alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Det nye Jerusalem

«Det nye Jerusalem» – eller «det himmelske Jerusalem» – er i kristendommen eit bilete på det evige  livet etter døden, i himmelriket.   
Omgrepet har opphav i jødedommen; etter øydelegginga av Salomons tempel i år 586 f.Kr. gav ikkje jødane opp håpet om at byen Jerusalem ein gong skulle gjenreisast. Jødane heldt fram profeten Esekiel sitt ord om at Jerusalem skulle byggjast opp att den tida folket sat i fangenskap i Babylon. At det øydelagde byen Jerusalem skulle gjenreisast og byggjast opp att, var òg profetert alt i profeten Daniel i Det gamle testamentet. Tilsvarande heiter det i Salmane, (sal. 147,2) «Herren byggjer Jerusalem         og samlar Israels spreidde folk.»  Desse profetiane er i kristen tradisjon nytolka til å vere ein profeti om himmelriket. 

I Galatarbrevet (Gal. 4,26) skriv Paulus om «Jerusalem som er i det høge», som eit bilete på gudsriket. I Johannes' openberring er «Guds by, det nye Jerusalem, som kjem ned frå himmelen, frå min Gud» brukt som nemning på riket som skal komme. «Det nye Jerusalem» er omtalt meir detaljert i kap. 21, vers 9–27. 

Det nye Jerusalem er eit ynda tema i kristen salmedikting, spesielt i pietistisk tradisjon. Lina Sandell har dikta «Jerusalem, Jerusalem som ovan der er bygt». Hans Adolph Brorson skriv i sin Svanesang om «O Hellig Ånd! mit hjerte / den stad så hårdt attrår, / det søde hjem, /
Jerusalem, / hvor al min nød og smerte / sit pas og afsked får.»
Kristendom
Jerusalem
Jamtli

Jamtli er namnet på Jämtlands läns museum i Östersund i Sverige.  Museet har eit friluftsområde med kulturhistoriske bygningar og miljø, og dessutan innandørs faste og vekslande arkeologiske og kulturhistoriske utstillingar. Klenodiet i samlingane er veggteppa Överhogdalstapeten frå vikingtida/mellomalderen med eit mylder av figurar som det til no ikkje er gjeve fullgode tydingar av.‎

Namnet «Jamtli» tydar 'lia til jemtane', og synar til terrengtilhøva på staden. Opphavleg var dette namnet på friluftsmuseet, medan innandørssamlinga heitte Jämtlands läns museum. Dei to musea vart slegne saman i 1974, i samband med at Jämtlands läns landsting og Östersunds kommun organiserte musea som stiftinga Jämtlands läns museum. Frå 2008 vart namnet Jamtli teke i bruk om heile museet. 

Museet vart skipa i 1912 av Jämtlands läns fornminnesförening, Jämtlands läns konstförening og Föreningen Jämtslöjd. Den fyrste museumsbygningen var teikna av arkitekt Frans Bertil Wallberg og teke i bruk i september 1930. Ein ny museumsbygning nedanfor det opphavlege museet vart påbyrja i 1990 og opna i 1995.

Bakgrunnsstoff
Internettsidene til Jamtli

Kulturhistoriske museum
Museum i Sverige
Jämtlands län
Skipingar i 1912
Bringa

Bringa (dialektisk: bringå - bringinne) matrikkelgard nr 108 i Stranda kommune, er ein nedlagt gard ved Geirangerfjorden i Møre og Romsdal fylke.

Om namnet: Oluf Rygh trur at namnet kan skrive seg frå det norrøne ordet bringa som tyder bringe eller bryst, på folk og fe. I overført tyding skildrar namnet eit breitt, framskytande fjell eller berg, noko som høver med naturtilhøva og plasseringa av dei opphavlege husa på garden.

Bringa er lokalisert ved sjøen på nordsida av Geirangerfjorden, om lag 5 km frå Geiranger sentrum. Husa på garden låg om lag 60 moh, ved Bringefossen (òg kalla Gomsdalsfossen). Garden var rekna som tungbrukt og utsett for stein- og jordskred. Næraste grannegarden er Knivsflå som ligg om lag 2 km lenger ute i fjorden.

Det er kjent at det budde folk på Bringa i 1645 men både i 1724 og 1766 er garden oppført som øydegard. På byrjinga av 1800-talet kom der folk att og det er nemnt at dei kunne vinterfore 4-5 storfe og 30-40 geiter på garden. Bringe-Ragnhild (Ragnhild Isaksdatter 1811 -1876) var kjend for å vere ein meisterleg ølbryggjar. Ho døydde i 1876 «som følge av beskadigelse ved fald utfaar en bjergknat».

Julenatta 1863 kom det eit stort jordras som gjorde stor skade på husa og der var ikkje buande for folk etter dette. Den siste brukaren var Martinus Sølfestsen (1852-1934) som selde bruket i 1878 til Gomsdal. Garden vart deretter nytta som beitområde ei tid. I dag er husa borte og berre nokre restar av husmurar viser kvar helst tunet ein gong låg.

Kjelder og utfyllande opplysningar

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 
 
 
 
 Bringa vest for elva Naturbase, Miljødirektoratet
 Bringa aust for elva Naturbase, Miljødirektoratet
 Verdsarv Vestnorsk fjordlandskap - innskrive på UNESCO si Verdsarvliste 14. juli 2005.

Kulturminne i Stranda
Storfjorden på Sunnmøre
Gardar i Møre og Romsdal
Paternion

Paternion er ein kommune i Villach-Land i forbundslandet Kärnten i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 105,5 km² og knapt 5 900 ibuarar. Landsbyen Paternion ligg 519 meter over havet, 18 km nordvest om Villach.

Kommunen er delt opp i 20 krinsar, der landsbyane Feistritz an der Drau og Neu-Feffernitz med høvesvis 1700 og 1200 fastbuande er dei største.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Paternion» frå ,  den 11. oktober 2017.  
 

Kommunar i Kärnten
Knipling

Kniplingar er ein type blondearbeid laga av trådar som blir slynga eller fletta om kvarandre og festa med knutar. Dei blir gjerne brukte til å dekorera andre tekstilar, ofte som bordar. Ordet kniple kjem frå lågtysk knüppeln.

Til å framstilla kniplingar bruker ein kniplepinnar, det vil seiar trepinner som trådane er vikla opp på, og ei kniplepute, det vil seia ein overstoppa og ofte dreibar tresylinder som delvis er nedfelt i ei pute. Til finare kniplingar treng ein ofte fleire hundre kniplepinnar. Arbeidet blir gjerne utført etter ein gjennombroten mønsterteikning som blir lagd rundt tresylinderen. Hola i mønsteret blir markert med nåler som ein fester trådane til. 

Dei tidlegaste kniplingane blei truleg framstilt i Italia og Flandern på byrjinga av 1500-talet. Dei ulike typane som utvikla seg fekk ofte namn etter opphavsstaden, som Genova, Milano, Valencienne, Binche og Malines. Vadstena i Sverige har hatt ein stor kniplingproduksjon. I dag blir kniplingar særleg laga i Belgia, Storbritannia, Frankrike og Sveits, dels på gamalt vis, dels som maskinarbeid.

Galleri

Kjelder

Blonder
Tekstilar
Handverk
Reidar Torp

Reidar Torp () var ein norsk offiser fødd i Sarpsborg. Han var sonen til politikaren Oscar Torp.

Under andre verdskrigen rømde Torp frå Noreg med skipet HMS «Devonshire» den 7. juni 1940 saman med kongefamilien og regjeringa. Under andre verdskrigen var han soldat med militær trening i London frå 1942 til 1943 ved ei øvingsavdeling i Sandhurst frå 1943 til 1944.

Reidar Torp var sjef for etterretningstenesta under Forsvarets Overkommando frå 1970 til 1975 og sjef for Plan and Policy Division International Military Staff i NATO frå 1975 til 1979 som generalmajor. Han var òg sjef for Forsvarets stabsskule fra 1979 til 1983, og sjef for Heimefrontmuseet frå 1983 til 1995.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Reidar Torp» frå ,  den 12. oktober 2017.  
 

Norske offiserar
Norsk etterretning
Anne Kjersti Suvdal

Anne Kjersti Suvdal () er ein norsk handballspelar frå Gran på Hadeland. Kantspelaren vart europameister med Noreg i 2006.

Suvdal, som spelar venstrekant, fekk sitt gjennombrot med oslolaget Nordstrand IF i tida 2005-07. Deretter var ho i to sesongar Gjerpen-spelar, før ho i 2009 gjekk tilbake til Nordstrand og vart der verande i fire år. Sesongen 2013/14 spelte ho på den danske toppklubben Viborg HK og vart seriemeister og spelte finale i cupvinnarcupen. Frå 2014 til -17 var ho aktiv i oslolaget Oppsal IF, til ho i 2017 fekk kontrakt med Storhamar IL.

Suvdal spelte frå april til 2006 sju landskampar og skåra seks mål. Ho var med i troppa til europameisterskapen i Sverige og deltok i to av kampane i innleiingsrunda, sat sidan på tribunen.

Merittar
EM 2006: Gullmedalje etter 27–24 mot Russland
Dansk seriemeister: 2014 med Viborg HK

Kjelder
handball.no

Norske handballspelarar
Folk frå Gran
Europameistrar i handball
Emily Sando

Emily Stang Sando () er ein norsk handballspelar frå Holmestrand. Målvakta vart europameister med Noreg i 2014.

Sando var knytt til Larvik HK frå 2006 til -10. Deretter vakta ho i tre år målburet til Flint frå Tønsberg, før ho fekk kontrakt med danske Esbjerg, eit lag ho spelte på i fire år. Sommaren 2017 skifta ho over til HB Odense.

I tida 2010-20 deltok Sando i 30 landskampar. Då Noreg i desse åra hadde fleire av verdas beste målvakter i kvinne-handball, fekk ho berre få innhopp i landslaget. I si einaste meisterskapsturnering, Handball-EM 2014, imponerte ho stort i landskampen mot Ukraina, ein kamp Noreg vann 34-23. Meisterskapen enda med EM-gull til Noreg og Sando. Ho deltok i dei to fyrste kampane til Noreg under EM 2020 i Danmark, vart deretter bytta ut med Katrine Lunde.

Merittar
EM 2014: Gullmedalje etter 28-25 mot Spania
EM 2020: Gullmedalje etter 22-20 mot Frankrike

Kjelder
handball.no

Norske handballspelarar
Folk frå Holmestrand
Europameistrar i handball
Lund-kommisjonen

Lund-kommisjonen var ein kommisjon oppretta av Stortinget den  1. februar 1994 for å granska «ulovlig eller irregulær overvåking av norske borgere» av norsk politi, tryggingsteneste eller etterretning.

Kommisjonen var sett saman av høgsterettsdommar Ketil Lund (formann), advokat Regine Ramm Bjerke, professor og tidlegare politikar Berge Furre, generalmajor Torkel Hovland og likestillingsombod Ingse Stabel. Kommisjonen gav ut Lund-rapporten (full tittel Dokument nr. 15 (1995–96) – Rapport til Stortinget frå kommisjonen som ble nedsett av Stortinget for å granske påstandar om ulovleg overvaking av norske borgarar), som vart presentert for Stortinget 28. mars 1996. 

Reidar T. Larsen og Vegard Holm vart òg føreslått som medlemmer av kommisjonen, men dette vart avvist av eit fleirtal på Stortinget. Oppnemninga av Furre var òg svært omstridd, fordi Furre i årevis hadde vore mistenkt for å ha vore agent for ei fiendtleg etterretningsteneste, Stasi, og Politiets overvakingsteneste valde difor å etterforske Furre (Furre-saka).

Kjelder

Bakgurnnsstoff
Lund-rapporten arkivert ved Internet Archive
Fire år etter Lund-rapporten  av Arne Jørgensen 
Sperrer du vegen, Anne Holt?  av Erling Folkvord
Rett, makt og overvåkning  av Erik Oddvar Eriksen 
Mappeinnsyn til besvær av Ronald Bye
Organisasjonen mot politisk overvåkning 
Antikommunisme  - førelesingsnotat av Torstein Hjellum 
Hysj! - leiar i Dag og Tid 

Norsk etterretning
1994 i Noreg
1996  i Noreg
Torhild Bransdal

Torhild Bransdal () var ein norsk politikar frå Kristeleg Folkeparti. Ho vart innvald som representant nr. 6 for Vest-Agder på stortinget for perioden 2017-2021. I Stortingsperioden 2009-2013 var ho vararepresentant nr. 3 og i 2013-2017 vararepresentant nr. 1.

Bransdal var ordførar i Vennesla kommune frå 1999 til 2017.

Kjelder 

Stortingsrepresentantar frå KrF
Stortingsrepresentantar for Vest-Agder
Stortingsrepresentantar 2017-2021
Vararepresentantar til Stortinget
Ordførarar i Vennesla
KrF-ordførarar i Vest-Agder
Edvard Hambro

Edvard Isak Hambro () var ein norsk jurist og politikar, fødd og død i Oslo. Han representerte Bergen og partiet Høgre på Stortinget i tida 1961-69. Carl Joachim Hambro var far hans.

Edvard Hambro vart cand.jur. i 1934 og to år seinare «Dr. és sciences politiques» i Genéve. 1938-40 var han leiar av avdelinga for internasjonale spørsmål ved Christian Michelsens Institutt i Bergen. Krigsåra 1940-43 var han gjesteførelesar i historie og internasjonale spørsmål ved Northwestern University i Chicago. 1945-46 leidde han den juridiske avdelinga ved FN-sekretariatet i New York. I tida 1946 til -53 arbeidde han som justissekretær ved Den mellomfolkelege domstolen i Haag. Perioden 1959-66 hadde han stilling som professor i rettsvitskap ved Norges Handelshøyskole i Bergen.

Hausten 1961 vart Hambro vald til stortingsrepresentant frå Bergen og for Høgre, attvald i 1965. Tingbolken 1961-65 var han sekretær i Justiskomiteen, deretter sekretær i Utanriks- og konstitusjonskomiteen til 23. mai 1966. Han gjekk då ut av Stortinget, ettersom han tok over som Noregs FN-ambassadør, eit ombod han hadde til 1971. Hambro var i 1970 president for FNs 25. generalforsamling.

Kjelder
 

Norske juristar
Norske ambassadørar
Stortingsrepresentantar frå Høgre
Stortingsrepresentantar for Bergen
Stortingsrepresentantar 1961-1965
Stortingsrepresentantar 1965-1969
Folk frå Bergen
Anette Hovind Johansen

Anette Hovind Johansen () er ein norsk tidlegare handballspelar frå Østfold. Ho vart europameister i 2006, og vann elles EM-sølv i 2002 og VM-sølv i 2007. Rykkrom-spelaren utmerkte seg særleg som ein flink forsvarsspelar.  

Johansen spelte på Skjeberg  og deretter på Lisleby til 2000. 20 år gammal byrja ho spele på Nordstrand IF, før ferda i 2004 gjekk til dansk handball og GOG Svendborg. Frå hausten 2009 spelte ho på Fredrikstad BK til ho la opp 2011?

Johansen debuterte på det norske landslaget den 11. mars 2000 mot Tyskland. Ho sleit med å etablere seg i landslagstroppen dei fyrste åra, men fekk meir speletid og vart europameister i 2006 og spelte VM-finale mot Russland i 2007. Våren 2008 spelte ho sin 99. landskamp, eit oppgjer mot Portugal den 30. mars. Fleire landskampar fekk ho ikkje, så etter 231 skåringar var det slutt med flagget på brystet.

Merittar
EM 2002: Sølvmedalje etter 22–25 mot Danmark
 VM 2003: Nr 6 med Noreg
 VM 2005: Nr 9 med Noreg
EM 2006: Gullmedalje etter 27–24 mot Russland
 VM 2007: Sølvmedalje etter 24–29 mot Russland

Kjelder
handball.no

Norske handballspelarar
Europameistrar i handball
Connie Mathisen

Connie Mathisen () er ein norsk tidlegare handballspelar. Kantspelaren fekk VM-bronse med Noregs landslag i 1993.

Mathisen spelte dei fyrste ungdomsåra på Torp IL i Fredrikstad, før ho i 1993 melde seg inn i det lokale topplaget Skjeberg IL. Sidan var ho nokre sesongar aktiv i Byåsen IL før ho atter var Skjeberg-spelar kring 2002-04.

Mathisen spelte ni landskampar for Noreg i tida frå mars til november 1993 og skåra fem mål. Ho var med i den norske VM-troppa 1993 utan å få eit sekunds speletid i meisterskapen, men vann altså ein bronsemedalje.

Merittar
Handball-VM 1993: Bronsemedalje etter 20-19 mot Romania

Kjelder
handball.no

Norske handballspelarar
Spelarar i Handball-VM 1993 for kvinner
Treffen am Ossiacher See

Treffen am Ossiacher See er ein kommune i Villach-Land i forbundslandet Kärnten i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 71,0 km² og i kring 4 400 ibuarar. Landsbyen Treffen ligg 542 meter over havet, 8 km nord om byen Villach.

Kommunen, som ligg på nordvestsida av Ossiach-vatnet, er delt opp i 25 krinsar. Landsbyen Treffen er den mest folkerike med 787 fastbuande i 2015.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Treffen am Ossiacher See» frå ,  den 13. oktober 2017.  
 

Kommunar i Kärnten
Sankt Jakob im Rosental

Sankt Jakob im Rosental er ein kommune i Villach-Land i forbundslandet Kärnten i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 78,6 km² og i kring 4 300 ibuarar. Kommunesenteret St. Jakob ligg 480 meter over havet.

Kommunen, som ligg på nordsida og ved foten av fjellkjeda Karavankane, er delt opp i 21 krinsar. Landsbyen St. Jakob er den mest folkerike med 651 fastbuande i 2015.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sankt Jakob im Rosental» frå ,  den 13. oktober 2017.  
 

Kommunar i Kärnten
Trond Johansen (1924)

Trond Ivar Johansen () er ein norsk etterretningsmann som tidlegare var assisterande direktør i Forsvaret sin etterretningsstab. Han har vore ein sentral skikkelse i diskusjonen om og granskingane av dei løynlege tenestene i Noreg på 1970-, 1980- og 1990-talet.

Johansen var gift med Grethe Johansen, tidlegare leiar for Akershus Ap og medlem av Sentralstyret til Arbeidarpartiet. Sjølv melde han seg inn i AP i 1960 og var i ein del år frå 1973 medlem av Sikkerheitspolitisk utval.

Bakgrunn 
Trond Johansen voks opp i fattige kår i Drammen og har inga formell utdanning.

Han byrja etterretningsarbeidet sitt for XU i Drammen under andre verdenskrigen. Han flykta til Sverige i mars 1945.
Etter krigen vart Johansen henta rett inn i oppbygginga av Forsvarets etterretningsteneste.

Rolle i E-tenesta 

Johansen var leiar for den seksjon i etterretningsstaben som var ansvarleg for innsamling av såkalla menneskebasert etterretning (humint). I tenesteperioden var han underlagt følgjande sjefar: Vilhelm Evang, Johan Berg, Reidar Torp, Sven Hauge, Fredrik Bull-Hansen, Jan Ingebrigtsen, Egil Eikanger og til sist Olav Bjerke.

Johansen gjekk av med aldersgrensepensjon i mai 1994.

Listesaka 
I samband med Listesaka mot mellom anna Ivar Johansen i 1977 vart Johansen si rolle i norsk etterretningshistorie fyrst kjend  for eit videre publikum. Han skulle då ha freista rhindra at Ivar Johansen gjekk til pressa med stoff om dei hemmelege tenestene, inkludert spionasje i Finland. Dette initiativet mislukkast, og Trond Johansen enda i staden opp som vitne i Listesaka.

Rolle i Arbeidarpartiet 
Trond Johansen var nær ven av tidlegare utanriksminister Knut Frydenlund i 30 år. Dei vart kjende då begge var stasjonerte i Vest-Tyskland på 1950-talet. Då Trond Johansen i 1973 kom inn i det utanrikspolitiske utvalet i Arbeiderpartiet, vart Frydenlund samstundes den førande personen i partiet i høve til tryggingsspolitikk. 

Også den tidligare utanriksministeren Thorvald Stoltenberg var ein god ven av Johansen.

Sjå òg 
 Lund-kommisjonen

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Trond Johansen (1924)» frå ,  den 13. oktober 2017.

Referansar 

Arbeidarpartipolitikarar
Medlemmar av XU
Norsk etterretning
Folk frå Drammen
Folk frå den kalde krigen
Ivar Johansen (1950)

Ivar Johansen () er ein norsk politikar for SV. I 1987 vart han medlem av bystyret i Oslo, der han framleis er med i finanskomiteen (2017).

Johansen var også sentralstyremedlem i KS, og mangeårig medlem av dei stortingsoppnemnde organa Forsvarets Ombudsmannsnemnd og Ombudsmannsnemnda for sivile tjenestepliktige.

Oppvekst 
Ivar Johansen voks opp i Fredrikstad, der mora var sjukepleiar og faren reparatør ved sjukehuset. Han har framhaldsskule og realskule men inga vidare utdanning etter dette. Fjorten år gamal deltok han i valkampen for Arbeiderpartiet, og nokre år seinere tok han initiativ til oppstarten av et nytt partilag, visstnok fordi det var for mykje dans i det han var medlem i. I samband med folkeavstemminga om norsk EF-medlemskap i 1972 tok han avskjed med sosialdemokratiet og har sidan hatt diverse stillingar på venstresida, mellom anna i PAX og SV. Han har også arbeidd som kontorsjef i Gyldendal.

Graving i norsk etterretningsverksemd og rettssaker etterpå 
I 1972 hadde Ivar Johansen arbeidd med å samle informasjon til eit bokprosjekt om løynlege tenester i Forsvaret. Dette førte han mellom anna i kontakt med tidligare major i Etterretningstenesta, Svein Blindheim, noko som gav opphav til den såkalla «Blindheimsaka». I 1977 vart han landskjend i samband med Listesaka. Johansen hadde ved hjelp av opne kjelder kartlagt tilsette i Politiets overvåkingstjeneste (POT, tilsvarande dagens Politiets Tryggingseneste, PST), og tilbaud dette materialet til avisa Ny Tid. Dette førte mellom anna til politirazzia hos avisa. Johansen fekk ein dom på eitt år, der 60 dagar vart sona og resten gjort betinga. Journalistane Jan Otto Hauge, Ingolf Håkon Teigene og Club 7-sekretæren Trond Jensen fekk betinga dommar.

Johansen vart også noko seinare tiltalt i Ikkevold-saka. I rettssaka mot redaksjonen i bladet Ikkevold, som offentleggjorde informasjon om eit amerikanskfinansiert etterretningsanlegg, ein ubåt-lyttestasjon, på Andøya, blei han som redaksjonsleiar med redaksjonen, etter fleire rettsrundar, frikjent av Høgsterett i 1987.

I tillegg til forsvars- og sikkerheitspolitikk har Ivar Johansen vært særleg oppteken av helse- og sosialpolitikk.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ivar Johansen (politiker)» frå ,  den 13. oktober 2017.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Hjemmeside
 Blogg
 Osloombudet.no 

SV-politikarar i Oslo
Folk frå Fredrikstad
Hyske

Hyske eller Hysket (dialektisk: høskje) er ein øydegard på nordsida av Geirangerfjorden, i Stranda kommune i Møre og Romsdal fylke.

Garden er nemnt i skattemanntalet for 1603 og ein veit ikkje når dei siste flytta derifrå. Han vart nemnt som øydegard i 1606/7 og seinare i 1767. Etter ei overlevering skal der ein gong i tida ha vore ein stor og god gard, og ein marknadsplass, men seinare vart han øydelagt av skred. Ein gong på 1500-talet eller før, skal Årsetfjellet (ved garden Årset) ha rasa ut og heile garden, med markar, hus, folk og dyr, skal ha blitt sopt ut i fjorden. Ein kan sjølvsagt ikkje utan vidare feste lit til ei slik historie, men undersøkingar som NGU har gjort i nyare tid viser at eit stort skred verkeleg har gått ut i fjorden, nett der tunet på Hyske ein gong kan ha lege. Skredet var truleg mellom dei største skredulukkene vi kjenner til i Noreg. 

Steinruinar etter 3-4 hus er å sjå på staden i dag, og dei kan ha samanheng med at plassen på 1600- og 1700-talet skal ha blitt nytta av ungfolk i kortare periodar, til dei fann seg ein betre stad å bu.

Hyskjet naturreservat (Areal: ca 525 dekar) vart oppretta 27. juni 2003, med det føremål å ta vare på ein av dei best utvikla edellauvskogane i fjordstroka på Sunnmøre, med det naturlege plante- og dyrelivet.

Notar

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 
 
 
 Hysket Naturbase, Miljødirektoratet
 Verdsarv Vestnorsk fjordlandskap - innskrive på UNESCO si Verdsarvliste 14. juli 2005.

Kulturminne i Stranda
Storfjorden på Sunnmøre
Gardar i Møre og Romsdal
Ras i Noreg
SMil Norge

SMil Norge er ein ideell og politisk uavhengig organisasjon i Noreg for menneske med ei interesse for sadomasochisme/BDSM og fetisjisme. SMil Noreg vart stifta i april 1988 og arbeider med opplysning- og informasjons-arbeid. 

SMil Norge driv nettportalen SMil-Norge.no og har gjeve ut brosjyren Berikende samspill med støtte frå helsedirektoratet. SMil Norge held foredrag, deltek i intervju og hjelp forskarar, juristar, forfattarar og legar med spørsmål om BDSM og fetisj. 

SMil Norge har arrangert ein årleg konferanse om BDSM og fetisj sida 2007, der ein samlar menneske som er oppteken av emnet. 

I Noreg var sadomasochsime og fetisjisme sjukdomsdiagnosar i helsemanualen ICD-10 (International Statistical Classification of Diseases). Med Fri (Revise F65 utvalget) i spissen, i samarbeid med SMil Norge, vart diagnosane fjerna i 2010.

Bakgrunnsstoff
www.SMil-Norge.no 
Berikende samspill 
 UngBDSM 

Sadomasochisme
Norske organisasjonar
Skipingar i 1988
Listesaka

«Listesaka» var ei mykje omtalt nyhendesak i Noreg i 1977. Politiet gjekk i august 1977 til razzia mot avisa Ny Tid sitt redaksjonslokale i Oslo og beslagla lister med 600 namn over tilsette i dei løynlege tenestene som SV-aren Ivar Johansen hadde samla inn.  Han hadde nytta opne kjelder som telefonkatalogen, Tjenestemannsbladet og Politibladet, og notert bilnummera til dei tilsette. 

Saka starta med at Ny Tid hadde oppslag om at Noreg hadde gjeve finske nazistar opptrening til spionasje mot Sovjetunionen. Kjelda til denne artikkelen var major Svein Blindheim. I eit intervju om «Blindheimsaka» med Arbeiderbladet uttalte Ivar Johansen at han hadde namnelister på alle i dei løynlege tenestene i Noreg. 

Før politiet rakk fram til redaksjonslokala vart listene flytta til Jan Otto Hauge si campingvogn på Solvang kolonihage i Oslo.  

Ivar Johansen vart dømd til fengsel delvis på vilkår i eitt år, der han sona 60 dagar. Journalist  Ingolf Håkon Teigene og Jan Otto Hauge, og dessutan informasjonssekretær i Club 7, Trond Jensen, fekk dommar på vilkår.

Sjå òg 
 Ikkevold-saka
 Gleditsch/Wilkes-saka

Referansar

Kjelder

http://www.klassekampen.no/30085/article/item/null/listesaken--ar
http://www.dagsavisen.no/oslo/listemannen-ivar-johansen-1.421164
http://www.nettavisen.no/na24/propaganda/--det-er-usigelig-trist/1110482.html
http://www.ivarjohansen.no/dmdocuments/hoyesterettlliste.htm 

Denne artikkelen bygger på «Listesaka» frå ,  den 14. oktober 2017.  
 

1977 i Noreg
Hendingar i 1977
Journalistikk
Norske rettssaker
Norsk etterretning