alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Simen Østensen

Simen Håkon Østensen () er ein norsk langrennsløpar som vart nordgsmeister på 50 km i 2010. Hans beste internasjonale resultat er tredjeplassen i ski-turneringa Tour de Ski 2006/07. Østensen er medlem av Fossum IF.

Aktiv
Østensen debuterte i verdscupen med å bryte femmila i Holmenkollen i 2005. Han fekk sitt gjennombrot under Tour de Ski 2006/07, der han leia samanlagt etter dei to første av i alt seks renn. Han enda til slutt på tredjeplass, hans fremste individuelle prestasjon i verdscupen. 17. februar 2008 gjekk han inn til verdscupsiger i lagsprint i tsjekkiske Liberec, saman med Martin Sundby. Østensen gjekk sisteetappen og slo finske Ville Nousiainen i spurten med fire tidels sekund.

Østensen tok sølv på sprinten under noregsmeisterskapen i Granåsen i Trondheim i februar 2008 og gull på 50 km under NM på ski 2010 i Tolga, ei tevling som gjekk i klassisk stil. Tre år seinare på Løten fekk han sølvmedaljen på NM-femmila, utan sjanse til å hamle opp med vinnaren Martin Sundby.

Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
2008: Sølvmedalje i sprint i Trondheim
2010: Gullmedalje på 50 km på Tolga
2011: Nr 5 på 30 km på Steinkjer
2013: Sølvmedalje på 50 km på Løten

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar

Bakgrunnsstoff

Norske langrennsløparar
Turbiditt

Turbiditt er ein straum av sediment oppvirvla i vatn skapt ved ras nedover ein undersjøisk skråning, til dømes i framkant av eit elvedelta i sjø eller innsjø.

Danning
Marine turbidittar opptrer hyppig i kontinentalskråningar. Blandinga av vatn og sediment har større tettleik enn omkringliggande vassmassar og kan derfor oppnå stor fart. Han vil rive med seg meir materiale på veg nedover skråninga og vil fortsette langt utover havbotnen nedanfor. Sidan dette gjentar seg jamleg, fører det til at store mengder sediment blir transportert frå kontinentalsokkelen til dei store havdjupa.

Anna tyding

Turbiditt er òg namnet på sedimentære bergartar (forsteina avsetningar) skapt av gamle turbidittstraumar. Slike avsetningar har karakteristiske trekk som avslører korleis dei vart danna.

Sjå òg
Gradert lag

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Turbiditt» frå ,  den 6. januar 2014. 
 oppgav desse kjeldene: 
 A. Allaby and M. Allaby: The Concise Oxford Dictionary of Earth Sciences, Oxford University Press 1991, oppslagsord «turbidity current» og «turbidite».
 

Fysisk oseanografi
Sedimentære bergartar
Sedimentologi
Tønsbergitt

Tønsbergitt er ein raud djupbergart som er i nær slekt med blå larvikitt. Han finst i Tønsberg og omegn, og den mest kjente førekomsten er Slottsfjellet midt i Tønsberg.

Tønsbergitt er ein larvikitt som tilhøyrer geologien til Oslofeltet. Dagbergarten frå same kammer er rombeporfyr.

Tønsbergitt har vore drifta i fleire brot, som tidlegare utgjorde ein liten steinindustri i Tønsbergsområdet. Ein finn han mellom anna i grunnmuren på slottet, frå steinbrotet på Bolærne. Han har òg blitt brukt saman med rombeporfyr i mange grunnmurar under den gamle trehusbusetnaden i Tønsberg.

Tønsbergitt er skildra og namngjeven av Waldemar Christopher Brøgger i 1898.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tønsbergitt» frå ,  den 6. januar 2014.  

 

Oslofeltet
Tønsberg kommune
Porfyrar
Geologi i Vestfold og Telemark
Ultramafisk

Ultramafisk vert nytta om magmatiske bergarter som vesentleg består av mafiske mineral, til dømes dunitt og pyroksenitt, òg kalla ultramafitter. Nemninga ultrabasisk er knytt til bergarta si SiO2-innhald (mindre enn 45 %).

Kjelder 
Ultramafisk. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/ultramafisk.

 
Metamorfe bergartar
Ultramafitt

Ultramafitt er ei gruppe av bergarter som består av minst 90 % mørke mineral med magnesium og jarn. Dei viktigaste bergartane er olivinstein (dunitt), peridotitt, pyroksenitt, serpentinitt og kleberstein. I terrenget gjev ultramafittane seg ofte til kjenne ved raudbrun eller gulbrun forvitringsfarge.

Den største førekomsten av ultramafitt i Noreg er på Leka i Nord-Trøndelag. Elles finst dei som utalde små førekomstar i Den kaledonske fjellkjeda mellom Stavanger og Tromsø. I nokre tilfelle synest det klårt at ultramafittane er danna ved at dei mørke minerala har søkke til botns i ein bergartssmelte (t.d. i Jotunheimen og Indre Sogn). I mange andre tilfelle ser det likevel ut som om dei er bitar av den øvre mantelen til jorda som er vorte pressa inn i jordskorpa under ei fjellkjedefolding.

Kjelder 
Ultramafitt. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013.

Vulkanske bergartar
Urtitt

Urtitt er ein magmatisk bergart som vesentleg består av nefelin, med mindre mengder av ein alkalipyroksen (ægirin). Han går med minkande nefelininnhold over i ijolitt og melteigitt. Ei felles nemning for desse bergartene er foiditt. 

Slike bergarter kjennest i Noreg frå Fensfeltet i Telemark.

Bergarten har namn etter lokaliteten Lujavr Ura på Kola i Russland.

Kjelder 
Urtitt. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/urtitt.

Vulkanske bergartar
Utvasking

Utvasking i geologi er ei masseforflytting som kjem av vasstraumen i ei elv, i undergrunnen eller på havbotnen.

Kjelder 
Utvasking.: geologi. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/utvasking.%2Fgeologi.

Erosjon
Vikinggraben

Vikinggraben er ei smal, langstrekt forkastingsgrøft i nordre delen av Nordsjøen, midt mellom Shetland og Noreg. 

Han vart laga ved innsøkk særleg i midt- og seinjura, og er no fylt opp med tjukke avleiringar frå mesozoikum og tertiær der det er funne mange førekomstar av olje og gass. I sør held Vikinggraben fram i Sentralgraben, som òg inneheld ei rekkje petroleumsførekomstar.

Denne geologiske formasjonen ligg ca. 300 km vest for Rogaland. I perm-perioden var han eit landfast søkk mellom to fjellkjeder. Vikinggraben er omtrent 300 km lang (nord-sør) og 40 km brei (aust-vest). Geologisk er kjernen djupt nede i kaledonsk grunnfjell, medan dette etter permperioden er overlagt med 5 000 meter tjukke lag av sediment frå avrenning frå Baltica-kontinentet. Nedst består han av grunnfjell, så inntil 3 000 m sandstein frå trias og jura, inntil 1 000 m kalkstein frå krit, og øvst skifer frå paleocen (200-500 m) og eocen (500 m).

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Vikinggraben» frå ,  den 6. januar 2014.  
Vikinggraben. (2011, 20. oktober). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/Vikinggraben.

Geologi i Nordsjøen
Norsk geologi
Britisk geologi
Forkastingar i Europa
Variole

Variole er eit nøttestort, kuleforma krystallaggregat, som finst i einskilde basiske bergarter, særleg basaltar. Aggregatet er bygd opp av krystallnåler i radiær anordning. Den tilsvarande teksturen blir kalla variolittisk.

Sjå òg
 Sfærolitt

Kjelder 

Vulkanske bergartar
Petrologi
Ventifakt

Ventifakt er ein vindslipt stein eller blokk. Laus stein som stikk opp i område med sanddrift, får gjerne planslipte flater som møtest med skarpe kantar. Den sida av steinen som har lege ned i sanden, har bevart den opphavlege utsjåanden. 

Ventifaktar blir vanlegvis danna under ørkenforhold. I Noreg finst noko vindslitt stein i område som låg berr då vinden feia ned frå isbreane ved avslutninga av siste istida, til dømes på Jæren.

Kjelder 
Ventifakt. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/ventifakt.

Eoliske landformer
Petrologi
Steinar
Vesikulær

Vesikulær er eit omgrep nytta om ein lavabergart med talrike holrom (vesiklar) danna ved at gassar har sleppt unna under størkinga. Holromma har seinare blitt fylla med mineral. Pimpstein er eit døme på ein vesikulær bergart.

Kjelder 
Vesikulær. (2011, 20. oktober). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/vesikul%C3%A6r.

Vulkanologi
Vindauge i geologi

Eit vindauge i geologi er eit avgrensa område der erosjonen har blottlagt djupareliggande bergarter under yngre eller overskyvde einingar. Eit grunnfjellsvindauge er til dømes eit område der grunnfjellet er blottlagt og omgjeve av yngre avleiringar eller overskyvde lag. 

I Noreg finst eit godt døme ved Atnasjøvindauget. Det er eit grunnfjellsområde på ca 20 × 30 km omgjeve av overskyvde sparagmittiske bergarter på alle sider. Ei rekkje liknande, små og store slike tektoniske grunnfjellsvindauge ligg under dei kaledonske skyvedekka langs to nesten parallelle soner gjennom fjellkjeda mellom Vestlandet og Finnmark.

Kjelder 
Vindauge: geologi. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/vindauge%2Fgeologi.

Strukturgeologi
Vitrinitt

Vitrinitt er eit omdanningsprodukt av vedmateriale som utgjer ein dominerande komponent i steinkol, og som dessutan finst som finfordelte partiklar i sediment. Omdanninga (innkolinga) skjer under påverknad av jordvarmen og fører til gradvis auke i evna vitrinitten har til å reflektere lys, frå under 0,5 til ca 5 % refleksjon. Vitrinittrefleksjonsmåling er eit sentralt hjelpemiddel i rutinemessige undersøkingar av jordvarmepåverknaden i sediment i samband med oljeleiting.

Kjelder 
Vitrinitt. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/vitrinitt.

Sedimentologi
Kol
Økonomisk geologi
Vitrofyr

Vitrofyr er ein bergart, ein porfyrisk lavabergart med grunnmasse av glas. Han har same kjemiske samansetnad som rhyolitt.

Kjelder 
Vitrofyr. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/vitrofyr.

Vulkanske bergartar
Volatilar

Volatilar er i geologi dei komponentane i eit magma, som blir konsentrert i den fluide fasen, særleg vatn og karbondioksid, men òg hydrogensulfid, hydrogenfluorid, hydrogenklorid og andre, og dessutan mindre mengder av løyste metallsambindingar. 

Dei utgjer ofte store delar av skorpa på månar og dvergplanetar.

Kjelder 
Volatiler: geologi. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/volatiler%2Fgeologi.

Vulkanologi
Petrologi
Astrogeologi
Vederlag

Vederlag er godtgjersle for ei yting, til dømes løn for arbeid, teneste i gjengjeld, betaling for ei vare eller ein rett. Det treng ikkje vera snakk om pengar; det kan òg vera ei motyting i form av til dømes arbeid, varer eller rettar. Vederlaget for ein kvelds barnepass kan vera ein kinobillett og ein pose snop.

Vederlagsfritt er det same som gratis.

Økonomi
Inge Lønning

Inge Johan Lønning () var ein norsk teolog og politikar for partiet Høgre, fødd og oppvaksen i Fana i Hordaland. Per Lønning var ein eldre bror.

Teologen
Lønning studerte teologi ved Universitetet i Oslo frå 1957, der han tok embetseksamen i 1962 og praktikum i 1963. Dei neste åra arbeidde han mellom anna som universitetsstipendiat og som marineprest ved Haakonsvern i Bergen, samt universitetslektor ved Det teologiske fakultet ved Universitetet i Oslo. I 1971 tok han doktorgraden i teologi, basert på avhandlinga Kanon im Kanon. Zum dogmatischen Grundlageproblem des neutestamentlichen Kanons. Lønning var internasjonalt kjend som forskar på Martin Luther og systematisk teologi. Han var sterkt inspirert av Luther og Dietrich Bonhoeffer.

I 1971 overtok Lønning professoratet i dogmatikk ved Universitetet i Oslo, og var formelt professor i teologi ved universitetet til 2008. I tida 1985 til 1992 var han rektor ved universitetet. Då han var rektor sette han i gang ei omstrukturering av universitetet, og ei meir sentralisert styring. Lønning hadde gjennom åra ymse verv, til døme ssom styreleiar i Norges almenvitenskapelige forskningsråd 1981–84, styreleiar i NKS-stiftinga 1986–2001, og som styreleiar i Universitetsforlaget 1986–99.

Politikaren
Lønning markerte seg som politikar under EU-kampen i 1990-åra og seinare som stortingsrepresentant for Høgre. Frå 1993 til -95 var han leiar for Europabevegelsen i Noreg, og såleis ein forgrunnsfigur for EU-tilhengarane gjennom EU-kampen i 1994.

I 1997 vart Inge Lønning innvald på Stortinget for Høgre i Oslo. Året etter vart han vald til fyrste nestleiar i partiet, eit verv han hadde fram til 2002. Lønning var Stortinget sin visepresident 2001–05, og perioden 2005-09 den aller siste lagtingspresidenten. På Stortinget var han medlem av kyrkje-, utdannings- og forskningskomitéen 1997–2001, nestleiar i utanrikskomitéen og i valkomitéen 2001–2005, samt medlem av helse- og omsorgskomitéen 2005–2009. 

Under Oslo Høgre sitt nominasjonsmøte til stortingsvalet 2009 tapte Lønning kampvoteringane mot både Michael Tetzschner og mot Nikolai E. Astrup.

Inge Lønning døydde brått på Beitostølen i 2013.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Inge Lønning» frå ,  den 7. januar 2014.  
 

Norske teologar
Professorar ved Universitetet i Oslo
Rektorar ved Universitetet i Oslo
Stortingsrepresentantar for Oslo
Stortingsrepresentantar frå Høgre
Stortingsrepresentantar 1997-2001
Stortingsrepresentantar 2001-2005
Stortingsrepresentantar 2005-2009
St. Olavs Orden
Medlemmar av Det Norske Videnskaps-Akademi
Folk frå Bergen
Historisk geologi

Historisk geologi er eit fagfelt som nyttar prinsippa innan geologi til å forstå og rekonstruere historia til jorda

Det fokuserer på geologiske prosessar som endrar jordskorpa til jorda og nyttar stratigrafi, strukturgeologi og paleontologi til å fortelje rekkefølgja til desse hendingane. Ein fokuserer òg på evolusjonen til planter og dyr i forskjellige tidsperiodar på geologisk tidsskala. Oppdaginga av radioaktivitet og utviklinga av forskjellige radiometriske dateringar på første halvdel av 1900-talet gjorde at ein kunne finne absolutte og relative aldrar i den geologiske historia. 

Økonomisk geologi, som er leitinga og utvinninga av energi og råmaterial, er særs avhengig av å forstå den geologiske historia i eit område. Miljøgeologi, inkludert dei viktigaste geologiske farane som jordskjelv og vulkanisme må òg ha detaljert kjennskap til geologisk historie.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Historical geology» frå ,  den 7. januar 2014.
Anton Skulberg

Anton Skulberg () var ein norsk veterinær-professor og politikar for Senterpartiet, fødd i Oslo. I 1972-73 var han kyrkje- og undervisningsminister i Korvald-regerjinga.

Skulberg utdanna seg til veterinær, tok eksamen i veterinærmedisin i 1949. Frå 1961 var han førsteamanuensis ved Institutt for næringsmiddelhygiene og forskningsleiar av Forskningsutvalet for konservar. I 1965 tok han doktorgraden på Norges veterinærhøgskule på avhandlinga Studies on the formation of toxin by clostridium botulinum. År 1970 vart han utnemnd til professor i næringsmiddelhygiene ved Norges veterinærhøgskule og året etter til direktør for Norsk institutt for næringsmiddelforskning.

I 1964 vart Skulberg vald til ordførar i Spydeberg kommune, dermed var han også medlem av fylkestinget i Østfold. Frå 1969 var han stortingsrepresentant for Senterpartiet i Østfold. Hausten 1972 vart han leiar for Kyrkje- og undervisningsdepartementet i Lars Korvald si mindretalsregjering beståande av Kristeleg Folkeparti, Senterpartiet og Venstre. Skulberg gjekk tilbake til Stortinget etter stortingsvalet 1973. I den andre og siste stortingsperioden sin, 1973-77, var han medlem av kommunal- og miljøvernkomiteen.  

Skulberg vart utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden i 1989.

Kjelder
 Stortings-biografi

Norske kyrkje- og undervisningsministrar
Senterpartistatsrådar
Statsrådar i Regjeringa Korvald
Stortingsrepresentantar for Østfold
Stortingsrepresentantar frå Sp
Stortingsrepresentantar 1969-1973
Stortingsrepresentantar 1973-1977
St. Olavs Orden
Ordførarar i Spydeberg
Sp-ordførarar i Østfold
Norske veterinærar
Folk frå Spydeberg
Alpamayo

Alpamayo, Allpamayu eller Shuyturahu er ein av dei tydlegaste fjelltoppane i Cordillera Blanca i Andesfjella i Peru. Det er kalla opp etter elva Allpamayu som spring ut nordvest for fjellet.

Fjellet er bratt (60º) og nesten heilt pyramideforma. Det er dekt av is og ein av fleire toppar som dannar massivet Pukarahu, det nordlegaste massivet i Cordillera Blanca. Sjølv om det er mindre enn mange av fjelltoppane i nærleiken, skil det seg ut med den uvanlege forma og venleiken. Det har i røynda to spisse tindar, ein nordleg og ein særleg, skild av ein smal egg.

I juli 1966 vart det trykt eit bilete i det tyske tidskriftet Alpinismus, av den amerikanske fotografen Leigh Ortenburger, i lag med ein artikkel om klatring og fotografar, og Alpamayo vart då valt ut som «det vakraste fjellet i verda».

Klatrehistorie og ruter 

Dei mest populære rutene startar frå landsbyen Caraz, nord i Cordillera Blanca. Ein fransk-belgisk ekspedisjon, med George og Claude Kogan hevda å klatra til toppen i 1951. Etter å ha studert bileta i boka til George Kogan, The Ascent of Alpamayo, kom det tyske laget av G. Hauser, F. Knauss, B. Huhn & H. Wiedmann fram til at laget frå 1951 ikkje faktisk hadde nådd toppen, slik at tyskarane vart den første som nådde toppen i 1957 via nordryggen.

Den vanlegaste klatreruta, kalla Ferrari-ruta, går opp sørvestsida av fjellet. Denne opna i 1975 av ei gruppe italienske fjellklatrarar leia av Casimiro Ferrari. Det vert rekna som eit vanskeleg fjell å klatre og krev god teknikk med broddar og innan isklatring. Det finst òg fleire alternative ruter.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Alpamayo» frå ,  den 7. januar 2014.

Bakgrunnsstoff
Alpamayo på Summitpost
Ekspedisjon til Alpamayo  - fleire bilete 

Fjell i Peru
Ancash-regionen
Altiplano Plate

Altiplano Plate er ei kontinental jordskorpeplate i Sør-Peru, Vest-Bolivia og Nord-Chile. Plata består av sentrale delar av Andesfjella og Altiplano-platået i Peru og Bolivia. Vestgrensa til kontinentalplata er definert ved ei subduksjonssone der Stillehavsplata blir pressa ned.

Kjelder

Askheim, Svein. (1. juni 2009). «Altiplano Plate». I Store norske leksikon. Henta 7. januar 2014.

Jordskorpeplater
Peruansk geologi
Chilensk geologi
Boliviansk geologi
Vesterøy kyrkje

Vesterøy kyrkje er ei arbeidskyrkje frå 1967 i Sandefjord kommune i Vestfold fylke. Berre eitt byggetrinn er gjennomført i det som er meint som ein totrinnsprosess. Det som no vert nytta som kyrkjesal, er meint som sal til kyrkjelyden.

Altarpartiet er utsmykka av kunstnarparet Hans Gerhad Sørensen og Brit Bakken Sørensen. H.G. Sørensen har òg laga glasmosaikken i våpenhuset.

Litteratur

Bakgrunnsstoff 
 Sandefjord kyrkjelege fellesråd

Fotnotar 

Kyrkjer i Sandefjord
Kyrkjer i Sandefjord prosti
Kulturminne i Sandefjord
Norske kyrkjer frå 1967
Arbeidskyrkjer
Ama Dablam

Ama Dablam er eit fjell i Himalaya, aust i Nepal. Den høgaste toppen er 6856 meter over havet og den lågaste toppen er 6170 meter over havet. Ama Dablam tyder «halskjedet til mor» og dei lange ryggane på kvar side liknar armane til ei mor (ama) som held rundt barnet sitt og hengebreen som dablam. I fleire dagar dominerer Ama Dablam den austlege horisonten i fleire dagar når ein går mot hovudleiren ved Mount Everest.

Ama Dablam vart først klatra den 13. mars 1961 av Mike Gill (NZ), Barry Bishop (USA), Mike Ward (UK) og Wally Romanes (NZ) via sørvestkammen. Dei var godt akklimatiserte til høgda og hadde overvintra ved 5800 meter over havet nær foten av toppen som ein del av Silver Hut Scientific Expedition 1960-61, leia av Edmund Hillary.

Ama Dablam er det tredje mest populære fjellet å klatre i Himalaya av fjella som er opne for ekspedisjonar. Den klårt mest populære ruta er opp sørvesryggen (til høgre på biletet). Klatrarar nyttar seg som regel av tre leiarar langs ryggen, med den tredje leiren like under og til høgre for hengebreen, Dablam. Is som kalvar frå breen fell vanlegvis til venstre, bort frå leiren. I 2006 vart likevel leieren råka av eit snøras. Ein må ha klatreløyve og ein sambandsoffiser med for å klatre Ama Dablam. Som med Mt. Everest er dei beste klatremånadane april–mai (før monsunen) og september–oktober.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Ama Dablam» frå ,  den 7. januar 2014. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

Nepal Expedition Trips 2009 – Ama Dablam Expedition.
Ama Dablam på Globetrooper 
Ama Dablam på Summitpost
Ama Dablam på Peakware

Fjell i Nepal
Bugården kyrkje

Bugården kyrkje er ei arbeidskyrkje frå 1980 i Sandefjord kommune i Vestfold og Telemark.

Kyrkja har 350 plassar i sjølve kyrkjesalen. Dette kan utvidast til 650. Hans Gerhard Sørensen har laga glasmåleri i korveggen, og Thorbjørn Danielsen  har laga eit krusifiks av gamle orgelpiper.

Det er ikkje kyrkjegard på staden.

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 Sandefjord kyrkjelege fellesråd
 

Kyrkjer i Sandefjord
Kyrkjer i Sandefjord prosti
Norske kyrkjer frå 1980
Arbeidskyrkjer
Eik kyrkje

Eik kyrkje er ei arbeidskyrkje frå 1988 på Eik, nord for Tønsberg sentrum i Vestfold og Telemark. Arkitekt for kyrkja var Harald Hille.

Det er ikkje kyrkjegard på staden.

Bakgrunnsstoff 
  
 Hille Mellbye Arkitekter: Eik kirke 
 
 
 

Kyrkjer i Tønsberg
Kyrkjer i Tønsberg domprosti
Norske kyrkjer frå 1988
Arbeidskyrkjer
Undrumsdal kyrkje

Undrumsdal kyrkje er ei langkyrkje frå 1882 i Tønsberg kommune i Vestfold og Telemark.

Det har vore kyrkje i Undrumsdal sidan mellomalderen, men dei tidlegare kyrkjene stod andre stader i bygda. Ei stavkyrkje frå mellomalderen vart avløyst av ei tømmerkyrkje i 1730. Etter at kommunen tok over i 1876, vart ny kyrkje oppført. Kyrkja vart restaurert i 1881 og 1998.

Litteratur

Bakgrunnsstoff 
 
 

Kyrkjer i Tønsberg
Kyrkjer i Tønsberg domprosti
Norske kyrkjer frå 1880-åra
Langkyrkjer i Tunsberg bispedømme
Kulturminne i Tønsberg
1882 i Noreg
Vivestad kyrkje

Vivestad kyrkje er ei langkyrkje frå 1914 i Tønsberg kommune i Vestfold og Telemark.

Det har vore kyrkje på Vivestad sidan mellomalderen. Ei stavkyrkje var vigd til Peter og Paulus. Ei tømra kyrkje frå 1628 brann i 1911, men inventar vart redda ut og er i bruk i dagens kyrkje.

Litteratur

Bakgrunnsstoff 
 
 

Kyrkjer i Tønsberg
Kulturminne i Tønsberg
Norske kyrkjer frå 1910-åra
Langkyrkjer i Tunsberg bispedømme
Kyrkjer i Tønsberg domprosti
1914 i Noreg
Tjøme kyrkje

Tjøme kyrkje er ei langkyrkje på Tjøme i Færder kommune i Vestfold og Telemark. Kyrkja vart oppført i 1866 og innvigd i 1867, men det har vore kyrkje på staden sidan mellomalderen, og mykje av inventaret er overført frå gamlekyrkja.

På kyrkjegarden står eit gravkapell frå 1925.

Bakgrunnsstoff 
 Kyrkjesøk
 Tjøme kirke 140 år (PDF-bok)
 
 Tjøme kirke 140 år . Utgjeve av Tjøme prestegjeld. 2007.
 

Kyrkjer i Færder
Tjøme
Kyrkjer i Tønsberg domprosti
Norske kyrkjer frå 1866
Langkyrkjer i Tunsberg bispedømme
Kulturminne i Færder
Det andinske vulkanbeltet

Det andinske vulkanbeltet er eit vulkansk område ved Andesfjella langs kysten av Colombia, Bolivia, Peru, Ecuador og Argentina. Vulkanane er danna i ein subduksjonssone der Nazcaplata blir pressa under den søramerikanske plata. Den nordlege delen av Det andinske vulkanbeltet heiter Nevado del Ruiz.

Kjelder

Vulkanbelte
Vulkanar i Peru
Vulkanar i Ecuador
Vulkanar i Argentina
Vulkanar i Colombia
Vulkanar i Bolivia
Andes
Veierland kyrkje

Veierland kyrkje er ei langkyrkje frå 1905 på Veierland i Færder kommune i Vestfold og Telemark. Kyrkja vart oppført med utgangspunkt i standardteikningar frå Kyrkjedepartementet og utvida omkring 25-årsjubileet etter planar av Ahasverus Munthe-Kaas Vejre. Også altartavla er frå den tida.

Blant dei som er gravlagde på kyrkjegarden, er forfattaren Jens Bjørneboe.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 
 
 Færder kyrkjelege fellesråd
 
 

Kyrkjer i Færder
Kyrkjer i Tønsberg domprosti
Norske kyrkjer frå 1905
Langkyrkjer i Tunsberg bispedømme
Kulturminne i Færder