alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hilde Hagerup

Hilde Hagerup () er ein norsk forfattar fødd i Tromsø. Ho er dotter av forfattaren Klaus Hagerup, Helge Hagerup var onkelen hennar og Inger Hagerup var bestemor hennar.

Etter barndom og ungdomstid i Fredrikstad drog Hilde Hagerup til Storbritannia, der ho m.a. har studert historia til den tredje verda ved University of London. 
Bøkene til Hagerup har fått stor merksemd og anerkjenning og er utgjevne i Danmark, Sverige, Island, Litauen, Tyskland, Frankrike, Thailand, Finland, Nederland og Kroatia. 

Hilde Hagerup har også skrive ein biografi om Agatha Christie, fleire noveller samt skodespelet Kolibri. I 2005 kom romanen Lysthuset, den fyrste boka hennar for vaksne. I tillegg til sine eigne bøker har ho bidrege med noveller i ei rekkje antologiar.

Bibliografi 

 Bølgebiter (1998)
 Høyest elsket (2000)
 Agatha Christie: en biografi for ungdom (2001)
 Løvetannsang (2002)
 Ikke mat sjimpansene (2004)
 Lysthuset (2005)
 Bittet (2007)
 Jeg elsker deg (2009)
 Alt som er galt med Georg (2010)

Prisar og utmerkingar 

 For Bølgebiter vart ho tildelt Kulturdepartementets debutantpris. 
 Ho mottok Kritikarprisen i 2002 for Løvetannsang 
 Sonja Hagemanns barne- og ungdomsbokpris 2002 for Løvetannsang 
 Skolebibliotekarforeningens litteraturpris 2002 for Løvetannsang 
 For "Bittet" vart ho tildelt Kirke- og kulturdepartementets litteraturpris.
 Ordknappen 2010 for Jeg elsker deg
 Kulturdepartementets pris for fagbøker 2011 for Virginia Woolf
 Rasmus Løland-stipendet 2013

Bokmålsforfattarar
Norske dramatikarar
Folk frå Tromsø
Folk frå Fredrikstad
Forfattarar frå Troms
Forfattarar frå Østfold
Norske forfattarar
Vinnarar av Kritikerprisen
Kroa i Bø

Kroa i Bø er ei kjend norsk konsertscene og eit studenthus knytt til Høgskulen i Telemark, avdeling Bø. Studenthuset blir drive som ei stifting. Huset har ei konsertscene, ein pub og kontorlandskap. 

Ved hovudscena på Kroa i Bø kan opp til 750 oppleve store norske og internasjonale artistar. Trass i at Bø er ein liten tettstad er Kroa i Bø særs kjend og ein mykje nytta scene for norske rockeartistar på turné, og har ofte vore nytta som opningsscene for større turnéar. Scena blir stort sett drive frivillig av studentane ved høgskulen.

Sjølve huset «Kroa i Bø» vart innvigd i 1985, medan utvalet Kro & Kultur, som har hovudansvaret for dei fleste arrangementa, vart danna allereie i 1971. Eit stort trettiårsjubileum vart feira i 2001 med dei då ukjende Röyksopp, Kaizers Orchestra, Gåte, Askil Holm, Vidar Vang og Odd. Kroa i Bø har også vore vertskap for internasjonale artistar som Angélique Kidjo, Morphine, Phoenix, The Wannadies og Ash.

Kroa har også fleire utval som arrangerer små og store arrangement, som Fri Musikkens Venner Nå! (FMVN!), Fraktal, Bø Filmklubb, Bø Studentmedia og Åpen scene.

Band som Surferosa og Rebolt har starta opp frå miljøet på Kroa i Bø. Kroa i Bø blei kåra til Årets Konsertarrangør 2005 av Norsk Rockforbund. Dei var også nominert til den same prisen i 2010.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettside

Konsertlokale i Noreg
Kultur i Midt-Telemark
Aleksej Krutsjonykh

Aleksej Jelisejevitsj Krutsjonykh () var ein russisk poet.

Krutsjonykh studerte ved kunstskulen i Odessa. År 1912 gav han og Velimir Khlebnikov ut diktet Igra v adu som var illustrert av Kasimir Malevitsj. Saman med Khlebnikov vert Krutsjonykh rekna som oppfinnaren av kunstspråket zaum. Krutsjonykh skreiv elles librettoen til futuristoperaen Siger over sola, med kulissar laga av Kasimir Malevitsj.

I 1912 underskreiv Krutsjonykh dei russiske futuristane sitt manifest Ein øyrefik til den offentlege smaken. Året etter var han med og sende ut programskriftet Slovo kak takovo, der idéen om det transmentale språket vart lansert.

Truleg var Krutsjonykh den mest radikale poeten knytt til den russiske futurismen, ei rørsle som og Vladimir Majakovskij, David Burljuk og andre tok del i.

Han gifta seg med avantgarde-målaren Olga Rozanova i 1912.

Krutsjonykh sitt mest berømte dikt

(1913)

Russiske forfattarar

Denne artikkelen bygger på «Aleksej Krutjonych» frå ,  den 15. april 2010.  
 
Denne artikkelen bygger på «Aleksei Kruchenykh» frå ,  den 15. april 2010.
Kjell Storvik

Kjell Storvik () er ein norsk sosialøkonom. Han var sentralbanksjef i Noregs Bank frå 1996 til 1998.

Storvik er sosialøkonom frå Universitetet i Oslo 1957 og cand.oecon. frå Harvard Business School i 1974. Frå 1958 til 1960 var han tilsett i Norsk Arbeidsgiverforening, deretter arbeidde han i Norges Rederiforbund, frå 1977 til 1981 som viseadministrerande direktør. Frå 1981 til 1985 var han statssekretær i Finansdepartementet under statsråd Rolf Presthus. Han var deretter visesentralbanksjef i Noregs Bank frå 1985 og etterfølgde Torstein Moland som sentralbanksjef frå 1996 til 1998.

Han har vore medlem av styret i Kredittilsynet, no Finanstilsynet, landsstyret i Norges Røde Kors og Finance Commission i Internasjonale Røde Kors i Geneve. Han har også vore formann i Statsøkonomisk forening og formann og medlem i fleire offentlege utval.

Storvik blei i 1998 utnemnd til kommandør av St. Olavs Orden.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Kjell Storvik» frå ,  den 15. april 2010.

Fotnotar 

Norske sosialøkonomar
Norske sentralbanksjefar
St. Olavs Orden
Norske statssekretærar
Svarta Björn

Svarta Björn var truleg Anna Rebecka Hofstad frå Offersøy i Noreg (). Ho døydde i Tornehamn i Sverige. Historier fortel om Svarta Björn, ei norsk kokke og hushalderske, som arbeidde ved bygginga av Ofotbanen mellom Kiruna og Narvik. Ho vert skildra som høg, mørk, vakker og intelligent.

Etterkvart er ho blitt nærast legendarisk. Ho var ei av få kvinner i rallarmiljøet og er lyfta opp av mennene rundt seg.

Ho levde eit hardt liv, og døydde berre 23 år gamal, vistnok etter eit slagsmål med ei anna kokke. Tuberkulose kan og ha spela inn på at ho ikkje overlevde. Ho ligg gravlagd på kyrkjegarden i Tornehamn, under ein kvit trekross med inskripsjonen Anna-Norge 12/10 -01

Norske kokkar
Folk frå Alstahaug
Nicolai Rygg

Nicolai Theodorius Nilssen Rygg () var ein norsk sosialøkonom. Han voks opp i Stavanger. Frå 1913 til 1920 var han direktør for Statistisk sentralbyrå. Gunnar Knudsen si regjering utnemnde Nicolai Rygg i 1920 til sjefsdirektør i Noregs Bank, noko som tilsvarar noverande sentralbanksjef. Han leia banken til 1946. 

Nicolai Rygg har i ettertid fått ansvaret for «parikrisa», som var ein (særnorsk) økonomisk krise som oppstod på grunn av eit forsøk på å gjenopprette kroneverdien frå før den første verdskrigen. Krisa var på det verste i 1926-27. 

Den første regjeringa frå Arbeidarpartiet kom til makta 28. januar 1928, Christopher Hornsrud si regjering. Regjeringa blei i utgangspunktet møtt med stor skepsis, og det hadde vore uro i finansmarknaden etter det gode valet til Arbeidarpartiet. Dette gjekk over til panikk etter at Arbeidarpartiet avviste ei garantiordning for bankar som Nicolai Rygg, hadde lansert. Nicolai Rygg skal deretter på direkte spørsmål ha svart at det var nødvendig at regjeringa vart felt. Regjeringsfråsegna blei dermed møtt med eit mistillitsframlegg til regjeringa i Stortinget. Mistillitsframlegget fekk fleirtal, og regjeringa måtte gå av. Johan Ludwig Mowinckel danna så ei ny borgarleg regjering. Regjeringa Hornsrud måtte dermed gå av 15. februar 1928, etter berre 18 dagar - og er dermed den norske regjeringa som har sete kortast tid. 

Frå 1938 var Rygg ein pådrivar for førebuingane til å evakuere den norske gullreserven i tilfelle krig. Dei tiltaka han fekk førebudd, og iverksettinga hans av den såkalla gulltransporten under den tyske invasjonen av Noreg i april 1940, var avgjerande for at gullreserven kunne bringast i sikkerheit i Storbritannia.

Litteratur 
Sejersted, Francis: Ideal, teori og virkelighet: Nicolai Rygg og pengepolitikken i 1920-årene, 1973.  ISBN 82-02-02671-7
Utdjupande artikkel om Rygg skriven av Edgar Hovland for Norsk Biografisk Leksikon.

Norske sentralbanksjefar
Norske sosialøkonomar
Folk frå Stavanger
Velimir Khlebnikov

Velimir Khlebnikov (), psevdonym for Viktor Vladimirovitsj Khlebnikov, var ein russisk forfattar. Han var ein sentral aktør i den russiske futuristrørsla, med idear som verka vide i europeisk kulturliv i tida etter 1910.

Liv
Viktor Vladimirovitsj Khlebnikov var fødd i 1885 i Malye Derbety i Astrakhan guvernement i Tsar-Russland (noverande Kalmykia). Han var av russisk, armensk og zaporozje-kosakkisk avstamming. 

Khlebnikov deltok i den mest kjende av dei russiske futuristgruppene, Hylaea. Andre kjende frå Hylaea var Vladimir Majakovskij, Aleksej Krutsjonykh, David Burljuk og Benedikt Livshits. Allereie før futurismen hadde fått oppslutning i Russland hadde han skrive fleire viktige dikt. Mellom sine samtidige vart halden for å vere «poetane sin poet» og eit umerka geni.

Khlebnikov er kjend for dikt som «Trolling gjennom lått», «Bobeobi song leppene», «Grashopparen» (alle 1908-09), «Slangetoget» (1910), prologen til futuristoperaen Siger over sola (1913), dramatiske verk som Dødens feilsteg (1915), prosaarbeidet Ka (1915), og den såkalla «superforteljinga» (сверхповесть) Zangezi, eit slags ekstatisk skodespel, delvis forfatta i kunstspråket zaum.

I si verksemd eksperimenterte Khlebnikov med det russiske språket. Han tok utgangspunkt i røtene til språket og fann opp store mengder nyord, og utforska skilnader i forma og i lydane til enkeltbokstavar i det kyrilliske alfabetet. Saman med Krutsjonykh var han opphavsmann til zaum.

Khlebnikov skreiv futurologiske essays om slike ting som den moglege framveksten av massekommunikasjon ('Radioen frå framtida') og samferdsle og hus ('Oss sjølve og bygningane våre
). Han skildra ei verd der folk lever og reiser rundt i flyttbare glasterningar som kan tilpasse seg skyskraparliknande rammeverk, og der all kunnskap kan spreiast ut over menneskeverda gjennom radio og automatisk framsynast på gigantiske bokliknade skjermar på gatehjørna. 

I sine seinare år vart Khlebnikov oppteken av slavisk mytologi og pytagoreisk numerologi, og drog opp lange "Lagnadsplakatar" der han løyste opp historiske tidsrom og datoar og let dei inngå i samspel med tala 2 og 3.

Khlebnikov døydde av slag medan han gjesta venen Pjotr Mituritsj nær Kresttsy.

Småplaneten 3112 Velimir er kalla opp etter han.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Velimir Khlebnikov» frå , den 15. april 2010.

Bakgrunnsstoff 
 The World of Velimir Khlebnikov  (English)
 Introduction to Khlebnikov (English)

Russiske forfattarar
Forfattarar frå 1900-talet
Gunnar Jahn

Gunnar Jahn (), fødd i Trondhjem, var ein norsk jurist, sosialøkonom og politikar frå Venstre, finansminister i to regjeringar og sjef for Noregs bank. Han var også med i leiinga av motstandskampen under den andre verdskrigen.

Utdanning og karriere 
Jahn blei cand.jur. i 1907 og cand.oecon. i 1909. Han blei i 1910 tilsett i Statistisk Sentralbyrå. Etter å ha arbeidd nokre år i Rasjonaliseringsdirektoratet kom han tilbake til Statistisk sentralbyrå der han blei direktør i 1920. Samtidig som han var direktør der, arbeidde han som lærar ved Oslo Handelsgymnasium og førelesar ved Universitetet i Oslo. 

Gunnar Jahn var statsråd og sjef for Finansdepartementet (finansminister) i Johan Ludwig Mowinckel si tredje regjering mellom 1933-1935.

Under den andre verdskrigen var Jahn medlem av Administrasjonsrådet i 1940. Som motstandsmann blei han i 1944 formelt ein av leiarane i Heimefronten. Same hausten blei han arrestert av tyskarane og send til Grini fangeleir. I rettsoppgjeret etter krigen markerte Jahn seg som ein konsekvent motstandar av dødsstraff. 

I Einar Gerhardsen si samlingsregjering i 1945 blei  Jahn på nytt finansminister. 

I 1946 blei Gunnar Jahn direksjonens formann i Noregs Bank, (sentralbanksjef), ei stilling han hadde fram til 1954. Han heldt fram med å vere tilknytt Noregs Bank etter at han slutta som direksjonsformann.

Den Norske Nobelkomiteen 
25. juni 1937 - 31. desember 1943 og 5. november 1945 - 31. desember 1966 var Jahn medlem av Nobelkomiteen. Han var viseformann i komiteen 1940 - 1941 og overtok som formann etter avdøde Fredrik Stang d.y. i tida 15. november 1941 - 31. desember 1943. Han var deretter formann i tida 5. november 1945 - 31. desember 1966.

Andre interesser 
Gunnar Jahn hadde stor fagleg tyngde, men også eit vidt interesseområde. Han skreiv såleis bøker om Byggeskikker på den norske landsbygd og Om binding av ørretfluer. Han var også blant dei som introduserte idretten bogeskyting i Noreg.

Bakgrunnsstoff 
 Espen Søbye, Jødeforfølgelsene under den annen verdenskrig: Et mørkt kapittel i statistikkens historie?, artikkel publisert på Statistisk Sentralbyrås sider

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Gunnar Jahn» frå ,  den 15. april 2010.  
 

Norske finansministrar
Venstrestatsrådar
Statsrådar i Regjeringa Mowinckel III
Statsrådar i Regjeringa Gerhardsen I
Norske sentralbanksjefar
Leiarar av Den Norske Nobelkomite
Norske juristar
Norske sosialøkonomar
Nordmenn frå andre verdskrigen
Folk frå Trondheim
Andreas Seierstad

Andreas Pedersen Seierstad () var ein norsk teolog, bondestudent med haugiansk bakgrunn, målmann, kyrkjehistorikar og folkeminnegranskar.

Han vart uteksaminert frå Notodden lærarskule i 1911, der han også underviste periodevis, tok artium i 1916, cand.theol. i 1921 og dr.theol. i 1924, med avhandlinga Kyrkjelegt reformarbeid i Norig i nittande hundreaaret (Bergen, 1923). Same året vart han også dosent, og frå 1946 til 1960 arbeidde han som professor i kyrkjehistorie ved Menighetsfakultetet.

Han gav ut Olavsdyrking i  Nidaros og Nord-Europa (1930) og mindre avhandlingar om den norske kyrkjehistoria, særleg i mellomalderen, reformasjonstida og på 1800-talet, og dei fleste av desse vart seinare trykte samla i Fedrearv og kristenkall (1965). Seierstad var også  medredaktør i Tidsskrift for teologi og  kirke (1930–1960), og medlem av Den midlertidige kirkeledelse (1943–1945).

Allereie som gut tok Seierstad for seg Det norske Folkesprogs  Grammatik av Ivar Aasen, og vart dermed målmann. Miljøet på lærarskulen og det at han  gifta seg med Anne Sørensen frå Lunde i Telemark styrkte også tilhøvet hans til landsmål.

Han var bror til Ivar Pedersen Seierstad.

Kjelder 
«Andreas Pedersen Seierstad» hjå Store norske leksikon, innhenta 15. april 2010 (lisensiert under CC-BY-SA).
«Andreas Pedersen Seierstad» i Allkunne, innhenta 15. april 2010.

Norske teologar
Professorar ved Menighetsfakultetet
Norske sakprosaforfattarar
Målfolk
Folk frå Larvik
Sonja Hagemann

Sonja Agnes Weyergang Hagemann () var ein norsk litteraturhistorikar og litteraturkritikar frå Oslo.

Sonja Weyergang voks opp i Kristiania og tok eksamen i statsøkonomi ved Universitetet i Oslo i 1919. Den fyrste arbeidsplassen hennar var koparstikksamlinga ved Nasjonalgalleriet. Seinare jobba ho m.a. som sekretær hjå Statens Prisdirektorat. I 1925 gifte ho seg med lækjaren Otto Hagemann. 

Familien busette seg i Rogaland fram til femtitalet, og her jobba Sonja friviljug med folkeopplysning og på bibliotek. I 1946 kontakta ho Dagbladet og spurde om å få vera kritikar av barnebøker, og ho vart den fyrste barnebokkritikaren i avvisa; denne stillinga hadde ho i 25 år til 1971. Ho hadde eit uttrykt mål om å utvikla ein fagleg fundert kritikk av barnebøker som skulle framheva dei litterære kvalitetane deira. Ho interesserte seg for kvalitetslitteratur, og avviste meir "populære" barnebøker. I mange år sat ho både i den rådgjevande komiteen for skuleboksamlingane og i juryen for barnebokprisen til Kyrkje- og kulturdepartementet. 

I 1965 gav Hagemann ut det fyrste bindet i trebindsverket Barnelitteratur i Norge. Ho skreiv òg ei avhandling som bygde på dette fyrste bindet, og fekk lisensiatgrad for det i 1967. Det andre bindet kom ut i 1970, og det siste i 1974. Ho er vorten særskilt namngjeten for dette verket, og det la grunnlaget for all undervisning om norsk barnelitteratur i fleire tiår. 

Hagemann hadde også ei stor interesse for illustrering av barnebøker. Ho bidrog til mange artiklar om illustratørar i Norsk kunstnerleksikon. Den siste boka ho skreiv, handla om illustrasjonane i norske barnebøker. Ho fekk namnet De tegnet for barna. Norske kunstneres illustrasjoner i bøker for barn, og vart utgjeven posthumt i 1986.

Hagemann mottok Norsk kulturråds ærespris for arbeidet sitt i 1980. Ho døydde i 1983. Sonja Hagemanns barne- og ungdomsbokpris har fått namnet sitt etter henne, og har vorte delt ut sidan 1990.

Verk 

 Hvorfor leser vi? – sakprosa (1947)
 Henrik Wergelands hustru, Amalie Sofie Bekkevold - sakprosa (1960)
 Jørgen Moe, barnas dikter – sakprosa (1963)
 Hjertets geni. Henrik Wergelands diktning for barn – sakprosa (1964)
 Barnelitteratur i Norge inntil 1850 – avhandling (1965)
 Mummitrollbøkene. En litterær karakteristikk – sakprosa (1967)
 Jeg er så glad hver julekveld. En bok om Marie Wexelsen, salmedikter og opprører – sakprosa (1968)
 Elling Holst. Norske barnerims plass i den fellesnordiske tradisjon – sakprosa (1969)
 Barnelitteratur i Norge 1850-1914 – sakprosa (1970)
 Barnelitteratur i Norge 1914-1970 – sakprosa (1974)
 Henrik Wergelands mor, Alette Dorothea Thaulow – sakprosa (1976)
 Klassisk barnelitteratur. Før oss - 1 og 2, veiledning for lærere – lærebok (1977)
 De tegnet for barna. Norske kunstneres illustrasjoner i bøker for barn – sakprosa (1986) (posthumt utgjeven)

Kjelder 

Bokmålswikipedia om Sonja Hagemann.
Store Norske Leksikon om Hagemann.
Utdjupande artikkel om Hagemann skriven av Karin Beate Vold for Norsk Biografisk Leksikon.

Folk frå Oslo
Vinnarar av Norsk kulturråds ærespris
Norske sakprosaforfattarar
Norske litteraturhistorikarar og kritikarar
Andreas Vamraak

Andreas Bergeson Vamraak () var ein norsk målmann, lærar og klokkar.

Han tok eksamen ved Stord lærarskule i 1880 og underviste fleire stader før han byrja som lærar og klokkar i Kyrkjebø. Det var han i åra 1893–1931. I den dåverande Kyrkjebø kommune, som i dag er ein del av Høyanger, var han ordførar frå 1899 til 1904. Det var i desse åra at kommunen innførte landsmål som administrasjonsspråk.

Vamraak gav også ut Utval av norske salmar og songar til skulebruk i 1910 (med nye utgåver i 1914 og 1921) og heftet Fylkesbaatane i Sogn og Fjordane 1858–1928 i 1931. Han arbeidde utrøytteleg for landsmål generelt, og for å få inn Elias Blix-salmane i kyrkjelydane spesielt, men var sterkt imot trekkspel og dans.

Vamraak var med på å starte opp Sogns ungdomslag i 1896, og var ei drivkraft der. For dette fekk han borgardådsmedaljen i sølv i 1931.

Kjelder 
«Andreas Vamraak» i Allkunne, innhenta 15. april 2010.

Norske pedagogar
Ordførarar i Høyanger
Medaljen for borgardåd
Målfolk
Folk frå Høyanger
Mark Antokolskij

Mark Matvejevitsj Antokolskij, eigentleg Mordechai Matisovitsj Antokolskij, ) var ein russisk bilethoggar.

Liv og gjerning 
Antokolskij var fødd i Vilnius, som son av fattige jødar. Han kom inn på kunstakademiet i heimbyen etter at kona til den dåverande russiske guvernøren la inn eit godt ord for han. Det  første kjende verket hans som bilethoggar var trefiguren Jødiske skreddarar (1864). Med skulpturen Ivan den skrekkelege vart han i 1870 kjend i Russland. Tsar Aleksander II erverva verket for 8000 rublar, den gongen ein stor sum. Året etter vart han utnemnd til akademikunstnar. Då han hadde fullført studiane, la han ut på ei lengre utanlandsreise der han mellom anna vitja Roma og Paris. I tida etterpå vart han i St. Petersburg ein av dei mest etterspurde bilethoggarane. År 1878 stilte han ut arbeida sine på verdsutstillinga i Paris. To år seinare vart han utnemnd til professor i bilethogging.

Ved sidan av verksemda som bilethoggar dreiv Antokolskij og som skribent. Han skreiv talrike artiklar prenta i kunsttidsskrift. Kort før han døydde skreiv han boka Ben Isaak, der han skildra jødars liv i Vilnius på den tid han var barn. Antokolskij sjølv, som ikkje var oppvaksen med jiddisch språk og kultur, let seg i løpet av livet heilt ut assimilere inn i den russiske kulturen. I dagens Russland gjeld han for å vere ein av dei største russiske bilethoggarane.

Antokolskij døydde i Frankfurt am Main i Tyskland. Liket vart ført til St. Petersburg og gravlagd på gravlunden Preobrasjenskij.

Galleri

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Mark Antokolski» frå ,  den 15. april 2010.  

Russiske bilethoggarar
Mungofamilien

Mungofamilien (Herpestidae) er ein familie som høyrer til rovpattedyra, og som fyrst og fremst er å finne i Afrika, men éin av artane er også spreidd over Sør-Europa og Asia. Fleire slekter finst berre på Madagaskar (gassiske mungoar). I alt finst det 20 slekter og 36 kjende artar.

Skildring 
Mungoane er små rovpattedyr, som i lengde varierer frå om lag 23 cm til om lag 75 cm. Dei veg normalt frå i underkant av 1 kg til om lag 5–6 kg. Dei fleste artane i denne familien er frå brun til gråbrune eller grå i fargen. Nokre artar har stripemønster, men dei fleste er tilnærma einsfarga. Berre nokre få artar har ringmønster på halen. Dei har vanlegvis forholdsvis små hovud med spisse snutar og små runde øyre. Skallen er vanlegvis lang og flat.

Mungoane et ein variert rovdyrkost som mellom anna omfattar små pattedyr, reptil, fuglar, krabber, fisk, insekt og egg. Nokre artar et også frukt og bær og anna vegetabilsk føde. Nokre artar er selskapelege og lever i store flokkar på opp mot 50 dyr, medan andre for det meste lever i einsemd utanom paringstida.

Mungoane er mellom anna kjende for det umåtelege pågangsmotet sitt og evnene sine som slangedreparar. Dei er ikkje immune mot slangegift, slik mange trur, men har lynkjappe refleksar som set dei i stand til å unngå å verte bitne.

Systematikk 
  Herpestidae (mungofamilien) 
  Herpestinae (mungoar) 
  Atilax (sumpmungo)  
  Atilax paludinosus (sumpmungo) 
  Bdeogale (mungoar)
  Bdeogale crassicauda (buskhalemungo) 
  Bdeogale jacksoni (jacksonmungo) 
  Bdeogale nigripes (svartfotmungo) 
  Crossarchus (mangustar) 
  Crossarchus alexandri (alexandermangust) 
  Crossarchus ansorgei (ansorgemangust) 
  Crossarchus obscurus (langnasemangust, svartmangust) 
  Cynictis (gulmungo) 
  Cynictis penicillata (gulmungo) 
  Dologale (pousarguesmungo) 
  Dologale dybowskii (pousarguesmungo) 
  Galerella (smalmungoar) 
  Galerella flavescens (svart smalmungo) 
  Galerella pulverulenta (kappgråmungo) 
  Galerella sanguinea (smalmungo) 
  Galerella swalius (namaquasmalmungo) 
  Helogale (dvergmungoar) 
  Helogale hirtula (ørkendvergmungo) 
  Helogale parvula (dvergmungo) 
  Herpestes (mungoar) 
  Herpestes brachyurus (korthalemungo) 
  Herpestes edwardsii (indisk gråmungo) 
  Herpestes ichneumon (egyptisk mungo) 
  Herpestes javanicus (indisk mungo) 
  Herpestes naso (langnasemungo) 
  Herpestes palustris (bengalmungo) 
  Herpestes semitorquatus (halsbandmungo) 
  Herpestes smithii (raudmussa mungo) 
  Herpestes urva (krabbeetarmungo) 
  Herpestes vitticollis (nakkestripemungo) 
  Ichneumia (kvithalemungo) 
  Ichneumia albicauda (kvithalemungo) 
  Liberiictis (liberiarmungo) 
  Liberiictis kuhni (liberiarmungo) 
  Mungos (bandmungo og gambisk mungo) 
  Mungos gambianus (gambisk mungo) 
  Mungos mungo (bandmungo) 
  Paracynictis (selousmungo) 
  Paracynictis selousi (selousmungo) 
  Rhynchogale (mellermungo) 
  Rhynchogale melleri (mellermungo) 
  Suricata (surikat) 
  Suricata suricatta (surikat)

Dei gassiske mungoane (Galidiinae) høyrer til dei gassiske snikekattane, ikkje til mungoane.

Kjelder 
«Mungofamilien» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 8. april 2010.

Bakgrunnsstoff 

 
Rovdyr