alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Akron

Akron er ein by i delstaten Ohio i USA. Byen er fylkessete i Summit County. Akron vart grunnlagd i 1836 og hadde 197 597 ibuarar i 2019. 

Byen ligg 306 meter over havet, ei 60 kilometer sør om Cleveland.

Dekkprodusenten Goodyear har hovudkontor i Akron, firmaet starta opp verksemda i 1898. 

Akron er ein rasedelt by, store oppreistar fann stad i 1900, 1936 og 1968.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Akron, Ohio» frå ,  den 9. mars 2022.

Bakgrunnsstoff

Byar i Ohio
Dancing Lasha Tumbai

«Dancing Lasha Tumbai» (ukrainsk Данцінґ Лаша Тумбай, norsk transkripsjon Dantsing Lasja Tumbaj) er ein song frå 2007 med den ukrainske komikaren og artisten Verka Serduchka (Andrij Danylko). Songen var det ukrainske bidraget i Eurovision Song Contest 2007 i Helsingfors i Finland, der han enda på andreplass bak det serbiske bidraget «Molitva» med Marija Šerifović. Songen heitte opphavleg «Danzing», men endra tittelen på grunn av kontroversar rundt songteksta. Teksta inneheld linjer på fire forskjellige språk: tysk, engelsk, russisk og ukrainsk.

Om songen 
«Dancing Lasha Tumbai» er skriven av komikaren og dragartisten Andrij Danylko, best kjend som alter egoet sitt Verka Serduchka. Songen vann den ukrainske nasjonale finalen i 2007 og var dimed det ukrainske bidraget til Eurovision Song Contest 2007.

Valet av ein dragartist som representant for Ukraina vart sterkt kritisert av fleire medium og politikarar i landet.

Også songteksta vart møtt med kritikk og kontroversar. Ifølgje låtskrivaren sjølv er uttrykket «Lasha Tumbai» eit mongolsk uttrykk for 'piska krem', 'milkshake' eller 'kinna smør'. Men kritikarane meinte at det ikkje finst noko slikt uttrykk på mongolsk, og at uttala av uttrykket kunne høyrast ut som «Russia goodbye» ('Russland, farvel') – som ein kommentar til Oransjerevolusjonen i Ukraina 2004–2005. Delar av teksta er i tillegg også på russisk.

Serduchka fekk likevel full støtte av kringkastaren Natsionalna telekompanija Ukraïny, og deltakinga i Helsingfors gjekk dimed som planlagd. «Dancing Lasha Tumbai» enda på andreplass og vart ein hit i fleire europeiske land.

Listeplasseringar

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Dancing Lasha Tumbai» frå ,  den 9. mars 2022.  

Ukrainske Eurovision Song Contest-songar
Eurovision Song Contest 2007-songar
Engelskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Russiskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Tyskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Ukrainskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Fleirspråklege Eurovision Song Contest-songar
Verka Serduchka

Andrij Mykhajlovytsj Danylko (), betre kjend i rolla som Verka Serduchka, ei flamboyant middelaldrande kvinne, er ein ukrainsk komikar og underhaldingsartist. Artisten vart nummer to i Eurovision Song Contest 2007 i Helsingfors med songen «Dancing Lasha Tumbai». Serduchka er ein populær karakter i Russland, men samstundes ein kontroversiell figur i heimlandet Ukraina.

Biografi

Karriere 
Danylko har opptredd som figuren Verka Serduchka sidan tidleg i 1990-åra. Namnet på figuren vart funne opp av Danylko til den russiske humortevlinga KVN for studentar, der det tilfeldig valde namnet Verka vart sett saman med namnet til ein tidlegare klassekamerat, Anja Serduk. I tillegg til sceneframsyningar innanfor dance- og popsjangeren, har Danylko også opptredd under hans ordentlege namn i fleire ambiente musikkomposisjonar. Hans popularitet er likevel bygd opp hovudsakleg gjennom figuren Verka Serduchka, og dei fleste av hans sceneframsyningar gjerast også som denne figuren.
På slutten av 1990-talet og byrjinga av 2000-talet leia han talkshowet SV-Show («SV» er ei forkorting for russiske Спальный Вагон, Spalnyj Vagon, som betyr 'sovevogn') på russisk TV.

Eurovision Song Contest 
Danylko vart, som Verka Serduchka, vald til å representere Ukraina i Eurovision Song Contest 2007 i Helsingfors, Finland med songen «Dancing Lasha Tumbai» som til slutt enda på andreplass. 

Ukraina var førehanskvalifisert til finalen på grunn av topp ti-plasseringa til deltakaren frå året før, Tina Karol. Teksta til songen «Dancing Lasha Tumbai» inneheld linjer på språka tysk, engelsk, ukrainsk og russisk.

Valet av Danylko som den ukrainske representanten i Eurovision Song Contest vart ikkje berre godt motteke i Ukraina, og ein av dei nasjonale radiostasjonane organiserte i februar ein protestaksjon for å vise deira misnøye med valet. Også medlemmar av det ukrainske parlamentet kritiserte deltakinga til Danylko, og omtalet henne som «grotesk og vulgær».

«Dancing Lasha Tumbai» nådde ein 28. plass på den offisielle britiske singellista 20. mai 2007, og vart med det fyrste ikkje-britiske ikke-vinnande Eurovision-deltakaren som entra lista sidan 1974. På grunn av dette hadde Danylko ein kort opptreden over telefon i programmet The Graham Norton Show på BBC.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Verka Serduchka» frå ,  den 9. mars 2022.  

Ukrainske songarar
Ukrainske Eurovision Song Contest-deltakarar
Ukrainske Eurovision Song Contest-låtskrivarar
Eurovision Song Contest 2007-deltakarar
Eurovision Song Contest 2007-låtskrivarar
Epipactis dunensis

Epipactis dunensis er ei plante i flangreslekta Epipactis i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Arten er endemisk for Dei britiske øyane.

Systematikk 
Ein reknar med at arten har desse underartane:
 nominatunderarten Epipactis dunensis ssp. dunensis
 Epipactis dunensis ssp. tynensis
 Epipactis dunensis ssp. sancta (somme tider rekna som eigen art, Epipactis sancta)

Utbreiing
Både i Storbritannia og Irland er det uvisse om tilhøvet mellom den endemiske arten Epipactis dunensis (engelsk namn: «dune helleborine») og grønflangre. Sett under eitt er dei to artane livskraftige, men det trengst meir data for å vurdere artane i Storbritannia. Epipactis dunensis finst truleg likevel ikkje i Skottland. I Wales reknar ein arten som sårbar (VU). Arten er sett på venteliste (WL) for raudlistevurdering i Irland.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Storbritannia
Orkidear i Irland
Epipactis dunensis ssp. tynensis

Epipactis dunensis ssp. tynensis er ei plante i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

Orkideen (engelsk namn: «Tyne helleborine») er ein underart av Epipactis dunensis. Han veks berre i Nord-England.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Storbritannia
Epipactis dunensis ssp. sancta

Epipactis dunensis ssp. sancta er ei plante i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

Orkideen (engelsk namn: «Lindisfarne helleborine») er ein underart av Epipactis dunensis. Han veks berre på øya Lindisfarne i Nord-England. Han har tidlegare blitt rekna som ein eigen art, Epipactis santa, verna gjennom den britiske Handlingsplan for biodiversitet. I den britiske raudlista har han status som sterkt truga (EN), likeeins lokalt for England.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Storbritannia
Batikk

Batikk er ei gruppe teknikkar for tøyfarging der ein brettar, vrir, knøvler eller på andre måtar formar eit tekstil eller plagg med tråd eller strikk, for så å farga det. Ved å gjera dette gjer ein at delar av tekstilet blir farga og andre delar blir verande ufarga. Teknikken stammar frå den japanske teknikken kanoko shibori.

I knytebatikk snurrar ein stram tråd rundt delar av tøystykket. Den stramme tråden hindrar at fargen når delar av tøyet.

Med voksbatikk legg ein (bi)voks på dei delane av tøystykket som ikkje skal fargast. Ved å veksla mellom å legga på voks og ha tøyet i fargebad kan ein få fram fleirfarga mønster. Voksen blir fjerna når farginga er ferdig.

Den engelske termen for det ein på norsk gjerne kallar batikk er tie-dye, altså knytebatikk. Dette er eit omgrep som blei funne opp på 1960-talet i USA, medan batikk i seg sjølv eigentleg er ei javanesisk nemning for voksbatikk.

Batikkteknikk fekk gjennombrotet sitt i vestleg mote med den psykedeliske batikkbruken, gjort kjend av artistar som Janis Joplin og John Sebastian.

Galleri

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Batikk» frå ,  den 10. mars 2022.

Bakgrunnsstoff

Tekstilteknikkar
Tøyfarging
Indonesisk kultur
Veslerussland

Veslerussland (; ) er ei historisk nemning, brukt ganske flytande, men etterkvart særleg for dei nordlege og sentrale delane av dagens Ukraina. Nemninga har vore i bruk frå bysantinsk tid (gresk Μικρὰ Ῥωσία) til slutten av 1800-talet, då ein i staden byrja å bruka nemninga Ukraina om området.

Avgrensingar 
Den geografiske avgrensinga av Veslerussland har variert gjennom tidene. Den siste perioden då området var klarast avgrensa, på 1800-talet, var det oppdelt i fire guvernement (gubernija): Kiev, Poltava, Kharkov og Tsjernigov. Guvernementa var vidare inndelte i provinsar (oblast).

Peter Tsjajkovskij sin 2. symfoni har tilnamnet «den veslerussiske symfoniet», og viser då til det nemnde området. Verket blei til i 1872 medan Tsjajkovskij ferierte hjå søstera si i Kamjanka i Veslerussland.

Historie 

Veslerussland var namnet Storfyrstedømmet Litauen fekk på 1300- og 1400-talet. Delar av Storfyrstedømmet Litauen blei seinare ein del av Tsar-Russland og landsdelen Veslerussland i Keisardømet Russland. På den tida tok storfyrstedøma kvar sin metropolitt men var likevel nærskylde, sidan størstedelen av begge låg i det området som tidlegare hadde tilhøyrt Kievriket. Uttrykket Veslerussland var skilt frå Storrussland, det vil seia Moskvariket, det som seinare bleie hovuddelen av det europeiske Russland.

Det blir ofte feilaktig sett eit enkelt likskapsteikn mellom Lillerussland og dagens Ukraina, men store delar av dagens sørlege og austlege Ukraina var aldri ein del av Veslerussland. Det same gjeld det rutenske Karpato-Ukraina, som omtrent tilsvarer noverande Zakarpatska oblast i vestre Ukraina. Det sistnemnde området var del av Austerrike-Ungarn i hundretals år. Frå 1918 til 1945 var det ein del av Tsjekkoslovakia, og fyrst etter slutten av andre verdskrigen i 1945 blei området ein del av Sovjetunionen. Veslerussland blei då inkorporert saman med den nordlege delen av det tidlegare Ny-Ryssland i sovjetrepublikken Ukrainske SSR i 1922.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Lillerussland» frå ,  den 11. mars 2022.  
 

Litauisk historie
Polsk historie
Russisk historie
Kviterussisk historie
Ukrainsk historie
Verdscupen i skiskyting 1984

Verdscupen i skiskyting 1984 tok til den 6. januar og vart avslutta 10. mars. Turneringa omfatta 10 individuelle tevlingar. Utøvarane tevla i fem 20 km og like mange 10-kilometerar, òg kalla normalprogram og sprint. I tillegg vart det arrangert fem stafettar over 4 x 7,5 km. Renna fann stad i Falun i Sverige, Pontresina i Sveits, Ruhpolding i Vest-Tyskland, Oberhof (2) i Aust-Tyskland og Oslo i Noreg.

Frank-Peter Roetsch frå Aust-Tyskland gjekk til topps i turneringa, like framom vesttyske Peter Angerer. Norske Eirik Kvalfoss vart tredjemann. Angerer sigra i tre av tevlingane, Kvalfoss i to av dei.

Individuelt

Kjelder
Sportsboken 84-85. Sportsboken As. Stavanger 1984.

Skiskyting i 1984
1984
Imatra

Imatra er ein bykommune i landskapet Södra Karelen (finsk Etelä-Karjala) i Finland. Byen ligg ved elva Vuoksa, om lag 5 kilometer frå grensa mot Russland. Imatra har i kring 26 000 ibuarar og er 191,3 kvadratkilometer vid. Finsk har vore einerådande språk her, men nærleiken til Russland har ført til ein del russisktalande har busett seg i byen.

Imatra er ein industriby, med mellom anna treforedlings-, metall- og elektrokjemisk industri basert på vasskrafta frå Imatra-fossen. Det gamle kraftverket er i dag ein turistattraksjon, saman med naturparken som omgir fossen. Tett ved byen ligg Vuoksenniska kirke (De Tre Korsens Kyrka), teikna av arkitekten Alvar Aalto.

Imatra har flysamband frå Immola flyplass og jarnbanesamband til Russland.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Byar i Finland
Södra Karelen
Virginia Beach

Virginia Beach er den mest folkerike byen i delstaten Virginia i USA. Byen hadde 459 470 ibuarar i 2020, dei aller fleste bur i forstader. Virginia Beach vart grunnlagd i 1906. Byen ligg ved Atlanterhavet, ved munningen av Cheasapeake Bay. 

Virginia Beach er ein ferieby med ei svært lang sandstrand.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Virginia Beach, Virginia» frå ,  den 11. mars 2022.

Bakgrunnsstoff

Byar i Virginia
Bjørnar Skjæran

Bjørnar Selnes Skjæran () er ein norsk gardbrukar, næringsdrivar og politikar frå Lurøy i Nordland, medlem i Arbeidarpartiet. Han er sidan 14. oktober 2021 Noregs fiskeri- og havminister i Jonas Gahr Støre si regjering.

Skjæran vart i 2019 vald til 2. nestleiar i Arbeidarpartiet. Hausten vart han vald til representere Nordland på Stortinget, men tok straks plass som fiskeriminister i den nydanna koalisjonsregjeringa utgått frå Arbeidarpartiet og Senterpartiet.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Bjørnar Skjæran» frå ,  den 11. mars 2022.  
 

Stortingsrepresentantar 2021-2025
Norske statsrådar etter 1945
Norske fiskeriministrar
Folk frå Lurøy
Spiranthes aestivalis

Spiranthes aestivalis er ei plante i skrueaksslekta Spiranthes i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Arten veks ikkje i Noreg.

Utbreiing
Spiranthes aestivalis (engelsk namn: «summer lady's-tresses») hadde veksestader i New Forest sør i England og på Jersey og Guernsey, men vart sist funne i 1959 og er no rekna som regionalt utdøydd.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Storbritannia
Spiranthes romanzoffiana

Spiranthes romanzoffiana er ei plante i skrueaksslekta Spiranthes i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Arten veks ikkje i Noreg.

Utbreiing
Arten finst i Europa berre på Dei britiske øyane, men er elles utbreidd i Nord-Amerika.

Spiranthes romanzoffiana (engelsk namn: «irish lady's-tresses») veks heilt vest i Storbritannia og i Irland, og er verna gjennom den britiske Handlingsplan for biodiversitet. I den britiske raudlista har arten status som livskraftig (LC). Lokalt er han regionalt utdøydd (RE) i England (sist funne i 1994), men livskraftig (LC) i Skottland. Arten vart oppdaga i Wales i 2019. I Irland er arten verna gjennom forskrifta Flora (Protection) Order, 2015. På den irske raudlista har han status som nær truga (NT), og det er laga ein eigen aksjonsplan for arten.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Storbritannia
Orkidear i Irland
Orchis anthropophora

Orchis anthropophora er ei plante i vårmarihandslekta Orchis i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Arten veks ikkje i Noreg. Han var tidlegare rekna til ei eiga slekt Aceras med namnet Aceras anthropophorum.

Utbreiing
Arten finst i Europa sør for Danmark, heilt vest i Asia og nordvest i Afrika.

Orchis anthropophora (engelsk namn: «man orchid») veks heilt søraust i Storbritannia, og er verna gjennom den britiske Handlingsplan for biodiversitet. I den britiske raudlista har arten status som sterkt truga (EN), det same som lokalt i England.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Storbritannia
Orchis simia

Orchis simia er ei plante i vårmarihandslekta Orchis i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Arten veks ikkje i Noreg.

Utbreiing
Arten finst i Europa sør for Danmark, heilt vest i Asia og nordvest i Afrika.

Orchis simia (engelsk namn: «monkey orchid») veks heilt søraust i Storbritannia, og er verna gjennom den britiske Handlingsplan for biodiversitet. I den britiske raudlista har arten status som sårbar (VU), det same som lokalt i England.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Storbritannia
International Exhibition Centre

International Exhibition Centre (IEC) er det største utstillingssenteret i Ukraina. Arenaen har kapasitet til 15 000 tilskodarar og ligg i den vestre delen av Livoberezjna-distriktet i Kyiv. Bygginga starta i 2002, og arenaen vart opna i oktober same år. Arenaen husa Eurovision Song Contest i mai 2017.

Bakgrunn 
Det var forretningsmogulen Viktor Tkatsjenko som fekk sett i gang bygginga, og som i dag eig senteret. Tkatsjenko var tidlegare direktør for Sportspalasset, ein annan arena i Kyiv. Direktør for senteret er Janosj Vih, som også er arkitekten bak bygningen. Sjef for bygginga var Eduard Sfronov. 

Det internasjonale utstillingssenteret har tre hovudpaviljongar på til saman 58 000 kvadratmeter. Av dette er 28 018 kvadratmeter tilgjengeleg for utstillingsformål. Senteret har ein stor kongressal og dessutan 14 konferansesalar med alt frå 90 til 600 plassar. I tillegg finst det ulike kafear og spisestadar, fleire møterom, lagerrom for verdisaker og våpen, toalett og forskjellige tekniske rom.

Vertskap for Eurovision Song Contest 
9. september 2016 vart senteret vald som arena for den 62. tilskipinga av Eurovision Song Contest 9., 11. og 13. mai 2017. Dei to semifinalane og finalen vart haldne i senteret.

Arenaen er tilknytt det offentlege transportsystemet i Kyiv, mellom anna Livoberezjna metrostasjon på metrolinje 1. Frå stasjonen tek det rundt ti minutt å gå til arenaen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «International Exhibition Centre» frå ,  den 11. mars 2022.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad 

Byggverk i Kiev
Byggverk i Ukraina
Skipingar i 2002
Eurovision Song Contest-arenaer
Eurovision Song Contest 2017
Gymnadenia borealis

Gymnadenia borealis er ei plante i brudesporeslekta Gymnadenia i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Det er uvisst om ho finst i Noreg.

Systematikk 
Gymnadenia borealis har tidlegare vore rekna som ein underart (Gymnadenia conopsea ssp. borealis) på same måte som engbrudespore og praktbrudespore, men blir no rekna som ein fullverdig art.

Utbreiing 
Gymnadenia borealis (engelsk namn: «heath fragrant orchid») er rekna for å vere endemisk for Dei britiske øyane, men det er eit ope spørsmål om han òg kan finnast i Noreg. I den britiske raudlista er arten rekna som livskraftig (LC), lokalt i England og Wales er statusen usikker (DD, data deficient), og han er ikkje nemnd for tiltak i Skottland. I den irske raudlista har arten status som livskraftig (LC).

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Noreg
Orkidear i Sverige
Orkidear i Danmark
Orkidear i Storbritannia
Orkidear i Irland
Neotinea maculata

Neotinea maculata er ei plante i krutbrennarslekta Neotinea i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.  Ho veks ikkje i Noreg.

Systematikk 
Arten var tidlegare rekna til vårmarihandslekta Orchis med namnet Orchis intacta, men er, saman med fleire andre artar, flytta til slekta Neotinea, først med namnet Neotinea intacta.

Utbreiing
Neotinea maculata (engelsk namn: «dense-flowered orchid») veks for det meste i landa kring Middelhavet. På Dei britiske øyane veks han berre i Irland, der han er nær truga (NT) i Irland.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Irland
Verdscupen i skiskyting 1985

Verdscupen i skiskyting 1985 tok til den 10. januar og vart avslutta 9. mars. Turneringa omfatta 10 individuelle tevlingar. Utøvarane tevla i fem 20 km og like mange 10-kilometerar, òg kalla normalprogram og sprint. I tillegg vart det arrangert tre stafettar over 4 x 7,5 km. Renna fann stad i Minsk i Sovjetunionen, Oberhof (2) i Aust-Tyskland, Antholz i Italia, Lahti i Finland og Oslo i Noreg.

Frank-Peter Roetsch frå Aust-Tyskland forsvarte topp-plassen i turneringa. På andre- og tredjeplass kom høvesvis Jurij Kasjkarov frå Sovjetunionen og vesttyske Peter Angerer. Roetsch vann fire av tevlingane, Angerer to av dei.

Individuelt

Kjelder
Sportsboken 85-86. Sportsboken As. Stavanger 1985.

Skiskyting i 1985
1985
Norfolk i Virginia

Norfolk er ein by i delstaten Virginia i USA. Byen hadde 238 005 ibuarar i 2020. Norfolk ligg ved munninga av Chesapeake Bay. Grannebyen Virginia Beach ligg aust om Norfolk.

Norfolk vart grunnlagd i 1682 og fekk byrettar av den britiske kongen i 1736. Verdas største marinebase, Naval Station Norfolk, har ein dominerande plass i bybiletet.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Norfolk, Virginia» frå ,  den 12. mars 2022.

Bakgrunnsstoff

Byar i Virginia
Pampusjka

Pampusjka () er ein liten ukrainsk bolle med gjær som kan vera krydra eller søt. Bollen kan bakast i omn eller steikast som ein smultring. Søt pampusjka kan også ha fyll, medan variantane som ikkje er søte kan smaksetjast med kvitlauksaus.

Namn
Det ukrainske ordet pampukhkjem via polsk  pampuch (ein type mjølbolle eller dampa smultring) frå tysk Pfannkuchen ('pannekake').

Diminutivsforma pampusjka er vanlegare å bruka enn grunnforma. Fleirtalsforma er pampusjky.

Variantar
Gjærdeigen til pampusjak kan lagast av kveite-, rug- og bokkveietmjøl. Tradisjonelt er bollane blitt bakte, men dei kan også steikast. Pampusjka som ikkje er søt har ikkje fyll, men blir vanlegvis smakssett med ein kvitlaukssaus. Denne forma blir ofte servert til borsj eller jusjka. Søt pampusjka kan fyllast med frukt, bær, varenje, povydlo eller valmuefrø, og kan dryssast med melis.

Historie 
Ifølgje William Pokhlyobkin viser teknikken ein bruker til å laga pampusjka til tysk mattradisjon, og bollane kan ha opphav frå tyske kolonistar i Ukraina. Bollane blei utbreidde i landet på andre halvdel av 1800-talet, og fekk status som ein tradisjonell ukrainsk rett.

I kulturen
Sidan 2008 har ein halde ein Pampukh-festival i tida rundt den ortodokse jula (i januar) i Lviv. Under festivalen i 2012 blei det sett ein Guinness-rekord der ein laga verdas største mosaikk av smultringar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Pampushka» frå ,  den 12. mars 2022.

Bakgrunnsstoff

Gjærbakst
Ukrainsk mat
Himantoglossum

Himantoglossum er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

Systematikk 
På verdsbasis har slekta eit titals artar, ingen av dei i Norden, men ein art på Dei britiske øyane:

Himantoglossum hircinum, i England (LC)

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Slekter i orkidéfamilien
Himantoglossum hircinum

Himantoglossum hircinum er ei plante i slekta Himantoglossum i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Arten veks ikkje i Noreg.

Utbreiing
Arten finst i Europa sør for Danmark og nordvest i Afrika.

Himantoglossum hircinum (engelsk namn: «lizard orchid») veks søraust i Storbritannia. I den britiske raudlista har arten status som nær truga (NT), lokalt i England livskraftig (LC).

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Storbritannia
Serapias

Serapias er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

Systematikk 
På verdsbasis har slekta eit tjuetals artar, ingen av dei i Norden, men to artar har vore funne på Dei britiske øyane:

Serapias lingua, i England (CR)
Serapias parviflora, i England (RE)

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Slekter i orkidéfamilien
Serapias lingua

Serapias lingua er ei plante i slekta Serapias i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Arten veks ikkje i Noreg.

Utbreiing
Serapias lingua (engelsk namn: «greater tongue orchid») finst naturleg i landa kring Middelhavet, men var funne to stader på Dei britiske øyane, på Guernsey i 1992 og i Devon i 1998. Etter å ha stått på venteliste for raudlistevurdering (WL), vart det gjort eit nytt funn i 2017 i Essex. Arten blir no rekna som ein naturleg nyinnvandra art og har fått status som kritisk truga (CR) i den britiske raudlista.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Storbritannia
Serapias parviflora

Serapias parviflora er ei plante i slekta Serapias i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Arten veks ikkje i Noreg.

Utbreiing
Serapias parviflora (engelsk namn: «small-flowered tongue orchid») finst naturleg i landa kring Middelhavet, men vart funne i eit område i Cornwall i 1989, og arten blei sett på venteliste (WL) for raudlistevurdering. Dei siste åra har arten utvida området sitt i nordvest-Frankrike, så han blir no rekna som ein naturleg innvandra art og er teken med på den nyaste raudlista (2021), men arten vart sist observert i 2008, så han har fått status som regionalt utdøydd (RE).

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Storbritannia
Anacamptis laxiflora

Anacamptis laxiflora er ei plante i narrmarihandslekta Anacamptis i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Ho veks ikkje i Noreg.

Systematikk 
Anacamptis laxiflora var tidlegare knytt til vårmarihandslekta Orchis med namnet Orchis laxiflora, men er, saman med fleire andre artar, flytta til slekta Anacamptis.

Utbreiing
Anacamptis laxiflora (engelsk namn: «loose-flowered orchid») veks i det sørlige Europa og eit stykke austover i Asia. På dei britiske øyane finst han berre på Jersey og Guernsey. Han blir òg kalla «Jersey orchid».

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 

Orkidear i Storbritannia