alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Norges Hjemmefrontmuseum

Norges Hjemmefrontmuseum, forkorta NHM, er eit museum som tek for seg perioden 1940-1945 med særleg fokus på motstandskampen i Noreg. Det er ein del en del av museumsverksemda til Forsvaret og held til på Akershus festning i Oslo i «Bindingsverkshuset» med «Det dobbelte batteri». 

NHM vart skipa som ei privat stifting i 1966 og opna  8. mai 1970. Frå 1995 er det ein del av Forsvarets museer. Museet har ei omfattande samling av materiale knytt til Heimefronten og den norske motstandsrørsla under krigen. Rett ved museet ligg rettarstaden.

Kjelder 

Knut Are Tvedt (red): Oslo byleksikon, side 396, Kunnskapsforlaget 2010, ISBN 978-82-573-1760-7

Museum i Oslo
Museum knytt til Noreg under andre verdskrigen
Skipingar i 1966
Boko Haram

Boko Haram er ei islamistisk militant gruppe frå Nigeria som er kjend for ei rekkje åtak på offentlege og sivile i Nigeria sidan 2009. Hausakallenamnet «Boko Haram» kan omsetjast til 'vestleg utdanning er forboden'. Det eigentlege namnet til gruppa er Jama'atu Ahlis Sunna Lidda'awati wal-Jihad, 'Folk vigd utbreiinga av Profeten si lære og jihad'.

Bakgrunn

Boko Haram oppstod i Maiduguri, delstatshovudstaden i Borno nordaust i Nigeria, i 2002.  Her skipa den religiøse leiaren Muhammad Yusuf eit senter som omfatta ein moské og ein tilknytt koranskule. Her samla følgjarar seg rundt eit islamsyn som sa at alle delar av det vestleginspirerte samfunnet er forbodne i islam (haram) - både utdanning, politikk, val og bruk av vestlege klede som bukse og skjorte. Gruppa danna eit mål om å danna ein eigen muslimsk stat der slike reglar kunne følgjast.

Boko Haram tok etterkvart i bruk valdelege middel, og i 2009 stod gruppa bak ei rekkje åtak i Maiduguri. Måla deira kunne vera offentlege bygningar, politifolk, politikarar, kristne og muslimske geistlege frå andre tradisjonar og einkvar som kritiserte dei. Typisk gjekk dei til åtak med skytevåpen frå motorsyklar. Dei nigerianske styresmaktene slo ned opprøret, og Yusuf blei drepen.

Opptrapping
I staden for å forsvinna, omorganiserte Boko Haram under ein ny leiar, Abubakar Shekau. 
Medan gruppa opphavleg hadde hatt lokalt fokus, blei ho no meir internasjonalt retta. Offensiven frå dei nigerianske styresmaktene førte til at Boko Haram-leiarar flykta til Mali, der dei knytte band med al-Qaida i muslimske Maghreb (AQIM). Gruppa har også søkt tilflukt i Sambisa-skogen ved grensa til Kamerun.

Boko Haram utvida åtak til større delar av nordlege og tilmed sentrale Nigeria, som hovudstaden Abuja. Dei har utført bombeåtak på busstoppar, kyrkjer, utestader, militærleirar, politistasjonar og SN sitt hovudkvarter i Nigeria. I 2010 blei gruppa sett på USA si terroristliste. 

I 2013 erklærte presidenten i Nigeria, Goodluck Jonathan, unntakstilstand i dei nordaustnigerianske delstatane Borno, Yobe og Adamawa. I tida som følgde auka talet på drepne i konflikten, medan den nigerianske hæren verka ute av stand til å slå ned gruppa.

I 2014 utførte Boko Haram to åtak på kostskular og bortførte jenter som var elevar der. Det første åtaket fann stad i Yobe i mars. Deretter kidnappa gruppa over 200 jenter i Chibok i april. Gruppa oppgav at ho ville behandla jentene som «krigsbytte».

I november utførte Boko Haram 27 åtak som til saman drap minst 786 menneske. Eit bombeåtak på Den store moskeen i Kano under fredagsbøna 28. november drap 120. 

I desember 2014 melde BBC at opprørsgruppa skulle ha kontroll over eit område på rundt 20 000 km². Den nigerianske hæren hyrte lokale folk til militsar og lukkast saman med dei å ta tilbake fleire område.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Nigeriansk samfunn
Terroristgrupper
Islamistgrupper
Antikristendom
Den islamske staten Irak og Levanten
Jihadistorganisasjonar
Stephan Tschudi-Madsen

Stephan Tschudi-Madsen ()
var ein norsk kunsthistorikar og riksantikvar i åra 1978–1991.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Norske kunsthistorikarar
Norske riksantikvarar
St. Olavs Orden
Folk frå Bergen
Maiduguri

Maiduguri er ein by som ligg nordaust i Nigeria, rundt 11 mil sørvest for Tsjadsjøen. Han er delstatshovudstad for Borno og har rundt 1,1 millionar innbyggjarar (2004).

Maiduguri blei grunnlagd av britane kring 1907. Det moderne Maiduguri omfattar også Yerwa, som blei grunnlagd i same tidsrommet som hovudstad for kanurifolket. 
Byen har lenge vore eit viktig handelssentrum og vegknutpunkt. Statusen som kommersielt sentrum blei styrkt då jernbanen kom i 1964. Byen er no ein av dei største i Nord-Nigeria.  Han er sluttpunkt for jernbanelinjer frå Lagos og Port Harcourt.
Han har også ein flyplass, Maiduguri International Airport. 
Maiduguri er sete for eit universitet grunnlagd i 1975 og ein teknisk høgskule.

Dei fleste innbyggjarane i byen er kanuritalande muslimar, men det finst også fleire minoritetsgrupper, mellom anna kristne. Byen har fleire gonger opplevd valdsame samanstøyt med etnisk eller religiøs bakgrunn, mellom anna i 1982, 2001, i samband med Muhammed-karikaturane i Jyllands-Posten i 2005, og i 2009. 

Maiduguri er opphavsstaden for terroristgruppa Boko Haram, og har seinare vore åstad for terorriståtak og kampar om byen. Boko Haram gjekk til åtak på ein militær- og ein flybase i nærleiken i desember 2013, og prøvde å ta kontroll over byen. 10. januar 2015 drap eit bombeåtak under mandagsmarknaden her 19 menneske. Natt til 25. januar same år byrja fleire hundre Boko Haram-soldatar eit større militæråtak på byen, men blei raskt drivne ut.
7. mars 2015 drap fem ulike sjølvmordsbomber over 50 menneske og såra over 140.
11. august drap eit nytt åtak på marknaden rundt 50 menneske.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Maiduguri» frå ,  den 9. desember 2014.

Bakgrunnsstoff

Byar i Nigeria
Byar i Borno
Isolde Kostner

Isolde Kostner () er ein italiensk tidlegare skirennar frå Bolzano som vann gullmedaljane i super-G i alpin-VM både i 1996 og 1997. I alt vann ho seks OL- og VM-medaljar i tida 1994-2002. Ho vann FIS-pokalen som den beste kvinnelege utforrennaren både i 2001 og 2002.

Aktiv
Kostner var allereie frå unge år ein utprega såkalla fartsutøvar. Frå ho vann sin fyrste verdscupsiger i slutten av januar 1994, gjekk det ti år og to dagar til ho vann sin 15. og siste. Tolv av rennsigrane kom i utfor, tre i super-G. Ho kleiv på pallen etter 50 renn i verdscupen.

Kostner sanka sine fyrste OL-medaljar under vinterleikane på Lillehammer i 1994. Ho vann då bronsemedaljar både i utfor og i super-G. To år seinare vart ho verdsmeister i super-G då VM i alpine greiner 1996 vart arrangert i spanske Sierra Nevada. Året etter forsvarte ho VM-tittelen under alpin-VM 1997 i Sestriere. Korkje under Vinter-OL 1998 i Nagano eller i VM i alpine greiner 1999 i Vail lukkast ho blande seg inn i medaljestrid.

Både i 2001 og 2002 vann Kostner FIS-pokalen som prova at ho var verdas beste kvinnelege utforrennar. Begge desse sesongane kapra ho ein sølvmedalje i dei store meisterskapane. I 2001 vart ho nummer to i super-G ved VM i alpine greiner 2001 i St. Anton, fem hundredels skund bakom vinnaren, franske Régine Cavagnoud. Også under Vinter-OL 2002 i Salt Lake City måtte Kostner sjå ei fransk kvinne øvst på sigerspallen, Carole Montillet vart olympisk meister i utfor med klar margin til Kostner på sølvplass.

Kostner la opp som aktiv alpinist i 2006.

Kunstløparen Carolina Kostner er syskenbarnet hennar.

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar
Denne artikkelen bygger på «Isolde Kostner» frå ,  den 9. desember 2014.  
 

Italienske alpinistar
Deltakarar under vinter-OL 1994
Deltakarar under vinter-OL 1998
Deltakarar under vinter-OL 2002
Christin Cooper

Christin Elizabeth Cooper () er ein USA-amerikansk skirennar frå Ketchum i Idaho som vann fire medaljar, tre sølv og ein bronse, under Alpin-VM 1982 og Vinter-OL 1984.

Aktiv
Cooper debuterte i verdscupen i alpine greiner i 1978. Under dei olympiske leikane 1980 i Lake Placid i heimlandet vart ho nummer sju i storslalåm og åtte i slalåm.

Frå desember 1981 til mars 1984 vann Cooper fem renn i verdscupen; to i storslalåm, eitt i slalåm og to i kombinasjon. Ho kom på tredjeplass i verdscupen i alpine greiner 1982, einast sveitsiske Erika Hess og vesttyske Irene Epple var betre alpinistar gjennom sesongen. Same året sanka ho tre medaljar gjennom verdsmeisterskapen i alpine greiner 1982 i Schladming i Austerrike. Det tok til med ein bronse i kombinasjonen og heldt fram med sølvmedaljar i storslalåm og i slalåm. Alle dei tre tevlingane vart elles vunne av Erika Hess.

Under Vinter-OL 1984 i Sarajevo vann Cooper sølvmedaljen i storslalåm, og sikra dermed dobbeltsiger for USA ettersom gullmedaljen gjekk til Debbie Armstrong. Cooper, som la opp etter OL-sesongen 1984, stod 26 gongar på sigerspallen, 19 av dei i anten storslalåm eller slalåm.

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar
Denne artikkelen bygger på «Christin Cooper» frå ,  den 10. desember 2014.  
 

Alpinistar frå USA
Olympiske sølvmedaljevinnarar for USA
USA-amerikanske deltakarar under vinter-OL 1980
Alpinistar under vinter-OL 1980
Medaljevinnarar under vinter-OL 1984
USA-amerikanske deltakarar under vinter-OL 1984
Alpinistar under vinter-OL 1984
Mateja Svet

Mateja Svet () er ein slovensk tidlegare skirennar frå Ljubljana som representerte Jugoslavia. Ho vann VM-gull i slalåm i 1989 og tok i alt seks medaljar i VM- og OL-tevlingar i tida 1987-89.

Aktiv
Svet deltok i sitt fyrste verdenscuprenn som sekstenåring og vann to storslalåmrenn i verdscupen i 1986-sesongen, sytten år gammal. Under VM i alpine greiner 1987 i Crans-Montana sikra ho seg tre medaljar; fyrst ein bronse i super-G, så sølv i storslalåm bak Vreni Schneider frå Sveits og til sist ein bronse i slalåm.

Under Vinter-OL 1988 i Calgary tok Svet sølv i slalåm, også då fann ho si overkvinne i Vreni Schneider. Gjennom 1988 var Svet den beste kvinnelege storslalåm-rennaren i verda og vart dermed vinnar av FIS-pokalen 1988 for den greina.

Høgdepunktet for Svet kom i VM i alpine greiner 1989 i Vail i den USA-amerikanske delstaten Colorado, der ho vart verdsmeister i slalåm med klar margin til sølvvinnar Vreni Schneider. I tillegg fekk ho bronsemedaljen i storslalåm-tevlinga, men fyrst etter at den opphavlege bronsemedaljøren, Christelle Guignard frå Frankrike, vart dømd for brot på dopingreglementet.

Svet vann sju verdscuprenn, seks i storslalåm og eitt i slalåm. Den siste sigeren oppnådde ho i Veysonnaz i Sveits den 5. februar 1990. Etter 1990-sesongen la ho vekk konkurranseskia, 21 år gammal.

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar
Denne artikkelen bygger på «Mateja Svet» frå ,  den 10. desember 2014.  
 

Slovenske alpinistar
Deltakarar under vinter-OL 1988
Jugoslaviske alpinistar
Mpeketoni

Mpeketoni er ein by i Lamu-distriktet i Kystprovinsen i Kenya. I 1999 hadde han ca. 25 000 innbyggjarar.

Byen ligg på fastlandet nær øya Lamu, som er eit kjent turistmål. Han ligg rundt 22 mil nordaust for storbyen Mombasa.

Mpeketoni blei grunnlagd som Lake Kenyatta Settlement Scheme på 1970-talet av president Jomo Kenyatta. Rundt 30 000 kikuyufolk frå sentrale Kenya blei busette her. Grunnlegginga førte til at mange lokale innbyggjarar mista landområda sine. Det har vore etniske gnissingar her, som mellom anna førte til samanstøytar i 2013.

16. juni 2014 blei byen utsett for ei rekkje terroråtak frå den somaliske islamistgruppa al-Shabaab. Minst 48 menneske blei drepne. Åtaket skal ha vore ein hemn for at kenynaske styrkar hadde hjelpt styresmaktene i Somalia i kampen mot al-Shabaab, og for drap på muslimar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Mpeketoni» frå ,  den 10. desember 2014.  
 

Byar i Kystprovinsen i Kenya
Byar i Kenya
Anita Wachter

Anita Wachter () er ein austerriksk tidlegare skirennar frå Bartholomäberg i Vorarlberg som vann verdscupen i alpine greiner 1993 og vart olympisk meister i kombinasjon i 1988. Ho vann til saman åtte meisterskaps-medaljar i tida 1988-99, tre av medaljane kom i yndlingsgreina storslalåm, fire i kombinasjon og eitt i slalåm.

Aktiv
Vinteren 1985 vart Wachter junior-verdsmeister i både slalåm og storslalåm. I november 1987 fekk ho sitt gjennombrot då ho vann sin fyrste verdscupsiger i slalåm i Courmayeur. Mindre enn tre månader seinare, i februar 1988, vart ho olympisk meister i kombinasjonen under Vinter-OL 1988 i Calgary.

I 1990-sesongen vart Wachter nummer to i verdscupen i alpine greiner 1990 og sigra i kampen om FIS-pokalen i storslalåm. Ved VM i alpine greiner 1991 i Saalbach-Hinterglemm oppnådde ho ein bronsemedalje i super-G, medan ho i februar 1992 vann sølvmedaljar både i storslalåm og i kombinasjon under dei olympiske vinterleikane i Albertville.

Wachter gjekk heilt til topps i verdscupen i alpine greiner 1993. Ho sikra seg elles ein sølvmedalje i storslalåm og ein bronsemedalje i kombinasjonen ved VM i alpine greiner 1993 i japanske Morioka. Ho vart det året vald til årets kvinnelege idrettsutøvar i Austerrike for 1993.

OL-sesongen 1994 vann Wachter for andre gong FIS-pokalen for storslalåm, men måtte nøye seg med ein fjerdeplass i øvinga under Vinter-OL 1994 på Lillehammer. To år seinare sikra ho seg ein sølvmedalje i kombinasjonen ved alpin-VM 1996 i Sierra Nevada i Spania.

I januar 1998 fall Wachter stygt i eit super-G-renn i Cortina d'Ampezzo og pådrog seg store skadar i høgre kne. Ho kom likevel sterkt tilbake i 1999-sesongen med fire sigrar i storslalåm i verdscupen. Ved alpin-VM 1999 i Vail i Colorado tok ho bronsemedaljen i storslalåm-tevlinga. Wachter vann storslalåmrennet i Lienz den 28. desember 1999. Det var hennar 19. og siste rennsiger i verdscupen og hennar 75. pallplass. Ho la opp etter ein lite minnerik 2001-sesong.

Wachter lever i familie med den tidlegare skirennaren Rainer Salzgeber.

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar
Denne artikkelen bygger på «Anita Wachter» frå ,  den 10. desember 2014.  
 

Austerrikske alpinistar
Olympiske meistrar for Austerrike
Deltakarar under vinter-OL 1988
Deltakarar under vinter-OL 1992
Deltakarar under vinter-OL 1994
Musefletter

Musefletter er ein frisyre der håret blir delt i to og samla i ein hale eller flette på kvar side av hovudet.

Barnebokfiguren Pippi Langstrømpe er kjend for å ha strittande musefletter.

Kjelder

Frisyrar
Heini Messner

Heinrich Messner, kjend som Heini Messner, () er ein austerriksk tidlegare skirennar frå Obernberg am Brenner i Tirol. Han vann to OL-bronsar og ein VM-bronse under dei olympiske leikane i 1968 og 1972. Messner vart nummer to i verdscupen i alpine greiner 1967.

Aktiv
Frå 1961 til -67 vann Messner fem austerrikske meistertitlar. Han vart fyrst utformeister i 1961, deretter vann han slalåm tre år på rad, 1964-66, og til sigra han i den nasjonale meisterskapen i storslalåm i 1967.
  
Messner OL-debuterte på heimegrunn i Tirol med ein tiandeplass i utfor under Vinter-OL 1964 i Innsbruck. To år seinare vart han nummer fire i same greina då VM i alpine greiner 1966 vart avvikla i chilenske Portillo.

Den 5. januar 1967 vann Messner det aller fyrste rennet i verdscupen i alpine greiner. Rennet vart avvikla i Berchtesgaden i Vest-Tyskland. Sigeren vart hans i einaste i verdscupen, men fram til 1972 tok han 17 gongar steget opp på sigerspallen. I verdscupsesongen 1967 enda han på andreplasse etter suverene Jean-Claude Killy frå Frankrike.

Under dei olympiske leikane i Grenoble i 1968 tok Messner bronsemedaljen i storslalåm og vart nummer nummer fire i utfor.  Desse prestasjonane, samt ein delt 13. plass i slalåm gav han VM-bronse i kombinasjonen, ei øving som ikkje stod på OL-programmet.

I VM i alpine greiner 1970 i Val Gardena vart Messner nummer fire i storslalåm. To år etter tok han bronsemedaljen i utfor då vinterleikane 1972 fann stad i Sapporo.

Trenar
Messner var 1972-74 trenar for Austerrike sitt landslag for kvinner.

Kjelder
 Sportsboken, aktuelle årgangar
Denne artikkelen bygger på «Heinrich Messner» frå ,  den 10. desember 2014.  
 

Austerrikske alpinistar
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Austerrike
Austerrikske deltakarar under vinter-OL 1964
Alpinistar under vinter-OL 1964
Medaljevinnarar under vinter-OL 1968
Austerrikske deltakarar under vinter-OL 1968
Alpinistar under vinter-OL 1968
Austerrikske deltakarar under vinter-OL 1972
Alpinistar under vinter-OL 1972
Egon Zimmermann

Egon Zimmermann () var ein austerriksk skirennar frå Lech i Vorarlberg som vart verdsmeister i storslalåm i 1962 og olympisk meister i utfor i 1964.

Han må ikkje blandast i hop med den samnemnde alpinisten Egon Zimmermann som deltok i alpin-VM 1958 og Vinter-OL 1960.

Aktiv
Zimmermann gjorde reint bord under Holmenkollen Kandahar i Noreg vinteren 1960, med siger i slalåm såvel som storslalåm vann han også kombinasjonen.

Under VM i alpine greiner 1962 i franske Chamonix vann Zimmermann gullmedaljen i storslalåm og bronsemedaljen i utfor. Året etter vann han både utforrennet og kombinasjonen ved Hahnenkamm-renna i Kitzbühel.

I januar 1964 vann Zimmermann to storslalåmrenn i sveitsiske Wengen. Under vinterleikane 1964 i Innsbruck vann han gullmedaljen i utforrennet frå fjellet Patscherkofel. Han høyrde til favorittane også i storslalåm, men der feila han i fyrste omgangen og rende ut or løypa.

Etter å ha vorte alvorleg skadd i ei trafikkulukke hausten 1964, kom han tilbake og vart austerriksk meister i utfor i 1966. Han deltok i utforrenna både i VM i alpine greiner 1966 i Portillo i Chile, og i Vinter-OL 1968 i Grenoble. Med høvesvis 12. og 13. plass var han langt unna å vinne ein medalje.

Næring
Zimmermann fekk i 1966 bygt eit luksushotell i heimstaden Lech, eit hotell han dreiv i lang tid, trass i at han vart råka av multippel sklerose.

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar
Denne artikkelen bygger på «Egon Zimmermann» frå ,  den 10. desember 2014.  
 

Austerrikske alpinistar
Verdsmeistrar i alpine greiner
Olympiske meistrar for Austerrike
Medaljevinnarar under vinter-OL 1964
Austerrikske deltakarar under vinter-OL 1964
Alpinistar under vinter-OL 1964
Austerrikske deltakarar under vinter-OL 1968
Alpinistar under vinter-OL 1968
Europa i gresk mytologi

Europa er ei kvinne i gresk mytologi som er best kjend for å ha blitt bortført ridande på Zevs i kvit okseham. Ho er opphavet til namnet på verdsdelen Europa. Europa blei tilbedd på Kreta under namnet Hellotis, og feira under høgtida hellotia.

I mytene er Europa ei høgtståande fønikisk kvinne av ulike opphav - ofte er far hennar kong Agenor av Tyr, i andre er far hennar Phoenix, son av Agenor. Ho var særs vakker, og guden Zevs fall for henne. Etter å ha lurt henne til seg i form av ein kvit okse, førte han henne vekk frå heimstaden til Kreta. Her fekk dei to eller tre søner saman: Minos, Rhadamanthys og i nokre variantar også Sarpedon. Europa blei seinare gift med Asterius, kongen av Kreta, som tok til seg sønene hennar.

Kjelder

«Europa» (2014), Encyclopædia Britannica. Vitja 10. desember 2014.

Bakgrunnsstoff

Menneske i gresk mytologi
Europa
Kreta i antikken
Sirkulatorisk sjokk

Sirkulatorisk sjokk, oftast kjent som sjokk, er ein livstrugande medisinsk tilstand som oppstår som følgje av manglande substrat i den aerobe celleandinga. I byrjinga plar det å innebere utilstrekkelig oksygen i celleveva.

Dei vanlege teikna på sjokk er lågt blodtrykk, raske hjarteslag og teikn på dårleg blodgjennombløding (perfusjon) i organa (til dømes lite urin, forvirring og umedvitne). Stundom er blodtrykket stabilt sjølv om personen er i sirkulatorisk sjokk, så lågt blodtrykk er ikkje alltid eit påliteleg teikn. Ein av farene ved sjokk er at det virkar gjennom positiv tilbakekopling. Når sjokket oppstår plar det å forverrast, og snarleg behandling er kritisk for å redda livet.

Sirkulatorisk sjokk er ikkje det same som mentalt sjokk, som er ein psykologisk tilstand som oppstår etter skremmande eller traumatiske hendingar.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Shock (circulatory)» frå ,  den 10. desember 2014.  
 
Wikipedia på Engelsk oppgav desse kjeldene

Akuttmedisinske tilstandar
Intensivmedisin
Dødsårsaker
Generelle symptom og teikn
Søre Stokken

Søre Stokken er den sørlegaste garden i Fitjar kommune. Neset som garden ligg på vert på Stord kalla Nordstokken, i motsetnad til neset Sørstokken, der Stord lufthamn, Sørstokken ligg. Dei to nesa dannar innløpet til Dåfjorden og her går kommunegrensa mellom Fitjar og Stord kommune. 

Sjølve garden grensar til Stokksundet i vest og Dåfjorden i aust, medan gardane Hovstad og Tislavoll ligg i nord. 

Dåfjord verft ligg på området.

Historie
Garden er ikkje gammal og var truleg først eit husmannsplass under Tislavoll. Garden vart truleg ein eigen gard tidleg på 1600-talet. Midt på 1600-talet låg garden øyde. 

Den første brukaren som er nemnt på garden var Tarald i 1657, som då var husmann.

Namn
Det er usikkert kva som er opphavet til namnet, men både Søre Stokken, Stokken i Stord kommune, som ligg kring 3 km lenger sør og Stokka i Bømlo kommune kan alle ha fått namn etter Stokksund, som er langt og beint og kan likne på ein stokk. Dette er derimot ei uvanleg samanlikning, og andre sund som heiter Stokksund er ikkje beine. Sundet har truleg fått namn etter stokkar som vart sett opp som seglmerke eller liknande. 

Gardsnamnet vart skrive Stoechen, Stoechenn, Stochen, Nord Stochen, Søre Stochen, Søre Stochen, Sør Stochen, Søre Stokken og Søndre Stokken. Daglegnamnet er Søre Stokkjen.

Kjelder 
 
 Stokken på norgeskart.no

Gardar på Fitjar
Kanurifolk

Kanurifolk er ei folkegruppe frå området kring Tsjadsjøen i delstaten Borno nordaust i Nigeria og i tilstøytande delar av Niger, Tsjad og Kamerun. Kanurifolka var den viktigaste gruppa i det historiske kongedømet Bornu. Språket deira er kanuri, eit nilo-saharisk språk.

Det finst rundt 5 millionar kanurifolk. Dei fleste av dei bur i Nigeria, der det blei estimert at det fanst rundt 4,8 millionar i 2005.

Dei fleste kanurifolk er sunnimuslimar, og konverterte på 1100-talet. 

Kanuriane har tradisjonelt vore fastbuande, til forskjell frå nomadisk nabofolk som toubou og zaghawa.
Den viktigaste næringsvegen er jordbruk. Dei dyrkar gjerne hirse og durra for eige bruk og jordnøtter og bomull til eksport. Dei har også tradisjon for å fiska i området ved Tsjadsjøen, vunne ut salt og drive handel.

Den viktigaste kanuribyen er Maiduguri. Her har den tradisjonelle herskaren for folket, shehuen eller emiren av Borno, sete.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Kanuri people» frå , og «Kanuri» frå  den 11. desember 2014.

Bakgrunnsstoff 

Nigerianarar
Nigeriansk samfunn
Kamerunarar
Niger
Tsjad
Port Harcourt

Port Harcourt (igbo , Iguocha eller Ugwuocha; nigeriansk pidgin Po-ta-kot) er ein hamneby og delstatshovudstad delstaten Rivers i Nigeria. Han har rundt 1,1 millionar innbyggjarar (2005). Byen ligg ved ein av dei austlegaste munningsarmane til elva Niger, ca. 50 km inne i landet. 
Han blei skipa rundt ei hamn som blei bygd her i 1912, og kalla opp etter ein britisk den dåverande koloniministeren Lewis Harcourt.

Port Harcourt er ein viktig hamne- og industriby. Han er eit knutepunkt for samferdsle som også har ei internasjonal lufthamn. Byen har eit universitet frå 1971 som populært blir kalla UNIPORT.

Ein driv eksport av palmeolje, tømmer, kol, tinn og olje frå byen. Av industri kan mellom anna nemnast næringsmiddelindustri, fiskeforedling, oljeraffineri, papirindustri og metallindustri. Det ligg petroleumsraffineri med røyrledning frå uthamna Bonny.

Kjelder

«Port Harcourt» (9. juli 2013), Store norske leksikon. Fri artikkel henta 10. desember 2014.

Bakgrunnsstoff

Byar i delstaten Rivers
Byar i Nigeria