alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Leningrad oblast

Leningrad oblast (russisk Ленингра́дская о́бласть; Leningradskaja oblast) er eit oblast vest i Russland. Leningrad oblast er ei føderal eining i den russiske føderasjonen.  Oblastet omfattar omlandet til byen St. Petersburg, som tidlegare heitte Leningrad, men byen sjølv er ikkje del av oblastet. Namnet Leningrad kjem av Vladimir Lenin. Sjølv om byen skifta namn frå Leningrad til St. Petersburg etter kommunismens fall vart det i ei folkerøysting i Leningrad oblast fleirtal for å behalda namnet Leningrad. Provinsen grensar til Finland og Estland, og har kyst til Austersjøen.

Delar av Leningrad oblast, på Det karelske neset, var del av Finland fram til Vinterkrigen i 1940. Eit lite grenseområde var del av Estland fram til den andre verdskrigen.

Sidan 1987 har Leningrad oblast hatt eit omfattande samarbeid med Nordland fylkeskommune. Sju kommunar i Nordland har inngått samarbeidsavtalar med kommunar i Leningrad oblast. Dette er:
Bodø og Viborg, 
Narvik og Kingisepp, 
Vefsn og Volkhov, 
Steigen og Podporozje, 
Gildeskål og Lodejnoje Pole, 
Tysfjord og Kirisji, 
Ballangen og Tosno.

Folkesetnad 
Dei største byane i Leningrad oblast er Gattsjina (92 940 ibuarar), Viborg (79 960) og Sosnovyj Bor (65 790).

Størsteparten av folket er etniske russarar. Ved folketeljinga i 2010 var den etniske samansetjinga:
 Russarar: 86,5 %
 Ukrainarar: 1,9 %
6,7 % oppgav ikkje etnisitet ved folketeljinga.
Eit stort tal finnar vart fordrive frå områda som vart overtatt frå Finland etter Vinterkrigen, og finsk-ugriske folkeslag utgjer no berre små minoritetar:
 Finnar: 4366 (0,3 %)
 Vepsarar: 1380 (0,1 %)
 Karelarar: 1345 (0,1 %)
 Estarar: 772
 Ingrarar: 169

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad for Leningrad oblast, på engelsk 
 Offisiell nettstad for Leningrad oblast, på russisk

Russiske føderasjonssubjekt
Gravitasjonskonstanten

Gravitasjonskonstanten er ein universalkonstant gjeven av Newtons gravitasjonslikning. Han har symbolet G (av og til notert ved γ (gresk gamma)), og verdien 

Universalkonstantar
Gravitasjon
Celestmekanikk
Hadith kudsi

Hadith kudsi er i islam ein underkategori av hadith-skriftene. Hadith kudsi vert sett på som Guds ord, gjentekne av Muhammed og nedteikna med ein isnad, ei rekkje av vitner for å stadfesta Muhammed si utsegn. 

I motsetnad til versa i Koranen vert hadith kudsi ofte ikkje sett på som ein direkte bodskap frå Gud, men i staden som ein bodskap frå ein draum eller ei openberring som vart gjenteke med Muhammed sine eigne ord. Hadith kudsi har tradisjonelt ein høgare posisjon enn andre hadith-skrifter, men står under Koranen i autoritet.

Bakgrunnsstoff 

 40 Hadith Qudsi - ei velkjend samling hadith kudsi i engelsk utgåve 

Islam
Vladimir Torlopov

Vladimir Aleksandrovitsj Torlopov () var president i Republikken Komi i Russland frå 15. januar 2000 til 2010.

Torlopov er av etnisk opphav komi. Han voks opp i landsbyen Maksakovka like ved Syktyvkar. Han var ferdig utdanna i 1971 ved Komi statlege pedagogiske institutt. Frå 1990 sat han i parlamentet i republikken Komi.
 
I desember 2001 vann han presidentvalet med 40 % av røystene, og vann dermed over den sitjande presidenten Jurij Spiridonov. Torlopov vart sett inn som president 15. januar 2002. I 2005 vart han nominert av presidenten i Russland, Vladimir Putin til ein ny periode som president i Komi. Dette vart samrøystes stadfesta av parlamentet i Komi 7. desember 2005.

Torlopov er gift og har to døtrer.

Russiske politikarar
Isnad

Ein isnad (arabisk: اسند) er ei vitnesrekkje brukt for å slå fast verdien av eit hadith-skrift, i islam eit skrift om profeten Muhammed sine ord og gjerningar. 

Etter at Muhammed døydde i 623 byrja islam å splittast opp i grupper som baserte seg på ulike tolkingar av synspunkta hans. Det vart viktig å føra forteljingar attende til kjelda, og Ilm ar-rijal, biografiens vitskap utvikla seg som resultat. Ein isnad kjem i forma: A sa at B sa at C skreiv at D hadde sagt at E fortalde at Muhammed sa, der A, B, C, D og E var kjende figurar med kjende historier. Dei skriftlærde som arbeidde med hadith-tolkingar freista å etablera i kva grad det var mogleg at desse individa kunne ha møtte, under kva omstende, om omsetjing var involvert, osv. og dermed kunna konkludera om den aktuelle tradisjonen var gyldig eller ikkje. 

Fleire kjende muslimske skriftlærde, blant dei Sahih Bukhari og Sahih Muslim kategoriserte eit stort tal hadithar i ulike kategoriar, frå hadith-skrifter dei meinte var autentiske, til skrifter dei meinte å kunne prova at var falske. 

islam
Hadíth

Hadíth (arabisk الحديث) er den islamske tradisjonen som fortel kva profeten Muhammed har sagt og gjort.

Desse tradisjonane hadde stor relevans for den klassiske korantolkinga, då ein søkte den opphavlege tydinga i eit vers gjennom å gjere greie for i kva samanheng det openberra seg.

Muslimske skriftlærde deler hadith inn i fleire grupper. Hadithar i høve Muhammed er delt inn etter kva dei fortel om:

 det Muhammed sa (qawl)
 det Muhammed gjorde (fi'l)
 det Muhammed såg som positivt (taqrir) som andre gjorde.

Det finst også hadith-skrifter som fortel om kva Muhammed sine næraste sa og gjorde, og ei eiga gruppe hadith-skrifter ([hadith kudsi]) som vert rekna å indirekte vera Guds ord. Dei fleste muslimar anerkjenner hadith-skrifter som den viktigaste kjelda i religionen etter Koranen, med bakgrunn i tolkingar av dette verset (Al-A'raf 157):

for dei som følgjer Sendebodet, profeten frå folka, som dei finn omtala hjå seg i Lova og Evangeliet, og som påbyr dei det som er rett og forbyr det urette, tillet gode ting og forbyr dei stygge, som tek frå menneska deira byrder og lenker som dei var under. Dei som trur på han, styrkar han og hjelper han, og føl lyset som er sendt med han, dei vil det gå godt

Muslimar er likevel ofte ueinige om kva for hadithar som er gyldige og ikkje. Dette ueinigheita er gjerne basert på ueinigheit rundt vitnesrekkja (isnad) i kvar enkelt hadith. Nokre [Koranen åleine|mindre utgrupper] i islam underkjenner hadith i sin heilskap, og hevdar at dei er menneskeskapte, heilt utan autoritet og at dei forfalskar religionen. 

I sunni-islam er hadith-samlingane Sahih Bukhari og Sahih Muslim dei mest kjende. Andre viktige samlingar er dei etter Abu Da'ud, al-Tirmidhi, al-Nasa'i og Ibn Maja. Sjia-islam godtek mange av hadithane i sunni-islam, men er skeptiske til skriftlærde og kjelder som ikkje godtok den sjiamuslimske forståinga av Ali og etterkomarane hans. Hjå ibadiane er Musnad al-Rabi ibn Habib ei viktig samling.

Islam
Nellie Bly

Nellie Bly (), fødd Elizabeth Jane Cochran i Cochran's Mills i Pennsylvania, var ein amerikansk journalist og pioner innan undersøkande journalistikk.

Oppvekst
Cochran fekk den fyrste utdanninga si i heimen, men gjekk seinare på skule i Indiana.  I 1881 flytta familien til Pittsburgh, og det var der ho debuterte i journalistyrket. I 1885 gav Pittsburgh Dispatch ut ein artikkel, What girls are good for, der ein ville innskrenke kvinnene si verd til hushaldsarbeid og familie. Til denne artkkelen forfatta den 18-årige Elizabeth eit engasjert svarbrev, som resulterte i at sjefredaktøren tilbaud henne arbeid i avisa og føreslo pseudonymet Nellie Bly etter ein populær song av Stephen Foster.

Journalistkarriere
Allereie som 22-åring gjennomførte ho ei svært spesiell reportasjereise. Oppdraget hennar var nemleg å prøve å slå Phileas Fogg sin «litterære» rekord på 80 dagar for ei jorda rundt-reise. Dette klarte ho på litt over 72 dagar.

Nellie fekk lage ein artikkelserie om arbeidarjenter, ho skreiv om barnearbeid og skilsmisser, før ho etterkvart vart samfunns- og kunstredaktør. I 1887 reiste ho med mor si til Mexico og sende heim ein serie artiklar om dei sosiale forhalda der, som vart samla i boka Six months in Mexico.

Då Bly kom tilbake til USA flytta ho til New York-avisa The World der ho utførte ein serie avslørande reportasjar om mentalsjukehus. Gjennom sjølv å spela sinnsjuk blei ho lagd inn på Blackwell Island-asylet. Bly avdekte dårlege tilhøve som førte til sårt trengte endringar på sjukehuset. Med liknande teknikkar skreiv ho mellom anna om livet i slummen og arbeidstilhøve i fabrikkane.

Seinare liv

Nellie Bly gifta seg med millionæren Robert Seaman i 1895 og trekte seg tilbake frå reportarlivet. Då mannen døydde i 1904 tok ho over styret av selskapa hans. Ho innførte mange av dei reformene ho hadde ivra for for arbeidarane, men gjekk konkurs i 1913.

Seinare tok ho opp att arbeidet som journalist, og dekte mellom anna konferansen for kvinneleg røysterett i 1913 og austfronten under andre verdskrigen.

Ho døydde 57 år gammal av lungebetennelse.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Nellie Bly» frå , og «Nellie Bly» frå  den 28. desember 2005.

Bakgrunnsstoff
Om Bly og jorda rundt-reisa hennar på nesteklikk.no

USA-amerikanske journalistar
Folk frå Pittsburgh
Forfattarar av reiseskildringar
Koranen

Koranen (arabisk القرآن) er den heilage skrifta i islam. Ho består av profeten Muhammed sine openberringar. 

Koranen består av 114 suraer (kapittel), og dei er ordna slik at dei lengste suraene kjem fyrst, og dei kortaste sist, med unnatak av den korte fyrste suraen som er ei sentral bøn i islam. 

For dei truande er Koranen bokstaveleg Guds ord, ein kopi av ei himmelsk bok «nedsend» til Muhammed via openberringar. Koranen er skriven på arabisk, og omsetjingar vert ikkje rekna som heilage, men som tolkingar av Koranen.

Koranen på norsk 

Koranen vart utgjeve på norsk av Universitetsforlaget i 1980, omsett av Einar Berg. 

I 1996 kom den andre omsetjinga på norsk av Koranen, utgjeve av Islams Ahmadiyya Menighet.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Quran Word by Word // QuranAcademy.org
 Al-Quran -prosjektet (med norsk omsetjing av Einar Berg og Tahir al-Qadri)

 
Islam
Programmeringsspråket Ada

Sjå Ada for fleire tydingar av ordet

Ada er eit programmeringsspråk utvikla etter oppdrag frå den amerikanske regjeringa i perioden 1977-1983. Språket er både sterkt typa og statisk typa, og er eit imperativt programmeringsspråk. Frå og med 1995-standarden av Ada er det òg objektorientert.

Ada er kalla opp etter Ada Lovelace, som laga eit notat som forklarte korleis maskinen «Den analytiske maskinen» som Charles Babbage forsøkte å konstruere kunne programmerast. Ho kan derfor reknast som den første programmeraren.

Eigenskapar 

Ada er ein vidareutvikling av programmeringsspråket Pascal, men er kraftig utvida. Særleg er typesystemet sterkt vidareutvikla samanlikna med Pascal. Ada var og eit av dei første progarmerinsspråka som hadde støtte for fleirtråda programmering. Språket er sterkt og statisk typa, det vil seia at alle variablar må gjevast før bruk, og språket hindrar at variablar av ulike typar kan blandast. Både under kompilering og køyring blir det utført mange sjekkar, til dømes at indeksar er innanfor grensene. Eit viktig mål ved designa av Ada, var at så mange feil som råd skulle oppdagast så tidleg som råd.

Ada er først og fremst designa som eit språk for styresystem i fly, våpen og andre militære system, og har dei eigenskapane som trengst for slike system. Det vil vere mindre eigna for andre typar system, slik som administrative system.

Historie 

Midt på syttitalet fann det amerikanske forsvaret ut at fleire hundre ulike programmeringsspråk var i bruk i ulike system, og dei frykta at dette ville vere uråd å vedlikehalde i framtida. Dei ønskte derfor å standardisere på eit språk.

Dei kom fram til med at ingen av dei dåverande programmeringsspråka oppfylte alle krava dei stilte til eit slikt språk. Dei lyste derfor ut ein konkurranse om å utforma det dei trengde. Fire grupper vart valde av dei innsende forslaga for å utarbeide eit meir komplett forslag, kalla opp med fargenamna red, green, blue og red. Green, designa av Jean Ichbiah, som jobba for Bull, vann konkurransen. I 1983 vart ein vidareutvikling 
av green standardisert av den amerikanske standardorganisasjonen ANSI.

Etter dette vart det påbode å bruke Ada i alle nye prosjekt i regi av det amerikanske forsvaret (the Ada mandate). Dette vart oppheva i 1997, fordi dei endra politikk til å i større grad bruke «hyllevare» (COTS/commercial off the shelf) frå kommersielle kjelder, uavhengig av kva programmeringsspråk det var basert på.

I 1995 vart standarden for Ada oppgradert, og blant anna konstruksjonar for 
objektorientert programmering vart lagt til. Ein tilsvarande utvida standard blir utarbeidd pr 2005, og vil truleg bli ferdig i 2006.

Programmeringsspråk
ANSI-standardar
ALGOL

ALGOL (fokorting for ALGOrithmic Language) er eit programmeringsspråk som starta utviklinga midt på 1950-talet, og er eit tidleg programmeringsspråk. Den første standarden vart ferdig i 1958. Seinare versjonar kom i 1960 og 1968. I dag er Algol først og fremst av historisk interesse, men er viktig fordi svært mange konsept i dei programmeringsspråka som blir brukt i dag kjem frå Algol, og blir derfor rekna som viktigare enn Fortran og COBOL, som var dei mest populære språka på den tida.

Eigenskapar og historie 

Algol vart utvikla av ein internasjonal komité frå slutten av 1950-åra og framover.
Den første rapporten som spesifiserte Algol58 vart ferdig i 1958. Særleg versjonen
frå 1960 var nyskapande. Algol60 introduserte blokkstuktur, som finst i nesten
alle programeringsspråk introduserte sidan, og som gjer lokale variablar
mogeleg. I tillegg vart parameteroverføringsmodi som call by value og 
call by name, slik at ein kan lage rekursive funksjonar. if-then-else og
generelle mekanismar for iterasjon var og nytt i Algol60.

Ei anna nyvinning er at syntaksen til algol er formelt definert i form
av ein gramatikk. Denne var i såkalla Bachus-Neur-form (BNF), og dette er
i dag den vanlegaste måten å spesifisere eit programmeringsspråk. 

Andre eigenskapar som var nye i Algol:

 Dynamiske arrayar: Arrayar som ikkje måtte spesifiserast når programmet
vart laga, men kunne allokerast dynamisk under køyring.
 Nøkkelord: Nøkkelorda i språket kan ikkje brukast som variablar i Algol-program.
 Brukardefinerte datatypar: datatyper som speglar problemetområdet programmeraren forsøker skrive eit program for

Døme på programmering i Algol

Dette programmet reknar ut gjenomsnittet av alle elementa i ein array.

  // the main program (this is a comment)
  !
  begin
    integer N;
    Read Int(N);
    !
    begin
      real array Data[1:N];
      real sum, avg;
      integer i;
      sum:=0;
      !
      for i:=1 step 1 until N do
        begin real val;
          Read Real(val);
          Data[i]:=if val<0 then -val else val
        end;
      !
      for i:=1 step 1 until N do
        sum:=sum + Data[i];
      avg:=sum/N;
      Print Real(avg)
    end
  end	

ANSI standardar
Industrimineral

Industrimineral er eit felles namn for ikkje-metalliske mineral og bergartar som har industriell nytte på grunn av dei fysiske og kjemiske særtrekka til mineralet eller bergarten. 

Energimineral (kol), metalliske mineral (malmar), bergartar som nyttest som byggeråstoff (pukk, naturstein) og edelsteinar blir ikkje rekna som industrimineral. 

I Noreg er det ikkje noko skilnad på om det berre er eitt mineral i bergarten eller heile bergarten som er i bruk medan ein til dømes i Sverige skil på industrimineral og industribergartar.

Døme på industrimineral er:
 Feltspat (mineral) 
 Grafitt (mineral) 
 Kvarts (mineral) og kvartsitt (bergart)
 Nefelinsyenitt (bergart) 
 Karbonatbergartar (kalkstein og dolomitt) 
 Olivin (mineral) 
 Talk (mineral) 
 Ilmenitt (mineral)
 Zirkon (mineral)

Bakgrunnsstoff 

 Noregs geologiske undersøking
 Institutt for geologi og bergteknikk på Norges Teknisk-Naturvitenskapelege Universitet 
 Mindat.org - The mineral database
 Webminderal.com - Mineralogy database

Økonomisk geologi
Phileas Fogg

Phileas Fogg IPA-uttale er ein oppdikta engelskmann som er hovudpersonen i romanen Le tour du monde en quatre-vingts jours (Jorden rundt på åtti dager) som blei gjeven ut av Jules Verne i 1872. 

På grunn av eit veddemål legg Fogg av garde for å visa at det gjekk an å reisa rundt jorda på åtti dagar. 
Med seg på reisa har han tenaren sin, den tidlegare sirkusakrobaten Jean Passepartout, detektiven Fix og den unge indiske enkja Aouda.

Reisa hans har inspirert fleire andre til å prøva å gjera henne etter, mellom anna Nellie Bly og Michael Palin. Namnet er òg blitt brukt av mange selskap knytte til reise eller eksotiske stader, til dømes hotell, reisebyrå og restaurantar.

Phileas Fogg blei spelt av David Niven i filmatiseringa frå 1956 av Pierce Brosnan i filmatiseringa frå 1989, og av Steve Coogan i Disney-filmatiseringa frå 2004.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Phileas Fogg» frå , og «Phileas Fogg» frå  den 7. oktober 2018.  
 
Jules Verne
Romanfigurar
Oppdikta engelskmenn
Oppdikta reisande
Av-og-til

Av-og-til, tidlegare Alkokutt, er ein norsk haldningskampanje som blir driven av 50 ulike frivillige medlemsorganisasjonar, både landsomfattande organisasjonar, politiske parti, og lokale aksjonskomitear. Desse organisasjonane har ulikt syn på alkoholhaldig drykk, men er samde i at ein bør redusere alkoholbruken i Noreg. Av-og-til skifta namn frå Alkokutt i 2007. Bodskap, organisering og framgangsmåtar er som før. Generalsekretær er Randi Hagen Eriksrud (2019).

Av-og-til jobbar for å redusera alkoholbruk i høve der dette kan gje særleg risiko. Han tek for seg alkoholbruk i følgjande situasjonar: 

Trafikk
Idrett og friluftsliv
Båt- og badeliv
 Livskriser
Graviditet
Arbeidsliv
 Samvær med barn og unge

Kjelder

Bakgrunnsstoff

norske organisasjonar
rusgiftorganisasjonar
Actis

Actis er ein paraplyorganisasjon for norske ruspolitiske organisasjonar. Actis vart stifta 1. februar 2003, som eit forum der ulike ruspolitiske organisasjonar kunne møtast.

Actis har hovudkontor i Oslo, og er også representert i Brussel, som rapporterer om den ruspolitiske utviklinga i EU. Formålet med Actis er å gje kunnskap om ruspolitikk til fagmiljø, politikarar og ålmenta.

Leiar er Arne Johannessen (2011).

Actis sine medlemsorganisasjonar 

 Arbeidernes Edruskapsforbund
 Blå Kors
 Blå Kors Ungdom
 Den Norske Godtemplarorden
 Det Kvite Band
 Det Norske Totalavholdsselskap
 Det Norske Totalavholdsselskaps Barneforbund
 Fondet for Forskning og Folkeopplysning om Edruskap
 Forbundet Mot Rusgift
FFHR Foreningen for helhetlig ruspolitikk
 FORUT - Solidaritetsaksjon for utvikling
 IOGT Junior
 IOGT-Norge
 IPADAM- Norge
 Juvente
 Landslaget for Alkoholfrie Serverings- og Samlingssteder
 MA-Ungdom
 Motorførernes Avholdsforbund
 Norsk Helse- og Avholdsforbund
 Norsk Læreravholdslag
 Norsk Senter for Rusfri Miljøutvikling
 Norske Jernbaners Avantgard
 RUSfri - Kristenfolkets Edruskapsråd
 Ungdom Mot Narkotika

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell nettstad
 Meir om Actis sine medlemsorganisasjonar 

Norske organisasjonar
Rusgiftorganisasjonar
Skipingar i 2003
Paraplyorganisasjonar
Paraplyorganisasjon

Ein paraplyorganisasjon er ein organisasjon som har organisasjonar heller enn einskildpersonar som medlemmar. Døme på paraplyorganisasjonar er Funksjonshemmedes Fellesorganisasjon, Islamsk Råd Norge og Norges Idrettsforbund.

organisasjonar
Malm

Ein malm er ein naturleg økonomisk brytbar konsentrasjon av mineral som kan brukast til metallframstilling.

Sagt med andre ord er det ein førekomst av eit mineral som inneheld så mykje av eit metallisk grunnstoff at det er økonomisk og teknisk mogleg å produsere metall av det.

Definisjonen er særs viktig og inneheld tre nøkkelord som kan gje ei aning om den særstillinga malmgeologisk vitskap har hatt innanfor geologi.

1. Ved å bruke «metallframstilling» blir malmomgrepet avgrensa til dei mineralressursane ein kan produsere metall frå. Dei grunnstoffa ein først og fremst tenkjer på når det gjeld metallframstilling er jern, kopar, sink, bly, gull, tinn, nikkel, krom, molybden, wolfram og aluminium, men det finst òg andre metall som har interesse innanfor malmgeologien.

2. Med «naturleg førekommande» tar ein berre omsyn til dei geologiske ressursane. Metall som kjem frå t.d. metallgjenvinning blir ikkje rekna som malmar.

3. Med «brytbar» blir malmomgrepet avgrensa til ein naturressurs som blir styrt av eit lands samfunnsstruktur og økonomiske system. Dette betyr at ein bestemt mineralførekomst kan vere lønsam i eit land, men ikkje i eit anna land. Visse mineral har heller ingen bruksområde i dag, til trass for at dei har vore kjende i fleire hundre år, og har dermed ingen marknadsverdi. Dersom dei menneskestyrte ytre vilkåra endrast vil ein tidlegare uinteressant førekomst kunne endre seg til ein økonomisk interessant førekomst og omvendt.

Eksempel på malmar er jernmalm, sinkblende og koparkis.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Noregs geologiske undersøking
 Institutt for geologi og bergteknikk på Norges Teknisk-Naturvitenskapelege Universitet 

 
Økonomisk geologi
Petrozavodsk

Petrozavodsk (russisk Петрозаво́дск), eller Petroskoi (karelsk og finsk), er hovudstaden i den autonome russiske republikken Karelia. Det finske namnet på byen var Äänislinna (frå Ääninen, finsk namn på Onegasjøen). Byen vart gjeven dette namnet medan Finland okkuperte dei austlege delane av Karelen under finske framhaldskrigen (1941–1944).

Petrozavodsk ligg i Petrozavodskbukta ved den vestre breidda av innsjøen Onega, kring 500 km nord for St. Petersburg og 925 km nordvest for Moskva. Byen strekkjer seg 10 km langs breidda, og kring 2 km inn i landet. Det er to flyplassar i Petrozavodsk, hamna handterer gods- og passasjertrafikk og jarnbanen til Murmansk går gjennom byen. Frå hamna går det båt til øya Kizji, som er på UNESCO si liste over verdsarv.

Byen vart grunnlagd av tsar Peter den store i 1703. På denne tida vart det bygd opp jernstøyperi og kanonfabrikk ved breidda av Onega. Kring fabrikken utvikla det seg ein landsby, Petrovskaja Sloboda. Fabrikken vart kjend for sine kanonar og si kunststøyping. Landsbyen fekk bystatus og namnet «Petrozavodsk» i 1777, då Katarina den store regjerte i Russland.

Petrozavodsk er republikken Karelia sitt administrative senter og viktigaste industriby. Byen har 282 900 innbyggjarar og er republikken sitt vitskaplege og kulturelle senter. Det er to universitet og fleire høgskular i byen. Statsuniversitetet i Petrozavodsk har òg eit skandinavisk institutt som vart grunnlagd i 1997. Kulturtilbudet er stort, med fleire teater, konserthus og kunstmuseum. Det er òg fleire kyrkjer i Petrozavodsk; Katarinakyrkja, Krosskyrkja, Den lutherske kyrkja og Alexander Nevskij-kapellet. Det er reist eit monument over Peter den store ved stranda.

Folk frå Petrozavodsk
Anastasija Maksimova, rytmisk gymnast
Juri Dmitrijev, historikar
Timur Dibirov, handballspelar

Bilete frå byen

Bakgrunnsstoff 

 Nettstad for Petrozavodsk 1 (russisk)
 Nettstad for Petrozavodsk 2 (russisk)
 Nettstad for Petrozavodsk sitt 300års jubileum  (engelsk)

Busetnader grunnlagde i 1703
Ukhta

Sjå òg Utah i USA

Ukhta (russisk Ухта) er ein viktig industriby i Republikken Komi nordvest i Russland.

Byen ligg ved Ukhtaelva, der landsbyen Tsjibju vart bygd opp frå 1929. I 1939 vart namnet endra til Ukhta. Tettstaden fekk bystatus 1943, då han vart knytt til Petsjora-jarnvegen.

Ukhta ligg ved elva Petsjora. Området er viktig for utvinning av olje og naturgass. Noko av dette vert raffinert lokalt. Mestedelen vert frakta gjennom røyrleidningar til oljeraffineri mellom St. Petersburg og Moskva.

Byen auka i flatevidd og folketal i 1940-åra og 1950-åra, mykje på grunn av utkommanderte tvangsarbeidarar. Mange av desse var politiske fangar, sende der medan Josef Stalin styrde Sovjetunionen. I 2001 var folketalet i byen på kring 112 000.

Busetnader grunnlagde i 1929
Dronten

Dronten er ein kommune og by i Nederland i provinsen Flevoland, med om lag 41 000 innbyggjarar (2018).

Kommunen grensar til Lelystad og Zeewolde.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell side

Kommunar i Flevoland
Byar i Flevoland