alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Fylkesveg 18 i Finnmark

Sjå òg fylkesveg 18 (fleirtyding).
Fylkesveg 18 i Finnmark går mellom Kvenvik og Simanes i Alta kommune. Vegen er 2,5 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Kvenvik/Covošluovta
Arm Simanes (0,3 km)
Endepunkt Simanes

Bakgrunnsstoff

 018
Vegar i Alta
Fylkesveg 19 i Finnmark

Sjå òg fylkesveg 19 (fleirtyding).
Fylkesveg 19 i Finnmark går mellom Nyvoll og Lille Lerresfjord i Alta kommune. Vegen er, sett bort frå ferjestrekninga, 25,1 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Ferje frå  Nyvoll
til Korsfjord
Komagfjord
Store Lerresfjord
Kommunal veg frå Lille Lerresfjord til Saraset (1,9 km)

Bakgrunnsstoff

 019
Vegar i Alta
Fylkesveg 26 i Finnmark

Sjå òg fylkesveg 26 (fleirtyding).
Fylkesveg 26 i Finnmark går mellom Tørrfossen og Bjørnstad bru i Alta kommune. Vegen er 8,1 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Tørrfossen
 Stillavegen frå Bjørnengen til Bjørnstad bru (2,4 km)
 Romsdalvegen frå Sønvismoen til Romsdal (1,8 km)
 Bjørnstad bru, kommunal veg til Gjerdevatnet (27,3 km)

Bakgrunnsstoff 

 026
Vegar i Alta
Fylkesveg 31 i Finnmark

Sjå òg fylkesveg 31 (fleirtyding).
Fylkesveg 31 i Finnmark går mellom Hakkstabben og Hammelnes på Seiland i Alta kommune. Vegen er 9,1 km lang.

Kommunar og knutepunkt

Endepunkt Hakkstabben
Endepunkt Hammelnes

Bakgrunnsstoff 

 031
Vegar i Alta
Fylkesveg 72 i Finnmark

Sjå òg fylkesveg 72 (fleirtyding).
Fylkesveg 72 i Finnmark går mellom Sør-Tverrfjord og Bogen i Loppa kommune. Vegen er 13,1 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Ferje  Sør-Tverrfjord
Arm frå Sør-Tverrfjord til Čiehkanjárga (Steinneset) (1,4 km), vegen går ikkje heilt ut til Steinneset, men stoppar ca 500m før på ein stad kalla Solnes (ikkje merkt av på kartet), vegen stoppar ved siste busetnad.
Arm frå Sandland til Sandland dampskipskai (0,3 km)
Kommunal veg frå Bogen til Øra (1,5 km)

Bakgrunnsstoff 

 072
Vegar i Loppa
Fylkesveg 77 i Finnmark

Sjå òg fylkesveg 77 (fleirtyding).
Fylkesveg 77 i Finnmark går mellom Vassdalen og Myrnes i Loppa kommune. Vegen er, sett bort frå ferjestrekninga, 23,6 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Ferje frå  Vassdalen (3-4 turar/dag, 10 min)
til Bukta (Tverrfjord)
Kommunal veg frå Bukta til Sletta (2,5 km)
Klubbnesvika
Nuvsvåg
Endepunkt Myrnes

Bakgrunnsstoff 

 077
Ferjesamband i Troms og Finnmark
Vegar i Loppa
Fylkesveg 102 i Finnmark

Sjå òg fylkesveg 102 (fleirtyding).
Fylkesveg 102 går mellom Hansvoll ved Breivikbotn og Sørvær i Hasvik kommune i Finnmark. Vegen er 20,1 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Hansvoll
Kommunal veg frå Hansvoll til Dønnesfjord (12,2 km)
Sandvika
 Falkebergtunnelen (108 m)
Kommunal veg til Breivik (0,3 km)
Vikran
Endepunkt Sørvær

Bakgrunnsstoff 

 102
Vegar i Hasvik
Bredeflaum

Bredeflaum, breflaum eller jøkullaup (islandsk jökulhlaup) er ein plutseleg og ofte katastrofal flaum frå ein isbre. Opphavet til denne typen flaum er anten at ein dam oppdemt av ein bre plutseleg blir tappa eller at eit vulkanutbrot under ein bre raskt smeltar store mengder is. Namnet på omgrepet kjem frå Island der dette er eit fenomen som ikkje er uvanleg.

Dammar kan også bli demt opp av endemorener eller andre forhold rundt breen. I samband med vulkanutbrot under isen vil det ofte bli smelta ei mengde med vatn som ikkje kjem seg ut og som dermed resulterer i eit jøkullaup som kombinerer begge typane. Det som ofte skapar dei store flaumane er når ei bretunge blir løfta opp av oppdrifta i vatnet og plutseleg brest og slepp laus store mengder vatn som har vore stengt inne av breen. 

Heller ikkje i Noreg er dette uvanleg. Det er om lag 20 plassar i Noreg der det har gått eller kan gå jøkullaup med jamne mellomrom. Dei går som regel på seinsommaren når nedsmeltinga har vore størst.
I Noreg har dei mest kjende jøkullaupa funne stad i Demmevatnet med store herjingar i Simadalen. Det største var i 1937 der ein har rekna ut at om lag 12 million m³ rann ut i løpet av nokre timar. Fenomenet er òg kjent frå Kollevatnet i Muldal på Sunnmøre der det var relativt store jøkullaup både i 1932 og 1934.
I Svartisdalen i Rana vart det i midt på 1950-talet bygd ein tunell for å tappe ut ein bresjø som kvart år vart demd opp aust for Østerdalsisen..

Sjå òg 
 Vatnajökull
 Glasiologi
 Helgi Björnsson

Referansar

Glasiologi
Flaumar
Fylkesveg 112 i Finnmark

Sjå òg fylkesveg 112 (fleirtyding).
Fylkesveg 112 i Finnmark går mellom Bismarvik og Finnelva på Sørøya i Hammerfest kommune. Vegen er 6,0 km lang.

Kommunar og knutepunkt

Endepunkt Bismarvik
Endepunkt Finnelva

Bakgrunnsstoff 

 112
Vegar i Hammerfest
Fylkesveg 114 i Finnmark

Sjå òg fylkesveg 114 (fleirtyding).
Fylkesveg 114 i Finnmark går mellom Akkarfjord og Hønsebyhamn i Hammerfest kommune. Vegen er 21,9 km lang utanom ferjestrekninga.

Kommunar og knutepunkt

 Akkarfjord/Áhkárvuotna
Arm frå Straumen til Klokkarøya (0,4 km)
 Ferje frå Straumen
til Kjerringholmen
Eidvågeid
Hønsebybotn
Endepunkt Hønsebyhamn

Bakgrunnsstoff 

 114
Ferjesamband i Troms og Finnmark
Vegar i Hammerfest
Fylkesveg 151 i Finnmark

Sjå òg fylkesveg 151 (fleirtyding).
Fylkesveg 151 i Finnmark går mellom Tufjord og Kalven på Rolvsøya i Måsøy kommune. Vegen er 11,7 km lang.

Kommunar og knutepunkt

Endepunkt Tufjord
 frå Gunnarnes via  ferje til  Havøysund
Endepunkt Kalven

Bakgrunnsstoff 

 151
Vegar i Måsøy
Fylkesveg 161 i Finnmark

Sjå òg fylkesveg 161 (fleirtyding).
Fylkesveg 161 i Finnmark går mellom Klubben og Fagerhaug på Måsøya i Måsøy kommune. Vegen er 1,7 km lang.

Kommunar og knutepunkt

Endepunkt Klubben
Arm frå Østervågen til Finnvika (0,8 km)
Endepunkt Fagerhaug

Bakgrunnsstoff 

 161
Vegar i Måsøy
Fylkesveg 183 i Finnmark

Sjå òg fylkesveg 183 (fleirtyding).
Fylkesveg 183 i Finnmark går mellom Børselv i Porsanger kommune og Veidnesholmen i Lebesby kommune. Vegen er 76,1 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Børselv
 frå Børselv til  Vintersletta (2,9 km)
Arm frå Holmfjord til Holmbukt kai (0,6 km)
Kjæs

Arm frå Øvre Veidnes til Veidnesmyra (2,1 km)
Endepunkt Veidnesholmen

Bakgrunnsstoff

 183
Vegar i Porsanger
Vegar i Lebesby
Nagorno-Karabakh

Nagorno-Karabakh ('Fjellrik svart hage»' er eit autonomt område i Aserbajdsjan som har vore okkupert av Armenia sidan 1993. Majoriteten av befolkninga er armenarar (95%), med mindre grupper aseriar (eller aserbajdjanarar), russarar og kurdarar. Det bur rundt 145 000 menneske i området. Hovudstaden er Stepanakert, og presidenten i den ikkje anerkjente republikken heiter Arkadi Gukasian.

Historie 

Sidan antikken har Nagorno-Karabakh vore ein del av andre, mektige statar, som Armenia, Kaukasisk Albania og Persarriket, før området blei overført til Russland ved Gulestan-freden ved slutten av den første russisk-persiske krigen i 1813. I 1822 blei området ein del av den russiske og seinare sovjetiske provinsen Aserbajdsjan. Tilflytting av armenarar førte til at denne folkegruppa var i fleirtal (76 %) då Sovjetunionen blei oppløyst i 1991, og krav om overføring av området førte til ei folkeavstemming i desember same året. Eit stort fleirtal stemte for sjølvstende frå Aserbajdjan, men avstemminga blei boikotta av det aseriske mindretalet (23 %). Den aukande spenninga i området førte til valdsaksjonar mot armenarar i Aserbajdsjan og aseriar i Amenia, deretter flyktningestraumar begge vegar. I 2001 var 95 % av innbyggjarane armenarar. Konflikten førte etter kvart til open krig mellom Armenia og Aserbajdsjan. Med russisk hjelp kom partane fram til ei uoffisiell våpenkvile den 12. mai 1994. Våpenkvila gjeld enno, men situasjonen mellom dei to landa er framleis spent. 

Nagorno-Karabakh er i dag i praksis sjølvstendig, men svært tett knytt til Armenia. Til dømes er valutaen i området, dram, den same som i Armenia, og den tidlegare presidenten i Nagorno-Karabakh, Robert Kocharian, blei først statsminister (1997), og deretter president (1998) i Armenia. Men det internasjonale samfunnet ser stadig på Nagorno-Karabakh som del av Aserbajdjan.

Kart

Merknadar

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 «Konflikt med gamle røtter» hjå Aftenposten
 Regions and territories: Nagorno-Karabakh frå BBC

Aserbajdsjan
Armenia
Kaukasus
Omstridde område i Asia
Spyttkjertel

Spyttkjertlane er mange små kjertlar i munnhola som produserer spytt. Det er dei tre store para med spyttkjertlar som produserer mest sekret, normalt ca. 1-2 liter i døgnet hos menneske.

Spytt inneheld slimliknande stoff, mucin, et såkalla glukoprotein som verkar smørande, samt det basiske enzymet amylase, som spaltar stivelse (eit polysakkarid) til disakkaridar. Spyttet hjelper også til med oppdelinga av mat i munnhola, gjennom å bløyte den opp.

 Undertungespyttkjertelen (glandula sublingualis) finn vi i sulcus sublingualis (dei to skrå opphøgingane under tunga). Kjertelen tømmer sekretet i fleire små og ein stor utførselsgang like framføre tungebandet og bak fortennene i underkjeven.

 Ørespyttkjertelen (glandula parotis) finn vi framføre øyret lengst bak på denne delen av sidegreina av underkjeven. Utførselsgangen lauper frametter utsida av den store tyggemuskelen og kjertelen tømmer seg på innsida av kinnet i høgde med 12-årsjekselen i overkjeven. 

 Underkjevespyttkjertelen (glandula submandibularis) finn vi bak musklane i munngolvet og ned under underkjevebeinet. Utførselsgangen går framover under tunga i sulcus sublingualis (dei to skrå opphøgingane under tunga) og ender opp bak fortennene i underkjeven.

Kjelder 
 Artikkelen spyttkjertlene slik han var på bokmålswikipedia den 30. juni 2007.

Spytt
Kjertlar
Meltingsapparatet
Kamuflasje

Kamuflasje (av fransk camouflage) er maskering mot å verte oppdaga eller eit villeiande tiltak.  Døme er stripene på tigrar eller på feltuniformene til moderne soldatar. Teknikken er òg utnytta i kunst.

Naturleg kamuflasje
Nokre dyr og plantar har farger som passar inn i omgjevnaden, eller evne til å skifte farge.

Militær kamuflasje

I rundt 100 år har militære institusjonar utnytta effekten av kamuflasje.  Føremålet er å gjere objektet verre å oppdage, verre å skilje ut frå omgjevnadane og å gjere ei mengd av slike objekt vanskeleg å telje.

Kamuflasjeteknikken inneber å gjere forma utydeleg ved å manipulere kontur, farge og mønster.  Farga skal skilje seg lite frå miljøet, og mønsteret skal medverke til å skjule konturane av objektet.  Den menneskelege hjernen er konstruert slik at den har problem med å tolke observasjonen som eit objekt skilt frå omgjevnadane om mønsteret bryt opp konturane.

Bakgrunnsstoff

 TATE ETC.: Art, Culture and Camouflague  (engelsk)

Militærvesen
Klede
Predasjon

fr:Camouflage (militaire)
Aschaffenburg

Aschaffenburg er ein by i Tyskland i delstaten Bayern med om lag 70 000 innbyggjarar. Byen ligg ved den høgre breidda til Main og ved foten av Spessart. Byen Aschaffenburg er ikkje ein del av landkreisen Aschaffenburg, men er det administrative setet. Han vert òg kalla Tor zum Spessart eller «døra til Spessart». Sjølv om byen i dag ligg i Bayern, reknar dei seg sjølv som ein by av Franken, trass i at byen aldri var ein del av det historiske Franken, men høyrte til erkebispedømet Mainz.

Historie 
Dei tidlegaste spora etter menneske i området rundt Aschaffenburg går tilbake til steinalderen. Aschaffenburg, som i mellomalderen vart kalla Ascapha eller Ascaphaburg, var opphavleg ein busetnad for alemannarar. Romerske legionar hadde òg ein leir her, og på ruinane av deira castra bygde den frankiske Major Domus ei borg. St. Boniface reiste eit kapell for St. Martin og grunnla eit benediktinar kloster. Ei steinbru over Main vart bygd av erkebiskop Willigis i 989. Adalbert gav byen fleire privilegium rundt 1122. I 1292 vart det halde eit kyrkjemøte her, og i 1474, før den som vart halde i Wien, ein Reichstag der konkordatet vart avgjort, stundom kalla Aschaffenburgkonkordatet.

Byen vart hardt råka av trettiårskrigen og vart halde av fleire krigførande makter. I 1842-1849 bygde kong Ludvig I av Bayern ein landstad vest for byen kalla Pompejanum, sidan det var ei etterlikning av huset til Castor og Pollux i Pompeii. I 1866 vann Preussen eit stor siger mot Austerrike i nærleiken av byen under den austerriksk-prøyssiske krigen.

Under den andre verdskrigen vart Aschaffenburg kraftig bombardert av allierte bombefly, inkludert Schloss Johannisburg.

Landkreisein Aschaffenburg hadde eit areal på 1 694 km². Han var ein del av kurfyrstedømet til erkebiskopen Mainz, og i 1803 vart han gjeve over til kanslaren, erkebiskopen Karl von Dalberg. I 1806 vart han annektert av storhertugdømet Frankfurt og i 1814 overført til Bayern.

Bakgrunnsstoff 

 Webkamera frå Aschaffenburg

Kjelder 

Byar i Tyskland
Byar i Bayern
Landshut

Landshut er ein by i Tyskland i delstaten Bayern med om lag 60 000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Isar i regionen Niederbayern, der han er hovudstad. Landshut ligg om lag 70 km nordaust for München

I tillegg er byen administrativt sete for landkreisen Landshut. Landshut er den største byen i Niderbayern etterfølgd av Straubing og Passau, i tillegg til den største byen i Aust-Bayern etter Regensburg.

På grunn av det karakteristiske byvåpenet vert byen stundom kalla «Trehjelmsbyen» (Dreihelmenstadt).

Historie 
Byen Landshut og slottet Trausnitz vart grunnlagd i 1204 av Ludvig I Wittelsbach av Bayern. Alt i 1231 vart byen residens for Wittelsbach og i 1255 då hertugdømet Bayern vart delt i to, vart Landshut hovudstad i Niederbayern. Hertug Henry XVI var den første av tre kjende, rike hertugar som styrte Bayern-Landshut på 1400-talet. Hertug Georg av Bayern gifta seg med den polske prinsessa Jadwiga Jagiellon i 1475 i Landshut og heldt ein av dei flottaste festivalane i mellomalderen (kalla Landshuter hochzeit). Etter Georg døydde oppstod det ein kort krig før byen vart ein del av Bayern-München. Ludvig X av Bayern bygde Landshut Residens i 1537-1543 etter han hadde vitja Italia. Ludvig bygde det første renessansepalasset nord for Alpane etter Palazzo Te i Mantova. Vilhelm V av Bayern oppgraderte Burg Trausnitz frå ein gotisk festning til eit renessansebyggverk der han budde då han var kronprins i ti år fram til 1579. Etter dette var Landshut mykje mindre viktig fram til Ingolstadt Universitet vart flytta til Landshut i 1800. Alt i 1826 vart derimot universitetet flytta til München.

Under den andre verdskrigen låg det ein underavdeling av Dachau konsentrasjonsleir i byen, som gav slavearbeidarar til den lokale industrien. Sidan München internasjonale flyplass opna nær Landshut i 1992 har byen vore attraktiv for forretningsselskap.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 

Byar i Tyskland
Byar i Bayern
Bay of Islands

Bay of Islands er ei havbukt i regionen Northland på Nordøya på New Zealand. Ho ligg 60 km nordvest for Whangarei.

Bay of Islands er eit av dei mest populære reisemåla for sportsfiske og segling i landet, og er også svært attraktivt for generell turisme. Området har vore internasjonalt kjent for sportsfiske sidan den amerikanske forfattaren Zane Grey skreiv om det på 1930-talet.

Geografi 
Bukta har eit uregelmessig, 16 km breitt innløp på nordaustkysten til Nordøya. Ho er ei naturleg hamn med fleire armar som strekkjer seg inn i landet; dei største er Waikare Inlet i sør og Kerikeri Inlet og Te Puna Inlet (Mangonui) i nordvest. Den vesle byen Russell ligg i enden av ei kort halvøy som strekkjer seg inn i bukta frå søraust. Fleire øyer ligg nord for denne halvøya, Urupukapuka Island i aust og Moturoa Island i nord er dei største. Halvøya Purerua Peninsula strekkjer seg mot vest i bukta, nord for Te Puna Inlet, og ei anna halvøy, Cape Brett Peninsula, går 10 km ut i Stillehavet ved austenden av bukta.

Historikk 
Den første europearen som kom til området, var kaptein James Cook, som namngav det i 1769. Bay of Islands var det første området på New Zealand som vart busett av europearar. Kvalfangarar kom dit sist på 1700-talet, og dei første misjonærane i 1814. Det første fullbods europeiske barnet som ein har oppteikningar om vart fødd på New Zealand, var Thomas King, som vart fødd i 1815 i Oihi Bay i Bay of Islands. (Der er påstandar om at ei europeisk jente vart fødd tidlegare, i busetnaden Dusky Sound på Sørøya, men desse er ikkje stadfesta.)

Området har mange interessante historiske busetnader, t.d. Paihia, Russell, og Kerikeri. Russell, tidlegare kjend som Kororareka, var den første permanente europeiske busetnaden på New Zealand, og skriv seg frå tidleg på 1800-talet. Kerikeri har mange historiske stader frå den tidlegaste europeiske busetjinga: Mission House, også kalla Kemp House, er den eldste trebygningen i New Zealand, og Stone Store, eit tidlegare varehus, den eldste steinbygningen i landet. Bygginga av den siste starta 19. april 1832.

Kuriosa 
I ei undersøking i 2006 fann ein at Bay of Islands hadde den nest blåaste himmelen i verda, etter Rio de Janeiro.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 Informasjonssider om Bay of Islands   
 Kart over Bay of Islands 
 New Zealand lokalside
 Vegkart i Bay of Islands 

Bukter på New Zealand
Riksveg 94

Riksveg 94 (Rv94) går mellom Meland i Hammerfest og Skaidi i Kvalsund.

Før 1. januar 2010 gjekk vegen frå Hammerfest lufthamn, sjå fylkesveg 94.

Kommunar og knutepunkt

Meland
 Privat veg frå Meland til Melkøya
Rossmollgata
  Finnmarksvegen til  
FuglenesbuktaFuglenesveienNedre MollaStrandgataKirkegata
 Arm Akkarfjordveien til Hammerfest hamn (0,5 km)
 →  Hurtigruten, bilar kan takast med.
Akkarfjordveien
Fjordveien
 Rypefjord
Rv94
  frå Akkarfjord/Áhkárvuotna til Hønsebyhamn

  Stallogargotunnelen (2298 m)
  frå Stallogargo til Storbukt (4,7 km)
  Kvalsundbrua (741 m)
  frå Kvalsund/Sulladannjárga til Gárgu
Kvalsundveien
 Kvalsund sentrum
Rv94
  frå Lyngsletta til Klubbukt
  Skaidi

Bakgrunnsstoff 

Riksvegar
Vegar i Finnmark
Vegar i Hammerfest
Stamvegnettet

Det norske stamvegnettet var per 1. januar 2004 8597 kilometer. Fylgjande stamvegar er etablerte:

Stamvegrute 1
Europaveg 6 Svinesund (riksgrensa mot Sverige) - Oslo

Stamvegrute 2a
 Europaveg 18 Ørje (riksgrensa mot Sverige) – Oslo
Stamvegrute 2b
Riksveg 2 Magnor (riksgrensa mot Sverige) – Kløfta
med tilknytingar
Riksveg 20 Kongsvinger – Elverum
Riksveg 35 Jessheim – Hønefoss – Hokksund

Stamvegrute 3
Europaveg 18 og Europaveg 39 Oslo – Kristiansand – Stavanger
Riksveg 23 Lier – Frogn

Stamvegrute 4a
Europaveg 39 Stavanger – Bergen – Ålesund
Stamvegrute 4b
Europaveg 39 Ålesund – Trondheim
Stamvegrute 4c
Riksveg 9 Kristiansand – Haukeligrend
Riksveg 13 Jøsendal – Voss

Stamvegrute 5a
Europaveg 134 Drammen – Haugesund
Riksveg 36 Eidanger i Porsgrunn – Seljord
Stamvegrute 5b
Riksveg 7 Hønefoss – Gol
Riksveg 52 Gol – Borlaug
Stamvegrute 5c
Europaveg 16 Sandvika – Bergen
med tilknytingar
Riksveg 5 Lærdal – Florø

Stamvegrute 6a
Europaveg 6 Oslo – Trondheim
med tilknytingar
Riksveg 4 Sinsenkrysset til Mjøsbrua
Riksveg 150 Ulven – Lysaker
Stamvegrute 6b
Riksveg 3 Kolomoen – Ulsberg
Stamvegrute 6c
Riksveg 15 Otta – Måløy
Stamvegrute 6d
Europaveg 136 Dombås – Ålesund
Stamvegrute 6e
Riksveg 70 Oppdal – Kristiansund

Stamvegrute 7
Europaveg 6 Trondheim – Fauske
 med tilknytingar
Europaveg 14 Trondheim – Skurdalsvollen (riksgrensa mot Sverige)
Europaveg 12 Mo i Rana – Umbukta (riksgrensa mot Sverige)
Riksveg 80 Fauske – Bodø

Stamvegrute 8a
Europaveg 6 Fauske – Nordkjosbotn
med tilknytingar
Europaveg 10 Bjørnfjell (riksgrensa mot Sverige) – Å
Europaveg 8 Nordkjosbotn – Tromsø
Stamvegrute 8b
Europaveg 6 Nordkjosbotn – Kirkenes
med tilknytingar
Europaveg 8 Skibotn – Saana (riksgrensa mot Finland)
Europaveg 69 Olderfjord – Nordkapp
Europaveg 75 Samelandsbrua (riksgrensa mot Finland) – Vardø
Europaveg 105 Kirkenes – Storskog (riksgrensa mot Russland)
Riksveg 92 Karasjok – Karigasniemi (riksgrensa mot Finland)
Riksveg 93 Alta – Geadgejávri (riksgrensen mot Finland)

Bakgrunnsstoff 
 Stamvegutredninger  – oversikt over stamvegruter hjå Statens vegvesen.

Denne artikkelen byggjer på «Stamveinettet» henta frå Wikipedia på bokmål 30. juni 2007.

 !
 !
Rundballe

Ein rundballe er ein sylinderforma balle av pressa gras eller halm til surfôr. Rundballane vert pressa i rundballepresser og pakka i plast. Til vanleg vert dei pakka i kvit plast, derav aukenamnet «traktoregg». 

Legging av rundballar har dei siste åra vorte ein av dei mest utbreidde metodane for ensilering, og ynskt turrstoffprosent er på 30 prosent.

Sjå òg 
 Høyballe
 Ballpresse

Jordbruk
Fôrmiddel

en:Ensilage
Fatah

al-Fatah er ein del av den palestinske nasjonale frigjeringsrørsla, og er den største gruppa innanfor PLO.

Namnet er på arabisk فتح - eit omvendt akronym danna av det fullstendige arabiske namnet Harakat al-Tahrir al-Watani al-Filastini, «Palestinas nasjonale frigjeringsrørsle»; og akronymet tyder «erobring».

Al-Fatah vart skipa på slutten av 1950-talet av unge palestinarar, mellom dei Yassir Arafat. Målet deira var å frigjere Palestina frå det dei såg som ein israelsk okkupasjon. Somme har sett organisasjonen som ein terror-organisasjon, særleg i Israel. Partiet Fatah er i dag konsultativ medlem av den Sosialistiske Internasjonalen. 

Fatah har ein pågåande konflikt med islamistrørsla Hamas, som no (i 2007) kontrollerer Gaza. Fatah synest derimot å stå sterkare på Vestbreidda. 

Fatah sitt ungdomsforbund Fateh Youth (Shabibet Fateh) er konsultativ medlem i IUSY, den internasjonale organisasjonen der også AUF er medlem. 

Kjelde: I hovudsak svensk wikipedia.

Palestinske organisasjonar
Midtausten
Palestina
FIDA

FIDA er eit palestinsk politisk parti, som arbeider innanfor PLO. På norsk tyder det offisielle namnet Al-Ittihad al-Dimuqrati al-Filastini omtrent «Palestinas demokratiske union». 

FIDA vart skipa i 1990 ved ei kløyving i organisasjonen DFLP, der FIDA tok eit meir moderat standpunkt i den israelsk-palestinske konflikten. FIDA har prøvd å etablere seg som eit sekulært og demokratisk venstresidealternativ i palestinsk politikk. 

FIDA har eit ungdomsforbund, kvinnegrupper og faglege grupper, men ingen væpna fløy – ulikt mange andre palestinske politiske organisasjonar. 

Slagordet til FIDA er fridom, sjølvstende, rett til å vende tilbake, demokrati og sosialisme. Partiet presenterer seg som eit sekulært demokratisk-sosialistisk parti. FIDA er SV sin hovudsamarbeidspartner mellom dei palestinske partia. 

FIDA går inn for ei tostats-løysing basert på den grøne linja, det vil seie dei israelske grensene frå før 1967. Dei vil ha Aust-Jerusalem som hovudstad i eit sjølvstendig Palestina. 

Ved valet i 2006 samarbeidde FIDA med DFLP og Det palestinske folkepartiet (PPP) i alliansen Alternativ (al-Badeel). Dei fekk om lag tre prosent av stemmene, og har to representantar i nasjonalforsamlinga.

Kjelder
I hovudsak den engelskspråklege wikipediaen.

Bakgrunnsstoff 
 Heimesidene til partiet: FIDA - Palestinian Democratic Union 

Palestina
Palestinske organisasjonar
Midtausten
Venstresosialistar og reformkommunistar
Skipingar i 1990
Det palestinske folkepartiet

Det palestinske folkepartiet (PPP) er eit palestinsk politisk parti. Det vart skipa i 1982 som Det palestinske kommunistpartiet. 

Det opphavlege palestinske kommunistpartiet vart skipa alt i 1919. Etter at staten Israel vart oppretta, og Jordan annekterte Vestbreidda, slutta kommunistane der seg først til Det jordanske kommunistpartiet. 

Det nystarta palestinske kommunistpartiet slutta seg i til PLO i 1987. Det skifta namn i 1991, til Det palestinske folkepartiet. 

PPP gjekk sterkt inn for Osloavtalen. 

Ved valet i 2006 stilte PPP opp saman med FIDA og DFLP i ei fellesliste for venstrepartia dei kalla Alternativet (al-Badeel).

Kjelder
 Den engelskspråklege wikipediaen.

Bakgrunnsstoff
 www.palpeople.org

Midtausten
Palestina
Palestinske organisasjonar
Venstresosialistar og reformkommunistar
Skipingar i 1982