alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Aiguntraktaten

Aiguntraktaten (kinesisk skrift 瑷珲条约, pinyin Aìhún Tiáoyuē, russisk Айгунский договор) vart inngått mellom Russland og Qing-Kina den 28. mai 1858 i den mandsjuriske byen Aigun.

Skildring 
Traktaten føyer seg inn i rekkja av «ulikeverdige traktatar» som den gongen vart påtvinga Kina av framande makter. Den russiske sida vart leia av generalguvernøren av Aust-Sibir, Nikolaj Nikolajevitsj Muravjov-Amurski og med Nikolaj Ignatiev som rådgjevar, den kinesiske ved den øvstkommanderande for den kinesiske hæren, Yishan. 

Traktaten vart ratifisert den 14. juni 1858 av den kinesiske keisaren og den 20. juli av den russiske regjeringa.

Kina hadde ved ein tidlegare traktat, Nertsjinsktraktaten av 1689, fått definert  nordgrense si eit godt stykke nord for elva Amur, men kinesarane hadde aldri etablert seg effektivt nord for elva eller etablert varige vesentlege handelsstasjonar. Etter kvart hadde russarane de facto byrja å gjera seg meir gjeldande i området. Blikket til det kinesiske keisarriket var vendt mot meir akutte utfordringar, ikkje minst i 1850 til 1864 under Taipingopprøret i dei sørleg-sentrale delane av det eigenlege Kina.   

Traktaten føydde seg også inn i rekkja av russisk ekspansjonisme austover til Amur-området og Den fjerne austen. Ei særleg viktig rolle for denne ekspansjonen var Amur-ekspedisjonen leia av den russiske forskaren Gennadij Ivanovitsj Nevelskoj. Den russisk-kinesiske grensa vart flytta til fordel for Russland; den venstre breidda av elva Amur frå elva Argun og til havsmunninga vart no russisk. Området austom elva Ussuri og til havet vart «inntil vidare» definert som «område til felles utnytting». Andre statar vart nekta tilgjenge til seilas langs desse elvene. 

Dermed tapte Kina store delar av Mandsjuria som var vorte anerkjent som kinesisk ved Nertsjinsktraktaten i 1689. 

Aiguntraktaten vart revidert ved Pekingkonvensjonen allereie to år etter; på nytt i kinesarane sin disfavør.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Aiguntraktaten» frå ,  den 22. september 2019.

Litteratur 

 Jonathan D. Spence: Chinas Weg in die Moderne. München 2001. ISBN 3423307951
 Michael Weiers (red.):  Die Verträge zwischen Russland und China, 1689-1881. Bonn: Wehling, 1979.
Russiske avtalar
Sider utan gjennomgåtte omsetjingar
1858
Pekingkonvensjonen

Pekingkonvensjonen av 18. oktober 1860 var ein tilleggsavtale til  Tianjintraktaten, der dei framande maktene etter Den andre opiumskrigen påla Kina ytterlegare forpliktingar. 

Kina måtte opna hamna i Tianjin for oversjøisk handel, gje utanlandske flåteeiningar lov til fri ferdsel på elvane sine, og gje kinesiske borgarar lov til å emigrera på britiske skip. 

Dessutan måtte Kina betala krigsskadeerstatningar på ytterlegare 16 millionar liang og innrømma generell tollfridom for tekstilimporten. Kina måtte òg avstå halvøya Kowloon til den britiske kronkolonien Hongkong.

Delar av Ytre Mandsjuria vart overførte til Det russiske riket. Russarane fekk Ussuri kraj, ein del av det moderne Primorje, eit område som tilsvarer den gamle mandsjuiske provinsen Aust-Tartaria.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Pekingkonvensjonen» frå ,  den 22. september 2019.

Litteratur 

 Jonathan D. Spence: Chinas Weg in die Moderne. München 2001 .  ISBN 3-423-30795-1
Hongkong
1860
Sider utan gjennomgåtte omsetjingar
Lenins fredspris

Lenins fredspris, opphavleg Stalins fredspris, kjent som Stalinprisen, var ein pris som vart utdelt av Sovjetunionen frå 1949 til 1990.

Prisen vart innstifta 21. desember 1949 av Josef Stalin (formelt gjennom eit dekret frå presidiet i Det øvste sovjetet) som Den internasjonale Stalinprisen «for å styrkja freden mellom nasjonane». Prisen vart gjerne omtalt som Stalins fredspris eller Stalinprisen. Han vart oppretta til ære for Stalins 70-årsdag, og var meint som eit slag stalinistisk alternativ til Nobels fredspris. Sjølv om prisen var til ære for Stalins 70-årsdag, vart han oppretta etter at Stalin hadde fylt 71 år (18. desember same året). Prisen vart utdelt til fleire mottakarar kvart år og vart berre gjeven til utlendingar. Prismedaljen hadde eit portrett av Josef Stalin.

I samband med avstaliniseringa fekk prisen frå og med 1957 det offisielle namnet Den internasjonale Leninprisen «for å styrkja freden mellom nasjonane» (russisk Международная Ленинская премия «За укрепление мира между народами»). Tidlegare prisvinnarar vart oppfordra til å senda prismedaljane sine tilbake og få dei bytta i medaljar utan Stalin sitt namn og portrett.

Den norske sosialistiske presten Ragnar Forbech mottok prisen medan han framleis heitte Stalinprisen, noko som vart møtt med kraftig fordømming i Noreg.

Mottakarar av Stalins fredspris/Lenins fredspris (ufullstendig liste)

Stalins fredspris 

 Halldór Laxness (1949)
 Jorge Amado (1949)
 Liu Baiyu (1950)
 Pablo Picasso (1950)
 Frédéric Joliot-Curie (1951)
 Anna Seghers (1951)
 Hewlett Johnson (1951)
 Song Qingling (宋庆龄; kalla Madame Sun Yat-sen) (1951)
 Martin Andersen Nexø
 James Gareth Endicott (1953)
 Eliza Branco (1953)
 Johannes Becher  (1953)
 Sayfuddin Kichloo (1953)
 Ilja Ehrenburg  (1953)
 Yves Farge   (1953)
 Pablo Neruda (1953)
 Paul Robeson (1953)
 John Desmond Bernal (1953)
 Mihail Sadoveanu
 Leon Kruczkowski (1953)
 Nina Vasilevna Popova (1953)
 Andrea Andreen (1953)
 Isabelle Blume (1953)
 Andrew Gaggiero (1953)
 Sir Sahib-singh Sokhey (1953)
 Howard Fast  (1953)
 Leon Kruczkowski (1953)
 Saifuddin Kitchlew (1954)
 Bertolt Brecht (1954)
 Joseph Wirth (1954)
 Felix Iversen (1954)
 Ragnar Forbech (1955)

Lenins fredspris 

 Danilo Dolci (1958)
 W.E.B. DuBois (1959)
 Cyrus Eaton (1960)
 Fidel Castro (1961)
 Jorge Amado (1962)
 Faiz Ahmed Faiz (1962)
 Nelson Mandela (1962) Tildelt i 1962, men utdelt i 2002.
 Kwame Nkrumah (1962)
 Olga Poblete de Espinosa (1962)
 István Dobi (1962)
 Manolis Glezos (1963)
 Oscar Niemeyer (1963)
 Dolores Ibárruri  (1964)
 Miguel Ángel Asturias (1966)
 Linus Pauling (1967)
 Jean Effel (april 1968)
 Rockwell Kent
 Ludvík Svoboda (1970)
 Carlton Goodlett (1970)
 Eric Henry Stoneley Burhop (1972)
 Kamal Jumblatt (1972)
 Sam Nujoma (1973)
 Seán MacBride (1977)
 Giannis Ritsos (1977)
 Angela Davis (1979)
 Urho Kekkonen (1979)
 Mahmoud Darwish (1983)
 Mikis Theodorakis (1983)
 Harilaos Florakis (1984)
 Dorothy Hodgkin (1987)
 Valerie Goulding

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Lenins fredspris» frå ,  den 22. september 2019.  
 
Nedleggingar i 1991
Sovjetunionen
Sider utan gjennomgåtte omsetjingar
Skipingar i 1949
Martin Andersen Nexø

Martin Andersen Nexø () var ein dansk forfattar. 

Som sjuåring flytta han med familien til Bornholm.  
Barndomsheimen i Nexø er i dag eit museum. Han la namnet Nexø til etternamnet. 

Martin Andersen Nexø var i levetida si kanskje meir anerkjent utanfor Danmarks grenser, i det bøkene hans om fattige og undertrykte menneske vart mykje lesne i Tyskland og Sovjetunionen.

Han var ikkje berre forfattar, han deltok aktivt i politikk, først som sosialdemokrat og frå 1918 som kommunist. Seint i livet flytta han til Dresden, der han vart utnemnd til æresborgar. Han mottok òg Stalins fredspris.

Blant hovudverka er Pelle Erobreren (1906–10) og Ditte Menneskebarn 1917-21. Begge desse romanane er filmatisert. Han er òg kjend for sjølvbiografien sin i fire band:

 Et lille Kræ
 Under aaben Himmel
 For Lud og koldt Vand
 Vejs Ende

Prisar og utmerkingar (utval) 

 1911 – Otto Benzons Forfattarlegat

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Martin Andersen Nexø» frå ,  den 22. september 2019.

Bakgrunnsstoff

 Leksikon for det 21. århundrede

Folk frå København
Danske forfattarar
Sider utan gjennomgåtte omsetjingar
Liu Baiyu

Liu Baiyu () var ein kinesisk forfattar og kulturpolitikar. I løpet av dryge 60 år som forfattar publiserte han over femti verk. Han tilhøyrer saman med Yang Shuo, Qin Mu og Wei Wei dei mest betydelege essayistane frå samtida si.

Viktigaste verk 

 1936 《冰天》 (Bīngtiān)
 1953 《为祖国而战》 (Wèi zǔguó ér zhàn)
 1955 《战斗的幸福》 (Zhàndòu de xìngfú)
 1956 《政治委员》 (Zhèngzhì wěiyuán)
 1959 《早晨的太阳》 (Zǎochen de tàiyáng)
 1983 《红玛瑙集》 (Hóngmǎnǎo jì)
 1987 《第二个太阳》 (Dì'èr gè tàiyáng)
 1990–1994 《心灵的历程》 (Xīnlíng de lìchéng; trilogi)
 1998 《风风雨雨太平洋》 (Fēngfēng-yǔyǔ Tàipíng Yáng)

Prisar og utmerkingar 

 1950 Stalinprisen for filmmanuset til Zhōngguórénmín de shènglì 《中国人民的胜利》, 'Det kinesiske folks siger'
 1989 Prisen for framifrå essay (优秀散文奖) for essaysamlinga Fāngcǎojí 《芳草集》
 1991 Mao Dun-prisen for Dì'èr gè tàiyáng 《第二个太阳》 ('Den andre sola')
 1986-1994 Gullpokalen for folkelitteratur
 1990-1994 Den kinesiske prisen for framifrå biografiske verk (中国优秀传记文学作品奖, Zhōngguó yōuxiù zhuànjì wénxué zuòpǐn jiǎng) for Xīnlíng de lìchéng 《心灵的历程》

Samla verk 

 刘白羽: 《刘白羽文集》, 北京: 华艺出版社, 2000, ISBN 7-5080-2165-7 (10 bind)

Omsetjingar 

 Lju Bai-jü: Flammen am Jangtse, oms. av Walter Eckleben, Berlin: Dietz, 1957
 Drums Like Spring Thunder, oms. av Sidney Shapiro, Chinese Literature 7 (1960): 71-75
 Flames Ahead, Peking: Foreign Languages Press, 1954
 The Glow of Youth, oms. av Gladys Yang and Yang Hsien-yi. Chinese Literature 11 (1959): 5-57
 A Heart-warming Snowy Night, oms. av Sidney Shapiro, Chinese Literature 2 (1959): 3-13. Also in I Knew All Along and Other Stories By Contemporary Chinese Writers, Peking: Foreign Languages Press, 1960, 147-57
 Landmark, Chinese Literature 9 (1960): 17-32
 The Most Marvelous Day in Her Life, oms. av Gladys Yang, Chinese Literature 12 (1964): 54-61.
 Night on the Grassland, oms. av Gladys Yang, Chinese Literature 12 (1964): 54-61.
 On the Dusty Highway, oms. av Tang Sheng, Chinese Literature 3 (1955): 52-59. auch als On the Dusty Road in: Kai-yu Hsu (red.): Literature of the People's Republic of China, Bloomington: Indiana University Press, 1980, 125-32.
 Six A.M. and Other Stories, Peking: Foreign Languages Press, 1953.
 Sunrise, oms. av Gladys Yang. Chinese Literature 11 (1960): 33-37.
 Typhoon oms. av Sidney Shapiro, Chinese Literature 5 (1960): 3-11.
 Fajrolumo en la fronto, Ŝanhajo: Ŝanhaja esperantista ligo, 1951.
 Lieou Pai-Yu: Six heures du matin: nouvelles, Pékin: Editions en langues étrangères, 1953

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Liu Baiyu» frå , og «Liu Baiyu» frå  den 23. september 2019.

Bakgrunnsstoff 

 
 《第二个太阳》 i fulltekst (kinesisk)
Sekundærlitteratur
 Chen Tan-chen: Liu Pai-yu's Writings in: Chinese Literature 3 (1963), 88-94
 Charles Laughlin: Incongruous Lyricism: Liu Baiyu, Yang Shuo and sanwen in Chinese Socialist Culture in: Martin Woesler (eid.): The Modern Chinese Literary Essay: Defining the Chinese Self in the 20th Century, Bochum: Bochumer Universitätsverlag, 2000, 115-129, ISBN 3-934453-15-5

Folk frå Beijing
Kinesiske politikarar
Kinesiske forfattarar
Fødde den 2. september
Song Qingling

Song Qingling eller Soong Ching-ling () var ein kinesisk politisk figur med ei sentral stilling frå og med Xinhairevolusjonen i 1911. Ho var ei av dei tre Song-systrene som alle var gifte med dei viktigaste leiarane i Kina på 1900-talet. Som kona til Sun Yat-sen var ho også kjend som Madame Sun Yat-sen.

Liv og virke 

Song Qingling var dotter av den velståande forretningsmannen og misjonæren Charlie Soong. Ho fekk  skulegang i Shanghai og ved Wesleyan College i Macon i Georgia i USA.
Song Qingling gifta seg den 25. oktober 1915 i Japan med Sun Yat-sen, etter at han hadde skild seg frå Lu Muzhen. Foreldra til Qingling var sterkt i mot dette ekteskapet, særleg fordi Sun var 26 år eldre enn ho. 

Etter at Sun døydde i 1925 vart ho i 1926 innvald i den sentrale eksekutivkomiteen til Kuomintang. Likevel gjekk ho ut av dette partiet etter at kommunistane var vortne drivne ut av Kuomintang, og drog i eksil til Moskva i 1927.

Sjølv om ho forsona seg med Kuomintang under Den andre kinesisk-japanske krigen (1937–1945), stod ho under den kinesiske borgarkrigen på sida til kommunistane. Ho gjekk likevel ikkje inn i kommunistpartiet.

I 1939 grunnla ho China Welfare Institute (opphavleg China Defense League) i Hongkong.

Frå 1949 bygde ho opp magasinet China Today (opphavleg China Reconstructs) med støtte frå Israel Epstein. Tidsskriftet utkom på seks språk (kinesisk, engelsk, fransk, tysk, arabisk og spansk).

Etter at Folkerepublikken Kina vart grunnlagd i 1949 vart ho visepresident i folkerepublikken, formann for Det kinesisk-sovjetiske venskapsforbundet, og ærespresident for All-China Women's Federation. I 1951 mottok ho Stalins fredspris. Frå 1968 til 1972 var ho statsoverhovud saman med Dong Biwu.

Den 16. mai 1981, to veker før ho døydde, vart ho teken opp i Det kinesiske kommunistpartiet og utnemnd til ærespresident for Folkerepublikken Kina.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Song Qingling» frå , og «Soong Ching-ling» frå  den 23. september 2019.

Litteratur 

 Jung Chang og Jon Halliday: Madame Sun Yat-Sen: Soong Ching-Ling, London:Penguin 1986, ISBN 0-14-008455-X
 Sterling Seagrave: The Soong Dynasty, 1996, Corgi Books, ISBN 0-552-14108-9
 Israel Epstein: Woman in World History: The Life and Times of Soong Ching-ling: 1993, China Intercontinental Press, ISBN 7-80005-161-7.
 Donald W. Klein og Anne B. Clark: Biographic Dictionary of Chinese Communism 1921-1965,  Harvard East Asian Series, 0073-0491 ; 57. Cambridge, Mass. 1971. ISBN 0-674-07410-6

Folk frå Shanghai
Sider utan gjennomgåtte omsetjingar
Paul Tanui

Paul Kipng'etich Tanui () er ein kenyansk langdistanseløpar som vann sølvmedaljen på 10 000 meter under Sommar-OL 2016 og i tre verdsmeisterskap på rad tok bronsemedaljen på same distansen.

Aktiv
Tanui vart andremann i terrengløps-VM 2011 i spanske Punta Umbria. Sommaren 2011 sette han personbeste på 10 000 meter med 26.50,6 ved eit stemne i Eugene i USA. To år seinare vart han tredjemann på 10 000 meter då verdsmeisterskapen fann stad i Moskva. Verdsmeister vart Mo Farah, ein kar som vann milløpet både i VM 2015, OL 2016 og VM 2017. I desse tevlingane vart Tanui høvesvis nummer tre, nummer to og nummer tre.  

Tanui forbetra i 2014 den personlege rekorden på 10 000 m til 26.49,4 i Eugene. I 2015 sprang han for fyrste gong under 13 minuttar på 5 000 m, i Roma vart han klokka inn på 12.58,6.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 2011 i Daegu: Nr 9 på 10 000 m – 27.54,0
VM 2013 i Moskva: Bronsemedalje på 10 000 m – 27.22,6
VM 2015 i Beijing: Bronsemedalje på 10 000 m – 27.02,8
OL 2016 i Rio de Janeiro: Sølvmedalje på 10 000 m – 27.05,6, bakom Mo Farah (27.05,1)
VM 2017 i London:  Bronsemedalje på 10 000 m – 26.50,6

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Paul Tanui» frå ,  den 23. september 2019.  
 

Kenyanske langdistanseløparar
Lev Lobodin

Lev Aleksejevitsj Lobodin () er ein tidlegare mangekjempar frå Rossosj i Voronezj oblast som 1992-96 representerte Ukraina og sidan 1997 Russland. Han vann etter tur tre EM-bronsar i tikamp.

Aktiv
Lobodin vart tredjemann i tikamp-tevlinga i europameisterskapane 1994, 1998 og 2002, altså tre gongar i rad. Han var ein utøvar som presterte jamt høgt i tikampar, 25 gongar sanka han over 8 000 poeng. Den personlege rekordnoteringa på 8 571 poeng kom ved EM 1998 i Budapest, der han var 16 poeng under sølvmedaljør Eduard Hämäläinen.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1994 i Helsinki: Bronsemedalje – 8 201 poeng
VM 1995 i Göteborg: Nr 7 – 8 196 peng
OL 1996 i Atlanta: Braut
VM 1997 i Aten: Braut
EM 1998 i Budapest: Bronsemedalje – 8 571 poeng
VM 1999 i Sevilla: Nr 5 – 8 494 poeng
OL 2000 i Sydney: Nr 13 – 8 071 poeng
VM 2001 i Edmonton: Nr 5 – 8 352 poeng
EM 2002 i München: Bronsemedalje – 8 390 poeng
VM 2003 i Paris: Nr 6 – 8 198 poeng
OL 2004 i Aten: Braut

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Lew Alexejewitsch Lobodin» frå ,  den 23. september 2019.  
 

Mangekjemparar
Russiske friidrettsutøvarar
Ukrainske friidrettsutøvarar
Prrenjas

Prrenjas eller Përrenjas er ein by og ein kommune i regionen Elbasan i Albania. Kommunen ligg sentralt i landet og grensar i sør til regionen Korçë. I aust ligg nabolandet Nord-Makedonia.

Kommunen vart oppretta gjennom ei admininistrasjonsreform i 2014, ved at den tidlegare bykommunen Prrenjas vart slått saman med landkommunane Qukës, Rrajcë og Stravaj. Dei tidlegare kommunane inngår no som kommunaleiningar i den nye storkommunen. Kommunen har hovudsete i Prrenjas.

Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande bykommunen Prrenjas 5 847 innbyggjarar, medan dei fire kommunane som i dag utgjer storkommunen Prrenjas, til saman hadde 24 906 innbyggjarar.

Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var den dåverande bykommunen Prrenjas ein del av distriktet Librazhd. Den dåverande bykommunen omfatta sjølve byen Prrenjas og busetnadene:
Prrenjas-Fshat
Rrashtan

Referansar 

Byar i Albania
Kommunar i Albania
Regionen Elbasan
Busetnader i regionen Elbasan
Kommunaleiningar i regionen Elbasan
Qukës

Qukës er ein tidlegare landkommune i regionen Elbasan i Albania. Etter ei admininistrasjonsreform i 2014 inngår han som ei kommunaleining i kommunen Prrenjas.

Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande landkommunen Qukës 8 211 innbyggjarar.

Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var Qukës ein del av distriktet Librazhd. Den dåverande landkommunen omfatta busetnadene:
Qukës Shkumbin
Qukës Skënderbej
Skroskë
Mënik
Gurrë
Bërzeshtë
Fanjë
Karkavec
Dritaj
Pishkash
Pishkash Veri

Referansar 

Busetnader i regionen Elbasan
Kommunaleiningar i regionen Elbasan
Tidlegare kommunar i regionen Elbasan
Francis Obikwelu

Francis Obikwelu () er ein nigeriansk friidrettsutøvar som frå 2002 representerte Portugal. Han vann VM-bronse 1999 på 200 m for Nigeria, sidan vann han tre EM-gull og OL-sølv på sprintdistansane for Portugal.

Aktiv
Obikwelu deltok på det nigerianske laget som i 1997 tok VM-sølv i 4 x 100 meter stafett. Under verdsmeisterskapen i Sevilla i 1999 vann han semifinalen på 200 meter på 19,84 sekundar, eit tid han aldri sidan klarte forbetre. I finalen sprang han i mål på 20,11 og vart bronsemedaljør.

Etter Obikwelu ikkje fekk plass i Nigerias OL-tropp til Sydney, søkte han i 2001 om portugisisk statsborgarskap. Under EM 2002 vart han andremann på 100-meteren etter briten Dwain Chambers, fire år seinare vart Chambers sitt løp annullert og Obikwelu kåra til vinnar. På 200-meteren i same meisterskapen kneip han sølvmedaljen på 200 m, langt bak den suverene vinnaren, Konstantinos Kenteris frå Hellas.

I OL-finalen på 100 meter i Aten i 2004 sprang Obikwelu sitt livs fortaste 100 meter. Med tida 9,86 sekundar, ny europarekord, kneip han sølvmedaljen frå Maurice Greene. Begge fekk same tid og var eitt hundredels sekund attom vinnaren Justin Gatlin. To år seinare vart Obikwelu dobbeltmeister under europameisterskapen 2006 i Göteborg. Han var klart beste på 100 m og heilt suveren på 200 meter.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 1997 i Aten: Sølvmedalje i 4 x100 m stafett (38,07)
VM 1999 i Sevilla: Bronsemedalje på 200 m – 20,11
EM 2002 i München: Gull på 100 m – 10,06, sølv på 200 m – 20,21
OL 2004 i Aten: Sølvmedalje på 100 m – 9,86, bakom Justin Gatlin (9,85 m)
VM 2005 i Helsinki: Nr 4 på 100 m – 10,07
EM 2006 i Göteborg: Gull på 100 m – 9,99, og på 200 m – 20,01
EM 2010 i Barcelona: Nr 4 på 100 m – 10,18

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Francis Obikwelu» frå ,  den 24. september 2019.  
 

Sprintarar
Nigerianske idrettsutøvarar
Portugisiske friidrettsutøvarar
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Portugal‎
Nigerianske deltakarar under sommar-OL 1996
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1996
Nigerianske deltakarar under sommar-OL 2000
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2000
Medaljevinnarar under sommar-OL 2004
Portugisiske deltakarar under sommar-OL 2004
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2004
Portugisiske deltakarar under sommar-OL 2008
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2008
Tralle

Tralle (frå engelsk trolley, avledd av troll 'svinge rundt, rulle') er ei lita, låg vogn eller kjerre med eit, to, tre eller fire små hjul. På norsk bruker ein nemnninga om mange typar trillevogner, med og utan motor, som ein bruker til å frakta eller flytta varer eller personar.

Traller kan til dømes vera L-forma med to hjul og lange handtak for å trilla kasser, sekkar og anna ved lasting og lossing. Dei kan også vera små vogner eller plattformtraller, med eller utan motor, som blir brukt til bagasjetransport. Vidare kan traller vera brettstativ på hjul, kantinetraller, pasientbord, handlevogner og bårer på hjul.

Tralle kan også visa til ulike typar lastevogner som går på skjener, anten det er små skuvbare anleggsvogner, tippbare slipp- og gruvevogner, dressinar, sparketraller og motortraller til materialtransport og tenestekøyring på jernbanelinjer, kan kallast traller.

Oversyn

Sjå òg
 Drakjerre
 Dressin, jernbanetralle
 Kjerre
 Trallebane
 Trallekran
 Trillebag
 Trillebår
 Spannbår
 Jekketralle

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Tralle» frå ,  den 24. september 2019.  
 

Transportmiddel
Piotr Lisek

Piotr Lisek () er ein polsk friidrettsutøvar frå Duszniki som tevlar i stavhopp. Han vann sølvmedaljen i VM 2017 og tok broner i VM 2015 så vel som i VM 2019.

Aktiv

Doping
Lisek testa ved den polske friidretts-meisterskapen i juni 2012 positivt på metylheksanamin og vart utestengd frå idrett i seks månader.

Meisterskap og rekordar
Lisek vart sjettemann i europameisterskapen 2014 med 5,65 meter. Året etter tok han han seg over 5,80 m i fyrste forsøk då VM fann stad i Beijing, det same gjorde landsmannen Paweł Wojciechowski og franske Renaud Lavillenie, alle tre fekk ein bronsemedalje. I 2016 enda Lisek på fjerdeplass både i europameisterskapen og i sommarleikane.

Ved verdsmeisterskapen 2017 i London gjorde Lisek personbeste med 5,89 m og kneip sølvmedaljen framom Reynaud Lavillenie, verdsmeister vart Sam Kendricks frå USA med 5,95 m. Den 1. august 2018 sette Lisek i Wittenberg polsk rekord med 5,94 meter. I juli 2019 forbetra han rekorden til 6,01 m ved DL-stemnet i Lausanne. Berre få dagar seinare, den 12. juli, svinga han seg over 6,02 meter då han sigra ved DL-stemnet i Monaco.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 2014 i Zürich: Nr 6 – 5,65 m
VM 2015 i Beijing: Bronsemedalje – 5,80 m
EM 2016 i Amsterdam: Nr 4 – 5,50 m
OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 4 – 5,75 m
VM 2017 i London: Sølvmedalje – 5,89 m, bakom Sam Kendricks (5,95 m)
EM 2018 i Berlin: Nr 4 – 5,90 m
VM 2019 i Doha: Bronsemedalje – 5,87 m

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Piotr Lisek» frå ,  den 24. september 2019.  
 

Polske stavhopparar
Polske deltakarar under sommar-OL 2016
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2016
Polske deltakarar under sommar-OL 2020
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2020
Tagged Image File Format

«TIFF» vert hit omdirigert. Andre betydniger Tromsø internasjonale filmfestival og Toronto International Film Festival, sjå Toronto internasjonale filmfestival.

Tagged Image Fila Format (forkorta TIFF og TIF) er eit filformat som vert nytta til fotografi og elektronisk lagra dokument. TIFF formatet er eit av formata som er offentleg godkjent i Noreg for langtidslagring av informasjon.
Filformat