alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
La Rioja

La Rioja er ein av sytten autonome regionar og ein provins i Spania. Regionshovudstaden er Logroño. Andre byar i provinsen er Calahorra, Arnedo, Alfaro, Haro, Santo Domingo de la Calzada og Nájera.

Historie 
I romartida var området som i dag utgjer La Rioja busett av folka beronar (sentralt), autrigonar (i nord og i vest) og vaskonar (i sør og aust). Området var då ein del av provinsen Hispania Tarraconensis.

I mellomalderen var La Rioja eit mykje omstridd område. Vestgotarane oppretta hertugdømet Cantabria som truleg inkluderte det meste av La Rioja, som eit grensemark mot vaskonane. Etter den muslimske invasjonen i 711 vart La Rioja ein del av det muslimske området Al Andalus.

Tidleg på 900-talet erobra Sancho I av Pamplona det meste av området, bortsett frå den lågare regionen rundt Arnedo, som kom under kontrollen til hans allierte, Banu Qasi av Tudela. La Rioja danna ei kort stund det sjølvstendige kongedømet Viguera frå 970 til om lag 1005, då det vart ein del av Kongedømet Pamplona. Nájera, i Rioja, var ofte hovudstad i kongedømet. 

Etter sjølvstendet til Castilla i 1035, kjempa det nye kongedømet hardt mot Pamplona over områda Bureba, La Rioja og andre. I 1076, etter mordet på Sancho VI, vart Navarra delt mellom Castilla og Aragon. Castilla fekk La Rioja og mange andre land som hadde høyrt til Navarra. 

Sidan 1134 kjempa García Ramírez gjenopprettaren og sonen hans Sancho VI den kloke bittert mot Castilla for å få tilbake dei tidlegare pamplonske områda. Først i 1179 vart det signert ein fredsavtale der La Rioja endeleg vart avstått til Castilla.

Området vart delt mellom provinsane Burgos og Soria fram til den administrative endringa av Riego i 1822 som skapte provinsen Logroño.

I 1980 vart namnet på provinsen endra til La Rioja og i 1982 vart han ein autonom region med same namn.

Geografi 

La Rioja grensar til Baskarland (provinsen Álava), Navarra, Aragón (provinsen Zaragoza) og Castilla y León (provinsane Soria og Burgos). Elva Ebro renn gjennom denne regionen, og det same gjer elva Oja, som har gjeve namn til regionen.

Fjell og fjellkjeder 
 Sierra de la Demanda
 Sierra de Camero Viejo
 Sierra de Camero Nuevo
 Sierra de Cebollera
 Picos de Urbión
 Monte San Lorenzo

Comarcaer 
 Rioja Alta
 Rioja Baja
 Tierra de Cameros:
 Camero Nuevo
 Camero Viejo

Klima 
Regionen har hovudsakleg middelhavsklima. Rioja Alta får meir nedbør enn Rioja Baja. Gjennom heile regionen varierer den årsmiddeltemperaturen frå 11,8 °C til 31,8 °C og nedbøren varierer frå 300 til 600 mm på eit år. Vinden Cierzo er særs vanleg rundt La Rioja om vinteren.

Bakgrunnsstoff 
 Gobierno de La Rioja
 Ei kort historie om La Rioja
 La Rioja-vinen
 Rioja-vinar
 Vinruter i La Rioja

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «La Rioja (Spain)» frå , den 30. september 2009. 

 
Provinsar i Spania
Spanske autonome regionar
Skipingar i 1982
Ole Rabliås

Ole Rabliås () var ein norsk høgskulelærar og folkemusikksamlar frå Hemnes, busett på Nesna. 

Ole Rabliås var lærar fleire stader i Nord-Noreg, sist på Høgskolen i Nesna som høgskolelektor, til han vart pensjonert i 1991. Gjennom reiser på Helgeland har han samla inn over 600 folketonar. Han har òg spelt inn melodiar gjennom gruppa «Bygdelåten». For dette arbeidet fekk han Nesna kommunes kulturpris i 1993, Nordland fylkes kulturpris i 2003 og Kongens fortenestmedalje i sølv i 2004.

Ole Rabliås har skrive boka Folkemusikk på Helgeland (Nesna lærerhøgskoles skriftserie, nr 5). Han har skrive ei rad lokalhistoriske artiklar i Årbok for Helgeland.

Kjelder: 
 Ove Larsen i Årbok for Helgeland 2007

Norsk folkemusikk
Kongens fortenestmedalje i sølv
Folk frå Hemnes
Rebekka

Rebekka er eit kvinnenamn av hebraisk opphav. 
Det har namnedag den 1. oktober.

Det hebraiske Ribqā (רִבְקָה) tyder 'snare', 'fangande'. Namnet er knytt til den jødiske matriarken Rebekka, mor til Esau og Jakob. I moderne tid er det jødiske namnet ofte skrive Rivka eller Rifka. Rebecca er den latinske forma av namnet. Kortformer er Reba, Riva, Becky og Bekka.

Namnet har tradisjonelt vore brukt blant jødar. Etter reformasjonen blei det også teke i bruk blant kristne som eit bibelsk namn. Rebekka er kjend i Noreg frå 1600-talet.

Namneberarar 
 Rebecca West (1892-1983), britisk forfattar, opphavleg Cicely Isabel Fairfield
 Rebekka Bakken (f. 1970), norsk musikar
 Rebekka Karijord (f. 1976), norsk skodespelar og musikar
 Rebecca Black (f. 1997), amerikansk songar

Annan bruk 
Rebecca er namnet på ein roman av Daphne du Maurier. Han blei filmatisert i 1940 av Alfred Hitchcock.

Kjelder 

Kvinnenamn
Førenamn av hebraisk opphav
Remi

Remi er eit fransk mannsnamn, truleg av latinsk opphav. 
Det har namnedag den 1. oktober.

Namnet blei utbreidd i Frankrike gjennom heilage Remigius av Reims, fransk Saint Rémi eller Saint Rémy. Det latinske Remigius tyder 'rorsmann'.

Namneberarar
Remi Belleau (1528-1577), fransk forfattar
Remi Andersen (f. 1973), norsk langrennar

Kjelder

Mannsnamn
Førenamn av latinsk opphav
Franske førenamn

en:Remy (name)
es:Remigio
it:Remigio
Isokinetisk

iso- er eit prefiks som kjem frå gresk isos, og tyder «lik». Det blir hovudsakleg brukt i tekniske og vitskaplege samanhengar. Adjektivet «kinetisk» kjem frå gresk κίνηση ('kinesis') som tyder «rørsle».

Ordet isokinetisk kan bli brukt i samband med prøvetaking av gass, «isokinetisk prøvetaking», og tyder då at gassprøven som blir sogen ut av hovudstraumen blir sogen ut med same fart som farten til hovudstraumen. Partiklar som følgjer hovudgasstraumen vil då følgje prøvestraumen i rett forhold. Fordelen med denne typen prøvetaking er at ein sikrar seg at prøven blir mest mogleg representativ for hovudstraumen.

Måleteknikk
Ord av gresk opphav
Iso-

Iso- er eit prefiks som kjem frå gresk isos, og tyder 'lik'. Ein finn orddelen i ei rekkje vitskapsord, til dømes i samband med kart som viser likskapar.

Den internasjonale standardiseringsorganisasjonen bruker forkortinga ISO, med opphav i det greske ordet.

Ord som byrjar med iso- 
 Isobat er linjer på kart gjennom stader på havbotnen med same djupne. 
  er linjer mellom område med like sterk jordmagnetisme.
  er ei linje mellom punkt der eit fenomen viser seg samstundes.
 Isometri tyder likskap i mål.
 Isomorfi, likskap i form, er brukt i krystallografi.
 Isomorfisme viser til likskap mellom to objekt innan matematikk.
 Isostasi er tendensen jordskorpa har mot likevekt.

 Innan kjemi viser isomeri til at ulike kjemiske stoff har lik stoffsamansetjing, men ulik oppbygging. Isoton kan visa til at løysingar har likt osmotisk trykk, eller at nuklidar har like mange nøytronar. Isotopar er stoff med likt atomnummer men ulik atomvekt.
 I meteorologi viser isobar til linjer på vêrkart gjennom stader med likt lufttrykk. Isoterm er linjer gjennom stader med lik temperatur.
 Innan språkvitskap er isofon språkgeografiske linjer mellom stader ein har lik uttale, og isogloss linjer som viser grensa for eit visst dialektfenomen.

Ord som byrjar med iso- men ikkje har gresk opphav er isolasjon og isolat.

Kjelder 
 
 «iso-» i Store Norske Leksikon

Ord av gresk opphav
Prefiks
Aun den gamle

Aun den gamle, Åne den gamle eller Auchun, var ein konge av Ynglingeætta som skal ha vorte uhorveleg gamal. Han er far til Egil Vendilkråke og son av Jorund, den eine av Yngvesønene. :

Snorre Sturlason fortel korleis Aun kom i strid med skjoldungane, og særleg sønene av Frode den fredsame, Halvdan og Fridleiv. Aun laut rømme for dei og fann skjul i Västergötland, etter å ha vore konge i Uppsala i 25 vetrar. Han sat i Gautland i 25 vetrar til, medan Halvdan rådde for Uppsala. 

Sidan vart han driven ut av Uppsala av ein kong Åle den frøkne, son av Fridleiv. Han laut då rømme til Gautland ein gong til, og budde der i 25 vetrar (han hadde då rådd 60 år i mellomtida). Åle vart drepen av Starkad den gamle, og Aun kom attende til Uppsala og rådde 25 nye vetrar der.

Aun var rekna som meir av ein blotmann enn ein stridsmann, og etter han kom attende, blota han sønene sine for langt liv, og vann seg ti nye år for kvar son. Med tida vart han så gamal at han ikkje kunne gå, og etter kvart låg han i ein seng og saup drikke som eit spedbarn. Då gjorde sveane opprør, og den yngste av dei ti sønene hans vart spard. Dette var Egil Vendilkråke. Aun døydde av alderdom, og til då hadde slikt vore lite kjend. Skaldane kalla sidan alderdomen for "Ånesott", fortel Snorre.

Tjodolv frå Kvine seier i Ynglingatal:

Endeleg kunde
i Uppsalir
Åne-sott
Aun få kjenna,
og seigliva
skulde han få
andre gongen
unge-bragd,
og den smale
odden av kvasse

verjo til stuten
vende han åt seg.
Han som frendar
farga med blod,
av lange stutehorn
liggjande drakk.
Ukse-sverde
orka kje gråhærd
auster-kongen
uppe halda.

Den eldste Noregshistoria 

Historia Norvegiæ fortel at Aun eller Auchun var so alderdomsveik at han låg i ni år utan å ta til seg fast føde. Halvdan Koht er inne på at namnet kan vera ein variant av Audun.

Kommentar 

Forteljinga til Snorre er i røynda prega av oppatt-taking. Aun lyt rømme landet to gonger, og er borte like lenge båe gonger (25 år). Dette gjev ein peikepinn om at Snorre har to variantar av same soge, om ein konge som laut gå i utlegd ei tid, for så å koma attende. Namnet Åle finn ein seinare att i forteljinga om Adils, der Åle/Onela i nokre kjelder er bror av Ottar Vendilkråke. Det samla talet på år Aun skal ha levd, er hjå Snorre oppe i over 200, med noggranne tilvisingar: 25 vetrar i Uppsala, 25 i Gautland, 60 vetrar i Uppsala, nye 25 i Gautland, 25 vetrar i Uppsala att, og så hundre år på overtid på grunn av søneblot til Odin - i alt 260 år. Soga om kong Aun har eit mytisk preg berre på grunn av alderen. Andre kjelder minst berre at han vart eldre enn vanleg var på den tida (opp mot hundre år).

Ynglingeætta
Svenske sogekongar
Kongedømet Aragón

Kongedømet Aragón var eit gammalt kongedøme på Den iberiske halvøya som i dag svarar til den autonome regionen Aragón i Spania. Det må ikkje forvekslast med den større kongemakta Aragon, som Kongedømet Aragón var ein del av, i lag med område som Kongedømet Valencia og fyrstedømet Catalonia, som alle delte den same kongen. 

Kongedømet var opphavleg ein frankisk føydal stat rundt byen Jaca, som på første halvdel av 700-talet vart ein vasallstat til kongedømet Pamplona (seinare kongedømet Navarra). På 1000-talet vart grevskapet Aragon gjeven av Sancho III av Navarra til sonen Ramiro I, som òg fekk grevskapa Ribagorza og Sobrarbe etter at bror hans, Gonzalo døydde i 1043. Ved å slå broren García Sánchez III av Navarra, fekk han i praksis sjølvstende (men den kongetittelen vart ikkje nytta før neste generasjon). Kongedømet vart utvida sørover og erobra land frå Al Andalus. Hovudstaden vart flytta frå Jaca til Huesca (1096) og seinare til Zaragoza (1118). I 1285 hadde dei sørlegaste områda av Aragón vorte erobra frå maurarane.

Kongedømet Aragón gav namn til kongemakta Aragón etter ein personalunion i 1150 mellom greven av Barcelona (Ramon Berenguer IV) og dronninga av Aragón (Petronila av Aragón). Son deira arva områda til begge. Kongane av Aragón hadde òg tittelen grevar av Barcelona og styrte områda som i dag utgjer Aragón, Catalonia og seinare Balearane, Valencia, Sicilia, Napoli og Sardinia (sjå kongemakta Aragon). Kongen av Aragón var direkte konge av den aragonesiske regionen, og hadde tittelen konge av Valencia, konge av Mallorca (ein periode), greve av Barcelona, herre av Montpellier, og for ein periode hertug av Aten og Neopatria. Kvar av desse titlane gav han suverenitet over visse område og desse titlane endra seg etter kvart som han vann og tapte område. På 1300-talet vart makta hans kraftig redusert med Aragón-unionen.

Kongemakta Aragón vart effektivt nedlagt etter ein personalunion med Castilla som i røynda samla Det spanske kongedømet under ein felles monark. Då dette skjedde fekk Aragón halde på nokre politiske institusjonar, fram til Nueva Planta-resolusjonen i 1707 omsider gjorde slutt på det.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Kingdom of Aragon» frå , den 1. oktober 2009. 
 

Kongemakta Aragón
Aragón
Kongemakta Aragón

Kongemakta Aragón var ein permanent union av fleire statar som var underlagt Kongen av Aragón. I stordomstida til unionen på 1300- og 1400-talet omfatta han store delar av det som i dag er det austlege Spania, sørvestlege Frankrike, sørlege Italia og austlege Hellas. Dei ulike områda var ikkje ei politisk eining, bortsett frå at dei var samla under ein konge. Kongemakta Aragón fungerte dermed meir som ein konføderasjon enn som éin enkelt stat.

Kongemakta Aragón må ikkje forvekslast med Kongedømet Aragón, som var eit av områda i unionen.

I 1479 oppstod ein ny personalunion mellom kongemakta Aragón og kongemakta Castilla, og det som skulle verte Kongedømet Spania vart skapt. Titlane nytta i kongemakta Aragón vart òg nytta av den spanske monarken fram til 1716, då dei vart avskaffa gjennom Nueva Planta-resolusjonen etter den spanske arvefølgjekrigen.

Område under krona 
 Kongedømet Aragon
 Fyrstedømet Catalonia
 Kongedømet Valencia
 Kongedømet Mallorca
 Roussillon
 Andorra
 Kongedømet Napoli
 Korsika
 Kongedømet Sardinia
 Kongedømet Sicilia
 Hertugdømet Neopatria
 Malta

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Crown of Aragon» frå , den 1. oktober 2009. 
 

 
Tidlegare monarki i Europa
Skipingar i 1035
Fransk monarki
Fyrstedømet Catalonia

Fyrstedømet Catalonia (katalansk Principat de Catalunya, aranesisk Principautat de Catalonha; spansk Principado de Cataluña; fransk Principauté de Catalogne), frå latinsk Principatus Cathaloniae, er eit historisk område nordaust på Den iberiske halvøya, hovudsakleg i Spania, men med enkelte område heilt sør i Frankrike.

Fyrstedømet vart skipa då fleire grevskap vart samla som Marca Hispanica under reconquista, styrt av greven av Barcelona. Det vart seinare, i 1137, slått saman med kongemakta Aragón, og vart eit viktig medlem her. 

Namnet «Fyrstedømet Catalonia» var i bruk fram til Den andre spanske republikken, då bruken av namnet vart forbode på grunn av den historiske tilknytinga til monarkiet. Namnet vert framleis stundom brukt.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Principality of Catalonia» frå , den 1. oktober 2009. 
 

Kongemakta Aragón
Catalonia
Catalonia
Delte område
Kongedømet Valencia

Kongedømet Valencia (Regne de Valencia på valenciansk) var eit kristent kongedøme på austkysten av Den iberiske halvøya og låg under kongemakta Aragón. Då kongemakta Aragón oppstod som ein personalunion med kongemakta Castilla og danna Kongedømet Spania, vart Kongedømet Valencia ein del av Det spanske monarkiet. 

Kongedømet Valencia vart formelt skipa i 1237 då den mauriske taifaen Valencia vart erobra under reconquista. Kongedømet vart avskaffa av Filip V av Spania i 1707 med Nueva Planta-resolusjonen etter den spanske arvefølgjekrigen. 

Medan det eksisterte hadde Kongedømet Valencia sine eigne lover og institusjonar (Furs de València) som gav dei breitt sjølvstyre både i kongemakta Aragón og seinare i Kongedømet Spania. 

Grensene og identiteten til dagens spanske autonome region, regionen Valencia, er i stor grad basert på det tidlegare kongedømet.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Kingdom of Valencia» frå , den 1. oktober 2009. 
 

Spansk historie
Regionen Valencia
Kongemakta Aragón
Krossfararstatar
Kongedømet Mallorca

Kongedømet Mallorca var grunnlagd av Jakob I av Aragón, òg kjend som Jakob erobraren. Etter den førstefødde sonen hans, Alfonso, døydde, skreiv han eit testamente i 1262 der kongedømet skulle gå til sonen hans Jakob. Då Jakob I døydde i 1276, gjekk kongemakta Aragón til den eldste sonen Peter og kongedømet Mallorca gjekk til Jakob, som regjerte som Jakob II av Mallorca. Det same testamentet sa at kongen av Mallorca var ein vasall under kongen av Aragón.

Kongedømet omfatta Balearane: Mallorca, Menorca (som framleis var under muslimsk styre før 1231, då dei overgav seg til Jakob I), Ibiza og Formentera. Kongen var òg herre over grevskapa Roussillon og Cerdanya, i tillegg til områda Jakob I hadde i Oksitania - Montpellier, vicomtdømet Carlat, i Auvergne og baroniet Aumelas, nær Montpellier.

Då Jakob I døydde valde den nye kongen av Mallorca, Jakob II å ikkje betale skatt til Peter III, og først i 1279 vart Konggedømet Mallorca igjen underlagt kongen av Aragón. Kongen av Mallorca var frå no nøydd til å opphalde seg i Catalonia. Mangelen på eit hoff på Mallorca gjorde øyane destabiliserte, og at det ikkje fanst nokre institusjonar her bortsett frå monarkiet. 

James III av Mallorca var berre ni år då han tok over trona og ein trengde eit styre til å ta over landet medan han var barn. Situasjonen var vanskeleg og kongedømet hamna i store finansproblem. I 1343 invaderte Peter IV av Aragón Balearane og året etter grevskapa Roussillon og Cerdanya. James III klarte berre å halde på dei franske områda sine. Desse selde han til kongen av Frankrike i 1349 og sette kurs mot Mallorca. Her vart han slått og drepen i slaget ved Llucmajor den 25. oktober 1349. Med dette vart kongedømet Mallorca innlemma i krona Aragón for godt.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Kingdom of Majorca» frå , den 1. oktober 2009. 
  oppgav desse kjeldene: 
 A Mediterranean emporium - The Catalan kingdom of Majorca, by David Abulafia, ISBN 0-521-89405-0
 

Kongemakta Aragón
Katalansk historie
Balearane
Råoljemotor

Råoljemotor, tungoljemotor, eller oljemotor, er ein forbrenningsmotor som nyttar råolje som drivstoff. Omgrepet vert stort sett berre nytta om stempelmotor med så lågt kompresjon at drivstoffet ikkje sjølvtenner. Slike motorar vert ikkje produserte lengre, så dei er berre av historisk interesse.

Ulike drivstofftypar 
Mange av dei tidlege råoljemotorane kunne nytta fleire ulike typar drivstoff, som parafin, lampeolje, tran og ulike typar planteolje . Råoljemotrar var difor multidrivstoffmotorar. Det som kjenneteikna dei ulike typane drivstoff som vart nytta var at dei ikkje fordampa lett nok til at dei kunne nyttast i forgassarmotorar. Desse oljetypane vart difor ofte omtala som tungolje, eller råolje. 

Grunnen til at det vart utvikla råoljemotorar var at tungolje var mykje billigare enn bensin. Dette førte til at råoljemotorane kunne nyttast til oppgåver der bensinmotorane ikkje var økonomiske. Mange råoljemotorar var stasjonærmotorar som vart nytta innan jordbruket for å driva treskeverk, mylner og andre maskinar. At tungolje var mindre brannfarleg enn bensin og dampmaskinar var difor eit godt salsargument.

Meir enn ein type 
På slutten av 1800-talet var det utvikla mange forskjellige typar råoljemotorar, som glødehovudmotorar, gløderørmotorar (som begge nytta overflatetenning) og i ein periode Hesselmanmotorar (som nytta elektrisk tenning). Mange tyske og franske føretak produserte både ein bensin- og ein råoljeversjon av motorane sine . Men det var glødehovudmotorane som synte seg å vera den enklaste og mest driftssikre typen og som difor etter kvart utkonkurrerte dei andre tungoljemotortypane. Det vart produsert glødehovud båtmotorar til langt inn på 1960-talet . 

Parafinmotorar, som er forgassarmotorar med forvarming av drivstoffet, kan sjåast på som ein mellomting mellom dei eigentlege råoljemotorane (som kunne nytta ulike typar drivstoff) og forgassarmotorane, som nyttar lettfordampelege drivstoff som bensin. Etter som dei har forgassarar av same type som bensinmotorar og ikkje kan nytta alle slags tungolje vert dei ikkje rekna som råoljemotorar.

Kjelder

Sjå òg 
 Parafinmotor
 Forgassarmotor
 Dieselmotor

Forbrenningsmotorar
Banksøya

Banksøya er ei øy som ligg i det kanadiske Arktis, og høyrer til Inuvikregionen i Nordvestterritoria i Canada. Øya ligg kring 73 grader nordleg breidd og 121 grader vestleg lengd. Banksøya dekkjer eit landareal på 70 028 km² og er den 24. største øya i verda.

Geografi 
Banksøya er kring 380 km lang, og på det vidaste i nord om lag 290 km brei. Øya består både av lågland, åsar og enkelte høgdedrag. Høgste punktet, Durham-høgdene, ligg sør på øya og er ca. 730 moh.

Banksøya er skild frå Kitlineq i aust av Prinsen-av-Wales-sundet, og frå fastlandet i sør av Amundsenhavet. Beauforthavet ligg vest for Banksøya. I nordaust er ho skild frå Patrickøya og Melvilleøya av McCluresundet.

Busetnad 
Sachs Harbour, eller Ikhuak, er den einaste staden med fast busetnad. I 2001 heldt 114 menneske av stammen inuvialut til i dette settlementet på sørvest-kysten av øya.

Natur 
Økosystemet på Banksøya er tundra, med overlag kalde vintrar. På øya finst større bestandar av grønlandskaribu, isbjørn og moskus.

Øya er hekkeplass for to tredjedelar av all lita snøgås, ein varietet av snøgås, i verda. Kvart år på våren er gåsejakt tillate ved Sachs Harbour. Fuglar som raudstrupe og svaler trekkjer til øya i hekketida. To fuglereservat vart oppretta på øya i 1961.

Øya er trelaus. Høgste planten er ein art vier, som sjeldan strekker seg over ti cm over bakken.

Ein nasjonalpark, Aulavik, vart oppretta på nordspissen av øya i 1992. Aulavik nasjonalpark vernar eit landområde på 12 274 km² med arktiske låglandsbiotopar. Området har den tettaste bestanden av moskus i verda, og hyser den truga arten peary-karibu. 43 fugleartar held til i nasjonalparken i sommarsesongen, men berre fjellrype og ramn har tilhald i området året rundt.

Øya er kalla opp etter den britiske naturforskaren Joseph Banks.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Banks Island» frå , den 1. oktober 2009. 

Øyar i Nordvestterritoria
Øyar i Arktis
Stader i Canada kalla opp etter britar
Oppkallingar etter Joseph Banks
Grensemark

Markgrevskap, mark eller grensemark er eit grenseområde eller eit grenseland. 

I motsetnad til ei buffersone, kunne eit mark vere dominert av eit enkelt land, og i staden for å vere ei demilitarisert sone, kunne det vere bygt mange forsvarsverk som forsvar mot nabolandet. Sjølv om eit mark generelt var liknande eit grevskap, skilde det seg frå eit normalt grevskap ved at det var viktigare. Eit mark vart styrt av ein markgreve eller marki. 

Namnedelen «mark» i landsnamnet Danmark tyder «grense», og viser til danane sitt grenseland.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Marches» frå , den 2. oktober 2009. 

Administrative område
Grenser
Kongedømet Navarra

Kongedømet Navarra (spansk Reino de Navarra, baskisk Nafarroako Erresuma, fransk Royaume de Navarre), opphavleg Kongedømet Pamplona, var eit europeisk kongedøme som låg på begge sider av Pyreneane langs Atlanterhavet.

Kongedømet Navarra vart danna då den lokale baskiske leiaren Íñigo Arista vart vald eller utropt til konge i Pamplona (tradisjonelt i 824) og førte eit opprør mot det regionale frankiske styret.

Den sørlege delen av kongedømet vart ein del av kongemakta Castilla i 1513, og kom slik inn i det samle kongedømet Spania. Den nordlege delen av kongedømet vart verande sjølvstendig, men vart ein del av Frankrike gjennom ein personalunion i 1589, då kong Henrik III av Navarra arva den franske trona som Henrik IV av Frankrike, og i 1620 vart kongedømet slått saman med Kongedømet Frankrike.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Kingdom of Navarre» frå , den 2. oktober 2009. 

Navarra
Baskisk historie