alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Valerij Gopin

Valerij Pavlovitsj Gopin () er ein russisk tidlegare handballspelar frå Seltso i Brjansk oblast. Han vart olympisk meister 1988 og 1992 for Sovjetunionen, verdsmeister 1993 og 1997 for Russland og europameister 1996 med same landslaget. Fekk også med seg to-VM-sølv og eitt EM-sølv. Han deltok i 187 landskampar for Sovjetunionen og Russland.

Gopin var venstrekant i Lokomotiv Tsjeljabinsk i ti år fram til 1991. Deretter var han i tre sesongar aktiv i Spania og sidan to i Italia. Frå 1996 gjorde han teneste i fire ulike klubblag i  Tyskland, før han reiste tilbake til italienske Meran. Han la opp i 2003.

Merittar
OL-gull: 1988 og 1992
VM-gull: 1993 og 1997
EM-gull: 1996
VM-sølv: 1990 og 1999
EM-sølv: 1994

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Waleri Pawlowitsch Gopin» frå ,  den 24. november 2022.  

Olympiske meistrar for Sovjetunionen
Verdsmeistrar i handball
Europameistrar i handball
Russiske handballspelarar
Det norske maskinistforbund

Det norske maskinistforbund (DNMF) er eit partipolitisk uavhengig fagforbund som blei danna i 1902 og som i  dag har rundt 6600 medlemmer innan maritime og tekniske yrke, sjø- og landtilsette i offentleg og privat sektor. Frå 2014 har DNMF vore tilslutta Unio.

Medlemmer i DNMF arbeider hovudsakleg innan internasjonal og innanriks skipsfart, olje- og gassutvinning og i ei rekke landbaserte verksemder.

Medlemsbladet til forbundet er Maritim Logg. Det er eit fellesorgan med Norsk Sjømannsforbund (NSF) og Norsk Sjøoffisersforbund (NSOF).

Leiing
Landsmøtevald forbundsleiar (2022–2025) er Andreas Bakken. Fast tilsett generalsekretær er Hege-Merethe Bengtsson.

Andre forbund for sjøtilsette 
 Norsk Sjømannsforbund
 Norsk Sjøoffisersforbund
 Fellesforbundet for sjøfolk
 Energiforbundet SAFE

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Det norske maskinistforbund» frå ,  den 24. november 2022.

Bakgrunnsstoff

Skipingar i 1902
Unio
Norske fagforeiningar
Bay City Rollers

Bay City Rollers er ei skotsk popgruppe som blei skipa i Edinburgh i 1967 av brørne Derek Longmuir og Alan Longmuir. Dei var særleg populære på 1970-talet,  og blei samanlikna med The Beatles. Nokre kjende låtar  er «Bye Bye Baby», «Shang-a-Lang», «Summerlove Sensation» og «All of Me Loves All of You».

Gruppa har hatt mange ulike medlemmer gjennom tidene, men medlemmane på høgda av populariteten til gruppa var gitaristane Eric Faulkner og Stuart Wood, songaren Les McKeown, bassisten Alan Longmuir og trommeslagaren Derek Longmuir. Medlemmane sidan 2018 omfattar den opphavlege gitaristen Stuart «Woody» Wood, songaren Ian Thomson, bassisten Marcus Cordock og trommeslagaren Jamie McGrory.

Bay City Rollers har selt 120 million plater på verdsbasis, slik at gruppa er ein av dei bestseljande artistane nokonsinne.

Medlemmer (utval) 

 Derek Longmuir (fødd 19. mars 1951 i Edinburgh) – trommer
 Alan Longmuir (fødd 20. juni 1948 i Edinburgh, død 1 juli 2018) – basegitar
 Eric Faulkner (fødd 21. oktober 1953 i Edinburgh) – song, gitar
 Le McKeown (fødd Leslie Richard McKeown 12. november 1955 i Edinburgh, død 20. april 2021) – song
 Stuart «Woody» Wood (fødd Stuart John Wood 25. februar 1957 i Edinburgh) – gitar, bassgitar
 Ian Mitchell (fødd Ian Kevin David Mitchell 22. august 1958 i Irland) – bassgitar (erstatta Alan Longmuir i 1976, seinare medlem i Rosetta Stone)

Diskografi 

 Studioalbum

 Rollin (1974)
 Once Upon a Star (1975)
 Bay City Rollers (1975)
 Wouldn't You Like It? (1975)
 Rock n' Roll Love Letter (1976)
 Dedication (1976)
 It's a Game (1977)
 Strangers in the Wind (1978)
 Elevator (1979)
 Voxx (1980)
 Ricochet (1981)
 Breakout '85 (1985)
 A Christmas Shang-A-Lang (2015)Christmas Single 2021 Rollin' Into Christmas

 Livealbum

 Rollerworld: Live at the Budokan 1977 (2001)

 Samlealbum

 Souvenirs of Youth (1975)
 Rock and Roll Love Letter (1976)
 Greatest Hit si (1977)
 Early Collection (1978)
 Bay City Rollar sine: The Definitive Collection (2000)
 Saturday Night	 (2001)
 The Very Best of Bay City Rollar sine (2004)
 The Greatest Hit si (2010)Singlar''' (topp 40 på UK Singles Chart)

 «Keep on Dancing» (1971) (#9)
 «Remember (Sha La La La)» (1974) (#6)
 «Shang-A-Lang» (1974) (#2)
 «Summerlove Sensation» (1974) (#3)
 «All of Me Loves All of You» (1974) (#4)
 «Bye, Bye, Baby» (1975) (#1)
 «Give a Little Love» (1975) (#1)
 «Love Me Like I Love You» (1975) (#4)
 «Money Honey» (1976) (#3)
 «I Only Want to Be with You» (1976) (#4)
 «It's a Game» (1977) (#16)
 «You Made Me Believe inn Magic» (1977) (#34)

KjelderDenne artikkelen bygger på «Bay City Rollers» frå , og «Bay City Rollers» frå  den 25. november 2022.''

Bakgrunnsstoff 

Bay City Rollers på allmusic.com
Diskografi på Discogs
Britiske musikkgrupper
Musikkgrupper skipa i 1967
Kamikochi

Kamikōchi er ein fjelldal i Hida-fjella i den vestre delen av Nagano-prefekturet i Japan. Dalen er om lag 15 kilometer lang og ligg frå 1400 til 1600 meter over havet i Chūbu-Sangaku nasjonalpark. Kring Kamikōchi reiser seg over 3 000 moh høge fjell, med Hotaka-fjellet som det høgste.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kamikōchi» frå ,  den 25. november 2022.

Bakgrunnsstoff

Japansk geografi
Torbjørn Vereide

Torbjørn Vereide () er ein norsk politikar frå Gloppen i Nordfjord. Han er sidan 2021 stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet frå Sogn og Fjordane.

Vereide er medlem av Vestland fylkesting sidan 2019. Ved stortingsvalet 2021 var han Arbeidarartiet sin fyrstekandidat til Stortinget, innvald med stor margin. På Tinget fekk han plass i Arbeids- og sosialkomiteen.

Kjelder
Stortinget.no

Stortingsrepresentantar 2021-2025
Folk frå Gloppen
Truls Vasvik

Truls Vasvik () er ein norsk siviløkonom og politikar frå Larvik. Han er sidan 2021 stortingsrepresentant frå Vestfold for Arbeidarpartiet.

Vasvik var medlem i Larvik kommunestyre frå 1999 til 2015. Etterpå var han medlem 2015-19 i Vestfold fylkesting og 2019-21 i fylkestinget for Vestfold og Telemark. Ved stortingsvalet 2021 var han Arbeidarpartiet sin andrekandidat i Vestfold, innvald på Stortinget med stor margin. På Tinget har han vore medlem i Helse- og omsorgskomiteen.

Kjelder
Stortinget.no

Stortingsrepresentantar 2021-2025
Folk frå Larvik
Bakersjøen i Nunavut

Bakersjøen (engelsk , inuktitut , 'der elva vidar seg ut')  er ein innsjø i Canada. Han ligg i Nunavut, sentralt i landet. Han har ei flatevidd på  kvadratkilometer, og inneheld fleire bukter og øyer. Sjøen får vasstilførsel frå Thelonelva frå vest og Kazanelva frå sør. Det renn ut i Chesterfieldbukta.  Busetnaden Baker Lake ligg nordvest for sjøen, ved munningen av Thelon.

Traktene rundt Bakersjøen er så godt som folketomme, med mindre enn to innbyggjarar per kvadratkilometer. Det finst to reinflokkar i området, Beverly- og Qamanirjuaq-karibuflokkane, i tillegg til anna arktisk dyreliv knytt til Nord-Canada.

Historie 
Tradisjonelt heldt ni ulike inuittiske grupper til i området. Fire av dei heldt til nord for dagens busetnad Baker Lake:  Illuiliqmiut-, kihlirnirmiut-, hanningayuqmiut- og ukkuhiksalingmiutfolk. Frå aust til nordvest for sjøen heldt qairnirmiut- og hauniqturmiutfolk til. Akilinirmiutar heldt seg nordvest for sjøen,  medan harvaqtuurmiutar og paalirmiutar heldt til sør for han.

Sjøen blei utforska i 1762 av William Christopher, som kom hit via Chesterfieldbukta. Den fyrste gongen styresmaktene slo seg ned her var i 1915, då Royal North-West Mounted Police skipa ein post ved austenden av vatnet. I 1916 skipa Hudson's Bay Company  ein handelsstasjon ved Kazanelvedeltaet fram til 1930, då han blei flytta til den noverande staden sin, den noverande Baker Lake.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Baker Lake, Nunavut (sjö)» frå  og «Baker Lake (Nunavut)» frå ,  den 25. november 2022.

Bakgrunnsstoff

Geografi i Nunavut
Innsjøar i Canada
West Side Story

West Side Story er ein amerikansk musikal frå 1957 med musikk av Leonard Bernstein, songtekstar av Stephen Sondheim, manuskript av Arthur Laurents og dramatisering og koreografi ved Jerome Robbins. Han er særleg kjend for omfattande burk av dans som det forteljande elementet, musikken til Leonard Bernstein og den tragiske slutten, som skil musikalen frå dei fleste samtidige amerikanske teaterstykke og filmar. Handlinga er ei fri tolking av William Shakespeare sitt skodespel Romeo og Julie. Ho går føre seg i eit fiktivt gjengmiljø i New York på 1950-talet. Tittelen viser til west side av Manhattan.

Musikalen krinsar om kjærleikshistoria mellom Tony og Maria. Tony er med i ungdomsgjengen Jets, og forelskar seg i Maria, som er syster av leiaren av den rivaliserande puertoricanske gjengen Sharks. Dei to unge prøver at stoppa hatet mellom gjengane. Det lykkast ikkje, og historia endar med fleire drepne i begge gjengane.

Leonard Bernstein sin musikk til West Side Story er blitt særs populær. Blant dei meste kjente songane kan nemnast «Maria», «America», «Tonight», «Something's Coming» og «I Feel Pretty». West Side Story hadde premiere på Broadway den 26. september 1957, og blei oppført 732 gangar, før han drog på turné i heile USA. Etterpå blei han nyoppført i London i England, og i 1961 blei han spelt inn som film. Sidan er han blitt oppført ei rekkje gonger verda over.

Fyrste gong han blei framført i Noreg var i 1962 på den Norske Opera (no Folketeateret) i ei utanlandsk turnéforestilling. Fyrste gong han blei framført på norsk var i 1965 på Det norske teatret. Leonard Bernstein kom sjølv for å vera til stades på den norske premieren. Musikalen blei spilt på Det norske teatret igjen i 1982. Førestillinga har også blitt framført på Chateau Neuf i 1990, Trøndelag Teater i 1997, Oslo Nye Teater i 2006 og i Kilden teater- og konserthus i 2012.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «West Side Story» frå , og «West Side Story» frå  den 25. november 2022.

Bakgrunnsstoff

 The Official West Side Story Web Site
 Det komplette manuskript på engelsk
 Aarhus Teater 

Musikalar
Kristin Maurstad

Kristin Maurstad () er ein norsk politikar for Arbeidarpartiet. 

Maurstad var ordførar i Vågsøy kommune frå 2015 fram til kommunesamanslåinga i 2020. Ho vart fyrste gong vald inn i kommunestyret i 2007. Frå 2011 til 2015 var ho varaordførar. 

Maurstad var vararepresentant til Stortinget frå Sogn og Fjordane i tre periodar frå 2009 til 2021. Frå desember 2012 til april 2013 var ho konstituert som statssekretær i Nærings- og handelsdepartementet.

Maurstad har utdanning frå Høgskulen i Volda. Ho har arbeidd som lærar og som prosjektleiar, blant anna i Måløy Vekst og i Fram Flora, Flora kommune sitt selskap for næringsutvikling. I 2013 vart ho leiar i utviklingsselskapet Innovatitt. Då Vågsøy og Flora gjekk saman til Kinn kommune i 2020, fekk ho stillinga som kommunalsjef for innovasjon og utvikling.

Maurstad er dotter av Jon Aasen, som har vore ordførar i Vanylven og fylkesordførar i Møre og Romsdal.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Kristin Maurstad» frå ,  den 25. november 2022.

Bakgrunnsstoff 
 Kristin Maurstad på nettsida til Stortinget.

Norske politikarar
Ap-politikarar i Sogn og Fjordane
Ordførarar i Vågsøy
Folk frå Vanylven
Libe Rieber-Mohn

Libe Solberg Rieber-Mohn () er ein norsk politikar (Ap) og statstenestekvinne. Ho vart i statsråd 17. juni 2016 utnemnd til etterfølgjaren til Geir Barvik som direktør for Integrerings- og mangfaldsdirektoratet frå august 2016.

Rieber-Mohn er utdanna cand.sociol. frå Universitetet i Oslo, og jobba fram til 2003 i ulike stillingar i Oslo kommune og innan politikk. Ho var medlem av Oslo bystyre i periodane 1987–1991 og 1999–2003. Frå 2004 arbeida ho med politikk på heiltid, fyrst som politisk rådgjevar for stortingsgruppa til Arbeidarpartiet, og frå 2005 til 2009 som statssekretær i Arbeids- og inkluderingsdepartementet. I 2004 leia ho integreringsutvalet til Arbeidarpartiet. Ho var byrådsleiarkandidaten til Oslo Arbeidarparti ved valet i 2011, og var varaordførar i Oslo i perioden 2011–2015. 

Rieber-Mohn var tidlegare nestleiar i Oslo Havnestyre og styremedlem i Støttesenter mot Incest.

Rieber-Mohn er gift med Rune Bjerke (tidlegare konsernsjef i DNB ASA) og har to døtre.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Libe Rieber-Mohn» frå ,  den 26. november 2022.

Bakgrunnsstoff 
 Libe Rieber-Mohn på IMDb
 Regjeringen.no om Libe Rieber-Mohn
 Pressemelding frå statsministerens kontor

Norske politikarar
Norske sosiologar
Statssekretærar frå Ap
Statssekretærar i Regjeringa Stoltenberg II
Ap-politikarar i Oslo
Folk frå Oslo
Gustav Lorentzen (1915-1995)

Gustav Fredrik Lorentzen () var ein norsk ingeniør frå Oslo, ein internasjonal føregangsmann i kuldeteknikk. Gjennom nesten 60 års arbeid som ingeniør og vitskapsmann prega han den internasjonale utviklinga av fagområdet etter 1945 og gav vesentlege bidrag til å utvikle ein meir miljøvennleg kuldeteknikk.

Liv og virke
Lorentzen tok examen artium 1934 på reallinja ved Hegdehaugen skole i Oslo. Han studerte så ved Norges tekniske høgskole (NTH) i Trondheim, der han avslutta i 1939 med ein framifrå eksamen på maskinlinja. Etter eit år i NSB arbeidde han i to år som assistentingeniør ved Varmekraftlaboratoriet på NTH.

Perioden 1942-51 var Lorentzen tilsett i Fiskeridirektoratet i Bergen som avdelingsingeniør og maskinteknisk overingeniør. Han hadde då ei sentral rolle i å planleggje og gjennomføre oppbygginga av ein ny fiskeindustri i Noreg. Samstundes arbeidde han på den banebrytande doktoravhandlinga «Leveringsgrad og virkningsgrad for kjølekompressorer» og vart i 1950 dr.techn. ved NTH.

Hausten 1951 vart Lorentzen utnemnd til professor i kjøleteknikk ved NTH. Her fekk han i oppgåve å utvikle og leie det nyoppretta Institutt for kjøleteknikk. Dette er det største frittståande kuldetekniske forsknings- og utdanningsmiljø i vest-verda.

Kuldeteknikk har vore ein nøkkelteknologi for Noreg, spesielt fiskerinæringa. Lorentzen sette heile si arbeids- og skaparkraft inn på fagområdet. Han prioriterte oppgåver viktige i den tekniske utviklinga i landet. Praktiske siktemål vart vektlagt; prosjekta skulle kunne kome til nytte for dei som ytte pengane. 

Lorentzen engasjerte seg frå fyrste stund med å utvikle ei systematisk kontakt- og nettverks-verksemd overfor industrien, og for å informere om resultata av forskinga. Mellom anna var han sentral då Norsk Kjøleteknisk Forening vart skipa i 1961.

Med sin bakgrunn frå Fiskeridirektoratet var Lorentzen mykje oppteken av utviklinga i fiskerinæringa. Han tok initiativet til at Statens Kjølemaskinistskole i Trondheim vart etablert i 1953, og han deltok aktivt i oppbygginga av Norges Fiskerihøgskole og Fiskeriforskning (FTFI) i Tromsø.

I 1988 fann Lorentzen opp ein ny, enklare og meir effektiv måte å regulere CO2-systema på. Dei neste tre åra nyutvikla han ideen, noko som vart eit avgjerande vendepunktet i bruken av CO2 i kjøleteknikken. Like etter gjorde det japanske konsernet Denso seg kjent med Lorentzen si oppfinning, med tanke på å nytte det til luftkjøling av bilar. Lorentzen og Denso byrja samarbeide i 1993, eit samarbeid som gav ein vesentleg framskuv i utviklinga av EcoCute som kom i handelen etter år 2000.

Kjelder

Gustav Lorentzen i Norsk Biografisk Leksikon

Norske ingeniørar
Folk frå Oslo
Lisa Marie Klungland

Lisa Marie Ness Klungland () er ein norsk sjukepleiar og politikar frå Ølen, busett på Madla. Ho er sidan 2021 stortingsrepresentant frå Rogaland for Senterpartiet.

Klungland er utdanna i marknadsføring ved NTNU i Ålesund og i sjukepleie ved Universitetet i Stavanger. Etter stortingsvalet 2021 representerar ho og Geir Pollestad Senterpartiet i Rogaland på Stortinget. Klungland har sete i Helse- og omsorgskomiteen.

Kjelder
Stortinget.no

Stortingsrepresentantar 2021-2025
Folk frå Vindafjord
Independence II-kulturen

Independence II-kulturen viser til ein arktisk kultur og levesett som  utvikla seg i Canada og spreidde seg herfrå til Grønland rundt år 800 f.Kr. Han fanst langs nordkysten av Grønland i område kring Independence-fjorden. Independence II fanst i same tidsrom som Dorset-kulturen var utbreidd i det sørlege Grønland.

Independence II-kulturen skil seg frå Independence I ved at menneska var mindre avhengige av moskusoksekjøtt, men åt meir mat frå havet, som fisk, sel og kvalross.

Kring år 400 f.Kr. kom det ein ny kuldeperiode då isen blei tjukkare, og dyra trekte mot sør. Omlag år 200 reknar ein som slutten av Independence II-perioden. Frå denne tida var Grønland folketomt i 500 år, før øya blei folkesett gjennom ei ny innvandring frå Dorset-kulturen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Independence II-kulturen» frå ,  den 26. november 2022.

Litteratur 

 Hans Christian Gulløv, Claus Andreasen, Bjarne Grønnow, Jens Fog Jensen, Martin Appelt, Jette Arneborg og Joel Berglund: Grønlands forhistorie; 1. udgave, 2. oplag; Gyldendal, København 2005;

Bakgrunnsstoff 

 Nationalmuseet om Independence II (engelsk)
 Claus Andreasen: "Palaeoeskimo dwellings in Greenland: A survey" (Études/Inuit/Studies, vol. 27, n° 1-2, 2003, p. 283-306) (engelsk)
 Bjarne Grønnow & Jens Fog Jensen: "The Northernmost Ruins of the Globe. Eigil Knuth's Archaeological Investigations in Peary Land and Adjacent Areas of High Arctic Greenland" (Meddelelser om Grønland, bind 329; 2003)   (engelsk)
 Peter Ramsden, James A. Tuck: "A Comment on the Pre-Dorset/Dorset Transition in the Eastern Arctic" (Anthropological Papers of the University of Alaska, NS 1(1), 1996; s. 7-11) (Webside ikke længere tilgængelig) (engelsk)
 Patricia Sutherland: "Variability and change in Palaeo-Eskimo architecture: A view from the Canadian High Arctic" (Études/Inuit/Studies, vol. 27, n° 1-2, 2003, s. 191-212) (engelsk)
 Mikkel Sørensen og Claus Andreasen: "Geo-Ark 2003. Arkæologisk berejsning af: Wollaston Forland, Nordlige Clavering Ø, Sydspidsen af Kuhn Ø" (SILA, Feltrapport nr. 23, Nationalmuseet 2004) 
Grønlandsk historie
Kanadisk historie
Minimalstat

Minimalstat eller nattvekterstat, er ein liberalistisk statsmodell der statleg regulering og sosial tryggleik er avgrensa til eit minimum. Dette inneber at staten har få oppgåver, i all hovudsak berre å verne borgarane mot kvarandre med politi og rettsstell, i tillegg til å verne borgarane mot ytre fiendar med eit forsvar. Alle andre oppgåver skal vere opp til private ordningar og borgarane sjølv. 

Idéen er at staten ikkje skal ha for mykje makt, ettersom dette kunne føre til autoritære regime. Ettersom minimalstatar har lite makt vil dei ikkje kunne setje rammer for marknadsøkonomien.

For klassiske liberalistar, minarkistar og nyliberalistar er minimalstaten den einaste rettferdige måten å styra ein stat på, ettersom skattlegging og paternalistiske og moralistiske inngrep i borgarane sine liv er minimal.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Minimalstat» frå ,  den 26. november 2022.  

Politikk
Politisk filosofi
Statsvitskap
Diplomatarium

Diplomatarium er ei samling av diplom, det er offentlege aktstykke frå mellomalderen som i ettertida er vortne ordna systematisk eller kronologisk.  På 1800-talet vart innsamling, omsetjing og prenting av mellomalderdiplom sett i gang.

Ordet «diplomatarium» kjem frå nylatin.

Ulike diplomatarium  
 Diplomatarium Norvegicum
 Diplomatarium Danicum 
 Diplomatarium Suecanum / Svenskt Diplomatarium
 Diplomatarium Islandicum
 Diplomatarium Fennicum
 Diplomatarium Anglicum aevi Saxonici
 Diplomatarium Veneto-Levantinum

Kjelder

Mellomalderen
Historie
Boris Tsjaklin

Boris Anfijanovisj Tsjaklin () var ein russisk turnar frå byen Isjim som vart verdsmeister i 1958 og olympisk meister under Sommar-OL 1960. Han representerte Sovjetunionen. Tsjaklin døydde i Kyiv.

Karriere
Tsjaklin fekk sitt fyrste VM-gull i lagtevlinga ved Verdsmeisterskapen i turn 1954. To år seinare sikra han seg gullmedaljen i bøylehest under Sommar-OL 1956 i Melbourne, der han også fekk eit gull med det sovjetiske laget i lagkampen. I mangekampen hamna han på åttandeplass.

Då Turn-VM 1958 vart avvikla i Moskva gjekk Tsjaklin til topps i mangekampen, på bøylehest, i svingstang og skranke, samt i lagtevlinga. I Sommar-OL 1960 i Roma vann han fire gullmedaljar, dessutan to sølv- og ein bronsemedalje. Olympisk meister vart han i mangekamp, bøylehest, hopp og skranke.

Tsjaklin vann svingstang-øvinga under Sommar-OL 1964. Med Sovjetunionen sitt lag fekk han også ein gullmedalje i lagtevlinga, medan han vart andremann i mangekampen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Boris Tsjaklin» frå ,  den 27. november 2022.  

Olympiske meistrar for Sovjetunionen
Russiske turnarar
Sovjetiske turnarar
Sydslesvig

Landesteil Schleswig, på dansk kalla Sydslesvig, i daglegtale ofte berre kalla Schleswig, eventuelt Südschleswig i historisk samanheng er eit tysk landområde mellom Eider og den dansk-tyske grensa i delstaten Schleswig-Holstein og Lauenborg. Den  største byen i regionen er Flensburg (dansk Flensborg). Ved vestkysten ligg Nordfrisland, ved austkysten Angeln (Angel) og Schwansen (Svans).

Hertugdømet Slesvig (Sønderjylland) var inntil 1864 eit dansk len i det danske monarkiet (personalunion). Etter den dansk-tyske krigen vart Slesvig saman med Holstein og Lauenborg innlemma i Preussen. Etter ei folkerøysting i 1920 vart Nordslesvig foreina att med Danmark, medan Sydslesvig vart verande i Tyskland. I Sydslesvig bur det i dag ein dansktalande minoritet med omtrent 50 000 medlemer. Dei har mellom anna sine eigne skular, bibliotek og kyrkjer. Dei talar ei eiga form av dansk kalla sydslesvigsk. Enkelte talar enno det gamle sønderjyske målføret. Dei har òg ei eiga avis, Flensborg Avis, og eit baseballag som spelar i den danske baseballserien og har treningsfelt på Mikkelberg ved Husum.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Sydslesvig» frå ,  den 27. november 2022.

Bakgrunnstoff 
 Velkommen til Sydslesvig
 Hvad er Sydslesvig? (arkivert nettside)
 Sydslesvig Kort

 
Slesvig-Holsten
Sønderjylland
Humbug

Humbug er på norsk eit synonym for svindel, juks eller bløff, og viser til noko som tilsynelatande kan verka overbevisande, men som er lureri. Ordet stammar frå eit engelsk slanguttrykk av ukjent opphav, i bruk frå ca 1750.

Ordet er fyrst registrert i skriftleg norsk i ein artikkel i Morgenbladet frå 1825 som omtaler ein britisk ærekrenkingssak. I 1912 blei Jens Arnfred Olesen den siste i Noreg som blei dømt for blasfemi etter at han publiserte artikkelen «Den store humbugen». Dette fekk han ti kroner i bot for.

I Charles Dickens si bok Ei juleforteljing bryt Ebenezer Scrooge ut med «Bah, humbug!» når det er snakk om jula. I filmen Trollmannen fra Oz blir trollmannen karakterisert av Dorothy som berre «humbug».

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Humbug» frå , og «Humbug» frå  den 28. november 2022.  

Engelske ord og uttrykk
Turn-VM 1962

Den 15. verdsmeisterskapen i turning vart avvikla i Praha i dåverande Tsjekkoslovakia dagane frå 3. til 8. juli 1962.

Menn

Mangekamp

Bøylehest

Frittståande

Hopp

Ringar

Skranke

Svingstang

Lagkamp

Mangekamp

Bom

Frittståande

Hopp

Skranke

Lagkamp

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «1962 World Artistic Gymnastics Championships» frå ,  den 28. november 2022.  

Verdsmeisterskap i turn
Sport i 1962
Jurij Titov

Jurij Jevlampijevisj Titov () er ein russisk tidlegare turnar og idrettsleiar frå Omsk om representerte Sovjetunionen. Han vart verdsmeister i mangekamp i 1962 og vann elles eitt OL-gull i lagtevlinga under Sommar-OL 1956 i Melbourne, to gull i Turn-VM 1958 og gull i ringar under Turn-VM 1962.

Titov var president i Internasjonalt turnforbund (Fédération Internationale de Gymnastique) frå 1976 til 1996.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Yuri Titov» frå ,  den 28. november 2022.  

Olympiske meistrar for Sovjetunionen
Russiske turnarar
Sovjetiske turnarar