alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Indre Hebridane

Dei Indre Hebridane (skotsk-gælisk Na h-Eileanan a-staigh) er ei øygruppe på den skotske vestkysten, søraust for Ytre Hebridane. Desse to øygruppene utgjer til saman Hebridane.

Øyane vert tradisjonelt delte inn i dei nordlege og dei sørlege Indre Hebridane. Dei nordlege høyrer til regionen Highland, medan dei sørlege høyrer til Argyll and Bute. Av dei nordlege ligg den største av øyane, Skye, og fleire mindre øyar, mellom anna Rona, Raasay, Scalpay, Soay, Rùm, Eigg, Canna, Sanday og Muck. Dei sørlege øyane inkluderer mellom anna Mull, Coll, Tiree, Ulva, Iona, Staffa, Colonsay, Oronsay, Jura og Islay.

Mellom dei Indre og Ytre Hebridane ligg The Minch i nord og Hebridesjøen i sør. Tidlegare var heile Hebridane ein sterk skotsk-gælisk-talande region og i 1921 talte meir enn 50 % av folkesetnaden dette språket. I dag er det berre på Ytre Hebridane at gælisk framleis står sterkt. Under folketeljinga i 2001 var det berre på Skye (31%) og Tiree (48%) at meir enn 25 % snakka gælisk, og på Mull, Jura, Gigha og Coll var det færre enn 15 %. 

Den moderne økonomien er basert på turisme, jordbruk, fiske og whiskyproduksjon. Øygruppa er utsett for vind og tidvatn og her finst mange fyr til å hjelpa sjøfarten.

Sjå òg 
 Øyar i Indre Hebridane
 Hebridane
 Ytre Hebridane

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «List of Inner Hebrides» frå , og «Indre Hebridene» frå  den 11. februar 2010. 
  oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Øyar i Indre Hebridane

Dei Indre Hebridane er ei rekkje øyar og skjer utanfor vestkysten av Skottland. Det er 36 busette øyar i øygruppa der Islay, Mull og Skye er dei største og mest folkerike.

Busette øyar

Dei busette øyane i Inde Hebridane hadde i 2001 totalt 18 257 innbyggjarar. Mange av øyane og dei høgaste toppane på dei har namn frå både gælisk og norrønt, og viser at desse to kulturane begge har vore viktige her.

På Ytre Hebridane har alle dei busette øyane brusamband til minst ei anna øy, medan berre fire av dei Indre Hebridane har brusamband, alle desse til fastlandet.

Busetnadslause øyar

Det er 43 busetnadslause øyar i Indre Hebridane som har areal større enn 30 hektar. Dei fleste av øyane på lista her har vore busett ein gong mellom steinalderen og viktingtida.

Sjå òg
 Rathlin Island
 Øyar i Ytre Hebridane
 Øyar i Skottland

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Øyar i Indre Hebridane» frå ,  den 11. februar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Skottland
 
Indre Hebridane
Bernera i Lismore

Bernera Island (skotsk-gælisk Bearnaraigh) er ei tidvassøy utanfor Lismore i Argyll i Skottland.

Historie
På 500-talet vart Bernera busett av munkar frå den irske Culdee-kyrkja under St. Moluag. St. Columba nytta øya som ein privat tilhaldsstad for meditering og bøn, og han an ha preika under den store barlinda som stod på øya. Det vert sagt at trevirket vart nytta til å bygge trappa i Lochnell Castle ved Ardmenhuis og overlevde minst to brannar, som brende ned resten av bygningen.

På øya finst i dag ruinane av eit gammalt kapell og ein gravhaug.

Bakgrunnsstoff
 Bilete på Geograph

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bernera, Lismore» frå ,  den 11. februar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Indre Hebridane
Geografi i Argyll and Bute
Tidvassøyar i Skottland
Ascrib Islands

Ascrib Islands er ei lita øygruppe i Loch Snizort utanfor nordvestkysten av Skye i Highland i Skottland.

I lag med Isay og Loch Dunvegan har dei status som Special Area of Conservation (særskild verneområde) på grunn gråselen som ynglar her. 

Det står eit hus på South Ascrib, den største av øyane.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Ascrib Islands» frå ,  den 11. februar 2010.  
 

Øyar i Indre Hebridane
Calve Island

Calve Island er ei busetnadslaus øy på austsida av Isle of Mull i Argyll and Bute på vestkysten av Skottland. Ho ligg utanfor Tobermory Bay, som ligg i le for øya, og mellom Mull og øya ligg ein tidvasskanal.. Øya er 1,5 km lang. Området utanfor øya er òg ein populær dykkestad.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Calve Island» frå ,  den 11. februar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Indre Hebridane
Tidvassøyar i Skottland
Apikal konsonant

Ein apikal språklyd blir uttala med innsnevring mellom apex (tungespissen) og munntaket. Eit døme er såkalla «tungespiss-r» i dei norske dialektane som ikkje har skarring. I mange vestnorske dialektar er konsonantane i ordet student apikale: [s̺t̺ʉ¹d̺ɛn̺t̺]. [ ̺] er det diakritiske teiknet for apikal.

Konsonantar
Flapp

Ein flapp er ein konsonant som blir uttala ved at ein nedre, aktiv artikulator fyrst blir dregen bakover og så kasta framover att, slik at han slår borti ein øvre, passiv artikulator «i forbifarten». Eit døme er apikal eller retrofleks flapp, som blir skriven med IPA-symbolet [ɽ] og som blir uttala ved at apex (tungespissen) slår borti postalveoli. [ɽ] er vanleg i mange norske dialektar, til dømes som uttale av l i Ola og jålete. Ein anna flapp er den labiale [ѵ], som blir uttala ved at underlippa slår borti overleppa, som i mbum-ordet Hven [ѵen] 'Gud'.

Språklydar
Nasalert vokal

Ein nasalert vokal er anten (1) ein vokal som har blitt nasal (som ein diakron prosess) eller (2) ein vokal som er nasal (i ein synkron skildring). Det er vanleg i mange språk at det som på eitt historisk stadium er ein vokal plus ein nasal konsonant, på eit seinare historisk stadium er ein nasal vokal. Då reknar vi til vanleg med tre stadium:

 Stadium 1: oral vokal pluss nasal konsonant
 Stadium 2: nasal vokal pluss nasal konsonant
 Stadium 3: nasal vokal

Det er overgangen frå stadium 1 til stadium 2 som er nasalering. Overgangen frå stadium 2 til stadium 3 er bortfall av nasal konsonant.

Døme
Nasalering av vokalar har skjedd i mellom anna fransk språkhistorie. Det ser vi når vi jamfører latin og moderne fransk:

 Latin centum [ˈkentũ] 'hundre' > fransk cent [sã] 'hundre'
 Latin cantare [kanˈtaːre] 'syngje' > fransk chanter [ʃãte] 'syngje'.

Vokalar
Nasalisering
Stemd språklyd

Ein stemd språklyd blir uttala med vibrasjon i stemmebanda (også kalla stemmelippene). Ein språklyd uttala utan stemmebandsvibrasjon er ustemd. I det norske ordet språklyd (uttala [²spɾoːkˌlyˑd] mellom anna på Søraustlandet) har dei stemde språklydane [ɾ oː l yˑ d] og dei ustemde språklydane [s p k].

Språklydar
Trong-midtre vokal

Ein trong-midtre vokal blir uttala med same avstanden mellom tungeryggen og munntaket som ved vokalane [e ø ɤ o]. Sjå nærmare skildring i artikkelen vokalar.

Vokalar
Open vokal

Ein open vokal blir uttala med same avstanden mellom tungeryggen og munntaket som ved vokalane [a ɶ ɑ ɒ].

Opne vokalar i norsk er vestnorsk uttale av i i fisk (lyden fell i talen ofte saman med é), e i hest (nærmar seg æ), austnorsk uttale av y i bytte (nærmar seg ø). Prosessen der vokalar går frå trong til open uttale, vert kalla opning.

Sjå òg lågning.

Kjelder
Olav T. Beito: Nynorsk grammatikk, Det Norske Samlaget 1986 ISBN 82-521-2801-7

Vokalar
Arfan Bhatti

Arfan Qadeer Bhatti () er ein norsk islamist av pakistansk slekt. Han er tidlegare dømd for medverknad til skytinga imot synagogen i Oslo, ha vore med i Young Guns, og sikta for medverknad til masseskytinga i Oslo som fann stad 2022. 

I 2008 vart han dømd for psykisk medverkned til skadeverk på synagogen i Oslo, men frikjend for tiltalepunktet om terrorplanlegging. 

I januar 2013 vart Bhatti meld sakna av familien medan han var i Pakistan. Det kom seinare same året fram at han var i fengsel i Dei føderalt styrte stammeområda i landet, der han sona ein dom på 6 år. I 2015 kom Arfan Bhatti tilbake frå Pakistan, han vart gripen på Gardermoen flyplass av norsk politi sikta for trugslar og familievald.

Våren 2022 vart Arfan Bhatti saman med seinare terrorsikta Zaniar Matapour stansa i ein bil i forbinding med ein SIAN-demonstrasjon.

Den 23. september 2022 vart Arfan Bhatti internasjonalt etterlyst av norsk politi, på bakgrunn av hans kontakt med Zaniar Matapour som stod bak masseskytinga i Oslo den 25. juni 2022.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
Frp: – Vil ikke kaste bort skattepenger på å hjelpe Bhatti
– Bhatti i fengsel i Pakistan

Nordmenn av pakistansk opphav
Norske brotsfolk
Islamistar
Antisemittisme
Samveldet av uavhengige statar

Samveldet av uavhengige statar (SUS) (russisk: Содружество Независимых Государств (СНГ) - Sodruzjestvo Nezavisimykh Gosudarstv) er ein konføderasjon eller allianse som består av tolv av dei tidlegare 15 sovjetrepublikkane, noverande statane, som utgjorde Sovjetunionen. Landa som ikkje er med, er dei tre baltiske statane Estland, Latvia og Litauen. I tillegg har landet Georgia vedteke å melde seg ut av SUS.

Hovudkvarteret ligg i Minsk i Kviterussland. Danninga av SUS markerte at Sovjetunionen var blitt oppløyst.

Historie 
Samveldet av uavhengige statar blei danna den 21. desember 1991 ved at elleve av dei tidlegare 15 sovjetrepublikkane i Sovjetsamveldet signerte eit charter i Alma Ata i Kasakhstan. Dette skjedde utan at Sovjetunionen på førehand var blitt formelt oppløyst. Charteret for SUS stadfesta at alle medlemmane var sjølvstendige nasjonar, noko som gjorde det klart at Sovjetunionen var avvikla som statsdanning.

Seinare slutta også Georgia seg til SUS. Dette skjedde etter ein borgarkrig der russiske troppar intervenerte til fordel for den pro-russiske Sjevardnadse-regjeringa.

Samarbeidstiltak 
Samveldet av uavhengige statar er ei laus samanslutning, men med fleire samarbeidstiltak og samarbeidsprosjekt. 

Det har såleis vore halde diskusjonar om å opprette eit «fellesøkonomisk rom» for Russland, Ukraina, Kviterussland og Kasakhstan. Ein intensjonsavtale om å danne eit slikt område blei signert 23. februar 2003, der det blei avtalt at hovudkvarteret skal ligge i Kiev. Tanken er at andre land skal ha høve til å slutte seg til området på eit seinare tidspunkt. Parlamentet i Ukraina, Verkhovna Rada, stemte i mai 2003 for å slutte seg til det fellesøkonomiske rom (266 stemmer for, 51 stemmer mot). Den seinare politiske utviklinga i Ukraina gjorde at dette samarbeidet har lege på is sidan.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Samveldet av uavhengige statar» frå ,  den 11. februar 2010.

Bakgrunnsstoff 
 Charter for SUS
 SUS Eksekutivkomité 
 Mellomstatleg komité for statistikk i SUS

Internasjonale organisasjonar
Skipingar i 1991
Eduard Sjevardnadze

Eduard Sjevardnadze () var ein sovjetisk og georgisk politikar. Han var utanriksminister i Sovjetunionen i tida 1985-90 og president i Georgia frå 1995 til 2003.

Politisk karriere i Sovjetunionen 1948-1990 
Eduard Sjevardnadze vart fødd i Mamati i Georgia. Han starta si politiske karriere i Sovjetunionen, først i den georgiske sovjetrepublikken, seinare på sentralt nivå. I 1948 gjekk han inn i kommunistpartiet der han klatra i gradene. I 1959 blei han vald til medlem av Georgias Øvste Sovjet. I 1965 blei han georgisk minister med ansvar for offentleg orden, eit embete han hadde til 1972. Han hadde då rang av politigeneral. I 1972 blei han førstesekretær i Georgias Kommunistparti og dermed den øvste leiaren i sovjetrepublikken Georgia. Som leiar i republikken var han ansvarleg for at det blei slått ned på opposisjonelle og nasjonalistar. I 1976 blei Sjevardnadze innvald i Sentralkomiteen i Sovjetunionen og i 1978 forfremma til kandidat i Politbyrået. Frå 1985 til 1990 var Sjevardnadze sovjetisk utanriksminister.

Politisk karriere i Georgia 1992-2003 
Etter at Sovjetunionen hadde gått i oppløysing vende han tilbake til Georgia, som no var blitt sjølvstendig, og gjekk inn i politikken der. Då president Zviad Gamsakhurdia, som Sjevardnadze hadde fått fengsla på 1970-talet, blei tvungen til å gå av i eit kupp i januar 1992, blei Sjevardnadze utnemnd til leiar av statsrådet som overtok makta. Presidentembetet blei tre år seinare gjenoppretta og Sjevardnadze stilte til val. Han blei vald til president med over 70 prosent av stemmene i november 1995 og sikra seg ny periode ved valet i april 2000, truleg etter valfusk. Under den såkalla Roserevolusjonen i november 2003 blei han tvungen til å gå av.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Eduard Sjevardnadse» frå , den 11. februar 2010. 
 

Sovjetiske politikarar
Georgiske politikarar
Georgiske presidentar
Sovjetiske utanriksministrar
Magic: The Gathering

Magic: The Gathering er eit samlekortspel, som blei skapt av Richard Garfield og introdusert av Wizards of the Coast i 1993.  Magic var det første moderne samlekortspelet og er framleis svært populært.  

Det blir spelt av to eller fleire spelarar med eigne samansette kortstokker. Magic kan også spelast på internett.  

Det blir arrangert internasjonale turneringar og meisterskap i spelet. Ein kan vinne store pengepremiar, og dei beste spelarane er profesjonelle. 

Det er no utgitt meir enn 10.000 ulike kort, i ei heil rad med seriar. Korta er i praksis ikkje berre er til å spele med, men kan også vere sjeldne, og har dermed også blitt  samleobjekt. Kortet Black Lotus, som berre fanst i dei aller første seriane, har i lang tid vore det dyraste kortet på bruktmarknaden: I 2009 låg prisen på over kr 4.000 på bruktmarknaden.

Kortspel
Samlarhobbyar
Samlekortspel

Samlekortspel (engelsk: collectible card games (CCG), trading card games (TCG) og customizable card games) er spel som brukar  ulike samlekort. Slike spel blir spelt av to eller fleire spelarar. Kjende samlekortspel er blant anna: Magic: The Gathering, Pokémon, Harry Potter og Dragon Ball Z.

Kortspel
Samlarhobbyar
Samlekort

Samlekort eller samlarkort er vanlegvis små kort av papir eller tynn papp, med bilde av til dømes idrettsutøvarar, som baseballspelarar eller fotballspelarar, filmstjerner eller fantasifigurar. Samlekort kan også skrive seg frå samlekortspel.

Det finst dessutan spesielle autografkort (med autografen til ein kjend person), sketch cards (handteikna kort) og costume/relic card (kort med bit av klede eller material nytta i innspeling). Samlarar av samlekort kjøper dei frå produsentane, og byter eller kjøper dei av kvarandre. Nokre gongar er bilda laga som klistremerke som skal limast inn i særskilde samlaralbum. 

Eksempel på samlekort:
 Alfabilde
 Garbage Pail Kids
 Hockeykort
 Pokémon
 Magic: The Gathering

Eksempel på produsentar:
 Wizards of the Coast
 Rittenhouse Archives
 Topps
 Inkworks
 Breygent
 Strictly Ink
 Upper Deck

Samlekortspel er ein kombinasjon av samling på samlekort og kortspel.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Samlekort» frå ,  den 11. februar 2010.  
 

Kortspel
Samlarhobbyar
Spelutstyr
Avesta

Avesta, tidlegare òg kalla Zend-Avesta, er ei samling av gammaliranske heilage skriftar innanfor trua parsisme. 

Ein meiner at dei viktigaste delane av tekstane er dei heilage openberringane til profeten Zarathustra, som vart skriven ned kring år 1000 f.Kr. Dei eldste delane meiner ein er noko eldre, medan dei yngre delane er skrivne 559-330 f.Kr.

Avesta bestod opphavleg av 21 bøker, men berre ei av desse er i dag bevart i sin heilskap, Videvdad. Innhaldet i dei tapte delane er likevel delvis kjend frå anna teologisk litteratur. Dette er liturgiske tekstar som prestane framleis nyttar under gudstenestene. Videvdad inneheld mellom anna skapingssoga, ei geografisk skildring av Iran og ein del mytiske soger. Yasht-samlinga inneheld hymner til dei enkelte gudane i parsismen.

Kjelder 
 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Avesta» frå ,  den 12. februar 2010.

Bakgrunnsstoff 

Parsisme
Religiøse skrifter
Dalia Grybauskaitė

Dalia Grybauskaitė () er ein litauisk politikar og president i Litauen frå 12. juli 2009. Ho har tidlegare vore viseutanriksminister, finansminister og EU-kommissær for finans. Ho er den første kvinnelege presidenten i Litauen.

Liv
Dalia Grybauskaitė voks opp i ein arbeidarklassefamilie i Vilnius, hovudstaden i den litauiske sovjetrepublikken i den dåverande Sovjetunionen. Mora var seljar, faren elektrikar og sjåfør. 19 år gammal jobba ho eitt år for det litauiske filharmoniske orkesteret. Så begynte ho å studera politisk økonomi ved universitetet i Leningrad. Samstundes jobba ho på ein fabrikk. I 1983 var ho ferdig med studiane, og vende tilbake til Litauen, der ho fekk sekretærjobb i Vitskapsakademiet. I 1988 tok ho doktorgrad i Moskva. I 1990, etter at Litauen vart sjølvstendig studerte ho ved Georgetown University i Washington DC i USA.

I 1991 begynte Grybauskaitė å jobba med utanrikssaker i det litauiske embetsverket. Ho var nestleiar for delegasjonen som forhandla om litauisk EU-medlemskap. I 1999 vart ho visefinansminister, i 2000 viseutanriksminister og i 2001 finansminister i regjeringa til Algirdas Brazauskas. Då Litauen vart medlem av EU 1. mai 2004 vart ho medlem av Europakommisjonen. Fram til 11. november 2004 var ho kommissær for utdanning og kultur, så vart ho kommissær for finans og budsjett.

Statsleiar
I februar 2009 kunngjorde Grybauskaitė kandidaturet sitt til presidentvalet i Litauen det same året. Ho stilte som uavhengig kandidat, men kandidaturet hennar vart støtta av det konservative partiet Fedrelandsunionen - Litauiske kristendemokratar (Tėvynės sąjunga - Lietuvos krikščionys demokratai). Under valkampen lova ho å kjempa mot finanskrisa ved å verna dei med dei lågaste inntektene, forenkla byråkratiet og gjennomgå regjeringa sitt investeringsprogram. Ho lova òg ein meir balansert utanrikspolitikk, med eit betre forhold også til Russland. I valet, 17. mai 2009, vann ho klart med 68,2 % av røystene og vart frå 12. juli den første kvinnelege presidenten i Litauen.

I mai 2014 vart Grybauskaitė attvald til president for ein ny femårsperiode, etter å ha fått 58 % av røystene i andre og avgjerande valomgang. 

Grybauskaitė snakkar litauisk, engelsk, russisk, fransk og polsk. I ungdommen spelte ho basketball, og ho har òg svart belte i karate. Ho har nemnt Margaret Thatcher og Mahatma Gandhi som politiske førebilete.

Kjelder
Denne artikkelen starta med ei omsetjing frå engelsk wikipedia 12. februar 2010.

litauiske presidentar
Første kvinnelege stats- og regjeringsleiarar
Jaume Bartumeu

Jaume Bartumeu Cassany () er ein andorransk advokat og politikar og statsminister i Andorra frå 5. juni 2009 til 11. mai 2011. Frå 1990 til 1992 var han finans- og handelsminister. Han leiar det sosialdemokratiske partiet Partit Socialdemòcrata, som han var med på å stifta i 2000. Frå 2005 til 2009 var han opposisjonsleiar i parlamentet. Partiet hans vann parlamentsvalet 26. april 2009 med 45,0 % av røystene og 14 av 28 mandat i parlamentet.

Andorranske politikarar
statsministrar i Andorra
Folk frå Andorra la Vella
Mastiff

Mastiff (truleg frå gammalgermansk mast-theve, 'stor, tung hund') er ei fellesnemning for store, tunge hundar som stammar frå tidlegare europeiske jakt- og vakthundar. Ordet vert òg brukt som synonym til engelsk mastiff.

Døme på mastiffar er cane corso (italiensk mastiff), napolitansk mastiff, pyreneisk mastiff, spansk mastiff og tibetansk mastiff.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Hundar
Molosserhundar
Alexander McQueen

Lee Alexander McQueen (), var ein britisk moteskapar kjend som Alexander McQueen. McQueen var kjend for å utforma uvanlege, sjokkerande kolleksjonar som ofte blei roste av kritikarar og gav han prisen British Designer of the Year fire gonger. Han arbeidde som sjølvstendig moteskapar, med merka «Alexander McQueen» og «McQ», og for motehuset Givenchy.

Bakgrunn 
Lee Alexander McQueen var fødd i Lewisham aust i London som barn av læraren Joyce og Ronald McQueen, ein skotsk taxisjåfør. Han avslutta skulegangen som sekstenåring og blei lærling ved Savile Row-skreddarane Anderson & Sheppard. Han arbeidde seinare ved Gieves & Hawkes og kostymemakarane Angels and Bermans, for Koji Tatsuno og for Romeo Gigli i Milano. I 1990 byrja han studera ved Central Saint Martins College of Art and Design, der han etterkvart tok mastergrad i klesmote. Heile utgangskolleksjonen hans frå 1992 blei kjøpt av den leiande moteskribenten Isabella Blow.

Moteskapar 
 
Som moteskapar gjorde Alexander McQueen seg bemerka med outrerte klede og dramatiske framsyningar av dei, og blei kalla britisk mote sin «enfant terrible» og «hooligan».  

I 1996 blei han tilsett som sjefsdesignar av Givenchy etter John Galliano. Han arbeidde for motehuset i fem år, men fornya ikkje kontrakta si med dei, ettersom han meinte ho hemma kreativiteten hans. I staden arbeidde han med sine eigne merke, «Alexander McQueen» og «McQ». Ved utgangen av 2007 hadde han butikkar i London, New York, Los Angeles, Milano og Las Vegas.

Mellom kjendisar som brukte McQueen sine klede var Björk, som brukte ein av hans drakter på framsida av albumet Homogenic i 1997, Nicole Kidman, Penélope Cruz, Sarah Jessica Parker, Rihanna og Lady Gaga.

Privatliv 
McQueen var opent homofil heile livet. Han inngjekk partnarskap med George Forsyth i 2000. Dei gjekk frå kvarandre nokre år seinare.

Han hadde eit nært vennskap med Isabella Blow, og sjølvmordet hennar i 2007 gjekk djupt inn på han.

McQueen døydde heime ni dagar etter at mor hans Joyce var død, og dagen før gravferda hennar skulle haldast.

Kjelder 
 Obituary: Fashion king Alexander McQueen ved bbc.co.uk
 Denne artikkelen bygger på «Alexander McQueen» frå ,  den 12. februar 2010.

Bakgrunnsstoff 

Britiske tekstilkunstnarar
Moteskaparar
Samlar

Ein samlar er ein person som samlar på noko, enten som yrke eller berre som hobby og fritidssyssel.

Barn som samlarar 
Å samle på noko er ein vanleg hobby blant barn, ofte den første hobbyen som barnet får. Barn samlar ofte på bokmerke, klistremerke, flaskekorkar og steinar. Litt eldre barn samlar gjerne på frimerke, samlekort og idolbilde. Felles for barn som samlarar er at det dreier seg om objekt som enten kan finnast i nærmiljøet, eller som er relativt billege i innkjøp. At barn driv med samlingar fyller ofte ein viktig funksjon, då barnet lærer seg å halde orden, og å klassifisere gjenstandane i samlinga.

Vaksne som samlarar 
Vaksne samlarar kan ha samlingar som spenner over dei mest ulike område. Ein vaksen samlar vil snart oppdage behovet for å avgrense samlinga. Eit barn som samlar på frimerke samlar gjerne på alle frimerka som barnet kjem over, medan ein vaksen samlar gjerne avgrensar seg til eit eller fleire land, ei viss tidsperiode eller visse tema. Velståande samlarar kan legge betydelege beløp i samlinga. Slike samlingar kan bli kjende, og i somme tilfelle vil slike samlingar kunne danne grunnlaget for eit museum.

Eksempel på vanlege samleobjekt 
 antikvitetar
 bokmerke
 bøker 
 dokker
 DVD-filmar
 etikettar 
 frimerke 
 flaskekorker 
 kunst
 leikebilar
 myntar og setlar
 plakatar
 plater
 porselen
 postkort
 samlekort
 slips
 steinar
 teikneseriehefte
 veteranbilar 
 vin

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Samlar» frå ,  den 12. februar 2010.  
 

Samling
Hallvardsmesse

Hallvardsmesse er minnedagen for sankt Hallvard og vert feira 15. mai.  Hallvardsmesse er ein av merkedagane på primstaven, der er han oftast avmerkt med ein kvernstein eller nokre prikkar for korn.  Primstavmerket siktar til Hallvard Vebjørnson som etter legenda vart drepen og søkkt i Drammensfjorden med ein kvernstein om halsen, men som sidan vart heilagkåra.

Hallvardsmesse (evt skrive halvardmesse, halvardmess) har vore mykje brukt som merke for såtid.  I tidlege strok sør i Noreg heitte det gjerne at hallvardmesse var siste sådagen.  På Austlandet var tre dagar før og tre dagar etter hallvardmesse rekna for beste såtida.  Nord i landet var hallvardmesse gjerne starten på såtida. Andre stader er hallvardsmesse dagen for å sleppe ut kyrne.

Kjelder
Randi Ekrem (1992): Primstaven : Tradisjonar og merkedagar  ISBN 82-992691-0-5

Primstaven
Mai
Cara Island

Cara Island (skotsk-gælisk Cara) er ei lita øy utanfor vestkysten av Kintyre i Skottland. 

Cara ligg 1 km sør for Gigha. Det beste utsynet over øya har ein frå fastlandet på stranda ved Beachmenach Farm.

Historie 

Øya har vore utan busetnad sidan 1940-åra. Linjeskipet «Aska» folrliste på skjera nordvest for øya den 22. september 1940 etter å ha vorte råka av tyske bombefly.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Cara Island» frå ,  den 12. februar 2010. 

Øyar i Indre Hebridane