alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Greyson Chance

Greyson Michael Chance () er ein amerikansk songar, låtskrivar og pianist. Han vart oppdaga på YouTube då han song sin coverversjon av Lady Gaga sin «Paparazzi».

Diskografi

Album
 2011: Hold On 'til the Night

EP-ar
 2012: Truth Be Told, Part 1

Singlar
 2011: Waiting Outside the Lines
 2011: Unfriend You
 2011: Hold On 'til the Night
 2011: Take a Look at Me Now
 2012: Sunshine & City Lights

USA-amerikanske songarar
USA-amerikanske låtskrivarar
USA-amerikanske pianistar
Nick Jonas

Nicholas Jerry Jonas, kjent som Nick Jonas () er ein amerikansk musikar, songar, skodespelar, låtskrivar og medlem av pop/rock bandet Jonas Brothers.

USA-amerikanske songarar
USA-amerikanske pianistar
USA-amerikanske skodespelarar
USA-amerikanske låtskrivarar
USA-amerikanske gitaristar
USA-amerikanske trommeslagarar
Joe Jonas

Joseph Adam Jonas, kjent som Joe Jonas () er ein amerikansk musikar, songar, skodespelar, låtskrivar, dansar og medlem av pop/rock bandet Jonas Brothers.

USA-amerikanske songarar
USA-amerikanske skodespelarar
USA-amerikanske låtskrivarar
Ole Bremseth

Ole Bremseth () er ein tidlegare norsk skihoppar frå Øvre Eiker. Under Ski-VM 1982 i Oslo vann han gull i lagkonkurransen i Holmenkollen, saman med Johan Sætre, Per Bergerud og Olav Hansson. Individuelt vann Bremseth i den same meisterskapen bronsemedaljen i hopp normal bakke i Midtstubakken, etter Armin Kogler og Jari Puikkonen. Bremseth representerte Hokksund.

Karriere
Bremseth debuterte i verdscupen i Oberstdorf 30.12.1979. Etter to andreplassar i 1981-sesongen, kom hans store sesong i 1982. I februar og mars 1982 var han i sitt livs form, vann fyrst bronsemedaljen under VM i Oslo. Sidan vann Bremseth seks renn i verdscupen; to i Lahti, to i Štrbské pleso og to i Planica. Han enda på femteplass totalt i verdscupen den sesongen. Seinare var han aldri i nærleiken av same nivået som i 1982-sesongen. I NM-renn vann Bremseth ein sølvmedalje; i normalbakken i 1982, bak Roger Ruud. Sidan vann han to bronsemedaljar i NM 1983 og 1986. Alle medaljane kom i normalbakkar.

Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn
1981: Nr 2 i to renn i Sapporo
1982: VM-bronse i normalbakken. Seks sigrar i verdscuprenn, ein andre- og to tredjeplassar
1983: Nr 3 i storbakken i Falun
1986: Nr 9 i Oberwiesenthal

Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
Ski-NM 1980: Nr 4 i storbakken i Meldal
Ski-NM 1981: Nr 5 i normalbakken i Rælingen
Ski-NM 1982: Sølvmedalje i normalbakken på Raufoss
Ski-NM 1983: Bronsemedalje i normalbakken i Mo i Rana
Ski-NM 1984: Nr 9 i storbakken i Meldal
Ski-NM 1985: Nr 11 i storbakken i Bærum
Ski-NM 1986: Bronsemedalje i normalbakken på Vang
Ski-NM 1987: Nr 12 i normalbakken i Sprova

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar

Norske skihopparar
Folk frå Øvre Eiker
Det søte liv til sjøs

Det søte liv til sjøs (engelsk: The Suite Life On Deck) er eit framhald av den amerikanske Disney Channel-serien Zack og Codys søte hotelliv.

SS «Tipton» er eit oppdikta cruiseskip i serien. Skipet tilhøyrer faren til London Tipton.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «The Suite Life on Deck» frå ,  den 30. august 2011.  
  

Disney
Apollo 12

Apollo 12 var den sjette bemanna Apollo-ferda og den andre til å lande på månen.

Mannskapet 
 Pete Conrad
 Dick Gordon
 Al Bean

Støttemannskap 
 John Young
 Charlie Duke
 Al Worden

Høgdepunkt frå ferda 
 Saturn V-raketten vart treft av lyn under oppskytinga. Dette medførte at telemetrien frå romfartøyet gjekk off-line i ein lengre periode under oppskytinga. Heile ferda vart redda takka vere hukommelsen til Al Bean ombord på Apollo 12 og John Aaron i kontrollsenteret, som saman klarte å resette utstyret i kommandomodulen.
 S-IVB-steget på Apollo 12 skulle, etter at det vart dumpa, gå i ein bane rundt sola. Likevel gjekk ikkje dette etter planen og det enda opp i ein ustabil bane som tok han fordi både jorda og månen, ut i ei sol-bane, før han returnerte tilbake til jorda i 2002.
 Gjennomførte andre månelanding.
 Landinga-til presisjon like i nærleiken av Surveyor 3, slik at astronautane kunne vitje månesonden. Det var faktisk mindre enn 200 m unna Intrepid. Sonden var synleg frå månelandingsfarkosten. Landinga var berre litt unna den tenkte landingsstaden, som Conrad hadde døypt for Pete's Parking Lot.
 Gordon ombord i Yankee Clipper i bane rundt månen arbeidde bl.a med å ta multispektrum-bilete av måneoverflata.
 Mannskapet vart ein ekstra dag i månebane for å ta bilete.

Månevandringar 
To månevandringar (EVA) vart gjennomført, medan LM Eagle stod på overflata til månen.

EVA Nr 1
 Lengd: 3 t 56 min 03 s
 Dato: 19. november
 Utført av: Conrad og Bean
 Planlagt oppdrag:
 3. og 4. menneske på overflata av månen.
 Ta bilete og freiste farge-TV-overføring til Jorda. Dette mislukkast pga feilhandsaming av farge-kameraet.
 Innsamling av steinprøvar.
 Setje opp måleutstyr som mælte seismisk aktivitet på månen, fluksen til solvinden og magnetisk felt, og dessutan sørgde for overføring av data til jorda.

EVA Nr 2
 Lengd: 3 t 49 min 15 s
 Dato: 20. november
 Utført av: Conrad og Bean
 Planlagt oppdrag:
 Innsamling av steinprøvar.
 Henta kameraet frå Surveyor 3

Sitat 
Whoopie! Man, that may have been a small one for Neil, but that's a long one for me. — Pete Conrad (noko kortare og uformelt enn Armstrong) når Conrad går ned på overflata.

Trivia 
 Alan Bean smugla med ein sjølvutløysar for kameraet dei skulle bruke. Meininga var å ta bilete av seg sjølv, Pete Conrad og Surveyor 3-sonden i biletet samstundes. Sidan sjølvutløysaren ikkje var ein del av standard-utstyret, ville eit slikt bilete skapt litt kaos hos foto-analyse-folka hos NASA om korleis eit slikt bilete hadde vorte teke. Diverre vart utløysaren forlagt under månevandringa og planen vart aldri gjennomført.

 Backup-mannskapet for Apollo 12 klarte å setje inn små bilete frå Playboy på på sjekklista til dei to astronautane for månen (som var festa til handledda på romdraktene til Conrad og Bean). Dette medførte at ‘porno’ for første gongen vart vist på Månen. Astronautane oppdaga dette først då dei bladde gjennom sjekklista under den første månevandringa.

Bilete

Kjelder 
<div class="references-small">
 Denne artikkelen bygger på «Apollo 12» frå , den 26. februar 2011. 
 oppgav desse kjeldene: 

Apollo-programmet
Romfart i 1969
1969 i USA
Sentralnervesystemet

Sentralnervesystemet hos pattedyr består av hjernen og ryggmergen og er den delen av nervesystemet som er verna av knoklar. Sentralnervesystemet er ein av dei to hovuddelane til nervesystemet. Det andre systemet er det perifere nervesystemet.

Sentralnevesystemet vert lagt tidleg på fosterstadiet, som er eit holt røyr. Den fremre delen blir til hjernen og den bakre blir ryggmergen. Framenden får fleire utposingar og utvekstar som utvidar seg til dei ulike delane av hjernen: storhjernen, diencephalon, hjernestammen og veslehjernen. Ryggmergen beheld den enkle røyrforma.

Nervevevet i sentralnervesystemet vert inndelt i grå og kvit substans. Den grå substansen består av nervecellekroppar og dei korte utløparane deira. Den kvite substansen inneheld nervecellene sine lange utløparar, nervefiber. Den grå substansen i sentralnervesystemet blir inndelt i kjernar og bark. Samlingar av nervecellekroppar i djupet av hjernen eller ryggmergen blir kalla kjernar, medan den grå substansen på overflata av storhjernen og veslehjernen blir kalla bark. Den kvite substansen blir inndelt i nervebaner, som knyter ulike avsnitt av sentralnervesystemet med kvarandre. Det er kommandosentralen som tolkar all innkomande sensorisk informasjon frå t.d. auge og øyre, og som styrer alle kommandoar som blir overført til musklane. Kommunikasjonen skjer via nerveimpulser, dvs. elektriske signal, som blir ført langs nervebanene. Hjernen utfører òg kompliserte funksjonar som innlæring, minne, kjensler og abstrakt tankeverksemd.

Gliaceller, som er støtteceller, finst både i den grå og den kvite substansen.

Komponentar i sentralnervesystemet

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Sentralnervesystemet» frå ,  den 26. februar 2011. 
 oppgav desse kjeldene: 
P. Brodal: Sentralnervesystemet. Bygning og funksjon. Tano, Oslo 1995.
 

Nervesystemet
Nevroanatomi
Hjartestans

Hjartestans er nemninga på ein tilstand der blodsirkulasjonen i kroppen opphøyrer gjennom at pumpefunksjonen til hjartet opphøyrer. Hjartestans dekker over fleire ulike tilstandar:
 ventrikkelflimmer, som inneber at det ikkje er noka elektrisk styring av muskelcellene i hjartekammera, noko som fører til at dei trekkjer seg saman uavhengig av kvarandre,
 asystoli, som inneber at det ikkje er nokon elektrisk aktivitet i cellene,
 pulslaus ventrikulær tachycardi, som inneber at hjartekammera pumpar så hurtig, og ute av takt med forkammera, at dei ikkje blir fylla ordentleg med blod,
 pulslaus elektrisk aktivitet, der den elektriske aktiviteten er normal, men cellene av ulike årsaker ikkje reagerer.

Hjartestans kan konstaterast ved manglande medvit og respirasjonsstans.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Hjertestans» frå , den 26. februar 2011.

Bakgrunnsstoff 
 Hjarte-lunge-redning 

Akuttmedisinske tilstandar
Dødsårsaker
Sjukdommar i sirkulasjonssystemet
Forvirring

Forvirring er eit norsk omgrep for tilstandar ein vanlegvis er ein del av delirium. 

Innan psykologi, òg kalla amentia, er det ei sterk forstyrring av medvitslivet. Forvirring kan oppstå ved dei fleste alvorlege psykiske lidingar, samt ved organiske hjartesjukdomar, forgifting, alvorleg febersjukdommar og ekstrem utmatting. Forvirring kan òg oppstå reint psykisk. 

Psykiatri
Nevrologi
Kognisjon
Elektromagnetisk puls

Ein elektromagnetisk puls, forkorta EMP, er ei kortvarig intensiv elektromagnetisk utlading som i nokre tilfelle kan medføre skadar på elektroniske komponentar. Ein skil vanlegvis mellom elektromagnetiske pulsar skapte av kjernefysiske våpen (NEMP) eller konvensjonelle våpen, og elektromagnetiske pulsar skapte av naturfenomen som til dømes lynutladingar (LEMP).

En elektromagnetisk bombe er anten ei konvensjonell bombe eller ei atombombe som er spesielt konstruert for å omdanne mykje av energien til ein elektromagnetisk puls.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Elektromagnetisk puls» frå ,  den 26. februar 2011.  

Elektromagnetisk stråling
Energivåpen
Atomvåpen
Bomber
Elektronisk krigføring
Troms Forsvarsmuseum

Troms Forsvarsmuseum ligg sør for Setermoen i Bardu kommune. Museet har ei stor samling av militære køyretøy som har vore brukt i det norske forsvaret, der ein del av dette er i eige av museet og ein del er lånt frå Forsvarsmuseet i Oslo. Museet har møterom/kafé og ei fast utstilling. Avdelinga ligg under Midt-Troms Museum.

Bakgrunnsstoff 
 Forsvarsmuseet, Setermoen 

Museum i Troms og Finnmark
Forsvaret i Troms
Lichtenberg-figur

Lichtenberg-figur, lichtenbergsk figur eller elektrisk figur er ein figur som oppstår på overflata av ei isolerande plate når ho vert utsett for ein punktladning. Ein kan påvise figuren ved å drysse elektrisk ladd pulver ned på plata. Pulveret ordnar seg då i eit mønster som syner ladingsfordelinga. 

Fenomenet kan nyttast til å studere eigenskapane til isolator. Tilsvarande figurar kan ein òg få fram i fotografiske emulsjonar og kan då framkallast på vanleg måte. 

Figurane vart oppdaga av tyskaren Georg Christoph Lichtenberg i 1777. Då dei først vart oppdaga trudde ein at den karakteristiske forma kunne nyttast til å finne positive og negative elektriske «væsker». I 1777 bygde Lichtenberg ein stor elektrofor for å generere statisk elektrisitet med høg spenning gjennom induksjon. Etter å ha utladd ei kraftig punktlading til overflata av ein isolator, fann han mønsteret ved å drysse pulver oppå flata. Oppdaginga var forgjengaren til dagens plasmafysikk.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Lichtenberg figure» frå ,  den 26. februar 2011.  
 

Elektrisitet
Elektrisk nedbryting
Lyn
Isolatorar
Fraktalar
Fylkesveg 14 i Finnmark

Sjå òg fylkesveg 14 (fleirtyding).
Fylkesveg 14 i Finnmark går mellom Skoddevarre og Elvestrand i Alta kommune. Vegen er 3,1 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Skoddevarre
 Elvestrand

Bakgrunnsstoff 

 014
Vegar i Alta
Fylkesveg 15 i Finnmark

Sjå òg fylkesveg 15 (fleirtyding).
Fylkesveg 15 i Finnmark går mellom Kronstad og Leirbakken i Alta kommune. Vegen er 8,8 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Kronstad
 Bru over Altaelva (ca. 125 m)
 Leirbakken

Bakgrunnsstoff 

 015
Vegar i Alta
Orlunda

Orlunda er eit sokn i Vadstena kommune i Östergötland i Sverige. Den katedralliknande kyrkja erstatta i 1890 den tidlegare kyrkje frå mellomalderen. I dag finst i området ein nedlagd radiostasjon. Den 200 meter høge masta fall i 1970 ned etter å ha vorte råka av eit lynnedslag.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Orlunda» frå ,  den 26. februar 2011.  
 

Vadstena kommune
Fylkesveg 16 i Finnmark

Sjå òg fylkesveg 16 (fleirtyding).
Fylkesveg 16 i Finnmark går mellom Bjørnengen og Bjørnstad bru i Alta kommune. Vegen er 2,4 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Bjørnengen
 Bjørnstad bru, kommunal veg til Gjerdevatnet (27,3 km)

Bakgrunnsstoff 

 016
Vegar i Alta
Fylkesveg 17 i Finnmark

Sjå òg fylkesveg 17 (fleirtyding).
Fylkesveg 17 i Finnmark går mellom Sønvismoen og Romsdal i Alta kommune. Vegen er 1,8 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Sønvismoen
Kommunal veg frå Romsdal til  Bekkvassli (14,4 km)

Bakgrunnsstoff 

 017
Vegar i Alta
Tåre

Tårer er ei klar, svakt salthaldig væske som vert utskild frå tårekjertelen ved auget og er viktig i vern og vedlikehald av dei ytste augehinnene. Tårene held bindehinna og hornhinna på overflata av auge og innsida av augeloket fuktig og minskar friksjonen mellom dei når ein blunkar, og tilfører henne oksygen frå lufta. Dei tilfører området nærings- og antistoff og vernar det mot bakteriar og framandlekamar.

Vanlegvis blir tårer førte tilbake til kroppen gjennom tårekanalen, men når det er mykje av væska kan noko av henne renna ut frå auget som ei eller fleire tårer.  Dette kan skje ved sterke sinnstemningar, som glede, sinne, sorg og så vidare, ofte ved at ein gret. Ein kan også få overflod av tårer gjennom overproduksjon eller ein tett tårekanal. Både dette og underproduksjon av tårer kan vera symptom på, eller føra til, sjukdom.

Utskilling av tårer

Kjertlar i bindehinna og under augeloket dannar tårer. Tårevæska inneheld salt- og feittstoff og slim, antistoff og enzym som fosfolipase A og lysozym. Tårene blir fordelt utover auget når ein blunkar. Tårer som ikkje fordampar blir ført ved hjelp av tårerøyr (canaliculi lacrimalis) til den indre augevinkelen, like ved den indre augekroken ved nasen. Her blir overflødig tårevæske ført til tåresekken (saccus lacrimalis) og så gjennom den litt større tårekanalen (ductus naso-lacrimalis) til nasehola.

Sjukdommar
Tåreflod (epifora) finn stad når ein har tett tårekanal. Dette kan føra til augekatarr (konjunktivitt) eller tåresekkbetennelse (dakryocystitt).

Nedsett tåreproduksjon kan skada hornhinna og dermed synet. Om ein skil ut for lite tårer er det mogleg å dryppa tåreerstattingsvæske på auget fleire gonger om dagen.

Bakgrunnsstoff

Kjelder
Denne artikkelen bygger delvis på «Tårer» frå ,  den 26. februar 2011.  

Fysiologi
Auga
Kroppsvæsker
Fylkesveg 25 i Finnmark

Sjå òg fylkesveg 25 (fleirtyding).
Fylkesveg 25 i Finnmark går mellom Storekorsnes og Smedjordet i Alta kommune. Vegen er 475 meter lang.

Kommunar og knutepunkt

 Storekorsnes
Endepunkt Smedjordet

Bakgrunnsstoff 

 025
Vegar i Alta
Fylkesveg 27 i Finnmark

Sjå òg fylkesveg 27 (fleirtyding).
Fylkesveg 27 i Finnmark går mellom Gakori og Kvilekrysset i Alta kommune. Vegen er 3,5 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Gakori
  Kvilekrysset

Bakgrunnsstoff 

 027
Vegar i Alta
Fylkesveg 28 i Finnmark

Sjå òg fylkesveg 28 (fleirtyding).
Fylkesveg 28 i Finnmark går mellom Rafsbotn og Russeluft i Alta kommune. Vegen er 7,9 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Rafsbotn
Endepunkt Russeluft

Bakgrunnsstoff 

 028
Vegar i Alta
Elektrode

Ein elektrode er eit materiale som fungerer som leiar for elektrisk straum til eller frå ei væske, ein gass, ein lekamsdel osv, eller til ein annan elektrode. Ved elektrolyse er det vanleg å bruke elektrodar av karbon, sidan metall lett kan oksidere. Når det blir sett spenning mellom to elektrodar, blir den negative kalla katode, og den positive for anode. Elektrodane i brytarar og andre elektriske kontaktar bør ha veldig liten motstand, spesielt når spenninga er liten, sidan kontaktflata i røyndomen er mindre enn han ser ut som, eller at ureinskapar på overflata kan gjere at straumen berre går gjennom delar av kontaktflata. Gode kontaktar for låge spenningar, til dømes til signaloverføring, kan ofte vere belagt med gull fordi gull har god leiingsevne, men fyrst og fremst av di gull ikkje oksiderer.

Sjå òg
elektrolytt

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Elektrode» frå ,  den 26. februar 2011.  
 

 
Elektrokjemi
Elektrisitet
Fylkesveg 73 i Finnmark

Sjå òg fylkesveg 73 (fleirtyding).
Fylkesveg 73 i Finnmark går mellom Øksfjord og Ystnes i Loppa kommune. Vegen er 2,2 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Øksfjord
Endepunkt Ystnes

Bakgrunnsstoff 

 073
Vegar i Loppa
Nitritt

Nitritt er eit ion med kjemisk formel NO2−. Anionet er symmetrisk med like N-O-bindingslender og ei O-N-O-bindingsvinkel på ca. 120°. Han er giftig for dyr og planter, men dels blir det ført med vassrørsla bort frå dei øvste jordlaga, og dels kan visse bakteriar omsetje iona til luftformig nitrogen. Difor er nitrittskadar sjeldne, med mindre iona har nådd ned til grunnvatnet. I så fall kan sårbare personar (især born under to år) skadast alvorleg av forgifting med nitrosaminar som blir danna i tarmen.

Nitritt vert nytta som konserveringsmiddel i matvareindustrien (hamburgerrygg, saltkjøt, pølser og anna kjøtpålegg). Ved handsaming med nitritt heldt kjøtet ein lyseraud farge, som skjuler den grå tonen som oppstår når kjøtet oksiderer.

Nitritt er òg ein relativt spesifikk og sensitiv markør for urinvegsinfeksjon. Førekomsten av nitritt i urinen kan testast enkelt ved urinstix, som til dømes Combur. I urin finst naturleg nitrat, og mange bakteriar som medfører urinvegsinfeksjon har evna til å omdanne nitrat til nitritt. Dette gjeld enno ikkje for Pseudomonas species, enterokokkar og stafylokokkar, sidan ingen av desse bakteriane kan redusere nitrat til nitritt. Statistisk sett er desse bakteriane mykje sjeldnare ved urinvegsinfeksjon enn t.d. den vanlege Ea. coli, som kan omdanne nitrat til nitritt. Når ein finn nitritt i urin, er det altså eit relativt sikkert teikn på at ein har urinvegsinfeksjon, slik at det indiserer at urinen sendast inn til bakteriologisk dyrking ved eit mikrobiologisk laboratorium. Det er viktig å merke seg at ein positiv nitrittest ikkje seier noko om det faktisk finst bakteriar i urinen, heller ikkje kva for ein type eller konsentrasjon - alt saman tilhøve som er avgjerande for handsaminga.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Nitritt» frå ,  den 26. februar 2011.  
 

Oksoanion
Nitrogenmetabolisme
Elektrisk isolator

Elektrisk Isolator eller isolator er eit omgrep for stoff som ikkje leiar straum. Material som glas, keramikk, papir og plast har dårlege eigenskapar som leiarar. Dette fordi grunnstoffa inneheld atom utan frie elektron. Utan elektron som kan «flytte» seg ut av atomet, kan ikkje materialet leie straum.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Isolator» frå ,  den 26. februar 2011.

Bakgrunnsstoff

 
Grunnleggjande fysikk
Dielektrikum
Steintøy
Georg Christoph Lichtenberg

Georg Christoph Lichtenberg () var ein tysk vitskapsmann, satirikar og anglofil. Som vitskapsmann var han ein av dei første som dreiv eksperimentell fysikk i Tyskland. I dag er han mest kjend for notisbøkene sine, som han sjølv kalla Sudelbücher, og for oppdaginga av dei rare tre-liknande mønstera som ein i dag kallar Lichtenberg-figurar.

Han var professor i naturvitskap, matematikk og astronomi i Göttingen. Her vakte han oppsikt med forelesningane sine om eksperimentalfysikken. Det litterære ryet hans beror på dei ironisk-andfulle aforismane hans (Aphorismen, 5 bd., 1. fullstendige utg. 1902–08), der han viser seg som ein representant for opplysingstida.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Georg Christoph Lichtenberg» frå ,  den 26. februar 2011.

Bakgrunnsstoff
The Lichtenberg Society
Originale tekstar på Projekt Gutenberg

Tyske fysikarar
Tyske forfattarar
Tyske satirikarar
Pukkelrygga personar
Medlemmar av Royal Society
Fysikarar på 1700-talet
Ulriksbanen

Ulriksbanen er ein totausbane i Bergen. Banen går frå Haukelandsbakken ovanfor Haukeland Universitetssjukehus og opp til eit av byens høgaste fjell, Ulriken (643 moh). Svevebanen har ei lengd på 1120 meter og turen tek 6 minutt. Utsikta undervegs, og frå toppen, er formidabel. Dei to gondolane heiter Perle og Bruse, og kvar har plass til 20 passasjerar pluss fører. Ved øvre stasjon (607 moh.) er det ein kafe og restaurant og godt turterreng.

Historie
Ulriksbanen blei bygd av eit sveitsisk firma i 1961. Banen var stengd i 2008, men opna igjen 1. mai 2009. 

9. juli 1974 fall den eine gondolen ned og fire menneske mista livet.

Stasjonar

Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad

Skipingar i 1961
Samferdsle i Bergen
Taubane i Noreg
Elektrofor

Ein elektrofor er ein kapasitiv generator som vert nytta til å produsere elektrostatisk ladning via prosessen elektrostatisk induksjon. Den første utgåva vart oppfunnen i 1762 av den svenske professoren Johan Carl Wilcke,

Ein elektrofor består av ei isolerande plate (opphavleg kalla ei «kake» av harpikshaldig stoff som bek eller voks, men i moderne versjonar vert plastikk nytta) og ei metallplate med eit isolerande handtak. Først vert den isolerande plata ladd gjennom friksjonselektrisk effekt ved å gni han mot pels eller eit tøystykke. Metallplata vert så plassert oppå den isolerande plata. Isolatoren overfører ikkje mykje av ladningen til metallet, fordi den mikroskopiske kontakten er dårleg. I staden for vil det elektrostatiske feltet til den ladde isolatoren føre til ladning i metallplata for at dei skal fråskiljast. Det vert utvikla to ladningsområde - den positive ladningen i plata vert tiltrekt til sida som vender ned mot isolatoren, og ladar denne positivt, medan den negative ladningen vert fråstøytt til sida som vender oppover, og lader denne negativt, medan heile plata totalt sett vert elektrisk nøytral. Sida som vender oppover vert mellombels jorda (som kan gjerast med å røre plata med ein finger), og trekke ut den negative ladningen. Til slutt vert metallplata, som no berre inneheld ein ladning (den positive i dømet her) løfta. Plata kan no nyttast i eksperiment. 

Georg Christoph Lichtenberg nytta elektroforar til å skape dei merkelege treliknande figurane kalla Lichtenberg-figurar.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Electrophorus» frå ,  den 26. februar 2011. 
 oppgav desse kjeldene:

Kondensatorar
Historiske vitskaplege instrument
Elektrostatikk