alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Brisbane

Brisbane er hovudstaden og den mest folkerike byen i staten Queensland på nord-austkysten av Australia. Byen ligg sør-aust i Queensland, det raskast veksande området i Australia. I 2009 passerte Brisbane eit innbyggjartal på 2 millionar, noko som gjer byen til det tredje mest folkerike området i landet etter Sydney og Melbourne. 

Byen og bysenteret ligg ved elva Brisbane River, ca 8 mil inn i landet frå kysten. 

I Brisbane ligg det fleire store universitet, og avdelingar av universitet, dei tre mest kjende er University of Queensland, Queensland University of Technology og Griffith University. Desse universiteta har dei seinare åra vore svært populære som studiestad for norske studentar, det er over 400 norske studentar i byen.

Byar i Queensland
Busetnader grunnlagde i 1824
Kilosekund

Kilosekund, eller ks, er ei måleeining for tid:

1 ks = 1 000 sekund = 16 minutt og 40 sekund.

Sjå òg 
 Sekund
 Kvarter
 Minutt
 Time
 Kilo-
 A Deepness In the Sky

Måleiningar for tid
SI-avleia einingar
Megasekund

Megasekund, eller Ms, er ei måleeining for tid:

1 Ms = 1 000 000 sekund = 11 dagar, 13 timar, 46 minutt og 40 sekund.

Sjå òg 
 sekund
 kvarter
 minutt
 time
 døger
 mega-
 A Deepness In the Sky

Måleiningar for tid
SI-avleia einingar
Barelvi

Barelvi eller barelwi er namnet på ei retning innan sunniislam.  Ho har namn etter byen Bareilly i Uttar Pradesh i India, der Ahmad Riza Khan (1857-1921) verka. Barelwi-rørsla har røter i sufisme. Riza Khan tilpassa sufi-praksis til tradisjonell lovtenkjing. Barelwi er den mest utbreidde forma for islam i sør-Asia, og er dominerande blant pakistanske muslimar i Noreg. Enkelte ser barelwi som ei form for «folkereligiøsitet» i motsetning til meir intellektuelt prega retningar, men kor presist dette er er tvilsamt. Central Jama'at-e Ahl-e Sunnat, den største moskéen i Noreg, fylgjer barelwi-retninga.

Litteratur
Kari Vogt - Islam på norsk - Moskeer og islamske organisasjoner i Norge (Oslo, 2000)

Bakgrunnsstoff
Madni forum 
Dawat-e-Islami Rise of Islam 
Barelvi Islam
Ahle Sunnat Wal Jamaat
Yanabi
Noore Madinah Network 
Sunni Port
Derwish
Dawat-e Islami
Raza Academy
Sunni Razvi Society
The As-Sunnah Foundation of America
Faizan-e Attar 
Idara-e Tehqiqat-e Imam Ahmad Raza International Karachi (mainly in English)
YRHost.co.uk - Islamic Web Portal

islam
Jean-Paul Bachy

Jean-Paul Bachy () er ein fransk politikar som var president av regionsrådet for Champagne-Ardenne i Frankrike i frå 2004 til 2015.

Champagne-Ardenne
Franske politikarar
Skjævelandsbrua

Skjævelandsbrua er ei bru over Figgjoelva på Jæren. Midten av brua utgjer grensa mellom Klepp kommune og Sandnes kommune. Brua var ferdig bygd i 1853. 
Byggjematerialet er for det meste stein, bygd som ei kombinert steinkvelv- og steinhellebru. Brua er 100 meter lang. Brua er ein del av Vestlandske hovudveg, og var den fyrste brua i Rogaland fylke som vart bygd for køyretøy.

Brua vart teikna av Ingebret Mossige, lensmann og veginspektør i Time kommune. Gabriel Høyland (1820-1907) leia bygginga av brua. 
I 1966 vart det opna ei ny bru for riksveg 44, og Skjævelandsbrua har etter dette vore nytta til lokal trafikk. Ho vart restaurert i 1985, og vart i 2002 teke med på ein nasjonal verneplan for kulturminne knytt til vegar.

Bakgrunnsstoff 
 Vernar gangsteinar og Skjævelandbrua  Jærbladet
 Vegvalg - nasjonal verneplan for veger, bruer og vegrelaterte kulturminner  Statens Vegvesen

Vegbruer i Rogaland
Vegar i Klepp
Vegar i Sandnes
Bruer opna i 1853
1853 i Noreg
Nor moské

Nor moské er ein ahmadiyya-moské som ligg i Frognerveien i Oslo. Han blei teken i bruk i 1980.

I juni 1985 prøvde nynazistar å sprenga moskéen. Fleire leiande medlemmer i Nasjonalt Folkeparti blei dømt for dette, mellom anna leiaren Jan Ødegård.

Moskébygget overlevde åtaket. Det er frå 1899, bygd i ein palladiansk komposisjon med klassisistisk utsmykking. Frontgavlen blei dekorert med arabisk skrift etter at huset blei omgjort til moské.

Sjå òg 
 Islam i Noreg

Bakgrunnsstoff 

 http://sos-rasisme.no/arkiv/artikler/ars2/nazivestland.php 
 http://www.artemisia.no/arc/historisk/oslo/bygninger/frognerveien.53.html
 http://folk.uio.no/leirvik/tekster/IslamiNorge.html

Sakralbygg i Oslo
Moskéar i Oslo
Det beninske flagget

Det beninske flagget blei teke i bruk som nasjonalflagg i Benin i 1959, då landet var i ferd med å få sjølvstende frå Frankrike. Då landet gjekk over til marxistisk styre i 1975 blei det endra til eit grønt flagg med ei raud stjerne oppe til venstre, men 1. august 1990 blei det gamle flagget igjen teke i bruk.

Fargane er tradisjonelle panafrikanske. Grønt står for håp, gult for rikdom og raudt for mot.

Bakgrunnsstoff 

Benin
Benin
Kraftverk

Kraftverk er ei nemning på eit industrianlegg som genererer elektrisk energi. Det ville difor vera logisk å nytta nemninga energiverk i staden for kraftverk, men den misstydande nemninga kraftverk har teke hald i det norske språket. 

Ei anna missoppfatning er at det vert produsert energi, noko som strir mot energiprinsippet. Eit kraftverk produserer ikkje energi, men omset frå ei enegiform til ei anna. I eit vasskraftverk vert statisk energi omset til elektrisk energi, i eit kolkraftverk vert kjemisk bunden energi omset til elektrisk energi, og så vidare. 
Denne energiomsetninga kan skje på forskjellige vis: 
 Mekanisk (kinetisk eller potensiell) energi blir omdanna til elektrisk energi i ein generator. Døme: vasskraftverk, vindkraftverk, bølgekraftverk.
 Kjemisk bunden energi vert omset til termisk energi når karbonet i kol, gass, eller olje reagerer med oksygenet i lufta i kolkraftverk, gasskraftverk og oljekraftverk. Den termiske energien vert så nytta til å driva dampturbinar, som omset den termiske energien til mekanisk energi, som så driv generatorar som omset den mekaniske energien til elektrisk energi. I mindre kraftverk, som til bømes om bord i skip, vert den kjemiske energien i olje omset til mekanisk energi i ein forbrenningsmotor, som konverterer den kjemisk bundne energien i oljen til meaknisk energi, som så vert nytta for å driva ein generator som omset energien til elektrisk energi. 
 Fisjon i eit kjernekraftverk frigjer termisk energi, som så vert nytta til å driva dampturbinar, som omset den termiske energien til mekanisk energi, som så vert så nytta til å driva generatorar som omset den mekaniske energien til elektrisk energi. Omsetinga frå termisk til elektrisk energi er med andre ord den same i kjernekraftverk som i kol- og gasskraftverk.
 Nokre energiformer kan omdannast direkte til elektrisk energi, som til dømes når energien i sollys vert omforma til elektrisk enegi i ei solcelle (solenergi). 

I Noreg vert over 99 prosent av den elektrisk energien generert av vasskraftverk, men stadig nye vindkraftverk vert bygd ut. Nokre få gasskraftverk er i planleggingsfasen, og det vert drive utprøving av andre typar kraftverk.

Ulike typar kraftverk 

 Vasskraftverk
 Høgtrykkskraftverk med dammar
 Lågtrykkskraftverk i elvar
 Pumpereservoarkraftverk (kombinert med høgtrykkskraftverk)
 Havkraftverk
 Tidevasskraftverk
 Havstrøymingskraftverk
 Bølgjekraftverk

 Trykkluftreservoarkraftverk

 Vindkraftverk

 Konvensjonelle Varmekraftverk 
 Med fossile råstoff
 Dampkraftverk drive av kol eller olje
 Kombinasjonskraftverk
 Kolkraftverk
 Gasskraftverk
 Atomkraftverk med kjernereaktorar

 Solkraftverk
 Solcelleanlegg
 Solvarmekraftverk
 Oppvindskraftverk

 Termiske kraftverk som arbeider med fornybar energi
 Biomassekraftverk
 Biogasskraftverk
 Geotermiske kraftverk

Eksperimentelle kraftverk:

 Kjernefusjonsreaktor
 Hav-varmekraftverk
Clyde Tombaugh

Clyde William Tombaugh () var ein amerikansk astronom, fødd i Illinois og oppvaksen der og i Kansas. Han er mest kjend for å ha oppdaga dvergplaneten Pluto i 1930, som den første lekamen i det som seinare vart rekna som Kuiperbeltet, men oppdaga òg mange asteoidar. Han ønskte òg seriøs vitskapleg forsking på uidentifiserte flygande objekt, eller UFO+ar. 

Han var professor ved New Mexico State University frå 1955. Oppdaginga av Pluto gjorde han medan han var assistent på Lowell-observatoriet. I tillegg Pluto og mange asteroidar, har han oppdaga fleire stjernehopar, variable stjerner og galaksehopar. Han gjorde òg studioar av geologien på Mars og månen. Saman med P. Moore skreiv han ei bok om Pluto og oppdaginga av planeten, Out of the Darkness (1980).

Asteroiden 1604 Tombaugh, som vart oppdaga i 1931, er kalla opp etter han. Ein liten bit av oska etter Tombaugh vart plassert ombord på New Horizons-romsonden som vitja Pluto i 2015.

Asteroidar oppdaga av Tombaugh 

Tombaugh oppdaga totalt 14 asteroidar under søket etter Pluto og oppfølgjingssøket etter den foreslåtte «Planet X».

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Mange biografiske artiklar om Clyde Tombaugh

Folk frå Illinois
USA-amerikanske astronomar
Elevar ved University of Kansas
Elevar ved Northern Arizona University
Tilsette ved New Mexico State University
Asteroideoppdagarar
Oppdagarar av transneptunske himmellekamar
Pluto
Byar i mellomalderen

Byar i mellomalderen kunne vera verna av ein bymur ein festning eller eit gjerde. 

Innanfor bygrensene kunne det verta ganske trongt etter som byen voks til. Gatene var små og husa kunne vera høge, ofte med to etasjar. Viss ein gjekk i dei smale gatene risikerte ein kanskje å få ei bøtte med vaskevatn i hovudet, eller matrestar. Byane var lite reine, og det var lite organisert renovasjon. Det kunne gå grisar, hestar og kyr rundt i gatene og eta matrestar, og det kunne renna kloakk i gatene. 

Etter at Romarriket braut saman, gjekk det attende med bylivet i Europa. Samfunnet vart i endå sterkare grad tufta på jordbruk, og byane levde på overskotet av jordbruksproduksjonen. Den katolske kyrkja kunne byggja opp sin eigen administrasjon, som tok over mykje av styringa. Biskopane tok ved nokre høve over styringa av byane. Biskopen av Roma vart verdsleg herskar over byen, og kravde herredøme over dei kristne. Mange byar vart bygd opp som mål for pilegrimsreiser. 

I Europa kunne ofte byane vera ei sjølvstendig politisk eining, ein bystat. Under føydalismen kunne byane ha særrettar som gav dei høg grad av fridom. «Stadtluft macht frei» («byluft gjev deg fridom») var eit ordspråk i område som tala tysk språk. Byar kunne ha eigne lovar, såkalla bylovar. Handverk i byane var ofte regulert av laug.

Ved nokre høve, slik som med Venezia, Genova og Lübeck, kunne byane verta leiande i bysamband tufta på handel. Døme på eit slikt samband var Hansabyane. Liknande døme finn ein i Japan, med byen Sakai, som i stor grad fekk sjølvstende mot slutten av mellomalderen.

Dei fleste byane vart verande små. I 1500 var det noko over tjue byar i verda som hadde meir enn 100 000 innbyggjarar. Så seint som i 1700 var det færre enn førti, eit tal som auka til 300 i 1900. Byvoksteren, urbaniseringa vart sterk i samband med den industrielle revolusjonen.

Litteratur 
 Sverre Bagge: Europa tar form : år 300 til 1350, Oslo 2004. ISBN 82-02-19813-5 
 Henri Pirenne: Byene i middelalderen : byenes opprinnelse og handelens gjenoppblomstring, Oslo 1968.

Bakgrunnsstoff 
 Life in Medieval Towns and Cities

Sjå òg 
 Norske mellomalderbyar

Byar
Mellomalderen
Bystat

Ein bystat er eit område som er kontrollert av ein by, og som kan vera ein eigen stat, eller ha høg grad av sjølvstende. I tillegg til sjølve byen kan det vera eit område kring, der det vert drive mellom anna landbruk.

Bystatar var vanlege i antikken, og mange bystatar utvikla seg til å verta store verdsrike, som til dømes Roma og Mykene. I mellomalderen var bystatar særleg knytt til dei italienske og tyske handelsbyane, til dømes Firenze og Genova i Italia og Hansabyane i Tyskland. Vatikanet, San Marino, Singapore og Monaco er døme på bystatar som framleis er sjølvstendige.

Bakgrunnen for bymurar blir sett i samanheng med oppblomstringa av bystatane. Murane var lenge ugjennomtrengelege for dei angripande hærane som då måtte omleire byen i staden.

For å komme seg inn og ut av av murane måtte ein passere gjennom ein byport.

Historie
Blant tidlege kjende bystatar, var den sumeriske byen Ur.

Sjå òg 
 Polis
 Byen i mellomalderen

Byar
 
Statar
Polis

Polis (gresk πόλις) er ei nemning på dei greske bystatane i antikken.

Ein polis var ofte demokratisk organisert og mesteparten av samfunnslivet var knytt til den den offentlege plassen (agora) og tempelområdet (akropolis). Dette var det politiske sentrumet i polisen (ordet politikk stammar frå polis). Utanfor bymurane låg polisen sitt område. Her hadde byborgarane kornåkrar, dyrka grønsaker eller eide hausta frå oliventre.

Byen og området kring høyrde til polis, men det var byborgarane som utgjorde sjølve polis. Polis kan definerast som eit kollektiv av menn med borgarrett. Dei fleste polis var små i folketal og utstrekking. I eit polis kjende alle til kvarandre.

Utviklinga av Polis 
I arkaisk tid (800-500 f.Kr.) utviklar polisane seg . Polis-skipnaden vart til ved Egearhavet, og spreidde seg ut over området kring middelhavet.

Klassisk tid (500-323 f.Kr.) var tida då gresk kultur og kunst slo ut i full blom. Dei greske polisane spela ei leiande rolle i middelhavsområdet. Perioden er rekna å ha starta ved persarkrigane og avslutta med Alexander den store.

Hellenistisk tid (323-330 f.Kr.) var tida då gresk sivilisasjon spreidde seg ut over det riket som Alexander erobra. Polisane mista hovudrolla og makta vart overførd til Alexander sine generalar og etterkomarane deira. Utover i perioden kom den greske verda meir og meir inn under den romerske republikken, og Romarriket.

Kjende polis 
 Sparta
 Athen
 Khalkis (Khalkída)
 Syrakus

Geografi i den greske antikken
Byar
Føydalisme

Føydalisme eller feudalisme er eit arkaisk samfunnssystem med institusjonaliserte skilje mellom stender, der kongen eller keisaren som øvste herskar gav jord og makt til vasallar. Denne statsforma har røter langt attende i tid, og er mellom anna kjend frå tidlegare asiatiske samfunn. I Europa vert føydalismen særleg knytt til høgmellomalderen, frå kring 1000–1300, ofte under nemninga lensvesen. Det latinske ordet feudum tyder len. 

Ein fekk ei desentralisering av forvaltinga, der vasallane fekk makt på kostnad av sentralmakta. Den økonomiske strukturen bygde på relativt økonomisk sjølvforsynte storgods, der bøndene arbeidde på godseigaren si jord og leverte frå seg store delar av utbytet i form av naturalia.

Historie 
Føydalismen oppstod i Frankrike på 700-talet og spreidde seg over heile Europa. Under det føydalistiske samfunnssystemet låg makta hjå fyrstar og lensherrar som hadde et lojalitetsband til keisaren eller kongen. Ved å stø keisaren militært fekk vasallane landområde som dei styrde over, og desse vasallane kunne igjen ha vasallar under seg som dei styrte over. Nedst på denne maktstigen var godseigaren, som styrde over dei produserande bøndene. Bøndene var ofte knytt til jorda dei dreiv og kunne ikkje fritt flytta frå garden. Dei bøndene som hadde lågast status var dei som var omfatta av liveigenskap.

Føydalismen var med andre ord ei samfunnsform som var prega av band mellom ulike nivå av over- og underordna, og som var gjensidig avhengige av kvarandre.

Under føydalismen vart overskotet i liten grad reinvestert i ny verksemd. Betaling gjekk for det meste føre seg i form av naturalia som korn og mjølk, noko som hadde samanheng med at naturalhushaldet dominerte.

Byar var på denne tida etablert, og her gjekk det føre seg noko handel på marknader, der jordbruksprodukt vart selde. Marknaden hadde trass i dette relativt lite å seia i føydalsamfunnet, sidan det meste av produksjonen til bøndene gjekk til eige forbruk og fordi handelen vart gjort først og fremst med den som stod over i hierarkiet. 

I byane hadde ein gjerne laug, som var ein typisk organisasjonsform for forretningsdrift i mellomalderen. Desse lauga samla dei som dreiv innanfor ei og same næring, og var sterkt spesialiserte. Lauga hadde monopol innanfor sitt område og var difor sikra mot konkurranse. Meisteren avgjorde kven som skulle vera med og det var ikkje tillate å arbeida utanom lauget.

Sjå òg 
 Skolastikken
 Renessansen
 Byar i mellomalderen

Mellomalderen
Styresett
Politisk Alternativ Hordaland

Politisk Alternativ Hordaland var ei liste som stilte til val i Hordaland ved stortingsvalet 1993. Toppkandidat var Ivar Garberg, som dreiv valkamp gjennom nærradiostasjonen sin, Radio Bergen. På denne radiostasjonen hadde Garberg lenge markert seg som ein ukonvensjonell programleiar, som kom med harde utfall mot mellom anna etablerte politikarar og gjeldande innvandringspolitikk. Lista fekk 3 271 røyster, eller 1,4 % av røystene i Hordaland, og vart dermed ikkje representert på Stortinget.

Politisk Alternativ Hordaland meinte at noko var grunnleggjande gale i det norske samfunnet, og ønskte «eit oppgjer med heile det politiske systemet». Nokre av dei viktigaste kampsakene var å styrkja kjernefamilien, å endra Folketrygda til ei forsikringsordning, å nekta utanlandske statsborgarar trygdeytingar, å stengja grensene for asylsøkjarar og å auka bruken av toskiftordningar i arbeidslivet.

I valkampen fekk ikkje Politisk Alternativ Hordaland delta i skuledebatten ved Laksevåg Gymnas, på grunn av det skulen meinte var tvilsame haldningar til rasisme.

Før valet gjekk fire av dei som hadde delteke i arbeidet med å skipa vallista, ut i Bergens Tidende og oppmoda folk til å ikkje røysta på lista. Dei meinte at Garberg hadde lurt dei med i eit prosjekt som til sjuande og sist berre vart hans personlege prosjekt. Han hadde mellom anna gått imot fleire forslag om å formalisera samarbeidet og laga ein organisasjon. Garberg hadde òg meldt nokre av desse personane til politiet for å ha forfalska møtereferat.

Referansar 

tidlegare norske politiske parti
Innvandringskritiske parti
Departement i Bolivia

Bolivia er delt in i ni departement (spansk: departemento). Ein prefekt (prefecto) sett inn av presidenten leiar kvart departement. Alle departement er delt inn i provinsar (provincias) som vidare er delt inn i kommunar (municipios). Totalt finst det 112 provinsar og 324 kommunar i landet. 

1: I km2, kjelde: http://www.ine.gov.bo 
2: Tal frå 2001, kjelde: http://www.ine.gov.bo 

Bolivia
Fellesliste mot framandinnvandring

Fellesliste mot framandinnvandring (Fellesliste mot fremmedinnvandring) var ei liste som stilte til val i Oslo ved stortingsvalet 1993. Lista konkurrerte med Fedrelandspartiet, som òg stilte liste i Oslo, om dei innvandringsfiendtlege røystarane i hovudstaden ved dette valet. Felleslista vart størst av dei to, med 1 828 røyster, eller 0,7 % av røystene i Oslo.

Tidlegare norske politiske parti
Innvandringskritiske parti
Snømus

Snømus (Mustela nivalis) er eit lite rovdyr i mårfamilien. Han held til på den nordlege halvkula i tempererte, subarktiske og arktiske område. Utbreiinga og levesettet er elles mykje likt den større slektningen røyskatt. Snømusa finst i heile Noreg og held gjerne til i steingardar, under løer, fjøs og seterbygningar. Snømusa spesialiserer seg på jakt på smågnagarar, og særleg mus.

Vaksne hannar av snømus er 19-23 cm lange og hoer 17-18 cm, dei veg høvesvis 40-100 og 20-40 gram.

Den nordamerikanske snømusa vart tidlegare klassifisert som eigen art med det latinske namnet Mustela rixosa, men ein reknar i dag den nordamerikanske snømusa som same art som den europeiske.

Av utsjånad kan snømusa forvekslast med den nærskylde røyskatten (lat. Mustela erminea), men snømusa er mindre og har ein kortare hale som er kvit om vinteren.

Snømusa kan bli 7–10 år gammal.

Utbreiing 
I Noreg er snømusa vanleg over heile landet.

Røyskatten er òg utbreidd over store delar av Europa. Historisk sett har snømusa sitt søraustlegaste kjente utbreiingspunkt i Israel.

Snømusa i kulturen 

Ein finn truleg snømusa i Bibelen/Tanákh. Det hebraiske ordet  ['ḥōled] (m.) eller  [ḥul'dā] (f.) tyder truleg ‘snømus’. Ḥuldá er namnet på ein av dei sju kvinnelege profetane i jødedommen, og historia om Ḥuldá sitt profeti finst i 2. krønikebok 34:22–28 og i 2. kongebok 22:14–20.

I europeiske litteratur frå antikken og mellomalderen er snømusa ofte blitt framheva som det einaste som kan drepa ein basilisk, i ein kamp der ho sjølv også vil bli drepen. Plinius den eldre gjev den eldste kjende redegjeringa for dette i Naturalis Historia.

I engelskspråkleg skjønnlitteratur frå Dei britiske øyane viser ordet weasel normalt til snømusa. Dette gjeld til dømes dei småskumle «weasels» i Wind in the willows såvel som hovudrolleinnehavaren i barnerimet «Pop goes the weasel».

Sjå òg 
 røyskatt
 profeten Hulda

Kjelder 

 Staubli, Thomas: «Tiergeographie des antiken Palästina/Israel» (arkivlenkje)

Denne artikkelen bygger på «Least weasel» frå , og «Snømus» frå  den 6. mars 2006.

Bakgrunnsstoff 

Pattedyr i Noreg
Pattedyr i Tanákh
Pattedyr i Det gamle testamentet
Mårdyrfamilien
Laug

Laug er ei nemning på ei lokal samanslutning av kjøpmenn eller handverkarar i byar. Laug var særleg utbreidd i mellomalderen og fram til 1800-talet. På norsk vart ordet nytta om eit samband av handverkarar, og ordet gilde om kjøpmennene og handverkarane sine sosiale lag. I nyare tid vert laug nytta om om lokale lag av handtverksmeistrar.

Frå kring 1100-talet voks desse organisasjonane fram, både for å fremja medlemmene sine interesser og for å driva sjølvregulering og opplæring innan faga. Til dømes vart det avgjort kven som skulle takast opp som læresvein, og korleis ein kunne arbeida seg fram til eit meisterbrev.

Frå slutten av 1700-talet vart lauga sterkare og sterkare kritisert for å driva proteksjonisme, hindra nyskaping og teknisk utvikling og å ha feidar med kvarandre. Kritikarane kom både frå venstresida og høgresida i politikken. Til dømes kom det kritikk frå så ulike folk som Jean-Jacques Rousseau, Adam Smith og Karl Marx.

Den sterkare makta statane fekk, mellom anna til å regulera patent og opphavsrett, gjorde at lauga fekk mindre makt. Etter den franske revolusjonen vart laugsvesenet oppløyst over store delar av Europa.

Sjå også 
 Sint-Lucasgildet

Bakgrunnsstoff 
 Laug  Pax leksikon

Arbeidsliv
Økonomisk historie
Mellomalderen
Handverk
Bylov

Bylov er eit sett med lover som gjeld for ein by eller fleire byar. Eit døme er Magnus Lagabøtes bylov frå 1276, som var gjeldande for Bergen og andre norske byar. 
Ein bylov kunne gje reglar i tillegg til ei landslov. 

Lover
Byar
Khaled

Khaled (), opphavleg Khaled Hadj Brahim, òg kjend som Cheb Khaled, er ein algerisk songar, kjend for rai-musikken sin og fleire store slagerar, som «Aicha» og «Didi».

Khaled blei fødd i Oran i Algerie, som er opphavet til den algeriske rai-musikken. Han utvikla raskt ei interesse for å utøva, og byrja å underhalda i bryllaup og omskjeringsseremoniar. Som fjortenåring gav han ut sin første singel, «Trig Lycee», 'skulevegen'. Musikaren var med på utviklinga av musikken på det tidlege 1980-talet, då ein tok i bruk fleire vestlege instrument og nye studioteknikkar. 

Han blei kjend som «kongen av rai» under Oran-festivalen i 1985. Etter å ha motteke fleire trugsmål frå fundamentalistiske muslimar på grunn av «umoralsk» innhald i songane og livet sitt, flytta han til Frankrike i 1986. 

Fram til 1992 var han kjend som «Cheb Khaled», 'den unge Khaled'. Dette året la han vekk tittelen og gav ut albumet Khaled, som gjorde han til stjerne i Frankrike. I 1993 blei han den første utøvaren av «verdsmusikk» som fekk ein pris på MTV.

Khaled syng hovudsakleg på arabisk og fransk. Han har samarbeidd med mange ulike artistar, mellom anna innan hip hop-verda, med israelske Noa og med den indiske songaren Amar.

Utgjevingar 
I tillegg til fleire algeriske utgjevingar i 1970- og 80-åra har Khaled gjeve ut desse albuma:

 1987: Kutché med Safy Boutella
 1992: Khaled
 1993: N'ssi, N'ssi
 1997: Sahra
 1998: Hafla
 1999: 1, 2, 3 Soleils med Faudel og Rachid Taha
 1999: Kenza
 2004: Ya Rayi
 2012: C'est la vie

Bakgrunnsstoff 
 Platemeldingar på leopardmannen.no
 Bakgrunn og musikalsk samarbeid på soundonsound.com (engelsk)

Fødde i 1960
Franske musikarar
Algeriske musikarar