alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sofie av Noreg og Sverige

Sofie av Noreg og Sverige () var dronning av Noreg og Sverige. Ho var dotter av hertug Vilhelm I av Nassau og prinsesse Pauline av Württemberg i hertugdømmet Nassau. Sofia gifta seg med den framtidige kong Oscar II den 6. juni 1857 på slottet i Wiesbaden-Biebrich. I Sverige brukte ho namneforma Sophia, i Noreg Sophie. 

Sofie var liberal og hadde ein modererande innverknad på mannen sin, blant anna ved krisesituasjonane i unionen mellom Sverige og Noreg. Ho var sterkt skeptisk til den tyske keisaren Vilhelm II, som ho rekna som militaristisk. Dronning Sofie var under sommarferiane i perioden 1892-1904 i Noreg, på garden Skinnarbøl ved Kongsvinger. Som noregsven bidrog ho til at det ikkje vart krig mellom Sverige og Noreg ved unionsoppløysinga i 1905. 

I Oslo er Sofies gate og Sofies plass oppkalla etter henne, og det er òg Dronningfossen i Hoffselva vest i byen. Ho gav namnet sitt til institusjonen Sophies Minde, som opna i Skådalen i Oslo i 1902 etter at ho og kong Oscar i 1897 hadde gjeve eit innsamla fond til Arbeidsskole for Vanføre som var skipa i 1892 av systrene Agnes og Nanna Fleischer. Institusjonen vart i nyare tid ein del av Oslo universitetssykehus HF.

Bakgrunnsstoff 
 Norges siste unionsdronning. Aftenposten 10. juli 2005
 SNL-artikkel biografi SNL-artikkel biografi – WebCitation

Norske dronningar
Svenske dronningar
Folk frå Wiesbaden
Fyrstehuset Bernadotte
Infeksjonssjukdom

Infeksjonssjukdom er ein sjukdom som kjem av mikroorganismar: Bakteriar, virus, sopp eller parasittar. Det er ikkje heilt det same som infeksjon, som ikkje treng medføra sjukdom. Symptoma ved ein slik sjukdom kjem både av mikrobane sin invasjon av kroppen og svaret frå immunforsvaret. Infeksjonssjukdommar kan smitta frå ein organisme til ein annan.

I moderne medisin finst mange legemiddel mot bakteriebaserte infekjsonssjukdommar, ein del mot soppinfeksjonar, men mindre mot parasittar og svært lite mot virus. Det finst ingen legemidddel som kan utrydda virus, men ein kan bruka antivirale middel mot til dømes hiv-infeksjon.

Døme på infeksjonssjukdommar 
 dysenteri
 forkjøling/krimsjuke
 hiv/aids
 influensa
 karies
 kikhoste
 koppar
 listeriose
 lepra/spedalsksjuke
 malaria
 pest
 tuberkulose
 vasskoppar

Sjå òg 
 infeksjon
 epidemi
 farang

Bakgrunnsstoff

Kjelder 
 
 Denne artikkelen bygger på «Infeksjonssykdom» frå ,  den 31. desember 2010.  
 

Mikroorganismar
Infeksjonssjukdommar
Sjukehusinfeksjon

Sjukehusinfeksjon eller nosokomiell infeksjon er infeksjonar som oppstår ved helseinstitusjonar som sjukehus, sjukeheimar og liknande. Dei kan råka både pasientar og helsearbeidarar.

Ignaz Semmelweiss peika på rolla til sjukehus og legar som smitteberarar i 1847. For å hindra sjukehusinfeksjonar er svært strenge hygienereglar viktige, i tillegg til å kunna isolera pasientar med smittsame sjukdommar og varsam bruk av antibiotika for å hindra vekst av resistente bakteriar.

Den vanlegaste bakterien bak sjukehusinfeksjon er gule stafylokokkar (Staphylococcus aureus).  Andre bakterietypar ein ofte knyter til slike infeksjonar er Escherichia coli og Klebsiella.

Sjukehusinfeksjonar kan delast inn i tolv hovudgrupper: 
urinvegsinfeksjon
luftveisinfeksjon 
gastroenteritt
postoperative sårinfeksjonar
 andre hudinfeksjonar
intraabdominale infeksjonar
osteomyelitt
blodforgifting
hjernehinnebetennelse
luftrøyrsinfeksjon
nyfødde-infeksjonar
 andre infeksjonar

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Vårdrelaterade infektioner» frå ,  den 31. desember 2010.  
 

helsevern
smitte
Pasienttryggleik
Infeksjonssjukdommar
Blodgjeving

Blodgjeving er ei ordning der frivillige gjev blod som kan brukast i helsepleie. Blodoverføringar med donert blod og blodprodukt laga av det kan redda liv ved ulukker, operasjonar, fødslar og behandling av visse typar kreft og blodsjukdommar.

Bakgrunnsstoff

Kjelder
Blodgjeving ved tysver.kommune.no

helsevesen
blod
Transfusjonsmedisin
Hematologi
Blodgjeving
P!nk

Alecia Beth Moore, kjent som P!nk eller Pink () er ein amerikansk songar og låtskrivar fødd i Doylestown i den amerikanske delstaten Pennsylvania. Ho hadde gjennombrotet sitt med debutalbumet Can't Take Me Home i 2000. Stemmen hennar har ofte vorte samanlikna med Janis Joplin, som P!nk har uttalt er ein av forbileta hennar.

Liv 
Alecia Beth Moore vart fødd i Doylestown i Pennsylvania som dotter av James og Judy Moore; ho er av irsk og tysk opphav på farssida og av litauisk-jødisk på morssida. Ho har òg ein bror ved namn Jason. Ho høyrer til ikkje nokon religion.

Som lita var P!nk glad i å synge og danse. Ho var med i gospelkoret i kyrkja og har òg sunge opera. Som tenåring var ho songar i eige lokalband kalla Middleground. Mora og faren skilde seg då P!nk var liten, noko som gjekk hardt innpå henne. Ho skreiv songen «Family Portrait» frå albumet Missundaztood om skilsmålet. Faren var vietnamveteran og politisk aktiv. Dette virkte inn på oppsedinga til P!nk; ho lærde tidleg å utvise sympati med dei svake gruppene i samfunnet. P!nk var ikkje gammal før ho hjelpte faren med å dele ut mat til heimlause. Då ho var 16 år gammal deltok ho på «open mic» på Club Fever. Ho imponerte stort, og DJen lét henne synge kvar helg. Under ein av desse framferdene var det ein representant frå eit plateselskap tilstades. Han leitte etter ein tredje medlem til ei jentegruppe og var svært imponert over det han så. Alecia slutta på skulen, Central Bucks West High, og vart med i gruppa Choice som bestod av 3 kvite jenter som song RnB. Gruppa varte i 2 1/2 år. Men folk hadde fått auga opp for Alecia og ho fekk tilbodet om solokontrakt. Ho tok kallenamnet P!NK, (inspirert frå karakteren Mr. Pink i filmen Reservoir Dogs). 

7. januar 2006 gifta ho seg med motorsyklisten Carey Hart på ei strand i Costa Rica etter å ha vore forlova med han sidan 26. juni 2005, der ho fridde til han. Det vart slutt mellom dei i februar 2008, og skulle skiljast, men fann tilbake til kvarandre i mai 2009.

Norgesbesøk 
9. november 2009 heldt P!nk konsert i Oslo Spektrum med turneen Funhouse Festival, 25. juli 2010 opptredde ho
med sitt Summar Carnival på Odderøya i Kristiansand for over  tilskodarar. Konserten var den siste på P!nk sin lange europaturné.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «P!nk» frå ,  den 31. desember 2010.  
 

Folk frå Pennsylvania
USA-amerikanske songarar
Brit Award-vinnarar
Grammy-vinnarar
Alf Frydenberg

Alf Birger Frydenberg () var ein sosialreformator og embetsmann. Han var fødd i Furnes i Hedmark, voks opp på Hamar.

I yngre år var Frydenberg ein aktiv medlem av målorganisjonen Østlandsk reisning. 

Etter 2. verdskrigen fekk Noreg førespurnad frå Australia med tanke på innvandring til det landet. Frydenberg, som då var ekspedisjonssjef i Sosialdepartementet, kom med framlegg om å sende dei såkalla tyskarborna til Australia.

Frydenberg var fylkesmann i Aust-Agder 1948-54 og i Hedmark 1954-66.

Kjelde
''Norsk Allkunnebok.

Note

Fylkesmenn i Aust-Agder
Folk frå Hamar
Fylkesmenn i Hedmark
Tiger Woods

Eldrick Tona Woods (), mest kjend som Tiger Woods, er ein amerikansk golfspelar. Han låg som nummer éin på den internasjonale rangeringa i golf frå 15. august 1999 til 29. august 2004, det vil seie 264 veker i strekk. 

Woods vert sett på som ein av dei beste golfspelarane gjennom tidene, og han har vunne 14 major-turneringar. Han er ein av berre fem spelarar som har vunne alle major-turneringane – endå aldri i same sesong – og han er ein av to spelarar som har vunne alle major-turneringane fleire gonger.

Han er onkelen til golfspelaren Cheyenne Woods.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

USA-amerikanske golfspelarar
Folk frå California
Oxelösund

Oxelösund er ein svensk  by og administrasjonsstad i Oxelösunds kommune  i  Södermanlands län i landskapet Södermanland, 13 km søraust for Nyköping. I 2006 hadde staden 10 840 innbyggjarar.

Oxelösund fekk jernbane 1876 og blei samstundes utskipingshamn for jernmalm frå Grängesbergbolaget. I 1950 fekk Oxelösund bystatus og er med det ein av dei yngste byane i Sverige.
Byen har ei kjend hamn som kan tene havgåande skip med nærare 100 000 tonn lasteevne. Hamna er djup og praktisk talt isfri. Av dei varene som passerer hamna, kan nemnast jernmalm og olje.

Forutan den offentlege tenesteytinga er aktivitetane tilknytt hamna viktigaste næringsveg.

Søraust for Oxelösund ligg kystartillerianlegget Femörefortet (eller Femöre fort) som er nedsprengt i fjellet på halvøya Femöre.

Bakgrunnsstoff 
Nettstaden til Oxelösund kommune

Byar i Sverige
Tettstader i Södermanlands län
Oxelösunds kommun
Flen

Flen er ein svensk by og administrasjonsstad i Flens kommune  i  Södermanlands län i landskapet Södermanland. I 2005 hadde staden 6 114 innbyggjarar.

Flen fekk bystatus i år 1949. Byen ligg ved Västra stambanan.

Bakgrunnsstoff 
Nettstaden til Flen kommune

Flens kommun
tettstader i Södermanlands län
Byar i Sverige
Katrineholm

Katrineholm er ein svensk  by og administrasjonssenter i Katrineholms kommune  i  Södermanlands län i landskapet Södermanland. I 2005 hadde byen  innbyggjarar.

Katrineholm fekk bystatus i 1917. Byen ligg ved Södra- og Västra stambanan. Den tidlegare statsministeren i Sverige Göran Persson har tidlegare vore ordførar i Katrineholm.

Bakgrunnsstoff 
Nettstaden til Katrineholm kommune

Katrineholms kommun
tettstader i Södermanlands län
Byar i Sverige
Trosa

Trosa er ein svensk  by og administrasjonsstad i Trosa kommune  i  Södermanlands län i landskapet Södermanland. I 2005 hadde byen 11 417 innbyggjarar.

Byen ligg mellom Södertälje og Nyköping der Trosaån renn ut i Austersjøen.

Bakgrunnsstoff 
Nettstaden til Trosa kommune 

Trosa kommun
tettstader i Södermanlands län
Byar i Sverige
Ödeshög

Ödeshög er ein svensk tettstad og centralort i Ödeshögs kommune  i  Östergötlands län i landskapet Östergötland. I 2005 hadde staden 2 651 innbyggjarar.

I Ödeshög ligg det ei gamal kyrkje, Ödeshögs kyrka. Staden ligg nær, men ikkje ved, innsjøen Vättern.

Det finst ein del restaurantar omkring torget. Næraste større byar er i nordaust Linköping (66 km) og i sørvest Jönköping (67 km).

Ein sentral person i historia til Ödeshög er Johanna Pettersson (1807–1899), betre kjend som Handelsman Johanna. Kvart år blir det arrangert ein marknad, Johannamarknaden, til ære for henne. Det var òg i Ödeshög den tidlegare landslagsspelaren i fotball, Klas Ingesson, voks opp.

Bakgrunnsstoff 
 Nettstaden til Ödeshögs kommun

Ödeshögs kommun
Tettstader i Östergötlands län
Suomussalmi

Suomussalmi er ein kommune i landskapet Kajanaland i Finland. Kommunen har ca. 9 800 innbyggjarar og ei flatevidd på 5 857,79 km² der 461.42 km² er vatn. Suomussalmi er ein finskspråklig kommune som grensar til kommunane Taivalkoski, Puolanka og Hyrynsalmi, Kuusamo, Pudasjärvi og Kuhmo. Kommunen har òg grense mot Russland i aust. Den største tettstaden i Suomussalmi er Ämmänsaari. 

I samband med Vinterkrigen 1939-40 var Suomussalmi kjent for slaget ved Suomussalmi, der mindre finske styrkar øydela og slo tilbake to sovjetiske divisjonar.

Kjende personar frå Suomussalmi
Kaarlo Juho Ståhlberg, Finlands 1. president

Bakgrunnsstoff

Kommunar i Finland
Kurkijoki

Kurkijoki (russisk Куркиёки, svensk Kronoborg, finsk Kurkijoki) er ein tettstad i Lakhdenpokhja rajon i russisk Karelia. I 1996 hadde han  innbyggjarar.

Før 1944 var Kronoborg ein finsk kommune i Viborgs län. I 1939 hadde denne  innbyggjarar.

I nødsåra 1867–1868 byrja svensktalende nybyggere frå Österbotten å slå seg ned i Kronoborg. Dei grunnla ei ny bygd ved namn Sorjos (finsk Sorjo) inni skogen. Mot hundreårsskiftet utgjorde nybyggjarane ein koloni på rundt 200 personar. Kolonien var lenge ei svensk språkøy i det elles finskspråklege Karelen. Sorjos hadde eigen svenskspråkleg skule i åra 1890–1940. 

I Kronoborg låg den finskspråklige Kronoborgs högre landtbruksläroverk. 

Elisenvaara var eit viktig jernbaneknutepunkt i Kronoborg. Det vart bomba under den finske framhaldskrigen den 20. juni 1944. Over hundre menneske døydde då bombene trefte eit tog med karelske flyktningar.

Kjende personar frå Kurkijoki
Lauri Kristian Relander, Finlands 2. president

Karelia

et:Kurkijoki vald
fi:Kurkijoki
ru:Куркиёки
Sääksmäki

Sääksmäki er ein tidlegare kommune i landskapet Birkaland i Finland. Kommunen hadde 3&503&4467&4 467 innbyggjarar i 1970, og arealet var 216 km2. Sääksmäki var ein finskspråklig kommune. 

I Sääksmäki ligg fleire bygdeborger. Den største av dei ligg i Rapola. 

Sääksmäki gråsteinskyrkje vart bygd rundt år 1500. I kyrkja finst nokre treskulpturar frå ei eldre kyrkje. 

I 1973 vart Sääksmäki kommune slått saman med Valkeakoski.

Kjende personar frå Sääksmäki
Pehr Evind Svinhufvud, Finlands 3. president

Kommunar i Finland
Ylivieska

Ylivieska er ein by og kommune i landskapet Norra Österbotten i Finland. Kommunen har ca. 14 195 innbyggjarar og eit areal på 572,68 km². Ylivieska er ein finskspråkleg kommune som grensar til kommunane Alavieska, Haapavesi, Kalajoki, Nivala, Oulainen og Sievi.

Venskapsbyar
 Malung
 Voss
 Ringe
 Viimsi
 Walden

Kjende personar frå Ylivieska
Kyösti Kallio, den 4. presidenten av Finland

kommunar i Finland
Norra Österbotten
Huittinen

Huittinen (svensk Vittis, til tider også Hvittis) er ein finsk by og kommune i landskapet Satakunta i Västra Finlands län. Etter at han blei slått saman med Vampula den 1. januar 2009 hadde kommunen ca. 10 700 innbyggjarar og eit areal på 539,66 km² der 5,12 km² er vatn. Huittinen er ein finskspråkleg kommune som grensar til kommunane Kumo, Kjulo, Loimaa, Punkalaidun, Sastamala og Säkylä. 

Elghovudet frå Huittinen er ein steinalderfigur av eit elghovud funnen i Huittinen.

Kjende personar frå Huittinen 
 Risto Ryti, den 5. presidenten i Finland

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 
Kommunar i Finland
Byar i Finland
Västra Finlands län
Österbymo

Österbymo er ein svensk  tettstad og centralort i Ydre kommune i Östergötlands län i landskapet Östergötland. I 2005 hadde staden 873 innbyggjarar.

Bakgrunnsstoff 
Nettstaden til Ydre kommun

Ydre kommun
tettstader i Östergötlands län
Kisa

Kisa er ein svensk tettstad og centralort i Kinda kommune i Östergötlands län i landskapet Östergötland. I 2005 hadde staden  innbyggjarar.

Bakgrunnsstoff 
 
Nettstaden til Kinda kommun

Kinda kommun
tettstader i Östergötlands län
Boxholm

Boxholm er ein svensk tettstad og administrasjonssenter i Boxholms kommune i Östergötlands län i landskapet Östergötland. I 2005 hadde staden  innbyggjarar.

Boxholm er ein gammal industriby og ligg ved Svartån og Södra stambanan.

Boxholms bruk 
Boxholms bruk vart grunnlagt i 1754, og vart omdanna til aksjeselskap i 1872. Sidan først på 1980-talet er verksemda til bruket (bl.a stålverk, sagbruk, meieri og jordbruk) vorte oppdelt mellom fleire ulike selskap.

Tilbake av det tidlegare industrimiljet finst nokre raudmåla arbeidarbustader, og dessutan eit par eldre bruksbygningar, bl.a ei kvern frå 1777, som no er den eldste bygningen i Boxholm (som i dag fungerer som museum). Tilbake finst òg disponentvillaen og den nygotiske kyrkja, bygd i slaggstein 1895–1897 etter teikningar av Gustaf Petterson, sjå Boxholm kyrkje.

Den administrative historia til byen 
Boxholm var municipalsamhälle mellom 1904 og 1946, og deretter köping. Sidan 1971 har byen vore administrasjonssenter i Boxholm kommune.

Bakgrunnsstoff 
Nettstaden til Boxholms kommun

Boxholms kommun
tettstader i Östergötlands län
Finspång

Finspång er ein svensk tettstad og centralort i Finspångs kommune i Östergötlands län i landskapet Östergötland. I 2005 hadde staden  innbyggjarar.

Den første statsministeren i Sverige, Louis Gerhard de Geer, blei fødd i Finspång.

Bakgrunnsstoff 
Nettstaden til Finspångs kommun 

Finspångs kommun
tettstader i Östergötlands län

es:Finspång
Brann Stadion haldeplass

Brann Stadion er ein haldeplass på linje 1 på Bybanen. Haldeplassen ligg i Inndalsvegen i Årstad i Bergen, og opna 22. juni 2010. 

Stasjonar på Bybanen
Årstad
Samferdsle i Bergen
Jarnbanestasjonar opna i 2010
Valdemarsvik

Valdemarsvik er ein svensk tettstad og centralort i Valdemarsviks kommune i Östergötlands län i landskapet Östergötland. I 2005 hadde staden  innbyggjarar.

Bakgrunnsstoff 
Nettstaden til Valdemarsviks kommun

Valdemarsviks kommun
tettstader i Östergötlands län
Hjälmaren

Hjälmaren er den fjerde største innsjøen i Sverige etter overflate, 484 km². Han ligg i Svealand og er delt mellom landskapa Västmanland, Södermanland og Närke. Dei tre landskapa grensar til kvarandre på Tjugholmen, like aust for Vinön.

Dyreliv 
I vestre del av Hjälmaren er det eit naturreservat der ein m.a. finn mange øgler og amfibier. I periodar finn ein større bestandar av fuglar i våtmarkene i og omkring naturreservatet. Hjälmaren har i tillegg kreps og fisk som åbor, gjørs og gjedde. Den truga fiskearten asp finst i sjøen.

Regionar
Hjälmaren er oppdelt i 5 regionar, Hemfjärden, Mellanfjärden, Storhjälmaren, Södra Hjälmaren og Östra Hjälmaren.

Hemfjärden 

Den vestre delen av Hjälmaren kallast Hemfjärden og strekkjer seg frå Örebro til Essön. Hemfjärden er særs grunn.

Mellanfjärden 
Området mellom Essön og Björkön.

Storhjälmaren 
Området mellom Björkön og Hjälmaresund kallast Storhjälmaren.

Södra Hjälmaren 
Södra Hjälmaren grensar til Storhjälmaren gjennom eit band med øyar omkring Vinön

Östra Hjälmaren 
Området aust fot Hjälmaresund.

Sjå òg 
 Hjälmare kanal
 Svea kanal

Kjelder

Littaratur

Håkanson, Lars, 1943-. - Hjälmaren : en naturgeografisk beskrivning = Lake Hjälmaren : a physical geographical description / Lars Håkansson. - 1978

Innsjøar i Närke
Innsjøar i Södermanland
Innsjøar i Västmanland
Siljan i Sverige

Siljan i Dalarna er den sjette største innsjøen  Sverige. Innsjøen ligg i kommunane Mora, Rättvik og Leksand. Sjøen ligg 161 meter over havet og har saman med dei tilgrensande innsjøane Orsasjön og Insjön eit areal på 354 km². Siljan aleine har eit areal på 260 km². Største djupne er 120 meter. Siljans utløp er via Österdalälven til Dalälven. Siljan er forbunde med Orsasjön gjennom det fire kilometer lange smale sundet Moranoret ved tettstaden Mora. Den største øya i Siljan er Sollerön med eit areal på 20,5 km². 

Midtsommarfeiringa rundt Siljan er verdskjent.

Historie  
For 365 millionar år sidan slo ein stor meteoritt ned med uhorveleg kraft og danna det som i dag blir kalla Siljanringen. Siljan, Orsasjön, Skattungen, Oresjön og småsjøane i Bodadalen er den ytre ringen i krateret. 

Krateret er 50 km i diameter og er det største kjende krateret av denne typen i Europa.

Geologi 
Området omfattar Siljans ¬og Orsasjöens vassystem med det nærliggande terrenget, og dessutan området langs Siljanringen. Berggrunnen rundt Siljan består, omfram det prekambriske grunnfjellet, av sedimentære bergartar, hovudsakleg frå ordovicium og silur. Desse vart reist på høgkant av meteorittnedslaget som danna Siljan og er difor vorte verna til i dag. Området er typeområde for mange fossilar og difor geologisk viktig i global samanheng. Det finst mange både aktive og nedlagde steinbrot i området. Eit døme på eit nedlagt steinbrot som har fått eit nytt liv er Dalhalla utanfor Rättvik, som har gjenoppstått som amfiteater og konsertscene.

Skipsfart 
Siljan og tilstøytande vassdrag var tidlegare ei viktig ferdselsåre i Dalarna, både når det gjaldt tømmerfløyting og transport av gods og passasjerar. Særleg var transport av jernmalm frå områda rundt Siljan viktig. Allereie i 1839 vart det første dampskipet, hjuldamparen Prins August sett i trafikk på Siljan. Dampskipet S/S Engelbrekt vart sett inn i trafikk i 1866, og har enno seglingar på sommaren, det same gjeld M/S Gustav Wasa som har trafikkert Siljan sidan 1876.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Siljan (Sverige)» frå ,  den 13. juni 2012.

Bakgrunnsstoff 
Siljan - meteoritnedslag, Calle Petterson, Geologi och geokemi, Stockholms universitet 

Innsjøar i Dalarna
Orsasjön

Orsasjön er ein sjø i Dalarna i Sverige. Han heng saman med Siljan gjennom eit 4 km langt smalt sund, Moranoret. 

Orsasjön er 14 km lang og 6,5 km brei. Sjøen har eit areal på 53 km² og eit største djup på 94 meter.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Orsasjön» frå ,  den 1. januar 2011. 
 oppgav desse kjeldene:  
 
 Nordisk familjebok, 1904–1926

Innsjøar i Dalarna
Innsjøar i Sverige
Torneträsk

Torneträsk  eller Torne träsk, nordsamisk: Duortnosjávri, finsk: Torniojärvi, er ein innsjø nordvest i Lappland i Kiruna kommun, med eit areal på 332 km². Torneträsk er Sveriges sjuande (eller sjette, avhengig korleis ein reknar innsjøen Siljan) største sjø. Han er den nest djupaste innsjøen i Sverige og den største fjellsjøen i Skandinavia. 

Torneträsk er ein sjø som er grave ur av ein isbre (glasialt utgravd). Den er over 70 km lang og er  Sveriges nest djupaste sjø med største djup på 168 meter (djupast er Hornavan). Sjøen har eit vassvolum på 17 100 millionar kubikkmeter.  Torne älv renn ut av sjøen. Sjøen er normalt islagd frå desember til juni, men årsvisse fluktuasjonar forekjem. Nedslagsfeltet for sjøen er 3346 km² stort og Abiskojåkka er den største elva som renn inn i Torneträsk. 

Innsjøen er vanlegvis islagt frå desember til juni.

Langs størsteparten av sørbreidda av Torneträsk går E10 og Malmbanan. På vestsida av innsjøen ligg stadane og turistanlegga Abisko og Björkliden.

Nord for innsjøen er området stort sett urørt, med nasjonalparker på både norsk og svensk side av grensa. Snøscootertrafikk er lov berre på sjølve innsjøen, som òg er eit populært område for sportsfiske. Om våren, spesielt i helgene, reiser mange frå Kiruna for å drive isfiske på sjøen. Eit årleg arrangement som lokkar mange fiskarar er Lapplandsmästerskapet i isfiske, som vert arrangert ved Stenbacken.

Bakgrunnsstoff 

Innsjøar i Lappland i Sverige
Kiruna kommun
Biosfærereservat i Sverige
Torne älv-vassdraget
Hornavan

Hornavan er ein innsjø i øvre del av Skellefteälven i Arjeplogs kommun, i søre delen av Lappland i Norrbottens län. Hornavan er den djupaste sjøen i Sverige med største djup på 228 m. Sjøen er no regulert for vasskraftformål. Overflata varierer mellom 220 og 283 km² avhengig av fyllingsgraden. Dette er dermed den 8. største innsjøen i Sverige.

Fiskartar
Sik
Storsik, i Arjeplog kalla gammaldags sik
Planktonsik
Sandsik
Blåsik 
Aspsik
Älvsik sett ut på 1940-talet (òg kalla råneåsik).
Sellak
Gjedde
Åbor
Storröding
Simpa
Harr
Aure
Lake

Kjelder

Innsjøar i Lappland i Sverige
Norrbottens län
Uddjaure

Uddjaure er ein stor innsjø i Norrbottens län og blant dei ti største innsjøane i Sverige. Ho er kjelde til elva Skellefte älv. Innsjøen har eit flatemål på 210 km² og høgda over havflata er 420 meter. Tettstaden Arjeplog ligg ved nordaustbreidda av Uddjaure.

Innsjøar i Lappland i Sverige
Arjeplogs kommun
Bolmen

Bolmen er ein svensk innsjø som ligg sørvest i landskapet Småland, i kommunane Värnamo og Gislaved i Jönköpings län, Hylte i Hallands län og Ljungby i Kronobergs län. Han har eit areal på 184 km² og er den tiande største innsjøen etter areal i Sverige. Han er på det djupaste 37 meter og gjennomsnittsdjupna er 5,4 meter. Han har fleire øyar, den største er Bolmsö med eit areal på 42 km². Bolmen drenerast gjennom Bolmån til Lagan.

Bolmen er ferskvasskjelde til blant andre Lund kommun. Vatnet vert ført i ein 82 km lang tunnel til Skåne.

Borgruinen Piksborg frå [[130talet i sørenden av Bolmen var ei viktig grensefestning i mellomalderen, då området låg nært den dåverande grensa til Danmark.

I Bolmen finst det 24 fiskeartar, blant anna gjørs, gjedde, åbor, ål, lake og brasme.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bolmen» frå ,  den 13. juni 2012.

Bakgrunnsstoff 
Bolmens fiskevårdsområde
Ljungby kommun - Tursim
Hylte kommun - Turism 
Gislaveds kommun - Turism 
Värnamo Turism 

Innsjøar i Småland