alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
NRK P1

NRK P1 er Noregs største radiokanal med kring 1,5 millionar lyttarar kvar dag. NRK fekk sin fyrste radiokanal i 1933. Den har hovudkontoret på Tyholt i Trondheim der dei fleste programma blir sende frå. Mellom unntaka er nyhendesendingane og det mest populære programmet på P1, Nitimen, som blir send frå Marienlyst i Oslo. Kanalen sender også distriktssendingar på kvardagar frå klokka 06.03 om morgonen til 12.00 om formiddagen. 

Andre program:
 «Norgesglasset»,
 aktualitetsprogrammet «Her og Nå»
 «Nattønsket»
 Reiseradio
 Lørdagsbarnetimen, verdas eldste eksisterande radioprogram
 Ønskekonserten, som på 1950-talet var NRK sitt mest populære program.
 Radiosporten

Sjå og 
 P1-regjeringa
 Nitimen
 20 spørsmål

Bakgrunnsstoff 
 http://www.nrk.no/p1

P1
P1
Skipingar i 1933
Albert Åberg

Albert Åberg (på svensk Alfons Åberg) er ein litterær figur og hovudperson i ein serie barnebøker som er skriven og illustrert av den svenske forfattaren Gunilla Bergström. 

Albert er ein liten, ganske vanleg gut, som bur saman med pappaen sin. Albert har ein oppdikta venn, Skybert, som berre Albert kan sjå.

Den fyrste boka om Albert Åberg, God natt, Albert Åberg, vart gjeven ut i Sverige i 1972. Det finst totalt 22 bøker som handlar om Albert Åberg, og dei er omsett til 29 ulike språk. På engelsk heter han Alfie Atkins, på tysk Willi Wiberg, på islandsk Einar Askell og på walisisk Ifan Bifan. Det er Tor Åge Bringsværd som omsette bøkene til norsk.

Albert Åberg finst også som teikna kortfilm. NRK har sendt serien ei rekkje gonger.

I 1992 stifta Rabén & Sjögren, det svenske forlaget som gjev ut bøkene om Alfons Åberg, barnekulturprisen Alfons-Bokalen.

Bakgrunnsstoff 
 Albert (Alfons) Åbergs offisielle hjemmeside (på svensk)

Åberg, Albert
Åberg, Albert
Barnebøker
Svensk barnelitteratur
Adygia

Adygia eller Adygeja (russisk Адыгея Adygeja) er ein republikk i Russland og eit av dei føderale subjekta i Den russiske føderasjonen. Hovudstaden er Majkop, arealet er 7600 km² og innbyggjartalet er 440 400 (2010).

Adygia ligg i det nordvestlege Kaukasus, fullstendig omringa av Krasnodar kraj. I nord er det sletteland, i sør startar Kaukasus-fjella. Høgste punkt er fjellet Tsjugusj (3 238 m.o.h.) 

61,5 % av innbyggjarane er russarar. Adygar, eit kaukasisk folkeslag, utgjer 24,3 %, armenarar 3,5 %, ukrainarar 1,3 % og kurdarar 1,0 %.

Historie 

Adygane er nært beslekta med dei andre kaukasiske folkeslaga kabardinar og tsjerkessarar. Historisk har alle desse tre folkeslaga vore kjent som tsjerkessarar. Frå 1557 av hadde adygane hatt venlege forbindelsar med Russland. På slutten av 1700-talet starta den russiske ekspansjonen sørover mot Kaukasus. I løpet av dei påfylgjande krigane, spesielt i perioden 1859 - 1864, utvandra store mengder adygar til det osmanske riket eller vart tvangsdeporterte. Byen Majkop vart grunnlagd i 1857 som russisk festning. Etter den russiske revolusjonen var Adygia frå hausten 1918 til mars 1920 i hendene på kontrarevolusjonære styrkar (kvitegardistar). I 1922 vart det adygiske autonome området oppretta. Frå august 1942 til februar 1943 var området okkupert av tyskarane. 

Med oppløysinga av Sovjetunionen i 1991 vart Republikken Adygia oppretta som ein del av den russiske føderasjonen. Khazret Sovmen har vore president sidan 2002. Han, og fleirtalet av resten av makteliten i Adygia er adygar. Som reaksjon på dette har det vorte oppretta ein organisasjon som kallar seg Unionen av Slavarar, som hevdar at etniske russarar vert diskriminerte i Adygia. Dei arbeider for at Adygia skal slåast saman med Krasnodar kraj, men har førebels ikkje fått gjennomslag for dette blant makthavarane i Moskva.

Ved parlamentsvalet i Adygia 13. desember 2006 vart Sameint Russland det klart største partiet, medan Kommunistpartiet vart nest størst.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

Republikken sine offisielle heimesider på russisk 
Kommersant artikkel på engelsk
Artikkel frå NUPI

Russiske føderasjonssubjekt
Republikkar i Russland
Severomorsk

Severomorsk (russisk Североморск) er ein by i Murmansk Oblast i Russland, kring 25 km nord for Murmansk ved Murmanskfjorden. Her er den russiske Nordflåten sitt administrative hovudkvarter. Severomorsk har Kolahalvøya sin største tørrdokk. Dette er truleg grunnen til at han er ein lukka by, ein må ha eige løyve for å vitje byen. Dette gjeld òg russarar som ikkje bur der.

Byen vart grunnlagd i 1896 med namnet Vajenga. Tettstaden fekk bystatus i 1951 og fekk samstundes det nye namnet Severomorsk.

Saman med småbyane Rosljakovo, Safonovo, Safonovo-1, Severomorsk-3 og Sjtsjukozero har Severomorsk eit folketal på kring 53.800 innbyggjarar. (2002).

Sør-Varanger kommune er den norske venskapskommunen til Severomorsk.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Severomorsk historie 
 Satellittbilete frå Google Maps
Norge holdt tett da hundrevis døde. Om eksplosjon i Severomorsk i 1984, ved NRK.no 

Busetnader grunnlagde i 1896
Lukka byar
Modem

Eit modem er eit apparat som modulerer analog eller digital informasjon slik at han kan overførast over ein fysisk kommunikasjonskanal, som til dømes telefonnettet. Ordet modem er samansett av «modulasjon» og «demodulasjon», som syner at apparatet er i stand til å utføra begge desse operasjonane.

Ulike typar modem 
Det finst mange typar modem, for ulike føremål og bitratar. Mange uloke modulasjonstypar er i bruk, som BFSK, BPSK, QPSK, QAM, [[[Coded Orthogonal frequency-division multiplexing|COFDM]], osb.

Telefonmodem 
Telefonmodem er modem som vert nytta for å overføra digital data over analoge telefonlinjer. Tidlege versjonar, som V.21, hadde ein bitrate på berre 300 bps og nytta BFSK, med bærebølgjefrekvensar på 1.070 og 1.270 Hz for opprop og 2.025 og 2.225 Hz for svar. Seinare versjonar auka bitraten til 1200 bps og 2400 bps.

ADSL-modem  
ADSL-modem nytta COFDM, er i stand til å tilpassa seg eigenskapane til kanalen (linja) og har mykje høgare bitrate enn eldre modem.

Sjå òg 
 Kodek

Digital kommunikasjon
Telefoni
Sigbjørn Hølmebakk

Sigbjørn Hølmebakk () var ein norsk forfattar. Han var bror av forlagsmannen og forfattaren Gordon Hølmebakk. Hølmebakk var òg aktiv i folkerørsla mot atomvåpen i Noreg. Han var aktiv på venstresida i politikken, mellom anna i høve til avisa Orientering, og var ein av dei som gjorde opptak til stiftinga av Sosialistisk Folkeparti. I 1961 skreiv han artikkelen «Brønnpisserne» om mistenkeleggjering og personforfylgjing av kommunistar og andre radikale.

Hølmebakk debuterte litterært i 1950 med novellesamlinga Ikke snakk om høsten. Som forfattar var han realist, som skreiv om eksistensielle spørsmål med driv og sterke miljøskildringar. Han vart ein folkekjær forfattar før han døydde berre 59 år gamal.

Fleire av Hølmebakk sine romanar vart det laga spelefilm av. Fimbulvinteren (1964) om tyskarane si brenning av Finnmark vart filmatisert som Brent jord i 1969, regi Knut Andersen. Hurra for Andersens  vart filmatisert i 1966, regi Knut Andersen. Jentespranget (1970) vart filmatisert i 1973, regi Knud Leif Thomsen. Karjolsteinen (1975) vart filmatisert i 1977, regi Knut Andersen.

Verkliste
Ikke snakk om høsten – noveller (1950)  
Det hvite fjellet – roman, (1954) 
Menneskefiskeren – roman (1956) 
Salve sauegjeter– barnebok, (1959) 
Emigranten – roman, (1959)
Fimbulvinteren – roman, (1964)
Hurra for Andersens – roman, (1966) 
Jentespranget – roman, (1970) 
Tolv trøndere og to andre fortellinger – noveller, (1973) 
Hundevakt, grålysning  – artiklar, (1974) 
Karjolsteinen – roman (1977)
Sønnen – roman, (1978) 
Fredlaustona – ikkje fullført, utgjeve (1983)
Liljer i snøen – noveller og reisebrev frå 1950- og 1960-talet (1992)
13 noveller – noveller i samling (2004)

Drama
Det siste kvarter – høyrespel, NRK (1960)
Et lite kapitel av en stor manns dagbok – høyrespel, NRK (1961)
Det siste kvarter – NRK fjernsynsteatret (1962)
Heltedød til salgs – Det Norske Teatret (1968)
Pappa er ikke glad i oss lenger – NRK fjernsynsteatret (1971)

Prisar
Gyldendals legat 1956
Kritikerprisen 1975, for Karjolsteinen
Doblougprisen 1976

norske forfattarar
Folk frå Kvinesdal
Vinnarar av Kritikerprisen
Vinnarar av Doblougprisen
Vinnarar av Gyldendals legat
Marianne Heske

Marianne Heske () er ein norsk kunstnar frå Ålesund. Heske er kjend for å ha utvikla installasjonar innan videokunst og samtidskunst. Ho var tidleg ute til å nytta videofilm innan kunst. 

Store delar av oppveksten budde Heske mykje i Tafjord der faren var direktør ved kraftverket, og derifrå har ho henta inspirasjon til mange av kunstverka. Med Installasjonen Ras frå 1993 tok ho utgangspunkt i Tafjord-ulukka. Kunstverket er eit videomåleri på sandblåste aluminiumsplater og 1001 dokkehovud av krystall. I Prosjekt Gjerdeløa frå 1980 flytta ho ei lita treløe frå Tafjord til Georges Pompidou-senteret i Paris, og stilte ut løa som eit kunstverk. 

På verdsutstillinga i Hannover i 2000 var Noreg representert med ein installasjon av Marianne Heske. Ein stilisert kopi av Steinsdalsfossen var ein viktig del. Denne «fossen» var 15 meter høg.

Heske vart statsstipendiat frå 2004.

Bakgrunnsstoff 
 Tafjordportalen om Marianne Heske
 [http://www.pluto.no/kulturspeilet/faste/art/Heske_Marianne02.html Kulturspeilet om Marianne Heske
 Dagbladet, intervju med Marianne Heske

Referanser 

Norske kunstnarar
Statsstipendiatar
Folk frå Ålesund
Folk frå Norddal
Magnetisme

Magnetisme er ein eigenskap ved material som gjer at dei utøver ei tiltrekkjande eller fråstøytande kraft på andre material. Det er mikroskopiske rørsler av molekyl som gjev opphav til eigenskapen. Nokre material, til dømes jern, einskilde former av stål og mineralet magnetitt, er særleg magnetiske. Alle andre material har òg, i større eller mindre grad, magnetiske eigenskapar, men i dei fleste tilfelle er eigenskapane så små at dei ikkje kan påvisast utan bruk av spesialutstyr.
Ordet kjem frå Magnesia ad Sipylum der ein i antikken for første gang oppdaga fenomenet.
Noko som er prega av magnetisme vert kalla magnetisk.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Magnetism» frå ,  den 27. november 2005.  
 

Elektroteknikk
Elektromagnetisme
Magnetisme
Fjord1

Fjord1 ASA er det største ferjeselskapet i Noreg, og har kjerneverksemda si innan ferjedrift, passasjer- og ekspressbåtdrift og reiseliv. Samla driftar Fjord1 over 60 ferjer i seks ulike fylke (Vestland, Møre og Romsdal, Hordaland, Rogaland, Viken og Trøndelag). Konsernet har omlag 1500 tilsette og omsette i 2018 for 3102 mill. kroner.

Skipinga av Fjord1 
Fjord1 vart skipa 9. mai 2001 under namnet Nordvestlandske AS som eit felles eigarselskap for Fylkesbaatane i Sogn og Fjordane (FSF) og Møre og Romsdal Fylkesbåtar (MRF), med hovudkontor i Florø. Sogn og Fjordane fylkeskommune sin eigarandel var på 59 %, medan Møre og Romsdal fylkeskommune eigde 41 %. I desember 2002 presenterte konsernet sin nye identitet, Fjord1, og morselskapet endra namn til Fjord1 Nordvestlandske AS.

Børsnotering 
I 2011 selde Møre og Romsdal fylkeskommune sin eigarandel i Fjord1 til Havila Holding AS sitt dotterselskap Havilafjord AS i Fosnavåg. Gjennom to sal i 2016 og 2017 gjekk òg Sogn og Fjordane fylke ut av Fjord1, og selde alle sine aksjar til Havilafjord AS.

15. august 2017 vart Fjord1 AS notert på hovudlista på Oslo Børs, og fekk som følgje av dette namnet Fjord1 ASA. Største eigar er per mars 2019 framleis Havilafjord AS (51,5%). Resterande aksjar er fordelt på mindre aksjepostar eigd av private selskap og investorar.

Gassferjer

Fjord1 bestilte fem gassferjer etter at dei vann det store ferjeanbodet for operasjon av nye gassferjer som trafikkerer strekninga på E39 mellom Stavanger og Bergen. To av ferjene vart sett inn i trafikk 1. januar 2007, då Fjord1 overtok sambanda etter HSD og Boknafjorden Ferjeselskap. Lengda på kvar ferje er 129 meter og kapasiteten er 212 bilar. To av ferjene går mellom Mortavika og Arsvågen mens tre går mellom Halhjem og Sandvikvåg. I tillegg har konsernet kontrahert tre noko mindre gassferjer som går mellom Molde og Vestnes frå 2010.

Den første gassferja Fjord1 skaffa seg var ferja MF «Glutra» i 2000. Den gjekk i starten i trafikk på sambandet Sølsnes-Åfarnes i Romsdal, men er no i drift på sambandet Seivika-Tømmervåg på Nordmøre.

 MF «Glutra» (Seivika-Tømmervåg)
 MF «Bergensfjord» (Halhjem-Sandvikvåg) 
 MF «Fanafjord» (Halhjem-Sandvikvåg)
 MF «Raunefjord» (Halhjem-Sandvikvåg)
 MF «Stavangerfjord» (Arsvågen-Mortavika)
 MF «Mastrafjord» (Arsvågen-Mortavika)

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettside

Fjord1
Samferdsle i Vestland
Kollektivtransport i Noreg
Skipingar i 2001
P4

P4 er den største kommersielle riksdekkjande radiostasjonen i Noreg. Kanalen sender i det ein kallar det femte riksnettet, eller FM5-nettet, på konsesjon ifrå Kulturdepartementet. Kanalen har hovudkontoret sitt på Lillehammer, med avdelingskontor i Oslo, Bergen og Kristiansand.

Etter å ha sendt i det største kommersielle radionettet i Noreg, FM4, i ti år, mista P4 denne konsesjonen i 2003, og fekk i staden konsesjonen til det noko mindre FM5-nettet. Kanalen hadde i denne samband ei rekkje rettslege tvistar med kanal 4 som skulle overta FM4-nettet frå 1. januar 2004. Eit av resultata av desse tvistane var at Kanal 4 måtte endre namn til Kanal 24.

Til trass for overgangen til et nett med lågare dekkingsgrad har P4 klart å halde på dei fleste lyttarane. Ein reknar med at ca. ein million lyttarar høyrer på stasjonen kvar dag. Dette tilsvarer ein del på ca. 25 prosent (2004). P4 sikra seg dermed mesteparten av den kommersielle reklameomsetnaden i radiomarknaden.

Bakgrunnsstoff 
 P4.no

Norske radiokanalar
Kommersielle radiokanalar
Skipingar i 1993
Perm oblast

Perm oblast (russisk skrift Пермская область) var inntil 1. desember 2005 ein provins (oblast) i Russland og eit av dei 89 føderale subjekta i den Russiske føderasjonen. Hovudstaden var Perm, arealet 160 237 km² og innbyggjartalet i 2002 var 2 820 000.

Perm oblast låg helt i aust i Europa der den store russiske sletta møter Uralfjella. Russisk busetjing i dette området starta på 1500-talet. I 1780 vart provinsen Perm oppretta. Perm oblast vart oppretta i 1938.

83,8 % av innbyggjarane var russarar (2001), 4,9 % tatarar og 4,0 % komipermjakar.

Området har rike mineralforekomstar, her blir det utvunne m.a. olje gass, kol, krom og diamantar.

Som resultat av ei folkeavrøysting i 2004 vart Perm oblast den 1. desember 2005 slått saman med Komi-Permjakia til Perm kraj. Det nye området har hovudstad i Perm.

Bakgrunnsstoff 
 Artikkel frå Kommersant 
 NUPI-artikkel

Tidlegare russiske føderasjonssubjekt
Skipingar i 1938
Nedleggingar i 2005
Demon

Demon (frå gresk δαίμονας, démonas, 'overnaturleg vesen', 'gud', 'ande') er eit lågareståande guddommeleg vesen, ofte skremmande og vondsinna. Det finst demoniske skapningar innanfor mange religionar, men den grunnleggjande typen som demonar i både kristendommen og islam byggjer på kjem frå jødisk tru.

Demon eller den latinske skrivemåten dæmon er blitt brukt som namn for mange moderne varer og oppfinningar. I tillegg går demonliknande skikkelsar igjen i mange fantasyverk.

Sjå òg 
 Maxwells demon, eit fysikkeksperiment av James Clerk Maxwell.
 Dodge Demon var eit køyretøy produsert av Chrysler i 1971 og '72, sjå Dodge.
 Eit amerikansk jagarfly: F3H Demon.
 Ein bakgrunnsprosess, t.d. i UNIX-system, blir kalla ein «daemon» på engelsk.
 Dæmonar i trilogien His Dark Materials av Philip Pullman.
 Daemon i Warhammer
 Daemon Warcraft
 Daemon Sadi (SaDiablo) er ein litterær figur i trilogien Black Jewels av Anne Bishop.
 The Dæmons høyrer til SF-serien Doctor Who.

Guddommelege vesen
Tungurahua

Tungurahua (quechua tunguri: svelg, rahua: brann, eldtunge) er ein aktiv stratovulkan i Ecuador. Han ligg i den midtre cordillera i dei ecuadorianske Andes, og reiser seg over regnskogen i Amazonas.

Det siste store utbrotet skjedde i 1944. I august 2002 var det eit utslepp av ei sky av røyk og oske 3 kilometer opp i lufta. 

Han er òg kjent under namnet den svarte giganten. Som ein aktiv vulkan med ein stigande magmaundergrunn, skaper han mange tremur i byen Baños like ved.

Geografi og geologi

Kvar han ligg 
Tungurahua ligg i dei austre (sentrale) cordilleras i Andes 140 kilometer sør for hovudstaden Quito. Ca. 40 km mot vest ligg den høgste vulkanen i landet, Chimborazo (6310, 6267 m) og ca. 25 km mot sør ligg vulkanen El Altar (5319 m). Tungurahua reiser seg over den litle byen Baños (1800 m), kjent for varme kjelder, avstanden til Baños er berre ca. 5 km mot nord. Andre nærliggande byar er Ambato 30 km mot nordvest og Riobamba 30 km mot sørvest. Tungurahua ligg heilt mot nordre grense av, men innanfor Sangay nasjonalpark.

Evig snø 
Høgda på Tungurahua tilseier evig snø der, grensa går på kring 4900 m. Men ein avgrensa isbre som tidlegare låg over på toppen smelta vekk då den vulkanske aktiviteten tok seg opp i 1999.

Vulkansk verksemd 
Dagens vulkanske konstruksjon vert kalla Tungurahua III og ligg innanfor kalderaen åt forløparen (Tungurahua II) som kollapsa for 3000 (±90) år sidan. Den opphavlege konstruksjonen, Tungurahua I, kollapsa mot slutten av sein pleistocen. (IG-EPN n.d.).

Historisk 
Tungurahua har stromboliansk utbrot, med andre ord relativt veike utbrot. Alle historiske erupsjonar har hatt utløp gjennom toppkrateret og har vore følgt av sterke eksplosjonar, utkast av vulkanske fragment og nokre gongar lavastraumar. I dei siste 1300 åra har vulkanen gått inn i ein aktiv fase kvart 80 til 100 år, kor sterkast aktivitet kom i 1773, 1886 og 1916-1918. (IG-EPN 1999)

Aktiviteten som starta i 1999 
Etter ein lengre periode med kvile starta ein siste eruptiv fase i oktober 1999 som har halde fram til og med august 2006. I byrjinga på denne fasen blei 25 000 innbyggjarar i dei næraste områda mellombels evakuerte, deriblant alle i Baños. Aktiviteten veksla noko fram til 17. mai 2006 då aktiviteten tok til igjen og kulminerte med øydeleggjande utbrot den 14. juli og 16. august. Tilfellet i august var det mest valdelege så langt. Ei 10 km høg oskesky spreidde seg over eit areal på 740 gongar 180 km (IG-EPN 2006,  ) og utkast av vulkanske fragment drap fem menneske. I tillegg blei det materielle skadar ved at vegar og landsbyar på nordvestsida av Tungurahua vart lagt under oske. 

Tungurahua er òg ein provins i Ecuador med hovudstaden Ambato. Tungurahuavulkanen ligg i provinsen med same namn.

Kjelder 

 Omsett frå engelsk Wikipedia den 27. november 2005

Bakgrunnsstoff 
 Informasjonsside med bilde. På spansk 
 Tungurahua nettstad
 Gerd Breitenbach: Tungurahua 2003 
 Siebert, L. and T. Simkin (2002-). Volcanoes of the World 

Vulkanar i Ecuador
Fjell i Ecuador
Ilta-Sanomat

Ilta-Sanomat (namnet tyder Kvelds-Avisa) er ei finsk tabloidavis som blir gjeve ut av Sanoma Osakeyhtiö. Ilta-Sanomat er Finlands nest største avis etter Helsingin Sanomat, og den største tabloidavisa i Finland.
Ilta-Sanomat Oy publiserer også tippeavisa IS Veikkaaja. I 2005 kjøpte Ilta-Sanomat nettauksjonsstaden Huuto.net.

Ilta-sanomat vart grunnlagt i 1932. Den dåverande redaktøren i Helsingin Sanomat, Eljas Erkko meinte at det antiparlamentaristiske høgreleidde Mäntsälä-opprøret var ei så stor hending, at det var trong til ei heilt eiga avis for å rapportere om det. Den opphavlege planen bak Ilta-Snomat var med andre ord å fungere som ettermiddagsutgåve for Helsingin Sanomat.

Ilta-Sanomat kjem ut seks dagar i veka, til skilnad frå dei finske abonnementsavisene, som alltid har komme ut sju dagar i veka. Laurdagsavisa er i sal heile helga.

Ilta-Sanomat er rekna som ei meir seriøs nyhendeavis enn den fremste konkurrenten sin, tabloidavisa Iltalehti (Kvelds-Bladet).

Gjennomsnittleg opplag for Ilta-Sanomat er 201 281. (2004)

Kjelde 

 Finsk wikipedia

Bakgrunnsstoff 

 Ilta-Sanomat
 Keltainen Pörssi
 Huuto.net

Finske aviser
Talet 211

Representasjon av dette taleti ulike talsystem:
  1101 0011 
binært
 323
oktalt
 211
desimalt
 D3
hexadesimalt
 CCXI
romartal

Talet 211 (to hundre og elleve) er det 47. primtalet og det einaste primtalet mellom 199 og 223.  Det er òg lik summen av primtala frå 67 til 73. (211 = 67 + 71 + 73)

Ordenstalet som svarar til talet 211, er to hundre og ellevte (211.).

 *211

ca:Nombre 210#Nombres del 211 al 219
Iltalehti

Iltalehti (namnet tyder Kveldsbladet) er ei finsk tabloidavis. Ho vart grunnlagt 1980 som ettermiddagsutgåve for den konservative avisa Uusi Suomi (namnet tyderNye Finland). Iltalehti blir gjeve ut av Alpress (som høyrer til Alma Media -konsernet). Sjefsredaktør er Kari Kivelä.

Iltalehti kjem ut seks dagar i veka, til skilnad frå dei finske abonnementsavisene, som alltid har komme ut sju dagar i veka. Laurdagsavisa er i sal heile helga. 

Samanlikna med hovudkonkurrenten sin, Ilta-Sanomat, er Iltalehti meir sensasjonsorientert. Iltalehti skil seg også frå Ilta-Sanomat ved å vere uavhengig av Helsingin Sanomat sitt konsern Sanoma Osakeyhtiö.

Frå 1919 til 1930 kom det også ut ei avis med namnet Iltalehti.

Kjelde 

 Finsk Wikipedia

Bakgrunnsstoff 
 Iltalehti si heimeside
 Kontaktinformasjon 

Finske aviser
Talet 227

Representasjon av dette taleti ulike talsystem:
  1110 0011 
binært
 343
oktalt
 227
desimalt
 E3
hexadesimalt
 CCXXVII
romartal

Talet 227 (to hundre og tjuesju) er det 49. primtalet og det einaste primtalet mellom 223 og 229.

Ordenstalet som svarar til talet 227, er to hundre og tjuesjuande (227.).

 *227
Talet 229

Representasjon av dette taleti ulike talsystem:
  1110 0101 
binært
 345
oktalt
 229
desimalt
 E5
hexadesimalt
 CCXXIX
romartal

Talet 229 (to hundre og tjueni) er det 50. primtalet og det einaste primtalet mellom 227 og 233.

Ordenstalet som svarar til talet 229, er to hundre og tjueniande (229.).

 *229
Talet 233

Representasjon av dette taleti ulike talsystem:
  1110 1001 
binært
 351
oktalt
 233
desimalt
 E9
hexadesimalt
 CCXXXIII
romartal

Talet 233 (to hundre og trettitre) er det 51. primtalet og det einaste primtalet mellom 229 og 239.

233 er summen av 89 og 144 og er difor eit fibonacci-tal.

Ordenstalet som svarar til talet 233, er to hundre og trettitredje (233.).

 *233
Talet 239

Representasjon av dette taleti ulike talsystem:
  1110 1111 
binært
 357
oktalt
 239
desimalt
 EF
hexadesimalt
 CCXXXIX
romartal

Talet 239 (to hundre og trettini) er det 52. primtalet og det einaste primtalet mellom 233 og 241.

Ordenstalet som svarar til talet 239, er to hundre og trettiniande (239.).

 *239
Helsingin Sanomat

Helsingin Sanomat (namnet tyder Helsingfors si avis) er Finlands og Nordens største abonnementsavis. I 2003 var kvardagsopplaget på 429 244 søndagsopplaget på 500 269. I 2004 var kvardagspplaget på 434 472. I eit land på 5 millionar innbyggjarar inneber det at avisa har ein posisjon meir dominerande enn det vi finn i dei fleste andre europeiske land.

Historie 

Helsingin Sanomat vart grunnlagt under namnet Päivälehti (namnet tyder «Dagsavisa») i 1889 som talerør for det politiske partiet Ungfinnane. Blant grunnleggjarane var Eero Erkko, forfattaren Juhani Aho og målaren Arvid Järnefelt. Det første nummeret vart publisert 16. november 1889, regelmessige utgåver seks dagar i veka kom først i 1890.

Päivälehti vart stoppa av styresmaktene i juni 1904 fordi ho omtalte mordet på generalguvernør Bobrikov i positive ordelag. I staden grunnla utgjevarane Helsingin Sanomat, det første nummeret kom ut 7. juli 1904. Samtidig vart også utgjevarlutlaget Sanoma Osakeyhtiö, grunnlagt.

Posisjon i den finske marknaden 

Helsingin Sanomat har vorte kritisert for avisa si dominerande posisjon på den finske avismarknaden, særleg etter at den einaste riksdekkjande konkurrenten, Uusi Suomi gjekk inn i 1991. Internett, gratisaviser og tabloidavisene Ilta-Sanomat ogt Iltalehti har likevel svekka monopolet til Helsingin Sanomat det siste tiåret.

Bakgrunnsstoff 
 Helsingin Sanomat
 http://www.helsinginsanomat.fi/english/ Helsingin Sanomat si engelskspråklege nettavis]
 Digital utgåve av årgangane 1889 og 1890

Finske aviser
Helsingfors
Aviser skipa i 1889
1889 i Finland
Talet 241

Representasjon av dette taleti ulike talsystem:
  1111 0001 
binært
 361
oktalt
 241
desimalt
 F1
hexadesimalt
 CCXLI
romartal

Talet 241 (to hundre og førtiéin) er det 53. primtalet og det einaste primtalet mellom 239 og 251.

Ordenstalet som svarar til talet 241, er to hundre og førtiførste (241.).

 *241