alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Festninga Louisbourg

Festninga Louisbourg (fransk Forteresse de Louisbourg, engelsk Fortress of Louisbourg) er ein nasjonalhistorisk stad i Canada og ei delvis rekonstruert fransk festning ved Louisbourg på Nova Scotia frå 1700-talet. 

Den franske busetnaden på Île Royale (i dag Cape Breton Island) kan sporast tilbake til tidleg på 1600-talet. Franskmennene oppretta ein marinebase her, heilt søraust på øya, tidleg på 1700-talet. Dette var ein av dei få stadane på øya som var isfrie om vinteren. I 1719 starta Frankrike å byggje ein festningsby ved denne hamna, og festninga stod ferdig i 1745, akkurat i tide for den første britiske omleiringa. Britane klarte å ta festninga 16. juni 1745, og ein stor fransk styrke leia av Jean-Batiste De Roye de la Rochefoucauld Duc d'Enville vart send året etter for å ta ho tilbake, men vart øydelagd av stormar, sjukdom og åtak frå den britiske marinen før dei i det heile teke kom fram. 

Etter Aix-la-Chapelle-traktaten i 1748, som enda den austerrikske arvefølgjekrigen, vart festninga gjeve tilbake til Frankrike i byte for Madras i India, som Frankrike hadde kapra frå Storbritannia. 

Under sjuårskrigen, i 1758, vart det franske fortet igjen angripe av britane og 26. juli 1758 måtte franskmennene igjen gje frå seg festninga. Britiske ingeniørar øydela festninga i 1760 for å hindre at franskmennene tok ho i bruk ved seinare høve, og staden vart forlaten etter sjuårskrigen var over. 

I dag er festninga ein nasjonalhistorisk stad i Canada.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Fortress of Louisbourg» frå , den 28. desember 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Louisbourg: From its Foundation to is Fall J.S. McLennan (1918)
 Endgame A.J.B. Johnson (2008)
 The Great Fortress : A chronicle of Louisbourg 1720-1760 William Wood
 Tekstutgåve frå Project Gutenberg
 Lydbok frå LibriVox
 The Taking of Louisburg 1745 av Samuel Adams Drake, Lee og Shepard Publishers Boston Mass. USA 1891 (trykt om at av Kessinger Publishing ISBN 978-0-548-62234-6)

Bakgrunnsstoff 

 Fortress of Louisbourg National Historic Site - Parks Canada 
 Louisbourg Institute 

Kanadiske slag
Sjuårskrigen
Kanadiske festningar
Museum i Nova Scotia
Skipingar i 1745
Raud kjempe

Raude kjemper er stjerner som har brent opp hydrogenet i kjernen og har starta med å brenna hydrogen i eit skal utanfor. Som ein konsekvens av dette utvider stjerneatmosfæren seg, og den effektive temperaturen til atmosfæren søkk til mellom 2000 og 4000 K, slik at stjerna no framstår raudaktig. 

Raude kjemper har spektralklasse K og M og ligg oppe til høgre i Hertzsprung-Russell-diagrammet. Dei har diametrar ti til 1000 gonger diameteren til sola. Stjernene Arcturus og Aldebaran er døme på raude kjemper.

Raude kjemper er ofte variable stjerner, med saktepulserande overflatelag. Grunna dei store radiusane til raude kjemper, fell tyngdekrafta mykje i dei ytre laga, slik at stjernevind tek med seg mykje materiale og kan danna planetariske tåker.

Kjelder 
 Denne artikkelen baserer seg på artikkelen «red giant» s. 336 i Phillip's Astronomy Encyclopedia utgjeven i 2002.

Bakgrunnsstoff 

 
Stjernetypar
Sibirsk yupik

Sibirsk jupik (også kalla sentralsibirsk jupik, juit, joit, eller juk) er språket til dei sibirske yupikane, eit urfolk som bur langs kysten på Tsjuktsjihalvøya og på St. Lawrence-øya i landsbyane  Savoonga og  Gambell i  Alaska. Sibirsk yupik er eit yupikspråk i den eskimoisk-aleutiske språkfamilien.

I Alaska snakkar omtrent 1050 yupikar språket, av totalt  1100 sibirske yupikar, det vil seie ein svært høg morsmålsprosent. I Russland, snakkar  ca. 300 jupikar språket, av  1200—1500 yupikar totalt. Dette inneber at sibirsk yupik har ca. 1350 talarar til saman.

Litteratur 

 Badten, Linda Womkon, Vera Oovi Kaneshiro, Marie Oovi, and Steven A. Jacobson. A Dictionary of the St. Lawrence Island/Siberian Yupik Eskimo Language. Fairbanks: Alaska Native Language Center, College of Liberal Arts, University of Alaska, Fairbanks, 1987. ISBN 1555000290
 Bass, Willard P., Edward A. Tennant, and Sharon Pungowiyi Satre. Test of Oral Language Dominance Siberian Yupik-English. Albuquerque, N.M.: Southwest Research Associates, 1973.
 Jacobson, Steven A. Reading and Writing the Cyrillic System for Siberian Yupik = Atightuneqlu Iganeqlu Yupigestun Ruuseghmiit Latangitgun. Fairbanks: Alaska Native Language Center, College of Liberal Arts, University of Alaska, 1990.
 Jacobson, Steven A. (1990), A Practical Grammar of the St. Lawrence Island/Siberian Yupik Eskimo Language, Fairbanks: Alaska Native Language Center, College of Liberal Arts, University of Alaska, ISBN 1555000347
 Koonooka, Christopher (2003), Ungipaghaghlanga: Let Me Tell A Story, Fairbanks: Alaska Native Language Center (University of Alaska Fairbanks)
 Nagai, Kayo; Waghiyi, Della (2001), Mrs. Della Waghiyi's St Lawrence Island Yupik Texts with Grammatical Analysis by Kayo Nagai, Osaka (Japan): Endangered Languages of the Pacific Rim
 Reuse, Willem Joseph de 1988: Studies in Siberian Yupik Eskimo Morphology and Syntax.
 Reuse, Willem Joseph de 1994: Siberian Yupik Eskimo The Language and Its Contacts with Chukchi. Studies in indigenous languages of the Americas. Salt Lake City: University of Utah Press,. ISBN 0874803977
 Меновщиков, Г.А. (1962): Грамматиκа языка азиатских эскимосов. Часть первая. Академия Наук СССР. Москва • Ленинград, 1962.
 Меновщиковm Г.А. 1964: Язык сиреникских эскимосов. Фонетика, очерк морфологии, тексты и словарь. Академия Наук СССР. Институт языкознания. Москва • Ленинград.
 Рубцова, Е. С. (1954). Материалы по языку и фольклору эскимосов (чаплинский диалект). Москва • Ленинград: Академия Наук СССР.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Endangered Languages in Northeast Siberia: Siberian Yupik and other Languages of Chukotka by Nikolai Vakhtin
 Уэленский язык — проблема идентификации

Eskimoisk-aleutiske språk
Språk i Russland
Språk i USA
Jupikspråk
Sibirsk jupik
Jupikar
Einskildspråk
Blå etternølar

Blå etternølarar er stjerner i kulehopar eller opne stjernehopar som ser ut til å vera yngre enn resten av stjernene i hopen av di dei framleis ligg på hovudserien, medan fleirtalet i hopen har utvikla seg forbi denne. 

Då blå etternølarar er yngre og meir massive enn dei andre stjernene i hopen, gjev det problem for opphavet deira. Det er tenkt at dei kan vera (I) resultatet av stjerner i binærpar som har gått i nære banar rundt ein annan og delt masse, og at dette har gjort at dei har blitt forynga, eller (II) dei kjem frå stjerner som har kollidert og smelta saman.

Kjelder 

 Denne artikkelen baserer seg på artikkelen «blue straggler» s. 58 i Phillip's Astronomy Encyclopedia utgjeven i 2002.

Stjernetypar
Stjerner etter spektraltype
Stjernehopar
Siraks bok

Siraks bok er eit av dei Dei apokryfe skriftene som ver knytt til Det gamle testamentet. 

Skriftet er omsett til gresk frå hebraisk av Jesus ben Sirak som kom til Egypt i 132 f.Kr. Han hevdar i forordet at det var skrive på hebraisk av farfar hans, om lag 180 f.Kr. Fragment av den hebraiske originalteksten vart funnen ved Kairo i 1896 og ved festninga Masada i 1965.

Jesus Siraks bok har ingen tydeleg disposijon, men er ei samling råd og ordtøke som talar for seg sjølv. Innimellom står det lovsongar, bøner og takkesongar.

Visdomen framstår somme stader i boka med mytologiske trekk, med slektskap til guddommar i egyptisk mytologi.

Bakgrunnsstoff 
 Siraks bok

Kjelder 
 Verdens litteraturhistorie, Cappelens forlag 1971
 J.R Porter: Illustrert nøkkel til Bibelen Grøndahl og Dreyer Forlag 1996 ISBN 82-504-2321-6

Det gamle testamentet
AskAdam

AskADAM var ei norsk SMS-teneste for oppslag i Wikipedia og andre lukka og opne innhaldstenester. Om tenesta fekk eit spørsmål innsendt på SMS, ville ho leite etter treff i Wikipedia eller ei anna fritekstbasert teneste, og svare på spørsmålet ved å returnere tekst frå starten av artikkelen, etter at teksten var reformatert og tilpassa SMS-tenesta i mobilnettet. Det var også mogleg å gjere oppslag på personnamn for å få telefonnummer. Tenesta var også lagt tilrette for assisterte søk, slik at om brukarane spurde, og det underliggjande systemet feila, ville det om nødvendig bli skrive inn manuelle svar. Brukarane kunne også registrere kva språk og målform dei føretrekte frå tenesta.

Då tenesta vart introdusert, var ho avgrensa til Wikipedia på bokmål og berre innanfor Noreg. Sidan er tenesta suksessivt blitt utvida, både i tenester og i geografisk dekning. Selskapet som leverte tenesta AskAdam i Noreg, leverte tilsvarande søkjetenester i Sverige (RAKEL) og i Danmark (1998). Tenesta er under etablering i England. Namna på tenesta vert tilpassa slik at bokstavane høver med plasseringa av bokstavar på eit telefontastatur.

Selskapet bak tenesta fekk fleire prisar. NHO Sogn og Fjordane gav selskapet det Nyskapingsprisen 2010.  Sogn og Fjordane sin Gründerpris for ungdom gjekk i 2009 til selskapet. 

Askadam var etablert som eit aksjeselskap og heldt til på Mjømna i Gulen kommune.

Kjelder 

Norske IT-selskap
Mobiltelefoni
Wikipedia
Næringsliv i Gulen
Charles Greeley Abbot

Charles Greeley Abbot () var ein amerikansk astronom som spesialiserte seg på solstråling og effekten hennar på klimaet til jorda. Han var direktør ved Smithsonian Astrophysical Observatory frå 1907. Abbot vart fødd i Wilton, New Hampshire.

Han gjorde ein særs nøyaktig fastsetjing av solkonstanten, sette saman det første nøyaktige kartet over sola sitt infraraude spekter og studerte varmeeffekten til solkoronaen. Abbot var òg med å utvikla designet til Mount Wilson Solar Observatory sitt 19 meters vertikale solteleskop.

Kjelder 

 Denne artikkelen baserer seg på artikkelen «Abbot, Charles Greeley» s. 1 i Phillip's Astronomy Encyclopedia utgjeven i 2002.

USA-amerikanske astronomar
Folk frå New Hampshire
Severin Roald

Severin Roald () var ein norsk skodespelar frå Vigra på Sunnmøre. Før han byrja som skodespelar arbeidde han som telegrafist i Sandefjord, Bergen og Kristiania. Det var først etter mora sin død i 1881 at han valde å satse på ei karriere innan teater.

I byrjinga sleit Roald med å få roller, men etter å ha fått hjelp av Bjørn Bjørnson, som var teatersjef på Christiania Theater og son av Bjørnstjerne Bjørnson, fekk han tilbod om jobb. Han debuterte med ei rolle i «Maria Stuart i Skottland» av Bjørnstjerne Bjørnson. Han fekk gode kritikkar for rolletolkinga si, og vart raskt populær. Populariteten førte han ut i ei krise, noko som fekk Roald til å reise heim att til heimstaden Vigra. Seinare arbeidde han ved Bergens Theater under Gunnar Heiberg, der han i løpet av 8 år spelte til saman 170 roller. Deretter arbeidde han ein stutt periode ved Carl Johan Theater i Kristiania, før han vende attende til Christiania Theater. Der fekk han si største rolle som Byggmester Solness i Henrik Ibsen sitt drama med same tittel. Då Ibsen ei tid seinare vart 70 år gammal, vart det markert med ei ekstra framsyning av stykkjet med Roald i hovudrolla. To veker seinare døydde Roald av ukjende årsaker, 40 år gammal. Seinare vart det reist ei statue av han på vestsida av Gamle Aker kyrkje.

Kjelder 
Oddgeir Bruaset: Arven: ei vandring i sunnmørsk kulturhistorie del II, s. 140-141 – Skyline, 2008. ISBN 978-82-91385-48-8.

Norske skodespelarar
Norske telegrafistar
Folk frå Giske
Skodespelarar frå 1800-talet
Nordmenn frå 1800-talet
Visdomsboka

Visdomsboka eller Salomos visdom er eit av dei Dei apokryfe skriftene som vert knytt til Det gamle testamentet. 

Skriftet er skrive på gresk av alksandrinske jødar i hundreåret før Kristi fødsel. Det er prega av bibelsoge og jødisk tradisjon, men det tar òg opp hellenistiske, universalistiske tankar og filosofiske idear, som når omgrepet «visdom» vert drøta i lys av doktrina om logos slik ho vart lagt fram av dei stoistiske filosofane. 

Visdomen framstår som ein guddommeleg, kreativ reiskap, ei utstråliing frå Gud.

Bakgrunnsstoff 
 Visdommens bok

Kjelder 
 Verdens litteraturhistorie, Cappelens forlag 1971
 J.R Porter: Illustrert nøkkel til Bibelen Grøndahl og Dreyer Forlag 1996 ISBN 82-504-2321-6

Det gamle testamentet
George Ogden Abell

George Ogden Abell () var ein amerikansk astronom som studerte galaksar og galaksehopar. Han er best kjend for katalogen over 2712 rike galaksehopar (1958), som for det meste stamma frå observasjonar har gjorde ved Palomar-observatoriet i samband med undersøkinga Palomar Sky Survey. 

Abell-hopane, somme av dei tre milliardar lysår frå jorda, er viktige i astronomien av di dei definerer storskala strukturane i universet. Abell var i stand til å kalkulera storleiken og massen til mange av desse hopane, og fann at minst 90 % av massen i dei måtte stamma frå usynleg materie for at galaksehopane skulle kunna halda seg samla.

Kjelder 

 Denne artikkelen baserer seg på artikkelen «Abell, George Ogden» s. 1 i Phillip's Astronomy Encyclopedia utgjeven i 2002.

USA-amerikanske astronomar
Hellenisme

Hellenisme er ein kultur som oppstod i riket Aleksander den store samla frå år 330 f.Kr. Kulturen kombinerte greske og orientalske element, og skapte eit intellektuelt klima dominert av gresk språk, litteratur, vitskap og filosofi.

Gjennom hellenismen voks det fram ei forståing av at verda var felles eigedom for menneska i den sivilserte verda. Men økonomien var tufta på slaveri, og berre grekarar og dei som hadde følgje gresk sed og skikk hadde administrativ makt i samfunnet. Gjenom den hellenistiske kulturen vart det grunnlagt eller attreist byar med tiltalande, opne strukturar.  Byane hadde ein marknadsplass omgjeven av lovbygningar, tempel, eit teater og ein idrettsplass. Fremst blant dei nye byane stod Alexandria.

Kjelder
Verdens litteraturhistorie, Cappelens forlag 1971
J.R Porter: Illustrert nøkkel til Bibelen Grøndahl og Dreyer Forlag 1996 ISBN 82-504-2321-6

 
Gresk antikk
Steyr

Steyr er ein by i Oberösterreich i Austerrike, og provinshovudstad i Steyr-Land. Han ligg ved møtepunktet mellom elvan Enns og Steyr, og har lenge vore eit industrisenter.

Industri 
Byen har heilt frå 1300-talet vore eit senter for metallurgi. Jarnførekomstane i området og vatnet i elvane vart nytta for våpenproduksjon for habsburgerane. 

Desse verksmedene finst i Steyr:
 BMW Motoren GmbH
 GFM Steyr GmbH: produksjon av verktøymaskinar
 MAN
 NKE Austria GmbH: produksjon av kulelager
 Profactor: eit forskningsinstitutt
 SKF Österreich AG: produksjon av kulelager
 CNH Österreich GmbH: produksjon av traktorar
 Steyr Motors GmbH: produksjon av skipsmotorar

Byar i Austerrike
Oberösterreich
Traktorenwerk Lindner GmbH

Traktorenwerk Lindner GmbH er eit austerriksk traktorprodusent. Lindner er eit famileføretak i Tyrol, stifta i 1949, som produserer firehjulstraktorar og transporterar. Føretaket har spesialisert seg på traktorar for brattlendte bruk og produserer berre rundt 1500 traktorar i året.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Traktorprodusentar
Skipingar i 1949
Manna

Manna er i følgje Andre mosebok, sekstande kapittel, ein mat Gud gav israelittane å ete medan dei gjekk i ørkenen etter utferda frå Egypt. Det kan også visa til ei søt plantesaft, særleg ei utvunne frå mannaask. Manna er avleidd frå hebraisk man, 'gåve', via arameisk og gresk.

I følgje Bibelen var maten israelittane kalla «manna» «kvitt som korianderfrø og smaka som honningkake». Det låg som fint rim på marka om morgonen, og dei kunne sanke det i store mengder, men om dei lét noko av det dei hadde sanka vere att til morgons, gjekk det makk i det, og det lukta vondt. 

Manna er forklart som plantesaft frå tamariskar som veks på Sinaihalvøya, spesielt Tamarix mannifera, ein variant av Tamarix gallica. Plantesafta storknar til søte, velsmakande kuler. Men den planesafta folk i dag kan finne i Sainaiørkenen er ikkje heilt slik Bibelen skildrar mannaen israellittane fekk å ete i ørkenen, så fenomenet er òg forklart på andre måtar, herunder som eit Guds under.

I Johannes' openberring vert kyrkjelyden i stilt i utsikt å få ete av «den løynde manna», kanskje eit symbol på lukka i Paradis.

Referansar 

Det gamle testamentet
Mat
Hebraiske ord og uttrykk
William Pepperrell

Sir William Pepperrell, første baronett () var ein kjøpmann og soldat i kolonien Massachusetts. Han er kjend for å ha organisert, finansiert og leia toktet som erobra den franske garnisonen ved Festninga Louisbourg under Kong George-krigen. I sine dagar vart Pepperrell kalla «helten frå Louisburg».

Britiske generalar
Britiske kolonioffiserar
Britar i den austerrikske arvefølgjekrigen
Barak

Barak, òg skrive Barack og Barach er eit mannsnamn av to ulike opphav. I jødiske og kristne samanhengar kjem det frå hebraisk , ‘lyn, glimt’, og i muslimske samanhengar kjem det av arabisk بارك, ‘velsigna’, som i sin tur er nært i slekt med det hebraiske namnet Barukh.

Bruken av namnet i Noreg 
Namnet har aldri vore vanleg i Noreg:
 I 1801 var det etter folketeljinga fem som oppgav dette namnet i forma «Barach» eller «Barak», tre av dei budde i Brønnøy. 
 I 1900 var det etter folketeljinga fem som oppgav dette namnet i forma «Barak» eller «Barrak», to av dei budde i Vefsn
 I 2008 var det tre eller færre som hadde dette namnet til første fornamn, SSB gjev derfor ikkje nærare opplysningar

Barak som bibelsk namn 
Barak etter boka Dommarane i Det gamle testamentet son til Abinoam frå Kedesj i Naftali-landet. Han stridde i lag med Debora mot kanaanearane.

Kjende namneberarar 
 Barack Obama

Referansar

Sjå òg: 

 Folketeljingar i Digitalarkivet

Mannsnamn
Førenamn av hebraisk opphav
Mikhail Botvinnik

Mikhail Moisejevitsj Botvinnik () var ein russisk og sovjetisk sjakkspelar og verdsmeister i sjakk. Han var verdsmeister i til saman om lag 16 år, i åra 1948-1957, 1958-1960 og 1961-1963.

Liv og virke

Botvinnik viste seg tidleg som eit stort talent, og vekte oppsikt som 14-åring då han slo verdsmeisteren Capablanca i ei simultanoppvisning. Han hadde då spelt sjakk i berre 2 år. Han hadde deretter stor framgang, og kvalifiserte seg til Sovjet-meisterskapen i 1927, som den yngste til då. I turneringa vart han nummer 5, og vart utnemnd til tittelen nasjonal meisterspelar.

Botvinnik vann deretter andre sterke turneringar, før han i 1931 for første gong vann sovjetmeisterskapen i sjakk. Han vann seinare sovjetmeisterskapen i 1933, 1939, 1941, 1945 og 1952. Han hadde på 30-talet også andre svært gode resultat i internasjonale turneringar. Som følgje av dette aksepterte verdsmeisteren Alexander Alekhine ei utfordring frå Botvinnik om ein kamp om VM-tittelen. Dette vart likevel ikkje noko av, då 2. verdskrigen braut ut.

I 1946 døydde Alekhine, og for å få kåra ein ny verdsmeister arrangerte Verdssjakkforbundet FIDE i 1948 ei turnering mellom 5 av dei fremste spelarane i verda: Botvinnik, Paul Keres og Vasilij Smyslov frå Sovjetunionen, eks-verdsmeister Max Euwe frå Nederland og Samuel Reshevsky frå USA. Botvinnik vann denne turneringa ganske klart, og vart dermed verdsmeister.

Botvinnik forsvarte deretter tittelen i offisielle tittelkampar i 1951 mot David Bronstein og i 1954 mot Vasilij Smyslov. 

Men i 1957 klarte Smyslov å slå Botvinnik. Botvinnik hadde rett til omkamp, og i returkampen i 1958 kom Botvinnik godt førebudd, og klarte å vinne tilbake tittelen med resultatet 12,5–10,5.

I VM-kampen i 1960 mista Botvinnik tittelen til Mikhail Tal. Også denne gongen hadde Botvinnik rett til omkamp, og vann tilbake VM-tittelen i returkampen i 1961. 

I VM-kampen i 1963 tapte Botvinnik igjen ein tittelkamp, denne gongen mot Tigran Petrosjan. I mellomtida hadde Verdssjakkforbundet FIDE bestemt at Botvinnik ikkje skulle ha rett til å krevje omkamp. 

Botvinnik heldt fram med å spele internasjonal turneringssjakk til 1970.

Botvinnik starta ein sjakkskule som gav undervisning til spesielt begava talent. Fleire storspelarar har vore innom Botvinnik sin sjakkskule, mellom anna verdsmeistrane Anatolij Karpov, Garri Kasparov og Vladimir Kramnik.

Kjelder 
 Sigurd Heiestad - Øystein Brekke: VM sjakk i 100 år, Aventura 1986, ISBN 82-588-0435-9
 Mark Weeks si side på engelsk med oversikt over alle sjakk-VM
 Chessgames.com si side om VM 1948
 Chessgames.com si side om VM 1951
 Chessgames.com si side om VM 1954
 Chessgames.com si side om VM 1957
 Chessgames.com si side om VM 1958
 Chessgames.com si side om VM 1960
 Chessgames.com si side om VM 1961
 Chessgames.com si side om VM 1963
 Olimpbase, database over sjakk-olympiadar mv

Bakgrunnsstoff 
 40 kritiske stillingar frå Botvinnik sine parti
 Mikhail Botvinnik sine parti på Chessgames.com

Russiske sjakkspelarar
Sovjetiske sjakkspelarar
Stormeistrar i sjakk
Verdsmeistrar i sjakk
Sovjetmeistrar i sjakk
Den polske Heimehæren

Heimehæren (polsk Armia Krajowa, AK, bokst. 'landshæren') var den største motstandsrørsla i Polen under andre verdskrigen.

Den polske motstanden mot tysk okkupasjon tok til frå Polen blei invadert i 1939 og heldt fram til landet blei frigjort i januar 1945. Armia Krajowa blei grunnlagd i februar 1942 frå Związek Walki Zbrojnej ('Sameininga for væpna kamp') og tok over dei neste to åra opp i seg dei fleste andre polske undergrunnsrørslene.

Heimehæren var den sterkaste og mest effektive motstandsrørsla i det okkuperte Europa under krigen, og gav mykje viktig informasjon til den britiske etterretningstenesta, mellom anna om Hitler sine «vidundervåpen» V-1 og V-2. Den største operasjonen Armia Krajowa deltok i var Warszawa-oppstanden sommaren 1944, leia av av Tadeusz Bór-Komorowski. Denne oppstanden blei slått ned av tyske Wehrmacht og SS, noko som i stor grad utrydda Heimehæren.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Armia Krajowa» frå , og «Armia Krajowa» frå  den 17. januar 2009. 
 

Polen under andre verdskrigen
Motstandsrørsler
Robert Walpole

Robert Walpole, 1. jarl av Orford (), før 1742 kjend som sir Robert Walpole, var ein britisk statsmann som generelt vert rekna som den første statsministeren i Storbritannia. Sjølv om stillinga «statsminister» ikkje var lovfesta eller i offislell bruk på denne tida vert Walpole likevel rekna for å ha dette embetet i røynda på grunn av den store innverknaden han hadde i den britiske regjeringa.

Han høyrte til Whig-partiet og vart først vald i 1701. Walpole tente under regjeringstida til Georg I og Georg II. Regjeringstida hans vert ofte datert frå 1721 då han vart finansminister (First Lord of the Treasury). Andre reknar perioden frå 1730 då Lord Townshend pensjonerte seg og han vart den einerådande regjeringssjefen. At somme reknar at perioden hans starta i 1721 kjem av at pressa på denne tida fokuserte langt meir på Walpole enn på motpartane hans. Walpole sat i regjeringa til han trekte seg tilbake i 1742 etter nederlaget i slaget ved Cartagena. Dette gjer regjeringstida hans til den lengste i britisk historie.

Han var far til forfattaren Horace Walpole.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Robert Walpole» frå , den 29. desember 2008. 
 

Britiske statsministrar