alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Tyske føretak

Tyske føretak kan vera føretak som er registrerte i Tyskland, skattar til Tyskland, har hovudkontoret sitt der, er eigd av tyske eigarar eller vart starta i Tyskland.

Døme på slike er:
 Adidas Salomon
 Agfa
 Allianz AG
 Aldi Nord
 Aldi Süd
 Arcor AG & Co KG
 Aventis
 BASF
 Bayer AG
 Bertelsmann AG
 Beiersdorf AG
 BMW
 Commerzbank AG
 DaimlerChrysler
 Mercedes-Benz
 Deutsche Bank
 Deutsche Börse
 Deutsche Post
 DHL
 Deutsche Telekom
 T-Mobile
 T-Online
 Diezel
 Dresdner Bank
 Dresdner Kleinwort Wasserstein
 Dornier GmbH
 Douglas
 E.ON AG
 Ruhrgas
 freenet.de AG
 Fraport
 Grohe AG
 Grundig
 Hannover Rück
 Heckler & Koch
 Heidelberger Druck
 Heidelberg Cement
 Henkel
 HypoVereinsbank
 Infineon Technologies AG
 Karstadt Quelle
 Leica
 Lidl & Schwarz
 Lufthansa
 MAN
 Metro AG
 Otto GmbH
 Porsche
 Puma
 RWE
 SAP
 Schering
 Sennheiser
 Siemens AG
 Storck
 Tchibo
 ThyssenKrupp AG
 TUI AG
 Volkswagen Group
 Volkswagen
 Audi
 NSU Motorenwerke AG
 Zeiss Gruppe

Døme på føretak som ikkje lenger eksisterer er:
 Blohm + Voss
 Entwicklungsring Nord
 Hamburger Flugzeugbau
 Heinkel
 Hoechst
 Focke-Wulf
 Focke Achgelis
 IG Farben
 Junkers
 Messerschmitt
 Singer
 Vereinigte Flugtechnische Werke
 Weserflug

Tyske føretak
Hasle i Sarpsborg

For fleire tydingar av Hasle sjå fleirtydingsida Hasle
 
Hasle er ein tettstad i Sarpsborg kommune i Viken. Staden ligg på austsida av Glomma og har .

Kjelder 

Geografi i Sarpsborg
Tettstader i Viken
Stikkaåsen

Stikkaåsen er ein tettstad i Sarpsborg kommune i Viken. Staden ligg nordvest for Sarpsborg by og har .

Kjelder 

Geografi i Sarpsborg
Tettstader i Viken
Vesterøy

Vesterøy er den nest største av Hvalerøyane i Viken. 

Som dei fleste andre øyane på Hvaler, har øya mange hytter, og folkesetnaden aukar med mange hundre prosent om sommaren. Øya har stort sett granittfjell, med små «vauer» (vikar) innimellom. Dei største busetnadane er Utgårdskilen, Papper, Hauge og Papperhavn, men folkesetnaden er spreidd over nesten heile øya.

Øya er den første øya ein kjem til om ein køyrer «Fastlandsvegen» riksveg 108 frå Fredrikstad. Vesterøy ligg mellom Spjærøy i aust og Papper i vest og har brusamband til begge.

Øyar i Viken
Geografi i Hvaler
Juni

Juni er den sjette månaden i den julianske og gregorianske kalenderen. Han har 30 dagar. Juni har namn etter den romerske gudinna Juno, som var dronning for gudane og gudinne for ekteskapet. Namnet er avleidd frå latin junius [mensis], '[månaden] til Juno'.

På den nordlege halvkula er juni ofte rekna som den første sommarmånaden. Midsommarsfeiringa jonsok eller sankthans finn stad kvelden før eller på den 24. juni.

Sjå òg
Namnet Juni

Kjelder

Månader
Juli

Juli er den sjuande månaden i den vestlege kalenderen og har 31 dagar.

Namn 
Juli er oppkalla etter Julius Cæsar, som var fødd i denne månaden. I år 46 fvt. reformerte han kalenderen ved å legge til 90 dagar, og skapte dermed den julianske kalenderen. Tidlegare heitte månaden quintilis, den femte, sidan han var den femte i kalenderen som tok til i mars.

Månaden var tidlegare kjend som ormemåned i Danmark, hömånad i Sverige, og heinäkuu, som òg viser til høying, i Finland.

Årvisse hendingar i juli 
 1. juli er Canada Day i Canada.
 4. juli er sjølvstendedag i USA.
 14. juli er nasjonaldag i Frankrike.
 9. juli er sjølvstendedag i Argentina.
 28. juli er sjølvstendedag i Peru.

 Tour de France blir skipa til denne månaden.

Anna 
 Julirevolusjonen var eit fransk opprør som fann stad i juli 1830.
 Julimonarkiet som innsette Louis Philippe av Frankrike som konge.

Månader
Stein, saks, papir

Stein, saks, papir er eit populært handspel oftast spelt av ungar. Det vert ofte brukt for å tilfeldig velje ut ein person til eit eller anna. Heilt tilfeldig er det likevel ikkje alltid, for ein god spelar kan leggje merke til eit visst mønster i teiknvala til ein motstandar.

Spelet 
Ein byrjar med ein knyttneve. Så seier alle i lag «Stein … saks … papir …!», og så viser alle teikna sine samtidig.

 Stein = knyttneve.
 Saks = peikefingeren og langfingeren separert, slik at dei formar ein «V».

 Papir = handa flat, med alle fingrane tett saman.

Det ein skal gjere er å slå motstandarane, ved å velje eit handteikn som slår deira val, med desse reglane:
 Steinen sløvar saksa (stein vinn).
 Saksa klipper papiret (saks vinn).
 Papiret pakkar inn steinen (papir vinn).

Bakgrunnsstoff 
 Verdas stein, saks, papir-foreining
 Regional variations on Rock Paper Scissors , from the «Multiculturalpedia»
 RoShamBo Programming Competition 
 BombBeatsThemAll, an AIM Rock Paper Scissors bot that allows two people to play RPS over AIM
 Stanford University's RoshamBot
 Javascript RPS game at CoolToons
 Email based Rock Paper Scissors for two people 

Handspel
Musikkfestival

Musikkfestival er ein festival som i hovudsak er tilegna musikk. 

Musikkfestivalar er ofte konsentrert om eitt tema eller éin musikksjanger.

Kjende musikkfestivalar 

musikkliv
Vestmarka i Larvik

Vestmarka er eit friluftsområde vest for Larvik. Her begynner dei store skogområda eigd av Treschow-Fritzøe. Området har flotte skogsbilvegar som blir bruka av syklistar og fotgjengarar. På vinteren er det oppkjørte skiløyper i området. I vest er Vestmarka avgrensa av Farrisvannet.

Bakgrunnsstoff 
 Larvik turistforening 

Geografi i Larvik
Roskilde

Roskilde er ein by i Danmark. Byen ligg på Sjælland, om lag 30 kilometer vest for København. Byen er administrasjonsstad for Roskilde kommune og tilhøyrer Region Sjælland. Innbyggjartalet er  (2013).

Roskilde har ei lang historie attende til mellomalderen. Byen si historiske tyding kan mellom anna illustrerast av at Roskilde domkyrkje var den einaste domkyrkja på Sjælland fram til 1900-talet. Mange danske kongelege er gravlagd i domkyrkja. 

Roskilde Universitetssenter (RUC) vart grunnlagd i 1972.

Kvart år frå 1971 er det skipa til musikkfestivalen Roskilde Festival i byen. Festivalen er ein av dei største i Europa. Byen er dessutan kjend for Vikingeskibsmuseet med Museumshallen, der det er ei utstilling av leivningar av fem vikingskip funne på botn av Roskilde Fjord, og Museumsøen (Museumsøya), der det er ei museumshamn med fleire fullskala rekonstruksjonar av desse og andre båtar frå vikingtida, bygd på museets eige båtbyggjeri på Museumsøen.

Sjå òg 
 Freden i Roskilde

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Turistinformasjon om Roskilde 
 Vikingeskibsmuseet

Byar i Region Sjælland
Roskilde
Stader frå norrøn tid
DJ

DJ er ei forkorting for «Disc Jockey» som eigentleg tyder «plateryttar». Det norskifiserte ordet for discjockey er platepratar. Nemninga blir brukt om ein som vel ut og speler songar, anten med platespelarar, CD-spelarar eller på ein PC, i til dømes eit diskotek eller på radio, eller som blandar musikk laga av andre og lydar frå til dømes ein synthesizer for å skapa sin eigen musikk.

Ein art av DJ er VJ eller «Video Jockey». Denne nemninga vert brukt om personar som introduserar musikkvideoar i eit musikkprogram på fjernsyn, eller som speler musikkvideoar på storskjerm på utestader.

Musikkyrke
Engelske ord og uttrykk
Tobokstavsforkortingar
Finskebukta

Finskebukta (fi. Suomenlahti, sv. Finska viken, est. Soome laht, russ. Финский залив) er den austlegaste delen av Austersjøen, og ligg mellom Finland og Estland. Den austlege strandlina høyrer til Russland. Russland sine viktigaste oljehamner ligg i Finskebukta, rundt St. Petersburg.

Geografi 

Finskabukta er 29 500 km², ho er 428 km lang og 120 km brei. Omtrent 5 % av Austersjøen si vassmengd er i Finskebukta. Dei største byane rundt Finskebukta er Helsingfors, St. Petersburg og Tallinn.

Finskebukta er islagd om vinteren, tidlegare var det ikkje uvanleg at folk gjekk over mellom Finland og Estland.

Miljøproblem 

Næringsrikdomen i Finskebukta fører til miljøproblem.

Estisk geografi
Finsk geografi
Bukter i Russland
Austersjøen
Den finsk-russiske riksgrensa
Pachacútec

Pachacútec Inka Yupanqui (quechua Pacha kutiq, den som velter om verda) (ca. 1400–1471) også kalla Pachakutiq og Pachakuti, var den siste inkaen i «Kongeriket Cuzco» og den første inkaen i Inkariket, (Tawantinsuyu). Han var også den første inkaen som ein med fullt sannsyn kan seie var ein historisk person. Han regjerte frå 1438 til han døydde i 1471.

Pachacútec var leiar under den første store ekspansjonen av kongeriket som førte til konstitueringa av Inkariket. Erobringane starta då eit rivaliserande samfunn først gjorde åtak. Pachacútec slo attende og starta ein æra med erobringar som skulle vise seg å samle store søramerikanske sivilisasjonar under eit felles riksstyre i løpet av tre generasjonar. Dette blei avskipinga av det gamle kongedømmet og skipinga av det nye Inkariket, som også vart kalla «landet med fire hjørne»

I året 1463 innsette han sonen sin, Túpac Yupanqui som leiar for hæren, og starta sjølv eit arbeid med å byggje om den politiske organisasjon av riket. Kvart lokalt samfunn i det nye riket fekk sin leiar som rapporterte til ein guvernør for provinsen. Då spanjolane kom, var det om lag 15 lokale leiarar i kvar provins. Det var 4 provinsar, kvar med sin guvernør. Vidare fekk Pachacútec i stand eit kommandosystem i hæren og i presteskapet, og eit system for å kontrollere maktbalanse. 

Samstundes som Pachacútec reorganiserte, heldt Túpac fram med å vide ut territoriet åt Inkariket. Innan 1471, då Pachacútec døyde, hadde Túpac alt kome inn i dagens Ecuador.

Ein kan seie at Pachacútec gjorde sin litle landsby Cuzco om til eit imperium som kunne måle seg med Chimú som innan 1470 òg tok over makta i Chimúområdet. Men til tross for talentet sitt, både militært og politisk, så gjorde han ingenting med valsystemet for å velje den etterfølgjande inka. Túpac Inka blei truleg den neste inka utan nokon konkurranse, men i seinare generasjonar måtte etterfølgjande inka vinne stønad frå presteskap, militære og sivil administrasjon for anten å vinne ein borgarkrig eller å skremme vekk opponentar til trona.

Kjelde
 Pachacuti på engelsk

Quechuaer
Inkariket
Sunderland AFC

Sunderland Association Football Club er ein engelsk fotballklubb skipa i 1879 og med tilhald i den nord-engelske byen Sunderland. Klubben vart profesjonell i 1885, og vart teken inn i ligaen i 1890. Klubben heldt plassen i øvste divisjon til 1958, noko som lenge var engelsk rekord i samanhengande toppseriespel. 

Frå 1886 til 1898 var heimebana Newcastle Road. Frå 1898 heldt klubben til på Roker Park. Klubben flytta til nybygde Stadium of Light i 1997. Heimebana har publikumskapasitet på rundt 49000.

Klubben rykte opp til FA Premier League i 2005, og ned att til Football League Championship i 2006, med nytt opprykk i 2007.

Merittar

Spelarstall

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Sunderland AFC offisiell heimeside

Engelske fotballag
Fotballag skipa i 1879
1879 i England
Asorane

Asorane (port. Açores, ofte skrive Azorane på norsk) er ei portugisisk øygruppe på den midtatlantiske ryggen 1 500 km vest for Lisboa og 3 900 km frå den nord-amerikanske austkysten. Dei ni øyane (São Miguel, Santa Maria, Terceira, Pico, Faial, São Jorge, Graciosa, Flores og Corvo) som utgjer Asorane har eit samla areal på 2 355 km² med eit folketal på 242 620 menneske (1996). Øygruppa er ein autonom region i Portugal.

Historie 

Øygruppa vart oppdaga av portugisiske sjøfarar på 1400-talet (frå 1427 av), og vart busett på 1500-talet.

Geologi 

Heile øygruppa er av vulkansk opphav. Det høgaste fjellet på Asorane er vulkanen Pico Alto som ragar 2 351 m over havet. Det siste store vulkanutbrotet var i 1957. Då opna USA og Canada grensene sine, og det kom ei stor utvandring frå øyane. Mange av emigrantane har reist attende til øyane dei seinaste åra.

Geografi 

Klimaet er fuktig og mildt, med perioden oktober-april som den våtaste. Havtemperaturen ligg mellom 17 og 22 grader, året rundt. Plantelivet er særs frodig og rikt. Øyane har teplantasjar, og det vert dyrka mellom anna kaffi, bananar og ananas. Husdyrhaldet har vore viktig, men etter at regionen kom med i EU har det vorte store endringar i drifta.

Sao Miguel er den største og mest folkerike øya. Der ligg parken Terra Nostra med «Ungdomskjelda».

Økonomi 
Lenge var kvalfangst ein viktig leveveg, men han vart stogga rundt 1980. No er turisme – med mellom anna kvalsafari – i ferd med å vekse til ei av dei viktigaste næringane, ved sida av jordbruk og fiske.

Bakgrunnsstoff 
 http://www.azores.com/
 Frigjevne foto frå Asorane

 
Øygrupper i Atlanterhavet
Øyar i Portugal
Ryggvulkanar
Kentucky

Kentucky er ein delstat i USA. Hovudstaden er Frankfort.

Kjende personar frå Kentucky 
 Abraham Lincoln, USAs 16. president

 
Delstatar i USA
Slektsforsking

Slektsforsking, også kalla genealogi, slektsgransking eller ættegransking, er søking i historisk kjeldemateriale etter forfedrane og etterkomarane til ein person eller ein familie, for å klårleggja familien si slektshistorie og dei innbyrdes slektskapstilhøva mellom personar. Ein som driv med slektsforsking, kan kalla seg genealog.

Kjeldematerialet for slektsforsking i Noreg er ofte kyrkjebøker og folketeljingar, men kan òg vera juridiske dokument (tinglysingar, dommar, matriklar m.v.) og lensmannsprotokollar, passasjerlister, skattelister, skular, helsevesenet, militærvesenet og munnlege overleveringar. Dei aller fleste norske kommunar har bygdebøker, der ein kan finne oppsett med opplysningar om kvart gardsbruk og folket som har budd der.

Slektsforsking og data 

Heimedatamaskinar og Internett har gjort det lett for kven som helst å forska på slekta si. Stadig meir av kjeldematerialet vert digitalisert og gjort tilgjengeleg på Internett, anten gratis av eldsjelar eller av det offentlege (som t.d. det norske Digitalarkivet eller mormonarane sine enorme slektsarkiv) eller av kommersielle føretak mot betaling. Genealogar frå heile verda nyttar nettet til å etterlysa og utveksla informasjon.

Når ein samlar slektsinformasjon, vert det raskt store datamengder å halda orden på. Difor finst det eit utal slektsforskingsprogram (frå heilt gratis til svært dyre) som hjelper genealogen å systematisera data og som kan lagra informasjonen i ein intern database og presentera han på ulike format for ulike føremål.

Dei fleste slike program kan eksportera og importera slektsinformasjon frå andre slektsdatabasar via det internasjonale standardformatet GedCom.

Bakgrunnsstoff 

 RootsWeb: Den første, største, og framleis truleg den aller beste gratistenesta på nettet for slektsforskarar
 conce.com  Endrar Slektsforsking conce.com
 Family Search: mormonararkivet
 Digitalarkivet for slektsforsking i Noreg
 Slektsforum: den viktigaste møteplassen på Internett for norske genealogar, i regi av samskipnaden Databehandling i Slektsforskning - Norge
 GenCircles: Last opp slektstreet ditt, og det vert automatisk plugga inn i «det globale slektstreet» dersom ein eller fleire av personane allereie er opplasta av andre genealogar
 Legacy Family Tree: Dataprogram (Windows) for slektsforskarar, omsett til m.a. nynorsk og bokmål; fullverdig standard versjon er gratis
 Brother's Keeper: Dataprogram (Windows) for slektsforskarar, omsett til m.a. norsk (bokmål og nynorsk) og fleire andre språk. Programmet blir levert som shareware, men kan også registrerast hos produsenten. Programmet kan bl.a. nedlastast som sharewareversjon.
Bor

Bor kan visa til:

 reiskapen bor
 grunnstoffet bor
 guden Bor i norrøn mytologi

Stader 
 Byen Bor i Serbia
 Tettstaden Bor i Småland
 Byen Bor i Niğde
Hylkje

Hylkje er ein tettbygd stad i Bergen kommune i Vestland fylke. Staden ligg ved Sørfjorden, på nordaustsida av Bergenshalvøya. E39 går gjennom Hylkje. På Hylkjeneset ligg Åsane folkehøgskule, opna 1966 og eigd av IOGT.

Hylkje er òg ein matrikkelgard, med gardnummer 171. Garden er ein av dei minste i utstrekning i Åsane. Folketalet innanfor området til matrikkelgarden var 79 i 2001. Tettstaden Hylkje, som Statistisk sentralbyrå definerer han, strekkjer seg òg gjennom matrikkelgardane Tuft, Almås, Haukås og Breistein.

Staden har tidlegare oppfylt SSB sin tettstaddefinisjon.

Åsane
Gardar i Åsane
Utgåtte tettstader
Ytre Arna

Ytre Arna er ein tettbygd stad i Bergen kommune i Hordaland fylke. Staden ligg ved Sørfjorden, på austsida av Bergenshalvøya.

Historie 
Ytre Arna er eit gamalt industrisamfunn ved Sørfjorden. Arne fabrikker blei grunnlagd her av Peter Jebsen i 1846. I eldre tider vart staden kalla "Ælvæ" etter Blindheimselva som var godt synleg før fabrikken kom.

Inntil 1972 høyrde Ytre Arna til Arna kommune og inntil 1964 til Haus kommune under Osterøy. Dette var naturleg i ei tid då fjordane med båttrafikk batt bygd og kyrkjesokn saman. Det gjekk ferje mellom Haus - Garnes - Votlo og Ytre Arna til slutten av 1970-talet. I dag er Arna ein del av Bergen kommune.

Geografi 
Ytre Arna strekkjer seg langs den vestlege delen av Arnavågen og vidare eit stykkje langs Sørfjorden ved Osterøy som går rundt Osterøy. E16 går gjennom Ytre Arna.

Geografi i Bergen
Gardar i Arna
Utgåtte tettstader
Indre Arna

Indre Arna er ein tettstad i Bergen kommune i Vestland. Staden ligg på Bergenshalvøya, inst i Arnavågen som er ein sidearm til Sørfjorden. E16 går gjennom staden, og Arna stasjon på Bergensbanen ligg i Indre Arna.

Indre Arna ligg i Arna bydel.

Samferdsle og næringsdrift 
Bergensbanen og bussterminalen gjer Indre Arna til eit knutepunkt. Store verksemder som Toro og Janusfabrikken driv her. Asko Vest arbeider opp eit stort område til eit bygg på 30.000 kvadratmeter i Arnadalen og kommunen planlegg ein større godsterminal i dalen for NSB.

Gardar i Arna
Bygder i Vestland
Tettstader i Vestland
Espeland i Bergen

For andre tydingar av Espeland sjå fleirtydingsida Espeland, mellom anna Espeland i Fana
 
Espeland er ein tettstad i Arna bydel i Bergen kommune i Vestland. Staden ligg i Arnadalen midt på Bergenshalvøya. Riksveg 580 mellom Indre Arna og Nesttun går over Espeland. Tettstaden har .

På Espeland ligg Janusfabrikken. Espeland haldeplass for Gamle Vossabanen ligg ved Janusfabrikken.

I Moldalia bygde den tyske okkupasjonsmakta i 1942–1943 Espeland fangeleir for norske og russiske fangar. Den berykta leiren blei etter krigen brukt til internering av landssvikarar, og seinare var den brukt av Sivilforsvaret. Den er no driven som krigsmuseum.

Alliansekorpset Arna held til på Espeland.

Bakgrunnsstoff 
 Espeland fangeleir
 Espeland haldeplass

Geografi i Bergen
Arna
Tettstader i Vestland
Europaveg 16

Europaveg 16 (E 16) er ein europaveg som går mellom Londonderry i Nord-Irland i Storbritannia, over Bergen og til Gävle i Sverige, med arm frå Hønefoss til kryss med europaveg 18 i Sandvika i Bærum, der endepunktet for E 16 låg tidlegare. Vegen er kring 1180 kilometer, inkludert 190 kilometer i Storbritannia, 630 km i Noreg og 360 kilometer i Sverige. I Storbritannia er korkje E 16 eller andre europavegar skilta som europavegar, men etter eit nasjonalt system.

Den lengste vegtunnelen i verda, Lærdalstunnelen med ei lengd på 24 509 meter, ligg på E16. Det gjer òg den over 11,4 kilometer lange Gudvangatunnelen, den nest lengste i Noreg. Mellom Gudvangen og Lærdal er det 51,5 km, og av det 43,0 km i tunnel.

Mellom Bergen og Åsane delar vegen trasé med europaveg 39 og eit lite stykke nord for Belfast med europaveg 18.

Trasé fastlagt av UNECE: Londonderry - Belfast ... Glasgow - Edinburgh ... Bergen - Fagernes - Oslo. I Noreg er E16 skilta mellom Bergen og Riksåsen i Kongsvinger (inkludert arm frå Hønefoss over Sollihøgda til Bærum). Etter omskilting hausten 2012 er delar av tidlegare riksveg 35, riksveg 2 og riksveg 200 del av nye E16 til grensa.

Det går ikkje ferje Belfast-Glasgow. Alternativ ferje er Belfast - Stranraer (Stena Line, 1,5-3 timer, 9 turar/dag).
Det går ikkje ferje Edinburgh-Bergen, heller ikkje mellom Newcastle-Bergen

Knutepunkt

Forlenginga
Oppgavleg enda E 16 i Sandvika, men det vart fremja ynske for UNECE i Genève frå norsk og svensk hald om å forlenge vegen til Gävle i Sverige (via Oslo lufthamn, Gardermoen og Kongsvinger), gjennom omklassifisering av eksisterande veger (, , , . Desse strekninga vart omskilta i 2012 slik at E16 kryssar riksgrensa og endar i Gävle. Det gamle endepunktet i Sandvika er no ei arm på E16.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Europavei 16» frå ,  den 22. mai 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 

Europavegar
 
Vegar i Vestland
Vegar i Viken
Vegar i Innlandet
Vegar i Storbritannia
Vegar i Nord-Irland
Fanahammaren

Fanahammaren, også skrive Fanahammeren, er ein tettstad i Bergen kommune i Vestland. Staden ligg inst i Fanafjorden, vest på Bergenshalvøya. Riksveg 546 går gjennom Fanahammaren. Staden har .

Tettstader i Vestland
Stader i Fana
Busetnader i Bergen
Etnesjøen

Etnesjøen, også kalla berre Etne, er kommunesenteret i Etne kommune i Vestland. Tettstaden ligg inst i Etnefjorden og E134 går gjennom staden. Staden har .

Kjelder 

Busetnader i Etne
Tettstader i Vestland
Kommunesenter i Vestland
Den dominikanske republikken

Den dominikanske republikken er eit land som opptek dei austlege to tredjedelane av øya Hispaniola i Karibia. I vest har landet grense til Haiti. Etter Cuba er Den dominikanske republikken er det nest største landet i Karibia, både i folketal og flatevidd. Folk frå Den dominkanske republikken blir kalla dominikanarar.

Den dominikanske delen av Hispaniola var den første spanjolane busette seg på etter oppdaginga si av «Den nye verda», og hovudstaden Santo Domingo står på UNESCO si liste over verdsarv. Landet fekk sjølvstende i 1821, etter tre hundreår med hovudsakleg spansk styre. Landet har gått gjennom lange periodar med manglande politisk stabilitet og demokrati. USA okkuperte landet frå 1916 til 1924. Diktatoren Rafael Trujillo hadde makta fram til 1961. Den påfølgjande borgarkrigen i 1965 førte til invasjon frå USA og deretter eit autoritært styre frå Joaquín Balaguer i perioden 1966–1978. Etter dette har landet vore eit partamentarisk demokrati, hovudsakleg leia av Leonel Fernández etter 1996.

Geografi
Hispaniola er ein av Dei store Antillane. Ho er ei fjellrik øy, og republikken omfattar både den høgaste toppen i Karibia, Pico Duarte, og det lågaste punktet, innsjøen Lago de Enriquillo som ligg 44 meter under havoverflata. Mellom fjella og austdelen av landet ligg fruktbare dalar med sukkerplantasjar. I dei lågttliggande områda i sør og aust er det store, tørre savannar. Landet har naturressursar som nikkel, bauxitt, gull og sølv.

Klima 
Den dominikanske republikken har tropisk klima og det meste av året er vêret påverka av nordaustpassaten, som gjev mykje nedbør på nordsida av fjella, medan sørsida vert liggande i regnskuggen. Delar av Cibaosletta og låglandet sør for Cordillera Central får òg lite nedbør. Om sommaren vert passatvinden austleg eller søraustleg, og gjer dermed regn òg i dei sørlege delane av landet. 

Temperaturen er høg året rundt og varierer lite gjennom året. I hovudstaden Santo Domingo er middeltemperaturen for heile året 25 °C, og middeltemperaturen varierer frå 24 °C i januar og februar til 27 °C i juli-september. Hovudstaden får 1385 mm med nedbør i eit normalår og mest nedbør kjem det frå mai til november. 

Den dominikanske republikken vert stundom råka av tropiske orkanar, og særleg er dei sørlege og sørvestlege områda utsett for store øydeleggingar.

Administrativ inndeling 

Den dominikanske republikken er inndelt i eit distrikt, Distrito Nacional, og 31 provinsar:

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Den dominikanske republikk» frå ,  den 19. mars 2012.

Bakgrunnsstoff

 
Land i Karibia
Tidlegare spanske koloniar
Øystatar i Atlanterhavet
Skipingar i 1865
Skånevik

Skånevik er ein tettstad i Etne kommune i Vestland. Fram til 1. januar 1965 var Skånevik ein eigen kommune. I 1965 vart han delt mellom Kvinnherad og Etne. Delen som gjekk til Etne hadde 1493 innbyggjarar, og delen som gjekk til Kvinnherad hadde 1189 innbyggjarar. Staden ligg inst i Skånevikfjorden, nær innlaupet til Åkrafjorden. Frå Skånevik går det som del av Riksveg 48 ferje over Skånevikfjorden til Utåker og Matre i Kvinnherad kommune.

Folketalsutvikling 
Folketalsutvikling for tidlegare Skånevik kommune frå 1920 til 1965:

Kjelder

Fotnotar 

Busetnader i Etne
Tettstader i Vestland
Tidlegare kommunar i Hordaland
Ferjestader i Vestland
Norske kommunar skipa i 1838
Norske kommunar nedlagde i 1965