alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Koronautlading

Koronautlading er ei elektrisk utladning som oppstår på grunn av at ein gass eller ei væske som omgjev elektriske leiarar vert ionisert. Fenomenet vert kalla «koronautlading» og oppstår når gradienten til det elektrisk feltet overstig ein viss verdi.

Ionisering i elnettet 
I høgspenningsnettet kan lufta mellom leiarane verta ioniserte, når elektronar frigjer seg frå den negative leiaren og vert akselerert mot den positive leiaren. Det går ein elektrisk straum gjennom den ioniserte lufta, slik at det oppstår eit effekttap. Grenseverdien for når lufta vert ionisert er relatert til feltstyrken, og av ujamnheiter på leiaroverflata, som til dømes rimfrost, fuktig snø, vassdropar i regnvêr og skodde. Når det er rimfrost eller fuktig i vêret kan ein av og til høyra ein fresande lyd frå leiarane i høgspenningsnettet.

Elektroteknikk
Stine Oftedal

Stine Bredal Oftedal () er ein norsk handballspelar frå Nittedal som sidan 2013 spelar på franske Issy Paris. I perioden 2011-17 var ho med om å vinne to VM-gull og like mange EM-gull, EM-sølv, VM-sølv og OL-bronse med Noregs landslag. Ved utgangen av 2018 har ho delteke i 169 landskampar og skåra 418 mål-

Aktiv

Klubbspel
Oftedal var i yngre år medlem i Nit-Hak Håndballklubb. Sesongen 2007/08 spelte ho på Fjellhammer IL, deretter var ho spelesjef (playmaker) i Stabæk IF i fem år til ho gjekk over til franske Issy Paris sommaren 2013.

Landslagsspel

Sommaren 2009 var Oftedal med på vinne junior-VM i handball, ein prestasjon ho og Noreg gjentok eitt år seinare. Hausten 2010 fekk ho sin landslagdebut mot Island den 26. november. I desember 2011 deltok ho på det norske laget som vann handball-VM 2011. Også ved handball-EM 2012, der det vart finaletap mot Montenegro etter ekstraomgangar, var ho med i den norske troppen.

Frå og med handball-EM 2014 har Oftedal vore sentral i angrepsspelet til det norske landslaget som midtre rykkrom-spelar, der samspelet med særleg Nora Mørk har vore viktig for norske triumfar ved EM 2014, VM 2015 og EM 2016, og siger i bronsefinalen under Sommar-OL 2016. Sidan handball-VM 2015 har ho vore Noregs i meisterskapsturneringane.

Merittar landslag
 VM 2011: Gullmedalje etter 32–24 mot Frankrike
EM 2012: Sølvmedalje etter 31–34 mot Montenegro
 VM 2013: Nr 5 med Noreg
EM 2014: Gullmedalje etter 28–25 mot Spania
 VM 2015: Gullmedalje etter 31–23 mot Nederland
OL 2016: Bronsemedalje etter 36–26 mot Nederland
EM 2016: Gullmedalje etter 30–29 mot Nederland
 VM 2017: Sølvmedalje etter 21–23 mot Frankrike
EM 2018: Nr 5 etter 38–29 mot Sverige
 VM 2019: Nr 4 etter 28–33 mot Russland
EM 2020: Gullmedalje etter 22–20 mot Frankrike
OL i 2021: Bronsemedalje etter 36–19 mot Sverige
 VM 2021: Gullmedalje etter 29–22 mot Frankrike

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Stine Oftedal» frå ,  den 18. desember 2016.  
 
Landskampar

Norske handballspelarar
Verdsmeistrar i handball
Europameistrar i handball
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Noreg
Medaljevinnarar under sommar-OL 2016
Norske deltakarar under sommar-OL 2016
Handballspelarar under sommar-OL 2016
Norske deltakarar under sommar-OL 2020
Handballspelarar under sommar-OL 2020
Spelarar i Handball-EM 2010 for kvinner
Spelarar i Handball-VM 2011 for kvinner
Spelarar i Handball-EM 2012 for kvinner
Spelarar i Handball-VM 2013 for kvinner
Spelarar i Handball-EM 2014 for kvinner
Spelarar i Handball-VM 2015 for kvinner
Spelarar i Handball-EM 2016 for kvinner
Spelarar i Handball-VM 2017 for kvinner
Spelarar i Handball-EM 2018 for kvinner
Spelarar i Handball-EM 2020 for kvinner
Folk frå Nittedal
Anders Aa. Mundal

Anders Aa. Mundal () var ein norsk bonde, lærar, lokalhistorikar og forfattar frå Fjærland i Sogndal kommune.  Han har vore lærar ved folkehøgskulane i Follo og Sogndal.  Mundal var aktiv i lokalpolitikken i Balestrand i fleire år.

Bibliografi

Bøker

Kjelder
 Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane

Bakgrunnsstoff
 Om Anders Aa. Mundal i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Forfattarar frå Sogndal
Norske sakprosaforfattarar
Snøfall

Snøfall er ein norsk fjernsynsserie i 24 episodar produsert av NRK Super som var adventskalender på NRK i 2016. Forfattarane bak serien er Hanne, Hilde og Klaus Hagerup. Manusforfattar og regissør er Synne Teksum og produsent er Hege Waagbø. 

Snøfall handlar om den 9 år gamle jentungen Selma (spelt av Siri Skjeggdal), som har budd hos nabodama Ruth (spelt av Kjersti Elvik) sidan foreldra til Selma døydde i ei ulukke. Etter kvart finn Selma vegen til staden Snøfall, ein landsby i eit isaude der sjølve julenissen (spelt av Trond Høvik) bur.

Eva Weel Skram framfører signaturlåten, som ho har skrive saman med Thomas Stenersen.

Skodespelarar

Kjelder 

Adventskalendrar
Norske fjernsynsseriar frå 2010-åra
Fjernsynsprogram frå NRK
Kultur i 2016
Norske eventyrseriar
Høgaste fjella i Narvik

Høgste fjelltoppane i Narvik kommune med ein primærfaktor på minst 50 meter.

Kjelder
Noregs geografiske oppmåling. Kartserien M711.

Fjell i Narvik
An Lushan-opprøret

An Lushan-opprøret var eit opprør mot det kinesiske Tang-dynastiet. Opprøret tok til den 16. desember 755 då generalen An Lushan utropte seg til keisar over Nord-Kina, og dermed danna det rivaliserande Yan-dynastiet. Opprøret vart kua då Yan-dynastiet fall den 17. februar 763.

Gjennom den vel sju år lange opprørstida fall folketalet i Kina med 33-36 millionar menneske, om lag to tredelar av folkemengda. Kor store delar som døydde av svolt, krigshandlingar eller massakrar er uvisst.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «An Lushan Rebellion» frå ,  den 19. desember 2016.  
 

Opprør i Kina
700-talet i Asia
Tang-dynastiet
Gunnar Urtegaard

Gunnar Urtegaard () er ein norsk historikar og forfattar. Han er frå Balestrand. Urtegaard er utdanna cand. phil. Han var leiar av Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane frå starten i 1983 til 2001, då han tok permisjon for å arbeide i eit privat firma. Urtegaard satsa sterkt på internett-baserte tenester frå Fylkesarkivet, og data-basane til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane har danna modell for andre.

Urtegaard var medlem av edb-utvalet til Norsk lokalhistorisk institutt, Norsk Kunst- og Kulturhistoriske Museers edb-utval, leiar i Landslaget for lokal- og privatarkiv. I 2007 fekk han mellombels engasjement som prosjektleiar for utvikling av nettbasert kultur- og kunnskapsformidling på regionalt, nasjonalt og internasjonalt nivå. Same året vart han avdelingsdirektør i Statens senter for Arkiv, Bibliotek og Muséum (ABM-utvikling) i Oslo. Frå 2011 til 2013 var Urtegaard seksjonssjef i Norsk Kulturråd og frå 2013 til 2015 avdelingsdirektør i Riksarkivet i Oslo.

I 2015 vart han fagdirektør i Direktoratet for forvaltning og IKT (Difi).

Urtegaard har som lokalhistorikar m.a. skrive bygdebok II for Balestrand og skulesoga for kommunen.

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

I tidsskrift - eit utval 
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder
 Fylkesleksikon Sogn og Fjordane

Norske sakprosaforfattarar
Forfattarar frå Balestrand
Chu

Chu var eit kongerike i Kina over ein periode på ikring 800 år, frå ca 1030 fvt. til 224 fvt. (før vår tidsrekning).
Det var eit sjølvstyrande rike som fanst på same tid som Zhou-dynastiet.

Frå kong Wu tidleg i det 8. hundreåret fvt. utropte Chu-herskarane seg til kongar på like fot med Zhou-kongane. I Chu-riket vart det påbyrja ei rad administrative reformer, noko som gjorde at Chu makta å leggje under seg nye landområde under Vår- og haustannaltida. Med framhaldande landerobringar var Chu eit av dei mektigaste kongerika under Krigarrika-tida.

Chu-riket er også kjend som Jing (荆), Jingchu (荆楚) og Shu (舒). Riket omfatta det meste av dagens provinsar Hubei og Hunan, jamsides delar av Chongqing, Guizhou, Henan, Anhui, Jiangxi, Jiangsu, Zhejiang og Shanghai. I meir enn 400 år låg Danyang, hovudstaden i Chu, ved åmotet til elvane Dan og Xi, nær dagens Xichuan.

Galleri

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Chu (state)» frå ,  den 19. desember 2016.  
 

Tidlegare land i Kina
Zhou-dynastiet
Rasmus Sunde

Rasmus Sunde () er ein norsk historikar og forfattar. Han er fødd i Vik, oppvaksen i Jølster og busett i Balestrand. Sunde har doktorgrad i migrasjonshistorie.  Han var førsteamanuensis ved Høgskulen i Sogn og Fjordane, no Høgskulen på Vestlandet, frå 1991 til han vart pensjonist i 2011.

Sunde har skrive fleire bøker om migrasjonshistorie.

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

I tidsskrift - eit utval 
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder
 Fylkesleksikon Sogn og Fjordane

Bakgrunnsstoff
 Om Rasmus Sunde i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Norske sakprosaforfattarar
Forfattarar frå Balestrand
Forfattarar frå Vik
Forfattarar frå Jølster
Klippedomen

Klippedomen (arabisk   Qubbat As-Sakhrah, hebraisk   Kippat ha-Sela) er ein muslimsk heilagdom i Gamlebyen i Jerusalem. Han er ein åttekanta bygning med forgylla kuppel som er reist på staden profeten Muhammed skal ha reist til himmelen frå. Bygningen blei opphavleg fullført under omajadekalifen Abd al-Malik, og er med dette eit av dei eldste døma på islamsk arkitektur. 

Klippedomen er eit kjennemerke for Jerusalem, og er som del av Gamlebyen med på UNESCO si liste over verdsarv, saman med mellom anna Vestmuren (Klagemuren) og Gravkyrkja i nærleiken. 

Domen blir ofte omtalt som  Klippemoskeen, men er ikkje eigentleg ein moské. Han ligg like ved al-Aqsa-moskeen på Tempelhøgda, som er den tredje mest heilage staden i islam, etter Mekka og Medina, i tillegg til å vera heilag også for jødar og kristne. Staden han er bygd på husa tidlegare eit romersk tempel til Jupiter Capitolinus, og før dette Det andre jødiske tempelet i Jerusalem. I følgje jødisk tradisjon er domen reist over klippa patriarken Abraham ville ofra Isak på.

Bygget blei truleg reist frå 687 til 691. Den opphavlege kuppelen kollapsa i 1016 og blei bygd opp att i 1021.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Klippedomen» frå , og «Dome of the Rock» frå  den 19. desember 2016.  
 

Islamske heilage stader
Islamsk arkitektur
Omajade-ariktektur
Heilagdomar i Jerusalem
Skipingar i 691
Tempelhøgda
Veronica Kristiansen

Veronica Egebakken Kristiansen () er ein norsk handballspelar som sidan sommaren 2015 har spelt på den danske klubben Midtjylland. I tida 2014-17 vann ho to EM-gull, VM-gull, VM-sølv og OL-bronse med det norske landslaget. Perioden 2013-18 deltok ho i 130 landskampar og skåra 438 mål.

Kristiansen var Våg-spelar til 2011. Dei neste fire åra spelte ho på Glassverket IF, før ho sommaren 2015 melde seg til teneste for Midtjylland.

Kristiansen landslagsdebuterte 20. mars 2013 mot Danmark. Seinare i debutåret deltok ho i handball-VM 2013. Hausten 2014 vann Noreg EM 2014, der Kristiansen fekk bra med speletid på venstre rykkrom-plass. Ho var ein sentral spelar då Noreg vart verdsmeister i 2015, etter ein klar siger over Nederland i finalen. I året 2016 var ho i august månad med på å take OL-bronse under Sommar-OL 2016 i Rio de Janeiro, og fire månader seinare vart ho europameister for andre gong, Nederland var også her motstandar i begge avslutningskampane.

Merittar landslag
 VM 2013: Nr 5 med Noreg
EM 2014: Gullmedalje etter 28–25 mot Spania
 VM 2015: Gullmedalje etter 31–23 mot Nederland
OL 2016: Bronsemedalje etter 36–26 mot Nederland
EM 2016: Gullmedalje etter 30–29 mot Nederland
 VM 2017: Sølvmedalje etter 21–23 mot Frankrike
EM 2018: Nr 5 etter 38–29 mot Sverige
EM 2020: Gullmedalje etter 22–20 mot Frankrike
OL i 2021: Bronsemedalje etter 36–19 mot Sverige
 VM 2021: Gullmedalje etter 29–22 mot Frankrike

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Veronica Kristiansen» frå ,  den 19. desember 2016.
Landskampar

 

Norske handballspelarar
Verdsmeistrar i handball
Europameistrar i handball
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Noreg
Medaljevinnarar under sommar-OL 2016
Norske deltakarar under sommar-OL 2016
Handballspelarar under sommar-OL 2016
Norske deltakarar under sommar-OL 2020
Handballspelarar under sommar-OL 2020
Spelarar i Handball-VM 2013 for kvinner
Spelarar i Handball-EM 2014 for kvinner
Spelarar i Handball-VM 2015 for kvinner
Spelarar i Handball-EM 2016 for kvinner
Spelarar i Handball-VM 2017 for kvinner
Spelarar i Handball-EM 2018 for kvinner
Spelarar i Handball-EM 2020 for kvinner
Folk frå Eigersund
Lipopolysakkarid

Lipopolysakkarid (LPS) eller endotoksin er molekylkompleks av lipid (feittstoff) og polysakkarid (karbohydrat) og ein proteinkomponent.

Dei er bakteriegifter som vert frigjevne frå gram-negative bakteriar, særleg når desse døyr og går i oppløysing, men òg som ein naturleg prosess frå levande bakteriar. Dei kjem frå selleveggen til bakterien. Giftverknaden er knytt til lipiddelen (lipid A).

Lipopolysakkarid er rekna som ansvarlege for fleire av sjukdomane ved gramnegative bakterieinfeksjonar, særleg ved sterk øksling av bakteriane i blodbanane. Lipopolysakkarid er difor hovudårsaka til den alvorlegaste, septiske eller septikemiske, forma av meningokokksjukdom, mellom anna med blødingar i sjølve huda (under yta), svikt i fleire indre organ, sjokk og eventuelt daude.

Kjelder 

Glykolipid
Papirstorleik

Papirstorleik blir standardisert etter  ISO 216.  Standarden definerer ei rad med storleikar, der ei endring frå eitt tal til neste større tal inneber ei halvering av den lengste sida, som om ein brettar arket midt på langsida. 

Eksempelvis er A4-papir 210 × 297 mm, og A5 er 148 × 210 mm. 

Eit A0-ark måler éin kvadratmeter. Papirvekt blir rekna slik at eksempelvis 80 g-papir er papir der eit A0-ark veg  80 gram. Eit A4-ark av 80-g printerpapir veg såleis 5 g (det går 16 A4-ark på eit A0-ark).

A- og B-formata høver med metersystemet; A0 fyller ein kvadratmeter, mens B0 er ein meter på kortsida.

For konvoluttar finst ei  C-rekke, som er utforma slik at ein kan leggje  det tilsvarande  A-papiret inn i konvolutten. Ein C5-konvolutt passer derfor til eit A5-ark eller eit bretta A4-ark.

Dei internasjonale standardane for papirstorleik blir brukt over det meste av verda, men i mindre grad i amerikanske land.

Internasjonale papirstorleikar (ISO 216) 

Når man ser bort frå tilpassing som følgje av  avrunding, kan papirstorleiken i dei tre hovudseriane bli rekna ut av ein matematisk formel:

Denne artikkelen bygger på «Størrelser (papir)» frå ,  den 20. desember 2016.  
 

Papir
ISO-standardar
Måleiningar for flate
A4

A4 er ein standard papirstorleik definert av den internasjonale standarden ISO 216 som 210 mm × 297 mm. 

Eit A4-ark som blir delt (eller bretta)  på tvers av langsida gir to A5-ark. Tilsvarande er eit A3-ark dobbelt så stort som eit A4-ark. Alle A-formata er formlike. Forholdet mellom langsiden og kortsiden er kvadratrota av 2.

Alle A-formata tar utgangspunkt i A0, som har eit areal på 1 m². A4 har altså ei flate på 1/16 m².

Sjå òg
 Papir

Kjelder 
 Das Papierformat DIN A4  

 Denne artikkelen bygger på «A4-papir» frå ,  den 20. desember 2016.  
 

Måleiningar for flate
Papir
Gravkyrkja

Gravkyrkja er ei kyrkje i Det kristne kvarteret i Gamlebyen i Jerusalem.
Kyrkja skal ifølgje kristen tradisjon omfatta både Golgata, staden for krossfestinga av Jesus, og grava som han gjenoppstod frå. Som del av Gamlebyen er kyrkja rekna som ein del av verdsarva av UNESCO. 

Kyrkja blei oppført av den romerske keisaren Konstantin den store på 300-talet, og har vore ein kristen valfartsstad sidan. Ho blei herja av dei persiske Sassanidane i 614, og seinare gjenoppbygd av krossfararar i 1130. Kyrkja er seinare blitt øydelagd og gjenoppbygd fleire gonger. Den noverande kyrkja er frå 1810.

Gravkyrkja blir driven av fleire kyrkjesamfunn i fellesskap. Den gresk-ortodokse kyrkja har  største delen av kyrkjeområdet, som også omfattar hovudkvarterte til deira patriark av Jerusalem. Den armenske og den katolske kyrkja er dei to nest viktigaste kyrkjesamfunna i drifta av Gravkyrkja. Dei koptiske, syriske og etiopiske ortodokse kyrkjene har òg delar. Protestantar er ikkje representerte i kyrkja, og mange føretrekk Hagegrava som valfartsstad og mogleg døds- og gravstad for Jesus.

Innan austleg kristendom er kyrkja kjend som Oppstandelsekyrkja (gresk Ναός της Αναστάσεως (Naos tis Anastaseos), armensk Surp Harutyun), medan ho i vestleg tradisjon er kalla for Gravkyrkja eller Kyrkja til den heilage grava  (latin: Ecclesia sancti Sepulchri).

Historie

Den første kyrkja 
 
Eusebius fortel i Vita Constantinus at det på staden der Gravkyrkja seinare blei bygd tidlegare stod eit tempel vigd Venus. Den seinare keisaren Konstantin gav i 325 eller 326 ordre om at staden skulle ryddast for å gje plass til ei ny kyrkje. Den heilage Makarius fekk i oppdrag å oppføra henne.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Den hellige gravs kirke» frå , og «Church of the Holy Sepulchre» frå  den 20. desember 2016.  
 

Kristendom
Heilagdomar i Jerusalem
Kyrkjer i Jerusalem
Påske
Byggverk ferdigstilt på 300-talet
Byggverk ferdigstilt på 1100-talet
Byggverk ferdigstilt på 1500-talet
Bjørg G. Hovland

Bjørg G. Hovland () er ein norsk bunadprodusent. Ho er frå Luster. Hovland har rekonstruert fleire eldre draktplagg i indre og midtre Sogn, mellom anna har ho bygd på bilete av nasjonalromantiske kunstnarar som Johannes Flintoe og J.C. Dahl.

Hovland syr bunader, har halde kurs i bunadssaum og om hovudplagg, og ho har skrive artiklar i fagblad og bøker om bunader.

I 2014 gav Hovland ut boka «Folkedrakter og bunader frå Sogn» (Skald Forlag). Ho er tildelt «Gullnål med Diplom» frå Norges Husflidslag, og ho fekk Luster kommune sin kulturpris i 1996.

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

I tidsskrift - eit utval 
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder
 Fylkesleksikon Sogn og Fjordane

Bakgrunnsstoff
 Om Bjørg G. Hovland i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Norske sakprosaforfattarar
Forfattarar frå Luster
Høgaste fjella i Saltdal

Høgste fjelltoppane i Saltdal er fjell i Saltdal kommune med ein primærfaktor på minst 50 meter.

Kjelder
Noregs geografiske oppmåling. Kartserien M711.

Fjell i Nordland
Saltdal kommune
Yngvar Andersen

Yngvar Andersen () er ein norsk friidrettsutøvar og trenar. 

Han er frå i Fortun i Luster kommune og busett i Oslo. Faren var frå Marokko. Andersen er utdanna ved Norges idrettshøgskole.

Han vart norsk juniormeister i kule, diskos og spyd. Andersen satsa som vaksen på ein karriere som personleg trenar, og starta i 2005 eige treningssenter i Oslo med namnet Mykjemeir.

Frå 2006 var han ein markant profil i NRK-programmet Puls, der han gav treningsråd til tv-sjåarane.

I 2008 fekk han målprisen til Luster Mållag fordi han brukar nynorsk i marknadsføringa av firmaet sitt og for bruken av dialekt i media. I 2011 fekk han målprisen til Sogn og Fjordane Mållag og same året målprisen til Noregs Mållag.

I dag er han trenar og gründer i Naardic saman med  kjendisprofilane Annema Refsnes, Ole Petter Hjelle og Arnulf Refsnes om å drifta eit online interaktivt treningstilbod.

Bibliografi

Bøker

Kjelder

 Fylkesleksikon Sogn og Fjordane 

Norske sakprosaforfattarar
Forfattarar frå Luster
Magnus Nilsson Seim

Magnus Nilsson Seim () var ein norsk bonde, organisasjonsmann og Venstre-politikar. Han var fødd i Alversund, og flytta til Kinn i Flora kommune då faren kjøpte gard der i 1896.

Seim tok initiativet til skiping av Fiskarfagskulen i Florø. Han var mellom anna medlem av rådet i Vestlandske Salslag, YFK og formann i Venstre i Sogn og Fjordane 1921-1930.

Seim var vararepresentant til Stortinget 1913-1918, 1922-1927 og 1931-1933.

Bibliografi

Bøker

Kjelder
 Fylkesleksikon Sogn og Fjordane

Norske sakprosaforfattarar
Forfattarar frå Flora
Lipoprotein

Lipoprotein er store kuleforma molekylkompleks av lipid og protein. Dei har lipiddelen, som er hydrofob, inne i kjernen av komplekset og eit eitt molekyl-tjukt lag av frie kolesterol, fosfolipid og apoprotein, som alle er hydrofile, ytst. Dette gjer dei løyselege i blodserum, slik at lipida kan fraktast gjennom blodbanane med komplekset.

Lipoprotein vert mellom anna klassifiserte etter eigenvekta si; lipoprotein med høg tettleik (HDL) og lipoprotein med låg tettleik (LDL) er to døme på slike kategoriar.

Kjelder 

 Lipoproteins - nature.com
Erik Solheim (1947-)

Erik Solheim () er ein norsk lektor, forfattar og tidlegare leiar i Norges Naturvernforbund. Han er frå Førde.

Solheim var leiar av Norges Naturvernforbunds avdeling Sogn og Fjordane i periodane 1980–1987 og 1993–1997. Han var leiar i Norges Naturvernforbund i periodane 1987–1989 og 1998–2005. 
Solheim vart æresmedlem av Norges Naturvernforbund i 2007.

Bibliografi

Bøker

I tidsskrift - eit utval 
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder
 Wikipedia på bokmål
 Fylkesleksikon Sogn og Fjordane

Norske sakprosaforfattarar
Forfattarar frå Førde
Den afrotropiske regionen

Den afrotropiske regionen eller den etiopiske regionen er ein av åtte biogeografiske regionar eller økosoner. Han omfattar Afrika sør for Sahara, Madagaskar og andre øyar vest i Indiahavet, sørlege og austlege delar av den arabiska halvøya, ein sørleg del av Iran og den sørvestlegaste delen av Pakistan. Størstedelen av regionen har eit tropisk klima.

Eit tjukt ørkenbelte skil regionen frå den palearktiske regionen i nord. Sør for Sahara ligg to belte av tropiske grassletter og savanne som går frå Atlanterhavet i vest til Det etiopiske høglandet i aust. Ein mosaikk av savanne og skog går over i tropisk lauvfellande skog og regnskog i områda rundt ekvator. Lenger sør finst fleire ørkenar, som Kalahari. Heilt i sør ligg Cape floraregion, eit område med middelhavsklima der ein finn plantar som også har slektningar i Den australske regionen, som Protea frå Proteaceae-familien.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Afrotropical realm» frå ,  den 20. desember 2016.  
 

Afrotropisk
Toll-lik reseptor

Toll-like reseptorar (TLR-ar, etter tysk toll, 'storarta') er protein som kjenner att mikroorganismar når dei kjem inn i kroppen. Namnet kjem frå Toll-genet som vart identifisert i bananfluga (Drosophila melanogaster).

Toll-like reseptorar set i verk det medfødde immunsystemet og kan til dømes kjenna att lipopolysakkarid frå patogene bakteriar.

Frå menneske er det kjent minst 10 ulike Toll-like reseptorar med lengder på 700–1100 aminosyrer. Toll-like reseptorar er òg funne i rundmakken Caenorhabditis elegans og i planter.

Kjelder 

 Christmas, P. (2010)  Toll-Like Receptors: Sensors that Detect Infection. Nature Education 3(9):85

Toll-like reseptorar
Fem dynasti og ti kongerike-tida

Fem dynasti og ti kongerike-tida ((五代十国, Wǔdàishíguó) er nemninga på ein vel 50 år lang periode i kinesisk historie. Perioden tok til med Tang-dynastiet sitt endelege fall i år 907 og enda med at Song-dynastiet etablerte si overmakt i 960.

Under Fem dynasti og ti kongerike-tida var det mykje og vedvarande politisk strid og kamp i Kina. Gjennom perioden vart det danna, og fall, fem dynasti og meir enn ti kongedøme i det tidlegare samla keisarriket. Dei fem dynastia låg alle i det nordlege Kina, medan ni av dei ti lengstliva kongedøma fanst i det sørlege Kina.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «De fem dynastierna och De tio rikena» frå ,  den 20. desember 2016.  
 

Kinesisk historie
900-talet
Arve Sandal

Arve Sandal () er ein norsk journalist. Han er fødd på Sandane i Gloppen kommune, og busett i Førde. Sandal var journalist i Sunnmørsposten 1974-1982 og NRK Sogn og Fjordane 1982–1986. Saman med Ole Fretheim skipa han videoproduksjonsselskapet Vest Vision i Førde 1986.

Frå 1991-2001 var Sandal redaksjonssjef ved NRK Sogn og Fjordane og frå 2001-2013 var han banksjef i Sparebanken Sogn og Fjordane. Då vart han tilsett som prosjektleiar for Nynorsk avissenter.

Sandal har stått sentralt i arbeidet med Konjunkturbarometeret for Sogn og Fjordane sidan det vart skipa i 2002.

Arve Sandal har gitt ut fleire praktbøker.

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

Kjelder
 Fylkesleksikon Sogn og Fjordane 

Norske sakprosaforfattarar
Forfattarar frå Gloppen
Forfattarar frå Førde