alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Erkki Itkonen

Erkki Itkonen () var professor i finsk-ugrisk språkforsking ved Helsingfors universitet, og ein av 1900-talets mest sentrale, og sannsynlegvis den mest produktive utforskaren av samisk. Han doktorerte i 1939 på ei avhandling om vokalismen i dei austsamiske språka, på eit materiale som han hadde samla inn på granskingsferd til Enare. Den andre delen av dette arbeidet, som tok for seg kvantitet i austsamisk, kom i 1946. Erkki Itkonen var professor ved universitetet i Helsingfors frå 1956.

Som fennougrist var Itkonen mest oppteken av vokalhistorie, mellom anna presenterte han nye teoriar for vokalhistoria til marisk, mordvinsk og samisk.

Itkonen arbeidde også som leksikograf, mellom anna som redaktør av dei to sentrale finske etymologiske ordbøkene, Suomen kielen etymologinen sanakirja 2-6 og Suomen sanojen alkuperä 1-2, men innanfor samisk var det største verket Inarilappisches Wörterbuch 1-4 (1957-1991).

Itkonen var redaktør i bladet Sápmelaš frå 1934 til 1966.

Bibliografi  
(utval)
 Der Ostlappische Vokalismus vom qualitativen Standpunkt aus mit besonderer Berücksichtigung des Inari- und Skoltlappischen (1939) 
 Struktur und Entwicklung der ostlappischen Quantitätssysteme (1946)
 Lappische chrestomathie (1960)
 Suomalais-ugrilaisen kielen- ja historiantutkimuksen alalta (1961)
 Kieli ja sen tutkimus (1968)
 Suomen kielen etymologinen sanakirja II-III (med Yrjö Henrik Toivonen och Aulis Joki)
 Inarilappisches Wörterbuch I-IV (1986-1991) (med Lea Laitinen)

Samisk språkforsking
Finske språkforskarar
Ole Henrik Magga

Ole Henrik Magga () er ein samisk språkforskar og politikar frå Kautokeino.

Språkforskaren Magga 

Som språkforskar er Ole Henrik Magga framfor alt kjend som syntaktikar. Magistergradsavhandlinga hans, «Lokative læt-setninger i samisk», tar opp eit klassisk emne i syntaktisk teori, strukturen til eksistensialsetningar og habitivsetningar, som i mange uralske språk har ein svært lik struktur. Doktoravhandlinga frå 1986 handla om strukturen i den samiske verbalfrasen, spesielt samspelet mellom modalverb og infinitivar.

Magga vart professor i fennougristikk ved Universitetet i Oslo i 1997, etter Knut Bergsland, men han sa opp denne stillinga for å arbeide ved Samisk høgskole i Kautokeino, der han vart høgskoledosent frå 1990 og professor frå 1997. Magga vart medlem av Det Norske Videnskaps Akademi i 1993.

Politikaren Magga 
Magga var leiar i Norske Samers Riksforbund frå 1980 til 1985, og den første presidenten i Sametinget i Noreg, frå 1989 til 1997. Magga var med og stifta Verdsrådet for urfolk (WCIP) i Canada i 1976. I perioden 1992-1995 var Magga medlem av FN-kulturkommisjonen Worlds Commission on Culture and Development. I 2002 vart Magga den første leiaren for FNs permanente forum for urfolk.

Magga var ein av mange politisk aktive samar som vart overvaka av den norske etterretningstenesta Politiets overvakingsteneste, POT (No: Politiets sikkerhetstjeneste, PST) fram til slutten av åttitalet.

I 1998 vann han Petter Dass-medaljen for arbeid for samisk kultur og identitet. I 2006 vart han kommandør av Den Kongelige Norske St. Olavs Orden for innsats for saka til samane og til urfolk.

Bibliografi 

 Lokative læt-setninger i samisk. Dieđut 1978.
 Modalverb og infinitiv innen verbalet : prosjektrapport. Dieđut 1982.
 Infinitives within the VP in Northern Sami: The accusative with infinitive. i: Riepmočála (1984)
 Studier i samisk infinitivsyntaks. Doktoravhandling, Universitetet i Oslo. 1986.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 
 

Nordsamar
St. Olavs Orden
Æresdoktorar ved UiT Noregs arktiske universitet
Samiske språkforskarar
Samisk språkforsking
Samiske politikarar
Sametingspresidentar
Sametingsrepresentantar 1989-1993
Sametingsrepresentantar 1993-1997
Sametingsrepresentantar 1997-2001
Sametingsrepresentantar 2001-2005
Medlemmar av Det Norske Videnskaps-Akademi
Folk frå Kautokeino
Professorar ved Samisk høgskole
Arnstein Arneberg

Arnstein Rynning Arneberg () var ein norsk arkitekt frå Halden. Han var mellom anna éin av to arkitektar bak Oslo rådhus.

Utdanning 
Arneberg var assistent hjå arkitekt Alfred Christian Dahl i Oslo i åra 1898-1900. I åra 1899-1902 var han elev ved Den kongelige tegneskole i Oslo under Herman Schirmer. Han var assistent hjå Ole Sverre i Oslo  frå 1900 til 1903, deretter hjå Gustaf Lindgren i Stockholm til 1906. Han studerte under professorar som Isak Gustaf Clason og Erik Lallerstedt på den Kungliga Tekniska Högskolan i Stockholm frå 1904 til 1906.

Virke 
Arnstein Arneberg fekk mange byggeoppdrag. Av dei tidlege er Eidsvoll folkehøgskule (1908) og Den norske sjømannskyrkje i Rotterdam (1914). Saman med Magnus Poulsson vann han arkitektkonkurransen om Oslo rådhus (1916-1918). Han vann òg arkitektkonkurransen om Vikingskipshuset på Bygdøy, der det fyrste byggjesteget vart fullført i 1926.

Arneberg sitt arbeid femner om mange villaer og mange kyrkjer, som Kristiansand domkyrkje (1952), interiøret i Uranienborg kyrkje (1930), restaureringa av Oslo domkyrkje (1948-1950), Hamar domkyrkje (1952), Vang, Hedmark (1954), Fredrikstad domkyrkje (1954) og restaureringa av Ullensvang kyrkje på Lofthus i Hardanger i (1958).

Utmerkingar 
Arneberg var ein av dei fyrste mottakarane av St. Hallvardsmedaljen i 1956. Han mottok kunstnarløn frå 1954. Han var kommandør med stjerne av St. Olavs Orden, og var tildelt Kong Haakon VIIs Jubileumsmedalje, Haakon VIIs Erindringsmedalje. Han var innvald medlem av Kgl. Akademien för de fria Konstnerna. Arneberg vart òg kommandør av den svenske Nordstjerneordenen.

Arkitekturprisen til Østfold Arkitektforening, Arnstein Arneberg pris, er kalla opp etter han. Prisen vart delt ut fyrste gong i 2008.

Kjelder 
artemisia.no 

 
Folk frå Halden
Norske arkitektar
St. Olavs Orden
St. Hallvard-medaljen
Nordstjerneordenen
Houens fonds diplom
Medlemmar av det kongelege svenske kunstakademiet
Akkalasamisk

Akkalasamisk, bestemorsamisk eller babinsk-samisk er eit austsamisk språk som vart snakka i Babinsk-området (bokstavleg 'Bestemorområdet') i Murmansk oblast i Russland. Den siste talaren av akkalasamisk,  Marja Sergina, døydde 29. desember 2003. Akkalasamisk er altså eit utdøydd språk.

Tradisjonelt budde akkalasamane i dei tidlegare landsbyane Babino og Jokostrov ved sjøen Imandra nær kysten av Kvitsjøen nord for Kandalakša. 

Språkleg sett ligg akkalasamisk mellom kildinsamisk og skoltesamisk, kanskje nærare skoltesamisk.

P.M. Zajkov har skrive ein monografi over akkalasamisk.

Kjelder

Litteratur
 Zajkov, P. M. 1987. Babinskij dialekt saamskogo jazyka (fonologo-morfologičeskoe issledovanie). Petrozavodsk: Karelija.

 Glottolog: Bibilografi over akkalasamisk språkforsking

Samiske språk
Austsamiske språk
Akkalasamisk språk
Språk i Russland
Einskildspråk
Nynorsk leksikon

Nynorsk leksikon er eit 2-bands nynorsk leksikon som vart utgjeve på Faktum Forlag i 1987.

Nynorske oppslagsverk
Bøker frå 1987
Norske oppslagsverk
Hermes leksikon

Hermes leksikon er eit nynorsk leksikon som vart utgjeve på Hermes forlag frå 1979 til 1980.

Nynorske oppslagsverk
Norske oppslagsverk
TVNorge

TVNorge (forkorta TVN) er ein norsk fjernsynskanal. Kanalen byrja å sende 5. desember 1988 og var den fyrste norske reklamefinanserte fjernsynskanalen. Dei som stod bak TVNorge i oppstartfasen var Hallvard Flatland, Ola Grønvold, Erik Rynning og Ola Steinsrud.

Historie
Kanalen hadde si fyrste sending 5. desember 1988 med eit timelangt direktesend underhaldningsprogram frå Oslo Cabaret med Lill Babs og Tomboy som musikalske trekkplaster. Hallvard Flatland opna kanalen som programleiar.

I 1997 kjøpte TV 2 49,33 prosent av aksjane i TVNorge, men selde aksjane vidare til det amerikanske mediekonsernet SBS Broadcasting i 2004.

Discovery Networks Norge og TVNorge har i dag rundt 160 tilsette. 95,4 % av folkesetnaden i Noreg kan sjå kanalen om dei vil. 
TVNorge har i dag 75 tilsette, og 88,9 prosent av folkesetnaden i Noreg kan sjå kanalen om dei vil. TVNorge er den tredje største fjernsynskanalen i Noreg ut frå talet på sjåarar. TVNorge vert distribuert via satellitt, kabelfjernsyn og gjennom eit samarbeid med eit nettverk av lokalfjernsynstasjonar som sender nokre lokale program i tillegg til TVNorge sine program.

Datafirmaet Novell Netware gjekk til sak mot TVNorge ettersom dei meinte logoen til fjernsynskanalen likna for mykje på Novell sin eigen firmalogo. Dei vann ikkje fram med saka si.

Kjende program som blir eller har blitt sende på TVNorge 

Slankekrigen
Lost 
Ugly Betty
Heia Tufte!
Feriekolonien
71° nord
Alt for Norge
 I kveld med YLVIS
Helt perfekt

Kjelder

Bakgrunnsstoff

 SBS Broadcasting

Kringkastingsselskap

 
Norske fjernsynskanalar
Norske medieføretak
Fjernsynskanalar og -stasjonar skipa i 1988
Norskspråklege fjernsynskanalar
World of Warcraft

World of Warcraft er det siste spelet i Warcraft-universet frå Blizzard Entertainment. Dette er eit «MMORPG» (Massive Multiplayer Online Role-Playing Game), der ein skapar ein eigen figur for å leggje ut på eventyrreise i den oppdikta verda Azeroth. Dette er det første utgjeve spelet i serien som braut med strategisjangeren. Blizzard har 1200 fast tilsette som jobbar med å utvikle spelet.

Rob Pardo leia laget som utforma Azeroth i World of Warcraft. For dette arbeidet kom han i 2006 på Time Magazine si liste over dei 100 viktigaste personane i verda, igjennom kategorien underhaldning. Time la spesielt merke til at delen brukarar då talde 6 millionar. I januar 2008 passerte talet på brukarar 10 millionar.

Den først offisielle utvidingspakken «The Burning Crusade» (Det brennande krosstoget), kom i sal den 16. januar 2007.

Artane 
 Alliansen er for tida samansett av dvergane, gnomane, menneska og nattalvane. Har ein utvidinga Det brennande krosstoget får ein også tilgang til å spele som Draeneiane.
 Horden er for tida samansett av daudingane, dei kyraktige tauren, orkane, og blå troll. Har ein utvidinga Det brennande krosstoget får ein også tilgang til å spele som blodalvane.

I tillegg er det ei rekkje artar som berre vert styrt av spelet. Desse har mellom andre vore småtroll, kjempene og firfislene.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
http://www.worldofwarcraft.com/index.xml 
http://www.blizzard.com/
http://www.wowwiki.com/Main_Page hos wikia.

MMORPG
Dataspel frå 2004
Windows-spel
Merck KGaA

Merck KGaA er eit tysk legelmiddelfirma basert i Darmstadt i Hessen.

Friedrich Jacob Merck kjøpte i 1668 Engel-apoteket i Darmstadt. I 1827 byrja Heinrich Emanuel Merck med industriell produksjon av alkaloider. I 1889 overtok Georg Merck representasjonen i New York og grunnla Merck & Co.. Selskapa vart splitta etter fyrste verdskrig då selskapet sitt aktiva i USA vart konfiskert og omgjort til eit sjølvstendig amerikansk selskap. Merck KGaA i Darmstadt vert framleis eigd 74 % av Merck-familien.

Bakgrunnsstoff 
 Merck KGaA

Tyske føretak
Lækjemiddelprodusentar
Skipingar i 1668
MSD

MSD (forkorting for «Merck, Sharp & Dohme»), kjend som Merck & Co. i USA og Canada, er eit amerikansk konsern som produserer legemiddel og farmasøytiske produkt. Konsernet, som er eitt av dei fem største legemiddelfirma i verda, var opphavleg eit dotterselskap av det tyske legemiddelfirmaet Merck, men vart til liks med andre tyske aktiva konfiskert under fyrste verdskrig og gjort om til eit sjølvstendig amerikansk selskap. 4. november 2009 fusjonerte MSD med legemiddelfirmaet Schering-Plough.  

MSD (Norge) AS vart etablert i 1973, og har sidan 1975 halde til i Drammen. Selskapet tilhøyrer det internasjonale farmasøytiske selskapet Merck & Co.

Bakgrunnsstoff 
 MSD

USA-amerikanske føretak
Lækjemiddelprodusentar
Skipingar i 1891
Vaksineprodusentar
Mengd

Ei mengd er eit av dei viktigaste omgrepa i matematikk. Mengdelære vart utvikla på slutten av 1800-talet, og er grunnlaget for moderne matematikk. Det er vanleg å definere andre matematiske omgrep ved hjelp av mengder.

Mengdelæra går tilbake til Georg Cantor. Han definerte ei mengd som ei «samling bestemte, forskjellige objekt, sett på som eit heile.» Det viste seg at ein slik definisjon fører til uløyselege paradoks. (Sjå Russells paradoks).
Difor let ein vere å definere omgrepet mengd, men ser istaden på det som eit grunnomgrep som ein ikkje kan definere. 

Ei mengd inneheld objekt, kalla element. Elementa kan vere kva som helst, til dømes tal, personar, bilar eller andre mengder. Ei mengd må vere veldefinert: for kvart objekt må det vere mogleg å avgjere om objektet er eit element i mengda eller ei.

Notasjon og operasjonar på mengder 

Viss x er eit element i mengda M, skriv ein x ∈ M.

Det er vanleg å bruka notasjonen {x ∈ A : P(x)} for mengda av element x i A som er slik at P(x) er sann. Til dømes er {n ∈  : 2 deler n} mengda av partal.

Ei mengd kan vere tom. Det vil seie at mengda ikkje inneheld nokre element. Symbolet for den tomme mengda er Ø.

Unionen av to mengder A og B er mengda som inneheld alle elementa i A og alle elementa i B. Den vert skrive A ∪ B. Snittet av A og B inneheld alle elementa som finst i både A og B, og vert skrive A ∩ B.
Viss A og B ikkje har nokre felles element er snittet av mengdene den tomme mengda, Ø, og A og B er disjunkte mengder. 

Viss A og B inneheld dei same elementa, er A = B.

Viss alle elementa i A òg er element i B, er A ei delmengd av B, og ein skriv A ⊂ B.

Sjå også 
 Aksiomatisk mengdelære

Matematiske konsept
Mengdelære
Logiske konsept
Matematisk funksjon

Ein funksjon er i matematikken ein relasjon som knyter kvart element i ei gitt mengd til eitt element i ei anna mengd.

Definisjon 

La A og B vere to mengder. Ein funksjon f frå A til B tilordnar eit unikt element i B til kvart element i A. Viss y ∈ B vert tilordna x ∈ A, skriv ein f(x) = y. A er då definisjonsmengda til f, og f(A) = {y : y = f(x), x &\in; B} er verdimengda; mengda av alle y som kan skrivast som f(x) = y. 

I mengdelæra vert ein funksjon f frå A til B definert som ei delmengd av det kartesiske produktet A×B med eigenskapen at viss a er eit element i A, så finst nøyaktig eitt element b i B sånn at (a,b) ∈ A×B. Denne definisjonen samsvarer med det me vanlegvis vil kalla grafen til funksjonen.

 Notasjon 
Viss f er ein funksjon med definisjonsmengd A og verdimengde B, skriv ein .

 tyder at y er avbildningen av x under f, det vil seie at f(x)=y.

 Eigenskapar 

La f vere ein funksjon frå A til B.

Funksjonen er injektiv viss det for kvart element y ∈ B, ikkje finst meir enn eitt element x ∈ A sånn at f(x) = y.

Funksjonen er surjektiv viss det for kvart element y ∈ B, finst minst eitt element x ∈ A sånn at f(x) = y.

Funksjonen er bijektiv viss han er både injektiv og surjektiv, det vil seie at det for kvart element y ∈ B finst nøyaktig eitt element x ∈ A sånn at f(x) = y.

 Døme 

Det finst uendeleg mange funksjonar. Elementære, men likevel viktige døme er:

Karakteristiske funksjonar: . Funksjonen karakteriserer ei mengd E = {x : f(x'') = 1}.

Enkle funksjonar: Lineære summar av karakteristiske funksjonar.

Polynom: Funksjonar på forma .

 
Mengdelære
Elementær matematikk
Matematiske relasjonar
David Abraham Bueno de Mesquita

David Abraham Bueno de Mesquita () var ein nederlandsk-jødisk figurativ biletkunstnar som hovudsakleg arbeidde med kunstmåleri og grafikk.

Liv 
David Abraham Bueno de Mesquita vart fødd i Amsterdam den 23. mars 1889 av foreldra Rebecca Lopes de Leao de Laguna og Jacob Bueno de Mesquita. Frå ca. 1906 studerte han ved Rijksnormaalschool voor tekenleraren i heimbyen, og deretter ved Akademie voor Beeldende Kunsten same stad i tida 1909–1913. Etter at han i 1913 mottok Prix de Rome for biletet «Jacob herkent het bebloede kleed van zijn zoon» (‘Jakob kjenner att den utblødde kappa åt son sin’), flytte han i 1914 til Roma og budde der ei tid. Han reiste seinare på studiereise til Madrid. I 1922 flytte han til Amsterdam att, og flytte så til Firenze i Italia i 1929, der han vart buande til han døydde der den 12. desember 1962.

Verk 
Bueno de Mesquita var ein figurativ biletkunstnar som arbeidde hovudsakleg med kunstmåleri (inkludert oljemåleri og akvarell), teikning og grafisk kunst (m.a. etsing og litografi); særleg innanfor sjangrane landskapsmåleri og portrett. Han illustrerte òg mange bøker.

Kjelder 
 Joods Historisch Muzeum - Bueno de Mesquita, David Abraham
 «D.A. Bueno de Mesquita» frå Nederlandsk Wikipedia

Bakgrunnsstoff
 Kunstverk av Bueno de Mesquita ved Joods Historisch Muzeum i Amsterdam

Sefardiske kunstnarar
Nederlandske jødar
Nederlandske målarar
Vålerenga Fotball

Vålerenga Fotball (VIF Fotball) er ein norsk fotballklubb frå Oslo. A-laget spelar i Eliteserien; «Vålerenga 2» spelar i 2. divisjon fotball for menn.  

Klubben er underordna Vålerengens Idrettsforening (VIF). VIF blei stifta den 29. juli 1913 frå Idrætspartiet Spark. Klubben har røter i bydelen Vålerenga i Oslo. Klubbens stordomstider på fotballbanen var på 1960- og 1980-talet. Oppnamnet Bohemene skriv seg frå 1960-talet, då fleire store profilar spela for klubben. Vålerenga Fotball har blitt seriemeister 5 gonger og cupmeistrar 4 gonger (2008).

Supportergruppa Klanen er truleg den mest kjende supportergruppa i Noreg og har om lag 14 000 medlemmar. Tilskodarrekorden blei sett 23. oktober 2005 mot Rosenborg, med 24 894 personar. Spelaren med flest obligatoriske toppseriekampar for Vålerenga gjennom tidende er Tom Henning Hovi. Frå 1998 til 2006 spela han 178 kampar.

Noverande hovudtrenar er Dag-Eilev Fagermo.

Spelarstall
Endra 28. august 2020.

1 Christian Kjetil Haug, målvakt 
2 Christian Borchgrevink 
3 Johan Lædre Bjørdal 
4 Jonatan Tollås 
5 Felipe Carvalho, forsvar 
6 Herolind Shala, midtbane 
7 Deyver Vega, angrep 
8 Magnus Lekven  
9 Aron Dønnum  
10 Matthías Vilhjálmsson, angrep 
11 Bård Finne, angrep  
13 Kristoffer Klaesson 
15 Odin Thiago Holm, angrep 
17 Ousmane Camara, angrep  
18 Fredrik Holmé, midtbane 
20 Benjamin Stokke, angrep
22 Ivan Näsberg 
23 Felix Horn Myhre  
25 Sam Adekugbe 
26 Osame Sahraoui, midtbane 
29 Oskar Opsahl, angrep  
31 Brage Skaret 
33 Amin Nouri 
Viðar Örn Kjartansson

«Vålerenga 2»
Endra 29. august 2020.

Spelarstallen til laget i 2. divisjon fotball for menn (2020):

21 Magnus Smelhus Sjøeng, målvakt 
38 Christoffer Bugge, målvakt 
 Fotballspelaren Jørgen Johnsen, målvakt
 Sander Nordby, målvakt 

 Ousmane Toauri, forsvar
 Berger Kisruko, forsvar
 Matheo Hoang, forsvar
 Aleksander Skogli Jensen, forsvar
 Miran Kuci, forsvar
 Harald Martin Hauso, forsvar 
 Edonis Mulaj, forsvar
 Brede Pedersen, forsvar
 Martin Bech Riisnæs, forsvar 
 Fredrik Holme, forsvar 
 Ole-Tobias Brendeland, forsvar

 Florind Lokaj, midtbane 
 Yasin O Mahmoud, midtbane
 Eskild Fredriksen, midtbane
 Thomas Knutsen, midtbane
 Mathias Emilsen, midtbane
 Trygve Solberg Aarstad, midtbane
 Yazir Abdiqadir Saàd, midtbane
 Jacob Blixt Flaten, midtbane
 Marcus Melchior, midtbane 

20 Amel Muratovic, angrep
16 Mathias Øfsti Bråten, angrep 
14 Lukas Thorsen Håll, angrep

Utlånte spelarar 
Oppdatert 1. juli 2020 og endra 29. august 2020.

Merittar 
 Seriemeister i fotball 1965, 1981, 1983, 1984 og 2005.
 Cupmeister 1980, 1997, 2002 og 2008.

Kjende spelarar 
Adam Larsen Kwarasey  
Tore André Flo  
  Cristian Grindheim
  Daniel Fredheim Holm
  Kjetil Rekdal
  Erik «Panzer» Hagen
  Ronny Johnsen
  Steffen Iversen
  Jørn Andersen
  Egil «Drillo» Olsen
  Nils Arne Eggen
  John Carew
  Freddy dos Santos
  Tor Brevik
  Pål Jacobsen
  Vidar Davidsen
  Rune Lange
  Jan Derek Sørensen
  Martin Andresen

Sjå også 
Vålerenga Fotball Damer

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 
 Vålerenga På Nett, den største uoffisielle sida
 Klanen

 
Fotballag frå Oslo
Fotballag skipa i 1913
Bydel Gamle Oslo
1913 i Noreg
Permiske språk

Permiske språk utgjer ei av dei sju greinene i den uralske språkfamilien, og ho består av komi, komipermjakisk og udmurtisk.

Karakteristisk for dei permjakiske språka er svært mange kasus.

Bibliografi
 
 
 Timothy Riese: Permian. I: Daniel Abondolo (utgj.): The Uralic Languages. Routledge, London 1998, ISBN 0-415-08198-X, (Routledge language family descriptions), s. 249–275.

Permiske språk 
Uralske språk
Språk i Russland
Matematisk relasjon

I matematikken er ein relasjon eit forhold mellom objekt. Døme på relasjonar er «er mindre enn», «er lik» og «er ei delmengd av».
I mengdeteori definerer ein ein relasjon som ei mengd av n-tuplar. Objekt som står i relasjonen R til kvarandre dannar ein n-tuppel, som er eit element av R.
Når ikkje anna er sagt, forstår ein ein relasjon som ein binær relasjon, det vil seie ein relasjon mellom to objekt.

Definisjon 

Ein binær relasjon R er ei delmengd av det kartesiske produktet av to mengder A og B.

 

Meir generelt kan ein relasjon vere ei delmengd av det kartesiske produktet av n mengder A1, ..., An.

Forklaring 

Det kartesiske produktet er mengda av alle ordna par av a og b, der a er eit element i mengda A, og b er eit element i mengda B. Viss a og b er relatert med relasjonen R, tyder det at (a,b) ∈ R, og ein skriv aRb. Ofte er A = B, slik at R ⊂ A×A. Då er relasjonen homogen.

Døme 

Relasjonen ≤, «er mindre enn», er ein relasjon mellom til dømes reelle tal. Her er x ≤ y viss, og berre viss, x er eit tal som ikkje er større enn y.

Relasjonen «er far til» er eit døme på ein relasjon mellom til dømes menneskjer.

Eigenskapar 

La R vere ein relasjon definert på ei mengd A. Nokre viktige eigenskapar som ein relasjon kan ha er følgjande: (x, y og z er element i A.)

 refleksiv: For kvar x er xRx. Til dømes er «mindre enn eller lik» ein refleksiv relasjon, men «mindre enn» er det ikkje.
 irrefleksiv: For kvar x er ikkje xRx.
 symetrisk: Viss xRy, så er òg yRx.
 antisymmetrisk: Viss xRy og yRx så er x = y. «Mindre enn eller lik» er ein antisymmetrisk relasjon, av di viss x ≤ y og y ≤ x, så må x = y.
 transitiv: Viss xRy og yRz, så er xRz.
 total: For kvar x og y i A er anten xRy eller yRx.

Ein relasjon som er refleksiv, symmetrisk og transitiv, er ein ekvivalensrelasjon. Ein relasjon som er refleksiv, antisymmetrisk og transitiv er ei partiell ordning. En partiell ordning som er total er ei lineær ordning.

Ein relasjon R mellom element i A og B er ein
funksjon viss det for kvart element x i A finst eitt og berre eitt element y i B sånn at xRy.

 
Logikk
Matematisk logikk
Barentsburg

Barentsburg (russisk Баренцбург) er ein gruveby på Svalbard med cirka 700 innbyggarar, russarar og ukrainarar. Byen er oppkalla etter oppdagaren Willem Barents. Barentsburg ligg om lag 40 kilometer frå Longyearbyen i luftlinje. Det er ingen vegar til mellom busetnadane på Svalbard, så skal ein reise dit frå Longyearbyen må ein anten nytte snøskuter om vinteren eller båt i den isfrie perioden. Heile året er det mogleg å bruke helikopter dit, det er ein mindre landingsplass på Kapp Heer rett utanfor byen.

Byen har hotell, forsamlingslokale, museum, idrettshall, symjebasseng og annan busetnad. Innbyggarane er til stor del sjølvforsynte med grønsaker frå eiget drivhus, og dei har au eiget fjøs. Det er norsk postkontor på hotellet.

Den klart dominerande arbeidsgivaren er det russiske gruveselskapet Trust Arktikogul. Dei fleste som arbeider i kolgruvene er ikkje russarar, men ukrainarar. Byen blei hardt ramma etter flyulykka på Operafjellet der besetninga og alle passasjerane, menn, kvinner og born, omkom.

Den russiske konsulen på Svalbard har kontor i Barentsburg. Samanlikna med norske tilhøve er det fattige tilstandar i byen, men det gis noko støtte frå Longyearbyen til innbyggjarane. Sysselmannen utøver politi- og domsmyndigheit som elles på Svalbard.

Bakgrunnsstoff 
 Kart over Barentsburg Norsk Polarinstitutt
 russia.no (engelsk)
 Å vera turist i Barentsburg (engelsk)

Stader på Svalbard
Busetnader grunnlagde i 1920-åra