alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Libertyskip

Libertyskip var stykkgodsskip som vart masseprodusert i USA under andre verdskrigen. Dei var rimelege og tok kort tid å byggja (rekorden var fem dagar), og vart eit symbol på den industrielle kapasiteten til USA. Skipa var basert på ein skipstype bestilt av Storbritannia for å erstatta krigsforlis, og vart produserte i store mengder. Seksten amerikanske skipsverft bygde 2 751 libertyskip mellom 1941 og 1945 – den største mengda serieproduserte handelsfartøy nokosinne.

Libertyskipa vog opp for skipstapa dei allierte hadde hatt under slaget om Atlanterhavet og var viktige for den allierte krigsinnsatsen. At mange av libertyskipa var i drift lengje etter den angjevne levetida på fem år gjev òg eit vitnesbyrd om ein solid konstruksjon.

Vurderinga til norske sjømenn 
Libertyskipa hadde ein høg innreiingsstandard som var uvant luksuriøs for norske sjømenn. Ein vart spesielt imponert over gode køyer, klimaanlegg på lugarar, talet dusjar/toalett og utrustinga av byssa. Skroget som var sveist (ein var van med klinkbygde skip) vart vurdert å vera solid. Den norske skipsføraren Odd Findal var likevel skeptisk til brua som han såg på som lite funksjonell og tildels farleg grunna dårleg utsikt.

Under andre verdskrigen fekk Noreg leiga libetyskip av USA på såkalt bareboat charter (skipa vart stilt til disposisjon utan mannskap). Nortraship overtok det første norskdisponerte libertyskipet den 29. januar 1943, det vart døypt «Leiv Eiriksson». Totalt fekk Nortraship overført disposisjonsretten over tolv libertyskip. Fleire av dei vart overtekne av norske reiarlag etter krigen.

Libertyskip under Nortraship 

 «Leiv Eiriksson», 29. januar 1943
 «Fridtjof Nansen», 31. januar 1943
 «Roald Amundsen», 24. april 1943
 «General Fleischer», XX. april 1943
 «Ole Bull», 14. mai 1943
 «Edvard Grieg», 31. mai 1943
 «Christian Michelsen», 31. mai 1943 – senka september 1943
 «Viggo Hansteen», 20. oktober 1943
 «Sverre Helmersen», 22. april 1944 – senka april 1945
 «Harald Torsvik», 6. november 1944
 «Vadsø», 20. desember 1944
 «Lektor Garbo», 7. mars 1945
 «Carl Oftedal», 28. mars 1945

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Libertyskip» frå ,  den 21. september 2018.

Bakgrunnsstoff 
 Oversyn over Libertyskip bygde av United States Maritime Commission i løpet av andre verdskrig (engelsk) 
 Lenkjeside med informasjon om Libertyskip (engelsk)
 SS «Jeremiah O'Brien», eitt av to Libertyskip som framleis er sjødyktig (engelsk)
 SS «John W. Brown», eitt av to Libertyskip som framleis er i sjødyktig stand (engelsk) 

 
Skip frå andre verdskrigen
Skipsklassar
Skip frå 1940-åra
Julius Hougen

Julius Hougen () var ein norsk jurist og radiojournalist. Han var programredaktør og leiar for NRKs avdelingskontor i Kristiansand 1967–1976. Han er kjend som «stemmen frå Sørlandet».

Bakgrunn 
Hougen tok juridisk embetseksamen i Oslo i 1930. Då Kringkastingsselskapet opna sørlandskontor same år, vart han ein av dei få medarbeiderne der. Noko år seinare vart han leiar for kontoret, samstundes som han var dommarfullmektig. I 1933 overtok NRK kontoret, og Hougen heldt fram tilknyttinga si til radioen, kombinert med ymse stillingar i politiet.

Under andre verdskrigen var Hougen aktiv i motstandsrørsla gjennom Kampgruppe 3 under leiing av Arne Laudal. Då gruppa vart sprengt mot slutten av 1942, hamna Hougen på Grini, først på dødscelle, seinare i vanleg fangenskap fram til januar 1945.

Etter krigen jobba han ei tid ved NRK i Oslo. Blant anna rapporterte han då kong Haakon VIIs kom tilbake til hovudstaden 7. juni 1945. Hougen vende likevel snart attende til heimbyen. Der verka han ved distriktskontoret fram til pensjonsalderen, først som programsekretær, seinare som sjef. Han var kjend for sin levande reportasjestil og for si evne til å koma innpå menneske frå alle lag. Han gjekk under namnet «stemmen frå Sørlandet».

Hougen var aktiv i det norske visemiljøet, mellom anna som ein av initiativtakarane til Visens venner Han redigerte visebøker og skreiv og komponerte ein del songar. Han er òg kjend som underhaldningsartist, mellom anna under aliaset «pensjonist Tobias Tønnesen», saman med Odd Børretzen.

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Julius Hougen» frå ,  den 21. september 2018.

Bakgrunnsstoff 

 Omtale i Norsk biografisk leksikon

NRK-journalistar
Norske motstandsfolk
Folk frå Kristiansand
Claude Garamond

Claude Garamond () var ein fransk fontskapar og kongeleg boktrykkar i Paris. 

Garamond var sannsynlegvis lærling hos  fontmakaren Antoine Augereau. Seint på 1520-talet vart Claude Garamond kontakta av parisaren og boktrykkaren Robert Estienne, som ønskte ein font i antikva. Desse typane vart sett for første gong i Paraphrasis inn Elegantiarum Laurentii Vallae. Claude Garamond sine former er ei vidareutvikling av typane skapa av Aldus Manutius i Bologna, kalla Griffo. Matrisene og patrisene til Garamond finst no i Plantin-Moretus Museum i Antwerpen og dessutan ved Imprimerie nationale i Paris.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Claude Garamond» frå ,  den 29. september 2018. 
 oppgav desse kjeldene:  
 
 Svensk forslagsbok, Malmö 1932

Folk frå Paris
Franske boktrykkarar
Jan Tschichold

Jan Tschichold, fødd Johannes Tzschichhold, () var ein rysk kalligraf, typograf, forfattar og lærar, mest kjend som skaparen av fonten Sabon.

Biografi 
Jan Tschichold vaks opp i Leipzig som son til ein typograf og byrja tidleg med kalligrafi. I 1919 byrja han studera ved Leipziger Akademie der Künste der han avanserte til Meisterschüler. Han fekk ved same tid det fyrste oppdraget til Leipzigmessen og 1923 vart han typografisk rådgivar i eit trykkeri.

Jan Tschicholds skaparkraft kom til sin rett då han vart tilsett i Bauhaus og arbeidde med den nye typografien - Neue Typografie.

1926 flytta han til München og Münchener Meisterschule für Typografie der Paul Renner arbeidde. Dei komande åra laga han ei rekkje store filmplakatar. I samband med maktovertakinga til nazistane i 1933 emigrerte Tschichold til Sveits. Medan han var der arbeidde han for forlaget Birkhäuser Verlag. I 1947 flytta han til England der han mellom anna arbeidde hjå Pennrose Annual og Penguin Books før han returnerte til Sveits.

I 1967 vart sabon-fonten lansert. Namnet kjem frå Jacob Sabon, ein lærling til Garamond og den som skapa Garamond-fonten i Frankfurt.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Jan Tschichold» frå ,  den 22. september 2018.  

Tyske typografar
Kringkastingsselskapet

Kringkastingsselskapet A/S var eit privat norsk radioselskap som vart etablert med faste radiosendingar 29. april 1925 i Oslo. Selskapet starta likevel testsendingar allereie 15. desember 1924, og sidan faste prøvesendingar i februar 1925, då Handelsdepartementet gav selskapet konsesjon til å kringkasta. Konsesjonen gjaldt først i ein radius på 150 kilometer rundt Oslo. Dei neste åra fekk Kringkastingsselskapet løyve til å senda i ei rekkje norske byar, men i 1933 vart kringkasting i Noreg nasjonalisert, og selskapet vart innlemma i den statlege kringskastaren NRK. Eit av #den kjende programma til radiokanalen var Laurdagsbarnetimen, som starta opp 20. desember 1924.

Om selskapet 
Kringkastingsselskapet heldt til i Brørne Hals Pianofabrik i Stortinggata 24–26 i Oslo. Per Mathias Jespersen var tilsett som disponent, medan Gunnar Nygård var fullmektig i kontrollen.

Utover i 1920-åra etablerte Kringkastingsselskapet kontor i andre norske byar. Selskapet fekk konsesjonar for sending i Hamar, Fredrikstad, Rjukan, Porsgrunn og Notodden allereie i 1926, utvida til Ålesund 1927, vidare til Stavanger, Trondheim og Kristiansand (under Julius Hougen og Olaf Benneche) i 1930, og dessutan Bodø i 1931.

I 1933 nasjonaliserte og monopoliserte den norske staten all radiokringkasting i landet, og Kringkastingsselskapet vart innlemma i den nye, statlege allmennkringkasteren Norsk rikskringkasting. Lokalane i Stortinggata 24–26 var i bruk fram til etter andre verdskrig, då NRK flytta til nye lokale på Marienlyst i Oslo.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kringkastingsselskapet» frå ,  den 22. september 2018.
Gunnar Nygård

Gunnar Nygård  () var ein norsk kringkastingsmann og ein av pionerane innan norsk radio.

Biografi 
Gunnar Nygård var telegrafutdanna og deltok i Prøvesendingane i telegrafstyret i 1923–24, først frå Tryvasshøgda, seinare frå Telegrafbygningen i Oslo sentrum.

Kringkastingen 
Då Telegrafverket i 1925 starta faste sendingar på vegne av Kringkastingselsskapet AS i lokala til Brødrene Hals tidlegare pianofabrikk vart han fullmektig i kontrollen, og i 1933 følgde han med  til NRK, der han avanserte til sjefteknikar. Han medverka ikkje berre på den tekniske sida, men òg i programavviklinga. Han hadde ei utmerka songstemme. I dei tidlege åra måtte han trø til under morgonandakta dersom salmen som presten ynskte ikkje fanst i grammofonplatearkivet.

Andre verdskrig 
Under felttoget i Noreg i 1940 følgde Nygård regjeringa, og då kampane vart oppgjeve i Noreg vart Nygård send til Amerika for å undersøkja høve for norske sendingar frå det nøytrale USA. Han forlét Noreg ombord på MK «Grimsøy» i Honningsvåg den 8. juni og kom til Canada via Island den 28. juni. I Boston fekk NRK i september 1940 høve til å senda norske sendingar over kortbølgjestasjonen WRUL (World Radio University Listeners) med ein dagleg halvtime, mynta på sjøfolka i handelsflåten som var høyrt over heile kloden.

Etterkrigstida 
Hausten 1945 var Nygård tilbake det nye Kringkastingshuset på Marienlyst og han var med på å byggja opp NRK igjen etter krigsåra. Han hadde ulike oppgåver til han i 1947 fekk ansvaret for å leia dei nye kortbølgjesendingane til nordmenn og norskættede i utlandet, Utenlandssendingen som vart opna av kong Haakon 3. januar 1948.

Frå 1952 hadde Nygård tittelen programsekretær. I 1964 fekk han St. Olavsmedaljen for 40 års teneste for radioen. Han døydde i 1997 i sitt hundrede leveår.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Gunnar Nygård» frå ,  den 22. september 2018.  
 

NRK

Referansar 

NRK-tilsette
Døde i 1997
Englandsfarten 1940-45
Fødde i 1897
Folk frå Oslo
Billy Mitchell

William «Billy» Mitchell () var ein amerikansk general og luftmaktsteoretikar.

Mitchell tenestegjorde i Frankrike under første verdskrigen og var ved slutten av krigen leiar for alle amerikanske luftstridskrefter i landet. Etter krigen vart han nestkommanderande i flyvåpengreina til Army Air Service, og vart forkjempar for å auka bruken av luftmakt ettersom han meinte dette ville vera viktig i framtidige krigar. Han argumenterte blant anna for at bombefly var eigna til å senka krigsskip, og organiserte ei rekkje bombeangrep mot stilleståande skip for å demonstrera ideen.

Han skaffa seg fleire fiendar i hæren grunna kritikk, og i 1925 vart han fråteken ein mellombels kommisjon som brigadar. Han vart seinare same året stilt for krigsrett for ulydigheit etter å ha skulda leiarane i hæren og marinen for «ein nærast forræderisk leiing av forsvaret til nasjonen» etter at leiinga investerte i krigsskip framfor hangarskip. Han trekte seg frå hæren kort etter.

Mitchell vart posthumt utnemnd til generalmajor av president Franklin D. Roosevelt. Bombeflyet North American B-25 Mitchell er oppkalla etter han.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Billy Mitchell» frå ,  den 22. september 2018.  
 

USA-amerikanske offiserar
Karol Jokl

Karol Jokl () var ein slovakisk fotballspelar frå Partizánske som vann cupvinnarcupen 1969 med Slovan Bratislava. Han var kjend som ein kreativ indreløpar og flink pasningsleggjar. Samspelet med lagkameraten Ján Čapkovič la grunnen for mykje av suksessen til ŠK Slovan. Jokl var aktiv for Tsjekkoslovakia sitt landslag i tida 1963-72.

Klubbspel
I 1963 kom Jokl til ŠK Slovan Bratislava, ein klubb som høyrde med mellom dei beste fotballaga i tsjekkoslovakisk fotball. Laget vann den tsjekkoslovakiske cupen i 1968 og tok seg sesongen etter heilt til finalen i den europeiske cupvinnarcupen. På St. Jakob-stadion i Basel den 21. mai 1969 vann Slovan 3-2 mot FC Barcelona i ein underhaldande kamp. Dei komande åra frå 1970 til 1975 sanka Jokl og Slovan Bratislava fire tsjekkoslovakiske meistertitlar og triumferte i tre slovakiske cupturneringar. Sommaren 1975 veksla Jokl over til Banik Prievidza på lågare serienivå, la opp allereie året etter.

Landslagsspel
Jokl var innbytar i ein landskamp hausten 1963, men fekk sin eigenlege landslagsdebut to år seinare. Han skåra då det fyrste av i alt 11 landslagsmål. Under VM i fotball 1970 i Mexico deltok han i alle tre kampane til Tsjekkoslovakia, utan å kunne hindre at det var Brasil og England som tok seg vidare frå gruppespelet. Den 1. november 1972 spelte Jokl sin 27. og siste landskamp, på heimebane i Bratislava måtte Tsjekkoslovakia tole eit 1-3 tap.

Merittar
Vinnar av cupvinnarcupen: 1969 med Slovan Bratislava
Tsjekkoslovakisk seriemeister: 1970, 1974, 1975 med Slovan Bratislava
Tsjekkoslovakisk cupmeister: 1968 og 1974 med Slovan Bratislava
Slovakisk cupmeister: 1970, 1972, 1974 med Slovan Bratislava

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Karol Jokl» frå ,  den 22. september 2018.  
 
eu-football

Slovakiske fotballspelarar
Slovan Bratislava-spelarar
Spelarar i Fotball-VM 1970
Julius August Christian Fleischer

Julius August Christian Fleischervar son av  grosserer Johan Christian Severin Fleischer (1868–1941) og Amalie Christiansen (1879–1954).  Broren, byrettsjustitiarius Carl Johan Seckman Fleischer (1903–81), var far til professor dr.juris Carl August Fleischer. Etter examen artium 1926 arbeidde Julius August Fleischer innan internasjonal shipping til 1937. Han arbeidde for Utenriksdepartementet frå 1937. Etter studieopphald i Tyskland og Frankrike, tok han i 1939 utenriksdepartementets aspirantkurs. Han gifta seg i 1941 med Magnhild Othilie Sundby (1916—1998).

Posteringer 

 1937–1940 legasjonssekretær og seinare attaché ved legasjonen i Warszawa
 1940–1947 sekretær og etterkvart chargé d'affaires ved legasjonen i Stockholm, leidd avviklingen av krigsadministrasjonen til legionen.
 1947–1949 byråsjef og leiar for UDs administrasjonskontor
 1949–1951 chargé d'affaires a.i. ved legasjonen i Athen, Hellas
 1951–1958 generalkonsul i Cape Town, Sør-Afrika
 1958–1962 ambassadør ved Noregs ambassade i Buenos Aires, Argentina
 1962–1970 generalkonsul i New York City
 1970–1972 ambassadør ved Noregs ambassade i Bern, Sveits
 1973–1975 ambassadør ved Noregs ambassade i Santiago de Chile

Fleischer avleverte sina akkreditiv til Chiles president, Salvador Allende, den 29. august 1973.
Etter kuppet den 11. september 1973 vart Fleischer skulda for å ha nekta å bistå chilenske opposisjonelle som søkte tilflukt på området til ambassaden. Kritikken kom i særleg grad frå svenske radioreporterar som hadde observert at to chilenske venstre-opposisjonelle som freista å koma unna politien til militærjuntaen, var vorte avvist av ambassaden. Seinare vart det hevda at òg ein anna gruppe var vorten avvist. Etter omfattande kritikk i pressen vart Utenriksdepartementets inspektør for utenrikstjenesten, ambassadør Per Vennemoe, sendt til Santiago for å undersøkja saka.  Utanriksminister Knut Frydenlund sende den 1. november diplomaten Frode Nilsen til ambassaden som ambassaderåd med vide fullmakter for å ta seg av flyktninge- og asylspørsmåla ved ambassaden. Ambassadør Fleischer vart noko seinare hjemkalt for "samtalar" i Utenriksdepartementet. I ei utsegn til pressen 21.11 .1973 sa utanriksminister Frydenlund at omtala av tilhøva ved ambassaden i Santiago hadde vore overdrivne i pressen, men etter hans eigen og Utenriksdepartementets meining hadde ambassadør Fleischer forhalde seg for passiv og hadde sett til livs ei haldning som var framandt for det norske synet på det som føregjekk i Chile.  Fleischer heldt fram som ambassadør til Chile til 1975 då Frode Nilsen overtok som ambassadør.

Etter militærkuppet i 1973 tok general Augusto Pinochet (1915–2006) makta.

Prisar og utmerkingar 

 Den Kongelege Norske St. Olavs Orden 1966
 Vasaordenen
 Dronning Elizabeth IIs kroningsmedalje 1953 frå Storbritannia
 Sankt Maiordenen frå Argentina

Norske ambassadørar
Norske diplomatar
Folk frå Fredrikstad
Vasaordenen
Frode Nilsen

Frode Elmar Thore Nilsen () var ein norsk diplomat og ambassadør. Han er særleg kjent for sit mangeårige arbeid for menneskerettar og for å bistå politiske flyktningar i Chile.

Han var son av skipsførar Thor Marinius Nilsen (1887–1969) og Elma Maria Pedersen (1891–1925). Med familien flytta han til Tinn i Telemark i 1928 og tok examen artium i 1943 og slutta seg til det lokale Milorg på Rjukan. Etter cand.mag.-eksamen i 1950 tok han mastergraden i statsvitskap ved University of Kansas. Han returnerte deretter til Oslo og tok Utanriksdepartementets aspirantkurs året etter.

Posteringar 

 1952–1954 attaché ved den norske ambassaden i Kairo i Egypt
 1957–1959 ambassadesekretær ved den norske ambassaden i Bonn i Vest-Tyskland
 1959–1962 ambassadesekretær ved den norske ambassaden i Madrid i Spania
 1965–1972 ambassaderåd/skipsfartsråd ved den norske ambassaden i Washington i USA
 1972–1973 byråsjef i skipsfartskontoret/handelspolitisk avdeling i UD
 1973–1975 ambassaderåd ved den norske ambassaden i Santiago i Chile, med ansvar for flyktningespørsmål etter miliærkuppet den 11. september 1973. Det var utanriksminister Knut Frydenlund som 1. november 1973 sende Nilsen til ambassaden i Santiago utstyrt med vide fullmakter som innebar at han skulle ha det avgjerande ordet i flyktningespørsmål ved ambassaden.
 1975–1982 ambassadør ved den norske ambassaden i Santiago
 1982–1987 ambassadør til dei karibiske landa og regionalrådgjevar for Latin-Amerika, stasjonert i Oslo
 1987–1988 ambassadør ved den norske ambassaden i Caracas i Venezuela
 1988–1992 ambassadør ved den norske ambassaden i Santiago

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Frode Nilsen» frå ,  den 22. september 2018.  
 

Deltakarmedaljen
Norske ambassadørar
Norske motstandsfolk
Norske diplomatar
Folk frå Arendal
Folk frå Tinn
Kristian Nissen

Nils Kristian Nissen () var ein norsk prest, embetsmann og forskar, særleg på samisk kultur og historie. Han var son til Per Nissen og bror til Hartvig Nissen.

Kristian Nissen tok eksamen i kvænsk i 1900 og samisk i 1901. År 1902 vart han cand.theol. Frå 1904 til 1913 arbeidde han som sokneprest i Karasjok. Han var i den tid, 1909-12, medlem av reinbeitekommisjonen. Der etter hadde han stillinga som Statens inspektør for reindrifta til 1926, busett i Oslo. Sidan var han domprost i Tromsø og frå 1936 til -49 sokneprest i Lier.

Nissen samla mykje stoff og materiale om samiske og nordnorske tilhøve. Han skreiv om mange ulike tema i samisk historie og samfunnsliv, særleg om reinbeitespørsmålet, læstadianismen og anna. Frå 1924 medarbeidar i Insititutt for samanliknande kulturgransking. Eit trebandsverk om gamle norske kart, Bidrag til Norges karthistorie, kom ut 1938-43. Gjennom åra hadde Nissen ei rad tillitsverv, så som styremedlem i Den norske Turistforening og i Tromsø Museum.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958

Norske prestar
Folk frå Oslo
Utanriksdepartementets aspirantkurs

Utanriksdepartementets aspirantkurs er eit treårig traineeprogram med sikte på fast ansettelse i den norske utenrikstjenesten. Kvart år er det mellom 300 og 500 søkarar, der mellom 10 og 20 kjem inn på aspirantkurset. I 2011 vart det teke opp 10 aspirantar, i 2010 vart det teke opp 14, og i 2009 vart det teke opp 16.

Disse tjenestegjør først to år i Oslo og deretter eitt år ved ein norsk stasjon (ambassade, delegasjon, generalkonsulat eller representasjonskontor) i utlandet, før dei vert fast tilsett. Normalt tjenestegjør ein to år til på første stasjon, og tre år på ein ny stasjon. Dermed er ein stasjonert i utlandet i seks år i strekk før ein returnerer til Oslo.

Som del av dei to åra i Oslo vekslar aspirantane mellom å arbeida som saksarbeidar i ein av UDs seksjonar, og å følgja kurs hos Utenrikstjenestens kompetansesenter. Kursane omfattar språk, kultur, politikk, økonomi, miljø og andre relevante sakfelt, i tillegg til diplomatisk handverk. Ein dreg òg på to turar innanlands, til høvesvis Nord-Noreg (inkludert Svalbard) og Vestlandet.

Før ein kjem inn på aspirantkurset må ein gjennom ein omfattande opptakprosess som inkluderer essayskriving, møte med psykolog og intervju av UDs aspirantnemnd.

Kjende UD-aspirantar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Utenriksdepartementets aspirantkurs» frå ,  den 22. september 2018.  

Utanriksdepartementet
Marte Gerhardsen

Marte Gerhardsen () er ein norsk statsvitar og politikar, frå 2014 dagleg leiar i Tankesmien Agenda. Ho arbeidde som divisjonsdirektør i DNB frå 2011 til 2014 og var før dette generalsekretær i hjelpeorganisasjonen CARE i perioden 2008 til 2010. 

Gerhardsen har bakgrunn i både politikk og bistand. Fram til 2008 arbeidde ho i Utanriksdepartementet (1999–2007), etter å ha fullført Utanriksdepartementets aspirantkurs. Ho var i ungdomsåra aktiv i Arbeidarpartiet og var på midten av 1990-åra leiar for  AUF i Oslo.

Ho er gift med økonom og arbeidarpartipolitikar Erik Dugstad og har to barn. Gerhardsen er dotter av politikarane Rune Gerhardsen og Tove Strand.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Marte Gerhardsen» frå ,  den 22. september 2018.  
 

Folk frå Oslo
Norske statsvitarar
Kai Eide

Kai Aage Eide (fødd 28. februar 1949 i Sarpsborg) er ein norsk diplomat og tidlegare politikar for Høgre.

Han har ein lang diplomatisk karriere i teneste for Noreg, SN og NATO, med internasjonal tryggleikspolitikk og krisehandtering som arbeidsfelt. Eide har vore ambassadør ved ei rekkje norske utanriksstasjonar, og var norsk ambassadør til OSSE 1998–2002 og til NATO 2002–2006, og dessutan SN sin spesialutsending til Afghanistan 2008–2010. Eide er ein flittig skribent og har vore mykje brukt som foredragshaldar. Han var lenge politisk aktiv i Høgre, blant anna som statssekretær for Jan P. Syse 1989–1990, men er i dag medlem av Arbeidarpartiet. Eide var norsk ambassadør til Sverige til 2017.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kai Eide» frå ,  den 22. september 2018.

Bakgrunnsstoff

 Kai Eides CV hjå Utanriksdepartementet
 Kai Eides biografi hjå NATO

Folk frå Sarpsborg
Statssekretærar frå Høgre
Stortingsrepresentantar 1993-1997
Stortingsrepresentantar for Akershus
Stortingsrepresentantar frå Høgre
Maskinomsette artiklar som treng gjennomgang
Robert Gates

Robert Michael Gates () er ein USA-amerikansk statsmann og akademikar som har vore forsvarsminister både i George W. Bush og Barack Obama sine regjeringar. Han var direktør for Central Intelligence Agency (CIA) frå 6. november 1991 til 20. januar 1993.

Den 8. november 2006 vart Gates nominert av president George W. Bush til å etterfølgje Donald Rumsfeld som  amerikansk forsvarsminister. Senatet i USA godkjende nominasjonen den 6. desember 2006 med stemmealla 95–2. Gate vart teken i eid som forsvarsminister den 18. desember 2006. President Barack Obama gjennominerte Gates til forsvarsminister då han tok over presidentvervet etter Bush, sjølv om Gates var medlem av Det republikanske partiet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Robert Gates» frå ,  den 22. september 2018.  
 

USA-amerikanske forsvarsministrar
Folk frå Wichita
USA-amerikanske embets- og tenestefolk
Donald Rumsfeld

Donald Henry Rumsfeld () er ein amerikansk politikar. Han var forsvarsminister i USA frå 1975 til 1977 og igjen frå 20. januar 2001 til 18. desember 2006.

Rumsfeld vart fødd i Chicago, med sveitsisk avstamming.  Han studerte ved Princeton University, var marineflygar frå 1954 til 1957, og vart deretter vald inn i Representanthuset i USA. Han var NATO-ambassadør for US frå 1973 til 1974. I 1974 vart han stabssjef i Det kvite huset i Washington, D.C., og året etter den yngste forsvarsministeren USA hadde hatt, under president Gerald Ford. Han vart igjen forsvarsminister under George W. Bush i 2001. I 1977 mottok han Presidentens fridomsmedalje av president Jimmy Carter.

Den 8. november 2006 vart det kunngjort at han trekte seg som forsvarsminister som følgje av det dårlege resultatet for Det republikanske partiet ved Kongressvalet. Frustrasjon over tilhøva i Irak vart sett på som ein medverkande grunn til den dårlege valoppslutninga. Han vart etterfølgd av den tidlegare CIA-direktøren Robert Gates.

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Donald Rumsfeld» frå ,  den 29. september 2018.  
 

USA-amerikanske forsvarsministrar
Folk frå Chicago
Presidentens Fridomsmedalje