alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Våpenet kanon

Ein kanon er eit skytevåpen til å skyta store prosjektil over lengre avstandar med. Ein kanon er forma som eit stort røyr. I moderne terminologi vert ordet kanon òg brukt om rifla automatvåpen med kaliber på minst 20 mm.

I moderne terminologi viser omgrepet til skytevåpen med eit rifla løp i kaliber 20 millimeter eller meir, som skyt mot eit mål. 
Kanonar har utvikla seg frå å vera enkle røyr som skyt ut kuler av stein eller jarn, til å verta moderne artilleri med avanserte instrument for presisjonsskyting. Prosjektila har òg utvikla seg til å innehalda eksplosivar. Innfestinga av kanonen har òg gått framover, og kanonar i dag kan finnast i for eksempel stridsvogner.  Kanonane var òg føregjengaren til mindre skytevåpen som handkanoner, arkebuse, musketter og etterkvart rifler.

Sjå òg
Amusett
Haubits
Bombekaster
Adolfkanonen utanfor Harstad
Bandkanon 1
Stormkanon

Kjelder
Delar av denne artikkelen bygger på «Kanon» frå ,  den 20. mars 2017.

Bakgrunnsstoff
 Historisk kanon-terminologi på tysk, engelsk og fransk 

Kanon
Kanon
Tysk Austafrika

Tysk Austafrika var ein tysk koloni. Han omfatta 958 300 km², og utgjorde det området som no er Tanzania, Rwanda og Burundi. Tyskland hadde denne kolonien frå 1880-åra til Storbritannia og Belgia overtok områda i første verdskrigen.

Tysk historie
Austafrikansk historie
Statar og territorium skipa i 1885
Nedleggingar i 1918
Burundisk historie
Tanzaniansk historie
Rwandisk historie
Caymanøyane

Caymanøyane, engelsk Cayman Islands, er ei øygruppe i Karibia som utgjer eit britisk oversjøisk territorium. Øyane ligg om lag 240 km sør for Cuba og 290 km nordvest for Jamaica. Øygruppa består av øyane Grand Cayman, Cayman Brac og Little Cayman. Hovudstaden er George Town. 

Første europear på øyane var Christopher Columbus i 1503. Frå 1670 til 1962 var dei ein del av den britiske kolonien Jamaica. Då Jamaica vart sjølvstendig i 1962 vart Caymanøyane skilde ut og gjort til eit britisk oversjøisk territorium. Øyane er no kjende som eit internasjonalt finanssentrum og skatteparadis.

Britiske oversjøiske territorium
Øygrupper i Det karibiske havet
Iwo Jima

Iwo Jima (japansk 硫黄島 Iōtō, eller Iōjima, som tyder «svoveløya») er ei vulkansk øy som er ein del av Japan. Øya ligg kring 650 nautiske mil (1200 km) sør for Tokyo (24.47°N, 141.290°E). Øya er mest kjend for slaget om Iwo Jima mot slutten av andre verdskrig. Slaget vart utkjempa mellom USA og Japan i februar og mars 1945.

Øya har ei flatevidd på om lag 21 km². Det 166 meter høge Suribachi-fjellet (òg kalla Suribachiyama), ein gamal sovande vulkan, dominerer øya.

Militærbase 
Den japanske marina driv i dag ei flybase på øya. Flyplassen vert nytta av det japanske luftforsvaret og militære frå USA.

Iwo Jima
Øyar i Japan
Subduksjonsvulkanar
Undersjøiske kalderaer
Kalderaer i Japan
Honshu

Honshū (本州) er ei av fire japanske hovudøyar. Tōkyō, Nagano, Kyōto, Kōbe og Hiroshima er mellom storbyane på øya. Dei andre hovudøyane er rekna å vera Hokkaidō, Shikoku og Kyūshū.

Øyar i Japan
Kyushu

Kyushu er den tredje største øya i Japan. Ho er den sørlegaste og vestlegaste av dei fire hovudøyane, og ein eigen region. 
Dei største byan på øya er Fukuoka og industribyen Kitakyushu. Nagasaki ligg også her.

Eit gamalt namn på Kyushu er Saikaido. Øya vert rekna som fødestaden for den japanske sivilisasjonen.

Geografi 
Kyushu er litt mindre enn Spitsbergen og større enn Taiwan. Øya har kyst mot Aust-Kinahavet i vest og Stillehavet i aust. Ho er skild frå Honshu av Shimonosekisundet, men har både bru- og tunnelsamband med Shimonoseki på Honshu.

Øya er fjellrik og er bygd opp av eit komplisert system av vulkanske fjellkjeder. 
Det høgaste fjellet er Kuju (1787 moh.), medan det neste, Aso (1592 moh.), er den største aktive vulkanen i Japan.

Den sørlege delen av øya har subtropisk klima. Her kan ein dyrka sukkerrøyr, ris, kveite og te. Kyushu har òg store kolførekomstar, noko som har danna grunnlag for ei omfattande industrialisering.

Administrativ inndeling 
Kyushu er ein japansk region administrativt delt opp i åtte prefektur, sju på Kyushu og eit åttande som omfattar dei talrike Ryukyuøyene:
 Fukuoka
 Kagoshima
 Kumamoto
 Miyazaki
 Nagasaki
 Oita
 Saga
 Okinawa (Ryukyu-øyane)

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Øyar i Japan
Regionar i Japan
Nord-Marianane

Nord-Marianane, engelsk Northern Mariana Islands, er eit samvelde (commonwealth) i politisk union med USA, vest i Stillehavet. Øygruppa Marianane, som òg omfattar øya Guam i sør, var spansk område frå 1667 til 1899. Dei vart oppkalla etter den spanske dronninga, Maria Anna av Austerrike. I 1899 selde Spania Nord-Marianane til Tyskland. Guam vart avstått til USA etter den spansk-amerikanske krigen same året. Etter den første verdskrigen vart øyane gitt av Folkeforbundet til Japan som mandatområde. Etter den andre verdskrigen tok USA over øyane. På enkelte øyar hadde det vore harde kampar mellom amerikanarar og japanarar under krigen. I 1978 fekk Nord-Marianane sin noverande status som samvelde i politisk union med USA. Ibuarane er amerikanske borgarar, men har ikkje stemmerett ved amerikanske presidentval.

Usjølvstendige område
Øyar i Stillehavet
Tidlegare spanske koloniar
Polarcelle

Polarcella er ein del av den atmosfæriske sirkulasjonen som fører energi frå tropane mot polane. Sjølv om lufta som når 60 ºN/S er kald og tørr samanlikna med den ekvatoriale lufta, er ho framleis varm og fuktig nok til at konveksjonen kan drive ein termal sirkulasjon. Den varme lufta stig og flyttar seg mot polane når ho når den øvre troposfæren rundt 8-10 km over overflata. Når lufta kjem over polområda er ho blitt avkjølt, og derfor tyngre, og søkk ned og dannar kalde, tørre høgtrykksområde. Lufta strøymer vekk frå polane langs overflata, og på grunn av corioliseffekten dannar denne lufta polar austavind.

Luftstraumen mot polane dannar harmoniske bølgjer i atmosfæren kalla rossbybølgjer. Desse svært lange bølgjene spelar ei viktig rolle i retninga til jetstraumen, som ein finn i overgangen mellom tropopausen og ferrelcella i samband med polarfronten. Polarcella er svært viktig i transport av varme og balanserar hadleycella i jorda sin energibalanse ved å sende kald luft i retning ekvator.

Hadleycella og polarcella liknar kvarandre på den måten at begge er driven av termale krefter. Altså eksisterer begge som følgje av overflatetemperaturen. Dei enorme energimengdene som er involvert i desse cellene påverkar vêrmønsteret i desse områda, og hindrar til og med visse værsituasjonar frå å oppstå. Den endelause rekka av høgtrykk og lågtrykk som passerer forbi på mildare breiddegrader, er noko folk på høge og låge breiddegrader ikkje merkar noko særleg til. 

Desse atmosfæriske systema er stabile, så sjølv om styrken kan variere frå område til område over tid, vil dei aldri forsvinne heilt.

Sjå òg 
 Polarvirvel

Atmosfærisk dynamikk
Tajmyr

For øya, halvøya og innsjøen med same namn sjå Tajmyrøya, Tajmyrhalvøya og Tajmyrsjøen.

Tajmyr (russisk Таймырский автономный округ) var fram til 1. januar 2007 eit sjølvstyrt distrikt (okrug) i Russland. Det vart òg kalla Dolgan-Nenetsia. Det var del av Krasnojarsk kraj, men samstundes eit av dei 88 føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. Hovudstaden var Dudinka, arealet var 862 100 km² og innbyggjartalet var 39 400 (2005). Etter ei folkerøysting 17. april 2005 slutta Tajmyr og Evenkia frå 1. januar 2007 å eksistera som eigne føderasjonssubjekt. Området er no ein vanleg rajon (kommune) - Tajmyr rajon - i Krasnojarsk kraj. Ved folketeljinga i 2010 var innbyggjartalet 34 400.

Tajmyr omfatta Tajmyrhalvøya og nærliggjande delar av det eurasiske fastlandet, pluss øygruppa Severnaja Zemlja nord for fastlandet. Det nordlegaste punktet på Tajmyrhalvøya er det nordlegaste punktet på det eurasiske fastlandet. Byen Norilsk, som geografisk ligg i Tajmyr, var ikkje ein del av distriktet Tajmyr, men direkte underlagt Krasnojarsk kraj. Heile territoriet ligg nord for polarsirkelen. Det høgste punktet er 1146 meter over havet. Største elva er Jenisej. Middeltemperaturen i januar er - 32 grader celsius, i juli frå + 2 til + 13 grader celsius.

Ved folketeljinga i 2002 oppgav 58,6 % å vera av russisk nasjonalitet og 6,1 % ukrainsk. Urinnvånarane i området er dolganar (13,9 %), nenetsar (7,7 %), nganasanar (1,9 %) og evenkar (0,8 %). Einaste byen i Tajmyr er hovudstaden Dudinka. 66,2 % av ibuarane bur i tettbygde strøk.

Dei første russarane kom til Tajmyr rundt midten av 1500-talet. Den første russiske busetjinga i Dudinka vart etablert i 1667. Det autonome området vart oppretta 10. desember 1930.

Bakgrunnsstoff 
 Distriktet sine offisielle heimesider på russisk
 Artikkel frå avisa Kommersant på engelsk 
 Artikkel frå NUPI

Tidlegare russiske føderasjonssubjekt
Potensiell evaportranspirasjon

Potensiell evapotranspirasjon (PET) er mengda vatn som kan fordampast og transpirerast viss det er nok vatn tilgjengeleg. Dette krev nok energi til å fordampe vatn og nok vind i den lågare delen av atmosfæren til å transportere vassdampen bort frå overflata. PET er større om sommaren, og mindre på dagar med skya vêr. PET er òg større på dagar med kraftig vind fordi det fordampa vatnet vert raskare transportert bort frå overflata, og vatnet kan fordampast meir effektivt. 

Den potensielle evapotranspirasjonen vert vanlegvis målt indirekte ved å bruke andre klimatiske faktorar. Den avheng av kva slags overflate ein har, om det er ei fri vassflate, kva jordsmonn ein har og type vegetasjon. 

Årleg midla PET vert ofte samanlikna med den årlege nedbørsnormalen, P. Forholdet mellom dei to P/PET vert kalla tørrleiksindeks.

Klimatologi
Hydrologi
Den nordatlantiske oscillasjonen

Den nordatlantiske oscillasjonen (NAO) er eit klimatisk fenomen i Nord-Atlanteren som består av svingingar i trykkskilnaden mellom lågtrykket ved Island og Asorehøgtrykket. NAO styrar styrken og retninga på vestavinden og stormbana i Nord-Atlanteren, og er knytt opp mot den arktiske oscillasjonen. 

NAO vart oppdaga på 1920-talet av Sir Gilbert Walker. På liknande måte som El Niño-fenomenet i Stillehavet, er NAO ein av dei viktigaste klimatiske svingingane i Nord-Atlanteren og kontinenta rundt.

Skildring 

Vestavinden bles på tvers av Atlanterhavet, og fører med seg varm og fuktig luft til Europa. Somme år er vestavinden kraftig, somrane kjølige, og vintrane milde og regnfulle. Om vestavinden ikkje hadde vore til, hadde ein hatt større temperaturskilnadar mellom sommar og vinter i Europa med heitebølgjer om sommare, iskalde vintrar og redusert nedbør. Lågtrykka som kjem inn mot Europa frå vest passerer nesten alltid nær Island, og ein kallar derfor dette lågtrykkssystemet for Islandslågtrykket. Samtidig har ein eit tilnærma permanent høgtrykk over Asorane, som styrer dei vestlege vindane inn over Europa. Trykkskilnaden mellom desse to trykksystema varierer frå år til år, og denne variasjonen vert kalla NAO. Ein stor skilnad mellom dei to systema fører til auka vestavind, og dermed kjøligare somrar, og mildare og våtare vintrar i nordlege delar av Europa, medan Sør-Europa får mildare somrar, og tørrare og kjøligare vintrar. I slike tilfelle har ein ein positiv NAO-indeks, NAO+. Når indeksen er negativ, NAO-, er vestavinden svakare på grunn av mindre trykkskilnad mellom trykksystema. Lågtrykka vil då gå mot sørlege delar av Europa, som får våtare og mildare vintrar, medan Nord-Europa får kjøligare og tørrare vintrar. 

NAO påverkar vêret i større grad frå november til april, enn elles av året.

Sjå òg 
 El Niño

Atlanterhavet
Klimatologi
Klimamønster
Fysisk oseanografi
Vasspipe

Ei vasspipe er eit instrument til å røykja tobakk med, og er utbreidd i Asia. I Noreg vert vasspiper stort sett brukte til å røykja hasj og marihuana med, oftast saman med tobakk. Å røykja rein tobakk i vasspipa er ikkje vanleg, då det er svært sterkt. Vasspipetobakk inneheld om lag fire prosent tobakk, resten er fruktmasse eller liknande. Den tradisjonelle vasspipa kan òg kallast hookah eller narghile.

Ei vasspipe er ei pipe med vatn i, der røyken må gå gjennom vatnet for å koma til munnstykket. Over vasskanten er det eit hòl, kalla choke, som ein brukar når pipa skal tømmast for røyk.

Ei brusflaske kan brukast til å laga improviserte vasspiper. Då lagar ein to hòl i flaska. I det eine hòlet stikk ein ein slangebit, med pipehovudet (chillum) i eine enden. Det andre hòlet er choken.

Røyking
Christer Fuglesang

Arne Christer Fuglesang () er ein svensk astronaut som jobbar hjå den europeiske romfartsorganisasjonen ESA. Fuglesang vart den første skandinaven i verdsrommet då han reiste med romferja Discovery til Den internasjonale romstasjonen 10. desember 2006. Med seg hadde han ein iPod med gamle ABBA-låtar.

Christer Fuglesang er fødd i Stockholm i Sverige. Han har norsk far, medan mora er svensk. Han byrja studere teknisk fysikk ved Kungliga tekniska högskolan i 1975 og vart sivilingeniør i 1981. Han tok vidaregåande studiar i eksperimentell partikkelfysikk ved Stockholms universitet, gjekk ut i 1987 og vart førelesar i 1991. Han jobba nokre år ved CERN før han han vart vald ut til å verte ein av romfartsorganisasjonen ESA sine astronautar.

I august 1993 vart Christer Fuglesang vald ut som ein av to ESA-astronautar som skulle trene til oppdraget Euromir 95 ved romfartssenteret utanfor Moskva saman med tyske Thomas Reiter. Fuglesang vart ikkje utpeikt til primærbesetninga, men vart i staden Crew Interface Coordinator ved bakkestasjonen i Kaliningrad.

I august 1996 byrja Fuglesang treninga med NASA sine oppdragsspesialistar og vart ferdig med utdanninga i april 1998, då han vart godkjend som astronaut og kunne vere med om bord på ei romferje.

Bakgrunnsstoff 
 Biografi hjå romfartsorganisasjonen NASA

Svenskar
Astronautar
Svenske fysikarar
Europeiske romfararar
Romfart
Folk tilknytte CERN
Haust

Haust (norrønt haustr) er ei årstid som dannar overgangen mellom sommar og vinter. Namnet har ho fått på grunn av at innhaustinga av frukt, grønsaker og korn som tradisjonelt skulle lagrast til vinteren på denne tida.

Hausten vert gjerne rekna som ei tid før haustjamdøgn til noko før vintersolkverv. Minkande solvarme fører til at temperaturane fell raskt over kontinenta, medan avkjølinga går seinare til havs. Lufta er relativt fuktig og det dannast lett tåke eller stratus over land. Lågtrykksaktiviten aukar, særleg ved hav- og kystområda, med mykje vind og nedbør. Oppbygginga av dei høgtrykk gjev rolegare vêr med mindre nedbør over kontinenta.

På midlare breiddegrader vert som regel den meteorologiske hausten samstundes med september, oktober og november på den nordlege halvkula og mars, april og mai på den sørlege halvkula. I Antarktis er hausten stort sett avgrensa til februar, medan september og oktober er typiske haustmånader i Arktis.

Astronomisk haust varer på den nordlege halvkula frå om lag 7. august til om lag 16. november. Klimatisk er hausten definert til den perioden av året då den normale døgnmiddeltemperaturen er mellom 0 og 10 °C og temperaturtrenden er fallande. Etter denne definisjonen varer hausten 60 døgn i Oslo og 66 døgn i Tromsø.

I biletleg tyding kan haust visa til alderdom, tida når det lakkar mot slutten av livet.

Kjelder 

Årstider
Ord frå norrønt
Polarlomvi

Polarlomvi (Uria lomvia) er ein sjøfugl i alkefamilien. Fuglen liknar lomvi i fargar. Begge artar kan hekka på same stad samtidig. Egget vert lagt rett på bakken i mai. 

Arten har sirkumpolar utbreiing.

Kjelder 
 Rob Barrett, 1994, Artsomtale: Uria lomvia – polarlomvi, S. 252 i: Gjershaug, J. O., Thingstad, P. G., Eldøy, S. & Byrkjeland, S. (red.): Norsk fugleatlas. Norsk Ornitologisk Forening, Klæbu. Henta 4. desember 2021
 Stokke BG, Dale S, Lislevand T, Jacobsen K-O, Strøm H og Solvang R (2021, 24. november). Fugler: Vurdering av polarlomvi Uria lomvia for Norge. Norsk rødliste for arter 2021. Artsdatabanken.  Henta 25. november 2021

Bakgrunnsstoff 

Alkefamilien
Fuglar i Noreg
Dvergstjerne

Ei dvergstjerne eller berre dverg er forskjellige typar stjerner, som ikkje nødvendigvis har noko med kvarandre å gjere. 

Omgrepet vart først nytta i 1906, då den danske astronomen Ejnar Hertzsprung merka seg at dei raudaste stjernene som var klassifisert som K og M i Harvard-skjemaet, kunne delast inn i to særeigne grupper. Dei er anten mykje meir lyssterke enn sola, eller mykje svakare. For å skilje desse to gruppene, kalla han dei «kjemper» eller «dvergar», der dvergstjernene var meir lyssvake og kjempene meir lyssterke enn sola. Omgrepet «dverg» er seinare utvida til å gjelde: 

 Dvergstjerne aleine syner som regel til ei stjerne i hovudserien, ei stjerne med spektralklasse V.
 Raud dverg, stjerner i hovudserien med låg masse. 
 Gul dverg, stjerne i hovudserien med masse som liknar på sola.
 Oransje dverg, hovudseriestjerner klasse K
 Blå dverg ein hypotetisk klasse av stjerner med særs låg masse som aukar i temperatur når dei nærmar seg slutten av levetida i hovudserien. 
 Kvit dverg er ei stjerne som består av degenerert materie, tenkt å vere det siste stadiet i utviklinga av stjerner som ikkje er massive nok til å kollapse til å bli ei nøytronstjerne eller gå gjennom ein type II supernova—stjerner med masse mindre enn rundt ni solmassar.
 Svart dverg er ein kvit dverg som har blitt avkjølt så mykje at ho ikkje lenger sender ut synleg lys. 
 Brun dverg'' er eit substellart objekt som ikkje er massive nok til å fusjonere hydrogen til helium, men likevel massive nok til å fusjonere deuterium—mindre enn kring 0,08 solmassar og meir enn kring 13 Jupitermassar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dwarf star» frå ,  den 7. juni 2016.  
 

Stjerner
Teist

Teist eller teiste (Cepphus grylle) er ein sjøfugl i alkefamilien.

Utsjånad 
Om sommaren er teisten heilt svart i fjørdrakta unnateke ein stor kvit vengeflekk og dei raude føtene. Nebben er mørk og smal. Når fuglen flyg ser ein kvite vengekantar. Om vinteren skiftar fargen på hovudet og undersida til kvitt. Kjønna er like. Totallengda er 34-37 cm og vengespennet 52-58 cm.

Utbreiing 
Teist hekkar langs steinete kystområde i Nord-Atlanterhavet. Sørgrensene for utbreiingsområdet er Maine i  Nord-Amerika og Irland i Europa, og mot vest går utbreiingsområdet til Alaska langs nordsida av Nord-Amerika. Fuglane overvintrar gjerne i hekkeområdet, men kan også trekke noko sørover til vinteren. Om vatnet frys flyttar dei ut til ope vatn.

Taksonomi 

Mellom tre og sju underartar er skildra, av desse er fem vidt godkjende. 
 C. g. grylle (Linnäus, 1758) – Austersjøen.
 C. G. mandtii, (Lichtenstein, 1822) – Arktis og austlege Nord-Amerika, sørover til Labrador og nordlege Newfoundland, vest og aust på Grønland, Jan Mayen og Spitsbergen, vidare austover langs Sibir til nordlege Alaska.
 C. g. arcticus, (C. L. Brehm, 1924) – Subarktis i Nord-Amerika, sørlege Grønland, dei britiske øyane og Noreg, sørvestlege Sverige, Danmark, Kolahalvøya og Kvitsjøen.
 C. g. faeroeensis, (C. L. Brehm, 1931) – Færøyane.
 C. g. islandicus, Hørring 1937 – Island.

Førekomst i Noreg 
Fuglen hekkar langs heile norskekysten, men manglar i dei indre delane av nokre fjordar. Arten er i fare for å bli utryddingstrua i Noreg, og er difor oppført på norsk raudliste i kategorien nær trua, NT. Langs delar av Sørlandskysten og i Hordaland finst fuglen ganske spreidd. Viktigaste hekkeområdet for arten er ytre kystområda frå Møre og Romsdal til Vest-Finnmark. 
Beste hekkeområda for teisten er grunne kystområde med øyar, holmar og skjer, kombinert med taregrunnar. Fuglen jaktar først og fremst på gruntvassfisk og dyr i tareområda. Desse sonene er smale innover i fjordane, og næringsgrunnlaget der er lite.

Åtferd og føde 
Fuglen dukkar frå overflata og sym under vatnet på matleit. Han et hovudsakleg småfisk og krepsdyr, dessutan ein del leddormar og blautdyr. Utvalet av fisk er særs variert, det inkluderer tobis, sild, torsk, slimfisk i tangkvabbefamilien, artar i uerfamilien, tangsprell (Pholididae), hornkvabbar (Stichacidae) og ulker. Krepsdyr inkluderer pungreker. Fiskefangsten er typisk 9 til 12 centimeter lang, oftast tatt nær botn og på havdjupne under 35 meter. Dei kan òg fange fisk høgare oppe. Gjennomsnittleg tar eit dukk over eit minutt. Ungar blir mata med fisk som foreldra fraktar med seg på tvers i nebbet.

Hekking 
Teisten kjem til hekkeplassen frå april. Reiret er oftast godt skjult. Reiret er ei grop i underlaget, men egga kan òg leggast rett på fjellet.

Galleri

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Tobisgrissla» frå ,  den 8. mars 2012. og på «Gryllteiste» frå ,  den 9. mars 2012. Alv Ottar Folkestad, 1994, Artsomtale: Cepphus grylle – teist'', S. 256 i: Gjershaug, J. O., Thingstad, P. G., Eldøy, S. & Byrkjeland, S. (red.): Norsk fugleatlas. Norsk Ornitologisk Forening, Klæbu. Henta 6. februar 2022

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Alkefamilien
Fuglar i Noreg
Korjakia

Korjakia (russisk Корякский автономный округ) var fram til 1. juli 2007 eit sjølvstyrt distrikt (okrug) i Russland. Det var del av Kamtsjatka oblast, men samstundes eit av dei 88 føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. 1. juli 2007 vart distriktet slått saman med Kamtsjatka oblast til den nye eininga Kamtsjatka kraj. Samanslåinga vart godkjend i ei folkerøysting 23. oktober 2005. Korjakia er no eit distrikt i Kamtsjatka kraj. Hovudstaden er Palana, arealet er 301 500 km² og innbyggjartalet er 18 800 (2010).

Korjakia ligg heilt aust i Russland, nord på stillehavskysten. Distriktet omfattar dei nordlegaste delane av Kamtsjatkahalvøya og dei nærliggande delane av fastlandet. På vestsida ligg Okhotskhavet og på austsida Beringhavet. Regionen er berglendt, høgste punktet er fjellet Ledjanaja, 2562 meter over havet. Fjellområda inneheld store mineralressursar som enno er lite utnytta, mellom anna kol, gull og platina. Middeltemperaturen i januar er - 17 grader celsius, i juli + 14 grader celsius.

Korjakia har ingen stader med bystatus. 26,5 % av folket bur i tettbygde område. Den etniske samansetjinga er:
 Russarar: 50,6 %
 Korjakar: 26,7 %
 Tsjuktsjarar: 5,6 %
 Itelmenar: 4,7 %
 Ukrainarar: 4,1 %
 Evenar: 3,0 %

Dei første russarane kom til området rundt midten av 1600-talet. Russisk busetjing i området kom ikkje før på 1800-talet. I 1927 budde om lag 11 000 menneske i det som no er Korjakia, av dei var berre 14 % russarar, og 60 % korjakar. 10. desember 1930 vart regionen Korjakia oppretta, som Den korjakiske nasjonale krins. Industriell utnytting av naturressursane i området tok til etter den andre verdskrigen, og korjakane vart ein minoritet. I 1990 budde det 45 000 menneske i Korjakia. Etter oppløysinga av Sovjetunionen har folketalet gått dramatisk ned, og var i 2010 berre 42 % av det det var i 1990. Korjakia fekk status som føderasjonssubjekt i den russiske føderasjonen, men i 2005 gjekk eit fleirtal inn for samanslåing av Korjakia og Kamtsjatka oblast til Kamtsjatka kraj. Dette vart gjennomført 1. juli 2007.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Distriktet sine offisielle heimesider 
 Artikkel frå avisa Kommersant  
 Artikkel frå NUPI

Tidlegare russiske føderasjonssubjekt