alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hintere Eggenspitze

Hintere Eggenspitze (italiensk Cima Sternai) er ein 3 443 meter over havet høg fjelltopp i Ortleralpane, på grensa mellom provinsane Bolzano og Trento.

Frå fjelltoppen strekker markante eggar seg i fleire retningar. Mot aust ser fjellet ut som ein symmetrisk stein- og ispyramide. Om sommaren vert toppen ofte besøkt då han lett å nå frå fjellhytta Höchster Hütte. Vinterstida leier fleire slitsame skitur-ruter til topps på tinden.

Hintere Eggenspitze vart besøkt fyrste gongen den 30. juli 1868 av kartografen og alpeforskaren Julius Payer og fjellføraren Johann Pinggera frå Sulden. Dei kleiv opp vestveggen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Hintere Eggenspitze» frå ,  den 24. oktober 2014.  

Fjell i Alpane
Fjell i Italia
Villabate

Villabate er ein by og ein kommune i provinsen Palermo i regionen Sicilia i Italia. Kommunen har 20 000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 3,83 km².

Villabate ligg 10 km aust for Palermo. Dei fleste ibuarane arbeider i hovudsak i landbruket, med dyrking av sitrusfrukt og andre fruktslag, samt handel.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Villabate» frå ,  den 24. oktober 2014.  
 

Byar på Sicilia
Byar i Italia
Misilmeri

Misilmeri er ein by og ein kommune i provinsen Palermo i regionen Sicilia i Italia. Kommunen har ikring 29 000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 69 km². Byen ligg 129 meter over havet.

Misilmeri ligg 20 km søraust for Palermo. Folk arbeider i hovudsak i landbruket og i industrien. 

Byen voks fram då arabarar rådde i området, for meir enn 1000 år sidan. Dagens by vart grunnlagd på ny i 1540 av Francesco Del Bosco frå adelsætta Ventimiglia.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Misilmeri» frå ,  den 24. oktober 2014.  
 

Byar på Sicilia
Byar i Italia
Gulskuldermaursmett

Gulskuldermaursmett (Euchrepomis sharpei) er ein sporvefugl i maurfuglfamilien, endemisk til yungas, dei vil seie den austlege fjellsida av Andes i delar av departementa La Paz og Cochabamba i Bolivia, og dessutan i umiddelbart tilstøytande delar av Puno-regionen og Cuzco-regionen i Peru. Arten blir sjelden observert, men kan vere  oversett til ei viss grad. Storleiken på populasjonen har vore estimert til 1500-7000 individ, med oppstykka utbreiing.

Kjelder 
BirdLife International (2014) Species factsheet: Euchrepomis sharpei . Henta frå http://www.birdlife.org den 25. oktober 2014.

Referansar 

maurfuglfamilien
Euchrepomis


Euchrepomis er namnet på ei ny biologisk slekt av maursmettar som det er gjort framlegg om. Fuglane er medlemmer av maurfuglfamilien, Thamnophilidae. Leveområdet er frå Costa Rica i nord til Bolivia i sør.

Euchrepomis vart første gongen tatt med i Clementslista i august 2013, ved at dei fire medlemmene blei splitta ut frå slekta Terenura.

Artslista
Euchrepomis i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.8 frå august 2013 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler.     
 Rustgumpmaursmett, Euchrepomis callinota, Rufous-rumped Antwren, LC, Sclater, 1855
 Raudskuldermaursmett, Euchrepomis humeralis, Chestnut-shouldered Antwren, LC, Sclater & Salvin, 1880
 Gulskuldermaursmett, Euchrepomis sharpei, Yellow-rumped Antwren, EN, Berlepsch, 1901
 Raudryggmaursmett, Euchrepomis spodioptila, Ash-winged Antwren, LC, Sclater & Salvin, 1881

Kjelder 
 Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, and C. L. Wood (august 2013), Updates and Corrections – August 2013, The Clements checklist of birds of the world: Version 6.8, Cornell Lab of Ornithology

Referansar

Bakgrunnsstoff 

maurfuglfamilien
Fugleslekter
Spice Girls

Spice Girls var ei britisk jentegruppe skipa i 1994. Bandet spelte dansepop og hadde fem medlemmar, kvar med sitt kallenamn: Melanie Brown («Scary Spice»), Melanie Chisholm («Sporty Spice»), Emma Bunton («Baby Spice»), Geri Halliwell («Ginger Spice»), og Victoria Beckham («Posh Spice»). Spice Girls skreiv kontrakt med plateselskapet Virgin Records og gav ut debutsingelen «Wannabe» i 1996. Singelen nådde førsteplassen på topplistene i meir enn 30 land og bidrog til å etablere gruppa som eit globalt fenomen. Debutalbumet deira, Spice, blei selt i meir enn 30 millionar eksemplar i heile verda, og var det bestseljande albumet av ei kvinneleg gruppe i musikkhistoria. Det andre albumet deira, Spiceworld, blei selt i meir enn 20 millionar eksemplar. Totalt har dei selt over 100 millionar plater i heile verda, noko som gjer dei til den mestseljande kvinnelege musikkgruppa nokon sinne, ei av dei mestseljande popgruppene nokon sinne, og det største britiske pop-fenomenet sidan Beatlemania.

Diskografi 
Spice (1996)
Spiceworld (1997)
Forever (2000)
Spice Girls: Greatest Hits (2007)

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Spice Girls» frå ,  den 25. oktober 2014.  
 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 

Den offisielle nettsida til Spice Girls

Britiske popgrupper
Musikkgrupper skipa i 1994
Musikkgrupper oppløyste i 2000
Musikkgrupper oppløyste i 2008
Ivor Novello-prisvinnarar
Juno-vinnarar
Brit Award-vinnarar
Dansepop
Spice Girls
Brottbergkall

Brottbergkall (Cinclodes taczanowskii) er ein sporvefugl i omnfuglfamilien. 

Brottbergkallen er ein bergkall på 21 cm og kroppsvekt på rundt 63 gram. Fjørdrakta er gjennomgåande mørk brun, men strupeområdet lysare gråbrunt.

Denne fuglen er endemisk til Peru og lever utelukkande i sjøkanten.  Han føretrekker å beite på smådyr i fjæresona der bølgene slår over stein og berg med algar. 

Arten er vurdert som livskraftig med stabil populasjon.

Kjelder 
BirdLife International (2014) Species factsheet: Cinclodes taczanowskii. Henta frå http://www.birdlife.org den 26. oktober 2014.
 Schulenberg, Thomas S., and Guy M. Kirwan. 2013. Long-tailed Cinclodes (Cinclodes pabsti), Neotropical Birds Online (T. S. Schulenberg, Editor). Ithaca: Cornell Lab of Ornithology; henta den 26. oktober 2014
 Schulenberg, T., Stotz, D. Lane, D., O'Neill, J, & Parker, T. Birds of Peru. Christopher Helm, London. (2007) ISBN 978-0-7136-8673-9

Bakgrunnsstoff 
 Bilete av brottbergkall, Flickr.com

omnfuglfamilien
Stjertbergkall

Stjertbergkall (Cinclodes pabsti) er ein sporvefugl i omnfuglfamilien som lever i søraustlege Brasil. 

Stjertbergkallen er ein bergkall på 21-22 cm med relativt langt nebb. Undersida er lys gråbrun, oversida mørkare. Strupeområdet er lyst og han har ei markert lys augebrynstripe.  Stjerten er lang og mørk brun. Lætet er ei langvarig trille som aukar i styrke.

Denne fuglen er endemisk til eit avgrensa og område i delstatane Santa Catarina og Rio Grande do Sul i sørlegste Brasil. Habitatet for arten er variert, nær vatn på opne område. 

Arten er vurdert som nær truga, populasjonen er ikkje estimert, men er trudd å vere minkande. Habitatet blir øydelagt av skogplanting på grasmarker.

Kjelder 
BirdLife International (2014) Species factsheet: Cinclodes pabsti. Henta frå http://www.birdlife.org den 26. oktober 2014.
 Schulenberg, Thomas S., and Guy M. Kirwan. 2013. Long-tailed Cinclodes (Cinclodes pabsti), Neotropical Birds Online (T. S. Schulenberg, Editor). Ithaca: Cornell Lab of Ornithology; henta den 26. oktober 2014

Bakgrunnsstoff 
 Bilete av stjertbergkall, Flickr.com

omnfuglfamilien
Snøbergkall

Snøbergkall (Cinclodes palliatus) er ein sterkt truga art av sporvefuglar i omnfuglfamilien.

Snøbergkallen er den klårt største bergkallen, 23-25 centimeter i kroppslengd, han skil seg òg frå andre bergkallar med kvit underside frå strupe til undergump. Brystet er markant breitt, og reint kvitt, oversida er brunraud. Oversida av hovudet er i grått og halen er mørk brun. Vaksne fuglar veg i området 99 til 109 gram. Lætet er snøgt skravlande 'pipipi'-trille, det kan bli eit akselererande og høgt 'wi-wi-wi-wi-wi...'.

Denne fuglen er endemisk til sentrale Peru, eit særs avgrensa og høgtliggande område i Junín-regionen, 4400-5000 moh.
Habitatet er knytt til myrer og våtmarker med Distichia polsterplantar. 

Populasjonen er trudd å ligge mellom 50 og 250 modne individ og er minkande. Arten er truga av øydelegging av habitat, inkludert gruvedrift i leveområdet.

Kjelder 
BirdLife International (2014) Species factsheet: Cinclodes palliatus. Henta frå http://www.birdlife.org den 26. oktober 2014.
 Schulenberg, Thomas S., and Guy M. Kirwan. 2013. White-bellied Cinclodes (Cinclodes palliatus), Neotropical Birds Online (T. S. Schulenberg, Editor). Ithaca: Cornell Lab of Ornithology; henta den 26. oktober 2014
 Schulenberg, T., Stotz, D. Lane, D., O'Neill, J, & Parker, T. Birds of Peru. Christopher Helm, London. (2007) ISBN 978-0-7136-8673-9

Bakgrunnsstoff 

omnfuglfamilien
Bergkallar



Bergkallar er ei biologisk slekt Cinclodes av sporvefuglar og medlem av omnfuglfamilien, Furnariidae. Alle artane i slekta har norske namn som deler fellesnemninga 'bergkall'.

Dette er omtrent 15 artar distribuert over sørlege Sør-Amerika og i Andes. Dei er bakkelevande fuglar av opne habitat, vanlegvis funne i nærleiken av vatn, til dømes fjellbekker eller i fjæra der dei beitar på små virvellause dyr. Dei er tettvokste fuglar med sterke bein og føter og spisse, litt nedbøygde nebb. Fjørdrakta er lite synleg og hovudsakleg brun, ofte med eit bleikt vengspegl, stripe over auget og over halehjørna. Dei har høge, trillande læte og vil ofte slå ut vengene medan dei syng.

Stjertbergkall er nær tuga, mens  regentbergkall og snøbergkall er kritisk truga. Dei to sistnemnde lever i store høgder med små leveområde, og bestanden for begge artane er trudd å vere redusert til berre ca. 50 - 250 kjønnsmodne individ.

Artslista
Cinclodes i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2018 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:
 Stjertbergkall, Cinclodes pabsti, Long-tailed Cinclodes, Sick, 1969, (NT)
 Kortnebbergkall, Cinclodes fuscus, Buff-winged Cinclodes, Vieillot, 1818, (LC)
 Sotbergkall, Cinclodes antarcticus, Blackish Cinclodes, Garnot, 1826, (NT)
 Rusttippbergkall, Cinclodes comechingonus, Cordoba Cinclodes, Zotta & Gavio, 1944, (LC)
 Rustvengbergkall, Cinclodes albidiventris, Chestnut-winged Cinclodes, Sclater, PL, 1860, (LC)
 Skjelbrystbergkall, Cinclodes olrogi, Olrog's Cinclodes, Nores & Yzurieta, 1979, (LC)
 Lysbukbergkall, Cinclodes albiventris, Cream-winged Cinclodes, Philippi & Landbeck, 1861, (LC)
 Gråflankebergkall, Cinclodes oustaleti, Gray-flanked Cinclodes, Scott, 1900, (LC)
 Grovnebbergkall, Cinclodes excelsior, Stout-billed Cinclodes, Sclater, PL, 1860, (LC)
 Regentbergkall, Cinclodes aricomae, Royal Cinclodes, Carriker, 1932, (CR)
 Snøbergkall, Cinclodes palliatus, White-bellied Cinclodes, Tschudi, 1844, (CR)
 Kvitvengbergkall, Cinclodes atacamensis, White-winged Cinclodes, Philippi, 1857, (LC)
 Stripebergkall, Cinclodes patagonicus, Dark-bellied Cinclodes, Gmelin, JF, 1789, (LC)
 Brottbergkall, Cinclodes taczanowskii, Surf Cinclodes, von Berlepsch & Stolzmann, 1892, (LC)
 Fjærebergkall, Cinclodes nigrofumosus, Seaside Cinclodes, d'Orbigny & Lafresnaye, 1838, (LC)

Kjelder

Referansar

Bakgrunnsstoff 

omnfuglfamilien
Fugleslekter
Grekarar

Grekarar  (gresk , ) er ei folkegruppe frå Hellas, Kypros, kringliggjande område og utvandra grupper over heile verda. Grekarar har hatt stor innverknad på vestleg kultur gjennom filosofi, kultur, mytologi og teologi frå antikken og mellomalderen.

I oldtida viste namnet til ein gresk eller hellensk stamme i Vest-Hellas. Romarane og andre italiske folk nytta seinare nemninga om hellenarane generelt, og gjennom latinen er «grekarar» også i moderne språk blitt den vanlege nemninga på innbyggjarane i Hellas og etterkomarane deira. 

Grekarar har historisk danna koloniar og greske samfunn i alle middelhavslanda, men har hatt hovudkonsetrasjonen sin ved Egearhavet og Det joniske havet. Her har ein tala gresk sidan bronsealderen. 

Fram til byrjinga av 1900-talet budde grekarar spreidd overalt frå den greske halvøya til vestkysten av Anatolia, Pontus ved Svartehavet, Konstantinopel, Egypt, Kypros og Sør-Italia. Mange av desse områda var del av Austromarriket på 1000-talet, medan andre var grunnlagde som tidlegare greske koloniar.

Som følgje av Den gresk-tyrkiske krigen 1919-1922 fann det stad ei omfattande utveksling av innbyggjarar mellom Hellas og Tyrkia. Dei fleste grekarane frå Det osmanske riket/Tyrkia måtte no bu i det som no er staten Hellas eller på Kypros.

Utanom Hellas og Republikken Kypros bur det no større grupper grekarar i USA, Storbritannia, Tyskland, Australia, Canada og Albania.

Dei fleste grekarar er kristne tilknytte den gresk-ortodokse kyrkja.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Greeks» frå ,  den 26. oktober 2014. 
 oppgav desse kjeldene:  
 

 «Grekere» (14. februar 2009), Store norske leksikon. Fri artikkel henta 26. oktober 2014.

Bakgrunnsstoff
World Council of Hellenes Abroad (SAE)

Europeiske folkegrupper
Folk i antikken
Hellas
Kypros
Nasjonalkultur

Nasjonalkultur er ein allmenn kulturell plattform som medlemmene i ein nasjonalstat opplever og går god for. Med «kultur» er det i dette omgrepet meint eit heile knytt til livforma til menneske i nasjonen som omfattar kunst, kunnskap, tru, moral, skikkar og lovar.

Bakgrunn
Formuleringa av ein nasjonalkultur kan gå parallelt med utviklinga av ein nasjonal identitet og gjennom dette ein nasjonalstat. 
Utviklinga av nasjonale kulturar som bygde på folkeleg kultur fann stad samtidig med utviklinga av nasjonalismen i Europa sist på 1700- og i løpet av 1800-talet.
I Tyskland, Sveits, Storbritannia, Nederland, Frankrike og i Norden blei det gjort innsamlingar av folkekultur i form av songar og soger. Dette stoffet blei igjen formidla tilbake til folket i nasjonen. For Noreg, Irland og Belgia var formuleringa av nasjonalkulturar viktig i kampen for sjølvstende. Her fekk nasjonalkultur også ei viktig nasjonalpolitisk tyding.

Skipinga av ein nasjonalkultur
«Kultur» var lenge einstydig med danninga til overklassen. Medan ein tidlegare mest hadde lagt vekt på å «heva» folket ved å gje det danning, kan ein seia at folkekulturen no blei «heva» og rekna som danna som nasjonal kulturarv. Også i danninga av nasjonalkulturar blei det gjerne vald ut visse grupper som skulle ha ein meir nasjonal kultur enn andre - typisk bønder. Denne tilnærminga er blitt kritisert, også i samtida, for at folk frå høgare samfunnsklassar valde ut element frå ulike delar og skipa dei om til ein felles «nasjonal» kultur.  I Noreg representerte visse delar av bondekulturen ei lenkje til høgmellomalderen før unionstida.

Sidan nasjonalkulturen kan femna om heile livsforma til ein nasjon, kan han omfatta ei rekkje ulike felt. Frå Noreg kan ein til dømes nemna landskap og natur som skildra i ulike kunstverk, historie og historisk litteratur, særleg knytt til dei norrøne kongesogene og munnleg litteratur som  segner og eventyr, musikk, språk, kjenneteikna av striden om skriftspråk som førte til bokmål og nynorsk, klede som i utviklinga av bunaden og arkitektur, særleg symbolisert ved stavkyrkjer.
Nasjonalkulturen kan formidlast og omformast i nylaga kulturuttrykk som i biletkunst, dikting og byggverk, til dømes med element frå mellomalderarkitektur som i drakestil, og gjennom  nasjonale kulturinstitusjonar som Nasjonalgalleriet og Norsk folkemuseum. Etter fastsetjinga av denne nasjonalkulturen på 1800-talet har få nye element kome til, men ein har vektlagt særskilde ting, som kongehuset, idrett og norsk natur.

Sjå òg
Danmarks kulturkanon

Kjelder

Bibliografi

Nasjonalisme
Kultur
Carini

Carini er ein by og ein kommune i provinsen Palermo i regionen Sicilia i Italia. Kommunen har om lag 37 000 ibuarar og dekker ei flatevidd på   76,6 km².  Byen Carini ligg 21 km vestnordvest for provinshovudstaden Palermo.

Næringslivet i kommunen er dominert av landbruk og industri. I seinare år har det vorte satsa på turisme.

Soge
Ved kysten er ruinar frå oldtidsbyen Hykkara, den einaste kjende busetjinga til sikanarar ved kysten. Staden vart erobra av grekarar frå Aten i 415 f.Kr. under peloponneskrigen. Byen fekk deretter ei gresktalande befolkning og gresk kultur i antikken. Ein av dei som vart fødd her var den vidkjende hetæren Lais som vart seld som slave, men sidan slo seg opp i Korint og Aten.

Ved Villagrazia har vorte avdekt katakombar frå tidleg kristen tid. Hykkara var sete for ein biskop. Ein biskop frå Hykkara deltok i 787 ved det andre konsilet i Nikea. Byen vart i år 1000 lagt øyde av muslimar og deretter bygd opp på ny. Normannarar tok makta over staden kring 1100.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Carini» frå ,  den 26. oktober 2014.  

Byar på Sicilia
Byar i Italia
Partinico

Paritinico er ein by og ein kommune i provinsen Palermo i regionen Sicilia i Italia. Kommunen har i kring 32 000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 110,3 km².

Byen Partinico, som vart grunnlagd på 1300-talet, ligg 31 km vest for provinshovudstaden Palermo. Ibuarane arbeider i hovudsak i landbruket, med vindyrking eller i næringsmiddelindustrien.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Partinico» frå ,  den 26. oktober 2014.  
 

Byar på Sicilia
Byar i Italia
Monreale

Monreale (siciliansk Murriali) er ein by og ein kommune i provinsen Palermo i regionen Sicilia i Italia. Kommunen har 39 000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 529 km².

Byen ligg 310 meter over havet, på ein åskam ved fjellet Monte Caputo med utsikt over den  fruktbare dalen Conca d'Oro (Det gylne skjell). Kommunen er kjend for sine appelsinar, oliven og mandeltre, landbruksvarer som vert eksportert i store mengder. Til provinshovudstaden Palermo i nordaust er det om lag sju km.

Soge
Etter at muslimar i 831 okkuperte Palermo vart bispesetet flytta ut or byen. Den vesle kyrkja Aghia Kiriaki ved dagens Monreale fekk status som bispekyrkje, noko som varde ved i over 200 år. Monreale byrja utviklinga frå landsby då dei normanniske kongane av Sicilia valde området til jakt og bygde eit palass her. Under den sicilianske kongen Vilhelm II bygde benediktinarane frå Cava de' Tirreni eit kloster som sat med store midlar. På same tid vart bygt ein katedral for erkebiskopen, som hadde stor makt over heile Sicilia. I dag er berre katedralen att av desse bygningane.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Monreale» frå ,  den 26. oktober 2014.  
 

Byar på Sicilia
Byar i Italia
Lentini

Lentini er ein by og ein kommune i provinsen Siracusa i regionen Sicilia i Italia. Kommunen har 24 000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 215,8 km².

Landbruk er hovudnæring i Lentini, med ein del typar handverk og møbelproduksjon som viktige binæringar. 

Nordvest for Lentini ligg Lentinivatnet, største innsjøen på Sicilia. Innsjøen, som ligg nær ved havnivået, er 10,3  km² vid og ned til 1,6 meter djup.

Soge
Leontini, som staden heitte tidlegare, var opphavleg busett av sikelar frå det austlege Sicilia. Frå 729 f.Kr. vart Leontini kolonisert av khalkidiar frå kolonien Naxos. Under den andre puniske krigen vart byen i 215 f.Kr. erobra av Romarriket.

Sofisten Gorgias var frå Lentini.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lentini» frå ,  den 26. oktober 2014.  
 

Byar på Sicilia
Byar i Italia
Chris Pratt

Chris Pratt () er ein filmskodespelar frå Virginia i Minnesota, Sambandsstatane.

USA-amerikanske skodespelarar
Hovudavrenningsområde i Sverige

Dette er ei liste over hovudavrenningsområde i Sverige. I Sverige er det totalt definert 119 hovudavrenningsområden,definert som avrenningsområde større enn 200 km² med munning i havet. På det svenske fastlandet er 112 slike, og desse er nummerert frå nord (1 er avrinningsområde for Torneälven). Det er andre (113-116) som drenerer fra Sverige til Noreg. Gotland har to hovudavrenningsområde (117-118) og heile Öland representerer eitt (119). Databasen til SMHI over svenske elvar oppgjev hovudavrenningsområdet for kvar elv.

Liste 
 Torneälven
 Keräsjoki
 Sangisälven
 Kalixälven
 Töreälven
 Vitån
 Råneälven
 Altersundet
 Luleälven
 Alån
 Rosån
 Alterälven
 Piteälven
 Lillpiteälven
 Rokån
 Jävreån
 Åbyälven
 Byskeälven
 Kågeälven
 Skellefteälven
 Bureälven
 Mångbyån
 Kålabodaån
 Rickleån
 Dalkarlsån
 Sävarån
 Tavelån
 Umeälven
 Hörnån
 Öreälven
 Leduån
 Lögdeälven
 Husån
 Gideälven
 Idbyån
 Moälven
 Nätraån
 Ångermanälven
 Gådeån
 Indalsälven
 Selångersån
 Ljungan
 Gnarpsån
 Harmångersån
 Delångersån
 Nianån
 Norralaån
 Ljusnan
 Skärjån
 Hamrångeån
 Testeboån
 Gavleån
 Dalälven
 Tämnarån
 Forsmarksån
 Olandsån
 Skeboån
 Broströmmen
 Norrtäljeån
 Åkerström
 Norrström
 Tyresån
 Trosaån
 Svärtaån
 Nyköpingsån
 Kilaån
 Motala ström
 Söderköpingsån
 Vindån
 Storån
 Botorpsströmmen
 Marströmmen
 Virån
 Emån
 Alsterån
 Snärjebäcken
 Ljungbyån
 Hagbyån
 Bruatorpsån
 Lyckebyån
 Nättrabyån
 Ronnebyån
 Vierydsån
 Bräkneån
 Mieån
 Mörrumsån
 Skräbeån
 Helge å
 Nybroån
 Sege å
 Höje å
 Kävlingeån
 Saxån
 Råån
 Vege å
 Rönne å
 Stensån
 Lagan
 Genevadsån
 Fylleån
 Nissan
 Suseån
 Ätran
 Himleån
 Viskan
 Rolfsån
 Kungsbackaån
 Göta älv
 Bäveån
 Örekilsälven
 Strömsån
 Enningdalsälven
 Glomma
 Nea
 Vefsna/Vefsna
 Rana
 Gothemsån
 Snoderån
 Öland

Kjelder 
 Elvedatabase (pdf fra SMHI)
 Len og hovudavrenningsområde i Sverige (pdf fra SMHI) 

Denne artikkelen bygger på «Lista över huvudavrinningsområden i Sverige» frå ,  den 26. oktober 2014.  
 
Hydrologi
Hovudavrinningsområde
Punta San Matteo

Punta San Matteo  er ein 3 678 meter over havet høg fjelltopp i Ortleralpane, på grensa mellom provinsane Trento og Sondrio i Italia. Toppen ligg på same fjellryggen som Monte Vioz, om lag fire kilometer sørvest for denne, på ein fjellrygg som vidare mot sørvest endar mot Gaviapasset. Den bredekte fjelltoppen dannar sørgrensa for isbreen Ghiacciaio dei Forni.

Fjelltoppen vart kliven fyrste gongen den 28. juni 1865 av dei britiske fjellklatrarane Francis Fox Tuckett, George Henry Fox, Douglas William Freshfield og James H. Backhouse. Dei var i fylgje med førarane François Devouassoud frå Chamonix og Peter Michel frå Grindelwald.

Punta San Matteo er eit ynda turmål for skituristar, då han på vårparten er grei å nå både frå fjellhytta Rifugio Cesare Branca og frå Gaviapasset.

Kartografen Julius Payer gav fjellet det noverande namnet, ettersom han kleiv til topps den 21. september 1867, minnedagen for evangelisten Matteus.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Punta San Matteo» frå ,  den 26. oktober 2014.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Italia
Bjelland kyrkje

Bjelland kyrkje er ei krosskyrkje frå 1793 på Bjelland i Lindesnes kommune i Agder fylke. Byggverket er i tre, og har 300 sitjeplassar og galleri.

Dagens kyrkje er den tredje på staden, den første var frå mellomalderen, den andre frå 1600-talet.

Innvendig er veggane dekorerte med rosemåling laga av Gutorm Persson Eftestøl (1779-1856) i samarbeid med rosemålaren Knud Knudsen Årstøl. Eftestøl har òg stått for altartavla.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 
 

Kyrkjer i Lindesnes
Krosskyrkjer i Noreg
Norske kyrkjer frå 1790-åra
Kulturminne i Lindesnes
Kyrkjer i Lister og Mandal prosti
Valkyrkjer i 1814
Monte Vioz

Monte Vioz (tysk Viosspitze) er ein 3 645 meter over havet høg fjelltopp i Ortleralpane, på grensa mellom provinsane Trento og Sondrio i Italia.

Til midt i 1990-åra var fjelltoppen dekt av ein isbre. Sidan den tid vert som regel sørsida av toppen snøfri i løpet av sommaren.

Det er ein rimeleg tur å kome til topps på Monte Vioz frå fjellhytta Rifugio Mantova del Vioz. Ofte går ein topptur inn som ein del av ei turvandring til Monte Cevedale via Palòn de la Mare, to fjelltoppar som ligg på same fjellryggen som Monte Vioz.

Rimelegvis vart toppen av Monte Vioz besøkt i 1854 av mannskap, leia av fjellføraren Christophoro Groos, som dreiv landmåling for den austerrikske staten.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Monte Vioz» frå ,  den 26. oktober 2014.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Italia
Vertainspitze

Vertainspitze (italiensk Cima Vertana) er ein 3 545 meter over havet høg fjelltopp i Ortleralpane i provinsen Bolzano i Italia.

Frå toppen av Vertainspitze er det eit vidt kringsjå. Toppen er elles lett å nå då det går svevebane frå Sulden, så også om vinteren vert toppen ofte besøkt.

Kartografen Julius Peyer, fjellføraren Johann Pinggera og ein berar som hadde slått lag, var den 28. august 1865 dei fyrste menneska på toppen av Vertainspitze.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Vertainspitze» frå ,  den 26. oktober 2014.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Italia