alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Isidor Isaac Rabi

Isidor Isaac Rabi () var ein amerikansk fysikar. Han vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1944 «for hans resonansmetode for å ta opp dei magnetiske eigenskapane til atomkjerner».

Publikasjonar

Kjelder
<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Isidor Isaac Rabi» frå ,  den 21. februar 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 

USA-amerikanske fysikarar
Polske fysikarar
Nobelprisvinnarar frå USA
Polske nobelprisvinnarar
Nobelprisen i fysikk
Polske jødar
Jødiske fysikarar
Jødiske nobelprisvinnarar
USA-amerikanske jødar
USA-amerikanske kjernefysikarar
Elevar ved Columbia University
Teoretiske fysikarar
Æreslegionen
Fysikarar på 1900-talet
Niels Bohr-medaljen
James Chadwick

James Chadwick () var ein britisk fysikar og nobelprisvinnar. Han vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1935 «for oppdaginga av nøytronet».

Han studerte 1913-1914 hos Hans Geiger i Tyskland og sat internering internert der under den første verdskrigen. Frå 1919 arbeidde han hos Ernest Rutherford ved Cavendish Laboratory i Cambridge og utførte eit pionerarbeid innan kjernefysisk forsking. Størst tyding fekk oppdaginga hans av nøytronet i 1932, eit arbeid han fekk Nobelprisen i fysikk for i 1935. 1935–1948 var han professor i Liverpool og deretter (1948–59) professor i Cambridge. Alt i 1939 byrja han å undersøkja høvet for å lage ei kjernefysisk bombe. Under krigen var han leiar for den britiske gruppa som deltok i Manhattanprosjektet, der han medverka til utviklinga av atombomba som seinare vart sleppt over Hiroshima under andre verdskrigen.

Utmerkingar og prisar (utval) 
1966 – Pour le Mérite für Wissenschaften und Künste
 – Faradaymedaljen
 – Copleymedaljen
 – Nobelprisen i fysikk
 – Hughesmedaljen

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «James Chadwick» frå ,  den 21. februar 2012. 
 oppgav desse kjeldene:
James Chadwick. (28.02.2013) I Store norske leksikon.

Litteratur

Bakgrunnsstoff 

Engelske fysikarar
Folk tilknytte Manhattanprosjektet
Britiske nobelprisvinnarar
Nobelprisen i fysikk
Pour le Mérite
Folk frå Cheshire
Britiske kjernefysikarar
Eksperimentelle fysikarar
Medlemmar av Royal Society
Copleymedaljen
Fysikarar på 1900-talet
Victor Francis Hess

Victor Franz Hess (Victor Francis Hess) () var ein austerriksk–amerikansk fysikar, kjent for studium av radioaktivitet og kosmisk stråling. Han vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1936 «for oppdaginga av kosmisk stråling».  Han delte prisen med Carl David Anderson, som fekk han «for oppdaginga av positron».

Han var professor i fysikk universiteta i Graz (1920-21, 1923-30 og 1937-38) og Innsbruck (1931-1937). I perioden 1921-1932 var han direktør for U.S. Radium Corporations forskingslaboratorium i New Jersey. Kona hans var jødisk, og i 1938 flytta han derfor til USA med familien sin for å unngå nazistisk forfølging, og vart utnemnd til professor ved Fordham University same år, noko han var fram til 1952. Han vart seinare amerikansk statsborgar.

Hess gjorde i åra 1911–14 saman med Werner Kolhörster ei rekkje ballongoppstigingar til over 5000 m, og påviste då med ionisasjonskammer at den radioaktive strålinga auka med høgda. For oppdaginga av denne kosmiske strålinga fekk han 1936 saman med Carl David Anderson Nobelprisen i fysikk.

Publikasjonar

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Victor Francis Hess» frå ,  den 21. februar 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

USA-amerikanske fysikarar
Austerrikske fysikarar
Nobelprisvinnarar frå USA
Nobelprisen i fysikk
Folk frå Steiermark
Austerrikske nobelprisvinnarar
Austerriksk-amerikanarar
Fysikarar på 1900-talet
Eksperimentelle fysikarar
Carl David Anderson

Carl David Anderson () var ein amerikansk eksperimentell fysikar. Han var fødd i New York City, foreldrene var svenske immigrantar. Han studerte fysikk ved Caltech der han tok ein doktorgrad i 1930. 

Under leiing av Robert A. Millikan byrja han å studere kosmisk stråling. Medan han gjorde forsøk med tåkekammer, oppdaga han uventa spor av subatomære partiklar. Frå fotografi av partikkelbanene førsåg han at dette var skapt av partiklar med same masse som elektron, men med motsett elektrisk ladning. Oppdaginga understøtta Paul Dirac sine teoretiske berkningar om at det fanst eit positron. Anderson oppnådde òg eit direkte bevis for at positronet eksisterte ved å sende gammastråler skapt av thoriumkarbid (ThC'') inn i andre materialer, noko som førte til at det vart danna positron-elektron par. Oppdaginga av positronet førte til at Anderson fekk Nobelprisen i fysikk i 1936 saman med Victor Hess.

Same år, i 1936, var Anderson med på å oppdage den subatomære partikkelen muon (i byrjinga òg kalla 'mu-meson') som er 207 gonger tyngre enn elektronet.

Artiklar
C.D. Anderson, "The Positive Electron", Phys. Rev. 43, 491 (1933)

Bakgrunnsstoff
 Nobelprisvinnarar, Carl David Anderson

USA-amerikanske fysikarar
Nobelprisvinnarar frå USA
Nobelprisen i fysikk
Svensk-amerikanarar
Folk frå New York City
Eksperimentelle fysikarar
Partikkelfysikarar
Medlemmar av American Academy of Arts and Sciences
Clinton Davisson

Clinton Joseph Davisson () var ein amerikansk fysikar. Han vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1937 saman med George Paget Thomson «for den eksperimentelle oppdaginga deira av elektronavbøying i krystall».

Han vart utdanna i Chicago og Princeton, og var frå 1911 til 1917 tilsett ved Carnegie Institute of Technology, fram til 1925 i Western Electric Co. og så fram til 1946 i Bell Telephone Laboratory. Han var professor i fysikk ved University of Virginia i 1947–1949.

Davisson fann i 1921 at refleksjonsevnen for elektron frå ein krystall var sterkt avhengig av refleksjonsvinkelen, ein effekt han då ikkje kunne forklare. Etter at Louis de Broglie i 1924 hadde sett fram teorien sin om bølgjenaturen til elektronet og W. M. Elsässer hadde påpeikt at teorien kunne etterprøvast ved å studere interferensfenomen etter refleksjon av elektronstråler frå krystallgitter, fortsette Davisson saman med L. H. Germer sine tidlegare undersøkingar.

Prisar (fysikk) 
 – Nobelprisen i fysikk
 – Hughesmedaljen

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Clinton Davisson» frå ,  den 21. februar 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 

USA-amerikanske fysikarar
Nobelprisvinnarar frå USA
Nobelprisen i fysikk
Folk frå McLean County i Illinois
Eksperimentelle fysikarar
Fysikarar på 1900-talet
George Paget Thomson

Sir George Paget Thomson () var ein engelsk fysikar. Han vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1937 saman med Clinton Joseph Davisson «for den eksperimentelle oppdaginga deira av elektronavbøying i krystall».

Biografi
Han var i 1922 professor i Aberdeen, og frå 1930 til 1952 ved Imperial College i London. Frå 1952 til 1962 var han master of Corpus Christi College i Cambridge. I 1927-1928 påviste han bøying av elektronstråler i krystall og stadfesta dermed teorien til de Broglie om materiebølgjer. For dette arbeidet fekk han saman med amerikanaren C. J. Davisson Nobelprisen i fysikk for 1937. Thomson vart i 1940 formann for den britiske regjeringa sin første komité for for kjerneenergi, Maud-komiteen, og oppretta samarbeidet med USA om utviklinga av atombomba. I 1946 starta han nokre av dei første forsøka på kontrollert fusjon.  

Han var son av fysikaren og nobelprisvinnararen J. J. Thomson.

Prisar (utval) 
 – Nobelprisen i fysikk
 1960 – Faradaymedaljen

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «George Paget Thomson» frå ,  den 21. februar 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

George Paget Thomson. (27.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/George_paget_thomson

Engelske fysikarar
Britiske nobelprisvinnarar
Nobelprisen i fysikk
Folk frå Cambridge
Britar frå fyrste verdskrigen
Eksperimentelle fysikarar
Britiske kjernefysikarar
Medlemmar av Royal Society
Royal Medal
Fysikarar på 1900-talet
C.V. Raman

Chandrasekhara Venkata Raman (Tamil: சந்திரேசகர ெவங்கடராமன்)) () var ein indisk fysikar. Han vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1930 «for arbeidet sitt med lyspreiing, og for effekten kalla opp etter han ». 

Raman vart professor i fysikk ved Universitetet i Calcutta i 1917. I 1929 vart han adla ved utnemning til Knight Bachelor og fekk tiltaleforma Sir. I 1934 vart Raman leiar for det indiske vitskapsakademiet, og i 1947 leiar for Raman Research Institute i Bangalore. I 1910-1921 arbeidde han hovudsakleg med akustiske undersøkingar, og gav viktige bidrag til teorien for verkemåten til strengeinstrument. Seinare utførte han omfattande undersøkingar over lysspreiing i væsker, og fann under dette i 1928 effekten som er kalla opp etter han, ramaneffekten. 

CV Raman var onkel av Subrahmanyan Chandrasekhar, som òg vann ein nobelpris i fysikk.

Publikasjonar (utval) 
«The Small Motion at the Nodes of a Vibrating String», Nature, 1909
«The Maintenance of Forced Oscillations», Nature, 1910
«Photographs of Vibrational Curves», Philos. Mag., 1911
«The Maintenance of Forced Oscillations of a New Type», Philos. Mag, 1912
«Some Acoustical Observations», Bull. Indian Assoc. Cultiv. Sci., 1913
«The Dynamical Theory of the Motion of Bowed Strings», Bull. Indian Assoc. Cultiv. Sci., 1914
«On the Maintenance of Combinational Vibrations by Two Simple Harmonic forces», Phys. Rev., 1915
«On Discontinuous Wave-Motion - Part 1», Philos. Mag, 1916 (med S Appaswamair)
«The Maintenance of Vibrations in a Periodic Field of Force», Philos. Mag, 1917 (med A. Dey)
«On the 'Wolf-Note' in the Bowed Stringed Instruments», Philos. Mag., 1918
«An Experimental Method for the Production of Vibrations», Phys. Rev., 1919
«On the Sound of Splashes», Philos. Mag, 1920
«Whispering Gallery Phenomena at St. Paul's Cathedral», Nature (London) 1921 (med G.A. Sutherland)
«On Whispering Galleries», Indian Assoc. Cultiv. Sci., 1922
«The Subjective Analysis of Musical Tones», Nature (London), 1926
«A new type of Secondary Radiation», Nature, 1928
«The Indian Musical Drums», Proc. Indian Acad. Sci., 1935
«The Diffraction of Light by High Frequency Sound Waves: Part III: Doppler Effect and Coherence Phenomena», Proc. Indian Acad. Sci., 1936 (med N. S. Nagendra Nath)
«Acoustic Spectrum of Liquids», Nature (London), 1937 (med B.V. Raghavendra Rao)
«Light Scattering and Fluid Viscosity», Nature (London), 1938 (with B.V. Raghavendra Rao)
 Aspects of Science, 1948
 The New Physics: Talks on Aspects of Science, 1951
«The structure and optical behaviour of iridescent opal», Proc. Indian. Acad. Sci. A38 1953 (med A. Jayaraman)
 Lectures on Physical Optics, 1959

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «C. V. Raman» frå ,  den 21. februar 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Indiske fysikarar
Indiske nobelprisvinnarar
Nobelprisen i fysikk
Knights Bachelor
Eksperimentelle fysikarar
Optiske fysikarar
Medlemmar av Royal Society
Fysikarar på 1900-talet
Folk frå Kolkata
Werner Heisenberg

Werner Karl Heisenberg () var ein kjend tysk fysikar og ein av dei viktigaste fysikarane på 1900-talet. Han vann mellom anna Nobelprisen i fysikk i 1932 «for å ha skapt kvantemekanikken». I lag med Max Born og Pascual Jordan utvikla Heisenberg matriseformuleringa av kvantemekanikken i 1925 og i 1927 publiserte han uskarpleiksrelasjonen, som bygde på filosofien hans og som han er mest kjend for. Han gjorde òg viktige bidrag i hydrodynamikken i turbulente straumar, atomkjernar, ferromagnetisme, kosmisk stråling og subatomære partiklar. Han var òg særs viktig i planlegginga av den første vesttyske kjernereaktoren i Karlsruhe og ein forskingsreaktor i München i 1957. Det har vore mykje kontroversar kring arbeidet hans på atomforsking under andre verdskrigen.

Liv
Heisenberg vart fødd i ein professorfamilie i Würzburg i 1901. Faren hans var bysantinisten August Heisenberg. Studiet sitt i fysikk fullførte han på minstetida, tre år, og vart i 1924 assistent for Max Born i Göttingen og arbeidde med Niels Bohr i København. I dei følgjande åra grunnla han saman med Max Born og Pascual Jordan kvantemekanikken. Berre 26 år gammal vart han i 1927 professor ved universitetet i Leipzig, og fekk i 1932, 31 år gammal, Nobelprisen i fysikk. Mellom 1942 og 1945 leia han Kaiser-Wilhelm-Institut für Physik i Dahlem og underviste som professor ved Humboldt-universitetet i Berlin, der han deltok i hæren sin uranprosjekt og arbeidde med utviklinga av atombomba. I 1946 vart han direktør for Max-Planck-Institut für Physik i Göttingen, og frå 1958 til 1970 var han direktør for Max-Planck-Institut für Physik und Terrestrische Physik i München.

Heisenberg vart i 1957 utnemnd til den tyske ordenen Pour le Mérite für Wissenschaften und Künste.

Med kona si Elisabeth, som han hadde gifta seg med i 1936, hadde Heisenberg sju born, mellom dei genetikkprofessoren Martin Heisenberg.

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Werner Heisenberg» frå ,  den 21. februar 2012.

Bakgrunnsstoff 

Tyske fysikarar
Tyske nobelprisvinnarar
Nobelprisen i fysikk
Pour le Mérite
Folk frå Würzburg
Medlemmar av Royal Society
Tyske fjellklatrarar
Medlemmar av Det pavelege vitskapsakademiet
Medlemmar av Det prøyssiske vitskapsakademiet
Atomvåpenprogrammet til Nazi-Tyskland
Folk frå kongedømet Bayern
Vitskapsfilosofar
Kvantefysikarar
Teoretiske fysikarar
Fysikarar på 1900-talet
Max Planck-medaljen
Niels Bohr-medaljen
Jean Baptiste Perrin

Jean Baptiste Perrin () var ein fransk fysikar og nobelprisvinnar. Han vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1926 for arbeidet sitt med å påvise at materie består av atom.

Perrins gradualavhandling, Sur les rayons cathodiques eit les rayons X (1897), inneheldt òg det eksperimentelle beviset for at katodestrålene medfører negativ elektrisk ladning. I eit seinare arbeid, Recherches sur le mouvement brownien eit la détermination des poids absolus des molécules (1908), bestemte han ut frå ultramikroskopiske studiar av den brownske rørsla verdien på massen og mengda til molekyla, som stemte godt overeins med resultat frå andre forskarar. Dette var ein eksperimentell stadfesting av Einsteins teori om brownsk rørsle. 

Perrin vart innvalt som representant av Kungliga Vetenskapsakademien i 1922.

Han var faren til fysikaren Francis Perrin.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jean Baptiste Perrin» frå ,  den 22. februar 2012.  
 

Franske fysikarar
Franske nobelprisvinnarar
Nobelprisen i fysikk
Folk frå Lille
Medlemmar av Royal Society
Æreslegionen
Leopold-ordenen
Medlemmar av Det franske vitskapsakademiet
Medlemmar av Det russiske vitskapsakademiet
Medlemmar av Det sovjetiske vitskapsakademiet
Fysikarar på 1800-talet
Fysikarar på 1900-talet
Arthur Compton

Arthur Holly Compton () var ein amerikansk fysikar. Han vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1927 «for oppdaginga av effekten som sida vart kalla opp etter han .» Han delte prisen med C.T.R. Wilson, som fekk den for hans metode å gjere banene til elektrisk ladde partiklar synlege ved hjelp av kondensasjon av damp. 

Compton tok filosofisk doktorgrad i 1916 og vart lærer i fysikk ved University of Michigan same år. Han var tilsett ved Westinghous lamp co. i perioden 1917–19 og dreiv vitskaplege studiar ved University of Cambridge i 1990–20. I perioden 1920–23 var han professor ved Washington University og frå 1923 ved University of Chicago. 

Compton utførte store arbeider innan ein rekkje område av fysikken, først og fremst atomfysikken. Mellom anna utførte han bølgjelengdavgjersler av harde gammastrålar. Ved å sende foton på elektron kunne han viser korleis elektrona flytta seg og at lyset hadde fått ei ny bølgjelengd. Dette vart i 1923 kjend som comptoneffekten, som seinare førte til Nobelprisen i fysikk. Compton lukkast òg med å vise at røntgenstrålene, på same måte som det vanlege lyset, kunne totalreflekterast, og han var den første som med framgang nytta diffraksjonsgitter for absorpsjon av røntgenspektrum.

Compton vart i 1954 utnemnd til den tyske ordenen Pour le Mérite für Wissenschaften und Künste.

Prisar (utval) 
 – Hughesmedaljen
 – Nobelprisen i fysikk

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Arthur Compton» frå ,  den 22. februar 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

USA-amerikanske fysikarar
Nobelprisvinnarar frå USA
Nobelprisen i fysikk
Folk tilknytte Manhattanprosjektet
Pour le Mérite
Folk frå Wayne County i Ohio
Fysikarar på 1900-talet
Kvantefysikarar
Partikkelfysikarar
Optiske fysikarar
Sigbjørn Mostue

Sigbjørn Mostue () er ein norsk forfattar. 

Han debuterte i 2005 med Gravbøygen våkner, ein fantasyroman for barn og unge. Debutboka var fyrste del av trilogien Alvetegnet. Serien vart fullført med Nissedreperen (2006) og Krakens gap (2007). Det er seld over 100 000 eksemplar av bøkene i trilogien (2012), og dei er også komne ut på dansk og polsk. I 2009 gav han og Matthijs Holter ut fantasyromanen Mørkeboka og i 2010 kom fyrste del i ein ny triologi kalla Den siste magiker. I 2012 kom kriminalromanen Operasjon Helena ut som fyrste vaksenboka hans. Den var skriven saman med den tidlegare politispanaren Johnny Brenna.

Mostue bur på Jessheim og er utdanna frå Universitetet i Oslo med hovudfag i idéhistorie. Før han vart forfattar på heiltid arbeidde han som redaktør i De norske Bokklubbene.

Bøker 
  
 2005 – Gravbøygen våkner – Alvetegnet 1, fantasyroman for barn og unge
 2006 – Nissedreperen – Alvetegnet 2, fantasyroman for barn og unge
 2007 – Krakens gap – Alvetegnet 3, fantasyroman for barn og unge
 2009 – Mørkeboka – fantasyroman for ungdom, skriven saman med Matthijs Holter
 2010 – Historien om vampyrer : fra dødsfiende til superhelt
 2010 – Den siste magiker I – fantasyroman for barn og unge
 2011 – Den siste magiker del 2: Belz og Ebub – fantasyroman for barn og unge
 2012 – Den siste magiker del 3: Nimrod – fantasyroman for barn og unge
 2012 – Operasjon Helena – kriminalroman, skriven saman med Johnny Brenna
 2013 – Operasjon Føniks – kriminalroman, skriven saman med Johnny Brenna
 2013 – Zombie-Bjarne

Prisar og utmerkingar 
 2005 – ARKs barnebokpris for Gravbøygen våkner

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Nettstaden til Sigbjørn Mostue
 Presentasjon av Sigbjørn Mostue på nettstaden til Cappelen Damm 
 Utgjevingar av Sigbjørn Mostue i BIBSYS Ask

Folk frå Ullensaker
Forfattarar frå Akershus
Fantasy-forfattarar
Norske barnebokforfattarar
Norske ungdomsbokforfattarar
Norske romanforfattarar
Norske kriminalforfattarar
Norske skjønnlitterære debutantar i 2005
Vinnarar av ARKs barnebokpris
John Cockcroft

Sir John Douglas Cockcroft () var ein britisk fysikar. Han vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1951 saman med Ernest Walton «for pionerarbeidet deira med omdanning av atomkjerner med kunstig akselererte atompartiklar».

Biografi
Frå 1924 arbeidde han ved Cavendish Laboratory i Cambridge, som då var leia av Ernest Rutherford. Frå 1939 til 1946 var han professor i naturfilosofi på same stad. Han arbeidde først med å skape sterke magnetfelt og låge temperaturar. I 1928 byrja han i samarbeid med Ernest Walton å arbeide med akselerasjon av proton ved hjelp av høge spenningar. For å få til dette bygde dei ein høgspenningsgenerator, Cockcroft-Walton-generator, og påviste i 1932 dei første kjernereaksjonane skapt med kunstig akselererte partiklar, eit arbeid som dei i 1951 fekk Nobelprisen i fysikk for.

Cockcroft leia òg bygginga av den første syklotronen i Storbritannia, som stod ferdig i 1939. Frå 1938 vart han saman med Henry Tizard engasjert i utviklinga av radaren. Under andre verdskrigen var han rådgjevar for regjeringa og leia fleire forskingstiltak. I 1944 leia han det anglo-kanadiske atomenergiprosjektet som hadde sete i Montreal og fekk med det ansvaret for bygginga av nokre av dei første reaktorane i verda. I 1946 vart han direktør for Atomic Energy Research Establishment i Harwell, og i 1959 vart han vald til Master for det nye Churchill College i Cambridge.

Cockcroft var ein av dei fremste ekspertane i verda på kjernefysisk energi og ein av dei ivrigaste talsmennene for å utnytte dette til fredelege føremål.

Prisar (utval) 
 – Faradaymedaljen
 – Nobelprisen i fysikk
 – Hughesmedaljen

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «John Cockcroft» frå ,  den 22. februar 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

John Douglas Cockcroft. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/John_douglas_cockcroft

Engelske fysikarar
Nobelprisen i fysikk
Britiske nobelprisvinnarar
Folk frå West Yorkshire
Britar frå fyrste verdskrigen
Eksperimentelle fysikarar
Britiske kjernefysikarar
Medlemmar av Royal Society
Pour le Mérite
Royal Medal
Atoms for Peace-prisen
Niels Bohr-medaljen
Aristotélis

Aristotélis (gresk Αριστοτέλης) er ein kommune i periferieininga Khalkidikí i Sentral-Makedonía i Hellas. Han ligg aust for Polýjyros og grensar i nord mot periferieininga Thessaloníki I aust ligg Aristotélis ut mot Strymónasbukta, og i søraust ligg halvøya Áthos.

Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane
 Arnéa
 Panajía 
 Stájira-Ákanthos
Dei tre tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

Referansar 

Aristotelis
Aristotelis
Ernest Walton

Ernest Thomas Sinton Walton () var ein irsk fysikar.

Han vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1951 saman med John Cockcroft for arbeidet med endringa av atomkjernen gjennom kunstig akselererte atom (òg kalla atomspalting).

Frå 1927 til 1934 var han stipendiat ved Cavendish Laboratory i Cambridge, som då vart leia av Lord Rutherford. Frå 1934 var han tilknytt Trinity College i Dublin. Han var professor der frå 1946 til 1974. I Cambridge arbeidde Walton med utvikling av partikkelakseleratorar, og konstruerte saman med John Cockcroft eit høgspenningsanlegg, den såkalla Cockcroft-Walton-generatoren. Ved å akselerere proton med denne til ein energi på 500 (seinare 700) keV, og sende protona mot eit litiumtarget, fann dei i 1932 at det vart frigjort a-partiklar. Reaksjonen som føregjekk var den første kjende kjernereaksjonen indusert ved kunstig akselererte partiklar, og oppdaginga blir rekna som innleiinga til moderne eksperimentell kjernefysikk. Walton fekk saman med Cockcroft i 1951 Nobelprisen i fysikk for arbeidet sitt på dette området.

Prisar (utval) 
 – Nobelprisen i fysikk
 – Hughesmedaljen

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ernest Walton» frå ,  den 22. februar 2012.  
 
 Ernest Thomas Sinton Walton. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/Ernest_thomas_sinton_walton

Folk frå County Waterford
Anglo-irar
Irske fysikarar
Irske nobelprisvinnarar
Nobelprisen i fysikk
Eksperimentelle fysikarar
Fysikarar på 1900-talet
Felix Bloch

Felix Bloch er òg namnet på en amerikansk diplomat, fødd 1935.

Felix Bloch () var ein sveitsisk-fødd fysikar som vart amerikansk statsborgar i 1939.

Han vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1952 saman med Edward Mills Purcell for utviklinga deira av nye metodar for kjernemagnetiske presisjonsmålingar og dei oppdagingane som kom med denne metoden. I 1979 vart han utnemnd til den tyske ordenen Pour le Mérite für Wissenschaften und Künste.

Han tok utdanning i Zürich og Leipzig og reiste frå Tyskland i 1933. Frå 1934 var han professor ved Stanford University i California. Bloch arbeidde først med teoretisk fysikk, der han er kjent for undersøkingar av den elektriske leiingsevna til metall og for arbeid med ferromagnetisme. Han var den første som målte det magnetiske momentet til nøytron (1939). Under andre verdskrigen arbeidde han ei tid i Manhattenprosjektet under utviklinga av den første atombomba og seinare med utvikling av mottiltak mot radar. Han fann i 1945 ein måte å måle det magnetiske momentet til atomkjernar ved resonansabsorpsjon av radiobølgjer. Same metoden var, uavhengig av han, utvikla av E. M Purcell omtrent samstundes, og dei vart saman tildelt Nobelprisen for 1952 for denne oppdaginga. Bloch var i 1954–55 den første generaldirektøren for CERN i Genève.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Felix Bloch» frå ,  den 22. februar 2012.  
Felix Bloch. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/Felix_Bloch 
 

USA-amerikanske fysikarar
Sveitsiske fysikarar
Nobelprisvinnarar frå USA
Jødiske nobelprisvinnarar
Sveitsiske nobelprisvinnarar
Nobelprisen i fysikk
Folk tilknytte Manhattanprosjektet
Pour le Mérite
Sveitsisk-amerikanarar
Folk tilknytte CERN
Eksperimentelle fysikarar
Fysikarar på 1900-talet