alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Turid Balke

Turid Balke () var ein norsk skodespelar, regissør, barnebokforfattar og scenograf. 

Turid Balke filmdebuterte i 1953 i den norske filmen Brudebuketten. Ho var sist kjend som den plagsame naboen fru Smith i Karl & Co på TV2.

Biografi

Teater 
Turid Balke scenedebuterte i 1952 og har vore tilsett ved Trøndelag Teater, Folketeatret og Chat Noir, og dessutan frilansoppdrag ved fleire scener, blant andre ved Sødra Teater i Malmø i 1959. Blant hennar tidlege teaterrollar kan ein nemna Petrea i Det lykkelige valg, Hilde i Fruen fra havet og Kvitugla i Olav Duuns Medmenneske. Ho har utover skodespelarkarrieren sin skrive og iscenesett ei rekkje stykke for barn, blant anna En modig mygg som ho blant anna sette opp på Nationaltheatret i 1972. Frå 1972 var ho saman med Pernille Anker med på å starta opp barneteaterverksemda ved Scene 7, og dei to starta i 1975 frilansgruppa Filiokusteatret, der Balke var ei drivande kraft fram til 1982.

Film og TV 
Turid Balke har òg gjort seg merka i fleire barnefilmar, blant anna i Ivo Caprinos Ugler i mosen frå 1959 og dei to Kamilla og tyven-filmane.

I 1963, 1964 og 1965 var ho programleiar for nokre av NRK TV sine barneprogram i serien I kosekroken; der framstod ho som Trollmor med ulike huslege syslar som å koka soppbrygg og stoppe sokkane til trollet Storfot.

Ho har utover det hatt biroller i ei rekkje norske filmkomediar slik som Lån meg din kone (1958), Sønner av Norge (1961), Alle tiders kupp (1964) og Noe helt annet (1985). Ho hadde òg ei lita birolle i den amerikanske action-eventyr-filmen Den 13. krigeren frå 1999.

Biletkunstnar, forfattar og skapar av «Balkeby» 
Turid Balke hadde òg utdanning frå Statens håndverks- og kunstindustriskole og både måla og laga fargerike treleiker, som gnavbrikker, små hus og figurar i det ho kalla «Balkeby», inspirert av Kirkenes frå barndommmen hennar.

Ho fekk Kulturdepartementets illustrasjonspris for tegningene i Det begynte en fredag i Finvik.

Turid Balke var oldebarn av målaren Peder Balke.

Filmroller (utval) 

 1953 – Brudebuketten
 1958 – Lån meg din kone
 1959 – Støv på hjernen
 1959 – Ugler i mosen
 1961 – Sønner av Norge
 1962 – Sønner av Norge kjøper bil
 1963 – Stompa Selvfølgelig
 1976 – Olsenbanden for full musikk
 1988 – Kamilla og tyven
 1989 – Kamilla og tyven II
 1989 – Tidlös kärlek
 1999 – Den 13. krigeren

TV-roller 

 1975 – Benoni og Rosa (mini-serie)
 1982 – Brødrene Dal og spektralsteinene (TV-serie)
 1984 –  Lykkeland (mini-serie)
 1989 – Marerittet (mini-serie)
 1998-99 – Karl &amp; Co (TV-serie)
 1994 – Birolle som «damen i nr.14»  i Mot i brøstet (TV-serie)

Barnebøker 

 1974: Det begynte en fredag i Finvik
 1980: En modig mygg: et myggestikkstykke – oppført på Nationaltheatrets amfiscene 1971
 1997: Hilsen fra Dirut

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Turid Balke» frå ,  den 10. november 2021.

Bakgrunnsstoff 
 

Vinnarar av kulturdepartementet sine barnebokprisar
Folk frå Sør-Varanger
Norske scenografar
Norske barnebokforfattarar
Norske skodespelarar
Bryggja skule

Bryggja skule AS er ein friskule i Nordfjord. Han ligg på Norefossvegen i Bryggja i Stad kommune. Skulen vart skipa i 2018 etter friskulelova, med oppstart i august det året. Han har kristen føremålsparagraf.

Kjelder

Stad kommune
Skular i Vestland
Dropeugle

Dropeugle (Otus gurneyi) er ein ugleart i den biologiske familien Strigidae. Ho er endemisk til Filippinane. I storleik og struktur synest ho som noko mellom ein typisk medlem av den biologiske slekta Otus og medlem av ugleslekta hubroar. Det naturlege habitatet er tropiske fuktige låglandsskogar. Arten er trua av habitattap.

Dropeugla vart opphavleg skildra som Pseudoptynx gurneyi. Den spesifikke delen av det vitskaplege namnet, gurneyi, er etter den britiske amatørornitologen John Henry Gurney Sr.

Skildring 

Dette er ei middels stor ugle med ei lengde på omtrent 30 centimeter og er med det den klart største Otus-ugle. Ho har ei raudbrun ansiktsskive med ein smal svart kant, lyse eller kvite striper over auga og framtredande øyretoppar. Bakhovudet og oversida av kroppen er raudbrune dristig markert med kvitaktige striper og med ei linje av lyse striper på skulderblada. Undersida er kvitaktig med spor av kanelfarge og dristige svarte markeringar. Lætet er harde, bjeffande eller kråkeaktige skrik ofte fleire med lange mellomrom. Ho har dessutan høglydde, men milde plystrande «viioou» med atten til tjue sekunds intervall.

Dropeugla er berre kjent frå øyane Mindanao, Dinagat og Siargao i søraustre del av Filippinane. Ho har habitat i både primærskog og gjenreiste skogar, for det meste i høgder på under 1500 moh., sjølv om ho har vore set opp til 3000 meter. Nokre gongar besøker ho delvis nedhoggen skog av Dipterocarpaceae-artar.

Ein trur at dropeugla jaktar større insekt og små pattedyr og småfuglar.

Dropeugla er rangert som sårbar, VU, av IUCN i raudlista over trua artar. Dette er fordi populasjonen søkk grunna øydelegging av skoghabitatet hennar, og avskoging og utvinning av kromitt. Denne ugla var aldri ein vanleg art, og det blir antatt at det i 1999 var mellom 3 500 og 15 000 individ igjen beståande av 2 500 til 9 999 modne individ som òg er estimatet per 2021. Av dei tre øyane ho er funnen på, har Dinagat vorte nesten fullstendig blotta for skog, medan på øyane Samar og Mindanao er nesten all den attverande skogen leigd ut til gruve- eller hogstselskap.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Giant scops owl» frå ,  den 10. november 2021.  
 
Referansar

Bakgrunnsstoff 

Uglefamilien
Asma Jahangir

Asma Jilani Jahangir () var ein menneskerettsaktivist og advokat frå Pakistan.

Jahangir vart sett i husarrest fleire gonger. Ho vart fengsla i 1983 for å delteke i kampen mot militærregimet til president Zia-ul-Haq. Ho førte òg ein aktiv kamp mot islamiseringspolitikken til ul-Haq, og forsvarte personar skulda for blasfemi, kvinner som stod i fare for æresdrap og religiøse minoritetar. I 1987 var ho med på å stifta den uavhengige Human Rights Commission of Pakistan (HRCP), og leidde organisasjonen i fleire år.

Asma Jahangir vart den første kvinnelege presidenten i Pakistans høgsterettsadvokatforeining, noko som vart sett på som ein siger for progressive krefter og kvinnerettar. Ho var visepresident for International Federation for Human Rights, FNs spesialrapportør for utanomrettslege avrettingar (1998–2004), for religions- og trusfridom (2004–2010), og for menneskerettssituasjonen i Iran (2016–2018). Ho sat i FN-panelet for gransking av Sri Lankas brot på menneskerettar, og drog på FN-oppdrag for å samla inn informasjon om israelske busetjingar.

Jahangir fekk fleire prisar. I 2014 fekk ho Right Livelihood Award, saman med den amerikanske IT-teknikaren og varslaren Edward Snowden, for forsvaret sitt for menneskerettar i Pakistan under «svært vanskelege og komplekse situasjonar og stor personleg risiko». I 2018 vart Jahangir posthumt tildelt Nishan-e-Imtiaz, den høgaste sivile utmerkinga i Pakistan.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Asma Jahangir» frå ,  den 10. november 2021.

Bakgrunnsstoff 

Pakistanarar
Pakistanske advokatar
Pakistanske menneskerettsforkjemparar
Folk frå Lahore
Lena M. Bakke

Lena Margrethe Bakke () er ein norsk forfattar. Bakke har skrive bokserien  Sverdkvinnens Ætt, ein serie frå vikingtida. Ho bur i Solør i Hedmark.

Bakke har ein til allsidig yrkes- og utdanningsbakgrunn, og var i 2006/2007 student ved universitetet i Chichester i England der ho tok ein mastergrad i Creative Writing. Det var i løpet av studietida der at første bok i serien Sverdkvinnens Ætt vart påbyrja. 

I februar 2008 vann Bakke ein romankonkurranse hos forlaget Aller med denne boka. Fyrste bok i serien vart publisert den 27. oktober 2008.

Sverdkvinnens Ætt 
 Sverdkvinnen – publisert 27. oktober 2008
 Drømmen – publisert 24. november 2008
 Jakten – publisert 19. desember 2008
 Feiden – publisert 2. februar 2009
 Flukten – publisert 16. mars 2009
 Troen – publisert 2009
 Reisen – publisert 2009
 Kampen – publisert 2009
 Hemmeligheten – publisert 2009
 Æren – publisert 2009
 Sviket – publisert 2009
 Sverdet – publisert 2009. Siste bok i serien

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Lena M. Bakke» frå ,  den 10. november 2021.  

Norske forfattarar
Forfattarar frå 2000-talet
Mina Bai

Mina Bai () er ein iranskfødd, norsk forfattar.

Bai kom til Noreg som flyktning i 1992. Ho budde ei stund i Nord-Noreg og seinare flytta ho til Oslo, der ho ein periode var busett på Tøyen. Ho utdanna seg til ingeniør med informatikkfag ved Universitetet i Oslo.

Bai byrja å skriva på norsk rundt 2006, og debuterte som forfattar i 2009 med romanen Djeveljente. I sine romanar nyttar ho erfaringane frå sitt eige liv som iransk kvinne i Iran, og seinare som innvandrarkvinne i Noreg. I forfattarskapen sin er ho oppteken av kvinnefrigjering frå kulturell, religiøs, tradisjonell tyranni og identitet og tilhøyre.

Bibliografi 

 Djeveljente, Oktober forlag (2009)
 Skam, Juritzen forlag (2014)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Mina Bai» frå ,  den 10. november 2021.  

Norske forfattarar
Iranske forfattarar
Folk frå Teheran
Birgit Alm

Birgit Alm () er ein norsk litteraturvitar og forfattar, busett i Oslo.

Bibliografi 

 Det tause språket, ungdomsbok, Cappelen (2003)
 Endelig skal vi le, roman, Tiden (2016)
 Ensom planet, roman, Tiden (2018)

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Birgit Alm» frå ,  den 10. november 2021.

Bakgrunnsstoff 
 Alm media

Norske forfattarar
Forfattarar frå 2000-talet
Liv Karin Kirkebøen Almendingen

Liv Karin Kirkebøen Almendingen () er ein norsk forfattar. 

Almendingen voks opp på Romerike, men interessa for Sørkedalen og Nordmarka gav inspirasjonen til å skriva romanserien Sagaen om Sunniva. Fyrste bok i serien med 23 titlar kom i 2009, og er utgjeven av forlaget Cappelen Damm. I 2016 vart hennar neste historiske romanserie, Bare Maja, lansert av same forlag. Bøkene har handling frå blant anna Einerhaugen og Gamle Hvam gard på Romerike.

Almendingen er utdanna grafisk formgiver. Ho var busett i Spania i fjorten år, og starta Den norske bokhandelen i Alfaz del Pi saman med mannen sin. Seinare flytta familien til Tønsberg. Almendingen har to søner.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Liv Karin Kirkebøen Almendingen» frå ,  den 10. november 2021.  
 

Norske forfattarar
Forfattarar frå 2000-talet
Elsa Appelquist

Elsa Appelquist () var ein norsk-svensk journalist og forfattar.

Filmmanus 
 1950: Mamma gör revolution
 1957: Mamma tar semester

Bibliografi 
 1949: Krig med räknesticka (roman)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Elsa Appelquist» frå ,  den 10. november 2021.  

Folk frå Bergen
Svenske forfattarar
Norske manusforfattarar
Norske forfattarar
Amanda Kernell

Amanda Kernell () er ein svensk sørsamisk filmregissør og manusforfattar. Ho er mest kjend for den første spillefilmen Sameblod, som har vunne fleire prisar.

Filmografi 
 2007 – Våra Discon
 2008 – Spel
 2008 – Sommarsystern
 2009 – Att dela allt
 2011 – Det kommer aldrig att gå över
 2014 – Paradiset
 2015 – Stoerre Vaerie, også Norra Storfjället
 2016 – I Will Always Love You Kingen
 2017 – Sameblod
 2020 – Charter

Kjelder 

Samiske regissørar
Svenske regissørar
Sørsamar
Emmy Abel

Emilie «Emmy» Louise Abel () var ein norsk forfattar, journalist, omsetjar og forretningskvinne.

Emmy Abel var dotter av kunstforleggjaren Hans Holtermann Abel (1830-1903) av slekta Abel og fotografen Louise Doris Sophie Pauline Kleffel (1841-1907). Ho vart gift 3. november 1892 med forfattar og journalist Balthazar Schnitler ved notarius publicus i Kristiania. Dei er oldeforeldre til Lars Lillo-Stenberg.

Som forfattar gav Emmy Abel ut bøker under jentenamnet sitt. Jula 1894 kom den første barneboka hennar, Kalle og Ella. Ho var i fleire år medarbeidar i Norske Intelligenz-Seddeler, og omsette dessutan føljetongar. 

Saman med Christne Franciska Halvorsen oppretta ho i 1904 Kaffeforretningen Excellent i Valkyriegaten 11 i Kristiania. Forretninga vart nedlagd i 1906. Frå 1909 dreiv ho restauranten ved Tjøme Bad.

Bibliografi 

 1894: Kalle og Ella
 1911: Smaa Skøiere (Fortælling for barn)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Emmy Abel» frå ,  den 11. november 2021.

Litteratur 
 

Norske barnebokforfattarar
Forfattarar frå 1800-talet
Forfattarar frå 1900-talet
Benedicte Agerup

Benedicte Caroline Mathilde Agerup, fødd Erbe () var ein norsk forfattar. Ho er òg kjend under namnet Benedicte Erbe-Agerup og pseudonymet Mathilde.

Benedicte Agerup var dotter av tollbetjent Bendix Erbe og Karen Marthine Bruun. Ho vart gift den 10. februar 1868 med skipsførar Oluf Agerup i Larvik.

Agerup gav ut fleire skjønnlitterære bøker under pseudonymet Mathilde i løpet av dei seinaste tiåra av 1800-talet. Hennar første bok var Sphinx – De originale Gaader, som vart utgjeven hos Malling i Kristiania. Hennar andre bok, Et aar af en ung Piges Liv, som kom ut i 1885, vart gjeven ut i  i Sverige i 1887 som Ett år af en ung flickas lif.

Bibliografi 

 1878: Sphinx – De originale Gaader
 1885: Et aar af en ung Piges Liv - en Fortælling
 1886: I Skumring og Daggry – Skisser
 1889: Mellem fremmede – Fortælling
 1899: To Fortællinger

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Benedicte Agerup» frå ,  den 11. november 2021.

Litteratur 

 Dette skrev kvinner. Oslo: Skolen. 1984. s. 16. ISBN 8257900109. 

Folk frå Porsgrunn
Norske forfattarar
Forfattarar frå 1800-talet
Forfattarar frå 1900-talet
Elsebet Alvær

Elsebet Alvær () var ein norsk forfattar.

Bibliografi 
 Det året alt ble annerledes, roman, Damm (1972)
 Jeg vil ha barnet, roman, Grieg (1976)
 Skal vi være venner?, barnebok, Damm (1979)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Elsebet Alvær» frå ,  den 11. november 2021.

Bakgrunnsstoff 
 Digitaliserte bøker av Elsebet Alvær i Nasjonalbiblioteket

Norske forfattarar
Forfattarar frå 1900-talet
Anna Kristina Knudsen

Anna Kristina Knudsen () er ein norsk forfattar og tidlegare fotballspelar.  

Ho er oppvaksen i Trondheim. Knudsen har spelt i Toppserien og 1. divisjon for Kattem I.L. 

I 2019 gav ho ut si fyrste diktsamling 7078 Saupstad på Flamme Forlag.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Anna Kristina Knudsen» frå ,  den 11. november 2021.  

Norske forfattarar
Verdscupen i alpine greiner 2000/Menn

Verdscupen i alpine greiner for menn i 2000-sesongen tok til 30. oktober 1999 i Tignes i Frankrike og vart avslutta 19. mars 2000 i Bormio i Italia. Turneringa omfatta 38 renn og 40 tevlingar. Tevlingane fordelte seg på 11 slalåmrenn, 9 storslalåmrenn, 7 super-g-renn, 11 utforrenn og 2 kombinasjonstevlingar, dei siste baserte på allereie avvikla enkeltrenn i slalåm og utfor.

Hermann Maier frå Austerrike tok ein suveren fyrsteplass i turneringa, hans andre siger i den årlege verdscupen. Norske Kjetil Andre Aamodt kom på andreplass som året i førevegen. Austerrikaren Josef Strobl vart nummer 3.

Samanlagt

Slalåm

Storslalåm

Super-g

Utfor

Kombinasjon

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Alpiner Skiweltcup 1999/2000» frå ,  den 11. november 2021.  
 

Alpine greiner
Sport i 2000
Wimbledon FC

Wimbledon FC var ein fotballklubb i Wimbledon i det sørvestlege London i England. Klubben vart skipa i 1889 og oppløyst i 2004, etter at eigarane hadde flytta klubben til Milton Keynes i 2003. Plough Lane var heimebane i tida 1912-91. Laget spelte i mørkeblå drakter.

I 1988 vann Wimbledon FC FA-cupfinalen med 1-0 over Liverpool FC.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Wimbledon F.C.» frå ,  den 11. november 2021.

Bakgrunnsstoff

Fotballklubbar i London
Tidlegare engelske fotballag
Skipingar i 1889
Nedleggingar i 2004
Cardiff City FC

Cardiff City Football Club er ein fotballklubb heimehøyrande i Cardiff i Wales i Storbritannia. Klubben var stifta i 1899 og vart medlem av English Football League i 1920. Cardiff City Stadium, eit stadion med plass til 33 316 tilskodarar, er heimebane sidan 2007. Ninian Park var heimebane 1910-2007. Laget spelar i blå drakter.

Cardiff City vann FA-cupen i 1925, spelte også cupfinale i 2008.

Ole Gunnar Solskjær var sjefstrenar nokre månader i 2014.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Cardiff City F.C.» frå ,  den 11. november 2021.

Bakgrunnsstoff

Cardiff
Walisiske fotballag
Skipingar i 1899
Irene Ibsen Bille

Irene Ibsen Bille () var ein norsk forfattar og dramatikar.

Irane var dotter av statsminister Sigurd Ibsen og Bergliot Ibsen, og var syster av filmregissøenr Tancred Ibsen. Ho var barnebarn av Henrik Ibsen, Suzannah Ibsen, Bjørnstjerne Bjørnson og Karoline Bjørnson.

Irene Ibsen gifta seg med den danske forfattaren Josias Bille, som var medlem av den danske uradelslekta Bille, i 1930, og flytta til Danmark. Ho gav ut sitt første dramatiske verk, Uten ansikt, i Danmark. I 1965 gav ho ut Kysset og same året også romanen Det leende vindu.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Irene Ibsen Bille» frå ,  den 11. november 2021.  

Folk frå Oslo
Familien Ibsen
Norske dramatikarar
Norske forfattarar
Rudolf Blodstrupmoen

Rudolf Blodstrupmoen er ein oppdikta person skapa av Kjell Aukrust og høyrer slik til den vide Flåklypa-verda. Kjell Aukrust introduserte fyrst «Disponent Blodstrupmoen» (disponent er leiar i ei forretningsverksemd) i Mannskapsavisas avisspalte Våre Duster og overførte han seinare til den fiktive avisa Flåklypa Tidende. 

Disponent Blodstrupmoen vart barnefødd i Flåklypa og arbeidde som lærling i verkstaden til Reodor Felgen. Med tida flytte han til byen der det var han vart disponent i «Christiania Mark og Soppkontroll» og ein framifrå racerbilførar. Han har i tillegg til Flåklypa Grand Prix og Flåklypa Tidende mellom anna vore med i Solan, Ludvig og Gurin med reverumpa frå 1998 og Flåklypa Julehefte.

Rudolf Blodstrupmoen toler ikkje å tapa og skyr ingen middel for å vinne. I filmen Flåklypa Grand Prix spela Blodstrupmoen «skurken» og var fyrsteførar i GT Boomerang Rapido (bygd på grunnlag av McLaren M8B-karosseri oppgradert til 12-sylindra motor og bygd «Spitfire»-prinsippet). Andreføraren var den synske Mysil Bergsprekken som med den føresjåande gjevnaden sin var ein mønstergod hjelpar. 

Rudolf Blodstrupmoen vart stanga av ein husbukk i Gol i Hallingdal etter at han stakk peikefingeren sin i eit kvisthol. Han gjenoppretta då «Christiania Mark- og Soppkontrolk», han sprøyter utan førevarsel. Skodespelaren Helge Reiss er røysta til Blodstrupmoen både i Flåklypa Grand Prix og Solan, Ludvig og Gurin med Reverompa. Helge Reiss var mellom anna kjend som Professor Drøvel i Brødrene Dal og professor Drøvels hemmelighet og Baronen i Olsenbanden for full Musikk som får Egon Olsen mura inne i katakombane under villaen sin etter at Egon Olsen lovar å gjeva honom ei dyr Ming-vase, men i staden får ein kopi 'Made in Hong Kong'. 

Me møter fyrst Rikard Blodstrupmoen i Flåklypa Grand Prix der han i eit intervju uttalar «Je e villi tell når som helst, hvor som helst, å møte åkken som helst». Dette etter at han kry har synt fram racerbilen sin, GT Boomerang Rapido, som mellom anna er oppgradert med ein supermeterfordelar, ei oppfinning han stal frå læremeisteren sin Reodor Felgen. Reodor Felgen innser so at Blodstrupmoen har stole supermeterfordelaren medan han var læregut hjå han og at det var difor Blodstrupmoen stakk av skjott som var. I tillegg er heile teikninga til GT Boomerang Rapido stola frå verkstaden til Reodor Felgen. Han set seg difor føre, etter mykje overtaling av den ivrige Solan Gundersen, å setja i stend og byggje den planlagde racerbilen sin, som til då berre var understellet på betongklossar. 

Sitat

«Je e villi tell når som helst, hvor som helst, å møte åkken som helst»

«Time vill sjåv» (Time will show).

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Rudolf Blodstrupmoen» frå ,  den 11. november 2021.  
 

Kjell Aukrust
Oppdikta nordmenn
Boomerang Rapido

Boomerang Rapido er ein oppdikta racerbil frå filmen Flåklypa Grand Prix, køyrd av skurken Rudolf Blodstrupmoen og andresjåfør Mysil Bergsprekken. Boomerang Rapido er basert på ein McLaren M8B med ei rekkje oppgraderingar, mange av dei løynde. Bilen har mellom anna aktiv bakveng for variabel nedoverkraft, i tillegg til superretometerfordelar, ei oppfinning stolen frå protagonisten Reodor Felgen. Bilen til Blodstrupmoen er sponsa av skipnaden «Snake Oil».

Kjelder

Oppdikta bilar
Kjell Aukrust
Alicja Szemplińska

Alicja Maria Szemplińska () er ein polsk songar. Ho vart kjend i heimlandet gjennom sin deltaking i ulike songtevlingar, blant anna i 2019, då ho vann den tiande sesongen av The Voice of Poland. Året etter vann ho songtevlinga Szansa na sukces med songen «Empires». Gjennom sigeren skulle ho ha representert Polen i Eurovision Song Contest 2020 i Rotterdam i Nederland. Men 18. mars 2020 avlyste EBU Eurovision Song Contest på grunn av koronaviruspandemien i Europa vinteren 2020.

Bakgrunn 
Szemplińska vart fødd i Ciechanów i Polen. Ho starta å synga som barn og tok songtimar og opptredde med det lokale kyrkjekoret sitt. Som tolvåring byrja ho å ta profesjonell songundervising. Som 14-åring i 2016 fekk ho merksemd då ho vann talentshowet Hit, Hit, Hurra! på tv-kanalen TVP2.

I 2019 vann Szemplińska den tiande sesongen av The Voice of Poland – den polske versjonen av The Voice.  Premien var ein platekontrakt med plateselskapet Universal Music Polska. Same år gav ho ut debutsingelen «Prawie my» ('nesten oss').

I februar 2020 deltok Szemplińska i talenttevlinga Szansa na sukces. Tevlinga vart dette året brukt som den nasjonale finalen til Polen til Eurovision Song Contest 2020. Szemplińska deltok med songen «Empires» og vann både jury- og telefonavrøystinga i finalen 23. februar. Gjennom sigeren vart ho og songen «Empires» det polske bidraget i Eurovision Song Contest, og skulle ha delteke i den andre semifinalen torsdag 14. mai 2020 i Rotterdam i Nederland. På grunn av koronavirusutbrotet i Europa vinteren 2020 såg EBU seg nøydd til å avlyse tevlinga for å hindre spreiing av koronaviruset SARS-CoV-2 og den medfølgjande sjukdomen COVID-19.

Diskografi

Singlar 
 2019 – «Prawie my»
 2020 – «Empires»

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Alicja Szemplińska» frå ,  den 11. november 2021.  
 

Polske songarar
Polske Eurovision Song Contest-deltakarar
Eurovision Song Contest 2020-deltakarar
Ikkje-deltakande Eurovision Song Contest-artistar
Penélope Cruz

Penélope Cruz Sánchez () er ein spansk skodespelar. Cruz er den første spanske skodespelaren som har vorte nominert til Oscar for «beste kvinnelege hovudrolle» i Pedro Almodóvar-filmen Volver under den 79. Oscar-utdelinga. I 2009 vart ho igjen nominert til Oscar for birolla si i Vicky Cristina Barcelona, og denne gongen vann ho prisen.

I 2006 spelte Cruz ei av hovudrollene i den norskregisserte filmen Bandidas.

I 2008 spelte ho i musikalen Nine saman med Oscar-vinnarane Daniel Day-Lewis, Marion Cotillard, Nicole Kidman, Judi Dench og Sophia Loren med Oscar-nominerte Kate Hudson og Grammy Award-vinnaren «Fergie» i biroller. Filmen hadde premiere i november 2009.

Cruz vart saman med Javier Bardem i 2007. Paret gifta seg på Bahamas hos ein ven i juli 2010 og fekk det første barnet sitt den 22. januar 2011.

Filmografi (utval)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Penélope Cruz» frå ,  den 11. november 2021.

Bakgrunnsstoff 

Ordre des Arts et des Lettres
Hollywood Walk of Fame
Spanske skodespelarar
Skodespelarar frå 1900-talet
Skodespelarar frå 2000-talet