alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
European Extremely Large Telescope

European Extremely Large Telescope (E-ELT) er eit jordbasert astronomisk teleskop under bygging på Cerro Armazones i Chile for Det europeiske sørobservatoriet (ESO). Det vil ha ein hovudspegel på 39 meter sett saman av 798 sekskanta delspeglar på 1,4 meter, og ein andrespegel på 4 meter. Det vil liggja på ei høgd på 3 060 meter over havet og vil etter planen kunna gjera dei fyrste observasjonane i 2024.

Mellom måla til teleskopet er å ta dei fyrste bileta av jordlike planetar i det levelege området kring andre stjerner.

Kjelder 
 The European Extremely Large Telescope - ESO

Astronomiske observatorium i Chile
Det europeiske sørobservatoriet
Cliff Davies

Clifford «Cliff» Davies () var ein britisk trommeslagar, låtskrivar og produsent.

Karriere

Davies starta karrieren sin i Roy Young Band tidleg i 1970-åra, før han vart med i den andre inkarnasjonen av det britiske jazzrockbandet If frå 1972 til 1975. Han spelte på fire album av bandet. Etter If vart oppløyst byrja Davies å spele med den amerikanske hardrockgitaristen Ted Nugent frå 1975 til 1982 som trommeslagar, produsent og/eller medprodusent på alle Nugent-innspelingane i den perioden. Som produsent samarbeidde han stundom med Lew Futterman, som òg hadde produsert If.

I 1980-åra arbeidde han for Next City Productions, òg eigd av Futterman, i New York City og spelte inn plater med mellom andre Grand Funk Railroad. Sidan seint i 1990-åra heldt han til i Atlanta og arbeidd som piano- og trommelærar. Davies vart funnen død i heimen sin 13. april 2008 etter å ha skote seg sjølv.

Diskografi

Med If 
 Waterfall (1972) 
 Double Diamond (1973)
 Not Just Another Bunch of Pretty Faces (1974) 
 Tea Break Over, Back on Your 'Eads (1975)

Med Ted Nugent 
 Ted Nugent 
 Free-for-All
 Cat Scratch Fever
 Double Live Gonzo
 Weekend Warriors
 State of Shock
 Scream Dream
 Intensities in 10 Cities

Andre 
 Whitehorn (1974) - Geoff Whitehorn
  In the Red (1983) - Fist

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Cliff Davies» frå ,  den 4. august 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Rock and Roll Remembers Foundation 
 Biografi av Bruce Jeansonne 

Musikarar døde av sjølvmord
Engelske rocketrommeslagarar
Engelske plateprodusentar
Nowhere to Run

«Nowhere to Run» er ein popsong frå 1965 av Martha and the Vandellas, gjeve ut for Gordy (Motown) og ein av signaturlåtane til bandet. Songen er skriven og produsert av produksjonsteamet til Motown, Holland–Dozier–Holland, og skildrar ei kvinne som er fanga i eit dårleg forhold med ein mann ho uansett elskar.

Oversyn
Holland-Dozier-Holland og Funk Brothers gav songen ei stor, hardt drivande instrumentering som minna om den tidlegare singelen «Dancing in the Street».

Songen kom ut på det tredje albumet deira, Dance Party og singelen nådde åttandeplassen på Billboard Pop Singles-lista og femteplassen på Billboard R&B Singles-lista. Songen nådde òg 26. plassen på lista deira i Storbritannia. B-sida til singelen var «Motoring».

Versjonen deira vart rangert på 367. plassen på lista til Rolling Stone over dei 500 beste songane gjennom tidene.

The Dynamic Superiors spelte inn ein discoversjon av songen i 1977.

Medverkande 
Solovokal av Martha Reeves
Korvokal av Rosalind Ashford & Betty Kelly
Skriven av Brian Holland, Lamont Dozier og Edward Holland jr.
Produsert av Lamont Dozier og Brian Holland
Alle instrument av The Funk Brothers
Benny Benjamin: trommer  	 
James Jamerson: bassgitar 	 
Earl Van Dyke: elektrisk piano 	 
Jack Ashford: perkusjon, tamburin, vibrafon
Ivy Jo Hunter: perkusjon (bjøller) 	 
Robert White: gitar 	 
Eddie Willis: gitar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Nowhere to Run» frå ,  den 4. august 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Songar frå 1965
Singlar frå 1965
Songar skrivne av Holland–Dozier–Holland
Songar produserte av Lamont Dozier
Songar produserte av Brian Holland
Martha and the Vandellas-songar
Grand Funk Railroad-songar
Gordy Records-singlar
 367
Bosnia av Grand Funk Railroad

Bosnia er eit konsertalbum av det amerikanske rockebandet Grand Funk Railroad. Inntekene frå billettsalet til konserten gjekk til Bosnia-Hercegovina. Konserten vart halden i mars 1997 i the Palace of Auburn Hills i Auburn Hills i Michigan. 

Fleire gjestemusikarar spelte på konserten, som Peter Frampton, Alto Reed, Paul Shaffer og Detroit Symphony Orchestra.

Bandet hevda seinare at Capitol gav ut albumet utan at bandet kjende til eller hadde godkjent det.

Innhald 
Alle songar er skrivne av Mark Farner, utanom der andre er nemnde.

Disk ein

Disk to

Medverkande

Grand Funk Railroad 
 Mark Farner – akustisk og elektrisk gitar, vokal, perkusjon
 Howard Eddy Jr. – klaverinstrument
 Mel Schacher – bassgitar
 Don Brewer – trommer, perkusjon, vokal

Med 
 Peter Frampton – gitar
 Alto Reed – saksofon
 Michigan Symphony Orchestra dirigert av Paul Shaffer
 Spelt inn av David Hewitt on Remote Recording Services Silver Truck

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Bosnia (album)» frå ,  den 4. august 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Konsertalbum frå 1997
Grand Funk Railroad-album
Capitol Records-album
Alto Reed

Alto Reed () er ein USA-amerikansk saksofonist frå Detroit som er best kjend som langvarig medlem av Bob Seger and the Silver Bullet Band. Den best kjende framføringa hans er mellom anna introen på «Turn the Page» og saksofonsoloen på «Old Time Rock and Roll». 

Reed byrja å spela med Bob Seger i 1972, og har turnert med han sidan. På 1990-talet byrja han ein parallell solokarriere. Han gav ut sitt første soloalbum i 1997.

Reed har òg spelt på filmmusikken til to filmar av Jeff Daniels, og har spelt med mange band og musikarar, som Foghat, Grand Funk Railroad, Little Feat, Otis Rush, Enchantment, Jamie Oldaker, George Terry, Dave Mason, Spencer Davis, Tico Torres, Dan Aykroyd, James Belushi, The Blues Brothers, The Ventures, George Thorogood, Robin Gibb og i Romania med bandet Holograf.

Alto Reed har to døtrer, Chelsea og Victoria. Victoria Reed er også musikar.

Diskografi
 Cool Breeze (1997)
 RockHits (2001)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Alto Reed» frå ,  den 4. august 2016.

Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad

Musikarar frå Detroit
USA-amerikanske rockesaksofonistar
Bob Seger & the Silver Bullet Band-medlemmar
Thirty Years of Funk: 1969–1999

Thirty Years of Funk: 1969–1999 (òg kalla The Anthology) er ein plateboks frå 1999 av Grand Funk Railroad, med tre nye songar og fleire songar som ikkje var gjevne ut tidlegare.

Innhald 
Alle songane er skrivne av Mark Farner, utanom der andre er nemnde.

Disk ein 
«Getting into the Sun» — The Pack* — 4:45
«Can't Be Too Long (Faucet)» — The Pack* — 6:00
«Got This Thing on the Move» (Mono) — The Pack* — 3:17
«Time Machine» — 3:44
«High on a Horse» — 2:55
«Mr. Limousine Driver» — 4:25
«Sin's a Good Man's Brother» — 4:49
«Aimless Lady» — 3:29
«Mean Mistreater» — 4:27
«I'm Your Captain (Closer to Home)» — 10:00
«Are You Ready» (Live) — 3:44
«Paranoid» (Live) — 6:40
«Inside Looking Out» (Live)* (John Lomax, Alan Lomax, Eric Burdon, Chas Chandler) — 16:25

Disk to
«Feelin' Alright» (Dave Mason) — 4:26
«Gimme Shelter» (Mick Jagger/Keith Richards) — 6:20
«I Can Feel Him in the Morning» (Don Brewer, Farner) — 7:14
«I Can't Get Along with Society»* — 4:42
«Upsetter» — 4:29
«Loneliness» — 8:38
«Trying to Get Away» — 4:11
«Walk Like a Man (You Can Call Me Your Man)» (Brewer, Farner) — 4:05
«Creepin'» — 7:02
«We're an American Band» (Brewer) — 3:27
«Hooray»* — 4:06
«The End»* (Brewer, Farner) — 4:11
«To Get Back In» — 3:56
«Destitute & Losin'»* — 7:02

Disk tre
«Shinin' On» (Brewer, Farner) — 5:57
«The Loco-Motion» (Gerry Goffin, Carole King) — 2:47
«Some Kind of Wonderful» (John Ellison) — 3:22
«Bad Time» — 2:55
«Footstompin' Music» (Live) — 4:08
«Rock 'n Roll Soul» (Live) — 4:00
«Heartbreaker» (Live) — 7:26
«Take Me» — 5:10
«Sally» — 3:16
«Love Is Dyin'» — 4:14
«Can You Do It» (Richard Street, T. Gordy) — 3:17
«Pass It Around» (Brewer, Farner) — 5:00
«Crossfire» — 4:21
«Queen Bee» — 3:14
«We Gotta Get Out of This Place» (Live)* (Barry Mann, Cynthia Weil) — 5:14
«Pay Attention to Me»++ — 3:21
«All I Do»++ — 3:30
«In the Long Run»++ — 4:12

*: Ikkje gjeve ut før
++: Nyinnspelt for denne plata

Medverkande 

 Mark Farner – gitar, munnspel, perkusjon, klaverinstrument, vokal
 Craig Frost – klaverinstrument, vokal
 Mel Schacher – bassgitar
 Dennis Bellinger – bassgitar, vokal
 Don Brewer – perkusjon, trommer, vokal, fotografi
 Jimmy Hall – munnspel
 Donna Hall – korvokal
 David K. Tedds – produsent
 Grand Funk Railroad – produsent
 Terry Knight – produsent
 Lisa Reddick – produsent
 John Rhys – produsent
 Ron Nevison – lydteknikar, miksing
 John Hendrickson – miksing
 Jimmy Romeo – lydteknikar
 Evren Goknar – mastering
 Sam Gay – kunstnarisk leiar
 Jim Bessman – tekst i omslaget
 Sam Emerson – fotografi
 Lynn Goldsmith – fotografi
 Neal Preston – fotografi
 Norman Seeff – fotografi
 Ken Settle – fotografi
 Jim Shea – fotografi

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Thirty Years of Funk: 1969–1999» frå ,  den 4. august 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Samlealbum frå 1999
Grand Funk Railroad-album
Album produserte av Terry Knight
Capitol Records-album
Classic Masters av Grand Funk Railroad

Classic Masters er eit samlealbum av Grand Funk Railroad. Det kom ut i 2002 som ein del av ein serie på Capitol Records.

Plata var meint å erstatte Capitol Collectors Series frå 1991 og dei er identiske utanom ein song. Begge albuma har 15 spor, men Classic Masters har med «Take Me», der Collectors Series har «Inside Looking Out». Dne einaste andre skilnaden er rekkefølgja på songane.

Innhald
All sonagar er skrivne av Mark Farner, utanom der andre er nemnde. 
 «We're An American Band» (We're An American Band) (Don Brewer) – 3:26
 «Time Machine» (On Time) – 3:45
 «Walk Like a Man» (We're An American Band) (Brewer/Farner) – 4:05
 «Some Kind of Wonderful» (All The Girls of The World Beware!!!) (John Ellison) – 3:22
 «Gimme Shelter» (Survival) (Mick Jagger, Keith Richards) – 6:18
 «Shinin' On» (Shinin' On) (Brewer/Farner) – 5:56
 «Heartbreaker» (On Time) – 6:34
 «Rock & Roll Soul» (Phoenix) – 3:29
 «The Loco-Motion» (Shinin' On) (Gerry Goffin/Carole King) – 	2:46
 «Footstompin' Music» (E Pluribus Funk) – 3:46
 «Mean Mistreater» (Live Album) – 4:55
 «Feelin' Alright» (Survival) (Dave Mason) – 4:26
 «Take Me» (Born To Die) (Brewer/Craig Frost) – 5:06
 «Bad Time» (All The Girls of The World Beware!!!) – 2:56
 «I'm Your Captain/Closer to Home» (Closer To Home) – 9:59

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Classic Masters (Grand Funk Railroad album)» frå ,  den 4. august 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Samlealbum frå 2002
Grand Funk Railroad-album
Album produserte av Terry Knight
Capitol Records-album
Jesse Owens

Jesse Owens, eigentleg James Cleveland Owens, () var ein USA-amerikansk friidrettsutøvar, fødd i Lawrence County i Alabama. Han vart vide kjend gjennom Sommar-OL 1936 i Berlin der han vann fire gullmedaljar og vart den store framgrunnsfiguren i leikane.

Den 25. mai 1935 i Ann Arbor sette Owens verdsrekord i lengdehopp med på 8,13 meter, ein rekord som stod til 1960. Straks etter rekordhoppet vann han 200 meter, eigentleg 220 yards, på 20,3 sekundar, også det verdsrekord.

Under sommarleikane 1936 i Berlin vann Owens 100 meter på tida 10,3 den 3. august, lengdehopp 4. august med 8,06 m, 200 meter den 5. august, tid 20,7 sekundar. Den 9. august vann han si fjerde gullmedalje då han sprang ein etappe for USA i 4 x 100 meter stafett.

Seinare i 1936, sa han at han ikkje hadde blitt oversett av Tysklands regjeringssjef, og han la til at USAs president ikkje sendte gratulasjon fordi presidenten var oppteken.

Owens døydde i Tucson i Arizona.

I skjønnlitteraturen er det skrive om Owens, mellom anna i det ironiske diktet "Sprinterne" - skrive av Nordahl Grieg etter  Sommar-OL i Berlin i 1936.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jesse Owens» frå ,  den 4. august 2016.  
 

Friidrettsutøvarar frå USA
Lengdehopparar frå USA
Sprintarar frå USA
Olympiske meistrar for USA
Medaljevinnarar under sommar-OL 1936
USA-amerikanske deltakarar under sommar-OL 1936
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1936
Presidentens Fridomsmedalje
Afroamerikanarar
Leveleg sone

Den levelege sona er det beltet kring ei stjerne der ein planet i bane vil kunna ha flytande vatn på yta. Ein slik planet kan soleis ha liv slik ein kjenner det frå jorda.

Kjelder 
 Astronomers Help Focus Research in the Search for Another Earth - NASA

Astrobiologi
Marit Øiseth

Marit Øiseth (), fødd Marit Hemstad, var ein norsk idrettsutøvar, fødd og død i Nord-Odal. Ho var aktiv i friidrett og langrenn, som skirennar var ho medlem i Mogutten Idrettslag.

Marit Hemstad var dotter til ein skogsarbeidar. 17 år gammal deltok ho i EM i friidrett 1946 i Oslo, der ho vart nummer fire på 200 med tida 25,7 sekundar.

Ho kom tilbake som Marit Øiseth og deltok i langrenn under Vinter-OL 1952 i Oslo. Her enda ho på sjuandeplassen på 10 km. Då den fyrste noregsmeisterskapen med kvinner i langrennssporet fann stad i 1955, hadde ho slutta å tevle.

Kjelder
 friidrett.no
 

Norske friidrettsutøvarar
Norske langrennsløparar
Norske deltakarar under vinter-OL 1952
Langrennsløparar under vinter-OL 1952
Folk frå Nord-Odal
Sølvi Meinseth

Sølvi Meinseth () er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar frå Rykene i Aust-Agder. Ho vann til saman 20 gullmedaljar på sprintdistansane 100 m, 200 m og 400 meter under noregsmeisterskapane i tida 1985-95. Hennar noregsrekord på 400 m frå 1991 på tida 52,45 sekundar gjeld framleis, 25 år seinare. Ho var medlem i Lia til 1984, sidan Sørild FIK 1985-86, Gular 1987-90 og SK Vidar 1991-94. Frå 1995 var ho tilbake i Sørild.

Karriere

Aktiv
Sølvi Olsen vann si fyrste NM-medalje som 16-åring i 1983, ho fekk då sølv på 100 meter, hakk i hæl med Mona Evjen, norsk sprintdronning gjennom eit lite tiår. To år seinare hadde Olsen stor framgang på 200 m og med tida 23,97 vart ho den andre norske kvinna under 24 sekundar på distansen.

Frå 1985 til 1995 vann Olsen heile 20 individuelle NM-titlar. Flest gullmedaljar, ni i talet, tok ho på 200 meter, medan ho vann seks gull på 100 m og fem på 400 m. Ho vart trippelvinnar i noregsmeisterskapane 1991 og 1993.

Olsen var i sitt livs form sommaren 1991. Gjennom vel to veker sette ho alle sin personlege rekordar i sprint. Det starta med 11,61 sekundar på 100 m den 21. juli i Sheffield, heldt fram med 23,41 på 200 m tre dagar seinare same staden, og vart avslutta den 4. august 1991 på Fana stadion med 52,45 sekundar på 400 meter, den siste tida er norsk rekord i 2016.

Hennar internasjonalt beste resultat kom då ho nådde semifinalen på 400 meter i europameisterskapen 1994 i Helsinki, og i semifinalane hadde best tid av dei som ikkje fekk finaleplass.

Noregsmeister
100 meter: 1986, 1988, 1989, 1990, 1991 og 1993
200 meter: 1985, 1986, 1989, 1990, 1991, 1992, 1993, 1994 og 1995
400 meter: 1991, 1992, 1993, 1994 og 1995

Prestasjonar i internasjonale meisterskap
EM 1986 i Stuttgart: Utslått i forsøka på 100 m (nr 22 – 11,89) og 200 m (nr17 – 24,46)
VM 1991 i Tokyo: Utslått i semifinalane 400 m (nr 16 – 53,63)
EM 1994 i Helsinki: Utslått i semifinalane på 400 m (nr 9 – 52,60)

Kjelder

friidrett.no

Norske friidrettsutøvarar
Norske sprintarar
Folk frå Arendal
Vilt

Vilt, ville dyr eller villdyr er omgrep som primært vert nytta om pattedyr som lever og formeirar seg fritt i naturen. Dyra vert ofte kalla vilt når dei kan jaktast på. Omgrepet vert delt inn i småvilt og storvilt. 

Omgrepet villdyr vert ofte nytta om dyr som kan ha aggressiv åtferd, for eksempel kattedyr, hundedyr eller bjørnar. Uttrykket vert også nytta for å beskrive menneskeleg åtferd, for eksempel om personar som utfører spesielt vågale handlingar.

I den norske viltlova frå 29. mai 1981 vert vilt definert som «alle viltlevende landpattedyr og fugler, amfibier og krypdyr».

Sjå også 
 Tamdyr

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Vilt» frå ,  den 6. august 2016.  

Dyr
Jakt
Snøskredet i Galtür i 1999

Snøskredet i Galtür i 1999 var eit snøskred som fann stad i landsbyen Galtür i Austerrike 23. februar 1999. Det drap 31 menneske og var det verste snøskredet som hadde hendt i alpane på 30 år. Snøskredet nytta 50 sekund på ferda frå fjellsida til landsbyen.

På førehand var vegane inn til Galtür stengde grunna snøskredfaren i området, men folk i landsbyen rekna han likevel som ein trygg stad.

Kjelder 
 Anatomy of an Avalanche - BBC-program

Snøskred
Naturkatastrofar i 1999
1999 i Austerrike
Friidrett under Sommar-OL 1936

Friidrettsøvingane under Sommar-OL 1936 i Berlin vart avvikla i dagane 2.-9. august 1936. Det vart tevla i 29 øvingar, 23 for menn og seks for kvinner, nett som i Los Angeles i 1932.

Jesse Owens vart forgrunnsfiguren under sommarleikane med sine fire gullmedaljar på sprintdistansane 100 meter, 200 meter, 4 x 100 meter stafett og i lengdehopp. I alt vart det det sett ti nye verdsrekordar i ni ulike øvingar. Jack Lovelock frå New Zealand vann 1500 meter på tida 3.47,8, Forrest Towns frå USA flytta rekorden på 110 meter hekk til 14,1 i sitt forsøksløp, finnen Volmari Iso-Hollo vann 3000 meter hiner på 9.03,8 og USA sitt mannskap i 4 × 100 meter forbetra verdsrekorden i forsøket til 40,0 sekundar og i finalen til 39,8. Kappgjengaren Hector Whitlock frå Storbritannia gjorde unna fem mil 4.30.41,4. Japans Naoto Tajima nådde 16,00 m i trestegfinalen, tyske Karl Hein slengde sleggja 56,49 m i sitt siste kast og Glenn Morris frå USA fekk 7 900 poeng i tikampen. Den einaste verdsrekorden på kvinnesida kom då Tyskland i forsøket sprang inn til 46,4 sekundar, for så å mislukkast heilt i finalen.

Noreg deltok med elleve utøvarar, alle menn. Reidar Sørlie vart fjerdemann i diskoskast, Edgar Bruun nummer fem i kappgang, Rolf Hansen og Odd Rasdal begge nummer ni på høvesvis 5000 m og 10000 m, og Helge Sivertsen på tiandeplass i diskoskast.

Menn

100 m 

Finale 3. august

200 m 

Finale 5. august

400 m 

Finale 7. august

800 m 

Finale 4. august

1500 m 

Finale 6. august

5000 m 

Finale 7. august

10 000 m 

Finale 2. august

Maraton 

Finale 9. august

50 km kappgang 

Finale 5. august

110 m hekk 

Finale 6. august 

Forrest Towns sette verdsrekord med 14,1 sekundar i mellomløpet.

400 m hekk 

Finale 4. august

3000 m hinder 

Finale 8. august

4 × 100 m stafett 

Finale 9. august

4 × 400 m stafett 

Finale 9. august

Høgdehopp 

Finale 2. august

Stavhopp 

Finale 5. august

Lengdehopp 

Finale 4. august.

Tresteghopp 

Finale 6. august

Kulestøyt 

Finale 2. august

Diskoskast 

Finale 5. august

Sleggjekast 

Finale 3. august

Spydkast 

Finale 6. august

Tikamp 

 7./8. august

Kvinner

100 m 

Finale 4. august

80 m hekk 

Finale 6. august

4 × 100 m stafett 

Finale 9. august

Tyskland sette verdsrekord med 46,4 sekundar i kvalifiseringa.

Høgdehopp 

Finale 9. august

Diskoskast 

Finale 4. august.

Spydkast 

Finale 2. august.

Notar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Olympische Sommerspiele 1936/Leichtathletik» frå ,  den 5. august 2016.  
 

Sommar-OL 1936
1936 i Tyskland
Ibolya Csák

Ibolya Csák () var ein ungarsk høgdehoppar, fødd og død i Budapest. Ho vart olympisk meister i øvinga i 1936 og europameister i 1938.

Csák vann høgdetevlinga for kvinner under Sommar-OL 1936 i Berlin. Ho var ei av tre kvinner som hoppa over 1,60 meter i finalen. For å kåre ein vinnar etter alle tre hadde rive tre gongar på 1,62 meter, fekk dei eit fjerde forsøk på høgda og då var Csák den einaste som klarde å ta seg over lista. Dermed vart ho den fyrste ungarske som tok OL-gull.

To år etter enda ho opphavleg på andreplass i friidretts-EM i Wien med sluttresultatet 1,64 meter. Men då det etter meisterskapen var over, vart avklart at tyske Dora Ratjen, som gjekk over 1,70 meter, hadde mannlege kjønnsorgan, vart Csák tilkjend meistertitelen.

OL-medaljar 
 1936  Berlin -  Gull i friidrett, høgdehopp kvinner  Ungarn

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Ibolya Csák» frå ,  den 5. august 2016.  
 

Ungarske høgdehopparar
Olympiske meistrar for Ungarn
Medaljevinnarar under sommar-OL 1936
Ungarske deltakarar under sommar-OL 1936
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1936
Lyngør

Lyngør er ei gamal uthamn (lita hamn i den ytre skjærgarden) og ein tettbygd liten stad på fleire øyar i Tvedestrand kommune i Agder, om lag midtvegs mellom byane Risør og Tvedestrand. Dei øyane i Lyngør som det bur folk på, har namna Holmen, Odden, Lyngøya, Steinsøya og Askerøya. Vegane på øyane er oppmurte gangvegar utan biltrafikk av noko slag. Det greiaste viset å kome seg til Lyngør på, er med båtskyss frå Gjeving på den andre sida av fjorden, der det er parkeringsplass.

For det meste vert husa i Lyngør no nytta som fritidsbustader. Det er berre om lag åtti som bur fast her, og mange av dei er knytt til små, lokale verksemder, mellom anna ein seglmakarverksemd. Om sommaren er det eit yrande liv i Lyngør.

Lyngørsundet er kjent for at det i 1812 stod eit dramatisk sjøslag her under Napoleonskrigen, slaget ved Lyngør, då britiske marinefartøy senka den dansk-norske fregatten «Najaden». Vraket av «Najaden» vart funne i sundet i 1957. Kvar olsok vert slaget minnast med eit såkalla «putteslag».

På ei øy i nærleiken av Lyngør ligg Lyngør fyr.

Busetnader i Agder
Geografi i Tvedestrand
Uthamner
Jan Fjærestad

Jan Fjærestad () er ein norsk tidlegare orienteringsløpar og friidrettsutøvar. I orientering tok han individuelt VM-sølv i 1974 og vart stafett-verdsmeister i 1978, medan han som friidrettsutøvar vart nordisk meister i maraton 1977 og sikra seg til saman ni NM-titlar i ulike lange løpstevlingar som landevegsløp, maraton og terrengløp. Han var i alle år medlem i Fana Idrettslag.

Aktiv

Orientering
Fjærestad byrja tevle som orienteringsløpar. Under VM i orientering 1974 overraska han og tok sølvmedaljen i den individuelle tevlinga. Han deltok også på dei norske VM-stafettlaga som tok høvesvis bronse i 1974, sølv i 1976 og gull i 1978.

Friidrett
Frå 1976 tok Fjærestad så smått til å satse på friidrett. I tida 1949 til 1981 vart annakvart år arrangert nordisk meisterskap i maraton. Fjærestad vann 1977-meisterskapen, etter ein tett tvekamp med svenske Lars Enquist. Han slo Enquist med fire tidels sekund, og vart dermed den einaste nordmannen som vann nordisk meisterskap i maraton. I 1978-sesongen nærma han seg den norske eliten på langdistansane på bane, med personleg rekord på 5000 meter på 13.37,2 og på mila med 28.34,7. Han deltok i maraton under friidretts-EM 1978, men braut løpet grunna ein skade han hadde plagast med ei tid.

I 1981 gjorde Fjærestad sitt livs beste milløp då han vart nummer fem i Bislett Games på tida 28.25,5, årsbeste i Noreg det året. To år seinare deltok han i VM i terrengløp og under det  fyrste friidretts-VM på bane i maraton, og hamna langt nede på resultatlistene.

Medaljar i norske meisterskap
Noregsmeister i 20 km terrengløp: 1977 
Noregsmeister i 25 km landevegsløp: 1977, 1978, 1980, 1982 og 1984 (5 sigrar)
Noregsmeister i maraton: 1978, 1979, 1982 (3 sigrar)
1981: Bronsemedalje på 5000 m – 13.59,5
1983: Sølvmedalje på 10 000 m – 29.22,5, og bronsemedalje på 5000 m – 14.04,0

Etter han trappa ned på eigenaktiviteten sist i 1980-åra, har Fjærestad vore trenar i BFG Fana, mellom andre for langdistanseløparen Kirsten Melkevik.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jan Fjærestad» frå ,  den 6. august 2016.  
 
friidrett.no

Norske orienteringsløparar
Norske friidrettsutøvarar
Norske langdistanseløparar