alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
NM i alpine greiner 1974

Noregsmeisterskapen i alpine greiner 1974 fann stad dagane 22. - 24. februar 1974 på Oppdal i Sør-Trøndelag.

Menn

Slalåm 

Dato: 24. februar 1974

Storslalåm 

Dato: 23. februar 1974

Utforrenn 

Dato: 22. februar 1974

Kombinasjon

Kvinner

Slalåm 

Dato: 24. februar 1974

Storslalåm 

Dato: 23. februar 1974

Utforrenn 

Dato: 22. februar 1974

Kombinasjon

Kjelder
Sportsboken 74. Dreyerbok - Stavanger.

Noregsmeisterskap i 1974
Noregsmeisterskap i alpine greiner
Idrettstilskipingar i Trøndelag
Turn-VM 1983

Den 22. verdsmeisterskapen i turn vart avvikla i dagane 23. til 30. oktober 1983 i Budapest i Ungarn.

Menn

Mangekamp

Bøylehest

Frittståande

Hopp

Ringar

Skranke

Svingstang

Lagtevling

Kvinner

Mangekamp

Bom

Frittståande

Hopp

Skranke

Lagtevling

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «1983 World Artistic Gymnastics Championships» frå ,  den 14. november 2018.  
 

Sport i 1983
Verdsmeisterskap i turn
Idrettstilskipingar i Ungarn
Aberystwyth

Aberystwyth (engelsk uttale [æbəˈrɪstwɪθ], walisisk uttale [abɛrˈəstʊɨθ]) er ein by ved Cardigan Bay i Ceredigion i Wales.
Han er eit administrasjonssenter, gammal marknadsby og seinare feriestad i Nord-Wales. 
Byen blei grunnlagt i 1200 og hadde 17 183 innbyggjarar i 2016.
Aberystwyth er eit senter for walisisk kultur og ein universitetsby som huser rundt sju tusen studentar. University College of Wales blei skipa her i 1872, og husar nasjonalbiblioteket for Wales.

Aberystwyth ligg nær samanløpet til elvene Ystwyth og Rheidol, som etterkvart munnar ut i havet omlag i midten av Cardiganbukta. Namnet på byen tyder 'munningen av Ystwyth'.
Byen er omgjeven av tre åsar med utsyn over byen. På toppen Pen Dinas ligg ein stor festning frå jernalderen som framleis pregar horisonten.

Aberystwyth Cliff Railway kabelbane går opp til Constitution Hill frå nordenden av strandpromenaden i byen. Dette er den lengste kabelbanen i Storbritannia.

Kjelder

Byar i Ceredigion
Byar i Wales
Hn/Pokémon Snap

Pokémon Snap er eit videospel fyrst gjeve ut fyr Nintendo 64, og seinare på Virtual Console på Wii. Spelet er ei deild av Pokémon-serien, og vart fyrste gong gjeve ut i Europa 15. september i 1999. Utgåva på Virtual Console er det fyrste som hev vorte brigda sidan den upphavlege utgjevingi; på Virtual Console kann ein senda bilæte ein hev teke til uppslagstavla på konsollen. Dessutan vart dømenamnet åt hovudpersonen brigda frå Todd til Todd Snap, og pokémonen Jynx fekk liten blåraud i staden fyre den upphavlege svarte. Spelet hev 63 av dei 151 upphavlege pokémonane.

Råma åt spelet 
Spelet sviv um ein pokémonfotograf som heiter Todd Snap. Han vert henta åt ei øy av Professor Oak, som tarv bilæte i høg kvalitet fyr å stydja dei vitskaplege uppdagingane han hev gjort. Øyi hev fleire vêrlag, som Todd granskar med ein særeigen farkost.

Bygnaden åt spelet 
I spelet kann ein ikkje røra seg fritt, men langsmed ei ruta som er fastsett på fyrehand. Medan ein rører seg langsmed denne ruta, skal ein taka bilæte av ymse pokémonar som syner seg. Ein kann taka upp til 60 bilæte på éin tur, og når turen er ferdig dømer Professor Oak eitt av bilæti som ein vel. Dette dømer han ut frå fleire haldepunkt, til dømes storleik og haldning på pokémonen og anna.

Spelet hev sjau ulike banor: strand, tunnel, vulkan, elv, hole, dal, og ei serbana uppe i skyene. Med tidi kan ein uppdaga mykje nytt i banone, til dømes nye rutor, pokémonar, eller nye vis å få ein høg poengsum på.

Det er fleire hjelpemidel ein kann nytta fyr å få betre bilæte. Ein kann nytta eple, som lokkar til seg pokémonar, sereigne ballar, som kan slå ut, tvinga fram, eller få ein Pokémon til å te seg onnorleis, pokéfløyta, som vekkjer sovande pokémonar, og ein kan auka snøggleiken til farkosten.

Høgnorske flokkar
Johan Buttedahl

Johan Buttedahl () er ein norsk tannlækjar og politikar, fødd i Drammen. Han var stortingsrepresentant frå Buskerud og for Senterpartiet i tida frå 1981 til 1989, parlamentarisk leiar 1983-89. Perioden 1983 til -87 var han nestformann i Senterpartiet.

Far til Buttedahl var gardbrukar. Sjølv gjekk han Gjerdes Handelsskole i Drammen i 1954 og befalsskulen til Hærens Transportkorps og Hærens Intendantur i 1955. I 1958 byrja han studere odontologi, og vart i 1964 cand.odont. etter å ha studert i Bonn og i Bergen. Sidan var han distriktstannlækjar 1964-66 i Brøstadbotn i Troms, og 1966-81 i Hokksund i Buskerud.

Buttedahl var medlem av formannskapet i Øvre Eiker frå 1972 til 1981. 1980-81 var han fylkestingsmedlem i Buskerud. Hausten 1981 vart han vald inn på Stortinget for Senterpartiet i Buskerud. På Stortinget var han sekretær i Sosialkomiteen til juni 1983. Då Senterpartiet i dei dagar gjekk inn i Willoch-regjeringa, vart han flytta over i Utanriks- og konstitusjonskomiteen, der han var medlem til han i 1989 sa farvel til Tinget. Partiformannen Johan J. Jakobsen var ein av dei som då vart statsråd, så etter at Buttedahl om våren 1983 hadde vorte vald til nestformann i Senterpartiet, var det naturleg at han tok over som parlamentarisk leiar i Stortinget, eit verv han hadde til han slutta som tingmann.

Buttedahl var frå 1989 til 2001 fylkestannlækjar i Buskerud. Jamsides var han medlem i Forsvarskommisjonen av 1990, nestleiar 1994-2001 i Kringkastingsrådet, riksrevisor og nestleiar 1994-98 i Riksrevisjonen og 1997-2004 ordførar i representantskapet i Selskabet for Norges Vel.

Kjelder
Stortingsbiografi

Norske tannlegar
Stortingsrepresentantar 1981-1985
Stortingsrepresentantar 1985-1989
Folk frå Øvre Eiker
Mistelbach i Niederösterreich

Mistelbach er ein by og ein kommune i distriktet med same namn i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 131,6 km² og i kring 11 500 ibuarar. Byen Mistelbach ligg 190 meter over havet, 40-50 km nord-nordaust om Wien.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mistelbach (Niederösterreich)» frå ,  den 14. november 2018.  
 

Kommunar i Niederösterreich
Byar i Austerrike
Bandasje

Bandasje (frå fransk av bande, 'band') er eit stykke stoff eller anna materiale som kan brukast til å forbinda eit sår eller ein kroppsdel.
Føremålet med ein bandasje kan vera å halda fast, støtta eller verna om det han forbind.

Sårbandasje er laga av eit porøst materiale som kan suga til seg væsker frå såret, som eit sterilt stykke papirfiber eller tekstil. Han verner såret mot bakteriar, skit og friksjon.
Bruk av sårsalve på bandasjen kan hindra at han sit fast.

Trykkbandasje blir brukte for å stoppa blødningar ved hjelp av kompress.

Støttebandasje kan vera av tjukkare og hardare materiale, som gips, eller dei kan vera elastiske. Slike bandasjar kan lindra smerte eller hindra komplikasjonar i samband med beinbrot, forstuingar eller sår.

Sjå òg
Spjelking

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Bandage» frå ,  den 15. november 2018.  
 
Sår
Franske ord og uttrykk
Medisinsk utstyr
Hollabrunn

Hollabrunn er ein by og ein kommune i distriktet med same namn i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 152,4 km² og vel 11 500 ibuarar. Byen Hollabrunn ligg 236 meter over havet, ei 50-60 km nord-nordvest om Wien.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hollabrunn» frå ,  den 15. november 2018.  
 

Kommunar i Niederösterreich
Byar i Austerrike
Lily of the West

«Lily of the West» er ei tradisjonell irsk folkevise, mest kjend i dag som ei amerikansk folkevise. Den amerikanske versjonen handlar om ein mann som reiser til Louisville og forelskar seg i kvinna Mary, Flora eller Molly, som er Lily of the West (Vestens lilje). Han tek Mary i å vere utru mot han  og i raseri knivstikk han mannen ho er med, og vert så fengsla. Trass i dette elskar han henne framleis. I den originale versjonen vitnar ho til forsvaret hans og han vert sleppt fri, men dei held ikkje fram forholdet. 

Songen er blitt spelt inn av The Chieftains med vokal av Mark Knopfler og i ein annan versjon med vokal av Rosanne Cash. Joan Baez spelte inn songen i 1961 på det andre albumet hennar. Bob Dylan, Bert Jansch, Josh Andrews, The Flash Girls, Caroline Groussain, Sheri Kling, Show of Hands, Peter, Paul and Mary (som «Flora»), Crooked Still, Dirty Linen,  Branimir Štulić (på kroatisk kalla «Usne vrele višnje») og Pat Gubler har alle spelt songen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lily of the West» frå ,  den 15. november 2018. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 The Lily of the West, noteark frå kring 1860

USA-amerikanske folkeviser
Irske folkeviser
Bob Dylan-songar
Joan Baez-songar
Mark Knopfler-songar
Peter, Paul and Mary-songar
The Chieftans-songar
Rosanne Cash-songar
Bert Jansch-songar
The Ballad of Ira Hayes

«The Ballad of Ira Hayes» er ein song skriven av visesongaren Peter La Farge. Teksten handlar om Ira Hayes, ein av seks amerikanske marinesoldatar som vart kjend for å reise flagget på Suribachi under slaget om Iwo Jima i andre verdskrigen. Medlemmar av Western Writers of America valde ut songen som ein av dei 100 beste Western-songane gjennom tidene.

Songen er blitt spelt inn mange gonger. Populære versjonar er gjort av Johnny Cash, som nådde tredjeplassen på Billboard Country Singles-lista i 1964. Patrick Sky, Hamilton Camp, Pete Seeger, Smiley Bates, Bob Dylan, Townes Van Zandt, Kinky Friedman, Hazel Dickens og Kris Kristofferson har òg alle spelt songen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «The Ballad of Ira Hayes» frå ,  den 15. november 2018. 
 oppgav desse kjeldene:

USA-amerikanske folkeviser
Bob Dylan-songar
Johnny Cash-songar
Pete Seeger-songar
Townes Van Zandt-songar
Kris Kristofferson-songar
Perikles

Perikles (omlag 495 f.Kr. – 429 f.Kr.) var ein gresk politikar, general og leier av folkepartiet i Athen, som fekk makta i 462 f.Kr.

Han var leiar av Athens demokrati. Perikles gav folket medbestemmelse, medan hans diametrale motsetnad i Sparta tvang dei.

Perikles mål var å gjera Athen til den førande greske stat. Då fredsavtala mellom Sparta og Athen 446-445 f.kr. vart brudt avdi Athens voksande flåte, gjorde motstand i den peloponnesiske krig. Krigen svekte folkets tru på Perikles, men han vart vald igjen i 429 f.Kr., då berre som strateg. I ei gravtale til det athenske folk (attgjeve av historikaren Thukydid) i byrjinga av boka om den peloponnesiske krig (omlag 431 f. kr.), priste Perikles Athen for dets åpenhet og godt utvikla demokrati. (Utdrag av denne tala vart hengt opp i alle engelske busar under første verdskrig for å minna britane om, kva dei slost for.)

Perikles utsmykka Athen i samarbeide med kunstnaren Fidias. Han lét millom anna føra opp Parthenon på Akropolis som eit monument over Athens siger i perserkrigane.

Perikles døydde av pest kort etter krigen.

Ukjend dødsår
Enoch Sontonga

Enoch Mankayi Sontonga () var ein sørafrikansk lærr som komponerte «Nkosi Sikelel' iAfrika» ('Gud signe Afrika'), som siden 1994 har vore nasjonalsong i Sør-Afrika. Som «Mungu ibariki Afrika» er han også nasjonalsong i Tanzania og som «Stand and Sing of Zambia, Proud and Free» i Zambia.
Songen var ein utbreidd opprørssong i Sør-Afrika, Zimbabwe og Namibia i tida med kvit fåmannsstyre. Han var den offisielle songen til ANC frå 1925. 

Sontonga var xhosa og vart fødd i Sointinga i Uitenhage i Kapp-provinsen. 
Han utdanna seg som lærar ved Lovedale Institution. Deretter var han lærar og korliar ved den metodistiske misjonsskulen i Nancefield nær Johannesburg i åtte år.

Sontinga skreiv første verset og omkvedet til «Nkosi Sikelel' Afrika» i 1897, opphavleg som ein skulesong. Den første offentlege framføringa av songen fann stad i 1899. Seinare skreiv Samuel Mqhayi endå sju vers.

Enoch Sontonga døydde av ein mage-tarm-infeksjon.

24. september 1996 blei Sontonga si grav erklært som ein nansjonal minnestad. Eit gravminne blei avduka her av president Nelson Mandela. Ved same seremonien blei Sontonga tildelt South African Order of Meritorious Service (Gold) posthumt.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Enoch Sontonga» frå , og «Enoch Sontonga» frå  den 16. november 2018.

Bakgrunnsstoff 

Biografi ved sahistory.org.za

Sørafrikanske lærarar
Sørafrikanske komponistar
Reidar Lund

Reidar Winge Lund () var ein norsk arkitekt frå Skoger i Drammen. 

Lund tok arkitekteksamen ved NTH i Trondheim i 1932. Han og Arne Pedersen dreiv sidan eige arkitektfirma i Oslo. Lund fekk i 1949 Sundts premie for Villa Storstein i Oslo, og i 1961 Houens fonds diplom for A/S Borregaard sine anlegg i Sarpsborg. Elles forma han ut det norske studenthuset i Paris.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957
Store norske leksikon

Norske arkitektar
Folk frå Drammen
Houens fonds diplom
Oluf Gabriel Lund

Oluf Gabriel Lund () var ein norsk hærmann frå Kristiania.

Lund var son til ein butikkeksepeditør i hovudstaden. Sjølv valde han ein militær leveveg, var offiser frå 1894 og tok eksamen ved Krigsskulen i 1897. Han gjorde teneste i generalstaben, og underviste i perioden 1910-17 i topografi ved Krigsskulen. I 1929 vart han forfremja til oberst, og samstundes utnemnd til sjef for Infanteri Regiment 10. Frå 1937 var han krigskommissær i krigskommissariatet for Vestlandet. I 1940 vart han dømd til døden av den tyske okkupasjonsmakta, ein dom som vart omgjort til fem års straffarbeid. Lund var sett fri i 1943.

I 1945 gav han ut boka Dødsdømt.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957

Norske offiserar
Folk frå Oslo
Norske forfattarar
Claude Joseph Rouget de Lisle

Claude Joseph Rouget de Lisle () var ein fransk offiser under dei franske revolusjonskrigane, forfattar og komponist.

Han er kjend for å ha skrive teksta og musikken til «Chant de guerre pour l'armée du Rhin» på ei natt, mellom den 24. og den 25. april, i 1792, og denne songen vart seinare kjent som «La Marseillaise» og vart den franske nasjonalsongen.

Liv og virke

Tidleg liv 

De Lisle (tidvis stava de l'Isle) vart fødd i Lons-le-Saunier som den eldste sonen til Claude Ignace Rouget (1735–1792) og Jeanne Madeleine Gaillande (1734-1811).. Det er sett opp ein plakett for å markera staden han blei fødd og ein statue av han i sentrum av byen i 1882.

Karriere 
Han vart innskriven i hæren som ingeniør og fekk rang som kaptein. Songen som har gjort han udøyeleg, «La Marseillaise», vart skriven ved Strasbourg der Rouget de Lisle var innkvartert i april 1792. Han skreiv orda i ein raptus av patriotisk begeistring etter ein offentleg middag. Stykket vart først kalla for «Chant de guerre pour l'armée du Rhin» ('Krigssong for hæren ved Rhinen'), og fekk først namnet «Marseillaise» då han vart teken til brystet av frivillige frå Provence frå søraustlege Frankrike som politikaren Barbaroux introduserte i Paris, og som var framtredande ved stormen på Tuileris den 10. august 1792. Rouget de Lisle sjølv var rojalist og vart avsett og kasta i fengsel i 1793. Det var berre med naud og neppe han unngjekk giljotinen. Han vart sett fri i løpet av thermidorkrisa, den blodige oppløysinga av skrekkveldet til den franske revolusjonen i juli 1794.

Rouget de Lisle skreiv noko få andre songar av same type som Marseillaisen, og i 1825 gav han ut boka Chants français ('Franske songar') der han sette musikk til femti songar av ulike forfattarar. Hans Essais et vers og et prose ('Essay i poesi og prosa', 1797) som inneheldt «Marseillaisen», ei sentimental prosaforteljing kalla «Adelaide et Monville», og ein del mindre dikt.

Død 
Rouget de Lisle døydde i fattigdom i Choisy-le-Roi i Seine-et-Oise. Leivningane hans vart overførte frå kyrkjegarden i Choisy-le-Roi til Les Invalides i Paris den 14. juli 1915 under den fyrste verdskrigen.

Kjelder 

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Claude Joseph Rouget de Lisle» frå ,  den 16. november 2018.  
 
Franske forfattarar
Franske komponistar
Folk frå den franske revolusjonen
Les Invalides

Les Invalides i 7. arrondissement i Paris er eit større område med ei samling bygningar som omfattar museum og monument knytte til fransk militærhistorie, i tillegg til eit sjukehus og ein nedlagd heim for krigsveteranar.

Bygningene huser Musée de l'Armée, det militære museet for den franske hæren, Musée des Plans-relieffer, Musée d'Histoire Contemporaine og eit gravområde for franske krigsheltar. Les Invalides husar i dag også eit offentleg bibliotek og eit bibliotek som av historiske fotografi. Musea omfattar i hovudsak store militærsamlingar knytte til fransk historie. Musée de l'Armée ble offisielt åpnet i 1905.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Les Invalides» frå ,  den 27. mars 2019.

Bakgrunnsstoff
 

Byggverk i Paris
NM i alpine greiner 1985

Noregsmeisterskapen i alpine greiner 1985 vart avvikla 14.– 17. februar 1985 på Oppdal og i Klæbu i Sør-Trøndelag. Utforrenna fann stad på Oppdal, medan slalåm- og storslalåm-tevlingane vart arrangert i Klæbu.

Menn

Slalåm 

Dato: 17. februar
Stad: Klæbu

Storslalåm 

Dato: 16. februar
Stad: Klæbu

Utfor 

Dato: 14. februar
Stad: Oppdal

Kombinasjon

Kvinner

Slalåm 

Dato: 17. februar
Stad: Klæbu

Storslalåm 

Dato: 16. februar
Stad: Klæbu

Utfor 

Dato: 14. februar
Stad: Oppdal

Kombinasjon

Kjelder
Sportsboken 85-86. Sportsboken As. Stavanger 1985.

Noregsmeisterskap i 1985
Noregsmeisterskap i alpine greiner
Idrettstilskipingar i Trøndelag
Corrigasleggaun

Corrigasleggaun (irsk Carraig na Sliogán, «Skjelstaden») er eit fjell i County Wicklow i Republikken Irland med ei høgd på 794 meter over havet. Fjellet er det femte høgaste fjellet i Wicklowfjella.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Corrigasleggaun» frå ,  den 16. november 2018.  
 

Wicklow
Fjell på Irland
Sebastian Solevåg

Sebastian Johann Foss Solevåg () er ein norsk alpin skirennar frå Ålesund. Under Vinter-OL 2018 i Pyeongchang var Solevaag med i det norske mannskapet som tok bronse i lagtevlinga. Han er medlem i Spjelkavik Idrettslag.

Solevåg deltok i Vinter-OL 2014 i Sotsji, der han vart nummer ni i slalåm, same plasseringa i øvinga fekk han då VM i alpine greiner 2015 fann stad i Beaver Creek i USA. Nokre veker før meisterskapen i USA, vart han tredjemann i slalåm ved eit verdscuprenn i Zagreb 6. januar 2015. På tampen av 2016-sesongen tok han i St. Moritz ein ny tredjeplass i verdscupen i slalåm. Saman med Nina Haver-Løseth, Kristin Lysdahl, Maren Skjøld, Leif Kristian Haugen og Jonathan Nordbotten sikra Solevaag Noreg ein overraskande bronsmedalje i lagtevlinga ved vinterleikane 2018 i sørkoreanske Pyeongchang. Individuelt enda Solevaag på tiandeplassen i spesialøvinga slalåm.

Solevåg vart norsk meister i slalåm i 2013 og i 2015.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sebastian Solevåg» frå ,  den 16. november 2018.  
 

Norske alpinistar
Verdsmeistrar i alpine greiner
Kongepokalvinnarar i skiidrett
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Noreg
Norske deltakarar under vinter-OL 2014
Alpinistar under vinter-OL 2014
Medaljevinnarar under vinter-OL 2018
Norske deltakarar under vinter-OL 2018
Alpinistar under vinter-OL 2018
Folk frå Ålesund
Athanasius Kircher

Athanasius Kircher () var ein tysk vitskapsmann og medlem av jesuittordenen.

I Polygraphia nova (1663) foreslo han eit universellt symbolspråk, men dette kom aldri til praktisk nytte.

Sjå òg 

 Antonio Maria Abbatini

Merknadar

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Athanasius Kircher» frå ,  den 16. november 2018.

Bakgrunnsstoff

 The Galileo Project: Kircher, Athanasius
 Athanasius Kircher: Ein sajt om Kircher på svenske.  Inneheld svenske omsetjingar av Kirchers skrift om projeksjonsapparat, eit avsnitt ut av Magnes sive De Arte Magnetica om elektriske eksperiment og dessutan eit brev frå Kircher til Carl X Gustaf 
 Kircherianum Virtuale: Ein database med Kircherrelaterade webbresurser 

Språkskaparar
Tyske vitskapsfolk
Tyske jesuittar
Tyske musikkforskarar
Maskinomsette artiklar som treng gjennomgang
Lasse Arnesen

Lasse Arnesen () er ein norsk tidlegare alpin skirennar frå Oslo, medlem i Idrettslaget Heming. Han vart norsk meister i utfor i 1988 og på ny i 1992, og gjekk til topps i kombinasjonen i 1986 og 1987. Under Vinter-OL 1992 i Albertville vart han nummer åtte i utforrennet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lasse Arnesen» frå ,  den 16. november 2018.  
 

Norske alpinistar
Norske idrettsleiarar
Norske deltakarar under vinter-OL 1992
Alpinistar under vinter-OL 1992
Folk frå Oslo
Didrik Marksten

Didrik Marksten () er ein norsk tidlegare alpin skirennar frå Oslo, medlem i IF Ready. Han vann eitt verdscuprenn, ei storslalåmtveling i franske St. Gervais i 1992. Under verdsmeisterskapen 1991 i Saalbach vart han nummer åtte i storslalåm og fekk same plassering i den alpine kombinasjonen.

Verdscupsigrar 

Norske alpinistar
Norske deltakarar under vinter-OL 1992
Paul Arne Skajem

Paul Arne Skajem () er ein norsk tidlegare alpin skirennar frå Oslo, medlem i Idrettslaget Heming. Han vart norsk meister i storslalåm i 1981 og i slalåm i 1983.

Skajem deltok i Vinter-OL 1980 i Lake Placid, der han som best vart nummer 11 i slalåm. To år seinare vart han niandemann i same øvinga under verdsmeisterskapen i Schladming. Si beste plassering i eit verdscuprenn, oppnådde han den 28. mars 1984 i sveitsiske Laax, der han kom på fjerdeplass i storslalåm.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Paul Arne Skajem» frå ,  den 16. november 2018.

Bakgrunnsstoff 
 

Norske alpinistar
Noregsmeistrar i alpine greiner
Norske deltakarar under vinter-OL 1980
Alpinistar under vinter-OL 1980
Folk frå Oslo
Gateway Arch

Gateway Arch er eit monument i Saint Louis i Missouri i USA. Gateway Arch er utforma av den finsk-amerikanske arkitekten Eero Saarinen. Designet hans vart 
til etter ein designkonkurranse 1948. 

Parken er eit monument over USA sin ekspansjon vestover og rolla Thomas Jefferson spelte i denne. 

Monumentet er 192 meter høgt og 192 meter breidd ved basen og er det høgaste monumentet i USA. Fundamentet vart byrja i 1962 og sjølve byggearbeidet tok til 12. februar 1963. Monumentet vart fullført den 28. oktober 1965. Det vart innvigt den 10. juli 1967. Kostnaden for monumentet var 13 millionar dollar. Transportsystemet kosta 3,5 millionar. Monumentet veg 17 246 tonn.

Inne i monumentet finst eit spesialdesigna bergbane-liknande heissystem som ein kan ta seg opp til toppen med. På toppen er det ein utsiksplass, der ein gjennom 32 små vindauge kan sjå ut over Mississippielva, Sørlege Illinois og Saint Louis.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Gateway Arch» frå ,  den 16. november 2018.

Bakgrunnsstoff 

Saint Louis
Arkitektur i 1965
Skipingar i 1965
Monument og minnesmerke i USA
Ol Doinyo Lengai

Ol Doinyo Lengai er ein vulkan sør for Natronsjøen i den austlege Riftdalen i Nord-Tanzania. Lavaen er unik fordi han dannar mineralet natrokarbonatitt gjennom kalksteinsvulkanisme.

Lavaen fra Ol Doinyo Lengai består av natruim- og kaliumkarbonata nyerereitt og gregoryitt. Denne lavasmelten gjev vulkanutbrot ved 500-600 grader Celsius. Lavaen er svart i sollys og er lettflytande. Han endrar farge frå svart til grått ved kontakt med luft.

«Ol Doinyo Lengai» tyder 'Gudefjellet' på masai.

Kjelder

Fjell i Tanzania
Vulkanar i Tanzania