alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ustica

Ustica er ei lita øy 52 km nord for Capo Gallo på Sicilia i Italia. Ho er om lag 9 km på tvers og har om lag 1 300 innbyggjarar. Øya har regelmessig ferjesamband til Palermo.

Historie 
Øya har vore busett sidan om lag år 1500 f.Kr. av fønikarar. Grekarane kalla øya Osteodes (beinhus) til minne om dei mange tusen kartagenske mytteristane som vart forlatne her for å døy av svolt på 300-talet fvt. Romarane gav øya namnet Ustica, latin for brend, på grunn av den svarte bergarten. Øya vert lokalt kalla «den svarte perla». 

På 500-talet slo benediktinarmunkar seg ned på øya, men måtte snart forlate ho på grunn av krigar mellom europearar og arabarar. Det vart òg prøvd å kolonisere øya i mellomalderen, men på grunn av plyndringar av berbiske sjørøvarar. 

På midten av 1700-talet flytta om lag 90 menneske til øya frå Lipari, ei anna øy som ligg nord for Sicilia og aust for Ustica. Dei tok med seg vernehelgenen til Lipari, San Bartolomeo, som snart òg vart vernehelgen for Ustica. På midten av 1800-talet til tidleg på 1900-talet vart det for mange innbyggjarar på Ustica, og mange familiar emigrerte til USA. Mange av desse familiane slo seg ned i New Orleans og området rundt. 

I fasciståra i Italia og fram til 1950-åra vart Ustica nytta som eit fengsel. Benito Mussolini forviste tusenvis av politiske motstandarar til Ustica, ofte så mange som 1500 om gongen. Mange var homoseksuelle som vandra gjennom gatene med leppestift og silkepysjamas, dansa om nata eller oppførte blodige knivkampar. Tidleg i 1940-åra vart feilernærte og tuberkulosesjuke, jugoslaviske krigsfangar pressa inn på øya. I 1950-åra vart dei etterfølgt av mafiamedlemmar frå Sicilia. Den mest kjende politiske fangen som sat på øya var Antonio Gramsci. 

Øya vart kjend i nyheitene den 27. juni 1980 då eit fly styrta like ved øya og alle 81 passasjerar og mannskap mista livet.

Turisme 
Ustica er særleg kjend som ein god stad for dykking og har fleire dykkeskular.

Kjelder 

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Ustica» frå ,  den 4. november 2007.

Fotnotar 

Øyar i Italia
Vulkanar i Italia
Mediemållaget

Mediemållaget er eit yrkesmållag i Noregs Mållag. Det vart skipa 3. november 1977. Mediemållaget står bak medieprisen Nynorsk redaktørpris som har blitt utdelt sidan 2004, og har sidan hausten 2008 arrangert Dei nynorske mediedagane.

Berit Rekve har vore styreleiar i Mediemållaget sidan 21. januar 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Mediemållagets nettstad

Noregs Mållag
Skipingar i 1977
Mahya Dağı

Mahya Dağı (bulgarsk Махиада, Mahiada) er eit fjell i Tyrkia. Med sine 1031 moh. det høgaste fjellet i fjellmassivet Strandzja (Yıldız), og i den europeiske delen av Tyrkia.

Fjell i Tyrkia
Venezialagunen

Venezialagunen (italiensk Laguna di Venezia) er ein lagune i Adriahavet der byen Venezia ligg. Namnet på lagunen på venetiansk har gjeve opphav til det internasjonale namnet for ei lukka, grunn bukt eller vik med saltvatn. 

Venezialagunen strekkjer seg frå Sile i nord til Brenta i sør og har eit areal på 550 km². Om lag 8 % av lagunen er landområde, inkludert sjølve Venezia og fleire mindre øyar. Om lag 11% er permanent vatn eller kanalar, medan rundt 80% er gjørmete strender, tidvassgrunner eller marskland. 

Ho er forbunde til Adriahavet via tre inngangar: Lido, Malamocco og Chioggia. Sidan lagunen ligg innerst i nesten lukka sjø får området store tidvassvariasjonar. Den mest ekstreme springfloa vert kalla acqua alta (italiensk for «høgt vatn»), som regelmessig gjev flaum i mykje av Venezia. 

Venezialagunen er ein del av eit system som i romartida strekte seg frå Ravenna og nordover til Trieste. På 500-talet var lagunen ein tilfluktsstad for romanske folk som flykta frå inntrengande fiendar (hovudsakleg hunarar). Seinare vart lagunen kjernen i Republikken Venezia og det maritime riket deira. Lagunen er framleis viktig som hamn, for Arsenale di Venezia og fiske. 

Lagunen vart danna seks til sju tusen år sidan då havet steig etter den siste istida og flauma inn over den adriatiske kystsletta. Elvesediment kompanserte for den søkkande kystsletta og sediment frå elva Po dreiv langs kysten og lukka viker og bukter. Venetianske prosjekt på 1300- og 1500-talet hindra lagunen i å utvikle seg til myrland. Pumping av vassførande sjikt sidan 1800-talet har gjort lagunen djupare. Opphavleg var mange av øyane myraktige, men drenering har gjort det mogeleg å bu her. Mange av dei mindre øyane er fullstendig kunstige, medan nokre av områda rundt hamnebyen Mestre er øyar som er forsvunne. Dei gjenverande øyane er hovudsakleg sanddyner, inkludert deived kyststripa (Lido, Pellestrina og Treporti).

Dei største øyane eller øygruppene i området: 
 Venezia 5,17 km²
 Sant'Erasmo 3,26 km²
 Murano 1,17 km²
 Chioggia 0,67 km²
 Giudecca 0,59 km²
 Mazzorbo 0,52 km²
 Torcello 0,44 km²
 Sant'Elena 0,34 km²
 La Certosa 0,24 km²
 Burano 0,21 km²
 Tronchetto 0,18 km²
 Sacca Fisola 0,18 km²
 Isola Di San Michele 0,16 km²
 Sacca Sessola 0,16 km²
 Santa Cristina 0,13 km²

Andre øyar:
 Cavallino
 Lazzaretto Nuovo
 Lazzaretto Vecchio
 Lido
 Pellestrina
 Poveglia
 San Clemente
 San Francesco del Deserto
 San Giorgio in Alga
 San Giorgio Maggiore
 San Lazzaro degli Armeni
 Santa Maria della Grazia
 San Pietro di Castello
 San Servolo
 Santo Spirito
 Sottomarina
 Vignole

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Venetian Lagoon» frå ,  den 4. november 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Informasjon
 Satellittbilete frå googlemaps
 MILVa - interaktivt kart
 Comune di Venezia, Servizio Mobilità Acquea 

Venezia
Lagunar
Akira Yoshizawa

Akira Yoshizawa (), japansk 吉澤 章 (Yoshizawa Akira), var ein japansk origamist som blir rekna som den som gjorde den eldgamle japanske handverkstradisjonen med papirbretting til ei moderne kunstform. Han skapte over 50 000 nye origamimodellar; berre ein del av desse blei dokumenterte i dei 18 bøkene han gav ut.

Japanske kunstnarar
Jim Jones

James Warren «Jim» Jones () var ein USA-amerikansk grunnleggjar og leiar for sekta Peoples Temple, som enda i eit massesjølvmord på meir enn 909 personar i Jonestown i Guyana. 

Frå starten var People's Temple ein organisasjon som gjorde gjeldande sosial rettferd og hjelpte fattige og rusmisbrukarar. Den endra seg etter kvart til ei sekt, der Jim Jones misbrukte si sterke stilling, og styrte organisasjonen eineveldig. Han såg på seg sjølv som ein ny Messias.

Etter kvart kom organisasjonen under offentleg merksemd, og for å kome seg unna så grunnla Jones grunnla Jonestown i Guyana, der han og om lag 800 medlemmar i sekta slo seg ned. 

Det kom opp historier om brot på menneskerettane, og kongressmannen Leo J. Ryan drog til Gyuana saman med medarbeidarar, pressefolk og slektningar til dei som budde i Jonestown for å undersøke kva som skjedde. Den 17. november 1978 kom gruppa til Jonestown. Den 18. november 1978 om ettermiddagen vart kongressmann Ryan angripen av sektmedlemmen Don Slyan med kniv, utan at Ryan vart skadd. Dette gjorde at besøket vart avbrote, og Ryan fekk dra derifrå saman med delegasjonen og 15 sektmedlemmer som ynskte å dra. Dei blei angripne på flyplassen, og Ryan og 4 andre vart skotne og drepne. Deretter kom dei fleste seg av garde i eit fly. 

Dette førte til at Jim Jones kravde at sektmedlemmane skulle gjere «revolusjonært sjølvmord», noko som også skjedde. 909 personar døydde, dei fleste tok liva sine ved å drikke cyanid. Dei som nekta vart skotne eller kvelte. Nokre få kom seg unna. Også fire sektmedlemmer i hovudkvarteret i Georgetown tok liva sine. Det var dermed til saman 918 døde.

Sjå også 
 Jonestown

Jones, Jim
Jones, Jim
Fitjar kyrkje

Fitjar kyrkje ligg på Fitjar i Hordaland, like ved sentrum. Ho høyrer til Fitjar sokn. Kyrkja er ei langkyrkje av tre og har 425 sittjeplassar.

Mellomalderkyrkja 
Ein veit ikkje sikkert kva tid den første kyrkja vart bygd, men ho er truleg bygd like etter Moster gamle kyrkje. Den første kyrkja på staden vart bygd i tilknyting til kongsgarden som låg på Fitjar. Sidan kyrkja vart bygd på kongsgarden sin grunn og sidan presten fekk ein del av kongsgarden til prestegard, er det stor grunn til å tru at det var kongen sjølv eller ein av lensherrane hans som bygde kyrkja. Kanskje var dette Aslak Fitjaskalle som Olav II sende her på byrjinga av 1000-talet. Steinen i kyrkja skal i følgje segna ha vore henta frå Sandvik på Osterneset, nord for Fitjar sentrum, og dette kan vel stemme sidan det framleis er spor i berget på at stein er hogd ut herfrå 

Ho skal ha vore mykje lik Moster gamle kyrkje på Moster på Bømlo, den eldste kyrkja i Noreg. Mellomalderkyrkja på Fitjar skal derimot ha vore større. Ho var av stein med kyrkjehus, kor av mur og våpenhus i tre. Denne kyrkja var riven då den noverande trekyrkja vart bygd. Stein frå den gamle kyrkja vart nytta som steingard rundt kyrkjegarden.

Nils Skanning var truleg den første presten i kyrkja etter reformasjonen. Han var frå Ystad i Skåne, som den gongen var ein del av Danmark.

Den noverande kyrkja 
Den nye kyrkja vart bygd av byggmeister Kaarhus frå Skånevik og byggmeister Wamberg og vart innvigd i 1867 etter at Fitjar vart eit eige sokn i 1862. Fleire lekamar frå den gamle kyrkja vart flytta inn i den nye, som døypefonten frå 1627-1629, ein messinglysestake frå 1600-talet og ein disk frå 1676-1699. Kyrkja fekk ny altertavle, teikna av Holst frå Trøndelag. Altertavla viser eit måleri av krossfestinga. Den gamle altertavla frå 1721 heng på ein av sideveggane i kyrkja. I tillegg har kyrkja ein biletbibel frå 1890.

Fitjar kyrkje har to kyrkjeklokker, ei lita og ei stor. Den litle klokka er frå den originale kyrkja frå mellomalderen, medan den andre vart støypt i Bergen i 1854 av J.F. Becker.

Steinplata som var altarbord gjennom mellomalderen er montert inn i den noverande kyrkja sitt kassealtar etter først å ha vore nytta til dørhelle ved norddøra. 

Den første soknepresten i kyrkja var Ivar Olaus Widerøe frå Selbu. Japanaren Nobukazu «Nobu» Imazu er kyrkjelydsprest på Fitjar. Han er den første japanaren som er ordinert i Den norske kyrkja.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Norges Kirker: «Fitjar kirke» på nettstaden til Norsk institutt for kulturminneforskning

Kyrkjer i Fitjar
Kyrkjer i Sunnhordland prosti
Norske kyrkjer frå 1860-åra
Kulturminne i Fitjar
1867 i Noreg
Castilla-La Mancha

Castilla-La Mancha er ein autonom region i Spania. 

Castilla-La Mancha grensar til Castilla y León, Madrid, Aragòn, Valencia, Murcia, Andalucía og Extremadura. Han er ein av regionane i Spania med lågast folketettleik. 

Regionshovudstaden er Toledo og den største byen Albacete.

Castilla-La Mancha var tidlegare ei administrativ eining i lag med provinsen Madrid som Ny-Castilla (Castilla la Nueva), men då det modern regionssystemet vart innført i Spania, vart dei fråskilde som eigne regionar på grunn av den store demografiske skilnaden mellom hovudstaden og resten av Ny-Castilla. 

Det er hovudsakleg i denne regionen at soga i den kjende spanske romanen Don Quixote av Miguel de Cervantes føregår. Sjølv om La Mancha er eit forblåst platå er det likevel eit symbol for spansk kultur med solsikker, sopp, olivengardar, vindømller Manchego-ost og Don Quixote.

Historie 
Historia til Castilla-La Mancha har vore viktig. Opphavet til regionen er frå den muslimske perioden mellom 700- og 1300-talet. Det fann stad mange historiske slag mellom kristne krossfararar og muslimske styrkar i perioden frå år 1000 til 1300-talet (fram til slaget ved Las Navas de Tolosa. Då Almohad-dynastiet forsvann vart Castilla den dominerande makta i området. Det var òg her kongemakta Castilla og Aragon vart samla i 1492 under dronning Isabel og kong Ferdinand.

Region 

Castilla-La Mancha er delt inn i fem provinsar med namn etter provinshovudstadane. Desse er 
 Albacete
 Ciudad Real
 Cuenca
 Guadalajara
 Toledo

Andre viktige byar i Castilla-La Mancha (med meir enn 25 000 innbyggjarar) er:

 Talavera de la Reina, Toledo
 Puertollano, Ciudad Real
 Tomelloso, Ciudad Real
 Hellín, Albacete
 Alcázar de San Juan, Ciudad Real
 Valdepeñas, Ciudad Real
 Almansa, Albacete
 Azuqueca de Henares, Guadalajara
Andre byar i Castilla-La Mancha (med færre enn 25 000 innbyggjarar) er:
 Caudete, Albacete
 Puebla de Don Rodrigo, Ciudad Real
 Villanueva de la Jara, Cuenca
 Alustante, Guadalajara
 Mazarambroz, Toledo
 Bargas, Toledo
 Illescas, Toledo

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettside

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Castile-La Mancha» frå ,  den 29. september 2009.  
 

Spanske autonome regionar
 
Skipingar i 1982
Kurt Heggestad

Kurt Heggestad () er ein norsk fotballspelar som spelar for Veitastrond fotball (2009) i 4. divisjon. Han spelte for Sogndal fotball i ti år. Heggestad la opp toppfotballen etter 2007-sesongen, berre 25 år gamal for å verte geitebonde i heimbygda Veitastrond i Luster kommune, Sogn og Fjordane. Eit val som han i fylgje han sjølv, ikkje har angra på. Heggestad spelte både back, ving og kantspelar i karrieren si. Han fekk totalt 211 kampar i Sogndal-trøya før han la opp.

Karriere som spelar

Referansar 

Norske fotballspelarar
Folk frå Luster
Høye Kvåle

Høye Kvåle () var ein kjend spelemann frå Seljord i Telemark. Han er morbror til spelemannen Eivind Mo.

Høye Kvåle var son av Anne og Eivind Kvåle frå Seljord. Både faren og mora var kjende med slåttetradisjon, og faren skal ha spela noko sjølv. Elles lærte Høye mykje spel av Kjetil Håvardsson, son av Håvard Gibøen. Denne tradisjonen førte han vidare, og sytte for at systersonen fekk grunnopplæring i slåttespel.

Han er gravlagd på kyrkjegarden i Seljord.

To gangarar etter Høye Kvåle er utgjeve i Hardingfeleverket, band I. Den eine er gangaren Austaden (nr 61), som Høye Kvåle hadde etter foreldra sine. Desse hadde lært han av spelemannen Åsmund Nordgard frå Åseral. Den andre er ein systerslått, ein variant av Kivlemøyane, som Kvåle hadde etter Kjetil Håvardsson (98c). Høye Kvåle er ein av dei viktigaste kjeldene til denne slåttekrinsen i Aust-Telemark, og mellom anna Hauk Buen spelar desse i tradisjon etter han.

Fotnotar 

Norske folkemusikarar
Folk frå Seljord
Eoin Colfer

Eoin Colfer () er ein irsk barnebokforfattar. Han er mest kjend for å ha skrive serien om Artemis Fowl.

Liv 
Eoin Colfer voks opp i Wexford, ein liten by ved sørkysten av Irland, saman med sine fire brør. Faren hans var ein barneskulelærer, artist og historikar. Mora hans var dramalærar. På barneskulen oppdaga han at han likte å skrive historier. Han teikna teikningar til det han skreiv. Han laga og skodespel. Mest om vikingane, der han bruka venane sine i historiene, og var sjølv helten. Venane var ikkje imponert, for historiene var brutale, og det var berre helten som overlevde.

I 1986 vart han barneskulelærar, slik som sin far. Sjølv om han no var lærar, fortsette han med skrivinga si på fritid. I 1991 gifta han seg med Jackie, som han møtte i sitt femte år på universitetet.

Bøker 
I 1998 gav Colfer ut si fyrste bok Benny og Omar som vart ein bestseljar i Irland, men det var fyrst då han skreiv Artemis Fowl han vart kjend på internasjonalt nivå. Boka vart umiddelbart ein internasjonal suksess. Boka vart nominert til Withbread-prisen for årets beste barnebok, og skal nå verte film. Sjølv beskriv Eoin Colfer Artemis Fowl-bøkene som "Die Hard i alveland". 

 Benny & Omar (1998) - ikkje omsett til norsk
 Benny & Babe (1999) - ikkje omsett
 Going Potty (1999) - ikkje omsett
 Ed's Funny feet (2000) - ikkje omsett
 Ed's bed (2001) - ikkje omsett

 Artemis Fowl (2001)
 Artemis Fowl - Operasjon Arktis (2002)
 Artemis Fowl - Evighetskoden (2003)
 Artemis Fowl - Arkivet (2004)
 Artemis Fowl - Opalbedraget (2005)
 Artemis Fowl - Den tapte kolonien(2007) 

 Ønskelisten (2000)
 Historien om Potet-Isaksen (2004)
 Kaptein Kråkes hevn (2006) 
 Parasittjegeren (2004, norsk 2006)

Engelskspråklege forfattarar
Irske forfattarar
Barnebokforfattarar
25143 Itokawa

25143 Itokawa (frå japansk 糸川) er ein Apollo-asteroide og ein marskryssar. Itokawa blei besøkt av den japanske romfartsorganisasjonen JAXAs romsonde Hayabusa og kan koma til å bli den første romsonden som prøvar er blitt henta ned frå.

Historie 

Asteroiden vart oppdaga i 1998 av LINEAR og gjeve mellombelsnamnet . I år 2000 vart asteroiden vald som mål for JAXAs Hayabusa-sonde, og ikkje lenge etterpå vart asteroiden gitt namnet Itokawa, etter den japanske rakettforskaren Hideo Itokawa

Asteoiden 

Itokawa er ein S-type-asteroide. Bilete frå Hayabusa hintar til at Itokawa kan vera eit resultat av to mindre asteroidar som stadig har gått lågare og lågare i bane rundt kvarandre og etterkvart blitt hengande fast. Hayabusa viste at Itokawa knapt har nedslagskratre, og ein veldig ujamn overflate overstrødd med kampesteinar. I følgje forskarane på Hayabusaprosjektet består Itokawa av to gigantiske steinhaugar snarare enn to massive lekamar.

Bakgrunnsstoff 

 Intervju med JAXA forskar og nokre bilete
 Space.com artikkel med nærbilete

Fotnotar 

Itokawa
Itokawa
Burano

Burano er ei øy i Venezialagunen, men som sjølve Venezia er ho i røynda ei gruppe øyar forbunde med kvarandre via bruer. Ho ligg nær Torcello i nordenden av lagunen og er kjend for kniplingane som vert laga her. Øya vart truleg busett av romarar og på 500-talet vart ho okkupert av folk frå Altino, som kalla ho opp etter ein av portane i den tidlegare byen sin. Det er to teoriar om korleis øya fekk namnet sitt. Den eine er at ho opphavleg vart busett av Buriana-familien, og den andre at dei første busetjarane på Burano kom frå den litle øya Buranello, 7 km lenger sør. 

Sjølv om øya raskt vart ein blømande busetnad vart ho styrt frå Torcello og hadde ingen av privilegiane som den øya eller Murano hadde. Ho vart først viktig på 1500-talet då kvinner på øya byrja å lage kniplingar eller blonder. Kniplingane vart etterkvart eksportert til heile Europa, men eksporten minka 1700-talet og industrien vart ikkje vekt til live igjen før i 1872 då det vart grunnlagd ein skule for blondeveving. Industrien blømde igjen på øya, men i dag er det få som driv med denne tradisjonen sidan det er svært tidkrevande og derfor har høg salspris. 

Buram er kjend for dei små, lysmåla husa, som har vore populære hos kunstnarar. Designaren Philippe Starck eig tre hus. Andre attraksjonar er San Martino-kyrkja med eit klokketårn, Oratorio Santa Barbara og eit museum for blondemaking. Fargane på husa følgjer eit spesifikt system som har sitt opphav i øya sin gullalder. Om nokon vil måle huset sitt må dei derfor sende ein søknad til kommunestyret, som så vil gje svar om kva for nokre fargar som er tillate. Denne praksisen har ført til ein mangfaldige pastellfarga hus som er karakteristiske for øya i dag. 

Burano ligg 7 km frå Venezia, ei reise som tar 40 minutt med dei venetianske båtane, «vaporetti». Øya er forbunden til Mazzorbo via ei bru. I dag har Burano om lag 4 000 innbyggjarar.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Burano» frå ,  den 5. november 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Bilete av Burano 
 Satellittbilete frå Google Maps
 Virtuell gåtur på Burano 

Øyar i Italia
Venezia
Giudecca

Giudecca er ei øy i Venezialagunen, like sør for dei sentrale øyane. Mellom desse øyane og Giudecca ligg Giudeccakanalen.

Opphavleg vart ho kalla Spinalunga og øya kan ha fått nytt namn av jødane som busette seg her. Historisk var området eit stort palass med hagar, men øya vart industrialisert tidleg på 1900-talet med skipsverft og fabrikkar, i tillegg til eit filmstudio. Mykje av industrien på Guidecca vart lagt ned etter den andre verdskrigen, men vert i dag rekna som eit eksklusivt bustadområde. Ho er kjend for den lange kaien og kyrkjene sine, som Il Redentore. San Giorgio Maggiore ligg utanfor austenden av øya.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Giudecca» frå ,  den 5. november 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Satellittbilete frå Google Maps

Øyar i Italia
Venezia
Lido

Lido er ein 18 km lang sandbanke i Veneziabukta. Øya har om lag 20 000 innbyggjarar og mange turistar (hovudsakleg italienarar) kjem her om sommaren. Venzia filmfestival finn stad på Lido kvar september. 

Øya har tre busetnadar. Sjølve Lido ligg i nord og her finn ein Grand Hotel de Bains, Venezia Casino og Grand Hotel Excelsior. Malamocco, ligg i midten og var lenge den einaste busetnaden. Ein gong budde dogen av Venezia her. Alberoni ligg sør på øyane og her ligg Fort San Nicolo og ein golfbane.

Sida av øya som vender ut mot Adriahavet består hovudsakleg av ei sandstrand der det stort sett ligg rekke på rekke med turisthotell. Av hotell her finn ein Excelsior og Des Bains, scener for handlinga i Thomas Mann sin roman Døden i Venedig. Desse strendene er private, men på nord- og sørenden av øya er det to enorme, offentlege strender. 

Hjarte av øya er Gran Viale Santa Maria Elisabetta, ei 700 meter lang og brei gate som går frå eine til andre sida av lagunen. Her ligg det hotell, butikkar og restaurantar. Ved sida som vender mot lagunen finn ein båtar som går til Venezia og fastlandet. 

I 1202, ved byrjinga av det fjerde krosstoget, vart ho nytta som leir med telt til tusenvis av krossfararar, som vart blokkert her av venetianarane då dei ikkje kunne betale for dei venetianske skipa dei trong for transport.

Bakgrunnsstoff
Satellittbilete av Lido på Google Maps

Kjelder 

Øyar i Italia
Venezia
Pellestrina

Pellestrina er ei øy som dannar ein barriere mellom den sørlege delen av Venezialagunen og Adriahavet og ligg sørvest for Lido.

Øya er 11 km lang og har sidan 1700-talet grensa til ei stor demning på sjøsida. Det er fire landsbyar på øya: San Pietro in Volta, Porto Secco, San Antonio og Pellestrina, som er kjend for sine fargerike hus. 

Hovudnæringa på øya er handelsgartneri, fiske, turisme og produksjon av blonder. 

Av attraksjonar på øya finn ein Lido of Ca' Roman, som er kjend for furuane og fuglelivet.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Pellestrina» frå ,  den 4. november 2007.

Bakgrunnsstoff 

Øyar i Italia
Venezia
Murano

Murano vert vanlegvis omtalt som ei øy i Venezialagunen, men som sjølve Venezia består ho av ei øygruppe som er knytt saman via bruer. Ho ligg om lag 1,5 km nord for Venezia og er kjend for glasmaking, særleg lampar. 

Murano vart busett av romarar og så frå 500-talet av folk frå Altino og Oderzo. Først blømde øya som ein fiskelandsby og med produksjon av salt. Ho var òg eit handelssenter, sjølv om hamna var styrt av Sant'Erasmo. Frå 1000-talet vart det nedgangstider då innbyggjarane flytta til Dorsoduro. Ho styrte i starten seg sjølv, men frå 1200-talet vart ho styrt av ein podestà  frå Venezia. I motsetnad til dei andre øyane i lagunen prega Murano sine eigne myntar. 

I 1291 måtte alle glasmakarane i Venezia flytte til Muran under tvang på grunn av brannfaren. Det neste hundreåret byrje ein med eksport og øya vart kjend, først for glasperler og speglar. Aventuringlas vart funne opp på øya og ei stund var Murano den største produsenten av glas i Europa. Øya vart seinare kjend for lysekronene. Sjølv om ikkje glasmakinga vart like viktig på 1700-talet er det framleis hovudnæringa på øya. 

På 1400-talet vart øya ein populær feriestad for venetianarane og det vart bygd palass, men populariteten minka etter kvart. Landsbygda på øya var kjend for frukt- og grønsakshagane fram til 1800-talet då fleire hus vart bygd. 

Av attraksjonar på øya finn ein Santa Maria e San Donato-kyrkja, kjend for det austromerske mosaikkgolvet frå 1100-talet og skal visstnok huse beina til ein drake som vart drepen av St. Donatus, San Pietro Martire-kyrkja med det flotte kapellet bygd av Ballarin-familien i 1503, og Palazzo da Mula.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Murano» frå ,  den 5. november 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Promovetro consortium 

Øyar i Italia
Venezia