alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Driftwood av The Moody Blues

«Driftwood» er ein song frå 1978 av det engelske progrockbandet The Moody Blues. Han vart gjeven ut som den andre singelen frå albumet Octave, etter «Steppin' in a Slide Zone». Han er skriven av Justin Hayward og er ein langsam kjærleiksballade. 

«Driftwood» var den siste singelen til bandet med klaverspelar Mike Pinder, som forlet bandet kort tid før Octave var ferdig av personlege årsaker. Han vart sidan erstatta av tidlegare Yes-medlem Patrick Moraz.

Det vart laga ein musikkvideo til «Driftwood». Videoen syner Patrick Moraz på tangentinstrument, sjølv om det var Mike Pinder som spelar på den faktiske innspelinga. Songen inneheld òg altsaksofon spelt av R.A. Martin, sjølv om det er Ray Thomas som spelar altsaksofon i videoen.

Medverkande
 Justin Hayward: vokal, akustisk gitar
 John Lodge: bassgitar
 Mike Pinder: tangentinstrument
 Ray Thomas: tamburin
 Graeme Edge: trommer, perkusjon

Andre medverkande
 R.A. Martin: horn, altsaksofon

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Driftwood (The Moody Blues song)» frå ,  den 8. mai 2012.  
 

The Moody Blues-songar
Singlar frå 1978
Songar skrivne av Justin Hayward
Songar frå 1978
Decca Records-singlar
Arve Moen Bergset

Arve Moen Bergset () er ein norsk kvedar, fiolinist og hardingfelespelar. Han er kjend som eitt av medlemmene i gruppa Bukkene Bruse og er fyrstefiolinist for Oslo-filharmonien.

Biografi 

Arve Moen Bergset flytte som femåring frå Sandnessjøen til Vinje i Telemark. 8 år gamal tok han til å gå i kvedarlære hjå Sondre Bratland, og lærte av Bratland i åtte år. Dessutan har han fått tradisjonsstoff av Ellen Bojer Nordstoga, Agnes Buen Garnås, Aslak Høgetveit og Talleiv Røysland. I 1986 gav han ut sin fyrste solokassett, Litle fuglen. Under utdelinga av Spellemannprisen 1986 kveda han for fyrste gong på fjernsyn, 15 år gamal. Året etter vann han sjølv Spellemannprisen 1987 i klassa for Folkemusikk med plata Arvesølv.

I 1988 danna han den nyskapande folkemusikkgruppa Bukkene Bruse saman med Annbjørg Lien og fløytisten Steinar Ofsdal. Etter 1997 har keyboardisten Bjørn Ole Rasch også vore med i gruppa. Dei har no halde på i over eit tiår, gjeve ut 5 plater og vunne fleire prisar. Eitt av høgdepunkta frå karrieren deira var då dei vart utvalde til å vera offisielle OL-musikarar til Vinter-OL 1994 på Lillehammer.

Arve Moen Bergset utvikla seg også på strykarinstrument, og vann fleire prisar for unge fiolinistar i byrjinga av 1990-åra. Han tok utdanning ved Norges Musikkhøgskole, og avla embetseksamen i kammermusikk/solo der i 1995. I 1996 gav han ut eit nytt soloalbum, Religiøse folketonar. Dette vart spelt inn i Oslo domkyrkje saman med Geir Inge Lotsberg på fiolin og Kåre Nordstoga på orgel.

Arve Moen Bergset har vore tilsett i Oslo-filharmonien sidan 2003. Han sit også i det kunstnariske rådet for Vinterfestspela i Bergstaden Røros.

Diskografi

Soloplater

 Litle fuglen (1986) (kassett)
 Arvesølv (Kirkelig Kulturverksted, 1987)
 Religiøse folketonar (Grappa musikkforlag, 1996)

Som solist

 Johan Kvandal: Fantasia for hardingfele og orkester (1999 - solist på hardingfele)) med Kristiansand kammerorkester og dirigent Jan Stigmer
 Stephen Frost: Bassoon Concerto; Oboe Concerto; The Lesson (2000 - solist som klassisk songar på the Lesson) med Bornemouth Symphony Orchestra og dirigent Tony Harrison
 Geirr Tveitt: To konsertar for hardingfele og orkester (2002 - solist på hardingfele) med Stavanger Symfoniorkester og dirigent Ole Kristian Ruud
 Johan Halvorsens Fossegrimen, Greetings to Roosevelt (Simax, Classic 2002 - solist på hardingfele) med Latvias nasjonale symfoniorkester

(For diskografi med Bukkene Bruse, sjå Bukkene Bruse.)

Prisar og utmerkingar 

 Spellemannprisen 1987 for Arvesølv i klassen Folkemusikk/ gammaldans
 I 1990 vart han kåra til «Ungdommens strykarmeister»
 I 1991 kom han på andreplass i solisttevlinga til Ungdomssymfonikerne
 I 2006 vann han De unges Lindemanpris.

Kjelder 

 Ad Libitum om Arve Moen Bergset
 Nrk.no: Arve Moen Bergset - Ukas P2-artist
 Bokmålswikipedia om Religiøse folketonar av Bergset, henta inn 8. mai 2012.

Fotnote 

Norske folkemusikarar
Norske kvedarar
Norske songarar
Norske fiolinistar
Norske felespelarar
Folk frå Alstahaug
Folk frå Vinje
Vinnarar av Spellemannprisen
Norsk Reiselivsmuseum

Norsk Reiselivsmuseum er eit museum som ligg i sentrum av Balestrand. Det held til i nye lokaler skore inn i Balestrands grunnfjell, som vart opna 29. april 2016.

Museet vart etablert som ei stifting med namnet Vestnorsk Reiselivsmuseum i 1986. I 2001 skifta stiftinga namn til Norsk Reiselivsmuseum. I 2007 vart Norsk Reiselivsmuseum konsolidert med De Heibergske Samlinger - Sogn Folkemuseum for så i 2009 å bli konsolidert som ein del av Musea i Sogn og Fjordane, der alle dei store musea i fylket no er med.

Norsk Reiselivsmuseum formidlar reiselivshistoria i Norge frå byrjinga av 1800-talet fram til i dag. Museet disponerer to antikvariske bygningar på kaia i Balestrand og eig i tillegg den gamle dampskipsekspedijonen i bygda. Husa er ulike i stilar og vart bygde i perioden 1880–1920. Dei vert i dag nytta til formidling og utstillingar.  

Statsbygg starta i november 2012 bygging av drifts- og utstillingsbygg for Norsk Reiselivsmuseum. Bygget er teikna av Askim & Lannto arkitekter, og vart saga og sprengt inn i fjell. Nybygget, med eit areal på 1810 m², stod ferdig i 2014 og vart opna for publikum i 2016.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Norsk Reiselivsmuseum
 De Heibergske Samlinger - Sogn Folkemuseum
 Musea i Sogn og Fjordane

Museum i Vestland
Kultur i Sogndal
Nikolaj Urvantsev

Nikolay Nikolajevitsj Urvantsev (russisk;Николай Николаевич Урванцев) () var ein sovjetisk geolog og polarforskar. Han var fødd i byen Lukojanov i Nizjnij Novgorod guvernementet i Russland, der faren var kjøpmann. Urvantsev var mellom oppdagarane av kolfelta og kopar- og nikkelårane i Norilsk åra 1919-1922, og var mellom grunnleggarane av byen Norilsk.

Liv og gjerning
I 1922, då han leia ein geologisk undersøkingsekspedisjon, fann Urvantsev leivingar etter Peter Tessem og Paul Knutsen. Dei to nordmennene forsvann sporlaust frå Roald Amundsen sin 1918-ekspedisjon. Urvantsev berga posten og dei vitskaplege data som dei to hadde samla. Dei verdfulle dokumenta låg forlatne på ei strand ved Karahavet, nær munningen av elva Zeledejeva.

Åra 1930-32 utforska Urvantsev, saman med Georgij Usjakov, øygruppa Severnaja Zemlja og der dei oppdaga mange øyar. Sidan utforska han andre fjerne område av Russland; som Tajmyr og det sentralsibirske platået.

I 1933-34 sende det nydanna Glavsevmorput’ (=direktoratet for nordsjøruta) dampskipet Pravda til Nordvik ved Laptevhavet, på den aller første oljeleitingsekspedisjonen til Nord-Sibir. Dette vågestykket vart leia av Urvantsev, som reiste med Pravda i lag med kona si, Jelizsaveta Ivanovna. Ho var leiar for det medisinske hjelpeapparatet på ekspedisjonen.

Under stalinismen vart Urvantsev fleire gonger skulda for sabotasje. Han vart dømd og måtte sone i arbeidsleirane Karlag og Norillag.

Urvantsev vart reinvaska for skuldingane i 1954. Fram til han døydde var han styreleiar for avdelinga for arktisk geologi i Det vitskaplege forskingsinstituttet for arktisk geologi.

Urvantsev vart tildelt Leninordenen to gonger.

Notar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Nikolay Urvantsev» frå ,  den 8. mai 2012.  
 

Sovjetiske oppdagarar
Sovjetarar
Polarforsking
Russiske geologar
Peter Berdal

Peter Sigurd Berdal () var ein norsk lege og professor i medisin. Han var spesialist i øyre-nase-hals-sjukdommar med den medisinske doktorgraden i 1955. Berdal praktiserte som allmenlege (distriktslege) og på sjukehus (Haukeland, Bodø og Rikshospitalet). På Rikshospitalet var han også overlege. Berdal var professor i medisin ved Universitetet i Oslo frå 1967. Der var han også prodekan ved det medisinske fakultet i 1968-69. Ridder av 1.klasse av den kongelige norske St. Olavs orden.

Publikasjonar 
 Berdal, Peter (1954): Serological examinations of nasal polyp fluid: serological findings compared with structural and clinical features of the polyps. (dr.avhandling). Oslo, 1954.
 Djupesland, Berdal, Johannessen, Degré, Stien, Skrede (1976): Viral infection as a cause of acute peripheral facial palsy. Archives of Otolaryngology - Head & Neck Surgery. 102(7):403-406.

Kjelder 

St. Olavs Orden
Folk frå Norddal
Norske legar
Norske medisinprofessorar
Professorar ved Universitetet i Oslo
Long Distance Voyager

Long Distance Voyager er det tiande albumet til det britiske rockebandet The Moody Blues, utgjeve i mai 1981. på selskapet til gruppa, Threshold. Det var det første albumet til bandet med klaverspelaren Patrick Moraz, som erstatta Mike Pinder, som forlet bandet under innspelinga av Octave i 1978.

Då albumet kom ut i 1981 gjekk det heilt til topps i USA og inneheldt hitsinglane «Gemini Dream» (12. plassen i USA) og «The Voice» (15. plassen i USA). Albumet nådde sjuandeplass i Storbritannia. 

I november 2008 vart albumet nymastra og gjeven ut på CD med eitt bonusspor.

Oversyn
Songane på Long Distance Voyager vart spelte inn i bandet sitt eige studio, Threshold Studios. Songane vart spelte in og miksa av Greg Jackman, medan Pip Williams var produsent. I tillegg til sjølve bandet - Justin Hayward, John Lodge, Ray Thomas, Graeme Edge og Patrick Moraz — nytta dei strykarar framført av The New World Philharmonic, som Pip Williams arrangerte.

Long Distance Voyager er berre dels eit konseptalbum, sidan berre halvparten av songane omhandlar "reisa" tittelen syner til. Dei siste tre spora utgjer ein mini-suite.

Plateomslaget var eit måleri frå Arts Union Glasgow. NASA-sonden Voyager er øvst på framsida av plateomslaget. Både Voyager 1 og Voyager 2 var i avisene på den tida då dei flydde forbi Saturn i 1980-81.

Innhald

Medverkande 
Justin Hayward – vokalar, gitarar
John Lodge – vokal, bass
Ray Thomas – vokal, fløyter, munnspel
Graeme Edge – trommer
Patrick Moraz – tangentinstrument
B.J. Cole – pedal steel gitar på «In My World»
Pip Williams – produsent, strykearrangement
The New World Philharmonic – strykeseksjon

Lister

Album

Singlar

Salstrofé

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Long Distance Voyager» frå ,  den 8. mai 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
 

The Moody Blues-album
Musikkalbum frå 1981
Threshold Records-album
Album spelte inn i RAK Studios
Gemini Dream

«Gemini Dream» er ein song frå 1981 av progrockbandet The Moody Blues. Songen vart gjeven ut på singel og nådde 12. plass på den amerikanske singellista. Det var den første singelen frå albumet og hadde «Painted Smile» som B-side. To songar til frå albumet, «The Voice» og «Talking Out of Turn», vart òg gjevne ut som singlar. 

«Gemini Dream» vart skriven gitarist Justin Hayward og bassist John Lodge, som begge vann ein ASCAP-pris for songen. Dette var den første songen dei skreiv i lag for The Moody Blues. 

«Gemini Dream» er òg den første singelen til bandet med Patrick Moraz på tangentinstrument.  Moraz hadde erstatta den originale klaverspelaren Mike Pinder, som forlet bandet under innspelinga av det førre albumet, Octave, av personlege årsaker. 

«Gemini Dream» var den første utgjevinga til Moody Blues på Polydor Records, som nyleg hadde kjøpt opp Decca Records.  Decca hadde vore det tidlegare plateselskapet til Moody Blues.

Medverkande
 Justin Hayward: elektrisk gitar, vokal
 John Lodge: bassgitar, vokal
 Patrick Moraz: tangentinstrument
 Ray Thomas: korvokal
 Graeme Edge: trommer, perkusjon

Salslister

Vekeslister

Årslister

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 

Songar frå 1981
Singlar frå 1981
The Moody Blues-songar
Songar skrivne av Justin Hayward
Songar skrivne av John Lodge
Songar produserte av Pip Williams
Nummer-ein-singlar i Canada
The Voice av The Moody Blues

«The Voice» er ein song av The Moody Blues frå album Long Distance Voyager frå 1981. Songen vart gjeven ut som den andre singelen frå albumet, etter «Gemini Dream», og nådde 15. plass i USA i september 1981.

Medverkande
 Justin Hayward: elektrisk og akustisk gitar, solovokal
 John Lodge: bassgitar, korvokal
 Patrick Moraz: tangentinstrument, synthesizer
 Ray Thomas: fløyte, korvokal
 Graeme Edge: trommer, perkusjon

Salslister

Vekeslister

Årslister

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «The Voice (The Moody Blues song)» frå ,  den 8. mai 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 

Songar frå 1981
Singlar frå 1981
The Moody Blues-songar
Songar skrivne av Justin Hayward
Songar produserte av Pip Williams
Songar på toppen av Billboard Mainstream Rock-lista
Talking Out of Turn

«Talking Out of Turn» er ein song frå 1981 av det engelske progrockbandet The Moody Blues, og var den tredje og siste singelen frå albumet Long Distance Voyager.  Songen er skriven av bassist John Lodge og varer nesten sju og eit halvt minutt. Han vart gjeven ut som singel i november 1981 med «Veteran Cosmic Rocker» som B-side.

Den eitt minutt lange instrumentale slutten på songen avsluttar den første timen av The Mike Malloy Show kvar kveld.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Talking Out of Turn» frå ,  den 8. mai 2012.  
 

The Moody Blues-songar
Songar frå 1981
Singlar frå 1981
Songar skrivne av John Lodge
Oljeforedling

Oljeforedling er ei samlenemning som omfattar fleire prosessar som går med til å vidareforedle råolje til ferdige oljeprodukt som til dømes bensin, diesel og gass.

Destillering
Destillering er ein vanleg måte å vidareforedle råolje. Det foregår ved at råolje vert varma opp til om lag 400°C slik at det stig opp i eit destillasjonstårn. Fordampa olje på veg opp mot tårnet kjem i kontakt med kondens som er på veg ned og bindingar mellom kondensen og oljedampen.

Ulike oljeprodukt
Ein kan foredle mange ulike produkt utav olje. Nokre døme er:

Bensin
Størsteparten av råoljen som blir utvunne blir foredla til bensin. Bensin er tilsett diverse stoff og vart tidlegare tilsett organiske blybindingar. I dag får ein berre kjøpe blyfri bensin. Bensin har lågt kokepunkt og går derfor lett over til gassform. Difor bør ein aldri røyke eller lage lage gneistar i nærleiken av bensin. Ein bør òg unngå å ande inn bensindampen.

Nafta 
Eit av dei viktigaste råstoffa innan produksjon av plast og liknande kjemikal er nafta. Den petrokjemiske industrien har utvikla fleire produkt som plast, vaskemiddel, syntetisk gummi, glykol, syntetiske fibrar og landbrukskjemikal av nafta.

Parafin
Parafin blir nytta til blant anna lys, oppvarming og som flybensin. Det er ikkje sett strenge krav til lufting av parafin ettersom den utviklar lite gass, men den er særs brannfarleg. Parafin gir sjeldan hudirritasjonar eller forgiftingar.

White-spirit
Vanleg white-spirit er eit løysemiddel som ein kan lage ved å destillere parafin.

Petroleum
Bifilar

Bifilar tyder dobbelttråda. 

Ei bifilar opphenging er eit svingande system, som til dømes ei magnetnål , opphengt i to like lange, fråskilde trådar som er parallelle i likevektsstillinga. Når systemet vert dreidd ut av likevekt, hevar ein tyngdepunktet, og krafta i trådane gjev eit dreiemoment som trekkjer systemet attende mot likevekt att. Dreiemomentet er uavhengig av elastiske krefter og kan reknast ut nøyaktig av vekta til systemet og forma til opphenginga. Slike opphengingar vert nytta i instrument der det er om å gjere å kunne rekne ut slike krefter nøyaktig. Eit døme på eit slikt instrument er eit magnetometer. 

Ei bifilar vikling av ein elektrisk motstand er at motstanden vert framstilt ved at ein viklar ein spole av dobbel motstandstråd. Dei to delane vert kopla i serie med motsett straumretning. Magnetfeltet som straumen då fører til, vert svakt, og spolen får liten sjølvinduktans.

Kjelder
 

Elektromagnetisme
Bikonkav

Ei bikonkav linse er boga innover på begge sider. Ei lysstråle som går gjennom linsa vil divergere (verte spreidd), så linsa vert òg kalla ein negativ eller divergerande linse. Etter stråla har passert gjennom linsa, ser ho ut til å stråle ut frå eit særskild punkt på aksen i front av linsa. Avstanden frå dette punktet til linsa vert òg kalla brennpunktlengda, sjølv om denne er negativ med omsyn til brennpunktlengda til ei konvergerande linse.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lens (optics)» frå ,  den 8. mai 2012.  
 

Linser
Bikonveks

Ei bikonveks linse er boga utover på begge sider. Ei lysstråle som går parallelt gjennom linseaksen og passerer gjennom linsa vil konvergere (eller fokuserast) til eit punkt langs aksen, ein viss avstand bak linsa (kalla brennpunktet). I dette tilfellet vert linsa kalla ei positiv eller konvergerande linse.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lens (optics)» frå ,  den 8. mai 2012.  
 

Linser
Deutsche Nationalbibliothek

Deutsche Nationalbibliothek (DNB) er Tyskland sitt nasjonalbibliotek og sentrale arkivbibliotek, og er samstundes  det største tyske universalbiblioteket.

Institusjonen er lokalisert i Leipzig og Frankurt.

Historikk 
På grunn av den føderale strukturen og den historiske utviklinga i det tyske språkområdet fram til 1912 fanst det lenge ikkje eit sentralt bibliotek. I staden hadde store tyske statar sine eigne statlege bibliotek, som Bayerische Staatsbibliothek i Bayern og Preußische Staatsbibliothek, dagens Staatsbibliothek zu Berlin - Preußischer Kulturbesitz i Preussen og andre.

Tidlege initiativ til eit sams tysk bibliotek i 1843 og 1848/49 vart avvist eller rann ut i sanda før stiftinga av arkivbiblioteket Deutsche Bücherei den 3. oktober 1912. Etter andre verdskrigen utvikla det seg et eige Deutsche Bibliothek i Frankfurt, medan Deutsche Bücherei heldt fram i DDR. Med samlinga av Tyskland vart Deutsche Bücherei og Deutsche Bibliothek slått saman til Die Deutsche Bibliothek. I 2006 blei oppgåvene for eit sentralt arkivbibliotek og nasjonalbibliografisk senter fastslått i lovs form og namnet endra til Deutsche Nationalbibliothek.

Sjå òg 
 Gemeinsame Normdatei (GND)

Bakgrunnsstoff 
 Deutsche Nationalbibliothek  
 Lovteksten som fastslår oppgåvene til Deutsche Nationalbibliothek (DNBG)
 Pflichtstückverordnung (pliktavleveringslova)

Nasjonalbibliotek
Skipingar i 1912
Bibliotek i Tyskland
Byggverk i Leipzig
Byggverk i Frankfurt am Main
Opioid

Opioid (av «opium» og «-oid», 'liknande') er ei felles nemning på ulike stoff som liknar morfin, eit stoff utvunne frå opium, i verkemåte. Dette kan vera stoff som kjem frå opiumsvalmuen (opiat), eller kunstig framstilte stoff med ein tilsvarande verknad. Omgrepet omfattar fleire, men ikkje alle, opiat, syntetiske stoff som fentanyl, ketobemidon og metadon, og endorfin, som er naturleg danna i kroppen.

Opioid påverkar opioidreseptorane i kroppen. Opium har vore brukt i fleire tusen år innan folkemedisin for å lindre smerte, i religiøse samanhengar og som rusmiddel.

Bakgrunnsstoff 
  Norsk legemiddelhåndbok om opioidanalgetika
 Folkehelseinstituttet 
 Narkoman.net: Heroin/opioider - Hva er det?

Kjelder

 
Narkotika

fa:مواد مخدر
Bilete i optikk

Bilete i optikk syner til både det umiddelbare, åskådelege synsbiletet av eit objekt, og ei optisk avbilding av eit objekt, der avgrensa strålebuntar frå objektpunkta går gjennom det optiske systemet og vert samla i biletpunkt. 

Synsbiletet er betinga av ei avbilding på netthinna til auge. Det er det eigne optiske systemet til auge med hornhinne, pupill, linse osv. som avgjer avbildinga, men òg reflekterande og lysbrytande mediar mellom objektet og auget. For eit visst optisk system kan biletpunktet konstruerast ved hjelp av somme referansestrålar. Dersom biletpunktet kjem fram direkte som eit kryssingspunkt for referansestrålane, vert det kalla eit reelt bilete. Dersom det kjem fram indirekte, som eit kryssingspunkt for forlenginga av strålane bakover i forhold til stråleretninga, vert det kalla eit virtuelt bilete eller innbilt bilete. Avbildinga kan i begge tilfelle vere forstørra eller forminska, og denne verknaden vert utnytta i briller, mikroskop, luper, kikkertar og liknande.

Samansette bilete
I tillegg til enkle reelle og virtuelle bilete, finst det bilete som er samansett av begge typar. Desse ligg til grunn for ein del iaugefallande optiske fenomen i naturen. 

I rolege dønningar på ei glatt vassflate ser ein fleire dobbelte speglbilete av skyer, hus, tre og anna. Kvart av desse består av to innbyrdes spegelvendte bilete som møter kvarandre i symmetrilinja. Det eine vert ført fram av den speglande sylinderflata til bølgjedalen, og er reell, spegelvendt og opp-ned. Det andre er eit opprett og spegelvendt bilete brakt fram av den speglande sylinderflata til bølgjeryggen. Sidan det eine spegelbiletet er opprett og det andre opp-ned, kan dei slutte seg til kvarandre og danne eit einskapleg dobbeltbilete. I solgitteret på ein småkrusa sjø, kan vi sjå slike dobbeltbilete som oppstår, går saman og sløkkjer i takt med rørslene til vassflata. 

Regnbogen vert òg danna av tilsvarande dobbeltbilete. Når sollyset vert brote, reflektert og brote på nytt i ein regndrope, oppstår det to solbilete, eitt reelt bilete føre dropen og eitt virtuelt bilete bak dropen. På grunn av den kromatisk aberrasjonen i dropen er bileta farga, og i ein særskild synsretning fell dei saman i regnbogestrålen.

Sjå òg
 Avbilding
 Camera obscura
 Linse

Kjelder
bilde – optikk. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/bilde/optikk

Optikk
Reelt bilete

Eit reelt bilete av eit objekt er når biletpunkta kjem fram direkte som eit kryssingspunkt for referansestrålene. 

Samlelinser eller konvekse linser og holspegel (konkave speglar) gjev reelle bilete av objekt som ligg lenger frå linsa (eller spegelen) enn brennplanet. Særs fjerne objekt vert avbilda sterkt forminska i brennplanet, noko som vert utnytta i kikkertar. Når objektet rykker mot linsa (spegelen), rykker biletet bort frå linsa og aukar i storleik. Når objektet ligg nærare linsa (spegelen) enn det dobbelte av brennvidda, er bilete forstørra, noko som vert vert utnytta i mikroskop. 

Begge typar bilete kan ein sjå direkte frå eit punkt bak bilete (rekna i stråleretninga). Ein kan til dømes sjå omgjevnadane sine gjennom ei positive brille eller ei leselupe heldt i god avstand frå auge. Ein ser då objektet dreidd 180° om aksen til linsa. Visst ein på tilsvarande måte ser på omgjevnadane sine i ein holspegel, ser ein lekamen dreidd 180 ° og spegelvendt (ei høgrehand blir no avbilda som ei venstrehand) og eit slikt bilete vert kalla invertert. 

Ein kan òg sjå reelle bilete indirekte ved å fange dei opp på ein meir eller mindre gjennomskinneleg materiell flate (filmlerret, mattglasplate, fotografisk film eller liknande). Visst vi ser biletet på mattglassplata frå ein stad bak i biletet (i retning mot linsa eller spegelen), er situasjonen analog med den som vart skildra ovanfor. I retning mot linsa ser vi då biletet dreidd 180°, og i retning mot spegelen ser vi eit invertert bilete. Visst vi ser det same biletet i retning frå linsa eller spegelen, skjer ei ny spegelvending, og biletet er for linsa sitt vedkommande invertert (som i eit camera obscura) og for spegelen sitt vedkommande berre dreidd 180° der den andre spegelvendinga opphevar den første. 

Eit invertert, reelt bilete kan ein òg få på eit filmlerret ved å snu lysbiletet i framvisaren bak-fram og opp-ned.

Sjå òg
Virtuelt bilete
Brennflate
Biletflate

Kjelder
bilde – optikk. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/bilde/optikk

Optikk