alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Stolpehol

Stolpehol er ein arkeologisk nemning på funn av spor og eventuelle restar i grunnen etter stolpar som har vore sett opp i gamal tid, men seinare har vorte fjerna, brent eller har rotna vekk. 

 
Særleg vert nemninga stolpehol nytta om spor etter stolpar som er plassert slik i høve til kvarandre at dei vitnar om å ha vore delar av bygningar eller andre konstruksjonar, til dømes stolpar som har halde taket i eit hus oppe. Saman med eventuelle andre spor, kan stolpehola då gje grunnlag for å freiste rekonstruere grunnplanen for bygningen eller konstruksjonen, eventuelt òg gje indikasjonar på korleis han har sett ut over jorda, og kva han har vore nytta til. Av di det ikkje står att bygningar frå førhistorisk tid i Norden, må kunnskapen om byggeskikken, busettinga og levemåten i tidlegare tider baserast på sparsame arkeologiske funn, mellom anna kva dei etter måten mange funna av stolpehol kan gje opplysningar om.

Jorda etter dei vekkrotna, nedbrente eller fjerna stolpane har vanlegvis ein annan farge enn jordmassane elles på arealet, etter at det øvste jordlaget, molda eller åkerjorda, er fjerna. Stolpehola står då fram som flekkar av avvikande farge og eventuelt konsistens i høve til undergrunnen ikring dei. Dersom ein skoning av stein har vore nytta til å halde stolpen oppe, kan dette òg markere stolpeholet, og det same kan trekol i stolpeholet etter brann i bygningen eller som fylgje av at enden på stolpen har vorte svidd for å hindre råte. Ofte vert det nytta gravmaskin for å få fjerna det øvste jordlaget over større flater (sokalla maskinell flateavdekking), slik at dei mønstra som stolpehola eventuelt dannar, kjem fram.

Stolpehol er òg grove fram under ståande kyrkjer frå mellomalderen, og vert då gjerne tolka som spor etter sokalla stolpekyrkjer, som er nemninga på stavkyrkjer der stavane eller stolpane har vore sett ned i jorda, istaden for å ha vore sett på ei treramme på eit fundament av stein, slik som det er gjort i alle dei eksisterande stavkyrkjene her i landet. Det er òg funne stolpespor og andre spor etter heidne bygninger eller konstuksjonar under golvet på mellomalderkyrkjer.

Ved utgraving av stolpehola kan ein i lukkelege høve finne gjenstandar eller restar av gjenstandar som har vorte lagt medvitent i stolpeholet i samband med bygginga av huset, eller som har kome nedi ved eit tilfelle medan huset var i bruk eller stod til nedfalls. Til dømes vart det funne «gullgubbar» (relieffbilete  i gullblikk, store som neglen på ein tommelfingar) i stolpehol etter ein heiden konstruksjon under mellomalderkyrkja på Mære i Trøndelag, og i stolpehol etter ei stor vikingtidsbygning på Borg på nordsida av Vestvågøya i Vestvågøy kommune i Lofoten.

Dersom det er trekol i stolpehola, kan ein finne ut kva slags tre det er, og tidsrommet då treet vart felt kan fastsetjast ved radiologisk tidfesting. Pollen og anna materiale som finnast i stolpehola vil kunne gje opplysningar om kva huset har vore nytta til, og soleis òg fortelje litt om dei menneska som har halde til der.

Arkeologi
Arkeologiske metodar
Eng

Ei eng er ei slette der det oftast vert dyrka gras eller andre ikkje-vedplantar, som blomar. Ho kan ofte verte kutta for innsamling av høy til bufe som kyr, sauer og geiter. Ei eng som tidlegare har vore åker vert kalla ei «ekre» eller ei «attlege».

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Landbruk
Økologi
Norske Naturfotografer

Norske Naturfotografer (NN) er ein samskipnad for heilt eller delvis profesjonelle naturfotografar busette i Noreg. Samskipnaden tel vel 50 medlemmar, og nye medlemmar vert tekne opp etter kvalitetsvurdering på årsmøta til samskipnaden. NN har samarbeidsavtale med biletbyrået Samfoto, og dei fleste av medlemmane er knytte til byrået. 

Mange medlemmar er aktive skribentar og forfattarar med stor produksjon. Det har dei seinaste åra kome mange bøker der NN-medlemmane anten har levert bilete eller stått for heile utgjevingar.

Historie  
Samskipnaden vart stifta i 1976, etter initiativ frå naturfotografene Dag Kjelsaas og Ole Daniel Enersen. 
Målsettinga var dels å fremje norsk naturfoto og interessene til naturfotografane, dels å skape salshøve for naturfotografi. To år etter stiftinga vart difor Naturfotografenes Bildebyrå danna. 

Leiarar i samskipnaden har blant anna vore Ole Daniel Enersen, Ragnar Frislid, Asle Hjellbrekke, Bård Løken, Jørn Areklett Omre, Magnus Reneflot, Tom Schandy og Rolf Sørensen.

Bibliografi 
 Galleri Norge. Norsk naturfotografi gjennom fire årstider (kollektivt prosjekt i regi av NN), Hilt & Hansteen (1992) ISBN 82-7413-231-9
 Naturligvis (Jubileumsbok for NN 1976-1996) (1995) ISBN 82-993531-0-6
 Øyeblikk. Naturfotografenes beste fototips (Jubileumsbok for NN) (2001) ISBN 82-7643-233-6 / ISBN 82-993531-0-6
 Lyspunkt - fotoprosjekt i norsk natur (kollektivt prosjekt i regi av NN), Naturforlaget (2005) ISBN 82-7643-377-4

Bakgrunnsstoff  
Norske Naturfotografer 
Samfoto  

Norske organisasjonar 
Skipingar i 1976
Fotografi i Noreg
Livskraftig

Livskraftig, standardforkorting LC for engelsk Least concern, er eit omgrep brukt innan raudlisting av artar. At ein art er «livskraftig» tyder at han er vurdert og ikkje rekna som truga. Global raudliste frå 2006 hadde 15 636 oppføringar under «livskraftig».

Artar som ikkje er rekna som livskraftige kan anten vera truga i ein eller annan grad, eller ein kan mangla data på dei. I nokre høve kan også «livskraftige» artar likevel vera truga, anten innanfor eit mindre område (som Noreg), eller fordi tilstanden deira har endra seg sidan siste vurdering (som i nokre høve kan gå tilbake til 2000) og ikkje blitt oppdatert.

Nær truga artar
Nokre artar kan ikkje kallast truga, men er heller ikkje heilt livskraftige. Desse blir kalla «nær truga» (NT, Near Threatened). Artar som ligg nær nokre av kriteria for sårbare artar, eller artar som er avhengige av tiltak for ikkje å bli truga, kan reknast som nær truga.

Sjå òg
Kategorioversyn over livskraftige artar
Kategorioversyn over nær truga artar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Least Concern» frå , og «Least Concern» frå  den 15. juli 2010.  
Delar av denne artikkelen bygger på «Near Threatened» frå ,  den 15. juli 2010.

Bakgrunnsstoff
Least Concern species ved iucnredlist.org

Miljøvern
DUF-nummer

Eit DUF-nummer er eit nummer som vert gjeve til alle som søkjer om opphald i Noreg etter utlendings- og statsborgarlova. Det er søkjaren sitt registreringsnummer i Datasystemet for utlendings- og flyktningsaker. Alle innvandrarar som ikkje kjem frå eit EØS-land, skal i utgangspunktet registrerast i dette registeret når dei kjem til Noreg. DUF-nummeret er eit tolvsifra nummer som vert brukt om lag på same måte som eit fødselsnummer, men inneheld ikkje informasjon om til dømes fødselsdato. Dersom utlendingen får opphald, og skal vera i Noreg i meir enn eit halvt år, vert han registrert med fødselsnummer i Folkeregisteret. Då vert DUF-nummeret òg registrert i Folkeregisteret.

Sjå òg 
 D-nummer

Kjelder 
 Forskrift til Introduksjonslova

Innvandring til Noreg
Personidentifikasjon
Identifikasjonsnummer
Sunnmøringen

Sunnmøringen er ei tidlegare norsk avis som kom ut på Stranda i Møre og Romsdal. Ho hadde kommunane Stranda og Stordal som nedslagsfelt. Frå 2021 vart ho slått saman med Sykkylvsbladet til den nye avisa Nyss.

Siste utgåve av Sunnmøringen kom ut 17. desember 2020.

Ansvarleg redaktør frå 1994 til 2007 var Helge Søvik. Frå 2018 var Renate Furre Henriksen-Sandvær redaktør og dagleg leiar, og ho vart også den siste som hadde denne stillinga før avisa gjekk inn. 

Avisa var eigd av Sunnmørsposten.

Opplagstal

Fotnotar 

Tidlegare norske lokalaviser
Norske aviser etter namn
Tidlegare aviser i Møre og Romsdal
Skipingar i 1946
Edda Media
Nedleggingar i 2020
Asylsøkjar

Ein asylsøkjar er ein person som på eiga hand kjem seg inn i eit land og søkjer om vern (asyl) mot farlege humanitære eller politiske forhold i heimlandet. Etter Folkeretten har alle rett til å søkja om asyl i andre land. Dersom asylsøknaden vert godkjend, får utlendingen status som flyktning.

Noreg
Asylsøkjarar i Noreg må venda seg til politiet når dei kjem inn i landet. Dei vert då teken inn til eit såkalla asylintervju. Søknaden vert handsama av Utlendingsdirektoratet (UDI). Handsaminga tek normalt om lag eit år, men det finst ikkje noko maksimaltid. Medan søknaden vert handsama, bur asylsøkjaren på eit asylmottak. 

Dersom asylsøkjaren får opphald i Noreg, vert han overført til den kommunen der han skal bu permanent, anten i eit asylmottak eller i ein privat bustad. Dei fleste asylsøkjarar som får opphald i Noreg, får ikkje innvilga asyl, men får opphald på humanitært grunnlag.

Dersom asylsøknaden vert avslått, kan søkjaren anka til Utlendingsnemnda (UNE). Om klagen vert avvist, skal asylsøkjaren verta send til heimlandet att. Nokre asylsøkjarar vel då å halda fram med opphaldet sitt i Noreg, men har då ikkje opphaldsløyve, og oppheld seg dermed ulovleg i landet.

For asylsøkjarar som har fått avslag på søknaden, men som ikkje kan returnerast, til dømes fordi dei ikkje har eit kjent heimland, er det oppretta spesielle ventemottak. Desse mottaka har vorte kritiserte av innvandringsmotstandarar som meiner at asylsøkjarar må sendast ut av landet. På den andre sida har det kome kritikk frå asylsøkjarar som meiner at forholda ved desse mottaka er for dårlege. I juli 2010 braut det ut opptøyer ved Lier ventemottak og Fagerli ventemottak. Mottaket på Fagerli vart stengd etter dette, på grunn av brannskadar.

Kjelder
Utlendingsdirektoratet

Innvandring

en:Refugee#Asylum seekers
Truga artar

Truga artar er artar (som dyr eller plantar) som er truga av utrydding. Artar kan trugast av ulike grunnar, som habitatendringar eller for sterk predasjon, og har i våre dagar ofte årsak i menneskelege handlingar.

For å hindra at ein art skal utryddast heilt kan ein setja i verk tiltak som freding, forbod eller avgrensingar av jakt, fiske, plukking eller anna forstyrring av truga artar eller tilhaldsstadene deira. Slike tiltak kan vera med på å gjera artane mindre truga, kanskje tilmed livskraftige. For å identifisera truga artar som treng tiltak, driv ein med raudlisting, der artane blir klassifiserte etter kor levedyktige dei er. Alle truga artar kjem likevel ikkje med på desse listene,og kan forsvinna utan at ein legg merke til det.

Raudlisting

Ei internasjonal og fleire nasjonale raudlister gjev i dag oversyn over ei rekkje truga artar, og i kva grad dei er truga. Dei truga artane blir delte inn i sårbar, sterkt truga eller kritisk truga.

Kritisk truga artar

CR, Critically endangered, viser til artar som har svært høg risiko for å døy ut – 50 prosent sannsyn for å døy ut innan 3 generasjonar, minimum 10 år. 

Oversyn over kritisk truga artar

Sterkt truga artar
EN, Endangered, viser til artar som har svært høg risiko for å døy ut – 20 prosent sannsyn for å døy ut innan 5 generasjonar, minimum 20 år. 

Oversyn over sterkt truga artar

Sårbare artar

VU, Vulnerable, viser til artar som har høg risiko for å døy ut (10 prosent sannsyn for å døy ut innan 100 år).

Oversyn over sårbare artar

Nær truga (NT, Near threatened) viser til artar som kan bli truga og dermed ikkje er heilt livskraftige.

I Noreg
Ifølgje Norsk Raudliste 2006 er 1 988 artar truga i Noreg. 258 artar er kritisk truga, og kan bli utrydda i Noreg i løpet av ein tiårsperiode.

Sjå også 
 Verdas naturvernunion

Kjelder 
 Miljøstatus i Norge: Truede arter 

Denne artikkelen bygger på «Endangered species» frå ,  den 15. juli 2010.

Bakgrunnsstoff 
 Miljøstatus i Norge: Truede arter 

Miljøvern
 
Raudlisting
Liabygda

Liabygda er ei bygd med 260 innbyggjarar i Stranda kommune på Sunnmøre i Møre og Romsdal fylke. Liabygda ligg på nordsida av Storfjorden med vegsamband etter Riksveg 650 til Stordal kommune i vest og til Valldal i Norddal kommune i aust. Liabygda har samband til kommunesenteret Stranda via ferje frå Gravaneset. Liabygda består av grendene Li, Overå, Ringset og Stavseng. 

Her ligg også fleire nedlagde fjellgardar, mellom anna Ansok. Her kom Sakarias Ansok frå. Han skreiv ei rekkje med artiklar og seinare tre bøker (Eld som slokna, Far etter folk og Menneske vi møtte) om livet ved fjellgardane langs Storfjorden.

Geografi i Stranda
Bygder i Møre og Romsdal
Novalis

Novalis, eigentleg Friedrich von Hardenberg (), var ein diktar frå den tidlege bolken av den tyske romantikken.

Liv og virke

Tidlege år
Friedrich von Hardenberg var son av Erasmus von Hardenberg, ein tidlegare bergverksmann som og var ein streng metodist. Mora heitte Augusta Bernhardine, fødd von Bölzig. Friedrich var nesteldst av ellve born. Det vart sagt om guten at han var innovervendt, med store draumar, og at faren trudde han var noko tilbakeståande. Om faren var streng, heldt han seg mest til mora. 

Då Friedrich var ni år, vart han alvorleg sjuk, men etter dette tok han seg kraftig opp, og vart ein ihuga lesar. Mora vart sjuk i 1784, og kom seg aldri etter dette. Faren ville at Friedrich skulle studere til prest, men sjølv ville han noko anna. Han fekk omsider stønad i dette, og kom med tida til universitetet i Jena, der han skulle studere juss.

Studieår
I Jena møtte Hardenberg andre unge diktarar og filosofar, mellom desse Friedrich Schiller. Han var ferdig uteksaminert i 1794. Schiller vart ein god ven resten av livet. Hausten 1794 vart han brått oppteken av Sophie von Kühn, ei pur ung jente på tretten år. Dette møtet vart med tida til eit alvorleg svermeri, men ikkje meir. Ho døydde av ein sjukdom hausten 1795, knapt 15 år gamal. Dette vart eit vendepunkt for Friedrich von Hardenberg, som no tok namnet Novalis, og la seg etter diktinga.

Diktaren
Dei neste åra skreiv Novalis ei lang rekkje dikt og songar. Mellom desse er samlinga Geistliche Lieder frå 1798, som vart mykje lesen i venekrinsen, sjølv om boka ikkje vart utgjeven etter at Novalis var daud. Han var no mykje i lag med Friedrich Schlegel og Ludwig Tieck.

Siste leveåra
Frå 1800 av tok Novalis til å skrante. Han vart gradvis meir og meir sjuk, og døydde i februar 1801. Eit minnesmerke vart sett på grava hans i 1872.

Kjelder

 tyske forfattarar
Fødde i 1772
Døde i 1801
Bård Løken

Bård Løken () er ein norsk fotograf fødd i Vadsø og busett i Elverum. 

Løken har vore fotograf sidan 1985. Han har teke bilete til fleire bøker og samarbeida med ei rekkje av Noregs mest kjende forfattarar frå starten av 1990-talet. Primært er det natur og landskap som står hjartet til Løken nærast. Han har vore bilderedaktør for dei siste fire utgåvene av NAF Veibok. 

Løken er medlem av samskipnaden Norske Naturfotografer og knytt til biletbyrået Samfoto .

Bibliografi

 Oslomarka - Årstidene, naturen, stemningene, Ernst G. Mortensens forlag (1993) ISBN 82-527-1131-6
 Markaboka (med Jørn Areklett Omre), Orion forlag (1995)
 Jotunheimen, bill.mrk. 2469 (med Erlend Loe), Orion Forlag (2000) ISBN 82-458-0425-8
 Med kamera i naturen, Naturforlaget (2001) ISBN 82-7643-183-6
 Norway: facing the north (med Trym Ivar Bergsmo), Det statlege kinesiske kulturforlaget, Beijing, Kina (2001) ISBN 7-5039-1981-7
 Norske omveier - i blues og bilder (med Lars Saabye Christensen), Orion Forlag (2005) ISBN 82-458-0738-9
 Inn i naturen (med Jan Chr Næss), Damm (2007) ISBN 978-82-04-12983-3
 Naturlig rik (med Mia Svagård), Tun (2007) ISBN 9788252931396 
 Industrispor (med div forfattere), Aschehoug (2008) ISBN 978-82-03-23606-8
 Hedmark i dikt og bilder (med Jørn Areklett Omre, redaktør Knut Imerslund), Kom Forlag (2009)

Norske fotografar
Folk frå Vadsø
Folk frå Elverum
Gnistan

Gnistan eller M–L-Gnistan var ei svensk venstreside-avis som kom ut frå 1967 til 1989, i dei fleste åra som vekeavis. Ho vart utgjeven av Kommunistiska förbundet marxist-leninisterna (KFML), ein organisasjon som sidan bytte namn til Sveriges Kommunistiska Parti (SKP) - og endå seinare til Solidaritetspartiet.

Gnistan tente som eit svensk forbilete då den norske avisa Klassekampen vart etablert i 1969.

Historie 
Gnistan vart starta i 1967 blant folk i opposisjon i det gamle SKP, seinare kalla Vänsterpartiet Kommunisterna (VPK). Initiativet vart teke av ei gruppe rundt Nils Holmberg. I 1965 hadde Holmberg starta det meir teoretiske tidsskriftet Marxistisk Forum. No ville dei lage noko avisprega, eit nytt «regelbundet - helst en gång i veckan - utkommande informations- och propagandaorgan, som kompletterar MF».

Første nummer av Gnistan kom i april 1967, og var ein enkel stensilert trykksak i folioformat. Opplaget var 500 eksemplar. Då KFML vart danna midtsommars same år vart Gnistan det nye forbundet sitt sentrale organ. Ho vart snart ei offsettrykt avis, og opplaget auka raskt.

I 1970 vart KFML splitta, då ei gruppe med tyngdepunkt i Gøteborg forlét organisasjonen, danna KFML(r) og starta si eiga avis Proletären. Dette ramma Gnistan hardt, sidan trykkeriet og heile apparatet rundt avisa låg i Gøteborg. Splittinga førte òg til eit kort opphald i utgjevinga av Gnistan.

På første delen av 1970-talet voks likevel avisa. Ved årsskiftet 1971-72 flytta ho frå Gøteborg til Stockholm. Gnistan vart etter kvart vekeavis i tabloidformat. Avisa la vekt på å mobilisere lesarar og medlemmar i utgjevarorganisasjonen til å skrive, og midt på 70-talet hadde Gnistan lokale korrespondentar på 34 ulike plassar i Sverige, einskilde stader organisert som små lokale redaksjonar. I 1976 nådde Gnistan eit opplag på 17 000. Avisa hadde meir enn 6000 faste abonnentar, vart selt på gater og torg og distribuert i svenske Pressbyrån (a la norske Narvesen). Då vart ho òg gjeven ut i finskspråkleg versjon, Kipinä, tolv gonger i året. På denne tida hadde SKP ambisjonar om å gjere Gnistan til dagsavis.

Fire år seinare måtte SKP oppsummere splid og motgang for organisasjonen og avisa: I 1980 hadde mengda abonnentar falle til om lag 4000, og laussalet til om lag 3000. Kampanjen for å gjere Gnistan til dagsavis vart no karakterisert som ønskjetenking; basert på «ett stort mått av subjektivism». I 1984 var mengda abonnentar falle til 2000. Fallet i laussalet var endå meir dramatisk.

I 1986 skifta SKP namn til Solidaritetspartiet, og vedtok eit partiprogram utan bindingar til nokon kommunistisk tradisjon: «M-L» vart kutta frå namnet til avisa, som vart omdøypt til Solidaritets-Gnistan. Dei siste åra ho kom ut vart ho publisert berre kvar tredje veke, og då avisa til slutt vart lagt ned ved utgangen av 1989 vart abonnentane tilbode å få tilbake uteståande pengane sine.

Redaktørar
 Nils Holmberg (1967-1971)
 Per Axelson (1971-1975)
 Gunnar Ohrlander (1975-1976)
 Stefan Lindgren (1976-1980)
 Peppe Engberg (1980-1986)
 Sanna Vestin (1986-1989)

Kilder 

Svenske aviser
Svensk politikk
Sosialistiske tidsskrift
Skipingar i 1967
Nedleggingar i 1989
Gunnar Ohrlander

Gunnar Ohrlander () var ein svensk journalist og forfattar.

Ohrlander var òg kjent under pseudonymet Doktor Gormander, med ei satirisk penn som verka i svenske aviser som Gnistan, Aftonbladet og Flamman.

På 1970-talet var han òg aktiv som dramatikar. Han arbeidde med Fria Proteatern, og skreiv mellom anna NJA-pjäsen. Ohrlander var redaktør for SKP si avis Gnistan i tida 1975-1976. I 1990 vart han tildelt Svenska Deckarakademins debutant-diplom. Han var gift med Helena Henschen.

Bibliografi 
 Doktor Gormander slår till, 1966
 Skriet från Bagarmossen, 1967 (under pseudonymet Doktor Gormander)
 Tages lilla ljusblå eller Dr Gormander i maktspelet, 1968
 När barnen tog makta, 1969 (under pseudonymet Doktor Gormander)
 Blågul atom, 1970
 När barnen gick i strejk, 1971 (under pseudonymet Doktor Gormander)
 Gormander slår tillbaka, 1972
 Ska skyddsombuden få-sparken-böter-fängelse?, 1973
 Hoppet sitt här, 1977
 Kunskap i skolan, 1981
 Katten spelar silverflöjt, 1985
 Åsas journal, 1986
 Det ska fan vara dörrvakt i himlen, 1987
 Såg minns jag framtida, 1988
 Downwind, 1990
 Exit Prag, 1991
 Sagoresor i det nya Tyskland, 1991
 Den brinnande staden, 1992
 Livet mitt som kund, 1993
 Älskade Maria, 1993
 Efterlyst, 1994
 Hjärtslag i vården, 1996
 Allt för dig, 1998
 Sjökrogar och krögarrecept, 1999
 Bleka oskuld, 2000
 Det har jag aldrig sagt, 2004
 Sjökrogar, 2005
 Den gudarna älskar – om konsten att överleva som lärare, 2009

Bakgrunnsstoff 
 Stefan Lindgren: Omtale etter Gunnar Ohrlanders død

Svenske forfattarar
Avisa Alt for Norge

Alt for Norge var namnet på ei av dei illegale avisene som vart utgjevne under den tyske okkupasjonen av Noreg.

Alt for Norge presenterte seg som «organ for den nasjonale fronten» og vart gjeve ut av «sentralkomiteen for det Kommunistiske partiet». Avisa vart utgjeven i 1944 og 1945, av Noregs Kommunistiske Parti, NKP. I 1944 kom ho ut kvar 14. dag, og var ei lita firesiders trykksak i boktrykk. Opplaget svinga mellom 10 000 og 30 000, og sidan dei illegale avisene sirkulerte innebar dette truleg ein lesarkrets på meir enn hundre tusen.

Alt for Norge var eit talerør for den aktive motstandskampen, med slagord som «Organisert utryddelseskrig mot angiverne er folkets krav!» og oppfordringar til konkrete aksjonar: «Patrioter! Slutt lag i grupper på 3 mann, skaff dere håndvåpen, og slutt dere til den organiserte utryddelseskrigen mot Gestapo! Skyt ned angiverne hvor de treffes!»

Alt for Norge hadde òg front mot dei britiske styrkane, når desse gjekk til åtak på kommunistleia motstandsrørsle i andre land: «Alarm: Engelskmennene har åpnet ild mot motstandsbevegelsen i Grekenland. Delvis det same i Belgia. Dette er et alarmsignal for oss alle! Protester mot englendernes framferd hvor du kan!»

Sjå òg
NKP-pressa

Kjelder

Norske aviser etter namn
Illegale aviser
Tidlegare norske aviser
Noreg under andre verdskrigen
Trym Ivar Bergsmo

Trym Ivar Bergsmo () er ein norsk naturfotograf og biletkunstnar, busett i Harstad.

Han er utdanna ved Brooks Institute i Santa Barbara, California. Bergsmo har gjeve ut fleire bøker, vore involvert i ei rekkje multimedia- og teaterprosjekt og hatt mange fotoutstillingar. Fotografisk er han spesielt kjend for bileta sine frå Lofoten og Nord-Noreg. Filmen Det du ser er sant, så sant du ser det er ein dokumentar om Bergsmo (vist på NRK1 og NRK2 i 2001/2002).

Bergsmo sine bilete er blant anna kjøpte inn av Nordnorsk Kunstmuseum i Tromsø, Den kongelege Norske Ambassaden i Moskva og H M Dronning Sonja.

Han er medlem av samskipnaden Norske Naturfotografer, Nordnorske Bildende Kunstnere og knytt til biletbyrået Samfoto.

Bibliografi
 Den andre siden av blått, Cappelen (1996) ISBN 8202159369
 The other side of blue, Cappelen (1996) ISBN 8202167442
 Norway: facing the north (med Bård Løken), Det statlege kinesiske kulturforlaget, Beijing, Kina (2001)
 Boazojahki, et år med reindriftssamene, Pantagruel Forlag (2001) ISBN 8279001263
 Lofoten, Pantagruel Forlag (2001) ISBN 9788279001034
 Kirkemellom, Forlaget God Strek (2003) ISBN 8291984077
 Den Arktiske Drømmen, Cappelen (2007) ISBN 9788202263737
 The Arctic Dream, Cappelen (2007) ISBN 9788202273507

Utstillingar
 1986 Debutantutstilling, Hadsel Kunstforening.
 1986 SKINN, Sortland, Leknes, Andenes, Lødingen, Narvik og Mosjøen.
 1988 Hadsel Kunstforening
 1989 Vågan Kunstforening
 1990 Karlsruhe, Tyskland, nordnorske landskap / frigjeringa av Aust-Tyskland
 1991 Hadsel Kunstforening
 1993-1994 Reisande utstilling i Tyskland, Nordnorske landskap.
 1994-1995 Karlsruhe, Tyskland.
 1997 Festspillene i Nord-Noreg.
 1997 Hadsel kunstforening
 2002 Festspillene i Nord-Norge, Harstad juni 2002.
 2003 Alta Museum
 2003 Hadsel Kunstforening
 2003 Nordlysfestivalen (Festivalkunstner) i Tromsø
 2003 Tromsø Museum
 2004 Galleri Nord-Norge, Harstad Kunstforening
 2004 Norsk Folkemuseum
 2004 Samisk Kunstnersenter, Karasjok
 2004 Sámi Museum, Inari, Finland

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell nettstadTrym Ivar Bergsmo

Norske fotografar
Folk frå Hadsel