alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Rike

Rike (av norrønt ríki, 'herredøme') er eit landområde der ei viss makt herskar. Omgrepet kan visa til eit større rike (også kalla imperium), til mindre sjølvstendige og suverene statar, eller til lydrike som på visse område er underlagd eit anna styre. Omgrepet kan også ha ei religiøs tyding der ein kan snakka om Guds rike, himmeriket eller dødsrike.

Kjente rike gjennom tidene er mellom anna Romarriket, Det osmanske riket og Det tysk-romerske riket. Moderne landnamn som Sverige (Svearike) og Austerrike (Österreich) er også danna med nemninga rike.

Omgrep som har med statsmakt og styre eller som gjeld for eit visst rike kan ha nemningar med riks- i seg, som riksforstandar, riksdalar, riksmål, riksadvokat, rikskringkasting eller innanriks. Ein kan bruka nemninga til å skilja mellom folk som høyrer til eit rike og dei som ikkje gjer det. I Finland kan ein til domes kalla svenskar frå Sverige for «rikssvenskar» medan svensktalande finnar blir kalla «finlandssvenskar». På same vis kan tysktalande i Luxembourg, Elsass, Sveits og Austerrike kalla tysktalande frå Tyskland for «rikstyskarar» (Reichsdeutschen).

Ordsoge
Ordet «rike» er nærskyld med adjektivet «rik», og finst i alle germanske språk. Det har røter til urgermansk og har indoeuropeiske kognatar, til dømes sanskrit rājyám, rāyàm, rājyam ('herravelde, kpngadøme, rike'). På latin finn ein kongsnemningane rex og regina som motsvar, og i gammalgallisk finst rix, som i Dumnorix og Vercingetorix.

Annan bruk
Innan biologisk taksonomi snakkar ein også om rike, då om eit fåtall større grupper ein deler organismar inn i, som dyreriket og planteriket.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Rike» frå ,  den 25. mai 2015.  
 

Statsvitskap
Abel Tasman Coast Track

Abel Tasman Coast Track er ei 51 kilometer lang fotturrute i nasjonalparken Abel Tasman National Park på New Zealand. Ho ligg langs kysten, og strekkjer seg frå Marahau i i sør til Wainui i nord, med mange sidestiar. Ho er den eine av to hovudruter gjennom nasjonalparken, den andre er Abel Tasman Inland Track, som er 38 km lang, og går mellom Tinline Bay og Torrent Bay innanfor kystruta. Ruta er godt skjerma, og med mildvêr til alle årstider, er ho tilgjengeleg og open heile året.

Etter som denne ruta er ei av New Zealand Department of Conservation (DOC) sine Great Walks, er stien langs kysten godt utforma og lett å følgja. Ho er den mest populære turruta på New Zealand, og tek mot om lag 200 000 menneske årleg. Turen kan takast individuelt, eller med kommersielle aktørar som tek seg av omvising, leirplassar, overnatting og båttransport. Langs denne verna kystlinja, kombinerer også mange reisande fottur og havkajakk.

Å gå heile ruta på 51 km tek frå 3 til 5 dagar. Dagsturar er også populære, sidan ein mange stadar kan nå fram til sporet med båt frå strender langs ruta. Kommersielle båttaxiar og andre båtoperatørar sørgjer for hente- og bringetenester. For turgåarar med avgrensa tid, er ein av dei mest populære seksjonane av turen å gå frå Bark Bay til Torrent Bay (eller motsett), ein lengde på 7,8 kilometer, som omfattar nokre bratte stiar, vakker utsikt over sjøen og ei kryssing over Falls River på ei 47 m svingbru.

For å overnatta i nasjonalparken må tilreisande bruka offentleg godkjende overnattingsstadar. Dei som reiser på eiga hand og brukar DOC sine hytter og leirstadar, må reservera desse på førehand i dei mest populære månadane. Kommersielle aktørar brukar private landområde innanfor grensene til nasjonalparken, og sørgjer for overnatting i hytter. Overnatting for ryggsekkturistar finn stad på båtar som er ankra opp langs kysten til nasjonalparken.

Då dette området er eit av dei med størst skilnad på flod og fjøre på New Zealand, inneheld kystruta nokre kryssingar som berre kan finna stad ved lågvatn. Reisande til fots eller med kajakk må skaffa seg informasjon om flod og fjøre i området før dei legg ut på turen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Abel Tasman Coast Track» frå ,  den 25. mai 2015.  
 
 Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Abel Tasman Coast Track |utgjevar=[[Department of Conservation

Verna område i Tasman District
Abel Tasman National Park
Turstiar på New Zealand
Nola

Nola er ein by og ein kommune i provinsen Napoli i regionen Campania i Italia. Kommunen har 34 000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 39,2 km².

Nola ligg 34 meter over havet, ved foten av Vesuv, 35 km nordaust for Napoli. Næringsmiddelindustrien er den dominerande næringsgreina.

Der Nola ligg i dag, fanst det i bronsealderen ein landsby som for ca 3900 år sidan vart dekt av oske frå det såkalla Avellino-utbrotet til vulkanen Vesuv.

Under den andre puniske krigen forsvarte byen seg i åra 216-214 f.Kr., leia av den romerske generalen Marcus Claudius Marcellus, mot tre åtak frå hæren til Hannibal.

Nola var truleg ein av dei fyrste byane i Campania. På dei eldste myntane er byen kalla Nuvlana. Under romarriket var Pompeii var hamnebyen til Nola. Keisar Augustus oppheldt seg i eit palass i Nola då han døydde i 14 e.Kr.

Byen var biskopsete det andre hundreåret. Katedralen stammar frå 1400-talet.

I 1548 kom filosofen Giordano Bruno til verda i Nola.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Nola» frå ,  den 25. mai 2015.  
 
Denne artikkelen bygger på «Nola» frå ,  den 25. mai 2015.  
 

Byar i Campania
Byar i Italia
Arzano

Arzano er ein by og ein kommune i provinsen Napoli i regionen Campania i Italia. Kommunen har 35 000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 4,7 km².

Arzano er nærast ein forstadskommune, der den ligg 74 moh og einast ni kilometer nord for Napoli.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Arzano» frå ,  den 25. mai 2015.  
 

Byar i Campania
Byar i Italia
Portimão

Portimão er ein by og kommune som ligg vest i Algarve, den sørlegaste regionen i  Portugal. Han er ein hamneby som ligg der elva Arade munnar ut i Atlanterhavet, og er eit viktig tradisjonelt senter for fiske og skipsbygging. I nyare tid har Portimão også blitt ein viktig turistby. Han er den nest største byen i Algarve etter Faro.

Byen har eit folketal på 55 614 (2011) i eit areal på 182,06 km². 

Byen heitte tidlegare Vila Nova de Portimão (). I 1924 fekk han bystatus (cidade) og fekk namnet Portimão.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Portimão» frå , og «Portimão» frå  den 26. mai 2015.

Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad
O Portal de Portimão (portimao.net)

Byar i Algarve
Kommunar i Algarve
Algarvekysten
Coeligena


Coeligena er ei biologisk slekt av mellomstore til store, snøgt flygande kolibriar som lever i høglandet i Andesfjella frå midt i Bolivia i sør, nordover til nordlegaste Colombia og nordvestre Venezuela.

Skildring 
Coeligena-kolibriar har kroppslengd på frå 11 til 14,5 cm og veg mellom 6 og 8 gram. Dei har 28–34 mm lange, rette, nesten nåleliknande nebb, og syner kjønnsdimorfisme i lengda på nebbet. Når dei sit på ei grein held dei nebbet litt oppeikande. Dei fleste artane har ein liten kvit flekk bak auget. Medan artane har liknande  kroppsbygging og proporsjonar, varierer dei mykje i fjørdrakt.

Desse artane flyg med stor snøggleik, dei fleste av artane nyttar ei fast rute og vitjar dei einskilde blomane med lange intervall mellom vitjingane.

Artslista
Det er  11 aksepterte artar i slekta. Nokre artar som bronseinka og kvitbrystinka er vidt utbreidde, medan andre som svartinka og Coeligena orina har særs avgrensa utbreiing. Nokre artar lever i små isolerte habitat i dei fjellrike områda av Sierra Nevada de Santa Marta i det nordlege Colombia, og i Cordillera del Condor i Ecuador.

Coeligena i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2018 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:      
 Bronseinka, Coeligena coeligena, Bronzy Inca, LC, Lesson, 1833 
 Bruninka, Coeligena wilsoni, Brown Inca, LC, DeLattre & Bourcier, 1846 
 Svartinka, Coeligena prunellei, Black Inca, VU, Bourcier, 1843 
 Kvitbrystinka, Coeligena torquata, Collared Inca, LC, Boissonneau, 1840 
 Fiolettstrupeinka, Coeligena violifer, Violet-throated Starfrontlet NOFPeru2008, LC, Gould, 1846 
 Regnbogeinka, Coeligena iris, Rainbow Starfrontlet, LC, Gould, 1854 
 Kvithaleinka, Coeligena phalerata, White-tailed Starfrontlet, LC, Bangs, 1898 
 Oreadeinka, Coeligena orina, Dusky Starfrontlet, CR, Wetmore, 1953 
 Opalvenginka, Coeligena lutetiae, Buff-winged Starfrontlet, LC, DeLattre & Bourcier, 1846 
 Gyllenbukinka, Coeligena bonapartei, Golden-bellied Starfrontlet, LC, Boissonneau, 1840 
 Rosenbukinka, Coeligena helianthea, Blue-throated Starfrontlet, LC, Lesson, 1838

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Waldnymphen» frå ,  den 26. mai 2015.  
 Ridgeley, Robert S. Paul J. Greenfield, The Birds of Ecuador vol II, Christopher Helm London (2001) ISBN 0-7136-6117-8
  
Referansar

Bakgrunnsstoff 

Kolibrifamilien
Fugleslekter
Kåre Fasting

Kåre Bøgh Fasting () var ein norsk journalist og forfattar av både skjønnlitteratur og sakprosaverk. 

Fasting var fødd i Oslo, men voks opp i Bergen då far hans arbeidde ved jarnbanekontoret i byen. Sjølv vart han journalist i Bergens Tidende frå 1935 og redaktør av Nidaros i tida 1945 til 1950. Han debuterte som forfattar med romanen Havet gav i 1935. Året etter kom Solen blinker i sladrespeilene og i 1937 kom Det gode kjøbmannskap, begge frå handelsmlijø i Bergen. Jakob og sønene hans frå 1938 syner det grepet pietismen hadde på folk i fiskar- og kystmiljø ved Bergenskanten.

Etter verdskrigen var over kom romanar som Det dyre gull, Brytingsår, Døtre og sønner, samt Skip uten ror i åra mellom 1947 og 1951. Seinare skreiv han også sakprosabøker, mellom anna skreiv han soga til Oslo Sporveier.

Fasting døydde i Oslo.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. IV. Bandet. 1953

Norske forfattarar
Norske journalistar
Norske redaktørar
Ann-Kristin Sørvik

Ann-Kristin Sørvik () er ein norsk lokalpolitikar for Senterpartiet. Frå 2011 er ho ordførar i Averøy kommune. Ho har vore kommunestyrerepresentant  i Averøy kommunestyre og har arbeidd som sjølvstendig næringsdrivande og kyrkjetenar.

Kjelder 

Ordførarar i Averøy
Sp-ordførarar i Møre og Romsdal
Ove Silseth

Ove Kristian Silseth () er ein norsk lokalpolitikar for Høgre. Frå 2011 til 2015 var han ordførar i Eide kommune i Møre og Romsdal.

Kjelder 

Ordførarar i Eide
Høgreordførarar i Møre og Romsdal
Caivano

Caivano er ein by og ein kommune i provinsen Napoli i regionen Campania i Italia. Kommunen har ikring 38 000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 27,2 km².

Byen ligg innafor storbyområdet Napoli, om lag 14 km nordaust for sentrum av Napoli. Kommunen omfattar Casolla Valenzano og Pescarola. Eitt av dei største industriområda i Italia ligg i Pescarola. I Casolla finst restane av eit romersk teater.

Caivano er kjend for ein stor rockefestival som årleg vert besøkt av eit stort publikum, der både nasjonale og internasjonale rockeutøvarar står på scena.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Caivano» frå ,  den 27. mai 2015.  
 
Denne artikkelen bygger på «Caivano» frå ,  den 27. mai 2015.  
 

Byar i Campania
Byar i Italia
Quarto i Napoli

Quarto er ein by og ein kommune i provinsen Napoli i regionen Campania i Italia. Kommunen har 40 000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 14,2 km².

Forstadskommunen Quarto ligg om lag 11 kilometer nordvest for provinshovudstaden Napoli.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Quarto, Campania» frå ,  den 27. mai 2015.

Bakgrunnsstoff

Byar i Campania
Byar i Italia
Standart

Standart er ei militær fane eller eit banner som vert brukt som feltteikn i krig. Omgrepet «standart» vert særleg brukt om kvadratiske rytterfaner som vert borne av kavaleriet.

I antikken og mellomalderen var standart eit banner som vart heist som et feltteikn framfor feltherren. Standart var også det opphavelege namnet på riksbanneret til den tyske keisaren. I Hitler-Tyskland var dekorative standartar saman med uniformer og flagg viktige deler av den visuelle, militære propagandaen. Da vart ordet Standarte ofte brukt synonymt med regiment.

Etymologi 
Ordet standart kjem via fransk étendard og tysk Standarte ifrå det latinske extendere, det vil seie «breie ut». Ordet har i overført tyding fått forma standard, det vil seie «det som fører an og viser vegen», altså ein rettleiande norm eller definisjon, for eksempel for varer eller mål.

Bakgrunnsstoff
Oppslagsordet «Standart» forklart i Ordbog over det danske sprog (på dansk)

Flagg
Heraldikk
Militærvesen
Fane

Ei fane er ein type flagg som ein vanlegvis ber på ei fanestong. Kvar einskild fane er unik og ofte rikt dekorert. Faner kan brukast som teikn for grupper, institusjonar, militæravdelingar og statsoverhovud.

Faner hadde opphavleg berre militær bruk, men har etterkvart blitt tekne i bruk i Noreg og mange andre land til fleire høve og av mange ulike organisasjoner. Difor har dei mange ulike utforningar.

Ein standart er ei fane som oftast er kvadratisk og blir brukt av kavaleriet – ei ryttarfane. På standarten er flaggduken berre rundt ein tredel så stor som på ei fane, av di standartane skal vere lette å føre til hest.

I Noreg vert faner nytta under ulike parader, til dømes under første mai og 17. mai.

Døme

Sjå òg 
 Våpenbanner
 Banner
 Flagg
 Feltteikn
 Standart
 Gonfalon
 Gonfanon

Kjelder

Flagg
Heraldikk
Militærvesen
Fasces

Fasces er namnet på eit symbol som opphavleg var ein bunt med pinnar eller kjeppar som vart borne under opptog og seremoniar i det gamle Romarriket som teikn på makt. Pinnane var gjerne av bjørk eller alm, bunde saman med eit raudt band og utstyrt med ei øks. Kjeppane symboliserte retten til å straffe med slag, medan øksa symboliserte halshogging og dødsstraff. Trass i symbolikken med øksa, kunne ein romersk embedsmann ikkje utan vidare henrette ein romersk borger. Som følje av dette hadde ein fasces som befann seg innanfor bygrensa ikkje ei øks i knippet. Ein diktator måtte likevel ha ei øks i fascesen sin.

Fasces brukes framleis fleire stader som symbol for statleg autoritet og rett til å straffe, ordensmakt og politivesen, men òg for rettferd.

Ordet fasces er ei fleirtalsform av det latinske fascis som tyder ei «bunt» eller eit «knippe».

Seinere bruk 
Etter at Romarriket braut saman har fasces i mange høve vore nytta av styresmaktene som eit symbol på makt eller som symbol for organisasjoner som såg seg som etterfølgjarar av Romarriket.

I Italia vart fasces symbol for Mussolini sin fascisme, og namnet på rørsla kjem frå fasces. Symbolet finst i mange samanhengar (til dømes på byggverk) frå denne tida

Fasces har ikkje det same dårlege ryet som hakekorset og inngår framleis i dag i forskjellige styresmakters insignier. Dette førekjem ofte i til dømes USA. Jamvel i det heraldiske våpenskjoldet til politiet i Noreg er fasces med som symbol på utøving av makt.

Bakgrunnsstoff
 Harald Trætteberg ved Riksarkivet  om fasces i det norske politisymbolet 1945

Symbol
Heraldikk
Fascisme
Fallskjerm

Fallskjerm er ei innretning som er slik forma at eit menneske eller ein gjenstand vert bremsa av luftmotstanden under fritt fall frå stor høgd, særleg frå fly eller anna luftfartøy. Fallskjermar kan nyttast både til militære og sivile føremål.

Moderne fallskjermar er rektangulære og forma etter dei same aerodynamiske prinsippa som ligg til grunn for forma på ei vengje på eit fly. Sjølve skjermen er bygd opp av celler som vert fylte med luft, og slik kan fallskjermen halde ein optimal fasong gjennom heile svevet. Fallskjermhopparen flyg soleis framover samstundes som han daler, og kan ved hjelp av linene han heng i, styre og kontrollere ferda mot jorda og lande der han har planlagt. Men tidlegare var fallskjermane kuppelforma og laga av eitt lag duk, og fallskjermhopparen, som hang i liner festa til randen av kuppelen, kunne ikkje styre fallskjermen i nemnande mon. Soleis fell slike fallskjermar meir eller mindre loddrett ned mot jorda, anten det var eit menneske eller ein gjenstand som hang under.

Fallskjermar har tradisjonelt vore laga av silke, bomull eller nylon, ofte med eit lag av silikon for vere stabile og varige. Dei moderne fallskjermane er laga utelukkande av kunststoff.  

Før uthoppet har fallskjermhopparen skjermen pakka saman på ryggen etter eit system som gjer at skjermen kan falde seg ut når hopparen er i lufta. Normalt er det ein pilotskjerm, ein liten fallskjerm, som dreg ut sjølve fallskjermen. Utløysarmekanismen vert vanlegvis aktivisert av fallskjermhopparen sjølv etter ei stuttare eller lengre tid i fritt fall, eller utløysarmekanismen kan aktiviserast av ei line som er festa til flyet. Utløysinga kan og gjerast av ei mekanisk eller elektronisk innretning som på førehand er stilt inn på å tre i funksjon i ei fastsett høgd.

Bakgrunnsstoff

Luftfart
Gyllen fallskjerm

Gyllen fallskjerm, i somme høve berre kalla fallskjerm, er nemninga på ulike ordningar i tilsettingstilhøve der den tilsette har rett til eit særs gunstig økonomisk oppgjer dersom ho eller han må gå frå stillinga. Det er som regel berre leiarar i næringslivsverksemder som får glede av gylne fallskjermar, som kan gå ut på ein økonomisk eingognskompensajon, etterløn i lengre tid, særs gunstig pensjonsordning eller andre særytingar.

Opphavet til ordet gyllen fallskjerm er den eigenskapen ein fallskjerm har ved å kunne gje eit mennske ei trygg landing etter fall frå stor høgd. Eigenleg ligg det i ordet ein kritikk av slike gunstige særordningar, som jamvel kan kome slike leiarar til gode som må gå frå stillinga av di dei har synt seg som uskikka, og at det i alle høve dreier seg om summar som mange finn det urettvist å honorere vedkommande med.

Uttrykk
Bedriftsøkonomi
Gragnano

Gragnano er ein by og ein kommune i provinsen Napoli i regionen Campania i Italia. Kommunen har ikring 30 000 ibuarar og dekker ei flatevidd på   14,6 km².

Gragnano ligg 30 kilometer søraust for provinshovudstaden Napoli. Byen ligg på eit høgdedrag 141 meter over havet, med utsyn over Amalfikysten. Staden er kjend for sin pasta laga av turka råvarer.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Gragnano» frå ,  den 28. mai 2015.  

Byar i Campania
Byar i Italia
Gjemnes kyrkje

Gjemnes kyrkje er ei langkyrkje frå 1893 i Gjemnes kommune, Møre og Romsdal fylke. Bygget er i tre og har mellom 310 og 350 sitjeplassar. Arkitekt for kyrkja var Jacob Wilhelm Nordan.

Det er kyrkjegard ved kyrkja.

Kyrkja er bygd på same vis som mange andre kyrkjer frå tida etter 1851, der det vart lovfesta at kyrkjene skulle kunne romme minst 3/10 av soknet. Ho har inngang gjennom tårnet i vest, galleri, skip og kor. På kvar si side av skipet er det fire høge vindauge, og det er òg eit stor vindauge i austgavlen i koret. Ein kan sjå det frå utsida, men det er kledd att på innsida. Glasa i dette vindauget er delvis i fargar.

Altartavla med motivet «Jesus går på vatnet og reddar Peter» er frå innviingsåret 1893 og er måla av salmakar C. Waleur. 

Gjemnes kyrkje er soknekyrkje i Gjemnes sokn i Indre Nordmøre prosti.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Kyrkjer i Gjemnes
Kulturminne i Gjemnes
Kyrkjer i Indre Nordmøre prosti
Norske kyrkjer frå 1893
Trekyrkjer
Jacob Wilhelm Nordan
Langkyrkjer i Møre bispedømme
Elverum folkehøgskule

Elverum folkehøgskule er ein frilyndt folkehøgskule i Elverum kommune i Innlandet fylke. Skulen har plass til 130 elevar i året og er eigd av Peer Væringsaasens Nationalfond. 

Elverum folkehøgskule var etablert i 1928 av Helge Væringsaasen. Skuleanlegget er bygd i tradisjonell østerdalsstil og ligg idyllisk til mellom Glomma og Sagtjernet, i gangavstand til Elverum sentrum. På skuleområdet er det eigen terrengpark for snowboard/ski, fotballbane, sandvolleyballbane. I nærleiken er store grøntareal. Ein kan bade og fiske ved Sagtjernet og Glomma. I sommarhalvåret blir det arrangert ulike kurs på skulen og utleige av rom.

Andre verdskrigen 
9. april 1940 oppheldt Stortinget, Haakon VII og regjeringa Nygaardsvold seg på skulen. Her vart Elverumsfullmakta forma ut, og kong Haakon sa nei til å samarbeide med dei tyske invasjonsstyrkane og nei til å sette inn Vidkun Quisling som statsminister.

Bakgrunnsstoff 
Elverum folkehøgskule

Elverum kommune
Folkehøgskular i Innlandet
Kulturminne i Noreg frå andre verdskrigen
Skipingar i 1928
Osmarka kapell

Osmarka kapell er frå 1910 og står i Gjemnes kommune, Møre og Romsdal fylke. Bygget er i treverk og skal ha 110 sitjeplassar. Kapellet vart utvida med eit påbygg i 1983. 

Iflg.Norsk kirkeleksikon har kapellet ei altartavle med motivet «Krossen» måla av Gustav Storli, ho er frå 1964. Preikestolen er i tre frå 1910 og laga av Kristoffer Eide. Døypefonten er og i tre og frå 1942.

Osmarka kapell ligg i Øre sokn i Indre Nordmøre prosti.

Kjelder 

Kyrkjer i Gjemnes
Kyrkjer i Indre Nordmøre prosti
Norske kyrkjer frå 1910-åra
1910 i Noreg
Trekyrkjer
Bacoli

Bacoli er ein by og ein kommune i provinsen Napoli i regionen Campania i Italia. Kommunen har ikring 27 000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 13,3 km². Bacoli ligg på ei halvøy ut mot Tyrrenhavet og Napolibukta, 15 kilometer på vest for provinshovudstaden Napoli. Øyane Procida og Ischia ligg i havet utanfor Bacoli. 

Ruinane av oldtidsbyen Cumae, grunnlagd av grekarar i det åttande hundreåret før Kristi fødsel, er å sjå ved landsbyen Cuma i Bacoli kommune.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bacoli» frå ,  den 28. mai 2015.  
 

Byar i Campania
Byar i Italia
Øre kyrkje

Øre kyrkje er ei krosskyrkje frå 1865 som står i Skeisdalen i Gjemnes kommune, Møre og Romsdal fylke. Bygget er i lafta tømmer og har 330  sitjeplassar. Arkitekt for kyrkja var Gustav Olsen frå Trondheim.

I tårnet finst to kyrkjeklokker, den eldste frå 1759 og den andre frå 1865. Den eldste er av Steen & Borchardsen og har ei inskripsjon: "Soli deo Gloria". Den andre er frå Nidelvens verk.

Øre er ein gamal kyrkjestad og her har tidlegare stått ei stavkyrkje. Kyrkjegarden er frå 
mellomalderen og automatisk freda.

Altartavla er frå 1906 med motivet Jesus i Getsemane. Ho er måla av Marie Hauge. Kyrkja har og eit gamalt trekross med Kristusfigur.

Øre kyrkje er soknekyrkje i Øre sokn i Indre Nordmøre prosti.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Kyrkjer i Gjemnes
Kulturminne i Gjemnes
Kyrkjer i Indre Nordmøre prosti
Norske kyrkjer frå 1865
Trekyrkjer
Krosskyrkjer i Noreg
Alexander Gottlieb Baumgarten

Alexander Gottlieb Baumgarten () var ein tysk filosof som med boka si Aesthetica (1750–58) og tidlegare i magisteravhandlinga om forskjellige filosofiske trekk ved diktet (1735) ofte vert rekna som grunnleggjar av estetikken.

Baumgarten hevda at kunstopplevinger var sanseopplevinger med tillegg av følelser.

Han meinte at diktet er en perfekt måte å fremstille det vi sanser, noko han trente seg på og underviste om. 

Baumgarten var professor i Frankfurt an der Oder. 

Hans viktigaste verk er hovudverket Aesthetica (i 2 bind, 1750-58) og Metaphysica (1739) som vart brukt som grunnbok ved Immanuel Kants forelesninger.

Kjelder 

 
 Bale, Kjersti, Arnfinn Bø-Rygg: Estetisk teori - En antologi

Bakgrunnsstoff 
 
 Bale, Kjersti, Arnfinn Bø-Rygg: Estetisk teori - En antologi

Tyske filosofar
Tyske forfattarar
Folk frå Berlin
Aspekt i astrologi

Aspekt i astronomi er dei viktigaste stillingane som sola, månen og planetane har i forhold til kvarandre. 

Desse aspekta er: 
 konjunksjon, der to himmelekamar har same geosentrisk lengd
 kvadratur, der lengdeskilnaden er 90°
 opposisjon, der lengdeskilnaden er 180°
 trigon, der lengdeskilnaden er 120°
 sekstil, der lengdeskilnaden er 60°. 

Dei spelar ei stor rolle i astrologien, og var til og med 1920 ein del av den offisielle norske almanakken.

Kjelder
Aspekt: astronomi. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 21. mars 2015 frå https://snl.no/aspekt%2Fastronomi.

Bakgrunnsstoff
The Classical Origin & Traditional Use of Aspects Deborah Houlding
 Online Ephemeris from Khaldea.com -- 600BC to 2400AD—Calculated for Midnight GMT; also with an Aspectarian included for years 1900 to 2005

Astrologi
Efemeridar
Salema i Portugal

Salema eller Praia da Salema er ein landsby vest i Algarve i Portugal. Han ligg i  kommunen Vila do Bispo, rundt 10 mil vest for Faro. Historisk var staden ein fiskarlandsby, men i nyare tid har han blitt eit populært turistmål med fleire lokale sandstrender.

Kjelder 

salemaportugal.com 

Denne artikkelen bygger på «Salema (Portugal)» frå ,  den 29. mai 2015.

Bakgrunnsstoff 
 Turistinformasjon  ved salemaportugal.com

Landsbyar i Algarve
Vila do Bispo
Algarvekysten