alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Haldor Andreas Haldorsen

Haldor Andreas Haldorsen () var ein norsk fabrikkeigar, konstruktør og disponent frå Rubbestadneset på Bømlo. Han sat på Stortinget for Venstre i to periodar, 1945-1950 og 1950-1953. 

I 1903 bygde han den fyrste norske forbrenningsmotoren, noko som var starten på Wichmann Motorfabrikk.

Han var gift med Anne Serine Christiansen (27.10.1889–14.7.1978), dei fekk 13 born saman.

Bakgrunnsstoff 

 
 NBL-artikkel om Haldorsen, skriven av Fritz Hodne.

Folk frå Bømlo
Norske gründerar
Norske oppfinnarar
Stortingsrepresentantar frå Venstre
St. Olavs Orden
Stortingsrepresentantar 1945-1949
Stortingsrepresentantar 1950-1953
Pascals trekant

Pascals trekant, Pascals triangel eller Pascals taltrekant er ei geometrisk framstilling av binomialkoeffisientane i ein trekant. Han er kalla opp etter Blaise Pascal, sjølv om han hadde vore kjend og studert i fleire hundreår før han.

Bakgrunnsstoff 
 Pascals trekant - matematikk.org

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Pascals trekant» frå , den 16. januar 2012. 
 

Trekantar
Heiltalsfølgjer
Indiske oppfinningar
Passar

Passar er ein enkel reiskap som blir brukt for å teikne sirklar og sirkelbogar og for å mæle og avsetje avstandar.

Konstruksjon og bruk
Ein passar er vanlegvis laga av metall, men kan òg vere av tre eller plast. Instrumentet består av to rette bein eller stenger som er spisse i den nedste enden og festet saman i eit bevegeleg ledd øvst. Den eine spissen er vanlegvis utstyrt med ein blyant eller penn for å kunne setje av ein strek. Når ein skal slå ein sirkel med ein passar, set ein beinet med den spisse enden i sentrum av sirkelen, trekkjer ut det andre beinet i passande radius og dreier det i ein ring omkring spissen i midten.

Passar brukast særleg som teiknereiskap i geometri og teknisk teikning, til dømes innan arkitektur, ingeniørkunst og konstruksjonar, men òg som hjelpemiddel i navigasjon og kartografi og dessutan som verktøy i tradisjonelt murarhandverk.

Historikk
Ordet passar kjem frå tysk og er danna av passe i tydinga «avpasse eller avmåle» etter den franske instrumentnamnet compas som kjem frå mellomalderlatin compassus som tyder «omkrins». Passar kunne på dansk òg syne til det «gaffelformede viserapparat på en skålvægt».

I gammal landmåling vart ein passar med lengd på 3 1/2 alen brukt til å mæle opp åkrar og liknande.
Instrumentetui med passar, rissefjær og liknande teiknereiskap vart tidlegare ofte kalla sirkelbestikk eller berre bestikk.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Passer» frå ,  den 16. januar 2012.

Bakgrunnsstoff

Matematiske reiskapar
Navigasjonsinstrument
Teknisk teikning
Murarreiskapar
Arena Larvik

Arena Larvik er ein idrettshall i Larvik. Han opna 8. september 2009 og er bygd i samarbeid mellom Larvik kommune og Vestfold fylkeskommune i samband med Thor Heyerdahl videregående skole. Arena Larvik er den nye heimearenaen til Larvik Håndballklubb frå sesongen 2009-10. I 2010 vart det spelt innleiande rundar i handball-EM for damer i Arena Larvik.

28. januar 2012 var Arena Larvik arena for den andre delfinalen i Melodi Grand Prix 2012.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Arena Larvik» frå ,  den 16. januar 2012.  
 

Idrettsanlegg i Vestfold og Telemark
Byggverk i Larvik
Idrett i Larvik
Melodi Grand Prix 2012
Melodi Grand Prix 2013
Florø Idrettssenter

Florø Idrettssenter er eit idrettssenter i Florø, Kinn kommune i Vestland. Hallen opna i 2001 og er ått av Florø Sportsklubb, Florø turn- og idrettsforening, Fotballklubben Tempo og Nordalsfjorden Idrettslag.

22. januar 2011 var Florø Idrettsarena arena for den andre delfinalen i Melodi Grand Prix 2011. 4. februar 2012 var han arena for den tredje delfinalen i Melodi Grand Prix 2012.

Kjelder
 Heimeside 

Idrettsanlegg i Vestland
Byggverk i Kinn
Idrett i Kinn
Melodi Grand Prix 2011
Melodi Grand Prix 2012
Melodi Grand Prix 2013
Synnøve Riste

Synnøve Oline Riste () var ein norsk redaktør, målkvinne og kvinnesaksforkjempar. Rasmus R. Aarflot var far hennar.

Jamvel om ho kom frå ein av storgardane i bygda og var oldebarn av Sivert Aarflot hadde ho ein vanskeleg oppvekst. Heile åtte søsken døydde som små eller unge, og når mora reiste bort ei tid fekk Riste som ung mykje ansvar. Samstundes var ho eit gåverikt barn, og nytta fritida si til å lese. Ho gjekk på kveldsskule i landsmål drive av Per Riste, og på sommarkurs for jenter på Vonheim folkehøgskule. På landsmålsskulen blei ho påverka av grundtvigianismen. Ved å slutte seg til denne trusretninga fekk ho òg styrkt trua på eigne evner. Ho kritiserte kvinna si stilling i samfunnet: «Eg tenkjer den tidi må koma no, då me ser på gjenta ikkje berre som ei «gjøldedokke» som ikkje duger til annat enn å sulla i svevn ein skrikarunge og koka skapeleg graut». Samstundes reagerte ho òg på sosial urettferd i lokalmiljøet.

I 1881 gifte ho seg med den tidlegare landsmålslæraren sin, Per Riste. Når han fridde braut ho med sed og skikk på den tida, ved å takke ja til ein friar utan å spørje foreldra om råd først. Tre år seinare busette dei seg på ein gard på Nedre Rotset i Volda som faren hadde kjøpt til dei. Hit flytte etter kvart også Rasmus Steinsvik frå Dalsfjorden, og med tida blei garden eit radikalt åndssenter. Her skipa dei målsskule, og diskuterte kvinnesak, kristendom, litteratur, sosialisme, anarkisme og nasjonalisme. Til sist byrja dei også å gje ut Målbladet Vestmannen frå 1887-1890 som den første lokalavisa skrive på landsmål, etter initiativ frå Synnøve Riste. I arbeidet med avisa kom ho tett på redaktør Steinsvik. Trass i at ho appellerte om økonomisk hjelp frå Bjørnstjerne Bjørnson, var ikkje den radikale avisa levedyktig på lang sikt. Vinteren 1889 blei Steinsvik oppmoda til ta over Fedraheimen av Ivar Mortensson-Egnund, og reiste til Tynset. I mellomtida hadde Synnøve Riste blitt gravid med Steinsvik. Ho innrømte forholdet overfor ektemannen, som likevel ikkje ville skiljast. Barnet blei fødd 1. oktober, og fekk namn etter mora, som døydde i barselseng.

Bygget som huser avdeling for humanistiske fag og lærarutdanning ved Høgskulen i Volda er oppkalla etter Synnøve Riste.

Kjelder 
«Synnøve Riste» i Allkunne, innhenta 16. januar 2012
Oddgeir Bruaset: Arven: ei vandring i sunnmørsk kulturhistorie del II. Skyline, 2008. ISBN 978-82-91385-48-8.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff  

Norske redaktørar
Norske kvinnesaksfolk
Målfolk
Folk frå Volda
Lise-Marie Morerod

Lise-Marie Morerod () er ein sveitsisk, tidlegare skirennar frå landsbyen Les Diablerets i Ormont-Dessus i kantonen Vaud. Ho var verdas beste kvinnelege skialpinist i 1977, då ho vann verdscupen i alpint. Gjennom sine år som aktiv vann ho 24 verdscuprenn; 10 i slalåm og 14 i storslalåm. 41 gongar kleiv ho opp på pallen, meir enn halvparten av gongane etter storslalåmtevlingar. Frå verdsmeisterskapa 1974 og 1978 fekk ho med seg høvesvis ein bronse- og ein sølvmedalje.

Aktiv
Morerod vart sveitsisk meister i storslalåm i 1972, knapt 16 år gammal. Marie-Theres Nadig, som ein månad i førevegen hadde vorte olympisk meister i både storslalåm og utfor under Vinter-OL 1972 i Sapporo, hamna bak henne på resultatlista.

Morerod debuterte i verdscupen i alpint i 1973. Hennar besteresultat i debutsesongen var sjetteplassen i avslutningsrennet i storslalåm i Heavenly Valley i USA. Gjennombrotet kom i 1974 då ho to gongar kom på andreplass i storslalåmrenn i verdscupen, det første vart avvikla i Pfronten. Det var likevel ei stor overrasking at ho vann bronsemedaljen i slalåm under VM i alpine greiner 1974 i St. Moritz. Samanlagt i verdscupen kom ho på åttandeplass. I 1975 kom hennar første siger i verdscupen, eit slalåmrenn i Garmisch-Partenkirchen.

I 1976 kom Morerod på andreplass i verdscupen i alpint, berre Rosi Mittermaier frå Vest-Tyskland var betre enn henne. Under vinter-OL i Innsbruck kom Morerod på fjerdeplass i storslalåm. Sesongen etter, 1977, vann ho åtte verdscuprenn og vart den første sveitsiske kvinna som vann verdscupen i alpint. Samstundes vann ho både slalåmcupen og storslalåmcupen.

Morerod fekk sølvmedaljen i storslalåm under VM i alpine greiner 1978 i Garmisch-Partenkirchen, fem hundredels sekund bakom vest-tyske Maria Epple. I storslalåmtevlinga vart ho nummer 7. I verdscupen kom ho den sesongen på tredjeplass, og vann storslalåmcupen for tredje sesong på rad.

Morerod vart sveitsisk dobbelmeister i slalåm og storslalåm i 1974, 1975, 1977 og 1978.

22. juli 1978 vart Morerod alvorleg skadd i ei bilulykke ved Vernayaz. Med brotskadar og alvorlege hovudskadar låg ho tre veker i koma, og låg på sjukehus i seks månader. Ho gjorde comeback i 1979/80-sesongen, men ellevteplassen under storslalåmrennet Megève vart hennar beste resultat i verdscupen. Ved sesongslutt la ho opp som aktiv alpinist, etter råd frå legar.

Bakgrunnsstoff
 
Denne artikkelen bygger på «Lise-Marie Morerod» frå ,  den 16. januar 2012.  
 

Sveitsiske alpinistar
Sveitsiske deltakarar under vinter-OL 1976
Alpinistar under vinter-OL 1976
Paul Guldin

Paul Guldin () var ein sveitsisk matematikar. Hovudverket hans er Centrobaryca (4 bind, 1635–1641), der han avgjer tyngdepunkt og gjev dei to barysentriske reglane (òg kalla Guldin-reglane) til å avgjere overflate og volum av rotasjonsflater:

 Når ei plan, lukka kurve vert dreidd om ein akse i planet til kurva, som ikkje skjer kurva, er overflata av den framkomne rotasjonsflata (omdreiingsflata) lik lengda til kurva multiplisert med lengda av den sirkelen tyngdepunktet til kurva skildrar. 
 Volumet til rotasjonsflata er lik arealet til kurva multiplisert med lengda av den sirkelen tyngdepunktet til arealet skildrar. 

Desse reglane var i hovudsak kjend av den aleksandrinske matematikaren Pappos (ca. 300 e.Kr.), vert derfor òg ofte kalla Pappos-reglane.

Kjelder
Paul Guldin. (2012-01-17) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/Paul_Guldin

Sveitsiske matematikarar
Sveitsiske astronomar
Matematikarar på 1500-talet
Matematikarar på 1600-talet
Astronomar på 1600-talet
Paul J. Cohen

Paul Joseph Cohen () var ein amerikansk matematikar. 

Han var professor ved Stanford University i California i USA og er særleg kjend for det banebrytande arbeidet sitt i samband med Cantors kontinuumshypotese i mengdelæra. For dette arbeidet fekk Cohen Fields-medaljen i 1966.

Kjelder
Paul J. Cohen. (2012-01-17) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/Paul_J._Cohen

Medlemmar av United States National Academy of Sciences
USA-amerikanske matematikarar
Fieldsmedaljen
USA-amerikanske jødar
Pedro Nunes

Pedro Nunez () var ein portugisisk matematikar og astronom. 

Han var professor i Lisboa og seinare i Coimbra. Han var samstundes kongeleg geograf. Han skreiv i lærebok i matematikk, men er særleg kjend for arbeida sine om navigasjon og astronomi. Han vert rekna for oppdagaren av den loksodromiske navigasjonskurve, og innførte òg nonius.

Kjelder
Pedro Nunez. (2012-01-17) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/Pedro_Nunez

Fødde i 1502
Portugisiske matematikarar
Portugisiske astronomar
Matematikarar på 1500-talet
Astronomar på 1500-talet
Portugisiske humanistar
Portugisiske forfattarar
Portugisiske geografar
Portugisiske jødar
Jødiske oppfinnarar
Periferivinkel

Periferivinkel er ein vinkel med toppunkt på ein sirkelperiferi og bein som anten begge er sekantar til sirkelen eller sekant og tangent eller begge tangentar (i så fall er vinkelen 180°). Gradtalet til ein periferivinkel er halvparten så stort som gradtalet av den sirkelbogen som ligg mellom beina til vinkelen. Ein periferivinkel som spenner over ein halvsirkel er derfor 90°. Periferivinklar som spenner over like bogar, er like.

Kjelder
periferivinkel. (2012-01-17) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/periferivinkel

Euklidsk plangeometri
Vinkel
Sirklar
Periodisk funksjon

Ein periodisk funksjon er i matematikken ein funksjon der funksjonsverdiane gjentar seg regelmessig. Funksjonen f(t) er periodisk med perioden P dersom han for alle argument t oppfyller likninga

Som døme er sinus-funksjonen periodisk med periode 2π, idet

Periodiske funksjoner kan nyttast til å skildre bølgjer og oscillasjonar.

Funksjoner av ein kompleks variabel kan vere dobbelt-periodisk, det vil sei ha to ulike periodar knytt til høvesvis den reelle og den imaginære delen av argumentet. Elliptiske funksjoner er døme på dobbelt-periodiske funksjoner.

Eit mål på periodisiteten til eit tidsforløp er den såkalla autokorrelasjonsfunksjonen. 

Periodiske funksjoner kan skrivast som fourierrekkjer.

Døme:
 Sinus- og cosinus-funksjonane er begge periodiske med perioden 2π.
 Sagtannbølgje
 Firkantbølgje

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Periodisk funksjon» frå ,  den 16. januar 2012.  
 

Differensialrekning
Elementær matematikk
Fourieranalyse
Funksjonar
Periodisk i matematikk

Periodisk i matematikk er noko som gjentek seg regelmessig og uforandra utan opphøyr. Ein periodisk desimalbrøk er til dømes ein uendeleg desimalbrøk der ei avgjort gruppe siffer stadig gjentar seg. Til dømes 1/7 = 0,142857142857... Her er perioden 142857. Eit rasjonalt tal kan alltid skrivast som ein periodisk desimalbrøk.

Sjå òg
Periodisk funksjon

Kjelder
periodisk. (2012-01-17) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/periodisk/matematikk

Elementær matematikk
Permutasjon

I matematikk er ein permutasjon ei endring av rekkefølgja av elementa i ei liste. Eit døme på ein permutasjon finn ein i kortspel. Dei 52 korta i ein kortstokk ligg ordna etter kvarandre. Stokkar ein korta, blir rekkefølgja endra, og dette er då ein permutasjon av korta.

Definisjon 
Dei to følgjande definisjonane av ein permutasjon er ekvivalente:

 I kombinatorikk er ein permutasjon definert som ei ordning av elementa i ei mengd. Til dømes er (b,c,a) og (c,b,a) to ulike permutasjonar av mengda {a,b,c}.
 I gruppeteori er ein permutasjon ei bijektiv avbilding mellom ei mengd og seg sjølv.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Permutasjon» frå ,  den 17. januar 2012.  

Abstrakt algebra
Kombinatorikk
Projeksjon i matematikk

Projeksjon i matematikk er eit anna ord for avbilding og er særleg nytta der ein geometrisk figur vert avbilda i eit plan. Ved sentralprojeksjon, òg kalla perspektivprojeksjon, tenkjer ein seg rette linjer, projeksjonsstrålar, trekt frå eit fast punkt, sentrum, gjennom kvart punkt av den lekamen som skal avbildast, og punktet vert då avbilda i det punktet der projeksjonsstrålen treffer biletplanet. 

Ordet projeksjon vert ofte nytta i enno snevrare meining, nemleg når projeksjonsstrålane er innbyrdes parallelle, noko som vil seie at projeksjonssenteret er rykt uendeleg langt bort, og billedplanet står vinkelrett mot projeksjonsstrålane. I skildrande geometri er horisontalprojeksjon (grunnriss), vertikalprojeksjon (oppriss) og profilprojeksjon (profilriss) slike projeksjonar av lekamen på dei tilsvarande plana.

Kjelder
projeksjon. (2012-01-17) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/projeksjon/matematikk

 
Matematisk terminologi
Perspektivteikning

Perspektivteikning  (av latin perspicere, 'sjå gjennom, sjå tydeleg') er ei grein av geometrien som er eit møtepunkt for  kunst og matematikk. Konstruksjon av perspektiv vert nytta for å formidle illusjon av ein tredimensjonal røyndom på ei todimensjonal flate (til dømes eit papirark). 

Eit aspekt ved perspektiv er forkorting.

Romperspektiv
To viktige kjenneteikn ved den romlege perspektivforståing er:
 Romleg forkorting (perspektivforkorting), der gjenstandar verkar forvreid og forkorta ut når dei blir betrakta frå ein vinkel.
 Gjenstandar ser mindre ut når avstanda til betraktaren blir større,  altså når dei er lengre vekke frå den som ser.

Sentralperspektiv
Eit system der avstand kunne framstillast på ein vitskapleg måte blei laga av Filippo Brunelleschi (1377-1446), ein italiensk arkitekt. Dette systemet inneheld iakttakinga at i høgda med augo til betraktaren synest alle parallelle linjer som spring gjennom rommet i rett vinkel mot motivet, å konvergere sentralt. Dei parallelle linjene heiter ortogonalar. Desse gjer eit geometrisk nettverk som definer biletrommet. Brunelleschis oppfinning kom til å opphøge målarkunst til ein vitskap.

Sjå òg
 Projektiv geometri
 Perspektiv

Kjelder
perspektivtegning i Store norske leksikon. Henta 2012-01-17.
Denne artikkelen bygger på «Perspektiv (kunst)» frå ,  den 11. juni 2012.  
 

Perspektiv
Teknisk teikning
Funksjonar
Peter Lax

Peter David Lax () er ein amerikansk matematikar, som har forska innan teoretiske matematiske emne og spesielt differensiallikningar, væskedynamikk og annan fysisk dynamikk. Han fekk Abelprisen i 2005 for arbeidet sitt med «teorien for partielle differensiallikningar, til bruk av slike likningar og til å berekne løysingane for slike likningar».

Han vert rekna som den mest allsidige matematikaren i sin generasjon. Lax tok doktorgraden ved Courant Institute of Mathematical Sciences ved New York University i 1949, der han sjølv seinare var direktør frå 1972 til 1980. Ved Los Alamos Scientific Lab. deltok han på Manhattan-prosjektet i 1945 og 1946 og reiste attende til New York University i 1951, der han var professor frå 1958. Lax vert rekna som ein av dei største matematikarane i vår tid innan rein matematikk og bruksmatematikk. 

Eit Lax-par er eit sett av tidfesta matriser som skildrar visse løysingar for differensiallikningar, og nyttast mykje i fysikken. Vidare blir Lax–Milgram-teoremet brukt til å nytte konsepta frå lineær algebra ved løysing av problem innan mellom anna partielle differensiallikningar.

Innan norsk oljeindustri og petroleumsutvikling har Lax-teoriane vore uhyre viktige for utviklinga av praktiske, matematiske modellar for olje- og gassreservoar. Teoriane hans blir brukt ved reservoar-simulering av oljefelta i Norskehavet, for å vurdere restproduksjon og utnyttingsgraden til oljeproduksjonen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Peter Lax» frå ,  den 17. januar 2012.

Referansar

USA-amerikanske matematikarar
Ungarske matematikarar
Ungarske jødar
Medlemmar av Det Norske Videnskaps-Akademi
Medlemmar av United States National Academy of Sciences
Medlemmar av Det franske vitskapsakademiet
Abelprisen
Wolfprisen i matematikk
Folk frå Budapest
Matematikarar på 1900-talet
Johann Peter Gustav Lejeune Dirichlet

Johann Peter Gustav Lejeune Dirichlet () var ein tysk matematikar. 

Etter studiar i Paris vart han utnemnd til professor i Berlin i 1831. I 1855 etterfølgde han Carl Friedrich Gauss som professor i Göttingen. Fleire resultat innan matematikken er knytte til namnet hans, mellom anna satsen om primtal i aritmetiske rekkjer som seier at det eksisterer ei uendeleg mengd primtal på forma ax + b når a og b ikkje har noko felles faktor. Innan algebraisk talteori er teoremet hans om einingane fundamental. I funksjonsteori var den generelle oppfatninga hans av sjølve funksjonsomgrepet viktig, og han sette opp vilkår for utviklinga av ein funksjon i trigonometriske rekkjer, samt gjorde undersøkingar over potensialteori, der dirichletske rekkjer er ei viktig utviding av omgrepet potensrekkje. Forelesningane hans om talteori vart gjeven ut i mange opplag av matematikaren Richard Dedekind og dei samla verka hans vart utgjeven av Vitskapsakademiet i Berlin (2 bind, 1890–1897).

Kjelder
Peter Gustav Lejeune Dirichlet. (2012-01-17) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/Peter_Gustav_Lejeune_Dirichlet

Matematikarar på 1800-talet
Tyske matematikarar
Talteoretikarar
Medlemmar av Royal Society
Medlemmar av Det kongelege svenske vitskapsakademiet
Philippe de La Hire

Philippe de La Hire () var ein fransk kunstnar, astronom og matematikar. 

Han er kjend for arbeida sine om eigenskapane til kjeglesnitta og om den projektive geometrien til Gérard Desargues. I tillegg gjorde han forarbeid for fonteneanlegga i Versailles. La Hire innførte nye kartprojeksjonar og deltok i den første gradmålinga under leiing av Jean Picard (1669).

Kjelder
Philippe de La Hire. (2012-01-17) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/Philippe_de_La_Hire

Franske matematikarar
Franske astronomar
Medlemmar av Det franske vitskapsakademiet
Matematikarar på 1600-talet
Astronomar på 1600-talet
Musikkgruppa Kara

Kara (hangul 카라) er ei sørkoreansk jentegruppe på fem medlemmer frå DSP Media. Gruppa blei starta i 2007. Medlemmene er Gyuri, Seung-yeon, Hara, Nicole og Ji-young.

Medlemmer 
 Park Gyuri (박규리)
 Han Seung-Yeon (한승연)
 Goo Ha-ra (구하라)
 Nicole (니콜)
 Kang Ji-young (강지영)

Diskografi 
 2007: the First Bloooooming
 2008: Rock U 
 2008: Pretty Girl
 2009: Honey
 2009: Revolution
 2010: Lupin
 2010: Jumping 
 2011: Step 

Sørkoreanske musikkgrupper
Musikkgrupper skipa i 2007
Jarle Aarvoll

Jarle Aarvoll () var ordførar i Sogndal kommune for Arbeidarpartiet frå 2007 til 2019.

Aarvoll har vore kommunestyrerepresentant sidan 1991 og har bakgrunn i frå arbeid hjå NAV. Etter valet i 2007 vart han vald til ordførar etter eit av tidenes beste val for Sogndal Arbeidarparti. Valet i 2011 gav like mange representantar til AP og han fekk fortsette i ein ny periode som ordførar frå 2015.

Kjelder 

 NRK.no: Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane

Ap-ordførarar i Sogn og Fjordane
Ordførarar i Sogndal
Joseph Delaney

Joseph Henry Delaney, (), er ein britisk science fiction- og fantasy-forfattar.

Ein film basert på ein SF-serie han har skrive skal ha premiere 15. februar 2013 med tittelen The Seventh Son.

Referansar 

Fantasy-forfattarar
Science fiction-forfattarar
Britiske forfattarar
Pierre Louis Moreau Maupertuis

Pierre Louis Moreau Maupertuis () var ein fransk matematikar og astronom. Han leia den franske gradmålingsekspedisjonen i svensk Lappland i 1736. Gjennom denne og den samtidige gradmålinga i Peru vart flattrykkinga til jorda ved plane (som Newton hadde føresagt) endeleg fastslått. 

I 1740 vart Maupertuis kalla til Berlin av Fredrik II, som i 1744 gav han i oppdrag å omorganisere Det prøyssiske vitskapsakademiet. Etter ein heftig strid med Voltaire, vendte Maupertuis tilbake til Frankrike i 1753.

Kjelder
Pierre Louis Moreau Maupertuis. (2012-01-17) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/Pierre_Louis_Moreau_Maupertuis

Folk frå Saint-Malo
Franske astronomar
Fransk adel
Franske matematikarar
Franske fysikarar
Franske biologar
Franske filosofar
Medlemmar av Det franske vitskapsakademiet
Medlemmar av Det prøyssiske vitskapsakademiet
Medlemmar av Royal Society
Astronomar på 1700-talet
Matematikarar på 1700-talet
Pierre Deligne

Pierre René Deligne () er ein belgisk matematikar. 
Han arbeidde ved Institut des hautes études scientifiques i Paris frå 1968, og vart professor ved Institute for Advanced Studies i Princeton i USA i 1984. Deligne vart tidleg kjend då han fann løysinga til tre kjende formodningar sett fram av André Weil. Dette omfatta ei blanding av algebraisk geometri og algebraisk talteori og gjorde at Deligne fekk Fieldsmedaljen i 1978. Løysingane til Deligne kravde innføring av ein ny type algebraisk topologi. Deligne har òg arbeidd med andre problem innan mange område av matematikken.

Kjelder
Pierre René Deligne. (2012-01-17) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/Pierre_René_Deligne

Belgiske matematikarar
Matematikarar på 1900-talet
Matematikarar på 2000-talet
Fieldsmedaljen
Folk frå Brussel
Medlemmar av Det franske vitskapsakademiet
Medlemmar av Det kongelege svenske vitskapsakademiet
Medlemmar av United States National Academy of Sciences
Wolfprisen i matematikk
Talteoretikarar
Belgiske vicomtar
Abelprisen
Plan i matematikk

Ei plan flate i matematikk kan definerast på forskjellige måtar, til dømes som ei mengde punkt med den eigenskapen at ei rett linje som går gjennom to punkt i mengda har alle sine punkt i denne mengda, og det inneheld minst tre punkt som ikkje ligg på ei rett linje. Gjennom tre punkt som ikkje ligg på ei rett linje kan det alltid leggast eit plan. Frå definisjonen følgjer at eit plan alltid har uendeleg utstrekking i alle retningar i planet. I analytisk romgeometri vert eit plan definert ved ei lineær likning 

 

mellom dei tre romkoordinatane x, y og z.

Ein figur eller kurve vert sagt å vere plan vis alle punkt i figuren eller kurva ligg i same plan. Plangeometri er læra om plane figurar. 

Ein plan graf, òg kalla planar eller planær graf, er i grafteorien ein graf som kan teiknast i eit plan slik at kantane ikkje skjer kvarandre.

Kjelder 
 plan. (2012-01-17) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/plan/matematikk

Euklidsk geometri
Flater
Matematiske konsept