alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Dolina Śmierci

Dolina Śmierci (Dødsdalen) i Fordon i Bydgoszcz nord i Polen, er ein stad der Nazi-Tyskland utførte massemord på 5 000-6 000 polakkar, mellom anna jødar og intelektuelle, i oktober og november 1939. Drapa vart utført av lokale tyskarar (Selbstschutz) og Gestapo. Alle dei drepne vart gravlagd i massegraver her.

Offera, som hovudsakleg var polske intellektuelle, som lærarar, prestar og kontorarbeidarar, vart ført opp på såkalla Fahndungsbuch (ei liste av folk som skulle avrettast, laga av funksjonærar i Det tredje riket før den andre verdskrigen) og ei anna liste laga av Gestapo under krigen. 

Etterforsking viste at Ludolf von Alvensleben og Jakub Löllgen var dei viktigaste personane bak massemordet. Andre involverte var 
 Sturmbannführerane: Spaarmann, Meier, Schnugg, 
 SS-mannen Baks,
 Volksdeutsches Wilhelm Neumann, Herbert Beitsch, Otto Erlichmann og Walter Gassmann.

Andre massemordstader i Bydgoszcz-området er landsbyane Tryszczyn og Borówno.

Bakgrunnsstoff 

 Dødsdalen, bilete og kort skildring på polsk 

Krigsbrotsverk i Polen
Dalar i Polen
Polen under andre verdskrigen
Hendingar i 1939
Augustowskaskogen

Augustówskaskogen (polsk Puszcza Augustowska) er ein stor urskog i Polen, nordlege område av Belarus og sørvestlege delar av Litauen. Skogen dekkjer eit område på 1600 km², der 1140 km² ligg i Polen.

Den polske delen av skogen ligg i Podlasie-voivodskapet nordaust i landet. 

Den nordlege delen av skogen er ein av dei nyaste nasjonalparkane i Polen. Han vart oppretta i 1989 som Wigry nasjonalpark.

Sjå òg 
 Augustów
 Augustówkanalen

Bakgrunnsstoff 
 Suwalszczyzna, heimeside
 Puszcza Augustowska, ATIKART, Białystok, ISBN 83-902550-0-6

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Augustów Primeval Forest» frå , den 15. mai 2008. 
 

Skogar i Belarus
Skogar i Litauen
Skogar i Polen
Podlasie-voivodskapet
Lårdal

Lårdal er ein tidlegare norsk kommune i Telemark, som vart slegen saman med Mo kommune til noverande Tokke kommune i 1964.

Lårdal var opphavleg eit prestegjeld med senter i bygda Lårdal ved Bandak. Grensa mot vest var Tokkeåi, og mot aust følgde soknegrensa dagens kommunegrense mot Kviteseid. Til kommunen høyrde annekssokna Eidsborg, Øyfjøll, og Dalen. 

Lårdal var lenge eit rikt senter for folkemusikk i Vest-Telemark, og er kjend for ei rekkje gode spelemenn og kvedarar, mellom dei Talleiv Røysland, Knut Askje, Jarand Reffelbekk, Olav Groven og Eivind Groven.

Bakgrunnsstoff 
Historiske arkiv etter Lårdal kommune på Arkivportalen

Tidlegare kommunar i Telemark
Busetnader i Tokke
Historie i Tokke
Norske kommunar skipa i 1838
Norske kommunar nedlagde i 1964
Emmy Rossum

Emmanuelle Grey Rossum () er ein amerikansk filmskodespelar frå New York City.

Filmografi (utval) 

 Dragonball (2009) - Bulma
 Poseidon (2006) - Jennifer Ramsey
 The Phantom of the Opera (2004) - Christine
 The Day After Tomorrow (2004) - Laura Chapman
 Mystic River (2003) - Katie Markum
 Nola (2003) - Nola
 Songcatcher (2000) - Deladis Slocumb
 Snoops (1999) - Caroline Beels

Folk frå New York City
USA-amerikanske skodespelarar
Taus

{{sitat||tekst=Der som ikkje er Taus, fær Kona tena seg sjølv.|opphav=Norsk ordtak, etter Ivar Aasen: Norske Ordsprog|info=tekst}}
Ei taus er i tradisjonell norsk språkbruk ei tenestejente; i somme dialektar er ordet bruka synonymt med jente. 

Opphavet til ordet er usikker, det kan ha samanheng med tos ('trevlar', 'rusk'); det kan òg komme av ei germansk grunnform *Þausó , ei avlydsform til Þéwisa, gotisk for tenarar. 

I borgarleg tradisjon har ordet vore bruka nedsetjande, i forma tøs'' har ordet i folkeleg språk tydinga 'lauslynt jente', 'prostituert'.

Sjå òg
Hushjelp

Referansar 

Tenesteyrke
Jordbruksyrke
Kvinner
Dreng

{{sitat|tekst=Den som ikkje heve Dreng, fær tena seg sjølv.|opphav=Norsk ordtak, etter Ivar Aasen: Norske Ordsprog|info=tekst}}
Ein dreng, av norrønt drengr med opphavleg tyding 'tjukk stokk' er ein gardsgut eller ein annan mannleg medhjelpar. Den motsvarande kvinnelege yrkesnemninga er taus.

Ordet dreng ikkje lenger bruka som yrkesnemning, men i folkeleg tale vert det enno bruka om gardsgutar og andre mannlege hjelparar på gardsbruk. 

Tidlegare hadde vi yrkesnemningar som sjukehusdreng, ein medhjelpar på sjukehuset, og lensmannsdreng, ein medhjelpar for lensmannen. Nokre store gardsbruk eller handelshus på kysten hadde sjødrengar som arbeidde med båtane.

I somme målføre vert ordet dreng enno nytta om ein tjukk stokk eller ein støttestokk.

Dreng vert òg bruka som førenamn.

 Kjelder 
 Falk og Torp 1903: Etymologisk ordbog over det norske og det danske sprog Faksimileutg. Bjørn Ringstrøms antikvariat 1992 ISBN 82-90520-16-6
 Norsk ordbok'', Det Norske Samlaget 1966

Menn
Landbruk
Jordbruksyrke
Tenesteyrke
Olav H. Tveito

Olav Halvorsson Tveito () var ein norsk gardbrukar, treskjerar og
spelemann frå Vinje i Telemark. Då han døydde vart han framheva som treskjerar.

Liv og gjerning
Olav voks opp på garden Nordistog Tveito. Men alt i unge år laut han gå frå garden, og fela var alt han hadde att. Han vart med tida ein dugande spelemann, er det fortald, og det var sagt om han at "ein treng ikkje koma av takten når Haddvårsonen spilar". 

Eivind Groven skreiv opp slåttar etter Olav Tveito kring 1920, for det meste etter minne. I det registrerte materialet finn ein fem gangarar, tre i 6/8, og to i 2/4. Materialet syner at Tveito har lagt seg etter spelet hans Lars Fykerud.

 29: Gausta-gubben, skriven opp 1955 etter minne (G 996). Slåtten skal vera etter Lars Fykerud. Nedstilt bass. 

 93c: Vårlengt, skriven opp 1920 etter minne. Slenger inn på gangarane Storegut og Heggtveiten (nr 100). Slåtten er laga av Lars Fykerud.

 115d: Tussebruri, skriven opp 1920 etter minne (G 995). 

 140d: Halling. Her noterer Groven: "etter Olav H. Tveito og Eilev Smedal. Skriven ned 1920 etter minne (G 602). Olav Tveito spela same form som Eilev Smedal, og Groven har høyrt slåtten av Tveito. Eilev Smedal var ikkje i Noreg på denne tida.

 141d: Sordølen. Nedskriven 1921 etter minne (G 573). Variant a og b er frå Setesdal, og variant c er frå Sigdal.

Kjelder

Norske treskjerarar
Norske folkemusikarar
Folk frå Vinje
Boris Johnson

Boris Johnson () er ein britisk konservativ politikar, journalist og redaktør. Frå juli 2019 har han vore statsminister i det Sameinte Kongeriket Storbritannia og Nord-Irland. Han blei vald inn i det britiske parlamentet i 2001, og som borgarmeister av London i 2008. Johnson har også vore skribent i fleire britiske aviser, og var ei tid redaktør for det konservative politiske magasinet Spectator. Johnson er kjend i britisk presse for ei eksentrisk framferd prega av humor og flauser.

Liv 
Alexander Boris de Pfeffel Johnson blei fødd i New York som eldste son av Stanley Johnson, tidlegare konservativt europaparlamentsmedlem og tilsett ved Europakommisjonen og Verdsbanken, og den første kona hans, målaren Charlotte Johnson Wahl. Boris Johnson har ein blanda familiebakgrunn og har kalla seg sjølv ein «einmanns smeltedigel», ettersom oldeforeldregenerasjonen hans inneheld både jødar, kristne og muslimar. Éin oldefar var den tyrkiske minsteren Ali Kemal Bey, som blei drepen under den tyrkiske frigjeringskrigen.

Johnson var stipendelev ved Eton og studerte ved Balliol College i Oxford. Han skreiv for avisene Times, The Wolverhampton Express og Star før han blei tilsett av The Daily Telegraph, der han mellom anna blei assisterande redaktør. Frå 1994 til 1995 skreiv han politiske kommentarar for The Spectator, som han blei redaktør for i 1999, ei stilling han gav opp då han blei skuggeminister for høgare utdanning i 2005.

Johnson er medlem av parlamentet for Henley i Oxfordshire. Han var offisiell opposisjonstalsmann (front-bench spokesman) som skuggeminister for høgare utdanning fram til han kunngjorde planane sine om å bli borgarmeister for London i juli 2007.

Boris har også vore gjest og gjesteprogramleiar fleire gonger i Have I Got News for You, det britiske opphavet til Nytt på nytt.

Kjelder 
 http://www.boris-johnson.com/about/
 Denne artikkelen bygger på «Boris Johnson» frå , og «Boris Johnson» frå  den 16. mai 2008.

Fotnotar 

Britiske parlamentsmedlemmer
Borgarmeistrar av London
1086 Nata

1086 Nata er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 25. august 1927 Sergej Beljavskij og Nikolaj Ivanov ifrå Crimean Astrophysical Observatory.

Kjelder 

 1086 Nata - baneparametrar hjå JPL Solar System Dynamics
 Oppdagarar og oppdagingsplassar i Engelsk Wikipedia sine asteroidelister. Listene baserer seg på Minor Planet Center - «Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets»

Nata
Nata
Nata
Mads Berg

Mads Hansen Berg () var ein norsk skulemann og songpedagog, fødd i Idd.

Foreldra til Mads var skulelærar og kyrkjesongar Anders Hansen Berg og kona Inger Madsdotter. Dei budde på garden Berg i Enningdalen i Idd i Østfold.

Mads Berg var overlærar i Aker frå 1925-35. Han gav ut skulebøker, mest kjend er Skulesongbok eller Skolens sangbok, som kom i mange utgåver og opplag frå 1914 og resten av hundreåret; 25. utgåve 12. opplag kom i 1995. Mads Berg har òg komponert songar, mellom anna melodiane til Margrethe Munthe sin song «Jeg snører min sekk» og «Ein småfugl sat» av Elias Blix.

Han var med i sentralstyret til Riksmålsforbundet. Frå 1919 til 1928 redigerte han Riksmålsbladet.

Referansar 

Norske pedagogar
Norske komponistar
Folk frå Halden
Grøne belte i Storbritannia

Grønt belte innan britisk byplanlegging er eit konsept danna for å kontrollere utbreiinga til byområde. Det inneber at visse område rundt byar ikkje er tilgjengelege for utbygging. Det fyrste grøne beltet blei oppretta rundt London av bustadministeren Duncan Sandys. 

Politikken går ut å bevara ein ring med ope landskap rundt store tettbygde område ved å legga restriksjonar på framtidig utbygging. På denne måten ynskjer ein å bevare område egna for jordbruk, skogbruk og liknande.

Grøne belte i England

I 2003 var det fjorten grøne belte i England, som til saman verna 13 % av arealet i landet.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Grønt belte (Storbritannia)» frå ,  den 30. august 2021.  
 

Britisk geografi
Miljø i Storbritannia
Tesla Roadster

Tesla Roadster er ein elektrisk toseters bakhjulsdriven sportsbil og er den første bilen produsert av Tesla Motors. Roadsteren vart først vist i 2006. 2008-modellen er den første tilgjengelege til sal i eit avgrensa tal på 100 stykk. Bilen har ein masse på 1245 kg. Batteriet er plassert bak setet, så massesenteret er om lag som i ein sportsbil med midtmontert motor.

Motor og drivverk 
Motoren ein 3-fase induksjonsmotor på 225 kW, plassert mellom bakhjula . Motoren har variabel-frekvensdrift og ein masse på 35 kg. Batteriet kan levera ein effekt på rundt 200 kW (272 hk). I motsetning til forbrenningsmotorar har elektromotorar stor verkningsgrad. Det er likevel litt tap i motorstyringa og motoren, så effekten ut frå motoren er rundt 184 kW (250 hk). Han akselerer frå 0 til 100 km/t på fire sekund.

Batteri 
Batteriet er eit lithiumbatteri, av same type som i bærbare PCar. Det er bygd opp av 6831 celler, delt inn i elleve seksjonar med 621 celler i kvar seksjon . Køyrelengda er 365 km før batteriet må ladast opp. Ladetida er rundt 3,5 timar.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 www.teslamotors.com  - Heimesida til selskapet Tesla Motors 
 Reynolds, K., First Drive: 2008 Tesla Roadster , Motor Trend, mars, 2008.
 Tesla Roadster , Futurecars.com.

Elbilar
Sportsbilar
Fornybar energi
Skolens sangbok samlet av Mads Berg

Skolens sangbok samlet av Mads Berg er ei skulesongbok utgjeven av Mads Berg på Aschehoug i 1914. Boka dominerte songundervisninga i norsk skule i store delar av det tjuande hundreåret. Ho kom i mange utgåver; nynorskutgåva kom ut under tittelen Skulesongbok, samla opplag for begge utgåvene skal ha vore rundt 1 million bøker. 

Med eit allsidig utval norske songar har boka vore ein formidlar av norsk songskatt, og ved å gje skuleborn felles kunnskap om norske songar har ho vore rekna som eit element i den norske nasjonsbygginga.

Nokre utgåver av Mads Bergs skulesongbok 
Fyrsteutgåva som kom i 1914 under tittelen Skolens sangbok / samlet av Mads Berg hadde 160 sider med songtekstar og notar for ein- og tostemmige melodiar.

Ei ny auka utgåve i 1929 hadde 199 sider. Same året kom det ut eit tillegg; Tillegg til Mads Berg: Skolens sangbok med metodiske anvisninger for sangundervisningen samt en del trestemmige sanger, på 32 sider. Dette tillegget vart seinare teken inn som ein del av boka. 

I 1933 var boka kommen ut i 342 000 eksemplar, ho hadde då 231 sider med illustrasjonar. 

Utgåvene frå 1940 hadde 256 sider musikk og ein tilleggsbolk på XXIX (29) sider. Dette året kom songboka i to målformer; bokmål og nynorsk:
 Skolens sangbok : med metodisk rettleiing for undervisningen i sang / av Mads Berg
 Skulesongbok : med metodisk rettleiing for opplæring i song / av Mads Berg

Med utgåva Skule-songbok : med metodisk rettleiing for opplæring i song / av Mads Berg i 1952 var boka kommen i 693 000 eksemplar.

I 1954 kom ein ny utgåve ved Arnfinn og Åse Klagegg; Skolens sangbok : med metodisk rettledning for undervisning i sang og musikk / Mads Berg.

Utgåva ved Klagegg kom òg på nynorsk som Skulesongbok : med metodisk rettleiing for opplæringa i song og musikk / Mads Berg. 26. utgåve frå 1966 hadde 350 sider, av dette 25 sider metodikk. Den tilsvarande bokmålsutgåva kom i 12. opplag så seint som 1995, merka «For folkeskolens 2.-9. skoleår».

Anna 
I 1946 gav Arild Sandvold ut boka Sangen har lysning med piano- eller orgelakkompagnement til dei mest kjende melodiane i skulesongboka til Mads Berg.

Referansar

Kjelder 
 http://www.bibsys.no/ 
 Mads Berg: Skolens sangbok 1970 ISBN 82-03-00076-2

Norske bøker
Skulebøker
Songbøker
Bøker frå 1914
Kampinosskogen

Kampinosskogen (polsk Puszcza Kampinoska) er ein stor skog vest for Warszawa i Polen. Han dekkjer eit del av den gamle dalen til elva Wisła, mellom Wisła og Bzura. Ein gong var dette ein enorm skog som dekte store delar av det sentrale Polen, og i dag er han om lag 240 km² stor.

Det meste av Kampinosskogen er ein del av Kampinos nasjonalreservat. Av fleire særpreg finn ein kombinasjonen av sanddyner og myrområde med tett furu- og granskog.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Kampinos Forest» frå ,  den 17. mai 2008.  

Skogar i Polen
Krajna

Krajna er eit skogområde i Polen og ein del av regionen Stor-Polen og Kujaviskpommerske voivodskap. Namnet Krajna kjem frå det slaviske ordet for grenseland (mellom Stor-Polen og Pommern), jf. Krajina.

Dei største byane i regionen er Złotów og Nakło nad Notecią. Sidan 1932 har Krajna hatt sin eigen regionale hymne, komponert av Paweł «Krajnomir» Jasiek

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Krajna» frå , den 17. mai 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Skogar i Polen
Regionar i Polen
Oliwaskogane

Oliwaskogane er ei gruppe skogar ved Gdańsk i Polen. Det totale arealet deira er 60 km².

Skogane høyrde til klosteret i Oliwa frå 1188. Like etter den første delinga av Polen 1. november 1772 tok kongen av Preussen over skogane.

Skogar i Polen
Rominckaskogen

Rominckaskogen (polsk Puszcza Romincka, tysk Rominter Heide) er eit skogområde aust i Ermelandskmasuriske voivodskap nordaust i Polen. Skogen dekkjer eit område på om lag 360 km².

Skogar i Polen
Szpęgawskiskogen

Szpęgawskiskogen (polsk Las Szpęgawski) er ein skog nord for byen Starogard Gdański i Pommerske voivodskap nord i Polen. Under den andre verdskrigen vart om lag sju tusen polakkar, mellom anna 1680 pasientar frå dei psykiatriske sjukeheimane Kocborowo (Konradstein) og Świecie, drepne og gravlagde i massegraver av nazistane.

Skogar i Polen
Krigsbrotsverk i Polen
Polen under andre verdskrigen
Tucholaskogen

Tucholaskogen (polsk Bory Tucholskie; kasjubisk Tëchòlsczé Bòrë; tysk Tuchler eller Tucheler Heide) er ein stor skog nær byen Tuchola (Tucheln) nord i Polen og ligg mellom elvane Brda og Wda.

Landskap 

Området vart forma under den siste istida og er dekt av låge åsar og meir enn 900 vatn. Med eit areal på 1200 km² med tett gran- og furuskog, er skogen ein av dei største i Polen og Sentral-Europa. Sidan 1996 har området vart ein del av Tucholaskogen nasjonalpark, som har eit areal på 46,13 km². Om lag ein tredjedel av området er busett av Kociewiacy-folket.

Dei største byane i området er Czersk og Tuchola.

Historie 

Under Det tyske keisardømet var Truppenübungsplatz Gruppe eit militært område der det vart utført medisinske forsøk. 

Under invasjonen av Polen i 1939 i byrjinga av den andre verdskrigen vart det store slaget ved Tucholaskogen utkjempa i området, og det vart igjen okkupert av tyske troppar. og kalla Truppenübungsplatz Westpreußen, eller kodenamn «Heidekraut».

Mellom august 1944 og januar 1945 utførte SS-troppar under Hans Kammler og Walter Dornberger omfattande testar av A-4-missilar (V-2-rakettar), etter at teststaden nær Blizna vart oppdaga og så bombardert av dei allierte. Om lag 107 missilar vart fyrt av i retning sørover. I januar 1945 evakuerte tyskarane område før Den raude arméen tok over området. 

Etter den andre verdskrigen var skogen ein skjulestad for mange antikommunistiske partisanar, mellom anna Zygmunt Szendzielarz.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Tuchola Forest» frå , den 17. mai 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Erich Wernicke: Wanderungen durch die Tuchler Heide. Kafemann, Danzig 1913 (Digitalisat)

Bakgrunnsstoff 
 Bory Tucholskie nasjonalpark
 Rakettoppskytingar ved Heidekraut
 Rakettutskytingsbasen ved Heidekraut i dag 

Skogar i Polen
Ueckermünder Heide

Ueckermünder Heide (polsk Puszcza Wkrzańska) er ein 1000 km² stor skog- og lyngheiområde nordaust i Tyskland ved Oder og Stettiner Haf. Sidan 1945 har den austlege delen av området høyrt til Polen, kalla Puszcza Wkrzańska.

 Stader i Tyskland:
 Ahlbeck
 Eggesin
 Jatznick
 Torgelow
 Ueckermünde
 Viereck
 i Polen:
 Police
 Nowe Warpno
 Szczecin
 Trzebież

Bakgrunnsstoff 

 Landschaftssteckbrief des Bundesamtes für Naturschutz

Skogar i Tyskland
Skogar i Polen
Legacy Family Tree

Legacy Family Tree er eit slektsgranskingsprogram som hittil er utgjeve på engelsk, nynorsk, bokmål, dansk og nederlandsk. Den fullverdige Standardversjonen er freeware, dvs brukaren fritt kan laste ned og bruke programmet utan å betale og utan tidsrestriksjonar. Det finst òg ein Deluxeversjon med fleire funksjonar som ein må betale for å få «låse opp». Hyppige oppdateringar til begge versjonane kan lastast ned. Begge versjonane inneheld omfattande hjelpesider på dei nemnde språka, medan manualen i bokform og instruksjonsvideoane er å få berre på engelsk. Fleire omsetjingar er under arbeid.

Legacy tek vare på, systematiserer og lagar utskrift av dei opplysningane som ein har om slekta. Ein skriv inn informasjon om personar i eit skjema og kan ta med så mange hendingar, kjelder, bilete, notat og video- og lydfiler som ein vil. Det er plass til alternative namn og alternative opplysningar elles. Ein navigerer databasen primært gjennom familie- (tre generasjonar) eller anetavleskjermane. Programmet byr på hjelp i forskingsarbeidet ved å halde greie på lister med oppgåver som ventar og ved lenkjer til eit utval søkjesider på verdsveven.

Legacy kan lage ulike rapportar og tavler, til og med bøker med innhalds- og registersider, og PDF-dokument. Fleire av rapportane kan ha med bilete. Folketeljingsskjema er inkluderte, også norske. Programmet kan lage nettsider. Namnelappar med foto og små tre-generasjons-slektstavler, til bruk ved slektsstemner, kan skrivast ut. Det tidlegare tilleggsprogrammet Legacy Charting, som lagar m.a. store tavler til å ha på veggen, tavler i vifte- eller timeglasformat og DNA-tavler, er no integrert i programmet.

Programmet importerer og eksporterer standard GedCom-filer så vel som filer frå programmet Personal Ancestral File (PAF). Medlemmar av Jesu Kristi kyrkje av siste dagars heilage, «mormonarkyrkja», kan få produsert rapportar til TempleReady.

Legacy Family Tree står for årlege cruise i ulike delar av verda, i juli 2008: London (Dover) > København > Berlin (Warnemuende) > St. Petersburg > Helsingfors > Tallinn > Stockholm > London (Dover). Desse turane inkluderer seminar om slektsgransking og om bruk av Legacy.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

 Norsk nettstad  På norsk for nynorsk- og bokmålsversjonane av Legacy Family Tree, med lenkjer til sider på engelsk, dansk og svensk
 Slekt.no Slekt.no si vurdering av Legacy Family Tree
 Legacy Family Tree Heimesida på engelsk
 Legacy Charting Døme på tavler

Slektsforskingsprogram
Programvare
Windows-program
Noregsmeisterskap

Noregsmeisterskap (NM) er ulike former for arrangement som kårar den beste prestasjonen i Noreg. Vinnaren blir tildelt tittelen «noregsmeister», eller «norsk meister». Eit slikt arrangent kan også bli kalla «nasjonalt meisterskap». Meisterskapa er for deltakarar frå heile Noreg, som då konkurrerer i ei bestemt aktivitet, øving eller sport. Det kan vere individuelle meisterskap, men også meisterskap for lag, klubbar, bedrifter eller organisasjonar. Eit noregsmeisterskap kan også vere ope, det vil seie at også utlendingar kan delta.

 Ein del av dei største og mest kjende noregsmeisterskapa er i ulike idrettar og sportar som forbunda i Norges idrettsforbund arrangerer.
 Det blir arrangert mange slags noregsmeisterskap i eit utal ulike aktivitetar. 
 Noregsmeisterskap kan arrangerast som eit større arrangement over ei helg eller ei veke. Dette er vanleg i individuelle konkurransar.
 Noregsmeisterskap kan arrangerast som ein cup gjennom ein heil sesong. Denne endar med ei finale ved sesongslutt. Dette er vanlegast i lagkonkurransar.
 Nokre noregsmeisterskap krev kvalifisering for deltaking, antan gjennom eigne kvalifiserande arrangement, eller ved resultatbaserte kvalifiseringskrav.
 I ein del av dei største og mest prestisjefylte noregsmeisterskapa vil vinnarane også konkurrere om ein kongepokal.

Ulike noregsmeisterskap 
 Noregsmeisterskapen i friidrett
 NM i fotball for menn
 NM i fotball for damer
 Noregsmeisterskapen i sjakk
 Noregsmeisterskapen på ski

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «Noregsmeisterskap» frå , den 18. mai 2008. 

Noregsmeisterskap
Idrettstilskipingar i Noreg
Mary Wollstonecraft

Mary Wollstonecraft () var ein britisk feminist, forfattar og filosof. Ho hevda at både menn og kvinner skulle sjåast på som rasjonelle vesen og at samfunnet skulle byggjast på fornuft. Ho er sett på som ein grunnleggjar av feministisk filosofi som tidleg tok opp fornedringa av kvinner og at dei burde ha dei same rettane som menn. 

I A Vindication of the Rights of Men (1790) kritiserte ho Edmund Burke og tok stilling for den franske revolusjonen. Den best kjende boka hennar er A Vindication of the Rights of Woman (1792), der ho gjekk sterkt ut mot den rådande oppfatninga om at kvinner var naturleg underlegne menn, men framstod slik på grunn av manglande utdanning. Wollstonecraft dreiv sjølv ein jenteskole og skreiv Thoughts on the Education of Daughters (1787). Etter at ho døydde gav enkjemannen hennar ut memoarane hennar, Memoirs of Mary Wollstonecraft (1798). For nordbuar er ho også kjend for Letters Written in Sweden, Norway and Denmark (1796), omsett som Min nordiske reise, basert på ei reise i Skandinavia i 1795.

Wollstonecraft er blitt kjend ikkje berre for dei nyskapande tankane og skriftene sine , men også for det uvanlege og til tider stormfulle livet sitt. Etter to utanomekteskapelege tilhøve til Henry Fuseli og Gilbert Imlay gifta Wollstonecraft seg med filosofen William Godwin, ein tidleg anarkist. Dotter deiar, Mary Shelley, blei seinare kjend for romanen Frankenstein. Wollstonecraft døydde i barsel 38 år gammal og etterlet seg ei rekke uferdige manuskript.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Mary Wollstonecraft» frå , den 3. november 2008. 
 

Folk frå London
Feministar
Engelskspråklege forfattarar
Engelske forfattarar
Britiske filosofar
Forfattarar av reiseskildringar
Engelske sakprosaforfattarar
Opplysingsfilosofar
Forfattarar frå London