alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Nettstaden Polygon

Polygon er ein amerikansk dataspelnettstad som gjev ut nyhende, omtalar og videoar knytte til dataspel. Nettstaden vart lansert som ein del av Vox Media den 24. oktober 2012. Polygon vart bygd opp i løpet av ti månader, og dei 16 personene som grunnla nettstaden femna redaktørar frå andre dataspelnettstader som Joystiq, Kotaku og The Escapist. Vox har produsert ein dokumentarserie om grunnleggjarane av nettstaden. 

Polygon prøvde å skilja seg frå konkurrentane ved å fokusera på historiene om menneska bak spela, framfor spela i seg sjølve. Dei har òg produsert lengre artiklar i magasinstil, investert i video-innhald, og valde å la sine reviewscores av spel verta oppdaterte etter kvart som spelet endra seg med oppdateringar.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Polygon (website)» frå ,  den 10. februar 2022.

Bakgrunnsstoff 
 

Dataspelnettstader
Skipingar i 2012
Game Informer

Game Informer (ofte forkorta til GI) er eit amerikansk dataspeltidsskrift som kjem ut månadleg og inneheld artiklar, nyhende, strategiar og omtalar av populære dataspel og spelkonsollar.

Det vart grunnlagt i august 1991 og har nesten tre millionar abbonement, ifølgje Andrew Reiner. Per det første kvartalen av 2007 er tidsskriftet lista som det 23. største og er i dag rangert som mellom dei topp fire tidsskrifta retta mot menn i aldersgruppa 18 til 34 år.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Game Informer» frå ,  den 10. februar 2022.

Bakgrunnsstoff 
 

Tidsskrift
Skipingar i 1991
Filmen Encanto

Encanto er ein amerikansk dataanimert fantasyfilm frå 2021. Han vart produsert av Disney Animation Studios og gjeven ut av Walt Disney Pictures i 2021 på Disney+. Han vart regissert av Jared Bush og Byron Howard, og er den sektiande langfilmen frå Walt Disney Animation Studios.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Disney-filmar
Filmar frå 2021
Filmar frå USA
Animasjonsfilmar
Emil Karlsen

Emil Kárlsen () er ein norsk samisk kunstnar og artist busett i Tromsø. Karlsen er vokalist og gitarist i poprock-bandet Resirkulert. Han vart vald som Riddu Riđđus unge kunstnar i 2019. 

Karlsen er sjøsame og oppvaksen i Oteren i Storfjord kommune. I vaksen alder lærte han seg å joike og gav ut ein joik til bestefaren sin i 2018 som han òg framførte på Nordlysfestivalen.

I 2021 gav han ut albumet Nágirvárrái saman med artisten Lávre. Der deltek òg andre samiske musikarar som Katarina Barruk, Ulla Pirttijärvi og Hildá Länsman.

Diskografi 
Med Resirkulert:

 Du snakke for dæ sjøl (2017)
 For en dag, for et liv (2019)

Soloalbum:

 Nágirvárrái (med Lávre, 2021)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Emil Karlsen» frå ,  den 11. februar 2022.  
 

Samiske musikarar
Samiske kunstnarar
Verdscupen i alpine greiner 2021/Kvinner

Verdscupen i alpine greiner for kvinner i 2021-sesongen tok til 17. oktober 2020 i Sölden i Austerrike og vart avslutta 21. mars 2021 i Lenzerheide i Sveits. Turneringa omfatta 30 individuelle renn. Tevlingane fordelte seg på 6 slalåmrenn, 6 storslalåmrenn, 6 super-g-renn, 8 utforrenn, 2 superkombinasjonstevlingar og 2 parallellrenn. Ingen tevlingar fann stad i Noreg.

Petra Vlhová frå Slovakia vann verdscupen i alpine greiner, som den fyrste slovakiske utøvaren. På andreplass kom Lara Gut-Behrami og nummer tre vart Michelle Gisin, begge frå Sveits.

Samanlagt

Slalåm

Storslalåm

Super-g

Utfor

Parallellrenn

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Alpiner Skiweltcup 2020/21» frå ,  den 12. februar 2022.  
 

Alpine greiner
Sport i 2021
Haugesenteret

Haugesenteret ligg i Ulvik i Vestland. Det vert eigd og dreve av Nynorsk kultursentrum. På senteret vert det formidla litteratur, med særleg vekt på lyrikk. Heilt sentralt i formidlinga står livet og lyrikken til  Olav H. Hauge.

Haugesenteret er plassert i det gamle heradhuset i Ulvik sentrum.

Bakgrunnsstoff 
 

Nynorsk kultursentrum
Kultur i Ulvik
NM i alpine greiner 2000

Noregsmeisterskapen i alpine greiner 2000 vart avvikla i Hafjell-løypene i Øyer i Oppland fylke i tida frå 25. mars til 2. april.

Menn

Slalåm 

Dato: 2. april
Stad: Hafjell

Storslalåm

Dato: 24. mars
Stad: Hafjell

Vidlåm (Super-g) 

Dato: 25. mars
Stad: Hafjell

Utfor 

Dato: 30. mars
Stad: Hafjell

Kombinasjon

Kvinner

Slalåm 

Dato: 2. april
Stad: Hafjell

Storslalåm 

Dato: 1. april
Stad: Hafjell

Vidlåm (Super-g) 

Dato: 25. mars
Stad: Hafjell

Utfor 

Dato: 30. mars
Stad: Hafjell

Kombinasjon

Kjelder
Rogalands Avis 3. april 2000

Noregsmeisterskap i 2000
Noregsmeisterskap i alpine greiner
Idrettstilskipingar i Innlandet
Idrett i Øyer
Diomedea amsterdamensis

Diomedea amsterdamensis er det vitskaplege namnet på albatrossar som høyrer til ein populasjon av berre 46 hekkande par og totalt ca. 170 individ. Dei hekkar på Amsterdamøya, midt i Indiahavet og meir enn 5000 kilometer aust for sørspissen av Afrika. 

Arten har ikkje fått tilordna normert namn på norsk enda, det engelske artsnamnet er «Amsterdam albatross». Det har vore strid om rangeringa av dette taksonet og om verdien av datagrunnlaget som ligg til grunn for avgjersla om å rangere taksonet som ein art. Somme autoritetar, til dømes Birds of the World, reknar taksonet som ein underart Diomedea exulans amsterdamensis av vandrealbatross,  altso at dette berre er ein variant av arten vandrealbatross.

Skildring 
Vaksne fuglar av D. amsterdamensis i hekkedrakt har mørk, sjokoladebrun overside og kvit ansiktsmaske og strupeområde. Undersida er kvit med eit mørkt brystband. Denne drakta har òg unge vandrealbatrossar. Men D. amsterdamensis har karakteristisk nebbdetaljar med mørk tupp og mørk nebbkant, noko som skil han frå vaksne vandrealbatrossar. Generelt kan det vere umogleg å skilje han sikkert frå tristanalbatross, D. dabbenena, og frå Diomedea antipodensis, (Antipodean albatross), som begge kan ha mørk overside.

Morfologi og storleik er elles som for andre i slekta Diomedea. D. amsterdamensis er mindre enn vandrealbatross med vengspenn på ca. 300 cm mot opptil 350 for vandrealbatross, kroppslengda er 107–122 cm. Hannar har litt større kroppsmasse enn hoer, i gjennomsnitt 7 kg versus 6,1 kg.

D. amsterdamensis hekkar utelukkande sentralt på Amsterdamøya. Øya er totalt 55 km2, og hekkeområdet ligg på eit torvmyrplatå, ca 500-600 moh. Egglegging kan ta til i februar månad og ungen er flygedyktig og flyg ut på havet etter mindre enn eit år. Etter fire til sju år kjem ungfuglane attende til øya og får sin første unge tidlegast når dei er sju år gamle. Utanom hekking, spreier desse albatrossane over havområdet mellom Sør-Afrika og sør for vestlege Australia, i eit belte mellom 30 og 42 °S.

IUCN klassifiserer denne arten som sterkt truga (EN) på grunn av avgrensa hekkelokalitet og liten populasjon. Populasjonen har auka gradvis etter ein tidlegare minkande trend på 1970-talet. Dei største trugsmåla mot denne arten er smittsame sjukdomar og linefiske. Tidlegare storfedrift på Amsterdamøya er nedlagt og det er iverksett plan for utrydding av kattar, rotter og mus på øya.

Kjelder  

Albatrossfamilien
Gunvor Mjelva

Gunvor Mjelva () var ein norsk songar (sopran), opphavleg pianist.

Ho debuterte i Universitetets aula i 1932 og opptredde på alle dei store scenane i Skandinavia. Ho hadde også oppdrag i England og USA som konsert- og oratoriesanger. Mjelva hadde fleire operaroller, blant anna spelte ho Euridice i Orfeus og Micaela i Carmen. Ho var mykje nytta som romansesongar og blei kjend for den sikre intonasjonen, varme stemmen og inderlege innfølingsevna si. Gunvor Mjelva verka òg som songpedagog, og ho organiserte og dreiv korverksemd i Drammen og i Oslo.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Gunvor Mjelva» frå ,  den 15. februar 2022.

Litteratur 
 Astrid Haavardsholm: «Gunvor Mjelva – sanger og sangpedagog», i Jeg kunne det da jeg dro hjemmefra, Oslo Musikklærerforening gjennom hundre år 1905 – 2005,Oslo: Norsk Musikforlag AS, 2005, s 194 – 201.

Norske operasongarar
Folk frå Drammen
Gunvor Hall

Gunvor Hall () var ein norsk skodespelar fødd i Kristiania, noverande Oslo.

Gunvor Hall var dotter av grosseraren Vegard Hall (1876–1928) og Anna Homble (1882–1910).
Ho var engasjert ved Det Nye Teater 1929-1957. Hall verka òg som filmskodespelar og debuterte i 1939 i Olav Dalgard sin film Gryr i Norden. Ho medverka i samanlagt fem filmar i åra 1939–1958

Ho gifta seg med skodespelaren Tore Foss i 1934,  og blei gift for andre gong i 1942 med visesongaren, teatersjefen og lyrikaren Jens Gunderssen.

Filmar 
 1939: Gryr i Norden
 1942: En herre med bart
 1942: Jeg drepte!
 1944: Kommer du, Elsa?
 1951: Alice in Wonderland (dubba på norsk som Alice i Eventyrland), forteljar
 1958: Ut av mørket

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Gunvor Hall» frå ,  den 15. februar 2022.  
 

Skodespelarar frå Oslo
Skodespelarar frå 1900-talet
NM i alpine greiner 2001

Noregsmeisterskapen i alpine greiner 2001 vart avvikla i Narvik i Nordland fylke i tida frå 26. til 31. mars.

Menn

Slalåm 

Dato: 31. mars
Stad: Narvik

Storslalåm

Dato: 30. mars
Stad: Narvik

Vidlåm (Super-g) 

Dato: 28. mars
Stad: Narvik

Utfor 

Dato: 26. mars
Stad: Narvik

Kombinasjon

Kvinner

Slalåm 

Dato: 31. mars
Stad: Narvik

Storslalåm 

Dato: 30. mars
Stad: Narvik

Vidlåm (Super-g) 

Dato: 28. mars
Stad: Narvik

Utfor 

Dato: 26. mars
Stad: Narvik

Kombinasjon

Kjelder
Fremover 27. mars 2001
Fremover 31. mars 2001
Fremover 2. april 2001

Noregsmeisterskap i 2001
Noregsmeisterskap i alpine greiner
Idrettstilskipingar i Nordland
Vinjesenteret

Vinjesenteret er eit norsk senter for journalistikk og dikting som vert eigd og drive av Nynorsk kultursentrum. Senteret opna hausten 2021. Det ligg i eit eige nytt bygg, i nærleiken av Vinjestova i Vinje i Telemark. Mykje av aktivitet og formidling er knytt opp til diktarane Aslaug Vaa, Tarjei  og Halldis Moren Vesaas, og journalisten og diktaren Aasmund Olavsson Vinje.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Nettstad for Vinjesenteret
 Vinjesenteret i SNL

Nynorsk kultursentrum
Kultur i Vinje
Skipingar i 2021
Serekunda

Serekunda er den største byen i Gambia. Han ligg 13 km vest for hovudstaden Banjul,  tett på atlanterhavskysten. I 2007 hadde byen eit innbyggartal på cirka .

Byen er kjend for marknadene sine, silkebomullstre, Black Cow-djembetrommer og ein brytearena. Nærliggande byar er Kanifing, Latrikunda, Sukuta og London Corner.

Serekunda ligg i hovudstadsområdet Greater Banjul Area (Banjul Division) i distriktet Kanifing.

Byen blei grunnlagd på 1600-talet i den portugisiske kolonitida, og blei utbygd på 1700- og 1800-talet av britane.

Galleri

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Serekunda» frå ,  den 16. februar 2022.

Bakgrunnsstoff

Byar i Gambia
16°W
13°N
Brikama

Brikama er den nest største byen i Gambia. Han er hovudby i regionen Westernen Division og ligg cirka 35 km sør for hovudstaden i landet Banjul. Til Banjul internasjonale lufthamn er det cirka 6 km.

I 2006 var Brikama rekna for å ha cirka 80 726 innbyggarar. Ved folketeljinga i 2003 hadde byen 57 556 innbyggarar.

Brikama er kjend for treskjering, og er òg eit sentrum for musikk i Gambia.

Galleri

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Brikama» frå ,  den 16. februar 2022.

Bakgrunnsstoff

Byar i Gambia
Olaf Scholz

Olaf Scholz () er ein tysk politikar frå Osnabrück. Han har sidan 8. desember 2021 vore forbundskanslar i Tyskland, medlem i SPD.

Scholz var medlem 1998-2001 av den tyske forbundsdagen, og på ny frå 2002. Han var generalsekretær i SPD frå oktober 2002 til mars 2004, forbundsminister for arbeids- og sosialsaker frå november 2007 til oktober 2009 og ordførar i Hamburg frå mars 2011 til mars 2018. Perioden februar-april 2018 var han mellombels partileiar i SPD. Den 14. mars 2018 vart han utnemnd til finansminister i Forbundsrepublikken Tyskland, samstundes også visekanslar for Angela Merkel. Scholz hadde desse posisjonane han til i desember 2021 aksla rolla som tysk forbundskanslar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Olaf Scholz» frå ,  den 16. februar 2022.  

Tyske kanslarar
Tyske politikarar
Tyske finansministrar
Frank-Walter Steinmeier

Frank-Walter Steinmeier () er ein tysk politikar frå Detmold. Han har sidan 19. mars 2017 vore president i Tyskland, attvald 13. februar 2022. Han er medlem i SPD.

Steinmeier var frå 1999 til 2005 sjef for forbundskansleriet under Gerhard Schröder. Periodane 2005-09 og 2013-17 var han Tysklands utanriksminister i regjeringar leia av Angela Merkel. Dessutan var han i knappe to år også visekanslar i Forbundsrepublikken. Ved forbundsvalet 2009 var han SPD sin kanslarkandidat. Etter partiet ikkje lukkast vinne valet, var han perioden 2009-13 parlamentarisk leiar for SPD. I januar 2017 gjekk han av utanriksminister. Eit par veker seinare vart valde den tyske forbundsforsmalinga han til tysk president med 931 av 1260 røyster.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Frank-Walter Steinmeier» frå ,  den 16. februar 2022.  

Tyske presidentar
Tyske utanriksministrar
Tyske politikarar
Walter Scheel

Walter Scheel () var ein tysk politikar frå Solingen. Han var Tysklands utanriksminister 1969-74 og president 1974-79, medlem i FDP.

Scheel var frå 1961 til 1966 i tysk forbundsminister for økonomisk samarbeid i regjeringar leia av CDU-medlemene Konrad Adenauer og Ludwig Erhard. Scheel var formann i FDP frå 1968 til 1974. Etter forbundsvalet i 1969 danna FDP regjering i lag med SPD, med Willy Brandt som forbundskanslar og Scheel som utanriksminister og visekanslar. Scheel gjekk ut av regjeringa då Helmut Schmidt 16. mai 1974 tok over som tysk forbundskanslar. Dagen før hadde Scheel vorte vald til president med 530 røyster, motkandidaten fekk 498 røyster. Schell var Tysklands president frå 1. juli 1974 og i fem år framover.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Walter Scheel» frå ,  den 17. februar 2022.  
 

Tyske presidentar
Tyske utanriksministrar
Tyske politikarar
Djembe

Djembe er ei vestafrikansk tromme, eit musikkinstrument innanfor perkusjonsinstrumentsfamilien. 

Trommene har typisk ein diameter på 30–38 cm (og ei høgd på 58–63 cm. Dei kan vega frå 5 kg til 13 kg. Kroppen er laga av tre og skinnet er gjerne av geit med håra skrapa av. Kroppen består av to hovudformer, der den øvste delen er større enn den nedste. 

Ein kan spela på instrumentet sitjande på ein stol eller liknande, eller ved å sitja overskrevs med tromma liggande på bakken og skinnet peikande framover. Ein speler berre med hendene og nyttar i hovudsak tre forskjellige slag:

 Med flat hand på midten av skinnet (kalla «gung»).
 Med dei to ytste ledda på fingrane med fingrane samla mot den ytste delen av skinnet (handflata treff kanten på tromma der tromma er nærast den som speler, kalla «gå»/«då»).
 Med ringe- og langfinger som blir slått/«kasta» sideveges mot kanten av tromma på høgre eller venstre side (opne fingrar bortsett frå ring- og langfinger som blir haldne saman, slaget treff tromma med den sida av ringfingeren som vender mot lillefingeren, kalla «pa»/«ta»).

Djembe har ein uvanleg sterk lyd i høve til storleiken. Lydstyrken aukar når ein strammar trommeskinnet. Dyktige spelarar kan oppnå lydstyrke på over 105 dB, omtrent same volum som eit trykkluftsbor.

Tradisjonelt blir tromma spelt av menn, og det same gjeld dunun-trommer som gjerne blir brukt til å akkompagnera djembe. Kvinner speler derimot gjerne på ryteminstrument som shekere (kalebass med perlenett), karignan (røyrbjølle) og kese kese (voven korgrangle) som del av ensemble.

Galleri

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Djembe» frå ,  den 16. februar 2022.

Bakgrunnsstoff 

 

Handtrommer
Vestafrikanske musikkinstrument
Galloway

Galloway (skotsk-gælisk Gall-ghaidhealaibh eller Gallobha; låglandsskotsk Gallowa; latin Gallovidia) er ein region i Sørvest-Skottland som omfattar grevskapa Wigtown og Kirkcubright. Namnet kjem frå skotsk-gælisk og tyder «framande gælarar», og viser til historiske gælarar av blanda opphav, både norrønt og gælisk opphav, som ei tid var dominerande i området.

Galloway er avgrensa av havet i vest og sør, fjella Galloway Hills i nord, og elva Nith; grensa mellom Kirkcudbright og Wigtown er markert av elva Cree. Det har tidlegare òg vore under ein administrasjon kalla Stewart, under nemninga Stewartry of Kirkcudbright (som strekkjer seg frå Nith til Cree, og er likeeins avgrensa av Galloway Hills i nord). Storleiken og omfanget av Galloway endra seg gjennom historia.

Galloway er òg namnet til ein hardfør rase av svart, hornlaust kveg som stammar frå regionen (og òg til den meir karakteristiske Belted Galloway eller Beltie). Området har alltid vore noko isolert på grunn av at det har 240 km med ulendt kystlinje og ein stor, aude fjellkjede i nord.

Landbruk 
Historisk har Galloway vore kjend for både hestar og kyr, og mjølk og kjøt er haldne fram som viktige næringar. Det er òg betydeleg tømmerproduksjon og ein del fiskeri. Kombinasjonen av fjell og nedbør har gjort Galloway veleigna for produksjon av vasskraft, noko som byrja i 1929. På byrjinga av 2000-talet er det oppretta vindturbinar for vindkraftverk ei rekkje stader ved vasskilet, og fleire vindkraftverk i havet utanfor kysten er planlagt for å auka produksjon av grøn energi i Galloway.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Galloway» frå ,  den 16. februar 2022.

Litteratur 

 Brooke, D (1994): Wild Men and Holy Places, Edinburgh: Canongate Press, ISBN 0-86241-479-2. Mange av monologane hennar er tilgjengelege på nett .
 Oram, Richard (2001): The Lordship of Galloway: c.900 to c.1300, John Donald Publishers Ltd.
 Klaudios Ptolemaios: Geographia, red. Bill Thayer, LacusCurtius ved  the University of Chicago (utgitt 2008)

 Galloway-dialekten ved Scots Language Centre (arkivert nettside)

Bakgrunnsstoff

Skotsk geografi
4°V
55°N
Kufi

Kufi er ei rund lue utan brem, eller kalott, som blir brukt av menn tilknytte Vest-Afrika. Ho kan brukast av både muslimar, kristne og jødar. Ein kufi kan symbolisera alder og visdom, og høyrer til den tradisjonelle klesdrakten i fleire afrikanske land. Lua kan lagast i ulike materiale og utformingar.

Ei tilsvarande lue brukt i Aust-Afrika blir kalla kofia og i Nord-Afrika chechia. Plagget kan brukast som taqiyyah, muslimsk bønnelue.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Kufi» frå ,  den 16. februar 2022. 
 oppgav desse kjeldene: 
What Is an African Kufi Hat?
African Hats

Bakgrunnsstoff

Hovudplagg
Vestafrikanske klede
Kora

Kora er eit strengeinstrument som er utbreidd  i Vest-Afrika. Koraspel er knytt til griot-tradisjonen, der ein utøvar spelar og fortel. I Gambia er kora rekna som nasjonalinstrument, men det blir også mykje brukt i Senegal, Mali, Guinea og Guinea-Bissau. Det er særleg knytt til mandinkafolk.

Koraen er ei luttliknande harpe, der kroppen er laga av ein kalebass med ei kuskinn spent over. Instrumentet har vanlegvis 21 strenger. Ein spelar som regel kora i sitjande stilling, med instrumentet opprett og med strengane vende rett mot utøvaren. Ein spelar med begge hender på han, som på ei harpe, og knipsar strengane mellom tommel og peikefinger. Ein speler eit kontinuerleg ostinat (kumbengo) på dei djupare strengene og ein melodi (donkilo) eller improvisasjonar (birimitingo) på dei lysare strengene. Dei ulike stemmene er sjølvstendige og kontrasterande, og gjev ein kompleks, polyfon og ofte polyrytmisk musikk.

Nokre kjende koraspelarar er Toumani Diabaté, Ballaké Sissoko og Mory Kanté.

Galleri

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kora» frå ,  den 16. februar 2022.

Bakgrunnsstoff

 

Gambisk kultur
Harper
Vestafrikanske musikkinstrument
Sabar

Sabar er ein tromme-, musikk- og dansetradisjon som er kjend frå kulturen til wolofar frå Vest-Afrika. Sabar er kjend frå Senegal og Gambia, og er blitt kjend og utbreidd som ei nasjonaltromme i heile Senegal.

Sabar blir også kalla sabaro, serouba, saoruba, tantan og tantango.

Trommer 

Sabartrommer blir typisk skorne ut av eit stykke tre frå Cordyla pinnata (lokalt kalla dimb) og trekte med eit geiteskinn. Skinnet er festa til sju knaggar med snøre som ein kan stemma tromma med. Tromma er ofte dekorert med utskjeringar eller måling.

Det finst fleire ulike typar sabartromme som har ulike roller i eit ensemble. Frå høgast til lågast er dei nder, som vanlegvis leier ensemblet, mbëng-mbëng ball, mbëng-mbëng, tungune og  cól. Alle bortsett frå den siste er opne i botn. Cól er ei basstromme som også kan leia ensemblet, særleg når ein speler til brytekampar.

Sabartromme blir vanlegvis spelt med ei hand og ei stikke.

Dans 

Under ei sabartilstelling byttar deltakarar på å utføra ein kort, energisk solodans. Denne består gjerne av høge hopp og spark med føtene, store rørsler med armane og eventuelt snurring. 

Dansen blir gjerne improvisert innan visse rammer, og trommesolisten følgjer dansaren. Det er ofte kvinner som dansar sabar. Ungar og unge menn kan også delta, men vaksne menn som dansar er gjerne profesjonelle dansarar.

Avleiingar 
Den amerikanske dansestilen cakewalk har element frå sabar.

Den vestafrikanske populærmusikkstilen mbalax har element frå sabarmusikk, og nyttar sabartrommer.

Kjende sabarspelarar 

 Doudou N'Diaye Rose (1930–2015)

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
This dance fills streets and nightclubs in Senegal. Reportasje ved CNN.com

Vestafrikanske musikkinstrument
Trommer
Hans-Dietrich Genscher

Hans-Dietrich Genscher () var ein tysk politikar frå Halle an der Saale. Han var utanriksminister i Vest-Tyskland og i det samla Tyskland frå 1974 til 1992. Genscher var formann i FDP frå 1974 til -85.

Genscher var 1969-74 med i koalisjonsregjeringa til Willy Brandt som innanriksminister. Perioden 1974-82 var han utanriksminister og visekansler i Vest-Tyskland, Helmut Schmidt var forbundskanslar. Etter forbundsvalet hausten 1982 danna FDP regjering i lag med CDU. Helmut Kohl, leiaren av CDU, vart ny forbundskanslar og Genscher heldt fram som utanriksminister. Genscher var ein sentral figur i arbeidet med å overvinne delinga av Tyskland på slutten av den kalde krigen.   Etter 18 år som utanriksminister, trekte han seg frå politikken i 1992.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Hans-Dietrich Genscher» frå ,  den 17. februar 2022.

Tyske utanriksministrar
Tyske politikarar
Guido Westerwelle

Guido Westerwelle () var ein tysk jurist og politikar frå Bad Honnef. Han var utanriksminister i Tyskland 2009-13.

Westerwelle var medlem av den tyske forbundsdagen frå 1996 til 2013. Frå 2001 var han formann i FDP. I 2009 gjorde partiet eit historisk godt forbundsval og danna regjering i lag med CDU. Westerwelle tok posten som utanriksmister og var samstundes visekanslar for forbundskanslar Angela Merkel. Våren 2011 trekte han seg som formann i FDP og frå stillinga som visekanslar, etter å ha fått mykje kritikk for handsaminga av ei rekke saker. Westerwelle heldt fram som utanriksminister til forbundsvalet i 2013. 

Han døydde av blodkreft.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Guido Westerwelle» frå ,  den 17. februar 2022.  

Tyske utanriksministrar
Tyske politikarar