alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Bær

Bær er i daglegtale små frukter som veks på tre, buskar eller småplantar. I botanikken er bær ei frukt med frø som ein kjerne inni og fruktkjøt rundt. 

Bær er ein spreiingsmetode for planter. Dei vert nytta som mat for dyr medan plantene nyttar bæra for å spreie seg. Når ein fugl et eit bær, vil han ikkje klare å fordøye frøa, og dei vil bli sleppte ut heile saman med avføringa. Sidan fuglar flyg over lange avstandar, er dette ein effektiv metode for å spreie seg over eit vidt område.

Fruktene me reknar som bær i matlaging er anten søte eller syrlege på smak. Dei kan etast ubehandla eller brukast til å laga saft, syltetøy eller dessertar.

Døme 
«Bær» i daglegtale, men ikkje i botanikken:
 Jordbær, kirsebær
«Bær» i botanikken, men ikkje i daglegtalen:
 Aubergine, avokado, banan, chilipepar, tomat

Biologi
Nahuatl

Nahuatl, aztekisk, er eit uto-aztekisk språk som vert snakka av om lag 1,5 millionar menneske i dei sentrale delar av Mexico. Det er det mest utbreidde språket i Mexico etter spansk, og er rekna som «nasjonalspråk» med same «verdi» som spansk og dei andre urfolksspråka i landet i den meksikanske loven om språklege rettar.

Ein variant av språket blei tala av dei gamle aztekarane. I norsk har mellom anna lånorda «kakao» og «sjokolade» (cacahuatl, chocolatl), «avokado» (ahuacatl) og «tomat» (tomatl) blitt tatt opp frå nahuatl.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

 
Uto-aztekiska språk
Aztekarar
Einskildspråk
Candidatus philologiæ

Candidatus philologiæ (hankjønn) eller candidata philologiæ (hokjønn), ofte forkorta til cand.philol. i Noreg og cand. phil. i Danmark, er ein norsk og dansk høgre universitetsgrad som i Noreg normalt inneber minimum tre eller fire semesters spesialisert studium («hovudfag») innanfor filologiske fag etter fullført cand. mag.-grad og innlevering av ei avhandling, den såkalla hovudoppgåva eller hovudfagsoppgåva. I internasjonal samanheng blir graden gjerne rekna som ekvivalent med M.Phil. eller M.A., men i praksis varierer dei akademiske gradane mykje i innhald og omfang.

Akademiske grader
Tor Nørretranders

Tor Nørretranders () i København) er ein dansk populærvitenskapeleg forfattar.

Bibliografi 
 At tro på at tro (2003), Anis
 Det generøse menneske. En naturhistorie om at umage giver mage. (2002) Peoples Press
 på norsk:
 (2004)  Det generøse menneske. En naturhistorie om at umake gir make omsett av Knut Johansen ( Aschehoug)
 Stedet som ikke er (1997), Aschehoug
 Person på en planet (1995), Aschehoug 
 Verden vokser (1994), Aschehoug
 Mærk verden (1991), Gyldendal
 på norsk:
 (1991)  Merk verden omsett av Knut Johansen (J.W. Cappelens Forlag)
 Det udelelige (1985), Gyldendal

Bakgrunnsstoff 
 Forfattaren sin blog

Danske forfattarar
Folk frå København
Sverre Magnus av Noreg

Sverre Magnus () er prins av Noreg og det yngste barnet til kronprins Haakon Magnus av Noreg og kronprinsesse Mette-Marit av Noreg. Han er det andre barnet til kronprinsparet og det tredje til kronprinsessa.

Sverre Magnus er nummer tre i rekkja over arvingar til den norske trona, etter faren sin og systera prinsesse Ingrid Alexandra av Noreg. Han er nummer 75 i rekkja over arvingar til den britiske trona, etter far sin, men før systera prinsesse Ingrid Alexandra av Noreg.

Prins Sverre Magnus har ikkje tittelen Den Høgvørde Prinsen. Fødselsdagen til prinsen blir ikkje offisiell flaggdag, og det skal heller ikkje salutterast frå anlegga til Forsvaret ved framtidige fødselsdagar.

Sverre Magnus blei fødd på Rikshospitalet i Oslo klokka 10.45 laurdag 3. desember 2005. Han var 52 centimeter lang og vog 3944 gram. Namnet blei offentleggjort av kongen og kronprinsen i ekstraordinært statsråd på Slottet måndag 5. desember 2005 klokka 09.00. Statsminister Jens Stoltenberg meldte namnet til pressa som var samla utanfor Slottet rett etter avslutta statsråd.

Han blei døypt 4. mars] 2006 i Slottskapellet. Han blei boren til dåpen av farmora si, dronning Sonja. Dei andre fadderane var Espen Høiby, dronning Máxima av Nederland, kronprins Pavlos av Hellas, prinsesse Rosario av Bulgaria, Bjørn Steinsland og Marianne Gjellestad.

Titlar, tiltaleformer, dekorasjonar og våpenskjold

Titlar og tiltaleformer

 3. desember 2005–i dag: Prins Sverre Magnus av Noreg

Dekorasjonar 
 Kong Harald Vs jubileumsmedalje 1991–2016

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Offisielle pressebilde 

Norske prinsar
Kongelege frå Oslo
Huset Glücksburg

de:Haakon von Norwegen#Kinder
Fysisk lag

Det fysiske laget er den fysiske koplinga mellom einingane i datanettverket. Laget har som oppgåve å senda og motta databit over det fysiske sambandet. 

Det fysiske laget set dei mekaniske og elektriske grensene for å oppretta og vedlikehalda det fysiske sambandet. Standardane på dette laget definerer for det meste kabling, pluggar og kontaktar.

Kommunikasjonsprotokollar

ru:Сетевая модель OSI#Физический уровень
Presentasjonslaget

Presentasjonslaget er det sjette av dei sju laga i OSI-modellen. Det utfører tenester for applikasjonslaget og nyttar tenestene til sesjonslaget.

Dersom to maskiner som kommuniserer har forskjellig dataformat, kan presentasjonslaget konvertera formata deira til eit felles format. 
Det er på dette laget at komprimering og de-komprimering skjer, i tillegg til kryptering og de-kryptering.

Kommunikasjonsprotokollar
Sesjonslaget

Sesjonslaget er det femte av dei sju laga i OSI-modellen. Det utfører tenester for presentasjonslaget og nyttar tenestene på transportlaget.
Laget held styr på kven sin tur det er til å senda, og om sambandet er ope eller ikkje. Når kommunikasjonen er i gang, er det sesjonslaget som administrerer dialogen.

Sesjonslaget er vanlegvis heilt ubrukt, men det er nyttig ved somme tilfelle. Eit enkelt døme er videokonferansar, der det er viktig at straumane med lyd og bilde passar saman.

Kommunikasjonsprotokollar
Fosnøyna

Fosnøyna er ei øy i Austrheim kommune i Vestland. Ho har eit areal på 26,3 km² og utgjer nesten halvparten av arealet i kommunen. Øya ligg aust for Fedjefjorden og vest for Lindåshalvøya. I nord ligg innløpet til Fensfjorden. Øya har brusamband både til Lindås i aust og til Radøy i sør. 

Den største tettstaden på øya er Årås.

Busetnader i Austrheim
Øyar i Vestland
Riksveg

Oppslagsordet Rv er omdirigert hit. Om du leitar etter partiet RV, sjå Raud Valallianse.

Riksveg er ein type veg som typisk blir driven av statlege styresmakter og som bind landsdelar eller land saman. Denne typen veg finst i fleire land under ulike namn, reglar og vegmerking.

Noreg
I Noreg er riksvegar drivne av Statens vegvesen og staten ber utgiftene for planlegging, bygging, utbetring, vedlikehald og drift. Riksvegar er merkte med svart vegnummer på kvitt, firkanta skilt med svart bord.

Norske riksvegar har sidan 2010 vore delte inn i to kategoriar, europavegar og vanleg riksvegar. Tidlegare blei desse kalla stamvegar, og ein hadde med ein tredje kategori, andre riksvegar. Desse blei frå 2010 av fylkesvegar.

Riksvegar er merkte med nummerskilt i kvite siffer på grøn bakgrunn og har, med nokre unntak, nummer som er lågare enn 20. 

Dei andre riksvegane har nummerskilt med svart skrift på kvit bakgrunn. Regionale riksvegar har to siffer i nummeret, medan meir lokale og kortare riksvegar har tre siffer.

Bortsett frå vegar med særskilt status eller vern er alle vanlege riksvegar er asfalterte. «Grusvegpakken» var prosjektet som sørgde for at alle dei gjenverande riksvegane som ikkje hadde verdi i følgje Nasjonal verneplan for veger og bruer fekk asfaltdekke. Riksveg 716 mellom Bergli og Valen på Frøya i Sør-Trøndelag var den siste riksvegstrekninga med grusdekke. Dei to kilometerane som stod igjen blei asfaltert den 17. desember 2003, mellom anna ved hjelp av dåverande samferdselsminister Torild Skogsholm.

Riksvegar som blir haldne som grusvegar i tråd med verneplanen er riksveg 252 (Tyin–Eidsbugarden), riksveg 258 (Grotli-Ospeli bru) og riksveg 886 (Bjørnstad–Jacobselv).

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Riksvei» frå ,  den 2. juni 2011.  
 

vegar i Noreg
Jón Sigurðsson

Jón Sigurðsson () var leiar av den islandske sjølvstenderørsla på 1800-talet.

Bakgrunn 
Jón Sigurðsson var fødd i Hrafnseyri, nær Arnarfjörður, vest på Island, som son til presten Sigurður Jónsson. Han fór til København i Danmark i 1833 for å studera historie ved universitetet der, og etter kvart få arbeid ved Den arnamagnæanske samlinga, som på den tida hyste manuskripta til dei islandske ættesogene. Han vart ekspert på islandske ættesoger og på islandsk historie. Han tok aldri nokon universitetseksamen, ettersom islandsk politikk kom til å ta meir og meir av tida hans. 

Jón Sigurðsson gifta seg med søskenbarnet sitt, Ingibjörg Einarsdóttir, og dei busette seg i København, der heimen deira vart eit senter for alle islendingar i byen. Dei hadde ingen born, men kalla «alle islendingar [for] borna deira». Han drog til Island kvart år, 29 gonger i alt, for å leia møta i Alltinget, som på den tida var eit rådgjevande organ for den danske regjeringa og kongen. Dei danske styresmaktene tok etter kvart omsyn til den veltalande måten som Jón Sigurðsson fremja islandske interesser på, og i 1874 fekk Island eit avgrensa sjølvstyre i innanrikssaker.

Jón Sigurðsson vert ofte omtala som president sidan han var preces i det islandske litterære selskapet (Hið íslenzka bókmenntafélag) i ei årrekkje.

Ettermæle 

Fødselsdagen til Jón, 17. juni, er i dag nasjonaldagen til Island. Han har vorte heidra med bilete på dei islandske setlane, mellom anna på 10- og 500 krónur-setelen, og på frimerke som eithundreårsdagane for når han vart fødd og døydde, 150-årsdagen for når han vart fødd og like eins då den islandske republikken vart danna i 1944 (på den 133. fødselsdagen hans).

Kjelder 
 К. Maurer. Zur politischen Geschichte Islands. Leipzig, 1880).

Denne artikkelen bygger på «Jón Sigurðsson» frå ,  den 6. desember 2005.

Bakgrunnsstoff 
 Jón Sigurðsson of Iceland (arkivert nettstad på engelsk)

Islandsk historie
Islandske politikarar
Feta i Golma

Feta (uttale ['fæt:a] (N/A), ['fæt:n] (D)) er ein gard på øya Golma på Tustna. Garden ligg lengst søraust på øya og grensar til Hannasvika og Tømmervågen på øya Tustna. 

Tustna Kveitefarm ASA ligg på Fætten industriområde.

Golma
Tustna
Helse Førde

Helse Førde er eit føretak som administrerer somatiske sjukehus og psykiatriske institusjonar i Sogn og Fjordane. Føretaket vart oppretta i 2001 og overtok i 2002 ansvaret for sjukehusdrifta frå Sogn og Fjordane fylkeskommune.

Helse Førde HF (helseføretak) har ansvaret for dei offentlege spesialisthelsetenestene i Sogn og Fjordane. Det omfattar tre klinikkar og ein divisjon, fordelt på fire sjukehus og andre somatiske og psykiatriske institusjonar i Nordfjord, Sunnfjord og Sogn. Føretaket har i tillegg ansvaret for ambulansetenesta i fylket.

Helse Førde hadde i 2011 om lag 2 200 tilsette og eit samla budsjett på 2 milliardar kroner. Administrasjonen held til ved i Førde sentrum Førdeården. Helse Førde er den største arbeidsplassen i Sogn og Fjordane. Føretaket er eigd av det statlege Helse Vest.

Clara Øberg er styreleiar og Jon Bolstad er Adm. Direktør.

Historie 

Første styreleiar var Per Ytrehus, og første direktør var Leif Kapstad.

Bakgrunnsstoff 
 Helse Førde

Norske helseføretak
Helsevesen i Sogn og Fjordane
Helse Vest
Førde sentralsjukehus

Førde sentralsjukehus er eit somatisk og psykiatrisk sjukehus i Vestland. Det er lokalsjukehus for fylkesregionane Sunnfjord og Ytre Sogn der det bur kring 60 000 menneske. Sjukehuset vert drive av Helse Førde og er største arbeidsplassen i Sogn og Fjordane.

Sjukehuset er freda av Riksantikvaren.

Referansar

Bakgrunnsstoff

Helsevesen i Vestland
Sjukehus i Vestland
Kulturminne i Sunnfjord
Freda bygg i Vestland
Ytre Sogn

Ytre Sogn er ei fellesnemning for kommunane og landområdet ytst i Sognefjorden. Ytre Sogn omfattar kommunane Høyanger, Gulen, Hyllestad og Solund. 

Ytre Sogn var tidlegare futedøme i Nordre Bergenhus Amt, og fram til 2013 var Ytre Sogn prosti eit prosti i Den norske kyrkja.

Området var tidlegare del av Sogn og Fjordane fylke og sidan 2020 del av Vestland fylke. Den andre delen av Sogn heiter Indre Sogn.

Referansar 

Sogn
Sogn og Fjordane fylke
Vestland fylke
Distrikt i Noreg
Nordre Bergenhus amt

Nordre Bergenhus Amt er eit gamalt namn på Sogn og Fjordane fylke. Nemninga fylke om eit administrativt område slik me kjenner det i dag, er av ny dato. Før 1919 heitte fylka amt.

Bergenhus amt delt i to 
Bergenhus amt vart i 1763 delt opp i Nordre Bergenhus amt og Søndre Bergenhus amt (seinare Hordaland fylke). Nordre Bergenhus Amt inneheldt dei fire futedøma Nordfjord, Sunnfjord, Ytre Sogn og Indre Sogn. Frå 1. januar 1919 er området eit fylke, Sogn og Fjordane fylke.

Kaupanger-Bergen-Lærdalsøyri-Leikanger 
Den første amtmannen, Joachim de Knagenhjelm hadde sete på Kaupanger. I tida 1771-1852 budde ingen av fylkesmennene i Sogn og Fjordane; Dei heldt til i Bergen den tida dei var fylkesmenn. Frå 1840 hadde amtmannen sete i Lærdal. I 1862 flytte amtmann Johan Collett Falsen frå Lærdal til Leikanger etter å ha kjøpt garden Nybø. Falsen selde straks etter til Staten ved Opplysningsvæsenets Fond som kjøpte garden til embetsgard. Det skjedde ved kongeleg resolusjon 11. april 1863.

Amtmenn 
 1763–1771 Joachim de Knagenhielm, Kaupanger
 1771–1779 Magnus Theiste
 1780–1781 Ditlev von Pentz
 1781–1788 Jones Ramus Petersen
 1788–1789 Nils Dorph Gunnerus
 1789–1794 Peter H. Harboe
 1794–1801 Andreas Hjort
 1802–1811 Nils Andreas Vibe
 1811–1814 Herman Gerhardt Treschow
 1814–1822 Christian Magnus Falsen
 1822–1831 Edvard Hagerup
 1831–1832 Fredrik Riis
 1833–1844 Christian Ulrich Kastrup
 1844–1852 Hans Tostrup
 1852–1860 Emil Aubert
 1861–1869 John Collett Falsen
 1870–1875 Nicolai Ditlev Ammon Ræder
 1875–1889 Carl Lauritz Mechelborg Oppen
 1889–1902 Olaj Johan Olsen
 1902–1910 John Utheim
 1910–1918 Ingolf E. Christensen

Sjå òg 
 Bergenhus - om ulike ting med namnet Bergenhus

Referansar

Kjelder 
 Sogn og Fjordane Fylkeskommune: Fylkesmannen i Sogn og Fjordane - historikk .
 Sogn og Fjordane Fylkeskommune: Sogn og Fjordane fylke – det første ”Statens Hus” 
 Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane - Kulturhistorisk leksikon: Fylkesmannsgarden på Nybø.

Bakgrunnsstoff 

Sogn og Fjordane fylke
Amt i Noreg
Futedømme

Eit futedømme (eller -døme, bokmål fogderi) er ei historisk nemning for eit distrikt som blei styrt av ein fut (fogd).  

I Noreg var amta frå 1660 delt inn i fleire futedømme. I 1660 var det 55 futedømme, men i 1700 var talet redusert til 38. Då futedømma vart oppheva 21. juli 1894 var det 56 av dei. Futedømma var delte inn i herad.

Sjølv om futedømma forlengst er borte, lever denne inndelinga vidare som ei meir eller mindre veldefinert inndeling av Noreg i form av distrikt. Grensene for dei gamle futedømma er i nokre tilfelle samanfallande med dagens grenser for prosti eller tingrettdistrikt. 

Dei truleg mest kjende futedømma i Noreg er dei tre futedømma som utgjer Møre og Romsdal fylke — Sunnmøre, Romsdal og Nordmøre. Striden mellom desse i ymse lokalpolitiske saker er kjende som fogderistriden.

Futedømme i Noreg 
Denne lista gir inndelinga slik den var på slutten av 1800-talet.

Akershus amt 
 Aker og Follos fogderi
 Nedre Romerikes fogderi
 Øvre Romerikes fogderi

Bratsbergs amt 
 Bamble fogderi
 Nedre Telemarkens fogderi
 Øvre Telemarkens fogderi

Buskeruds amt 
 Buskeruds fogderi
 Hallingdalens fogderi
 Numedal og Sandsværs fogderi
 Ringerikes fogderi

Finmarkens amt 
 Altens fogderi
 Hammerfests fogderi
 Tanens fogderi
 Varangers fogderi
 Vardø fogderi

Hedemarkens amt 
 Hedemarkens fogderi
 Nordre Østerdalens fogderi
 Solørs fogderi
 Søndre Østerdalens fogderi
 Vinger og Odalens fogderi

Jarlsberg og Larviks amt 
 Jarlsbergs fogderi
 Larviks fogderi

Kristians amt 
 Hadeland og Lands fogderi
 Nordre Gudbrandsdalens fogderi
 Søndre Gudbrandsdalens fogderi
 Totens fogderi
 Valdres fogderi

Lister og Mandals amt 
 Lister fogderi
 Mandals fogderi

Nedenes amt 
 Nedenæs fogderi
 Raabygdelagets fogderi

Nordlands amt 
 Nordre Helgelands fogderi
 Salten fogderi
 Søndre Helgelands fogderi
 Vesteraalens og Lofotens fogderi

Nordre Bergenhus amt 
 Sønd- og Nordfjords fogderi
 Sogns fogderi

Nordre Trondhjems amt 
 Inderøens fogderi
 Namdalens fogderi
 Stjør- og Værdalens fogderi

Romsdals amt 
 Nordmørs fogderi
 Romsdals fogderi
 Søndmørs fogderi

Smaalenenes amt 
 Idde og Markers fogderi
 Moss fogderi
 Rakkestads fogderi

Stavanger amt 
 Jæderen og Dalernes fogderi
 Ryfylke fogderi

Søndre Bergenhus amt 
 Hardanger og Voss fogderi
 Nordhordlands fogderi
 Søndhordlands fogderi

Søndre Trondhjems amt 
 Fosens fogderi
 Guldalens fogderi
 Orkedalens fogderi
 Strinden og Selbu fogderi

Tromsø amt 
 Senjen og Tromsø fogderi

Sjå òg 
 Distrikt i Noreg

Bakgrunnsstoff
 Forvaltingsinndeling i 1917

Administrative område
Tidlegare undernasjonale område i Noreg
Brearm

Brearm er ein del av ein isbre. Ofte følgjer armen eit dalføre og ender ved kysten inst i ein fjord. Isen i brearmar har ulik fart avhengig av terrenget rundt brearmen. Ein reknar med at normal fart på isen i norske brearmar er mellom 30 og 50 meter i året.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Brearm» frå ,  den 4. juli 2015.  
 

Glasiologi
Indre Sogn

Indre Sogn er ikkje ei fast geografisk avgrensing, men vert ofte brukt som ei fellesnemning for kommunane og landområdet inst i Sognefjorden. Når ein deler Sogn i to geografiske område, Indre Sogn og Ytre Sogn, omfattar Indre Sogn kommunane Aurland, Luster, Lærdal, Sogndal, Vik og Årdal. Området midt i Sogn, altså dei kommunane som ligg lengst vest i Indre Sogn, vert av og til omtala som Midtre Sogn. 

Indre Sogn har eit samla areal på 8 584 km² og 28 756 innbyggjarar per 27. februar 2020.

Kommunar i Indre Sogn
Indre Sogn består av seks kommunar:

Tidleg historie
Manntalet frå 1701 frå Ytre og Indre Sogn futedøme viser at prestegjelda som vart plassert i Indre Sogn var Lærdal, Sogndal, Luster og Hafslo, medan prestegjelda Vik, Leikanger, Aurland, Voss, Askvoll og Eivindvik var i Ytre Sogn

Ein matrikkel frå 1723 inkluderer desse  skipreida i Indre Sogn: Lærdal, Borgund, Årdal, Luster, Marifjøra, Solvorn, Sogndal og Norum. Skipreida i Ytre Sogn var i 1723 Aurland, Nærøy, Systrond, Tjugum, Kvamsøy, Vik, Klævol, Lavik og Utvær.

Amtstida
Då Nordre Bergenhus Amt, det som i dag er Sogn og Fjordane fylke, vart oppretta i 1763 vart amtet delt i fire futedøme: Ytre Sogn og Indre Sogn, Nordfjord og Sunnfjord.

I 1917 gav Det Statistiske Centralbyraa ut "Norges Civile, Geistelige og Judicielle Inddeling", og i tabell 3 finn vi "Rikets inddeling amtsvis i prestegjeld; og sogn, bykommuner og herreder, lensmandsdistrikter, tinglag, sorenskriveri og fogderi." Her kan vi sjå at futedømet heiter Sogn, men at det er delt inn i Indre Sogn og Ytre Sogn sorenskriveri. I Indre Sogn finn ein: Jostedalen, Lærdal, Hafslo, Årdal, Luster og Sogndal. I Ytre Sogn finn vi Aurland, Balestrand, Leikanger, Vik, Lavik], Gulen og Sulen.

Moderne bruk
Jordskiftesoknet til Indre Sogn Jordskifterett omfattar kommunane Aurland, Luster, Lærdal, Sogndal, Vik og Årdal.

Sogn regionråd er eit samarbeidsorgan for kommunane i Indre Sogn: Aurland, Luster, Lærdal, Sogndal, Vik  og Årdal. Regionrådet jobbar med rammevilkår for busetnad og næringsliv, samt med samordning.

Sjå òg
 Indre Sogn prosti
 Sogn og Fjordane fylke
 Nordre Bergenhus Amt

Kjelder

Sogn
Distrikt i Noreg
Oxford English Dictionary

Oxford English Dictionary, ofte forkorta til OED, er ei omfattande engelsk ordbok utgjeven av Oxford University Press. Boka oppgjev uttale, etymologi, kryssreferansar og ei rekke sitat frå eit ord først var brukt og vidare.

Ho inneheld rundt 301 100 hovudoppslag, 157 000 samansetjingar eller avleiingar, og 169 000 uttrykk, slik at ho til saman har rundt 616 500 oppslagsord (30. november 2005).

Bakgrunnsstoff 
 OED på verdsveven

Kjelder 
 «Oxford English Dictionary» på engelsk Wikipedia

Engelske ordbøker
Oxford University Press
ABBA

ABBA var ei svensk pop-gruppe med ein av dei største kommersielle suksessane på 1970-talet og tidleg på 80-talet.

Medlemmene var Anni-Frid Lyngstad, Agnetha Fältskog, Benny Andersson og Björn Ulvaeus. ABBA fekk sitt internasjonale gjennombrot då dei vann Eurovision Song Contest 1974 med songen «Waterloo».

Namnet ABBA er eit akronym av forbokstavane i førenamnet til kvart av medlemmene (Agnetha, Björn, Benny, Anni-Frid). I tillegg til dei fire spelte Rutger Gunnarsson bass på alle albuma deira.

ABBA vart ein stor internasjonal suksess med fengande melodilinjer, enkle tekstar og ein Wall of Sound («lydvegg») der dei kvinnelege songarane spelte inn mange harmoniar som dei så la oppå kvarandre. Etter kvart som dei vart meir populære turnerte dei i Europa, Australia og Nord-Amerika og fekk store tilhengjarskarar. Då dei var på sitt mest populære gjekk begge ekteskapa (Björn med Agnetha og Benny med Frida) til medlemmene i oppløysing. Dette viste seg att i musikken deira med meir tankefulle tekstar og ei noko musikalsk endring.

Bandet er framleis populære på radio over heile verda og er eit av dei bestseljande musikkgruppene i verda med totalt rundt 400 millionar selde plater og dei kan år om anna framleis selje så mange som inntil tre million album. ABBA var òg den første ikkje-britiske eller irske popgruppa i Europa som gjekk til topps på salslistene i engelsktalande land som USA, Canada, Australia og Storbritannia. Deira enorme suksess opna dørene for andre europeiske musikkgrupper.

Musikken til ABBA blei mellom anna brukt som bakgrunn for den suksessrike musikkfilmen Mamma mia, som kom ut i 2008.

Diskografi

Plater 
 1973: Ring ring
 1974: Waterloo
 1975: ABBA
 1976: Arrival
 1977: The Album
 1979: Voulez-Vous
 1980: Super Trouper
 1981: The Visitors
2021: Voyage

Samleplater 
 1975: Greatest Hits
 1979: Greatest Hits Vol. 2
 1980: Gracias Por La Música
 1982: The Singles – The First Ten Years
 1986: ABBA Live
 1992: ABBA Gold - Greatest Hits
 1993: More ABBA Gold – More ABBA Hits
 1993: Gold: Greatest Hits
 1994: Thank You For The Music
 1998: Collection
 1999: ABBA ORO - Grandes Exitos
 2001: The Definitive Collection

Singlar og EP-ar 
 1992: Dancing Queen (Import CD-singel)
 1993: Dancing Queen (USA Vinyl-singel)
 1998: Dancing Queen (USA CD5)
 1999: Dancing Queen (UK CD-singel)
 1999: Waterloo (Tyskland CD-singel)
 1999: Happy New Year

Filmar 
 1977: ABBA - The Movie
 1980: ABBA - In Concert
 2004: ABBA - The Definitive Collection

Kjelder 

 Delar av denne artikkelen bygger på «ABBA» frå , den 3. september 2008. 
  oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 

 
Discoartistar
Melodifestival 1974-deltakarar
Melodifestival-vinnarar
Eurovision Song Contest 1974-deltakarar
Svenske Eurovision Song Contest-deltakarar
Eurovision Song Contest-vinnarar
Musikkgrupper skipa i 1972
Svenske danseartistar
Svenske popgrupper