alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
O'Brien-øya

O'Brien-øya (spansk Isla O'Brien er ei lita chilensk øy i øygruppa Eldlandet. Øya ligg i Beagle-kanalen, sør for Storøya i Eldlandet, nord for Londonderry-øya og Cook-øya i Eldlandet.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Isla O'Brien» frå ,  den 15. juni 2012.  
 

Eldlandet
Øyar i Chile
Región de Magallanes y de Antártica Chilena
Stewart-øya

Sjå også: Stewart Island på New Zealand

Stewart-øya (spansk: Isla Stewart) er ei chilensk øy i øygruppa Eldlandet. Øya ligg nordvest for den større Londonderry-øya og nord for den vesle Gilbert-øya. Øya er ikkje busett.

Kjelde 

Denne artikkelen bygger på «Isla Stewart (Chile)» frå ,  den 14. juni 2012.  
 

Eldlandet
Øyar i Chile
Región de Magallanes y de Antártica Chilena
Gable-øya

Gable-øya (spansk: Isla Gable) er ei lita argentinsk øy i øygruppa Eldlandet. Gable-øya ligg i Beagle-kanalen, om lag 300 meter frå Storøya i Eldlandet og 1,5 km frå Navarino-øya i Chile. Litt lengre austover i kanalen ligg dei tre omstridde chilenske øyane Picton, Lennox og Nueva. Øya er utan fast busetnad.

Gable-øya er hovudsakleg skogdekt. Drumlinar frå siste istid har forma små lagunar på øya.

Kjelde 

Denne artikkelen bygger på «Gable Island» frå ,  den 15. juni 2012.  
 

Øyar i Argentina
Eldlandet
Puerto Toro

Puerto Toro er ein liten fiskarlandsby i Chile aust på Navarino-øya i Eldlandet. Han ligg på 55°05′00″S 067°04′30″W, og er difor rekna for å vera den sørlegaste aktive busetnaden på jorda. 

Staden vart grunnlagt i 1892 under gullrushet i Eldlandet. Sidan den tid har folketalet sokke kraftig, men enno i 2002 budde det 36 menneske i Puerto Toro. Administrativt ligg han i provinsen Antártica Chilena i Región de Magallanes y de Antártica Chilena.

Kjelde 

Denne artikkelen bygger på «Puerto Toro» frå ,  den 15. juni 2012.  
 

Región de Magallanes y de Antártica Chilena
Eldlandet
Sørlegaste punkt
Beaglekanalen

Beaglekanalen er eit 240 km langt sund som skjer tvers gjennom øygruppa Eldlandet frå Atlanterhavet til Stillehavet. Kanalen skil Storøya i Eldlandet frå fleire mindre øyar som Picton, Lennox og Nueva, Gable-øya, Navarino-øya, Hoste-øya, Londonderry-øya, O'Brien-øya og Stewart-øya. Den austlege delen av kanalen utgjer landegrensa mellom Chile og Argentina medan den vestlege delen høyrer til Chile åleine.

Skildring 

Beaglekanalen, Drakesundet og Magellansundet er tre moglege ferdsalternativ for skip i trafikk mellom Atlanterhavet og Stillehavet utan å runda Kapp Horn. Av desse er Drakesundet det breiaste og difor den mest brukte leia.

Beaglekanalen er berre 5 km brei på sitt smalaste. Han strekkjer seg frå øya Nueva i aust til Cook-bukta i vest. Den sørvestlege greina går mellom Hoste-øya og Gordon-øya før ho munnar ut i Cook-bukta. Den nordvestlege greina går inn i Darwinsundet mellom Gordon-øya og Storøya. Darwinsundet knyter seg til Stillehavet via to kanalar: O'Brien-kanalen og Ballenero-kanalen, som går på kvar si side av O'Brien-øya.

Namn 

Kanalen er blitt oppkalla etter skipet HMS «Beagle» som dreiv hydrografisk utforsking av området frå 1826 til 1830. Skipet blei seinare kjend for Charles Darwin, som blei med skipet frå 1833.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Beagle Channel» frå ,  den 15. juni 2012.  

Sund i Chile
Sund i Argentina
Eldlandet
Internasjonale sund
Rautasjaure

Rautasjaure (nordsamisk Rávttasjávri) er ein innsjø sør for Torneträsk i Kiruna kommun i Sverige. Vassflata ligg 560 meter over havet, og han ligg i ein djup dal, omgjeve av fjell som strekkjer seg ca. 1000 meter over innsjøen. Rautasjaure har utløpet sitt lengst mot aust, via Rautas älv, som der danner eit utløp som gjeve svake straummer i delar av innsjøen. Rávttasjávri tyder «fjellrøyesjøen», noko som syner til dei rike førekomstane av røye i innsjøen. 

Jámikasuolu, som tyder 'dei døde si øy', er ei øy i Rautasjaure der samer tidlegare gravla døde.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Rautasjaure» frå ,  den 15. juni 2012.  

Kiruna kommun
Innsjøar i Lappland i Sverige
Rissajaure

Rissajaure (tyder Sjøen som gnistrer som eld) eller Trollsjön, (nordsamisk: Rissájávri) er ein klårvassjø og ein steril fjellsjø i Kiruna kommun i Lappland i Sverige. Ein kan sjå botnen på innsjøen, trass i djupna på 36 meter. Siktdjupna er truleg større, men kan ikkje stadfestast. Rissajaure ligg 815 meter over havet, lengst inn i dalføret Kärkevagge ved foten av Låktatjåkka og Vassejietnja, oppdemd av ein høg mur av store steinblokker. Utløpet frå innsjøen er underjordisk, og munnar ut i bekken Kärkejokk på motsett side av den naturlege steinmuren, og heldt fram ned dalføret.

Rissajaure består av smeltevann frå de omliggande isbreene. Innsjøen er isbelagt til eit stykke ut på sommaren, og er berre  isfri tre månader i året.

Namnet Kärkevaggepadajaure vert òg nytta.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Rissajaure» frå ,  den 15. juni 2012.

Bakgrunnsstoff
Vattenkemi i sjöar i Abiskoområdet 

Innsjøar i Lappland i Sverige
Kiruna kommun
Saggat

Saggat, òg kalla Saggatjaure og Sakkat, er ein innsjø i Jokkmokk kommun, Norrbottens län i landskapet Lappland i Sverige. Innsjøen har eit areal på 35 km² og ligg 302 meter over havet.

Vest for innsjøen ligg Kvikkjokk. Innsjøen har bratte strender. På byrjinga av 1900-talet var innsjøen 83 meter djup. Saggat har utløpet sitt gjennom Lilla Luleälven.

Bakgrunnsstoff

Innsjøar i Lappland i Sverige
Jokkmokks kommun
Lule älv-vassdraget‎
Skalka

Skalka (nordsamisk Skalkajaure) er ein innsjø i Jokkmokk kommun i Norrbottens län i Lappland i Sverige. Vassflata ligg 295 meter over havet, og har eit areal på ca. 46 km². Sjøen vert drenert gjennom Lilla Luleälven.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Skalka» frå ,  den 15. juni 2012.  
 

Jokkmokks kommun
Innsjøar i Lappland i Sverige
Lule älv-vassdraget‎
Soutujärvi

Soutujärvi (samisk: Savdijávri) er ein større innsjø i den nordlege delen av Gällivare kommun, som ligg langs E10. Namnet Soutujärvi vert  òg stundom nytta som eit felles omgrep for tettstadane Skaulo og Puoltikasvaara, som ligg ved innsjøen; det felles  samfunnshuset for desse heiter til dømes Soutujärvi Folkets Hus. Namnet Soutujärvi er ei forfinsking av det samiske namnet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Soutujärvi» frå ,  den 15. juni 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Soutujärvis hembygdsförening

Innsjøar i Lappland i Sverige
Stora Lulevatten

Stora Lulevatten er ein regulert innsjø i det nordlege Lappland i Norrbottens län i Sverige. Innsjøen ligg 372 meter over havet, og har eit areal på 135-155 km². Innsjøen er oppdemt av Porjus kraftverk. 

Stora Lulevatten ligg i dei to kommunane Jokkmokk og Gällivare. Luleälven renn gjennom innsjøen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Stora Lulevatten» frå ,  den 15. juni 2012.  
 

Innsjøar i Lappland i Sverige
Jokkmokks kommun
Gällivare kommun
Lule älv-vassdraget‎
Storavan

Storavan er ein regulert innsjø i Arjeplog kommun i Norrbottens län, i landskapet Lappland i Sverige. Innsjøen renn ut i Skellefteälven. Storavan er den minste av dei tre store innsjøane i vassdraget til Skellefteälven; dei andre to er Uddjaure og Hornavan. Innsjøen har eit areal på 172 km² ved normalt vassnivå, og ligg 419 meter over havet. Største djupne er 21 meter.

Før siste istid hadde innsjøen truleg utløpet sitt ved den djupe Avavika, og rann vidare til Bottenvika via Byskeälven. Det noverande elveutløpet er ein kort veg ned til innsjøen Naustajaure som vert kalla Bergnäsälven. Fossen i Bergnäsälven er ein populær stad for fritidsfiskarar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Storavan» frå ,  den 15. juni 2012.  
 

Innsjøar i Lappland i Sverige
Arjeplogs kommun
Storjuktan

Storjuktan (sørsamisk Stuora Sjukta) er ein innsjø i Sorsele kommun i Lappland i Sverige, og den største innsjøen langs Juktån. Sjøen er nærare 30 km lang, og har eit overflateareal på 55 km². Han er regulert for vasskraftføremål, der vassflata varierer i høgd mellom 398 og 412 meter over havet. Heile innsjøen ligg innanfor Sorsele kommune.

Regulering
I desember 1961 fekk Vattenfall konsesjon til å regulere Storjuktan. Anleggsarbeidet vart likevel starta i mars 1960. Mot slutten av 1961 vart oppdemminga starta, der Storjuktan og Fjosoken vart sameint i ein og same innsjø, med ei lengd på om lag 60 kilometer. Ovanfor Åbacka måtte det byggjast ny bru over Juktån. Reguleringshøgda til vassmagasinet vart på 14 meter, og volumet 575 millionar kubikkmeter.

Busetnadane Juktå, Juktnäs og Åbacka vart omtrent heilt lagt under vatn, og 34 familiar flytta frå området. Som erstatning planla Vattenfall oppføringa av 16 jordbrukseigedomar på Galgatmyran ved Rankbäcken, der familiane vart tilbode å flytte. Berre tre eigedomar vart teke i bruk, då dei fleste av dei råka ordna seg sjølv med erstatningane dei hadde fått utbetalt frå Vattenfall. 

Vatnet frå den regulerte Storjuktan vart opphavleg utnytta ved pumpekraftverket ved Juktans kraftstasjon, som produserte elektrisk energi då behovet var størst. Frå Storjuktan vart vatnet pumpa opp til Blaiksjön drygt 200 meter høgare opp. Etter å ha passert turbinane, vart vatnet leia anten over til Storuman i Ume älv, eller tilbake til Storjuktan. då straummarknaden vart avregulert, var ikkje dette lengre lønsamt, og Juktan vart bygd om til eit vanleg kraftverk. Eit nytt tilløpsrøyr vart sprengt frå Storjuktan, der vatnet renn gjennom turbinen og vidare ut i Storuman. Det nye anlegget stod klårt 1996. Dei gamle pumpefunksjonane kan likevel takast i bruk igjen dersom straummarknaden skulle bli regulert igjen. Den noverande årsproduksjon til Juktan er 90 GWh.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Storjuktan» frå ,  den 15. juni 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Sorsele kommun
Innsjøar i Lappland i Sverige
Ume älv-vassdraget
Storsaivis-sjøen

Storsaivis (lulesamisk Stuor Saivets) er ein innsjø i Lappland i Sverige, heilt sør i Gällivare kommun. Innsjøen ligg 280 meter over havet, og avstanden frå nordenden til sørenden er  ca. 4,5 km.

Innsjøen er inndelt i ein større nordleg del, og ein mindre sørleg del, og er avdelt av ein odde, der ein finn tettstaden Storsaivis. Midt i innsjøen ligg øya Storholmen.

Storsaivis vert drenert gjennom ein liten bekk rett aust for Järpudden. Bekken går til nabovatnet i nord, Lillsaivis. Langs nordvestbreidda går Länsväg BD 813.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Storsaivis (innsjø)» frå ,  den 15. juni 2012.  
 

Innsjøar i Lappland i Sverige
Storuman-sjøen

Storuman er ein 173 km² stor innsjø i landskapet Lappland i Sverige. Umeälven går gjennom innsjøen, som er 139 meter på det djupaste. Ved søraust-enden av innsjøen ligg tettstaden Storuman.

Innsjøen består av to lett fråskilde delar. Den ca. 30 km lange nordvestre delen er smal og svingete, og er omgjeven av 400-500 meter høye, bratte fjellsider. Her er innsjøen opptil 112 meter djup, med ei breidd på 500 meter. Den søraustlege delen av innsjøen er opptil 6 km brei, med nesten jamne kystlinjer.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Storuman (innsjø)» frå ,  den 15. juni 2012.  
 

Innsjøar i Lappland i Sverige
Storumans kommun
Storvindeln

Storvindeln er ein 55 km²  stor innsjø i Sorsele kommun, i den midterste delen av Lappland i  Västerbottens län, 342 meter over havet. Vindelälven renn gjennom innsjøen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Storvindeln» frå ,  den 15. juni 2012.  

Innsjøar i Lappland i Sverige
Sorsele kommun
Ume älv-vassdraget
Suobbatträsket

Suobbatträsket, òg kjent som Suppatsjaure, er ein innsjø sør i Gällivare kommun i Lappland i Sverige. Innsjøen ligg 282 meter over havet. Ved nordsida av innsjøen ligg Suobbat, ein busetnad med færre enn 25 innbyggjarar. Dreneringa av innsjøen går gjennom Vitåbäcken, som i sin tur renn ut i Vitån i landskapet Norrbotten.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Suobbatträsket» frå ,  den 15. juni 2012.  
 

Innsjøar i Lappland i Sverige
Cerro Sombrero

Cerro Sombrero (spansk for «Hatteåsen») er ein chilensk landsby vest på Storøya i Eldlandet. Administrativt høyrer han under provinsen Tierra del Fuego i Región de Magallanes y de Antártica Chilena. I 2002 registrerte ein 687 fastbuande i Cerro Sombrero. 

Staden vart grunnlagt i 1958 som senter for det nasjonale petroleumsselskapet i Chile, ENAP. Staden har både gymnas, symjehall, botanisk hage, kino, kyrkje, sjukehus, flyplass, lagerhus, supermarknad, restaurant, overnattingshus og bensinstasjon samt ENAP-kontor.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Cerro Sombrero» frå ,  den 15. juni 2012.  

Región de Magallanes y de Antártica Chilena
Eldlandet
Sädvvájávrre

Sädvvájávrre (eldre skrivemåte Sädvajaure) er ein innsjø langs den øvste delen av Skellefte älv i Arjeplog kommun i Norrbottens län i Sverige.

På sørsida av Sädvvájávrre fanst det i åra mellom 1635 og 1659 eit støyperi som høyrte til Nasafjälls silververk. Store delar av furuskogen rundt innsjøen vart avvirka gjennom denne industriepoken, og er framleis ikkje i den opphavlege tilstanden sin. Det lokale kyrkjesoknet Silbojokks församling hadde eit forsamlingslokale ved støyperiet, og dei fortsette verksemda si òg etter nedlegginga av støyperiet. Silvervägen følgjer nordbreidda av Sädvvájávrre, medan nasjonalparken Pieljekaise ligg på sørsida.

Vassmagasin
Sädvvájávrre vert nytta som vassmagasin for langtidsregulering av vasskraftsproduksjonen i den relativt utbygde Skellefte älv. Innsjøen har i fleire gonger blitt regulert, i åra 1942, 1953 og 1985. Vassivået varierer mellom 460,7 og 477 meter over havet. Volumet er 605 millionar m³.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sädvvájávrre» frå ,  den 15. juni 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Innsjøar i Lappland i Sverige
Cordillera Darwin

Cordillera Darwin er ei fjellkjede i Chile på den vestlege delen av Storøya i Eldlandet. Fjellkjeda har fått namn etter Charles Darwin og ligg i Alberto de Agostini nasjonalpark. I fjellkjeda ligg Monte Darwin på 2468 moh.

Kjelde 

Denne artikkelen bygger på «Cordillera Darwin» frå ,  den 15. juni 2012.  

Fjellkjeder i Chile
Región de Magallanes y de Antártica Chilena
Eldlandet
Oppkallingar etter Charles Darwin
Stader kalla opp etter britar
Tjeggelvas

Tjeggelvas er største innsjøen langs Pite älv, og ligg i Arjeplog kommun i Lappland i Sverige. Innsjøen er ca. 30 km lang, og opptil 30-40 meter djup. Innsjøen er rik på røye, aure, harr og sik.

Ved Tjeggelva ligg Örnvik, der det er eigen campingplass for jakt- og fisketuristar. Utanfor Örnvik ligg klippeøya Paktesuolo, som trass det karrige inntryket ho lett gjev, innehar ein rik flora.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tjeggelvas» frå ,  den 15. juni 2012.  

Innsjøar i Lappland i Sverige
Tjålmejaure

Tjålmejaure er ein innsjø i Arjeplog kommun i Norrbottens län i Sverige.

Innsjøen ligg 750 meter over havet, og er på alle sider omgjeve av høge, bratte fjelltoppar, Svaipa (Sveipa) på 1430 meter i nord, Tjekam på 1175 meter i nordvest, og Gavasvare på 1031 meter i søraust. Tjålmejaure har eit overflateareal på omtrent 7,5 km², og innsjøen ligg like over tregrensa. Innsjøen er delt i omtrent to like store delar, sameint med ein smal kanal, der begge delane har kvart sitt utløp som går saman i Gavasjaure, som ligg ligg aust for innsjøen. Tjålmejaure er ein del av Ume älv-vassdraget, då Gavasjaure vert drenert via Barasjåkkå ut i Laisälven, som er ei sideelv til Vindelälven, som sjølv er sideelv til Ume älv.

Vatnet i Tjålmejaure er, trass i at han ikkje er særleg djup, vegetasjonsfattig, noko som skuldast steinbotnen. Innsjøen har omtrent 75 øyar og holmar i varierande storleikar. Vernande buktar og dei omkringliggande våtmarksområda har skapt gode vilkår for eit rikt fugleliv. Bergand, sjøorre, svartand og havellen er eit vanleg syn her, medan siland, temmincksnipe og storlom opptrer som par noko sjeldnare. Av vegetasjon her er det raud jonsokblom, svarttopp, rosenrot og murar, og i den sørlege delen av innsjøen òg primula.

Tjålmejaure er verna våtmarksområde i høve til Ramsar-konvensjonen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tjålmejaure» frå ,  den 15. juni 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Sorsele kommun
Innsjøar i Lappland i Sverige
Ramsarstader i Sverige
Ume älv-vassdraget
Alberto de Agostini nasjonalpark

Alberto de Agostini nasjonalpark er ein nasjonalpark i den chilenske delen av Eldlandet. Parken dekkjer 14 600 km2, dvs. den chilenske delen av Storøya i Eldlandet, Gordon-øya, Cook-øya i Eldlandet, Londonderry-øya og delar av Hoste-øya. Den viktigaste attraksjonen i parken er fjellkjeda Cordillera Darwin.

Parken vart oppretta i 1957 og er kalla opp etter Alberto Maria De Agostini, ein italiensk misjonær og oppdagingsreisande.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Alberto de Agostini National Park» frå ,  den 15. juni 2012.  

Nasjonalparkar i Chile
Región de Magallanes y de Antártica Chilena
Eldlandet
Skipingar i 1957
Cabo de Hornos nasjonalpark

Cabo de Hornos nasjonalpark er ein nasjonalpark som ligg heilt i sør i Eldlandet i Chile. Verneområdet dekkjer 631 km2 og omfattar Hermite-øyane og Wollaston-øyane. Ei av Hermite-øyane er Hornos-øya som har Kapp Horn som sin sørspiss. Parken vart oppretta i 1945.

Kjelde 

Denne artikkelen bygger på «Cabo de Hornos nasjonalpark» frå ,  den 15. juni 2012.  
 

Región de Magallanes y de Antártica Chilena
Eldlandet
Nasjonalparkar i Chile
Skipingar i 1945
Zahl

Zahl er eit slektsnamn av tysk opphav. Namnet er danna av middelhøgtysk zagel, 'hale' eller frå eit samansett namn danna med dette ordet, til dømes Hasenzahl, 'harehale'. Namnet kan også koma av det asjkenasiske personnamnet Tsal, ei kjæleform for Betzalel, eller frå det tyske ordet Zahl som tyder 'tal'.

Slekta Zahl i Nordland er frå Danmark. Der i landet finst fleire landsbyar med namnet Sahl/Sall. Ein av dei første kjende her i landet var Niels Jensen Zahl (Saell) i Vadsø, sorenskrivar i 1620-åra.

Kjende namneberarar
 Erasmus Zahl (1826-1900), norsk væreigar
 Kai Zahl (f. 1932), norsk musikar
 Vivian Zahl Olsen (f. 1942), norsk biletkunsntar
 Cato Zahl Pedersen (f. 1959), norsk skiløpar
 Jan Zahl (f. 1969), norsk forfattar
 Geir Zahl (f. 1975), norsk musikar

Stader i Danmark
 Sahl (Holstebro), landsby
 Sahl (Viborg), landsby
 Sahl kyrkje (Holstebro), kyrkje
 Sahl kyrkje (Viborg), kyrkje
 Sahl sokn (Holstebro), sokn
 Sahl sokn (Viborg), sokn
 Sall

Kjelder

Zahl Family History ved ancestry.com. Ancestry.com oppgav kjelda Dictionary of American Family Names, Oxford University Press, ISBN 0-19-508137-4.

Tyske slektsnamn
Klampenborg

Klampenborg er ein forstad til København som ligg ved Øresund mellom Taarbæk og Skovshoved opp mot Dyrehavsbakken. I Klampenborg ligg mellom anna Bellevue strand, Bellevue Teatret, Klampenborg galoppbane og Bellavista bustadområde. Staden har eigen stasjon på Kystbanen, med samband til S-banen, lokaljernbanen i københavnområdet.

Det første kurbadet i Danmark, Klampenborg Vandkur- Brønd- og Søbadeanstalt, opna her i 1845. Jernbanestasjonen opna i 1864.
Frå 1896 til 1973 blei det populære Bellevue Strandhotel drive her.

Bakgrunnsstoff
 Klampenborg Galopbane
 Gentofte Kommune

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Klampenborg» frå ,  den 15. juni 2012.  
 

Gentofte kommune
Vegårshei skule

Vegårshei skule er den einaste skulen i Vegårshei kommune. Det går om lag 300 elevar frå 1-10.klasse. Skulen ligg i Myra ved sida av Vegårsheihallen og skibakken. Skulen har ein kjempefin plass rett ved skogen. Rektor ved skulen er Odd Arne Eliassen.

Vegårshei kommune
Skular i Agder
Danmarks Nationalbank

Danmarks Nationalbank er sentralbanken i Danmark. Nasjonalbanken blei skipa i 1818, som eit resultat av at staten gjekk konkurs i 1813 (Statsbankerotten). Hovudlovheimelen for dagens sentralbank er frå 1936, då den nye sentralbankloven blei vedteken. Sentralbanksjefen per juni 2012 er Nils Bernstein. 

Dagens Nationalbank har desse hovudoppgåvene:

 Sikra stabile prisar, det vil seia å oppnå låg inflasjon. Ifølgje eigen nettstad gjer nasjonalbanken dette ved å innretta pengepolitikken etter ein fast kronekurs i høve til euroen.
 Sikra betalingar. Nasjonalbanken skal sikra avviklinga av kontante og elektroniske betalingar. Banken opplyser at han gjer det ved at han gjev ut setlar og mynter og sørgjer for at pengeinstitutta kan avvikla innbyrdes betalingar.
 Stabilitet i det finansielle systemet. Nasjonalbanken overvaker finansiell stabilitet og betalingssystem, produserer finansiell statistikk og forvaltar statleg gjeld.

Sidan Danmark er medlem av EU, er også sentralbanken medlem av Det europeiske systemet av sentralbanker (ESSB) og eurosamarbeidet. På denne måten har banken innverknad på pengepolitikken og den økonomiske politikken både i Danmark og i EU.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Danmarks Nationalbank» frå ,  den 15. juni 2012.

Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad 

Sentralbankar
Danske styresmakter
Skipingar i 1818
Arne Jacobsen
Nynorsk på Vegårshei

Vegårshei kommune var tidlegare ein nynorskkommune.

Nynorsksoga på Vegårshei 
På slutten av 1800-talet begynte alle skulekrinsane på Vegårshei med nynorsk i skulen. Nynorsken stod sterkt i kommunen heilt til om lag 1990-talet, då tilflyttarane begynte å komme. Dei kunne ikkje nynorsk og fekk med seg mange nok til å få nøytral kommune i staden for nynorskkommune.

Likskap mellom dialekten og nynorsk 
Nokre døme er: 
 Jau, heiter, skule, fekk, heilt, ein.

Bakgrunnsstoff 
Magnhild Selås - fyrsteamanuensis ved Høgskulen i Bergen

Vegårshei kommune
Diego Ramírez-øyane

Diego Ramírez-øyane (spansk Islas Diego Ramírez) er ei lita chilensk øygruppe som ligg om lag 100 km sør for Kapp Horn i Eldlandet og 93 km sør-søraust for Ildefonso-øyane.  Diego Ramírez-øyane er det sørlegaste punktet i Sør-Amerika.

Administrativt høyrer øyane inn under provinsen Antártica Chilena i Región de Magallanes y de Antártica Chilena, den sørlegaste regionen i Chile. Øyane ligg i to grupper med eit 3 km breitt sund i mellom. Dei største av øyane er Bartolomé-øya og Gonzalo-øya; dei ligg begge i den sørlegaste gruppa. Aguila-holmen utgjer det aller sørlegaste punktet i Sør-Amerika.

Ein meteorologisk stasjon nordaust på Gonzalo-øya er bemanna. Bortsett frå det er øyane utan busetnad.

Historie 

Øyane vart oppdaga den 12. februar 1619 under Garcia de Nodal-ekspedisjonen. Denne var blitt til på ordre av kong Filip III av Spania og hadde til oppgåve å kartleggja farvatnet mellom Atlanterhavet og Stillehavet sør for Kapp Horn. Øyane fekk namn etter kosmografen på ekspedisjonen, Diego Ramírez de Arellano.  Ved oppdaginga galdt Diego Ramírez-øyane som den sørlegaste landområdet som nokonsinne var blitt registrert. Øyane heldt på denne posisjonen fram til Sør-Shetlandsøyane vart oppdaga i 1775.

Chile overtok eigarskapen over øyane etter at landet vart ein sjølvstendig stat i 1818. Den chilenske regjeringa leigde ut øyane til Pedro Pablo Benavides i 1892. Han fekk bu på øyane og leva av fiske i byte mot at han bygde eit fyrtårn, ei hamn og ein skulebygning der. Leigekontrakten gjekk seinare over til andre. 

I 1957 oppretta den chilenske marinen ein meteorologisk stasjon nordaust på Gonzalo-øya som framleis er i aktivt i bruk.

Dyreliv
Øyane er eit viktig hekkeområde for fugl, m.a. svartbrynalbatross, svartflekkalbatross, gråhovudalbatross, klippehopparpingvin og sørkjempepetrell.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Diego Ramírez Islands» frå ,  den 15. juni 2012.  

Øygrupper i Chile
Sørlegaste punkt
Región de Magallanes y de Antártica Chilena
Vassijaure-sjøen

Vassijaure (nordsamisk: Vássejávri) er ein alpin innsjø som ligg mellom Riksgränsen og Vassijaure i Kiruna kommun i Lappland i Sverige. Innsjøen ligg 463 meter over havet, og er 5,3 km lang. Dreneringa av innsjøen går via ei elv der vatnet etterkvart hamnar i Torneträsk. Vassijaure er vanlegvis isfri i midten av juni, og frys til igjen i oktober eller november. I innsjøen er der sik, røye, aure, lake og ørekyte.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Vassijaure (innsjø)» frå ,  den 15. juni 2012.  
 

Kiruna kommun
Innsjøar i Lappland i Sverige
Torne älv-vassdraget