alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Das Kapital

Das Kapital (Kapitalen) er eit bokverk i tre delar som er skrive av tyskaren Karl Marx. Boka er ei kritisk analyse av kapitalismen.

Den første boka i verket kom ut i 1867. Marx døydde derimot før dei resterande binda kunne bli utgjevne, men den andre og den tredje boka blei fullførte av venen Friedrich Engels og utgjevne i 1885 og 1894. Ei såkalla fjerde bok, «Teoriar om meirverdien» blei gjeven ut i ei redigert utgåve av Karl Kautsky i åra 1905-1910, det opphavlege manuskriptet blei først gjeve ut i 1956.

Ei norsk utgåve blei påbegynt på 1930-talet. Omsetjaren Erling Falk rakk å omsetje bok 1 og 2 og den første tridelen av bok 3 før han døydde. Pax forlag gav på 1970-talet ut forkorta versjonar av alle tre binda. Oktober forlag gav i 1983 ut ei omsetjing av del 1 bok 1 til bokmål, ut over 80-talet gav dei ut resten av bok 1, i til saman 4 delar. Røde Fane gav i 1994 ut ein del av bok 3, Loven om profittraten sin tendens til å falle. Ei utgjeving av Das Kapital er òg i planane til Bokklubben sitt Kulturbibliotek.

Bakgrunnsstoff 
 Friedrich Engels' samandrag av Das Kapital (pdf-format, engelsk)
 Das Kapital på tysk wikisource
 Das Kapital bok 1 på engelsk
 Das Kapital bok 2 på engelsk
 Das Kapital bok 3 på engelsk
 Teorier om meirverdien på engelsk
 Utdrag av Das Kapital bok 1 på norsk
 Utdrag av Das Kapital bok 2 på norsk
 Utdrag av Das Kapital bok 3 på norsk 
 Karl Marx: Loven om profittratens tendens til å minke. Kapitalen, bok 3, kapittel 13, 14 og 15, omsett til norsk av J.P. Andresen  (pdf-format)

 Denne artikkelen bygger på «Das Kapital» frå ,  den 23. juli 2008.  
 

Tyske bøker
Marxisme
Økonomibøker
Filosofibøker
Politiske bøker
Karl Marx
For Arbeidsklassen

For Arbeidsklassen var eit vekeskrift Henrik Wergeland gav ut frå 1839 til han døydde i 1845.

Henrik Wergeland var truleg den første som brukte ordet «arbeidarklassen» på prent i Noreg.

Henrik Wergeland byrja gje ut bladet etter at han hadde søkt, men ikkje fått tilsetting som kapellan i Nannestad, ein post han var stilt i utsikt av kong Karl Johan. Kongen tilbaud då å løne han med 200 Spesidalar for året, og Wergeland tok imot, men sa han ville rekne løna som godtgjering for arbeidet med å gje ut flkeopplysingsskrifter. Han gjekk då i gang med å gje ut bladet For Arbeidsklassen.
I bladet tok Wergeland til ords mot utvandring, fyll og religiøst svermeri, han gav praktiske, kvardagslege råd og han oppmoda folk til flid og nøysemd. I bladet talte han arbeidsfolkets sak, og han oppmoda dei til å skaffe seg jord for å få røysterett.

Kjelder: 
 Harald Beyer Wergeland for hvermann Gyldendal Norsk Forlag 1947
 Tore Pryser: Norsk historie 1814-1860 Det Norske Samlaget 1999, ISBN 82-521-5547-2</ref>

Tidlegare norske tidsskrift
Henrik Wergeland
Publikasjonar skipa i 1839
Publikasjonar nedlagde i 1845
1839 i Noreg
1845 i Noreg
Mercury Islands

Mercury Islands (Merkurøyene) er ei øykjede som ligg utanfor nordaustkysten til Nordøya på New Zealand. Dei ligg åtte km utanfor kysten til Coromandelhalvøya, og 35 km nordaust for byen Whitianga.

Øykjeda består av den store Great Mercury Island (også kjend som Ahuahu) i vest, Red Mercury Island i aust, og fem mykje mindre øyer mellom desse to. Berre den største av øyane er busett, dei andre er delar av eit naturreservat. Sør for desse øyane ligg talrike små øyar nord for innløpet til Mercury Bay. Ei einsleg øy, Cuvier Island, ligg 15 km nord for Great Mercury Island, men denne øya er normalt ikkje rekna som ein del av Mercury Island-gruppa. Great Mercury Island er restane av ein ryolittvulkan frå pliocentida.

Great Mercury Island er eigd av Michael Fay, ein tidlegare framståande newzealandsk forretningsmann som no er busett i Sveits. Øygruppa vert ein gong i mellom omtala med det tidlegare namnet sitt, Iles d'Hausse.

Referanse 
 Geology – New Zealand's Geological History, frå Te Ara - An Encyclopaedia of New Zealand, først utgjeven i 1966. Te Ara - The Encyclopedia of New Zealand, oppdatert 26.09.2006. Sett 23.07.2008.

 Denne artikkelen bygger på «Mercury Islands» frå , den 23. juli 2008. 
 

Øyar på New Zealand
Vulkanar på New Zealand
Thames-Coromandel
Te Rarawa

Te Rarawa er ein maori-iwi i regionen Northland på New Zealand. Dei reknar seg som etterkomarar av innvandrarane som kom med wakaen (kanoen) Māhuhu-ki-te-rangi.

Kjende Te Rarawa
Mamari Stephens, universitetslektor ved Victoria University of Wellington. Han arbeider med den første juridiske ordboka på maori.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Te Rarawa» frå ,  den 23. juli 2008.

Bakgrunnsstoff 
Nettstad for Te Rarawa

Northland
Iwiar og hapuar
Ngāti Kahu

Ngāti Kahu er ein maori-iwi i regionen Northland på New Zealand. Ngāti Kahu fører slekta si attende til innvandrarane som kom med wakaen (kanoen) Tinana. Kapteinen på Tinana var Tūmoana, far til Kahutianui-o-te-rangi. Ngāti Kahu har teke namnet sitt etter Kahutianui-o-te-rangi .

Referanse 

Denne artikkelen bygger på «Ngāti Kahu» frå ,  den 23. juli 2008.

Bakgrunnsstoff 
Ngāti Kahu si heimeside 

Northland
Iwiar og hapuar
Kulturnasjon

Ein kulturnasjon eller eit kulturfolk er definert som ein nasjon eller eit folk med gammal eller høg åndeleg eller teknologisk kultur. Dersom ordet nasjon definerast vidt, vil omgrepa kulturnasjon og kulturfolk i praksis vere synonym, men som faguttrykk vert orda nytta i ulike samanhenger.

Mange reknar Kina som verdas eldste kulturnasjon.

Noreg som kulturnasjon 
I den tida Noreg var ein del av kongeriket Danmark-Noreg, var Noreg ikkje ein sjølvstendig kulturnasjon, sjølv om eit grunnlag til kulturelt sjølvstende vart lagt då Kristiania fekk sitt eige Universitet i 1811. Då Noreg i 1814 fekk si eiga grunnlov og gjekk i union med Sverige, var dei kulturelle banda til Danmark enno sterke: Landet hadde dansk språk, danske lover og forordningar gav ein stor del av lovgrunnlaget utanom grunnlova, heilagdagkalenderen var felles med Danmark, det vart nytta danske salmebøker i kyrkjene, og dei fleste embetsmennene hadde utdanninga si frå Danmark. Den kulturelle frigjeringa kom gradvis, til ulike tider på ulike samfunnsområde.

Trass i unionen med Sverige vart Noreg aldri kulturelt underlagt svenskane.

Norske styresmakter arbeider aktivt for å bevare og utvikle Noreg som kulturnasjon. Den norske regjeringa har som mål at «Noreg skal verte ein leiande kulturnasjon som legg vekt på kunst og kultur i alle delar av samfunnslivet». Det medfører mellom anna satsing på kulturundervising i skulen, og arbeid for ein heilskapleg norsk språkpolitikk. Regjeringa ser språket som det viktigaste kulturuttrykket, og meiner at ein kulturnasjon har ei plikt til å ta vare på sitt eige språk. I den norske kulturnasjonen inneber det både aktivt arbeid for å tryggje to norske skriftspråk, verne og styrkje samisk språk leggja til rette for å verne og fremjespråka til nasjonale minoritetar.

Kulturfolk 

Tidlegare vart omgrepet kulturfolk nytta i antropologien ved at ulike kulturformer vart klassifiserte ut i frå kor langt folka var komne i å fri seg frå direkte avhengigheit av naturen. Nedst på skalaen stod då naturfolk, som livnærer seg ved direkte hausting frå naturen, på eit høgre trinn stod folk som ved fedrift eller jordbruk vann eit avgrensa herredømme over naturen, øvst stod kulturfolka.

Omgrepet er gått ut av bruk innan antropologien, m.a. fordi ulike kulturformer ikkje kan gjerast til gjenstand for generelle kvalitetsvurderingar.

Referansar 

Nasjonalitet
Kultur
Filosofiske konsept
Fylkesveg 12 i Finnmark

Sjå òg fylkesveg 12 (fleirtyding).
Fylkesveg 12 i Finnmark går mellom Bukta og Amtmannsnes i Alta kommune. Vegen er 3,0 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Bukta
Endepunkt Amtmannsnes

Bakgrunnsstoff 

 012
Vegar i Alta
Ruawai

Ruawai er ein liten by 30 km sør for Dargaville i regionen Northland på New Zealand. Folketalet var 426 ved folketeljinga i 2006, ein nedgang på 30 frå 2001.

Namnet kjem frå maorispråk og tyder 'to vatn', som peikar på den nærliggjande elva Wairoa og den naturlege hamna Kaipara Harbour. Byen er primært eit tenestesenter for det omliggjande jordbruksområdet som for det meste driv kvegavl og dyrking av søtpotet.

Utdanning 
Ruawai har to skular med fem klassetrinn kvar.

Ruawai School er grunnskulen (1.-6. skuleår) med eit elevtal på 128.

Ruawai College er ein ungdoms- og vidaregåande skule (7.-13. skuleår) med 171 elevar. Ruawai District High School vart oppretta i 1929.

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Ruawai» frå ,  den 24. juli 2008.

Bakgrunnsstoff 
 Nettstaden til Ruawai College

Byar på New Zealand
Kaipara District
Jødeparagrafen

Jødeparagrafen vil seia siste passus i § 2 i Grunnlova av 1814: «Jøder ere fremdeles udelukkede fra Riget»

I §2, religionsparagrafen, kom det inn eit forbod mot jesuittar, munkeordnar og jødar. Det var den siste setninga som inneheldt forbodet mot jødar, som seinare vart kalla Jødeparagrafen. Jødeforbodet gjekk attende på Christian Vs norske lov frå 1687. 

Henrik Wergeland tok opp jødespørsmålet i Statsborgeren i 1837, og i 1839 hadde han utarbeidd eit grunngjeve framlegg for å slette siste passus i Grunnlova. Det vart opplese i Stortinget i 1839 og sidan innarbeidd i Wergelands skrift Indlæg i Jødesagen. Stortingspresidenten, Wilhelm Anton Sørenssen, fremja Wergelands framlegg som sitt eige. Saka kom opp i Stortinget første gong i 1842 og fekk simpelt fleirtal. Grunnlovsendring treng 2/3 fleirtal. Det vanta 11 stemmer. Framlegget var oppe også i 1845 og i 1848. I 1851 vart jødeparagrafen sletta, seks år etter Wergelands død.

Då saka var oppe første gong 9. september 1842, var diktaren sjølv til stades. Han skreiv eit friskt referat av debatten: Jødesagen i Det norske Storthing (1842).

Dei to diktsamlingane Jøden (1842) og Jødinden (1844) er poetiske innlegg i jødesaka. Her tek Wergeland mellom anna opp religiøs toleranse i vidt perspektiv, motarbeider fordomar og kritiserer kristne som vil stengje folk med anna tru ute. Religionsfridom er òg eit tema i Nordmandens Kathekisme (1845).

Vidkun Quisling gjeninnførte jødeparagrafen 12. mars 1942, og han vart ståande under hans regjering fram til frigjeringa i 1945.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Den opphavlege grunnlova (17. mai 1814) frå Stortinget sine nettsider
 Klikk på: http://www.wergeland2008.no/wergelands-liv-og-verk/wergelands-samtid/om-joeders-adgang-til-riket/

Litteratur 
 Benkow, Jo: Henrik Wergeland : Såmannen 2008

Norske lover
Holocaust i Noreg
Antisemittisme i Noreg
Norsk rettshistorie
Bokbyen ved Skagerrak

Bokbyen ved Skagerrak i Tvedestrand er Noreg sin andre bokby og den største i Norden. Den blei offisielt opna av Lars Saabye Christensen 28. juni 2003. I Bokbyen ved Skagerrak finst det 12 antikvariat og bokhandlarar.

Bokbyen ved Skagerrak er oganisert som ei stifting der dei fleste utsala blir drivne av eigne eigarar, men er alle er medlemsbedifter i bokbyen.

Bakgrunnsstoff 
 Heimesida til bokbyen

Kultur i Tvedestrand
Tidsfaktorøkonomi

Tidsfaktorøkonomi er eit økonomisk system, der skatt likesom løn står i proporsjon til den tida som eit arbeid krev. Dette forholdet skil tidsfaktorøkonomi frå dei fleste andre økonomiske system, der andre faktorar enn tidas gang ligg til grunn for utrekning av skatt. På seinare tid har den svenske oppfinnaren Karl Gustafson laga ei grundig utgreiing av systemet, men allereie den tyske økonomen Silvio Gesell huste tankar om ein tidsfaktorbasert økonomi. 1976 leverte den svenske folkepartisten Anders Gernandt et forslag til Sveriges riksdag om å innføre tidskatt.

Bakgrunn 
Tidsfaktorøkonomien går ut frå føresetnadene om at dei notidige økonomiske systema grunnar seg på forhold som ikkje er til gunst for alle som må etterleve dei, og at ulempene med desse system kunne rydjast unna, viss økonomien var grunna på naturlovene. I samsvar med prinsippa i tidsfaktorøkonomien er dei urettferder som dagens systemer fører med seg avhengige av at det i dag ikkje finst nokre faste reglar for korleis ein må styre med økonomien eller for korleis ein må avgjere verdien til ting. Tidsfaktorøkonomien tar sikte på tilfellet at tida er ein objektiv konstant, som politiske vedtak ikkje kan regulere eller påverke, og går ut frå at denne konstant er den mest rettferdige som grunn for eit økonomisk system.

Føremål 
Tidsfaktorøkonomien siktar mot å avløyse rentesystemet med avgifter for utførte arbeid; avgifter som ein tel i tid. I ein tidsfaktorøkonomi kan kapital aldri auke med tida utan at ein arbeidsinnsats som svarar til aukinga er blitt gjort. Siktemålet med tidsfaktorøkonomi er å binde kapitalverdien ved ein naturkonstant, på same måte som volum og vekt i dag er bundne ved faste einingar. På denne måten blir juks og spekulasjon gjort vanskelegare.

Kritikk mot tidsfaktorøkonomien 
Tidsfaktorøkonomien har vorte kritisert for å vere for teoretisk for å fungere i røyndommen; at han går ut frå at alle skattepliktige har arbeid.

Litteratur 
 Gustafson, Karl, Deus ex machina (2006)
 Benjes, Hermann, Wer hat Angst vor Silvio Gesell (2006)

Bakgrunnsstoff 
 Tidskattesystemet - Grundat i naturlagarna

Økonomi
Finanspolitikk
Helikståka

Helikståka (katalogisert NGC 7293) er ei planetarisk tåke som ligg rundt 700 lysår unna i stjernebiletet Vassmannen og er mellom dei næraste planetariske tåkene.

Helikståka består av gass kasta av ei døyande sollik stjerna, og i midten av ho ligg det ein kvit dverg som i lag med den planetariske tåka sjølv er det som er att av stjerna.  

Helikståka blei oppdaga av den tyske astronomen Karl Ludwig Harding før 1824.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Astronomy Picture of the Day med bilete av helikståka
 Pressemelding frå hubblesite.org om helikståka

Planetariske tåker
Vassmannen
NGC-objekt
Arthur Klæbo

Arthur Klæbo () var ein norsk journalist, kåsør og forfattar. Han vart fødd i Ålesund og voks opp i Volda.

Arthur Klæbo var fyrst journalist i Den 17de Mai. Frå 1934 arbeidde han i NRK i Oslo. Her var han fyrste åra hallomann. Han var redaktør av Hallo-Hallo og av framhaldet av dette, Programbladet.

Klæbo vart etter kvart ein mykje omtykt radiokåsør. Kåseria kunne likne på ordmåleri, han brukte mange ulike ord, ein direkte talestraum, humoristiske karakteriseringar og tydelege undertonar. Om sin eigen kåseristil sa han: «Eg nyttar masse ord og fargar, nektar meg ingen ting. Det eg opplever, fortel eg så om. Inntrykka gir eit sant, realistisk bilete av miljø, folk og forhold.»

Klæbo slutta i NRK då han i 1978 nådde aldersgrensa. Same året vart han tildelt Kringkastingsprisen for nynorskbruk/ dialektbruk i media. Klæbø redigerte elles fyrste nummeret av Dag og Tid.

Av dei om lag 30 bøkene han skreiv finn ein kåserisamlingar og reiseskildringar. Dei mest kjende er truleg Farlige fjell og Ullstrømper til Afrika. Klæbo har òg skrive skodespel.

Han døydde i Oslo.

Bibliografi 
 Farlige fjell (1942). Om rasulykka i Loen i 1905 og rasulykka i Loen i 1936.
 Alfred Maurstad. Første 25 år (Ekko forlag, 1945)
 Arvesølvet blinkar bak glasdisken (1951)
 Isflå. Skodespel i fire bilete (1952). 
 Dette er norsk rikskringkastning (1953)
 God jul, granne! Ein liten julespøk (1953)
 Ullstrømper til Afrika (1963)
 Over alle hav (1964). Om jordomseglinga hans.
 Eventyrhav (1965). Fortsetjing om jordomseglinga.
 Fattigmannsfesten (1966)
 Edvard Drabløs. Eit liv på teatret (Samlaget, 1967)
 God kveld godtfolk (Aschehoug, 1968)
 Harpeleiken. Fortellingar frå ein blå fjord (Lutherstiftelsen, 1973)
 God kveld igjen (Lutherstiftelsen, 1972)
 Dagar av mitt år (Aschehoug, 1975). Radiokåseri 
 Kringkasting i Norge 1925–1975 (1975). Medforfattar til Torolf Elster o.a.
 Vinteren varer så lenge. Reise i vinterlandet ut mot havet (1976)
 På eiga bølgjelengd (Gyldendal, 1977)
 Balladen i Alstadbygda (1978)
 Eit anna land - ei anna tid (1980). Om bygdene.
 Nye ullstrømper til Afrika (1981).
 Farlige fjell (1981). Ny og auka utgåve.
 Heim – over sjø og land (1982)
 Radioliv med Nrk i femti År (1983)
 Fest i vest (1984)

Utmerkingar 
 Sunnmørsprisen 1959 for Farlige fjell
 Melsom-prisen 1965
 Kringkastingsprisen 1978

Arthur Klæbo fekk kongens fortenestmedalje i gull i 1977.

Kjelder 

 Mottakarar av Kringkastingsprisen.

Bakgrunnsstoff 
 Bøker av Arthur Klæbo digitalisert hjå Nasjonalbiblioteket

Norske journalistar
Norske forfattarar
Nynorskforfattarar
Programleiarar for NRK
Folk frå Volda
Folk frå Ålesund
Kongens fortenestmedalje i gull
Vinnarar av Melsom-prisen
Mangawhai

Mangawhai ein liten by i regionen Northland på New Zealand ved Mangawhai Harbour. Mangawhai ligg i den sørvestlege delen av hamna, og busetnaden Mangawhai Heads ligg fem km mot nordaust. Kaiwaka ligg 13 km mot sørvest og Waipu 20 km nordvest for Mangawhai Heads. 

Folketalet i Mangawhai distrikt var 813 ved folketeljinga i 2006, ein oppgang på 189 frå 2001. Det statistiske distriktet dekkjer eit betydeleg større område enn sjølve byen. Folketalet i Mangawhai Heads var 852 i 2006, opp 132 frå 2001.

Historikk 

Tidleg og midt på 1800-talet var Mangawhai Harbour ein av dei viktigaste tilgangsstadane til Kaipara. Maoriar frå iwien Ngāti Whātua brukte å dra wakaer (kanoar) over land frå Kaiwaka til Mangawhai. Ei gruppe krigarar frå iwien Ngā Puhi gjekk i land ved Mangawhai i februar 1828 og drog tolv kilometer inn i landet for å gå til åtak på Ngāti Whātua ved Te Ika-a-ranga-nui nær Kaiwaka. 

Seinare på 1800-talet  reiste nybyggjarar med båt frå Auckland til Mangawhai, så gjekk dei til Kaiwaka, og drog så vidare att med båt over Kaipara Harbour. Tidleg på 1860-talet fanst det ein kjerreveg mellom Mangawhai og Kaiwaka. 

Byane marknadsfører seg som turistmål ikkje så langt frå Auckland med natur prega av mangrovar og pōhutukawa-tre på ei side av hamna og fine strender og sanddyner på den andre.

Sandindustri 
Utvinning av sand starta ved innløpet til Mangawhai Harbour i 1953. I 1988 fall sanddynene saman, og innløpet til hamna var stengt i fire år før det vart opna att. Interessegruppa The Mangawhai Harbour Restoration Society meiner at det var utvinninga av sand som starta kollapset.

Frå 1993 til 2004 vart sand til kommersiell bruk sogen ut frå sandbankane ved Mangawhai Heads. I 2004 vann Mangawhai Harbour Restoration Society ei rettsavgjerd i Miljødomstolen om å stoppa utferding av nye lisensar for sandfjerning. Selskapa anka avgjerda til regionstyret i Auckland, men fekk avslag her også i 2005.

Ein søknad om å få utvinna sand i Mangawhai Forest var i 2008 til handsaming i Miljødomstolen.

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Mangawhai» frå ,  den 24. juli 2008.

Bakgrunnsstoff

 Heimeside til Mangawhai 

Kaipara District
Byar på New Zealand
Planetarisk tåke

Planetariske tåker er emisjonståker som blir danna når stjerner med nokre solmassar kastar av seg dei ytre laga av plasma medan dei døyr. Atoma i tåka blir ioniserte av den sterke strålinga frå stjerna i midten som er ein kvit dverg. Når iona tek opp att elektron blir det sendt ut lys som resulterer i den synlege tåka.

Planetariske tåker ekspanderer medan den sentrale stjerna blir svakare og er difor kortvarige; ein reknar med at levetida kan målast i titusenar av år. 

Namnet kjem av at mange planetariske tåker kunne sjå ut som planetar i teleskopa på 1700-talet.

Bilete

Bakgrunnsstoff 

 Artikkel om planetariske tåker av Knut Jørgen Røed Ødegaard

Kjelder 

 
Gasståker
Stjerneutvikling
Grønlia

Grønlia er ei li i Oslo i området ved Sjømannsskolen mellom det gamle Kongshavn og Sørenga der kyrkjeruinen etter Mariakyrkja ligg. Grønlia hallar mot Grønlikaia og sjøen. På sørsida av Sjømannskolen går den såkalla Familiedalen ned mot Kongshavn. Øvst i Familiedalen, rett innunder Kongsvegen finn ein 6000 år gamle helleristningar. Sjømannskolen ligg på ein knaus med utsyn over Oslo havn og Akershus festning på motsett side av Bjørvika.

Ved munningen av Alnaelva sør for Sørenga, var det tidlegare eit industriområde som var i drift frå 1737-1815, Alunverket. Der dreiv dei ut alun og fargestoff av alunskifer som var teken ut av Ekebergskrenten noko lenger aust. Alunbrota er framleis godt synlege som store sår i fjellsida. I dag held bilbergingsselskapet Viking til på noko av tomta der berget er sprengt vekk, dvs. sørvest for vegkrossen mellom Ekebergveien og Konowsgate (tidlegare Gravergata).

Alnaelva går for ein del i røyr beint under Ekebergrestauranten og kjem ut i Kongshavn. Men det er gjort mykje for å få elva mest mogeleg opp i dagen. Ei simulering av den opphavlege osen finn ein i austenden av «Vannspeilet» i Middelalderparken.

Diktaren Henrik Wergeland (1808-45) kjøpte ei hytte i Grønlia i mai 1838 og busette seg der til han gifte seg i april 1839. Søster hans, Camilla Collett, seier i eit brev at han flytta ut til Alunverket. Han selde hytta etter knapt eit år, og leigde husvære for seg og kona i Akersveien, i dag Damstredet 1-3 like ved Vår Frelsers kyrkjegard.

I samband med salet, skreiv han eit brev 6. april 1839, der han skildrar koss eigedomen hans kan utvidast og gjerast om til terassehage ned mot sjøen. Han meiner at hytta kan tene som ein paviljong. Det finst ei teikning som etter tradisjonen skal vera av denne hytta. Ho har nettopp form som ein firkanta paviljong. Hytta var raudmåla, hadde berre eitt rom og ein liten gang. Ho må ha høvd dårleg som vinterbustad, for Wergeland skriv i brev om «Grønlikulden». 

Midt på 1800-talet bygde konsul Lorentz Meyer eit herskapshus i Grønlia nede ved sjøen. Det låg som eit landemerke i nokre år. Det vart kalla «Alunverket» til minne om den nedlagde industriverksemda. Huset vart rive i samband med jernbaneutbygginga.

Det var gjort store inngrep i fjordidyllen då Smålensbanen, dvs. Austfoldbanen, vart bygd i 1877. I dei aller siste åra er raseringa bortimot total for skuld veg- og tunnelbygging under Bjørvika.

Kjelder

Fotnotar 

Geografi i Oslo
Kattaugetåka

Kattaugetåka (katalogisert NGC 6543) er ei planetarisk tåka i stjernebiletet Draken. Observasjonar viser at stjerna som er opphavet til tåka har kasta av seg materiale med intervall på 1500 år. 

Kattaugetåka er ei av dei planetariske tåkene med mest komplisert struktur. Årsaka kan vera at det i midten finst eit binærsystem og ikkje berre éi stjerna.

Bakgrunnsstoff 

 Oversiktsbilete over kattaugetåka

Kjelder 

Planetariske tåker
Draken
NGC-objekt