alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Amyl

Amyl (russisk Амы́л) er ei elv i Krasnojarsk kraj i Russland og ei av kjeldeelvane til Tuba. Elva er om lag 400 km lang. 

Elva renn saman med Kazyr og dannar Tubaelva, som igjen er ei sideelv til Jenisej. Amyl spring ut frå Sajanfjella. Frå 1835 vart det utvikla gullgruver i området rundt elva. 

Elvar frys til frå seint i oktober til tidleg i desember og vert isfri att i april eller tidleg i mai.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Амыл» frå , den 28. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Krasnojarsk kraj
Bazaikha

Bazaikha (russisk Базаиха) er ei elv i Krasnojarsk kraj i Russland og ei av sideelvane til Jenisej frå høgre. Elva er 90 km lang. Elva har ei middelvassføring på 5,0 m³/s.

Dei største sideelvane hennar er Natsjurt, Kaltat, Dolgin, Zjistyk og Korbik.

Elva er rik på fisk med fiskeartar som aure, lenok, harr, gjedde, åbor, hork, gullbust og lake.

Elva renn mellom anna gjennom byen Krasnojarsk.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Базаиха (река)» frå , den 28. oktober 2008. 

Elvar i Russland
Elvar i Krasnojarsk kraj
Viljuj

Viljuj (russisk Вилюй) er ei elv i Krasnojarsk kraj i Russland og den største av sideelvane til Lena frå venstre. Elva er 2650 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 1480 m³/s og 1450 km oppover frå munningen kan elva nyttast til skipsfart.

Viljuj har kjelde sørvest for busetnaden Ekonda i Krasnojarsk kraj nord på Det sentralsibirske platået. Ho renn søraustover gjennom det store Viljuj-reservoaret, der òg sideelva Tsjona munnar ut. Ho held fram austover gjennom ein brei dal, der det frå nord kjem inn fleire sideelvar. Dei største av desse er Markha og Tjung. Elva renn gjennom byane Njurba og Viljujsk, før ho munnar ut i Lena rundt 350 km nedstraums Lena frå Jakutsk.

Viljuj er kjent for diamantgruvene som ligg langs elva sidan 1950-talet. Det vert òg vunne ut gull, jernmalm og kol i området.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Viljuj» frå , den 28. oktober 2008. 

Elvar i Russland
Elvar i Krasnojarsk kraj
Elvar i Sakha
Kan

Kan (russisk Кан) er ei elv i Krasnojarsk kraj i Russland og ei av sideelvane til Jenisej frå høgre. Elva er 629 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Elva spring ut frå Sajanfjella og renn først nordover gjennom byen Kansk og så vestover. Ho renn nordvest for Krasnojarsk og munnar ut i Jenisej nær Zelenogorsk.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Kan (elv)» frå , den 28. oktober 2008. 

Elvar i Russland
Elvar i Krasnojarsk kraj
Katsja ved Jenisej

Katsja (russisk Кача) er ei elv i Krasnojarsk kraj i Russland og ei av sideelvane til Jenisej frå venstre. Elva er 103 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 4,3 m³/s. 

Byen Krasnojarsk ligg ved Katsja.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Кача (приток Енисея)» frå , den 28. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Krasnojarsk kraj
Kurejka

Kurejka, òg kalla Ljuma eller Numa (russisk Куре́йка, Лю́ма eller Ну́ма) er ei elv i Krasnojarsk kraj i Russland og ei av sideelvane til Jenisej frå høgre. Elva er 888 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Kjelda til elva ligg i skråningane til Putoranplatået og renn nordover gjennom Krasnojarsk kraj og gjennom innsjøane Jadun og Anama. Etter at ho har teke imot elva Jaktali svingar ho sørvestover og munnar ut i Jenisej ved Djupkunsjøen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Курейка (река)» frå , den 28. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Krasnojarsk kraj
Manaelva

Mana (russisk Ма́на) er ei elv i Krasnojarsk kraj i Russland og ei av sideelvane til Jenisej frå høgre. Munningen ligg 16 km før Jenisej renn inn i byen Krasnojarsk. Elva er 475 km lang og har eit nedslagsfelt på .

Elva spring ut frå dei austlege Sajanfjella og munnar ut i Jenisej ved landsbyen Ust-Mana. Den øvre delen av elva heiter Pravaja Mana og er ei typisk fjellelv med mange stryk. Den nedre delen er roleg og snor seg mellom åsane. Elva frys til i første halvdel av november og vert isfri att i slutten av april.

Mana er ei populær elv for rafting, hovudsakleg på dei rolege, lettare delane frå landsbyen Beret eller dei meir krevjande delane frå landsbyen Bolsjoj Ungut. Staden Manskij Plyos nær Ust-Mana er ein populær stad for å halde forskjellige festivalar, som den tradisjonelle festivalen for bardsongar.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Mana River» frå , den 28. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Krasnojarsk kraj
Mendel

Mendel (russisk Мендель) er ei elv i Krasnojarsk kraj i Russland og ei av sideelvane til Ket frå venstre i nedslagsfeltet til Ob. Elva er 366 km lang og har eit nedslagsfelt på .

Elva har utspring på Ob-platået, nær vasskiljet til Jenisej. Elva renn mellom myrene i vestlege delar av Sibir.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Мендель (река)» frå , den 28. oktober 2008. 

Elvar i Russland
Elvar i Krasnojarsk kraj
Olenjok

Olenjok (russisk Оленёк) er ei stor elv nord i Sibir i Russland. Elva er 2292 km lang, der rundt 1000 km kan nyttast til skipsfart, og har eit nedslagsfelt på . Den største sideelva hennar er Arga-Sala.

Elva har utspring nord på Det sentralsibirske platået og renn frå her nordaustover gjennom Olenjok, før ho munnar ut i Olenjokbukta i Laptevhavet ved Ust-Olenjok like vest for Lenadeltaet.

Olenjok er kjend for å vere rik på fisk. Ho er isdekt over åtte månader kvar år og klimaet i området er hardt. 

 Djangylakh eller Dzjangylakh (Ostrov Djangylakh)  er ei stor, flat deltaøy som ligg ved munningen av Olenjok. Det er fleire mindre øyar like i nærleiken, som Eppetøya på austsida, men ingen er like store. Djangylakh er 21 km lang og 16 km brei.

Historie 
Den russiske polfararen Vasilij Prontsjisjtsjov og kona hans Maria Prontsjsjtsjova døydde av skjørbuk i dette området i september 1736, medan dei kartla kysten av Laptev Sea. Begge vart gravlagd ved munningen av Olenjok

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Olenyok River» frå , den 28. oktober 2008. 
 
  oppgav desse kjeldene: 
 Historiske data 
 Utgravingar ved gravstaden til paret
 Dyangylakh
 

Elvar i Russland
Elvar i Krasnojarsk kraj
Elvar i Sakha
Laptevhavet
Steinete Tunguska

Steinete Tunguska (russisk Подкаменная Тунгуска – Podkamennaja Tunguska, direkte omsett til «Understein Tunguska») er ei elv i Krasnojarsk kraj i Sibir i Russland og ei av sideelvane til Jenisej frå høgre. Elva er 1865 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Namnet på elva kjem av at ho renn over område med småstein, utan synleg vatn. 

Tunguska-hendinga i 1908 fann stad ved Steinete Tunguska.

Elva frys til frå seint i oktober til midten av mai. Vårflaumen varer frå mai til tidleg juli. Under flaumen er elva framkommeleg frå små og mellomstore fartøy 1150 km oppover frå munningen, og for store fartøy 570 km oppover.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Подкаменная Тунгуска» frå , den 28. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Krasnojarsk kraj
Popigaj

Popigaj (russisk Попигай) er ei elv i Krasnojarsk kraj i Russland. Elva er 532 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 400 m³/s. 

Popigaj munnar ut i Khatangabukta i Laptevhavet. Elva frys til i oktober og vert isfri att i juni. Dei største sideelvane hennar er Rassokha og Fomitsj.

Elva passerer det kjende Popigajkrateret, nær byen Norilsk.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Popigai River» frå , den 28. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Krasnojarsk kraj
Pjasina

Pjasina (russisk Пясина) er ei elv i Krasnojarsk kraj i Russland og ei av sideelvane til Jenisej frå venstre. Elva er 818 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Pjasino spring ut frå Pjasinosjøen og munnar ut i Pjasinobukta i Karahavet. Det er meir enn 60 000 innsjøar i nedslagsfeltet til Pjasina og til saman utgjer dei eit areal på 10 450 km². Elva frys til seint i september eller tidleg i oktober og er isdekt til juni.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Pyasina River» frå , den 28. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Krasnojarsk kraj
Karahavet
Taz

Taz (russisk Таз) er ei elv i Krasnojarsk kraj og Jamalo-Nenetsk i Russland. Elva er 1401 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Taz munnar ut i Tazbukta, eit om lat 250 km lang estuar som startar nær byen Tazovskij og munnar ut i Obbukta. Dei største sideelvane hennar er Bolsjaja Sjirta og Khudosej frå høgre, og Tolka og Tsjaselka frå venstre.

Estuaret og den nedre delen av elva ligg i Jamalo-Nenetsk, medan den øvre delen renn gjennom Kranojarsk kraj.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Taz River» frå , den 28. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Krasnojarsk kraj
Elvar i Jamalo-Nenetsk
Karahavet
Tajmyra

Tajmyra (russisk Таймыра) er ei elv i Krasnojarsk kraj i Russland. Elva er 840 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 1220 m³/s og renn over Tajmyrhalvøya. 

Øvre Tajmyr renn ut i Tajmyrsjøen frå vest og er den største elva som renn ut i innsjøen. 

Nedre Tajmyr renn ut av Tajmyrsjøen og nordover gjennom Byrrangafjella, før ho munnar ut i Tajmyrbukta. Elva dannar eit estuar som munnar ut i Karahavet. Nedre Tajmyr frys til seint i September—tidleg oktober og er isdekt til juni.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Taymyr River» frå , den 28. oktober 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Plassering
 Leksikon
 

Elvar i Russland
Elvar i Krasnojarsk kraj
Karahavet
Tubaelva

Tuba (russisk Туба) er ei elv i Krasnojarsk kraj i Russland og ei av sideelvane til Jenisej frå høgre. Elva er 507 km lang og har eit nedslagsfelt på .

Tuba oppstår der elvane Kazyr og Amyl renn saman. Elva spring ut frå Minusinskgropa. I nedslagsfeltet finst over tusen sjøar med eit samla areal på om lag 91 km². 

Tuba frys til frå seint i oktober til tidleg i desember og vert isfri att i april eller mai. Elva kan nyttast til skipsfart 99 km opp frå munningen. 

To bilvegar og ei jernbanelinje kryssar elva.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Туба (река)» frå , den 28. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Krasnojarsk kraj
Tym

Sjå òg Tym på Sakhalin

Tym (russisk Тым) er ei elv i Krasnojarsk kraj og Tomsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Ob frå høgre. Elva er 950 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Tym frys til i oktober eller tidleg i november og er isdekt til seint i april eller i mai. Elva kan nyttast til skipsfart 560 km oppover frå munningen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Tym River» frå , den 28. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Krasnojarsk kraj
Elvar i Tomsk oblast
Sideelvar til Ob
Khatanga

Khatanga (russisk Хатанга) er ei elv i Krasnojarsk kraj i Russland. Elva er 227 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 3320 m³/s. 

Elva startar der elvane Kotuj og Kheta renn saman og ho munnar ut i Khatangabukta i Laptevhavet. 

Medrekna Kotuj, den lengste tilløpselva, er Khatanga 1636 km lang. Det er over 112 000 innsjøar i nedslagsfelt hennar, med eit samla areal på 11 600 km². 

Elva frys til i månadsskiftet september-oktober og er isdekt til byrjinga av juni. Heile elva kan nyttast til skipsfart, men på grunn av is og flaum er det berre midtsomars det i praksis er mogeleg å ferdast med båt på elva. Khatanga er særs rik på fisk. 

Elvehamna og landsbyen Khatanga ligg på høgresida (sørsida) av elva, rundt 15 km etter starten ved Kotuj/Kheta-samløpet.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Khatanga» frå , den 28. oktober 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Krasnojarsk kraj
Neologisme

Neologisme (av gresk νέος, (neos), «ny» og λόγος (logos), «ord», «tale») eller nyord er eit nytt ord i språket. Nokre neologismar seier noko om tekniske framsteg, som til dømes ord for nye produkt og oppfinningar, medan andre seier noko om samfunnsendringar, som til dømes ord for nye produkt, idear eller handlingar.

Døme på nyord 

 1970-talet: meme (på engelsk)
 1980-talet: kartongvin
 1990-talet: blog(g), høgdehus, 
 2000-talet: podcast/podkasting blogg, nettpirat
 2010-talet: oskefast, naving, sakte-tv, framandkrigar kvardagsintegrering

Sjå òg 
Framandord
Låneord

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Norsk Aviskorpus i Bergen: Nye ord i norske nettaviser siste døgn 
 Norsk Aviskorpus i Bergen: Arkiv over nyord fra norske nettaviser 
 Det norske akademis store ordbok: Nyord

Lingvistikk
Ord
Greske ord og uttrykk
Ekstremvêret Loke

Loke var eit ekstremvêr som råka Vestlandet 14. og 15. november 2005 med særs store nedbørsmengder. Dette var det andre ekstremvêret denne hausten som råka Vestlandet med store nedbørsmengder. Prognosane viste at det kunne kome mellom 150 og 200 mm på 24 timar og det vart derfor sendt ut eit ekstremvarsel frå Meteorologisk Institutt.

Aller mest nedbør kom det på stasjonen Opstveit i Matre i Kvinnherad kommune med 223,0 mm på 24 timar. Uansett månad var dette den nest høgaste nedbørsmengda som har kome på eit døgn i Noreg sidan målingane starta i 1867. Noregsrekorden er på 229,6 mm ved Indre Matre, som ligg like ved, den 26. november 1940.

Mest regn kom det døgnet fram til morgonen 15. november, men det regna òg særs mykje dagen før og fleire stader stader nye rekordar for nedbør over to døgn. Mellom anna fekk Lærdalsøyri 102,2 mm på to døgn, som var ny rekord, medan Takle, begge i Sogn og Fjordane, fekk 226,5 mm (111,4 og 115,1 mm dei to dagane).

Verknader 

Regnvêret førte til 50-årsflaum på Vestlandet, det vil sei flaum som er så stor at han statistisk sett berre oppstår ein gong kvart 50. år. 

I Åsane i Bergen vart eit hus under oppføring tatt av ras. Sju personar vart råka av raset, og av desse omkom ein mann, medan to andre vart lettare skadde. I Jølster vart eit hus på ein gard delvis knust av eit 50 meter breitt ras. I Fjaler vart eit bustadhus råka av eit steinras. Ingen vart skadde, men 14 personar i området vart evakuerte. 15 personar vart òg evakuerte på Voss då eit ras hamna mellom to bustadhus. I Ytre Matre i Kvinnherad, ikkje lang frå Opstveit der dei største nedbørmengdene vart målt, vart ein låve skyve inn i eit bustadhus og tre personar vart innesperra. 

Fleire vegar vart stengde på grunn av ras, mellom anna Rv57 og Rv7, Rv55 og E39, medan andre vegar vart stengde på grunn av overvatn. I Sogn og Fjordane var heile 19 vegar stengde på grunn av uvêret.. På E16 førte ras til at begge inngange av Langhelletunnelen mellom Trengereid og Vaksdal vart sperra av jordmassar og 50 bilar vart stengde inne.

Nedbørmålingar 

Nedbørsmålingane er gjort mellom kl. 07 den 14. november til kl. 07 den 15. november

Kjelder

Sjå òg 

 Ekstremvêr i Noreg

Loke
Hendingar i 2005
2005 i Noreg
Sverre Petterssen

For teiknaren og glasdesignaren, sjå Sverre Pettersen. For KrF-politikaren, sjå Sverre Pettersen (1936)

Sverre Petterssen () var ein norsk meteorolog som er mest kjend for å ha delteke i planlegginga av Operasjon Overlord eller «D-dagen» og for å ha medverka med vêrvarsel som utsette operasjonen. Han vart fødd i Hadsel i 1898 og voks opp i Vesterålen. Utdanninga tok han i Bergen, der han høyrde til den såkalla Bergensskulen, og i Tromsø. Frå 1929 var han sjef for Vervarslinga på Vestlandet. Her medverka han med vêrvarsel for fleire polarekspedisjonar. 

Petterssen var av dei første i verda som studerte vind- og vêrforhold i høgare luftlag og knytte desse observasjonane til vêret ved overflata. For dette arbeidet vart internasjonal anerkjend og i 1939 vart han tilsett som professor ved Massachusetts Institute of Technology i USA og i 1941 vart han hyra inn av Royal Air Force i Storbritannia for hjelpe det engelske meteorologiske instituttet med vêrvarsling innan flymeteorologi. Her medverka han med vêrvarsel til fleire store militæroperasjonar. 

Etter krigen vart Petterssen amerikansk statsborgar, men på 1970-talet sa han frå seg statsborgarskapet i protest då president Richard Nixon styrte USA.

Operasjon Overlord 
Under planlegginga av Operasjon Overlord vart Petterssen med i varslingsgruppe som skulle lage vêrvarsel for operasjonen. I tillegg hadde amerikanarane med seg ei eiga meteorologgruppe, og den engelske marinen hadde sine eigne vêrvarslarar. Desse tre arbeida kvar for seg og gav den militære leiinga, leia av general Dwight D. Eisenhower, råd om vêrtilhøva dei komande dagane.

På denne tida var vêrvarsla langt dårlegare enn i dag, og var ikkje særleg pålitelege utover to døgn fram i tid. Leiinga av operasjonen kravde derimot eit vêrvarsel heil veke fram i tid, noko som ikkje var mogeleg med metodane dei hadde tilgjengeleg på denne tida. I dagane før den fastsette datoen, 5. juni, diskuterte dei tre meteorologgruppene jamleg. 

Det er stor skilnad på flo og fjøre i Den engelske kanalen, så tilstanden på sjøen var avgjerande for om det var mogeleg å setje i land troppane. Bølgjer, dønningar og brenningar måtte derfor helst vere så låge som mogeleg. Operasjonen vart lagt til starten av juni fordi lågtrykka vanlegvis er langt svakare om sommaren enn om vinteren, så sjansane for godt nok vêr var betre då. Samstundes var det enno mørkt nok om natta til at fienden ikkje fekk auge på dei. 

I dagane like før 5. juni meinte meteorologane at det var dårleg vêr i vente for den 5. juni, og etter kvart vart dei tre gruppene einige om at operasjonen måtte utsetjast eit døgn. I tillegg var det enno eit lågtrykk i vente i bakkant. Det vart derfor satsa på å få utført operasjonen mellom dei to lågtrykka, då vêret var nokolunde brukbart, og Operasjon Overlord gjekk i gang tidleg om morgonen 6. juni 1944. Vêrvarselet stemde og operasjonen vart rekna som vellukka.

Litteratur 
 Sverre Petterssen: Kuling fra nord (Aschehoug & co 1974, ISBN 82-03-06278-4).

Kjelder 

 Fødsels- og dødsdato frå NBL-artikkel om Petterssen, skriven av Øyvind Grøn.

Norske meteorologar
Norsk-amerikanarar
Folk frå Hadsel
Norske meteorologiprofessorar
Lagunen Storsenter

Lagunen Storsenter som ligg i bydelen Fana i Bergen i Laguneveien 1 er det største kjøpesenteret i Noreg målt i omsetning. Kjøpesenteret blei opna 7. september 1985 og har i dag over 180 butikkar. Kjøpesenteret og Laguneparken har over 100 000 besøkande kvar veke, det vil seia omtrent 6 millionar besøkande kvart år. 

Der er 2 200 parkeringsplassar, der 700 plasser i parkeringshus. Laguneparken hadde i 2007 ein omsetning på 2,540 milliardar kroner. Ambisjonane til Lagunen i 2008 er å runde kr. 2,6 milliardar i omsetning. Lagunen består totalt av ca. 75 000 kvadratmeter bygningsmasse fordelt på ca 170 mål tomteareal. Utviklinga av området vert styrt gjennom selskapa Lagunen AS og Lagunen Eiendom AS. Grunnlegginga av Lagunen blei gjort av Nordås industrier A/S med arkitekt Jan Olav Reither og bygd der lokala deira tidlegare stod. Selskapet er i dag ein del av Olav Thon Gruppen. Bybanen i Bergen går forbi Lagunen på strekninga frå sentrum til Bergen lufthamn, Flesland.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Byggverk i Fana
Kjøpesenter i Vestland
Skipingar i 1985
Westminster-modellen

Westminstermodellen er ei parlamentarisk styringsform, basert på det britiske parlamentet. Modellen, også kalla majoritetsmodellen, er i snever forstand meint til å berre omtale systemet til det britiske parlamentet i Palace of Westminster. Den breie definisjonen av termen er meint til å forklare demokratimodellen som i all hovudsak har sitt opphav frå Storbritannia.

Modellen er teoretisk, og det finst ingen perfekte Westminster-land, men delar av den er særs utbreidd, noko som har mykje med at Storbritannia sine tidlegare koloniar ofte har adoptert den etter at kolonimakta meir eller mindre har trekt seg ut av landet. Eksempel på dette er til dømes New Zealand, Canada og Barbados; alle desse har store fellestrekk med Westminstermodellen i styringsforma.

Ideallandet 
Statsvitaren Arend Lijphart førte nokre punkt for korleis eit idealland i Westminster-modellen skal vere:
 Fleirtalsval i einmannskretsar
 Såkalla «first past the post» (FPP) -val, der landet er delt i kretsar der eit mandat blir valt frå kvar. Fleirtalet vinn mandatet, uansett kor nært dei to måtte vere. Dette er ofte ein av årsakene til topartisystemet. Kan i ekstreme tilfelle føre til særs dårleg samanheng mellom stemmer og seter i parlamentet, som i 1981 i New Zealand sitt nasjonalistparti fekk 39 prosent av stemmene og 51 prosent av seta i parlamentet. Same året fekk partiet Social Credit 20.7 prosent av stemmene, men berre 2,1 prosent av seta. Som følgje av majoritetsvala får ein eittparti-regjeringar der partiet også har fleirtal i parlamentet. 
 Samansmelting av makta mellom utøvande og lovgivande makt
 Sidan eit parti har fleirtalet i begge. 
 Topartisystem, eller tilsvarande der to parti har størsteparten av parlamentet sine seter, og vekslar på makta. 
 Mindre parti finst, men har lite innverknad. 
 Dei manifeste skiljelinjene ligg oftast langs den sosioøkonomiske dimensjonen.
 Dei beste eksempla her er kanskje Labour/Conservatives i Storbritannia, og Democrats/Republicans i USA
 Ideallandet vil også vere ein einingsstat med eit sterkt, sentralisert styre. 
 Lovgivande makt i eittkammersystem, eller asymmetriske tokammersystem der makta hovudsakleg er i eit av kammera. ** Storbritannia har til dømes Overhuset som i realiteten har lite makt, og som mange meiner er på veg til å bli nedlagt. 
 Lovgivande makt har siste ord når det gjeld lovane dei legg fram
 Dette fordi det enten ein konstitusjonell lov ikkje eksisterer, eller det berre er fleksible grunnlover som kan overstyrast med simpelt fleirtal.

Sjå også 
 Konsensusmodellen
 Parlament

Referansar 

Statsvitskap
Styresett
Demokrati
Det sosialdemokratiske partiet i Bosnia og Herzegovina - Sosialdemokratane

Det sosialdemokratiske partiet i Bosnia og Herzegovina - Sosialdemokratane (Socijaldemokratska Partija BiH - Socijaldemokrati) er eit sentrum-venstreparti i Bosnia og Herzegovina. Partiet er etterfølgjar til Kommunistligaen i Bosnia og Herzegovina, Det jugoslaviske kommunistforbundet si avdeling i denne delrepublikken i det tidlegare Jugoslavia. 

Dagens parti er ei samanslåing av det opphavlege SDP og gruppa Socijaldemokrati BiH, derfor det lange offisielle namnet. Forkortinga er SDP. Partiet er multi-etnisk og går inn for ei styrking av fellesinsitusjonane i Bosnia og Herzegovina. Det er medlemsparti i den Sosialistiske Internasjonalen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Social Democratic Party of Bosnia and Herzegovina» frå ,  den 29. oktober 2008.

Bakgrunnsstoff 

Sosialdemokratiske parti
Bosnia-Hercegovina
Skipingar i 1909
Det sosialdemokratiske partiet i Kroatia

Det sosialdemokratiske partiet i Kroatia (Socijaldemokratska partija Hrvatske) er det viktigaste sosialdemokratiske partiet i Kroatia. Det har om lag ein tredel av plassane i det kroatiske parlamentet i dag (2008). 

Partiet er etterfølgjarparti til Kommunistligaen i Kroatia, Det jugoslaviske kommunistforbundet si avdeling i Kroatia, og det slo seg i 1994 saman med gruppa Sosialdemokratar i Kroatia (SDH) og tok det noverande namnet, med forkortinga SDP. Det er medlemsparti i den Sosialistiske Internasjonalen. 

Kjelde:
Den engelskspråklege wikipediaen, art. Social Democratic Party of Croatia, som lesen 29. oktober 2008.

Bakgrunnsstoff 
Den offisielle nettstaden til partiet

Sosialdemokratiske parti
Kroatia
Skipingar i 1990