alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Lyngdal kommune

Lyngdal er ein kommune sør i Agder fylke. Offisielt fekk kommunen bystatus den 1. januar 2001. Lyngdal strekkjer seg frå kysten og langt innover i landet. Han grensar til Farsund, Kvinesdal og Hægebostad i vest, Åseral og Evje og Hornnes i nord og Lindesnes i aust. Kommunen har tre fjordar, Rosfjorden (som har høgt saltinnhald og sjeldan frys), Lyngdalsfjorden og Grønsfjorden, som innanfor Jåsund heiter Lenefjorden. Høgaste punkt er Kalåsknipa, som på toppen er 506 m.o.h. Kommunen vart slegen saman med Austad, Kvås og delar av Spangereid (vest for Lenefjorden) i 1963. Den 1. januar 2020 slog Lyngdal og Audnedal kommunar seg saman under namnet Lyngdal kommune.

Kommunen har namn etter elva Lygna, som renn gjennom kommunen. Namnet Lyngdal tyder 'Lygna-dalen'.
Viktig innan næringslivet er treforedling, jordbruk og handel. Turisme er òg sentralt, med strendene i Kvavik og Rosfjord.

Tettstader 
 Lyngdal
 Skomrak

Lyngdølar, folk frå Lyngdal 
 Teis Lundegaard (1774-1856), eidsvollsmann og stortingsmann
 Gabriel Michelsen Bordvig (1792-1881), Skippar, stortingsmann i fleire periodar. 
 Aanen Olsen Bergsager (1808-1879) stortingsmann, ordførar, lærar og kyrkjesongar
 Ole Vollan (1837-1907) Redaktør, skulemann og politikar. Voks opp i Lyngdal, men budde seinare i Bergen.
 Abraham Berge (1851-1936), politikar og statsminister. Fødd og oppvaksen i Lyngdal, men flytta ut 16 år gamal. 
 Peder Ramsland (1856-1938), felemakar og kunstnar
 Gustava Kielland (1800-1889), prestefrue viktig innan misjon 
 Gabriel Kielland (1796-1854), prest viktig innan misjon
 Trygve Haugeland (1914-1998), stortingsmann og miljøvernminister. Aktiv innan misjon, politikk og landbruk.
 Bjøro Håland, countrysongar frå Håland i Audnedal

Bakgrunnsstoff 
 Lyngdal kommune

Kommunar i Agder
 
Tidlegare kommunar i Vest-Agder
Søgne kommune

Søgne er ein tidlegare norsk kommune sør i Vest-Agder fylke. Han låg mellom kommunane Kristiansand, Marnardal, Songdalen og Mandal. Kommunesenteret låg på Tangvall. 1. januar 2020 blei kommunen del av Kristiansand kommune.

Søgne er kjend for skjergarden med 1 229 holmar og skjér. Kommunen har vore den i landet med flest soltimar i året. Fleire kjende diktarar og kunstnarar har budd i Søgne, mellom anna Bjørnstjerne Bjørnson og Vilhelm Krag. Namnet «Søgne» kjem av elva med det norrøne namnet Sygna, no Søgneelva. Namnet tyder 'Sygna-dalen'.

Frå Høllen, som er Søgne si «hamn», kan ein ta rutebåt til dei folkesette øyane Ny-Hellesund og Borøya. I tillegg kan ein vitja Olavsundet og kystfortet i Ny-Hellesund. I Høllen låg det tidlegare eit båtbyggeri/verft.

Tettstader 
 Ausvika
 Søgne

Bakgrunnsstoff 
 Søgne kommune
 Søgneguiden 

Tidlegare kommunar i Vest-Agder
 
Norske kommunar skipa i 1838
Norske kommunar nedlagde i 2020
Inge

Inge er eit nordisk mannsnamn, som av og til er brukt som kvinnenamn òg. I Noreg er Inge stort sett berre eit mannsnamn, medan det vert brukt meir for jenter i Danmark. 

Namnet kjem av gudenamnet Ing, som er eit anna namn på guden Frøy. Det er mykje brukt i namnesamansetjingar, som Kjell Inge eller Ingebret.

Andre former og skylde namn: Inga, Ingar, Yngve, Inger, Ingrid, Ingeborg, Ingvild, Ingunn.

Kjende namneberarar

Kongar 
 Inge I av Noreg
 Inge II av Noreg
 Inge Magnusson

Som mannsmamn
Inge Krokann (1893-1962), norsk forfattar
Inge Edler (1911-2001), svensk lege
Inge Mannsåker (1922-2011), norsk prest og forfattar
Inge Lønning (f. 1938), norsk politikar
Inge Bjarne Storebø (1947-2001), ordførar i Austevoll
Inge Myrvoll (f. 1948), ordførar i Rana
Inge Særheim (f. 1949), norsk språkforskar
Inge Reidar Kallevåg (f. 1958), ordførar i Bømlo
Inge Ryan (f. 1956), norsk politikar
Inge Andersen (f. 1964), norsk langrennstrenar

Som kvinnenamn
 Inge Lehmann (1888-1993), dansk seismolog
 Inge Aicher-Scholl (1917-1998), tysk motstandskvinne under andre verdskrigen

Bakgrunnsstoff

kvinnenamn
mannsnamn
namnedelar
norrøne førenamn
Urfolk

Urfolk er folkegrupper og etterkomarane av desse som har levd i eit område før det blei kolonisert eller gjort om til ein stat, og som ikkje identifiserer seg med majoriteten i landet. 

Dei fleste urfolk har historisk blitt jaga, plaga og tvungne til å bli likare majoriteten. Mange urfolk har òg det til felles at levemåten deira nyttiggjer seg naturen på ein allsidig, lite forstyrrande måte, og det blir derfor gjerne sagt at dei lever «i pakt med naturen».

Det finst rundt 300 millionar menneske som kan kallast urfolk i verda i dag.

Haldningar 

Historisk har urfolk blitt sett på som uutvikla villmenn som mangla både sivilisasjon og verdi. Dette var særleg vanleg under den europeiske koloniseringa av verda, og blei brukt til å rettferdiggjera at europearane kom og tok over styret i dei mange koloniane sine.

Med Jean-Jacques Rousseau og romantikken kom eit anna syn på urfolk. Dei blei sett på som «edle villmenn», naturmenneske som ennå ikkje var blitt øydelagde av samfunnet. Medan ein før hadde vilja sivilisera urfolka byrja mange nå å tru at urfolka hadde mykje å læra frå seg. Med den nye vitskapen antropologi byrja ein å studera levesetta deira på ein systematisk måte.

Dette meir positive synet på urfolk byrja å spreia seg frå dei intelektuelle til samfunnet generelt etter den første verdskrigen, som hadde vist at den europeiske sivilisasjonen ikkje var så storarta som ein tidlegare hadde hevda. Urfolk fekk fleire rettar, men det gjekk sakte, og framleis blir mange urfolk sett ned på og er blant dei fattigaste i landa dei bur i.

Nokre av verdas urfolk 
 Ainuar (Japan, Russland)
 Aboriginarar (Australia)
 Baskarar (Spania, Frankrike)
 Inuittar, òg kalla eskimoar (Grønland, Russland, USA og Canada)
 Masaiar (Kenya, Tanzania)
 Maoriar (New Zealand)
 Orang asli (Andamanøyane, Malaysia, Filippinane og Ny-Guinea)
 Pygméfolk (Sentral- og Vest-Afrika)
 Samar (Noreg, Sverige, Finland og Russland
 Sanfolk (Botswana, Namibia)
 Tupiar (Paraguay, Brasil, Bolivia og Argentina)
 Yanomamiar (Brasil, Venezuela)

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Norad om urfolk 
 Urfolk i Barentsregionen 
 Urfolk i Latin-Amerika 
 Ei samling artiklar om urfolk 

 Lister over urfolk 
 http://www.elandnet.org - Ei lengre liste (engelsk)
 http://www.raslaska.org/ras/index2e.htm - Europeiske urfolk (engelsk)

 
Folkegrupper
Axel Kielland

Axel Kielland () var ein norsk forfattar og journalist, oppvaksen i Stavanger og Oslo. Han arbeidde mellom anna som journalist for avisa Dagbladet og vart vidgjeten som dramatikar. Han skreiv òg romanar. Han var barnebarn av forfattaren Alexander Lange Kielland.

Axel Kielland skreiv spenningsromanen Farlige Hvetebrødsdager (1946). Ei av hans best kjende bøker er La oss se på saken, ei samling referater frå kjende rettssakar.

Norske forfattarar
Norske journalistar
Norske dramatikarar
Folk frå Stavanger
Folk frå Oslo
Leif Halse

Leif Thorvald Halse () er ein norsk forfattar, kjend som tekstforfattar til teikneserien om Vangsgutane. Men han har òg skrive romanar, barnebøker, forteljingar og bygdebøker. Han skreiv for det meste på nynorsk. 

Leif Halse vart fødd i Halsa og budde i Todalen i Surnadal kommune i oppveksten. Seinare budde han frå 1920 i Hommelvik, der han var lærar, og som pensjonist frå 1963 i Levanger. Han var svigerfar til lyrikar Astrid Krog Halse.

Utgjevingar 
 "Ulv": fortellingar frå idrettslivet, 1923
 Jordkaren, 1924
 Slåtten um Sjustjerna, 1924
 Torevatn, 1927
 Dordi, 1929
 Den grønne grinden, 1932
 Gutane i Trollheimen, 1936
 Som i eventyret, 1938
 Stadion, 1941
 Bonden på Bjørset, 1942
 Odelsvegen, 1942
 Maken til unge!, 1943
 Lygar-Jo og andre av same to, 1943
 Flagg over Vangen, 1945
 På bygdabakkom, dikt, 1947
 Riddaren og Roald, 1958
 Jens Køldreng, 1960
 Tægn te liv, 1966
 Lite tå kvart, 1968
 Eit plassrom kalla Trøa, 1970
 Siste kvelden i Okavik, 1972
 Raud Brystduk, 1974
 Mannbjønn, 1976

Bakgrunnsstoff 
 Digitaliserte bøker av Leif Halse hjå Nasjonalbiblioteket

Norske forfattarar
Nynorskforfattarar
Folk frå Surnadal
Folk frå Malvik
Forfattarar frå Møre og Romsdal
Ragnhild Nilstun

Ragnhild Nilstun () er ein norsk forfattar. Ho er opphavleg frå 
Buksnes i Lofoten, men bur nå i Tromsø. Nilstun er med i nordnorsk forfatterlag. Ho fekk Havmannprisen i 2002 for boka For kjærlighets skyld. I 2009 fekk ho Amalie Skram-prisen.

Verkliste 
 Etterbyrden 1979	
 Gjeldsposter 1981	
 Den lille prinsessen som drog ut i verden (barnebok)	1986	
 Begjærets pris og andre noveller	1988	
 Pappaen som ikke fant veien hjem (barnebok)	1989	
 For mitt blikk	1996	
 For kjærlighets skyld 2002	

Novellene hennar finst òg i fleire antologiar.

Bakgrunnsstoff 
 http://www.nordnorskforfatterlag.no/medlemmer/nilstun.ragnhild.htm 

Norske forfattarar
Bokmålsforfattarar
Vinnarar av Amalie Skram-prisen
Folk frå Vestvågøy
Folk frå Tromsø
Ragnhild Myklebust

Ragnhild Myklebust () er ein norsk idrettsutøvar og rekordvinnar av gullmedaljar.

På grunn av polio i barndommen dreiv ho med sitjeski, og var lenge rekna som ein uslåeleg meister i denne idretten. Ho deltok i Dei paralympiske leikane i 1988, 1992, 1994 1998 og 2002, der ho vann til saman tjueto gullmedaljar, meir enn nokon annan idrettsutøvar. Etter leikane i Salt Lake City slutta Myklebust å konkurrera, 58 år gammal.

I 1999 vann Ragnhild Myklebust Erling Stordahls ærespris for prestasjonane sine som handikappa idrettsutøvar.

Bakgrunnsstoff 
 Reportasje med bilete i VG

Norske handikappidrettsutøvarar
Ragnhild Gylver

Ragnhild Gylver () er ein norsk forfattar. 

Gylver er frå Asker, og har sidan ungdommen delteke og vunne i fleire litteraturkonkurransar. Ho debuterte med ungdomsboka Knas i 2000, då ho var 16. Gylver har òg vore aktiv i Amnesty International.

Bakgrunnsstoff 
 Gylver om skriving 

Norske forfattarar
Bokmålsforfattarar
Folk frå Asker
Eystein Fjærli

Eystein Olavsson Fjærli () var ein norsk yrkesoffiser (oberstløytnant), forsvarsstrateg, forfattar og politikar frå Molde. 

Då krigen kom til Noreg i april 1940, studerte han filologi. Som vernepliktig sersjant deltok han i kampane på Austlandet. Hausten 1940 reiste han i etterretningsoppdrag til Storbritannia, der han slutta seg til den norske brigaden i Skottland. Hausten 1943 vart Fjærli liaisonoffiser i den britiske 52. Mountain Division, som vart sett inn i kampane i Nederland. 9. mai 1945 kom Fjærli til Noreg som sjefsliaisonoffiser for dei allierte styrkane på Sørlandet.

Etter krigen vart Fjærli yrkesoffiser, og tjenestegjorde mellom anna i Tysklandsbrigaden. Han vil av mange verta hugsa som ein kampglad debattant i aktuelle militærpolitiske spørsmål. 
Fjærli var interessert i krigshistoriske emne. Han skreiv fast i avisa Morgenbladet, i tillegg til vekebladet Vi Menn m.m.

Utgjevingar 
Ikke-militært forsvar og norsk sikkerhetspolitikk - debattskrift (1967), saman med Johan Jørgen Holst og Harald Rønning
NATO : strategi for frihet - debattskrift (1968)
Tar vi forsvaret alvorlig? - debattskrift (1969)
Krigens Svalbard - krigshistorie (1979)
Den norske hær i Storbritannia 1940-1945 - krigshistorie (1982)

Fjærli, Eystein
Fjærli, Eystein
Fjærli, Eystein
Alfred Nobel

Alfred Bernhard Nobel () var ein svensk kjemikar, ingeniør, oppfinnar og filantrop, kjend for å ha utvikla dynamitt og oppretta Nobelprisen.

Liv 
Alfred Nobel var fødd i Stockholm som tredje son av Emmanuel Nobel (1801-1872). Familien budde i Stockholm til Alfred var 8 år gamal, og dei flytta til St. Petersburg der faren hadde starta ein maskinverkstad der det vart produsert torpedoar.

Alfred Nobel viste tidleg interesse for naturvitskap og språk, og hadde lett for å lære. Han skaffa seg omfattande kunnskapar om både naturvitskap og litteratur, men han tok aldri eksamen på noko universitet eller høgskole.

I 1863 flytta han attende til Sverige og byrja å arbeide som kjemikar ved faren sin verkstad i Helenborg. Han vidareutvikla sprengstoffet nitroglysering og starta industriell produksjon av dette i 1864. I 1867 fekk han patent på ein type sprengstoff han gav namnet dynamitt, etter å ha funne opp dette året før. Denne oppfinninga fekk stor innverknad på anleggsverksemd i mange land og la grunnlaget for Nobel sin store formue.

Som oppfinnar tok Alfred Nobel 355 patent.

Nobel døydde i Sanremo i Italia.

Ettermæle 
Nobel hadde også sterke sosiale interesser og ein draum om å gjere noko for menneske verda over. Han testamenterte det meste av formuen til eit fond der inntektene kvart år blir brukt til å dele ut Nobelprisen.

Grunnstoffet nobelium med atomnummer 102 er kalla opp etter Alfred Nobel.

Bakgrunnsstoff 

 Biografi utgjeven av Det Norske Nobelinstitutt

Nobelprisen
Svenske oppfinnarar
Svenske velgjerarar
Folk frå Stockholm
Alexander Kielland

Alexander Lange Kielland (), vart fødd og voks opp i Stavanger og døydde i Bergen. Kielland var ein av dei mest kjende forfattarane i Noreg på 1800-talet. Saman med Henrik Ibsen, Bjørnstjerne Bjørnson og Jonas Lie vert han rekna som ein av «dei fire store» i norsk litteratur.

Han høyrde til ei av dei eldste handelsslektene i Stavanger, slekta Kielland. I oppveksten var han del av ein av dei mest velståande heimane i byen. Som gut gjekk han på Stavanger Katedralskole. Han likte seg dårleg på skulen, trass i at han var skuleflink. Han utdanna seg til jurist, og kjøpte eit teglverk på Madla ved Stavanger som han dreiv til 1881. I denne tida fekk han god kjennskap til praktisk forretningsliv. I tillegg fekk han eit innblikk i arbeidarane sine vanskelege levekår.

Kielland debuterte i 1879 med Novelletter, ei samling av korte noveller. Året etter skreiv han sin fyrste roman, Garman & Worse. Han skreiv i ein realistisk, samfunnskritisk stil, og kritiserte autoritetar i samfunnet. I Skipper Worse (1882) gjekk han til åtak på religiøs fanatisme, og i Gift (1883) kritiserte han skuleverket og kyrkja. I tillegg kom han inn på tema som embetsstand, ekteskap og klasseskilje. 

Frå 1893 til 1902 var Kielland borgermeister i Stavanger. Kielland fekk i september 1902 embetet som amtmann i Romsdals amt, med hovudsete i Molde. Mellom anna skreiv han fleire rapportar etter bybrannen i Ålesund i 1904. Han sat i embetet til han døydde i 1906. 

Målarinna Kitty Kielland var systera til Alexander Kielland. Forfattaren og journalisten Axel Kielland var barnebarnet hans.

Utgjevingar 
 Paa Hjemveien (drama) 1878
 Novelletter (kortprosa) 1879
 Garman & Worse (roman) 1880
 Nye Novelletter (kortprosa) 1880
 For Scenen. Tre Smaastykker (drama) 1880
 Arbeidsfolk (roman) 1881
 Else (roman) 1881
 Skipper Worse (roman) 1882
 To Novelletter fra Danmark (kortprosa) 1882
 Gift (roman) 1883
 Fortuna (roman) 1884
 Sne (roman) 1886
 Tre Par (drama) 1886
 Sankt Hans Fest (roman) 1887
 Bettys Formynder (drama) 1887
 Professoren (drama) 1888
 Forsvarssagen (essaysamling) 1890
 Jacob (roman) 1891
 Mennesker og Dyr (essaysamling) 1891
 Omkring Napoleon (essaysamling) 1905

Sjå òg 
 Bustadplattforma «Alexander L. Kielland», oppkalla etter forfattaren
 Alexander L. Kielland- ulukka, ei ulukke i 1980 med bustadplattforma Alexander L. Kielland. Ulukka vert ofte omtala som Kielland-ulukka.

Bakgrunnsstoff 

 Alexander L. Kielland 150 år Nettutstilling frå Nasjonalbiblioteket
 Kielland-biografi og tidstavle 
 Tekstsamling
 Litteratur om Kielland og tekstsamling Prosjekt Runeberg

 Litteratur 
 Obrestad, Tor: Sannhetens pris : Alexander Kielland : en beretning, Oslo 1996. ISBN 82-02-13013-1

Norske forfattarar
Folk frå Stavanger
Realistiske forfattarar
Dei fire store
Finn Alnæs

Finn Alnæs () var ein norsk forfattar.

Finn Alnæs var fødd i Bærum. I 1963 debuterte han med romanen Koloss, som vann ein nordisk romankonkurranse. Han fekk òg prisar for fleire av romanane han skreiv seinare, mellom anna Kritikarprisen i 1968 for Gemini. 

Alnæs var oppteken av naturvern og friluftsliv. Han bidrog òg i samfunssdebattar med fleire engasjerte artiklar og essay om ulike tema. 

Forfattaren døydde på Lillehammer i 1991.

Verksliste 
 Koloss ; Brage Bragessons skrift, 1963
 Gemini, 1968
 Festningen faller, 1971 
 På frihetens pinebenk : en prosess, 1972
 Naturkatedral : en opplevelse i ord og bilder, 1976
 Svart snø eller samvern : dokumentarbok fra en brytningstid, 1976
 Musica, 1978
 Dynamis, 1982
 Restdjevelens karneval, 1992

Prisar og heider 
 Nominert til Nordisk Råds litteraturpris i 1964 for Koloss; Brage Bragessons skrift
 Kritikarprisen i 1968 for Gemini. 
 Bokhandlarprisen i 1969
 Nominert til Nordisk Råds litteraturpris i 1969 for Gemini

Bakgrunnsstoff 
 
 
 Digitaliserte bøker av Finn Alnæs hjå Nasjonalbiblioteket
 Øystein Rottem: «Finn Alnæs» i Norsk Biografisk Leksikon

Bokmålsforfattarar
Folk frå Bærum
Forfattarar frå Akershus
Norske forfattarar
Vinnarar av Kritikerprisen
Norske skjønnlitterære debutantar i 1963
Vinnarar av Bokhandlarprisen
Den norske kritikerprisen

Kritikerprisen vert utdelt kvart år av Norsk kritikerlag. Den har vorte delt ut til ein norsk forfattar av eit skjønnlitterært verk for vaksne etter avstemming mellom medlemmene i Norsk kritikerlag kvart år sidan 1950. Frå 1978 har Norsk kritikerlag også delt ut ein pris for beste skjønnlitterære verk for born eller ungdom. Seinare har fleire kategoriar komme til; Kritikarprisen for beste omsetting, Kritikarprisen for beste sakprosabok (frå 2012), Årets litteraturkritikar, Kritikarprisen for dans, Kritikarprisen for teater,
Kritikarprisen i musikk og Kritikarprisen for kunst.

Norsk kritikerlag deler også ut Dalgards kritikarpris.

Litteraturkritikarprisane

Vinnarane av prisen for beste skjønnlitterære verk for vaksne 

Bergljot Hobæk Haff, Carl Fredrik Engelstad, Dag Solstad, Kjell Askildsen og Kjartan Fløgstad har fått prisen to gonger kvar.
Prisen er ti gonger tildelt kvinner, ei gong på 1950-talet, tre gonger på 1960-talet, to gonger på 1970-talet, ei gong på 1980-talet, ei gong på 1990-talet og no sist i 2002 og 2006.

Vinnarbøkene til desse forfattarane er skrivne på nynorsk: Ragnvald Skrede, Tor Jonsson, Olav H. Hauge, Edvard Hoem, Kjartan Fløgstad, Paal-Helge Haugen, Lars Amund Vaage, Ragnar Hovland, Carl Frode Tiller og Jon Fosse. Alfred Hauge skreiv også mykje på nynorsk, men Cleng Peerson-trilogien er på bokmål.

Vinnarane av prisen for beste bok for born eller ungdom

Vinnarane av prisen for beste omsetting

Vinnarane av prisen for beste sakprosabok

Årets kritikar 
Prisen som årets kritikar har vorte delt ut frå 1994 og av statuttane går det fram at han: «..[.]..tildeles en kritiker som har utmerket seg gjennom sin litteraturkritiske virksomhet eller gjort en innsats for å styrke kritikken eller kritikernes kår.»

Vinnarane av Dansekritikarprisen 

Dansekritikarprisen har vorte delt ut frå 1977.

Vinnarane av Teaterkritikarprisen 
Teaterkritikarprisen har vorte delt ut frå 1940.

Kjelder 

Norske litteraturprisar
Skipingar i 1950
Svanhild Øysteinsdotter

Svanhild Øysteinsdotter (norrønt Svanhildi Eysteinsdóttir) var ei av konene til kong Harald Hårfagre.
Ho levde på siste halvdel av 800-talet. 

Ho var dotter av Øystein Jarl, og saman med Harald Hårfagre fekk ho borna
 Bjørn Farmann (Haraldsson) (Björn farmann) – om lag 900-927
 Olav Geirstadalv Haraldsson (Ólaf Haraldsson) – f. om lag 890
 Ragnar Rykkel (Haraldsson) (Ragnar rykkill)

Kvinner frå vikingtida
Harald Hårfagre
Sitron

Sitron (Citrus limon) er ei sitrusfrukt som vert dyrka i California og i landa rundt Middelhavet. Ho er avlang med lys gult fruktkjøt og gult skal. 
Sitrontreet blomstrar året rundt, og det er derfor vanleg å sjå både frukt og blomar på same treet.

Sitron er rik på c-vitamin, medan smaken er syrleg, noko som kjem av eit høgt innhald av sitronsyre. Både kjøt, saft og skal vert brukt i matlaging, til drikkar og som garnityr. 

Ein lager mellom anna den gode tørstedrikken limonade av sitronsaft, og bruker elles frukta som pynt på mat og til drikkar, der ho kan vera viktig for smaken. Syra i sitronsafta nøytraliserer smaken av amin i fisken, medan han ganske enkelt gjev ekstra smak til mange drikkar.

Romarane kjende til frukta, og ein har funne restar av sitron i Pompeii.
Ho blei likevel gløymd i Europa, men blei introdusert til Arabia frå India rundt 900-talet. Namnet kjem frå persisk لیمو limu.

Sjå òg
Sitronkake

Bakgrunnsstoff

Sitrusslekta
Sitrusfrukter
Verdens Gang

Verdens Gang (VG) er ei norsk avis, i daglegtale kalla VG. Verdens Gang var i 2004 den største avisa i Noreg. Ansvarleg redaktør for VG er Gard Steiro.

Verdens Gang si nettavis var i 2004 den største norskspråklege nettavisa føre NRK si nettavis. Sistnemnde var dessutan den andre norske avisa som lanserte si nettutgåve.

Medlemer av motstandsrørsla starta avisa kort tid etter frigjeringa i 1945. Første nummer av avisa kom ut 23. juni 1945. Avisa er partipolitisk uavhengig. VG er i dag eigd av mediekonsernet Schibsted, som òg eig Aftenposten i tillegg til postar i dei fleste større norske regionaviser.

8. november 2014 klokka 10.00 starta Verdens Gang sendingar på norsk fjernsyn, men ein har berre tilgang til kanalen om ein er kunde hjå Canal Digital.

Opplagstal

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Vg.no: Framsida
 Vginfo.vg.no: Historisk utvikling 
 Medieregisteret.no: Verdens Gang  (Medietilsynet)

Norske aviser etter namn
Aviser i Oslo
Norske riksdekkjande aviser
Skipingar i 1945
Reitangruppen

REITAN AS er eit privat, familieeigd selskap som driv innan handel, eigedom og kapital. Innanfor handel kontrollerer selskapet Rema 1000, Narvesen og 7-Eleven. Selskapet har 27 500 tilsette i 5 land.

Reitangruppen har hovudkontor på Lade gård i Trondheim. Det fører historia si tilbake til O. Reitan Kolonial, ein kolonialhandel skipa i 1948 av Margit og Ole Reitan i Nonnegata i Trondheim. I 1964 opna Reitan ein sjølvbetjent supermarknad på Havstein. Reitangruppen blei til som eit resultat av samarbeidet mellom Ole Reitan og sonen Odd Reitan på 1970- og 1980-talet. I dag står Odd og sønene hans, Ole Robert og Magnus Reitan, som offisielle eigarar av selskapet. 

REITAN består av fire selskapsområdene: Reitan Retail, Reitan Eiendom og Reitan Kapital. I tillegg har REITAN selskapene Britannia Hotel, Nye Hjorten Teater og Posten Moderne. Reitan Retail har operativt senter i Oslo, medan Reitan Eiendom er basert i Trondheim. Uno-X er basert i Oslo/København.

Innanfor handel opererer gruppa selskapa Rema 1000, Narvesen, Pressbyrån (Sverige), 7-Eleven, Spaceworld og YX Energi. Samla omsetting i 2009 var på 57 milliardar kroner. Pr 31. desember 2009 har Reitangruppen 2 789 utsalsstader. Totalt hadde Reitangruppen 27 500 medarbeidarar ved utgangen av 2009. I konsernet er det totalt 3 626 tilsette, og gruppa er Noregs 6. største selskap.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Reitangruppen

 
Næringsliv i Trondheim
Norske grossistføretak
Norske holdingføretak