alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Vinkekrabbe

Vinkekrabbar (Uca) er ei slekt tropiske krabbar som finst langs dei fleste kontinentalkystar frå Middelhavet og sørover. Hannar av slekta er lette å kjenne att på dei asymmetriske klørne: den ein kloa er enormt forstørra i høve til den andre, og opptek ofte mellom ein tredel og halvparten av kroppsmassen til dyret. Desse kjempeklørne har gjeve dyra namnet sitt; dei «vinkar» med klørne både under kurtise og territorialkampar.

Det finst 97 artar vinkekrabbe fordelt på ni underslekter.

Kjenneteikn 
Vinkekrabbane er ganske små krabbar, som regel med ein skaldiameter på 2-4,5 cm. Hannen sin klo utgjer ein stor del av kroppen, og kan nå storleikar på opptil 5 cm. Fargen på dyret kan vera brun, blågrøn, turkis, svart, gul eller oransje, og er vanlegvis mørkare om natta enn om dagen.

Levesett og miljø 
Vinkekrabbane heldt til på strender og i mangroveskog i tidvassområdet, og er hovudsakleg aktive ved lågvatn. Ved høgvatn ligg dei gøymd i opptil 60 cm djupe, luftfylte holer som dei grev ut sjølv. Ein krabbe går aldri langt frå hola si. Sjølv om dei tydelegvis føretrekk tørt å opphalda seg i luft, pustar dei med gjeller som dei treng å halda fuktige.

Vinkekrabbar et hovudsakleg sand og slam, som dei filtrerer næringsrike mikroorganismar (m.a. alger, sopp, detritus) ut av. Dei nyttar dei korte klørne til å skuffa sanda og slammet inn i munnen. Sidan dei enorme klørne til hannane ikkje passar til dette, brukar dei dobbelt så mykje tid på å ta til seg føde som det hoene gjer. Når sanda er tømd for næring, spyttar dei ho ut att i form av ein liten ball.

Det er under kurtisen dei store klørne hovudsakleg vert brukt. Då vinkar hannane med dei høgt i lufta, og dunkar dei i bakken. Det hender òg at hannar slost med kvarandre, noko ein trur er for å imponera hoer. Om ein hann mistar den store kloa si, vil den minste ta til å veksa, og ei ny eteklo vil veksa ut der den store sat. I det minste hjå nokre artar må klørne veksa i samband med skalskifte.

Hoa ber dei befrukta egga på undersida av kroppen. Medan dei utviklar seg, forlet ho ikkje hola på to veker. Når denne tida er over, slepp ho egga ut i vatnet, der dei tek til å leva planktonisk. Etter to veker kryp dei opp på land att. Vinkekrabbar lever sjeldan meir enn to år, i fangenskap opp til tre.

Bakgrunnsstoff

Fiddlecrab.info

Krabbar
Vassendgutane

Vassendgutane er ei musikkgruppe frå Ørsta i Møre og Romsdal. Bandet blei etablert i 1996 og har gjeve ut fleire plater. Vassendgutane er på mange måtar ein heilt eigen genre, men spelar for det meste countrymusikk og dansebandmusikk. Musikken består av folkeleg country med eigne tekstar og melodiar, tema i mange av tekstane er henta frå kvardagen i norsk bygdeliv. Bandet har gjeve ut fire plater, men det store gjennombrotet kom i 2005 med cd-en Ungkar med dobbelseng som har selt til gull. Bandet var sommaren 2007 eit av dei klart mest populære festivalbanda i Noreg. Nokre av bandet sine mest kjende songar er Ungkar med dobbelseng, Granada, Hei Reidar og I ei 60 sone.

Medlemmer av Vassendgutane 

 Lars Egil Vågseter, steelgitar
 Ernst O. Brune, trekkspel
 Arthur J. Bjørdal, vokal og gitar
 Bjørn Marius Øyehaug, trommer
 Sindre Aam, vokal og bass
 Rune S. Brautaset, vokal og gitar

Plater 
 Pylse og konjakk (2000)
 Køyr mej ned til Vik (singel, 2001)
 Gi clutch (2002)
 Ungkar med dobbelseng (2005)
 XO (2008)
 Riskrem & Entrekått (2011)
 Festi ekje slutt – Beste HITtil (2012)
 Ej & du & metoo (2018)

Kjende songar 
 Ungkar Med Dobbelseng
 Granada
 Båtfolk
 Hjortejakt
 I ei 60 sone
 Silikon i tatti

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Heimeside

Norske danseband
Ørsta kommune
Norske musikkgrupper
Musikkgrupper skipa i 1996
Vassendgutane
Ájos Evstrátios

Ájos Evstrátios (gresk Άγιος Ευστράτιος) eller St. Efstratios er ei lita øy i Hellas som høyrer til Dei nordegeiske øyane i Egearhavet. Øya ligg 30 km sørvest for Límnos og 80 km nordvest for Lésvos.

Ájos Evstrátios er eigen kommune, og frå 2011 høyrer øya administrativt til under periferieininga Límnos i periferien Dei nordlege egeiske øyane.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen Ájos Evstrátios 270 innbyggjarar, som alle budde i tettstaden med same namn.

Ájos Evstrátios er ei roleg og isolert øy. Klimaet er tørt med lite nedbør om vinteren og lange, varme somrar. Landskapet er hovudsakleg steinete med lite og låg vegetasjon. Havet omkring er derimot rik på fisk og fiske er hovudnæringa her. Det er fleire flotte strender rundt øya som Ájos Antonios, Lemonies, Avlakia og andre, som ein kan nå med kaik. Øya har båtsamband til Límnos, Ájos Konstandínos, Kými og Kavála.

Øya er kalla opp etter St. Efstratios, som levde i eksil på øya på 800-talet fordi han stod imot den biletstormande politikken til den austromerske keisaren Leon Armenaren.

Øya vart nytta til å huse politiske fangar i eksil på 1930-talet. I 1968 vart øya råka av eit jordskjelv som øydela dei fleste bygningane, og desse vart erstatta av betongbygningar som planmessig vart bygd i ein militærleirliknande stil. Øya har likevel ein tiltalande hovudby, òg kalla Ájos Evstrátios. På 1970-talet vart øya igjen nytta til å halde politiske fangar. Den mest kjende av desse var musikaren Mikis Theodorakis.

Byar og tettstader
Den einaste tettstaden i kommunen er:

Småøyar i kommunen:
 Áji Apóstoli (0)
 Roúmbos (0)

Referansar

Kjelde 

Ajos Evstratios
Ajos Evstratios
Ajos Evstratios
Ajos Evstratios
Spøkjelseskrabbe

Spøkelseskrabber (Ocypode) er ei gruppe tropiske krabbar som lever langs tropiske strender over heile verda. Namnet sitt har dei fått fordi dei er så flinke til både å springa fort (maksfarten er heile 4,5 m/s!) så vel som å gøyma seg, noko som har ført til at dei ofte kan sjå ut til å forsvinna sporlaust.

Kjenneteikn 
Spøkelseskrabbar er kamuflasjefarga til strendene dei lever på, og er såleis vanlegvis gulbrune. Ryggskjoldet er som regel mellom 4 og 6 cm breitt, og den eine kloa er litt mindre enn den andre. Dette er likevel ikkje like sterkt utvikla som hjå dei nære slektningane, vinkekrabbane.

Augo til spøkelseskrabben er fasetterte og står på lange stilkar. Dei er større enn hjå dei fleste andre krabbar, og gjer dei eit skarpt syn med utsikt i alle retningar. På grunn av dette kan somme artar fanga flygande insekt rett frå lufta.

Levesett 
Spøkelseskrabbar er nattaktive altetarar som hovudsakleg et åtsel dei finn på stranda. Munndelane er kraftige og skarpe, for at dei skal kunne utnytta hardare byttedyr som skjelpaddeungar.

Sjølv om spøkelseskrabbane pustar med gjeller, lever dei helst i luft. Dei er difor berre aktive ved lågvatn. Når det flør, kryp dei ned i holene sine og stenger att opninga så det ikkje kjem vatn inn. Desse vanane inneber at dei heldt gjellene sine fuktige med vatn dei ber med seg i gjellekamra. Som regel finn ein dei nedst på stranda, nærast sjøen: Det er her dei finn mest føde.

Forplanting 
Der hannar hjå dei fleste andre krabbeartar kurtiserar hoer ved å visa styrke, har spøkelseskrabbane ein annan strategi: Hannane grev djupe hol, og stablar sanda i ei pyramideform rundt opninga. Dette er ei territorialmarkering som både heldt unna andre hannar og trekkjer til seg hoer. Paringa skjer via det første paret symjebein, som avleverar spermpakker til hoa.

Egga vert lagde i sjøen, og larvane lever planktonisk.

Krabbar
Honda

Honda Motor Co., Ltd. er eit japansk føretak som produserer motorar, generatorar, bilar, lastebilar, motorsyklar, skuterar, firhjulingar, snøfresarar, hagebruksreiskap, robotar, osv. I tal på einingar er Honda den største produsenten av motorar i verda.

Historie 
Honda vart stifta i 1948 av Soichiro Honda, og har hovudkvarteret sitt i Tokyo. Soichiro Honda hadde tidlegare produsert stempelringar for den japanske marknaden.

I 1981 opna Honda produksjonsanlegg utanfor Japan. I USA produserte og selde dei dyrare modellar under namnet Acura frå 1986. I Storbritannia gjekk bilane først under Triumph-merket, sidan som Rover. Samarbeidet med Rover førte også til at Land Rover Discovery i ei periode vart seld i Japan som Honda Crossroad.

Motorsport 

Honda har i mange år levert motorar til Formel 1, blant anna til Williams, McLaren og BAR-laget i 2000. I 2005 kjøpte Honda opp BAR-laget 100% og som Honda Racing F1 driv no Honda formel 1 også som konstruktør, noko bilprodusenten og gjorde ei kort tid mellom åra 1964–1968.

Honda driv og med sykkelsport som MotoGP og motocross.

I Noreg 
Hanne Skotvedt, som er dotter av bilimportøren Oscar Skotvedt, starta firmaet Hasco (seinare Hasco Norge AS) i april 1970 for å ta inn Honda N600.

På slutten av 1990 talet skifta Hasco Norge namn til Skotvedt AS og beheldt Honda-importen ut 2000. Då tok Honda Motor Europe Ltd. Norge over, eit dotterselskap av Honda.

Sjå og 
 Acura
 Honda Racing F1

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell nettstad til den norske importøren
 Bilnorge.no si historie om merket
 Club Honda 
 Biltesten.no sine testar av Honda 

Japanske bilmerke
Japanske bilprodusentar
Skipingar i 1948
Spøkjelseskrabbefamilien

Spøkelseskrabbefamilien (Ocypodidae) er ein familie krabbar som mellom anna omfattar vinkekrabbar og spøkelseskrabbar.

Underfamilier og slekter 
Dotillinae
Dotilla
Dotilloplax
Dotillopsis
Ilyoplax
Potamocypoda
Pseudogelasimus
Scopimera
Shenius
Tmethypocoelis
Heloeciinae
Heloecius
Macrophthalminae
Australoplax
Enigmaplax
Macrophthalmus
Ocypodinae
Ocypode
Uca
Ucides

Bakgrunnsstoff

Krabbar
Motocross

Motocross er ein motorsport som vert køyrt med motorsyklar på baner med anten jord, sand eller liknande underlag.

Løp vert vanlegvis køyrd over to heat, eller to omgangar. På det meste kan det vera opptil 30 startande der dei første 100 metrane er ei rett slette, før dei kjem inn i ein krapp sving. Resten av bana er samansett av hopp, svingar og vaskebrett for å halde farten nede.

Hoppa på ei motorcrossbane kan vere frå ein meter og heilt opp imot 40 meter. Sporvalet i motocross er heilt avgjerande for kva plassering ein får. Ved å velje feil spor kan ein tape mange sekund, noko som gjer det vanskeleg å klare å køyre seg opp igjen. Motocross er ein veldig fysisk krevjande idrett og utøvarane må ha svært bra kondisjon samt godt med styrke i heile kroppen.

Motocross i Noreg 

I Noreg er det tillate å køyre motocross på spesielt godkjende område og i regi av ein klubb som er medlem i NMF. Alle som køyrer motocross må ha lisens. Det finst òg ein nybyrjarlisens som ein kan løyse når ein møter opp på ei motocrossbane. For å få trening eller konkurranselisens må ein gå eit lisenskurs som inneheld åtte timar med teori og åtte timar køyreteknikk. Motocross omfattar òg greinene FMX, speedcross og supermotard.

Ein kan køyre motocross inntil 60 cm³ lågeffekt frå fylte fem år. Det året ein fyller ti år kan ein køyre inntil 85 cm³. Når ein fyller 14 år kan ein køyre inntil 125 cm³. Frå 16 år kan ein køyre fri ccm.

I motocross vert det arrangert NM, NM for lag og Noregscup.

Den fremste motorcrossutøvaren i Noreg er proffkøyrar Kenneth Gundersen som er einaste nordmann som køyrer Motocross Grand Prix (VM).

Motorsykkelsport
KTM

KTM (Kronreif, Trunkenpolz, Mattighofen) er ein motorsykkelprodusent i Austerrike. KTM er mest kjend for å produsere cross- og endurosyklar med både to- og firetaktsmotor. Endurosyklar er motorsyklar som vert nytta i den konkurransesporten som vert kalla enduro, som går ut på å køyre i fastsette ruter gjennom naturleg terreng med store utfordringar. Nemninga kjem av den spanske og italienske versjonen av det engelske ordet endurance.

Historie 
Føretaket vart grunnlagd i 1934 i Mattighofen i Austerrike av mekanikaren Hans Trunkenpolz som Kraftfahrzeuge Trunkenpolz Mattighofen. Det var først i 1953 at føretaket produserte dei første syklane, 20 eksemplar vart produsert. I 1955 kom Ernst Kronreif inn, og då skifta føretaket namn til Kronreif, Trunkenpolz, Mattighofen. Dei var dei første til å produsere 4taktsmotor for en offroad motorsykkel. Dei var og først med ein hydraulisk clutchmekanisme på alle modeller av motorsyklar, og var først til å lage ein konkuransesykkel, «supermoto». I 2003 vart produksjonen av motorsyklar av det svenske merket Husaberg underlagt KTM, men Husaberg vert framleis produsert i Sverige.

Hans Trunkenpolz døydde i 1989.

Bakgrunnsstoff 
 Internasjonal nettstad

Motorsykkelprodusentar
Austerrikske føretak
Way to Blue

Way to Blue er eit samlealbum fra 1994 med songar av den britiske musikaren Nick Drake. songane er tatt fra dei tre originalalbuma og fra Time Of No Reply. Albumet selde til gull i Storbritannia den 30. september 1999.

Innhald 

 Cello Song – 4:45
 Hazey Jane I – 4:28
 Way to Blue – 3:09
 Things Behind the Sun – 3:56
 River Man – 4:20
 Poor Boy – 6.06
 Time of No Reply – 2:44
 From the Morning – 2:30
 One of These Things First – 4:50
 Northern Sky – 3:44
 Which Will – 2:56
 Hazey Jane II – 3:44
 Time Has Told Me – 4:25
 Pink Moon – 2:03
 Black Eyed Dog – 3:25 
 Fruit Tree – 4:45

Personnel 
Nick Drake syng og spelar gitar på alle songane. 

 Robert Kirby (Strykearrangement)
 Richard Thompson (Gitar)
 John Cale (Orgel, Celesta)
 Chris McGregor (Piano)
 Paul Harris (Piano)
 Dave Pegg (Bass)
 Ed Carter (Bass)
 Mike Kowalski (trommer)
 Rocky Dzidzornu (Conga)
 Doris Troy (korist)
 P.P. Arnold (korist)
 Patrick Arnold (korist)
 Ray Warleigh (saxofon)

Nick Drake-album
Joakim Sjöhage

Joakim Sjöhage () er ein svensk fotballspelar som er spiss på det norske laget Brann.

Sjöhage kom til Brann sommaren 2007.

Svenske fotballspelarar
Elfsborg-spelarar
Brann-spelarar
Trelleborg-spelarar
Boksarreke

Boksarreka eller korallreka er ein pusserekeart som lever på tropiske korallrev overalt kor dei finst. Namnet sitt har ho fått fordi ho vaggar frå side til side som ein boksar som prøver å unngå å bli treft. Ho er den mest kjende arten, og den som er mest brukt i akvarium.

Kjenneteikn 
Boksarreka er opptil 6 cm lang, er dekt av raude og kvite stripar og har lange, kvite antenner. Kroppen er dekt av korte piggar, som vert nytta i forsvar. Det tredje (av fem) beinparet er utvikla til relativt store klør, noko som røper at han faktisk er nærare skyld med krabbe og hummar enn med dei fleste reker. Halen peikar nedover, og kan nyttast til å symje kjapt baklengs.

Åtferd 
Unge boksarreker (under eit år) lever åleine, men hjå eldre eksemplar er det vanleg å finna hoer og hannar i par. Hannen er mindre, og klynger seg til hoa når ho flytter seg over revet. Para er likevel særs territoriale, og forsvarar revira sine iherdig mot andre reker og små krabbar.

Boksarreka er nattaktiv.

Pussing 
Boksarreker er pussarar, det vil seie at dei lever i mutualistiske tilhøve med visse artar fisk. Sjølv om rekene teknisk sett er passande mat for fisken let denne vera å eta dei, sidan rekene plukkar parasittar og daud vev frå huda deira og såleis er med på å halda dei sunne og friske. Reka på si side får mat.

Formeiring 
Me veit lite om korleis boksarrekene formeirar seg. Det me veit er at hoa legg fleire tusen egg, som ho ber under bakkroppen medan dei utviklar seg, og at larvane lever planktonisk.

Boksarreke i akvarium 
Boksarreka er populær i saltvassakvarium, der ho kan leva i lag med mange korallrevsartar. Ho går derimot ikkje så godt saman med korkje andre små krepsdyr (som dei vil kjempa harde territorialkampar til dauden mot) eller med særleg aggressive fisk.

Kjelder 
Vår fantastiske verden, Skandinavisk Presse AS 1992
Side om boksarreke i akvarium
Engelsk wikipedia

Krepsdyr
Pussereke

Pussereker er eit ord som vert brukt om alle symjande tifotkreps (særleg reker eller rekeliknande dyr) som et parasittar frå større organismar. Dei vert ofte nytta som døme på mutualistisk symbiose; det vil seie samliv mellom ulike organismar kor begge partar dreg nytte av samlivet. I dette høvet får fisk forbetra helsa si ved at rekene plukkar av parasittar og daudt vev, medan reka på si side både får mat og unngår å bli eten av fisken.

Pusserekene er ei polyfyletisk gruppe som byggjer på andre kriterium enn evolusjonært slektskap. Dei er ikkje i nær slekt, sjølv om alle høyrer til ordenen tifotkreps (Decapoda). Dei pussande artane me kjenner høyrer til dei tre ulike familiane Palaemonidae, Hippolytidae og Stenopodidae. Stundom vert namnet nytta berre om slekta Lysmata, som høyrer til Hippolytidae.

Pussereker er vanleg å ha i saltvassakvarium for å halda akvariet reint og fiskane sunne.

Krepsdyr

sv:Bandad korallräka
Huskapellan

Ein huskapellan (og kalla personel(l) kapellan eller Capellan pro loco) er ei gammal nemning for ein hjelpeprest. Mange prestar starta yrkeskarrièra si som huskapellanar.

Trondhjems reformats fastette løna for personellkapellanar i Trondhjems stift til mellom 8 og 14 riksdalar for året, avhengig av tenestestad, i tillegg til fri kost og losji. Dersom soknepresten eller ein residerande kapellan ville ha ein huskapellan, måtta han betale denne av eigen lomme.

Løna var rekna for tilstrekkeleg så lenge huskapellanen ikkje stifta familie.

Kjelder: 
 Frå Liers kyrkjehistorie
 Kåre Hansen: Petter Dass - mennesket, makten og mytene (2006)

 
Kyrkjelege titlar
Den norske kyrkja
Religiøse yrke
Edelkreps

Edelkreps (Astacus astacus) er ein tifotkreps som lever i ferskvatn som elver, innsjøar og tjern over store delar av Europa. I Noreg finn me han helst på Austlandet, med størst bestand i Tyrifjorden i Buskerud. Arten er særs sårbar overfor ureining, og er særleg avhengig av kalk for å kunne byggje opp skalet sitt.

Den norske raudlista reknar edelkrepsen som ein truga art. Dette kjem av fleire faktorar, mellom anna ureining, tilgroing av vatn og den frykta krepsepesten.

Kjenneteikn 
Edelkrepsen har som alle andre tifotkreps todelt kropp, ein forkropp cephalothorax og ein bakkropp abdomen eller pleon. Forkroppen har fem par gangbein, kor dei første er omdanna til klør. På bakkroppen sit det fem par mindre symjebein og ein hale med uropodar. Når krepsen kjenner seg truga, kan han bruka halen til å symje bakover og såleis sleppe unna i ein fart.

Edelkreps er mellom dei største ferskvasskrepsdyra i Europa, og kan bli heile 18 cm lang med ei vekt på 350 g. Unnataksvis vert dei endå større.

Fargen på dyret er oftast grøn eller brun, stundom blå eller svart.

Levesett 
Edelkrepsen er nattaktiv, og tilbringer dagen gøymd i holer eller under røter. Han et for det meste åtsel, små vassdyr som sniglar, ferskvassmuslingar, vassinsekt, børstemark, flatmark og litt plantar. 

Hannen hevdar revir berre om hausten, når dei parer seg. Hoa ligg på ryggen medan hannen befruktar egga, som heng på utsida av kroppen hennar. Størsteparten av larveutviklinga skjer medan egga hekk på hoa. Dei klekker om våren og liknar då dei vaksne, berre utan fullt utvikla klør. I byrjinga lever dei av plommesekken sin, men snart må dei forlata mor si for å fanga sin eigen mat. På denne alderen er dei hovudsakleg rovdyr, og et det dei kjem over.

Krepsepest 
Krepsepest (Aphanomyces astaci) er ein soppsjukdom som rammar edelkreps. Sjukdommen kom til Europa med innføringa av signalkreps til Sverige frå Nord-Amerika. Signalkrepsen vert ikkje like hardt ramma av sjukdommen, men edelkrepsen vart eit lett bytte. Soppen rammar ikkje menneske eller andre dyr.

Sykdommen førte mellom 1971 og 1991 til at store delar av edelkrepsbestanden her i landet døydde ut. Først og fremst har Glomma-, Halden-, Store Le- og Vrangselva-vassdraga vorte angripne her i landet.

Mattilsynet har sett i gang ei rekkje tiltak for å hindra spreiing, mellom anna stenging av sluser, restriksjonar på flytting av utstyr mellom vassdrag, og lokale forbod mot krepsing.

Kreps som mat 
Kreps har vorte ete som mat sannsynlegvis i uminnelege tider. Dei eldste kjeldene som viser til det er frå mellomalderen, då det var populær kost i svensk adel. På 1600-talet og 1700-talet spreidde det seg til alle sosiale klassar. 

Krepsen vert fanga i feller, sjølv om dei òg til ein viss grad vert drive oppdrett av dei i Sverige. Særleg her er krepsen eit viktig dyr, med krepsefesten som eit vanleg sommarfenomen.

Kjelder 

 Artsdatabanken 

Denne artikkelen bygger på «Astacus astacus» frå ,  den 6. november 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Artsdatabanken 

Krepsdyr
Strandkrabbe

Strandkrabben (Carcinus maenas) er den vanlegaste krabben i tidvassona i norske farvatn. Han er særs tilpassingsdyktig både i matvanar og fysiske eigenskapar, og overlever i mange miljø. På grunn av dette har han vorte ein særs farleg framand art mange stadar i verda, mellom anna ved USA og Australia. Lista Invasive species group har publisert over økologisk farlege framande artar plasserer han på 18. plass. Det naturlege utbreiingsområdet er langs kysten av Europa; frå Middelhavet i sør til Mehamn, Finnmark i nord.

Kjenneteikn 
Ryggskjoldet til strandkrabben kan bli opp til 6 cm langt og 9 cm breitt. På framparten har det tre bulkar mellom augo og fem mellom augo og klørne, som er det første av fem beinpar.

Fargen til strandkrabben varierer sterkt, og kan vera grøn, brun, grå eller raud. Dette har sannsynlegvis med lokale miljøfaktorar å gjera.

Miljø 
Strandkrabben trivst på all slags botn på vatn frå 0–6 meters djupn, men likar seg best på hard botn. Han overlever temperaturar frå 0 til 30 °C og saltinnhald på 4 til 52 ‰, og finst såleis i mange ulike biotopar. På stadar med liten skilnad mellom flo og fjøre heldt dei seg i vasskanten.

Levesett 
Strandkrabben er ein opportunist i matvegen, som et det meste han finn. Først og fremst er han åtseletar, men han et òg alt levande han klarar å få fatt i med klørne sine. Muslingar utgjer ein særs viktig del av kosthaldet til arten mange stadar.

Formeiring 
Paring skjer berre i samband med skalskifte. Hannen klatrar opp på hoa og vert sitjande til ho skiftar skal og kjønnsopningane vert tilgjengelege. Han befruktar ho med såkalla gonopodar, som er omdanna ekstremitetar på bakkroppen. Ho oppbevarer dei inne i kroppen til ho har fått produsert egg.

Dei befrukta egga klistrar seg fast til kvarandre i ein klump som hoa ber under bakkroppen. Ein finn krabbar med utrogn heile året.

Larvane lever planktonisk i fleire veker, før dei vert vaksne og lever på botnen resten av livet.

Bruk 
I Noreg er strandkrabben lite brukt, sjølv om kjelder frå heilt attende på 1700-talet nemnar at det har gått føre seg teinefangst av «småkrabbar». Lenger sør i Europa vert arten rekna som ei delikatesse, og særleg i Storbritannia og Frankrike er fisket økonomisk viktig. På vestkysten av Atlanterhavet vert det òg fiska ein del strandkrabbe, om lag 86 tonn årleg.

Kjelder 
 
 Moen, Frank Emil og Svensen, Erling: Dyreliv i havet - nordeuropeisk marin fauna KOM forlag 2003
 Denne artikkelen bygger delvis på «Carcinus maenas» frå , den 9. august 2007.

Bakgrunnsstoff 

Krabbar