alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Mäder

Mäder er ein kommune i distriktet Feldkirch i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 3,23 km² med om lag 3 800 ibuarar i 2016. Mäder ligg på eit sletteland 414 meter over havet, på austbreidda av grenselva Rhinen. Vest for Rhinen er kantonen St. Gallen i Sveits.

57 % av landarealet er dyrkamark og landbruk er ei viktig næring.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mäder» frå ,  den 8. mai 2016.  
 

Vorarlberg
Koblach

Koblach er ein kommune i distriktet Feldkirch i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 10,2 km² med knapt 4 500 ibuarar i 2016. Koblach ligg på eit sletteland 456 meter over havet, på austbreidda av grenselva Rhinen. Vest for Rhinen er kantonen St. Gallen i Sveits.

Kommunen omfattar grendene Au, Dürne, Straßenhäuser, Neuburg og Udelberg.

55 % av landarealet er oppdyrka og landbruk er ei viktig næring.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Koblach» frå ,  den 8. mai 2016.  
 

Vorarlberg
Meiningen i Austerrike

Meiningen er ein kommune i distriktet Feldkirch i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 5,36 km² med vel 2 100 ibuarar i 2016.

Landsbyen Meiningen ligg 425 meter over havet på austbreidda av Rhinen, som her er grenseelv til kantonen St. Gallen og Sveits.

Turisme og landbruk er viktige næringar. 54 % av landarealet er oppdyrka.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Meiningen (Vorarlberg)» frå ,  den 8. mai 2016.  
 

Vorarlberg
Michel Jazy

Michel Jazy () er ein fransk tidlegare friidrettsutøvar frå Oignies i Pas-de-Calais. Han vart europameister på 1500 meter i 1962 og på 5 000 m i 1966, og vann OL-sølv på 1500 m i 1960 og EM-sølv på 1500 m i 1966. I åra frå 1956 til 1966 sette han ni verdsrekordar, 17 europarekordar og 51 franske rekordar på ulike mellom- og langdistansar.

Aktiv
Jazy, som ætta frå polskfødd gruvearbeidar, fekk sitt store internasjonale gjennombrot då han vann sølvmedaljen på 1500 meter under sommarleikane 1960 i Roma. I ei tevling der Australias Herb Elliott sette ein fabelaktig ny verdsrekord med 3.35,6, kom inn Jazy inn på tida 3.38,4, fransk rekord og nær europarekord. To år seinare vann han gullmedaljen på distansen då EM i friidrett 1962 fann stad i Beograd. I 1963 sette han europarekord med tida 3.37,8, årsbeste i verda og andreplass på verdsstatistikken. Ved Sommar-OL 1964 i Tokyo valde han å delta på 5 000 m, og vart fjerdemann på tida 13.49,8, nøyaktig lik tid med bronsevinnaren.

I 1965-sesongen forbetra Jazy europarekorden på 5 000 m til 13.27,6, meir enn sju sekund under den åtte år gamle rekorden til Vladimir Kuts. Året etter, i sin siste sesong flytta han sin eigen europarekord på 1500 m med halvtanna sekund til 3.36,3. Jazy deltok i september månad 1966 både på 1500 m og 5 000 m under friidretts-EM i Budapest. På 1500 m kom han i mål tre tidels sekund bakom vesttyske Bodo Tümmler, men tre dagar seinare tok gullet på 5 000 m etter å ha spurta frå Harald Norpoth, også han vesttyskar.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 1956 i Melbourne: Utslått i kvalifiseringa (3.50,0 =nr 18)
EM 1958 i Stockholm: Nr 10 på 1500 m - 3.45,4
OL 1960 i Roma: Sølvmedalje på 1500 m - 3.38,4, bakom Herb Elliott (3.35,6) 
EM 1962 i Beograd: Gullmedalje på 1500 m - 3.40,9, framom Witold Baran (3.42,1)
OL 1964 i Tokyo: Nr 4 på 5000 m - 13.49,8
EM 1966 i Budapest: Gullmedalje på 5000 m - 13.42,8, framom Harald Norpoth (13.44,0). Sølvmedalje på 1500 m - 3.42,2, bakom Bodo Tümmler (3.41.9)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Michel Jazy» frå ,  den 8. mai 2016.  
 

Franske friidrettsutøvarar
Mellomdistanseløparar
Langdistanseløparar
Europameistrar i friidrett
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Frankrike
Franske deltakarar under sommar-OL 1956
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1956
Medaljevinnarar under sommar-OL 1960
Franske deltakarar under sommar-OL 1960
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1960
Franske deltakarar under sommar-OL 1964
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1964
Kroatia i Eurovision Song Contest

Kroatia debuterte som sjølvstendig nasjon i Eurovision Song Contest i 1993 i Millstreet i Irland, med songen «Don't Ever Cry», framført på kroatisk og engelsk av gruppa Put. Bidraga vert valde gjennom den nasjonale finalen Dora, arrangert av av den kroatiske kringkastaren Hrvatska Radiotelevizija. Sidan 2012 har bidraga vore valde internt av den kroatiske kringkastaren.

Historie 
Frå 1961 til 1992 deltok Kroatia i Eurovision Song Contest som ein del av Jugoslavia.

I 2014 valde Kroatia å ta seg ei pause seg frå tevlinga, grunna den finansielle krisa i Europa. Dei dårlege resultata i perioden 2010 til 2013 hadde også innverknad på avgjerda om å ikkje delta i København.

Bidraga

Røystehistorikk (1993-2021)

Finalane

Semifinalane

Galleri

Sjå òg
 Kroatia i Junior Eurovision Song Contest
 Jugoslavia i Eurovision Song Contest

Fotnotar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Croatia in the Eurovision Song Contest» frå ,  den 9. mai 2016.  
 

 
Land i Eurovision Song Contest
Musikktevlingar
Georgia i Eurovision Song Contest

Georgia debuterte i Eurovision Song Contest i 2007, då tevlinga vart arrangert i  Helsingfors i Finland. Landet har delteke fjorten gongar og har to niandeplassar som beste plassering i Eurovision Song Contest. Georgia har kvalifisert seg til finalen sju gongar på fjorten forsøk og har tre sisteplassar i semifinalen som dårlegaste plassering.

Historikk 
Det er den georgiske kringkastaren Sakartvelos Sazogadoebrivi Mauts'q'ebeli (GPB) som har rettane til å sende Eurovision Song Contest i Georgia, og som vel det georgiske bidraget til Eurovision Song Contest. Georgia debuterte i 2007 med Sopo Khalvasji og songen «Visionary Dream».

Fråværet i 2009 
Georgia har delteke kvart år sidan, med unntak av i 2009, då Eurovision Song Contest vart arrangert i Moskva. På grunn av krigen i Sør-Ossetia i 2008 har det vore debatt i Georgia om landet i det heile tatt skulle deltake i Eurovision Song Contest i 2009. 28. august 2008 annonserte den georgiske kringkastaren GPB at Georgia ikkje ville deltake i Eurovision Song Contest i 2009, med grunngjevinga av at dei ikkje ønsket å deltake i eit «land som bryt med menneskerettar og internasjonale lovar». Men, i desember 2008 ombestemte kringkastaren seg, og Georgia melde seg likevel på tevlinga i Moskva. I den nasjonale finalen 18. februar 2009 vann popgruppa Stephane & 3G med discolåten «We Don't Wanna Put In». Men songen vart raskt ganske kontroversiell, ikkje minst fordi «Put In» var ein openberr referanse til den dåverande presidenten i Russland, Vladimir Putin. Russland protesterte mot teksta og fekk medhald frå Den europeiske kringkastingsunionen, som bad GPB om å endre teksta eller å velje ein annan song. 11. mars kunngjorde GPB at dei ikkje ville endre teksta og meinte kravet frå EBU kom som ei følgje av russisk press. Dimed trekte Georgia seg frå Eurovision Song Contest 2009.

Tilbake i 2010 
Året etter, i Bærum, var Georgia tilbake i Eurovision Song Contest og fekk ein niendeplass med Sopo Nisharadse. Ho deltok med songen «Shine», med tekst skriven av norske Hanne Sørvaag.

Ein ny niandeplass fulgte i Düsseldorf året etter, men sidan 2012 har Georgia hatt varierande resultat i tevlinga. Fem gongar har landet ikkje klart å kvalifisere seg til finalen. To av dei gongane har dei hamna på sisteplass i semifinalen.

Bidraga

Røystehistorikk (2007-2021)

Finalane

Semifinalane

Galleri

Sjå òg
 Georgia i Junior Eurovision Song Contest

Referansar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Georgia i Eurovision Song Contest» frå ,  den 5. mars 2021.  

 
Land i Eurovision Song Contest
Musikktevlingar
Ungarn i Eurovision Song Contest

Ungarn debuterte i Eurovision Song Contest i 1994 i Dublin i Irland med songen «Kinek Mondjam El Vétkeimet?», framført på ungarsk av Friderika Bayer. Bidraga vert valde gjennom den nasjonale finalen A Dal, arrangert av den ungarske kringkastaren MTVA.

Bidraga

Røystgjeving

Finalane

Semifinalane

Galleri

Notar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hungary in the Eurovision Song Contest» frå ,  den 9. mai 2016.  
 

 
Land i Eurovision Song Contest
Eurovision Song Contest
Ungarsk musikk
Bulgaria i Eurovision Song Contest

Bulgaria debuterte i Eurovision Song Contest i 2005 og har delteke fjorten gongar. Berre fem gongar har Bulgaria klart å kvalifisere seg til finalen, men til gjengjeld har tre av finaledeltakingane enda med topp fem-plasseringar. Den beste plasseringa til Bulgaria i Eurovision Song Contest, er andreplassen til Kristijan Kostov i 2017.

Historikk
Det er den bulgarske kringkastaren Bălgarska natsionalna televizija (BNT) som har rettane til å sende Eurovision Song Contest i Bulgaria og har ansvaret med å velje det bulgarske bidraget til Eurovision Song Contest. Debuten kom i Kyiv i 2005 då jazzbandet Kaffe sang «Lorraine», men rauk ut i semifinalen det året.

Fyrst på det tredje forsøket, i 2007, klarte Bulgaria å kvalifisere seg til ein Eurovision-finale, då duoen Elitsa Todorova og Stojan Jankulov framførte songen «Water». Bidraget hamna til slutt på ein femteplass i finalen.

Deretter fulgte seks år utan ein einaste finaleplassering, sjølv om Bulgaria var nære på ved å kvalifisere seg til finalen i 2012. Bidraget «Love Unlimited» kom på delt tiandeplass med det norske bidraget «Stay», men Noreg og Tooji gjekk vidare til finalen sidan Noreg hadde fått poeng frå fleire land enn Bulgaria.

I 2014 og 2015 deltok ikkje Bulgaria i Eurovision Song Contest på grunn av økonomiske problem hos kringkastaren BNT. Bulgaria returnerte til Eurovision Song Contest i 2016 og fekk sin førebels beste plassering då Poli Genova song «If Love Was a Crime» inn til ein fjerdeplass. Året etter, i 2017, fekk Bulgaria sin hittil beste plassering i Eurovision Song Contest, då Kristijan Kostov og songen «Beautiful Mess» kom på andreplass, kun slått av Portugal.

Bidraga 

1 Songen inneheld 11 språk: Arabisk, aserbajdsjansk, bulgarsk, engelsk, fransk, gresk, italiensk, romanés, serbokroatisk, spansk, og tyrkisk.

Røystehistorikk

Finalane (2005–2021)

Semifinalane (2005–2018)

Galleri

Sjå òg
 Bulgaria i Junior Eurovision Song Contest

Referansar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Bulgaria i Eurovision Song Contest» frå ,  den 10. mars 2021.  
 

 
Land i Eurovision Song Contest
Eurovision Song Contest
Bulgarsk musikk
Johan Fjellby

Johan Fjellby () var ein norsk lærar og forfattar frå Steinklepp i Lærdal i Sogn og Fjordane.  I perioden 1972 til 1975 var han lærar ved Lærdalsøyri skule, og frå 1975 til 2000 på Berge skule i Borgund.

Han debuterte i 1994 med Av ord er du komen.

Bibliografi

Bøker

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder
 Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane 

Forfattarar frå Lærdal
Norske sakprosaforfattarar
Terje Hellesen

Terje Hellesen () er ein norsk forfattar, fødd i Flora, busett i Bergen. Han har gitt ut dikt, romanar og litteratur for barn.

Hellesen tok Cand. phil. i 2004, ved Universitetet i Bergen.

Han har samarbeida med andre kunstnarar, mellom anna om «Prosjekt Pripyat», som han realiserte i lag med kunstfotograf Børge Bjerk og pressefotograf Skjalg Ekeland. Dei tre utforska byen som vart evakuert etter Tsjernobylulukka og skapte eit foto- og poesiprosjekt som vart utstilt i Kiev og Lviv, innkjøpt av Tsjernobyl-museet og vist ved Kystmuseet i Florø og Bryggens Museum i Bergen.

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

Kjelder
 Presentasjon av Terje Hellesen i Forfatterkatalogen på Forfattersentrums nettsider
 Presentasjon av Terje Hellesen på Bergen offentlige biblioteks nettsider 
 Samlaget

Bakgrunnsstoff
 Om Terje Hellesen i Fylkesleksikon Sogn og Fjordane 

Norske romanforfattarar
Norske barnebokforfattarar
Norske lyrikarar
Forfattarar frå Flora
Solveig Hareide

Solveig Margrethe Hareide () er ein norsk programleiar i barne- og ungdomsprogram i NRK, mellom anna Påskemorgen og Newton.

Hareide er fødd og oppvaksen i Flora. Ho var programleiar i Newton frå 2008 til 2010. Under Gullruten 2010 var ho nominert i klassen for beste kvinnelege programleiar for si rolle i Newton. I 2010 laga ho ti episodar av barne-TV-serien Solveig og Kosinus.

Solveig Hareide har også styrt TV-delen av NRK Urørt der 15 000 band har sin egen profil på nettet. 

Hareide har gitt ut fleire bøker for barn.

Bibliografi

Bøker

Kjelder 

Programleiarar for NRK
Folk frå Flora
Forfattarar frå Flora
Norske barnebokforfattarar
Lokaltrafikkhistorisk forening

Lokaltrafikkhistorisk forening (LTF) er ei partipolitisk uavhengig og idealistisk norsk medlemsforeining som har som si oppgåve å spreie kunnskapen om, og interessa for kollektiv persontransport, og soga om dette i Noreg. Foreininga tek vare på gamle køyretøy, restaurerer dei, driv Sporveismuseet Vognhall 5 på Majorstua i Oslo i samarbeid med kollektivselskapet for Oslo og Akershus, Ruter AS, køyrer gamle trikkar og andre køyretøy gjennom byen ved ymse høve, og har i tillegg ein museumssporveg under oppbygging på Vinterbro i Ås kommune, i nærleiken av moroparken Tusenfryd. Foreininga gjev dessutan ut tidsskriftet Lokaltrafikk med fire utgåver i året, med stoff om kollektivtrafikk i både Noreg og utlandet.

Alle som er interessert i verksemda til foreininga kan melde seg inn, og kan eventuelt òg få ta del i museums-, restaurerings- og vedlikehaldsarbeidet i samsvar med sine kvalifikasjonar. Foreininga har tilhald i museet på Majorstua. Talet på medlemar er ikring 600.

Foreininga vart skipa 19. april 1966 som ein reaksjon på at trikk og trolleybuss var i ferd med å verte fjerna frå kollektivtilbodet i Oslo, og at trikkelinene i Bergen var lagde ned utan at meir enn ein av trikkane vart teke vare på. For å gjere soga om kollektivtrafikken i Noreg kjend for ålmenta, tok ein sikte på å byggje opp ei samling av gamle køyretøy, og om naudsynt restaurere dei. To motorvogner og ein tilhengar var dei fyrste trikkane foreininga fekk til rådvelde. I dag eig og rår foreininga over 84 tidlegare skjenegåande køyretøy frå trikk-, T-bane- og forstadsbanedrifta i Oslo, 41 gamle rutebussar og 5 andre køyretøy, i tillegg til døme på haldeplasskilt og anna som har hatt med kollektivtilbodet å gjere, og har med dette den største samlinga av kollektivtrafikk-køyretøy i Noreg. Flesteparten av dei skriv seg frå Oslo og Akershus.

Bakgrunnsstoff
Sams internettsider for foreininga og for Sporveismuseet Vognhall 5

Norske organisasjonar
Skipingar i 1966
Norsk samferdselshistorie
Vinterbro

Vinterbro er eit tettbygd område nord i Ås kommune i Akershus i Viken. 

Det er eit kommunikasjonsknutepunkt som ligg to mil sør for Oslo sentrum. Ved Vinterbro kryssar hovudvegane Europaveg 6 og Europaveg 18 kvarandre i eit stort vegkryss, og gjev to  alternative innkøyringar til Oslo frå sør. E6 fører sørover til Göteborg over Svinesund, medan E18 fører austover til Stockholm over Ørje.

På Vinterbro ligg moroparken Tusenfryd. Kjøpesenter, pukkverk og Nordre Follo kloakkverk ligg også her.

Nøstvet-øksa frå den eldre steinalderen blei funne på Sjøskogen i området.

Kjelder

Busetnader i Viken
Ås kommune
Sporveishistorisk forening

Sporveishistorisk forening (SHF), som opphavleg heitte Trondhjems Sporveishistoriske Forening (TSHF), er ein medlemsforeining i Trondheim som tek sikte på å take vare på gamalt sporvegsmateriell frå Trondheim. Foreininga driv Sporveismuseet på Munkvoll, som til å byrje med hadde tilhald i Gråkallbanens bygning på Munkvoll, kalla Gamlehallen, reist til opninga av Gråkallbanen i 1924, og deretter i eit nedlagd lagerbygg frå 1984 på sida av Gamlehallen. Museet vart etablert i 1994 og opna i 1995, og har deretter vore halde ope om sommaren.

Sporveishistorisk Forening vart skipa i 1979 på bakgrunn av at Lokaltrafikkhistorisk forening i Oslo hadde fått overtake tre av dei klassiske toaksla trikkane som hadde gått i Trondheim, og som det var ynske om å føre attende til Trondheim. Årsaka til at Lokaltrafikkhistorisk Forening initiativ til dette, var at gamle trondheims-trikkar vart hogne opp både i 1974 og -76, og det difor vart stendig færre trikkar att av museal interesse. Difor vart det  semje om at dei tre vognene burde verte tekne vare på i Trondheim ved å skipe ei ny foreining som skulle ta seg av gamalt sporvegsmateriell frå både Trondheim Sporvei og A/S Graakalbanen, og på sikt få etablert eit museum.

Det største arrangementet til foreininga gjekk føre seg dagen etter nedlegginga av trikken i Trondheim 13. juni 1988, da tidenes største sporvegskavalkade vart køyrd gjennom byen med i alt 14 vogner. Samstundes var heile den museale vognparken overført frå foreininga sitt gamle hovudkvarter, Voldsminde vognhall, til Munkvoll.

Kjelder
Internettsidene til  Sporveishistorisk forening
Om museet og foreininga på GråkallBanens internettider

Norske organisasjonar
Skipingar i 1979
Trondheim
Norsk samferdselshistorie
Sporveismuseet på Munkvoll

Sporveismuseet på Munkvoll i Trondheim er eit museum på Munkvoll på Byåsen, drive av Sporveishistorisk forening for å take vare på gamalt materiell frå både nedlagde Trondheim Sporvei og den framleis eksisterande A/S Graakalbanen. Museet vart etablert i 1994 og opna i 1995. Deretter har det vore halde ope om sommaren.

Kjelder
Internettsidene til  Sporveishistorisk forening
Om museet og foreininga på GråkallBanens internettider

Museum i Trondheim
Skipingar i 1994
Transportmuseum i Noreg
Munkvoll

Munkvoll er ein stad på Byåsen i Trondheim og haldeplass på trikkelina Gråkallbanen. Her var endelhaldeplassen for bana frå ho vart teke i bruk 18. juli 1924 og fram til 30. mai 1925, då bana vart lengd til Ugla. Haldeplassen har vendesløyfe og møtespor, kontor og trikkestall. Sporveismuseet ligg på området.

Trondheim
Gisela von Arnim

Gisela von Arnim (), gift Grimm, var ein tysk forfattar som særleg skreiv eventyr.

Ottilie Beate Gisela Walburgis von Arnim var fødd i Berlin. Ho var den yngste dottera til forfattarparet Achim og Bettina von Arnim. Då ho var tre år gammal døydde faren, og mora tok seg av oppsedinga av jenta. 

Saman med systrene sine skipa Gisela von Arnim ein kvinneleg litterær salong, Kaffeterkreis, på 1840-talet. Krinsen fekk etterkvart også nokre mannlege medlemmer, med ærsemedlem som H.C. Andersen og Emmanuel Geibel.  

I 1859 gifta ho seg med Herman Grimm, ein germanist og kunsthistorikar som var son av eventyrsamlaren Wilhelm Grimm.

Verk 

 Das Leben der Hochgräfin Gritta von Rattenzuhausbeiuns (eventyr med Bettina von Arnim)
 Mondkönigs Tochter (eventyr)
 Aus den Papieren eines Spatzen (eventyr)
 Das Licht (eventyrspel)
 Die gelbe Haube (eventyrspel)
 Dramatische Werke

Kjelder
«Gisela von Arnim - Overview» 2002-01-01 ved Oxford Reference 

Denne artikkelen bygger på «Gisela von Arnim» frå ,  den 9. mai 2016.  
 
Delar av denne artikkelen bygger på «Gisela von Arnim» frå ,  den 9. mai 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Kurzbiographie und Werke ved Projekt Gutenberg (tysk)

Folk frå Berlin
Eventyrforfattarar
Tyske forfattarar
Tyskspråklege forfattarar
Klaus i Vorarlberg

Klaus er ein kommune i distriktet Feldkirch i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 5,24 km² med om lag 3 100 ibuarar i 2016. Kyrkja ligg 507 meter over havet, med utsyn over den lægreliggjande busetnaden i kommunen. Kring halvparten av Klaus er skogdekt, der det ligg på austsida av Rhindalen og stig opp mot eit åslandskap.

Elektronikkselskapet Omicron med om lag 750 tilsette har hovdkontor i Klaus, det same gjeld firmaet WolfVision. Den multinasjonale verktyprodusenten DMG har ei verksemd i Klaus.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Klaus (Vorarlberg)» frå ,  den 9. mai 2016.  
 

Vorarlberg
Weiler i Austerrike

Weiler er ein kommune i distriktet Feldkirch i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 3,08 km² med om lag 2 100 ibuarar i 2016. Weiler ligg på austsida av Rhindalen, heilt inn mot eit bakkete landskap under foten av fjellet Freschenstock. Busetnaden i Weiler ligg på eit sletteland 486 meter over havet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Weiler» frå ,  den 9. mai 2016.  
 

Vorarlberg
Röthis

Röthis er ein kommune i distriktet Feldkirch i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 2,73 km² med vel 1900 ibuarar i 2016. Røthis ligg heilt i austkanten av Rhindalen, 508 meter over havet.

Röfix AG, ein stor leverandør av mørtel mm. i Sentral-Europa, har ein fabrikk i Röthis.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Röthis» frå ,  den 9. mai 2016.  
 

Vorarlberg
Norsk vegmuseum

Norsk vegmuseum i nærleiken av Hunderfossen nord for Lillehammer, granne til moroparken Hunderfossen Familiepark, er eit museum med nasjonalt ansvar for den norske soga om vegane og vegtrafikken. Museet er eigd og drive av Vegdirektoratet, og har ei stor samling av maskinar, bilar, motorsyklar og anna, jamvel bygningar og bruer, som har hatt med vegar og vegtrafikk i dei ulike tidsbolkane å gjere. Til dømes vert det gjort greie for norsk fjellsprengingssoge i ein over to hundre meter lang fjelltunnel. I tillegg til innandørsutstillingane, som dekkjer eit areal på fleire tusen rutemeter, er det eit stort friluftsmuseum. Museet er såleis eit av dei største teknisk-industrielle musea i Noreg.

Museet vart skipa i 1992.

Statens vegvesen og ansvaret for kulturminna
Statens vegvesen har eit eige ansvar for å take vare på eigne kulturminne, som til dømes gamle vegar og bruer. Vegkulturminna synar utviklinga i teknologien på dei ulike fagområda. Difor er det lagt til Statens vegvesen å syte for at denne soga vert tilgjengeleg for for etterslektene. Dette gjeld altså ikkje berre kulturminne som kan flyttast på og inngå i samlingar, men òg kulturminne som kan eller må takast vare på der dei allereie ligg. Ein eigen Nasjonal verneplan for veger, bruer og vegrelaterte kulturminner er utarbeidd for dette, og i kvar region er det ein kulturminnekoordinator som skal fylgje opp dette arbeidet.

Bakgrunnsstoff
Norsk vegmuseum 
Om Statens vegvesens sitt ansvar for å take vare på kulturminne som har med veg å gjere. 

Museum i Lillehammer
Transportmuseum i Noreg
Friluftsmuseum i Noreg
Norsk veghistorie
Skipingar i 1992
Museum skipa i 1990-åra
1992 i Noreg
Hunderfossen

Hunderfossen er ein om lag sju meter høg foss i elva Gudbrandsdalslågen, på strekninga mellom Fåberg og Granrudmoen i Gudbrandsdalen i Innlandet. Fossen ligg i Lillehammer kommune, om lag 15 kilometer nord for byen Lillehammer og 3 kilometer sør for Granrudmoen.

Det er bygd ei nesten tre hundre meter lang og seksten meter høg demning over elva i samband med fossen, som saman med  Ensbyfalla gjev ei fallhøgd på 46,7 meter for Hunderfossen kraftverk rett nedanfor. Forbi anlegget er det bygd ei 170 meter lang laksetrapp (fisketrapp) for å sleppe laks og anna fisk forbi. Over demninga er det lagt ein gang- og sykkelveg.

Ved dammen er det òg etablert eit utandørs visningsanlegg for oppdrett av den særlege hunder-aura. Her vert det produsert 20 000 aurer i året som vert sett ut i elva som erstatning for dei gyteplassane som vart borte på grunn av kraftutbygginga.

Kjelder
 snl.no: Hunderfossen kraftverk

Fossar i Innlandet
Geografi i Lillehammer
Einar Stavang

Einar Magnus Henriksson Stavang () var ein norsk jurist og politikar, fødd i Kinn prestegjeld i Sunnfjord. Han representerte Arbeidarpartiet på Stortinget i 24 år.

Virke
Stavang, som var son til ein lærar, vart student i 1918 og cand.jur. i 1924. Han var så sakførar i Florø frå 1925 til 1946. Sidan 1946 var han sorenskrivar i Sunnfjord sorenskriveri, med bustad i Førde, til han gjekk av for aldersgrensa i 1968. 

Stavang var i mellomkrigsåra varaordførar i Florø kommune i to periodar, og ordførar i 1940 og 1945–46. Hausten 1945 vart Stavang vald til stortingsrepresentant frå Sogn og Fjordane, og sidan attvald fem gongar. På Stortinget var han 1946-47 sekretær i Justiskomiteen 1946-47, perioden 1950-65 nestformann og 1965-69 formann i same komiteen.

Stavang var aktiv i Noregs Mållag, og hadde ulike tillitsverv i skipnaden.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1945-1949
Stortingsrepresentantar 1950-1953
Stortingsrepresentantar 1954-1957
Stortingsrepresentantar 1958-1961
Stortingsrepresentantar 1961-1965
Stortingsrepresentantar 1965-1969
Folk frå Flora
Målfolk