alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Delstatar i USA

USA er ein føderasjon av 50 delstatar.

Etter amerikansk rett er delstatane suverene einingar, som tyder at deira makt kjem frå folket framfor å vere delegert frå den føderale styresmakta. Føderale lover går framfor delstatlege lover på område der den føderale styresmakta har myndigheit, men den den amerikanske grunnlova begrensar den føderale styresmakta si myndigheit. All makt som ikkje eksplisitt er tildelt føderale myndigheiter i grunnlova, er førbeheldt delstatane.

Den amerikanske borgarkrigen (1861 til 1865) og høgsterettsdommen «Texas v. White» fastslo at delstatane ikkje har rett til å lausrive seg, og at dei, jamfør grunnlova, ikkje har rett til å bedrive utanrikspolitikk. 

 

sv:Lista över USA:s delstater och territorier
bar:Listn vo de Bundesstootn
simple:List of U.S. states
Føderasjon

Ein føderasjon er ei statsdanning beståande av delvis sjølvstyrte (men ikkje suverene) delstatar med separate regjeringar og dels eigen lovgjevnad, i motsetning til sentralstatar. Typiske føderasjonar er Tyskland og USA, mens Noreg er ein typisk sentralstat. For lausare føderasjonar blir omgrepet konføderasjon brukt.

Føderasjonar og konføderasjonar finst også i organisasjonslivet, da som samanslutningar av sidestilte, meir eller mindre sjølvstyrte einingar, som for eksempel forbund eller samorganisasjonar i ein fagleg landsorganisasjon.

Anarkismen hevdar at heile samfunnet bør byggast opp etter føderalistiske prinsipp, der friviljuge samanslutningar som kommunar eller fagforeiningar er basis for ein føderasjon. Dette i motsetning til eit meir sentralistisk styresett.

Sjå òg
Forbundsrepublikk

Styresett
Sørsia gerilja

Sørsia gerilja er ei norsk hip-hop-gruppe fra Sørsia av Trondheim.

Bakgrunnsstoff 
 Heimeside 

Norske hiphopgrupper
Kultur i Trondheim
Delstat

Ein delstat er ein semi-autonom stat som høyrer til ein føderasjon. Døme på delstatar er Bayern i Tyskland, Queensland i Australia, Quebec i Canada, Tirol i Austerrike og California i USA.

Delstatar kan ha ulike nemningar:
 stat (som Uttar Pradesh i India)
 provins (som Province of Manitoba i Canada)
 land (fleirtall länder) (som Land Hessen i Tyskland) eller fristat (som Fristaten Bayern)
 commonwealth (som Commonwealth of Kentucky i USA)
 kanton (som Kanton Aargau i Sveits)

Undernasjonale område
Airbus A380

Airbus A380 er det største passasjerflyet i verda. Det har to etasjar, brei buk og fire jetmotorar, og blir laga av den europeiske flyprodusenten Airbus. 
Flyet vart sett i kommersiell drift i 2007. Flyet vart lansert under ein seremoni i Toulouse tysdag 18. januar 2005 og flaug fyrste gong 27. april 2005 kl. 10.30. 

A380, som er utvikla av Airbus Industrie, vart bestilt av fleire flyselskap: Lufthansa, Emirates Airlines, Singapore Airlines, Air France, Qantas, Virgin Atlantic Airways, Korean Air, Qatar Airways og International Lease Finance Corporation. Samtidig med at dei fyrste prototypane av flyet var klare — i juli 2004 — bestilte Etihad Airways fire fly for levering i 2007.

Spesifikasjonar 

Den nye modellen ville i utgangspunktet bli levert i to utgåver; A380-800 og A380-800F. A380-800 har plass til 555 passasjerar over tre klassar og ei rekkjevidd på 14 800 km, medan A380-800F er eit reint lastefly med 10 400 km rekkjevidd og plass til 150 tonn varer. 

Airbus heldt fram med å lage cockpiten så lik dei tidlegare modellane som mogleg. På den måten kostar det mindre å læra opp pilotar, i tillegg til at flyginga blir tryggare når mannskapet berre må kjenne til eitt sett med prosedyrar for korleis flyet skal handterast.

Tekniske data 
 Mannskap: 2
 Dimensjonar
 Lengd: 73 m
 Høgd: 24,1 m
 Vingespenn: 79,8 m
 Vingeareal: 845 m²
 Masse
 Utan last: 280 tonn
 Maks. masse v/avgang: 560 tonn
 Kapasitet: 555–840 passasjerar, avhengig av antal klassar
 Motorar: 4 stk Rolls-Royce Trent 900 eller Engine Alliance GP7200 turbojetmotorar
 Hastigheit
 Cruise: Mach 0,85 (ca. 902 km/t)
 Maks: Mach 0,89 (ca. 945 km/t)

Materialbruk 
Skrog

Airbus A380 vil bruke laminatkompositten glare i dei øvre delane av skroget. I dei nedre vil plater av dei relativt nyutvikla aluminiumlegeringane AA6013 og AA6056 bli brukte. Desse platene vil vere sveisa med lasersveising eller Friction Stir Welding, i staden for tradisjonell nagling.

Haleror

I staden for aluminium, er det brukt komposittmaterial i haleroret.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Offisell heimeside 
 Aircraft-Info.net - Airbus A380
 Airbus og WTO
 Airbus A-380 galleri 
 Bilder av A380 frå Airliners.net

Passasjerfly
Airbus
Sommar-OL 1900

Sommar-OL 1900, offisielt Dei 2. olympiske sommarleikane, vart halde i Paris i Frankrike. Sjølv om Hellas ynskte å skipe til OL kvar gong, avgjorde Den internasjonale olympiske komitéen (IOK) at OL skulle haldast ulike stader kvar gong.

Det vart ikkje arrangert nokon opnings- og avslutningsseremoni. Leikane vart halden frå 14. mai til 28. oktober 1900, som ein del av Verdsutstillinga i Paris 1900. 

I desse leikane fekk kvinner lov til å delta for fyrste gong, og den sveitsiske seglaren Hélène de Pourtalès vart den fyrste kvinnelege utøvaren, medan den engelske tennisspelaren Charlotte Cooper vart den fyrste kvinnelege meisteren.

Medaljestatistikk 
{| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0"
|- bgcolor="#efefef"
! colspan=5 style="border-right:0px;";| Dei 10 beste nasjonane
| style="border-left:0px"; | 
|- bgcolor="#efefef"
PlassLandGullSølvBronseTotalt
 1 Frankrike25363192
 2 USA20141549
 3 Storbritannia166931
 4 Sveits6118
 5 Belgia55515
 6Blanda lag43310
 7 Tyskland3227
 8 Italia2103
 9 Australia2035
10 Danmark1326</table>

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «1900 Summer Olympics» frå ,  den 27. april 2007.

Bakgrunnsstoff 
 

 
Historia til Paris
Internasjonale meisterskap i Frankrike
1900 i Frankrike
Kvinnehistorie
Lufthansa

Lufthansa er det største flyselskapet i Tyskland, og eit av dei største i verda. Det har hovudkvarter i Köln, og den viktigaste basen deira er den internasjonale lufthamna i Frankfurt.

Lufthansa vart grunnlagt i 1926, som fylgje av ein fusjon mellom Deutsche Aero Lloy (DAL) og Junkers Luftverkehr.

Lufthansa er eit av dei stiftande medlemmene av Star Alliance, ein av verdas største flyselskap-alliansar, som òg omfattar skandinaviske SAS.

Flåte 
 Airbus A300 (-600)
 Airbus A319
 Airbus A320
 Airbus A321
 Airbus A330 (-200 og -300)
 Airbus A340 (-300 og -600)
 Boeing 737 (-300 og -500)
 Boeing 747 (-200F og -400)
 Boeing 767 (-300)
 Boeing MD-11 (-F)
 Avro RJ85
 Canadair CRJ700
 Canadair CRJ200

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad
 Lufthansa Fleet Detail
 Lufthansa Passenger Opinions
 Lufthansa Company Profile (Yahoo)

Skipingar i 1926
Tyske føretak
Tyske flyselskap
Air Canada

Air Canada er eit canadisk flyselskap med hovudkvarter i Montreal i Quebec. Selskapet brukar IATA-koden AC og er medlem av Star Alliance.

Historie 
Air Canada vart danna som eit dotterselskap av Canadian National Railways i september 1937 under namnet Trans-Canada Airlines. Den fyrste flyginga gjekk frå Vancouver til Seattle. Selskapet skifta namn til Air Canada i 1965 og vart eit sjølvstendig, statleg føretak på slutten av 70-talet. I 2000 overtok selskapet Canadian Airlines som på den tida var det nest største flyselskapet i Canada. Selskapet hamna i finansielle problem, og i april 2003 søkte det beskytting mot kreditorane (konkursvern). Vernet vart heva i september 2004 og selskapet tilhøyrer no ACE Aviation Holdings Inc.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad

Skipingar i 1937
Canadiske flyselskap
Sommar-OL 1904

Sommar-OL 1904 vart halde i USA, og vertslandet vart òg beste nasjon. Noreg fekk to gullmedaljar.

Leikane var opphavleg tildelt Chicago, men ettersom Saint Louis skulle hysa verdsutstillinga det året insisterte dei på å arrangera leikane i tillegg, med trugsmål om å halda eigne, konkurrerande idrettsarangement dersom så ikkje skjedde. 

Som Paris-leikane i 1900, som òg vart haldne parallelt med ei verdsutstilling, kom dei olympiske leikane i skuggen av dei betre vitja kulturelle arrangementa. Arrangementa strekte seg over to månader, med heile 96 «olympiske» tevlingar. Berre 42 av dei hadde deltakarar som ikkje var frå USA.

Desse leikane var dei første der ein i tillegg til gullmedalje òg delte ut sølv- og bronsemedaljar til dei som tok andre- og tredjeplass.

Medaljestatistikk

Bakgrunnsstoff 
 

 
Missouri
Idrettstilskipingar i USA
1904 i USA
Air New Zealand

Air New Zealand er eit newzealandsk flyselskap som er medlem av Star Alliance.

Bakgrunnsstoff 
 Air New Zealand
 Air New Zealand Jet Fleet Detaljar
 Air New Zealand, passasjerane si meining 

Star Alliance
Skipingar i 1940
Newzealandske flyselskap
Samferdsle på New Zealand
All Nippon Airways

All Nippon Airways (全日空 Zennikkū eller 全日本空輸 Zen-nippon kūyu) er eit japansk flyselskap som er medlem av Star Alliance og har hovudkvarter i Tokyo i Japan.

Skipingar i 1952
Japanske føretak
Japanske flyselskap
Konrad

Konrad er eit mannsnamn med tysk utsprang, Kuonrat; «Han som gjev djerve råd». Kon (Kühn eller Kuon) tyder djerv, dristig eller uredd, medan Rad (Rat) tyder råd eller rådslag. Kortforma Kurt er mest utbreidd i Noreg i dag.

Medan Konrad er kjend i Noreg frå 1300-talet, har kortformane Kurt og Kort spreidd seg sidan 1400-talet. I dag vert ikkje Kort nytta. Bruken av gutenamnet Konrad kulminerte rundt 1900, og er ikkje eit vanleg dåpsnamn i dag, men har hatt ein liten oppsving dei siste åra.

Namnedagar 
Konrad har norsk namnedag den 26. november, medan namnet blir feira den 12. november i Sverige.

Kjende berarar av namnet 
 Konrad Lorenz (1903-1989), ein av grunnleggjarane av etologien og nobelprisvinnar i fysiologi/medisin.
 Konrad Adenauer (1867-1976), tysk sambandskanslar
 Konrad Nielsen (1875-1953), norsk språkforskar
 Konrad Nordahl (1897-1975), norsk politikar og LO-leiar
 Conrad Clausen (1902-1990), norsk-amerikansk forfattar
 Konrad Zuse (1910-1995), tyskar som konstruerte den første programmerbare datamaskina.

Bakgrunnsstoff 
 SSB - namnestatistikk for mannsnamnet Konrad i Noreg.

Mannsnamn
Førenamn av tysk opphav
Sommar-OL 1906

Sommar-OL 1906 vart halde i Aten i Hellas. Desse olympiske leikane er ikkje offisielt godkjende av IOK, men mange OL-historikarar er ueinige i dette. Frankrike vart beste nasjon, mens Noreg tok 4 gullmedaljar.

Medaljestatistikk

Bakgrunnsstoff 
 

Sommar-OL 1906
Idrett i Aten
1906 i Hellas
Fawlty Towers

Fawlty Towers (kalla Hotell i særklasse på norsk) er ein britisk fjernsynsserie laga av BBC, om det fiktive hotellet Fawlty Towers i Torquay i Devon på den engelske sørkysten. Hotellet er eigd og drive av den eksentriske Basil Fawlty og kona hans Sybil, stovepika Polly og den spanske kelnaren Manuel. Faste hotellgjestar er den halvsenile major Gowen og dei eldre frøknane Miss Tibbs og Miss Gatsby. 

Handlinga er farseprega og full av tilfeldige samantreff og misforståingar. Det berande elementet er Basil Fawlty sin eksentrisitet og det særeigne kroppsspråket hans.

Serien er sendt på NRK i fleire omgangar.

Skodespelarar 
 Basil Fawlty (spela av John Cleese)
 Sybil Fawlty (Prunella Scales)
 Polly Sherman (Connie Booth)
 Manuel (Andrew Sachs)
 Major Gowen (Ballard Berkeley)
 Miss Tibbs (Gilly Flower)
 Miss Gatsby (Renee Roberts)
 Kokken Terry (Brian Hall) (medverka i serie 2)

Manuskripta vart skrivne av John Cleese og Connie Booth, som var gifte då den fyrste serien vart innspelt 1975. Då den andre programserien vart spelt inn i 1979, hadde Cleese og Booth skilt lag etter 10 års ekteskap. 

Programma vart produserte og regisserte av John Howard Davies, Douglas Argent og/eller Bob Spiers.

Bakgrunn 

John Cleese henta inspirasjon til Fawlty Towers då Monty Python-gjengen budde på Gleneagles Hotel i Torquay. John og Connie budde på hotellet etter at opptaka til det fyrste Monty Python-showet var avslutta.

Liste over episodane 
Den fyrste episoden vart vist på BBC 2 19. september 1975. Episodane i den fyrste serien:
 «A Touch of Class»
 «The Builders»
 «The Wedding Party»
 «The Hotel Inspectors»
 «Gourmet Night»
 «The Germans»

Samtlege seks episodar vart regisserte av John Howard Davies.

Den andre serien vart send tre og eit halvt år seinare. Episodane var:
 «Communication Problems»
 «The Psychiatrist»
 «Waldorf Salad»
 «The Kipper and the Corpse»
 «The Anniversary»
 «Basil the Rat»

Desse seks episodane vart regisserte av Bob Spiers.

Bakgrunnsstoff 
 BBC Guide to Comedy
 Heimesida til Torquay Hotels and Caterers Association
 Fawltysite.net

Britiske fjernsynsseriar
Situasjonskomediar
Fjernsynsseriar frå 1970-åra
TV-program på BBC
Sommar-OL 1908

Sommar-OL 1908 blei halde i London i Storbritannia. Vertsnasjonen blei beste nasjon, medan Noreg fekk to gullmedaljar.

Leikane var opphavleg lagde til Roma, men etter vulkanutbrotet til Vesuv i 1907, som la Napoli i ruinar, måtte italienarane bruka alle midlane sine til gjenoppbygging. OL blei flytta til London, og White City Stadium blei bygd på rekordfart.

Leikane i 1908 var dei fyrste som inneheldt vinterøvingar, med fire kunstlaupsøvingar. Isøvingane kunne sjølvsagt ikkje haldast om sommaren, men gjekk føre seg nokre månader ifrå dei andre øvingane.

Den offisielle sida til OL skriv at talet på deltakarar var 2008 og Sportsreference skriv 2024; 1980 menn og 44 kvinner.

Nasjonalisme 

Dette var dei fyrste offisielle leikane der alle deltakarane var delte inn i lag etter kva land dei kom frå, noko som fyrst blei gjort under jubileumsleikane i Hellas i 1906. Under opningsseremonien skulle dei òg marsjera bak flagga til landa sine. Dette skapte ulike problem. Ettersom Finland var underlagt Russland, var det venta at finnane skulle gå bak det russiske flagget heller enn sitt eige. Dei valde heller å gå utan flagg. Deltakarar frå Irland blei ein del av det britiske laget, og mange av dei valde derfor å ikkje vera med på leikane.

Det svenske flagget blei ikkje heist over stadionet, og svenskane nekta derfor å delta i opningsseremonien. Også USA sitt flagg blei utelate, og på grunn av dette nekta flaggberaren å senka det for den britisk kongefamilien. Ein lagkamerat forklarte etterpå dette med at «flagget bøyer seg ikkje for nokon konge på jorda», noko som førte til at amerikanarar sidan venta at flaggberaren deira skulle fornærma statsoverhovud ved ikkje å senka flagget for dei.

Nye reglar

Maraton 
I dette laupet blei lengda for maratonlaupet fastsett for fyrste gong, til 42,195 km. Startlinja blei flytta slik at kongefamilien skulle kunna sjå henne betre.

I dette laupet kom italienske Dorando Pietri fyrst inn på stadion, men han kollapsa fleire gonger og sprang deretter feil veg. Ikkje langt frå vinnarstreken tok to adjutantar han i armane og hjelpte han over. På grunn av dette blei Pietri diskvalifisert, og amerikanske John Hayes vann gullmedaljen. Pietri blei likevel den symbolske vinnaren, og blei dagen etter overrekt ein gullpokal av dronning Alexandra.

Dømming 
Leikane førte òg til standardreglar for idrett, og til at ein byrja å ta i bruk dommarar frå ulike land, heller enn berre frå vertslandet. Ein grunn til dette var 400-meteren, der den USA-amerikanske vinnaren blei skulda for å ha hindra den britiske deltakaren, Wyndham Halswelle. Laupet blei halde på nytt, men dei tre amerikanske deltakarane nekta å springa, og Halswelle vann ved å springa åleine rundt banen.

Medaljestatistikk

Kjelder 

Sommar-OL 1908
Historia til London
Sport i 1908
1908 i Storbritannia
Mormor

Mormor er ei nemning på ein person som er mor til eins eiga mor. Eller mor til nokon andre si mor. Ei mormor er også bestemor.

Ordet kjem frå norrønt móðurmóðir. På 1700-talet fekk ordet sterk konkurranse frå ordet bestemor, som, i likskap med «godmor», kan tyde både farmor og mormor. Ei undersøking frå 2005 viste at dei spesifikke slektsskapsorda (farmor, mormor) enno vert meir brukte enn dei meir generelle, spesielt i bymål. 

I mange samfunn er mormora ofte den av besteforeldrene ungar har dei næraste banda med. Dette heng saman med at mora gjerne er den som gjev hovudomsorga. Ungane føler seg særs knytte til mora, som igjen er mest knytt til si mor. Barnebarna får dermed mest kontakt og tettast band med mormora.

Kjende mormødre 
 Mormor til dei åtte ungane i fleire av bøkene til Anne-Cath. Vestly

Sjå òg 
 Familie

Referansar 

Slekt
Slekt
Metropol TV

Metropol TV var ein lokal fjernsynskanal for Oslo, men kunne sjåast i store delar av landet gjennom diverse kabelfjernsynstilbud. Kanalen vart starta i 1999 og gjekk konkurs i 2002.

Tidlegare kringkastarar
Skipingar i 1999
Nedleggingar i 2002
Vinter-OL 1976

Vinter-OL 1976 vart arrangert i Innsbruck i Austerrike. Leikane var fyrst vortne tildelt Denver i Colorado i USA, men uro kring kostnadsauke og miljøproblem fekk innbyggjarane til å røyste mot OL-planane. Dermed bad IOK vertsbyen for Vinter-OL 1964 om å trå til på nytt.
Sovjetunionen vart beste nasjon med heile tretten gullmedaljar. Noreg tok tre gullmedaljar. Sten Stensen og Jan Egil Storholt vann kvar seg 5000 og 1500 meter på skøytebana, og Ivar Formo vann femmila i langrenn.

Norsk flaggberar under opningsseremonien var Pål Tyldum, som deltok i langrenn.

Idrettsgreiner

Medaljestatistikk 

Vinter-OL 1976
1976 i Austerrike
Wiener-internasjonalen

Wiener-internasjonalen var ei internasjonal samanslutning av venstresosialistar som hadde forlate Andre Internasjonalen eller ikkje ville gjenopplive han, og som heller ikkje ville slutte seg til Tredje Internasjonalen. Den blei også kalla «To-og-ein-halv-internasjonalen», men det offisielle namnet var «Den internasjonale samanslutninga av sosialistiske parti». Organisasjonen blei danna i Wien i 1921.

Initiativet til danninga av organisasjonen kom frå Det Uavhengige Sosialdemokratiske Partiet i Tyskland, det britiske Independent Labour Party og sosialdemokratane i Sveits. Blant dei andre medlemspartia kan nemnast det austerrikske sosialdemokratiske partiet SDAP, som med sin austromarxistiske teoretiske styrke og sterke stilling i landet fekk leiarposisjonen i rørsla, Det amerikanske sosialistpartiet, det jødiske Bund og dei russiske mensjevikane.

I 1922 blei det gjort eit forsøk på å sameine alle tre internasjonalane, på eit felles møte i Berlin. Dette mislukkast, men året etter, i 1923, gjekk Wiener-internasjonalen saman med den gjenoppliva Andre Internasjonalen til den Sosialistiske Arbeidar-Internasjonalen SAI.

Sosialisme
Arbeidarrørsla
Arbeidarhistorie
2012

2012 (romartal MMXII) er eit skotår som byrja på ein sundag i den gregorianske kalenderen.

Hendingar

Utlandet 
 13. januar: Cruiseskipet «Costa Concordia» forliste ved den italienske øya Giglio.
 mai: Presidentval i Frankrike
 20. mai: Ringsolformørking
 27. juli: Opninga av sommar-OL 2012 i London i England.
 6. november: Presidentval i USA.
 21. desember: Den siste dagen i den mesoamerikanske kalenderen. I fylgje Mayafolket er dette den siste dagen i denne tidsalderen.

Noreg

Fødde 

 24. januar: Prinsesse Athena av Danmark
 23. februar: Prinsesse Estelle av Sverige

Døde 

 2. januar: Ambjørg Sælthun, norsk politikar  
 4. januar: Totti Bergh, norsk musikar 
 12. januar: Rauf Denktaş, tyrkiskkypriotisk politikar 
 14. januar: Lasse Kolstad, norsk skodespelar og songar
 16. januar: Gustav Leonhardt, nederlandsk dirigent 
 17. januar: Tom Tellefsen, norsk skodespelar
 19. januar: Are Frode Søholt, diktar 
 20. januar: Etta James, amerikansk songar
 20. januar: Jiří Raška, tsjekkisk skihoppar
 24. januar: Arild Haaland, norsk filosof
 25. januar: Stig Sæterbakken, norsk forfattar
 1. februar: Ingolf Mork, norsk skihoppar
 1. februar: Wisława Szymborska, polsk lyrikar og nobelprisvinnar i litteratur
 11. februar: Siri Bjerke, norsk tidlegare minster
 11. februar: Whitney Houston, amerikansk songar
 16. februar: Reidar T. Larsen, politikar (SV/NKP) 
 18. februar: Roald Aas, skeiseløpar 
 20. februar: Knut Torbjørn Eggen, fotballspelar og -trenar )
 21. februar: Andreas Lunnan, journalist og musikar 
 29. januar: Oscar Luigi Scalfaro, italiensk politikar, president i Italia 1992-99 
 21. mars: Kåre Tveter, norsk målar
 4. april: Anne Karin Elstad, norsk forfattar 
 16. april: Andreas Lunnan, norsk programleiar
 18. april: Åge Storhaug, norsk turnar
 19. april: Levon Helm, amerikansk rockemusikar, tidlegare medlem i The Band
 28. april: Matilde Camus, spansk forfattar og lyrikar
 30. april: Alexander Dale Oen, norsk symjar, regjerande verdsmeister på 100 m brystsymjing
 10. mai: Gunnar «Kjakan» Sønsteby, norsk motstandsmann
 15. mai: Carlos Fuentes, meksikansk forfattar 
 17. mai: Donna Summer, amerikansk songar
 20. mai: Robin Gibb, britisk musikar 
 20. mai: Svenn Stray, norsk politikar
 5. juni: Ray Bradbury, amerikansk forfattar
 25. august: Neil Armstrong, amerikansk astronaut, fyrste mann på månen
 3. november: Anne-Lise Berntsen, norsk operasongar
 3. november: Odd Børretzen, norsk forfattar, illustratør og songar 
 15. november: Frode Thingnæs, norsk jazzmusikar
 5. desember: Oscar Niemeyer, brasiliansk arkitekt 
 5. desember: Dave Brubeck, amerikansk jazzpianist og komponist 
 10. desember: Iajuddin Ahmed, bangladeshisk politikar, president 2002-09 
 11. desember: Ravi Shankar, indisk musikar
2018

2018 er eit normalår som byrja på ein måndag i den gregorianske kalenderen.

Hendingar

Utlandet 
 9.-15. februar: Vinter-OL 2018, dei 23. olympiske vinterleikane, i Pyeongchang i Sør-Korea.
 9.-18. mars: Dei paralymiske vinterleikane 2018 i Pyeongchang.
 4.-15. april: Samveldeleikane 2018 i Gold Coast City i Queensland i Australia.
 8. juni-8. juli: VM i fotball 2018 i Russland.

Noreg

Fødde 
 9. mars: Adrienne Josephine Alice Bernadotte, svensk prinsesse og hertuginne av Blekinge (dotter av prinsesse Madeleine og Christopher O'Neill)
23. april: Louis av Cambridge, britisk prins (son av prins William og Catherine av Cambridge)

Døde 

 1. januar: Jahn Otto Johansen, norsk journalist og forfattar
 7. januar: Bjørg Vik, norsk forfattar
 7. januar:  France Gall, fransk songar
 9. januar: Odvar Nordli, norsk statsminister
 27. januar: Ingvar Kamprad, svensk forretningsmann, grunnleggar av IKEA
 7. februar: Skule Waksvik, norsk bilethoggar
 14. mars: Stephen Hawking, britisk teoretisk fysiker, kosmolog og forfattar
12. november: Stan Lee, teikneserieskapar

Kjelder
2022

2022 (romartal MMXXII) er eit normalår som byrjar på ein laurdag i den gregorianske kalenderen.

Året er erklært som internasjonalt år for handverkar-fiskeri og akvakultur og internasjonalt år for glas av SN.

Hendingar

Utlandet 
 4.-20. februar: Tilskipinga av vinter-OL 2022, dei 24. olympiske vinterleikane, i Beijing..
 24. februar: Russland invaderte Ukraina.

Døde 

 6. januar: Sidney Poitier, bahamansk-amerikansk skodespelar, aktivist og ambassadør
 9 januar: Toshiki Kaifu, tidlegare statsminister av Japan
 11. januar: Ernest Shonekan, tidlegare leiar av Nigeria
 12. januar: Ronnie Spector, amerikansk songar
 16. januar: Ibrahim Boubacar Keïta, tidlegare president og statsminister av Mali
 2. februar: Monica Vitti, italiensk skodespelar
10. februar: Sir Manuel Esquivel, tidlegare statsminister av Belize
 22. februar: Mark Lanegan, amerikansk musikar og forfattar
 23. mars: Madeleine Albright, USA-amerikansk politikar
 8. juli: José Eduardo dos Santos, tidlegare president i Angola
 Shinzo Abe, tidlegare statsminister i Japan (attentat)

Kjelder
2026



Hendingar

Utlandet 
 Tilskipinga av vinter-OL 2026, dei 25. olympiske vinterleikane.
 Forventa fullføring av Sagrada Familia i Barcelona.

Noreg

Fødde

Døde 

Artiklar utan brødtekst
2030



Hendingar

Utlandet 
 Tilskipinga av vinter-OL 2030, dei 26. olympiske vinterleikane.
 Bursdagssongen «Happy Birthday To You» blir fri for opphavsrett igjen i følgje amerikansk patentlovgjeving (i 2005).

Noreg