alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Eidsland kapell

Eidsland kapell står på Eidslandet inst i Eidsfjorden i Vaksdal kommune i Vestland fylke, og er ei langkyrkje frå 1925.

Kapellet er bygd i tre og vart teikna av heradsagronom R. Njerve. 
Kyrkjegarden, som kapellet ligg ved, vart teken i bruk i 1892. 
Kapellet vart starta reist som bedehus, men det vart under bygginga gjeve løyve til å late det verte kapell.

Eidsland kapell høyrer til Stamnes sokn i Hardanger og Voss prosti. 
Fram til 1968 høyrde soknet til Bruvik prestegjeld, men då vart det saman med Dale, Vaksdal og Eksingedalen sokn skilde ut som Vaksdal prestegjeld.Prestegjelda vart fasa ut frå Den norske kyrkja frå 2004.

Kjelder 
 Norges Kirker: «Eidsland kyrkje» på nettstaden til Norsk institutt for kulturminneforsking

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Om Eidsland kapell på nettstaden til Den norske kyrkja
 Kart frå 1979 som viser soknegrenser og kyrkjestader, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 «Kirkebøker, Hordaland» på nettstaden til Arkivverket 
 Skanna kyrkjebøker frå Hordaland på nettstaden til Arkivverket
 Oversyn over gravminne i Vaksdal kommune på nettstaden disnorge.no
 
 

Kyrkjer i Hardanger og Voss prosti
Kyrkjer i Vaksdal
Langkyrkjer i Bjørgvin
Norske kyrkjer frå 1923
Kulturminne i Vaksdal
Fort Lauderdale

Fort Lauderdale er ein by i delstaten Florida i USA. Byen er fylkessete for Broward County i den søraustlege delen av delstaten.

Byen er kjend som turiststad.

Fort Lauderdale vart grunnlagt i 1911.

Bakgrunnsstoff 

Offisiell nettstad 

Byar i Florida
Busetnader grunnlagde i 1911
AVRO-turneringa i sjakk

AVRO-turneringa i sjakk var ei sjakkturnering halden i Nederland i 1938, sponsa av det nederlandske kringkastingsselskapet AVRO (Algemeene Vereeniging Radio Omroep). Turneringa var ei dobbel alle-mot-alle-turnering. Åtte av dei fremste spelarane i verda var med: Verdsmeister i sjakk Alexander Alekhine, tidlegare verdsmeistrar José Raúl Capablanca og Max Euwe, og dei sannsynlege utfordrarane Mikhail Botvinnik, Paul Keres, Reuben Fine, Samuel Reshevsky og Salo Flohr. Keres og Fine delte førsteplassen, med Keres som vinnar på kvalitetspoeng fordi han klarte 1,5-0,5 i partia mot Reuben Fine. Jose Capablanca, som hadde tapt berre 26 turneringsparti på 29 år, tapte 4 parti i denne eine turneringa. Forklaringa skal ligge i at han fekk eit mindre slag i løpet av turneringa.

Turneringa vart arrangert med målsettinga at den skulle kåre ein utfordrar til verdsmeisteren Alekhine, men det var inga offisiell kandidatturnering. VM-kamp mellom vinnaren Paul Keres og Alekhine vart det ikkje noko av. Forhandlingane førte ikkje fram, for ein del på grunn av utbrotet av den andre verdskrigen i 1939.

Likevel hadde AVRO-turneringa betydeleg status. Så då Verdssjakkforbundet FIDE arrangerte VM-turneringa i sjakk 1948 etter at Alekhine døydde i 1946, så vart dei seks overlenvande deltakarane i AVRO invitert (Capablanca hadde også døydd), bortsett frå at Sovjetunionen fekk byte ut Flohr med Vassilij Smyslov som hadde klart betre resultat fram mot 1948.

Speleprogram 

AVRO-turneringa vart spelt frå 6. til 27. november 1938. Spelarane vart flytta frå by til by på følgjande måte:

Krysstabell

Kjelder 
 AVRO 1938 Vitja 11. april 2009 
 AVRO 1938 partisamling på Chessgames.com

Fotnotar 

Sjakkturneringar
Julie

Julia og Julie er kvinnenamn avleidde av det romerske slektsnamnet Julius. Alle kvinnene i denne familien hadde namnet Julia. Seinare er namnet blitt brukt som personnanm, der Julie oppstod som ei fransk form. Juliane er eit nærskyld namn.

Julie har norsk namnedag den 12. april.

Namneberarar
Julie Vinter Hansen (1890–1960), dansk astronom
Julia Butler Hansen (1907-1988), USA-amerikansk politikar og medlem i representanthuset
Julie Andrews (f. 1935), engelsk skodespelar
Julie Ege (1943–2008), norsk modell og skodespelar
Julija Tymosjenko (f. 1960), ukrainsk politikar og statsminister
Julie Berthelsen (f. 1979), grønlandsk-dansk artist

Oppdikta
Julie Capulet i skodespelet Romeo og Julie av William Shakespeare
Frøken Julie i romanen av same namn av  August Strindberg

Annan bruk
«Julia» er tittelen på ein song av The Beatles.

førenamn av latinsk opphav
kvinnenamn
franske førenamn

it:Giulia
Himmelblå

Himmelblå er ein norsk dramaserie produsert av NRK Drama. Serien er hovudsakleg spelt inn på Ylvingen i Nordland, som også er der mesteparten av handlinga går føre med.

Himmelblå hadde premiere 7. september 2008 på NRK1. Serien vann klassen beste TV-drama under Gullruten 2009. I tillegg vann Lena Kristin Ellingsen frå serien klassen beste kvinnelege skodespelar under same utdelinga.

Den norske serien byggjer på Two Thousand Acres of Sky som blei vist på BBC1 frå 2001 til 2003. Denne blei skriven av Timothy Prager og produsert av Adrian Bate

Handlinga 
Serien handlar om eit lite øysamfunn i Nord-Noreg, Ylvingen. Skolen på øya har for få elevar til at det kan sikrast vidare drift. Derfor set lokalbefolkninga inn ein annonse i VG og søkjer etter ein etablert familie med barn i skolepliktig alder. I Oslo jobbar aleinemora Marit (Line Verndal) som kokke med mykje kveldsarbeid. Ho vil nytte høvet til å starte eit nytt liv med eiga verksemd der. Kim blir med som fiktiv «ektemann». På Ylvingen startar ho pensjonatet Himmelblå.

Produksjon 
Eva Dahr var konseptuerande regissør for serien. Dei andre regissørane var Vibeke Ringen, Anne Sewitsky, Tor Tørstad og Mathias Calmeyer. Manuset er skrive av Kathrine Haugen, Sissel Haugen, Lasse Nederhoed, Anne Sewitsky og Mathias Calmeyer. Margrete Kåset har vore manusredaktør. Sjefsfotografar har vore Helge Semb, Hans Erik Lindbom , Christine Heitmann og Leif O. Bergundhaugen, og musikken er laga av Martin Horntvedt. Produsentar for serien var Tore Bergstrøm og Vegard Stenberg Eriksen, lineproducarar Inger Vatne og Cecilie Nordstrøm. Prosjektsjef for serien og initiativtakar var Petter Wallace. Dramasjef var Hans Rossine.

Sjølv om både innspeling og handling er lagt til Ylvingen på Helgeland, snakkar skodespelarane ikkje helgelandsdialekt, men eit standard nordnorsk talemål, tilpassa dialektar lenger nordfrå.

Premiere 
Premieren vart send søndag 7. september 2008 med to episodar første dag. Den første episoden vart sett av 922 000 sjåarar, mens episode to som gjekk rett etterpå, hadde 1 099 000 sjåarar, noko som var rekordtal for ein norsk dramaseriepremiere etter år 2000. 

Sjåartala nådde i den 
siste episoden som vart send på NRK1 søndag 22. mars 2009 1 309 000.

Bakgrunnsstoff 
 NRKs nettsider om Himmelblå
 BBCs Two Thousand Acres of Sky

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Himmelblå» frå , den 14. mai 2009.

Referansar 

Norske fjernsynsseriar
NRK
Fjernsynsseriar frå 2000-åra
Vega kommune
Arnold Meri

Arnold Meri () var ein estisk oberst som kjempa i Den raude arméen under andre verdskrigen. I 1945 vart han leiar for Komsomol i Estland.

Estarar
Sovjetiske offiserar
Pensacola i Florida

Pensacola er ein by i delstaten Florida i USA. Byen ligg nordvest ved Pensacola Bay og er hjemmehavn til mange av den amerikanske marinens skip. Pensacola er òg fylkessete for Escambia County.

Byen har om lag 54 283 innbyggjarar fordelt på 58.8 km².

Bakgrunnsstoff 

Offisiell nettstad

Byar i Florida
Busetnader grunnlagde i 1559
Estisk musikk

Estisk musikk er kjenneteikna av ein folkemusikktradisjon nærskyld med gammal finsk folkemusikk, kunstmusikk med impulsar frå kulturelt samkvem med Tyskland og Russland og ein sterk folkeleg korsongtradisjon.

Estisk folkemusikk

Den eldste folkemusikken til finsk-ugriske folk er runesongen, prega av versemål og språkrytme i dei episke folkedikta. I runesongen vert ein serie på éin til tre musikalske frasar stadig gjenteken, ofte slik at ein forsongar syng først og vert repetert av eit kor, og det så vert føydd til ei høgare solostemme. Melodien held seg til vanleg innan eit omfang som varierer mellom ein ters og ein sekst, og den rytmiske karakteren kan lettast noterast i ein 5/4-takt.

Vanlege musikkinstrument til denne musikken er kannel, eit motstykke til den finske kantele.

Estisk kunstmusikk

Som i andre europeiske land, har den eldste kunstmusikken vore knytt til kyrkja og dei høgre laga av folket. I mellomalderen kom dei herskande klassane i Estland frå Tyskland, og dei førte med seg sitt reportoar og sine musikkinstrument. Etter reformasjonen vart reformasjonens kyrkjemusikk innført i dei nordlege områda, medan katolsk kyrkjemusikk vart dyrka i sør. Det svenske universitetet i Tartu vart grunnlagt i 1632 og bidrog med regelmessige konsertar og musikkspel.

På 1800-talet bidrog spesielt lutherske prestar og lærarar til utvikling av ein folkeleg korsongtradisjon. Estiske bønder og landarbeidarar leid under eit umenneskjeleg press, og lærarar og prestar byrja arbeidet for folkets sak. I dette arbeidet nytta dei mellom anna songen for å fremje opplysning, og dei stifta kor i bygdene.

Songkora ordna med lokale songfestar. Den fyrste landsomfattande songfesten vart halden i universitetsbyen Tartu i 1869, og samla 15 000 tilhøyrarar. Denne la grunnlaget for ein unik folkeleg tradisjon, med tusenvis av medverkande. Dei største songarfestane, som Den estiske songfestivalen i Tallinn, kan samle 30 000 utøvarar og ti gonger så mange tilhøyrarar.

I sovjettida vart det alt i 1944 starta eit profesjonelt statleg mannskor, året etter eit profesjonelt blandakor. 

Gjenom tsartida var songfestivalane ein folkeleg opposisjon, og gjennom sovjettida tente songfestivalene til ein tilsvarande nasjonal mobilisering.  Den estiske lausrivingsprosessen frå Sovjetunionen vert kalla «Den syngande revolusjonen».

Estiske komponistar
Med bakgrunn i den nasjonaltsinna kulturbløminga utvikla det seg også ein eigen estisk kunstmusikk. Markante komponistar har vore:
Rudolf Tobias (1873–1918) 
Artur Kapp (1878–1952)
 Arvo Pärt (f. 1935)

Kjelder
Musikken og vi, J.W.Cappelens Forlag, 1983. ISBN 82-02-09001-6.
Cappelens musikkleksikon, 1978. ISBN 82-02-03690-9.

Bakgrunnsstoff

 
Musikk etter land
Slektsforskingsprogram

Slektsforskingsprogram er dataprogram utvikla for å registrere og systematisere personopplysningar for slik å kunne vise ulike former for slektskap mellom personar, teikne anetre, skrive slektsbøker med vidare.

Eksempel på slektsforskingsprogram 
 Brother's Keeper (BK)
 DISGEN
 Embla Familie og Slekt
 Familiearkiv
 Family Tree Maker (FTM)
 Genbox
 GRAMPS
 Legacy Family Tree 
 MyHeritage Family Tree Builder (FTB)
 Personal Ancestral File (PAF)
 Reunion
 Roots Magic
 The Master Genealogist (TMG)
 WinFamily

Program
 
Programvare
Eksingedalen kyrkje

Eksingedalen kyrkje står på Flatekval i Eksingadalen i Vaksdal kommune i Vestland fylke, og er ei langkyrkje frå 1883.

Kyrkja er bygd i gråstein og har sitjeplassar til 120 personar. 
Ho er den andre kjende kyrkja på staden, og avløyste eit tømra kapell ein meiner var bygd på 1600-talet. 
Kapellet heitte Flatekval kapell, og i det var det berre messe ei gong om året. 
Resten av året søkte folk i Eksingadalen seg til andre kyrkjer, dei øvst i dalen reiste til Evanger kyrkje på Voss, dei frå nedste delen fór over fjellet til Mo kyrkje i Modalen og folk frå Eikemo og sørover sokna til Stamnes kyrkje. 

Eksingedalen kyrkje er soknekyrkje i Eksingedalen sokn i Hardanger og Voss prosti.

Historie
Eksingedalen vart skild ut som eige sokn i Hosanger prestegjeld i 1881. Frå 1968 til utfasinga av prestegjelda frå 2004 høyrde det til Vaksdal prestegjeld saman med Dale, Vaksdal og Stamnes sokn.

Kyrkjegard
På kyrkjegarden står det ei minnestøtte over Nils A. Lavik, fyrste stortingsrepresentanten frå Kristeleg folkeparti. 
Det er partiet som har reist støtta.

Kjelder 
 Norges Kirker: «Eksingedalen kyrkje» på nettstaden til Norsk institutt for kulturminneforsking

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Om Eksingedalen sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 Kart frå 1979 som viser soknegrenser og kyrkjestader, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 «Kirkebøker, Hordaland» på nettstaden til Arkivverket 
 Om Eksingedalen kyrkje på nettstaden scandion.no
 Skanna kyrkjebøker frå Hordaland på nettstaden til Arkivverket
 Oversyn over gravminne i Vaksdal kommune på nettstaden disnorge.no
 
 

Kyrkjer i Vaksdal
Hartvig Sverdrup Eckhoff
Kyrkjer i Hardanger og Voss prosti
Langkyrkjer i Bjørgvin
Norske kyrkjer frå 1880-åra
1883 i Noreg
Kulturminne i Vaksdal
Edgar Savisaar

Edgar Savisaar () var ein estisk politikar. Savisaar var partileiar for det estiske senterpartiet Eesti Keskerakond i ein lang periode. Han sat som statsminister i Estland frå 1990 til 1992, og var dermed også den fyrste etter samanbrotet til Sovjetunionen då Estland igjen kunne opprette nasjonalt og sjølvstendig styre. I åra 2001–2004 og 2007–2017 var han borgarmeister i Tallinn.

Bakgrunn
Edgar Savisaar vart fødd i kvinnefengselet i Harku. Foreldra hadde sommaren 1949 vorte arresterte av dei sovjetiske okkupasjonsstyresmaktene. Faren vart dømd til sju år lang forvising til Sibir, medan mora fekk fengselsstraff. 

Etter eksamen artium i 1968 studerte Edgar Savisaar fram til 1973 historie ved Universitetet i Tartu og arbeidde deretter som vitskapleg assistent. I 1980 tok han eksamen også i filosofi. Frå 1980 til 1988 arbeidde Savisaar i den statlege planleggingskomiteen i Estiske SSR. I 1988/89 var han direktør for rådgjevingsfirmaet Mainor.

Politikk
I perestrojka-åra engasjerte Savisaar seg for estisk lausriving frå Sovjetunionen, og gjekk inn for demokrati og menneskerettar. I 1989 vart Edgar Savisaar konstituert formann for ministerrådet for Estiske SSR, og i 1990 vart han næringsminister. 

Den 3. april 1990 vart han formann for ministerrådet og dermed regjeringssjef. Då Estland igjen vart sjølvstendig den 20. august 1991, vart han statsminister. Han hadde dette embetet fram til januar 1992.

Frå 1992 til 1995 var Savisaar konstituert president for den estiske nasjonalforsamlinga (Riigikogu), og frå april til oktober 1995 var han innanriksminister. Han måtte fråtre stillinga grunna ein avlyttingsskandale. Frå 1996 til 2001 var Savisaar formann for byrådet i hovudstaden Tallinn, og frå 2001 til 2004 borgarmeister i byen. 

Han vart i april 2005 nærings- og samferdsleminister i Andrus Ansip si fyrste regjering. Etter Riigikogu-vala i mars 2007 vart Eesti Keskerakond det nest største partiet i landet, men likevel var konstellasjonane slik at det ikkje lukkast Edgar Savisaar å halde fram som medlem av regjeringa. Dermed gjekk han tilbake til embetet som borgarmeister i Tallinn.

Referansar 

Estiske politikarar
Estiske statsministrar
Folk frå Harju maakond
Aimée Beekman

Aimée Beekman () er ein estisk forfattar og kinematograf.

Aimée Beekman vart i 1956 uteksaminert frå Allunionsinstituttet for kinematografi. Frå 1956 til 1960 arbeidde ho ved det sovjetiske filmselskapet Tallinnfilm. Sidan 1956 har ho også verka som forfattar.

Etter nokre noveller og ei reisebok oppnådde ho det litterære gjennombrotet sitt med den fyrste romanen sin, Väikesed inimesed («Små menneske»). Her skildrar ho barndomsminne frå ein arbeidarbydel i Tallinn i 1930-åra. I 1970-åra tok ho opp feministiske emne, noko som var nytt i det dåverande Sovjetunionen. 

Aimée Beekman var gift med den estiske forfattaren og litteraturomsetjaren Vladimir Beekman (1929–2009).

Romanar i utval 
 Väikesed inimesed (1964)
 Kaevupeegel (1966)
 Valgete vareste parv (1967)
 Kartulikuljused (1968)
 Väntorel (1970)
 Vanad lapsed (1972)
 Kuradilill (1974)
 Viinakuu (1975)
 Sugupuu (1977)
 Valikuvõimalus (1978)
 Tihnik (1980)
 Vabajooks (1982)
 Proovielu (2008)

Estiske forfattarar
Folk frå Tallinn
August Sabbe

August Sabbe () var ein av dei siste overlevande estiske medlemmene av Skogbrørne, ei gruppe borgarar frå Estland, Latvia og Litauen som modarbeidde og kjempa mot den sovjetiske okkupasjonen av dei tre landa. Sabbe gøymde seg i skogane i Estland og levde frå dag til dag som andre skogbrør. 

I 1978, i ein alder av 69, vart Sabbe funnen av to KGB-folk. Han hadde kledd seg ut som fiskar. Då dei forsøkte å fange han, hoppa han i ei elv, vart spidda av eit skjult tre og døydde. 

Estiske motstandsmenn
Folk frå Võru maakond
Jaan Poska

Jaan Poska () var ein estisk jurist og politikar. Han var ordførar i Tallinn og blei i 1918 den fyrste utanriksministeren i landet.

I 1890 tok Poska juridisk eksamen ved Universitetet i Tartu og arbeidde deretter som advokat i Tallinn. Han var i åra 1913 til 1917 ordførar i Tallinn. I april 1917 vart Poska guvernør i Det autonome guvernatet Estland. Etter at Maapäev, den estiske provinsforsamlinga, erklærte seg som den øvste styresmakta i landet i november 1917, følgde den estiske sjølvstendeerklæringa 23. februar 1918. Poska vart den 24. februar utnemnd til utanriksminister i den fyrste regjeringa i Estlands og verka i denne stillinga for internasjonal anerkjenning av Estland, mellom anna ved å delta under fredsforhandlingane i Paris i 1919.

Poska gjekk av som utanriksminister i 1919, men heldt fram med å spele ei sentral rolle i estisk utanrikspolitikk. Han leidde den estiske delegasjonen under forhandlingane med Sovjet-Russland og underteikna 2. februar 1920, på vegne av Estland, den såkalla Tartu-traktaten, som innebar russisk anerkjenning av sjølvstendet til Estland.

Bakgrunnsstoff 
Jaan Poska-museet

Estiske juristar
Estiske politikarar
Folk frå Jõgevamaa
Kuppforsøket i Estland i 1924

Kuppforsøket i Estland i 1924 fann stad 1. desember 1924, då ei gruppe estiske kommunistar forsøkte å ta makta ved statskupp i Estland. Kuppforsøket møtte motstand og vart raskt slått ned. Det var støtta av Komintern og bidrog til å forverre forholdet mellom Estland og Sovjetunionen.

Kuppmakarane stod under leiing av Jaan Anvelt og talde i underkant av 300 personar. Gruppa var samansett av estiske kommunistar, arbeidarar ved sovjetiskeigde fabrikkar og andre som kom over grensa frå Sovjetunionen, som hadde utrusta, trena og støtta kuppmakarane. I dei tidlege morgontimane 1. desember 1924 gjekk grupper av kuppmakarar til aksjon mot regjeringskontor, militærinstitusjonar og sentrale samferdslemål. Den største gruppa på 50 mann vart sett inn mot offisersskulen i Tondi. Andre og mindre grupper på mellom 7 og 10 personar gjekk til aksjon mot regjeringsinstitusjonar og sentrale kommunikasjonsknutepunkt i Tallinn, der dei mellom anna forsøkte å ta kontroll over jernbanestasjonen og hovudpostkontoret. Forsvarsdepartementet og fleire politistasjonar vart angripne. Kuppmakarane gjekk også til angrep på heimen til statsoverhovudet Friedrich Akel, men han sjølv slapp unna opprørarane.

I november 1924 vart 149 personar dømde for statsfiendtleg verksemd, noko som svekte stillinga til kuppmakarane. Dei håpa aksjonen ville få støtte blant estiske arbeidarar, noko som viste seg å vere feil. Kuppmakarane håpa også at kuppet ville resultere i ein sovjetisk invasjon, noko som heller ikkje skjedde. I staden vart kuppmakarane nedkjempa av det estiske militæret, politiet og sivile frivillige. Omkring 20 personar vart drepne av opprørarane, som sjølv leid eit tilsvarande tap. Mellom dei kuppmakarane drap var samferdsleminister Karl Kark.

Etter kuppforsøket forsvan oppslutnaden til Kommunistpartiet saman med medlemstalet. Partiet vart også forbode.

Bakgrunnsstoff 
 1 December 1924 , Estonia Today, Fact Sheet December 2004, Press and Information Department, Estonian Ministry of Foreign Affairs.
 The Story of the Estonian Republic — 1918–1940. A coup d’état, Estonica.

Estisk historie
Hendingar i 1924
Viivi Luik

Viivi Luik () er ein estisk forfattar, særleg kjend som lyrikar.

Viivi Luik har bondebakgrunn. Den tidlege skulegangen hadde ho i heimtraktene, og så gjekk ho på gymnaset i Tallinn. Deretter var ho bokhaldar og arkivar. Sidan 1967 har ho livnært seg av forfattarskapen sin.

Luik skreiv dei fyrste dikta sine i 1962. I 1965 kom den fyrste boka hennar. Fram til 40-årsdagen sin forfatta ho rundt 400 dikt. Romanane hennar tek opp tilstandane og stemningane under sovjettida. Ho vart etter kvart internasjonalt kjend.

Viivi Luik er gift med forfattaren og diplomaten Jaak Jõerüüt (1947– ).

Luik vart i 1988 tildelt Juhan Liiv-lyrikkprisen og i 1992 kulturprisen til den estiske staten.

Verk 
Ti lyrikkbind, tre romanar, dessutan essay, høyrespel og barnebøker.

 Pilvede püha (diktsamling, 1965)
 Taevaste tuul (diktsamling, 1966)
 Hääl (diktsamling, 1968)
 Lauludemüüja (diktsamling, 1968)
 Ole kus sa oled (diktsamling, 1971)
 Pildi sisse minek (diktsamling, 1973)
 Leopold (barnebok, 1974)
 Salamaja piir (fortelling, 1974)
 Vaatame mis Leopold veel räägib (barnebok, 1974)
 Põliskevad (diktsamling, 1975)
 Leopold aitab linnameest (barnebok, 1976)
 Luulet 1962–1974 (antologi, 1977)
 Maapäälsed asjad (diktsamling, 1978)
 Tubased lapsed (barnebok, 1979)
 Rängast rõõmust (diktsamling, 1982)
 Kõik lood Leopoldist (barnebok, 1984)
 Seitsmes rahukevad (roman, 1985)
 Kolmed tähed (barnebok, 1987)
 Ajaloo ilu (roman, 1991)
 Inimese kapike (essays, 1998)
 Maa taevas: luulet 1962-1990 (antologi, 1998)
 Elujoon: valitud luuletused 1962–1997 (antologi, 2005)

Bakgrunnsstoff 
 Internettside om Viivi Luik (på estisk og tysk)

Estiske forfattarar
Folk frå Viljandi maakond
Toomas Savi

Toomas Savi () er ein estisk politikar. Han er medlem av Europaparlamentet for Eesti Reformierakond («Det estiske reformpartiet»), som er ein del av European Liberal Democrat and Reform Party.

Toomas Savi er utdanna lege. Han vart uteksaminert frå Universitetet i Tartu i 1970, og spesialiserte seg i idrettsfysiologi i 1975. Han har arbeidd både som praktiserande lege og som forskar. 

Han vart politisk aktiv på slutten av 1980-åra. Frå 1989 til 2000 var han i fleire periodar medlem av bstyret i Tartu. Frå 1993 til 1995 var han viseordførar i Tartu. I 1994 vart han medlem av reformpartiet, og i 1995 vart han vald inn i den estiske nasjonalforsamlinga, Riigikogu, der han i to periodar var parlamentspresident. Frå 2003 til 2004 var Savi visepresident i Riigikogu og observatør i Europaparlamentet. Våren 2004 vart han vald inn i Europaparlamentet, der han vart den einaste representanten frå partiet sitt. 

Som idrettslege og ivrig sportsutøvar var han i 1989 med på å grunnleggje Den estiske olympiske komiteen, der han vart visepresident i 2008. I 1999 vart han også president i Det estiske skiforbundet.

Estiske politikarar
Folk frå Tartu
Johann Voldemar Jannsen

Johann Voldemar Jannsen () var ein estisk journalist og lyrikar.

Jannsen skreiv teksten til den estiske nasjonalsongen, «Mu isamaa, mu õnn ja rõõm», og var far til diktaren Lydia Koidula. Som leiar av organisasjonen som arrangerte den fyrste landsdekkjande songfestivalen i Tartu i 1869, spela Jannsen ei viktig rolle i vekkinga av nasjonalkjensla til estarane.

J.V. Jannsen var òg med på å skipa estiske medie med fleire estiskspråklege aviser, blant dei forløparen til dagsavisa Postimees.

Estiske journalistar
Estiske forfattarar
Folk frå Pärnu maakond
Barzelletta

Barzelletta (italiensk for 'skjemt') var ei diktform som var sværtpopulær i Italia seint på 1400-talet, og mykje nytta som tekstførelegg for frottolaen. Songen hadde åtte stavingar i kvar line, og eit fast rytmemønster (troké). Barzellettaen hadde tydelege avgrensa delar, ein ripresa og ei strofe, med ein volta i enden. Desse songane var kjende for å vera livlege og lette å danse til. Det vart lagt stor tyngde i dei avrundane frasane eller kadensane.

Sjå òg
frottola

Kjelder

Italiensk litteratur
Renessansen
Italienske ord og uttrykk
Månvatnet

Månvatnet er eit vatn i Måndalen i Rauma kommune i Møre og Romsdal. Elva Måna har sitt utspring her.

Bakgrunnsstoff 
 Om Månvatnet på nettstaden romsdal.com

Geografi i Rauma
Innsjøar i Møre og Romsdal