alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Finer Feelings

«Finer Feelings» er ein song av Kylie Minogue. Han var den siste singelen frå det fjerde albumet hennar Let's Get to It (1991), og vart utgjeven i april 1992. Han nådde nummer elleve på den britiske hitlistene. I Australia vart han den til då minst suksessfulle singelen hennar, og nådde berre nummer seksti.

Formater og sporliste 
CD single
"Finer Feelings" (Brothers in Rhythm 7" Mix) – 3:47
"Finer Feelings" (Brothers in Rhythm 12" Mix) – 6:47
"Finer Feelings" (Album Version) – 3:55
"Closer" (The Pleasure Mix)

Kassett
"Finer Feelings" (Brothers in Rhythm 7" Mix) – 3:47
"Closer" (edit)

7" single
"Finer Feelings" (Brothers in Rhythm 7" Mix) – 3:47
"Closer" (Edit)

12" single
"Finer Feelings" (Brothers in Rhythm 12" Mix) – 6:47
"Closer" (The Pleasure Mix)

Topplisteplasseringar

Bakgrunnsstoff 
Finer Feelings på Allmusic

Kylie Minogue-songar
Songar frå 1991
Singlar frå 1992
Omdreiingsflate

Ei omdreiingsflate eller rotasjonsflate er i matematikk ei flate ein får når ei plan kurve roterer om ein akse, omdreiingsaksen, i planet til kurven. 

Eit plan som er vinkelrett på omdreiingsaksen skjer ei omdreiingsflate i ein sirkel på omdreiingsaksen. Enkle omdreiingsflater er ei kuleflate og ein torus, som begge vert skildra av ein sirkel som roterer om ein akse i sirkelplanet.

Kjelder

Geometrisk algebra
Rotasjon i tre dimensjonar
Rotasjonssymmetri
Orientering
Parabel

Ein parabel er eit ein geometrisk planfigur, éit av fleire kjeglesnitt.

Han er kjenneteikna ved at han blir danna av alle punkt som har same avstand frå ei styrelinje som frå brennpunktet til parabelen.

Ein symmetrisk romfigur der snittet skildrar ein parabel kallast ein parabol og blir brukt i mange ulike innretningar der målet er å fokusere innkomande strålar, til dømes ei parabolantenne for radiokommunikasjon, eller ein lyddusj for fokusering av lydar.

 alle parallelt innkomande strålar vil bli samla i fokuspunktet
 alle parallelt innkomande strålar vil ha like lang «reiseveg» til fokuspunktet

Matematisk kan parabelen skildrast av funksjonen:

Sjå òg 
Ellipse
Hyperbel
Andregradslikning

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Parabel» frå ,  den 15. september 2011.  
 

Kurver
Kjeglesnitt
Ralph Tambs Lyche

Ralph Tambs Lyche () var ein norsk matematikar.

Han vart fødd i Macon i den amerikanske delstaten Georgia av ein norsk far og ei amerikansk mor, men flytta til Noreg då han var to år gammal. Under studietida jobba han blant anna som assistentlærer ved NTH. Han vart uteksaminert frå Det Kongelege Frederiks Universitet i 1916, og vart tilsett som dosent i matematikk ved NTH i 1918. Han tok doktorgraden sin i Strasbourg i 1927 etter eit toårig opphald der. I 1937 vart han forfremma til professor, ei stilling han hadde til 1950, då han vart professor ved Universitetet i Oslo, der han arbeidde fram til han vart pensjonert i 1961. Arbeidsfelta hans var matematisk analyse, funksjonsteori, algebra og talteori. Han skreiv omkring 60 matematiske verk og òg nokre få publikasjonar i botanikk. Lyche hadde eit herbarium som visstnok var det største i Noreg, og var òg ein periode formann i Norsk botanisk forening. Han vart kjent for sine matematiske lærebøker, både for den vidaregåande skulen og ein annan for tekniske høgskular og universitet. Han var òg redaksjonelt styremedlem i tidsskriftet Nordisk Matematisk Tidsskrift.

Lyche var medlem av Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab frå 1927, og av Det Norske Videnskaps-Akademi frå 1946. Frå 1946 til 1950 var han generalsekretær i Det Kongelege Norske Videnskabers Selskab. Han var formann i Norsk matematisk forening 1953–1959. Han vart vald til formann på Studentersamfundet i Trondhjem i 1920 og han heldt blant anna foredrag under politiske møte der. Han var medlem av Clarté og tilknytt Mot Dag. Under unntakstilstanden til nazistane i Trondheim i 1942 vart han fengsla på Falstad fangeleir. Han sat i fangenskap resten av andre verdskrigen. Lyches villa i Jonsvannsveien vart brukt av Rinnanbanden og er kjend som «Bandeklosteret».

Ralph Tambs Lyche var far til aktivisten Guri Tambs-Lyche. Kona hans Else Alvilde Rasmussen var òg politisk aktiv, og starta Mødrehygienekontoret i Trondheim. Tambs Lyche døydde tidleg i 1991, 100 år gammal.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ralph Tambs Lyche» frå ,  den 15. september 2011. 
 oppgav desse kjeldene: 

Aftenposten, 6. februar 1991, s. 13: Ralph Tambs Lyche (nekrolog)
Aftenposten, 6. september 1990, s 14: Ralph Tambs Lyche 100 år. Av Karl Egil Aubert.
Kilden, 26. februar 2008: Guri Tambs-Lyche
Folketellingen 1910: 
 

Norske matematikarar
Norske matematikkprofessorar
Professorar ved Universitetet i Oslo
Medlemmar av Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab
Medlemmar av Det Norske Videnskaps-Akademi
Norsk-amerikanarar
Norske motstandsfolk
Matematikarar på 1900-talet
Teorem

Eit teorem (av gresk for «det som er sett») eller ein sats er ein læresetning eller matematisk resultat som det er blitt bevist er riktig ved hjelp av tidlegare teorem eller andre aksepterte setningar som aksiom.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Teorem» frå ,  den 15. september 2011.  
 

 
Matematisk terminologi
Logiske konsept
Logisk syntaks
Logisk konsekvens
Filosofisk logikk
Språkfilosofi
Ukjend i matematikk

Ein ukjend i matematikk er ein storleik som skal bestemmast ut frå visse gjevne opplysningar. Det kan til dømes vere den ukjende storleiken som skal tilfredsstille ei bestemt likning. Ukjende vert vanlegvis symbolisert med bokstavar frå slutten av alfabetet: x, y, z.

Kjelder

Likningar
Godzilla

Godzilla (japansk ゴジラ, gojira) er eit oppdikta dinosauraktig monster kjend frå ei rekkje japanske filmar. Det japanske filmstudioet Toho har totalt laga 28 offisielle filmar med monsteret. Den første Godzilla-filmen hadde premiere i 1954. Det er laga ei rekkje filmar sidan. Det er også laga ein amerikansk godzillafilm, Godzilla, frå 1998.

Filmar 
 Godzilla (Gojira), japansk tittel Gojira (1954)
 Godzilla Raids Again, japansk tittel Gojira no gyakushuu (1955)
 King Kong vs. Godzilla, japansk tittel Kingu Kongu tai Gojira (1962)
 Mothra vs. Godzilla, japansk tittel Mosura tai Gojira (1964)
 Ghidorah, the Three-Headed Monster, japansk tittel San daikaijuu : chikyuu saidai no kessen (1964)
 Invasion of Astro-Monster, japansk tittel Kaijuu daisensou (1965)
 Ebirah, Horror of the Deep, japansk tittel Gojira, Ebira, Mosura: nankai no daikettou (1966)
 Son of Godzilla, japansk tittel Kaijutou no kessen: Gojira no musuko (1967)
 Destroy All Monsters, japansk tittel Kaijuu soushingeki (1968)
 All Monsters Attack, japansk tittel Gojira, Minira,Gabara: oru kaijuu daishingeki (1969)
 Godzilla vs. Hedorah, japansk tittel Gojira tai Hedora (1971)
 Godzilla vs. Gigan, japansk tittel Chikyuu kogeki meirei: Gojira tai Gaigan (1972)
 Godzilla vs. Megalon, japansk tittel Gojira tai Megaro (1973)
 Godzilla vs. Mechagodzilla, japansk tittel Gojira tai Mekagojira (1974)
 Terror of Mechagodzilla, japansk tittel Mekagojira no gyakushuu (1975)
 The Return of Godzilla, japansk tittel Gojira (1984)
 Godzilla vs. Biollante, japansk tittel Gojira vs. Biorante (1989)
 Godzilla vs. King Ghidorah, japansk tittel Gojira vs. Kingu Gidora (1991)
 Godzilla vs. Mothra, japansk tittel Gojira vs. Mosura (1992)
 Godzilla vs. Mechagodzilla II, japansk tittel Gojira vs. Mekagojira (1993)
 Godzilla vs. SpaceGodzilla, japansk tittel Gojira vs. Supesugojira (1994)
 Godzilla vs. Destroyah, japansk tittel Gojira vs. Desutoroia (1995)
 Godzilla (amerikansk film, 1998)
 Godzilla 2000: Millennium, japansk tittel Gojira nisen mireniamu (1999)
 Godzilla vs. Megaguirus, japansk tittel Gojira x Megagirasu (2000)
 Godzilla, Mothra and King Ghidorah: Giant Monsters All-Out Attack, japansk tittel Gojira, Mosura, Kingu Gidora: daikaijuu soukougeki (2001)
 Godzilla Against Mechagodzilla, japansk tittel Gojira x Mekagojira (2002)
 Godzilla: Tokyo SOS, japansk tittel Gojira x Mosura x Mekagojira: Tokyo SOS (2003)
 Godzilla: Final Wars, japansk tittel Gojira: fainaru uozo (2004)
 Godzilla (amerikansk film, 2014)
Shin Godzilla (2016)
Godzilla: Planet of the Monsters  (2017)
Godzilla: City on the Edge of Battle  (2018)
Godzilla: The Planet Eater  (2018)
 Godzilla: King of the Monsters (2019, japansk, kinesisk og USA-amerikansk produksjon)
 Godzilla vs. Kong (amerikansk film, 2021)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Godzilla» frå ,  den 15. september 2011.  

Denne artikkelen bygger på «Godzilla (franchise)» frå ,  den 4. september 2022.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell Godzilla-nettstad 
 Godzilla hjå filmstudioet Toho

Oppdikta monster
Japansk film
Monster

Monster eller monstrum (frå latin monere, 'varsle', tyder eigentleg 'varsel, jartegn') viser til ulike vanskapningar og uhyre kjende frå folketru, mytologi og dikting. Ordet kan også visa til noko som er særs stort. Det finst ei rekkje fabeldyr som er rekna som monster. Mange av dei er ikkje-menneskelege, anten forma som dyr eller blandingar av desse, medan andre kan ha menneskelege trekk. Monster kan òg ha heilt nye former eller unormal farge, storleik, tal på lemmer eller organ og liknande.

Monster opptrer ofte i mytologi, segner og eventyr som noko ein helt må overvinna eller lura. I folketru og -dikting kan dei brukast til å skremma, til dømes som ei slags oppseding av born. Moderne skrekkfiksjon har fornya og dikta opp nye monster som har som hovudføremål å skapa uhygge eller redsle. Til motsats finst det også døme på verk der monster er blitt gjort snille og søte, som i animasjonsfilmen  Monsterbedriften.

Nemningane «monster» og «uhyre» er også blitt brukte om personar som har utført særs grove brotsverk, eller om store eller uhyrlege ting, som monsterbølgje, monstertruck eller «monstermaster».

Monster frå ulike tradisjonar

Oldtida i Mesopotamia, Midtausten og Egypt 
 Demonar, farlege andevesen
 Griff, løve- og ørneskapning
 Lotan (Leviathan i Bibelen)
 Sfinks, menneske- og løveskapning
 Tiamat, babylonsk drake

Antikke 
 Argos, kjempe med hundre auge
 Basilisk, eit slangemonster
 Gorgonane, kvinner med ormehår
 Kentaur, mann- og hesteskapning
 Kerberos, vakthund i dødsriket
 Kimære, fabeldyr med geitekropp, løvehovud og slangehale
 Kyklop, einauga kjempar
 Minotauros, mann- og okseskapning
 Hydra, sjøuhyre med ni hovud
 Skylla og Karybdis, kjende frå Odysseen
 Varulv

Nordisk mytologi 
 Fenresulven
 Linnorm
 Midgardsormen
 Nidhogg

Europeisk mellomalder
 Beelzebub
 Drake
 Grendel
 Tarasque
 Rise

Asiatiske monster 
 Asura, indisk demon
 Djinn, arabisk demon
 Ghoul, arabisk gravstadsdemon
 Naga, indiske slangemonster
 Yōkai, japanske spøkjelsemonster

Barnemonster
Buse
Dodraugen

Skrekkfsjangeren og science-fiction 
 Godzilla
 Mumie
 Romvesen
 Zombie

Vass- og sjøuhyre 
 Bunyip
 Draugen
 Kraken
 Nessie
 Sjøorm
 Storsjöodjuret

Kjelder

Bakgrunnsstoff

 
Fabeldyr
Folkeminne
Utviklingsbiologi
Vektorrekning

Vektorrekning eller vektoranalyse, stundom kalla geometrisk addisjon, er ei grein innan matematikken som omhandlar derivasjon og integrasjon av vektorfelt, som regel eit tredimensjonalt euklidsk rom  Omgrepet vert stundom nytta synonymt med det breiare temaet multivariabelrekning, som omfattar vektorrekning samt partiell derivasjon og fleirdoble integral. Vektorrekning spelar ei viktig rolle i differensiell geometri og i studiet av partielle differnsiallikningar. Det vert mykje nytta i fysikk og inteniørkunst, særleg i skildringa av elektromagnetisk felt, tyngdefelt og væskestraum.

Vektorrekning vart utvikla frå kvaternionanalyse av J. Willard Gibbs og Oliver Heaviside mot slutten av 1800-talet, og det meste av notasjonen og terminologien vart oppretta av Gibbs og Edwin Bidwell Wilson i boka deira Vector Analysis frå 1901.

Grunnleggande objekt
Dei grunnleggande objekta i vektorrekning er skalarfelt (funksjonar med skalarverdiar) og vektorfelt (funksjonar med vektorverdiar). Desse vert så kombinerte eller transformerte under forskjellige operasjonar og integrert. I meir avanserte handsamingar skil ein vidare mellom pseudovektorfelt og pseudoskalarfelt, som er identiske til vektorfelt og skalarfelt, botsett frå at dei endrar forteikn under eit omvendt orientert kart. Til dømes er curlen til eit vektorfelt eit pseudovektorfelt.

Vektoroperasjonar

Algebraiske operasjonar 
Dei grunnleggande algebraiske operasjonane i vektorrekning vert kalla vektoralgebra, og er definert for eit vektorrom og så globalt nytta på eit vektorfelt og består av: 
skalarmultiplikasjon multiplikasjon av eit skalarfelt og eit vektorfelt, som gjev eit vektorfelt: ;
vektoraddisjon addisjon av to vektorfelt, som gjev eit nytt vektorfelt: ;
prikkprodukt multiplikasjon av to vektorfelt, som gjev eit skalarfelt: ;
kryssprodukt multiplikasjon av to vektorfelt, som gjev eit vektorfelt: .

Differensialoperasjonar
Vektorrekning studerer forskjellige differensialoperatorar definert på skalar- eller vektorfelt, som evanlegvis vert uttrykket i form av del-operatoren (). Dei fire viktigaste differnsialoperasjonane i vektorrekning er:

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Vector calculus» frå ,  den 15. september 2011.  
 

 
differensialrekning
Prøveval

Prøveval er val der valresultatet ikkje er gjeldande. Hovudmålet med slike val er gjerne deltakinga, som kan brukast til å gje prøveveljarar opplæring i det å velja, og politikarar høve til å øva seg på valkamp. Skuleval er ei vanleg form for prøveval som gjer det mogleg for ungdom like under stemmerettsalder å øva seg på å stemma. Ved nyinnføring av demokratiske styreformer kan ein også halda prøveval, slik det blei gjort i Bhutan i 2007 før valet til nasjonalforsamling i 2008.

Val
Utdanning
Vindskeiv linje

Ei vindskeiv linje er ei rett linje som ikkje ligg i same plan som ei anna rett linje.

Kjelder

Geometri
Utvalsaksiomet

Utvalsaksiomet er eit viktig aksiom i mengdelære. Ein kan formulere aksiomet på fleire måtar, til dømes ved at ein i ein kvar familie av mengder kan velje ut eitt element frå kvar av dei og på den måten danne ei ny mengd. Enkelte matematiske teorem kan bevisast utan utvalsaksiomet medan andre ikkje kan. Aksiomet er særleg viktig for uendelege mengder.

Sjå òg
 Velordna mengd

Kjelder

Aksiom i mengdelære
Tverrsnitt

Eit tverrsnitt er i matematikk eit snitt gjennom ein lekam, vinkelrett på lengderetninga til lekamen, samt den plane flata som vert danna på denne måten. Denne flata vert kalla tverrsnittsflata eller tverrsnittsarealet. 

Tverrsnittsarealet () til ein lekam sett frå ein viss vinkel er det totale arealet til den ortografiske projeksjonen av lekamen frå den vinkelen. Til dømes ein sylinder med høgda h og radius r har  når ein ser på sylinderen langs sentralaksen, og  når ein ser på sylinderen frå ei ortogonal retning. Ei kule har radius r har  når ein ser ho frå alle vinklar. Meir generelt kan ein rekne ut  med følgjande overflateintegral: 

 

der  er ein einingsvektor som peikar langs synsretninga mot sjåaren,  er eit overflateelement med ein utoverretta normal, og integralet er berre teken over den øvste flata, den delen av flata som er «synleg» frå perspektivet til sjåaren.

Sjå òg
 Tverrsnitt i fysikk
 Snitt

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Cross section (geometry)» frå ,  den 15. september 2011.  
 

Informasjonsgrafikk
Elementær geometri
Teknisk teikning
Deskriptiv geometri
Symmetri

Symmetri er ein karakteristisk eigenskap ved geometriske figurar, system, likningar og andre verkelege eller konseptuelle objekt. Vanlegvis fremstår den eine halvdelen av objektet som eit spegelbilete av den andre.

Ein seier at eit objekt er symmetrisk når det gjeld ein viss matematisk operasjon, viss operasjonen ikkje endrar objektet eller framtoninga til objektet.

Symmetriar kan òg finnast i levande organismar, som menneske og andre dyr.

Mangel på symmetri omtalast som som asymmetri.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Symmetri» frå ,  den 15. september 2011.

Bakgrunnsstoff
Symmetri i matematikk

Symmetri i matematikk finst ikkje berre i geometri, men òg i andre greiner av matematikk. Det er faktisk det same som invarians, eigenskapane som ikkje endrar noko under ein transformasjon.

To objekt er symmetriske til kvarandre med omsyn til den invariante transformasjonen om ein får eit objekt frå det andre under ein av transformasjonane. Det er ein ekvivalensrelasjon.

I tilfelle med symmetriske funksjonar er verdien av svaret invariant under permutasjonar av variable. Desse permutasjonane former ei gruppe, ei symmetrisk gruppe. I tilfellet for isometrisk transformasjonar i euklidsk geometri nyttar ein omgrepet symmetrigruppe. Meir generelt nyttar ein omgrepet automorfisk gruppe. Eit plan som deler ein lekam i to halvdelar som er spegelbilete av kvarandre vert kalla eit symmetriplan. 

Ein symmetriakse er ei rett linje i ein geometrisk figur eller krystall som er slik at figuren ved ein heil omdreiing kring aksen, kjem i ei stilling som fullstendig dekkjer utgangsstillinga.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Symmetry in mathematics» frå ,  den 15. september 2011.  
 

Matematikk
N-te-rot

I matematikk er n-te-rot til eit tal  eit tal  som multiplisert med seg sjølv  gongar gjev talet .  Dersom  er eit reelt tal nyttar ein ofte symbolet  for n-te-rota.

N-te-rot er den inverse funksjonen til potensfunksjonen. 

Den vanlegaste rota er kvadratrota. Den inverse funksjonen til kvadratrota er potensfunksjonen med eksponent n = 2. 

N-te-rota kan òg uttrykkast som følgjande potensfunksjon:

Alle uttrykk som inneheld røter, slik som kvadrat- og kubikkrøter, blir kalla rotuttrykk. Uttrykk som ikkje inneheld transendentale funksjonar eller transcendente tal blir kalla algebraiske uttrykk.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «N-te-rot» frå ,  den 15. september 2011.  
 

Elementær algebra
Prostaferese

Prostaferese er ein eldre reknemetode og ein av forløparane til logaritmerekninga. Ved prostaferese vert multiplikasjon redusert til addisjon ved hjelp av trigonometriske formlar der produktet av to sinus- eller cosinusuttrykk vert skrive som ein sum av desse funksjonane.  Metoden vart oppdaga av Johannes Werner, ein prest i Nürnberg, på 1500-talet. Han vart ei tid gløymt bort, men vart sidan teken fram og utbygd vidare på stjerneobservatoriumet til Tyge Brahe i Uranienborg.

Kjelder

Trigonometri
Aritmetikk
Otto Gilbert David Aubert

Otto Gilbert David Aubert () var ein norsk matematikar og son av Benoni d'Aubert. Han var ven av Niels Henrik Abel og hjelpte han med å få dei første matematiske arbeida sine på trykk. 

Etter å ha teke andreeksamen ved Universitet i Kristiania, var Aubert nokre år lærar ved Christiania katedralskole. I skuleprogrammet for 1833 offentlegjorde han avhandlinga Echantillon d'une analyse sphérique, det einaste arbeidet om moderne geometri som kom ut i Noreg før Sophus Lie. Etter ei utanlandsreise vart han i 1834 utnemnd til lærar for sønene til kronprins Oscar, dei seinare kongane Carl og Oscar. Sommaren 1837 følgde han med ein svensk eskadre til Middelhavet for å få att helsa si, men døydde av tuberkulose i Napoli året etter.

Breva hans frå Stockholm frå 1834 til 1837 er særs verdifulle og er trykt i Sofie Aubert Lindbæk-boka Landflygtige; af Aubertske papirer (1910).

Kjelder

Norske matematikarar
Matematikarar på 1800-talet
Døde av tuberkulose
Möbiusband

Möbiusband (eller Möbiusflate) er eit objekt som består av berre éi flate og berre éin ytterkant. Fenomenet vart oppdaga av dei tyske matematikarane August Ferdinand Möbius (1790-1868) og Johann Benedict Listing (1808-1882) i 1858, sjølvstendig av kvarandre. Flata har mange spesielle eigenskapar.

Viss ein lagar eit snitt midt på Möbiusflata, får ein ikkje to frå skilde flater, men ei samanhengande flate med to dreiingar på (som dermed ikkje er ei Möbiusflate). Skjer ein denne flata igjen i to, får ein to flater som går gjennom kvarandre, kvar av desse med to dreiingar på.
Lagar ein derimot eit snitt i den opphavlege Möbiusflata som ligg omtrent 2/3 frå kanten, får ein to objekt: eit objekt som er ei tynnare utgåve av den opphavlege Möbiusflata, og ei lang flate med to dreiingar på.

Korleis lage eit Möbiusband

 
Lag ein lang papirstimmel
Vri den eine enden ei halv omdreiing
Lim saman endene slik at pilene møtest

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Möbius’ bånd» frå ,  den 15. september 2011.  
 

Topologi
Fritidsmatematikk
Flater
Lova om store tal

I statistikk seier lova om store tal at gjennomsnittet av tilfeldige utval frå ein populasjon truleg ligg i nærleiken av gjennomsnittet av heile populasjonen.

I sannsynsteori seier lova om store tal at gjennomsnittet av ei følgje av stokastiske variablar med same sannsynsfordeling konvergerer mot den felles forventningsverdien deira, når mengder variablar går mot uendeleg.

Til dømes kan ein på ein vanleg spelterning få eit av tala 1, 2, 3, 4, 5, 6, som for eit kast alle er like sannsynlege. Derfor er den venta verdien av eit enkelt terningkast 
 
I følgje lova om store tal om ein kasta mange terningar, så vil gjennomsnittet deira truleg vere nær 3,5, og ein vil kome stadig meir nøyaktig nær dette talet etter kvart som ein kastar fleire og fleire terningar.

Den svake lova 

Den svake lova om store tal seier at viss X1, X2, X3, ... er ei uendeleg følgje av uavhengige stokastiske variablar med same forventningsverdi μ, så vil gjennomsnittet av dei  n første variablane

konvergere mot μ når n går mot uendeleg. Meir presist, for eit kvart positivt tal ε er
  

For å bevise dette, nyttar ein Tsjebysjevs ulikskap. La

Ved Tsjebysjevs ulikskap, får vi

Det følgjer at

Når n går mot uendeleg, går dette uttrykket mot 1.

Den sterke lova

Den sterke lova om store tal seier at viss X1, X2, X3, ... er ei uendeleg følgje uavhengige stokastiske variablar med same sannsynsfordeling med forventningsverdi μ < ∞ og endeleg varians, så er

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Store talls lov» frå ,  den 15. september 2011.  
 

Sannsynsteorem
Bevis
Statistisk terminologi
Statistiske teorem
Kvantor

Ein kvantor i matematikk er eit symbol nytta i matematisk logikk. Viss F(x) er det symbolske uttrykk for at utsegna x har eigenskapen F, skriv ein (∀x)F(x) for at x har eigenskapen F for alle x (vert lesen «For alle x gjeld F»). Viss det finst minst éin x som har eigenskapen F, skriv ein (∃x)F(x) (vert lesen «Det finst x slik at F gjeld»). Teikna ∀ og ∃ vert kalla høvesvis allkvantor og eksistenskvantor.

Kjelder

Logikk
Predikativ logikk
Matematisk logikk
Filosofisk logikk
Semantikk
Julie Backer

Julie Elisabeth Backer () var ein norsk demograf og statistikar. Ho var ein av pionerane innanfor demografisk statistikk i Noreg, og vert i dag særleg hugsa for dei historiske undersøkingane sine om dødelegheit.

Ho tok doktorgraden i 1938 og var byråsjef for Statistisk sentralbyrå frå 1936 til 1956 og seinare konsulent i forskingsavdelinga same stad. Ho gjorde fleire ekspertoppdrag for internasjonale organisasjonar og skreiv mange avhandlingar, særleg om folketalsstatistiske og medisinsk-statistiske emne.

Julie Backer vart vald inn i det internasjonale statistiske institutt i 1948 og var medlem av den internasjonale union for vitskaplege folkestudiar. Ho var òg medlem av ekspertkommisjonen til Verdas helseorganisasjon for statistisk klassifikasjon av medisinske diagnosar.

Kjelder

Norske statistikarar
Vitskapsfolk frå Oslo
Isoperimetrisk ulikskap

Ein isoperimetrisk ulikskap er ein geometrisk ulikskap som omfattar kvadratet til omkrinsen av ei lukka kurve i planet og arealet til eit planområde kurva lukkar. Isoperimetrisk tyder «å ha same bogelengd». Spesifikt seienr den ispoerimetriske ulikskapen at for lengda L av ei lukka kurve og arealet A til planet kurva lukkar, så er

og at likskapen held viss og berre viss kurva er ein sirkel.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Isoperimetric inequality» frå ,  den 15. september 2011.  
 

Multivariat analyse
Variasjonsrekning
Geometriske ulikskapar
Analytisk geometri