alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Wadi Fukin

Wadi Fukin (arabisk وادي فوقين) er ein palestinsk landsby på Vestbreidda, åtte kilometer sørvest for Betlehem i Betlehem guvernement. Landsbyen ligg mellom  Den grøne linja og Israel si sperring på Vestbreidda. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå hadde Wadi Fukin eit folketal på over 1 168 i 2007.

Historie
Ein har gjort funn frå antikken i området, som ruinaen av eit kapell, cisterner, gravholer i berget, kolumbarium og bysantinsk keramikk.

Osmansk tid
I 1596 stod Wadi Fukin oppført i osmanske skattelsiter som Fuqin, og ein del av Quds nahiya i Quds liwa. Folkesetnaden var på 20 hushaldningar, berre muslimar, som betalte skatt for kveite, bygg, oliven, druesirup/melasse, geiter og/eller bikubar.

Den franske oppdagaren Victor Guérin vitja landsby i 1863, som han skildra som «delvis i ruinar», med berre få innbyggjarar. Han fann fleire eldgamle gravholder hogde ut i berget.

I 1883 skildra Palestine Exploration Fund landsbyen i Survey of Western Palestine som Wad Fukin og «ein liten steinlandsby i ei åsside, med ei god kjelde i dalen nedanfor i sørvest. Det ligg hagar med appelsinar og sitronar nær kjelda. Vest for landsbyen er det hogde ut gravholer. I aust ligg ei anna kjelde, Ain el Keniseh.»

Det britiske mandatet period
I folketeljinga i 1922, utført av Dei britiske mandatstyresmaktene hadde Wadi Fukin eit folketal på 149, alle muslimar. I folketeljinga i 1931 var folketalet i Wadi Fukin 205, framleis alle muslimar, i 45 busette hus.

I 1945 hadde Wady Fukin 280 innbyggjarar, alle arabarar, som eigde 8 631 dekar land i følgje ei offisiell landmåling. Av dette var 226 dekar var plantasjar og irrigert land, 863 for korn, medan 6 dekar vart utbygd (urbant) land.

Etter 1948
Før den arabisk-israelske krigen i 1948 vart Wadi Fukin raida av Haganah fleire gonger, og mange innbyggjarar flykta til Dheisheh-leiren like sør for Betlehem. Dei kom heim att under jordansk okkupasjon av Vestbreidda og flykta igjen då Jordan tapte Vestbreidda til Israel under seksdagarskrigen i 1967. I 1972 fekk innbyggjarane løyve til å vende heim att til Wadi Fukin mot at dei bygde husa sine i løpet av ein månad.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Wadi Fukin» frå ,  den 1. oktober 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Velkomen til Wadi Fukin

Landsbyar på Vestbreidda
Betlehem guvernement
Al-Walaja

Al-Walaja eller Al Walaja (arabisk الولجة) er ein palestinsk landsby på Vestbreidda, fire kilometer nordvest for Betlehem. Han er ein enklave i Separasjonssonen, nær den grøne linja. al-Walaja er i dag i Betlehem guvernement og delvis i Jerusalem kommune. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå hadde landsbyen eit folketal på 2 041, hovudsakleg muslimske innbyggjarar i 2007.

Al-Walaja vart avfolka under den arabisk-israelske krigen i 1948, i oktober 1948. Han tapte kring 70 % av landområdet sitt, vest for den grøne linja.

Historie
I 1596 stod Al-Walaja oppført i osmanske skattelister som ein del av Quds nahiya i Quds liwa. Han hadde eit folketal på 100 muslimske hushaldningar og ni ungkarar og betalte skatt for kveite, bygg, sommaravlingar, vindruer or frukttre, and geiter eller bikubar.

Seint på 1800-talet vart Al-Walaja skildra som ein «ganske stor» landsby bygd av stein.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Al-Walaja» frå ,  den 1. oktober 2015. 
 oppgav desse kjeldene:
Conder, Claude Reignier and H.H. Kitchener (1881): The Survey of Western Palestine: memoirs of the topography, orography, hydrography, and archeology. London: Committee of the Palestine Exploration Fund. vol 1, vol 3
 
  s. 206-207
 ''

Bakgrunnsstoff
Velkomen til al-Walaja

Bydelar i Jerusalem
Landsbyar på Vestbreidda
Betlehem guvernement
The 2nd Law

The 2nd Law er det sjette studioalbumet til det engelske alternativ rock-bandet Muse. Det blei utgjeve den 1. oktober 2012 i Storbritannia og andre stadar den 28. september, 2. oktober og 3. oktober på selskapa Warner Bros. Records og Helium-3. Tittelen på albumet refererar til termodynamikken si andre hovudsetning. Albumet blei spelt inn i løpet av ti månader ved Capitol Studios og Eastwest Studios i Los Angeles, Shangri La Studios i Malibu og AIR Studios i London. Albumet var hovudsakleg eigenprodusert av bandet, med unntak av songen «Follow Me» som var produsert saman med elektronika trioen Nero.

Albumet fekk generelt gode meldingar frå kritikarar. Det kom på topp ti-lista i 31 land og nådde førsteplassen i 13 land. Albumet blei nominert til beste rockealbum på den 55. Grammy Awards-utdelinga, og den andre songen pa albumet, «Madness», blei nominert til beste rocke-song. Den tredje songen, «Panic Station», blei også nominert til beste rockesong på den 56. Grammy Awards-utdelinga.

Spor

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «The 2nd Law» frå ,  den 1. oktober 2015.  
 
Muse-album
Musikkalbum frå 2012
Per Kristoffersen

Per Kristoffersen () er ein norsk tidlegare fotballspelar som spelte for Fredrikstad FK, kjend under kallenamnet «Snæbbus». Han var med på seks triumfar, tre seriemeisterskap og tre cupmeisterskap, med klubben.

Klubbspel
Kristoffersen var midtspiss i Fredrikstad i over tolv sesongar, 1956-68. Allereie i 1957 kunne han glede seg over stor suksess med siger 6-1 i seriefinalen mot Odd, og 4-0 i cupfinalen mot Sandefjord. Samstundes vart han toppskårar i serien, ein prestasjon han kopierte i 1960, 1961 og 1966. Etter å ha tapt mot Lillestrøm SK i seriefinalen 1959, fekk FFK revansje med 6-2 mot same Lillestrøm året etter. I 1961 gjentok Kristoffersen prestasjonen frå 1957; siger i seriefinalen og siger i cupfinalen, samt toppskårar i Hovedserien. «Snæbbus» og FFK vann bronsemedaljen i 1. divisjon 1961/62, den såkalla maratonserien, og sølvmedaljar i 1964 og 1966. I cupen måtte FFK tole finaletap 1-2 mot Skeid i 1963, men fyrst etter ekstraomgangar. Eit siste høgdepunkt opplevde Kristoffersen då FFK vann NM-finalen 1966 med 3-2 over Lyn. Han la opp i 1968, etter å ha skåra 146 mål i norsk toppserie. Einast fire spelarar i norsk toppfotball har sidan overgått skyttarkongen «Snæbbus» i talet på nettkjenningar.

Kristoffersen debuterte 12. juni 1957 på Ullevaal stadion då Noreg overraska stort og vann over Ungarn med 2-1. I tida fram til hans 25. og siste landskamp i 1966 var det inn og ut av laget for den snøgge og skotviljuge midtspissen, som skåra til saman seks landslagsmål.

Merittar
Seriemeister: 1957, 1960 og 1961 med Fredrikstad
Noregsmeister: 1957, 1961 og 1966 med Fredrikstad

Norske fotballspelarar
Norske landslagsspelarar i fotball
Fredrikstad-spelarar
Fotballspelaren Roar Johansen

Roar Johansen () var ein norsk fotballspelar frå Fredrikstad som vann tre seriegull og tre cupgull med Fredrikstad Fotballklubb i tida 1957-66.

Johansen var forsvarsspelar i FFK i 15 sesongar, 1953-67. I 1957 og på ny i 1961 var han med å vinne både seriemesterskapen og cupfinalen, og vart såleis to gongar norsk dobbelmeister. Vidare vart han seriemeister i 1960 og cupmeister i 1966.  

Johansen debuterte på det norske landslaget i 1958 og spelte i alt 61 landskampar i tida fram til han la opp i 1967. I åra 1960 til 1967 var han etter kvart eit fast innslag på høgrebacken og spelte 54 landskampar på rad, ein prestasjon ingen annan har gjort han etter. Høgdepunktet på landslaget var den sensasjonelle 3–0-sigeren over Jugoslavia i ein VM-kvaifiseringskamp på Ullevaal stadion i Oslo, 16. juni 1965.

Johansen døydde 23. oktober 2015.

Merittar
Seriemeister: 1957, 1960 og 1961 med Fredrikstad
Noregsmeister: 1957, 1961 og 1966 med Fredrikstad

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Fotballspelaren Roar Johansen» frå ,  den 2. oktober 2015.  
 

Norske fotballspelarar
Norske landslagsspelarar i fotball
Fredrikstad-spelarar
Luftfilter

Luftfilter er ein komponent som fjernar støvpartikklar, pollen, bakteriar, osb. frå luft. som til dømes på innsuget til forbrenningsmotorar, kompressorar, støvsugarar, klimaanlegg, i bygningar og køyretøy, osb. Luftfilter nyttar mange ulike metodar for å reinska lufta, alt etter bruksområde og krav.

Luftfilter for forbrenningsmotorar

Oljebadfilter 

Eldre luftfilter for forbrenningsmotorar var oljebadfilter, der lufta vart sogen inn gjennom ein oljesump i botnen på eit kar, før ho gjekk gjennom ein sil laga av fleire lag av netting eller anna porøst materiale. Lufta som vart ført gjennom oljsesumpen reiv då med seg oljedråpar som fukta det etterfølgande porøse materialet. Partiklar i lufta festa seg då til oljefilmen på det porøse materialet. Når oljen rann ned att i oljesumpen fylgde støvpartiklane med og når motoren ikkje var i bruk søkk støvpartikane til botnen. Slike filter måtte reingjerast med jamne mellomrom og oljen måtte skiftast.

Vassbadfilter 
Før 1940 var nokre motorar utstyrte med vassbadfilter. Desse fungerte om lag på same vis som oljebadviltre, men vassfilmen var ikkje like effektivt som ein oljefilm.

Papirfilter 

Moderne forbrenningsmotorar nyttar papirluftfilter. Materialet er ikkje alltid pair, der lufta går gjennom tronge porer i papir, eller liknande materiale. Desse filtera er mein effektive enn oljebadfilter og lettare å halda ved like. Vedlikehaldet går ut på at filtera vert skifta etter eit visst timetal, eller køyrelengd. Når motoren vert nytta under svært støvhaldige tilhøve må intervallet mellom filterbytte reduserast. Som døme på slike tilhøve han ein nemna [[Traktor|landbrukstraktorar som horvar ein tørr åker, skurtreskarar som arbeider under tørre tilhøve, anleggsmaskinar som arbeider i steinbrot, osb.

Papirluftfilter bør ha eit etter måten stort areal, slik at lufthastigheita ikkje vert for stor. Dette på grunn av at straumingsmotstanden er proportional med volumhastigheita.

Luftfilter for klimanlegg 

Luftfilter for klimaanlegg skal fjerna støvpartiklar, men òg pollen. Slike filter er som oftast papirfilter, og liknar mykje på papirluftfilter for forbrenningsmotorar. Desse filtera lyt òg skiftast med jamne intervall.

Luftfilter for støvsugarar 
Støvsugarar syg inn ein luftstraum, som riv med seg støvpartiklar. I vifte sug lufta gjennom ein oppsamplingspose av papir, før lufta vert blesen ut i rommet att. Svært små støvpartiklar går ofte gjennom papirposen og ut i rommet att. For å hindra dette er mange støvsugarar utstyrte med filter som samlar opp desse partiklane.

Motordelar
Partikkelfilter
Filter
Bjørn Borgen

Bjørn Borgen () var ein norsk fotballspelar frå Fredrikstad som vann tre seriegull og tre cupgull med Fredrikstad Fotballklubb i tida 1957-66. Han er blitt omtalt som «en stor fotballspiller» og «en typisk wingløper – han er hurtig, dribler og finter godt og har evnen til å gli inn i lukene».

Borgen spelte 163 eliteseriekampar for Fredrikstad FK og skåra totalt 48 mål frå han debuterte i 1956 til han la opp i 1968. Han spelte i FFK i nesten alle år, i 1959 var han Lyn-spelar. Borgen vart  seriemeister i FFK i 1957, 1960 og 1961 og cupmeister i 1957, 1961 og 1966.

Borgen og klubbkameraten Per Kristoffersen debuterte begge då Noreg overraska og vann 2-1 over Ungarn i juni 1957. I åra fram til 1961 var han jamnt med i startellevaren. Ein av sine beste kampar spelte han på dåverande Lenin stadion i Moskva 1. juli 1961, der han skårar Noregs eine mål i eit oppgjer som enda 5-2 til europameister Sovjetunionen. Seinare vart det færre landskampar på Borgen, som i alt hadde spelt 35 kampar og skåra 6 landslagsmål då landslagstida var over i 1966.

Merittar
Seriemeister: 1957, 1960 og 1961 med Fredrikstad
Noregsmeister: 1957, 1961 og 1966 med Fredrikstad

Kjelder

Norske fotballspelarar
Norske landslagsspelarar i fotball
Fredrikstad-spelarar
Ola Dybwad-Olsen

Ola Dybwad-Olsen () er ein norsk tidlegare fotballspelar frå Oslo som har spelt fleire kampar på Lyn enn nokon annan.

Dybwad-Olsen debuterte på Lyn i 1964 og spelte for klubben i femten sesongar. I siste halvpart av 1960-åra danna han saman med Harald Berg eit unikt angrepspar i norsk klubbfotball. Han vart cupmeister i 1967 og skåra heile 25 seriemål på 18 kampar då Lyn i 1968 vann både serien og cupen. Fram til 1978 skåra han i alt 119 seriemål på 219 kampar i 1. og 2. divisjon. Han avslutta med fire sesongar, 1979-82, i 3. divisjon med Stabæk IF.

Frå 1968 til 1972 spelte Dybwad-Olsen 24 landskampar og skåra 10 landslagsmål.

Merittar
Noregsmeister: 1967 og 1968 med Lyn
Seriemeister: 1968 med Lyn
Tapande cupfinalist: 1970 med Lyn

Norske fotballspelarar
Norske landslagsspelarar i fotball
Lyn-spelarar
Stabæk-spelarar
Langevåg Idrettslag

Langevåg Idrettslag er eit idrettslag heimehøyrande i Langevåg i Sula kommune, stifta i 1920. Laget er mest kjend for aktiviteten i idrettsgreinene handball og fotball, og har elles tilbod om diskgolf og el-innebandy.

Fotballaget Langevåg hadde sine beste år på 1960- og 1970-talet. Høgdepunktet kom straks etter den nye grasbana, Langevåg stadion, vart opna 10. juli 1961. Heile 7 700 tilskodarar møtte opp for å sjå ein kvalifiseringskamp om spel i Hovedserien 1961–62. Kampen mellom Langevåg IL og Steinkjer enda 3-3. I returkampen tapte Langevåg med eitt mål, og det vart Steinkjer som fekk plass i den såkalla maratonserien 1961-62. Magne Fylling, Reidar Vågnes og Sindre Eid er mellom dei best kjende Langevåg-spelarane.

Kjelder
heimeside

Norske idrettslag
Sula kommune
Eidsvold Turn

Eidsvold Turnforening er eit idrettslag heimehøyrande på Eidsvoll i Viken fylke. Laget vart stifta 29. april 1910 som Eidsvold Idrætslag, men bytta til dagens namn to år seinare.

Eidsvold Turn, som laget vert kalla til dagleg, har sidan 1916 spelt fotball på Myrer stadion. Fotballaget hadde sin beste sesong i 1974, då det deltok i kvalifseringskampar om opprykk til 1. divisjon.
Laget spelar i 2. divisjon (2020).

Laget er elles aktivt i idrettsgreinene gymnastikk og turn, handball og skeiseløp.

Kjelder
 heimeside

Idrettslag i Eidsvoll
Idrettslag skipa i 1910
1910 i Noreg
Stålkameratene

Idretslaget Stålkameratene er eit idrettslag i Mo i Rana, stifta 11. januar 1935 under namnet Mo Arbeideridrettslag. Dagens namn vart teke i bruk i 1946. Idrettslaget er i 2015 aktivt med i idrettsgreiner som bogeskyting, fotball, friidrett, judo, jujutsu, skiidrett, samt trim.

Stålkameratene har både ein oppvarma idrettshall med internasjonale mål for fotball, og fotballbana Sagbakken stadion. Kampsportane og bogeskyting held til i Stålbrakka.

Skirennaren Simon Slåttvik og friidrettsutøvaren Ole Bernt Skarstein er dei best kjende Stålkameratene.

Kjelder
heimeside
Denne artikkelen bygger på «Idrettslaget Stålkameratene» frå ,  den 2. oktober 2015.  
 

Idrettslag i Nordland
Idrett i Rana
Harstad IL

Harstad Idrettslag er eit idrettslag, stifta 1. mars 1903, heimehøyrande i Harstad. Laget vart stifta som Landsås skilag, dagens namn kom i bruk i 1912.

Idrettslaget er i 2015 ein rein fotballklubb. Laget spelar kampane på Harstad stadion, i 1977 den fyrste norske fotballbana med kunstdekke. I 1950-/60-åra var Harstad IL eit av dei fremste fotballaga i Nord-Norge, med siger i den nordnorske cupmeisterskapen i 1953, 1954, 1955, 1957, 1959, 1962 og 1968. Fotballaget hadde elles ei god tid på 1980- og 1990-talet, då det i til saman seks sesongar deltok på nivå to i norsk fotball. Harstad IL spelar i gul- og svartstripete skjorter og svarte bukser og strømper. Trygve Bornø er den mest meritterte fotballspelaren i Harstad IL.

Tidlegare var Harstad IL aktivt også i handball for kvinner, friidrett, samt i skiidrettane langrenn, skihopping og kombinert.

Kjelder
 heimeside

Idrettslag i Harstad
Senketunnel

Senketunnel er ein undersjøisk veg- eller jarnbanetunnel som er laga på land som ferdige seksjonar i stål eller betong, til dømes bygd i ei tørrdokk, og deretter dregen i overflatestilling over sjøen eller vatnet til staden der tunnelen skal gå, der seksjonane vert senka ned i ei renne som er graven ut i sjøbotnen på førehand. Her vert seksjonane skøytt vasstett saman, og steinfyllingar eller betonggfyllingar vert nytta for å hindre at han flyt opp att, og elles sytt for at han får ei tyngd som gjer han stabil. Slik ballast vert anten lagt i botn av tunnelen eller oppå han.

Senketunnelar er vanleg å nytte der vatnet er grunt og botnen er av lausmassar som gjer at ein ikkje kan sprengje ut tunnelen i fjell, slik det elles er vanleg med undersjøiske tunnelar. Senketunnelar kan nyttast i kombinasjon med undersjøiske fjelltunellar på strekningar av traseen dersom botntilhøva gjer dette naudsynt.

Skansentunnelen i Trondheim er den fyrste senketunnelen som vart bygd i Noreg, men det var senketunnelen på tunnelstrekninga under vatnet i Bjørvika i Oslo som vart teken i vanleg bruk fyrst.

Sjå òg
Undersjøisk tunnel

Undersjøiske tunnelar
Ain Janna

Ain Janna (arabisk عين جنّا) er ein landsby i Ajloun guvernement nordvest i Jordan.

Namnet er arabisk for Paradiskjelda: Ain er ei (vass)kjelde, og Janna er paradis. Han ligg kring 70 km nord for Amman mellom to fjell, med utsyn over Ajlunborga og tre byar. Landsbyen ligg kring 1100 meter over havet, og frå her kan ein mellom anna sjå fjella i Nablus på Vestbreidda (kring 30 km unna).

Ain Janna har kring 10 000 innbyggjarar, dei fleste frå Al-Qudah-stamma.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ain Janna» frå ,  den 2. oktober 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Busetnader i Ajloun guvernement
Turisme i Jordan
Azraq våtmarksreservat

Azraq våtmarksreservat er eit naturreservat nær byen Azraq i den austlege ørkenen i Jordan. Det er ein oase for trekkfuglar og vart grunnlagd i 1978 over eit areal på 12 km². Dei naturlege kjeldene tørka inn i 1991 og dei fleste trekkfuglane forsvann frå området. I dag vert det oppretthalde kunstige kjelder for at plassen framleis kan vere eit turistmål.

Historie
Våtmarkene vart skapt kring 250 000 år sidan då geologiske endringar førte vatn opp til overflata. Azraq har sidan oldtida vore både langs kryssande menneskelege handelsruter og trekkfugleruter. Millionar av kubikkmeter med ferskvatn trekte til seg kamelkaravanar som førte krydder og urter mellom Arabia, Mesopotamia og Syria. Millionar av trekkfuglar stoppa i Azraq mellom Afrika og Europa. I 1960-åra byrja ein å pumpe vatnet for å forsyne den aukande folkesetnaden i Amman. I 1978 oppretta Royal Society for the Conservation of Nature Azraq som eit våtmarksreservat. Men i 1992 hadde kjeldene tørka inn, og dei vassførande laga opphøyrde. Alle vassbøflane i Azraq døydde, og mange trekkfuglar stoppa ved Genesaretsjøen i staden for.

Azraq i dag
Azraq-våtmarka har blitt skildra som ein «økologisk kollaps». RSCN kjempar stadig ein kamp mot aukande folketal og det veksande behovet for vatn. Kvart år vert det pumpa 10 millionar kubikkmeter vatn av det jordanske vassdepartementet for å oppretthalde Azraq, men det er berre nok til at Azraq er 10 % av den opphavlege storleiken. I dag er det meir enn 500 ulovlege brunnar som framleis pumper vatn frå Azraq. På berre 37 år har talet på trekkfuglar blitt redusert frå 347 000 i 1967 til 1200 fuglar i 2000. Azraq forsyner kring ein fjerdedel av Amman med drikkevatn. 25 kvadratkilometer som ein gong var dekt av våtmarker, har no tørka inn.

Sjå òg
Dana biosfærereservat
Dibeen skogsreservat
Shaumari dyrereservat
Royal Society for the Conservation of Nature
naturreservat i Jordan

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Azraq wetland reserve» frå ,  den 2. oktober 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Royal Society for the Conservation of Nature

Våtmarksområde i Jordan
Naturreservat i Jordan
Ramsarstader i Jordan
Bethabara

Bethabara er ein stad i dagens Jordan. I følgje Bibelen er dette staden der Johannes døyparen døypte dei som kom til han (Johannes 1:27). Bethabara er nedteikna på Madaba-kartet frå 500-talet og er nemnd i Talmud.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bethabara» frå ,  den 2. oktober 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 The Baptism of Christ - Uncovering Bethany beyond the Jordan - 47 min Documentary

Stader i det nye testamentet
Stader i Bibelen
Jordansk geografi
Dana biosfærereservat

Dana biosfærereservat er det største naturreservatet i Jordan, sør i den sentrale delen av landet. Dana biosfærereservat vart grunnlagd i 1989 i området i og rundt landsbyen Dana og Wadi Dana som består av  308 km².

Busetnad

Ata'ta-folket er innfødde innbyggjarar i Dana biosfærereservat. Historia går attende 400 år, men dei første busetjingane her går attende meir enn 6000 år. Det er gjort funn som kan vere frå eldre steinalder, i tillegg til egyptiske, nabateiske og romerske busetjingar i Dana.

Geografi
Dana biosfærereservat ligg frå ei høgd på 1500 meter over havet på Qadisiyah-platået til det lågtliggande ørkenområdet Wadi Araba. Den varierte geologien i Dana består av kalkstein, sandstein og granitt. I Wadi Dana finn ein vinderoderte sandsteinskipper. Dana er det einaste naturreservatet i Jordan som kryssar fire biogeografiske soner: Middelhavet, iransk-turansk, saharo-arabisk og den sudanske penetrasjonen.

Plante- og dyreliv
Den mangfaldige naturen i Dana har 703 planteartar, 215 fugleartar, og 38 forskjellige artar pattedyr.

Planter
Dana har noko av det mest mangfaldige plantelivet i landet og vegetasjonen består mellom anna av fønikiske einer, eviggrøne eiker, sanddyner, akasie og klipper. Dana er det sørlegaste området i verda der det veks middelhavssypress, Cupressus sempervirens. Det finst òg hundrevis av endemiske planteartar i Dana. Mange planter, særskild tre og kratt, veks i høglandet i naturreservatet.

Utryddingstruga artar
Nubisk steinbukk, syrisk gullrisk, karakal, og raudfalk held til i Wadi Dana og er utryddingstruga. Planar om å redde artane vart lagt fram av Global Environment Fund i 1994. I tillegg finst den største hekkekolonien av syrisk gullrisk i Dana naturreservat. Jakt er mellom anna ein av trugslane for desse dyra.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dana biosfærereservat» frå ,  den 2. oktober 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Dana biosfærereservat 

Biosfærereservat i Jordan
Naturreservat i Jordan
Efraimskogen

Efraimskogen var ein skog der det vart utkjempa eit slag mellom hæren til kong David og hæren til Absalom, som vart drepen der (2. Samuel 18:6, 8). Han ligg aust for Jordan, ikkje langt frå Mahanaim, og var ein del av den store skogen i Gilead – eit område der israelittane hadde busett seg.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Wood of Ephraim» frå ,  den 2. oktober 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Stader i Bibelen
David
Jordansk geografi
Dibeen skogsreservat

Dibeen skogsreservat er eit naturreservat nordvest i Jordan. Det ligg like sør for den romerske staden Jerash og dekkjer eit område på 8,5 km² med rullande åsar dekte av furu og eik. Området vart verna som eit naturreservat i 2004 etter initiativ av Royal Society for the Conservation of Nature.

Geologi og klima
Bergartane i reservatet er ei blanding av kalkstein og kritthaldig kalkstein, som har blitt forma til bratte skrentar. Årsmiddelnedbøren her er 710 mm i året.

Planteliv 

Skogsreservatet har eit av dei gjenverande døma på furu-eikskog i Midtausten. Treartane i reservatet varierer med høgda aleppofuru finst i lågare høgder, ei blanding av furu og eik (aleppofuru og palestinaeik) veks i midten, og ein art av ei lita eik – Quercus infectoria – veks i høgda. Andre planter i reservatet er mellom anna orkidéar, gresk jordbærtre, pistasje og oliventre.

Dyreliv 
Det finst minst 17 utryddingstruga artar i reservatet. Desse er mellom andre persisk ekorn, fire typar flaggermus, gråulv og stripete hyenar. Det lever òg skogsfugl i skogen.

Sjå òg 
Dana biosfærereservat
Wadi Mujib
Azraq våtmarksreservat
Aleppofuru

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Dibeen Forest Reserve» frå ,  den 2. oktober 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Royal Society for the Conservation of Nature

Naturreservat i Jordan
Skogsreservat
Gilead

Gilead eller Galaad (hebraisk skrift גִּלְעָד) var i Bibelen namnet på tre personar og to geografiske stader. 

Gilead var eit fjellområde aust for Jordanelva som var delt mellom stammene til Gad og Manasse, og låg i dagens Jordan. Det hadde òg det arameiske namnet Yegar-Sahadutha. Det grensa i nord til Bashan, og i sør til Moab og Ammon.

Gilead syner òg til ei rekkje personar i Bibelen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Gilead» frå ,  den 2. oktober 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Ammon
Jordansk geografi
Stader i Bibelen
Moab
Turisme i Jordan