alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ambleside

Ambleside er ein busetnad i civil parishet Lakes i grevskapet Cumbria i Nordvest-England. Staden ligg i distriktet South Lakeland ved nordenden av sjøen Windermere. Han ligg i nasjonalparken Lake District. Tettstaden (built-up area) hadde 2 529 innbyggjarar ved folketeljinga i 2011. Ambleside var eit eige civil parish fram til 1974, då det blei del av Lakes.

Namnet kjem frå norrønt á - melr - sǽtr, som tyder 'elv - sandbanke - seter' eller 'sommarbeite ved sanbanken ved elva'.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Ambleside» frå ,  den 18. juni 2022.  

Landsbyar i Cumbria
Stadnamn av norrønt opphav i England
Centurion

Centurion (latin centurio; gresk κεντυρίων, kentyríōn eller ἑκατόνταρχος, hekatóntarkhos) var ein profesjonell militær befalingsmann i den romerske hæren. Etter Marius sine militærreformer i 107 f.Kr. hadde ein centurion kommando over eit centurie på omtrent 100 menn, der 20 var ikkje-stridende støtte. 

Ein centurion bar truleg en sølvforgylt rustning som vyrdeteikn. Ein senior centurion kommanderte kohortar eller hadde seniorstabposisjon i sin legion. Ein hadde også centurionar i den romerske marinen. I den bysantinske hæren var dei også kjende under nemninga kentark (gresk κένταρχος, kentarchos).

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Centurion» frå ,  den 18. juni 2022.  

Militære yrke
Romersk militærvesen
Latinske ord og uttrykk
Jeff Henderson

Jeff Henderson () er ein USA-amerikansk lengdehoppar som vart olympisk meister i øvinga i 2016.

Henderson forbetra i 2014 sin personlege rekord til 8,43 meter. Året etter presterte han livsbeste då han hoppa 8,52 meter og vann lengde-øvinga ved panamerikaleikane i Toronto. Under Sommar-OL 2016 hoppa han årsbeste 8,38 meter og sikra seg gullmedaljen, ein centimeter lengre enn sørafrikanaren Luvo Manyonga. Også under verdsmeisterskapen i Doha i 2019 gjorde Henderson årsbeste i finalen, 8,39 meter heldt til sølvmedalje.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 2015 i Beijing: Nr 9 – 7,95 m
OL 2016 i Rio de Janeiro: Gullmedalje – 8,38 m, framom Luvo Manyonga (8,37 m)
VM 2019 i Doha: Sølvmedalje – 8,39 m, bakom Tajay Gayle (8,69 m)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Jeff Henderson (athlete)» frå ,  den 18. juni 2022.  

Lengdehopparar frå USA
Olympiske meistrar for USA
Piggtråd

Piggtråd er gjerdetråd av ståltråd med spisse piggar som stikk ut. Typen som er i allmenn bruk i dag blei patentert i USA i 1874. 
Piggtråd blir laga i mange variantar, alt frå «barberblad-utføring» til den eldre og meir brukte typen. Piggtråd er ofte brukt på høge gjerde og finst i hovudsak rundt industribygg, militære område og i samband med gardsbruk.

Bruken av piggtråd er lovregulert i Noreg (Lov om dyrevern). I 2010 blei det innført eit absolutt forbod mot piggtråd i gjerde sett opp for å regulera ferdselen til dyr.

Historie 
Det fyrste patentet på piggtråd blei gjeve i USA i 1867 til Lucien B. Smith frå Kent i Ohio. Smith er dermed rekna som opphavsmannen til oppfinninga. Joseph F. Glidden frå DeKalb i Illinois fekk patent på den moderne utforminga i 1874 etter å ha forbetra den tidlegare modellen.

Piggtråd var den fyrste ståltrådteknologien som kunne sperra inne storfe. Ståltrådgjerde er billigar og lettare å setja opp enn alternativa, og då slike gjerde blei tilgjengelege i USA seint på 1800-talet blei det overkommeleg å gjerda inn større område enn tidlegare. Dette gjorde at ein kunne halda store storfeflokkar meir intensivt enn ein hadde gjort tidlegare.

Ein kan også bruka piggtråd som hinder på ei slagmark. Piggtråd blei fyrst brukt i militær samanheng av spanske styrkar på Cuba under den spansk-amerikanske krigen i 1898.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Piggtråd» frå ,  den 18. juni 2022.

Litteratur 

 Henry D. and Frances T. McCallum. The Wire that Fenced the West. Norman: University of Oklahoma Press, 1965. LoC: 65-11234.
 Olivier Razac. Barbed Wire: A Political History, W. W. Norton & Company, 2003, ISBN 1-56584-812-8
 Biografi om John W. Gates, en pionér som monopoliserte industrien med The American Steel and Wire Company

Gjerde
Områdesikring
Oppfinningar frå 1800-talet
Oppfinningar frå USA
Ting av metall
Limes Germanicus

Limes Germanicus var den befesta grensa som skilte Romarriket frå dei germanske stammane. Ho blei oppført  frå år 83 e.Kr. til kring 260. På det høgaste gjekk ho frå Nordsjøen langs Rhinen til Regensburg ved Donau.

til Lime i øvre Germania og  Raetia var ein 550 km lang del av limes med anlegg mellom Rhinen og Donau. Forsvarsbygga ved grensa er i dag minnesmerke og siden 2005 del av UNESCO si verdsarvsliste.

Limes tyder på latin 'grenseveg' eller 'strekning utan vekstar', og blir i dag hovudsakleg brukt om grensevollen ved den nordlege grensa av riket. Den tyske delen har namn etter dei romerske provinsane som låg her: Raetia og Germania Superior (øvre Germania).

Limes i øvre Germania følgjer ikkje berre naturlege grenser som vassfar eller fjellkjeder. Funksjonen til forsvarsanlegga er ikkje heilt klarlagt. Ein går ut frå at hovudformålet var overaking av handelsvegane. Anlegga hadde ikkje høve til å motstå eit større militært åtak. For å sikre  handel med germanske folkeslag hadde Limes eit stort tal grenseovergangar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Limes Germanicus» frå ,  den 18. juni 2022.  

Historia til Baden-Württemberg
Romarriket
Grenser
Norsk raudliste, artsliste for pattedyr

Som ein del av utgjevinga av norsk raudliste for artar vurderer Artsdatabanken  alle artar av etablerte pattedyr i Noreg mot kriterium for risiko for å døy ut frå Noreg. I tillegg til er einskilde andre mindre vanlege artar i Noreg òg vurderte. I 2021 blei totalt 76 pattedyrartar vurderte for Fastlands-Noreg og Svalbard.

Fordeling av pattedyrartar over raudlistekategoriar 
For forklaring av kategoriane med kodar, sjå IUCN si globale raudliste  og Norsk raudliste for artar

Status 2021 

 19 artar er truga, eller 25 % av dei vurderte artane: 3 artar er Kritisk truga – CR, 8 artar er sterkt truga – EN, og 8 artar er sårbare – VU

 Andre raudlista kategoriar: 2 artar er regionalt utdøydde – RE, 9 artar er nær truga – NT

 46 artar er livskraftige – LC
 ikkje vurderte: 21 artar er lista som ikkje egna - NA, til dømes fordi dei ikkje er etablerte pattedyr, døme gullsjakal og dvergmus, eller er frammande / innførte, døme: mink og austmarkmus.

Utvikling mot 2021 
Gjennom tiåret frå 2010 til 2021 er det ei minking av andel livskraftige artar og ei auke av artar klassifiserte som nær truga. 
I 2010 var 69 % av dei vurderte pattedyrartane klassifisert som livskraftige, i 2021 61 %.

Bjørkemus, piggsvin, rein i Fastlands-Noreg og storkobbe var tidlegare livskraftige artar, men kom inn på lista over nær truga artar frå 2021. Havert og nordflaggermus var òg livskraftige artar, og kom inn som sårbare artar frå 2021. Oter gjekk motsett veg, var tidlegare klassifisert som sårbar, etter 2021 er han rekna som livskraftig.

Steinkobbe på Svalbard og trollflaggermus vart nedgradert frå kategorien sårbar til nær truga artar i 2021.

Fjellrev og grønlandskval blei nedgradert frå kritisk truga til sterkt truga, storflaggermus oppgradert frå sårbar til sterkt truga.

Kvitkval er kategorisert som sterkt truga. Tidlegare var ikkje arten vurdert.

Oversyn over truga artar per 2021 med kort grunngjeving

Kritisk truga CR

Sterkt truga EN

Sårbar VU

Regionalt utdøydde i Noreg

Oversyn over nær truga pattedyrartar i Noreg, 2021

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Artsdatabanken, 24. november 2021, Norsk rødliste for arter 2021 Verktøy for søk og utval på ulike typar kriterium, oppslag, grafiske framsyningar av statistikk, og nedlasting av liste over alle artar i alle artsgrupper med vurdering

Miljøvern i Noreg
Raudlisting
Artsdatabanken
Truga artar i Noreg
Pattedyr
Verdsmeisterskapen i roing 1970

Verdsmeisterskapen i roing 1970 vart avvikla i St. Catharines i delstaten Ontario i Canada. Meisterskapen var den tredje i sitt slag. Det vart tevla i sju ulike båtklassar, alle for karar.
 
Noreg vann ein bronsemedalje i firar med styrmann.

Singlesculler

Dobbeltsculler

Toar utan styrmann

Toar med styrmann

Firar utan styrmann

Firar med styrmann

Åttar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «1970 World Rowing Championships» frå ,  den 19. juni 2022.  

Roing
Idrettstilskipingar i Canada
Sport i 1970
Finn Tveter

Finn Ivar Tveter () var ein norsk jurist og roar frå Oslo.

Tveter var direktør i Norges Eiendomsmeglerforbund og advokat for Forbrukarrådet.

Tveter var med då Noreg vann bronsemedaljen i Verdsmeisterskapen i roing 1970 i firar med styrmann, den fyrste norske medaljen i eit ro-VM. Under Sommar-OL 1976 i Montreal rodde han og Ole Nafstad, Arne Bergodd og Rolf Andreassen i klassa firar utan styrmann inn til gullmedalje.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Finn Tveter» frå ,  den 19. juni 2022.  

Norske roarar
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Noreg
Thiago Braz

Thiago Braz da Silva () er ein brasiliansk stavhoppar som vart olympisk meister i øvinga då Sommar-OL 2016 fann stad i heimlandet hans.

Aktiv
Braz vann søramerika-meisterskapen 2013 med personbeste 5,83 m. Sommaren 2015 forbetra han rekorden til 5,92 meter ved eit stemne i Baku i Aserbajdsjan. Under Sommar-OL 2016 på heimebane var han og verdsrekordhaldar Renaud Lavillenie dei einaste som svinga seg over 5,93 m. Då Lavillenie hoppa over 5,98 m i fyrste forsøk, valde Braz å vente til lista låg på 6,03 meter. I sitt andre forsøk på denne høgda smaug han seg over lista, sette ny olympisk rekord og vann OL-gull. Etter femteplass i VM 2019, lukkast Braz å vinne bronsen i stavhopp-tevlinga då dei olympiske leikane endeleg kom i stand i 2021.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 2013 i Moskva: Utslått i kvalifiseringa (5,40 m=nr 14)
VM 2015 i Beijing: Utslått i kvalifiseringa (5,65 m=nr 19)
OL 2016 i Rio de Janeiro: Gullmedalje – 6,03 m, framom Renaud Lavillenie (5,98 m)
VM 2019 i Doha: Nr 5 – 5,70 m
OL i 2021 i Tokyo: Bronsemedalje – 5,87 m

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Thiago Braz» frå ,  den 19. juni 2022.  

Brasilianske friidrettsutøvarar
Stavhopparar
Olympiske meistrar for Brasil
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Brasil
Hollis Conway

Hollis Conway () er ein tidlegare USA-amerikansk høgdehoppar som perioden 1988-92 tok medalje i øvinga i dei tre største internasjonale meisterskap på rad.

Conway kneip sølvmedaljen i høgdehopp under Sommar-OL 1988 i Seoul då han hoppa 2,36 m i fyrste forsøk. 30. juli 1989 forbetra han landsrekorden i USA til 2,39 meter. I 1991 presterte han livsbeste med 2,40 meter då han sigra i hall-VM i Sevilla, og noko seinare gjekk han til topps ved universiaden i Seattle med 2,37 m. Under verdsmeisterskapen 1991 var han nest best av dei tre utøvarane som enda opp med 2,36 m i sluttprotokollen, nok til å berge bronsen. Året etter var han ein av tre utøvarar som alle fekk bronse under sommarleikane i Barcelona.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 1988 i Seoul: Sølvmedalje – 2,36 m, bakom Hennadij Avdjejenko (2,38 m)
VM 1991 i Tokyo: Bronsemedalje – 2,36 m
OL 1992 i Barcelona: Bronsemedalje – 2,34 m

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Hollis Conway» frå ,  den 19. juni 2022.  

Høgdehopparar frå USA
Olympiske sølvmedaljevinnarar for USA
Olympiske bronsemedaljevinnarar for USA
Folk frå Chicago
Moresby i Cumbria

Moresby er ein busetnad og eit civil parish i Borough of Copeland i Cumbria i England.  Ved folketeljinga i 2001 hadde han eit folketal på , noko som hadde auka til  ved folketeljinga i 2011. Moresby ligg ved vestkysten av Cumbria. Moresby Hall er ein verna bygning, ein av tre Grade I-lista bygningar i Copeland. Namnet på bygningen og landsbyen har truleg kome frå ein familie som slo seg ned i området.

Det var ein romersk festning ved Moresby, som ein går ut frå heitte Gabrosentum. Ein kan sjå omkinsen av han på flybilde og på bakken. St Bridget's Church ligg i det nordaustlege hjørnet av festningstaden. Kyrkja og Moresby Hall ligg på vestsida av A595-vegen, men dei fleste bur i Low Moresby på austsida.

Namn
Namnet er sett saman av Maurice og bȳ, der det fyrste var eit utbreidd helgennamn på kontinentet og bȳ er eit gammalengelsk ord frå norrønt býr, som tyder 'busetnad'.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Moresby, Cumbria» frå ,  den 19. juni 2022.

Bakgrunnsstoff
Cumbria County History Trust: Moresby (nb: provisional research only - see Talk page)

Landsbyar i Cumbria
Civil parish i Cumbria
National Trails

National Trails er langdistanse-fotturruter og ridevegar i England og Wales. Dei er administererte av Natural England, ein britisk statleg etat,  og Natural Resources Wales, ein organisasjon støtta av den walisiske staten.

National Trail-ruter er merka med eit eikenøttsymbol langs ruta.

I Skottland blir det tilsvarane nettverket av turrutet kalla Scotland's Great Trails og er administerert av NatureScot.

Liste over National Trail-ruter 

 Cleveland Way i England
 Cotswold Way i England
 England Coast Path rundt England (under utvikling)
 Glyndŵr's Way i Wales
 Hadrian's Wall Path i England
 North Downs Way i England
 Offa's Dyke Path i Wales og England
 Peddar's Way og Norfolk Coast Path i England (rekna som éin National Trail)
 Pembrokeshire Coast Path i Wales
 Pennine Bridleway i England (rideveg)
 Pennine Way mainly i England with a short distance in Scotland
 The Ridgeway i England (hovudsakleg rideveg/småveg)
 South Downs Way i England (rideveg)
 South West Coast Path (South West Way) i England—den lengste i Storbritannia
 Thames Path i England
 Yorkshire Wolds Way i England

Til saman er desse ruten over  lange.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «National Trails» frå ,  den 19. juni 2022.

Bakgrunnsstoff

 National Trails

Fotturisme i England
Fotturisme i Wales
Notitia Dignitatum

Notitia Dignitatum er eit unikt dokument frå det seinromerske keisarlege kanselliet og er eit av særs få dokument frå den romerske statsadministrasjonen som har overlevd fram til i dag. Dokumentet inneheld ei liste over dei høgare embeta i den sivile og militære administrasjon og kva for provinsar og einingar som var underlagt desse. Ho gjev med dette ei detaljert skildring av den administrative organiseringa av imperiet frå keisarhoffet og ned til provinsnivå. Dokumentet er svært uvanleg og har stor historisk verdi ettersom det er nesten heilt oppdatert med omsyn til situasjonen i Vestromarriket for 420-åra og i Austromarriket for tida kring 400. Det er derfor mest truleg framstilt i den vestlege delen av riket kort tid etter 420-åra. Dokumentet inneheld òg ei rekkje unøyaktigheiter og utelatingar. For kvar av dei to halvdelane av riket rekna Notitia opp alle viktige embete og administrative postar og nemner ofte lokaliteten og titlane på dei underordna medarbeidarane.

I dag finst det fleire kopiar av dokumentet som blei laga på 1400- og 1500-talet. Alle desse utgåvene er kopiert anten direkte eller indirekte frå ein kodeks som ein veit var lagra ved katedralen i Speyer, men som seinare har ein ukjend lagnad. Denne kodeksen inneheldt ei samling av ulike dokument der Notitia var den siste og største på i alt 164 sider. Kva for andre dokument som var i denne kodeksen er usikkert. Fleire av dei kjente kopiane er illuminerte, og illuminasjonane er truleg kopiar av jamgode bilde i Speyer-kodeksen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Notitia Dignitatum» frå ,  den 19. juni 2022.

Litteratur 

 Westermann Großer Atlas zur Weltgeschichte indeholder kort basert på m.a. Notitia
 Notitia dignitatum: accedunt Notitia urbis Constantinopolitanae et Laterculi provinciarum, edidit Otto Seeck, Berolini: Weidmann, 1876.
 A.H.M. Jones, The Later Roman Empire, 284-602. A Social, Economic and Administrative Survey, The Johns Hopkins University Press, 1986, ISBN 0-8018-3285-3

 Latinsk utgåve: Notitia Dignitatum illuminert frå bibliotheca Augustana
 Omsetjingar til engelsk: Cnd website, Medieval Sourcebook av William Fairley
 Kart basert på Notitia: Romarriket omkring 400

Romarriket
Romersk militærhistorie
Seinantikken
Belgae

Belgae var ei gruppe stammar som var busette i det nordlege Gallia og mellom Den engelske kanalen og dei vestlege breiddene av Rhinen frå 200-talet f.Kr. eller tidlegare. I verket sitt Commentarii de Bello Gallico om gallerkrigene gav Julius Cæsar ei skildring av desse folka. Både Cæsar og andre klassiske forfattarar omtalte dei som gallarar, men som forskjellige frå «keltiske» gallarar. Ifølgje Cæsar snakka dei eit keltisk språk, men hadde germanske anar.

Den eksakte etniske gruppa deira er omstridd. Ifølgje Cæsar hadde dei andre skikkar og lovar enn dei keltiske gallarane, medan den greske historikaren Strabon på si side tona ned desse forskjellane. Mange språkforskarar går ut frå at dei snakka eit keltisk språk. Arkeologiske bevis, såvel som tekstanalysar og stadnamn, viser likevel at dei hadde genetiske, kulturelle og historiske samband med folka aust for Rhinen, mellom dei germanarane.

Ut frå studiar av lokale stadnamn er det blitt hevda at belgae ikkje snakka keltisk, sjølv om keltisk hadde vore innverknadsriktt blant leiarane i folka som eit medium til omverda. Teorien om den såkalla Nordwestblock går ut på at keltisk ikkje var hovudspråket nord for Ardennane. Nokre språkforskarar opererer med ei teoretisk utdøydd og distinkt grein av indoeuropeisk, som har eksistert i området før den keltiske og germanske innverknaden, og som er blitt kalla gammalbelgisk.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Belgae» frå ,  den 19. juni 2022.

Bakgrunnsstoff 
 Belgae i Roman-Britain.org

Oldtidsfolk
Belgisk historie
Melafestivalen

Melafestivalen er ein årleg kunst- og kulturfestival som blir halden i juli eller august kvart år i Oslo. Festivalen omfattar mange ulike kunstformer, som musikk, dans, litteratur og teater. Melafestivalen er gratis og blir arrangert av Stiftelsen Mela på Rådhusplassen i Oslo. Kunstnerisk leiar for Melafestivalen er Khalid Salimi.

Melafestivalen blei arrangert for fyrste gong i 2001, som ein eindags norskpakistansk festival i Vaterlandsparken på Grønland i Oslo. Festivalen fekk knutepunktstatus i 2008. I 2010 hadde festivalen rundt 300 000 tilskodarar i løpet av dei tre dagane han var i gang.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Melafestivalen» frå ,  den 19. juni 2022.

Bakgrunnsstoff

Festivalar i Oslo
Musikkfestivalar i Noreg
Skipingar i 2001
Wallington Hall

Wallington Hall er eit herskapshus og parkområde som ligg rundt  vest for Morpeth i Northumberland i England, i nærleiken av landsbyen Cambo. Det har hatt National Trust som eigar sidan 1942, etter at sir Charles Philips Trevelyan donerte heile eigeommen, inkludert gardar som tilhøyrde han, til organisasjonen. Dette var den fyrste donasjonen av dette slaget. Bygningen er verna som Grade I.

Historie 
Eigedommen tilhøyrde familien Fenwick frå 1475 til sir John Fenwick, 3. baronett hadde økonomiske vanskar og valde å selja eigedommen til familien Blackett i 1688. Han selde delar av familieeigedommen og Wallington Hall til sir William Blackett for 4000 pund og ei årleg avgift på  2000 i året. Avgifta skulle betalast ut livet hans og det til kona hans, Mary Fenwick. Blackett var nøgd med salet ettersom han oppdaga bly i grunnen, og blei rik.

Den tidlegare bygningen, eit hall house, blei bygd opp att. Eit gammalt peel-tårn blei rive, men kjellarane frå tidlegmellomalderhuset står att. Huset blei i stor grad gjenbygd i palladisk stil for sir Walter Blackett av arkitekten Daniel Garret. Det kom i familien Trevelyan sitt eige i 1777. 

Etter at Pauline Jermyn gifta seg med naturalisten sir Walter Calverley Trevelyan, byrja dei husa litterære og vitskaplege personar ved Wallington Hall. Staden blei eit kulturelt senter som mellom anna husa medlemmar av prerafaelittane.

Sir Charles Philips Trevelyan arva eigedommen frå far sin, sir George Otto Trevelyan, i 1928. Han var eit leiande medlem av regjeringar frå Liberal og Labour. Charles var gift med «Molly», lady Mary Trevelyan.

Skildring 
Huset ligg i eit åslendt parkområde på 100 acres (40 ha). Det omfattar ein skogkledd elvedal, dekorative vatn, grasplenar og ein nyleg restaurert innmura hage.

Inne er huset vakkert møblert. Andre attraksjonar er skrivebordet der Thomas Babington Macaulay, som var svoger av sir Charles Trevelyan, skreiv History of England, ei stor samling antikke dokkehus og åtte veggmåleri i den sentrale hallen som viser historia til Northumberland, måla av William Bell Scott.

National Trust eig også landeigedommane rundt huset, og selte tidlegare mat frå desse gardane i ein gardsbutikk på staden. Denne butikken blei stengd i 2012.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Wallington Hall» frå ,  den 19. juni 2022.

Bakgrunnsstoff 

 Wallington information at The National Trust
 Wallington Hall Garden - design and history 
 The Blacketts of North East England

Litteratur

  
 Moran, Mollie.  Minding the Manor: the Memoir of a 1930s English Kitchen Maid.  2014, Lyons Press.  First published in the UK in 2013 as Aprons and Silver Spoons by Penguin Books.

Byggverk i Northumberland
National Trust-eigedommar
Yumileidi Cumbá

Yumileidi Cumbá () er ein kubansk tidlegare kulestøytar frå Guantánamo. Ho vart olympisk meister i øvinga i 2004.

Cumbá sette personbeste med 19,97 meter då ho i august 2004 sigra i den iberoamerikanske friidrettsmeisterskapen i spanske Huelva. Mindre enn to veker seinare vann ho i Aten den olympiske gullmedaljen med knapp margin, etter at den suverene einaren i tevlinga, Irina Kirzjanenko, viste seg å vere dopa.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 1995 i Göteborg: Utslått i kvalifiseringa (15,80 m=nr 20)
OL 1996 i Atlanta: Utslått i kvalifiseringa (18,55 m=nr 13)
VM 1999 i Sevilla: Nr 6 – 18,44 m
OL 2000 i Sydney: Nr 6 – 18,70 m
VM 2001 i Edmonton: Nr 8 – 18,73 m
VM 2003 i Paris: Utslått i kvalifiseringa (17,95 m=nr 13)
OL 2004 i Aten: Gullmedalje – 19,59 m, framom Nadine Kleinert (19,55 m)
VM 2005 i Helsinki: Nr 4 – 18,64 m
VM 2007 i Osaka: Nr 12 – 17,93 m
OL 2008 i Beijing: Utslått i kvalifiseringa (17,60 m=nr 20)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Yumileidi Cumbá» frå ,  den 20. juni 2022.  

Cubanske friidrettsutøvarar
Kulestøytarar
Olympiske meistrar for Cuba
Magnisudis

Magnisudis er ei slekt i laksetobisfamilien.

Artar 
Slekta omfattar tre anerkjende artar:

 Magnisudis atlantica (Krøyer, 1868) (nebblaksetobis)
 Magnisudis indica (Ege, 1953)
 Magnisudis prionosa (Rofen, 1963)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Magnisudis» frå ,  den 20. juni 2022.  

Fiskeslekter
Laksetobisfamilien
Notolepis

Notolepis er ei slekt i laksetobisfamilien.

Artar 
Det finst to anerkjende artar i denne slekta:

 Notolepis annulata Post, 1978 (eng. Ringed barracudina)
 Notolepis coatsi Dollo, 1908 (eng. Antarctic jonasfish)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Notolepis» frå ,  den 20. juni 2022.  

Laksetobisfamilien
Fiskeslekter