alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Anita Ekberg

Kerstin Anita Marianne Ekberg () var ein svensk modell og skodespelar. Ho er mest kjend for hovudrolla i Federico Fellini sin film Det søte liv, med den ikoniske badescena frå Fontana di Trevi i Roma.

Liv og virke

Bakgrunn 
Anita Ekberg var dotter av Alva og Gustav Ekberg og voks opp i Östra Fäladsgatan 29 i Malmö.

Karriere 
I 1951 vann Ekberg venleikskonkurransen Fröken Sverige. Same året kom til USA for å konkurrere i Miss Universe-kåringa. Den vann ho ikkje, men fekk arbeida som fotomodell og på nattklubbar før ho gjorde ein strålande filmdebut i Hollywood i 1953. Først hadde ho nokre biroller for Universal Pictures i filmane Abbott and Costello go to Mars og The Golden Blade der ho spelte saman med John Wayne og Lauren Bacall.

Howard Hughes ville at ho skulle skifta namn; han meinte at Ekberg var for vanskeleg å uttala. Men ho nekta og meinte at dersom ho vart kjend skulle folk læra seg å uttala namnet hennar, og dersom ho ikkje vart kjend spelte det inga rolle.

Det internasjonale gjennombrotet kom med filmen Krig og fred (1956). Etter fem år i Hollywood drog ho til Italia for å spela inn Det søte liv, Federico Fellini sin film frå 1960 som utgjorde høgdepunkt i karrieren til Ekberg. Ho spelte rolla som Sylvia mot Marcello Mastroianni. I filmen badar ho i ei berømt scene i Fontana di Trevi i Roma.

I november 1961 poserte ho for magasinet Playboy.

I 1963 spelte ho mot Frank Sinatra og Dean Martin i western-komedien 4 for Texas. Deretter var ho knapt med i nokre nemneverdige filmar - unntaket var først i 1987, då ho hadde ei minnesverdig rolle i Intervista. Ho har aldri medverka i nokon svensk film.

Ekberg var gift to gonger: Med den britiske skodespelaren Anthony Steel (1956–1959) og den amerikanske skodespelaren Rik Van Nutter (1963–1975).

Filmografi (utval) 

 1956 – Krig og fred
 1960 – Det søte liv
 1960 – Kokottene
 1978 – Mord i klosteret

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Anita Ekberg» frå ,  den 13. november 2021.

Bakgrunsstoff 

Folk frå Malmö
Svenske skodespelarar
Nina Dobrev

Nina Dobrev (døypt Nikolina Konstantinova Dobreva, ) er ein bulgarsk-canadisk skodespelar, musikar og modell. Ho har spelt rolla som den einslege tenåringsmora Mia Jones på Degrassi: The Next Generation sidan den sjette sesongen til programmet. Ho har mellom anna spelt rolla som Elena Gilbert/Kathrine Pierce/Amara i TV-serien The Vampire Diaries og Tatia i TV-serien The Originals.

Tidleg liv 
Dobrev vart fødd i Sofia i Bulgaria og flytta til Canada som toåring. Ho har ein storebror som heiter Alexander Dobrev. Ho budde i Toronto før ho flytta til Atlanta i Georgia for å jobba med The Vampire Diaries. Ninas mor er artist, og faren hennar er dataspesialist. Ho gjekk på J.B. Tyrell Sr. Public School og Wexford Collegiate for the Arts i Scarborough i Ontario. Frå ung alder av viste ho stor entusiasme og talent for dans, gymnastikk, teater, musikk, visuell kunst og drama. Dobrev gjekk på Dean Armstrong dramaskule, der ho vart oppdaga av ulike talentagentar i Toronto.

Karriere 
Modelljobbar førte til reklame, som førte til opptaksprøver for film. Kort tid etter vart ho booka til roller i filmar som Fugitive pieces, Away from Her og Never Cry Werewolf og TV-serien Degrassi: The Next Generation. Ho var òg å sjå i MTV-filmen The American Mall på CTV.

Filmografi 
 2006 – Repo! The Genetic Opera
 2006 – Playing House
 2006 – Away from Her
 2007 – How She Move
 2007 – The Poet
 2007 – Too Young to Marry
 2007 – Fugitive Pieces
 2007 – My Daughter's Secret
 2008 – Never Cry Werewolf
 2008 – The American Mall
 2008 – Mookie's Law
 2008 – The Border
 2009 – You Got That Light
 2009 – Eleventh Hour
 2006–2009 – Degrassi: The Next Generation
 2009 – Degrassi Goes Hollywood
 2009 – Chloe
 2009 – 2015 The Vampire Diaries
 2012 – The Perks Of Being A Wallflower
 2014 - Let's Be Cops

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Nina Dobrev» frå ,  den 13. november 2021.

Bakgrunsstoff 

Bulgarske skodespelarar
Kanadiske skodespelarar
Julie Ellingsen

Julie Ellingsen () var ein norsk forfattar og lærer som skreiv bøker under psevdonymet Julie.

Ellingsen var dotter av skreiddarmeisteren og regntøyfabrikanten Hans Ellingsen og kona hans Borgine Nilsdatter. Ho vart verande ugift.

Julie Ellingsen verka i det daglege som lærar. I 1910 vart ho tilsett ved særskolen i Kristiania.

Under psevdonymet Julie stod Julie Ellingsen for ei rekkje små utgjevingar i åra kring 1900. Tre av dei kom ut i 1897, medan dei to siste, biletbøkene Lillemor og Lillegut, kom ut i 1901.

Julie Ellingsen er gravlagd på Vestre Gravlund.

Bibliografi 

 1897: I Regnveir
 1897: Odd
 1897: Paa Besøg, biletbok
 1901: Lillegut, biletbok
 1901: Lillemor, biletbok

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Julie Ellingsen» frå ,  den 13. november 2021.

Litteratur 
 

Folk frå Fredrikstad
Norske pedagogar
Norske forfattarar
Vigdis Ellingsen

Vigdis Ellingsen () er ein nordnorsk forfattar, journalist og pressefotograf. 

Hennar fyrste første bokutgjeving, De usynlige, er ei samling segner frå Sør-Helgeland sett mot ein bakgrunn av nasjonale og internasjonale segner. Sølvbrura er ei samling segner frå sørsamiske, svenske og norske kulturar langs Sagaveien. Boka er presentert på språka sørsamisk, svensk og norsk. Ho har òg jobba som journalist og pressefotograf i Helgeland Arbeiderblad frå 1987.

Bibliografi 
 Sølvbrura, Saemien Sijte 2013
 De usynlige: Om hulder og andre underjordsvesen, Brønnøysund bokhandel, 1994

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Vigdis Ellingsen» frå ,  den 13. november 2021.  

Folk frå Brønnøy
Norske forfattarar
Caroline Ugelstad Elnæs

Caroline Ugelstad Elnæs () er ein norsk forfattar og journalist. Ho debuterte i 2019 med romanen Yoona utgjeven på Kolon forlag.

Elnæs har tidlegare vore elev ved Forfattarstudiet i Bø og Skrivekunstakademiet i Hordaland. Ho har òg ein bachelorgrad i kunsthistorie frå Universitetet i Oslo.

Ho har jobba som journalist for Oslo Pride og magasinet Blikk.

Bibliografi 

 Logg 12. mars – 1. mai – Antologi. Kolon forlag, 2020 (medforfattar)
 Yoona – Roman. Kolon forlag, 2019
 Signaler 2015 – Antologi. Cappelen Damm, 2015 (medforfattar)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Caroline Ugelstad Elnæs» frå ,  den 13. november 2021.  

Folk frå Oslo
Norske forfattarar
Lotta Elstad

Lotta Elstad () er ein norsk forfattar, journalist og redaktør.

Ho har blant anna skrive for Morgenbladet, Dagens Næringsliv, Klassekampen og LO-Aktuelt. Ho har òg jobba for Forlaget Manifest og Manifest Tankesmie.

Bibliografi 

 Jeg nekter å tenke – roman (Flamme Forlag 2017)
 Den spanske sensasjonen Podemos – og hvordan gjøre venstrepopulisme i krisens tid – sakprosa (Forlaget Manifest 2015)
 Et eget rom – roman (Flamme Forlag 2014)
 «Et knefall for spontaniteten» – essay i det norske Granta (Gyldendal 2014)
 Fellesskap fungerer 1. Om velferdsordningene våre og mytene som truer dem – sakprosa (Forlaget Manifest 2013)
 Ettromsleiligheten – roman (Flamme Forlag 2012)
 En såkalt drittjobb – sakprosa (Forlaget Manifest 2008)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Lotta Elstad» frå ,  den 13. november 2021.  

Norske redaktørar
Norske historikarar
Norske journalistar
Norske forfattarar
Valborg Erichsen

Valborg Erichsen Lynne () var ein norsk forfattar, litteraturhistorikar og lærar.

Familie 
Valborg Erichsen Lynne var dotter av biskop Johan Willoch Erichsen (1842-1916) og Helga Marie Margrethe Boeck (1847-1927). Ho gifta seg med rektor Ferdinand Gustav Lynne  30. juni 1925 i Bergen.

Liv og virke 
Etter fullført eksamen artium frå Hambros skule i Bergen i 1910 avla Valborg Erichsen språkleg-historisk embedseksamen i 1915 (cand.philol.) og pedagogisk eksamen i 1916. I åra 1916-1925 var ho lærar ved Vestheim jenteskule, med to avbrot i samband med utanlandsopphald. Ho gjekk frå stillinga då ho vart gift. I perioden 1925-1931 arbeidde ho som timelærar ved ulike skular i Bergen, blant anna Lindstrøms skule og Pihls skule. Etter den såkalla Valborg Lynne-saka vart ho i 1931 fast tilsett som lektor ved Pihls skule i Bergen, ein kommunal høgare skule. Denne stillinga hadde ho til ho gjekk av med pensjon.

I 1914 gav ho ut småskriftet Jonas Lie som journalist. Ho vart i 1919 heidra med Hartvig Lassens gullmedalje for sitt arbeid om Henrik Wergeland og Henrich Steffens; Henrik Wergeland i hans tilhøve til Henrich Steffens. I 1922 vann ho tidsskriftet Edda sin pris på kr. 3000 for eit arbeid om Søren Kierkegaard. Ho hadde deretter eit studieopphald i Italia, og studerte engelsk romantisk poesi.

Erichsen var elles ein produktiv artikkelforfattar, med litterære arbeid om blant andre Bjørnstjerne Bjørnson, Henrik Ibsen, William Shakespeare og Gerhard Gran. Som litteraturhistorikar var ho idéhistorisk orientert.

Valborg Lynne-saka 
Ho var sentral i den såkalla Valborg Lynne-saka, då ho i 1929 vart gløymd av departementet då ho søkte stilling i den offentlege skulen, til trass for at ho var innstilt av skulen sin forstandarskap og utvilsamt var den beste kvalifiserte søkaren. Avlsaget vart grunngjeve med at ho var lektorfrue, og dermed forsørgd. Ho vart i 1931 tilsett som lektor i kommunal høgare skule. Dette vart vurdert som eit tap, sidan ein slik framståande forskarkapasitet skulle undervisa ved ein skule utan examen artium.

Bibliografi 

 1914: Jonas Lie som journalist, småskrift frå det Litteraturhistoriske seminar.
 1920: Henrik Wergeland i hans forhold til Henrich Steffens, Aschehoug

Stipend og utanlandsopphald 

 1919: Hartvig Lassens gullmedalje
 1920: Gustav Bruuns Legat
 1923: Studiereise til Italia etter å ha vunne tidsskriftet Eddas pris på kr. 5000.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Valborg Erichsen» frå ,  den 13. november 2021.

Litteratur 
 
 
 

Folk frå Skien
Norske pedagogar
Norske forfattarar
Solvejg Eriksen

Solvejg Marie Wexelsen Eriksen () var ein norsk journalist, forfattar, omsetjar og kvinnesakskvinne.

Familie 
Ho var dotter av den kjende prosten, stortingsmannen og riksmålsforkjemparen Alfred Eriksen, òg kalla Karlsøypresten, og kona hans Sigrid Marie, fødd Wexelsen.

Karriere 
På 1930-talet var Eriksen journalist i avisa Tidens tegn. Etter krigen skreiv ho i avisa Morgenposten. Ho var òg filmmeldar. Ho forfatta og omsette fleire bøker i ulike sjangrar, og skreiv både skodespel og film-manuskript. I 1954 hadde ho regi og manus på filmen Cecilia, som handla om lesbisk kjærleik.

Solvejg Eriksen oppretta Solvejg Wexelsen Eriksens legat for stipend til skrivekyndig kvinne som skriv om kvinnesak.

Bokutgjevingar

Som forfattar 

 1942: Den ene – og de seks
 1942: Tom og hunden hans; illustrert av Georg Winther
 1943: Jeg vil til filmen: et gløtt i ord og bilder bak kulissene i norsk film; utgitt under psevdonymet Småen
 1945: Hele Norges Lalla i tekst og bilder. Et liv i trofast tjeneste hos Thalia; biografi om Lalla Carlsen
 1946: Forfengelighetens marked. Mennesker i livets hverdag; illustrert av Gunnar Bratlie
 1946: En kvinne uten våpen. Skuespill i 3 akter og 7 scenebilder. Et forspill og et etterspill.
 1949: De stjal vårt liv
 1976: Brød i himmelen. Historien om Karlsøypresten og hans hustru. Et tidsbilde fra sosialismens første kampår og Det mannsdominerte samfunn
 1978: Sangen om Karina. En tidsaktuell roman om rotløs ungdom
 1980: Skyggedans: en familie i oppløsning; roman
 1981: Sannheten. Fra en modig manns – sogneprest, stortingsmann, dr. phil. Alfred Eriksens – dagbok 1905
 1982: Veldedighetens ofre og andre historier om mennesker i livets hverdag. En annerledes novellesamling.
 1987: Jeg vil fange en mann. Historien om en moderne Askepott.

Som omsetjar 

 1945: Onde øyne søker et barn av Tove Ditlevsen
 1945: Født til gråt av Johanne Buchardt
 1946: En gjest av Carl Erik Soya
 1946: Barndommens gate av Tove Ditlevsen; nyutgivelse i Den norske bokklubben i 1978
 1947: For barnets skyld av Tove Ditlevsen

Skodespel 

 Yrkeskvinner – oppført på Nationaltheatret i 1940
 3 minutters stillhet – oppført på Oslo Nye Teater

Filmar 
 1942: Det æ'kke te å tru (manusforfatter)
 1954: Cecilia(regissør og manusforfatter)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Solvejg Eriksen» frå ,  den 13. november 2021.  

Norske manusforfattarar
Norske dramatikarar
Norske omsetjarar
Norske forfattarar
Norske regissørar
Førstegangstjenesten

Førstegangstjenesten er ein norsk humorserie frå 2019, laga av Herman Flesvig og NRK. Serien handlar om unge rekruttar som drar til ein norsk militærleir for å avtene førstegongstenesta. Flesvig speler sjølv fleire av rollene, og serien vart filma på Hvalsmoen utanfor Hønefoss.

Det vart først laga to pilotepisodar som vart sende i 2019. Episodane fekk positiv mottaking, og NRK sette seg føre å lage ein heil sesong med ti nye episodar i 2020. Sesong 2 hadde premiere i november 2021.

Serien vann Excellence-prisen i 2019 i klassen «årets programserie web-TV», og vart kåra til beste humorprogram under utdelinga Gullruten i 2021.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Førstegangstjenesten» frå ,  den 13. november 2021. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Førstegangstjenesten på NRK TV
 

Fjernsynsprogram frå NRK
Norske fjernsynsseriar frå 2020-åra
Norske humorseriar
Erling Bangsund

Erling Bergithon Bangsund () var ein norsk fagforeiningsmann og politikar for Tromsø Arbeidarparti. 

Bangsund var opphavleg bryggemann og vart seinare mellom anna styreformann i Tromsø Ferjer.

I meir enn 20 år var han formann i Tromsø Arbeiderforening, og han sat òg i Tromsø bystyre i ei årrekkje. Bangsund var varaordførar i Tromsø i 1928, 1933 og 1934. Frå 1955 og utover 60-talet jobba Tromsø Arbeiderforening på hans initiativ med å laga friluftsområdet Hella ved Rystraumen, og flytte truga bygningar frå Tromsø by ut dit for å ta vare på dei.

I 1952 fekk han Kongens fortenestemedalje og i 1967 Kongens fortenestemedalje i gull. Erling Bangsunds plass i Tromsø sentrum er oppkalla etter han.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Avisa Tromsø. (8. februar 1975). Erling Bangsund fyller 85 år – Mangfoldighetens tusenkunstner.  s. 2.

Norske fagforeiningsleiarar
Ap-politikarar i Troms
Folk frå Tromsø
Verdscupen i alpine greiner 2002/Menn

Verdscupen i alpine greiner for menn i 2002-sesongen tok til 28. oktober 2001 i Sölden i Austerrike og vart avslutta 10. mars 2002 i Altenmarkt im Pongau, også Austerrike. Turneringa omfatta 33 renn og 35 tevlingar. Tevlingane fordelte seg på 9 slalåmrenn, 8 storslalåmrenn, 6 super-g-renn, 10 utforrenn og 2 kombinasjonstevlingar, dei siste baserte på allereie avvikla enkeltrenn i slalåm og utfor.

Stephan Eberharter frå Austerrike vann FIS-pokalen med stor margin til norske Kjetil Andre Aamodt, Didier Cuche frå Sveits kom på tredjeplass.

Samanlagt

Slalåm

Storslalåm

Super-g

Utfor

Kombinasjon

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Alpiner Skiweltcup 2001/02» frå ,  den 14. november 2021.  
 

Alpine greiner
Sport i 2002
Zeshan Shakar

Zeshan Arild Shakar () er ein norsk forfattar.

Shakar er oppvaksen på Stovner i Oslo. Han er utdanna statsvitar ved Universitetet i Oslo og har økonomiutdanning frå Handelshøgskolen BI, og  arbeider i Oslo rådhus. Shakar debuterte hausten 2017 med romanen Tante Ulrikkes vei, etter vegen på Stovner med same namn. For denne boka mottok han Tarjei Vesaas' debutantpris og bokbloggarprisen. Boka har òg vorte sett opp som teaterstykke. I 2020 gav han ut den andre romanen sin, Gul bok. Saman med Don Martin skreiv han teaterstykket Linje 5 som hadde premiere på Det Norske Teatret hausten 2020. Shakar vann Neshornprisen i 2020.

Far til Shakar var blant dei første  pakistanske arbeidsinnvandrarane i Noreg.

Bibliografi 

 Tante Ulrikkes vei – roman, Gyldendal (2017)
 Gul bok – roman, Gyldendal (2020)
 De kaller meg ulven – roman, Gyldendal (2022)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Zeshan Shakar» frå ,  den 14. november 2021.  
 

Forfattarar frå Oslo
Vinnarar av Bokhandlarprisen
Vinnarar av Tarjei Vesaas' debutantpris
Elevar ved Universitetet i Oslo
Nordmenn av pakistansk opphav
Norske statsvitarar
Norske forfattarar
Europameisterskapen på skeiser 1992

Europameisterskapane på skeiser 1992 for menn og for kvinner vart avvikla i Thialf-ishallen i Heerenveen i Nederland frå fredag 17. og til sundag 19. januar. 33 menn og 27 kvinner frå 15 land deltok i meisterskapen. Deltakarane kom frå Austerrike, Finland, Frankrike, Italia, Nederland, Noreg, Polen, Romania, Sovjetunionen, Storbritannia, Sveits, Sverige, Tsjekkoslovakia, Tyskland og Ungarn. 

Noreg stilte med fire menn: Steinar Johansen, Geir Karlstad, Johann Olav Koss, Ådne Søndrål, og like mange kvinner: Hege Langli, Minna Nystedt, Anette Tønsberg og Else Ragni Yttredal. Koss var best av dei norske med sin andreplass, Karlstad vart nummer 4, Johansen nr 9 og Yttredal nr 10.

Meisterskapsdebutanten Falko Zandstra frå Nederland vann EM-kransen framom fjorårsvinnar Johann Olav Koss, med Rintje Ritsma på tredjeplass. Distansevinnarar vart Alessandro De Taddei frå Italia på 500 meter, Bart Veldkamp på 5000 m, Zandstra på 1500 m og Geir Karlstad på mila. Tysklands Gunda Kleemann var suverent best av kvinnene. Ho vann dei tre lengste distansane, Emese Hunyady som representerte Austerrike, gjekk snøggaste 500-meteren.

Skeise-EM 1992, menn 

Dato: 17./19. januar

Skeise-EM 1992, kvinner 

Dato: 17./19. januar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Europese kampioenschappen schaatsen 1992» frå ,  den 14. november 2021.  
 

Lengdeløp på skeiser
Sport i 1992
Idrettstilskipingar i Nederland
Veronica Erstad

Veronica Erstad () er ein norsk forfattar. 

I 2015 vann biletboka hennar Kattejenta Illustrasjonsprisen til Kulturdepartementet for for illustrasjonane til Bo Gaustad.

Bibliografi 

 2015: Kattejenta - barnebok illustrert av Bo Gaustad (Cappelen Damm)
 2015: Eg er så nær morgonen eg kan kome - diktsamling (Samlaget)
 2018: Korleis bli kvitt ei veslesøster  - barnebok illustrert av Ella K. Okstad (Cappelen Damm)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Veronica Erstad» frå ,  den 14. november 2021.

Bakgrunnsstoff 

 Veronika Erstad. Forfattarprofil hjå Cappelen Damm.

Norske forfattarar
Ragnhild Eskeland

Ragnhild Eskeland () er ein norsk forfattar og essayist. Ho er fødd i Oslo og oppvaksen i Bærum, Annecy og Cambridge.

Eskeland har gått på Den franske skulen i Oslo og har ein mastergrad i fransk litteratur frå Universitetet i Oslo og Paris III Sorbonne-Nouvelle. Ho har i tillegg gått på Nansenskolen i Lillehammer, Forfattarstudiet ved Høgskulen i Telemark og har ei mastergrad i Litterär gestaltning frå Akademin Valand ved Göteborgs universitet.

Eskeland debuterte i 2018 med romanen Føling som ho vart nominert til Tarjei Vesaas' debutantpris for. 

Ho skriv òg essay 
og jobbar som omsetjar.

Bibliografi 

 Føling, Pelikanen forlag, (2018)

Publikasjonar 

 Poetikk, Bøygen nr. 2-3/2011, redaktør
 Oversettelse i samarbeid med Jørn Sværen av Victoria Xardel i antologien Den engelse kanal, 2018
 Oversettelse i samarbeid med Jørn Sværen av Victoria Xardel og Marie de Quaterbarbes i antologien Den engelske kanal, 2016
 Den uregjerlige kroppen, essay, BLA nr. 9/2018
 Atomsoppdrømmer, essay, BLA nr. 11-12/2018
 Fra vår til vinter, essay, BLA nr. 3/2019

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Ragnhild Eskeland» frå ,  den 14. november 2021.  

Norske forfattarar
Forfattarar frå 2000-talet
Hilde Eskild

Hilde Eskild (født 26. juni 1965) er ein norsk forteljar, lærar og forfattar busett i Lillesand.

Frå 2000 har ho reist rundt i Norden med førestillingar, kurs og foredrag på festivalar og seminar, og Eskild har òg vore på fleire turnear for Den kulturelle skulesekken. I kursa og foredraga ho held er tema som vert tekne opp munnleg forteljing, ulike forteljarteknikkar og litteraturformidling. Eskild utvikla forteljarfaget «fantastiske forteljingar» då ho var folkehøgskolelærar. Eskild har gjeve ut fleire bøker saman med blant anna Benedicte Hambro om munnleg formidling, andre med historier som kan formidlast, og dessutan ein biografi, Kaffe, karamell og vaniljesaus om den somaliske svogeren sin. Fleire av bøkene har vorte utgjevne i nye opplag.

I 2012 fekk Eskild både publikumsprisen og ein bronsemedalje i NM i litteraturformidling, og i 2014 vart ho noregsmeister.

Ho er medlem av Norsk Fortellerforum.

Bibliografi 

 2002 – Snikk, snakk, snute : en praktisk bok om muntlig fortelling, sammen med Benedicte Hambro og Mats Rehnman. ISBN 82-7895-019-9
 2004 – Livet er som et banantre og andre fortellinger : inspirasjon til taler, fremføringer og gode samtaler, sammen med Benedicte Hambro og Mats Rehnman. ISBN 82-7895-024-5
 2005 – Snick och snack : en praktisk bok om muntligt berättande, sammen med blant annet Benedicte Hambro og Bengt Söderhäll. ISBN 91-47-05283-x
 2007 – Den aller første natten : 40 historier til trøst, ettertanke og glede, sammen med Benedicte Hambro. ISBN 978-82-7895-039-5
 2008 – Lese eller fiske? : 23 lette fortellinger fra hele verden, sammen med Benedicte Hambro. ISBN 978-82-7895-055-5
 2008 – Onkel Jarles himmelske frokoster, sammen med Mette Elisabeth Gundersen. ISBN 978-82-7895-057-9
 2010 – Hva er vitsen? : morsomme historier og vitser : enkle tekster, gjenfortalt av Benedicte Hambro og Hilde Eskild. ISBN
 2010 – Kaffe, karamell og vaniljesaus. ISBN 978-82-7895-064-7
 2012 – Årgangshelter : fortellinger om dem som til enhver tid er minst 15 år eldre enn deg selv, sammen med Benedicte Hambro. ISBN 978-82-7895-072-2
 2013 – Helt eventyrlig : 27 eventyr, sammen med Benedicte Hambro. ISBN 978-82-7895-082-1

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Hilde Eskild» frå ,  den 14. november 2021.

Bakgrunnsstoff 

 Hilde Eskild på Norsk faglitterær forfattar- og nettsidene til omsetjarsamskipnad

Norske forfattarar
Fødde i 1965
Karo Espeseth

Alma Karoline «Karo» Espeseth, seinare Alma Karoline Von Mende () var ein norsk forfattar. Ho gav ut berre to bøker. Den første, Sår som ennu blør, vart kritisert for å vera utuktig og spelte dermed ei rolle i kulturkampen i Noreg i 1930-åra.

Familie 
Karo Espeseth var dotter av skomakaren Moses Abrahamsen Espeseth og Petra Pedersen. Foreldra vart gift først eit halvt år etter at ho blei fødd. Ho var gift med den tyske turkologen Gerhard von Mende (1904–1963), som hadde tilknyting til den høgtståande nazisten Alfred Rosenberg. Ho var mor til sinologen Erling von Mende (fødd 1940).

Liv og virke 
Karo Espeseth kom frå Skåre ved Haugesund. Ho studerte jus, sosialøkonomi, litteraturhistorie, kunsthistorie og psykologi i Oslo, Strasbourg, Berlin, Köln og Paris. I 1931 gav ho ut sin første roman, Sår som ennu blør, hos Gyldendal. Med denne boka plasserte Espeseth seg i den psykoanalytiske retninga innanfor norsk litteratur, saman med blant anna Sigurd Hoel og Aksel Sandemose. Romanen handlar om eit sadomasochistisk tilhøve mellom ein tysk mann som har opplevd den fyrste verdskrigen, og ei norsk studine. Boka var uvanleg ved at ho  var skriven nærast som eit prosadikt. Litteraturhistorikaren Philip Houm meiner ho med full rett kunne kallast «en slett etterligning av tysk ekspresjonisme».

Sår som ennu blør spelte ei rolle i strida kring moralen i litteraturen i Noreg på byrjinga av 1930-talet. Saman med Rolf Stenersens Godnat da du, Sigurd Hoel sin En dag i oktober og Hans Backer Fürst sin Duskregn vart romanen omtalt i Fredrik Ramms artikkel «Ein skitten strøm flytar utover landet» i Morgenbladet 28. oktober 1931. Forlaget hadde kalla boka «dristig», men Ramm meiner at «boka er ikke dristig, men sadistisk, og kommer inn som en god nr. 1 i den norske konkurransen om litterært svineri Gyldendal Norsk Forlag har arrangert i høst.»

I 1983 gav Espeseth ut den andre boka si, Livet gikk videre. Sår som ennu blør vart gjeven ut opp att i 1995.

Bibliografi 

 1931: Sår som ennu blør, roman
 1983: Livet gikk videre, erindringar

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Karo Espeseth» frå ,  den 14. november 2021.

Bakgrunnsstoff 

Folk frå Haugesund
Norske forfattarar av erindringsbøker
Norske romanforfattarar
Forfattarar frå 1900-talet