alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Spelteori

Spelteori er ein matematisk teori som analyserer strategiske interaksjonstilhøve («spel») der fleire aktørar («spelarar») skal velje mellom alternativ (strategiar) på grunnlag av sine eigne preferansar når det gjeld dei mogelege utfalla, og med meir eller mindre fullstendig kjennskap til dei øvrige valmogelegheitene og preferansane til dei andre spelarane. Teorien vart utvikla av ungarsk-amerikanaren John von Neumann i 1928. Ein spelar kan her vere eit individ, ei gruppe, ein organisasjon eller eit samfunn, «naturen» eller «slump». Utfallet er avhengig av alle vala til spelarane, og ingen har full kontroll over av avgjerslene til dei andre spelarane. Kva for val som er det beste for ein spelar, er derfor normalt avhengig av kva dei øvrige spelarane vel. 

Spela vert delt inn i klassar som til dømes spel mot naturen, to-person-spel og n-person-spel, endelege spel (spel med ei endeleg mengd strategiar), ikkje-endelege spel osv. Med strategi meiner ein ein plan som inneheld eintydige forskrifter for alle dei situasjonane som kan oppstå i løpet av spelet. Graden av konflikt er ein viktig dimensjon. I null-sum-spel (konstant-sum-spel) medfører alle auke i utbytte til ein spelar (nytteverdi) eit tilsvarande tap for ein eller fleire andre spelarar. I topersons null-sum-spel er interessene til spelarane heilt motstridande. I variabel-sum-spel er interessene dels motstridande, dels samanfallande eller heilt ut samanfallande. 

Spelteori har hatt tyding for statistisk desisjonsteori og vert nytta i delar av økonomisk teori. Element av spelteori har òg vist seg nyttige i statsvitskap, sosiologi, sosialantropologi og psykologi, og teorien er vidare nytta for å løyse militærstrategiske problem og sjå på spørsmål i samband med rustingskontroll og nedrusting. Problem i spelteori har òg stimulert diskusjonen av visse moralfilosofiske problem. 
 
Innanfor samfunnsøkonomien utvikla nobelprisvinnar John Nash (1994) teorien vidare til å omfatte meir enn to spelarar. Andre som har fått nobelprisen for bidrag innan spelteori er Reinhard Selten og John Harsanyi i 1994 og Robert J. Aumann og Thomas C. Schelling i 2005.

Kjelder 
 spillteori. (2012-02-14) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/spillteori

 
Kunstig intelligens
Bruksmatematikk
Økonomi
Formelle vitskapar
Matematisk økonomi
Matematiske og kvantitative metodar i økonomi
Sosiologi
Os kommune

Os er ein kommune i Østerdalen i Innlandet fylke. Kommunen har grenser i nordvest til kommunane Midtre Gauldal, i nordaust til Røros, i søraust til Engerdal og i sørvest til Tolga.

Historikk 
Os kommune var del av Tolga formannskapsdistrikt frå 1837. I 1926 vart kommunen skild ut frå Tolga kommune. Os hadde då 1 936 innbyggjarar.

1. januar 1966 vart Tolga og Os kommunar slått saman til den nye Tolga-Os kommune. Ved denne samanslåinga hadde Os 2 015 innbyggjarar. Den 1. januar 1976 blei Tolga-Os igjen delt i to kommunar. Os hadde då eit innbyggjartal på 1 859.

Bilete

Bakgrunnsstoff 
 Os kommune

Tidlegare kommunar i Hedmark
Kommunar i Innlandet
 
Norske kommunar skipa i 1926
Norsk krone

Norsk krone er valutaen i Noreg. 1 norsk krone = 100 øre. Valutakoden er NOK.

Historie 
I Noreg vedtok Stortinget ei pengelov som vart sanksjonert 4. juni 1873 til å gå over til gullstandard og bruke nemninga kroner og øre saman med dalar og skilling, der 1 speciedaler = 4 kroner. I lov om pengevesenet av 17. april 1875 vart dalar- og skillingneminga avvikla, og det vart bestemt at Pengeenheden skal være en Krone, som deles i 100 Øre. Dette var ei førebuing til at Noreg 16. oktober same år gjekk inn i den skandinaviske myntunionen.

Etter lova skulle krona ha ein verdi på 25/62 av eit gram fint gull. Hovudmynten vart utmynta som tikroner og tjuekroner i gull.

Frå og med 1. mai 2012 er ikkje 50-øringen ein gyldig mynt lenger.

Valørar 
Pengesetlane og myntane finst i fylgjande valørar:

Sjå òg 
 Liste over valuta i ulike land

Bakgrunnsstoff 
 Noregs Bank: Setlar og myntar

Referansar 

Valuta
Noreg

pengar
Valuta

Valuta er ei eining eller eit omgrep på eit betalingsmiddel for eitt eller fleire land.
Det kan òg brukast om pengeverdi, då som regel i ordsamansetjingar.
Ordet kjem opphavleg frå det latinske ordet «va_leo», som tyder «gjeld» eller «er verdt».

I tidlege tider veit ein at myntar frå framande land vart godteke som gangbar «valuta», mest truleg fordi dei bestod av edelt metall som hadde verdi overalt. Før den andre verdskrigen var det framleis landet sin gullreserve som stod som garanti for eit land sin valutareserve. 

Mange land brukar framand valuta (t.d. amerikansk dollar), nokre land brukar felles valuta (t.d. euro), medan dei fleste land brukar sin eigen valuta. 

Døme på valuta er norsk krone (NOK), britisk pund (GBP), australsk dollar (AUD) og russisk rubel (RUR). Forkortingane blir oppretta av ISO gjennom ISO 4217.

Tidlegare valutaeiningar (siste 50 år) 
 Belgisk franc
 Finsk mark
 Fransk franc
 Gresk drakme
 Italiensk lire
 Luxembourgsk franc
 Nederlandsk gylden
 Portugisisk escudo
 Spansk peseta
 Tsjekkoslovakisk koruna
 Tysk mark
 Austerriksk schilling

Sjå òg 

 Valutakurs 
 Vekslingskurs
 Betalingssystem
 Verdsvaluta
 Valuta i ulike land
Valuta i ulike land

Namn og forkorting på valutaen i ulike land:

Valuta
Lister
Datalinklaget

Datalinklaget er lag to i OSI-modellen og tek imot førespurnadar frå nettverkslaget og sender førespurnadar til det fysiske laget. Hovudoppgåva til datalinklaget er å sørgje for at informasjon blir overført utan tap mellom maskiner på det same nettverket. Ethernet er eit eksempel på datalinklags-teknologi (Ethernet omfattar og det fysiske laget). 

For å oppnå sikker drift blir straumen av data delt opp i mindre delar, omtala som rammer. Viss ei ramme blir skadd på vegen mellom avsendar og mottakar, kan den identifiserast og bli send på nytt. Dette blir gjort ved at for kvar ramme som blir send, så må mottakaren av denne sende ei kvittering. 
Ei kvittering er ganske enkelt ei ramme som berre blir brukt for å gi beskjed om at overføringa gjekk bra. Denne delen av datalinklaget blir ofte kalla Logical Link Control
 
Viss det er mange maskiner knytte til same nettverk må datalinklaget også kontrollere tilgangen til det delte overføringsmediet. Dette blir handtert av ein komponent av datalinklaget som ofte kallast Medium Access Control.

kommunikasjonsprotokollar

de:OSI-Modell#Schicht 2 – Sicherungsschicht
ISO 4217

ISO 4217 er ein internasjonal standard med ein kode på tre bokstavar som definerer namna på valuta etablert av the International Organization for Standardization eller ISO.

Dei to første bokstavane er dei to første bokstavane av landkodar definert i ISO 3166-1 alpha-2 (som svarer til dei nasjonale topp-domena på Internett). Den tredje bokstaven er normalt initialen på valutaen. Slik blir Noreg sin valutakode NOK - NO for Noreg og K for kroner. Dette fjernar problemet med at namna dollar, franc og pund blir brukt i ulike land med ulik verdi.

Standarden definerer òg slektskapet mellom hovudvalutaeininga og bivalutaeininga. Ofte er dette i eit forhold på 1/100, men 1/10 og 1/1000 er òg vanleg. Nokre valuta har ikkje denne inndelinga. Til dømes Mauritania nyttar ikkje desimal inndeling, og set 1 ouguiya (UM) = 5 khoums.

ISO 4217 har ikkje berre kodar for valuta, men i tillegg kodar for verdfulle metall (gull, sølv, palladium og platina) og andre einingar brukt i internasjonale finanstransaksjonar. Det er òg spesielle kodar brukt til testføremål (XTS) og for å fortelje at dette ikkje er nokon valutatransaksjon (XXX). Desse kodane startar alltid med bokstaven X. ISO 3166 gir aldri landkodar som startar med bokstaven X for å unngå kollisjonar.

Overnasjonale valutaer er normalt representert med kode med X i byrjinga. Euro, derimot, er representert med koden EUR. Sjølv om EU ikkje er ein ISO 3166-1 landkode blei denne nemninga brukt, og EU vart lagt til denne lista for å representere EU. Forgjengaren til Euro, Europeisk Valuta Eining, hadde koden XEU.

Over tid blir nye valutaer oppretta og andre blir fjerna. Som eit resultat av dette må lista over valutakodar oppdaterast med jamne mellomrom. Oppdateringskontoret for ISO 4217, The ISO 4217 maintenance agency (MA), og the British Standards Institution har ansvar for å halde denne lista ved like.

ISO-standardar
CAS-nummer

CAS-nummer er eit identifiseringssystem for kjemiske sambindingar ved hjelp av unike talkombinasjonar. CAS er ei forkorting for «Chemical Abstracts Service» som er ei avdeling av «American Chemical Society», kjemilaget i USA. 

Alle kjemikalie som er skildra i litteraturen blir tildelt eit nummer av CAS. Førebels er det tildelt over 20 millionar CAS-nummer og det kjem nye kvar dag. Sjølve nummeret har inga tyding anna enn som eit løpenummer som kan brukast for å gjera søk i kjemiske databasar lettare, sidan mange stoff har fleire namn. Ein kan bruke CAS-nummer som søkekriterium i dei fleste større kjemikaliedatabasane, og det er eit system som blir brukt internasjonalt.

Oppbygging 

Eit CAS-nummer er delt opp i tre talgrupper ved hjelp av bindestrekar. Den første gruppa kan ha opp til seks siffer, den andre har to, og den tredje er eit einsleg siffer som skal verka som kontrollsum. Denne blir rekna ut ved å ganga ut det siste sifferet med 1, det andre med 2, det tredje med 3 og så bortetter før ein legg alle desse saman og reduserer dei etter ein modul på 10. Til dømes har vatn CAS-nummeret 7732-18-5. Kontrollsummen blir rekna ut som (8×1 + 1×2 + 2×3 + 3×4 + 7×5 + 7×6) mod 10 = 105 mod 10 = 5.

Sjå òg 
 EINECS-nummer
 UN-nummer
 E-nummer

Bakgrunnsstoff 
 NIH : Finn eit CAS-nummer

Kjemisk nummerering
Lier kommune

Lier er ein kommune i Viken fylke som grensar til kommunane Drammen, Hole, Modum, Øvre Eiker, Asker og Bærum. Dei største tettstadene i Lier er Tranby, Lierbyen, Sylling og Kjenner (Lierskogen).

Jordbruk er ein viktig næringsveg i kommunen, og Lier er kjend både for jordbæra, eplene og grønsakene sine.

Lier samarbeider mykje med Drammen kommune, men opplever nå press frå den større nabokommunen. Eit framlegg i januar 2005 om å lemma inn ein del av kommunen, Lierstranda, i Drammen kommune, skapte sterke reaksjonar i heimkommunen.

Industri 
 Norsonic

Kjende folk frå Lier 
 Thorleif Haug (1894-1934), skiløpar
 Thorbjørn Jagland, politikar, tidlegare statsminister
 Hans Christian Heg, militæroffiser under den amerikanske borgarkrigen, emigrant frå Noreg

Bilete

Bakgrunnsstoff 
 http://www.liernett.no/
 Lier kommune

Tidlegare kommunar i Buskerud
 
Kommunar i Viken
Folldal kommune

Folldal er ein kommune i Innlandet fylke. Kommunen ligg mellom Østerdalen og Gudbrandsdalen.

Folk frå Folldal
Ivar Garberg (1937–2016) voks opp i Folldal

Bilete

Bakgrunnsstoff 
 Folldal kommune

 
Tidlegare kommunar i Hedmark
Kommunar i Innlandet
Nettverkslaget

Nettverkslaget er lag tre i OSI-modellen og tek imot førespurnadar frå transportlaget og sender førespurnadar til datalinklaget. 

Nettverkslaget adresserer pakkar og omset logiske adresser, til dømes IP-adresser og namn til fysiske adresser som blir brukt på datalinklaget. Hovudoppgåva til nettverkslaget er å sende pakker frå ein avsendar til ein mottakar som er kopla til ulike nett. Dette er ei utviding frå datalinklaget som har som oppgåve å sende rammer frå ei maskin til ei anna på det same nettverket. 

Nettverkslaget er altså det lågaste laget som handterer ende til ende overføring. Oppgåva med å finne vegen mellom avsendar og mottakar blir kalla ruting.

Døme på nettverkslagsprotokollar 

 IP

Kommunikasjonsprotokollar

de:OSI-Modell#Schicht 3 – Vermittlungsschicht
Grue kommune

Grue er ein kommune i Hedmark i Innlandet fylke. Administrasjonsseret er Kirkenær.

Folk frå Grue
Jon Gunnar Pedersen (f. 1962), politikar og statssekretær fødd i Oslo

Bilete

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

 
Tidlegare kommunar i Hedmark
Kommunar i Innlandet
Åmot (fleirtyding)

Ordet åmot, av å (elv) og mot, tyder «stad der to elvar møtest». Namnet vert hovudsakleg nytta om området mellom dei to elvane. Ei rad større eller mindre stedar i Noreg heiter Åmot, og det er òg blitt til eit etternamn.

Åmot er ein kommune i Hedmark fylke

Åmot kan elles vera

 Åmot/Geithus – tettstad i Buskerud
 Åmot i Modum – tettbygd område i Buskerud
 Åmot i Vinje – tettstad i Telemark
 Åmot i Nordre Land – i Oppland

Som etternamn kan ein stava namnet Åmot, Aamot, Aamoth og Aamodt.

Kjende namneberarar 
 Asbjørn Aamodt, kunstmålar og teiknar
 Bjørn Aamodt, diktar
 Kjell Aamot, siviløkonom og verksemdsleiar
 Kristoffer Aamot, politikar og kinodirektør
 Rolf Aamodt, norsk kunstnar
 Kjetil André Aamodt, slalåmkøyrar

Norske slektsnamn
Finsk mark

Finsk mark (finsk: Suomen markka) var valutaen i Finland frå 1861 og fram til 1. januar 1999, då ho vart bytt ut med euro. Valutakoden for finsk mark var FIM, men til dagleg vart mynteininga forkorta til mk. Ei mark var delt opp i 100 penni. 

Marka vart lansert i 1861 som ein kvart russisk rubel. I 1917 vart Finland sjølvstendig og Den Finske Bank vart stifta. Mark vart då relansert som ei eiga mynteining basert på gullfot. I 1963 vart den gamle 'finske marken' bytt ut med ny-mark på grunn av inflasjon. Den nye marka var verd 100 gamle mark.

Namnet mark kjem frå den mellomalderske vekteininga. Både «mark» og «penni» er låneord frå den tyske marka og pfennigen. 

Myntar og setlar vart fjerna frå sirkulasjon i 2002.

Finland
Historisk valuta
Åmot kommune

Åmot finst òg andre stader i landet
Åmot er ein kommune i Innlandet fylke. Han grensar i nord til kommunane Rendalen, i aust til Trysil, i sør til Elverum, i sørvest til Hamar og Ringsaker og Løten, og i vest til Stor-Elvdal.

Kommunen har fått namnet Åmot ('åmøte') fordi dei to elvane Glåma og Rena møter kvarandre her.

Åmot har 4 skolar: Åmot ungdomsskole og Rena Barneskole som ligg på kommunesenteret Rena. I tillegg kjem Deset Oppvekstsenter og Osen Oppvekstsenter som ligg kvar seg på Deset og Osen.

Klima 

Åmot har innlandsklima med relativt lite nedbør, varme somrar og store skilnader mellom dag- og nattetemperaturen i sommarhalvåret. Normalverdiar for perioden 1961−1990 er gjevne i tabellen nedanfor.

Det har (med enkelte avbrot) blitt drive meteorologiske målingar i regi av met.no i Åmot frå 1873. Høgaste og lågaste offisielt registrerte temperaturar i kommunen er 34,0 gradar 19. juni 1970 på Haugedalen målestasjon  og −41,9 gradar 23. desember 1915 på Rena .

Utdanning 
 Høgskolen i Hedmark

Kjende personar frå Åmot kommune 
 Vidar Sandbeck, forfattar
 Anne Cath. Vestly, barnebokforfattar (Rena)

Bilete

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Åmot kommune

Tidlegare kommunar i Hedmark
Kommunar i Innlandet
Deflasjon

Deflasjon er ein nedgang i det generelle prisnivået i ein økonomi, det vil seie det motsette av inflasjon. I tider med deflasjon styrkar såleis kjøpekrafta til pengane seg. Deflasjon bør ikkje forvekslast med disinflasjon, som er ein reduksjon i inflasjonen, men som ikkje nødvendigvis treng å innebera deflasjon.

Deflasjon er gjerne knytt til sterke økonomiske nedgangstider, depresjonar. Sidan dei fallande prisane gjer at det løner seg å utsetje kjøp av varer, kan deflasjon gjera at etterspørselen søkk og problema med å få den økonomiske veksten til å ta seg opp att blir forsterka.

Noreg opplevde stor deflasjon i perioden 1920-1933, da den norske staten prøvde å få krona tilbake på pari kurs. Godt kjend er òg deflasjonen i Japan sidan 1990-åra, som den japanske sentralbanken nyttelaust prøvde å få bukt med gjennom å ha ei rente på 0 % fram til juli 2006.

Sjå òg 
Inflasjon
Disinflasjon
Stagflasjon

Økonomi
Pari kurs

Omgrepet «pari kurs» tyder: valutaverdien har same verdi som gull. Dei fleste land brukte denne standarden tidlegare, noko som gjorde det enkelt å veksle mellom dei forskjellige valutaene. Omgrep også brukt: «gullparitet».

Pari kurs vert ikkje berre brukt om valuta, men òg om verdipapir som aksjar og obligasjonar og seier at marknadsverdien/prisen/kursen er samanfallende med den verdi som er sett.

Økonomi
Konsumprisindeks

Konsumprisindeksen (eller forkorta KPI) er eit mål for prisnivået til konsumprodukt. Den prosentvise endringa i KPI vert ofte brukt som eit generelt mål for inflasjonen i ein økonomi.

KPI vert mellom anna brukt:
 I lønnsforhandlingar, der endringa i KPI gir peikepinn på den prisveksten som lønnsmottakarane står overfor.
 Justering av private leigekontraktar, til dømes husleigekontrakter, og avtalar i næringslivet.
 Deflator i nasjonalrekneskapen for å rekne om verdital (nominelle verdiar) til tal i faste priser, det vil seie prisane på eit gitt tidspunkt eller ein gitt periode.
 Noregs Bank nyttar den prosentvise endringa i KPI justert for avgiftsendringar og energivarer (KPI-JAE) som mål på inflasjon.

Bakgrunnsstoff 
 Konsumprisindeksen - SSB

Økonomi
Økonomi

Økonomi er læra om korleis individ, verksemder, styresmakter og andre organisasjonar i samfunnet gjer val, og korleis desse vala avgjer korleis samfunnet sine ressursar vert brukte. Dersom det er fleire som vil ha ein ressurs enn det er personar som kan få han, må ein på eit eller anna vis fordele den knappe ressursen. Økonomi prøver å gje eit teoretisk rammeverk til å handsame desse problemstillingane.

Me har ei rad disiplinar innanfor økonomi — som samfunnsøkonomi, som ofte vert inndelt i mikroøkonomi og makroøkonomi. Bedriftsøkonomi vert ofte rekna som ein egen disiplin, men kan òg sjåast på som mikroøkonomi i bruk.

Sjå òg 

 Samfunnsøkonomi
 Økonomisk geografi
 Økonomisk historie
Mikroøkonomi

Mikroøkonomi er økonomi som omfattar enkeltindivid eller enkeltbedrifter sine økonomiske avgjerder, i motsetnad til makroøkonomi. Tidlegare vart desse områda sett på som åtskilte tema, men i nyare tid har samanhengen mellom makroøkonomisk handlingsrom og mikroøkonomisk åtferd fått auka merksemd.

Økonomi
Makroøkonomi

Makroøkonomi er økonomi som omfattar nasjonale og internasjonale økonomiske samanhengar, og tek ofte sikte på å informere om fylgjer av politiske avgjerder. Mikroøkonomi går inn på dei enkelte aktørane, til dømes hushald og bedrifter sine avgjerder i det økonomiske systemet. 
Tidlegare vart desse områda sett på som åtskilte einingar, men i nyare tid har samanhengen mellom makroøkonomisk handlingsrom og mikroøkonomisk åtferd fått auka merksemd.

I Noreg har makroøkonomi vore eit svært aktivt fagområde med stor merksemd innanfor politikken. Det dannar mellom anna grunnlag for dei årlege nasjonalbudsjetta. Ei rekke norske sosialøkonomar, som Ragnar Frisch, Trygve Haavelmo og Finn E. Kydland, har oppnådd internasjonal merksemd på dette område.

Økonomi
US-dollar

Amerikansk dollar eller US-dollar er valutaen i USA. Valutakoden er USD. Desimal-eininga til dollaren er «cent».

US-dollar er ofte i bruk som reservevaluta utanfor USA. Mellom 50–65 prosent av valutaen er i sirkulasjon utanfor landet. 

USA er eitt av fleire land som har valuta kalla dollar. Ein annan amerikansk dollar finst til dømes i Canada.

Bakgrunnsstoff 
 US-dollar (Dollarsetlar) (engelsk/tysk)

Dollar, amerikansk
Dollar
Dollar

Dollar er namnet på den offisielle valutaen i mange land og andre regionar (sjå liste under). Namnet er ei engelsk form av den gamle tyske valutaen taler (på norsk daler). Valutaen blir symbolisert med teiknet $.

Det seiest at bruken av $ stammar frå den meksikanske eller spanske «P» for pesos, eller piastres, eller «pieces of eight». Bokstavane U og S speiglar den historiske dobbel-streken. Denne dobbel-streken har vorte brukt for å signalisere den amerikanske mynteininga. Endringa frå dobbel-strek til enkel-strek i dollar er parallell med endringa frå «eigedel»-støtta valuta (slik som gull) til pengevaluta.

Ulike dollar-variantar 

 Australsk dollar
 Bahamansk dollar
 Barbadisk dollar
 Belizisk dollar
 Bermudisk dollar
 Bruneisk dollar
 Caymansk dollar
 Fijiansk dollar
 Guyansk dollar
 Hong Kong-dollar
 Jamaicansk dollar
 Kanadisk dollar
 Liberisk dollar
 Namibisk dollar
 Newzealandsk dollar
 Salomonsk dollar
 Singaporsk dollar
 Surinamsk dollar
 Taiwansk dollar
 Trinidadisk dollar
 US dollar
 Zimbabwisk dollar

Valuta
Australsk dollar

Australsk dollar er valutaen i Australia. Valutakoden er AUD.

Australsk dollar vert òg nytta i desse statane:
 Kiribati
 Nauru
 Tuvalu (som òg har ein eigen valuta, tuvalsk dollar)

Bakgrunnsstoff 
 Pengesetlar frå Australia (engelsk/tysk)

Dollar, australsk
Australia
Bahamansk dollar

Bahamansk dollar er valutaen på Bahamas. Valutakoden er BSD. 

Den bahamanske dollaren har ein fast vekslingskurs opp mot amerikansk dollar, slik at 1 bahamansk dollar = 1 amerikansk dollar.

Dollar, bahamansk
Bahamas
Barbadisk dollar

Barbadisk dollar er valutaen på Barbados. Valutakoden er BBD.

Barbadisk dollar har ein fast vekslingskurs opp imot amerikansk dollar slik at 2 barbadiske dollar = 1 amerikansk dollar.

Dollaren blei til saman med den barbadiske sentralbanken (Central Bank of Barbados, CBB) i 1972. Før dette brukte Barbados, saman med mange andre øyar aust i Karibia, den austkaribiske dollaren som nasjonal valuta.

Bakgrunnsstoff 
 

Dollar, Barbadisk
Barbados
Newzealandsk dollar

Newzealandsk dollar er valutaen på New Zealand. Valutakoden er NZD. 

Pitcairnøyane nyttar òg newzealandsk dollar.

Bakgrunnsstoff 
 Newzealandsk dollar - Pengesetlar (engelsk / tysk / fransk)

Dollar, Newzealandsk
New Zealand
Cubansk peso

Peso er den offisielle valutaen på Cuba, men grunna den spesielle situasjonen landet er i i høve til den kommunistiske økonomien, kombinert med USA sin handelsblokkade, er det i praksis tre ulike valutaer på Cuba:

 Cubansk peso (ISO 4217-kode CUP) er den opphavlege valutaen. Denne vert stort sett berre brukt av lokalbefolkninga til å kjøpe nødvendige varer. Denne valutaen kan ein ikkje få veksla inn andre steder i verda. 
 Amerikansk dollar (ISO 4217-kode USD) var inntil 14. november 2004 offisiell valuta, men frå denne datoen var ikkje dollaren lenger eit gyldig betalingsmiddel. Ein kan få veksla amerikanske dollar på større hotell i landet og får da 0,9 «konvertible peso» for ein dollar. I praksis kan ein framleis (1.1.2005) bruke amerikanske dollar på landet.
 Konvertibel peso (ISO 4217-kode CUC) er den offisielle turistvalutaen på Cuba. Her står det «peso» på den eine sida av valutaen og «$» på den andre sida, og tidlegare svara den til nøyaktig 1 US$. Ein får om lag 21 cubanske peso for ein konvertibel peso. Denne valutaen kan ein heller ikkje få veksla inn andre stader i verda.

Valuta
Cuba
Kinesisk renminbi

Renminbi er valutaen i Kina. Valutakoden for renminbi er CNY.

Sjølve grunneininga av renminbi er yuan, som vert delt opp i 10 jiao. Dette blir så delt opp i 100 fen. Den største eininga er 100 yuan og den minste er 1 fen.

Renminbi vart sett i omlaup like før den kommunistiske overtakinga i 1949. Ein av de første oppgåvene til det nye styret var å få slutt på hyperinflasjonen som hadde plaga Kina sidan slutten av Kuomintangperioden.

Under åra med planøkonomi vart vekslingskursen på renminbi sett til eit urealistisk høgt nivå i høve til vestlege land sine valuta, og strenge vekslingslover vart sett i verk. Renminbi blir av mange framleis rekna som sterkt overkursa den dag i dag. Hovudgrunnen til dette er at det ikkje er ein fri marknad som fastsett kursen. Kursen kan i dag variere innanfor eit smalt band vekta mot ei korg andre valutaer. Dersom ein ser på kjøpekrafta til dei ulike valutaene - såkalla Purchasing Power Parity (PPP) vil mange kome til eit motsett standpunkt. Ein av dei mest særeigne måtane å måle PPP er gjennom den såkalla «Big Mac-indeksen» som måler prisen på ein hamburger i ulike land. Denne indeksen viser at Renminbi er kraftig underkursa samanlikna med amerikanske dollar.

Bakgrunnsstoff 
 Yuan Renminbi - Historiske og noverande setlar frå Kina (CNY / RMB) 1953-2019 (engelsk/tysk/fransk)
 Yuan FEC - Valutasertifikat (FEC) frå Folkerepublikken Kina 1980-1994 (engelsk/tysk/fransk)

Kina
Valuta