alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Roger Joseph Boscovich

Roger Joseph Boscovich () var ein dalmatisk matematikar og astronom. 

Boscovich vart 15 år gammal oppteken i Jesuittordenen og var frå 1740 professor ved Collegium Romanum. Han leverte mange astronomiske arbeid om kikkertkonstruksjon, tyngdekrafta og forma på jorda, men det meste kjende matematiske arbeidet hans omhandlar sfærisk trigonometri og polynomialsatsen. Saman med den britiske jesuitten Maire føretok Boscovich ei gradmåling ved Roma. I 1771 kom Theoria philosophiae naturalis ut, der han diskuterer ein atomteori. I 1764 vart Boscovich professor i Pavia, men då Jesuittordenen vart oppheva i Italia overtok han ei stilling i den franske marineadministrasjon, særskild oppretta for han. Dei siste åra var han i Italia med utgjevinga av dei samla verka sine.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Astronomar på 1700-talet
Matematikarar på 1700-talet
Filosofar på 1700-talet
Kroatiske jesuittar
Kroatiske astronomar
Kroatiske matematikarar
Kroatiske fysikarar
Italienske jesuittar
Italienske fysikarar
Medlemmar av Royal Society
Jesuitt-forskarar
Folk frå Republikken Ragusa
Tilsette ved Universitetet i Pavia
Rolf Brahde

Carl Rolf Brahde () var ein norsk astronom.

Brahde var observator ved Universitetet i Oslo frå 1949 og professor der 1988–1989, mellom anna med ansvar for utbygginga av solobservatoriet på Harestua. Dei viktigaste arbeida hans var innafor astronomisk instrumentering, databehandling og tidvassutrekningar. Brahde publiserte mange populærvitskapelege artiklar, avhandlinger og bøker, mellom anna tabellverket Solas stilling i Norge (1970) som gjev den daglege og årlege rørsla til sola på himmelen for 204 stader i Noreg. Han rekna ut Almanakk for Norge frå 1967 til 1991.

Kjelder

Norske astronomar
Elevar ved Universitetet i Oslo
Tilsette ved Universitetet i Oslo
Medlemmar av den norske motstandsrørsla
Folk frå Tvedestrand
Dei rudolfinske tabellane

Dei rudolfinske tabellane eller Tabulae Rudolphinae (1627) er planettabellar som vart rekna ut av Johannes Kepler på grunnlag av observasjonane til Tycho Brahe, etter oppfordring frå keisar Rudolf II av Det tysk-romerske riket.

Kjelder

Bøker frå 1627
Stjerneatlas
Astronomiske katalogar
Astrologiske tekstar
Vitskap på 1600-talet
Verk av Johannes Kepler
Rudolph Minkowski

Rudolph Minkowski () var ein tysk-amerikansk astronom.

Minkowski var professor ved universitetet i Hamburg 1931–1935, astronom ved Mount Wilson og Palomar-observatoriet 1935–1960. Han er særleg kjend for undersøkingane sine av supernovaer, planetariske tåker og radiokjelder og identifikasjonen deira. 

Minkowski var son av legen Oskar Minkowski. Han var medoppdagar av Apollo-asteroiden 1620 Geographos, og oppdaga den planetariske tåka M2-9.

Han vann Brucemedaljen i 1961. Krateret Minkowski på månen er namnsett etter han og onkelen.

Kjelder

USA-amerikanske astronomar
Tysk-amerikanarar
Tyske jødar
Asteroideoppdagarar
Tyske astronomar
Folk frå Strasbourg
Folk frå Alsace-Lorraine
R Coronae-Borealis-stjerne

R Coronae-Borealis-stjerner er uregelmessige variable stjerner karakterisert ved lange periodar med konstant lysstyrke, som brått blir avbroten av eit intensitetsfall på 5,8 storleiksklassar, seinare følgd av ein rask auke til normal styrke.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 R Coronae Borealis stars av C. Simon Jeffrey, Armagh Observatory Northern Irland
 Entry in the Encyclopedia of Astrobiology, Astronomi, and Spaceflight
 The R Coronae Borealis Stars, av Geoffrey C. Clayton, frå SAO/NASA Astrophysics Data System (ADS)
 Variable Star of the Month, January, 2000: R Coronae Borealis  ved nettstaden til American Association of Variable Star Observers 

 
Eruptive variable
Variable stjerner
Søndagsbokstav

Søndagsbokstav (av kyrkjelatin Litera dominicalis) er ein bokstav som svarer til årets første søndag, når 1. januar vert nedskrive med A, dei følgjande seks dagane i alfabetisk orden til G, 8. januar igjen A osv. I skotår får både 24. og 25. februar bokstaven F, slik at ein før 24. februar reknar med ein søndagsbokstav og etter 24. februar reknar med den næraste føregåande. Om ein kjenner årets søndagsbokstavar, kan ein lett gje vekedagen for ein særskild dato, sidan alle datoar som har denne bokstaven vil vere søndag. Til eit kvart soltal  svarar ein (eller to) søndagsbokstavar, og etter ein solsyklus vil søndagsbokstavane gjenta seg i same rekkefølgje.

Kjelder

Kalendrar
Sacramento Peak Observatory

Sacramento Peak Observatory er eit amerikansk solobservatorium i New Mexico (2800 moh., oppretta 1947–1952). Det er mellom anna utstyrt med den største koronagrafen i verda og eit stort tårnteleskop.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 The Creation of the Sacramento Peak Observatory 
 National Solar Observatory home page
 National Solar Observatory observes a 'solar tsunami' (Moreton wave)

Astronomiske observatorium i New Mexico
Byggverk i New Mexico
Solobservatorium
Turistmål i New Mexico
Astronomiske observatorium i USA
Sadr

Sadr eller Gamma Cygni (γ Cyg, γ Cygni) er ei stjerne nord i stjernebiletet Svana, som dannar krysset i asterismen av dei fem stjernene kalla Nordkrossen. 

Sadr har ein tilsynelatande storleiksklasse på 2,23, og er av dei meir lyssterke stjernene på nattehimmelen. Parallaksemålingar har gjeve eit estimat på avstanden til stjerna på 1800 lysår (560 parsec), med ein feilmargin på 15 %. Spektralklassen til stjerna er F8 Iab, som indikerer at ho er ei superkjempe. Sidan 1943 har spekteret til denne stjerna vore eit stabilt ankerpunkt som andre stjerner vert klassifisert etter.

Samanlikna med sola er dette ei enorm stjerne som er 12 gonger solmassen og kring 150 gonger solradien. Ho stråler meir enn 33 000 gonger så mykje energi som sola med ein effektiv temperatur på 6 100 K i den ytre envelopen. Temperaturen gjev stjerna ein gulkvit farge som gjer ho til ei klasse F-stjerne. Massive stjerner som denne brenn kjernebrenselet raskare enn sola, så den estimerte alderen er berre kring 12 millionar år.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Gamma Cygni» frå ,  den 9. juli 2016.

Bakgrunnsstoff
 Sadr  av Jim Kaler.
 http://www.atlasoftheuniverse.com/nebulae/ic1318.html
 Astronomi Picture of the Day: Gamma Cygni, NASA, 9. juli 2013

Cygni, Gamma
Svana
Superkjemper klasse F
Stjerner med eigennamn
Scheat

Scheat eller Beta Pegasi (β Peg, β Pegasi) er ei raud kjempestjerne i stjernebiletet Pegasus. Den tilsynelatande storleiksklasse er 2,42, som gjer ho til den nest mest lyssterke i stjernebiletet etter Epsilon Pegasi. 

Basert på parallaksemålingar ligg Beta Pegasi kring 196 lysår. Ho er uvanleg for å vere ei lyssterk stjerne fordi ho har ein relativt låg overflatetemperatur, samanlikna med stjerner som sola. Denne stjerna har ein spektralklasse på M2.3 II-III, som indikerer at spektrumet har eigenskapar mellom ei lyssterk kjempe og ei kjempestjerne. Ho har utvida seg til å bli 95 gonger så stor som sola og ho lyser 1500 gonger så sterkt. Den effektive temperaturen til den ytre envelopen til stjerna er kring 3 700 K, og gjev stjerna ein karakteristisk oransje-raud farge til ei klasse M-stjerne. 

Beta Pegasi er ein halvregulær variabel med ein periode på 43,3 dagar med ein lysstyrke som varierer frå +2,31 til +2,74.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Scheat» frå ,  den 9. juli 2016.  
 

Pegasi, Beta
Pegasus
Kjempestjerner klasse M
Irregulære variable
Stjerner med eigennamn
Schedar

Schedar eller Alfa Cassiopeiae (α Cas, α Cassiopeiae ) er ei stjerne i stjernebiletet Kassiopeia. Avhengig av kva passband som er nytta, kan Schedar vere marginalt lysare eller dimmare enn Caph.  Nyare kalkuleringar har indikert at Schedar er den mest lyssterke i Kassiopeia, med ein tilsynelatande storleiksklasse på 2,240. Schedar ligg lenger unna jorda enn Caph, 228 lysår mot 54, så Schedar er nesten 18 gonger meir lyssterk enn Caph når det kjem til den faktiske storleiksklassen. 

Schedar er ei oransje kjempestjerne med spektralklasse K0IIIa, som gjer ho langt kjøligare enn sola.  Fordi ho har utvida seg kraftig er den bolometrisk luminositeten kring 676 L☉.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Schedar» frå ,  den 9. juli 2016.  
 

Cassiopeiae, Alfa
Kassiopeia
Cassiopeiae, 18
003712
Kjempestjerner klasse K
Stjerner med eigennamn
Schwabe på månen

Schwabe er eit lite månekrater som ligg nord på månen. Det ligg søraust for det større krateret Arnold, og aust-nordaust for Democritus.

Ei kløft går gjennom krateret i nordvest og fram til det lava-fylte terrenget kring Schwabe G. Sør for Schwabe ligg ei anna kløft som går frå kanten av Schwabe D og nesten 100 km austover.

Resten av kraterkanten til Schwabe er nedsliten og ujamn, med den mest intakte delen langs aust-søraustsida. Den indre botnen er blitt fylt med basaltisk lava, og har kanskje flytt inn i krateret gjennom kløftene i kanten. Overflata er jamn og utan detaljar, med ein albedo lik det kringliggande terrenget.

Satellittkrater
Til vanleg er desse identifisert på månekart med ein bokstav ved sidan av kratermidtpunktet som er nærast Schwabe.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Schwabe (crater)» frå ,  den 9. juli 2016.  
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Ringfjell på månen
Ladningssymmetri

Ladningssymmetri syner til symmetri i dei fysiske lovene under ein ladningskonjugert transformasjon. Elektromagnetisme, gravitasjon og sterk vekselverknad har alle ladningssymmetri, medan svak vekselverknad byrt ladningssymmetrien.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «C-symmetry» frå ,  den 9. juli 2016. 
 

Kvantefeltteori
Symmetri
Scintillasjon i astronomi

Scintillasjon er funklinga, tindringa eller blinkinga til stjernene, det vil seie raske fluktuasjonar i lysstyrke. Svake stjerner kan vekselvis forsvinne og kome til syne. Scintillasjon skuldast turbulens i jordatmosfæren nær overflata. Strøymingar mellom luftlag med forskjellig temperatur og vassdampinnhald skapar varierande irregulæritetar i tettleikenav den lufta som stjernelyset passerer, og dette fører til variabel refraksjon og interferens av lyset. Sett i kikkert under stor lufturo vil ei stjerne vise vibrerande rørsle. For lyssterke stjerner som står nær horisonten (der scintillasjonen er størst), opptrer òg fargeveksling. Dei store planetane, som ein i kikkert kan sjå som skiver, tindrar lite eller ikkje i det heile tatt. Kvart enkelt punkt på planetskiva vil rettnok vise scintillasjon, men for skiva som heilskap vil verknaden kompenserast. På planetbilete (observert eller fotografert) vil verknaden derimot gjere seg gjeldende, sidan finare detaljar vert viska ut.

Kjelder

Observasjonsastronomi
Optiske fenomen i atmosfæren
Seeing

Seeing (av engelsk) er ei skildring av dei atmosfæriske forholda som er gjevne kvaliteten av eit teleskopisk bilete. God seeing tyder på klar luft med veldefinert, roleg bilete, medan dårleg seeing syner til eit utviska, uroleg bilete på grunn av stor lufturo på grunn av scintillasjon.

Kjelder

Astronomisk avbilding
Observasjonsastronomi
Engelske ord og uttrykk
Gulhette

Gulhette (Mycena citrinomarginata) er ein liten til mellomstor hettesopp. Han ymsar mykje på let og utsjånad, men har som typisk kjenneteikn ein meir eller mindre gulvoren hatt og gul skiveegg. Hatten er 0,5 til 2 centimeter på tvers.

Gulhette veks i mange slag habitat. Ho veks på pinnar og anna strø på bakken.

I Noreg veks ho over heile landet, inkludert i fjellet, men er generelt ikkje særs vanleg.

Kjelder 

 

Hettesoppar
Selenografi

Selenografi er kartlegging og skildring av overflata til månen. 

Historisk arbeidde selenografar med kartlegging og namngjeving av månehav, krater, fjellkjeder og andre detaljar. Denne oppgåva var stort sett ferdig då høgoppløyselege bilete av nære og fjerne sida av månen vart teken av romfartøy i bane rundt månen. Likevel er det somme regionar av månen som er dårleg kartlagt (særleg nær polane), og den nøyaktige plasseringa til mange detaljar (som kraterdjupner) er uvisse med fleire kilometer. I dag er selenografi eit felt under selenologi.

Kjelder

Månen
Romforsking
Planetologi
Kartografi
Sumarhette

Sumarhette (Mycena abramsii) er ein mellomstor og gråbrun hettesopp som veks på stubbar, mosekledde stammer og nedfalne greiner av (i hovudsak) lauvtre. Hatten er 1–4 centimeter på tvers.

I Noreg dukkar soppen opp tidleg på året, alt frå mai månad; men kan òg veksa utover hausten. Han veks over heile landet, inkludert i fjellet.

Kjelder 

 

Hettesoppar
Selenologi

Selenologi er læra om månen. Geologien på månen skil seg kraftig frå jorda. Månen har ingen atmosfære og derfor ingen erosjon på grunn av vêret. Han har heller ingen platetektonikk og lågare gravitasjon. Den kompliserte geomorfologien til måneoverflata har blitt danna av ein kombinasjon av fleire prosessar, men hovudsakleg nedslagskrater og vulkanisme.

Sjå òg
Selenografi

Kjelder

Månen
Senitdistanse

Senitdistanse er vinkelavstanden til ein himmellekam frå senit, komplementet til høgda. I grader er dermed høgda og senitdistansen 90° til saman.

Kjelder

Himmelkoordinatsystem
Sentralsol

Sentralsol er ein hypotetisk himmellekam som ein før trudde alle stjerner krinsa om, slik planetane krinsar om sola. Immanuel Kant tenkte at Sirius var sentralsol. Ein veit no at at stjernene i Mjølkevegen krinsar om tyngdepunktet i systemet, som ligger i retning mot stjernebiletet Skytten.

Kjelder

Tidlegare vitskaplege teoriar
Hypotetiske himmellekamar
Seth Nicholson

Seth Barnes Nicholson () var ein amerikansk astronom.

Nicholson var knytt til Mount Wilson-observatoriet frå 1915 til 1957. Han oppdaga fire av Jupitermånane og bestemte overflatetemperaturen på planeten, men arbeidde hovudsakleg innafor solfysikk, mellom anna med magnetfeltet til solflekkane.

Prisar og oppkallingar
 Brucemedaljen (1963)
 Asteroiden 1831 Nicholson, krateret Nicholson på månen, krateret Nicholson på Mars og Nicholson Regio på Ganymedes er alle namnsette etter han.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Astronomar på 1900-talet
USA-amerikanske astronomar
Asteroideoppdagarar
Folk frå Springfield i Illinois
Måneoppdagarar
Sherburne Wesley Burnham

Sherburne Wesley Burnham () var ein USA-amerikansk astronom.  

Burnham var først stenograf og journalist fram til 1902, men var samstundes ivrig observatør av dobbeltstjerner. Han vart astronom ved Yerkes-observatoriet frå det vart grunnlagt i 1897, og professor ved Chicago University 1902–1914. I 1906 gav han ut ein stor katalog over dobbeltstjerner.

Månekrateret Burnham og asteroiden 834 Burnhamia vart namnsett etter han.

Kjelder

USA-amerikanske astronomar
Royal Astronomical Society sin gullmedalje
Shoemaker-Levy 9

Shoemaker–Levy 9 (formelt D/1993 F2) var ein komet som braut opp i fleire bitar og kolliderte med Jupiter i juli 1994, den første direkte observasjonen av ein kollisjon mellom himmellekamar i solsystemet. Dette skapte stor mediadekning og kometen vart tett observert av astronomar verda over. 

Kometen vart oppdaga av astronomane Carolyn og Eugene M. Shoemaker og David Levy. Shoemaker–Levy 9 vart fanga av gravitasjonsfeltet til Jupiter. Det var den første kometen som vart observert i bane kring ein planet, og hadde truleg blitt fanga inn av planeten 20-30 år tidlegare. 

Kalkulasjonar synte at kometen vart delt i fleire fragment, 22 i alt, under ei nær passering av Jupiter i juli 1992. På den tida hadde Shoemaker–Levy 9 passert innafor Roche-grensa til Jupiter og tidevasskrefter til planeten reiv kometen sund. Kometen vart seinare observert i fleire fragment, det største 2,4 km i tverrmål. Desse fragmenta kolliderte med den sørlege atmosfæren til Jupiter mellom 16. og 22. juli 1994, med ein snøggleik på kring 60 km/s, eller 216 000 km/h. Nedslaga skapte merke i planeten som var synlege i fleire månader. Det største merket var på storleik med jorda og svara til ein eksplosjon på 10 millionar megatonn TNT.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Shoemaker-Levy 9» frå ,  den 9. juli 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 

Jupiter
Himmellekamar oppdaga i 1993
Oppdagingar av Carolyn S. Shoemaker
Oppdagingar av Eugene Merle Shoemaker
Oppdagingar av David H. Levy
Vitskap i 1994
Øydelagde kometar
Simon Marius

Simon Marius () var ein tysk astronom. Han var fødd i Gunzenhausen, nær Nürenberg, men budde det meste av livet i byen Ansbach.

I 1609 oppdaga Marius, uavhengig av Galileo Galilei, dei fire største månane til Jupiter og var den første (1612) som observerte Andromedatåka med kikkert.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Marius-Portalet: Mathematikker – Lege – Astronom

Folk frå Gunzenhausen
Tyske astronomar
Folk frå Ansbach
Bernt Korslund

Bernt Korslund () var ein norsk småbrukar og politikar frå Eidsvoll i Akershus. Han representerte Arbeidarpartiet på Stortinget i fire valperiodar mellom 1934 og 1957.

Korslund arbeidde heime på farsgarden, før han i 1908 byrja arbeide på ymse veg- og jarnbaneanlegg. Han overtok farsgarden i Eidsvoll allereie i 1911, men heldt fram som anleggsarbeidar i åra fram til 1915. Vintrane 1916-21 dreiv han skogsarbeid i tillegg til gardsdrifta, medan han i åra 1922-25 skøytte på gardsinntekta med anleggsarbeid.

I 1928 var Korslund med å stifte Morskogen skog- og landarbeiderforening og varr den fyrste formann i foreininga. Han var formann i Akershus landbruksselskap i perioden 1945-61.

Korlsund var med i formannskapet i Eidsvoll kommune frå 1922 til 1955, varaordførar i kommunen 1937-47. Han var stortingsrepresentant frå Akershus i tida 1934-45, vald for Arbeidarpartiet. Etter å ha vore ute ein valperiode kom han innatt på Stortinget frå varamannsplass i Akershus fylke i valperiodane 1950-53 og 1954-57. I begge periodane møtte han fast, ettersom den valde representanten Halvard Lange var utanriksminister samanhengande 1946-63. Korslund var i begge desse valperiodane, 1950-53 og 1954-57, medlem i Administrasjonskomiteen. Han var elles 1951-57 medlem av landsstyret i Arbeidarpartiet.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1934-1936
Stortingsrepresentantar 1937-1945
Stortingsrepresentantar 1950-1953
Stortingsrepresentantar 1954-1957
Folk frå Eidsvoll
Wilhelm Blakstad

Wilhelm Blakstad () var ein norsk næringsdrivar og politikar frå Asker som representerte partiet Høgre på Stortinget frå 1919 til 1933. Han var far til Gudolf Blakstad og bror til Finn Blakstad.

Liv og gjerning
Wilhelm Blakstad var frå storgarden Blakstad i Asker. Han gjekk 1879-82 den tekniske skulen i Trondheim og 1885-86 Noregs Landbrukshøgskule på Ås i Akershus. I mellomtida var han styrar 1882-83 av Baklandets Teglverk og Dampsmie, landmålar 1883-84, før han 1884-85 tok del i å gjenoppbyggje Kristiania Tændstikfabrik. Åra 1886-92 arbeidde han som ingeniør i «Det nordenfjeldske». Han var så fløytingsinspektør i Skiensvassdraget frå 1892 til 1898. Frå 1902 var han fløytingsdirektør i Fredrikstad Tømmerdireksjon til han døydde.

Frå 1910- til -18 var Blakstad ordførar i Fredrikstad. Etter å ha vore varamann til Stortinget 1916-18, representerte han kjøpstadene i Østfold og partiet Høgre i fem etterfylgjande storting; 1919-33. Han var medlem 1919-21 i Skog- og vassdragskomiteen, 1922-24 i Finanskomiteen, nestformann 1925-30 i Tollkomiteen, og formann 1931-33 i Finans- og tollkomiteen.

Blakstad var formann i to departementale komitear. Fyrst leia han Komiteen om regulering av Øyeren 1914, og sidan Komiteen om arbeidstidforskrifter i landbruksnæringa av 1927. Han var elles medlem 1918-21 i Tilsynskomiteen for Smålensbanen og i Mellomriksbanekommisjonen av 1921.

Ei byste av Blakstad, forma av Waldemar Dahl, står utanfor hovudkontoret til Fredrikstad Tømmerdireksjon. W. Blakstads gate i Fredrikstad har namn etter han.

Kjelder
Stortingsbiografi 

Folk frå Asker
Stortingsrepresentantar 1919-1921
Stortingsrepresentantar 1922-1924
Stortingsrepresentantar 1925-1927
Stortingsrepresentantar 1928-1930
Stortingsrepresentantar 1931-1933
Simon Newcomb

Simon Newcomb () var ein kanadisk-USA-amerikansk astronom og matematikar. Han var professor i matematikk og astronomi ved Naval Observatory i Washington og i Baltimore. Newcomb var den største astronomen innafor celestmekanikk på 1800-talet. Han utgav òg fleire populærastronomiske bøker. Newcomb var æresdoktor ved Universitetet i Oslo ved Abel-jubileet i 1902.

Prisar og oppkallingar
Medlem av National Academy of Sciences (1869);
Royal Astronomical Society sin gullmedalje (1874);
Medlem av Det kongelege svenske vitskapsakademiet (1875);.
Medlem av Royal Society (1877);
Huygens-medaljen til Haarlem vitskapsakademi (1878);
Redaktør i American Journal of Mathematics (1885–1900);
Copleymedaljen til Royal Society (1890);
Chevalier i Æreslegionen (1893);
President i American Mathematical Society (1897–1898);
Brucemedaljen til Astronomical Society of the Pacific (1898); and
Grunnleggjar og første president i American Astronomical Society (1899–1905).
Asteroide 855 Newcombia er namnsett etter han.
Krateret Newcomb på månen er namnsett etter han.
Royal Astronomical Society of Canada har ein pris namnsett etter han. 
Ein bygning ved US Naval Observatory heiter The Simon Newcomb Laboratory
Minesveiparen USS «Simon Newcomb» YMS 263 vart sjøsett i 1942 og teken ut av drift i 1949

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Matematikarar på 1800-talet
Matematikarar på 1900-talet
Astronomar på 1800-talet
Astronomar på 1900-talet
USA-amerikanske astronomar
USA-amerikanske økonomar
USA-amerikanske sakprosaforfattarar
USA-amerikanske science fiction-forfattarar
Arthur Conan Doyle
Kanadiske astronomar
Kanadiske økonomar
Kanadiske sakprosaforfattarar
Kanadiske science fiction-forfattarar
Æreslegionen
Medlemmar av Vitskapsakademiet i St. Petersburg
Medlemmar av Royal Astronomical Society
Medlemmar av Royal Society
Tilsette ved Johns Hopkins University
Medlemmar av Det kongelege svenske vitskapsakademiet
Folk frå Nova Scotia
Presidentar i American Mathematical Society
Royal Astronomical Society sin gullmedalje
Brucemedaljen
Copleymedaljen
Simultanobservasjon

Simultanobservasjonar er observasjonar som er utført samstundes på to eller fleire stader. Det vert særleg nytta ved studiar av astronomiske og meteorologiske fenomen.

Kjelder

Observasjonsastronomi
Sirkumpolarstjerne

Sirkumpolarstjerne er ei stjerne plassert slik at avstanden frå himmelpolen er mindre enn polhøgda til observasjonsstaden. Under den daglege dreiinga til jorda vil ei sirkumpolarstjerne alltid vere over horisonten.

Kjelder

Himmelkoordinatsystem
Stjerner
Sfærisk astronomi
Sjur Refsdal

Sjur Refsdal () var ein norsk astrofysikar. Han er best kjend for pionerarbeidet med gravitasjonslinse, mellom anna Chang-Refsdal-linse.

Refsdal tok dr.philos. i 1970 og var professor i astronomi ved universitetet i Hamburg sidan 1972. I tillegg til gravitasjonslinser, arbeidde han med kosmologi og stjerneutvikling. Refsdal fekk Kongens fortenstmedalje i gull i 2005.

Kjelder

 

Folk frå Oslo
Norske astronomar
Astronomar på 1900-talet
Astronomar på 2000-talet
Tilsette ved Universitetet i Oslo
Kongens fortenestmedalje i sølv
Medlemmar av Det Norske Videnskaps-Akademi
Bjerregaards gate

Bjerregaards gate er ei gate i bydel St. Hanshaugen i Oslo som går frå  Ullevålsveien og nordaustover til Uelands gate, der gata er avsperra for biltrafikk både ut frå og inn i Uelands gate. Gata går parallelt med Waldemar Thranes gate, og er tradisjonelt sett på som ei grense mellom stroka Ila og Gamle Aker.

Gata vart namngjeve i 1871  etter diktaren Henrik Anker Bjerregaard (1792 -1842).

I Bjerregaards gate ligg mellom anna St. Hanshaugen studentby, eit av dei kompleksa av studentbustader som Studentsamskipnaden i Oslo og Akershus driv. Elles er gata i hovudsak kransa av bustadblokker.

Forfattaren Johan Falkberget budde i ein periode i Bjerregaards gate 17, der han skreiv fleire av historiene sine. I førerordet til Runer på Fjellveggen fortel han at «Runer på Fjellveggen er et nek sagn og fortellinger som ble til ved Ruglsjøen, gruvene og oppe på en kvist i Bjerregaards gate 17 i Oslo.»

Litteratur
Knut Are Tvedt, red. 2010. «Bjerregaards gate» i  Oslo byleksikon 5. utgåva. Oslo: Kunnskapsforlaget. s. 83. ISBN 978-82-573-1760-7.

Gater i Oslo
Bydel St. Hanshaugen
Solaktivitet

Solaktivitet kan syne til fleire fenomen på sola som er forbigåande av natur, slik som: 

 solflekkar
 fakkel 
 flares
 protuberans
 solvind

Kjelder

Solfenomen