alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Enrique Castro

Enrique Castro González, betre kjend under kallenamnet Quini, () var ein spansk fotballspelar frå Oviedo som i 1982 vart matchvinnar for FC Barcelona i finalen i cupvinnarcupen. Han var angrepsspelar i Sporting Gijón i til saman 15 sesongar og fire i Barcelona.

Klubbspel
Quini fekk proffkontrakt med Sporting Gijón i 1968, ein klubb som rykte opp i den spanske toppserien i 1970. Både i 1974, 1976 og 1980 vart han toppskårar i serien. Sommaren 1980 vart han overført til FC Barcelona og heldt fram spansk toppskårar i 1981 og 1982. Den 1. mars 1981 vart Quini kidnappa av to menn med revolverar. Fyrst 25 dagar seinare vart han sett fri, utan fysiske skadar. Den 18. juni same året gav han Barcelona leiinga 1-0 og 2-1 då laget vann 3-1 over nettopp Sporting Gijón i den spanske cupfinalen. Våren etter vart han matchvinnar då Barcelona vann 2-1 mot Standard Liège i finalen i cupvinnarcupen, ein kamp som fann stad på Barcelona si heimebane Camp Nou.

Etter fire sesongar i Barcelona gjekk Quini tilbake til Sporting Gijón og var aktiv i laget til 1987. Quini skåra 165 mål for Sporting og er tidenes flittigaste målskårar for laget. Han stod for til saman 219 mål i spansk toppserie.

Landslagsspel
Quini debuterte som innbytar for Spania 28. oktober 1970, skåra det andre målet då heimelaget i Zaragoza vann 2-1 over Hellas i ein vennskapskamp. Den 29. mars 1978 var han kaptein for dagen då Spania møtte Noreg på hans heimebane i Gijon. Han takka for tilliten og skåra det fyrste målet i ein kamp som enda 3-0. Quini deltok både i Fotball-VM 1978, EM 1980 og VM 1982, utan å få så mykje speletid. Landslagstida enda under 1982-VM på spansk heimebane. Han stoppa på 35 kampar og 6 mål.

Merittar
Vinnar av cupvinnarcupen: 1982 med FC Barcelona
Spansk cupvinnar: 1981 med FC Barcelona

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Quini» frå ,  den 18. september 2018.  
 
eu-football

Spanske fotballspelarar
Barcelona-spelarar
Sporting de Gijon-spelarar
Spelarar i Fotball-VM 1978
Spelarar i Fotball-EM 1980
Spelarar i Fotball-VM 1982
Fernando Mendes

Fernando Mamede Mendes () var ein portugisisk fotballspelar frå Seia som vann cupvinnarcupen 1964 med Sporting Lisboa.

Mendes spelte på Sporting Lisboa i 12 år frå 1956. Midtbanespelaren var med å vinne den portugisiske toppserien i 1958 og på ny i 1962. I 1963 var han med då Sporting vann den spanske cupen for sjette gong, etter finalesiger 4-0 over Vitoria Setubal. Sesongen etter tok Sporting seg til finalen i cupvinnarcupen, ei turnering laget vann etter fyrst 3-3 og så siger 1-0 i omkampen mot MTK Budapest på Heysel-stadion i Brussel.

Frå landslagdebuten i 1959 spelte Mendes 21 landskampar for Portugal til 25. april 1965. I VM-kvalifiseringskampen mot Tsjekkoslovakia i Bratislava braut han eine beinet. Etter dette kom han aldri tilbake på same nivå som før. Han fekk mindre speletid i Sporting og tok til sist ein sesong, 1968/69 i Atlético CP.

Merittar
Vinnar av cupvinnarcupen: 1964 med Sporting Lisboa
Portugisisk seriemeister: 1958, 1962, 1966 med Sporting Lisboa
Portugisisk cupmeister: 1963 med Sporting Lisboa

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Fernando Mendes» frå ,  den 18. september 2018.  
 
eu-football

Portugisiske fotballspelarar
Sporting-spelarar
Norges land og folk

Norges land og folk, fullstendig tittel Norges land og folk topografisk-statistisk beskrevet er eit bokverk som skildrar geografiske, statistiske, historiske og andre forhold i kvart amt i Noreg. Verket blei skrive frå 1890-talet av fleir ulike forfattarar. Det kom ut i 44 band frå 1885 til 1921.

Verkets deler 
 1. Smaalenenes amt av A. N. Kiær (1885) NBdigital
 2. Akershus amt av Johan Vibe (1897) 
 3. Kristiania av Amund Helland (3 bd., 1917)
 4. Hedemarkens amt av Amund Helland (2 bd., 1902)
 5. Kristians amt av Amund Helland (4 bd., 1913)
 6. Buskerud amt av Johan Vibe (1895)
 7. Jarlsberg og Larvik amt av Amund Helland (3 bd., 1914–1915)
 8. Bratsberg amt av Amund Helland (2 bd., 1900)
 9. Nedenes amt av Amund Helland (2 bd., 1904)
 10. Lister og Mandals amt av Amund Helland (2 bd., 1903)
 11. Stavanger amt av Boye Strøm (1888)
 12. Søndre Bergenhus amt av Johan Vibe (1896) 
 12. Søndre Bergenhus amt av Amund Helland (2 bd., 1921)
 13. Bergen av Amund Helland (2 bd., 1916)
 14. Nordre Bergenhus amt av Amund Helland (2 bd., 1901)
 15. Romsdals amt av Amund Helland (2 bd., 1911)
 16. Søndre Trondhjems amt av Amund Helland (2 bd., 1898)
 17. Nordre Trondhjems amt av Amund Helland (2 bd., 1909)
 18. Nordlands amt av Amund Helland (4 bd., 1907)
 19. Tromsø amt av Amund Helland (2 bd., 1899)
 20. Finmarkens amt av Amund Helland (3 bd., 1905)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Norges land og folk» frå ,  den 18. september 2018. 
 oppgav desse kjeldene:  
 
 Jørgen Løvland: «Norges land og folk», i Festskrift til professor Amund Helland paa hans 70 aars fødselsdag 11. oktober 1916, s. 60–64. Kristiania: Aschehoug, 1916.

Bakgrunnsstoff

Topografisk litteratur
Bøker frå 1885
Bøker frå 1921
Norske bøker
Bokverk
Geografiverk
Topografisk litteratur
Filmen Tatt av vinden

Tatt av vinden (originaltittel Gone with the Wind) er ein amerikansk historisk, romantisk dramafilm frå 1939. Filmen er basert på romanen med same tittel av Margaret Mitchell. I hovudrollene er Clark Gable som Rhett Butler og Vivien Leigh som Scarlett O'Hara. Historia spelar seg under og etter den amerikanske borgarkrigen, men under overflata føregår det ein lidenskapeleg og spennande kjærleikshistorie.

Sjølve produksjonen av filmen vart utsett i to år sidan produsent David O. Selznick ikkje ville ha nokon andre skodespelarar enn Clark Gable i rollen som Rhett Butler. Over 1 400 kvinner skal ha vorte intervjua på jakt etter skuespillerinna som skulle spela den kvinnelege hovudrolla som Scarlett O'Hara. Det opphavlege manuset til filmen vart skrive av Sidney Howard, men den gjennomgjekk mange revisjonar av fleire ulike forfattarar før den faktisk vart filmatisert. Den opphavlege regissøren til filmen, George Cukor, fekk sparken kort tid etter at filminga hadde byrja og han vart erstatta av Victor Fleming, som i sin tur vart erstatta av Sam Wood kort tid seinare. 

I 1989 vart Tatt av vinden inkludert i Library of Congress sin filmliste National Film Registry for å vera ein «kulturelt, historisk og estetisk viktig film». Filmen er blant topp ti på Lista til det amerikanske filminstituttet over dei 100 beste amerikanske filmane gjennom tidene.
 Vivien Leigh i rollen som Scarlett O'Hara
 Clark Gable i rollen som Rhett Butler
 Leslie Howard i rollen som Ashley Wilkes

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tatt av vinden (film)» frå ,  den 18. september 2018.  
 

Filmar frå USA
Filmar frå 1939
Clark Gable

Clark Gable () var ein amerikansk skodespelar.

Gable er mest kjend for rolla som Rhett Butler i filmen Tatt av vinden frå 1939, ei rolle som vart nominert til Oscar for beste mannlege hovudrolle. Han vann prisen i 1934 for filmen Det hendte en natt, og vart òg nominert for si rolle i Mytteriet på Bounty i 1935. Andre kjende filmar var Fristelser (1932), Hustru kontra sekretær (1936), Saratoga (1937), Mogambo (1953) og Uten feste (1961), som vart den siste filmen hans. Gable døydde 59 år gammal av eit hjarteinfarkt berre nokre få dagar etter at innspelinga av Uten feste vart ferdig.

Gable spelte mot nokre av dei best kjende kvinnelege skodespelarane i Hollywood. Han og Joan Crawford spelte i åtte filmar saman, Myrna Loy spelte saman med han sju gonger og Jean Harlow seks gonger. Han spelte òg i fire filmar saman med Lana Turner og i tre filmar med både Norma Shearer og Ava Gardner. I 1999 vart Gable kåra til tidenes sjuande største mannlege filmlegende av Det amerikanske filminstituttet.

Biografi 
Gable vart fødd 1. februar 1901 i Cadiz i Ohio. Då han var sju månader gammal døydde mor hans. Som sekstenåring slutta han på skulen og byrja å jobba på ein fabrikk. Etter at han såg eit stykke som imponerte han, bestemte han seg for å verta skodespelar. Han byrja å turnera med ulike teatergrupper av varierande kvalitet. Han skaffa seg òg tidvis inntekter som seljar og industriarbeid.

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Clark Gable» frå ,  den 18. september 2018.  
 

Hollywood Walk of Fame
USA-amerikanske skodespelarar
Folk frå Ohio
Islas del Atlántico Sur

Islas del Atlántico Sur er eit av dei fire departementa som utgjer den argentinske provinsen Tierra del Fuego, Antártida e Islas del Atlántico Sur. Departementet består av øygruppene Falklandsøyane, Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane og har eit samla areal på 16 955 km².

Falklandsøyane og Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane er under britisk administrasjon og vert sett på av Argentina som ulovleg okkupert. Argentina okkuperte øyane i 1982, men Storbritannia erobra dei attende i løpet av den 74 dagar lange Falklandskrigen.

Sør-Orknøyane ligg sør på 60 gradar sørleg breidde, og vert dermed omfatta av Antarktistraktaten. Statar som har tiltredd traktaten skal ikkje gjera noko for å hevda, støtte eller nekta for territorielle krav i Antarktika, men traktaten slår òg fast at statane ikkje har gjeve opp dei territoriale krava sine då dei inngjekk han. Både Argentina og Storbritannia, som begge har tiltredd traktaten, gjer krav på øygruppa.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Islas del Atlántico Sur» frå ,  den 18. september 2018.  
 

Departement i Argentina
Omstridde område
Øyar i Argentina
Liberty Island

Liberty Island  er ei øy i New York Harbour utanfor Manhattan i New York, best kjend som staden Fridomsgudinna er plassert. Øya heitte opphavleg Bedloe's Island, men fekk i 1956 det nye namnet Liberty Island.

Ein kan berre nå øya med ferje, anten frå Battery Park i Manhattan eller Liberty State Park i Jersey City.

Øya tilhøyrer dei føderale styresmaktene i USA. Sjølv om ho ligg på New Jersey si side av delstatsgrensa, er øya administrativt ein del av Manhattan i New York.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Liberty Island» frå ,  den 18. september 2018.  

Øyar i New York
Rottungen

Rottungen er eit vatn i Nordmarka i Oslo kommune. Vatnet er regulert 2 meter, og ligg då 310 meter over havet, mellom Bjørnsjøen i vest og Gåslungen i aust. Den nordlege delen av vatnet vert kalla Rottungrumpa. Nedslagsfeltet er ikkje særleg stort, tilsiget kjem frå mindre bekkar i nord, vest og sør, medan avløpet er i aust ved Gåslungen gard. Det er fleire gode teltplassar ved vatnet, som er lett tilgjengeleg. Det går skogsbilveg forbi vatnet, mot Skjærsjøen og Maridalen i sør, og mot Movatn i aust.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Rottungen» frå ,  den 18. september 2018.

Bakgrunnsstoff 
 Markadatabasen om Rottungen, med bilete

Innsjøar i Oslo
Jørpeland kyrkje

Jørpeland kyrkje  er ei arbeidskyrkje frå 1969 i Strand kommune i Rogaland fylke. Byggverket er i betong og har 450 sitjeplassar. Kyrkja vart restaurert i 2006.

Kyrkjegarden aust for kyrkja vert kalla Langeland kyrkjegard.

Kjelder 
 
Denne artikkelen bygger på «Jørpeland kyrkje» frå ,  den 18. september 2018.  
 .

Bakgrunnsstoff 
 Jørpeland kirke på Kyrkjesøk

Fotnotar 

Kyrkjer i Strand
Kyrkjer i Ryfylke prosti
Kulturminne i Strand
Norske kyrkjer frå 1969
Bjørnsjøen

Bjørnsjøen (337 moh.) er eit vatn i Nordmarka og ligg sør for Kikutstua og nordvest for Bjørnholt. Med sine 1,61 km² overflate er Bjørnsjøen eit av dei store vatna i Nordmarka. Største djupn er 41,8 meter.

Skiløypene mellom Kikutstua og Bjørnholt og Kikutstua og Ullevålseter går over vatnet. 

Vest for Bjørnsjøen ligg Østre Fyllingen, i aust Fortjern. Hakkloelva sørgjer for det meste av vasstilførselen, medan Bjørnsjøelva fører vatnet vidare til Skjærsjøen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bjørnsjøen» frå ,  den 18. september 2018.

Bakgrunnsstoff

 Skiforeningen om Bjørnsjøen 
 Djupnkart, Oslo vass- og kloakkvesen, publisert av NVE
 

Innsjøar i Oslo
Hakkloa

Hakkloa er eit av dei større vatna i Nordmarka ved Oslo. Det er òg det nest djupaste, med største djupn på 56 meter. Vatnet inngår i Nordmarkvassdraget, og får tilførsel gjennom ei kort elv frå Sandungen midt på vestsida av vatnet. Avløpet er i sørenden gjennom Hakkloelva til Bjørnsjøen.
Vatnet er noko næringsfattig, og det er då òg mindre fisk, men det er aure, røye, sik og åbor i vatnet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hakkloa» frå ,  den 18. september 2018.

Bakgrunnsstoff 

 Djupnkart, Noregs til vassdrags- og energidirektorat

Innsjøar i Oslo
Dypvåg prestegard

Dypvåg prestegard ligg like aust-nordaust for Dypvåg kyrkje, i nordkant av kyrkjegarden.

Hovudbygningen er eit sveitserhus frå 1879 i to etasjar. Dette og stabburet frå 1800-tallet er freda.

Kjelder 
 Dypvåg prestebolig hos Opplysningsvesenets fond
 

Prestegardar i Noreg
Kulturminne i Tvedestrand
Volda prestegard

Volda prestegard er nokre hundre meter søraust for Volda kyrkje, på sørsida av Øyraelva. Før 1758 lå prestegarden på nordsida.

Hovudbygningen er eit laftebygg (ca. 1818) i to etasjar, og det finst òg eit stabbur (ca. 1900) og eit eldhus frå 1800-tallet. Sistnemnde er ombygd til garasje med hønsehus i eine enden. Dei tre bygga er freda.

Kjelder 
 Volda prestebustad  hos Opplysningsvesenets fond
 

Prestegardar i Noreg
Kulturminne i Volda
Stangvik prestegard

Stangvik prestegard ligg like aust for Stangvik kyrkje i Surnadal. Både kyrkjestaden og prestegarden har røter attende til mellomalderen.

Hovudbygningen er eit laftebygg i to etasjar oppført i 1786. Tidlegare fanst òg ei borgstove samanbygd med eit eldhus sør for hovudbygningen og parallelt med denne. Hovudbygningen og eit naust er freda.

Kjelder 
 Stangvik prestebolig hos Opplysningsvesenets fond

Bakgrunnsstoff 
 
 

Prestegardar i Noreg
Kulturminne i Surnadal
Thomas Heftye (1822–1886)

Thomas Johannessen Heftye () var ein norsk forretnings- og bankmann, far til Thomas Heftye (1860–1921).

Heftye var fødd i Kristiania. Som ung gjekk han inn i familien sitt bank- og reiarlag, og leia det frå 1864. Han var ein omtykt kommunalman som var leiar i fleire komitear skipa av regjeringa. Heftye var med på å etablera Den norske turistforening. Han fekk også ei namn  i litteratur- og kunsthistoria. Han gav ut Kursværdien av sterling, mark banco, gylden og francs i norske species- og dele av species (1871) og De svenske seddelbanker (1878).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Thomas Heftye (1822–1886)» frå ,  den 19. september 2018.
 
 

Norske skipsreiarar
Folk frå Oslo
Den Norske Turistforening
Norske sakprosaforfattarar
Nærbø gamle kyrkje

Nærbø gamle kyrkje er ei lafta langkyrkje frå 1834 i Hå kommune i Rogaland fylke. Kyrkja har 330 sitjeplassar.

Altartavla vart måla av Peter Reimers i 1620. Korvindauga har glasmåleri av Benneche og Larsen frå 1934.

Kjelder 
 Nærbø gamle kyrkje på Kyrkjesøk

Bakgrunnsstoff 
 Hå kyrkjelege fellesråd
 
 

Kyrkjer i Hå
Kyrkjer i Jæren prosti
1834 i Noreg
Norske kyrkjer frå 1830-åra
Kulturminne i Hå
Vedavågen kyrkje

Vedavågen kyrkje er ei arbeidskyrkje bygd i rektangelplan frå 2009 i Veavågen  i Karmøy kommune i Rogaland.

Byggverket er i mur og har 280 sitjeplassar. Arkitekt var Brandsberg-Dahls Arkitekter.

Kjelder 
 Vedavågen kirke på Kyrkjesøk

Bakgrunnsstoff 
 Veavågen kyrkjelyd

Kyrkjer i Karmøy prosti
Kyrkjer i Karmøy
Norske kyrkjer frå 2009
Nysæter kyrkje

Nysæter kyrkje er ei arbeidskyrkje i Stord kommune i Vestland fylke. Ho vart oppført i 1991 og innvigd i januar 1992.

Byggverket er i tegl og har 350 sitjeplassar. Det er inspirert av stavkyrkjearkitektur.

Kjelder 
 Hans-Emil Lidén: Nysæter kirke i «Norges kirker»
 
 

Kyrkjer i Stord
Kyrkjer i Sunnhordland prosti
Norske kyrkjer frå 1992
 1992 i Noreg
Den britiske ambassaden i Oslo

Den britiske ambassaden i Oslo er Storbritannia sin diplomatiske representasjonen i Noreg. Ambassaden held til i Thomas Heftyes gate 8 i Oslo. Ambassaden var tidlegare ein legasjon.

Ambassadørresidens 
Ambassadørresidensen er i Drammensveien 79 (Frognæs).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Storbritannias ambassade i Oslo» frå ,  den 18. september 2018.

Bakgrunnsstoff

 The Oslo Diplomatic List på UDs nettside Diplomatiske forbindelser
 Utenriksdepartementet om bilaterale forbindelser mellom Storbritannia og Norge (arkivert nettside)
 Embassypages.com om ambassaden

Britiske ambassadar
Ambassadar i Noreg
Byggverk i Oslo
Lisleherad stavkyrkje

Lisleherad stavkyrkje var ei stavkyrkje i Lisleherad i Notodden kommune i Vestfold og Telemark. Eldste kjende omtale er frå 1427, og stavkyrkja vart bygd om fleire gonger før ho vart riven for å gje plass til dagens Lisleherad kyrkje. Ved ei synfaring i 1668 vert det sagt at kyrkja har tre gavlar og ein omgang, idet gavlane av Lorentz Dietrichson vert tolka som inngangar. Desse er altså markerte med gavlar på svalgangen. I 1730 er kyrkja skildra som lita og med tårn, og ho har framleis svalgangen intakt. I 1811 vart kyrkja utvida og bygd om. Dietrichson trur at det stavbygde skipet vart behalde, medan nye delar vart opførte i lafteverk. Kyrkja skal etter dette ha vore kald og trekkfull. Siste gudstenesta vart halde 2. juledag 1873. Så vart kyrkja riven, og den nye kyrkja vart innvigd i 1876.

Inventargjenstander fra stavkirken 
To portalplankar frå kyrkja er i Oldsaksamlinga, der ein òg finn ein madonnafigur og ei vasskanne med løveform.

Preikestolen i dagens Lisleherad kyrkje er overført frå stavkyrkja. Han er frå 1794 og vart teken i bruk ved ei restaurering i 1953–54, etter at den nye kyrkja hadde fått ny preikestol i 1876.

Kjelder 
 
 
 Brendalsmo, Jan: Kildegjennomgang: Middelalderske kirkesteder i Telemark (Riksantikvaren, 2015), s. 30–31

Bakgrunnsstoff

Fotnotar 

Tapte stavkyrkjer
Kulturminne i Notodden
Kyrkjer i Notodden
Tidlegare kyrkjer i Noreg
Skeiselandskampen Noreg-Sovjetunionen 1961

Skeiselandskampen Noreg-Sovjetunionen 1961 fann stad på Bislett stadion i Oslo laurdag 7. og sundag 8. januar 1961. Sovjetunionen vann landskampen med 236,5 poeng mot Noregs 183,5 poeng. Landa stilte med åtte utøvarar kvar som gjekk alle distansane, unnateke 10 000 meter der sju mann frå landa var med. Noregs mannskap bestod av Alv Gjestvang, Magne Hval, Knut Johannesen, Fred Anton Maier, Torstein Seiersten, Steinar Solberg, Nils Aaness, Roald Aas.

500 m 

Dato: 7. januar 1961

5000 m 

Dato: 7. januar 1961

1500 m 

Dato: 8. januar 1961

10 000 m 

Dato: 8. januar 1961

Kjelder
Arbeiderbladet 9. januar 1961

Sport i 1961
Idrettstilskipingar i Oslo
Lengdeløp på skeiser
Carl Otto Lund

Carl Otto Lund () var ein norsk jurist og politikar frå Larvik som representerte einmannskrinsen Strømsø og Tangen på Stortinget frå 1916 til -21, vald for partiet Høgre.

Til liks med den samnemnde faren utdanna Lund seg til sakføraryrket. Han vart cand. jur. i 1887 og arbeidde dei neste fire år som eidsvoren fullmektig hos byfogden i Drammen. Frå 1892 var han overrettssakførar i Drammen. Jamsides hadde 1891-1900 jobben som formannskapssekretær i Drammen. I tida 1907-1033 var han også aktor ved Drammens meddomsrett.

Lund var medlem i bystyret i Drammen i 21 år frå 1901 til -22, ordførar i seks år av åra, 1907-13. I tillegg var han formann i likningskommisjonen i Drammen. Frå 1916 til 1928 var medlem i hovudstyret i Den Norske Sakførerforening, viseformann dei siste 8 åra. Lund var i 25 år styreformann Drammens og Oplands Kreditbank og styremedlem i ein rekke industribedrifter og reiarlag.

Periodane 1916-18 og 1919-21 var Lund valkrinsen Strømsø og Tangen sin mann på Stortinget. Den fyrste treårsbolken hadde han plass i Budsjettkomiteen, i den siste i Finans- og tollkomiteen.

Kjelder
Stortingsbiografi 

Norske juristar
Stortingsrepresentantar 1916-1918
Stortingsrepresentantar 1919-1921
Folk frå Larvik
Folk frå Drammen
Nes stavkyrkje i Hallingdal

Nes stavkyrkje var ei stavkyrkje på Nesbyen i Hallingdal. 

Stavkyrkja vart riven i 1864, to år etter at dagens Nes kyrkje vart innvigd. Stavkyrkja låg om lag 500 meter nordvest for dagens kyrkje, og ein kan framleis sjå tufta. Eit skilt på staden daterer kyrkja til 1200-talet.

Det har vore minst ei tidlegare kyrkje på staden, for i eit brannlag som dekkjer store delar av tufta, er det funne brannskadde grunnmurar. Det er òg funne graver som ut frå orienteringa må vere eldre enn dette, men det er ikkje funne sikre spor etter ei enda eldre kyrkje. Den nedbrente trekyrkja skal ha vore om lag 8,8 meter lang. Desse funna er frå ei utgraving i 1965 då stavkyrkjetufta vart avdekka og konservert.

Stavkyrkja, som vart riven i 1864, vart målt opp av Hans Gude i 1850 og av Georg Bull i 1855, og er såleis betre kjend enn mange andre stavkyrkjer som leid same skjebne. Stavkyrkja var opphaveleg ei langkyrkje og fekk etter kvart apsis i koret. På andre halvdel av 1700-talet vart ho utvida med lafta krossarmar og dessutan våpenhus i vest og sakristi i aust.

Frå stavkyrkja er bevart bygningsdelar og dekorerte detaljar ei rekkje stader, mellom anna i Kulturhistorisk museum og på Hallingdal Museum. Altartavla og døypefonten frå stavkyrkja vart overført til den nye kyrkja. Altartavla er sidan avløyst av ei ny tavle, men biletet, som syner krossfestinga, er framleis i kyrkja. Kummen frå døypefonten (av kleberstein) er i bruk den dag i dag og har fått ein ny sokkel.

På den gamle kyrkjegarden står eit kyrkjelydshus som let til å vere i relativt dårleg stand, og det finst framleis enkelte gravminne på staden.

På kyrkjegarden ved dagens Nes kyrkje vart det i 1953–54 oppført eit gravkapell inspirert av den gamle stavkyrkja.

Merknadar

Kjelder 
 
 
Denne artikkelen bygger på «Nes stavkirke (Hallingdal)» frå ,  den 19. september 2018.

Bakgrunnsstoff 
 Gamle Nes: Stavkirketomta
 

Tapte stavkyrkjer
Kulturminne i Nesbyen
Kyrkjer i Nesbyen
Tidlegare kyrkjer i Noreg
Holla prestegard

Holla prestegard er ein prestegard i Nome kommune i Telemark. Garden ligg nordvest for Holla kyrkjeruin, altså nær mellomalderkyrkjestaden.

Ein trur at den noverande hovudbygningen er frå rundt 1870. Det er ein lafta bygning i halvannan etasje som er oppført på grunnmuren til ein eldre bygning og kan inkorporere delar av denne. Stilen er senempire med innslag av sveitser. Stabburet er frå rundt 1800. Det er i motsetning til hovudbygningen ikkje lengre eigd av Opplysningsvesenets fond. Både hovudbygningen og stabburet er freda. Gårdsdrifta er forpakta bort.

Kjelder 
 Holla prestebolig  hos Opplysningsvesenets fond
Denne artikkelen bygger på «Holla prestegård» frå ,  den 19. september 2018.  
 .

Bakgrunnsstoff 
 
 Kulturhistorisk registrering. Nome kommune, Holla prestegård  (PDF)

Prestegardar i Noreg
Kulturminne i Nome
Hedrum prestegard

Hedrum prestegard ligg like sørvest for Hedrum kyrkje. På tunet er tre freda bygningar: hovedbygningen (frå 1897–98, teikna av Ulrik Sverdrup), eit stabbur (frå 1860) og eit bryggerhus/garasje.

Kjelder 
 Hedrum prestebolig hos Opplysningsvesenets fond
 

Prestegardar i Noreg
Kulturminne i Larvik
Tjølling prestegard

Tjølling prestegard ligg like søraust for Tjølling kyrkje. Prestegarden som kyrkja røter attende til mellomalderen, men dagens bygningar er litt nyare. Hovydbygningen, eit laftebygg i ein etasje, er frå 1805. Ei borgstove vart oppført på Grønneberg i 1816 og flytta til prestegarden i 1836. For øvrig finst driftsbygning og vognskjul frå 1914–15. Anlegget utgjer eit firkanttun og er freda.

Kjelder 
 Tjølling prestebolig hos Opplysningsvesenets fond
 

Prestegardar i Noreg
Kulturminne i Larvik
Militær pioner

Pioner i militær forstand er ein infanterist med ein viss grad av ingeniøropplæring. Pionerar vert brukte til å byggja feltstillingar og skyttergraver, rydde hindringer for stridsvogner og til å lette ingeniøroppgåver som grøftegraving, teltreising, latrinebygging og snekring. Tidlegare hadde pioneren òg ansvar for å handtera flammekastarar. I den britiske hæren gjer mange av pionerane teneste som trommeslagarar.

Ordet «pioner» stammar frå eldre fransk pionnier, som tyder 'fotsoldat', med same rot som ordet peon. Peon er igjen avleidd av pedn-, som på seinlatin viser til 'ein som har breie føter'. Som militær term finn ein «pioner» heilt attende til 1600-talet.

Sjå òg 

 Ingeniørsoldat
 Sappør (stormingeniør)

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Pioner (militær)» frå ,  den 19. september 2018.  
 

Infanteri
Militære yrke