alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ambulance Blues

«Ambulance Blues» er ein song av Neil Young frå albumet On the Beach i 1974. 

Han er ein episk visesong på nesten ni minuttar, mykje spelt av andre musikarar når dei skal hylle Young. Ironisk nok hylla Young sjølv ein av sine favorittgitaristar, den engelske trubaduren Bert Jansch, som han lånte melodien frå (frå Jansch sin «Needle of Death»). Songen vert framført med berre akustisk gitar og ei lita fele, ein sparsam bass, trommer og munnspel. Det er vanskeleg å tolke songen med referansar til alt mogeleg: oppveksten i Toronto, krenkinga av landet og dei innfødde, løgnaktige politikarar og depresjon. 

Young har sjeldan spelt songen på konsert, men spelte den i 1998 på Bridge School Benefit akkompagnert av medlemmer i R.E.M.

Kjelder 

Neil Young-songar
Songar frå 1974
Songar skrivne av Neil Young
Taipingopprøret

Taipingopprøret var eit bondeopprør frå 1850 til 1864 mot mandsjudynastiet i Kina, Qing. Opprørarane fekk kontroll over større område, men blei til slutt slått ned etter at Qing fekk hjelp frå vestlege land. Opprøret var leidd av Hong Xiuquan.

Hong Xiuquan, påverka av kristne misjonærar, kalla seg «Kristi yngre bror» og forkynte ein ny religion der tilhengjarane blei lova eit gudsrike på jorda (t'ai p'ing tyder 'stor fred'). Sosiale reformer var likevel hovudsaka. Store mengder misnøgde bønder samla seg under Hong, som utnemnde seg sjølv til keisar og sine næraste medarbeidarar til kongar. Taipingane gjekk inn for sosiale reformer, dei erobra jord og delte ut, og prøvde å erstatta lokale religionar med ei form for kristendom.
Ettersom rørsla kjempa mot mandsjuane, fekk ho også eit nasjonalistisk preg. Qing-dynastiet vakla, men fekk støtte av den kinesiske mellom- og overklassen, som mislikte brota med gamle tradisjonar, dei «bondske» skikkane til opprørarane. Europearane i Kina heldt seg lenge nøytrale.

Erobringar 

Hong grunnla «Det himmelske riket av den store freda» 11. januar 1851. I 1852 tok rørsla kontroll over Hankou og i 1853 Nanjing (Nanking), som blei hovudstad. Hong Xiuquan installerte seg her som keisar og trekte seg tilbake frå ei aktiv politisk og administrativ rolle. Han styrte gjennom proklamasjonar. I 1856 avretta styrkane hans ein tidlegare nær medarbeidar og «Guds talerøyr», Yang Xiuqing, og tilhengjarane hans, etter at Hong var blitt mistenksam mot Yang.

I 1859 fekk fetteren til Hong, Hong Rengan, ein framtredande rolle. Han innførte ulike reformer og gjekk inn for å utvida territoriet. I 1860 truga dei Shanghai, og også folka frå Vesten som budde der. Dei skipa ein milits som nedkjempa opprørsstyrkane. Den britiske offiseren Charles George «Chinese» Gordon leidde kampane til opprøret var knust. 

Nanjing fall til Qing-styrkane i juni 1864, like etter at Hong døydde av forgifting. Han hadde nokre månader tidlegare abdisert til fordel for den tenåringssonen sin, Hong Tianguifu, som blei teken av keisarstyrker i november same året og avretta. Andre prinsar blei også avretta, medan restane av taipingstyrkane blei drepne i harde kampar.

Andre opprør og inspirasjonar 
I det same tidsrommet fann det også stad fleire andre opprør i Kina: Nianopprøret (1853-1868), og fleire muslimske opprør: Panthayopprøret (1855-1873) sørvest i Kina, som også var eit opprør mot Qing-dynastiet og hadde kontakt med taipingopprørarane, og Dunganopprøret (1862-1877) i nordvest.

Den unge Sun Yat-sen hadde seinare kontakt med taipingrørsla. Det kinesiske kommunistpartiet reknar Taipingopprøret som ein forløpar til den kommunistiske revolusjonen.

Sjå òg 
 Xinhaiopprøret, som styrta Qing-dynastiet i 1911-1912

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Opprør i Kina
Qing-dynastiet
Tonight's the Night

Tonight's the Night er det åttande albumet til Neil Young. Det kom ut i 1975 på Reprise Records, men vart spelt inn i 1973 og utsett i to år. Det nådde 25. plass på den amerikanske albumlista. I 2003 vart albumet rangert på 331. plass på lista til Rolling Stone over dei 500 største albuma gjennom tidene og i 2012 vart det flytta opp til 330. plassen på same lista.

Bakgrunn
Tonight's the Night er eit direkte uttrykk for sorg. Crazy Horse-gitaristen Danny Whitten og venen til Young, samt roadien Bruce Berry hadde begge døydd av overdosar i løpet av månadane før desse songane vart skriven. Tittelsporet nemner Berry med namn, «Bruce Berry was a working man/He used to load that Econoline van.». Gitaren og vokalen til Whitten dominerer «Come on Baby Let's Go Downtown», som var eit konsertopptak frå 1970. Songen vart seinare òg gjeven ut på konsertalbumet Live at the Fillmore East, der Whitten er tilskriven som låtskrivar aleine. 

Med seg har Young resten av Crazy Horse, bassist Billy Talbot og trommeslagar Ralph Molina, samt Nils Lofgren (gitar og piano) og Ben Keith (steelgitar). Young spelte inn albumet på same rufsete måte som Time Fades Away, stemma hans er ofte hes og han strevar med å nå dei høge tonane. Sjølve spelinga er laus med feil og skiftande tempo. Denne stilen fungerte, i følgje Allmusic, perfekt for materialet, og la vekt på den kjenslemessige stemninga i sorga til Young.. Dette stod i stor kontrast til det polerte lydbiletet til Crosby, Stills, Nash & Young, og Young-albumet Harvest. I mange av songane uttrykte Young at han ikkje likte følgjene som suksessen hans hadde ført med seg. 

Reprise Records nekta å gje ut dette ukommersielle albumet. Det var opphavleg meint å kome ut tidleg i 1974 etter at Young hadde turnert med songane i USA og Europa. I 1975, etter ein massiv turne med CSNY, forkasta Young eit nyleg innspelt album, og gav i staden ut Tonight's the Night. Albumet vart ikkje ein stor salssuksess, men vart rekna som eit unikt meisterverk av kritikarane, og det vert framleis rekna som eit av dei største rockeplatene som nokon gong er laga. 

På vinylutgåva av Tonight's the Night står ei kryptisk melding av Young: «I'm sorry. You don't know these people. This means nothing to you» («Unnskyld. Du kjenner ikkje desse folka. Dette betyr ingenting for deg.»)

Innhald

Medverkande
 Neil Young – vokal; gitar ; piano ; munnspel ; vibrafon 
 Ben Keith – pedalsteelgitar, vokal ; pedalsteelgitar ; vokal ; slidegitar, vokal 
 Nils Lofgren – piano ; vokal ;  gitar 
 Danny Whitten – vokal, elektrisk gitar 
 Jack Nitzsche – elektrisk piano ; piano 
 Billy Talbot – bass 
 Tim Drummond – bass 
 Ralph Molina – trommer, vokal ; vokal 
 Kenny Buttrey – trommer 
 George Whitsell – vokal

Salslister
Billboard (USA)

Kjelder 
Delar av denne artikkelen bygger på «Tonight's the Night (Neil Young album)» frå ,  den 27. oktober 2010.

Bakgrunnsstoff
 Tekstar på HyperRust.org
 Tekst på plateomslaget

Musikkalbum frå 1975
Neil Young-album
Album produserte av David Briggs
Reprise Records-album
Album produserte av Neil Young
Album produserte av Elliot Mazer
 331
 302
Djuphavsgrop

Ei djuphavsgrop er ei langstrekt topografisk nedsenking på havbotnen. Slike groper er smale og lange, og utgjer dei største djupnene i verdshava. Dei vert danna ved at ei tektonisk plate går ned under ei anna i ei subdukssjonssone. 

Den djupaste er djuphavsgropa Marianegropa, med ei djupne på 11 035 meter.

Dei djupaste gropene

Kjelder 

 
Kyst- og havlandformer
Senkingar
Platetektonikk
Frank Sampedro

Frank «Poncho» Sampedro  () er ein amerikansk gitarist og medlem av rockebandet Crazy Horse, som hovudsakleg er kjend for det lange samarbeidet med Neil Young.

Han var fødd i Vest-Virginia og voks opp i Detroit, Sampedro flytta til California så snart han var gammal nok til å køyre bil. Han spelte nokre år med forskjellige band før han vart medlem av Crazy Horse i 1975 for å spele inn Zuma. Han vart introdusert til bandet av Billy Talbot i november 1974, nøyaktig to år etter at den tidlegare gitaristen i Crazy Horse, Danny Whitten, hadde døydd av overdose. 
 
Med Sampedro i bandet, utvikla Crazy Horse ein ny, meir stiv stil (i motsetnad til den lausare stilen til Whitten), noko som gjorde at Neil Young kunne utvikle seg som sologitarist. 

I nyare tid har han arbeidd i The Tonight Show with Jay Leno med bandleiaren Kevin Eubanks.

Diskografi
Som medlem av Crazy Horse:
Crazy Moon (1978)
Gone Dead Train: The Best of Crazy Horse 1971-1989 (2005)
Scratchy: The Complete Reprise Recordings (2005)

Som medlem av Neil Young & Crazy Horse:
Zuma (1975)
Rust Never Sleeps (1979)
Live Rust (konsert, 1979)
Re•ac•tor (1981)
Life (1987)
Ragged Glory (1990)
Arc/Weld (konsert, 1991)
Sleeps With Angels (1994)
Broken Arrow (1996)
Year of the Horse (konsert, 1997)

Medverknad til andre Neil Young-album:
American Stars 'N Bars (1977)
Comes A Time (1977)
Trans (1982)
This Note's For You (1988) 
Freedom (1989)
Are You Passionate? (2002)
Chrome Dreams II (2007)

Andre artistar:
Glimmer, det andre soloalbumet til Kevin Salem frå 1996 (gitar);
Harlem, eit album av Shawn Amos frå 2000 (gitar).

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Frank Sampedro» frå ,  den 27. oktober 2010.  
 

USA-amerikanske gitaristar
Crazy Horse-medlemmer
Folk frå Vest-Virginia
Midthavsrygg

Ein midthavsrygg er ein lang undersjøisk fjellrygg som reiser seg 1–3 km over havbotnen rundt. Midthavsryggar finst i Atlanterhavet (Den midtatlantiske ryggen), Indiahavet og i Sør-Stillehavet. Ryggane kan vera omkring 1500 km breie og strekkja seg gjennom heile lengda av verdshava. Nokre stader bryt dei havflata som vulkanske øyar. Døme på dette er Island og Jan Mayen.

Den midtatlantiske ryggen ligg midtvegs mellom landområda på begge sider, og avspeglar nøyaktig konturane av kystane. Andre stader har havryggane ein meir ujamn plassering i forhold til landområda. Langs midten av ryggane er det ei midtre kløft eller riftdal, der det er vulkansk verksemd og jordskjelv med korte mellomrom.

Berggrunnen under verdshava er ung samanlikna med grunnen på landområda. Teorien om havbotnsspreiing forklarer dette med at verdshava utvidar seg når det vellar opp basaltisk lava langs midtrifta i midthavsryggane. Dei nydanna vulkanske massane blir avkjølte, glir ut til sida og søkk etter kvart som nytt materiale kjem opp frå djupet.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 
 Store Norske Leksikon om Midthavsrygg, skrive av Inge Bryhni.

Geologiske formasjonar
Havryggar
Geologiske prosessar
Platetektonikk
Vulkanske landformer
Kyst- og havlandformer
Hagbarth Lund

Hagbarth Lund () var ein norsk stortingsrepresentant for Venstre og fylkesmann i både Finnmark og Vest-Agder.

Lund var fødd i Kristiania, far hans var skipper. Han vart student frå katedralskulen i hovudstaden i 1897 og cand.jur. i 1903. I 1904 byrja han som fullmektig på sorenskrivarkontoret i Tana. Frå 1907 var han sakførar i Tana fram til 1922, då han vart fylkesmann i Finnmark. I 1928 fekk han same embetet i  Vest-Agder og styrte det til 1947. Han gjekk av 1941, men vart etter frigjeringa i 1945 innsett i embetet att.

Lund var ordførar i Tana frå 1908 til 1916. Åra 1910-14 var han og medlem av Finnmarks fylkesutval. Frå 1913 representerte Lund krinsen 2. Østfinmarken på Stortinget, eit ombod han hadde til 1924. I den siste perioden var han innvald for Finnmark fylke, men var permittert frå 28.2.1922 og heile 1923-sesjonen. Han var heile tida medlem av næringskomite nr 1. Vidare var han medlem av valkomiteen 1916-22 og fullmaktskomiteen 1919-22. Deretter var han vararepresentant 1928-30 for byane Bodø, Narvik, Tromsø, Hammerfest, Vardø, Vadsø. Han møtte så å seie heile perioden, då medlem av justiskomiteen.

Lund var også mediu ei rekke kommisjonar, blant andre Statens rådgjevande provianteringskommisjonen av 1916. Han var delegat i den norsk-russiske handelsdelegasjon 1921, den norsk-finske grensedelegasjon 1922, den norsk-finske reinbeitedelegasjon 1932 og den norsk-svenske fiskeridelegasjon 1933. Han var også krinsmeklingsmann for Nord-Noreg 1928-30 og for Sørlandet frå 1933. Medlem av tilsynskommisjonen for Bratsbergbanen og Sørlandsbanen (1932-1933). 

Lund var utnemnd til kommandør 1. grad av 'Finlands kvite roses orden' og kommandør 1. grad av 'Italias kroneorden'.

Kjelde
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Bakgrunnsstoff
Hagbarth Lund på Samfunnsveven

Stortingsrepresentantar 1913-1915
Stortingsrepresentantar 1916-1918
Stortingsrepresentantar 1919-1921
Stortingsrepresentantar 1922-1924
Stortingsrepresentantar 1928-1930
Stortingsrepresentantar frå Venstre
Stortingsrepresentantar for Finnmark
Fylkesmenn i Finnmark
Ordførarar i Tana
Venstreordførarar i Finnmark
Fylkesmenn i Vest-Agder
Politikarar frå Oslo
Cortez the Killer

«Cortez the Killer» er ein song av Neil Young frå albumet Zuma frå 1975. Han vart spelt inn i lag med Crazy Horse og er rangert på 39. plass på Guitar World si liste over dei 100 beste gitarsoloane nokon gong, samt på 329. plass på lista til Rolling Stone over dei 500 beste songane gjennom tidene. 

Songen omhandlar Hernán Cortés, ein conquistador som erobra Mexico for Spania på 1500-talet. «Cortez the Killer» refererer òg til den aztekiske herskaren Montezuma II og andre hendingar kring den spanske erobringa av den nye verda.

Songen er typisk for Zuma — enkle, store akkordar og ein bass som stundom vert særs mektig og tonar ut igjen. Songen repeterer akkordane Em7, D og Am7sus4 medan Young spelar ein varemerke-solo gjennom store delar av songen. 
 
Teksten startar etter 3:23 ut i songen. Dei første tekstlinjene syner til Cortés og galleonane og kanonane hans som nærmar seg kysten av den nye verda. Der levde Montezuma, keisaren over aztekarane, som var særs rik og full av visdom, men i ein sivilisasjon som var dømt til undergang, trass i alt det vakre og flotte dei hadde oppnådd. Dei store pyramidane deira finst framleis og vert hylla i songen. 

I staden for å skildre slaga mellom Cortez og aztekarane, hoppar teksten i siste verset frå tredjeperson til førsteperson, med ein referanse til ei kvinne som lever der. Kvinna er truleg kona til Cortez, Dona Elizabeth, som støtta erobringane hans og som starta fleire oppdrag for å støtte borna til aztekarane (og spanjolane) som forsvann i slaget om Tenochtitlan. Ho er gravlagd utanfor Mexico City i La Colonia Hidalgo, den massive bygningen til Cortez, som framleis står i dag. 

Ei anna tolking er at «ho» er hovudtempelet til aztekarane, Templo Mayor, som vart grave fram i 1978 etter å ha vore gravlagd under Mexico City i nesten 500 år. I mellomamerikansk litteratur vert tempelet ofte berre omtalt som «ho». 

Young har sagt på konsertar at han skreiv songen medan han studerte historie på skulen. Songen vart bannlyst i Spania under Francisco Franco i følgje notata til Young på omslaget til samleplata Decade.

Songen tonar ut etter nesten sju og eit halv minutt. Dette skjedde anten fordi bandet gjekk tom for lydband, eller fordi ein sikring rauk. Dette førte til at noko av musikken forsvann, samt eit siste vers. Då produsenten David Briggs fortalte dette ti lbandet, svarte Young «Eg likte aldri det verset likevel». Det siste verset er aldri spelt sidan den gong.

Andre utgåver
Den enkle akkordstrukturen har gjort til at mange har jamma til denne songen. Av artistar som har spelt songen finn ein The Dead, Dave Matthews Band, Built to Spill, Slint, The Church, The Drones og av Pearl Jam.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Cortez the Killer» frå ,  den 27. oktober 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Songar frå 1975
Neil Young-songar
Songar skrivne av Neil Young
Songar produserte av David Briggs
Songar produserte av Neil Young
Songar om urfolk
Songar om oppdagarar
Songar om Mexico
Crazy Horse-songar
Gov't Mule-songar
The Church-songar
Dave Rawlings-songar
Edland

Edland er ei bygd i Vinje kommune i Telemark-området i Vestfold og Telemark fylke. Staden ligg der elvane Bora og Kjela møtest. Europaveg 134 passerer bygda, og Fylkesveg 362 går nordover frå Edland til Arabygdi og Totak.

Edland er òg eit etternamn og ein plass nede i Gjesdal, nær Stavanger i Rogaland.

Geografi i Vinje
Bygder i Vestfold og Telemark
Fylkesveg 102 i Telemark

Sjå òg fylkesveg 102 (fleirtyding)

Fylkesveg 102 i Telemark går mellom Vrangfoss og Østerå bru i Nome kommune. Vegen er 9,4 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Vrangfoss
 Østerå bru

Bakgrunnsstoff

 102
Vegar i Nome
Fylkesveg 102 (fleirtyding)

Fylkesveg 102 finst i fleire fylke i Noreg:

Fylkesveg 102 (primær fylkesveg i Østfold)
Fylkesveg 102 i Akershus
Fylkesveg 102 i Aust-Agder
Fylkesveg 102 i Finnmark
Fylkesveg 102 i Hedmark
Fylkesveg 102 i Hordaland
Fylkesveg 102 i Møre og Romsdal
Fylkesveg 102 i Nord-Trøndelag
Fylkesveg 102 i Rogaland
Fylkesveg 102 i Telemark
Fylkesveg 102 i Troms
Fylkesveg 102 i Vest-Agder
Fylkesveg 102 i Vestfold

Fylkesveg 102
Fylkesveg 110 i Telemark

Sjå òg fylkesveg 110 (fleirtyding)

Fylkesveg 110 i Telemark går mellom Storhaug og Lunde i Nome kommune. Vegen er 8,4 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Storhaug
 Lunde

Bakgrunnsstoff

 110
Vegar i Nome
Fylkesveg 109 i Telemark

Fylkesveg 109 i Telemark går mellom Lunde i Nome kommune og Drangedal kommune. Vegen er 36,5 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Nomevegen, frå Lunde til  Ulefoss og til  Bø
Hovedgata
 Tyrivegen frå Lunde til  Storhaug (8,4 km)
Strengenvegen
 Strengenvegen frå Kjeldal til  Ytre Flåbygd (6,4 km)
Drangedalsvegen

 frå Nås til Singusdal (11,8 km)
 Solberg (ca. 30 m)
Kjeåsen
 Kjeosen (ca. 40 m)
Strandgata
  Drangedalsvegen frå Drangedal sentrum til  Åmot i Vinje kommune og til Kragerø

Bakgrunnsstoff

 109
Vegar i Nome
Vegar i Drangedal
Fylkesveg 106 i Telemark

Sjå òg fylkesveg 106 (fleirtyding)

Fylkesveg 106 i Telemark går mellom Ajertangen i Nome kommune og Fjågesund i Kviteseid kommune. Vegen er 35,1 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Ajertangen
 frå Ytre Flåbygd til  Kjeldal (6,4 km)
 Omnestunnelen (235 m)

 fra Kilen til  Sandnes i Seljord kommune (15,4 km)
 Fjågesund bru (250 m)
 Fjågesund

Bakgrunnsstoff

 106
Vegar i Nome
Vegar i Kviteseid
Fylkesveg 107 i Telemark

Sjå òg fylkesveg 107 (fleirtyding)
Fylkesveg 107 i Telemark går mellom Kjeldal og Ytre Flåbygd i Nome kommune. Vegen er 6,4 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Kjeldal
 Strengen bru (ca. 150 meter)
 Ytre Flåbygd

Bakgrunnsstoff

 107
Vegar i Nome
Fylkesveg 107 (fleirtyding)

Fylkesveg 107 finst i fleire fylke i Noreg:

Fylkesveg 107 (primær fylkesveg i Østfold)
Fylkesveg 107 i Akershus
Fylkesveg 107 i Aust-Agder
Fylkesveg 107 i Buskerud
Fylkesveg 107 i Hordaland
Fylkesveg 107 i Møre og Romsdal
Fylkesveg 107 i Telemark
Fylkesveg 107 i Vest-Agder
Fylkesveg 107 i Vestfold

Fylkesveg 107
Fylkesveg 3318

Fylkesveg 3318 går mellom Eika i Bø kommune og Enggrav i Nome kommune. Vegen er 10,3 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga fylkesveg 104.

Kommunar og knutepunkt

 Eika

 Enggrav

Kjelder

Bakgrunnsstoff

 104
Vegar i Midt-Telemark
Vegar i Nome
Fylkesveg 304 i Telemark

Sjå òg fylkesveg 304 (fleirtyding)
Fylkesveg 304 i Telemark (Fv304) går mellom Grova i Drangedal kommune og Kviteseid gamle kyrkje i Kviteseid kommune. Vegen er 27,3 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Grova

 frå Fjågesund til  Ajertangen i Nome kommune
 Fjågesundtunnelen (199 m)
 Kviteseid gamle kyrkje

Bakgrunnsstoff

 304
Vegar i Drangedal
Vegar i Kviteseid
Fylkesveg 304 (fleirtyding)

Fylkesveg 304 finst i fleire fylke i Noreg:

Fylkesveg 304 (primær fylkesveg i Vestfold)
Fylkesveg 304 i Akershus
Fylkesveg 304 i Aust-Agder
Fylkesveg 304 i Møre og Romsdal
Fylkesveg 304 i Telemark
Fylkesveg 304 i Troms
Fylkesveg 304 i Vest-Agder

Fylkesvegfleirtyding
Fylkesveg 358 (fleirtyding)

Fylkesveg 358 finst i fleire fylke i Noreg:

Fylkesveg 358 (primær fylkesveg i Telemark)
Fylkesveg 358 i Nordland
Fylkesveg 358 i Oppland
Fylkesveg 358 i Østfold

Fylkesvegfleirtyding
Bustrak

Bustrak (Bostrak) er ein samla busetnad i bygda Tørdal i Drangedal kommune i Vestfold og Telemark. Staden har namn etter hovudgarden der, og kan vera sett saman av «bost/bust» (myrbust) og «rák» (kveggang).

Bostrak, som ligg på vestsida av Bjorvatnet, har eigen barneskule, barnehage, idrettsforeining, i tillegg til ymse velforeiningar og lag. Staden er i dag kanskje mest kjend for musikaren og lastebilsjåføren Sputnik (Knut T. Storbukås), som har eige museum på staden.

Geografi i Drangedal
Fylkesveg 53 i Telemark

Sjå òg fylkesveg 53 (fleirtyding)
Fylkesveg 53 i Telemark går mellom Grandalen (Skotfoss) og Dalsbygda i Skien kommune. Vegen er 5,0 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Grandalen (Skotfoss)
Kommunal veg frå Dalsbygda til Vasdalen (1,0 km)

Bakgrunnsstoff

 053
Vegar i Skien
Skotfoss

Skotfoss er eit bustadområde i Skien kommune i Telemark-området i Vestfold og Telemark fylke. Staden ligg ved fossen med same namn, 5 km vest for bysenteret og er ein del av tettstaden Porsgrunn/Skien.

Skotfoss er òg ein foss i Skienvassdraget ved utløpet til elva av Norsjø. Skien-Bandak-kanalen vert her ført opp i Norsjø gjennom Løveid sluser. Fossen er bygd ut med ein kraftstasjon på 24 MW; 10 m bruttofallhøgd.

Namnet «Skotfoss» kan ha opphav i ordet skot, som ofte er brukt om terreng høveleg til å velte tømmer ned i ei elv.

Kjelder 
 «Skotfoss» i Store Norske Leksikon

Bakgrunnsstoff 
 Skotfoss skole

Busetnader i Skien
Fylkesveg 356 (fleirtyding)

Fylkesveg 356 finst i fleire fylke i Noreg:

Fylkesveg 356 (primær fylkesveg i Telemark)
Fylkesveg 356 i Akershus
Fylkesveg 356 i Nordland
Fylkesveg 356 i Vest-Agder

Fylkesvegfleirtyding
Fylkesveg 49 i Telemark

Sjå òg fylkesveg 49 (fleirtyding)
Fylkesveg 49 i Telemark går mellom Knardalstrand i Porsgrunn og Klyve i Skien kommune. Vegen er 4,6 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Knardalstrand

 frå Bjørndalsjordet til  Klosterskogen
  Klyve

Bakgrunnsstoff

 049
Vegar i Porsgrunn
Vegar i Skien
Fylkesveg 48 i Telemark

Sjå òg fylkesveg 48 (fleirtyding)
Fylkesveg 48 i Telemark går mellom Bjørndalsjordet og Klosterskogen i Skien kommune. Vegen er 5,2 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Bjørndalsjordet
 frå Trommedalen til  Klovholt
  Klosterskogen

Bakgrunnsstoff

 048
Vegar i Skien
Fylkesveg 51 i Telemark

Sjå òg fylkesveg 51 (fleirtyding)

Fylkesveg 51 i Telemark går mellom Klovholt og Trommedalen i Skien kommune.

Strekningar: Klovholt - Solum 3,2 km, Brusdalsbekken - Trommedalen 2,9 km.

Kommunar og knutepunkt

 Klovholt
 Solum
Erstatta av fylkesveg 353 (0,2 km)

 Brusdalsbekken
 Trommedalen →

Bakgrunnsstoff

 051
Vegar i Skien
Fylkesveg 51 (fleirtyding)

Fylkesveg 51 kan visa til:

Fylkesveg 51 (primær fylkesveg i Oppland og Buskerud)
Fylkesveg 51 i Akershus
Fylkesveg 51 i Aust-Agder
Fylkesveg 51 i Hedmark
Fylkesveg 51 i Hordaland
Fylkesveg 51 i Rogaland
Fylkesveg 51 i Sør-Trøndelag
Fylkesveg 51 i Telemark
Fylkesveg 51 i Troms
Fylkesveg 51 i Vest-Agder
Fylkesveg 51 i Vestfold, no Fylkesveg 2970

Fylkesveg 051
Fylkesveg 56 i Telemark

Sjå òg fylkesveg 56 (fleirtyding)

Fylkesveg 56 i Telemark går mellom Rognsbru og Fjellbrua i Skien kommune. Vegen er 4,6 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Rognsbru
Kommunal veg frå Fjellbrua til Øvre Haugtjern (3,0 km) og Fjell (0,7 km)

Bakgrunnsstoff

 056
Vegar i Skien
Porsgrunnsbrua

Porsgrunnsbrua er ei klaffebru av betong i Porsgrunn kommune i Vestfold og Telemark. Brua, som blei tatt i bruk i 1958, knyter aust- og vestsida av Porsgrunn by og kryssar Porsgrunnselva litt over der Skiensvassdraget munnar ut i Frierfjorden. Fri seglingshøgd ved normal vasstand er 8 meter.

Sjå også
Frednesbrua
Bruer i Noreg
Bruer i Noreg etter lengd

Bakgrunnsstoff 

Klaffebruer
Bruer i Vestfold og Telemark
Samferdsle i Porsgrunn
Frednesbrua

Frednesbrua er ei klaffebru av betong på Fv354 i Porsgrunn kommune i Vestfold og Telemark. Brua kryssar Porsgrunnselva der Skiensvassdraget munnar ut i Frierfjorden. Brua er 461 meter lang med eit hovudspenn på 60 meter. Fri seglingshøgd ved normal vasstand er 13 meter.

Brua hadde kosta 102 millionar da ho stod ferdig i 1995. Ho har eit hydraulisk lyftesystem, som ein hadde lite erfaring med i Noreg. Problem med dette, i tillegg til direkte feilkonstruksjonar, gjorde at ein fram til 2000 brukte ca. 4 mill. kroner ekstra på å halde brua i gang, i tillegg til normale driftskostnader. I 2001 blei brua bygd om for 33 millionar, og ho har etter det fungert utan større problem.

Brua blei opphavleg kalla Kulltangen bru, men blei omdøypt til Frednesbrua.

Sjå også
Porsgrunnsbrua
Bruer i Noreg
Bruer i Noreg etter lengd

Bruer i Vestfold og Telemark
Samferdsle i Porsgrunn
Betongbruer
Klaffebruer