alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sprangriding

Sprangriding er ein hestesport med opphav i parforsejakt. Hest og ryttar, som saman vert kalla ein ekvipasje, skal konkurrere i å hoppe over hinder på ei bane. 

I første omgang konkurrerer ein i å komme gjennom bana med færrast mogleg feil og innanfor ei maksimaltid. Feil gjev feilpoeng. Riv, refusering (om hesten stoggar før hinderet) og krysning frå eige spor gjev fire feilpoeng. Etter ro refusjonar/kryssingar av eige spor blir ekvipasjen eliminert frå konkurransen (tre på mindre stemne). Dersom maksimaltida vert overskride får ein også feilpoeng. Ekvipasjar som rir feilfritt, konkurrerer på nytt i ein ny omriding, der også tida tel. Den som då har færrast feil og har nytta kortast tid vinn. Dersom to eller fleire ekvipasjar står likt etter omriding, konkurrerer desse på nytt.
Hindera kan vere oppstilt i oxer, rekk, trippelbar og kombinasjonar inne på ei bane. Det er forskjellige vanskelegheitsgrader, alt etter hestetype og alderstrinn. Desse går på hindera si høgde og kor krevjande bana er. Menn og kvinner konkurrerer mot kvarandre, men dei vet delt inni ein klasse for ponni, der dei er delt inni kategoriar, og ein for hest, dette fordi ponniane er lågare og tek kortare steg. I tillegg vert konkurransane delt inn i fire ulike årsklassar.

Historie 
Sprangriding var ei grein i OL for fyrste gong i 1900. Greina er open for både mannlege ryttarar over 18 år. Kvinner kunne ikkje delta før i 1920.

Hindertypar 
 kryss
 oxer
 rekk
 trippelbar
 mur
 vassgrav
 grind

Det finst også andre typar hinder, som til dømes svinekam og mølle, men desse er ikkje like vanlege å møte i ein sprangbane.

Inndeling av ekvipasje 

 Ponniryttarar: Til og med utgangen av det året dei fyller 16 år.
 Juniorryttarar: Til og med året dei fyller 18 år.
 Unge ryttarar: Frå og med det året dei fyller 18 år til og med utgangen av det året dei fyller 21 år.
 Seniorryttarar: Frå og med det året dei fyller 18 år. I dressur frå og med det året dei fyller 16 år.

Inndeling av ponniar 
 Kategori 1 140,1-149 cm mankehøgde
 Kategori 2 130,1-140 cm mankehøgde
 Kategori 3 under 130 cm i mankehøgde

Alt over 149,1 cm i mankehøgde vert rekna som ein hest. Dette vil seie at om ein til dømes har ein ponnirase som er 149,1 cm, er den rekna som hest, og om du ein har ein hesterase som er 149 cm er han rekna som ponni. I Noreg kan ponniryttarar delta i krestmeisterskap frå og med det år dei fyller 11 år, og noregsmeisterskap frå og med det året dei fyller 13. I køyrekonkurranse er det inga øvre aldersgrense for å køyre ponni, bortsett frå i kat. 3, som ikkje kan køyrast i eitspann maraton av kusk over 20 år. For å konkurrere med ein kategori 3 ponni, er det høgde og vektavgrensing på ryttaren med 160 cm og 60 kg.

Ryttarar 
Nokre norske ryttarar som er eller har vore i verdstoppen:

 Ove Hansen
 Morten Aasen
 Eddie Bull
 Ulf Storemark
 Geir Gulliksen
 Tony André Hansen
 Kirsti Svaboe
 Stein Endresen
 Morten Djupvik
 Nina Braaten Johnsen

Bakgrunnsstoff 

Hestesport
Riding
Utvida ASCII

Utvida ASCII er ei nemning for teiknsett som er koda med åtte eller fleire bitar og som er tufta på sjubitars ASCII, som bere hadde plass til 128 teikn. (Sjubitars ASCII nytta ofte ein åttande paritetsbit for å kontrollere at teiknet var gyldig.) Det finst fleiere ulike variantar av teiknsett som rommar fleire teikn slik som ISO 8859 og Unicode.

Teiknsett
Norsk Veteranvogn Klubb

Norsk Veteranvogn Klubb (NVK) (sic) vart stifta på Gjøvik i 1952 og har som føremål å ta vare på veterankjøretøy, samla og formidla teknisk informasjon om desse, og arangera turar, konkuransar og stmne. Ekebergmarknaden, til dømes, vert arrangert av NVK. Formann er Bjørn G. Johannesen.

Bakgrunnsstoff 
 Heimesida til Norsk Veteranvogn Klubb

Bilar
Norske organisasjonar
Industrihistorie
Skipingar i 1952
Mesta

For elva med det same namnet, sjå Elva Mesta

Mesta er eit norsk statleg selskap som blei skilt ut frå Statens vegvesen 1. januar 2003. Selskapet er Noregs største vegentreprenør, og omset årleg for om lag 6 milliardar kroner. Mesta har hovudkontor på Lysaker og regionkontor på Lysaker, i Bergen og Bodø. Selskapet har kring 3 100 tilsette. Mesta heitte tidlegare Vegproduksjon AS og vart utskilt frå Statens vegvesen.

Mesta er den tidlegare produksjonsavdelinga i Statens vegvesen, og er delt inn i tre regionar: Sørøst, Vest og Nord.

Norske statlege føretak
Skipingar i 2003
YIT

YIT (finsk Yleinen Insinööritoimisto, omsett til norsk 'Det almenne ingeniørbyrået') er ein av Nordens største leverandørar av tekniske bygginstallasjonar. I 2011 omsette konsernet for ca. 35 milliardar kroner og hadde  tilsette fordelt på 14 land. YIT satsar på entreprenørverksemd i Russland og Baltikum, byggtekniske fag i Norden og Baltikum samt industri- og nettverkstenester i heile marknadsområdet. Sommaren 2008 utvida YIT verksemda si i Sentral-Europa ved å kjøpa opp MCE gebäudetechnik i Tyskland, Austerrike, Tsjekkia, Polen, Ungarn og Romania.

I Noreg 
YIT AS er ein norsk leverandør av tekniske bygginstallasjonar. Hovudtyngda av leveransane ligg innanfor fagområda inneklima, elektro, automasjon, energisparing, røyr, IKT, audiovisuelle løysingar og elektroniske sikkerheitssystem. YIT er samstundes ein leverandør av service på tekniske bygginstallasjonar, og tenester for eigedomsdrift. Selskapet er sertifisert av Det Norske Veritas, og har følgjande sertifikat: NS-EN ISO 9001 (kvalitet), NS-EN ISO 14001 (det ytre miljø) og OHSAS 18001 (HMS).

I Noreg omsette YIT med sine  tilsette for 4,1 milliardar kroner (2011). YIT sine tilsette i Noreg er fordelt på 60 ulike stader. Hovudkontoret ligg i Ole Deviksvei 10 i Oslo.

YIT-konsernet si internasjonale verksemd, med meir enn 25.000 tilsette, er leia av Juhani Pitkäkoski (President and CEO) og delt inn i fire forretningssegment:

 Building and Industrial Services Northern Europe, leia av Matti Malmberg (Finland)
 Building and Industrial Services Central Europe, leia av Karl-Walter Schuster (Tyskland)
 International Construction Services, leia av Kari Kauniskangas (Finland)
 Construction Services Finland, leia av Tero Kiviniemi (Finland)

Bakgrunnsstoff 
 YIT sin nettstad

Finske føretak
Skipingar i 1912
Best

Best Stasjon AS er ei landsdekkande kjede med bensinstasjonar. Kjeda har over 70 stasjonar. Forhandlarane kan vere alt frå små lokale butikkar til store fullservice bensinstasjonar. Best blei etablert i 1999, og er i 2007 representert med forhandlarar frå alle oljeselskapa. Føretaket har hovudkontor i Oslo.

Konseptet 
Best er eit selskap av og for forhandlarar som eig eller driv ein bensinstasjon. I Best-kjeda er det slik at kjeda forhandlar innkjøp og andre typar tenester for forhandlarane.

Norske føretak
Skipingar i 1999
Håkon Myrvang

Håkon Martin Myrvang () er ein norsk politikar for Arbeidarpartiet, og ordførar i Naustdal kommune i Sogn og Fjordane. Etter kommunevalet i 2007 måtte tidlegare ordførar Jan Herstad (Sp) gje frå seg ordførarvervet til Håkon Myrvang. Myrvang er konsulent i Sunnfjord Energi.

Ap-ordførarar i Sogn og Fjordane
Folk frå Naustdal
Ordførarar i Naustdal
Angedalen

Angedalen er ein botnedal som strekker seg ca 20 kilometer nord-aust frå Førde sentrum. Innbyggjartalet er på ca. 350 personar. Angedalen har ein barneskule med kring 40 elevar på klassetrinn 1 til 7. 

I Angedalen blei det tidleg på 1800-talet oppretta eit eige epidemisjukehus etter at ein epidemi kom til regionen med soldatar som hadde vore i krig i Sverige kom tilbake til Fjordane. 

Det har også vore drive gullgraving i området, i Flugedalen, som er ein del av Angedalen. 
På Furebø finst det ein bautastein – som etter undersøkingar i 2007 viste seg å vere frå 1500 til 2000 år gamal. Saman med ein steinsett sirkel rundt, på 8 m i diameter viser det at dette er 
ei høvdinggrav. Det har tidlegare vore konstatert fleire gravhaugar i området, men desse har gått tapt ved jorddyrking.

På Furebø budde også fredsbonden Andreas Sørensen Ramstad. Han var oppteken av at dei 3 nordiske landa, Danmark, Sverige og Noreg burde halde saman. Då det i 1905 gjekk mot oppløysing av unionen med Sverige reiste han først av alle tanken om å få sett opp eit fredsmonument på grensa mellom Noreg og Sverige. Dette monumentet kom etter intenst arbeid og kan sjåast på Magnor. Heime på tunet hadde Andreas tre flaggstenger – med norsk, svensk og dansk flagg.

Angedalen har mange turmoglegheiter – til dømes kan ein gå skogsvegen til Botnavatnet 414 moh, eller topptur til det høgste fjellet, Sandfjellet, på 1249 moh. Trodalen er eit anna turområde, som er knytt til historia om Trodalsmordet i 1839.

Bakgrunnsstoff 
 Epidemisjukehus i Angedalen hos NRK Fylkesleksikon
 Om Angedalen hos Reisemål Sunnfjord 
 Gullgraving i Flugedalen

Geografi i Sunnfjord
Dalar i Vestland
Arbeidernes Opplysningsforbund

Arbeidernes Opplysningsforbund (AOF) er eit studieforbund etter vaksenopplæringslova. AOF bygger på kollektivt medlemskap frå faglege, politiske, sosiale og kulturelle organisasjonar innan norsk arbeidarrørsle og samfunnsliv. Innan AOF kan ein ta utdanning på høgt og lågt nivå, ofte som kveldskurs eller liknande, innan mange ulike område.

Sambandet hadde sitt skipingsmøte den 12. desember 1931, med oppstart av verksemda frå 1. januar 1932. Haakon Lie var den første sekretæren i AOF, frå 1932 til 1940. 

I Danmark finst ein tilsvarande organisasjon, Arbejdernes Oplysningsforbund (AOF), som blei grunnlagd i 1924.

Bakgrunnsstoff 
 AOF Norge

Fotnotar 

Arbeidarrørsla i Noreg
Norske ideelle organisasjonar
Skipingar i 1931
Erdal i Førde

Erdal er ei grend i Sunnfjord kommune. Grenda ligg nordvest for Førde sentrum, mot Naustdal. Riksveg 5 går langs Førdefjorden forbi Erdal. I Erdalen finn ein mellom anna ei stor badestrand og på Klopstad ligg Einestølen/Hesjedalen Avfallsplass som er eigd av Sunnfjord Miljøverk.

Bakgrunnsstoff 
 Sunnfjord Miljøverk sin nettstad

Busetnader i Sunnfjord
Bygder i Vestland
Haukedalen

Haukedalen er ei bygd i Sunnfjord kommune. Bygda ligg i starten på Gaulardalføret, og eitt av hovedløpa til Gaularvassdraget renn igjennom bygda. Haukedalsvatnet startar i bygda. Ut frå kor bygda ligg burde kanskje Haukedalen høyrt til Gaular kommune, sidan bygda er skild frå Førde med fjellovergangen over Rørvikfjellet. Veikryss ved Rørvikflåten på Rv 13 fører innover mot Haukedalen.

Bygda har eiga kyrkje, Haukedalen kyrkje, som ligg ved Gjerland i den austlege enden av Haukedalsvatnet.  Bygda er mykje prega av landbruk og bygda har 25 aktive gardsbruk. Ein del av innbyggjarane er pendlarar, der dei fleste pendlar til kommunesenteret Førde.

Bygda er og kjend for å huse ordføraren i Førde, Nils Gjerland. Haukedalen har eigen barneskule, Frøysland skule, som rommar 1.-7. trinn. Haukedølingane må reise til Førde for å gå på ungdomsskule.

Komponisten Johannes Haarklou var frå Haukedalen.

Busetnader i Sunnfjord
Bygder i Vestland
Jern(II)sulfat

Jern(II)sulfat, jarn(II)sulfat eller ferrosulfat, tidlegare kalla jernvitriol eller jarnvitriol, er eit salt med kjemisk formel FeSO4. Det er lysegrønt på utsjånad, ikkje giftig og kan lett løyast i vatn. Rette kjemiske namnet på stoffet er jern(II)sulfat, der det romerske totalet markerer ladningen til jernet, for å skilja det frå jern(III)sulfat.

Bruk 
Jernvitriol blir seld hos dei fleste større fargehandlarar. Stoffet er mykje brukt som beisemiddel i farging av garn med planter. Det gjer at gule fargar blir grågrøne, raude blir brune, og brune blir gråbrune eller svartbrune.

Jernvitriol kan også brukast til overflatebehandling av treverk. Nokre månader etter påføring vil treverket få ein brunleg til sølvgrå fargetone. Nytt panel må stå og tørka i 5-6 veker før påføring. Behandlinga gjer at treveggen kan stå ubehandla i årevis, men hindrar ikkje fukta i å kome inn i treverket. Beising med jernvitriol er derfor mindre eigna i slagregnområde.

Bakgrunnsstoff 

II
Essensielle lækjemiddel
Førde stadion

Førde stadion er eit idrettsanlegg i Førde i Sunnfjord. Anlegget består av ei idrettsbane med grasbane for fotball samt gode fasilitetar for friidrett. I tillegg har anlegget ei kunstgrasbane med flaumlys. Anlegget ligg i tilknyting til Førdehuset, og fasilitetar for garderobe/dusj ligg i Førdehuset.

Førde Fotball sitt 2. divisjonlag for herrar spelar heimekampane sine på grasbana, medan dei andre laga frå kommunen stortsett nyttar seg av kunstgrasbana eller ei av dei tre andre kunstgrasbanene i kommunen. Førde stadion har ein total publikumskapasitet på kring 3000.

Byggverk i Sunnfjord
Fotballstadion i Vestland
Idrett i Sunnfjord
Mo i Førde

Mo er eit bustadområde aust for Førde sentrum. Mo strekkjer seg frå Movika i sør til Moskog i nord . På Mo ligg jordbruksskulen i Sogn og Fjordane, (den eine avdelinga til Mo og Øyrane vidaregåande skule). Sunnfjord Museum ligg i Movika ved Movatnet.

Busetnader i Sunnfjord
Førde
Sunde i Førde

Sunde er ei grend like utanfor Førde sentrum i Sunnfjord kommune. Folketalet i grenda har auka betrakteleg etter at det for nokre få år sidan starta utbygging av eit stort nytt bustadfelt, kalla Farsundfeltet. Sunde Oppvekstsenter ligg i grenda og består av barnehage og barneskule.

Busetnader i Sunnfjord
Førde
Karl Dussik

Karl Theodore Dussik () var ein tysk nevrolog. I 1941 publiserte han artikkelen Über die möglichkeit hochfrequente mechanische schwingungen als diagnostisches hilfsmittel zu verwerten (Om mogelegheiten av å nytte høgfrekvente mekaniske svingningar som diagnostisk hjelpemiddel) om bruken av ultralyd i diagnostikk av hjerneskadar. Saman med fysikaren og broren Friedrich konstruerte han eit apparat i 1947 som sendte ultralyd gjennom hjernen og viste dei væskefylte ventriklane. dette var første gong ultralyd blei nytta til medisinsk diagnostikk.

Litteratur 
 Biografien til Dussik frå A short History of the development of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology av dr. Joseph Woo

medisinhistorie
ultralyd
Lazzaro Spallanzani

Lazzaro Spallanzani () var ein italiensk naturvitskapsmann. Han blir rekna som den første som førte prov for at liv ikkje kan oppstå spontant, og han stod bak viktige framsteg i forståinga av fysiologien til dyr og menneske.

Spallanzani starta på jusstudiar ved universitetet i Bologna, men gjekk snart til naturvitskapen. Den berømte slektningen hans, Laura Bassi, var professor i fysikk, og under ho studerte han naturfilosofi og matematikk, samstundes som han også egna seg til språkstudiar.

I ein alder av 25 år blei han utnemnd til professor i logikk, metafysikk og gresk ved universitetet i Reggio. I 1760 blei han overflytta til Modena, der han heldt fram med å undervise, samstundes som han nytta all si fritid på naturvitskaplege studiar. Han avslo fleire tilbod om professorat i Italia og i utlandet, til han fekk eit tilbod frå universitetet i Pavia om et professorat i naturhistorie. Han blei samstundes direktør for museet i byen, og utvida samlingane der med ting frå reisene sine rundt Middelhavet og til Tyrkia.

I 1788 vitja han Vesuv og vulkanane på Lipariøyane og Sicilia, og la seinare fram resultata i den store avhandlinga Viaggi alle due Sicilie ed 'in alcune parti dell' Apennine.

Ei av Spallanzanis store fortenester er at han viste at spontant liv ikkje er mogeleg, og han kasta seg med stor energi inn i debatten, som på den tida var intens. Gjennom forsøk som viste at mikrobar blei øydelagde ved koking, føregreip han arbeidet til Louis Pasteur hundre år seinare.

Spallanzani blir òg tillagt æra for å ha skildra reproduksjonen hos pattedyr, og han var den første som utførte ein kunstig inseminasjon, på ein hund.

Det største verket hans er Dissertationi de fisica animale e vegetale (1780). Her viste han mellom anna at meltinga ikkje berre er ei mekanisk oppdeling av føda, men i hovudsak ein kjemisk prosess som skjer i magesekken ved hjelp av magesyre.

Italienske forskarar
Italienske biologar
Kongsberg Maritime

Kongsberg Maritime er eit teknologiføretak i Kongsberg Gruppen. Føretaket leverer system for dynamisk posisjonering, overvaking, navigasjon og automasjonsutstyr til handelsflåten, utaskjers installasjonar, satellittnavigasjon og hydroakustikk. Dei viktigaste marknadane er i land med stor utaskjers verksemd og verksindustri.

Historie 
Historia til Kongsberg Maritime går attende til grunnleggaren av Autronica i 1957 og det fyrste alarmsystem som vart levert i 1959. Føretaket har utspring i samanslåinga av dei tidlegare føretaka Kongsberg Simrad (tidl. Simrad Albatross), Kongsberg Maritime Ship Systems og Simrad. Kongsberg Maritime har opp gjennom åra kjøpt opp mange velrenomerte maritime og utaskjersorienterte føretak og inkluderer i dag tidlegare føretak som:

 Autronica
 Fantoft
 Mesotech
 Norcontrol
 Seatex
 Sense Intellifield
 Simrad

Produkt 
Kongsberg Maritime leverer teknologi og utstyr til fartøysposisjonering, overvaking og automatisering til handelsflåtar og utaskjers installasjoner. Dei mest kjente produkta er dynamisk posisjoneringssystem for maritime fartøy, der føretaket er verdsleiande, men KM er òg kjent for andre produkt:

 Dynamisk posisjonering- og navigasjonsystem
 Hydroakustikk, undervassfarkostar og system 
 Skipsautomasjon 
 Rørslesensorar, GPS, AIS og posisjonsreferensesystem 
 Marinesystem
 Prosessautomasjonsutstyr 
 Prosessimulatorar
 Følerar for trykk og temperatur
 Skipssimulatorar 
 Tankmålarar
 Undervasskamerasystem

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Nettstaden til Kongsberg Maritime

Maritim navigasjon
Norske industriselskap
Kongsberg Gruppen
IT-føretak
Kongsberg Defence & Aerospace

Kongsberg Defence & Aerospace (KDA) er eit teknologiføretak i Kongsberg Gruppen (sic) (KOG) som produserer utstyr for militær bruk og romfart. Dei mest kjende produkta er raketten Pingvin. Føretaket stammar fra Norsk Forsvarsteknologi (NFT) og før det igjen frå Kongsberg Våpenfabrikk (KV).

KDA har 1480 tilsette i inn- og utland og samarbeider mellom anna med det europeiske luftfarts- og forsvarskonsernet EADS og Raytheon og Lockheed Martin i USA.

Produkt 
 Integrated Director Group (IDG) – radarsystem for målbelysning
 Pingvin/Penguin – passivt varmesøkande antiskipsrakett
 Naval Strike Missile (NSM) – antiskipsrakett med passiv varmesøkar
 Trenarar og simulatorar for mange uliek system
 Mekanikk og optomekanikk for romfartøy
 EriTac – taktisk kommunikasjon
 Multi-Role Radio (MRR) – feltradioar
 ComBatt – eit system for slagmarkasadministrasjon
 Krypteringsutstyr
 NORTaC-C2IS – kommando- og kontrollsystem for taktiske operasjonar i Hæren
 Komposittmaterialar
 MSI-90 ubåtsystem – kommando og våpenstyring for ubåtar
 MSI 2005F – system for antiubåtkrigføring; til bruk på m.a. fregattar
 Senit 2000 – kommandosystem for Hauk-klasse MTBar
 MICOS – minejakt og minesveiping
 Kongsberg Mission Planning System (KAMP) – taktisk system for marineoperasjonar
 Minesniper – Fjernstyrt mineødeleggar
 Protector RWS – fjernstyrt bevegeleg tårn for kampkjøretøy
 SL-AMRAAM - bakkeavfyrt AIM-120 luftver, både som separat system i NASAMS og integrert med HAWK
 GBADOC – bakkebasert luftromskontrollsystem
 Programvare for E3A AWACS

Bakgrunnsstoff 

 Heimesida til Kongsberg Gruppen (sic)

Norske industriselskap
Romfart
Våpen
Kongsberg Gruppen
Aabenraa

Aabenraa er ein by i det søraustlege Sønderjylland, Aabenraa kommune med  (2013) innbyggjarar. Han var tidlegare administrasjonssenter for Sønderjyllands amt og etter kommunereforma i 2007 for Aabenraa kommune. 

Byen har ei 7,5 meter djup hamn med mykje skipstrafikk. Industrien omfattar føretak som Marcussen orgelbyggeri og Callesens Maskinfabrik. 

Viktige bygg i byen er St. Nikolaj kyrkje og Brundlund slott grunnlagt av dronning Margrethe I rundt 1400. Det finst også fleire restaurerte kvartal frå 1800-talet, som Slotsgade, Store og Lille Pottergade, Nygade, Nybro, Skibbrogade og Gildegade.

Historie 
Åbenrå betyr opphavleg «open strand». Byen oppstod tidleg i mellomalderen rundt bispeborga Opnør Hus. I mellomalderen var byen kjent for fiskeri og framstilling av humle. Byen fekk status som kjøpstad i 1240. Åbenrå høyrte etter den danske arvedelinga i 1560 og fram til 1721 til Gottorp-hertugane. Byen hadde ei stordomstid frå 1750-talet og fram til 1864. I denne tida var skipsfarten i stor vekst her, ein dreiv handel på Middelhavet og med Kina, Sør-Amerika og Australia. Åbenrå hadde den største handelsflåten i det danske kongeriket, etter København og Flensborg. Dei fire til seks skipsverfta her var vidkjende for skipa sine. Mest berømt blei klipperen Cimber, som seglde frå Liverpool til San Francisco på 106 døgn i 1857. 

Frå 1864 til 1920 var byen ein del av Prøyssen. Ved folkeavstemminga i 1920 stemte 55 % for å høyra til Tyskland, men ettersom det var stemmane til heile Sønderjylland som galdt kom byen likevel tilbake til Danmark. Framleis finst det ei stor tysk minoritetsgruppe i byen, og den tyskspråklege dagsavisa Der Nordschleswiger blir gjeve ut her.

I 1970 blei Aabenraa administrativt senter for Sønderjyllands Amt. I 2007 blei amtet slått saman med fleire andre til Region Syddanmark.

Folk frå Åbenrå 
 Jomfru Fanny, sydame kjend for religiøse syner på 1800-talet
 Ernst Reuter, tysk politikar

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Aabenraa» frå , og «Aabenraa» frå  den 13. oktober 2008.

Bakgrunnsstoff 

 Aabenraa Turistbureau 
 Aabenraa Museum 
 Institut for Grænseregionsforskning

Jylland
Byar i Region Syddanmark
Busetnader grunnlagde på 1200-talet
Skipingar i 1231
Aabenraa
Paritetsbit

Ein paritetsbit er eit binært tal som indikerer om talet på bitar med verdi 1 i ei gruppe  bitar er eit partal eller oddetal. Paritetsbitar er brukt som den enklaste forma for feilfinning.

Det er to typar paritetsbitar: partalsparitetsbit og oddetalsparitetsbit. Ein partalsparitetsbit er sett til 1 dersom talet på einarar i ei gruppe bitar er eit oddetal, slik vert det totalt sett eit partal av einarar medrekna paritetsbiten. Ein oddeparitetsbit er sett til 1 dersom talet på einarar i ei samling bitar er eit partal, slik vert det totalt sett eit oddetal av einarar medrekna paritetsbiten.

informasjonsteknologi

fr:Somme de contrôle#Exemple : bit de parité
Östersund

Östersund er ein tettstad og by i Jämtland. Östersund er residensstad for Jämtlands län og centralort for Östersunds kommun (tidlegare for Östersunds stad). Byen ligg ved Storsjön og er den einaste byen i Storsjöbygden og Jämtland. Östersund er den 24. største tettstaden i Sverige med 43 621 innbyggjarar (2006).

Historie
Östersund er den einaste byen innanfor dei noverande grensene til Sverige som vart grunnlagt på 1700-talet. Byen vart grunnlagd først og fremst for å kontrollere handelen i Jämtland, der innbyggjarane dreiv ein omfattande og særs lønsam handel som irriterte den svenske staten. Intensjonane til statsmakta var å kanalisere handelen til byen. Dette vart likevel ikkje tatt godt imot av folkesetnaden, noko som leidde til at Östersund lenge vart verande ein liten by, faktisk mindre enn Frösön. Ein må heilt fram til den seinare delen av 1800-talet før Östersund vert ein verkeleg by, eigentleg først etter at jarnvegen kom i år 1879.

Geografi
Östersund ligg sentralt i Sverige, midt i Jämtlands län og midt i Östersunds kommun. Geografisk sett er Östersund den mest sentrale byen i Sverige, og tek gjerne æra som det geografiske midtpunktet i Sverige. Stadnamnet kjem frå det smale sundet som skil Frösön frå fastlandet, Östersundet, opphavleg Östra sundet, som i dag er så smalt som 150 meter enkelte stader.

Kultur og næringsliv 
Byen blir marknadsført av kommunen og næringslivet som Vinterstaden. Vintersport har lange tradisjonar i byen og Östersund har gjennom åra arrangert fleire verdsmeisterskap i vintersport som skiskyting, skiorientering og skeiser samt svenske meisterskap i langrenn og scootercross. I Östersund finst til-og-med Nationellt vintersportcentrum og byen har søkt om å få arrangere dei olympiske vinterleikane fleire gongar, men har aldri fått tilslaget. Forgjengaren til Vinter-OL, dei nordiske leikane, vart derimot stundom haldne i Östersund på grunn av snømangel i Stockholm på starten av 1900-talet.

I 2011 vart Östersund utpeikt til årets matlandshuvudstad av landsbygdminister Eskil Erlandsson.

Galleri

Kjelder 

Östersunds kommun
Krokoms kommun
Tettstader i Jämtlands län
Byar i Sverige
Busetnader grunnlagde i 1786