alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Vištytissjøen

Vištytissjøen (litauisk Viśtyčio ežeras, russisk Виштынецкое озеро, Visjtynetskoje ozero, tysk Wystiter See, polsk Jezioro Wisztynieckie) er ein innsjø på grensa mellom Litauen og Russland som stundom vert omtalt som «Europa sitt svar på Bajkalsjøen». Før den andre verdskrigen markerte han grensa mellom Tyskland og Litauen. Han er kalla opp etter den vetle byen Vištytis som ligg på nordsida i Litauen.

Vištytissjøen har eit areal på 17,87 km² og mesteparten av han ligg i Russland. Grensa følgjer vasslinja på den litauiske sida. Han ligg i eit vakkert landskap med skogar og åsar og er bevart som eit naturreservat. Tilnamnet den europeiske Bajkalsjøen har han fått på grunn av det unike dyre- og plantelivet.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Lake Vištytis» frå , den 23. januar 2008. 
 

Innsjøar i Litauen
Innsjøar i Russland
Kaliningrad oblast
Žuvintas

Žuvintas er ein grunn innsjø i Alytus kommune sentralt i Litauen. Han har eit areal på 9,65 km² og er den grunnaste innsjøen i Litauen. Det største djupet er berre 3 meter og i snitt 0,6 meter. Innsjøen er full av vadefuglar, men står i fare for å gro igjen til ei myr.

Naturreservat 

Innsjøen er eit strengt verna reservat. Det vart det første naturreservatet i Litauen, oppretta av ornitologiprofessoren Tadas Ivanauskas (1882-1970) i 1937. Žuvintas vart ein del av Ramsarkonvensjonen si liste over særleg viktige våtmarksområde.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Lake Žuvintas» frå , den 23. januar 2008. 
 

Zuvintas
Chronic Town

Chronic Town er ein EP utgjeve av R.E.M. i 1982 på plateselskapet I.R.S. Records. Chronic Town er det første dømet på den særeigne musikalske stilen til R.E.M., med skranglete gitarlyd, akkordar spelt i arpeggio, mumlande vokal, og tekster som fullstendig unngår tradisjonelle tema i popmusikken.

Sjølv om bandet sjølve var misnøgde med plata då ho kom ut, vart ho hylla av kritikarane, og dermed gav I.R.S. grønt lys til å spele inn debut-LP-en, Murmur, som vart kom i 1983.

Framsidebildet på platecoveret viser ein vasskastar i blåtonar. På baksida er det bilde av bandmedlemmene, også dei i blåtonar.

Chronic Town er med på CD-versjonen av samlinga Dead Letter Office som vart utgjeve i 1987. Dette er den einaste tilgjengelege i CD-form.

Innhald 
Alle tekstane og melodiane er ved Bill Berry, Peter Buck, Mike Mills og Michael Stipe.

 «Wolves, Lower» – 4:10
 «Gardening at Night» – 3:29
 «Carnival of Sorts (Box Cars)» – 3:54
 «1,000,000» – 3:06
 «Stumble» – 5:40

Kjelder 
 Artikkelen var opphavleg basert på «Chronic Town» på Engelsk Wikipedia
 Buckley, David: R.E.M.: Fiction: An Alternative Biography (Virgin, 2002)

Musikkalbum frå 1982
R.E.M.-album
Brittany Hargest

Brittany Lynne Hargest () er ein USA-amerikansk kristen songar og dansar, og det yngste medlemet av popgruppa jump5 der og broren Brandom Hargest er med. 

Hargest blei fødd i Durham i Nord-Carolina som dotter av Greg Hargest og Robin Hargest. Ho er metodist og voks opp i Nashville, ein forstad av Franklin i Tennessee.

USA-amerikanske musikarar
Folk frå Tennessee
Röyksopp

Röyksopp er ei norsk musikkgruppe som spelar elektronisk musikk. Röyksopp består av duoen Torbjørn Brundtland og Svein Berge som begge kjem frå Tromsø. Gruppa vart offisielt danna i 1998. Året etter debuterte dei med singelen So Easy.

Biografi 
Sjølv om Brundtland og Berge var kameratar i heimbyen Tromsø og eksperimenterte med elektroniske instrumenter tidleg på 1990-talet, oppstod ikkje Röyksopp før dei fleire år seinare møttest i Bergen. Gruppa vart offisielt danna i 1998, og debuterte med singelen So Easy på Mikal Telle sitt selskap Telle Records i 1999. Röyksopp fekk snart internasjonal merksemd og fekk kontrakt med selskapet Wall of sound recordings, som har gjeve ut resten av musikken deira.

Röyksopp fekk stor merksemd og kommersiell suksess med sitt første album Melody A.M. i 2001. Mykje av æra til suksessen tek bandet sine grafiske musikkvideoar, som gjennomgåande var eksperimentelle og nyskapande for si tid. Videoen til «Remind Me», laga av det franske selskapet H5, vann MTV-prisen for beste musikkvideo under utdelinga i Barcelona i 2002. Her opptredde dei òg live på scena framfor millionar av europeiske TV-sjåarar.

Oppfølgjaralbumet The Understanding vart lansert i juli 2005, med Only This Moment som første singel.

Prisar 
Röyksopp har vunne Spellemannprisen fem gonger. Under Spellemannprisen 2001 vann dei i klassen Elektronika for albumet Melody A.M. og vart også tildelte prisen Årets musikkvideo for videoen til låten Eple. Under Spellemannprisen 2002 vart dei kåra til Årets spellemann og vart dessuten tildelte prisen Årets musikkvideo for Remind Me. I 2005 vann dei i klassen Popgruppe for albumet The Understanding. Röyksopp har dessutan vunne Alarmprisen heile fire gonger, fleire enn nokon andre artistar. Under Alarmprisen 2002 fekk dei pris i både klassen Pop og klassen House/techno for Melody A.M. og i vart i tillegg tildelte prisen Årets låt for Eple. I 2006 vann dei i den nyetablerte klassen Klubb for albumet The Understanding.

Plateutgjevingar

Studioalbum

Livealbum

Andre album

Singlar 
Frå Melodi A.M.:
 So Easy
 Poor Leno
 Remind Me/So Easy
 Eple
 Sparks

Frå The Understanding:
 Only This Moment
 49 Percent
 What Else Is There?
 Beautiful Day Without You

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad
 Fan-forum
 Full liste over Röyksopps diskografi (på engelsk)
 Bilete av Röyksopp

Norske elektroniske musikkgrupper
Musikkgrupper skipa i 1998
Musikkgrupper frå 1990-talet
Musikkgrupper frå 2000-talet
Kultur i Tromsø
Vinnarar av Spellemannprisen
Vinnarar av Alarmprisen
Stein Rønning

Stein Widar Rønning () var ein norsk karateutøvar.

Rønning var lenge den fremste karateutøvaren i Noreg, og førebels (2008) den einaste nordmannen som har vore verdsmeister i karate. Han slo gjennom i 1985 då han vart europameister. Seinare vann han europameisterskapen fleire gonger, før han vart verdsmeister i 1990.

En av brødrene, Frank Rønning var kvartfinalist i VM i karate i 1980.

Norske karateutøvarar
Folk frå Strand
Sorghum

Sorghum er ei planteslekt i grasfamilien som omfattar rundt 60 artar, mellom dei kornslaget durra. Plantane i slekta veks i tropiske og subtropiske strøk.

Kjelder

 
Planteslekter
Grasfamilien
Sadeh

Sadeh (farsi for 'hundre') er namnet på ei gammal persisk midvinterfeiring som hovudsakleg blir feira av parsarar, men også av ein del iranske muslimar. Sadeh eller sada blir også kalla djasjan-e sadeh, 'hundre-feiringa', og adur-djasjan, 'eldfesten'. 

Sadeh blir særleg feira av iranske parsarar frå Kerman og Yazd, og av indiske parsarar.

Høgtida blir markert til ulike tider. Nokre tradisjonar plasserer han 100 dagar etter den første vinterdagen, andre 50 dagar (til saman 100 dagar og netter) før persisk nyttår, navroz. I tillegg følgjer parsarar tre ulike kalendersystem, slik at høgtida kan finna stad på svært ulike datoar innan det vestlege året.

Datering
I følgje ein tradisjon finn feiringa stad på den tiande dagen, aban, i månaden vohuman, som er hundre dagar etter første vinterdagen, gahambar-dagen i ayathrima. I følgje fasli-kalenderen, som følgjer årstidene notildags, tilsvarer dette 24. januar. Blant andre parsarar finn feiringa gjerne stad 50 dagar før navroz den 21. mars, altså den 30. januar.

Ein tradisjon som er mindre utbreidd i dag feirar sadeh på den hundrande dagen før navroz, på dagen asjtad i månaden adur. I følgje fasli-kalenderen tilsvarer dette 11. desember.

Kjelder
Delar av denne artikkelen bygger på «Zoroastrian festivals» frå ,  den 24. januar 2008.  
avesta.org
Cultural Heritage News Agency (CHN) i Iran

parsiske høgtider
januar
Vinterfestar
Elvar i Litauen

Elvane i Litauen er typiske lågtlandselvar som renn sakte i vide dalar i eit meandermønster. På grunn av ein god del nedbør er det tett i tett med elvar og i snitt renn det 0,99 km med elv på kvar kvadratkilometer. Elvane er derimot ikkje jamt fordelt. Den høgaste tettleiken finn ein i høglandet i Samogitia der det regnar meir og i nordlege område der jordsmonnet har leire og vatnet ikkje like lett trekk inn i jorda. Den lågaste tettleiken finn ein søraust i Litauen der jordsmonnet har mykje sand og regnet raskt trekk ned i jorda. 

Nesten 70 % (om lag 49 600 km²) av Litauen vert drenert via Nemunas og sideelvane hennar. Dei andre fem flodområda er små og ligg nær grensene: Mūša-Nemunėlis (Lielupe; 8 976 km²), Venta (5 140 km²), Daugava (1 857 km²), småelvar som renn direkte ut i Austersjøen (2 523 km²) og Pregolja (54 km²). Om vinteren frys alle elvane til og om våren er det som regel flaum i alle elvane på grunn av smeltevatnet, men det er som regel berre i elvedeltaet til Nemunas at vatnet går over breiddene. I dag vert flaumane kontrollert av demningar. 

Under Sovjetunionen (1945-1990) vart mange av elvane øydelagd av drenering. Mange myrområde vart drenert og dei gav ikkje lenger vatn til elvane. Andre småelvar vart retta opp og omgjort til dreneringskanalar. 

Litauen har om lag 29 000 elvar og bekkar som er lengre enn 250 meter. Den totale lengda til alle desse elvane er rundt 65 000 km. Talet på elvar og bekkar som er lengre enn 3 km har vorte kalkulert til å vere nøyaktig 4 418. 758 elvar er lengre enn 10 km og 21 elvar er lengre 100 km.

Lengste elvar 

Virvyčia (99,7 km) er like opp under 100 km lang. Lengda til Žeimena er omdiskutert og kan vere så lang som 114 km.

Fototar

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «List of rivers of Lithuania» frå , den 24. januar 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 List of lakes, dams, and rivers of national importance
 Lithuania Central Internet Gates - Waters
Glamox

Glamox er ein norsk produsent og leverandør av ljosrøyrarmatur og elektriske varmeomnar. Føregangaren til Glamox, L/L Maskin-EL, vart stifta av gründaren Birger Hatlebakk, i Trondheim, i 1947. I 1948/49 utvikla Hatlebakk ein unik prosess som gjorde det råd å framstille ljos- og varmereflektorar av aluminium. Namnet Glamox kjem frå «GLAtt Matt OXidised», som syner til denne prosessen. I 1951 vart namnet på føretaket endra til Glamox. I 1957 vart produksjonen flytta frå Trondheim til Molde.

I dag er Glamox eit etter måten stort føretak i norsk målestokk, med om lag 1000 tilsette og ein omsetnad på 1.249 Mill NOK (2005).

Glamox produserer hovudsakleg lysarmatur for industri, skipsfart, oljeverksemd og næringsbygg. Føretaket har fabrikkar i Tyskland, Estland, Kina og Canada i tillegg til i Noreg. Den største fabrikken ligg i Molde, der Birger Hatlebakk stifta Glamox i 1957.

Glamox Luxo har fabrikk i Kirkenær i Grue kommune med om lag 50 tilsette som produserer armbaserte lampar. Luxo vart kjøpt i 2009.

Kjelder 

 Denne artikkelen byggjer i delvis på «:no:Glamox» frå , den 24. januar 2008. 
 http://www.glamox.com

Norske industriselskap
Skipingar i 1947
Dubysa

Dubysa er den 15. lengste elva i Litauen med ei lengd på 131 km. Ho har kjelda si nokre få kilometer frå innsjøen Rėkyva nær byen Šiauliai. Først renn ho sørover, men ved Lyduvėnai snur ho søraustover og nær Ariogala sørvestover. Dubysa renn gjennom Samogitia. Dei første kilometrane av elva vart òg kalla Genupis eller Šventupis. 

Dubysa har om lag 40 sideelvar. Dei største av desse er Kražantė frå høgre og Šiaušė, Gryžuva, og Gynėvė frå venstre. Kražantė (86 km) er nesten dobbelt så langt som dei øvre delane av Dubysa før dei renn i hop (47 km). Sjølv om nedslagsfeltet til Kražantė er noko mindre, burde ho derfor vore hovudelva på grunn av lengda. Dubysa får vatn via regn og snøsmelting, så vassnivået i elva endrar seg raskt. Det største djupet i Dubysa er om lag 4 m. 

Dubysadalen er ein av dei høgaste og breiaste i Litauen. Han er om lag 20-40 meter høg og 300-500 meter brei. Han vart danna under den siste istida. Nær Lyduvėnai er det ei jernbanebru som kryssar dalen. Ho er den høgaste og lengste i sitt slag i Litauen. Den første brua vart bygd av tyskarane under den første verdskrigen og i 1918 vart ho erstatta av ei jernbru. 

Dubysa er forbunde til Venta via ein forlaten kanal som vart starta i 1825 av styresmaktene i Det russiske riket. Kanalen er 15 km lang og skulle ha 20 sluser. Meininga var å binde elva Nemunas til Austersjøen via hamna i Ventspils. Dei nedre delane av Nemunas var under Preussen sin kontroll. Arbeidet vart avbrote av novemberopprøret i 1831. Arbeidet heldt fram på byrjinga av 1900-talet, men vart denne gong avbrote av den første verdskrigen. Etter krigen var det ikkje lenger bruk for kanalen, sidan Litauen hadde kontroll over heile regionen Klaipėda og dei nedre delane av Nemunas. 

Dubysa fiskereservat vart oppretta i 1974. Det vernar gytestadane til fisken vimba og om lag 25 andre fiskeartar. Reservatet vernar Dubysa nedanfor Ariogala og ned til munningen (om lag 25 km av elva) Dubysa regionpark vart oppretta i 1992 for å verne Dubysadalen, landskapet og kulturarva, inkludert fødestaden til diktaren Maironis. Parken har òg etter kvart fått ein del av økoturisme.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Dubysa» frå , den 24. januar 2008. 
  oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Kart over Dubysa 
 Kurtuvėnai regionpark 

Elvar i Litauen
Dysna

Dysna (russisk Дисна, Disna) er ei elv i Litauen og Belarus og ei av sideelvane til Daugava nær byen Dzisna.

Elva spring ut frå innsjøen Parsvėtas, nær Dūkštas i Ignalina kommune. Ho renn gjennom innsjøane Dysnai og Dysnykštis. Nær Kačergiškės snur ho austover og i 39 km renn ho langs grensa mellom dei to landa. Lengda hennar i Litauen åleine er 17 km. Ein av innsjøane i nedslagsfeltet er Drūkšiai som gjev vatn til Ignalina atomkraftverk.

Dei største sideelvane hennar er Birvėta, Golbitsa, Janka, Berezovka og Mnuta.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Dysna» frå , den 24. januar 2008. 
  oppgav desse kjeldene:

Elvar i Litauen
Elvar i Belarus
Gryžuva

Gryžuva er ei elv vest i Litauen med ei lengd på 13,6 km. Ho er ei av sideelvane til Dubysa. Gryžuva spring ut 5 km nord for Tytuvėnai og renn hovudsakleg sørvestover. I snitt er ho seks meter brei. Den einaste sideelva hennar er Apušis.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Gryžuva» frå , den 24. januar 2008. 
 

Elvar i Litauen
Jūra

Jūra er ei elv i Litauen med ei lengd på 177 km og ei av sideelvane til Nemunas frå høgre. Elva følgjer hovudsakleg eit meandermønster og har eit naturleg løp, men to demningar er bygd for vasskraftproduksjon.

Namnet på elva kjem frå det litauiske ordet jūra, som tyder «sjø». Av byar langs Jūra finn ein Tauragė, Rietavas, Kvėdarna og Pajūris.

Sideelvar 
 venstre - Aitra, Lokysta, Akmena, Šunija, Šešuvis.
 høgre - Letausas, Šlaunis.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Jūra» frå , den 24. januar 2008. 
  oppgav desse kjeldene: Den tyske utgåva av artikkelen.
 

Elvar i Litauen
Kupa i Litauen

Kupa er ei lita elv nord i Litauen med ei lengd på 27 km. Ho er ei av sideelvane til Lėvuo. Ho renn i starten nordover, men nær byen Juodupė snur ho vestover. Ho renn gjennom Kupiškis, byen som har gjeve namn til elva.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Kupa River (Lithuania)» frå , den 24. januar 2008. 
 

Elvar i Litauen
Lėvuo

Lėvuo er ei elv nord i Litauen med ei lengd på 148 km og ei av sideelvane til Mūša. I 1931 vart Sanžilėkanalen, mellom Lėvuo og elva Nevėžis bygd. Dei største sideelvane til Lėvuo er Mituva, Svalia og Kupa.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Lėvuo» frå , den 24. januar 2008. 
 

Elvar i Litauen
Lietava

Lietava, Lietauka eller Letauka er ei lita elv i Litauen som ein meiner kan ha gjev namn til landet. Ho er 11 km lang og ei av sideelvane til Neris, som ho renn ut i om lag 30 km frå Kernavė, som kan ha vore den første hovudstaden i Storfyrstedømet Litauen. Ho renn gjennom eit myrlendt område og det har ikkje vorte oppdaga viktige arkeologiske funn ved breidda. Dei fleste språkforskarar er einige om at Litauen (Lietuva) og namnet på elva i det minste er i slekt og kanskje kjem frå det litauiske verbet lieti (å renne over). Sidan mange namn i indoeuropeiske språk kjem frå hydronym leita forskarane etter ei vassmasse med liknande namn. Kazys Kuzavinis identifiserte Lietauka som ein mogeleg kandidat og hypotesen vart raskt populær. Det opphavleg namnet på Lietauka må ha vore Lietava, som vart slavifisert av dei gammaltruande som vart kasta ut av Det russiske riket og som slo seg ned ved breidda av elva.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Lietauka» frå , den 24. januar 2008.

Fotnotar 

Elvar i Litauen
Minija

Minija er ei elv vest i Litauen med ei lengd på 202 km og som er ei av sideelvane til Nemunas. Elva spring ut nær den vesle elva Didovo og innsjøen Sydeklis, 14 km sør for Telšiai. Den vesle elva som renn ut frå Sydeklis vert kalla Mava, mellom Ilgis og Pluotinalis - Kliurkė og først etter innsjøen Didovo får ho namnet Minija. 

Minija renn gjennom innsjøane Ilgis, Pluotinalis og Didovo, og byane Gargždai og Priekulė før ho når bielva Atmata i Nemunas sitt elvedelta. 

I 1873 vart det bygd ein kanal frå Minija til hamna i Klaipėda.

Sideelvar 
 Venstre: Pala, Alantas, Žvelsa, Agluona, Veiviržas, Tenenys
 Høgre: Sausdaravas, babrungas, Mišupė, Salnatas

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Minija» frå , den 24. januar 2008. 
 

Elvar i Litauen
Mituva

Mituva er ei elv vest i Litauen. Elva er 102 km lang og er ei av sideelvane til Nemunas. Mituva har utspringet sitt 8 km nordvest for Ariogala og berre 1 km frå elva Dubysa. Elva renn vestover og etter ho renn saman med Vidauja snur ho søraustover. Mituva munnar ut i Nemunas i byen Jurbarkas. 

Dei største sideelvane hennar er Gausantė, Snietala, Antvardė, Imsrė, Akmena, Alsa og Vidauja.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Mituva» frå , den 24. januar 2008. 
 

Elvar i Litauen
Abenakifolk

Abenaki er ei indianarstamme aust i Nord-Amerika. Abenaki høyrer til algonkinfolket. Det bur abenakiar i New England i USA og Quebec og Maritimes i Canada. Området er kjent som Wabanaki ('Dagningslandet') i aust-algonkinske språk.

Kjelder 
 caplex.no
 Denne artikkelen bygger på «Abenaki people» frå , den 17. august 2010. 
 

Algonkinske folk
Folk frå Quebec
Folk frå Maine
Folk frå Vermont
Nordamerikanske urfolk
Nevėžis

Nevėžis er den sjette lengste elva i Litauen med ei lengd på 209 km. Målt innanfor grensene til Litauen er ho derimot den nest lengste elva etter Šventoji, som berre renn innanfor landegrensene. Ho spring ut frå Anykščiai kommune, og renn først nordvestover, men så ved Panevėžys snur ho sørvestover og passerer Kėdainiai før ho munnar ut i Nemunas like vest for Kaunas nær Raudondvaris.

Namn 
Det er ei vanleg mistyding at namnet Nevėžis tyder «elva utan kreps», fordi vėžys er det litauiske ordet for «kreps» og ne tyder «nei». Faktisk er Nevėžis kjend for det varierte dyrelivet, som inkluderer kreps. Namnet kjemn frå sanskritordet vaagh som tyder «grøft». Nektinga ne- vart lagt til fordi elva renn svært sakte og er utan turbulens. Dette kjem av at ho er den slakaste elva i Litauen med mange svingar.

Elva har mellom anna gjeve namn til Panevėžys, den femte største byen i Litauen. Nevėžis er viktig i litauisk kultur fordi ho renn midt i landet. I mellomalderen vart ho rekna som ei naturleg grense mellom dei to regionane Samogitia og Aukštaitija.

Geografi 

Nevėžis har om lag 70 sideelvar. Dei største er: 
 frå venstre: Alantas, Juoda, Upytė, Linkava, Obelis, Barupė, Gynia; 
 frå høgre: Juosta, Kiršinas, Liaudė, Kruostas, Dotnuvėlė, Smilga, Šušvė (14. lengste elv i Litauen), Aluona, Strūna.

I 1992 vart Krekenava regionpark oppretta for å bevare økosystemet og naturen rundt elva. Parken er unik fordi den utryddingstrua visenten, den europeiske bisonen, formeirer seg her. 

Sjølv med to kanalar som gjev vatn til Nevėžis får ho svært låg vassføring om sommaren. Vanlegvis er ho mellom 4 og 9 meter djup.

Kanalar 
Nevėžis er forbunde til to andre store elvar via kanalar. For å redusere flaumfaren i Lėvuo vart Sanžilėkanalen grave ut i 1930. Dei første planane om ei kanal mellom desse elvane vart først lagt fram i 1797. På 1800-talet høyrde Nemunasdeltaet til tyskarane. Dette var ei hindring for handel. Det russiske keisardømet prøvde å gå rundt deltaet ved å byggje kanalar slik at båtane deira kunne gå direkte til Riga. Planen vart derimot skrinlagd på grunn av dårleg økonomi. Ideen vart lagt fram igjen i 1914, men planane vart denne gong utsett på grunn av den første verdskrigen. Sidan Lėvuo ofte skapte flaum i periodar med mykje nedbør vart det vald å byggje ein 8 km lang kanal. I 1961-63 vart ein annan kanal mellom Nevėžis og Šventoji bygd. Han er 12 km lang.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «List of rivers of Lithuania» frå , den 24. januar 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Krekenavos regioninis parkas (Krekenava Regional Park)
 Upių pertvarkymas (Betterment of Rivers), Lithuania: Electronic Encyclopedia, 2005, Šviesa. Vitja 20. mai 2006.
 Petras Juknevičius, Laura Vasiliauskaitė, Sanžilė , Panevėžys, Panevėžys, 2003. Vitja 20. mai 2006.
 Neringa Martinkutė, Nevėžio baltieji amūrai plušės be pamainos (Grass Carps Will Clean Nevėžis Non-Stop), Panevėžys Voice, Delfi.lt, May 12, 2006. Vitja 20. mai 2006.
 Krašto istorija (History of the Land) , Kėdainiai, 2005. Vitja 20. mai 2006.

Bakgrunnsstoff 
 Galleri av undervassbilete og video frå Nevėžis
 Kart over Nevėžis 

Elvar i Litauen
90 Antiope

90 Antiope er ein dobbelasteroide i hovudbeltet. Han vart oppdaga 1. oktober 1886 av Robert Luther og er namnsett etter Antiope frå gresk mytologi, men det er usemje om han er namnsett etter amasonen Antiope eller Antiope, mora til Amfion og Zethus.

Antiope går i bane i den ytre tredjedelen av kjerneregionen i hovudbeltet, og er medlem av Themis-familien. Som dei fleste asteroidane i regionen er han ein mørk C-type-asteroide, noko som tyder på ei karbonhaldig samansetning. Den låge tettleiken (1,25 ± 0,05 g/cm³) gjer at ein ser for seg ein porøs lekam (>30%) som vart danna då bitar frå ein tidlegare asteroidekollisjon samla seg.

Ein stjerneokkultasjon av Antiope vart observert 11. juni 1980.

Dobbelasteroiden 

Det mest merkverdige med Antiope er at han består av to nesten like store delar (massedifferansen er på mindre enn 2,5%), noko som gjer han til ein sann dobbelasteroide. Asteroiden sin binære natur vart oppdaga 10. august 2000 av ei gruppe astronomar som nytta seg av adaptiv optikk ved Keck-teleskopet på Mauna Kea.  Asteroide «nummer to» har fått overgangsnamnet S/2000 (90) 1.

Kvar av dei to delane er omtrent 86±1 km på tvers medan sentruma deira er skilde av berre 170 km. Dette gjer at dei to asteroideoverflatene ikkje ligg meir enn omtrent 60 km frå kvarandre. Dei to lekamane går i bane rundt eit felles massesentrum som ligg i rommet mellom dei to. Rotasjonsperioden er på omtrent 16,50 timar, eksentrisiteten under 0,03 (beste estimat på 0,01 ± 0,02). Med årsmellomrom okkulterar dei to asteroidane kvarandre sett i frå jorda. Ved bruk av Kepler si tredje lov kan ein finna massen frå baneperiodane og storleikane til dei to delane. 

Baneaksen til dei to asteroidekomponentane peikar mot ekliptikkordinatane (β, λ) = (200°, 38°) ± 2°.

Observasjonar ved hjelp av adaptiv optikk med 8-10-meterteleskop, og fotometriske lyskurveobservasjonar over fleire månader har gitt mogelegheiter for å finna ut av ei rekkje andre fysiske parameter: formene til dei to asteroidekomponentane, overflatespreiing, massetettleik og indre eigenskapar. Formmodellen tilseier at dei to delane ikkje er heilt sfæriske og at dei har eit storleiksforhold på 0,95 (snittradius på 42,9 km).

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «90 Antiope» frå , den 24. januar 2008.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

 «Discovery of Companions to Asteroids 762 Pulcova and 90 Antiope» SWrI-pressemelding
 Data for (90) Antiope frå Johnston sitt arkiv - vedlikehaldt av W. R. Johnston
 Data for Antiope-systemet på nett - vedlikehalde av F. Marchis; inkluderer bilete og simulasjon av okkultasjonar.
 ESO-pressemelding publisert 29. mai 2007 
 UC-Berkeley-pressemelding frå 29. mai 2007 «Binary asteroid revealed as twin rubble piles»

Antiope
Antiope
Antiope
Antiope