alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sphaerocarpos stipitatus

Sphaerocarpos stipitatus er ein kompleks-thalloid levermose som finst i Sør-Amerika. I likskap med andre artar i slekta er thallus dekt av kuleforma utvekstar, men S. stipitatus er einaste arten kor desse sit på små stilkar. Hjå aller andre artar sit dei rett på thallus.

Arten veks på blautt jordsmonn, gjerne i grøfter.

Kjelder 

 Haynes, C. C. (1910). Bulletin of the Torrey Botanical Club. 37(5), 215-30.

Mosar
Einar Løndal

Einar S. Løndal, (), var ein norsk spelemann frå Tuddal i Telemark. Han var son av Svein Løndal og yngre bror av Kjetil Løndal og Olav Løndal.

Einar S. Løndal tok til med fela heller seint, men då han først byrja, om lag ved konfirmasjonsalder, kom slåttane snøgt, fortalde han. Han hadde høyrt mykje spel frå barneåra, både frå faren Svein, og frå dei eldre brørne Olav og Kjetil. Det meste av spelet var etter faren. Saman med faren og brørne forma han ut det sermerkte Løndalsspelet som eiga tradisjonsgrein i Telemark.

Einar vart bufast i Tuddal livet ut, på garden Sletta, som han gifta seg til, i Hovdegrenda i Tuddal. Etter at brørne hans døydde, var Einar Løndal den store tradisjonsberaren i dalen, og vart oppsøkt av mange yngre folkemusikarar, mellom dei Anne Hytta og Per Anders Buen Garnås. Spelemannen Nils Sletta har og mesteparten av stoffet sitt etter Einar. 

Einar S. Løndal var ein god kappleiksspelemann og vann ei rekkje gonger. Han sermerkte seg med eit meir atterhalde spel enn broren Kjetil, og er kanskje mest kjend for framføringa si av gangaren Førnesbrunen. Han var aktivt med i kappleikslivet så lenge han evna det, og spela til han var over nitti år. Han synte stor interesse for dei yngre spelemennene, og han var ihuga til stades for å lye på dei. Då landskappleiken vart halde på Rauland i 1994, stod han framfor scena for å få med seg så mykje som mogleg av spelet i hardingfeleklassene, og var ein takksam tilhøyrar. 

Hardingfeleverket har registrert 13 slåttenedskrifter etter Einar S. Løndal.

Norske folkemusikarar
Folk frå Hjartdal
Hallingkast

Hallingkastet er rekna som høgdepunktet i framføringa av lausdans. Kastet er ein akrobatisk prestasjon, og det har i mange år vore tevla om kven som kan kaste høgast - historiske kjelder frå nyare tid fortel om dansarar som har nådd om lag fire meter opp i veret.

Hallingkastet tek utgangspunkt i eit rundkast og eit saksespark, utført medan dansaren kastar seg bakover. Til saman gjer dette at dansaren får oppdrift nok til å nå retteleg høgt. 

Kunststykket er å råke ein hatt med den eine foten («sparke hatten»). Hatten heng på ein stav (til vanleg halden av ei jente), og skal helst fara så langt som råd er. Lausdansaren vinn åtgaum etter høgda i kastet. Det er vanleg at dansaren sjølv avgjer høgda på hatten før han gjer kastet. 

Hallingkastet kan utførast på to vis, med og utan stempling. Stemplakastet er rekna som det gjævaste, og namnet tyder at dansaren når golvet med føtene samla (han «stemplar» i golvet).

Historiske kast 

Det mest kjende kastet i noregshistoria kan vel tilskrivast hallingen Blank-Ola, som gjorde kast etter at han hadde slege ned sorenskrivaren i Sogndal i 1683.

Bakgrunnsstoff 

 Ola Narverud gjer kast på Kongsbergmarken 2008

Norsk folkedans
Jens Voigt

Jens Voigt (), frå Grevesmühlen i Mecklenburg-Western Pomerania er ein tysk profesjonell syklist som syklar for Leopard Trek. Voigt er kjend for å vere ein offensiv ryttar som ofte er med i brot. To gongar har Jens Voigt bore den gule trøya i Tour de France, men han har aldri gått for samanlagtsigeren då han er svakare i fjella.

Han er syklistane sin representant i UCI ProTour styret, for Cyclistes Professionels Associés (CPA), og han har tala sterkt imot doping.

Utvalde merittar: 
 Grand Prix de Cholet: 2000
 Grand Prix des Nations: 2001
 Tour du Poitou-Charentes: 2001, 2003
 Paris-Bourges: 2003
 Bayern rundt: 2000, 2001 og 2004
 Tour Méditerranéen: 2005
 Tyskland rundt 2006: Tre etappar og samanlagt. 
 Tyskland rundt 2007: ein etappe og samanlagt
 Critérium International: 1999, 2004, 2007, 2008

Resultat frå Tour de France: 
 Tour de France 1998: 83. plass samanlagt
 Tour de France 1999: 60. plass samanlagt
 Tour de France 2000: 60. plass samanlagt
 Tour de France 2001: 46. plass samanlagt, vann ein etappe
 Tour de France 2002: 110. plass samanlagt
 Tour de France 2003: Braut på 11. etappe
 Tour de France 2004: 35. plass samanlagt
 Tour de France 2005: Utanfor tidsgrensa på 11. etappe
 Tour de France 2006: 52. plass samanlagt*, vann ein etappe
 Tour de France 2007: 28. plass samanlagt
 Tour de France 2008: 37. plass samanlagt

* Jens Voigt spratt opp frå ein opprineleg 53.plass då TdF-vinnaren Floyd Landis vart teken for doping.

Sykkellag 
 1997 - ZVVZ-Giant
 1998 - Gan
 1999 - 2003 Crédit Agricole
 2004 - 2010 Team CSC
 2011 - Leopard Trek

Kjelder

Bakgrunnsstoff

 Profil hjå heimesidene til Leopard Trek

Tyske syklistar
Deltakarar under sommar-OL 2000
Deltakarar under sommar-OL 2004
Deltakarar under sommar-OL 2008
Riella affinis

Riella affinis er ein levermose. I likskap med andre artar i slekta lever R. affinis i vatn. Han veks vertikalt når han er under vatn, men står ikkje på eiga hand om han er ute av vatn. Som alle artar i slekta er thallus hjå R. affinis forma som ei lang bladaktig vengje langs ein stilk, med småe bladutvekstar i to rader langs stilken. Atheridia sit langs kanten på vengja, antan einskildvis eller i småe klasar på 2-7 antheridia. Archegonia sit langs stilken. Skjela kring rhizoidane er småe, ofte mest ikkje synlege. Antheridia og archegonia sit på same planten.

R. affinis veks på Kanariøyene og i California og Texas.

Kjelder 

 NatureServe Comprehensive Species Index
 Howe, M. A. & Underwood, L. M. (1903) Bulletin of the Torrey Botanical Club. 30(4), 214-24.

Mosar
Valdresspringar

Valdresspringaren er ein type springar som har heime i Valdres, og halden ved like der. Tidvis har dansen vore rekna som ein av dei gjævaste springartypane, og har vore svært populær i seinare år.

Utføring 

Dansen vert utført på tosvikt, med tyngdepunktet på første slaget i takta. Danseparet slepper kvarandre heller lite gjennom dansen, som har fast danseretning. Kvar runde vert toppa med ei rundsnu, men før dette er det ei rekkje turar, som vert hekta i hop etter ønskje. Guten fører jenta skiftevis med båe hender.

Turar i dansen 

 Skjeftestaket vert utført ved at guten går baklengs under armen på jenta og så fører ho framfor seg. 

 Store sveipen tek oftast utgangspunkt i at guten har jenta på motsett hand av den opphavlege. Han svingar seg kring sin eigen arm, og i løpet av denne turen byt han hand, og svingar jenta med rette handa. Ulike slag sveipar kan og utførast utan handskifte (med båe hender). 

 Rundsnua byrjar med at guten legg armen kring aksla på jenta, og svingar seg inn i eit samdanstak. Sjølve snua byrjar med eit sprang på høgre fot, og paret sviv til guten slepp jenta og går ut i utgangsposisjon att. Snua byrjar på motsett fot samanlikna med Hallingspringaren.

Bakgrunnsstoff 

 Opptak av Valdresspringar i Amerika 1939
 Valdresspringar på Herangtunet med Jan Beitohaugen Granli som spelemann (musikkvideo)

Norske folkedansar
Valdres
Messierkatalogen

Messierkatalogen er ein astronomisk katalog over tåkeliknande objekt påbegynt av den franske astronomen Charles Messier. 

Messier var ein kometjeger og starta på katalogen i 1758 for at han og andre kometjegarar ikkje skulle forveksla dei diffuse tåkeliknande objekta på nattehimmelen med ekte kometar.

Katalogen inneheld 110 objekt med Messiernummer frå M1 til M110 . Han omfattar mellom anna gasståker, opne stjernehopar, planetariske tåker, kulehopar, galaksar og éi dobbeltstjerne.

Lista over messierobjekt

Messier 1-10

Messier 11-20

Messier 21-30

Messier 31-40

Messier 41-50

Messier 51-60

Messier 61-70

Messier 71-80

Messier 81-90

Messier 91-100

Messier 101-110

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Messierobjekta med bilete og tekst på www.SEDS.org

Astronomiske katalogar
 
Utvalde artiklar 2017
Riella americana

Riella americana er ein levermose som lever i vatn. Han veks vertikalt og vert 1-3 cm høg. Han veks i teppe på stein i ferskvatn. Som andre artar i slekta er R. americana thalloid. Thalluset har form som ei lang tynn vengje langs ein stilk. Langsetter stilken sit òg to rader med små bladliknande utvekstar. Anthiridia sit langs kanten av vengja i ei samanhengande rad. R. americana er særkjøna (antheridia og archegonia sit på kvar sin plante). Hoplanten har som regel 3-12 archegonia.

Arten veks spreidd i det sentrale USA, i Mexico og Argentina.

Kjelder 

 NatureServe Comprehensive Species Index Vitja 28. juli 2008.
 Howe, M. A. & Underwood, L. M. (1903) Bulletin of the Torrey Botanical Club. 30(4), 214-24.

Mosar
Julianne Moore

Julianne Moore () er ein amerikansk filmskodespelar.

Fødde i 1960
USA-amerikanske skodespelarar
Folk frå Nord-Carolina
Bryne stasjon

Bryne stasjon ligg på Bryne i Time kommune i  Rogaland fylke, 29,58 kilometer frå Stavanger og 569,30 km frå Oslo. Jernbanestasjonen ligg 30,4 moh. 

Bryne stasjon vart fyrste gong opna i 1878 då Jærbanen stod ferdig og vart knytt til Sørlandsbanen frå 1944. 
Tettstaden Bryne voks fram som Thime Station kring jernanestasjonen. Namnet Thime Station vart i 1921 endra til Bryne.

Bakgrunnsstoff 
 Jernbaneverket si side om Bryne stasjon 
 Bryne si historie  på http://www.time.kommune.no

Jarnbanestasjonar på Sørlandsbanen
Stasjonar på Jærbanen
Samferdsle i Time
Byggverk i Time
Jarnbanestasjonar opna i 1878
1878 i Noreg
Hofmannøya

Hofmannøya (russisk Остров Гофмана - Ostrov Gofmana) er ei øy i Frans Josefs land i Russland.

Hofmannøya er 13 km lang og 5 km på det breiaste. Ho ligg 8,6 km aust for Rainerøya og har tre mindre øyar nordaust for seg.

I dag ligg det ein rullebane av snø på Hofmannøya.

Øya er kalla opp etter den russiske mineralogen og utforskaren frå Uralfjella, professor E.K. Hofmann (1801-1871).

Nordaust for Hofmannøya ligg ein 45 km brei kanal kalla Proliv Severo Vostotsjnij, og på andre sida ligg Belaja Zemlja.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Hofmann Island» frå , den 29. juli 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 http://islands.unep.ch/CEO.htm 
 E.K. Hofmann

Øyar i Frans Josefs land
Hohenloheøya

Hohenloheøya (russisk Остров Гогенлоэ, Ostrov Gogenloe) er ei øy i Frans Josefs land i Russland. Ho ligg ved 81° 42' N og 58° 30' E.

Hohenloheøya ligg om lag halvvegs mellom Rudolføya og Karl-Alexander-øya. Ho har ei lengd på 6 km og eit areal på 38 km². 

Hohenloheøya er kalla opp etter det tyske fyrstedynastiet Hohenlohe.

Nærliggande øyar 
 Oktjabryataøyane (острова Октябрята) er ei øygruppe nordaust for Hohenloheøya. Dei ligg ved 81° 37' N og 58° 54' E. Øyane er kalla opp etter den russiske Oktoberrevolusjonen. Ostrov Kupolok og Malij er to av øyane i den vesle øygruppa.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Hohenlohe Island» frå ,  den 29. juli 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Plassering
 Kart 
 Artikkel i magazines.russ.ru 

Øyar i Frans Josefs land
Restitusjon i folkloristikk

Ei restitusjon (av latin: Restitutio- setja noko saman att) er eit faguttrykk som er nytta i folkeminneforskinga. Metoden vart særleg nytta i den tidlege fasen, men er ikkje så vanleg i dag.

Restitusjonsarbeidet sprang ut or tanken på at det skulle finnast ei "opphavleg form", som dei andre berre var variantar av - eit syn som var vanleg i nasjonalromantikken. Forskinga skulle finne denne forma.

Restitusjon av Draumkvedet 

Arbeidet med visa Draumkvedet er det mest kjende dømet på at denne metoden vart nytta. Moltke Moe arbeidde lenge med å restituere draumkvedet til noko han meinte var ein opphavleg form. Til dette nytta han alt han hadde av nedskrifter frå ulike kantar av Telemark, alt frå dei lengre etter Anne Lillegård eller Maren Ramskeid, til småbrot som var funne i Rauland eller Kviteseid elles. Resultatet av arbeidet vart ei vise på om lag seksti strofar. Kritikken mot arbeidet vart reist, mellom anna av di Moe hadde teke med både likt og ulikt, til dømes utdrag frå beltevisa, som nyttar same tematikk, men har anna innhald. 

Nyare forsking har freista på å halde dei ulike formene frå kvarandre, og kvedarar har vald å syngje dei etter dei ulike kjeldene.

Folkloristikk
Idlidlja

Idlidlja (russisk Ostrov Idlidlja) er ei lita øy i Tsjuktsjarhavet i Russland. Ho ligg nær kyste, berre 2 km utanfor Tsjukotkahalvøya. 

Øya er berre 1 km lang og det ligg ein liten tsjuktsjisk landsby ved kysten nær øya kalla Nesjkan.

Historie 
I oktober 2004 var det eit alvorleg oljeutslepp ved øya og om lag 700 fuglar døydde. Miljøkatastrofen råka heile kysten mellom Nesjkanhalvøya og Idlidja.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Idlidlya Island» frå , den 29. juli 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Satellittbilete
 Miljøproblem 

Øyar i Arktis
Øyar i Russland
Tsjuktsjarhavet
Tsjukotka
Ionøya

Ionøya (russisk Остров Ионы, ostrov Iony), tidlegare Ostrov Svyatovy Iony eller St. Jonas-øya, er ei lita øy i Okhotskhavet i Khabarovsk kraj i Russland. Ho er 1,6 km lang og 850 meter brei og er forma som ei kjegle. 

Ionøya er den einaste øya i Okhotskhavet som ligg i ope hav. Alle dei andre øyane i dette havet ligg anten ved kysten eller høyrer til øygruppa Kurilane. 

Den fjernliggande og isolerte Ionøya er yngleplass for stellers sjøløve.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «en:» frå , den 29. juli 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Plassering
 Encyclopedia Britannica 
 Geografisk data
 Sjøløver i Nordishavet: 1956-80
 Tidlegare namn 
 

Øyar i Russland
Okhotskhavet
Khabarovsk kraj
Iturup

Iturup (russisk Итуру́п; ainu エトゥオロプシリ, Etuworop-sir; japansk 択捉島, Etorofu-tô) er den største øya i dei sørlege Kurilane. Ho er den nordlegaste øya i dei sørlege Kurilane og vert i dag kontrollert av Russland og Sakhalin oblast. Japan har derimot òg gjort krav på øya.

Iturup ligg nær sørenden av Kurilane mellom Kunasjir (19 km mot sørvest) og Urup (37 km mot nordaust). Byen Kurilsk, det administrative senteret i Kurilskij distrikt, ligg om lag midt på øya på vestkysten. 

Øya har eit areal på 3139 km², ei lengd på 200 km og ei breidd på 7 til 27 km. 

Sundet mellom Iturup og Urup vert kalla Vriessundet, etter den nederlandske utforskaren Maarten Gerritsz Vries, som var den første europearen som utforska området.

Geografi 
Iturup består av vulkanske massiv og fjellryggar. Ei rekkje vulkanar går frå nordaust til sørvest og dannar ryggraden på øya. Den høgaste av desse er Stokap (1634 moh) sentralt på øya. Kysten av Iturup er høg og bratt. Vegetasjonen består hovudsakleg av gran, lerke, furu og blandingslauvskog med or, lianar og kurilsk bambuskratt. Fjella er dekte av bjørk og sibirsk dvergfuru, urter eller berre bert fjell.

Historie 

Opphavleg var øya busett av ainufolket og etter kvart kom det både ein russisk busetnad (seint på 1700-talet) og ein japansk garnison her (1800) der Kurilsk i dag ligg. I 1855 vart Iturup avstått til Japan gjennom Shimoda-traktaten.

26. november 1941 la eit japansk hangarskip ut frå Hitokappubukta (japansk 単冠湾) på austsida av Iturup for å delta i åtaket på Pearl Harbor.

I 1945 vart ho okkupert av Sovjetunionen etter Japan tapte i den andre verdskrigen. Dei japanske innbyggjarane vart drive ut til det japanske fastlandet. I 1956 vart dei to landa einige om å gjenopprette diplomatiske forhold, men fredsavtalen har enno (2008) ikkje avgjort statusen til Iturup og fleire andre øyar i området som Japan framleis gjer krav på. 

Eit sovjetisk antiluftvern, Burevestnik, (russisk for 'stormsvale') ligg på øya og har sidan 1950-åra vore base for ei rekkje Mikoyan jagarfly. I 1968 vart Seaboard World Airlines Flight 253 avskore over Kurilane og tvunge ned til Burevestnik med 214 amerikanske troppar som var på veg til Vietnam. Ein eldre flyplass, Vetrovoje, ligg aust på øya og vart hovudsakleg nytta av japanske styrkar under den andre verdskrigen.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Iturup» frå ,  den 29. juli 2008. 
  oppgav desse kjeldene:

Kurilane
Omstridde øyar
Vulkanar i Russland
Sakhalin oblast
Øyar i Russland
Izvestij TSIK-øyane

Izvestij TSIK-øyane (russisk Острова Известий ЦИК; Ostrova Izvetsij TSIK) eller Izvestiaøyane er ei øygruppe som betår av to store og to små øyar i Karahavet i Russland. Ho ligg om lag 150 km nord for kysten av Sibir og berre 45 km nord for den næraste øygruppa, Arktitsjeskij Institut-øyane. Ho er dekt av tundravegetasjon, grus og is.

Den største øya heiter Trojnoj og er 27 km lang. Havet omkring Izvestij TSIK-øyane er fylt av pakkis om vintere og det er mykje is i sjøen sjølv om sommaren. Sundet mellom øyane Pologij-Sergejeva og Gavrilina vert kalla Proliv Belukha.

Øygruppa høyrer til Krasnojarsk kraj og er ein del av Det store arktiske statlege naturreservatet, det største naturreservatet i Russland.

Øyane er kalla opp etter Izvestija Tsentralnogo Ispolnitelnogo Komiteta, som var den fullstendige tittelen til avisa Izvestia.

Det ligg ein forskingsstasjon på øya Trojnoj.

Sjå òg 
 Karahavet

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «en:» frå , den 29. juli 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 William Barr, Reinhard Krause og Peter-Michael Pawlik, The polar voyages of Captain Eduard Dallmann, whaler, trader, explorer 1830–96.
 Naturrresevat

Bakgrunnsstoff 
 Forteljing frå ein ekspedisjon til øyane med bilete  (russisk)

Øyar i Arktis
Øyar i Russland
Karahavet
Krasnojarsk kraj
Altetar

Altetarar (omnivorar) er dyr som har både plantar og dyr som primærnæringskjelde. Dei er ikkje spesielt tilpassa å fordøye kjøt eller plantar.

Mennesket er altetande då me både et plantar og kjøt frå dyr, fuglar og fisk, men me har høve til å påverke dietten vår sjølv.

Sjølv om der er rapportert om planteetarar som et kjøt og kjøtetarar som et plantar, syner definisjonen «altetar» til dei som et både plantar og kjøt som primærnæringskjelde.

Økologi
Åtferd
Ngāti Kurī

Ngāti Kurī er ein maori-iwi frå regionen Northland på New Zealand. Folketalet er 4 841. 

Ngāti Kurī fører slekta si attende til Pōhurihanga, kapteinen på Kurahaupō som var kanoen fleire maorislekter kom til New Zealand med. 

Ngāti er maori for 'stamme' og kurī tyder 'hund'.

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Ngāti Kurī» frå ,  den 29. juli 2008.

Northland
Iwiar og hapuar
Thameslink

Thameslink er ei jarnbanelinje og eit tidlegare britisk selskap som dreiv denne linja fram til april 2006, då First Capital Connect overtok anbodet. 
Jarnbanestrekninga er på omkring 225 km, og går frå Bedford i nord til Brighton i sør via Snow Hill-tunnelen i London. Den tener også London Gatwick Airport og London Luton Airport. Thameslink-linja er eit viktig tilbod for pendlarar, og omkring 40 millionar passasjerar blir frakta kvart år. Etter anbodsendringa har det blitt vanlegare å referere til linja som First Capital Connect, i tråd med selskapet bak det nye anbodet. Stasjonane West Hampstead Thameslink og City Thameslink har førebels ikkje skifta namn.

Tunnelen linja kryssar London gjennom blei gjenopna i 1988 etter å ha vore stengd for passasjertrafikk i femti år. Den nordlege delen av Thameslink erstatta ei linje mellom Bedford og St Pancras stasjon, og blir køyrd på Midland jernbanelinje.

I sør blir det køyrt på to linjer. Den viktigaste går via London Bridge til East Croydon og så til Brighton. Den andre gjekk opphavleg via Elephant and Castle og Streatham til West Croydon, og så vidare til Guildford. Linja kryssa ei rekkje andre linjer, og då jarnbanen i Storbritannia blei privatisert blei den stadig vanskelegare å drive. Den blei derfor omkring 1994 kutta ned slik at endestasjonen blei West Croydon. Omkring 1995 blei ruta endra, og Thameslink slutta å køyre til West Croydon. Ruta blei lagd om til Sutton, Wimbledon og Streatham. Frå sistnemnde stasjon blir ruta køyrd til Brighton over same spor som hovudruta.

Bakgrunnsstoff 

 First Capital Connect 

Samferdsle i London
Hallingdalens historie

Trebandsverket Hallingdalens Historie vart forfatta av handelsmannen Tolleiv G. Myhre og utgjeve på eige forlag i 1920-åra. Boka vart skriven på riksmål og tok mål av seg til å gje att heile soga om Hallingdal frå tidleg historisk tid. Verket er ikkje rekna som nokon god kjelde, men syner stor lokalpatriotisk sans. I visse høve kan ein sjå at forfattaren har nytta lokale munnlege kjelder, og har arbeidd godt med biletmaterialet.

Historia er inndelt etter kommunane i dalen, med Hol kommune først på lista. Etter Hol går forfattaren nedetter, gjennom Ål, Gol, Hemsedal, Nes og Flå. Kvar kommune får eit historisk riss, og alle hallingar som kjempa i Napoleonskrigane er omhugsamt rekna opp, minnestein for minnestein dalen ende ned. 

Boka er i dag rekna som ein kuriositet, og teiknar like mykje eit bilete av oppfatninga i tida, for ikkje å snakke om forfattaren sjølv, som av Hallingdal. Boka er mest etterretteleg på nær historie og lokale, munnlege forteljingar. 

I bygdeboka Folk og fortid i Hol skriv Lars Reinton at boka er «interessant».

Historieverk
Hallingdal
Bøker frå 1920-åra
Holmen i Søgne

Garden Holmen ligg ved Trysfjorden i Kristiansand kommune i Agder. Han ligg på austsida av fjorden inn mot Try inst i fjorden. Garden grensar og mot Eigestøl, Tufte og Øvre Knibe. Husa ligg på ei slette nedanfor Holmensfossen som vert laga der Holmensbekken kryssar E 39. I eldre tider vart garden kalla Sandnes.

I tillegg til jordbruk har skogen, som er blandigsskog av bartre og lauvtre, vore viktig for Holmen. Mykje tyder på at her var skipsverft på 1500-talet. Då var det og sagbruk. Holmensbekken har og gitt vatn til kvernar, og det var ein av dei viktigaste stadene i distriktet for maling av korn. Folk har kome heil frå Flekkerøya og frå Lyngdal for å male.

Industri 
Fossen har og gitt grunnlag for industri på Holmen. I 1894 vart Holmensfossen kjøpt av A/S Trysfjord fabrikker. Ein støre fabrikkbygning vart reist. Trysfjord fabrikker laga kjerrehjul der felgen vart samansett av to tilbøygde halvsirklar. Desse hjula skilde seg då frå andre som oftast var samansette av seks delar. Fabrikkbygningen brann ned 12. juli 1902. Brannen spreidde seg slik at dei fleste husa på Holmen brann ned. I alt brann 15 – 16 hus. Fabrikken vart ikkje bygd opp att. Sagbrukverksemda og trelasthandelen heldt fram. Det vart skore tynnestavar til om lag 1960.

Ein landhandel vart driven til 1956.

Holmen har gardsnummer 51 i Søgne.

Komunikasjon 
I 1770 vart postvegen, som tidlegare gjekk til Try, ført ned til Holmen. Det kom trekkferje over det smale sundet til Ospedalen på vestsida av Trysfjorden. Folk frå Ospedalen hadde ansvaret for ferja fram til 1820-talet. Då tok folk frå Holmen over. Eit tau var fest i land på båe sider av sundet. Etter det vart ferja trekt. Ferjesambandet vart lagt ned i 1923 då det kom veg langs Holmensheia inn til Try.
I 1985 vart ferjeanlegget på Holmen og i Ospedalen sett i stand av Agder Motorhistoriske Klubb. Ferja, som om sommaren ligg på Holmen, vart bygd ved Lunden Snekkarverkstad ved Sveindal i 1941. Ho gjekk i trafikk over Mandalselva til i 1952.

Kjelder 
 Kjell J Bråstad: Søgnboka. Bind 2. Søgne kommune 1989
 Jostein Andreassen: Tretti turer i Søgne. Søgne skolekontor. 1993.

Gardar i Agder
Busetnader i Kristiansand
Overvollshornet

Overvollshornet er ein fjelltopp som ligg på austsida av Strandadalen i Stranda kommune på Sunnmøre. Han er 1502 meter høg og er ein del av Sunnmørsalpane.

Fjell på Sunnmøre
Fjell i Stranda
Tverrfjellet i Stranda

Tverrfjellet er ein fjelltopp som ligg øvst i Sunnylvsmoldskreddalen i Stranda kommune på Sunnmøre. Toppen er 1502 meter høg og er ein del av Sunnmørsalpane.

Fjell på Sunnmøre
Fjell i Stranda
Storhornet i Stranda

Storhornet er ein fjelltopp ved Stranda i Stranda kommune på Sunnmøre. Toppen er 1309 meter høg og høyrer til Sunnmørsalpane.

Fjell på Sunnmøre
Fjell i Stranda