alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Zjeleznogorsk i Krasnojarsk kraj

Zjeleznogorsk (russisk Железного́рск) er ein lukka by i Krasnojarsk kraj i Russland med om lag 95 000 innbyggjarar. Han har ein velutvikla kjernefysisk industri. Han var tidlegare kjent som Krasnojarsk-26.

Historie 
I 1950 oppretta styresmaktene i Sovjetunionen den lukka byen Krasnojarsk -26 for produksjon av plutonium til våpenbruk. Historia til byen og det tilhøyrande forsvarskomplekset er samanvevd. Forsvarsindustrien omfatta kjernefysiske anlegg bygt inne i holer som vart grave ut av granittfjellet på nordsida av byen, så vel som romforskningsføretak.

Byen var ein hemmeleg by i Sovjetunionen heilt til president Boris Jeltsin i 1992 erklærte at slike byar kunne bruke sine historiske namn. Fram til då fanst ikkje byen på offisielle kart. Som tradisjonen var med sovjetiske byar som inneheldt hemmelege anlegg (til dømes Oziorsk kjent som Tsjeljabinsk-40, Seversk kjent som Tomsk-7, Sarov kjent som Arzamas-16), så var Krasnojarsk-26 faktisk berre eit postboksnummer og impliserte at staden låg i ein viss avstand frå byen Krasnojarsk. Byen var òg kjent som Socbyen, Jernbyen, Ni og Atombyen.

Økonomi 
I Zjeleznogorsk ligg Krasnojarsk gruve- og kjemikombinat, eit kombinat som spelte ei viktig rolle i dei tidlegaste russiske prosjekta for framstilling av kjernefysiske våpen. 

I Zjeleznogorsk føregår òg produksjon av plutonium, elektrisitet og varme for distriktet ved bruk av grafitt-modererte vasskjølte reaktorar (for tida er berre ein i drift). Det finst òg eit militært gjenvinningsanlegg og eit kommersielt russisk lagringsanlegg for radioaktivt avfall i byen.

Bakgrunnsstoff 
 Informasjon om Zjeleznogorsk frå nettstaden til Nuclear Cities Initiative (NCI)  (engelsk)
 Ein nettstad om Zjeleznogorsk, Krasnojarsk kraj i Russland: informasjon, bilete og artiklar. (russisk og engelsk)

Fotnotar

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Zjeleznogorsk (Krasnojarsk kraj)» frå , den 8. januar 2009. 
 oppgav desse kjeldene:

Lukka byar
Busetnader grunnlagde i 1951
Bugulma

Bugulma (russisk Бугульма, tatarisk Bögelmä) er ein by i Republikken Tatarstan i Russland med om lag 90 000 innbyggjarar. 

Bugulma vart første gong nemnt i 1736 og fekk bystatus i 1781. Byen utvikla seg til eit sentrum for oljeproduksjon og maskinbygging.

Kjende personar frå Bugulma 
 Alsou Abramova – songar
 Olga Danilova – langrennsløpar

Bakgrunnsstoff 
 Nettstad for Bugulma (russisk)
 Bugulma på MojGorod (russisk)
Ervingen

Ervingen er eit syngespel av Ivar Aasen. Stykket har vorte rekna som opningsstykke til den nynorske teatersoga. Dette fordi det er første gongen alle personane i eit stykke, unnateke ein, snakkar landsmål. Aasen skreiv størstedelen av stykket vinteren 1855. Det vart framført første gongen på Kristiania Norske Theater 29. april det året. Ivar Aasen var med på prøvene til stykket og song songane for kapellmeister Paoli Sperati, som så skreiv ned tonane.

Ervingen var òg det første teaterstykket Det Norske Teatret sette opp. Det skjedde i Kristiansand 2. januar 1913.

I Ervingen finn vi fleire kjende Aasen-songar, som: «Her er det Land, som hugar meg best» og «Dei vil alltid klaga og kyta».

Kjelder 

Ivar Aasen
Nynorskhistorie
Rugsund kyrkje

Rugsund kyrkje står i Rugsund på fastlandet innom Rugsundøya i Bremanger kommune i Vestland, og er ei tømra langkyrkje frå 1838.

Bygget har sitjeplassar til kring 400 personar og vart sett opp etter typeteikningar laga av arkitekt Hans Ditlev Franciscus Linstow. 
Kyrkja vart pussa opp, ombygd og utvida i 1911–1912.
Då vart mellom anna tårnet endra og Lars Kinsarvik skar og måla atlartavle, preikestol, døypefont og veggdekor. 
Det vart då òg bygd til kor med orgelgalleri over.

Tidlegare låg kyrkja for soknet ute på Rugsundøya.
Der låg kyrkja svært fint plassert, men det var eit stendig problem at det var for grunt jorddekkje på gravplassen. 
Difor vart kyrkjestaden flytt frå øya til fastlandet då det måtte byggjast ny kyrkje etter at 1600-tals kyrkja brann ned.

Kyrkja er soknekyrkje for Rugsund sokn i Nordfjord prosti. 
Fram til 1740 høyrde Davik til Eid prestegjeld.
Rugsund har hatt kyrkje sidan mellomalderen, truleg sidan 1200-talet. 
Fyrste gongen Rugsund-kyrkja er nemnd i kjeldene er 1328. 
Dette var truleg ei stavkyrkje. 
Mellomalderkyrkja vart erstatta av ei tømra kyrkje i 1650.

Sjå òg 
 Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Om Rugsund sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 Kart frå 1979 som viser soknegrenser og kyrkjestader, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
 Skanna kyrkjebøker frå Sogn og Fjordane på nettstaden til Arkivverket
 Oversyn over gravminne i Bremanger kommune på nettstaden disnorge.no

 

Kyrkjer i Bremanger
Langkyrkjer i Bjørgvin
Lars Kinsarvik
Bygningar teikna av Hans Linstow
Kyrkjer i Nordfjord prosti
Norske kyrkjer frå 1838
Kulturminne i Bremanger
Tobolsk

Tobolsk (russisk Тобо́льск, tatarsk Tubıl) er ein historisk hovudstad for Sibir og i dag ein vanleg by i Tjumen oblast i Russland med om lag 100 000 innbyggjarar. Byen ligg der elvane Tobol og Irtysj renn saman.

Historie 
Tobolsk vart grunnlagt av Jermak sine kosakkar i 1585–1586 under den første russiske framstøyten inn i Sibir nær ruinane etter hovudstaden til Sibir-khanatet, Qashliq. Han vart sete for viseregenten av Sibir og blømde opp på grunn av handel med Kina og Bukhara. Det var der den første skulen, teateret og avisa i Sibir vart oppretta. I The Further Adventures of Robinson Crusoe let forfattaren Daniel Defoe helten sin Robinson Crusoe opphalde seg i Tobolsk frå september 1703 til juni 1704.

Etter at territoriet vart administrativt oppdelt vart Tobolsk sete for generalguvernøren i Vest-Sibir heilt til det vart flytta til Omsk i 1820–1830. Mange sibirske byar hadde Tobolsk sitt våpen som ein del av sine opphavlege byvåpen, mellom andre Omsk, Tjumen og Tomsk og Omsk har framleis dette byvåpenet i dag. 

Fram til Oktoberrevolusjonen (1917) var byen hovudstad for Tobolsk Gubernija. Byen vart òg brukt som eksilstad. Mellom anna vart nokre av dekabristane frå 1825 sende i eksil til Tobolsk. Byen vart mindre viktig etter at den transsibirske jernbanen ikkje vart lagt innom byen i 1890-åra.

I august 1917, etter Februarrevolusjonen, vart Tsar Nikolai II av Russland og familien hans ført hit for å leve i relativ luksus i det tidlegare huset til generalguvernøren. Men i april 1918, etter at den kvite armeen nærma seg byen, vart hele tsarfamilien skoten av den raude armeen i Jekaterinburg.

Økonomi og næringsliv 
Økonomien i dagens Tobolsk er sentrert rundt eit stort oljeraffineri. Enkelte tradisjonelle handverk, slik som utskjering i bein, er bevart.

Attraksjonar 
Tobolsk er den einaste byen i Sibir som har ein godt bevart stein-kreml, eller byfestning, bygt ved overgangen frå 1600- til 1700-talet. Dei kvite murane og tårna med ei samling av kyrkjer og palassliknande bygningar ligg flott til på ei høg elvebredd og vart erklært som ein nasjonal historisk og arkitektonisk skatt alt i 1870.

Dei viktigaste monumenta i kreml er St. Sofiakatedralen (1683–1686), ein overbygd marknadsplass (1703–1705), eit bispepalass (1773–1775) (no eit museum for lokalkunnskap) og det såkalla Svenskekammeret, med seks barokkhallar (1713–1716). Byen har nokre merkverdige barokke og nyklassisistiske kyrkjer frå 1700- og 1800-talet. Merkverdige er òg eit granittmonument til Jermak, bygt etter eit utkast av Aleksander Brullov i 1839.

Området rundt byen er rikt på forhistoriske kurganar og heidenske heilagdomar. Enkelte av desse daterer seg tilbake til rundt 1000 f.kr.

Kjende personar frå Tobolsk 
 Dmitrij Mendelejev - russisk kjemikar og oppfinnar. 
 Vasilij Perov - russisk kunstmålar

Bakgrunnsstoff 

 Nettstad for Tobolsk
 Informasjon om Tobolsk
 Offisielt nettstad
 Internettavis for Tobolsk

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Tobolsk» frå , den 8. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1587
Krasnogorsk i Moskva oblast

Krasnogorsk (kyrillisk skrift Красного́рск) er ein by i Moskva oblast i Russland med om lag 100 000 innbyggjarar. Han ligg ved nordvestgrensa til Moskva, ved elva Moskva. 

Ein byliknande busetnad vart grunnlagd her i 1932 og han fekk bystatus i 1940.

Byen er kjent for Krasnogorsk filmkameraer som vart produsert her til tidleg på 1990-talet.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Krasnogorsk» frå , den 8. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1932
Byliknande busetnad

Byliknande busetnad (russisk посёлок городско́го ти́па, posiolok gorodskogo tipa; ukrainsk селище міського типу, selysjtsje mis'kogo typu, 'busetnad av by(adj)type') er ei offisiell eining for visse typar urbane busetnader i enkelte land i det tidlegare Sovjetunionen.

Ein byliknande busetnad var eit resultat av sovjetisk byplanlegging, ein stad med status og utsjånad mellom byar og landsbyar. 

Enkelte urbanliknande busetnader kan vere like store som landsbyar, men infrastrukturen på staden er bymessig. Vanlegvis er dei bygd opp rundt ein enkel industri. Noko som definerte ein stad som urbanliknande busetnad i det tidlegare Sovjetunionen var at han var økonomisk sjølvstendig frå jordbruk.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Urban-type settlement» frå ,  den 8. januar 2009.  
 

Busetnader i Ukraina
Busetnader i Russland
Russisk samfunn
Urban geografi
Busetnader

hy:Քաղաքատիպ ավան
ka:დაბა
kv:Карса посёлок
Kuznetsk

Kuznetsk (russisk Кузне́цк) er ein by i Penza oblast i Russland med om lag 90 000 innbyggjarar. Han ligg rundt 110 km aust for Penza.

Historie 
Kuznetsk er etter Penza den nest eldste byen i Penza oblast. Alt på 1600-talet eksisterte det ein busetnaden på denne staden kalla Narysjkino (russisk: Нарышкино). I 1780 fekk staden byrettar og det noverande namnet Kuznetsk. På denne tida var byen senter for distriktet Kusnetsk i Saratov gubernija.

Næringsliv 
Viktige område i næringslivet i byen er elektroteknikk, lysindustri og skoproduksjon. Det finst òg kjemiske føretak og næringsmiddelkombinat i byen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Kuznetsk» frå , den 8. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde på 1600-talet
Oziorsk i Tsjeljabinsk oblast

For byen med same namn i Kaliningrad oblast sjå Oziorsk i Kaliningrad oblast.

Oziorsk (russisk Озёрск) er ein lukka by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 85 000 innbyggjarar. Han vart grunnlagt ved breidda av innsjøen Irtjasj i 1945. I starten var han kjend som Tsjeljabinsk-40, og fram til 1994 som Tsjeljabinsk-65 (tala er dei siste sifra i postnummeret og namnet er den næraste større byen. Det var ein vanleg praksis for å namngje lukka byar). I 1994 fekk busetnaden bystatus og vart omdøypt til Oziorsk.

Økonomi 
Oziorsk var og er framleis ein lukka by på grunn av nærleiken til Majak-fabrikken, ei av kjeldene til sovjetisk plutonium under den kalde krigen og no ein russisk installasjon for prosessering av radioaktivt avfall og resirkulering av kjernefysisk materiale frå destruerte atomvåpen.

Sjølve fabrikken dekker eit område på rundt 90 km² og har om lag 30 200 tilsette. Majak driv primært med reprosessering av brukt kjernefysisk drivstoff frå atomdrivne ubåtar og isbrytarar og frå atomkraftverk. Kommersielt produserer fabrikken kobolt-60, iridium-192, karbon-14 og etablerer konverteringsproduksjon ved bruk av strålingsteknologi og avfallsfrie teknologiar.

Våpenskjoldet til byen viser ein eldfarga salamander som representerer den økologiske situasjonen etter ei ulukke i 1957.

Ei anna større bedrift er Sør-Ural Konstruksjonavdeling (russisk: ЗАО "Южноуральское управление строительства"). Dei driv med byggeverksemd for atomindustrien, produksjon av betongkonstruksjonar og byggematerial.

Hovudprodukta til Fabrikk nr.2 for kabelprodukt (russisk: ЗАО "Завод электромонтажных изделий №2") er svaksstraumsprodukt for militært-industrielle formål.

Ulukka i 1957 
Majak var åstad for ei større atomulukke i 1957, som medførte alvorleg radioaktiv forureining i Oziorsk og området rundt byen. Hovudvegen frå Tsjeljabinsk til Jekaterinburg går gjennom den radioaktive sonen etter ulukka. Når du reiser med buss, er vegskiltet som viser vegen ned ein sideveg til landsbyen Kysjtym det einaste teiknet på at du er der.

Bakgrunnsstoff 
 Informasjonsportal for Oziorsk (russisk)
 Oziorsks nettstad  (russisk)
 Ein artikkel om Oziorsk og Majak på Uralpress.ru  (engelsk)

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Oziorsk i Tsjeljabinsk oblast» frå , den 8. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1945
Lukka byar
Kirovo-Tsjepetsk

Kirovo-Tsjepetsk (kyrillisk skrift Ки́рово-Чепе́цк) er ein by i Kirov oblast i Russland med om lag 85 000 innbyggjarar. Han ligg ved der elvane Tsjeptsa og Vjatka renn saman, rundt 20 km aust for Kirov. 

Ein forløpar til Kirovo-Tsjepetsk oppstod på midten av 1400-talet som landsbyen Ust-Tsjeptsa (russisk: Усть-Чепца). Den moderne byen vart grunnlagd i 1935 og han fekk bystatus i 1955.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Kirowo-Tschepezk» frå , den 8. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1935
Usolje-Sibirskoje

Usolje-Sibirskoje (russisk Усо́лье-Сиби́рское) er ein by i Irkutsk oblast i Russland med om lag 85 000 innbyggjarar. Han ligg på venstre bredda av elva Angara, rundt 70 km nordvest for Irkutsk. 

Han vart grunnlagt i 1669 som landsbyen Usolje. Bystatus fekk han i 1925. I 1940 vart namnet endra til det noverande Usolje-Sibirskoje. 

Byen ligg ved den transsibirske jernbanen. Heilt sidan grunnlegginga har den viktigaste næringa i byen vore saltgruvene.

Kjente personar frå Usolje-Sibirskoje 
 Nadesjda Tsjisjova – kulestøytar, olympisk meister og verdsrekordhaldar

Bakgrunnsstoff 
 Om Usolje på transsib.ru 

Busetnader grunnlagde i 1669
Berdsk

Berdsk (russisk Бердск) er ein by i Novosibirsk oblast i Russland med om lag 95 000 innbyggjarar (2007). Han ligg rundt 30 km sør for Novosibirsk. Berdsk vart opphavleg grunnlagt i området som i dag ligg under vatn i Novosibirsk-reservoaret (òg kjent som Obhavet) sidan 1957. Byen vart då flytta.

Historie 

Den første busetnaden vart nemnt i åra 1713–1718, då russarane bygde ei festning ved samløpet mellom elvene Ob og Berd. Berdsk er dermed langt eldre enn den langt meir kjente nabobyen Novosibirsk. Berdsk fekk bystatus i 1944.

På 1950-talet vart bygginga av eit stort vasskraftverk sett i gang ved Novosibirsk. Dette medførte at Berdsk, som låg under vassnivået på det nye reservoaret, måtte flyttast. Mellom 1954 og 1957 vart bygningane i byen flytta til ein ny stad og det er no berre ein liten del av den opphavlege byen igjen på den opphavlege plasseringa. 

Under sovjettida prega tre verksemder byen, radiofabrikken, den elektromekaniske fabrikken og den kjemiske fabrikken. Dei siste to har overlevd tida etter Sovjetunionen fall. I tillegg har det kome til føretak innan næringsmiddelindustrien.

Bakgrunnsstoff 

Busetnader grunnlagde i 1716
Gattsjina

Gattsjina (russisk skrift Га́тчина, finsk Hatsina, polsk Gatczyna) er ein by i Leningrad oblast i Russland, om lag 45 km sør for St. Petersburg ved vegen som fører til Pskov. Byen har om lag 90 000 innbyggjarar (2007). Staden er skriven inn på verdsarvlista som ein del av «St. Petersburg og relaterte grupper av monument».

Tidleg historie 
Khottsjino (eit eldre namn for Gattsjina) vart første gong nemnt i skriftlege kjelder i 1499 som ein landsby underlagd Velikij Novgorod eller Stornovgorod i Russland. I løpet av ei rekkje krigar på 1600-talet vart byen først gjeve til Livland (eit historisk område som i dag er delt mellom Estland og Latvia), så til Sverige før det igjen vart ein del av Russland i løpet av den store nordiske krigen. På denne tida var Gattsjina eit sørleg grannelag til den nye hovudstaden i Russland, St. Petersburg. 

I 1708 gav tsar Peter den store Gattsjina til syster si Natalia Aleksejevna og då ho døydde grunnla han eit keisarleg hospital og apotek her. I 1765 kjøpte Katarina den store Gattsjina med tjue landsbyar i omegn som ho så skjenka til favoritten sin, general og grev Orlov. Mellom 1766 og 1788 bygde greven eit slott med 600 rom her og anla ein omfattande engelsk landskapspark på over 700 hektar med ein tilstøytande dyrehage og ein gard for hestar. Ein triumfboge teikna av Antonio Rinaldi vart reist for å danne ein monumental inngang.

Gattsjinapalasset vart utvida fleire gonger av ulike keisarlege eigarar. Rokokkointeriøret vart teikna av Rinaldi og Vincenzo Brenna og utført av italienske stukkaturarbeidarar og russiske handverkarar. Interiøret vart framheva med parkettgolv, måla veggar og karakteristiske italienske møblar.

Systerbyar 
  Eskilstuna i Sverige
  Esbo i Finland
  Ettlingen i Tyskland

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Gattsjina» frå , den 8. januar 2009. 
  oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 

Verdsarv i Russland
Sinne

Sinne er ei kjensle som kan oppstå som svar på oppfatta trugsmål eller plager, og kan føra til aggressiv framferd. Sinnet er ein naturleg reaksjon utvikla for å hanskast med trugsmål, og kan vera til hjelp gjennom å gje den som er sint auka styrke til å handla mot trugsmålet. Medan sinne kan vera eit forsøk på å få makt, kan det også vera eit uttrykk for maktesløyse. 

I kroppen kan sinne føra til høgare hjartefrekvens og blodtrykk, utvida pupillar og auka nivå av hormona adrenalin og noradrenalin. Individ kan visa sinne gjennom kroppsspråk, som ved å stirra, visa tenner, laga høge lydar eller prøva å sjå større og meir trugande ut. Menneske kan banna og krangla eller langa ut fysisk for å aktivt visa sinne, men kan også uttrykka sinnet på ein meir passiv måte, med stille hulking, spenning eller passiv-aggressiv åtferd. 

Sint oppførsel kan brukast for å få tak i og verna om ressursar, sosial innverknad og status. På den andre sida kan sinne føra til uønskt vald og stress, og mange samfunn har derfor reglar for kva grad av sinne som er godteke. I katolsk tradisjon er vreide rekna som ei av dei sju dødssyndene.

Kjelder 
 «anger», The Oxford Dictionary of Sports Science & Medicine. Oxford University Press, 2007. Oxford Reference Online. 8 January 2009 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Sinne» frå , og «Anger» frå  den 9. januar 2009. 
 

Kjensler
Psykologi
Gunn

Gunn er eit kvinnenamn,  av  norrønt  Gunnr, 'strid'. Det kan også vera eit engelsk etternamn. Gunn har i Noreg namnedag den 9. januar. Skrivemåten Gun har namnedag i Sverige den 1. juni.

I norrøn tid var Gunnr namnet på ei valkyrje.

Ein finn Gunn som del av mange andre namn, som Gunvor, Gunnveig, Gunhilde, Hildegunn og Solgunn.

Bruken av namnet i Noreg
Namnet Gunn var lite bruka før andre verdskrigen, men populariteten fekk eit veldig oppsving på 1940- og -50-talet og nådde eit høgdepunkt litt før  1960. 

 I  folketeljinga  frå 1801 var det 7 som hadde namnet, i forma  Gun , Gund eller   Gunn.  Dei fleste budde i Hedmark og Buskerud.
 I 1900 var 29 listeførte med namnet Gun, Gund, Gundd, Gundh, Gunh  eller  Gunn.
 I 2008 har  9 321 meninnern Gunn   til første fornamn

Kjende namneberarar

Gunn Wållgren (1913-1983), svensk skodespelar
Gun Hellsvik (f. 1942), svensk politikar
Gunn Imsen (f. 1946), norsk lærebokforfattar og pedagogikkprofessor
Gunn Olsen (f. 1952), norsk politikar (Ap)
Gunn Berit Lunde Aarvik (f. 1954), ordførar på Voss (Ap)
Gunn Berit Gjerde (f. 1954), norsk politikar (V)
Gunn Wærsted (f. 1955), norsk bankdirektør
Gunn-Elin Aa. Bjørneboe (f. 1956), norsk medisinprofessor
Gunn Harbitz (f. 1958), norsk kunstnar
Gunn Marit Helgesen (f. 1958), fylkesordførar i Telemark
Gunn Marit Nilsen (f. 1964), ordførar i Båtsfjord (H)
Gunn-Vivian Eide (f. 1964), norsk politikar (V)
Gunn Karin Gjul (f. 1967), norsk politikar (Ap)
Gunn-Britt Retter (f. 1971), norsk sametingspolitikar
Gunn-Rita Dahle Flesjå (f. 1973), norsk terrengsyklist
Gunn Margit Aas Andreassen (f. 1973), norsk skiskyttar
Gunn Mogseth (f. 1976), norsk skodespelar

Kjelder
 Olav Veka: Namneboka, Det Norske Samlaget 1991

Bakgrunnsstoff

  Folketeljingar i Digitalarkivet

kvinnenamn
slektsnamn
namnedelar
namn knytte til strid
førenamn av norrønt opphav
Buzuluk

Buzuluk (russisk Бузулу́к) er ein by i Orenburg oblast i Russland med om lag 90 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Samara, ei sideelv til Volga, rundt 220 km nordvest for Orenburg. 

Han vart grunnlagt i 1736 som festninga Buzulukskaja (russisk: Бузулу́кская) ved elva Samara. Han fekk bystatus i 1781.

Busetnader grunnlagde i 1736
Tsjajkovskij i Perm kraj

Tsjajkovskij (russisk Чайковский) er ein by i Perm kraj i Russland med om lag 85 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Kama, rundt 190 km sørvest for Perm. 

Byen vart grunnlagt i 1955 i samband med bygginga av Votkinsk-reservoaret i Kama. Han er kalla opp etter komponisten Pjotr Tsjaikovskij, som vart fødd i den nærliggande byen Votkinsk.

Byen har ei elvehamn, tekstilindustri og maskinbygging.

Bakgrunnsstoff 
 Biletgalleri (russisk)

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Tsjajkovskij (by)» frå , den 8. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1955
Anzjero-Sudzjensk

Anzjero-Sudzjensk (russisk Анже́ро-Су́дженск) er ein by i Kemerovo oblast i Russland med om lag 85 000 innbyggjarar. Han ligg rundt 80 km nord for Kemerovo. 

Byen vart grunnlagd i 1928 ved ei samanslåing av busetnadane Anzjerka og Sudzjenka. Han ligg ved den transsibirske jernbanen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Anzjero-Sudzjensk» frå , den 8. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1928
Jejsk

Jejsk (russisk Ейск) er ein by i Krasnodar kraj i Russland. Han ligg ved Taganrogbukta i Azovhavet, rundt 200 km nordvest for Krasnodar. 

Byen vart grunnlagt i 1848. Jejsk er ein ferie- og rekreasjonsstad, kjend for sine mineralvasskjelder og mudder med påståtte medisinske eigenskapar. Det er tre parkar, eit kurbad, rekreasjonssenter og fleire hotell og sandstrender i Jejsk. Badesesongen varer frå mai til september. Byen har mange restaurantar, utekafear, klubbar, barar og diskotek.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Jejsk» frå , den 8. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1848
Gubkin

Gubkin (russisk Гу́бкин) er ein by i Belgorod oblast i Russland med om lag 85 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Oskolets, ei sideelv til Oskol, rundt 100 km nordaust for Belgorod. 

Busetnaden vart grunnlagd i 1931 og er kalla opp etter geologen Ivan Gubkin. Han fekk status som urbanliknande busetnad i 1939 og frå 1955 bystatus.

Bakgrunnsstoff 
 Gubkins nettportal (russisk)

Busetnader grunnlagde i 1931
Jurga

Jurga (russisk Юрга́) er ein by i Kemerovo oblast i Russland med om lag 85 000 innbyggjarar. Han ligg på venstre bredda av elva Tom, rundt 80 km nordvest for Kemerovo. 

Jurga vart grunnlagd i 1886. Han fekk status som urbanliknande busetnad i 1942 og fekk bystatus i 1949.

Busetnader grunnlagde i 1886
Svelgen kapell

Svelgen kapell står i Svelgen i Bremanger kommune i Vestland, og er ei kvitkalka arbeidskyrkje frå 1960.

Arkitektar for bygget, som har sitjeplassar til 290 personar, var Claus og Johan Lindstrøm.

Kapellet er sparsamleg og enkelt innreida. 
Pengane som var innsamla over mange år vart mindre verd under inflasjonen på 1950-talet og byggenemda sleit med å få pengane til å rekkje. 
Det måtte skjerast ned på kostnadane, og planane om kjellar under bygget måtte sleppast. 
I staden skulle det byggjast eit bygg ved sidan av kapellet som skulle romme møtesal, men også det måtte dei gje opp. 
Til slutt vart det eit enkelt kapell med møterom, sakresti til presten, toalett og eit lite kjøken. 
Klokketårnet er reist på sida av kapellet og har bårehus nedst.

Kapellet høyrer til Midtgulen sokn i Nordfjord prosti. 
Fram til 1966 høyrde soknet til Bremanger prestegjeld, men vart då overført til Davik prestegjeld.
Før kapellet kom sokna folk i området til Bremanger kyrkje då ho låg på Grotle, så til Frøya kyrkje, og sist til Midtgulen kyrkje.

Svelgen fekk eigen gravstad i 1995.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Om Midtgulen sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 Skanna kyrkjebøker frå Sogn og Fjordane på nettstaden til Arkivverket
 Oversyn over gravminne i Bremanger kommune på nettstaden disnorge.no

 

Kyrkjer i Bremanger
Kyrkjer i Nordfjord prosti
Arbeidskyrkjer
Norske kyrkjer frå 1960
Kulturminne i Bremanger