alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Minnemarkeringa under sommar-OL 1972

Minnemarkeringa under sommar-OL 1972 fann stad 6. september 1972 på Olympiastadion i München, etter at fleire medlemmar frå den palestinske terroristgruppa Svart september hadde drepe elleve personar frå den israelske OL-troppen og ein vesstysk politimann under leikane. Presidenten i Den internasjonale olympiske komitéen (IOK), Avery Brundage, haldt ei tale der han mellom anna sa at terroristar ikkje skal få øydeleggje Dei olympiske leikane og avslutta med at leikane måtte fortsette. Leikane hadde då vorte stoppa i eitt døgn.

Sjå òg
 Sommar-OL 1972
 München-massakren
 Svart september

Kjelder
 NRK: 40 år siden München-massakren
 NRK: - Vi hadde ikke noe valg

Sommar-OL 1972
München-massakren
Alibeylagunen

Alibeylagunen (ukrainsk Алібей, rumensk Limanul Alibei, tyrkisk Alibey Gölü) er ein salt lagune (liman) ved kysten av Svartehavet i Tatarbunary rajon i Odessa oblast i Ukraina. Lagunen er danna i den gamle munningen til elva Khadzjider. Lagunen er 15 km lang, 11 km brei og dekkjer 72 km². Djupna er 2,5 meter. 

Lagunen er skild frå sjøen av ein sandbanke. Han har samband til Kurudiollagunen via Burnaslagunen i søraust og til Karatsjauslagunen og Sjaganylagunen i sørvest. Tidlegare rann Khadzjider ut i lagunne, men no renn denne elva ut i Khadzjiberlagunen, som er skild frå Alibey av ei demning.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Alibey Lagoon» frå ,  den 8. september 2012.  
 

Tuzlylagunane
Filmen München

München (originaltittel Munich) er ein amerikansk-kanadisk-fransk film frå 2005, regissert av Steven Spielberg. Filmen er basert på den sanne historia om gisseltakinga av elleve personar frå den israelske OL-troppen under sommar-OL 1972. Alle dei elleve israelarane vart drepne av medlemmar frå den palestinske terroristgruppa Svart september. Det er ukjend i kva for grad filmen presenterer historiske eller oppdikta fakta. 

Filmen vart spelt inn sommaren 2005 på Malta, i Tyskland, Israel og USA.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «München (film)» frå ,  den 8. september 2012.  
 

M
M
M
M
Historiske filmar
Dramafilmar
M
M
Dei bukovinske subkarpatane

Dei bukovinske subkarpatane (rumensk: Subcarpaţii Bucovinei, Obcinele Bucovinei, ukrainsk: Буковинське прикарпаття) er eit geografisk område nordaust i Romania (Suceava fylke) og sørvest i Ukraina (Tsjernivtsi oblast), aust og nordaust i Aust-Karpatane. 

Dei bukovinske subkarpatane grensar til Suceavaplatået på den låge sida og Karpatane på den høge sida.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bukovinian Subcarpathians» frå ,  den 8. september 2012.  
 

Fjellkjeder i Ukraina
Fjellkjeder i Romania
Tsjernivtsi oblast
München 72 – Das Attentat

München 72 – Das Attentat (tysk for München 72  – Attentatet) er ein tysk fjernsynsfilm frå 2011, regissert av Dror Zahavi. Filmen handlar om gisseldramaet under sommar-OL 1972 og vart sendt på tysk fjernsyn i 2012.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «München 72 – Das Attentat» frå ,  den 8. september 2012.

Fotnotar

Filmar frå 2011
Tyske filmar
Fjernsynsfilmar
München-massakren
Fjernsynsfilmar om OL
Burnaslagunen

Burnaslagunen (ukrainsk Бурнас, rumensk Limanul Burnas) er ein marin lagune (eller liman) sør i Ukraina i Tatarbunary rajon i Odessa oblast. Saltinnhaldet i lagunen er dobbelt så høgt som i Svartehavet. Laugnen har samband til sjøen via eit system av kanalar. Lagunen er kring 7 km lang og 1-3 km brei. Nord i lagunen er han knytt til innsjøen Solone, i nordvest til Kurudiollagunen. Kjelda til lagunen  lagune er vatn frå Svartehavet og elva Alkalija og vatnet renn vidare til Solone.

Den peloide kurstaden Lebedivka ligg på nordkysten av Burnaslagunen. 

Breidda av lagunen vert nytta av fuglar til hekking. Systemet av lagunane med Sasyk — Sjagany — Alibey — Burnas har status som internasjonalt våtmarksreservat.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Burnas Lagoon» frå ,  den 8. september 2012.  
 

Tuzlylagunane
Bystryjkanalen

Bystryjkanalen (òg kalla Donau-Svartehavet-kanalen, ukrainsk Канал Дунай — Чорне море, rumensk: Canalul Bâstroe) er ein kanal i Donaudeltaet. Han var ein av dei viktigaste ukrainske vassvegane fram til 1959, då han mudra til og transporten stoppa opp.

Det har vore snakk om å opne opp kanalen att for transport. Planen var å lage ei ny rute frå Donanu til Svartehavet med redusert skipskostnader og ein alternativ veg til Romania. Økologar  var derimot uroa over kva dette ville gjere med økosystemet i Donaudeltaet. Sidan det meste av Donaudeltaet ligg i Romania, har rumenske styresmakter snakka om å byggje ein 20 km lang kanal som ville ha teke unna det meset av vatnet frå den ukrainske delen av deltaet, slik at kanalen ikkje ville ha kunne nyttast.

Donaudeltaet har vore ein verdsarvstad sidan 1991 og Den europeiske unionen har ofte bede Ukraina om å stoppe prosjektet, og det same har Romania og USA. Worldwide Fund for Nature har sagt at kanalen trugar det viktigaste våtmarksområdet i deltaet, der 70 % av kvitpelikanen og 50 % av dvergskarven i verda lever. 

Ukrainske styresmakter sette i gang prosjektet offisielt 26. august 2004 og rumenske styresmakter annonserte planar om å ta saka til den internasjonale domstolen. I mai 2005 møttest deltakarane i Aarhuskonvensjonen og vart samde om politiske sanksjonar mot Ukraina. Ukraina melde at prosjektet foreløpig var stoppa i juni 2005, men planane er framleis aktive.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Bystroye Channel» frå ,  den 8. september 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
The Bystroye Canal in the ukrainsk Donau Delta – Questions and Answers (PDF) - criticism by the World Wildlife Fund (WWF).
- www.bystroe.3x.ro  - The only nettstad that presents the whole issue from the early beginnings until the present with tons of maps, pictures, articles, ideas, plans and alternative proposals

Sjøfart i Ukraina
Ukrainsk geografi
Rumensk utanrikspolitikk
Ukrainsk utanrikspolitikk
Donau
Ramsarstader i Ukraina
Karpato-Rutenia

Karpato-Rutenia, Karpatisk Ukraina, Zakarpattja, Transkarpatisk Rutenia, Transkarpatisk Ukraina, Rusinko, Subkarpatisk Rus,  Subkarpatia (ukrainsk: Карпатська Русь, Karpatska Rus’; eller Закарпаття, Zakarpattja; ungarsk Kárpátalja; slovakisk og tsjekkisk: Podkarpatská Rus; rumensk Transcarpatia; polsk Zakarpacie; tysk Karpatenukraine; russisk: Подкарпатская Русь, Podkarpatskaja Rus eller Закарпатье, Zakarpatje) er ein region i Aust-Europa, hovudsakleg vest i Zakarpattja oblast i Ukraina, med mindre delar aust i Slovakia (stort sett i Prešov kraj og Košice kraj) og i  Lemkovyna i Polen. 

Karpato-Ukraina var òg namnet på ein sjølverklært sjølvstendig stat i det same området i 1939, som berre varte i tre dagar før han vart annektert av Ungarn.

Historie
Rutenia er eigenleg eit latinsk namn på heile det austslaviske området, det hengjer saman med namnet på mellomalderestaten Kiev Rus. Han inneheldt det meste av dagens Ukraina, heile dagens Kviterussland og delar av dagens Russland, nærare avgjort område vest og sørvest for Moskva. Rus vart okkupert austfrå på 1100-talet. Namnet rutenarar vart seint i mellomalderen teke i bruk om austslavarar som budde vest for Karpatane.

Karpato-Rutenia var ein del av keisarriket Austerrike-Ungarn fram til 1. verdskrigen. I mellomkrigstida tilhøyrde det Tsjekkoslovakia, men fekk i 1938 indre sjølvstyre. Under 2. verdskrigen låg området under Ungarn. Etter krigen vart det innlema i Sovjetunionen og vart ein del av Ukrainske SSR under namnet Sakarpatskaja oblast. Ved oppløysinga av Sovjetunionen vart området ein del av Ukraina.

Sjå òg  
 Svart Rutenia
 Raud Rutenia
 Kvit Rutenia
 Rutenia
 Karpato-Ukraina

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Karpato-Ruthenia» frå ,  den 8. september 2012.  
 

Ukrainsk geografi
Historiske regionar i Ukraina
Polske historiske regionar
Historiske regionar i Slovakia
Historiske regionar i Romania
Vest-Ukraina
Sentral-Ukraina

Sentral-Ukraina (ukrainsk Центральна Україна) kan syne til:

 Generelt sett områda sentralt i Ukraina
 Kiev

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Central Ukraine» frå ,  den 8. september 2012.  
 

Ukrainsk geografi
Svartjord

Svartjord (av russisk чернозём, tsjernoziom, som tyder 'svartjord') er eit jordsmonn som ein finn på steppene nord og aust for Svartehavet, danna av løss. Det finst òg i Mellom- og Søraust-Europa, og prærien i Nord-Amerika og pampasen i Sør-Amerika har liknande jordtypar. Ein stor del av kveiteproduksjonen i verda føregår på slik jord som er av dei mest fruktbare i verda. 

I Noreg vart omgrepet svartjord tidlegare nytta om jord som er utvikla av alunskifer og anna svart leirskifer.

Sjå òg
 Den sentrale svartjordregionen

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Pedologi
Jord
Ukrainsk geografi
Dødsfall under OL

Dødsfall under OL gjev oversyn over personar som har døydd under, eller i samband med, Dei olympiske leikane.

Sommar-OL

Stockholm 1912
 Francisco Lázaro, portugisisk maratonlaupar

Berlin 1936
 Nicolae Berechet, rumensk boksar

London 1948
 Eliška Misáková, tsjekkoslovakisk gymnast

Roma 1960
 Knud Enemark Jensen, dansk landevegsyklist

Tokyo 1964

 318 døydde

Mexico by 1968

 Eit ukjend antal personar døydde i massakren

München 1972

 Moshe Weinberg, israelsk brytetrenar
 Josef Romano, israelsk vektløftar
 Ze'ev Friedman, israelsk vektløftar
 David Berger, israelsk vektløftar
 Yakov Springer, israelsk vektløfingdommar
 Eliezer Halfin, israelsk brytar
 Yossef Gutfreund,isralesk brytedommar 
 Kehat Shorr, israelsk skytetrenar
 Mark Slavin, isralesk brytar 
 Andre Spitzer, israelsk fektetrenar
 Amitzur Shapira, israelsk friidrettstrenar
 Anton Fliegerbauer, vesttysk politimann
 Luttif Afif, palestinsk terrorist
 Yusuf Nazzal, palestinsk terrorist
 Afif Ahmed Hamid, palestinsk terrorist
 Khalid Jawad, palestinsk terrorist
 Ahmed Chic Thaa, palestinsk terrorist

Atlanta 1996

 Alice Hawthorne, amerikanar
 Melih Uzunyol, tyrkisk kameramann

London 2012
 Ukjend mann

Vinter-OL

Innsbruck 1964 
 Ross Milne, australsk utforkøyrar
 Kazimierz Kay-Skrzypecki, britisk akar

Calgary 1988
 Jörg Oberhammer, austerriksk landslagslege

Albertville 1992
 Nicolas Bochatay, sveitsisk speedskiar

Vancouver 2010
 Nodar Kumaritashvili, georgisk akar

Kjelder

 
Olympiske leikar
Xianning

Xianning (kinesisk: 咸宁; pinyin: Xiánníng) er eit byprefektur søraust i provinsen Hubei i det sentrale Kina. Byprefekturet, som i sørvest grensar til provinsen Hunan og i søraust til provinsen Jiangxi, har eit areal på 1 501 km² og i underkant av 2,5 millionar ibuarar i 2010.

Landskapet er prega av åsar og fjell, særleg i sørdelen, medan der er meir sletteland i norddelen, som ligg ved sørbreidda av storelva Chang Jiang.
 
Byprefekturet Xianning omfattar eitt distrikt (区 qū), eitt byfylke (市 shì) og fire fylke (县 xiàn).

Næring
Jordbruk og skogbruk er to hovudnæringar, her finst meir enn 25 millionar dekar med bambusskogar. Gruvedrift etter mineral som niob, gull, magnesium, antimon, monazitt, kull, mangan, vanadium, glimmer og marmor er vikitige for økonomien i byprefekturet.

Samferdsle
Xianning, omtala som Hubei sin port mot aust, har viktige jarnbanelinjer som Jingguangbana, mange motorvegar og eit langt, farbart stykke av elva Chang Jiang. Snøggtoget Wuhan-Guangzhou trafikkerer gjennom byprefekturet.

Kinas riksveg 107 går gjennom området. Han strekker seg frå Beijing sør til Shenzhen, og er  innom provinshovudstadene Shijiazhuang, Zhengzhou, Wuhan, Changsha og Guangzhou.

Bakgrunnsstoff

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Xianning» frå ,  den 8. september 2012.  
 

Byprefektur i Hubei
Dneprhøglandet

Dneprhøglandet (ukrainsk Придніпровська височина) er ei slette søraust i Europa i området mellom elvane Dnepr og Bug. Han ligg sentralt i Ukraina, i oblasta Zjytomyr, Kiev, Vinnitsa, Tsjerkasy, Kirovohrad og Dnipropetrovsk.

Høglandet har mange mineralførekomstar som jern, mangan, granitt, grafitt, brunkol og kaolin.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dnieper Upland» frå ,  den 8. september 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Sletter i Ukraina
Dnepr
Dnestråsane

Dnestråsane (rumensk Dealurile Nistrului), òg kalla Det nordmoldovske platået (rumensk Podişul Moldovei de Nord) er eit geografisk område som dekkjer det meste av det nordlege Moldova og delar av Tsjernivtsi oblast i Ukraina. Dnestråsane er den nordlege og nordaustlege delen av Det moldovske platået. 

Dnestråsane går langs elva Dnestr, frå elva Colachin, ei sideelv til Prut ved Ploniniskogen til staden der Dnestr tar imot sideelva Răut. Dnestr skil Dnestråsane frå Det podolske høglandet. Dnestråsane er skild frå resten av Det Det moldovske platået (Suceavaplatået, Zjizjijasletta, Bălţisteppa, Det sentralmoldovske platået) av dalen til Răut og sideelvane hennar og delvis av Prut og hennar sideelvar. 

Dnestråsane har ei høgd på kring 300 meter over havet.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Dniester Hills» frå ,  den 8. september 2012.  

Moldovsk geografi
Ukrainsk geografi
Tsjernivtsi oblast
Dvujakornajaformasjonen

Dvujakornajaformasjonen er ein geologisk formasjon i Krimhalvøya, sør for byen Jalta i Ukraina. Her har ein mellom anna funne fossil av ammonittar, krokodillar, armfotingar  etc.

Ein har òg funne ei theropod-tann med ei full rot. Denne høyrte til ein tidleg tyrannosauroid - Kileskus.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dvuyakornaya Formation» frå ,  den 8. september 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Ukrainsk geografi
Ukrainsk geologi
Aust-Ukraina

Aust-Ukraina (ukrainsk Східна Україна) er eit geografisk område som omfattar Ukraina aust for Dnepr, særleg Sloboda Ukraina, Donetsbekkenet, Venstrebreidd-Ukraina samt kysten av Azovhavet.

Området er tungt urbanisert. Aust-Ukraina er ofte assosiert med Donbas.

Regionar
 Luhansk oblast
 Donetsk oblast
 Kharkiv oblast

Sjå òg
Novorossija
Vest-Ukraina

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «East Ukraine» frå ,  den 8. september 2012.  
 

Regionar i Ukraina
Geografiske ytterpunkt i Ukraina

Det er ei liste over geografiske ytterpunkt i Ukraina: punkta som er lengt nord, sør, aust eller vest enn andre stader i landet, samt høgast og lågast i landet.

Koordinatar
 Nordlegaste punkt: 52°22'46"N, 33°11'28"E ligg nær landsbyen Petrivske (Петрівське) i Tsjernihiv oblast.
 Sørlegaste punkt: 44°23'11N, 33°46'38"E ligg i Foros på Krimhalvøya.
 Vestlegaste punkt: 48°25'06"N, 22°08'13"E ligg nær Tsjop (Чоп), ein by i Zakarpattja oblast.
 Austlegaste punkt: 49°15'38"N, 40°13'40"E ligg nær Tsjervona Zirka (Червона Зірка), landsby i Luhansk oblast.

Høgaste
Høgaste punkt: Hoverla (2061 moh) i Karpatane

Sjå òg
 Ukrainsk geografi

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Extreme points of Ukraine» frå ,  den 8. september 2012.  
 

Ukraina
Ukrainsk geografi
Kadikoi

Kadikoi (krimtatarisk Qadıköy, russisk Кадыкой) var på 1800-talet ein landsby på Krimhalvøya i Ukraina, kring ein kilometer nord for Balaklava. Slaget ved Balaklava (òg kjend som slaget ved Kadikoi for russiske historikarar) vart utkjempa i åsane og dalane nord for Kadikoi i 1854. Landsbyen fekk seinare namnet Kadykovka (Кадыковка) og Pryhorodne (Пригородне). I dag har landsbyen vokse saman med Balaklava og er i dag eit mikrodistrikt.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Kadikoi» frå ,  den 8. september 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Byar på Krimhalvøya
Mahalalagunen

Mahalalagunen (ukrainsk Магала, Магалевське озеро, rumensk Lacul Mahala) er ein liten salt lagune i Tuzlylagunane. Det totale arealet er 76 hektar. Han ligg vest for Sjaganylagunen, nær landsbyen Tryhatkyj, Tatarbunary rajon i Odessa oblast. Frå Sjaganylagunen er han skild av ein sandbanke.

Namnet på lagunen har opphav i det arabiske mähallä, frå rota som tyder å slå seg ned.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Mahala Lagoon» frå ,  den 8. september 2012.  

Tuzlylagunane
Sjaganylagunen

Sjaganylagunen (ukrainsk Шагани, rumensk Şagani, tyrkisk Çagani Gölü) er ein salt lagune ved kysten av Svartehavet i Ukraina i Tatarbunary rajon i Odessa Oblast. Lagunen er ein del av Tuzlylagunane og har samband med Alibejlagunen. Området dekkjer 70 km² og salt innhaldet er kring 30‰. Lagunen er skild frå Svartehavet av ein sandbanke.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Shagany Lagoon» frå ,  den 8. september 2012. 
 oppgav desse kjeldene:
 Енциклопедія українознавства. У 10-х т. / Гол. ред. Володимир Кубійович. — Париж; Нью-Йорк: Молоде Життя, 1954—1989.

Tuzlylagunane
Det moldovske platået

Det moldovske platået (rumensk Podişul Moldovei) er eit geografisk område som strekkjer seg frå det nordaustlege Romania, gjennom det meste av Moldova (utanom sørlege område) og det meste av Tsjernivtsi oblast i Ukraina.

Det moldovske platået grensar til:
 i vest til Aust-Karpatane (rumensk Carpaţii Orientali),
 i nord og nordaust til Det podolske høglandet (rumensk Podişul Podoliei),
 i aust til Den pontiske sletta (rumensk Câmpia Pontică), ein del av Den eurasiatiske steppe (rumensk Stepa Eurasiatică),
 i søraust til Bugeacsletta (rumensk Câmpia Bugeacului, Câmpia Moldovei de sud), (3210 km2 i Moldova)
 i sør til Den rumenske sletta, òg  Bărăgansletta (rumensk Câmpia Română, Câmpia Bărăganului) og
 i sørvest til Vranceaåsane (rumensk Dealurile Vrancei), delar av Subcarpaţii de curbură.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Moldavian Plateau» frå ,  den 8. september 2012.  
 

Rumensk geografi
Moldovsk geografi
Ukrainsk geografi
Tsjernivtsi oblast
Olesjkyjsanden

Olesjkyjsanden (ukrainsk Олешківські піски) er det største sandområde i Ukraina. Han ligg innanfor kysten av Svartehavet og består av sanddyner eller kutsjuhury (lokalt), som når ei høgd på fem meter. Det finst noko spreidd vegetasjon i sanden. 

Olesjkyjsanden ligg i Olesjky rajon, Kherson oblast, 30 km aust for Kherson. Det tidlegare namnet på Olesjky. Før Krim-khanatet vart annektert i Russland på slutten av 1700-talet høyrte området til dei nomadiske Nogai-hordane, særleg Djambuilut-horden. 

Under Sovjetunionen vart sandområdet nytta som bombeområdet for pilotar i Warszawapakta. Framleis er det mogeleg å finne udetonert skyts.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Oleshky Sands» frå ,  den 8. september 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Oversyn 

Kherson oblast
Ukrainsk geografi
Den sarmatiske kratonen

Den sarmatiske kratonen er eit geologisk og tektonisk omgrep for den sørlege delen av Den austeuropeiske kratonen, òg kjend som Det skytiske platået. Kratonen inneheld bergartar frå arkeikum som er 2,8 til 3,7 milliardar år gamle. I løpet av karbontida vart kratonen splitta av Dnepr-Donets-rifta. Kratonen vart då delt av geomorfologisk av Donbass-foldinga. 

Sarmatia består av landmassar som i arkeikum oppstod kvar for seg og som seinare smelta i hop.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Sarmatian craton» frå ,  den 8. september 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Bogdanova, Svetlana V. (2005) "The East Europaan Craton: Some Aspects of the Proterozoic Evolution in its South-West." Polskie Towarzystwo Mineralogiczne - Prace Specjalne Mineralogical Society of Polen – Special Papers, Zeszyt 26, 2005; Vol. 26. Online: https://web.archive.org/web/20110716060216/http://www.geo.uw.edu.pl/PTMINSP/2005/018.pdf
 Svetlana Bogdanova (Lund) and EUROBRIDGE, Palaeoproterozoic Accretion of Sarmatia and Fennoscandia
 Dmitry A. Ruban and Shoichi Yoshioka, Late Paleozoic - Early Mesozoic Tectonic Activity within the Donbass (Russlandn Platform)
 

Sarmatiske
Ukrainsk geologi
Solone

Solone (ukrainsk Солоне, rumensk Sărat) er ein liten salt lagune (eller liman), som tidlegare var ein del av Burnaslagunen. I dag er han skild frå Burnaslagunen av ein bilveg. Alkalija renn ut i lagunen. Lagunen høyrer til Tuzlylagunane.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Solone» frå ,  den 8. september 2012.  
 

Tuzlylagunane
Sør-Ukraina

Sør-Ukraina (ukrainsk Південна Україна) syner vanlegvis til områda som ligg lengst sør i Ukraina ved kysten av Svartehavet.

Sjå òg
Venstrebreidd-Ukraina
Høgrebreidd-Ukraina
Novorossija

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Southern Ukraine» frå ,  den 8. september 2012.  
 

Regionar i Ukraina
Det ukrainske skjoldet

Det ukrainske skjoldet er det sørvestlege skjoldet i Den austeuropeiske kratonen. Det ukrainske skjoldet og Voronezj-massivet nestår av 3,2-3,8  milliardar år gamle bergartar frå arkekikum i sørvest og 2,3-2,1 mrd. år gamle orogeniske belte frå tidleg proterozoikum.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ukrainian Shield» frå ,  den 8. september 2012.  
 

Ukrainsk geologi
Kertsjsundet

Kertsjsundet (russisk Керченский пролив – Kertsjenskij proliv, ukrainsk: Керченська протока – Kertsjenska protoka, krimtatarisk: Keriç boğazı) er eit sund mellom Svartehavet og Azovhavet, og skil Kertsjhalvøya på Krim i Ukraina i vest frå Tamanhalvøya i Russland i aust. Sundet er 4,5 til 15 km breitt og opp til 18 meter djupt. Den viktigaste hamne er byen Kertsj.

Sundet vart i antikken kalla Det kimriske Bosporos, som gav namn til Det bosporanske riket.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kertsjstredet» frå ,  den 8. september 2012.  
 

Sund i Europa
Geografi på Krimhalvøya
Ukrainsk geografi
Sund i Russland
Internasjonale sund
Byar i Ukraina

1. januar 2010 var det 459 byar (ukrainsk мiсто, misto) i Ukraina. Nedanfor er ei liste over alle byane med folketal frå folketeljinga i 2001.

Byar i Ukraina

Bystatus
Bystatus i tabellen står for

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «List of cities in Ukraine» frå ,  den 8. september 2012.
Floing

Floing er eit vêrfenomen ved kysten med plutseleg vind og regn når det er godvêr om sumaren. 
Det treng ikkje vera regn, men det kan blåse kraftig opp og skape utfordring til dømes på fjorden i båt
Fenomenet oppstår som regel i samband med flo sjø og dette er dermed truleg bakgrunnen for namnet «floing».
Om det ikkje regner blir fenomenet ofte kalla ein vindfloing.

Vêr
Storfolk

Storfolk var i eldre tid folk av høg stand eller rang. Embetsmenn, geistlege, godseigarar og andre med mykje pengar vart rekna som storfolk. I motsetnad til resten av Europa hadde ikkje Noreg adel, så skilnadane var mykje mindre enn i Sverige og Danmark. 

Lokalt var det presten og lensmannen som var dei «gjævaste» og vart sett på som «storfolk». Vanleg folk av almugen hadde ofte otte for dei og køyrde or vegen når dei møtte dei. Men storbønder og handelsmenn med mykje pengar var òg høgt på strå. Ved kysten var det vereigarane som var storkarar og i byane var det embetsmennene, grosserarar og andre handelsmenn som skaut fram brystkassa. Fiskeoppkjøparane i Bergen til dømes vart sett på som storkarar av strilane.

Sjå òg 
 Kakse

Kjelder 

Samfunn
Fiskarbonde

Fiskarbonde er ein person som driv med både fiske og jordbruk. I dag finst det knapt fiskarbønder att, men tidlegare var dette eit svært utbreidd yrke langs heile kysten av Noreg. 

Folk busette seg ute ved havet for å få så kort sjøveg som mogeleg. For å få endane til å møtast rydda dei òg nok jord til å få ei ku eller to og nokre sauer og geiter. Jordsmonet er ofte skrint ute i havgapet, men vintrane er mildare enn lenger inne i landet. Det var som oftast kona og ungane som stelte med krøtera medan kallen rodde fiske. Fiskarbønder som var med på lofotfisket var borte på vekesvis og då fall alt arbeidet på kjerringa og ungane. 

Norsk kystkultur
Norsk fiske
Jordbruksyrke
Fiskarar

nb:Fiskerbonden