rundt) som igjen har forvilla seg. På grunn av dei forvilla tamduene (Columba livia domestica) er den opphavlege ville klippedua i fare for å bli genetisk utvatna, fordi dei to variantane parar seg med kvarandre og dannar hybridar. I Noreg reknar ein med at den ville klippedua er utrydda. Klippedua har ikkje hatt etablert hekkebestand i Noreg (dvs. minst 10 reproduserande individ i minst 10 år) etter år 1800, og blir derfor klassifiserte som ikkje eigna NA for rødlisting. Tamformen, bydue, er introdusert i Noreg.

Fotnotar 

Duefamilien
Økstrafjorden

Økstrafjorden er ein fjordarm av Nedstrandfjorden i Suldal kommune i Rogaland. Han har innløp på nordsida av Nedstrandfjorden mellom Barkaneset i vest og Ullestad i aust. 

Fjorden går 6 km rett nordover og smalnar raskt inn ved Hestholmsundet. Nord for Hestholmsundet vert fjorden langt breiare igjen og deler seg i tre delar. Den eine delen er Grønnevik inn mot vest på andre sida av holmane Skadholmen og Bergaholmen. I nord går Naustvik på austsida av neset Husgavlen inn til grenda Økstra, som har gjeve namn til fjorden. På vestsida av Husgavlen går fjorden vidare nordover og smalnar her kraftig inn. Der fjorden er på det smalaste, kring 20 meter brei, kryssar Fylkesveg 686 fjorden. Nord for brua ligg Krossvikane, to like lange vikar på kvar side av fjorden som ovanfrå ser ut som ein kross. Inst i fjorden ligg eit gammalt sagbruk, som berre vert kalla Sagjå.

Fjordar i Rogaland
Fjordar i Suldal
Erfjorden

Erfjorden er ein fjordarm i Boknafjorden i Suldal og Hjelmeland kommune i Rogaland. Han er ei fortsetjing av Jelsafjorden i vest og strekkjer seg 12 km inn til Erfjord. Frå Erfjord held fjorden fram 4 km vidare nordover som Tyssefjorden, slik at den totale lengda vert 15 km. 

Fjorden har innløp mellom Lygnes i Hjelmeland på sørsida og Landsnes i Suldal på nordsida. Nord for innløp ligg Økstrafjorden, medan Ombofjorden ligg i sørvest. 4 km inn i fjorden strekkjer Bogsfjorden seg nordover til vestsida av Erfjord. Eit par kilometer lenger aust deler Erfjorden seg i fleire delar. Nordover held fjorden fram som Erfjorden og i aust stikk Kilaneset ut i fjorden. På nordsida av neset ligg Kilavågen, medan Midtvågen ligg på sørsida. Eidavågen er ei bukt som går sørover. Frå botn av Eidavågen er det berre eit 750 meter breitt eid over til nordsida av Jøsenfjorden. 

Den nordgåande delen av Erfjorden går inn til sjølve bygde Erfjord, som no ligg på vestsida av fjorden. Erfjord ligg på eit smalt eid, som berre er 250 meter breitt på det smalaste. Aust for Erfjord ligg enden av Bogsfjorden. På austsida av Erfjorden ligg tettstaden Hålandsosen. Rett nord for Hålandsosen ligg Hålandssundet der Riksveg 13 kryssar fjorden. Sundet markerer òg innløpet til Tyssefjorden som endar opp ved grenda Tysse. Tyssefjorden er smal med bratte fjordsider på begge sider. På austsida stig fjordsida nesten 600 meter rett opp til Sørhusheia (595 moh).

Fjordar i Rogaland
Geografi i Hjelmeland
Fjordar i Suldal
Songsvane

Songsvane (Cygnus cygnus) er ein trekkfugl i andefamilien som hekkar i Noreg. Svana er heilt kvit i fjørdrakta, og har eit gult nebb med ein svart tupp. Fuglen kan bli 160 cm lang.

Utbreiing og økologi 
Songsvane hekka tidlegare spreitt i vegetasjonsrike tjern og innsjøar, ofte i dei mest utilgjengelege myrområdene i nordlege delar av Noreg. I dei seinare år har arten likevel ekspandert sørover. Føda består i hekketiden av akvatiske plantar samt gras. Fuglar som hekkar i Noreg overvintrar truleg hovudsakleg langs norskekysten, men vinterbestanden er mykje større enn hekkebestanden og det blir derfor at antatt også svenske, finske og kanskje russiske songsvaner overvintrar i Noreg. Arten er avhengig av ope vatn og flyttar seg om hausten og vinteren etter isforholda.

Bestand og bestandsutvikling 
Den norske hekkebestanden vart i 2015 vurdert å vera i intervallet 700 til 1200 individ, og han vart då vurdert som aukande.

Vurderingsperioden for songsvane er 30 år (grunna generasjonslengda på arten på 10 år.

Bestanden har sidan 1990-talet vore i sterk vekst med ekspansjon sørover i Noreg, og arten hekkar no i alle fylke i Noreg. Bestanden i Nord-Noreg har òg auka.

Arten etablerte seg til dømes som hekkefugl i Østfold (1998), Oslo & Akershus (1999), Vestfold (2005), Møre og Romsdal (2006, men mangelfulle data herfrå), Vest-Agder (2007), Aust-Agder (2008,  (2014). Songsvanehekking i Aust-Agder 2013 og 2014. Fugler i Aust-Agder 43 (2): 80-83.), Buskerud (2009), Hordaland (2011), Rogaland (2013), Telemark (2014, 2015) og Oslo (2015).

På bakgrunn av auke i utbreiing og bestand antar vi at bestanden no er i intervallet 1000-2000 individ, noko som betyr raudlistekategori nær trua NT etter kriteriet D1. I Sverige har ein ein bestand på ca. 12 000 individ, og han er kraftig aukande.

I Finland er bestanden, som vart anslått til 10 000-14 000 individ i 2011 (2011), aukande (2019).

I Danmark er arten under etablering.

Raudlistevurdering 
I følgje BirdLife International (2017) er både hekke- og vinterbestanden i Europa aukande. Songsvane blir vurdert til raudlistekategori nær trua NT, på bakgrunn av observasjonar og basert på kriteriet D1 (1000-2000 reproduserande individ).

Arten blir nedgradert til livskraftig LC° grunna solide og aukande bestandar i nabolanda våre. Dette gir moglegheit for reetablering dersom arten i periodar skulle forsvinna frå Noreg.

Fotnotar 

Andefamilien
Fuglar i Noreg
Tyssefjorden

Tyssefjorden er den inste delen av Erfjorden i Suldal kommune i Rogaland. Han er 4 km lang og strekkjer seg frå Hålandssundet, like nord for tettstaden Hålandsosen og bygda Erfjord og inn til grenda Tysse. Tyssefjorden er smal med bratte fjordsider på begge sider. På austsida stig fjordsida nesten 600 meter rett opp til Sørhusheia (595 moh).

Over Hålandssundet kryssar Riksveg 13 fjorden over ei om lag 250 meter lang bru.

Fjordar i Rogaland
Fjordar i Suldal
Bogsfjorden

Bogsfjorden er ein fjordarm av Erfjorden i Suldal kommune i Rogaland. Han har ei lengd på om lag 3,5 km og strekker seg nordover til vestsida av eidet som bygda Erfjord ligg på. 

På det smalaste er dette eidet berre om lag 250 meter breitt og på andre sida ligg ein indre del Erfjorden. Eidet går vidare sørover til halvøya Erøyna, som skil Bogsfjorden frå resten av Erfjorden. 

Innløpet til Bogsfjorden er ved Bogssundet mellom Hommaneset og Tangane. Innanfor Bogssundet ligg Bogsholmen og vest for denne ligg den vesle grenda Bog, som har gjeve namn til fjorden.

Fjordar i Rogaland
Fjordar i Suldal
Kvitryggspett

Kvitryggspett (Dendrocopos leucotos) er ein fugl i spettefamilien.

Utsjånad 
Fuglen er 24-26 cm. lang, og liknar flaggspetten i fjørdrakta, berre med kvite linjer over vengjene (framfor prikkar), og ein kvit nedre rygg. Hannen er raud på hovudet, mens hoa er svart.

Læte 
Tromminga er typisk, og er langt utdregen jamført med andre spetter og varer i to sekund. Ho kan kjennast på ein avvaktande og kraftig opning, og ein akselerasjon på slutten samstundes som lyden vert svakare, til liks med ein bordtennisball før han legg seg til ro på golvet. Ropet er eit raskt skrattande «goeddi-goeddi-goeddi», tonfallet er noko det same som hos ein steinvendar. Kvitryggspetten har og ein lokkelåt som liknar flaggspetten, eit «kick». Skilnaden kan vere at kvitryggspetten har ein tjukkare lyd med lågare tonehøgd, og ikkje heilt like skarp, meir som «bjyck». Når fuglen er uroleg vert læta oppatteken i ujamne ramsar.

Hekking 
Fuglane hakkar ut eit hol på 7 cm i diameter og om lag 30 cm djupt i ein gammal trestamme, gjerne ein osp. Hoa legg tre til fem kvite egg. Paret deler på ruginga, som varer i 10-12 dagar.

Føde 
Fuglen et biller som han finn under borken på tre, larvar og insekt, frø og bær. Dette er ein art som er knytt til lauvskog som har rikeleg med daude tre.

Vern 
I Noreg har Samnanger kommune fått eit spesielt ansvar for å verne om sin bestand av kvitryggspett.

Kjelder 
Norsk Raudliste 2006, 8MB

Referansar 

Spettefamilien
Fuglar i Noreg
Yrkefjorden

Yrkefjorden er ein fjordarm av Vindafjorden eller Krossfjorden og utgjer den vestlege delen av «krossen». Fjorden er om lag 12 km lang og har ein sidefjord, Vatsfjorden, som går rett nordover om lag halvvegs inn i fjorden. Vatsfjorden er om lag 5 km lang. 

Yrkefjorden ligg langs grensa mellom kommunane Vindafjord i nord og Tysvær i sør. Innløpet i aust ligg mellom Metteneset i sør og Fløkje i nord. Nordvest for innløpet går Sandeidsfjorden vidare nordover. 

Det ligg berre små busetnader langs fjorden. På sørsida ligg grenda Vassendvik, om lag rett sør for innløpet til Vatsfjorden. Inst i fjorden ligg bygda Yrke, som fjorden er kalla opp etter.

Fjordar i Rogaland
Geografi i Tysvær
Geografi i Vindafjord
Vatsfjorden

Vatsfjorden er ein fjordarm av Yrkefjorden i Vindafjord kommune i Rogaland. Han har innløp mellom Breidavika og holmen Kattrauv og strekkjer seg 5 km nordover til Åm. 

Like innanfor innløpet ligg Raudnes på vestsida og rett nord for neset ligg Indralandsvika ved grenda Indraland. Nord for Indraland ligg grendene Eikanes og Hamre, medan Stokkaland ligg tvers over fjorden på austsida. Det ligg fleire holmar i den indre delen av fjorden og nord for desse vert den inste delen av Vatsfjorden kalla Åmsosen, etter tettstaden Åm. 

Vatsfjorden har dei siste åra vorte utsett for forurensing grunna fleire uhell med kvikksølv frå eit oljeskrot mottaksanlegg, eigd av AF Gruppen. Dette anlegget blei etablert i 2004. 

Vatsfjorden er grunn og ligg godt verna for vêr og vind. Han har derfor vore nytta til å kople saman store condeep-oljeplattformar. Den siste var Troll A.

Fjordar i Rogaland
Geografi i Vindafjord
Sandeidsfjorden

Sandeidsfjorden er ein fjordarm av Vindafjorden eller Krossfjorden og utgjer den nordlege delen av «krossen». Fjorden ligg i Vindafjord kommune og er nesten 9 km lang og har eit djup på opp til 370 meter. 

Fjorden har innløp mellom Fløkje i vest og Helleneset ved Hogganvik i aust. Like nord for innløpet stikk Osavika inn mot aust og her ligg tettstaden Vikedal. Lenger nord stikk Årvik og Ilsvåg inn mot vest til grendene Ile, Viland, Årak, Tosnes, Skigelstrand og Sandvik. Inst i fjorden ligg bygda Sandeid som har gjeve namn til fjorden. Fylkesveg 46 går langs aust- og nordsida av fjorden.

Sørvest for innløpet til Sandeidsfjorden går Yrkefjorden vestover.

Fjordar i Rogaland
Geografi i Vindafjord
Sandsfjorden

Sandsfjorden er namnet på fleire fjordar i Noreg: 

 Sandsfjorden på Måsøya i Måsøy kommune i Finnmark. 
 Sandsfjorden i Sande kommune i Møre og Romsdal. 
 Sandsfjorden i Suldal kommune i Rogaland. 

Fjordar i Noreg
Sandsfjorden i Rogaland

Sandsfjorden er ein fjordarm av Nedstrandfjorden og Boknafjorden i Suldal kommune i Rogaland. Fjorden deler seg etter kvart i Hylsfjorden og Saudafjorden og inn til botn av Hylsfjorden er lengda 47 km. Inn til Sauda i botn av Saudafjorden er det 43 km. Fram til fjorden deler seg er han om lag 25 km lang. 

Fjorden har innløp like nordaust for Foldøy mellom Vardnes ved Hebnes og Jelsa på andre sida. Eit stykke nordover ligg det fleire holmar midt i fjorden og fleire smale sund går mellom desse. Den austlegaste holmen er Berakvamsskorpa og mellom denne og fastlandet går Straumbergsundet. Midtsund ligg mellom Berakvamsskorpa og Kjølvikskorpa lenger vest. Vest for Kjølvikskorpa igjen ligg Bjørnavågen og Sjøbuholsvågen, begge med ei lengd på 500-700 meter. Nord for Kjølviksskorpa går Vatlandsvågen og Stokkvåg 2,5 km innover landet og er nesten som ein liten fjordarm å rekne. Lengst nord i vågen ligg Reppsbygda, og frå her går Stokkavåg sørvestover. 

Nord for desse holmane snur Sandsfjorden rett austover og møter så Ottøyna på sørsida. Rett nord for Ottøyna ligg bygda Marvik. Aust for Ottøyna snur Sandsfjorden 90 grader nordover igjen, og her er Sandsfjordbrua mellom Jårvik og Åsarøy samt tilførselsvegar på begge sider under bygging per 2012. Like etter snur fjorden seg 90 grader austover og så nordaustover langs Løvanes. Ved Løvanestangen ytst på Løvanes går Lovrafjorden sørover på austsida av neset. Lovrafjorden er smal og går 4,5 km sørover til Lovraeidet. 

Eit stykke nord for Løvanes ligg Sand, kommunesenteret i Suldal, på austsida av fjorden. Her går det ferje over til Ropeid på vestsida. Ropeid er eit eid som berre er om lag 250 på det smalaste. På andre sida av eidet ligg botn av Vindafjorden

Rett nord for Sand deler Sandsfjorden seg i Hylsfjorden og Saudafjorden. Hylsfjorden 18-19 km austover til Hylen og Hylsdalen, medan Saudafjorden går 16 km nordaustover til Sauda.

Fjordar i Rogaland
Fjordar i Suldal
Boljarovo

Boljarovo (bulgarsk Болярово) er ein by og ein kommune i provinsen Jambol i Bulgaria. Kommunen omfattar byen Boljarovo og 19 andre busetnader.

Kommunen har eit areal på 668 km2. Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 4 160 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 1 231 innbyggjarar.

Dei største busetnadene i kommunen er:

Referansar 

Byar i provinsen Jambol
Kommunar i provinsen Jambol
Provinsen Jambol
Lovrafjorden

Lovrafjorden er ein sidefjord til Sandsfjorden i Suldal kommune i Rogaland. Lovrafjorden ligg på austsida av Løvanes frå Løvanestangen og om lag 4,5 km sørover, nesten parallelt til Sandsfjorden, til Lovraeidet. Sør for det om lag Lovraeidet 200 meter smale Lovraeidet held Lovravatnet fram 4 km lenger sørover. 

Det er nesten ingen busetnader langs fjorden, som har forholdsvis bratte sider, men riksveg 13 følgjer heile austsida av fjorden.

Fjordar i Rogaland
Fjordar i Suldal
Elkhovo

Elkhovo (bulgarsk Елхово) er ein by og ein kommune i provinsen Jambol i Bulgaria. Kommunen omfattar byen Elkhovo og 21 andre busetnader.

Kommunen har eit areal på 702 km2. Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 16 219 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 10 522 innbyggjarar.

Dei største busetnadene i kommunen er:

Referansar 

Byar i provinsen Jambol
Kommunar i provinsen Jambol
Provinsen Jambol
Straldzja

Straldzja (bulgarsk Стралджа) er ein by og ein kommune i provinsen Jambol i Bulgaria. Kommunen omfattar byen Straldzja og 21 andre busetnader.

Kommunen har eit areal på 676 km2. Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 12 781 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 5 702 innbyggjarar.

Dei største busetnadene i kommunen er:

Referansar 

Byar i provinsen Jambol
Kommunar i provinsen Jambol
Provinsen Jambol
Hylsfjorden

Hylsfjorden er ein sidefjord til Sandsfjorden i Suldal kommune i Rogaland og i lag med Saudafjorden ein av dei inste fjordane i Boknafjorden. 

Fjorden har innløp mellom Tangen i nord og Eidsliane i sør og strekkjer seg 19 km austover til Hylen og Hylsdalen. Om lag 4 km inn i fjorden ligg grenda Drarvika på nordsida og litt lenger inn ligg bygda Vanvik. På hi sida av fjorden frå Vanvik ligg Suldalseidet. Frå Vanvik følgjer fylkesveg 719 fjorden på nordsida inn til grenda Tengesdal. Innanfor dette er ikkje fjorden busett på grunn av dei bratte fjellsidene som stuper ned i fjorden frå ei høgd på 600-700 meter. Det einaste unnataket er garden Lingvang som ligg litt over 600 meter over fjorden. 

Hylen ligg inst i fjorden ved munningen til Hylsåa som kjem ned frå Hylsdalen. Her ligg Hylen kraftverk, som utnyttar fallet frå Suldalsvatnet.

Fjordar i Rogaland
Fjordar i Suldal
Saudafjorden

Saudafjorden er ein sidefjord til Sandsfjorden i Suldal og Sauda kommune i Rogaland og i lag med Hylsfjorden ein av dei inste fjordane i Boknafjorden og den nordlegaste delen av Boknafjorden. Fjorden strekker seg 16 km frå innløpet ved Tangen og nordaustover til Sauda. 

Det ligg enkelte bruk på både aust og vestsida av fjorden. På vestsida ligg dei fleste langs riksveg 520 om lag 80 meter over fjorden. Den første større staden er grenda Solland på vestsida, medan grendene Moldatveit, Grave og Molda ligg tvers over på andre sida. Fjorden går her om lag rett nordover, men snur nordaustover like før han når inn til sjølve Sauda. Rett vest for sentrum av Sauda ligg Saudasjøen og tettstaden Sandviksåsen. 

På det djupaste er fjorden nesten 400 meter og han har ingen markerte tersklar.

Miljø 
Inst i fjorden ligg Sauda Smelteverk som i 1981 m.a. tilførte fjorden om lag 100 tonn mangan (der 75 tonn kunne filtrerast), om lag 25 tonn sink (nesten 100 % kunne filtrerast) samt om lag 2 tonn PAH. Fjorden ber preg av å vere sterkt forureina, og den inste delen av fjordbotnen er dekt med eit fleire meter tjukt lag av sediment som består av avfallsstoff som er dumpet av Sauda Smelteverk. Dumpinga pågjekk frå 1912 og fram til slutten av 1980-talet. PAH og tungmetallutslepp vert akkumulert i skjel og fisk. Omfattande tiltak er sett i gang for å snu utviklinga, og fjorden har vorte mykje reinare i løpet av dei siste 20 åra. Saudafjorden er ikkje lenger ein av dei mest forureina stadane i landet, og det er nå gjeve klart signal på å ete fisk, blåskjel og annan sjømat som står i fjorden. Fjorden vart òg nytta som søppelfylling fram til 1970-talet. Det finst ikkje liv på havbotn lenger inn enn 4-5 km frå utsleppsstadane, og det livet som er å finne, er avgrensa frå 0 til 30 meters djup.

Fjordar i Rogaland
Geografi i Sauda
Fjordar i Suldal
Moritz Rabinowitz

Moritz Moses Rabinowitz () var ein polsk-norsk jøde som slo seg opp som klesprodusent i Haugesund i mellomkrigstida. Han markerte seg som ein nazimotstandar, og var særs ettersøkt av tyskarane då dei invaderte Noreg. Etter seks månader på rømmen der han skjulte seg på gardar langs Åkrafjorden blei han teken til fange 4. desember 1940 og send til konsentrasjonsleir i Tyskland via Stavanger og Oslo. Han døydde i Sachsenhausen den 27. februar 1942 med «lungebetennelse» oppgjeven som dødsårsak. Også resten av familien til Rabinowitz døydde i dødsleirane.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Moritz Rabinowitz» frå , og «Moritz Rabinowitz» frå  den 26. mai 2008. 
 

Holocaust
Folk frå Haugesund
Nordmenn frå andre verdskrigen
Nordmenn falne i andre verdskrigen
Karmsundet

Karmsundet er eit sund som ligg på austsida av Karmøy og som går rett gjennom Haugesund. Sundet strekker seg om lag 33 km frå Boknafjorden i sør til Røværsfjorden rett nordom Haugesund i nord. I sør har sundet innløp mellom Skudeneshavn på Karmøy og Bokn i aust. Sundet går rett nordover og passerer etter kvart vestsida av Fosen. Tvers over sundet for Fosen ligg Kopervik. Litt lenger nord ligg Avaldsnes på Karmøy med Vormedal på andre sida av sundet. Avaldsnes var ein av kongsgardane på Vestlandet og eit eldgammalt maktsenter. 

Riksveg 47 kryssar sundet over Karmsund bru nord for Avaldsnes og rett sør for Haugesund. Delen av sundet som brua kryssar vert kalla Salhusstraumen. Like nord for Salhusstraumen ligg sjølve hamnebassenget ved Haugesund.

Opphavet til namnet Noreg 
Det er mogeleg at Karmsundet har gjeve namn til landet Noreg. På tida då dei første kongane av Noreg regjerte og Vestlandet var eit maktsentrum, var Karmsundet ei særs viktig skipslei, og hadde på denne tida namnet «Nordvegen». Dette kan etter kvart ha utvikla seg til namnet på det norske kongeriket.

Fotnotar 

Geografi i Karmøy
Geografi i Haugesund
Sund i Noreg
Sirafjorden

Sirafjorden er eit fjordstykke som strekkjer seg frå Utsira og austover til Veavågen på Karmøy. Fjorden strekkjer seg 16 km vestover frå holmane utanfor Veavågen og Kvalavåg. 

Innløpet til Boknafjorden ligg lenger sør, på sørsida av Karmøy, medan Føynfjorden og Urterfjorden ligg lenger nord.

Fjordar i Rogaland
Geografi i Karmøy
Utsira kommune
Føynfjorden

Føynfjorden er ein fjord i Karmøy kommune i Rogaland mellom øya Føyno og den nordlegaste delen av Karmøy, rett vest for Haugesund. Fjorden er om lag 6 km lang. Det sørlege innløpet ligg mellom holmen Feøytangen sør for Føyno og Helganeset som rullebanen til Haugesund lufthamn, Karmøy delvis ligg på. 

Mellom bygda Torvastad på Karmøy og holmane rett aust for Føyno ligg Kjerringsundet, som er ein del av Føynfjorden. Det nordleg innløpet til fjorden ligg mellom fyret Kvaløytåi på Kvaløya, like nord for Føyno og Haugsskjeret og Kråene, like vest for det nordlege innløpet til Karmsundet. Mellom Kvaløya og Føyno ligg Kvaløysundet, og vest for dette sundet og dei to øyane ligg Urterfjorden.

Fjordar i Rogaland
Geografi i Karmøy
Borgundfjorden

Borgundfjorden er ein fjord på sørsida av byen Ålesund på Sunnmøre. Han er 3,5 km lang og ligg mellom Nørvøya i Ålesund i nord og delar av øya Sula i sør. 

Fjorden strekkjer seg frå Slinningen i Ålesund og inn til Hatlaneset i same kommune i aust. Langevåg, kommunesenteret i Sula, ligg på sørsida av fjorden. Fjorden er 128 meter på det djupaste. Fjorden er eit framhald av Heissafjorden i vest for Borgundfjorden, og held fram austover som Åsefjorden. Folk i området reknar heile fjorden frå Hessa til inst i Spjelkavika som Borgundfjorden

Fjorden er kjent for Borgundfjordfisket, eit rikt skreifiske som oftast finn stad på seinvinteren (februar-mars).

Det føreligg planer om kyssing av fjorden med ein undersjøisk vegtunnell, Borgundfjordtunnelen, for å betre kommunikasjonane mellom Ålesund og Sula.

Fjordar på Sunnmøre
Fjordar i Ålesund
Geografi i Sula
Urterfjorden

Urterfjorden er ein fjord ytst i havgapet rett vest for Karmøy og Haugesund. Fjorden ligg mellom øygruppene Urter i sør og Røvær i nord. Fjorden strekker seg 6 km innover mot øya Bjørkevær. Mellom Bjørkevær og Kvaløya ved Føyno held Kvaløyfjorden fram vidare austove mot fastlandet. Røværsfjorden ligg på austsida av Røvær.

Fjordar i Rogaland
Geografi i Karmøy
Geografi i Haugesund
Kvaløyfjorden

Kvaløyfjorden er ein fjord rett vest for Haugesund på grensa til Karmøy kommune. Fjorden ligg mellom Kvaløya nord for Føyno i sør og Røvær i nordvest og strekkjer seg 6 km inn til det nordlege innløpet til Karmsundet. Fjorden er ei fortsetjing av Urterfjorden som ligg lenger vest. På austsida av Kvaløy og sørover forbi Føyno ligg Føynfjorden, medan Røværsfjorden ligg lenger nord. På nordsida av fjorden ligg øyane Bjørkevær og Indrevær, som høyrer til øysamfunnet Røvær.

Fjordar i Rogaland
Geografi i Karmøy
Geografi i Haugesund
Røværsfjorden

Røværsfjorden er ein fjord i Haugesund kommune som strekker seg 6 km austover frå øysamfunnet Røvær, som fjorden er kalla opp etter, og inn til det nordlege innløpet til Karmsundet ved Haugesund. Nord for Røværsfjorden ligg det vêrhardet havstykket Sletta. I sør ligg den inste delen av Kvaløyfjorden og lenger sørvest ligg Urterfjorden.

Fjordar i Rogaland
Geografi i Haugesund
Fjørtoftfjorden

Fjørtoftfjorden er ein fjord i Ålesund kommune. Han ligg nord for øya Fjørtoft i Haram på Sunnmøre og vest og sør for Harøya og Uksnøya i Sandøy kommune i Romsdal. 

I vest dannar ei rad av holmar og skjer overgangen mot Norskehavet og frå her strekkjer han seg om lag 7 km søraustover til Harøyfjorden. På det djupaste er fjorden 40 meter. 

Bygda Myklebust ligg ved fjorden heilt sør på Harøya, og frå her går det ferje til Kongsneset på Fjørtoft på andre sida. Frå begge stadane går det ferje sørover til Dryna og Brattvåg.

Fjordar i Ålesund
Fjordar på Sunnmøre
Fjordar i Romsdal
Grytafjorden

Grytafjorden er ein fjord i Ålesund, Haram og Skodje kommune på Sunnmøre. Han ligg sør for Grytastranda i Haram og nord for Ellingsøya i Ålesund. Fjorden strekkjer seg 22 km austover til Tennfjord i botn av fjorden. 

Fjorden har innløp ved mellom Kalvøya i nord og Hov på Ellingsøya, like nord for sjølve byen Ålesund, i sør. Mellom austenden av Ellingsøya og fastlandet går Taftasundet sørover til Ellingsøyfjorden som går parallelt til Grytafjorden på sørsida av Ellingsøya. 

Fjorden er frå ein til to km brei og den største djupna er 169 m.

Riksveg 659 går frå Tennfjord og eit stykke utover langs nordsida av fjorden før han svingar nordover. Fv146 held fram utover fjorden.

Fjordar på Sunnmøre
Fjordar i Ålesund
Gursken

Gursken er ein fjordarm av Sandsfjorden på sørvestsida av Gurskøya i Sande kommune på Sunnmøre. Fjorden er smal, frå 300 m til 1100 m og strekkjer seg 6,5 km søraustover. På det djupaste er han 51 meter. 

Fjorden ligg på nordsida av Nupeneset og Nupen. Stort sett heile nordsida, og sørsida i den indre halvdelen, av fjorden er busett med mindre bruk og grender.

Fjordar på Sunnmøre
Geografi i Sande i Møre og Romsdal