alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Val d'Ultimo

Val d'Ultimo (tysk Ultental) er ein 40 km lang fjelldal vest i provinsen Bolzano i Italia. Elva Falschauer (it. Valsura) renn gjennom dalen og er ei av sideelvane til Adige (ty. Etsch) frå høgre. Dalen går frå sørvest til nordaust, parallelt til den nedre Vinschgaudalen, og ligg sør for Merano (ty. Meran). Den nedre delen av dalen ligg i Lana, der Valschauer Bach og Adige møter kvarandre. Ein liten veg går sørover i dalen til Proveis og Val di Non (Cagnò) i Trento.

Kommunen Ulten (Ultimo) dekkjer det meste av dalen. Den nedre delen av dalen ligg i kommunen Lana. Størstedelen av innbyggjarane i dalen snakkar tysk (meir enn 94 % i følgje ei folketeljing i 2001). Den vestlegaste og høgaste delen av dalen er ein del av Stelvio nasjonalpark.

Kjelde 

Ultimo
Ultimo
Ultimo
Valsassina

Valsassina er ein dal i Alpane i Lombardia, nord i Italia i provinsen Lecco.

Han ligg mellom Grignefjella i vest og Dei bergamaskiske Alpane, som i ein halvsirkel strekkjer seg frå nord til aust og som skil dalen frå Bergamo-området og Valtellina. Valsassina strekkjer seg òg til Leccodelen av Comosjøen ved sjølve Lecco og Bellano.

Elva Pioverna renn gjennom dalen, som renn frå Grigne til Comosjøen.

Kjelde 

Denne artikkelen bygger på «Valsassina» frå ,  den 27. november 2007.  
 

Sassina
Sassina
Lombardia
Eininga mål

Eininga mål vert bruka for å rekne landareal, i dag likt 1000 m².

Eit gammalt norsk mål 
Frå gammalt av var eit mål ei kvart tønne land, det vil seie det landområdet ein kunne så til med ein kvartel såkorn. Kor stort landområde dette tilvarte, varierte over landet, frå 500 til 2000 kvadratmeter.

Ved lov av 6. juni 1816 vart det fastsett at eit mål var 2500 kvadratalen, det vil seie om lag 984 m².

I 1875 vart meterkonvensjonen gjeldande i Noreg. Ved lov av 12. mai 1875 om metrisk mål og vekt vart det vedteke at kvadratmeteren skulle vere grunneininga for flatemål, og 100 kvadratmeter skulle kallast eit ar. Samstundes vart det bestemt at når gamle avtaler brukte nemninga mål, skulle dette reknast likt 10 ar, det vil seie eitt dekar.

Kjelder: 
 Lov av 12. mai 1875 PDF 
 Nordiske måleeiningar 17-1800
 Skogbruk i Nord-Norge. Nord-Norges skogmannsforbund 1987. Ved Arvid Sveli. ISBN 9034911-4

Gamle måleiningar
Mål
SI-avleia einingar
Val di Susa

Val di Susa (fransk Val de Suse) er ein dal i regionen Piemonte i Italia mellom Dei graiiske Alpane i nord og Dei cottiske Alpane i sør. Han strekkjer seg om lag 50 km frå grensa til Frankrike og austover til utkanten av Torino. Dalen er kalla opp etter byen Susa, som ligg her. Elva Dora Riparia, ei sideelv til Po, renn gjennom dalen. 

Motorvegen frå Torino førrer til Chambéry gjennom dalen og over Col du Mont Cenis eller via Fréjustunnellen og til Briançon over Col du Mont-Genèvre.

Kjelde 

Piemonte
Susa
Susa
Rakett

Ein rakett er ein farkost som oppnår framdrift ved hjelp av ein forbrenningsmotor. Ein rakettmotor forast med brennstoff og oksidasjonsstoff. Båe er som oftast medbrakt i nærleiken av rakettmotoren og som ein del av farkosten. Framdrifta til raketten kjem av at stoff (oftast eksosgass) vert slynga bakover. Dei tidlegaste formene av rakettar vart nytta til å skyta opp fyrverkeri med. Under den andre verdskrigen nytta Tyskland rakettar til å bombe allierte mål. Etter verdskrigen byrja ein å nytte rakettar til å skyte opp romfarkostar ut i verdsrommet. Rakettmotoren kan nyttast i tilnærma lufttomt rom, som i verdensrommet, fordi både brennstoff og oksidasjonstoff er medbrakt. Ein jetmotor nyttar luft som oksidasjonsstoff og kan difor ikkje nyttast utanfor atmosfæren.

Sjå òg 

 Nyttårsrakett
 Bererakett
 Naudrakett
 missil

Bakgrunnsstoff 

Rakettar
Ruakaka

Ruakaka er ein liten by i regionen Northland på New Zealand, om lag 30 km sør for Whangarei. Opphavleg var dette ein strandstad, men han voks og utvikla seg på grunn av utbygginga av landet sitt einaste oljeraffineri ved Marsden Point gjennom  1980-åra. Innbyggjartalet i Ruakaka og Marsden Point var til saman  ved folketeljinga i [2006.

Geografi

Namn 
Ruakaka er samansett av dei to orda rua og kaka. Rua er eit maoriord for talet to, og kaka er ei lokal papegøyeart (Nestor meridionalis).

Distrikt 
Området består av busetnadane Ruakaka Beach, Ruakaka Township og Marsden Point Village. Andre forstadar, som til dømes One Tree Point, Takahiwai og til og med Waipu er ofte medrekna når ein snakkar generelt om området.

Ruakaka Beach ligg nær munningen til Ruakaka-elva der det òg finst eit reservat for sjeldne fugleartar og ein populær campingplass. Dette er først og fremst eit bustadområde med ei blanding av fast busetnad og strandhytter.

Ruakaka Township vart utbygd på bakgrunn av ekspansjonen til oljeraffineriet Marsden Point Oil Refinery i 1980-åra, då det vart naudsynt å byggja ut bustadar og tenester til dei mange tilreisande arbeidarane som kom frå heile verda for å arbeida på anlegget. Eit pålegg frå regjeringa til utbyggjarane om at ein viss prosentdel av investeringane i anlegget skulle brukast på lokalsamfunna, har ført til at det her finst tenester som elles ikkje er vanlege i busetnader av denne storleiken, til dømes idrettsplassar, tennis- og squashbanar.

Marsden Point Village vart bygd ut saman med anlegget av kraftstasjonane Marsden A og Marsden B (som seinare er tekne ut av drift). Området vert no marknadsført som eit bustadområde ved sjøen.

Strender 
Havbukta har vakre, kvite, sandstrender med utsikt utover sjøen mot øyene Hen and Chicken Islands og Sail Rock.

Klima 
Den geografiske plasseringa til staden skapar varme og fuktige sumrar og milde vintrar. Temperaturen svingar om sommaren frå 22 °C til 26 °C (72°F til 79 °F). Om vinteren er rim på bakken så godt som ukjent. Dei varmaste månadane i året er januar og februar. Nedbørsmengda i området ligg årleg stort sett kring 1500 – 2000 mm. Den dominerande vindretningen er året rundt sørvestleg.

Historie 
Ruakaka ligg i havbukta Bream Bay som vart namngjenven av kaptein James Cook på den første turen hans til New Zealand, og han vitja regionen 25. november 1769. Bukta fekk dette namnet på grunn av at mannskapet utan særlege vanskar fanga 90-100 brasmefiskar (bream) like etter at dei hadde ankra opp.

Plan om jarnvegsutbygging 
Det har vore føreslått å byggja ei jarnvegssidelinje til Marsden Point frå Oakleigh ved North Auckland Line. Denne linja, Marsden Point Branch, er først og fremst tenkt å verta ei godslinje, men samferdslekomitéen i Northland, (Northland Regional Land Transport Committee), har nemnt at det på lengre sikt kan koma på tale med passasjertog for pendlarar mellom Ruakaka og Whangarei. I 2007 var arbeidet med å sikra byggjegrunn for ei linje i gang.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Ruakaka» frå ,  den 27. november 2007.  
 

Byar på New Zealand
Val Taleggio

Val Taleggio er ein dal i Alpane i Lombardia i Italia. Dalen er delt mellom provinsane Bergamo og Lecco. Ho er den vestlege greina av Val Brembana som byrjar ved kommunen San Giovanni Bianco i provinsen Bergamo. Elva som renn gjennom dalen heiter Enna, og har grave ut ei 3 km lang og flott ravine mellom San Giovanni Bianco og Taleggio, kalla Orrido della Val Taleggio. Dalen er kjend for osten Taleggio som har vore lagd her i mange hundre år.

Administrativ inndeling 
Val Taleggio består av tre kommunar: 
 Taleggio (provinsen Bergamo) med frazioni
 Sottochiesa (setet i Municipio);
 Peghera;
 Olda;
 Pizzino;

 Vedeseta (provinsen Bergamo) med frazioni:
 Avolasio;
 Lavinia;
 Reggetto.

 Morterone (provinsen Lecco)

Kjelde 

Taleggio
Taleggio
Lombardia
Valtellina

Valtellina eller Valtelline (tysk Veltlin, retoromansk Vuclina) er ein dal i Lombardia nord i Italia ved grensa til Sveits. I dag er området kjend for skisport, varmekjeldene og osten (særleg Bitto) og vinen som vert produsert her. I mange hundreår var han ein av dei viktigaste passasjane gjennom Alpane til Tyskland og det har vore mange harde kampar for å få kontroll over dalen, særleg under trettiårskrigen.

Geografi 
Den viktigaste kommunen i dalen er Sondrio og av andre finn ein Aprica, Morbegno, Tirano og Bormio. Livigno, som ligg på nordsida av vasskiljet i Alpane, vert stundom òg rekna som ein del av Valtellina sidan det er ein del av provinsen Sondrio.

Historie 
På 1500- til 1700-talet var Valtellina ein del av Graubünden, som då var eit sjølvstendig land, men som i dag er den austlegaste kantonen i Sveits. Graubünden er eit område der det vert tala tysk (alemannisk), retoromansk og italiensk (lombardisk) og på 1500-talet vart området derfor kalla både Veltlin, Westtirol og Welsche Vogteien.

Under napoleonskrigane oppretta franskmennene i 1797 republikken Cisalpine i Nord-Italia. 
10. oktober 1797 støtta franskmennene eit opprør i Valtellina mot Graubünden, som vart ein del av Cisalpine.

I regionen nord for Morbegno i Costiera dei Cech lever i dag ei kulturell gruppe som ein meiner er etterkomarane etter frankarar som invaderte Italia på 700-talet.

Området var opphavleg ei blanding retroromansk- og lombardisktalande innbyggjarar, men i dag er italiensk og lombardisk dei dominerande språka.

Vinar 
I Valtellina vert vinane hovudsakleg produsert av Chiavennasca (det lokale namnet på druesorten nebbiolo). Kvaliteten på vin er generelt høg og dei fleste vinane har nemninga DOC og DOCG. Dei mest kjende raudvinane er inferno, Grumello, Sassella og Sforzato (Sfurzat).

Valposchiavo 
I den lågare delen av Valposchiavo, i Sveits, vert det òg produsert noko vin, som liknar den italienske vinen, men med andre nemningar og sukkerinnhald.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Valtellina» frå ,  den 27. november 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Histoiren til området
 Turistinformasjon

Tellina
Tellina
Lombardia
Vinområde i Italia
Vinområde i Sveits
Valsugana

Valsugana er ein av dei viktigaste dalane i den sjølvstyrte provinsen Trento (òg kalla Trentino) i Nord-Italia. Han fører opp til foten av Alpane og ein av dei gamle romerske vegane, Via Claudia Augusta, går gjennom dalen og over til Augsburg. Dette har gjort dalen til ein av dei viktigaste gjennomfartsårene mellom nord og sør i Europa. Henrik II nytta vegen for å gå om ei blokkering slik at han kunne overta trona i Det tysk-romerske riket.
 
Valle dei Mocheni er òg eit historisk viktig område, sidan det er eit tyskspråkleg område i Italia. Dette har opphavet sitt i tida då området vart styrt av Det tysk-romerske riket og mange tysktalande bønder og gruvearbeidarar slo seg ned i området. 

Den vestlege delen av dalen nær Trento er eit populært turistområde, som vart ein turistdestinasjon seint på 1800-talet då badet Levico Therme opna og var populær hos dei øvre klassane. I nærleiken ligg òg Caldonazzosjøen og landsbyen Caldonazzo som òg er populære tursiststader like sør for Dolomittane.

Geografi 
Provinsehovudstaden er Trento som ligg i ein vid bredal, der Fersina og Avisio munnar ut i Adige (den nest lengste elva i Italia). Dalen er omringa av fjell som Vigolana (2 150 m), Monte Bondone (2 181 m), Paganella (2 124 m), Marzola (1 747 m) og Monte Calisio (1 096 m). Av innsjøar i nærleiken finn ein Caldonazzosjøen, Levicosjøen, Gardasjøen og Toblinosjøen.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Valsugana» frå ,  den 27. november 2007.  
 

Sugana
Sugana
Trentino-Alto Adige
Val Camonica

Val Camonica er ein dal i dei lågare alperegionane i Lombardia i Italia. Elva Oglio renn gjennom dalen før ho munnar ut i Iseosjøen. Det meste av Val Camonica ligg i den nordlege delen av provinsen Brescia. 

Dalen inneheld eit av dei største funna av steinteikingar i Italia med om lag 300 000 helleristingar av medlemmer frå stamma Camunni frå om lag 8000 f.Kr. Motiva er kosmologiske, figurative og kartografiske og enkelte stader er det monumentale jakt- og ritualscenar. 

Den mest kjende teikninga vart oppdaga i 1909 av Walter Laeng, ein geograf frå Brescia. Han fann to utskjeringar på to rullesteinar ved Pian del Greppe nær Cemmo. 

Sidan 1950-åra er det funne tusenvis av teikningar på steinflatene som er «katalogisert» i store prosjekt som framleis held på. I 1979 vart området ein del av UNESCO si verdsarvliste.

Turisme 
Val Camonica har forskjellige område for turistar: 
 Vintersport:Ponte di Legno, Borno, Montecampione, Aprica
 Mineralspa: Boario, Angolo Terme.
 Parkar med helleristingar: Parken Naquane i Seradina e Bedolina i Capo di Ponte; Riserva naturale dei comuni di Ceto Cimbergo e Paspardo a Nadro; parken Luine i Darfo Boario Terme.
 Romersk by: Cividate Camuno.
 Mellomalderbyar: Bienno, Pescarzo av Capo di Ponte.
 Borger: Breno, Gorzone, Cimbergo.
 Museum og temaparkar: Romersk museum i Cividate Camuno; museumet Camillo Golgi i Corteno Golgi; museumet Guerra Bianca a Temù; arkeologipark i Darfo Boario Terme.
 Kyrkjer: Pieve of San Siro, Monastero of San Salvatore i Capo di Ponte; Santa Maria della neve i Pisogne; Chiesa di Sant Antonio i Breno; Santa Maria Annunziata i Bienno; Santa Maria Assunta i Esine.

Biletgalleri

Bakgrunnsstoff 
 Parkar i Valle Camonica på Wikimapia
 Itinera i Valcamonica (EN) 
 Verdsarv i Italia 
 Nasjonalmuseum og arkeologisk park med romerske teater og amfiteater
 Valcamonica steinkunst

Kjelder 

Camonica
Camonica
Lombardia
Verdsarv i Italia
Val d'Orcia

Val d’Orcia eller Valdorcia er eit dalområde i Toscana, sentralt i Italia, som strekkjer seg frå åsane sør for Siena til Monte Amiata. Karakteristisk for landskapet er jamne, oppdyrka åsar med raviner og pittoreske landsbyar som Pienza (ombygd som ein «ideell by» på 1400-talet under vern frå pave Pius II), Radicofani (heimstad til røvarhelten Ghino di Tacco) og Montalcino (Brunello di Montalcino vert rekna som ein av dei flottaste vinane i Italia). Landskapet har vorte kjend gjennom kunstverk frå renessansen og moderne fotografi.

I 2004 vart Val d’Orcia lagt til UNESCO si verdsarvliste.

Bakgrunnsstoff 
 Valdorcia naturpark 
 UNESCO: Val d’Orcia 
 Landskap i Val d’Orcia  
 Reiseguide for Val d’Orcia
 Bilete frå Val d'Orcia)

Orcia
Toscana
Verdsarv i Italia
Staulen

Staulen er ei øy i Herøy kommune på Helgeland.

Åkviksundet skil Staulen frå Åkvika i Dønna. Namnet tyder på at øya har vore ei mjølkeseter for storgarden Åkvika, som øya tidlegare høyrde under. Åkviksundet bru knyter no Staulen til Dønna.

Geografi i Herøy i Nordland
Øyar i Nordland
Val di Fiemme

Val di Fiemme (tysk Fleimstal) er ein dal i Trentino-Alto Adige nord i Italia i fjellområdet Dolomittane.

Dalen består av kommunane: 
 Valfloriana
 Capriana
 Anterivo 
 Castello-Molina di Fiemme
 Carano
 Cavalese (administrativt senter)
 Varena
 Daiano
 Tesero
 Ziano di Fiemme
 Panchià
 Predazzo

I lag med Val di Fassa og Val di Cembra utgjer dalen nedslagsfeltet til Avisio. 

Austerrike og Italia krangla lenge om suverenitet over dalen og ei løysing på konflikten kom først i 1971.

Som ein turistattraksjon er Val di Fiemme mest kjend som eit skisportområdet, og har vore vertskap for Ski-VM i både 1991,2003 og 2013 . Området var kandidat til  2011 men dei tapte for Oslo om Ski-VM 2011.

Val di Fiemme sitt skiområdet heiter Val di Fiemme-Obereggen. 

I området nær Cavalese har det vore to store kabelvognulukker, ein i 1976 og ein i 1998. I 1985 kollapsa Val di Stava-demninga og 268 menneske i Tesero mista livet.

Bakgrunnsstoff 
 Regionen Sør-Tyrol
 Informasjon frå Blue Book om Val di Fiemme
 Offisiell nettside
 VM i ski i 2003 - offisiell nettside
 Skiinformasjon for Dolomittane

Kjelde 

Fiemme
Trentino-Alto Adige
Val di Non

Val di Non (italiensk Val di Non eller Valle di Non; nones Val de Nòn; tysk Nonstal eller Nonsberg; latin Anaunia) er ein dal i Trentino i Nord-Italia som strekkjer seg frå Ortlermassivet i nord og ned til Adigedalen i nærleiken av Trento. Om lag midt i dalen ligg innsjøen Lago di Santa Giustina. Nord for sjøen tilsvarer Val di Non dalen til elva Rio Novella, sør for sjøen dalen til Noce. Noce sitt øvre løp, som byrjar vest for Lago di Santa Giustina, heiter Val di Sole.

Det italienske språket som vert tala i Val di Non og Val di Sole har visse fellestrekk med retoromanske språk. Dette kan vere restar etter eit eldre retoromansk språk, som gradvis har vorte italienisert. Vanlegvis vert språket rekna som en dialekt av italiensk, men det finst òg lokale krefter som ønskjer å få det anerkjend som eit eige minoritetsspråk.

Mesteparten av dalen utgjer òg eit av Trentino sine forvaltningsdistrikt (comprensori). Unntaket er tre kommunar som ligg øvst i dalen. Desse høyrer til Sør-Tyrol og er tysktalende. Dei er ikkje lett tilgjengeleg frå Sør-Tyrol: Laurein og Proveis gjennom ein tunnel frå Ultental; Unsere Liebe Frau og St. Felix over Gampenpasset frå Lana. Derimot har dei vegsamband nedover til resten av Val di Non.

Kommunar 
Det er 38 kommunar i Val di Non:

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Val di Non» frå , og «Non Valley» frå  den 27. november 2007.  
 

Non
Non
Trentino-Alto Adige
Valle Spluga

Valle Spluga, òg kalla Val San Giacomo, er ei alpedal nord i Italia i provinsen Sondrio (Lombardia), som strekkjer seg frå Splügenpasset, ved grensa til Sveits, og sørover til Chiavenna. Elva Liro renn gjennom dalen.

Kjelde 
Denne artikkelen bygger på «Valle Spluga» frå ,  den 28. november 2007.  
 

Spluga
Spluga
Lombardia
Cascata delle Marmore

Cascata delle Marmore (Marmorefalla) er ein kunstig foss som romarane lagde i Italia. Han har eit totalt fall på 165 meter, som er den høgaste menneskelagde fossen i verda. Fossen har tre fall, der det øvste er det høgaste på 83 meter. 

Han ligg 7,7 km frå Terni, provinshovudstaden i Umbria.

Fossen er ein del av elva Velino etter at elva har forlate innsjøen Piediluco nær Marmore. Han stuper ned i dalen til elva Nera og vasstraumen vert skrudd av og på etter eit fast skjema. Ein turistattraksjon er synet av vatnet som stupar utfor kanten i det vatnet vert opna.

Fossen i dag 
Det meste av tida vert vatnet i kanalen oppfor fossen nytta til produksjon av vasskraft, så vassføringa i fossen er som regel veldig låg. Piedilucosjøen oppfor fossen vert nytta som reservoar for vasskraftverket Galleto som vart bygd i 1929. For å tilfredsstille turistane vert vatnet «skrudd på» til visse tider på døgnet. Normalt skjer dette frå mellom klokka 12 og 13 til mellom klokka 16 og 17, med utvida opningstider om sommaren.

Historie 
Velino renn gjennom eit høgland som ligg rundt byen Rieti. I antikken skapte elva eit våtmarksområde som førte til sjukdom i området (truleg malaria). For å verte kvitt dette problemet i Rieti gav den romerske konsulen Manlius Curius Dentatus i 271 f.kr. ordre om å omdirigere vatnet over klippene ved Marmore og ned i elva Nera nedanfor. Løysinga førte derimot til eit problem sidan Nera i våte periodar flauma over og truga byen Terni. Dette medførte ein konflikt mellom dei to byane som til slutt kom opp i Senatet i år 54 f.Kr. utan at ein kom fram til ei løysing. 

Mangel på vedlikehald av kanalen førte til at vassføringa i kanalen minka og til slutt dukka våtmarksområdet opp igjen. I 1422 gav pave Gregor XII derfor ordre om å byggje ein ny kanal for å gjenopprette vasstraumen. I 1545 gav pave Paul III ordre om å byggje nok ein ny kanal. Planen var å utvide den førre kanalen for å regulere vassføringa. 50 år seinare, i 1598, stod kanalen ferdig. Igjen førte dette til flaum i Neradalen nedanfor. I 1787 gav pave Pius VI ordre om å at det skulle gjerast arbeid på spranga nedanfor fossen, og slik fekk falla utsjånaden dei har i dag. Dette løyste òg dei verste flaumproblema.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Cascata delle Marmore» frå ,  den 27. november 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell side
 Informasjon på engelsk 

Fossar i Italia
Umbria
Campo Imperatore

Campo Imperatore er eit fjellplatå i provinsen L'Aquila i Abruzzo i Italia, som er ein del av Gran Sasso-massivet. Det er det største platået i Appenninane. I Italia vert platået kalla «Litle Tibet» og platået har eit tektonisk opphav som er ei elveslette forma av isbrear. Campo Imperatore er eit naturreservat som er ein del av Gran Sasso e Monti della Laga nasjonalpark. Platået er 27 km langt og om lag 8 km breitt og ligg ved den høgaste toppen i Appenninane, Corno Grande, og den sørlegaste isbreen i Europa, Calderonebreen. I tillegg ligg Monte Prena, Monte Aquila og Camiciafjella i nord og Monte Scindarella, Mesola og Monte Bolza i sør.

Platået har ei høgd på mellom 1 500 til 1 900 meter over havet og dekkjer eit areal på om lag 80 km². 

På Campo Imperatore ligg det eldste skisenteret i Italia, som byrja med kommersiell drift i 1920-åra og som framleis er ein populær skistad i dag på grunn av nærleiken til Roma (132 km unna). Senteret vart fengsel for Benito Mussolini i august 1943 då han vart fråtatt makta fram til han vart redda av tyske kommandosoldatar i september 1943.

 
På sørsida av Campo Imperatore ligg mellomalderbyen Castel Del Monte, som ein gong vart styrt av Medicifamilien og Santo Stefano di Sessanio, i tillegg til ruinane av ei av dei høgastliggande festningane i Europa, Rocca Calascio.
Om våren, sommaren og hausten har sauegjetarar frå nabolandsbyane sauer, «halvville» hestar og kyr på platået. Beitemarkene er dekte av grassletter og store enger med ville blomar. Her ligg òg den ein botanisk hage som vart grunnlagd i 1952 der ein studerer meir enn 300 fjellplanter, inkludert sjeldne og utryddingstrua artar som Vaccinium gaultherioides, gul bittersøte, (Gentiana lutea), edelweiss (Leontopodium nivale) og Adonis distorta. Av dyreliv på Campo Imperatore finn ein ulv, villkatt og gemse, som nesten er utrydda frå området. I tillegg finn ein villsvin, rev, snok og fuglar som kongeørn og vandrefalk.

På platået ligg òg Campo Imperatore Near-Earth Objects Survey (CINEOS), eit observatorium bygd i 1951. 
 
Campo Imperatore har vore ein populær stad for filmmakarar, og meir enn tjue store filmar har vorte filma her, som Rosens Navn, Ladyhawke, Il sole anche di notte, og L'Armata ritorna.

Galleri

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Campo Imperatore» frå ,  den 27. november 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Den botaniske hagen på Campo Imperatore 
 Turistsenteret ved Gran Sassp
 Campo Imperatore skisenter
 Campo Imperatore-observatoriet

Italiensk geografi
Appenninane
Platå i Europa
Amalfikysten

Amalfikysten eller Costiera Amalfitana på italiensk er ei kyststripe på sørsida av Sorrentinahalvøya i Italia (provinsen Salerno), som strekkjer seg frå Positano i vest til Vietri sul Mare i aust. Av byar på Amalfikysten finn ein Vietri sul Mare, Cetara, Maiori, Minori, Ravello, Scala, Atrani, Amalfi, Conca dei Marini, Praiano og Positano. 
Amalfikysten er kjend for det kupperte terrenget, den vakre nature og dei pittoreske landsbyane og er ein del av UNESCO si verdsarvliste.

Området vart skriven om i Positano (1953) av den amerikanske forfattaren John Steinbeck.

Kjende stader 
 Duomo, domkyrkja i Amalfi , og klosteret (Chiostro del Paradiso)
 Santa Maria Assunta-kyrkja i Positano 
 San Salvatore del Birecto- og Santa Maria Maddalena-kyrkja i Atrani 
 Villa Cimbrone og Villa Rufolo i Ravello 
 San Luca- og San Gennaro-kyrkja i Praiano og utkikkspunkta frå desse
 San Pancrazio-kyrkja i Conca dei Marini og utkikkspunktet frå denne
 Santa Trofimena-kyrkja og den gamle romerske villaen i Minori

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Amalfi Coast» frå ,  den 27. november 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Reiseinformasjon og biletgalleri 
 Biletgalleri 
 Reiseguide

Italiensk geografi
Campania
Verdsarv i Italia
Lichenologi

Lichenologi er læra om lav og såleis eit fagområde innanfor biologien. Sidan lav er eit samliv mellom sopp og algar vert ofte fagfeltet rekna som ein del av mykologien.

Lav
Biologi
Vesak

Vesak (pali vesākha, sanskrit ), også kalla Buddha purnima og Buddha-dagen,  er ei av dei viktigaste høgtidene i theravada-buddhismen. Vesak feirar Buddha sin fødsel, opplysing og død, eller oppnåinga av nirvana.
Desse tre hendingane skal ha funne stad på same dato.

Dagen blir markert på fullmånedagen i mai.
Høgtida blir feira i India, Sri Lanka, Kina, Japan, Sør-Korea, Taiwan, Nepal, Tibet, Bangladesh, Bhutan, Indonesia, Singapore, Vietnam, Thailand, Kambodsja, Laos, Malaysia og Myanmar, og andre stader i verda. 

Vesak blei anerkjend som ein internasjonal dag av generalforsamlinga i SN i 1999.

Kjelder

Buddhistiske høgtider