alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Atrioventrikulær septumdefekt

Atrioventrikulær septumdefekt, forkorta AVSD, er ein medfødd hjartefeil som har utgangspunkt i skiljeveggane (latin septum) mellom framkammera (lat. atrium) og mellom hjartekammera (lat. ventrikkel). Andre namn brukt tidlegare er AV-kanal og «endocardial cushion defect». AVSD utgjer om lag 3 % av dei medfødde hjartefeila, noko som utgjer om lag 0,2 pr. tusen levande fødde born. Det er ein sterk samanheng mellom trisomi 21 (Downs syndrom) og AVSD, noko under halvparten av dei med AVSD har Downs syndrom. Dette talet kan venteleg endra seg med moderne fosterdiagnostikk.

Diagnose 
Mistanke om AVSD kan komma av teikn på hjartesvikt. Ein kan òg høyre bilyd ved lytting med stetoskop. Ein kjem som regel fram til rett diagnose med ei ultralyd-undersøking, ekkokardiografi. Røntgen-bilete kan seia noko om ekstra blodstraum gjennom lungene og dermed kor alvorleg feilen er.

Anatomiske variantar 
Klaffane mellom framkammer og hjartekammer vil alltid vera påverka, graden av hol i skiljeveggane er variabel. I røynda er trikuspidal- og mitralklaffen erstatta av ein felles klaff.

Ubehandla er pulmonal hypertensjon (høgt blodtrykk i lungekretsløpet) eit problem, dette kan utvekla seg til Eisenmengers syndrom. Born med AVSD får problem med pulmonal hypertensjon tidlegare og sterkare enn til dømes dei med vanleg hjartekammerdefekt.

Komplett 
Det er eit samanhengande hol frå ein stad i framkammerskiljeveggen til ein stad nede på hjartekammerskiljeveggen. Dei to klaffane mellom framkammer er tydeleg erstatta av ein felles klaff. Høgre og venstre side av hjarte er somme tider ikkje like store. Defekten blir då kalla ubalansert.

ASD primum 
Hjartekammerskiljeveggen er tett, det er eit hol i framkammerskiljeveggen heilt ned mot den felles klaffen, som kan vera meir eller mindre lekk og meir eller mindre funksjonelt todelt. Sett bort frå eventuelle klaffeproblem blir dette som ein atrieseptumdefekt.

Berre ventrikkelseptumdefekt 
Det er tett mellom framkammera, men hol mellom hjartekammera. Dette holet blir som ein vanleg ventrikkelseptumdefekt, men den abnorme klaffen kan gjera kirurgisk lukking meir utfordrande.

Behandling 
Defekten kan som oftast korrigerast kirurgisk, med god langtidsprognose. Klaffefeil og ubalanse mellom storleiken på hjartekammera kan gjera korreksjon umogeleg, nokre pasientar får derfor får tilbod om Fontan-sirkulasjon eller ikkje noko kirurgisk tilbod i det heile. Forstyrringar i hjarterytmen er ein ikkje uvanleg komplikasjon.

Kjelder 
 Tysk wikipedia
 Gersony WM, Rosenbaum MS: Congenital heart disease in the adult. New York, 2002.

Kardiologi
Medfødde hjartefeil
Liturgi

Liturgi (frå gresk λειτουργία (leitourgia), «arbeid for ålmenta») viser til ein fast måte å gjennomføra ein særskild religiøs rite på, til dømes ordval, rørsler, førebuingar og klede som er viktige for denne riten. Omgrepet blei først brukt om gudstenester innan kristendommen, men det er òg mogleg om å snakka om ein jødisk liturgi for synagogeseremoniar og ein muslimsk liturgi for den daglege bøna.

I den kristne kyrkja kallar ein dei kyrkjene som har ein veldefinert liturgi liturgiske kyrkjer. Dei fleste anglikanske, katolske, lutherske og ortodokse kyrkjene er liturgiske medan dei fleste andre ikkje er det. Ikkje-liturgiske kyrkjer følgjer som regel eit liknande mønster for kvar gudsteneste, men har få fastlagde element som er identiske frå gong til gong. Eit døme på eit ikkje-liturgisk kristen møte er samlingane som blir haldne av mange kvekarar, utan ein særskild leiar eller ei fastlagd rekkefølgje av ting som skal skje.

Reglene for liturgien kan vere fastsette i ei altarbok. I Den norske kyrkja er liturgien fastsett i ''Gudstenestebok for Den norske kyrkja.

Kjelder
Tilsvarande artikkel på bokmålswikipedia
Tilsvarande artikkel på engelsk Wikipedia

Bakgrunnsstoff
Høgmesseliturgi for den norske kyrkja (PDF)
Liturgi i den katolske kyrkja
Døme på liturgi i katolske messer 

Kristen liturgi
Kristen utøving
Religiøse ritar
Trikuspidalklaff

Trikuspidalklaffen, eller treseglsklaffen (latin valva tricuspidalis), er ein hjarteklaff som regulerer blodstraumen mellom høgre framkammer og høgre hjartekammer. Han har normalt frå to til fire segl som går frå overgangen mellom for- og hjartekammer og ned i hjartekammeret. Segla går over sener (lat. chordae tendineae) som er festa med papillemusklar både i skiljeveggen og den frie veggen i hjartekammeret. Klaffen fungerer som inngangen i ei teine og let blodet gå frå framkammer til hjartekammer, men ikkje attende. At klaffen «skrevar» over hjartekammeret gjer at han lettare enn mitralklaffen lekk dersom hjartekammeret blir utvida.

Trikuspidalklaffen er den fyrste klaffen blodet møter når det kjem frå kroppen. Mikroorganismar slår seg derfor lettast ned der, og han er derfor den vanlegaste staden for betennelsar og påleiringar hos utsette grupper som sprøytenarkomane og dei med svekka immunforsvar.

Hjarteanatomi
Hjarteklaff

Menneskehjarte har vanlegvis fire klaffar:
 Trikuspidalklaffen
 Mitralklaffen
 Aortaklaffen
 Pulmonalklaffen

Hjarteanatomi
Ventilar
Hn/Trajansøyla

Trajansøyla i Roma, innvigd 12. mai 113 e. Kr., stend midt i Trajans forum på eit lite umråde (16 x 23 m) og er umgjevi av offentlege bygningar i minst tri høgder. Ho er eit tekniskt meisterstykke, som er på syttan sylindrar av blå juni-marmor lagde uppå kvarandre. Høgdi er i alt 100 romerske fot, 29,78 meter, diameteren nær fire meter. Søyla står på eit firkanta podium, 5,37 m høgt. Søyla er hól, ei liti dør i podiet fører inn i ei vestibyla med ei spiralforma tropp med 185 steg og 43 små vindaugsspaltor upp til toppen der ein statue av keisar Trajan av Romarriket stod. Han vart riven i millomalderen, og vart sidan bytt ut med ein statue av apostelen Paulus.

Då keisaren døydde i 117 e. Kr., vart oska hans lagd i ei gullurna inne i sokkelen, slik at soga i stein um dakarkrigane vart ei veldig gravstøtta for krigarkeisar. Keisaren skreiv eit verk um dakarkrigane, det er no tapt. Men trajansøyla kann òg segjast å vera ein bokrull, men ein rull i stein, ikkje i papyrus, ei 200 meter lang relieff-frisa som snor seg kring trajansøyla og viser dei dakiske felttogi i 155 scenor, med umkring 2.500 figurar.

Hn/Roma
Hn/Romarriket
Hn/Minnesmerke
Mitralklaff

Mitralklaffen, eller bikuspidalklaffen (latin valva mitralis), er ein hjarteklaff som regulerer blodstraumen mellom venstre framkammer og venstre hjartekammer. Han har normalt to segl som går frå overgangen mellom for- og hjartekammer og ned i hjartekammeret. Segla går over sener (lat. chordae tendineae) som er festa med papillemusklar i den frie veggen i hjartekammeret. Klaffen fungerer som inngangen i ei teine og let blodet gå frå framkammer til hjartekammer, men ikkje attende. At klaffen ikkje «skrevar» over hjartekammeret som trikuspidalklaffen gjer at han ikkje så lett lekk dersom hjartekammeret blir utvida.

Hjarteanatomi
Dwight D. Eisenhower

Dwight David Eisenhower () var ein politikar og president i USA. Han gjorde karrière som offiser i hæren, heilt til han vart general og øvste sjef for USA sine militære styrkar i 1942. I 1944 var han den overorderna sjefen for dei allierte si krigføring på vestfronten mot slutten av andre verdskrig. Mellom anna var han øvstkommanderande under Invasjonen i Normandie.
Han vann presidentvalet i 1952 over demokraten Adlai Stevenson, og vart attvald i 1956.

USA-amerikanske presidentar
Folk frå andre verdskrigen
Folk frå den kalde krigen
USA-amerikanske politikarar
Folk frå Texas
Folk frå Kansas
Elefantordenen
Macao

Macao (Machiao; 澳門(馬交)), på portugisisk Macau, er ein adminstrativ region på ei lita halvøy i sørlege Kina, 65 km vest for Hongkong. Hovudstaden er Santa Nome de Deus de Macau. På mandarin heiter Macao ogso Àomén (澳門). Macao er også kjend som Magok (媽閣廟), Haojing'ao (壕鏡澳), Xiangshan'ao (香山澳) og Liandao (蓮島 «Lotusøya»). Folkesetnaden er om lag 435 000 (2004).

Soga 
Macao vart grunnlagd som ein portugisisk koloni i 1557 og vart eit viktig handelssentrum. Staden miste mykje av statusen då britane grunnlagde Hongkong like attved. Etter den portugisiske revolusjonen i 1974 oppretta Kina og Portugal diplomatisk samband og byrja forhandla om statusen åt Macao. I 1979 vart Macao eit kinesisk territorium under portugisisk forvaltning. Etter fleire tingingar i 1987 vart det slutta at Macao skulle gjevast til Kina i 1999, med di det vart eit særskilt administrativt område.

Geografi 
Macao ligg på den vestre sida av vika der Perlefloda (Zhujiang) munner ut i Sørkinahavet. Macao er, attåt halvøya, to øyar, Taipa og Coloane. Størstedelen av Macao er utbygd. Der finst ikkje fossar eller elvar, og difor er vatn ei mangelvara.

Økonomi 

Turismen er den viktigaste delen i økonomien. Kasinoverksemda står for nesten helvta av innkomene. Andre næringar er tekstilindustri og fyrverkeriproduksjon.

Bakgrunnsstoff 

 
Usjølvstendige område
Tidlegare portugisiske koloniar
Regionar i Kina
Mjølketann

Mjølketann er eit omgrep som blir nytta om tennene i det første tannsettet hos menneske og andre pattedyr. Alle pattedyr har såkalla difydont tannsett, det vil seie at ein skifter ut eit første tannsett (mjølketennene) til eit permanent tannsett som varar livet ut.

Mennesket har 20 mjølketenner; 8 fortenner, 4 hjørnetenner og 8 molarar (dei bakerste og kraftigaste jekslane). Tanndanninga og mesteparten av mineraliseringa går føre seg før fødselen. Ved 6-7 månaders alder kjem dei første fortennene fram og rundt 2 1/2 års alder har som regel alle mjølketennene kome.

Mjølketennene blir felde for å gi plass til det permanente tannsettet. Dette skjer som regel i perioden 6 til 10 års alder hos menneske. Det finst ulike ritual knytte til tannfellinga, til dømes tradisjonen med at «tannfea» erstattar den mista mjølketanna med eit pengestykke.

Bakgrunnsstoff 

Anatomi
Tenner
Barn
Vidar Sandbeck

Vidar Sandbeck () var ein norsk visesongar, visediktar og forfattar frå Åsta i Åmot kommune.

Biografi 
Sandbeck voks opp i tronge kår og levde eit omskifteleg liv før han etablerte seg med tekst og tonar som profesjon. 

Han debuterte i 1954 med visesamlinga I døragløtten, og fekk gjennombrotet sitt som visesongar med Pengegaloppen i 1959. Etter knallsuksessen med den gjerrige gubben som «sat i kveldinga» og talde pengar, vart Sandbeck fast tilsett i Otto Nielsen sitt vekefaste radioprogram Søndagsposten. I Barnetimen for dei minste nådde han gjennom 20 år ein popularitet som kunne måle seg med Alf Prøysen og Anne-Cath. Vestly. Dei fleste av radioforteljingane hans er gjevne ut i bokform. 

Litterært nådde han høgda i åra rundt 1980, med to seriar sorgmuntre barndomserindringar; åtte band barnebøker og seks band med romanar for vaksne.

Utmerkingar 

 Språklig samlings litteraturpris 1980
 Spellemannprisen 1992 for viseplata Legende, samt heidersprisen for eit livslangt bidrag til norsk visekunst
 Gammleng-prisen 1994
 I 2003 vart han tildelt Kongens fortenestmedalje i gull
 Alf Prøysens Ærespris i 2003.

Diskografi

Album 
 1965: Vidar Synger Sandbeck
 1973: Fra viseskuffen
 1975: Kan Du Låne Bort en Femmer?
 1981: Påsans viser
 1992: Legende
 2003: Jordbærstrå (samlealbum)
 2003: En fergemanns vise (samlealbum)
 2003: Gull og grønne skoger (tolka av andre artistar)

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Vidar Sandbeck» frå ,  den 14. november 2005.  
 
 diskografi.no 
 Hamar Dagblad

Norske musikarar
Norske forfattarar
Folk frå Åmot
Kongens fortenestmedalje i gull
Vinnarar av Spellemannprisen
Vinnarar av Alf Prøysens Ærespris
Jarl André Storbæk

Jarl André Storbæk () er ein norsk fotballspelar frå Ljørdalen i Trysil. Han er forsvarsspelar og har spelt i Ham-Kam og Vålerenga. Storbæk er kjend som ein særs påliteleg og stabil spelar, dei to første sesongane for Vålerenga spela han samtlege speleminutt i Tippeligaen. Storbæk har spelt på landslaget for Noreg, han har òg mange kampar for aldersbestemte landslag.

Kjelder
Nettavisens spelarstatistikk
Spelarprofil hos Vålerenga 

Norske fotballspelarar
Vålerenga-spelarar
Folk frå Trysil
Norske landslagsspelarar i fotball
Samanliknande politikk

Samanliknande eller komparativ politikk er ei faggrein innan statsvitskapen, som er særmerkt ved sin bruk av samanliknande metode. Forskarane Seymour Martin Lipset og Stein Rokkan er med sine vitskaplege arbeid rekna som nokre av grunnleggjarane av denne faggreina. Oftast er faggreina underlagd meir ålmenn statsvitskap, men på Rokkans eige universitet, Universitetet i Bergen, har dei eit Institutt for samanliknande politikk, der dette vert undervist i som eit eige fag.

Den eldste studien i samanliknande politikk 

Aristoteles stod attom det som somtid vert kalla den eldste studien i samanliknande politikk, Politikken (Πολιτικα). Han samla inn informasjon om statsskipnaden i over 150 greske bystatar i samtida, og kategoriserte funna etter variablane kor mange som styrde, éin, få eller mange og om styresettet var godt eller dårleg, det vil seia om styret var meint å tena til alle sitt beste eller ei. Denne kategoriseringa gjev eit oversyn over seks slag bystatar:

Merk at Aristoteles kallar pøbelveldet eller fleirtalsdiktaturet for demokrati, medan politeia er ordet han nyttar om det som ligg nærast det me i dag brukar kalla demokrati: Eit fleirtalsstyre som søkjer tena alle sitt beste.

Statsvitskap
Det britiske flagget

Det britiske flagget, ofte kalla Union Jack eller Union Flag, er blått, kvitt og raudt og er ei samansetning av det engelske flagget, det skotske flagget og eit gammalt irsk flagg med patrikskross. Flagget i si noverande form blei teke i bruk 1. januar 1801, etter at Irland blei innlemma i Storbritannia.

I tillegg til å vere Storbritannia sitt flagg vert det og brukt av fleire land i Det britiske samveldet som offisielt eller halvoffisielt flagg og som ein del av flagga til Australia, New Zealand, Tuvalu, og Fiji.

Bakgrunnsstoff

Britisk
Flagg
Britisk unionisme
Det sanmarinske flagget

San Marino sitt flagg er to like store horisontale band, kvitt (øvst) og lyseblått (nedst) med riksvåpenet i sentrum. Flagget vart teke i bruk 6. april 1862.

Bakgrunnsstoff

San Marino
Flagg
Harry S. Truman

Harry S. Truman () var ein amerikansk politikar og president i USA frå 1945 til 1953. Han var den 33. presidenten, og overtok stillinga etter at Franklin D. Roosevelt døydde. Truman vart president mot slutten av den andre verdskrig. Han er den einaste som til no har gjeve ordre om å nytta atombomber i krig. I august 1945 vart byane Hiroshima og Nagasaki i Japan utsletta av atombomber. Atombombene over Hiroshima og Nagasaki var meint å gjera slutt på krigen. Slik gjekk det òg, men i ettertid er det drøfta om det verkeleg var naudsynt å sleppa bombene. 

Etter at krigen var slutt, var det mange oppgåver som skulle løysast. Truman sin administrasjon utarbeidde Marshallplanen for å byggja opp att Europa etter krigen. Tilhøvet til Sovjetunionen var i starten relativt godt, men utvikla seg til starten på den kalde krigen. Truman var med på opprettinga av dei sameinte nasjonane. Slutten av presidenttida var prega av Koreakrigen. 

Sigeren i presidentvalet i 1948 mot republikanaren Thomas E. Dewey er rekna som ein av dei mest uventa i amerikansk politisk historie. I ettertid kunne Truman visa fram løpesetlar med overskrifta «Dewey vann». Før røystene vart talde rekna alle med at Dewey kom til å vinna.

Truman tok ikkje attval ved presidentvalet i 1952. Adlai Stevenson var demokratane sin kandidat. Republikanaren Dwight D. Eisenhower vann valet.

Bakgrunnsstoff 
 Harry S. Truman Presidential Library and Museum

USA-amerikanske presidentar
Folk frå andre verdskrigen
Folk frå den kalde krigen
USA-amerikanske politikarar
USA-amerikanske visepresidentar
Folk frå Missouri
Jens Andreas Friis

Jens Andreas Friis () var ein norsk språkforskar og forfattar.
    
Friis var fødd i Sogndal i Sogn. Han tok først teologisk embetseksamen. Seinare studerte han samisk språk i Christiania og vidare hos Elias Lönnrot i Finland. Han vart dosent i lappiske språk ved universitetet i Christiania i 1866 og professor i 1874. Friis gjorde studiet av samisk til si livsgjerning. Han utgav mange og grundige verk om samiske språk og mytologi. Attåt skreiv han folkelivs- og reiseskildringar, som vart svært populære. Det mest kjende skjønnlitterære verket hans kom ut under namnet Fra Finnmarken. Skildringer, i 1881. Seinare kom boka i fleire nye opplag, under namnet Lajla, også på nynorsk (1944). Romanen er filmatisert tre gonger. Hans skjønnlittære verk er og omsett til andre språk.

Den langsiktige verknaden av Friis sitt arbeid var det praktiske språkarbeidet hans. Friis-rettskrivinga for nordsamisk vart brukt i den nordsamiske bibelen, og i tidsskriftet Nuorttanaste. Ho er dermed i bruk i religiøs samanheng den dag i dag, trass i at det har komme tre ulike rettskrivingar etter Friis si rettskriving.

Ordboka til Friis var viktig då ho kom, men ho har seinare komme i skuggen av Konrad Nielsen si store ordbok.

J.A. Friis døydde i Kristiania.

Bibliografi

Bøker

Kart
 Friis, J.A. 1861: Etnografisk kart over Finnmarken
 Friis, J.A. 1888: Etnografisk kart over Finnmarken

I tidsskrift - eit utval
Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Sjå også 

 Nordsamisk ortografi
 Samisk språkforsking i Noreg

Kjelder
Tidsskrift. Nummer 26. Utgjeve av Historielaget for Sogn. Dikting og diktarar frå Sogn. Ved Andreas Bjørkum og Jarle Bondevik Kaupanger : Historielaget, 1978

Bakgrunnsstoff 
 Friis Etnografiske kart over nordlige Nord-Norge Frå dokumentasjonsprosjektet
 Lindkjølen, Hans: J. A. Friis og samene, 1983 ISBN 82-7122-000-4
 Hansen, Lars Ivar: Friis' etnografiske kart i Ottar, tidsskrift fra Tromsø Museum 3/1998
 Om Jens Andreas Friis i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Norske sakprosaforfattarar
Norske barnebokforfattarar
Norske forfattarar av reiseskildringar
Norske forfattarar av folkelivsskildringar
Norske språkforskarar
Samisk språkforsking
Bibelomsetjarar
Professorar ved Universitetet i Oslo
Forfattarar frå Sogndal
Forfattarar frå Førde
Folk frå Sogndal
Tåkeskog

Tåkeskog er ein biotop dominert av tett skog i fuktige, tropiske og høgtliggande område, typisk mellom 2000 og 3000 moh. Det meste av denne biotypen finst i Asia, resten er delt på Latin-Amerika med 25 % og Afrika med 15 %. 

I dag går areala attende grunna klimaendringar, aktivitetar i samband med vegbygging og skoghogst, og vekst i landbruksareal. Attendegangen gjer mange forskarar uroa fordi områda er kjelde for reint vatn til mange millionar menneske og fordi biotypen held eit rikt genetisk mangfald. 

Fleire vidkjende artar har funne sin biotop i tåkeskogen, til dømes den afrikanske gorillaen, den kinesiske kjempepandaen, og Guatemala sitt nasjonalsymbol, praktquetzalen.

Kjelder 
 Kirby, A., Earth's cloud forests threatened, BBC.

Skogar
John F. Kennedy

John Fitzgerald Kennedy (), òg kalla «JFK» eller «Jack» Kennedy, var ein amerikansk politikar for det demokratiske partiet i USA) og president i USA frå 1961 til 1963. Han var nummer 35 i rekkja over presidentar og den første katolske presidenten i landet. John F. Kennedy vart drepen i eit attentat.

John F. Kennedy var fødd i Brookline i Massachusetts i USA. Han var son av Joseph Kennedy og bror til Robert Kennedy og Edward Kennedy. Han gifta seg med Jacqueline Bouvier Kennedy den 12. september 1953. 

Presidenten vart drepen under ei offisiell vitjing til Dallas i Texas den 22. november 1963). I høve granskingskommisjonen etter mordet, den såkalla Warrenkommisjonen, var han myrda av Lee Harvey Oswald. Oswald skal ha skote fleire skot mot Kennedy frå eit bygg i Dallas. Andre granskarar har kome til at fleire må ha vore med i alle høve på planlegginga. I ettertid er det sett fram ymse konspirasjonsteoriar knytt til mordet på Kennedy. 

Kennedy var som president mellom anna ansvarleg for forsøket på å invadera Cuba via Grisebukta i 1961. Året etter var den såkalla Cubakrisa.

Bakgrunnsstoff 

 Facts and Fiction in the Kennedy Assassination 

USA-amerikanske politikarar
USA-amerikanske presidentar
Senatorar i USA
Folk frå den kalde krigen
Folk frå Massachusetts
Folk frå New York
Myrda statsleiarar
Elevar ved Harvard University
Folk frå Boston
Presidentens Fridomsmedalje
C.A. Gottlund

C.A. Gottlund eller Carl Axel Gottlund, () var ein finsk folklorist, etnograf, kulturpolitikar og fennoman. Han var lektor i finsk språk ved Universitetet i Helsingfors frå 1839.

Gottlund er framfor alt kjend for å ha samla kunnskap om skogsfinnane i Värmland og på Finnskogen i Noreg.

Finske folkloristar
Finske filologar
Bill Clinton

William Jefferson Clinton (), oftast berre kalla Bill Clinton, er ein politikar i USA. Han var president i USA frå 1993 til 2001, som nummer 42 i rekkja over presidentar.

Regjeringstida til Clinton var prega av gode økonomiske tider med ein samanhengande økonomisk vekst og tilhøyrande budsjettoverskot og låg arbeidsløyse. Likevel sleit Clinton med at republikanarane kontrollerte Kongressen, noko som mellom anna gjorde at han ikkje kunne fullføra planane sine om å omskapa helsevesenet.

Clinton er utdanna jurist, og er gift med politikaren Hillary Rodham Clinton.

Bakgrunnsstoff 

Clinton, Bill
Clinton, Bill
Folk frå Arkansas
Guvernørar i Arkansas
Folk som har opna OL
Nettradio

Nettradio er ei kringkastingsteneste over Internett. Nettradio treng ikkje vere tradisjonelle radiostasjonar som lokale- og riksdekkjande FM-stasjonar. Kringkasting på Internett er ofte referert til strauming. 
 
Fordi radiosignalet er distribuert over Internett, blir det mogeleg å lytte på radiostasjonar frå heile verda. Det kan eksempelvis vere å lytte på lokalradio i Tyskland frå Noreg. På same måte kan vi frå Noreg reise til utlandet, og samtidig lytte på lokalradioen heime – dette kan gjerast frå heile verda.

Kringkasting av nettradio 
For å sende nettradio må tilbydaren ha lydkjelde som CD-plate, mp3 eller tilsvarande og tenar som kan sende lyden ut. Tenaren er ein datamaskin med programvare som tillet utsending av lyd. Slik programvare kan vere SHOUTcast, Streamcast, MuSE, Windows Media eller i kombinasjon med nettbaserte løysingar som PhpStreamcast. Det finst mange ulike løysingar, dette er berre nokre få.

Radiostasjonen overfører normalt musikk frå CD til harddisk, kjøper eller lastar ned musikk frå Internett. Dette blir lagt til i spelelister, som for vanleg avspeling. Radiostasjonen sender normalt denne sendinga vidare til eigne tenarar, med stor bandbreidd. Denne tenaren distribuerer sendinga direkte til lyttarar som brukar eigna radiomottakarar.

Historikk 
Kringkasting av radio starta tidleg på 20-talet, men blei ikkje tilgjengeleg mobilt før i 1954 da transistorradio blei tilgjengeleg.

Nettradio følgjer same utvikling og er nyare form for radio. Nettradio har sidan 90-talet vore tilgjengeleg berre for datamaskinar med installert programvare til å spele av. Dette har dei siste åra endra seg i utvikling og i likskap med vanleg radio, blir nettradio mobilt og trådlaust tilgjengeleg for produkt som bilstereo, PDA og mobiltelefonar i neste generasjons nettverk.

Virtuelle radiomottakarar 
Det finst mange virtuelle radiomottakarar på Internett. Den største er vtuner som har over 7800 nettradiostasjonar. I Noreg er kjende tenester Aerosol.no og lytte.no.

Ein virtuell radiomottakar opnar ei direkte kopling mellom klienten og radiostasjonen sine tenarar. På denne måten blir ikkje sendingar distribuerte vidare av mellomledd eller opphavsrett krenkt.

 Kopling til nettradio → Frekvens
 Vevside → Virtuell radiomottakar
 Klient → Radiomottakar

Bakgrunnsstoff

Samlingar med stasjonar 
 DeliCast.com 
 www.vtuner.com
 www.lytte.no

Klientar 
 Aerosol Nettradio
 iTunes
 mPlayer 
 RealPlayer
 VideoLAN
 WinAmp
 Windows Media Player

Internett
Radio
Digital lyd