alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Provinsen Trieste

Provinsen Trieste  (italiensk Provincia di Trieste, slovensk Tržaška pokrajina) er ein provins i regionen Friuli-Venezia Giulia i Italia. Hovudstaden er byen Trieste. 

Han har eit areal på 212 km² og totalt 240 000 innbyggjarar (2004). Provinsen har ei kystlengd på 48,1 km og det er seks kommunar i provinsen.

Kommunane

Historie

Tidleg historie 
Etter at Vestromarriket vart oppløyst vart området som utgjer provinsen Trieste okkupert av frankarar. Då Habsburg kom til makta på 1200-talet vart området delt mellom herrane i Duino, Trieste, San Dorligo della Valle og Muggia. Under regjeringstida til Maria Theresa av Austerrike og så Josef II auka den maritime handelen då det vart oppretta ei frihamn her. 

I 1809 vart området erobra av Napoleon sine troppar. Etter Napoleon sitt fall vart kommunane Duino, Sgonico og Monrupino ein del av Gorizia, medan Trieste vart ein «direkteby» i Det austerrikske riket. San Dorligo og Muggia vart ein del av Istria. Rapallotraktaten i 1920 gav Trieste og Istria til Italia etter tapet til Austerrike-Ungarn i den første verdskrigen.

Etter den andre verdskrigen 
Etter slutten av den andre verdskrigen, vart det frie området Trieste oppretta som ein fristat den 15. september 1947. 26. oktober 1954 kom Italia og Jugoslavia fram til ein avtale der området de facto vart delt mellom dei to statane. Sone A av fristaten vart provinsen Trieste og Sone B vart styrt av Jugoslavia. Provinsen Trieste vart formelt ein del av Italia 11. oktober 1977 med Osimotraktaten.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell side

Kjelder 

Friuli-Venezia Giulia
Dmitrij Medvedev

Dmitrij Anatoljevitsj Medvedev () er ein russisk politikar, og statsminister i Russland sidan 7. mai 2012. Frå 2008 til 2012 var han president i Russland.

Medvedev er fødd i Leningrad. Han blei utdanna som jurist ved Universitetet i Leningrad der han tok eksamen i 1987, og doktorgrad i 1990. Han arbeidde på det same universitetet som dosent i juridiske fag frå 1991 til 1999 og var medforfattar til ei lærebok i sivilrett som kom ut i 1991. Frå 1991 til 1996 var han òg juridisk ekspert for komitéen for utanrikssaker i byadministrasjonen i St. Petersburg. Denne komiteen vart leia av Vladimir Putin. I 1999 var han ein av fleire frå St. Petersburg som Putin tok med seg til Moskva. Han har vore Putins stabssjef, og han har vore styreformann i Gazprom i fleire periodar. Han blir sedd på som ein moderat liberal pragmatikar, ein god administrator og ein av Putins lojale medarbeidarar.

Han vart den 14. november 2005 utnemnd til første visestatsminister av president Vladimir Putin, ein tittel han delte med Sergej Ivanov. 10. desember 2007 vart det gjort kjent at Putin stødde Medvedev som ny russisk president. Han vart støtta av fire politiske parti, Sameint Russland, Rettferdig Russland, Russlands agrarparti og Borgarkraft. I ei meiningsmåling som vart offentleggjord 26. desember 2007 fekk Medvedev 79 % oppslutning. 2. mars 2008 vart han vald til president i Russland. Han tok over som president den 7. mai 2008. Dagen etter utnemnde han forgjengaren, Vladimir Putin, til statsminister. Det har vorte drøfta mellom ekspertar at det er usikkert om det blir Putin eller Medvedev som kjem til å ha den reelle øvste makta i Russland framover.

Dmitrij Medvedev gifta seg i 1989 med ei klassevenninne frå skulen, Svetlana Linnik, no Medvedeva (fødd 1965). Dei fekk sonen Ilja i 1996.

Russiske presidentar
Russiske regjeringsleiarar
Provinsen Udine

Provinsen Udine  (italiensk Provincia di Udine, friulisk Provincie di Udin) er ein provins i regionen Friuli-Venezia Giulia i Italia. Hovudstaden er byen Udine. 

Han har eit areal på 4 905 km² og totalt 528 441 innbyggjarar (2004). Provinsen har ei kystlengd på 14 km. Det er 137 kommunar i provinsen og dei største av desse er:

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell side

Kjelder 

Friuli-Venezia Giulia
Provinsen Frosinone

Provinsen Frosinone  (italiensk Provincia di Frosinone) er ein provins i regionen Lazio i Italia. Hovudstaden er byen Frosinone. Han har eit areal på 3 244 km² og totalt 489 042 innbyggjarar (2005). Det er 91 kommunar i provinsen.

Provinsen vart oppretta etter ein kongeleg resolusjon 6. desember 1926 frå område som høyrte til Lazio og Campania. Områda i Campania var den venstre dalen til elva Liri-Garigliano, distriktet Sora, Cominodalen, distriktet Cassino, Formiabukta og Gaetabukta, Dei pontinske øyane, som fram til då i mange hundreår hadde vor ein del av provinsen Terra di Lavoro i Kongedømet Napoli (eller Begge Siciliar).

Største kommunar 
31. mai 2005 var dei største kommunane:

Historie 
Dei første spora etter menneske i området går tilbake til førhistorisk tid. Ein kjend hovudskalle frå Homo erectus (den så kalla Homo cepranensis) er 800 000 år gamal og er det eldste funnet av arten Homo i Europa.

I historisk tid (900-800-talet fvt.) var området busett av pleasgar. På 600-talet fvt. låg området i utkanten av Roma, som oppretta Latium Adjectum her («Ved sida av Lazio»). Det tok derimot 300 år før romarane for godt slo volskar og hernikar, som vart romanisert etter Forbundsfellekrigen og samnittarkrigane.

Etter Vestromarriket sitt fall vart den nordlege delen av provinsen (vanlegvis kalla Ciociaria) ein del av Kyrkjestaten. I mellomalderen var òg klosteret Monte Cassino ein stor leandeigar og eit politisk element i området. Den søraustlege delen var eit grenseområdet, som i lange tider vart stryt av andre stormakter på denne tida, som hertugdøma Benevento og Gaeta og grevskapet Aversa. Det vart annektert av Kongedømet Napoli under normannarane på 1100-talet og frå seint på 1300-talet vart det ein del av grevskapet og seinare hertugdømet Sora. Pontecorvo vart verande ein enklave i Kyrkjestaten frå 1463.

Etter samlinga av Italia gjorde facistregjeringa i 1927 Frosinone til hovudstad i ein provins som samla forskjellige område som hadde høyrt til Kyrkjestaten og den napolitanske staten. Dette vart kritisert sidan dei forskjellige områda hadde for forskjellig historie, språk og kultur, særleg av det nostalgiske Bourbon-pariet som hadde ein sterk posisjon i det sørlege Italia i mange tiår. 

Det har vore føreslått å opprette ein ny provins med hovudstader i Cassino, Formia og Sora, som består av område som tidlegare høyrte til Kongedømet Napoli.

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell side

Kjelder 

Lazio
Provinsen Latina

Provinsen Latina  (italiensk Provincia di Latina) er ein provins i regionen Lazio i Italia. Hovudstaden er byen Latina. Han har eit areal på 2 251 km² og totalt 519 850 innbyggjarar (2005). Det er 33 kommunar i provinsen og dei største av desse er:

Historie 
Provinsen Latina vart grunnlagd 18. desember 1934 og består hovudsakleg av dei opptørka områda i Agro Pontino som tidlegare var ein del av provinsen Roma. Bortsett frå dei pontinske områda inkluderer provinsen Auruncifjella, Monti Lepini og Monti Ausoni, i tillegg til øygruppa Dei pontinske øyane. Hamnebyane Gaeta og Formia, i den sørlegaste delen av provinsen har tradisjonelt og språkleg høyrt til Campania.

Geografi 
Sjølv om det er den minste provinsen i Lazio er Latina geografisk og historisk variert.

Fjellområda 
Fastlandet består stort sett av kalksteinsåsar og fjell i sør og nordaustlege område. Av fjellkjeder finn ein Lepini, Auruncifjella og Ausoni. Det høgaste fjellet er Monte Petrella (i Aurunci) på 1 533 m. Klima er delvis kontinentalt med varme somrar og kjølige vintrar, men temperaturen fell sjeldan under 0 °C. Fjella har mange små mellomalderbusetnadar (borghi) og har tradisjonelt livnært seg på kvegdrift og jordbruk. I dag pendlar derimot fleire og fleire innbyggjarar til Roma eller Latina. Turisme er ei aukande næring for mange og av attraksjonar finn ein den urørte naturen og klostera Valvisciolo og Fossanova, der Thomas Aquinas døydde. Dei største byane i dette området er Cori, Sezze og Priverno.

Agro Pontino 
Agro Pontino dekkjer sletta som strekkjer seg sørover frå Aprilia til Terracina, langs Tyrrenhavet. Fram til 1930-åra bestod dette området av farlege myrområde, som vart drenert under fascistane. Området vart så busett av emigrantar frå nordaustlege delar av Italia i nybygde byar som Sabaudia og sjølve Latina. Klimaet her er mildt. Agro Pontino er den mest økonomisk utvikla delen av provinsen og har ein blømande jordbrukssektor og mange servicefirma og industriar. Her ligg òg mange av vasskjeldene til provinsen, som kystinnsjøane Fogliano, Caprolace og Paola.

Bortsett frå hovudstaden er dei største byane Cisterna di Latina, Terracina og Sabaudia (som er ein viktig feriestad).

Formia og Gaeta 
Gaeata og Formia er byar med ei rik historie frå antikken og mellomalderen. Dei var begge ein del av Kongedømet Napoli. Dei høyrte til regionen Campania fram til 1934. Spor etter forskjellige kulturelle miljø kan ein sjå i klesdraktene og den lokale dialekten, som er ein variant av napolitansk. Formia og Gaeta utgjer eit samanhengande storbyområde (med samband til Dei pontinske øyane) og er ein stasjon på jernbanelinja mellom Napoli og Roma. Andre viktig byar i området er Sperlonga og Minturno.

Dei pontinske øyane 

Før i tida vart Dei pontinske øyane nytta som fengsel, men er i dag turistdestinasjonar om sommaren. Dei einaste busette øyane er Ponza og Ventotene

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell side

Kjelder 

Lazio
Edwards Air Force Base

Edwards Air Force Base er ei militær flyplass som høyrer til United States Air Force, det amerikanske luftvåpenet. Flybasen ligg ved grensa mellom Kern County og Los Angeles County i California.

California
Flyplassar i California
Skipingar i 1933
Provinsen Rieti

Provinsen Rieti  (italiensk Provincia di Rieti ) er ein provins i regionen Lazio i Italia. Hovudstaden er byen Rieti. Provinsen vart grunnlagd i 1927. 

Han har eit areal på 2 749 km² og totalt 153 258 innbyggjarar (2005). Det er 73 kommunar i provinsen.

Største kommunar
Per 31. desember 2011

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Province of Rieti» frå ,  den 10. desember 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell side

Lazio
Provinsen Roma

Provinsen Roma  (italiensk Provincia di Roma) er ein tidlegare provins i Lazio i Italia. Han blei erstatta av Città metropolitana di Roma Capitale ('Metropolbyen Roma Hovudstad') i 2015.

Provinsen hadde eit areal på 5 352 km² og totalt 4 013 057 innbyggjarar (2005). Det var 121 kommunar i provinsen.
Provinshovudstaden var byen Roma. 

Ein kunne sjå på provinsen som eit utvida storbyområde rundt Roma, sjølv om ein i enkelte område, særleg i nord, hadde meir landlege landskap. 

Dei største kommunane i provinsen var:

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Province of Rome» frå ,  den 10. desember 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell nettstad 

Lazio
Tidlegare provinsar i Italia
Provinsen Viterbo

Provinsen Viterbo (italiensk Provincia di Viterbo) er ein provins i regionen Lazio i Italia. Hovudstaden er byen Viterbo. Han har eit areal på 3 612 km² og totalt 299 830 innbyggjarar (2005). Det er 60 kommunar i provinsen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Province of Viterbo» frå ,  den 10. desember 2007.

Bakgrunnsstoff 

Lazio
Languedoc

Languedoc er ein tidlegare provins i Frankrike, som i dag består av regionane Languedoc-Roussillon og Midi-Pyrénées sør i landet. Hovudstaden i provinsen var Toulouse, i dag i Midi-Pyrénées. Montpellier var ein annan viktig by i provinsen. Languedoc hadde eit areal på om lag 42 700 km². 

Languedoc må ikkje forvekslast med det lingvistiske og kulturelle område Oksitania, som han er ein del, men som er mykje større enn Languedoc.

Tidlegare provinsar i Frankrike
Vinområde i Frankrike
STS-31

STS-31 er namnet på ei romferd i det amerikanske romferjeprogrammet. Det var den 35te ferda med dei amerikanske romferjene og den tiande ferda med romferja «Discovery». Hovudmålet med denne ferda var å utplassere romteleskopet Hubble.

Bakgrunnsstoff 
 Ferdshistorikk for STS-31
 Mannskapet kommenterer ferdsvideo 

STS-031
Romutforsking i 1990
Københavns Universitet

Københavns Universitet (latin Universitas Hafniensis) er det eldste universitetet i Danmark og eit av dei eldre universiteta i Nord-Europa. Universitetet i København vart grunnlagd i 1479 av kong Christian I.

Fram til Det Kgl. Frederiks Universitet vart grunnlagd i Christiania (Oslo), måtte nordmenn reisa til København for å studera.

Historie 
Universitetet vart innvigd 1. juni 1479 av kong Kristian I, etter han i 1475 hadde fått løyve frå pave Sixtus IV til å opprette universitetet. Etter tysk forbilde hadde universitet fire fakultet: teologi, jura, medisin og filosofi. 

Fram til reformasjonen i 1536 var Københavns Universitet ein del av den romersk-katolske kyrkja, og derfor førte biskopen i Roskilde tilsyn med universitetet. I samband med reformasjonen tok statsmakta over denne oppgåva.
Inntil statsmakta tok over hadde universitetet eit omfattande sjølvstyre, som mellom anna medførte at det ikkje var underlagt det normale rettsvesenet, men derimot hadde eigne lover og domstolar og eige ordens- og fengselsvesen.
Fengselscellene kan ein framleis sjå i universitetets noverande kjellar.

Magister Peder Albertsen var universitetets første rektor, og han vart av kongen pålagt å finne eit tal lærde, slik at universitetet si verksemd kunne ta til. Frå innviinga i 1479 fram til 2004 vart universitetet leia av rektor og konsistorium. Ved årsskiftet 2004/05 vart konsistoriet lagt ned og erstatta av eit styre og ei tilsett leiing (rektor, prorektor, dekanar og institutleiarar).

Med verknad frå 1. januar 2007 har Københavns Universitet fusjonert med Den Kongelige Veterinær- og Landbohøjskole og Danmarks Farmaceutiske Universitet, som vart det 7. og 8. fakultet ved universitetet. Universitetet har med det meir enn 5500 forskarar.

Fakultet 
 Fakultet for Fødevarer, Veterinærmedicin og Naturressourcer
 Det Farmaceutiske Fakultet
 Det Humanistiske Fakultet
 Det Juridiske Fakultet
 Det Naturvidenskabelige Fakultet
 Det Samfundsvidenskabelige Fakultet
 Det Sundhedsvidenskabelige Fakultet
 Det Teologiske Fakultet

Personar knytt til universitetet 

 Thomas Bartholin
 Niels Bohr
 Thomas Fincke
 Harald Høffding
 Ludvig Holberg
 Jens Otto Harry Jespersen
 Wilhelm Johannsen
 Johan Nicolai Madvig
 Hans Christian Ørsted
 Vilhelm Thomsen
 Olaus Wormius
 N.F.S. Grundtvig

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Københavns Universitet» frå , den 14. november 2011.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell side

 
Byggverk i København
Skipingar i 1479
The New Zealand Gazette

The New Zealand Gazette - (Maori: Te Kahiti o Aotearoa), vanlegvis berre omtala som  the Gazette, er det offisielle meldingsbladet til regjeringa på New Zealand. Bladet kjem ut kvar torsdag, og vert utgjeve av innanriksdepartementet på New Zealand.

Sjå òg 
Innanriksdepartementet på New Zealand

Bakgrunnsstoff 
The Department of Internal Affairs: The New Zealand Gazette — Heimeside

New Zealand
Aviser på New Zealand
STS-49

STS-49 er namnet på jomfruturen til romferja «Endeavour», den førtisjuande romferda i det amerikanske romferjeprogrammet. Hovudmålet for den ni dagar lange romferda var å fange inn den stranda satelliten Intelsat VI og kople til eit nytt rakett-steg og så sende den ut til geosynkronær bane. Det måtte fleire romvandringar til, der opp til tre mann var ute samtidig. Dette var den første romvandringa med så mange personar frå same fartøyet og dessutan den lengste romvandringa i romfartshistoria, fram til STS-102 i 2001.

Ein planlagd romvandring vart utføyrd av astronautane Thornton og Akers som del av ASEM eksperimenta for å demonstrere og verifisere vedlikehald og monteringsteknikkar for romstasjonen Freedom. Eigentleg var planen å nytte to dagar på dette, men den eine dagen fall bort på grunn av innhentinga av Intelsat satellitten. Ferda vart utvida to dagar for å fullføyre objektiva.

Bakgrunnsstoff 
 NASA mission summary 
 STS-49 Mannskapet kommenterer verdsvideo 
 STS-49: The Rescue Of Intelsat-VI 603 

STS-049
Deep Space 2

Deep Space 2-prosjektet, som vart skote opp januar 1999 som ein del av NASAs New Millennium-program, bestod av to avanserte minisondar sendt til Mars. Den eine av sondane var planlagt å vera den første sonden til å operera under overflata på ein annan planet. Deep Space 2-sondane var også dei første landarane til å bruka aeroshell i staden for fallskjermar eller rakettar for å redusera nedslagsfarten.

Kvar sonde vog 2,4 kg og var pakka inn i eit vernande aeroshell. Dei var om bord eit anna romfartøy, Mars Polar Lander. Ved framkomst 3. desember 1999 over sørpolregionen på Mars, skulle dei to basketballstore  skalla bli sleppte frå hovudsonden og styrta inn i planetens atmosfære og treffa marsoverflata med ein hastigheit på over 644 km/t. Ved nedslaget skulle dei to skala sprekka opp og dei to sondane med storleik lik en grapefrukt skulle slå gjennom overflata og dela seg i to bitar. Den lågare biten ville gå så langt ned som 0,6 meter i bakken, medan den øvre delen ville bli verande på marsoverflata og senda data til Mars Global Surveyor i bane rundt Mars, som igjen ville senda dataa tilbake til Jorda. Dei to delane av sonden ville vera i samband via ein datakabel.

Sondane vart namnsette Scott og Amundsen etter sørpolsfararane Robert Scott og Roald Amundsen.

Mislukkinga  

Sondane ser ut til å ha nådd Mars, men ein fekk aldri kontakt med dei etter landing. Det er ikkje kjent kva som gjekk gale. Krasjkommisjonen føreslo ei rekkje moglege grunnar for feilinga:

radioutstyret i landingssondane hadde ein låg sjanse for å overleva sjølve nedslaget
sondane trefte kanskje grunn som var for steinete til at dei kunne overleva
batteria om bord i sondane som vart ladde opp eit år før landing, og ikkje hadde vorte sjekka sidan, hadde kanskje ikkje nok straum att til å driva sondane

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Deep Space 2» frå ,  den 10. desember 2007.

Bakgrunnsstoff  
Deep Space 2-ferdprofil  av NASAs Solar System Exploration 

New Millennium-programmet
Marssondar
Marslandarar
STS-100

STS-100 var ei romferd med den amerikanske romferja Endeavour i 2001.

Mannskap 
  Kent V. Rominger, Commander
  Jeffrey S. Ashby, Pilot
  Chris Hadfield, Mission Specialist
  Scott E. Parazynski, Mission Specialist
  John L. Phillips, Mission Specialist
  Umberto Guidoni, Mission Specialist
  Yuri Lonchakov, Mission Specialist

Bilde

Bakgrunnsstoff 
 NASA mission summary 

STS-100
STS-88

STS-88 var det første romferjeoppdraget til den internasjonale romstasjonen. Romferja som vart nytta var Endeavour, som var kopla saman med romstasjonen I 7 av av dei i alt 12 dagane romferda varte. Mannskapet om bord Endeavour gjennomførte 3 romvandringar, der dei kopla den amerikanske modulen Unity til den russiskbygde Zarja som alt var i bane rundt jorda.

Bakgrunnsstoff 
 Ferdshistorikk frå NASA 
 Mannskapet kommenterer ferdsvideo 

STS-088
STS-99

STS-99 var ei romferd med den amerikanske romferja Endeavour.

Mannskap 
 Kevin R. Kregel, fartøysjef
 Dominic L. Pudwill Gorie, pilot 
 Janet L. Kavandi, Mission Specialist 
 Janice E. Voss, Mission Specialist
 Mamoru Mohri, Mission Specialist
 Gerhard Thiele, Mission Specialist

STS-099
Provinsen Genova

Provinsen Genova  (italiensk Provincia di Genova) er ein tidlegare provinsar i Italia, i regionen Liguria. 
Han blei erstatta av Città metropolitana di Genova ('Metropolbyeb Genova') i 2015.
Provinsen hadde eit areal på 1 838 km² og totalt 887 094 innbyggjarar (2007). Det var 67 kommunar i provinsen. Provinshovudstad var Genova.

Største kommunar
Per 31. mai 2005

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Province of Genova» frå ,  den 10. desember 2007.

Bakgrunnsstoff 

Liguria
Tidlegare provinsar i Italia
STS-108

STS-108' (Space Transportation System-88) var ei romferd med den amerikanske romferja «Endeavour» som blei gjennomført i 2001. Hovudmålet med romferda var å frakta forsyningar og å bistå med vedlikehald av den internasjonale romstasjonen.

Mannskap

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «STS-108» frå , den 26. oktober 2012. 
 

STS-108
STS-41-C

STS-041-C
Romutforsking i 1984
STS-41-G

STS-041-G
Romutforsking i 1984
STS-51-B

STS-051-B
Romutforsking i 1985
STS-51-F

STS-051-F
Romutforsking i 1985
STS-61-A

STS-061-A
Romutforsking i 1985
Per Vassbotn

Per Kjell Vassbotn () på Stranda) er ein norsk journalist, forfattar og tidlegare statssekretær. Han er kjend for å ha felt Regjeringa Borten som politisk journalist med ein artikkel i Dagbladet med fortruleg informasjon om EEC. Kilda hans var Bortens presseråd Ole N. Hoemsnes.

Per Vassbotn vart pressekontakt i IBM Norge i 2002, og var i perioden 2004-2007 kommunikasjonsdirektør i same selskap. Han er no pensjonert.

Bibliografi 
 Da Borten falt : gjensyn med regjeringens lekkasje og forlis 1971 av Per Vassbotn, Cappelen, Oslo, 1986, 201 s. ISBN 82-02-10726-1]
 Lekkasje og forlis : om regjeringen Bortens fall av Per Vassbotn, Cappelen, Oslo, 1971, 145 s.

Norske journalistar
Norske statssekretærar
Folk frå Stranda
José Saramago

José de Sousa Saramago () var ein portugisisk roman- og novelleforfattar, dramatikar, lyrikar, essayist, omsetjar og journalist.

Liv og virke 
Saramago fekk det internasjonale gjennombrotet i 1982 med romanen Memorial do Convento (Klosterkrønike), og vart tildelt nobelprisen i litteratur i 1998. Frå 1992 og fram til han døydde budde han på Lanzarote, ei av Kanariøyane. Saramago var medlem av det portugisiske kommunistpartiet frå 1969, han var ateist og skildra seg sjølv som pessimist. Oppfatningane hans har skapt store kontroversar i Portugal, spesielt etter utgjevinga av Jesusevangeliet. 

Tilliks med Jesusevangeliet er mange av arbeida hans framstillingar av historiske hendingar i nye perspektiv. Saramago forsøkte å framheve den menneskelege faktoren bak hendingane i staden for å presentere den vanlege «offisielle» framstillinga. Nokre av arbeida hans kan også sjåast på som allegoriar.

Bibliografi

Poesi 
 Os Poemas Possíveis, 1966
 Provavelmente Alegria, 1970
 O Ano de 1993, 1975

Romanar og novellesamlingar 
 Terra do Pecado, 1947
 Manual de Pintura e Caligrafia, 1977
 Objecto Quase, 1978
 Poética dos Cinco Sentidos - O Ouvido, 1979
 Levantado do Chão, 1980
 Memorial do Convento, 1982 (Klosterkrønike, 1987)
 O Ano da Morte de Ricardo Reis, 1984 (Det året Ricardo Reis døde, 1998)
 A Jangada de Pedra, 1986 (En flåte av stein, 1989)
 História do Cerco de Lisboa, 1989 (Beleiringen av Lisboa, 1995)
 O Evangelho Segundo Jesus Cristo, 1991 (Jesusevangeliet, 1993)
 Ensaio sobre a Cegueira, 1995 (En beretning om blindhet, 1996)
 O Conto da Ilha Desconhecida, 1997
 Todos os Nomes, 1997 (Alle navnene, 2001)
 A Caverna, 2001 (Hulen, 2002)
 O Homem Duplicado, 2002 (Den andre mannen, 2004)
 Ensaio sobre a Lucidez, 2004 (En beretning om klarsyn, 2005)
 As Intermitências da Morte, 2005 (Dødens uteblivelse, 2007)

Drama 
 A noite, 1979
 Que Farei Com Este Livro?, 1980
 A Segunda Vida de Francisco de Assis, 1987
 In Nomine Dei, 1993
 Don Giovanni ou o Dissoluto Absolvido, 2005

Essay 
 Deste Mundo e do Outro, 1971
 A Bagagem do Viajante: crónicas, 1973
 As Opiniões que o DL teve, 1974
 Os Apontamentos: crónicas política, 1976
 Viagem a Portugal, 1981 (Reisen til Portugal, 2001, reiseskildring)

Dagbøker 
 Cadernos de Lanzarote: diário [1–5], 1994–1998

Bakgrunnsstoff 
 Sjølvbiografi (frå nobelprize.org)
 Samleside på NRK.no
 
 Nekrolog på Die ZEIT online, henta 31. mars 2012

Portugisiske forfattarar
Portugisiske nobelprisvinnarar
Nobelprisen i litteratur
Portugisiskspråklege forfattarar
Arill Riise

Arill Riise () er ein norsk journalist. Han har tidlegare jobba som nyheitsanker i Dagsrevyen i NRK, og vore informasjonsleiar i Fiskebåtredernes Forbund. I august 2006 byrja han som programleiar i God morgen, Norge! på TV 2. I 2008 var han programleiar for Landstinget i same kanal. Han har også vore programleiar for Norge Rundt, Sommeråpent og NRKs kveldsendingar frå VM på ski i Trondheim i 1997. Han jobbar no som nyheitsanker i TV 2 på kveldsendingane 1830 og 21. I 2014 leia han TV2 sine morgon og dagsendingar frå OL i Sotsji saman med Annemarta Giske. Han fekk prisen Årets nynorskbrukar frå Nynorsk kultursentrum i 2012 og Kringkastingsprisen i 2016.

Bibliografi 
 1994: Blå fjordar, blått blod
 1998: Livet på Sunnmøre blant bona og dæmmagutta 
 2006: Sild og Grandiosa 

Folk frå Ørsta
Norske journalistar
Norske programleiarar
Programleiarar for NRK
Programleiarar for TV2
Folk frå Hjørundfjord