alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Fiskeslaget asp

Asp (Aspius aspius på latin) er ein ferskvassfisk i karpefamilien. I motsetning til andre karpefiskar et aspen andre fiskar. Han er rekna som ein god matfisk. I Noreg finn ein fisken berre i delar av Glomma.

Skildring
Asp kan bli opptil 9 kg, i Noreg opptil 6 kg. Fisken lever normalt enkeltvis, eller i små grupper men stimer under leiketida om våren.

Utbreiing
Ein finn særleg asp i Søraust-Europa. På verdsbasis har ein ikkje nok data til å klassifisera artsstatusen.

I nasjonal raudliste 2006 vart asp oppført som sårbar etter kriteriet om utbreiing på få stader. Etter dette har ein endre kriteria på IUCN si raudliste slik at kriteriet berre kan nyttast dersom ein òg har identifisert ein eller fleire truslar mot områda det er snakk om. I Noreg reproduserer truleg asp berre i Øyeren, men det kan ikkje peikast på nokon alvorlege og umiddelbare trusselfaktorar. Arten oppfyller derfor ikkje lenger kriteria for raudlisting, og blir følgjeleg ikkje inkludert i nasjonal raudliste.

Bilde

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Karpefiskar
Matfisk
Fisk i Noreg
Solrikser og kaguar

Solrikser og kaguar, Eurypygiformes, er ein biologisk orden av to nolevande artar, kagu, Rhynochetos jubatus, og solrikse, Eurypyga helias. Dei er monotypiske i sine eigne familiar, Rhynochetidae og Eurypygidae høvesvis. Kagu lever utelukkande på øya Ny-Caledonia, solrikse finst i tropisk regnskog i Mellom-Amerika og i Sør-Amerika. Begge fuglane er rundt ein halv meter lange, nyttar føde av virveldyr og virvellause dyr, og lever i permanent monogami.

Taksonomi 
Kagu og solrikse var tidlegare klassifisert som Gruiformes, tranefuglar, men dette forholdet var alltid kontroversielt. Nyleg er det samla prov for at kagu og solrikse faktisk er systerartar, utan noko til felles med tranefuglar eller andre fugleordenar. 

Eurypygiformes er no anerkjent av International Ornithologists' Union og av American Ornithologists' Union. 

Kanskje må òg dei fossile slektene og Messelorni og Aptornis vere ein del av Eurypygiformes. Kagu og solrikse kan vere siste restar av ein mykje større klade av fuglar som var utbreidd over Gondwana og seinare åtskilt når kontinent reiv seg laus.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Eurypygiformes» frå , den 2. januar 2011

Referansar 

Fuglar etter klassifisering
Åge Sten Nilsen

Åge Sten Nilsen () er ein norsk rockeartist. Han er kjent som songar i bandet Wig Wam der han brukar artistnamnet «Glam». Åge Sten Nilsen er frå Sarpsborg, men bur no i Fredrikstad. 

Nilsen drev tidlegare med sport, fotball og handball, men er òg ein habil teiknar. Etter gjennombrotsåret 2005 då Wig Wam deltok i Melodi Grand Prix, kan han og gruppa no leve av musikken. 

I 1998 under artistnamnet "g-sten", deltok han i Melodi Grand Prix med songen «Always Will». Han kom på 3. plass med 31 poeng. 

Nilsen gav ut albumet "g-sten" under artistnamnet "g-sten" i 2000. Dette albumet vart spelt inn på nytt i 2006 og sloppe i desember same år. Då med albumnamnet "Wolf & butterfly". 

Nilsen spelte rolla som dommaren The Arbiter i musikalen Chess i Oslo Spektrum 9-12. november 2006. 

Nilsen er òg programleiar i Singing Bee og deltakar i Det store korslaget der koret hans, Team Åge, vann. 

Han hadde lenge lyst til å lage eit musikalsk show, og enda opp med å lage eit show kalla "The show must go on" - ei hyllest til Queen. Showet hadde premiere 17. oktober 2007 i Fredrikstad. I heile 2008 turnerte Nilsen land og strand rundt med "The Show Must Go On". Det vart totalt selt rundt 60 000 billettar, og det første til å hatt 10 show på Drammens Teater som vart heilt utselt. Med seg hadde han bl.a Stian Joneid og Jonas Groth, to andre velkjende sarpingar. 

9. februar 2009 sleppte Nilsen solo-plate nr 2, med namnet Glamunition.

Utgjevingar 

 2000: G-sten
 2006: Wolf & butterfly
 2009: Glamunition

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Åge Sten Nilsen» frå ,  den 19. mai 2013.  
 

Folk frå Sarpsborg
Norske songarar
Melodi Grand Prix-vinnarar
Melodi Grand Prix 2004-deltakarar
Melodi Grand Prix 2005-deltakarar
Melodi Grand Prix 2017-deltakarar
Melodi Grand Prix 2021-låtskrivarar
Norske Eurovision Song Contest-deltakarar
Eurovision Song Contest 2005-deltakarar
Norske skodespelarar
Allsang på grensen
Handspik

Handspik er ein trestaur som vert nytta om lag på same måten som eit spett. Tidlegare vart handspik ofte nytta under skogsarbeid, som til dømes for å lessa tømmer på stytting, for å rulla tømmret på plass på ein lunningsplass, og liknande. Når ein ikkje hadde spett til rådvelde vart det ofte laga ei handspik av ein høveleg småstamme. Ei handspik var ofte lengre enn eit spett, slik at ein fekk større kraft når ho vart nytta som vektstong.

Sjå òg 
Spett 

Skogsreiskapar
Saint John's

Saint John's er hovudstaden og den største byen i Antigua og Barbuda. Byen ligg ved ei naturleg hamn på nordvestsida av øya Antigua. Arealet på byen er 10 km2 og folketalet var 31 000 innbyggjarar i 2005. Her er ei travel hamn og produksjon av tekstilar, rom, tre- og metallvarer. I tillegg er det noko finansverksemd og turisttrafikk i form av cruiseskip. Katedral vart bygd i 1845 og byen har eit historisk museum.

Byen var administrerande senter i kolonien Antigua og Barbuda frå 1632 til 1981. Det året vart landet sjølvstendig og Saint John's vart hovudstad.

Kjelder 

Hovudstader i Nord-Amerika
Hovudstader i Karibia
Busetnader på Antigua og Barbuda
Dodoma

Dodoma (gogo for 'han har sokke') er ein by og hovudstad i Tanzania.

Hovudstad 

Dodoma tok over frå Dar-es-Salaam som hovudstad for Tanzania i 1974, og ein starta prosessen med å flytta dei offisielle kontora frå Dar-es-Salaam til Dodoma. Etter planen skulle dette arbeidet vera fullført i 2005, men i 2007 stod framleis mange offisielle bygg att i Dar-es-Salaam. Dodoma er også delstadshovudstad.

Demografi 

Dodoma er ein innlandsby, og ligg omtrent midt i landet. Dei innfødde folkegruppene i Dodoma-området er gogo-, rangi- og sandawefolk, men innbyggjarane i det moderne Dodoma kjem frå mange ulike folkegrupper. Ifylgje den katolske kyrkja er 19,2 % katolikkar.

Infrastruktur 

Ein stor motorveg og ein jernbane går mellom Dodoma og Dar-es-Salaam ved kysten av Indiahavet.  Det går også vegar vestover og nordover frå Dodoma. Det finst også flyplass ved Dodoma, og styresmaktene planlegg å byggja ein ny flyplass ved byen.

Dodoma er eit handelssenter for landbruksprodukt, t.d. jordnøtter, mais, ris, bønner, kaffi, te, og kveite. Det finst også noko lettindustri her.

I nærleiken av byen ligg vasskjelda Hombolo-dammen, som bystyret har ansvar for. Det finst to universitet i Dodoma: St. Johns University of Tanzania som den anglikanske kyrkja eig, og University of Dodoma. Begge vart opna i 2007.

Bilete frå Dodoma

Kjelder 

 Engelsk Wikipedia om Dodoma, henta inn 2. januar 2011.
 Store Norske Leksikon om Dodoma.

Hovudstader i Afrika
Byar i Tanzania
Carl Eldh

Carl Eldh () var ein svensk kunstnar og skulptør frå Film i  Östhammar i Uppland. Eldh er kjend for å ha uttrykt eit starkt sosialt engasjement gjennom kunsten.

Biografi
Carl Eldh voks opp med dårlege kår i den vesle bygda Film. Far hans var smed. 19 år gamal påbyrja Carl Eldh si utdaning ved Tekniska skolan i Stockholm. Åra 1896–1903 oppheld seg Eldh i Paris, kor han studerte skulptur ved Académie Colarossi. I Paris arbeidde han mykje med treskurd og dei fyrste verka synte påverknad frå fransk salongskunst og Auguste Rodin. På verdsutstillinga i Paris 1900 representerte Carl Eldh Sverige med skulpturen Oskuld. 

Attende frå Paris trefte han Elise Persson og i 1907 vart dottera deira Brita fødd. I 1921 flytta kone og born California. Sjølv blei Carl Eldh verande i Sverige. Etterkvart utvikla Eldh stilen sin i kraftfull realistisk retning. Portrettbysten av kong Oscar II var den fyrste i ei rekkje portrett av si tids fremste svenske kulturpersoner. Etterpå laga han portrettbystar av kunstnarvenene Richard Bergh (1904), Karl Nordström og Bruno Liljefors (1914). Han var òg ven til August Strindberg og laga det svære Strindbergmonumentet i Tegnérlunden i Stockholm. Det vart oppført i 1942.

Andre døme på Eldh sin kunst i offentleg miljø er fontena på Birger Jarlsgatan i Stockholm (1921), skulpturen Löparna attmed Stockholms stadion (oppført i 1937), Engelbrektstatuen i Arboga (1935) og Linnémonumentet i Älmhult i Småland, (1946). Det største arbeidet til Carl Eldh var Brantingmonumentet, etter den sosialdemokratiske partileiaren og statsministeren Hjalmar Branting. Monumentet vart oppført i 1952 på Norra Bantorget i Stockholm. I fyrste halvdel av 1900-talet arbeidde Eldh saman med fleire kjende arkitektar: Ivar Tengbom, Erik Lallerstedt og Ragnar Östberg. Av Östberg fekk Carl Eldh oppdraget å utsmykke parken på sørsida av Stockholms stadshus med skulpturar.

Minnesmerke
Carl Eldh er gravlagd på kyrkjegarden ved Kyrkhults kyrka i Blekinge.
Atelieret hans i Bellevueparken i Stockholm er gjort om til museum.

Biletgalleri

Kjelder

Litteratur 
Åsa Cavalli-Björkman, Petra Gröminger m.fl. Carl Eldhs Ateljémuseum, ISBN 91-631-7296-8
Karl Asplund Carl Eldh, Stockholm 1943

Bakgrunnsstoff
 Carl Eldhs Ateliémuseum

Svenske kunstnarar
Svenske skulptørar
Hanne Bergheim

Hanne Bergheim () er ein norsk musikar, biletkunstnar og tekstforfattar frå Bømlo, busett i Bergen. 

I 2010 vart ho tildelt den første Kenneth Sivertsen-prisen for unge musikarar.

I 2011 var ho aktuell med multimediaverket Tilstandar som vart utabeid i Beijing. Utstillinga vart halden i Moster Amfi og stod som festivalutstilling ved Skåtøy vise- og poesifestival og Utkantfestivalen.

I 2012 vert ho tildelt Øystipendet, i regi av Øyofestivalen.

Bakgrunnsstoff 

 Bergheim på NRK Urørt
 Radio102.no: Pris til Hanne Bergheim.

Kjelder

Norske musikarar
Folk frå Bømlo
Emilie Marie Nereng

Emilie Marie Nereng, kjend som Voe () er ein norsk skribent, songar og modell. Ho vart kjend som bloggar i 2009, og var den norske bloggaren med flest treff i fleire månader i 2009 og 2010. 

Nereng er fødd og bur i Hønefoss. Ho byrja å blogge i mars 2009. I oktober 2009 hadde bloggen hennar 3,5 millionar treff. 2. januar 2011 kunngjorde ho på bloggen sin at ho slutta å blogge grunna mykje negativ merknad og tidspress. 31. august 2011 byrja ho å blogg igjen.

I 2010 forelas ho om sosiale medier på Høgskolen i Lillehammer. Ho var med sine 14 år tidenes yngste forelesar på høgskulen. 20. oktober 2011 var ho æresgjest og stod for den formelle opninga av Telenor sitt nye mobilnett i Noreg – som vikar for kommunal- og regionalminister Liv Signe Navarsete. 

Namnet Voe kjem av at ho vart kalla Voe på grunn av ei T-skjorte ho hadde på seg, der det stod Voe, som er ei forkorting for Voice of Europe.

Ho har òg jobba som modell, og har utført modelloppdrag for ungdomsbladet Topp og jentebladet Julia, og dessutan OnePiece.

Hausten 2012 deltok ho i Norske Talenter på TV 2, saman med Dandelions Cheer Crew. Laget tevla om ein semifinaleplass, men rauk ut i ein av kvartfinalane.

Vinteren og våren 2013 er ho med i den norske fjernsynsserien Bloggerne på TV 2 Bliss.

Diskografi

Singlar
 2010: Don't Talk To Me

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Emilie Marie Nereng» frå ,  den 2. januar 2011.

Bakgrunnsstoff 
Bloggen til Voe 

Folk frå Ringerike
Norske bloggarar
Norske songarar
Norske modellar
Norske Got Talent-deltakarar
Norske Skal vi danse-deltakarar
Kristen Krogh

Kristen Krogh () var ein norsk forstmann og ornitolog, og  arbeidet han gjorde for det offentlege naturvernet har gitt han status som «nasjonalparkanes far».

Oppvekst og utdanning
Kristen Faye von Krogh vart fødd i Gransherad i Telemark med foreldra Asta Olava f. Thorbjørnsen og sokneprest Einar von Krogh. Som presteson flytta han med familien til Mosjøen i 1916, og han budde på Dolstad prestegard rett ved Dolstad kyrkje fram til familien flytta til Drammen i 1928. Etter kvart fjerna han predikatet von frå namnet sitt.

I Mosjøen og Vefsn vart interessa for ornitologi vekt, og i 1928 melde han seg inn i Norsk ornitologisk forening. Etter eksamen artium i 1930, eit års arbeidspraksis hos Treschou og militærteneste i garden, begynte han på Statens skogskole i Steinkjer hausten 1932. Han heldt fram skogbruksutdanninga med tre år på Noregs landbrukshøgskole (1933-1936). 

I studietida var han politisk aktiv. Han var med å stifte «Landbrukshøiskolens socialistiske studentlag», og han var eitt år formann i den lokale avdelinga av «Norges studerende ungdoms avholdsforbund». 

I 1941 vart han Kristen Krogh gift med Anne Mathilde Mentsen (1921-2007) frå Grong i Nord-Trøndelag.

Yrkeskarriere
Som forstkandidat fekk Krogh arbeid på på høgskolens institutt for skogskjøtsel. Etter eitt år der vart han tilsett i forstvesenet, som forvalta den skogen staten åtte i Noreg, frå 1957 omorganisert til Direktoratet for statens skoger. Som tilsett i forstvesenet fekk han først arbeid i Lierne, frå 1941 vart han assistent i skogforvaltinga i Innherad, samtidig som han underviste på skogskolen i Steinkjer. I 1945 vart han skogforvaltar i Grong, og i 1955 vart han skoginspektør for Nord-Noreg med kontorstad i  Mosjøen. 

I 1960  vart Krogh tilsett i ei nyoppretta stilling som Statens naturverninspektør, med kontorstad i Trondheim. Her fekk Krogh arbeide for hjartesakene sine, naturvern og naturfreding. Han var med å arbeide fram den første norske nasjonalparken, Rondane nasjonalpark, som vart oppretta 1962. Nasjonalparken følgde han opp gjennom arbeidet for ein norsk nasjonalparkplan. 

Ved sida av arbeidet i skogvesenet og som naturverninspektør, skreiv han ei rad artiklar og bøker, spesielt om emne innan ornitologi og skogzoologi. Han deltok også i mange naturopplysningsprogram produsert av Norsk rikskringkasting.

Kjelder
Jon Suul: «Nasjonalparkenes far – Kristen Faye Krogh – et hundreårsminne» i Årbok for Helgeland 2010 ISBN 978-82-90148-33-6

Referansar

Norske forstkandidatar
Naturvern i Noreg
Folk frå Notodden
Folk frå Vefsn
Jóhanna Guðrún Jónsdóttir

Jóhanna Guðrún Jónsdóttir, kjend som Yohanna () er ein islandsk-dansk songar. Ho vann Söngvakeppni 2009 og fekk representerte Island i Eurovision Song Contest 2009, der ho kom på 2. plass.

Bakgrunn og musikk 
Jóhanna vart fødd i København i Danmark, men familien flytta til Island då ho var to år gammal, og ho voks opp i Hafnarfjörður. Som lita lærte ho song på musikkskole. Ho spelte inn den første plata si då ho var ni år gammal, og denne kom ut 16. oktober 2000, I 2001 gav ho ut si andre plate og i 2003 kom den tredje plata, ei samling julesongar. I 2008 gav ho ut si første plate som vaksen, Butterflies and Elvis. Ho studerer ved songakademiet Söngskolinn i Reykjavik.

Eurovision

Eurovision Song Contest 2009
Ved den islandske avstemminga  ved Söngvakeppni, den islandske versjonen av Melodi Grand Prix 2009, fekk Jóhanna 28 % av røystene, eller  røyster. I finalen av Eurovision Song Contest 2009 vart ho nr. 2, berre slått av norske Alexander Rybak.

Eurovision Song Contest 2014

Diskografi 
 2009: Butterflies and Elvis 
 2009: Is It True? 
 2009: I Miss You

Deltakar i
 2009: Eurovision Song Contest 2009 (2. plass)
 2009: VG-lista Topp 20 (deltakar)

Fotnotar

Islandske Eurovision Song Contest-deltakarar
Islandske songarar
Vinnarar av OGAE Second Chance Contest
Deltakarar i OGAE Second Chance Contest
Söngvakeppni Sjónvarpsins-deltakarar
Söngvakeppni Sjónvarpsins-vinnarar
Eurovision Song Contest 2009-deltakarar
Eurovision Song Contest 2014-jurymedlemmar
Islandske Eurovision Song Contest-jurymedlemmar
Mariestad

Mariestad er ein svensk by i Västra Götalands län, i landskapet Västergötland. I 2011 hadde han  innbyggjarar. Mariestad er centralort i Mariestads kommun og var tidlegare residensstad i Skaraborgs län.

Byen har allsidig industri med bl.a. produksjon av kvitevarer, papir, emballasje og metallvarer. På ein holme i Tidan ligg kongsgarden Marieholm frå 1600-talet, som no er landshøvdingsresidens.

Namnet Mariestad inneheld namnet «Maria» i genitiv, tidlegare stava «Mariæ». Det har endra stavemåte i samsvar med den moderne uttala av «Marie». Mariestad blir på folkemunne kalla «Vänerns pärla» ettersom byen ligg vakkert til ved sjøen Vänern.

Byen blei grunnlagt i år 1583 av hertug Karl, som seinare blei Karl IX av Sverige. Han er oppkalla etter hustrua hans Maria av Pfalz. Mariestad er saman med Kalmar dei einaste byane i Sverige som har domkyrkje, men ingen biskop.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Mariestads kommun
Byar i Sverige
Tettstader i Västra Götalands län
Vänersborg

Vänersborg er ein by i Sverige og administrasjonssenter i Vänersborg kommune i Västra Götalands län. Vänersborg var før 1971 eigen kommune og var før länssamanslåinga i 1998 residensby i Älvsborgs län. Vänersborg er no sete for den politiske leiinga i Västra Götalandsregionen (regionhovudstad i Västra Götalands län). 

Vänersborg fekk bystatus 1. februar 1644 av Dronning Kristinas formynderregjering. Sjøfarten har alltid vore viktig i Vänersborg då staden ligg mellom den største innsjøen i Sverige, Vänern, og mot sør hamnebyen Göteborg via Göta älv. Den svenske monarken går annankvar haust på elgjakt på fjella Halleberg og Hunneberg, som ligg i Vänersborg kommunane. Denne tradisjonen går attende til Gustav Vasa si tid. Staden har òg eit eventyrbad, Vattenpalatset, med 300 000 vitjande årleg. Forfattaren, komponisten og trubaduren Birger Sjöberg gav Vänersborg tilnamnet Lilla Paris.

Sjå òg
Slaget ved Vänersborg

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Vänersborgs kommun
Byar i Sverige
tettstader i Västra Götalands län
Bjørn Johan Muri

Bjørn Johan Muri () er ein norsk songar. 

Han vart kjent etter å ha delteke i Idol i 2007, der han enda på andreplass bak Glenn Lyse. I 2010 kvalifiserte han seg til den norske finalen i Melodi Grand Prix, der han enda på ein fjerdeplass. MGP-låten hans «Yes Man» gjekk rett inn på Noregs offisielle hitliste, VG-lista, der han oppnådde førsteplass som beste plasseringa. Han syng den norske versjonen av «This Is Me» i Disney-filmen Camp Rock. I 2010 var han programleiar for den skandinaviske Disney Channel-barneleiren, My Camp Rock, saman med Molly Sandén.

Muri er òg vokalist i jazzbandet Little Green Apples Falling Down From A Tree.

Utgjevingar 

Album
 2010: Airwaves

Singler
 2009: The Beauty of Who You Are
 2010: Yes Man
 2010: Cicles
 2010: Once Upon a Time med LidoLido

Deltaking 
 2007: Idol 2007 (2. plass)
 2008: Camp Rock - This Is Me (norsk versjon)
 2010: Melodi Grand Prix 2010 (4. plass)
 2010: VG-lista Topp 20 (deltakar)
 2010: My Camp Rock (programleiar)
 2011: Melodi Grand Prix 2011 med Didrik Solli-Tangen (pauseinnslag i 3. delfinale)
 2011: Melodi Grand Prix 2011 med diverse artistar - «Satellite» (opningsshow i finalen)
 2011: Ski-VM 2011 - «Yes Man» (opptreden)

Folk frå Ålesund
Norske songarar
Norske Idol-deltakarar
Melodi Grand Prix 2010-låtskrivarar
Melodi Grand Prix 2010-deltakarar
Melodi Grand Prix 2013-låtskrivarar
Valparaíso

Valparaíso er den lovgjevande hovudstaden i Chile, sjølv om Santiago er den offisielle hovudstaden. Valparaíso ligg midt i Chile ved stillehavskysten, om lag 12 mil nordvest for Santiago.

Historie 

Valparaíso vart grunnlagt av spanjolane i 1536, og han fekk namn etter den spanske landsbyen Valparaíso de Arriba. Under kolonitida, auka ikkje byen svært mykje i omfang, men etter at Chile vart uavhengig frå Spania i 1818, vart Valparaíso den viktigaste hamnebyen, brukt av både den chilenske marinen og internasjonal handel. Skip som kom langvegsfrå stoppa her, og byen fekk på den måten mange nye europeiske innvandrarar. Desse endra kulturen i byen frå den opphavlege spanske, både innan utdanning, fritid og arkitektur.

Seinare har han vorte plyndra av piratar, han vart bombardert av spanjolane i 1866, og han har gjentekne gonger vorte skadd av jordskjelv, særleg i 1906, då 3000 menneske omkom, men også i 1730, 1960, 1971, 1985 og 2008. Byen vart seinast råka av jordskjelvet i Chile i 2010.

Då Panamakanalen opna i 1914, enda gullalderen til Valparaíso som sjøfartsby. Men dei siste tiåra har skipstrafikken auka att på grunn av frukteksport, og pga skip som ikkje er panamax, dvs. er for store for Panamakanalen. Byen er framleis den viktigaste hamnebyen i Chile.

Næringsliv 

I tillegg til å vera ein viktig hamneby er Valparaíso den viktigaste handelsbyen og industribyen i landet. Han eksporterer m.a. vin, kopar og frukt. Her finst store mekaniske verkstader, tekstilfabrikkar, lêrfabrikkar og møbelfabrikkar. Byen satsar sterkt på turisme, og om lag 50 store cruiseskip stansar i Valparaíso i løpet av sommaren.

Byggverk 

Valparaíso hamna på UNESCO si verdsarvliste i 2003. Den viktigaste grunnen til dette er det historiske kvarteret i byen, som har ei rik kulturell arv. Her finst også eit friluftsmuseum, katolsk universitet frå 1928, teknisk universitet, sjøkrigsskule og andre høgskular. Valparaíso har også mange gamle kabelbanar som framleis er i bruk. I Valparaíso står også minnesmerke for den fyrste presidenten i Chile, Manuel Blanco Encalada og admiral Thomas Cochrane.

Rett nord for byen ligg badestaden Viña del Mar.

Transport 

I tillegg til kabelbanane skjer transporten i byen ved hjelp av bussar og trolleybussar. Eit nytt metrosystem frå 2005 oppdaterte jernbanenettverket i landet og knyt byen saman med Santiago og andre byar.

Kjende personar frå Valparaíso 

 Juana López (1845-1904), sjukepleiar
 Salvador Allende (1908-1973), president
 Augusto Pinochet (1915-2006), diktator
 José María Maza Sancho (f. 1948), astronom og astrofysikar

Kjelder 

 Store Norske Leksikon om Valparaíso.
 Engelsk Wikipedia om Valparaíso, henta inn 3. januar 2010.

Byar i Chile
Busetnader grunnlagde i 1536
Skaraborgs län

Skaraborgs län var mellom 1634 og 1997 eit län i Västergötland i Sverige. Det låg mellom innsjøane Vänern og Vättern. Länsbokstaven var R og residensstad var Mariestad. Den største byen var frå 1910-talet av Skövde, etter at Lidköping hadde vore det i lang tid.

Kommunar i tidlegare Skaraborgs län 
Essunga, Falköping, Grästorp, Gullspång, Götene, Habo, Hjo, Karlsborg, Lidköping, Mariestad, Mullsjö, Skara, Skövde, Tibro, Tidaholm, Töreboda, Vara.

Byar 
Falköping, Hjo, Lidköping, Mariestad, Skara, Skövde, Tidaholm.

Kultur 
 Skaraborgs läns museum (i dag Västergötlands museum)

Sjå òg 
 Älvsborgs län

Kjelde 
Denne artikkelen bygger på «Skaraborgs län» frå ,  den 8. desember 2012.  
  

Sverige