alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Göttingen

Göttingen (plattysk Chöttingen) er ein by i Tyskland  i delstaten Niedersachsen med om lag 130 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Leine og er administrasjonsstad for landkreisen Göttingen.

Göttingen har sitt opphav i ein landsby med namn Gutingi. Landsbyen vart først nemnd i dokument i 953. Byen vart grunnlagd mellom 1150 og 1200 nordvest for denne landsbyen og tok same namn. I mellomalderen var byen medlem av Hansaen og derfor ein rik by. 

I dag er Göttingen kjend for det gamle universitetet sitt (Georgia Augusta eller Georg-August-Universität), som vart grunnlagd i 1737 og vart det mest vitja universitetet i Europa. I 1837 protesterte sju professorar her mot den totale suvereniteten til kongane av Hannover og mista kontora sine. Dei vart kjend som «Göttinger Sieben», og var mellom anna kjende personar som Grimm-brørne, Heinrich Ewald, Wilhelm Weber og Georg Gervinus. Dei tyske kanslarane Otto von Bismarck og Gerhard Schröder studerte jus ved universitetet i Göttingen. Karl Barth hadde sitt første professorat her. Nokre av dei mest kjende matematikarane gjennom historia, Carl Friedrich Gauss, Bernhard Riemann og David Hilbert var professorarar ved Göttingen.

Som så mange andre universitetsbyar har Göttingen utvikla sine eigne skikkar. Dagen då studentar får utdelt doktorgraden sin, vert dei trekt i handkjerrer frå rådhuset til Gänseliesel-fontenen føre det gamle rådhuset. Her må dei klatre på fontenen og kysse statuen Gänseliesel (Gåsejenta). Dette er eigentleg ulovleg, men noko ein vanlegvis ser gjennom fingrane med i desse tilfella. Ho er rekna som ein av dei mest kyssa jentene i verda. 

Dei allierte sine bombetokt under den andre verdskrigen rørte nesten ikkje Göttingen i det heile tatt. Ein uskriven regel mellom britane og nazistane var at nazistane ikkje skulle bombe Cambridge og Oxford mot at dei allierte ikkje skulle bombe Heidelberg og Göttingen. Dei indre områda av Göttingen er i dag ein attraktiv stad å bu med mange butikkar, kafear og barar. Mange studentar buset seg her og gjev Göttingen eit ungt andlet. 

Økonomisk er Göttingen kjend for produksjon av optisk og finmekanisk maskineri, inkludert Carl Zeiss lysmikropskop.

Bakgrunnsstoff 

 Webkamera i Göttingen

Kjelder 

Byar i Tyskland
Byar i Niedersachsen
Hansaen
Wolfsburg

Wolfsburg er ein by i Tyskland i delstaten Niedersachsen med om lag 130 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Aller nordaust for Braunschweig. Wolfsburg grensar til landkreisane Gifhorn og Helmstedt.

Byen er ung og vart planlagt av nazistane som ein by for arbeidarane på fabrikkane til Volkswagen. Han vart grunnlagd i 1938 som Stadt des KdF-Wagens (Byen for KdF-bilen) rundt landsbyen Hesslingen i Gifhorn. Kraft durch Freude (forkorta KdF og tyder «styrke gjennom glede») vart ein tysk statskontrollert fritisorganisasjon, og eit av prosjekta var KdF-Wagen, som seinare vart kjend som Volkswagen Boble. Under den andre verdskrigen var det òg jeepar, fly og andre militærutstyr som vart bygd, hovudsakleg av slavearbeidarar og krigsfangar.

Etter den andre verdskrigen, i 1945, fekk byen sitt noverande namn etter Wolfsburg Slott, som ligg i byen. Det vart bygd rundt 1300 ved breidda av elva Aller. Eit anna slott vart òg bygd her etter 1600. I 1951 vart Wolfsburg ein kreisfri by. I november 2003 vart Wolfsburg omdøypt til Golfsburg i ei veke for å feire femtegenerasjonen av Volkswagen Golf.

Wolfsburg manglar historiske bygningar og attraksjonane i byen er nyare bygningar som Autostadt (eit stort bilmuseum i friluft), eit planetarium, Phaeno vitskapssenter og eit privat kunstmuseum (Kunstmuseum Wolfsburg) spesialisert på moderne kunst og samtidskunst.

Wolfsburg har gjennom tidene vorte rekna som ein uinteressant by i Tyskland utan kultur og turistattraksjonar, og har lenge heller ikkje hatt ein aktiv turistindustri. Med Autostadt, som opna i 2000 med fleire individuelle bilmuseum, restaurantar og eit hotell, og Phaeno vitksapssenter har fleire turistar byrja å trekke til byen.

Nokre nabobyar vart innlemma i Wolfsburg i 1972, som Fallersleben som i dag er ein bydel i Wolfsburg. Fallersleben var heimstad til August Heinrich Hoffmann (ofte berre kalla Hoffmann von Fallersleben), som skreiv teksten til den tyske nasjonalsongen (Das Lied der Deutschen).

Bakgrunnsstoff 

 Wolfsburg på Dmoz 
 Autostadt
 Phæno - vitskapsmuseum
 Wolfsburg Kunstmuseum

Kjelder 

Byar i Tyskland
Byar i Niedersachsen
Salzgitter

Salzgitter er ein by søraust i Tyskland  i delstaten Niedersachsen med om lag 105 000 innbyggjarar. Byen ligg mellom Hildesheim og Braunschweig. I lag med Wolfsburg og Braunschweig, er Salzgitter ein av sju Oberzentren i Niedersachsen (eit slags storbyområde). Arealet til byen er eit av dei største i Tyskland. 

Byen er forbunde til Mittellandkanal og Elbe-Seitenkanal via elva Innerste. Dei næraste byane er Braunschweig, 23 km nordaust og Hannover, 51 km nordvest. 

Byen vart grunnlagd i 1942, og i lag med Wolfsburg, Leverkusen og Eisenhüttenstadt, er Salzgitter derfor ein av få byar i Tyskland som vart grunnlagd på 1900-talet.

Historie 
Salzgitter har sitt opphav på byrjinga av 1300-talet rundt saltkjelder nær landsbyen Verpstedt (seinare Vöppstedt). Namnet utvikla seg frå nabolandsbyen Gitter (som i dag er ein landsby) og vart først nemnd i 1347. Etter 200 år med saltverk ved forskjellige kjelder fekk bøndene i området som i dag er Salzgitter byrettar, men mista rettane då byen kom inn under Hertugdømet Braunschweig-Lüneburg på byrjinga av 1500-talet. Då han vart overført til Preussen i 1803 fekk Salzgitter igjen byrettar, men i 1815 vart dei igjen fjerna då han vart ein del av Kongedømet Hannover.

I 1830 vart det oppretta eit saltbad i Salzgitter. 

Etter at Kongedømet Hannover vart ein del av Preussen i 1866, vart Salzgitter ein kommune i Preussen, som fekk byrettar igjen i 1929. Før dette hadde Vorsalz og Liebenhall vorte innlemma (1926, 1928). I 1936 vart Kniestedt innlemma, og i 1938 tettstaden Gitter. Frå 1942 hadde den unge byen fått 29 bydelar. 1. april 1942, vart den kreisfrie byen Watenstedt-Salzgitter (omdøypt til Salzgitter i 1951) danna ved at ein slo saman landkreisane Goslar og Wolfenbüttel med byen Salzgitter. 

I 1937 byrja ein gruvedrift etter jernmalm og eit jernverk vart bygd. I oktober 1942 vart ein underavdeling av Neuengamme konsentrasjonsleir oppretta for å gje slavearbeidarar til jernverka.  Denne store leiren hadde 2 800 fangar. Det var tre konsentrasjonsleirar i Salzgitter under krigen, og byen vart hardt råka av amerikanske og britiske bombetokt. Etter krigen vart Braunschweig med Salzgitter ein del av delstaten Niedersachsen.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 

Byar i Tyskland
Byar i Niedersachsen
Hildesheim

Hildesheim er ein by i Tyskland i delstaten Niedersachsen med om lag 105 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Innerste, som er ei sideelv til Leine. 

Den romanske domkyrkja St. Maria frå 800-talet vart øydelagd i 1945, men rekonstruert kort tid etter krigen. Denne og kyrkja Michaeliskirche vart plassert på UNESCO si verdsarvliste i 1985.

Historie 
Byen vart eit sete for Bispedømet Hildesheim i 815. I fire hundre år styrte prestestanden Hildesheim, før det vart bygd eit rådhus og innbyggjarane fekk noko meir påverknad. I 1367 vart Hildesheim eit medlem av Hansaen. 

Byen vart hardt råka av dei allierte sine bombetokt under den andre verdskrigen i 1945, særleg 22. mars. Sentrum, som hadde hatt preg av ein mellomalderby fram til då, vart fullstendig jamna med jorda. Etter krigen vart byen bygd opp att i ein ny stil med betongbygningar i staden for dei eldre bygningane. Seint i 1970-åra byrja ein derimot å rekonstruere det historiske sentrumet. Dei firkanta betongbygningane vart rive ned og erstatta med kopiar av dei opphavlege bygningane. 

I 1970-åra vart òg universitetet Stiftung Universität Hildesheim oppretta.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Hildesheim» frå ,  den 22. juni 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Artikkel om Hildesheim
 Reiseguide for Hildesheim
 Bilete

Byar i Tyskland
Byar i Niedersachsen
Verdsarv i Tyskland
Hansaen
Årdal gamle kyrkje

Årdal gamle kyrkje er ei kyrkje i Årdal i Hjelmeland kommune i Rogaland fylke. Kyrkja er ei langkyrkje, som var ferdig bygd i 1620. 

Byggverket er i tre og har 250 sitjeplassar.

I 1919 stod Årdal nye kyrkje ferdig. 

Den gamle kyrkja vart ståande som eit kulturminne, og er for det meste i bruk om sommaren. Til dømes ved Olsok og til bryllaup.

Bakgrunnsstoff 
 Årdal gamle kyrkje  på http://ro.disnorge.no 
 Årdal gamle kyrkje på http://www.ryfylke.com
 «Kirkebøker, Rogaland» på nettstaden til Arkivverket
 Eldre fotografi av Årdal gamle kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
 

Freda bygg i Rogaland
Kyrkjer i Hjelmeland
Kyrkjer i Ryfylke prosti
Langkyrkjer i Stavanger bispedømme
Norske kyrkjer frå 1620-åra
Trekyrkjer i Rogaland
Kulturminne i Hjelmeland
Rosemåla kyrkjer
Slaget ved Solskjel

Slaget ved Solskjel er nemninga på den nest største trefninga under samlingsverket til Harald Hårfagre. Kjelda for slaget (eller slaga) er å finne i Soga om Harald Hårfagre, skriven av Snorre Sturlason. Solskjel er ei lita øy ved Stabblandet Tustna. Aure kommune Nordmøre.

Første slaget 

Snorre skildrar to slag ved Solskjel. Det første var mellom kong Harald og kongen over Mørafylke, Huntjov, og sonen hans, Solve Klove. Dei gjekk mot Harald saman med kongen av Romsdalen, Nokkve. Snorre skriv berre stutt at kong Harald vann dette slaget, og småkongane fall. Etter slaget vart Ragnvald Mørejarl sett til å rå for mørefylka og Romsdalen.

Andre slaget 

Året etter sette Harald ut frå Trondheim med ein stor flåte, og motmannen hans var framleis Solve Klove, som hadde «lege ute på herskip om vetteren», fortel Snorre. Solve hadde nytta tida til å herja på Nordmøre og drepe mange av mennene til kong Harald. Solve slog lag med frenden Arnvid og kongen i Fjordane, Audbjørn. Dei stemnde ut frå sør, og møtte flåten til Harald som kom frå nord, nett ved Solskjel. 

Snorre skriv:

Kong Harald lagde skipe sitt mot skipe til kong Arnvid; dette slaget vart styggeleg kvast, og de fall mykje folk på båe sidur. Sistpå vart kong Harald so vill og galin, at han gjekk fram i rausni på skipe sitt, og stridde då so kvast, at alle frambyggine på skipe hans Arnvid drog seg atter-ut til masti, og sume fall. Kong Harald gjekk upp på skipe; då gav mennane til kong Arnvid seg på flugti, men han sjølv fall på skipe sitt. Der fall kong Audbjørn med, men Solve flydde...

Av heren til kong Harald fall Åsgaut og Åsbjørn, jarlane hans, og Grjotgard og Herlaug, sønine hans Håkon Ladejarl. Solve var sidan ein stor viking i lang tid og gjorde tidt stor skade på rike til kong Harald. 

Slaget er viktig nok til at det er kvede om det av skalden Torbjørn Hornklove. Etter slaget hadde kong Harald styringa med dei nordvestre fylka i Noreg.

Slag i Noreg
Vikingslag
Konfliktar på 900-talet
Historie i Aure
Malayahalvøya

Malayahalvøya (tidlegare Malakkahalvøya) er ei halvøy i søraust-Asia, med eit flatemål på om lag 230 000 km². Området er delt mellom fire land, Singapore, Myanmar, Malaysia og Thailand, og har om lag 35 millionar innbyggjarar.

Malakkasundet, som er eitt av dei mest trafikkerte havområda i verda, skil Malayahalvøya frå Sumatra.

Kjelder 
CAPLEX  

Malaysia
Søraust-Asia
Wilhelmshaven

Wilhelmshaven er ein by i Tyskland i delstaten Niedersachsen med om lag 85 000 innbyggjarar. Byen ligg på vestkysten av Jadebusen, som er ei bukt i Nordsjøen.

Historie 

Wilhelmshaven er ein relativt ung by i forhold til andre tyske byar. Den prøyssiske marinen trengde ei hamn, så den prøyssiske kongen Vilhelm I grunnla byen i 1869.

Det stod derimot ei borg på staden så tidleg som i 1383, Sibetsburg. Denne borga var eigd av sjørøvarar og øydelagd i 1433 av Hansaen. Fire hundreår seinare ville Preussen ha ein flåte og ei hamn i Nordsjøen. I 1853 oppretta prins Adalbert av Preussen Jadetraktaten (Jade-Vertrag) med Storhertugen av Oldenburg, der Preussen og storhertugen vart einige om at Preussen skulle overta 3,13 km² av områda til Oldenburg ved Jadebusen. Vilhelm I (som seinare vart keisar i Tyskland med same namn) innvia hamna seksten år seinare og gav ho namn. 

Wilhelmshaven vart ein av dei viktigaste tyske hamnene. Hertugdømet Oldenburg nøyt òg godt av hamna, som låg nær byen Rüstringen i Oldenburg. Wilhelmshaven og Rüstringen vart slått saman i 1937.

Under den andre verdskrigen vart byen utsett for kraftige bombeåtak, sidan han haldt ein av dei største tyske marinebasane. To tredjedelar av bygningane i byen vart øydelagd. Hamna og garnisonen der overgav seg til den polske hæren 5. mai 1945.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 

Byar i Tyskland
Byar i Niedersachsen
Byar ved Nordsjøen
Hamnebyar i Tyskland
Den ukrainske opprørshæren

Den ukrainske opprørshæren UPA (Українська повстанська армія) var ein ukrainsk geriljahær skipa 14. oktober 1942 i Volhynia. UPA var den militære delen av Organisasjonen av Ukrainske Nasjonalistar (OUN). Leiarane var Roman Sjukhevitsj og Stepan Bandera.

UPA var særleg aktive i kampen mot sovjetiske partisanar, og i kampen mot desse voks UPA, og var aktiv i mestedelen av det vestlege Ukraina. Åtak frå tyske fly tvinga dei kommunistiske partisanane til å dele seg i mindre grupper, og da gjekk UPA til åtak på desse og drap mange, særleg i Karpatane. 

Da Den raude hæren avanserte vestover i kampen mot Hitler-Tyskland sin hær, retta UPA åtak mot sovjetiske funksjonærar på alle nivå, både offiserar, politifolk, skulelærarar og postmenn. Også den ortodokse kyrkjeleiaren Oleksij og den pro-sovjetiske forfattaren Jaroslav Halan vart drepne av UPA-medlemmer.

UPA dreiv òg ein systematisk terror-kampanje mot den polske befolkninga i grenseområda, ein kampanje for etnisk reinsing. Talet på offer for denne terroren er uklart, men kan vere over 100 000. Den polske Heimehæren svara delvis med same mynt, mot ukrainske sivile. 

UPA spela ifølgje Encyclopaedia of the Holocaust òg ei rolle i jødeutryddinga i Ukraina, sjølv om forsvararane deira nektar for det. Det er vanskeleg å vite akkurat kor mange jødar UPA myrda, sidan ukrainske paramilitære deltok i fleire samanhengar – i Det ukrainske Hjelpepolitiet, den gruppa som kalla seg Bandera SB, sjølve UPA, osv. Ofte var dei same mennene aktive i fleire av desse. Den politiske delen av rørsla, OUN, vedtok på kongressen sin i 1941 ei fråsegn der det heiter at «jødane i Sovjetunionen er dei mest trufaste støttespelarane til bolsjevikregimet og fortroppen for moskovittisk imperialisme i Ukraina». Det er ingen tvil om at OUN og UPA ville ha ein mest mogleg mono-etnisk ukrainsk stat. 

Etter at Ukraina vart sjølvstendig i 1991, har tilhengarar av UPA prøvd å få organisasjonen anerkjend, med krigspensjon for veteranane, minnesmerke og paradar. Ukrainske veteranar frå Den raude hæren har sett seg kraftig imot dette. Den «vestvennlege» presidenten i Ukraina Viktor Jusjtsjenko støtta ei oppvurdering av UPA og likestilling av dei med sovjetiske veteranar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Ukrainian Insurgent Army» frå ,  den 22. juni 2007.  

Antikommunisme
Geriljaorganisasjonar
Ukrainsk militærhistorie
Polen under andre verdskrigen
Skipingar i 1942
Sovjetisk historie
Nasjonale frigjeringsrørsler
Motstandsrørsler under andre vedskrigen
Delmenhorst

Delmenhorst er ein by i Tyskland i delstaten Niedersachsen med om lag 75 000 innbyggjarar. Byen ligg mellom Bremen og Oldenburg.

Historie 

Delmenhorst vart først nemnd i eit dokument i 1254, etter at greven Oldenburg, Otto I, kjøpte staden nær elva Delme i 1234. Det vart bygd ei borg for å verne om den nye busetnaden i 1247. Den påfølgjande greven, Otto II, flytta inn i borga. 15. juli 1371 vart byen erklært ein sjølvstendig by etter Bremenlova. 

Etter ei kort tid under styret til biskopen i Bremen frå 1421 til 1436 vart Delmenhorst gjeve tilbake til Oldenburg. Delmenhorst vart seinare frykta for sine røvarriddarar leia av grev Gerd. Dette enda i 1482 ved at borga vart omleira av biskopen i Münster. Etter dette kom derfor byen under styret til Münster fram til grev Anton I vann byen og borga tilbake i 1547.

Etter at den siste arvingen til Anton, Kristian, døydde i 1647, gjekk Delmenhorst igjen tilbake til Oldenburg. Sidan Oldenburg på denne tida vart styrt av ein slektning av den danske kongen var Delmenhorst no under dansk kontroll. 

I 1767 vart Delmenhorst kjøpt av tsaritsa Katarina II, men vart gjeve tilbake til Oldenburg i 1773. I 1777 vart Delmenhorst hertugdøme av Oldenburg. I 1806 okkuperte den franske og nederlandske hæren området, og Delmenhorst vart ein del av Frankrike under Napoleon I frå 1811 til 1813. 

Under den industrielle revolusjonen opplevde Delmenhorst kraftig økonomisk vekst, mykje på grunn av Bremen. Sidan Bremen låg i ei anna tollsone måtte kjøpmenn som ville eksportere varer ut frå Bremen betale dyre tollavgifter. Dei eksporterte berre derfor varene til dei omliggande landsbyane. 

I 1903 vart Delmenhorst ein kreisfri by, som gjorde at han no hadde sjølvstyre og ikkje vart styrt av noko land. I 1930-åra og depresjonen gjekk enkelte av fabrikkane konkurs, men byen haldt fram med å vekse og innlemma dei omliggande landsbyane rundt seg. Under krystallnatta i november 1938 vart synagogen brend ned av nazistane, som kom til makta i Tyskland i 1933. Etter den andre verdskrigen låg Delmenhorst i den britiske okkupasjonssonen og måtte handsame tusenvis av flyktningar frå Aust-Tyskland, som no var okkupert av Sovjetunionen. I 1950 budde meir enn 57 000 menneske i Delmenhorst. 

Frå 1960-åra auka arbeidslausa i byen og meir enn 13 % gjekk utan arbeid, medan 7 % levde på trygd.

Bakgrunnsstoff 

 Webkamera ved rådhuset

Kjelder 

Byar i Tyskland
Byar i Niedersachsen
Lüneburg

Lüneburg er ein by i Tyskland i delstaten Niedersachsen med om lag 70 000 innbyggjarar. Byen ligg om lag 50 km søraust for Hamburg og er administrasjonsstad i landkreisen med same namn. Byen dannar eit storbyområdet i lag med dei omliggande kommunane Adendorf, Bardowick og Reppenstedt med litt over 100 000 innbyggjarar. 

Elva Ilmenau, ei av sideelvane til Elbe, renn gjennom Lüneburg.

Den nazistiske krigsforbrytaren Heinrich Himmler tok sitt eige liv i Lüneburg etter at han vart fanga av den britiske hæren. Han svelde ein pille med kaliumcyanid før avhøyret av han byrja.

Historie 
Byen har sitt opphav i antikken og kan vere byen Leufana eller Leuphana (gresk: Λευφάνα) som vart nemnd av Klaudios Ptolemaios (2.10) som ein by nord i Tyskland vest for Elbe. Alle er derimot ikkje einige om dette. 

I mellomalderen vart byen svært rik som følgje av handel med salt som vart utvinne ved å koke vekk vatnet som vart henta frå kjelder med særs salthaldig vatn i området. Det var fleire saltverk rundt byen, og saltet vart eksportert til dei omliggande lena. Langs den gamle saltruta vart det transport via Lauenburg til Lübeck og frå her vidare til alle kystområda i Austersjøen. Lüneburg var lenge ein av hovudstadane til hertugane av Braunschweig-Lüneburg, og byen og saltet her frå var ein av dei største medverkande faktorane til at Hansaen vart rik og mektig. 

Lüneburg vart først nemnd i 956. Etter ei lang oppgangstid vart han mindre viktig etter 1600. Saltgruvene vart stengd i 1980, og enda ein tusen år lang tradisjon med saltutvinning. I 1989 vart det oppretta eit universitet i byen. Det avskoga området som følgje av saltproduksjonen danna det unike landskapet kalla Lüneburger Heide (Lüneburgheiane eller vidda).

Kjelder 

Byar i Tyskland
Byar i Niedersachsen
Hansaen
Organisasjonen av ukrainske nasjonalistar

Organisasjonen av ukrainske nasjonalistar, OUN (Організація українських націоналістів), var ei ukrainsk politisk rørsle skipa i Polen i mellomkrigstida. OUN godtok vald som politisk reiskap mot utanlandske og innanlandske motstandarar. I 1942 vart det òg skipa ei militær grein av rørsla, kalla UPA.

OUN sitt erklærte mål var å skipe ein nasjonalstat på etnisk ukrainsk område. Dette skulle skje ved ein nasjonal revolusjon leidd av eit diktatur. Dei gjekk imot demokrati, mangel på disiplin og mjuk linje overfor fiendar, og bygde på tankane til Dmytro Dontsov, som gjekk inn for ein «nasjonalisme med handling», det vil seie vald. Idéane var mykje godt dei same som i andre fascistiske rørsler i Aust-Europa, som til dømes Ustasja i Kroatia. Jødane vart sedde som «dei mest trufaste støttespelarane til bolsjevikregimet og fortroppen for moskovittisk imperialisme i Ukraina». Dei gjekk òg til massedrap på den polske befolkninga i dei områda OUN såg som ukrainske. 

Etter krigen heldt OUN fram blant ukrainarar i utlandet. Sidan 1991, da kommunismen fall og Ukraina vart sjølvstendig, starta dei aktivitetane sine i Ukraina att, no som Kongressen av ukrainske nasjonalistar (KUN). KUN er med i Vårt Ukraina-blokka, leidd av president Viktor Jusjtsjenko.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Organization of Ukrainian Nationalists» frå ,  den 22. juni 2007.  

Ukrainsk politikk
Sovjetisk historie
Polsk historie
Ukrainsk historie
Celle i Tyskland

Celle er ein by i Tyskland i delstaten Niedersachsen med om lag 68 000 innbyggjarar. Byen ligg i den sørlege delen av Lünebuger Heide ved elva Aller, som er ei sideelv til Weser.

Historie 
Celle vart først nemnd i eit dokument frå 986 som Kellu, og hadde rettar til å prege sine eigne myntar (Münzrecht) på 1000-talet. I 1292 gav hertug Otto den strenge (1266–1330) frå huset Welf, som regjerte Fyrstedømet Lüneburg frå 1277 til 1330, Celle byrettar. I 1378 vart Celle residens for hertugane av Sachsen-Wittenberg og i 1433 for hertugane av Braunschweig-Lüneburg. Hertugpalasset låg i eit hjørne mellom elva Aller og sideelva hennar Fuhse. I 1433 vart det bygd ei vollgrav mellom dei to elvane og gjorde bysentrumet om til ei øy. I 1705 døydde den siste hertugen av Braunschweig–Lüneburg-linja, og Celle, i lag med Fyrstedømet Lüneburg, gjekk til Hannover. I august 1714, vart Georg, fyrste av Hannover og hertug av Braunschweig-Lüneburg (kong Georg I) konge av Storbritannia. Mellom då og 1866, då byen vart ein del av Preussen under den austerriksk-prøyssiske krigen, var Celle britisk eigedom. 

Den dansk-norske dronninga Caroline Mathilde, syster til Georg III av Storbritannia, ligg gravlagd i slottskyrkja i Celle.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Celle» frå ,  den 22. juni 2007.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Celle
Celle
Garbsen

Garbsen er ein by i Tyskland i delstaten Niedersachsen med om lag 65 000 innbyggjarar. Byen ligg i landkreisen Hannover, om lag 11 km vest for byen Hannover.

Bydelar 

Byen har tolv bydelar

 Altgarbsen
 Auf der Horst
 Berenbostel
 Frielingen
 Garbsen-Mitte
 Havelse
 Heitlingen
 Horst
 Meyenfeld
 Osterwald
 Schloss Ricklingen
 Stelingen

Venskapsbyar 

  Hérouville-Saint-Clair, Frankrike
  Rødding, Danmark
  Bassetlaw, England, Storbritannia
  Farmers Branch, Texas, USA
  Schönebeck, Sachsen-Anhalt, Tyskland
  Wrzesnia, Polen

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Garbsen» frå ,  den 22. juni 2007.  

Byar i Tyskland
Byar i Niedersachsen
Roman Sjukhevitsj

Roman Sjukhevitsj  (), også kjend under dekknamnet Taras Tsjuprynka, var ein ukrainsk politisk og militær leiar. Han leidde mellom anna opprørshæren UPA.

Sjukhevitsj var òg leiar i gruppa Nachtigall, ein bataljon av den tyske Wehrmacht som var bemanna av ukrainarar.

I oktober 1941 vart han nestkommanderande i den 201. bataljonen av Det ukrainske Hjelpepolitiet (kalla Schutzmannshaft av tyskarane), som frå mars 1942 deltok i operasjonar mot partisanane i Kviterussland. 

Frå desember 1943 var han øvstkommanderande i UPA. Han døydde i kamp mot sovjetiske politistyrkar (MGB) i 1950.

Sjukhevitsj er ein omstridd person i Ukraina. Nokre ser på han som nasjonalhelt og fridomskjempar, medan andre reknar han som ein medhjelpar for fascistane i organisasjonar knytt til massakrar på polakkar og jødar. I 2007 blei han utnemnd til ein Helt av Ukraina av president Viktor Jusjtsjenko. Etter fleire runder i rettssystemet blei tildelinga erklært ulovleg av høgsteretten i Ukraina, ettersom Sjukhevitsj aldri hadde vore statsborgar i landet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Roman Shukhevych» frå ,  den 2. juli 2017.  
 

Ukrainsk historie
Ukrainarar i andre verdskrigen