alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ku Klux Klan

Ku Klux Klan (KKK) var opphavleg ein amerikansk protestantisk «kvit makt»-organisasjon grunnlagd av sørstatsveteranar i 1865, men vart oppløyst i 1880. Det originale KKK motarbeidde reformer som vart påtvinga sørstatane når det gjeld behandlinga av tidlegare slavar.

Eit nytt Ku Klux Klan oppstod i Atlanta i 1915. Grunnleggjaren var William J. Simmons, og det er dette Ku Klux Klan som i åra etter dette vart ein populær rasistisk organisasjon med ca. fire millionar medlemmer på sitt høgste på 1920-talet. Sjølv om mange såg på klanen som ekstremistisk, hadde han likevel stor forståing blant mange. Formålet no var å hindre auken av katolikkar, jødar, mørkhuda og andre innvandrarar i USA. Klanen rekrutterte demokratiske og, om i mindre grad, republikanske medlemmer frå heile USA, og klanen stod sterkast i Midtvesten då han nådde toppen av popularitetsbylgja. Dette i motsetnad til den fyrste klanen, som var eit demokratisk sørstatsfenomen.

På denne tida hadde KKK stor innverknad på politikken, og då spesielt i demokratiske krinsar. Mange framståande politikarar var medlemmer. Den demokratiske Vest-Virginia-senatoren Robert C. Byrd er den einaste i det amerikanske senatet i dag som har vore medlem av KKK. Populariteten fall før og under depresjonen, og organisasjonen vart oppløyst under andre verdskrigen av James Colescott.

Namnet Ku Klux Klan vart etter dette eit namn teke i bruk av ulike uavhengige grupper som kjempa mot Civil Rights Act på 1960-talet. Hatet mot katolikkar har gradvis vorte mindre, og det finst i dag katolske klan-grupperingar. Katolikkar som går inn i Ku Klux Klan vert likevel automatisk ekskommunisert, fordi klanen er definert i katolsk kyrkjerett som ein organisasjon som motarbeider kyrkja. I dag er namnet Ku Klux Klan for dei aller fleste synonymt med hat og intoleranse, men enkelte små grupperingar tek det framleis i bruk.

Politikk i USA
Organisasjonar i USA
USA-amerikansk historie
Skipingar i 1865
Forteljing

Forteljing er noko som blir fortald, og er gjerne eit litterært arbeid som formidler hendingar. Forteljing er ein måte å formidla ein del av verda på, som regel ved hjelp av ord. Ei forteljing kan framstillast som sann eller oppfunnen, og kan forteljast med mange ulike føremål, til dømes underhalding, opplæring eller sosialisering. Forteljingar kan delast munnleg, gjennom skrift, bilde eller andre media, som film eller radio.

Det finst ei rekkje ulike sjangrar av forteljing som kan ha eigne krav til utforming og innhald. Eit eventyr bør til dømes ha faste eventyrformuleringar, medan ein anekdote bør ha eit godt poeng.

Ei forteljing kan ha funksjon innan eit større verk, til dømes som rammeforteljing rundt ei anna forteljing. Ei forteljing som blir fortald ei fleire fråskilde delar blir kalla framhaldsforteljing eller føljetong.

Ein kan klassifisera forteljingar etter innhald, som bondeforteljing, detektivforteljing, indianarforteljing eller sjøforteljing.

Sjå òg
Anekdote
Ballade
Eventyr
Fabel
Likning
Myte
Novelle
Soge
Vits

Kjelder

Litteratur
Hieratisk skrift

Hieratisk skrift (gresk  hieratika) er ei forenkla kursivform av gammalegyptisk hieroglyfskrift.
Det blei brukt under faraostyret i Egypt og Nubia. Skrifta blei som regel skriven i blekk på papyrus; det var ein rask måte for skrivarar å skriva på i staden for dei meir tidkrevjane hieroglyfane.

Omgepet hieratisk blei først brukt på 100-talet av den heilage Klemens av Aleksandria. Det er avleidd frå det greske uttrykket  (grammata hieratika; bokstaveleg 'presteskrift'. På denne tida, og i dei føregåande rundt tusen åra, blei hieratisk berre brukt for religiøse føremål.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hieratic» frå ,  den 16. april 2016.  
 

   Vol. 1.

   4 vols.
   3 vols.

   Vol. 3.

Skriftsystem
Egyptisk språk
Orionsbeltet

Orionsbeltet, Orions belte eller Jakobsstaven er ein asterisme i stjernebiletet Orion. Det vert danna av dei tre stjernene Alnitak, Alnilam og Mintaka. Desse deler Orion vassrett i to på det smalaste, og dannar slik eit bilete av eit belte.

Asterismar
Toalettpapir

Toalettpapir er ein type av mjukt papir, som liknar på hushaldspapir. Framfor alt papiret brukt til naturlege behov på eit toalett, men òg for andre hygieniske føremål.

Toalettpapir vert for det meste produsert som små rullar, men òg som lause ark.

Papir
Sveriges socialdemokratiska arbetareparti

Sveriges socialdemokratiska arbetareparti (SAP), Socialdemokratiska arbetarepartiet, Socialdemokraterna, nokre gonger korta berre til s, vart grunnlagt i 1889. Partiet har lenge vore det største politiske partiet i Sverige. Magdalena Andersson vart vald til partileiar den 30. november 2021.

Partileiarar 
 Kollektiv leiarskap   1889–1896
 Claes Tholin      1896–1907
 Hjalmar Branting  1907–1925
 Per Albin Hansson 1925–1946
 Tage Erlander     1946–1969
 Olof Palme        1969–1986
 Ingvar Carlsson   1986–1996
 Göran Persson     1996–2007
 Mona Sahlin       2007–2011
 Håkan Juholt          2011–2012
 Stefan Löfven     2012–2021
 Magdalena Andersson 2021–

Partisekretærar frå 1945 
 Sven Andersson   1945–1948
 Sven Aspling     1948–1962
 Sten Andersson   1962–1982
 Bo Toresson      1982–1992
 Mona Sahlin      1992–1994
 Leif Linde       1994–1996
 Ingela Thalén    1996–1999
 Lars Stjernkvist 1999–2004
 Marita Ulvskog   2004–

Partiet i regjering 
Frå 1932 sat partiet i regjering alle år fram til 1976, berre avbrote av Bondeförbundet si sommarregjering frå juni til september 1936.

Regjeringar med leiing frå sosialdemokratane 
 Regjeringa Branting I,      1920, 
 Regjeringa Branting II,     1921–23, 
 Regjeringa Branting III,    1924–25,
 Regjeringa Sandler,        1925–26,
 Regjeringa Hansson I,     1932–36,
 Regjeringa Hansson II,    1936–1940,
 Samlingsregjeringa i Sverige (Regeringen Hansson III),        1940–1945,
 Regjeringa Hansson IV,   1945–1946,
 Regjeringa Erlander I,      1946–51,
 Regjeringa Erlander II,     1951–1957 (med Bondeförbundet),
 Regjeringa Erlander III,    1957–1969,
 Regjeringa Palme I,         1969–76, 
 Regjeringa Palme II,        1982–1986,
 Regjeringa Carlsson I,     1986–1990,
 Regjeringa Carlsson II,     1990–1991,
 Regjeringa Carlsson III,    1994–1996,
 Regjeringa Persson,        1996–2006

Kjende sosialdemokratar 

Sjå òg :Kategori:Svenske sosialdemokratiske politikarar

Kjelder

Litteratur 
 Det första seklet av Hans Haste (1988)

Bakgrunnsstoff 
 Socialdemokraterna – offisiell nettstad

Svenske politiske parti
Sosialdemokratiske parti
Sveriges socialdemokratiska arbetareparti
Skipingar i 1889
Emil Rathenau

Emil Moritz Rathenau () var ein tysk ingeniør og industrimann. I 1881 fekk han skaffa seg rett til å nytta patenta til Thomas Alva Edison i Tyskland. Rathenau grunnla i 1883 Deutsche Edison-Gesellschaft für angewandte Elektricität, som i 1887 vart skipa om til Allgemeine Elektricitäts-Gesellschaft (AEG). I 1903 grunnla han saman med Werner von Siemens selskapet Telefunken Gesellschaft für drahtlose Telegraphie mbH. 

Emil Rathenau var son av Moritz Rathenau og far til seinare utanriksminister Walther Rathenau.

Rathenau var av jødisk avstamming. Han var frå 1866 gift med Mathilde Nachmann.

Litteratur 
 Manfred Pohl: Emil Rathenau und die AEG, Verlag v. Hase & Koehler, Mainz, 1988, ISBN 3-7758-1190-7

Bakgrunnsstoff 
 
 http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/RathenauEmil/
 http://www.walther-rathenau.de/emil_rathenau.htm 

Rathenau, Emil
Rathenau, Emil
Rathenau, Emil
Liff i Skottland

Liff er ei lita grend nordaust for Dundee i Skottland. Bortsett frå å vera med i tittelen på boka The Meaning of Liff er staden kjent for å ha husa Royal Dundee Liff Hospital, eit stort mentalsjukehus.

Skotsk geografi
Stavanger bispedømme

Stavanger bispedøme er eit bispedøme i Den norske kyrkja. Biskopen har sete i Stavanger, medan hovudkyrkja i bispedømet er Stavanger domkyrkje. Biskop i Stavanger er Anne Lise Ådnøy siden mars 2019.

Historie 
Både byen Stavanger og bispedømet er frå kring 1125 av bygd opp kring domkyrkja. Etter attopprettinga i 1925 har bispedømet omfatta Rogaland fylke. I mellomalderen var bispedømmet på sitt største, og omfatta Agder, Rogaland, områda Hallingdal og Valdres og sokna Røldal og Eidfjord i seinare Hordaland fylke.

I 1682 avgjorde kong Kristian V av Danmark-Noreg at bispesetet i Stavanger skulle flyttast til Kristiansand. Bispesetet og bispedømet vart oppretta att til Stavanger og domkyrkja sitt åttehundreårsjubileum i 1925. Kong Haakon VII av Noreg sette inn Jacob Christian Petersen som den fyrste biskopen av Stavanger på 250 år.

Biskopar av Stavanger

Den katolske kyrkja

Lutherske biskopar (-1682)

Lutherske biskopar (1925-)

Prosti 
Stavanger bispedømme har følgjande prosti:

Fellesråd 
Bispedømmet har har følgjande fellesråd:

Kjelder 

 Stavanger bispedøme sin nettstad
 Byhistorisk forening i Stavanger om historia til bispedømet og domkyrkja
 Stavanger domkapitel sin protokoll 1571-1630
 Om prestegardar i Stavanger bispedøme
 Arkeologisk museum i Stavanger: Bispebyen og bispedømmet 
 Ancient See of Stavanger i Catholic Encyclopedia

Bispedøme i Den norske kyrkja
Rogaland fylke
LIFF

Layered Image File Format (LIFF) er eit filformat i samlinga Openlab, meint for signalprosessering av bilete frå mikroskop.

Namnet LIFF blei valt for å æra boka The Meaning of Liff av Douglas Adams og John Lloyd. Boka, på si side, har namn etter tettstaden Liff i Skottland.

Grafiske filformat
Miljöpartiet de Gröna

Miljöpartiet de Gröna (mp) er eit politisk parti i Sverige, skipa i 1981. Partiet tek utgangspunkt i grøn ideologi og er nært knytt til miljørørsla. Partiet vart skipa i kjølvatnet av Folkerøystinga om atomkraft i Sverige i 1980. Fordi partiet har samarbeidd nært med regjeringa Pärsson, har det i den seinare tid ikkje køyrt fram dei mest omstridde sakene sine. Partiet samarbeider om ulike saksfelt både med venstresida og høgresida, og seier seg å ikkje høyra til korkje venstresida eller høgresida.

Talspersonar (språkrör) 
 1984-1985 Per Gahrton og Ragnhild Pohanka
 1985-1986 Birger Schlaug og Ragnhild Pohanka
 1986-1988 Birger Schlaug og Eva Goës
 1988-1990 Anders Nordin og Fiona Björling 
 1990-1992 Jan Axelsson og Margareta Gisselberg
 1992-1999 Birger Schlaug og Marianne Samuelsson
 1999-2000 Birger Schlaug og Lotta Nilsson Hedström
 2000-2002 Matz Hammarström og Lotta Nilsson Hedström
 2002- Peter Eriksson og Maria Wetterstrand

Sideorganisasjonar og nettverk 
 Gröna Studenter 
 Grön Ungdom 
 Miljöpartister i Svenska kyrkan
 Gaygröna

Bakgrunnsstoff 
 Miljöpartiet de Gröna

Svenske politiske parti
Miljøvernparti
Miljöpartiet de Gröna
Skipingar i 1981
Det konsoliderte Venstre

Det konsoliderte Venstre eller berre konsoliderte Venstre (konsoliderede Venstre) er ei nemning på partiet Venstre i tida etter partisplittinga i januar 1908. Venstre var ei tid delt i tre fløyar. Dei "regjeringstru" med mellom anna Jørgen Løvland og Abraham Berge. Sentrum med Carl Berner og etter kvart Gunnar Knudsen, og dei "opposisjonelle" med Johan Castberg, Wollert Konow (H) og Johan Ludwig Mowinckel. Stortingsgruppa vart i 1908 oppløyst, og Venstre gjenoppstod som eit eige parti att, med klare grenser mot Høgre og samlingstanken innan Samlingspartiet. Ved stortingsvalet 1912 var Venstre igjen de største partiet, og kunne danna ei ny regjering under leiing av Gunnar Knudsen.
Mange av dei som ikkje ynskte å gå inn i det konsoliderte Venstre, gjekk inn i Frisinnede Venstre.

Kjelde 
 Venstrebevegelsen i Lister og Mandals amt- fra bondevennbevegelse til politisk parti 

Venstre
Zoologi

Zoologi eller dyrelære (gresk zoon, 'dyr', og logos, 'ord') er læra om dyr, og utgjer med det eit av fagområda i biologi. Den vidare inndelinga av zoologi byggjer på dyregruppene som vert studerte:
entomologi, herpetologi, ichthyologi, malakologi, mammalogi, ornitologi og fleire.

Bakgrunnsstoff 

 
Biologi
Carl Marstrander

Carl Johan Sverdrup Marstrander () var professor i keltiske språk ved Universitetet i Oslo. Marstrander var frå Kristiansand.

Bakgrunnsstoff 
 Språknytt 2/1992

Marstrander, Carl
Marstrander, Carl
Folk frå Kristiansand
Samanlikning av jødedommen og kristendommen

Jødedommen og kristendommen er to abrahamittiske religionar med mange likskaper, men òg skilnader, innan både teologi og utøving.

Kristendommen skilde seg ut frå jødedommen i hundreåret etter at Herodes den store døydde. Den nye religionen tok med seg heilage skrifter, grunnleggjande læresetningar som monoteisme, trua på ein frelsande messias, og tilbedingsrituale, med mellom anna eit presteskap, trua på heilage stader og heilage tider og bruk av lovsong i felles bøn. På den andre sida la kristendommen vekk andre grunnleggjande jødiske skikkar, som kasjrút (matreglane) og berít milá (mannleg omskjering), i tillegg til den grunnleggjande skilnaden der kristne meiner Jesus var messias medan han i følgje jødedommen var ein ganske vanleg mann.

Kristendom og jødedom
Samanliknande religion
Annerledestenkerne

Annerledestenkerne er tittelen på ei populærvitskapeleg bok skriven av Per Arne Bjørkum.

Bokmeldingar 
 UiB 
 Forskning.no 
 NTNU
Riksförbundet för sexuell upplysning

Riksförbundet för sexuell upplysning (RFSU), er ein svensk ideell organisasjon som arbeider med seksuell og reproduktiv helse og rettar, samt informasjon og opplysing kring seksualitet og samliv. Ei av dei viktigaste kampsakene har vore og er retten til fri abort.

Arbeidet til RFSU kviler på tre rettar: retten til å vera, retten til å nyta og retten til å velja.

RFSU arbeider med opplysning, utdanning og opinionsdanning gjennom å arrangera kurs, konferansar, og delta i debattar. Dessutan driv RFSU eit omfattande internasjonalt arbeid saman med liknande organisasjonar i andre land. 

RFSU sin klinikk i Stockholm arbeider med prevensjonsrettleiing, seksualrådgiving, samt seksuelt overførbare sjukdommar. Klinikken arbeider også med forsking og utdanning. 

Lokalforeiningane arbeider med informasjon og utdanning. Lokalforeiningane kursar frivillige som driv med opplysning i skular. 

RFSU blei grunnlagt 1933 av blant anna Elise Ottesen-Jensen, Gunnar Inghe og Hanna Lundin. Elise Ottesen-Jensen var leiar frå starten til 1959, og ho er den som sterkast blir forbunde med organisasjonen. Tidsskriftet til RFSU, Ottar, er oppkalla etter henne. 

RFSU er partipolitisk og religiøst uavhengig, men har røtene sine i radikal sosialisme.

Lena Lennerhed er forbundsordførar sidan 2005.

RFSU Norge AS 

RFSU Norge AS vart skipa 1. juni 1973.

Dagleg leiar er Katarina Ulrike Knutz Maxen.

Bakgrunnsstoff 
 http://www.rfsu.se/

Seksualitet
Ilder

Ilder (Mustela putorius) er eit lite rovdyr i mårfamilien. Tamilderen sitt latinske namn er Mustela p. furo. Ilder er i slekt med mellom anna jerv, grevling, skunk, mink, røyskatt og snømus. Ilder finst i store delar av Europa, nordgrensa går i Søraust-Noreg, så han har ikkje stor utbreiing i Noreg. Ilder er rekna som ein sårbar art i Noreg. Det har til tider vore omfattande ilderoppdrett i Noreg, og mykje av den norske bestanden kan stamme frå rømde oppdrettsilderar.

Skildring

Ilder har ei langstrekt og elegant form, med kroppslengde på nær 45 cm. Vekta kan nå 1 1/2 kg. Hovudføda er frosk, padder, smågnagarar, fugl og egg. På same måte som røyskatten hamstrar ilderen mat i overskotstider, og den kan og sikre fersk mat utover vinteren ved å bite frosk over nakken og lamme frosken slik at den ikkje døyr, men fungerer som levande matlager.

Ilderar som kjæledyr

Dei fleste i dag kjenner ilderen som eit kjæledyr. Dei er nysgjerrige og leikne som kattungar heile livet, og er svært folkekjære - faktisk så mykje at mange ildereigarar vel å skaffe seg eit par ilderar, slik at dei kan leike med kvarandre, i staden for å ha ein ilder springande etter seg heile tida. Om ilderen blir oppdratt skikkeleg, som kvalpar, kan dei bli ganske stovereine og bit ikkje.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Fakta om ilder 
Norsk Ilder Forening - Her finn du informasjon og hjelp med ilder som kjæledyr.
www.ilder.net  - ein liten blogg med nokre infosider om ilder som kjæledyr
www.ilderforum.com  - eit forum med mykje nyttig informasjon

Mårdyrfamilien
Pattedyr i Noreg

de:Iltisse
en:Ferret
Knudaheio

Knudaheio er eit hus (eller ei hytte) bygd i jærhus- stil. Knudaheio var sommarhuset til forfattaren Arne Garborg. Knudaheio ligg 0,5 km frå tettstaden Undheim på vegen opp mot høg- Jæren. 
Hytta stod ferdig i 1899. Brevsamlinga Knudaheibrev, utgjeve i 1904, vart for det meste skrivne her. Arne og Hulda Garborg er gravlagde i ein haug i hagen på eigedommen.
Time kommune eig eigedomen, og er om somrane ope som eit museum. Drifta vart i 2012 overtatt av Jærmuseet, formidlinga går gjennom Garborgsenteret. I 2016 opna Noregs største litterære digitale formidlingsløype, Garborgløypa, i Knudaheio, Garborgheimen og Time kyrkje.

Om hytta 
Hytta er som ho var då Arne Garborg budde der. Innreiing og inventar er autentisk, og utvendig er hytta som ho såg ut i 1909, då Garborg fekk sett ho skikkeleg i stand. Opphavleg hadde hytta torvtak og haljekledde vegger. Inne er det utstilling av bilete teke av Garborg i og utanom huset, diktaren sine møblar og andre eigedelar, i tillegg til kopiar av førsteutgåver av dei fleste bøkene.

Bakgrunnsstoff 
 Knudaheio på Olavrosa.no
 Knudaheio  på time.kommune.no
 Knudaheio på jaermuseet.no

Byggverk i Time
Arne Garborg
Kunstnarheimar
Museum i Rogaland
Jerv

Jerv eller fjellfross (Gulo gulo) er eit rovpattedyr som høyrer til mårfamilien, og er det største mårdyret i Noreg. Jerv finst i spreidde bestandar sirkumpolart i nordlege fjellområde.

Jerven, som kan ha ein masse på opptil 25 kg, er kraftbygd og sterk etter storleiken. Bitet er kraftig slik at den kan ete frose kjøt og knuse knoklar frå store dyr for å få tak i beinmargen. Jerven kan drage med seg byttedyr fleire gonger større enn seg sjølv. Dei lagrar føda i myrhol, bekker osb. for vinteren.

Om vinteren er jerven si hovudføde rein, men sidan han ikkje er nokon god jeger er jerven avhengig av åtsel og det vinterlageret han har lagt seg opp. Sommardietten er meir variert, med fuglar, små og mellomstore pattedyr og plantar på menyen.

Raudlistevurdering 
Jerv (Gulo gulo) blir vurdert som sterkt truga EN fordi det er få reproduserande individ i Noreg

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

Registrerte jervkull i Norge
Fakta om jerv

Mårdyrfamilien
Pattedyr i Noreg
Mår

Mår (Martes martes) er eit skoglevande rovdyr i mårdyrfamilien som og finst i Noreg. Vår skogmår er ein av sju mårartar. I Europa finst og ein steinmår og lenger aust finn ein sobelen, ein mårart kjend for sin svært verdifulle pels. I dag er mårbestanden ikkje trua i Noreg.

Måren er ein dyktig klatrar som lever av smågnagarar, småfuglar og egg. Vekta kan vere frå 1-1,8 kg, og lengda 65-85 cm.

Bakgrunnsstoff 
 Fakta om mår  - informasjon

Mårdyrfamilien
Pattedyr i Noreg
Oter

Oter eller europeisk oter (Lutra lutra) er eit dyr som lever delvis i vatn, delvis på land. Det er eit rovdyr i mårfamilien. Globalt finst fleire oterartar langs kystane av den nordlege halvkula. Verdifull pels og skotpremiar sette oterbestanden i fare og i 1982 vart oteren totalfreda. I dag ser den norske oterbestanden ut til å vere i framgang, særleg frå Møre og nordover.

Oteren sin diett består i hovudsak av fisk, men òg krepsdyr, amfibiar, fuglar, smågnagarar og haredyr vert etne. Oteren er glad i oppdrettslaks og kjem ofte i konflikt med fiskeoppdrettarar.

Raudlistevurdering 
Ei nedgradering av oter til livskraftig kan føra til eit auka jakttrykk på arten. Dette har beviseleg ført til ein kraftig bestandsnedgang i det førre århundre. Intensivering av fiskeoppdrett vil truleg føra til ein auke i legal og illegal avlivning og tilfeldig drukning av otere. Påkøyringar kan påverka små bestandar negativt. Nye og gamle miljøgifter vil òg kunna påverka bestanden, særleg populasjonen i innlandet. For å følgja utviklinga av bestanden er det nødvendig å fortsetja overvakinga som NINA utfører. Analysering av døde oterar for miljøgifter vil truleg kunna gi svar på korleis desse påverkar oterbestanden.

Konklusjon: Oteren blir vurdert av  Artsdatabanken som livskraftig LC frå 2021.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Faktaark om oter  - frå Norsk Zoologisk Foreining
 Artsfakta om oter  - frå NINA

Mårdyrfamilien
Pattedyr i Noreg
Frostatinget

Frostatinget (norrønt Frostuþing) var namnet på Trøndelagens lovområde, fellestinget, av di det hadde sete på Logtun på Frosta i Nord-Trøndelag.

Ein er uviss på kva tid Frostatinget byrja si verksemd, men trur at det går heilt attende til 400-talet og omfatta dei – på den tida – åtte trøndelagsfylka Sparbyggjafylki, Verdølafylki, Skeynafylki, Stjórdølafylki, Strindafylki, Gauldølafylki og Orkdølafylki.

Dagens Frostating, Frostating lagmannsrett, omfattar fylka Nord-Trøndelag, Sør-Trøndelag og Møre og Romsdal, og har sete i Trondheim.

Frostatingsseglet 

Frostatingsseglet er eit segl som syner kong Magnus Lagabøte på St. Hansdag i 1274 medan han sit på trona og gjev lagmannen for Frostatinget den nye Frostatingslova. Tingbøndene – tre stykker – står til venstre for kongen, kongen i midten med krona på hovudet og septeret i handa, og med den norske lova under føtene. Nedst i seglet er det to bogeskyttarar; den eine siktar på eit ekorn, medan den andre siktar på ein fugl. Både ekornet og fuglen sit i kvart sitt tre.

Originalen til Frostatingseglet er i det norske Diplomatariet, og står i eit dokument datert 1. juni 1453, trykt i Diplomatarium Norvegicum VIII no. 349.

Sjå òg 
 Frostatingslova
 Tinget
 Gulatinget
 Gulatingslova

Kjelder

Fotnotar 

Historie i Frosta
Geografi i Frosta
Tinglag i Noreg
Norsk rettshistorie
Turistmål i Trøndelag
Frostatingslova

Frostatingslova er ei av dei eldste lovene i Noreg. Den versjonen av lova som er kjend i moderne tid fekk si form i 1260, under Håkon Håkonsson. Delar av lova er fleire hundre år eldre enn det. Det mest kjende sitatet frå lova er «med lov skal landet vårt byggjast, og ikkje med ulov øydast» (gamalnorsk: at lǫgum skal land várt byggja en eigi at ulǫgum eyða).

Riksarkivet har to fragment av Frostatingslova, dei er restar av eit manuskript av Frostatingslova som vart skrivne i andre halvpart av 1200-talet. Det eine er ca. 12 x 17,5 cm, det andre ca. 11 x 15 cm.
Fragmenta vart ein del av Noregs dokumentarv i 2014.

Sjå òg 
 Frostatinget
 Gulatingslova

Kjelder 
 Frostatingslova Omsett av Jan Ragnar Hagland og Jørn Sandnes Det Norske Samlaget, Oslo 1994

Bakgrunnsstoff 
 Frostatingsloven, avskrift fra 1220-1250  på http://www.riksarkivet.no
 Frostatingslova på http://lind.no

Norsk rettshistorie
Norske lover
Historie i Frosta
Noregs dokumentarv
Lydbok

Ei lydbok er ei bok som er innlesen på CD eller kassett, og dermed nyttar tale istaden for tekst. Lydbøker vert ofte nytta av personar med synsvanskar eller er ordblinde. Mange funksjonsfriske nyttar òg lydbøker for å slappe av eller medan ein driv på med andre ting. Dei fleste folkebiblioteka i Noreg har lydbøker til utlån.

Format 
Lydbøker er ofte utgjevne på CD-ar, kassettar eller i digitale filformat (som for eksempel MP3 og Windows Media Audio). I 2005 utgjorde kassettar 16 % av lydbøkene som blei selt, mens 74 % blei selt på CD-er. Lydbøker ein kunne laste ned frå nettet utgjorde 9 %. Dei aller fleste bøker som kan kallast kjende, er også tilgjengelege i lydbokformat.

Bakgrunnsstoff 
 Lydbokforlaget

Bøker
Sailor Fuku

Sailor Fuku, eller berre matrosdrakt på norsk, er ein vanleg skuleuniform som vert nytta av ungdomsskule- og vidaregåande-elevar i Japan. Uniforma vart første gongen innført i skuleverket av rektoren på Fukuoka Jo Gakuin University, Elizabeth Lee. Ho hadde utforma uniforma etter mønster av den uniforma som vart nytta av matrosar i den britiske marinen på den tida. Inspirasjonen hadde ho fått som utvekslingsstudent i Storbritannia.

Skuleuniformar
Japanske klede

en:Japanese school uniform#Sailor outfit
Yayi Boni

Thomas Yayi Boni () er ein beninsk bankmann og politikar. Boni var presidenten i Benin frå 2006 til 2016. 

Boni vart innsett 6. april 2006 etter å ha vunne presidentvalet i mars same år. Etter to periodar som president trekte han seg tilbake i tråd med grunnlova. Den føretrekte etterfølgjaren hans, statsminister Lionel Zinsou, tapte preisdentvalet i  2016, og Patrice Talon etterfølgde han som president 6. april 2016.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 BBC News: Benin's new president announced

Beninske presidentar
Fødde i 1952
Leiarar for Den afrikanske unionen