alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Skrik

«Skrik» (feittstift på papp, 1893) er eit av Edvard Munch sine mest berømte måleri, og ein av Noreg sine viktigaste kunstskattar. Måleriet finst i fire originalversjonar. Av desse høyrer til to Munchmuseet, eitt Nasjonalgalleriet, og det siste er i privat eige (Petter Olsen).

Måleriet er eit kjent ikon, òg internasjonalt, og kan ofte finnast att i vitseteikningar, reklame og populærkultur. 

Munch måla biletet etter ei angstfylt naturoppleving da han gjekk frå Ekeberg i Oslo, og han skriv i dagboka si datert Nice 22. januar 1892: 
''«Jeg gik bortover veien med to venner – solen gik ned – Jeg følte som et pust av vemod – Himmelen ble plutselig blodig rød – Jeg stanset, lænede meg til gjerdet mat til døden – så ut over de flammende skyerne som blod og sværd over den blåsvarte fjord og by – Mine venner gik videre – jeg sto der skjælvende av angst – og følte et stort uendelig skrik gjennom naturen».

Forskarar har påstått himmelen var så raud på grunn av eit vulkanutbrot i Indonesia i same periode. Utbrotet førte til eit sterkt raudt lys på himmelen i Europa frå november 1883 til februar 1884. Det var ikkje uvanleg at Munch måla bilete ut frå hendingar som låg eit stykkje tilbake i tid.

Tjuveri av «Skrik» 
 Versjonen til Nasjonalgalleriet vart stole 12. februar 1994. Biletet kom seinare til rettes.
 22. august 2004 vart det utstilte måleriet på Munchmuseet stole av væpna menn. Dette biletet kom til rettes 31. august 2006.

Bakgrunnsstoff 
 «Skrik»
 Om «Skrik» og andre av bilete til Munch

Norske måleri
Edvard Munch
Kultur i 1893
Foster

Foster (av norrønt fóstr) er avkom som ikkje er fødd eller klekt ennå, og som ligg verna i morslivet eller i eit egg.

Innan embryologi reknar ein embryoet som foster i det siste utviklingsstadiet. Hjå menneske vil dette seia frå tredje månad i svangerskapet til fødselen, eller frå veke 9 etter befruktinga.

Placentale pattedyr har ei morkake til kvart foster som utveksler næring og avfallsstoff med mora. Hjå pungdyr, som ikkje har ei slik morkake, blir avkommet fødd etter eit svært kort svangerskap og fortset utviklinga som ein fosterliknande joey i pungen.

Bakgrunnsstoff 

Embryologi
Utviklingsbiologi
Grøderikdom
Dipolbinding

Ei dipolbinding er ei svak kjemisk binding. Det vil seia ei binding som verkar mellom molekyl, atom eller ion som ikkje er bunde til kvarandre på annan måte.

Slike bindingar vert danna mellom permanente dipolar, molekyl med stor forskjell i elektronegativitet mellom atom som er bunde til kvarandre. Det eine atomet får da ein positiv partiell ladning og det andre ein negativ partiell ladning. Bindingane skjer mellom den positive delen av eit molekyl og den negative delen av eit anna. 

Bindingar mellom induserte dipolar vert kalla van der Waals-bindingar. Desse er svakare enn dipolbindingar.

Kjemiske bindingar
Drope

Ein drope er ein rundvoren væskepartikkel som blir halden saman av overflatehinna til væska. Overflatespenninga til væska gjer overflaten minst mogleg, slik at tilstrekkeleg små og svevande dropar vil få kuleform (lekamen med størst volum for ei viss overflate).

Når dropar blir danna ved at væske dryp ut av eit rør, vil alle dropane vere like store. Storleiken er bestemt av at overflatespenninga berre kan halde tyngda av ein viss væskemasse i form av ein liten sekk. Blir massen større, vil den hengjande dråpen snevrast inn øvst og sleppe røyret han heng i.

Vatn kan danne større dropar enn noko anna væske på grunn av den store overflatespenninga til denne væska. Ein drope destillert vatn har ein masse på ca. 0,05 g. Regndropar har som regel eit tverrmål på 2–4 mm, ved styrtregn 5 mm, ved duskregn mindre. Tåke består av små vassdropar med eit tverrmål på omtrent 0,01 mm. I skyer er dropane noko større, omtrent 0,03 mm.

På grunn av den forskjellige brytingsindeksen til vatn og luft, kan regndropar bryte og reflektere sollys slik at regnbogar oppstår.

Bakgrunnsstoff 
 Liquid Sculpture. Bilete av dropar.

Kjelder

«Dråpe» (7. juni 2013), Store norske leksikon. Fri artikkel henta 3. april 2014.

Væsker
Sulfat

Sulfat (SO42-) er eit anion bygd opp av eit svovelatom og fire oksygenatom. Salt og esterar som inneheld sulfation blir også kalla sulfat.
Sulfationet har ein tetraedrisk struktur. Svovelatomet i midten er omgitt av dei fire oksygenatoma. Det blir ofte avleidd frå svovelsyre (H2SO4).  

Ein framstiller uorganiske sulfat gjennom å løyse metall i svovelsyre, ved reaksjon mellom metalloksid, -hydroksid eller -karbonat med svovelsyre eller ved oksidasjon av metallsulfid eller -sulfitt.
Organiske sulfat er esterer av typen ROSO3 eller R2SO4 der eitt eller begge hydrogenatoma i svovelsyra er erstattet av organiske grupper, R.

Mange typar sulfat finst i naturen, til dømes gips (CaSO4·H2O), barytt (BaSO4) og alunitt (KAl3(SO4)2(OH)6. I havet er sulfatkonsentrasjonen ca. 30 millimol per liter, noe som tilsvarer 960 g svovel per m3.
Saman med kation kan sulfationet danna salt. Desse får namn etter kationet, ofte eit metall, men med endinga -sulfat. Nokre viktige sulfat i kjemisk industri er natriumsulfat og ammoniumsulfat.
Dei fleste sulfata er lett løyselege i vatn. Dette gjeld likevel ikkje alltid. Til dømes er bariumsulfat og kalsiumsulfat (gips) tungtløyselege.

Bakgrunnsstoff
 «sulfater» i Store norske leksikon

Kjelder

Delphin, Inger Lise A. «sulfater» (15. februar 2009), Store norske leksikon. Fri artikkel henta 21. januar 2014.

Svovelsambindingar
Digital signalprosessor

Digital signalprosessor er nemninga på mikroprosessorar spesielt utvikla for å nyttast inna digital signalhandsamimg og diskret regulering. I daglegtalen nyttar ein gjerne nemninga DSP, som er forkortinga til det engelske namnet «digital signal processor». Det som skil ein DSP frå andre mikroprosessorar er at arkitekturen er optimaisert for å utføra typiske signalhandsamingsoppgåver, som utrekning av indreprodukt, 2. ordens ARMA-seksjonar, FFT, etc. Ein DSP er òg typisk utstyrt med I/O-einingar som er lette¨å kopla saman med AD-omformarar, DA-omformarar og andre I/O-einingar.

Sjå òg 
 Digital signalhandsaming
 Mikroprosessor
 Mikrokontroller
 ASIC
 FPGA

Mikroprosessorar
Digital signalhandsaming
Anne-Kat. Hærland

Anne-Katrine Hegna Hærland () er ein norsk komikar og programleiar. 

Hærland byrja å jobbe i NRK i 1993, som lysteknikar. Deretter vart ho tilsett i U-redaksjonen i NRK og jobba der ein månads tid. Hausten 1996 debuterte ho som programleiar. Hærland er mest kjend gjennom programmet Nytt på nytt, der ho var fast deltakar saman med Jon Almaas og Knut Nærum.

I 2003 vart ho dømd til 30 dagers fengsel for å køyre bil i alkoholpåvirka tilstand.

Programleiarjobbar 
 Direkte Lykke på NRK2 (1996)
 Bombay Surprise på NRK2 (1997)
 Absolutt på NRK P1 (1998)
 Herreavdelingen på NRK P1
 Nytt på nytt på NRK1 (1999–2007)
 Bla, bla, bla (2000)
 Anne-Kat. ser på TV på NRK1 (2009–10)
 Lyngbø og Hærlands Big Bang på NRK1(2010–11)
 Anne-Kat. på TVNorge (2013)

Bakgrunnsstoff 
 Anne-Kat. Hærland si side hjå NRK

Hærland, Anne-Kat
Hærland, Anne-Kat
Hærland, Anne-Kat
Folk frå Oslo
Polyrytme

Ein polyrytme oppstår når to eller fleire uavhengige rytmar vert spelte i lag. Eit døme kan vere når ein spelar tre jamne slag mot fire jamne slag i takten.

Rytme
Musikalske teknikkar
Ragtime

Ragtime er ein musikksjanger, som regel spelt på piano, som var spesielt populær mellom 1900 og 1918. Det er også ei danseform i 2/4 og 4/4 takt.

Dei tre største ragtimekomponistane var Joseph Lamb, James Scott og Scott Joplin.

Historia til ragtime byrjar med Scott Joplin. Joplin, også kjend som «The King of Ragtime» var den første som spelte ragtime. Han var likevel ikkje den første som spelte inn musikken. I 1885 spelte Ben Harney inn songen «You've Been a Good Old Wagon». Den første instrumentale ragtimen vart spelt inn av William Krell; «Mississippi Rag» i januar 1897. Mot slutten av 1897 vart Tom Turpin sin «Harlem Rag» den første som vart publisert. Joplin hadde på denne tida allereie spelt inn marsj- og valsesangar. Hans første rag-innspeling, «Original Rag», kom likevel ikkje før 1899. Scott Joplin fekk sitt store gjennombrot med «Maple Leaf Rag» i 1899.

Ragtimen stammar delvis frå marsjen, men dei musikalske røtene er også bunde til plantasjelivet. Dansen og musikken «cakewalk» var ein nær foreløpar. I denne dansen opptredde par i ei etteraping av europeiske dansetradisjonar ispedd afrikanske dansetrinn. Det beste paret vart belønna med ei kake eller ein kakebit.

Musikksjangrar
Fellingsreaksjon

Ein fellingsreaksjon er ein kjemisk reaksjon som skjer når løysingar vert blanda slik at stoff dei inneheld reagerer og dannar ei tungtløyseleg kjemisk sambinding. Det tungtløyselege stoffet vert då synleg i løysinga, og søkk ofte til botnen. Ein seier at det fell ut. Slik felling kan òg skje i ei overmetta løysning. 

Slike reaksjonar kan brukast i kjemisk analyse. Til dømes kan halid som klorid og iodid påvisast i ein reaksjon med sølvnitrat. Med kaliumklorid vert reaksjonen:
     AgNO3(aq) + KCl(aq) ---> AgCl(s) + KNO3(aq)
(aq) tyder at stoffet er i vassløysning, (s) at det er i fast form. Slik viser reaksjonslikninga at sølvklorid fell ut viss ein blandar ei løysning av sølvnitrat og ei løysning av kaliumklorid. Kaliumionet og nitrationet held seg løyst etter reaksjonen.

Andre fellingsreaksjonar kan brukast til å påvisa kation. Fargen på botnfallet gir informasjon om kva ion det inneheld. 

Kjemiske reaksjonar
Bjarte Vatlestad

Bjarte Vatlestad () er ein norsk fotballspelar frå Sogndal som for tida spelar for Kaupanger. Han har elles spelt for m.a. Fredrikstad FK og Sogndal IL.

Klubbar 
  Sogndal (-1994)
  Fjøra (1995-96)
  Ny-Krohnborg (1996)
  Fjøra (1997)
  Sogndal (1998-99)
  Rodengo Saiano (2000)
  Sogndal (2000)
  Fredrikstad (2000-01)
  Klaksvíkar Ítróttarfelag (2002)
  Fjøra (2003)
  Hovding (2004-2005)
  Fjøra (2005)
  Kaupanger (2007-)

Bakgrunnsstoff 

 Spelarprofil på FFKsupporter.net

Folk frå Sogndal
Fredrikstad-spelarar
Vatlestad, Bjarte
Sogndal-spelarar
Burot

Burot (Artemisia vulgaris) er ein plante i korgplantefamilien. Han finst over heile landet, men er sjeldan i Finnmark. Planten blomstrar frå juli/august. Han er og kjend under namn som gråbo, bugrasrot og gråbonde.
Ifølgje Cappelen Damms flora er heile planten giftig for husdyr.

Planten har ei sterk lukt, stive, meterhøge stenglar, blad som er mørkegrøne på oversida og sølvgrå hårete på undersida. Dei bitte små blomstrane er samla i gråbrune korger. Pollineringa skjer ved hjelp av vinden. Planten dannar mykje pollen, som kan utløysa allergi.

Utbreiing 
Burot finst over store delar av verda. Planten har opphav i tempererte delar av Eurasia. Han ser ut til å ha vore blant dei første plantane som voks i Danmark etter siste istid. I Noreg har han anten halde til ved kysten og i urer, eller blitt innført. Han spreier seg no nordover og oppover i landet, og blir rekna som ugras.

Bruk 
Burot har vore brukt som legeplante sidan oldtida, mellom anna mot livmorsjukdommar og til å lindra menstruasjonssmerter. Dessutan har planten vore brukt mot lopper og lus. 

Planten har lenge vore brukt i kinesisk matlaging, og blir nytta i riskaker i Kina, Korea og Japan. Burot blir ein sjeldan gong brukt i europeisk matlaging som ein bitter krydderurt, mellom anna som fyll til gåsesteik til jul.

Kjelder 
 Erik Bruun og Budde Christensen: Klassiske legeplanter
 Leif Ryvarden: Norges planter
 Mugwort (Artemisia vulgaris L.) ved Gernot Katzer’s Spice Pages
 Burot ved pollenvarslingen.no
Referansar

Bakgrunnsstoff

Korgplantefamilien
Plantar i Noreg
Ugras
Urter
Årdalstangen

Årdalstangen er ein tettstad, industristad og administrasjonssenter i Årdal kommune i Indre Sogn i Vestland. Tettstaden har .

Folketalsutvikling

Kjelder 

Busetnader i Årdal
Tettstader i Vestland
Kommunesenter i Vestland
Lene Kaaberbøl

Lene Kaaberbøl () er ein dansk forfattar frå København. Ho har cand.mag. i engelsk og dramaturgi frå Aarhus Universitet. Inspirert av The Lord of the Rings (Ringenes herre) av Tolkien og Ursula K. Le Guins trilogi om Jordhavet føregår mange af Lene Kaaberbøl sine bøker i mytiske fantasy-mellomalderunivers. Bak dette gøymer personskildringar og jordnære problemstillinger om å vekse opp og verte vaksen seg. Kaaberbøl er medeigar i forlaget Phabel.

Bibliografi

Skammer-serien 
Lene Kaaberbøl har m.a. skrive barnebokserien Skammerserien (Skammarserien på norsk) som består av fire bind:
 Skammerens datter (2000, på norsk Skammarens dotter, 2003)
 Skammertegnet (2001, på norsk Skammarteiknet, 2003)
 Slangens gave (2001, på norsk Slangens gåve, 2004)
 Skammerkrigen (2003, på norsk Skammarkrigen, 2004)

Serien er omsett til mange språk og utgjeven eller planlagt utgjeven i m.a. USA, England, Sverige, Japan, Tyrkia, Frankrike, Tyskland, Nederland, Russland, Litauen, Noreg og Færøyane. Ein filmatisering av fyrste bind i Skammarserien kom ut i 2015.

Katriona-serien 
 Sølvhesten - historien om Katriona Teresadatter (1992, på norsk Sølvhesten : historia om Katriona Teresadotter, 2005)
 Hermelinen - historien om Katriona Trivallia (1994, på norsk Hermelinen : historia om Katriona Trivallia, 2006)
 Isfuglen - historien om Katriona Bredinari (2000, på norsk Isfuglen : historia om Katriona Bredinari, 2006)

W.I.T.C.H.-serien 
 The Salamander’s Heart (på dansk Salamanderens hjerte, 2002, på norsk W.i.t.c.h. : salamanderens hjerte, 2002)
 Brimestone Music (på dansk Stilnerens musik, 2002, på norsk W.i.t.c.h. : Brimestones' musikk, 2002)
 Merefire (på dansk Havets ild, 2002, på norsk W.i.t.c.h. : havets ild, 2002)
 Green Fingers (på dansk Grøn magi, 2002, på norsk W.i.t.c.h. : grønne fingre, 2003)
 The Cruel Empress (på dansk Den Grusomme Kejserinde, 2002, på norsk W.i.t.c.h. : den onde keiserinnen, 2003
 The Stone Falcon (på dansk Krystalfuglene I: Stenfalken, 2003, på norsk Steinfalken, 2003)
 The Talons of the Eagle (på dansk Krystalfuglene II: Ørnekløer, 2003, på norsk Ørnens klør, 2003)
 The Shadow of the Owl (på dansk, Krystalfuglene III: Uglens skygge, 2003, på norsk Uglens skygge, 2003)
 The Golden Phoenix (på dansk Krystalfuglene IV: Den gyldne føniks, 2003, på norsk Den gylne føniks, 2003)

W.I.T.C.H.-bøkene er skrivne på engelsk og sidan omsett til dansk, norsk og andre språk.

Parallelt med bøkene finst òg teikneserien W.I.T.C.H., som vert utgjeven i bladet W.I.T.C.H.. Teikneseriehistoriene (som vert teikna og skrivne internt i Disney) kjem sidan i spesielle bøker (W.I.T.C.H-sagaene).

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Lene Kaaberbøl si vevside
 Forfattarinformasjon på nettsida til Det Norske Samlaget

Danske forfattarar
Barnebokforfattarar
Fantasy-forfattarar
Folk frå København
Pula

Sjå òg mynteininga botswansk pula.

Pula (italiensk Pola; tysk Polei, slovensk Pulj) er ein kroatisk by på halvøya Istria med om lag 60 000 innbyggjarar. 

Frå 1800-talet og gjennom den første verdskrigen var Pula hovudkvarter for den austerriksk-ungarske marinen. 

Som resten av området har byen eit mildt middelhavsklima, roleg sjø og urørt natur. Byen har lange tradisjonar for vinproduksjon, fiske, skipsbygging og turisme. Pula har òg vore det administrative senteret i Istria sidan antikken.

Byar i Kroatia
Viktor Jusjtsjenko

Viktor Andrijovitsj Jusjtsjenko () er ein ukrainsk politikar, i perioden 2005–2010 Ukrainas tredje president. Han var statsminister i Ukraina frå 1999 til 2001.

Justsjenko er fødd i Khoruzjivka i Sumy oblast og utdanna økonom. Han var tilsett ved dei ukrainske kontora til den sovjetiske statsbanken. I 1993 byrja han jobba i den nye ukrainske statsbanken, der han blei øvste sjef i 1997.

I desember 1999 blei Jusjtsjenko innsett som statsminister av president Leonid Kutsjma. Han måtte gå frå stillinga i 2001, etter at det blei reist mistillitforslag mot han på grunn av ein konflikt med industrileiarar frå kolgruver og naturgassselskap.

I 2002 blei Jusjtsjenko leiar for koalisjonen Vårt Ukraina (Nasja Ukrajina). Han var presidentkandidat i 2004 og deltok i ein bitter valkamp. Seint i september dette året blei Jusjtsjenko svært sjuk, og fekk behandling ved ein klinikk i Wien. Legane her meinte han var blitt forgifta, og analysar av blodet hans vist svært høge verdiar av ein giftig dioksin (TDCC eller tetrachlorodibenzoparadioxin). Jusjtsjenko meinte han var blitt forgifta under ein lunsj med leiaren for tryggingstenesta i Ukraina.

Dei offisielle resultata etter presidentvalet 21. november 2004 erklærte Jusjtsjenko som tapar, og den førre presidenten sin føretrekte kandidat, Viktor Janukovytsj som vinnar. Anklagar om valfusk utløyste massive gatedemonstrasjonar, som blei kjende som den oransje revolusjonen. Til slutt blei valet underkjent, og eit nytt blei heldt 26. desember. Jusjtsjenko blei vald som president med 52,0 % av røystene i omvalet.

Jusjtsjenko stilte også som kandidat til presidentvalet i Ukraina i januar 2010, men blei slegen ut i fyrste valomgang med berre 5,5 % av røystene.

Bakgrunnsstoff 

Ukrainske statsministrar
Ukrainske presidentar
Åndenes hus

Åndenes hus, på spansk originalspråk La casa de los espíritus, er debutromanen til Isabel Allende frå 1982. Boka er ein chilensk slektsroman som handlar om tre generasjonar. Hovudpersonen er den den iltre og svært konservative Estebán Trueba.

Romanen vart filmatisert i 1993 med Jeremy Irons og Glenn Close i hovudrollene, sjå The House of Spirits.

Chilenske romanar
Isabel Allende
Bøker frå 1982
Løysemiddel

Eit løysemiddel er ei væske eller ein gass som vert nytta til å løysa andre stoff. Vatn er eit godt løysmiddel for mange salt og polare molekyl. Upolare molekyl kan løysast ved hjelp av organiske løysemiddel. Dette kan til dømes vera diklormetan. Kloroform, alkoholar og aceton er andre eksempel på organiske sambindingar som ofte vert nytta som løysemiddel. Mange organiske løysemiddel kan vera skadelege for kroppen.

Polare og upolare løysemiddel

Løysemiddel kan delast i polare og upolare løysemiddel etter dei molekylære eigenskapane. Polare molekyl kan løysast i eit polart løysemiddel, medan eit upolart løysemiddel må nyttast for å løysa upolare molekyl. Dette vert ofte oppsummert i hugseregelen «likt løyser likt».

Løysemiddel
Løysingar
Kjemiske stoff
Jordforureining
Ronny Wiltersen

Ronny Wiltersen, (på engelsk Ron Weasley), er ein av hovudpersonane i historiene om trollmannen Harry Potter, forfatta av J.K. Rowling.
Han er fødd 1. mars 1980 og er fullblodstrollmann. Skytsvergen hans er ein hund, medan hambusen hans er ein edderkopp, nærmare bestemt ein akrumantula kalla Argarapp.

I Harry Potter-filmane blir Ronny Wiltersen spelt av Rupert Grint.

Kjæledyr

Skorpus
På andre språk heiter Skorpus:
Skorpus
Engelsk: Scabbers
Bulgarsk: Скабърс
Dansk: Scabbers
Kinesisk (PRC): 班班
Kinesisk (Taiwansk): 班班
Tsjekkisk: Prašivka
Nederlandsk: Schurfie
Finsk: Kutka
Fransk: Croûtard
Tysk: Krätze
Moderne gresk: Σκάμπερς
Ungarsk: "Makesz"
Indonesisk: Scabbers
Italiensk: Crosta
Japansk: Scabbers (Sukabāzu, スキャバーズ)
Latin: Scabbers (gen. Scabberi)
Portugisisk : Perebas
Latvisk: Kašķis
Polsk: Parszywek
Russisk: Скабберс (Skabbers)
Slovakisk: Prašivec
Thai: สแคบเบอร์
Walisisk: Crachyn

Tullerusk
Tullerusk, ogso kalla «Rusken» er Ronny si ugle. På andre språk heiter Tullerusk;
 Tullerusk
Engelsk: Pigwidgeon (Pig)
Bulgarsk: Пигуиджън (Пиг)
Kinesisk (PRC): 小豬 (朱薇瓊)
Kinesisk (Taiwansk): 小豬
Tsjekkisk: Papušik (Pašik)
Dansk:Grisligiano aka Grisling
Nederlandsk: Koekeroekus (Koe, som betyr ku)
Finsk: Posityyhtynen (Possu)
Fransk: Coquecigrue (Coq)
Tysk: Pigwidgeon
Ungarsk: Pulipinty
Indonesisk: Pigwidgeon
Italiensk: Leotordo (Leo)
Latvisk: Pumperniķelis (Pumpa)
Polsk: Świstoswinka (Świnka)
Portugisisk (Brasil): Pichitinho (Pichí)
Portugisisk : Pigwidgeon (Pig)
Serbisk: Prasividžion
Svensk: Piggelin (Pig)
Thai: พิกวิดเจี้ยน

Personar i Harry Potter-serien

de:Figuren der Harry-Potter-Romane#Ron Weasley
Ytre Moa

Ytre Moa er ein stad i Årdal kommune. Platået ligg ca. 100 meter over havet, og er for det meste dekt av lauvskog. Ytre Moa vert ein del brukt som turområde. Staden er lett tilgjengeleg og det er mogleg å gå vidare til Moa eller Moakamben.

Vikinggarden på Ytre Moa er det mest heilskaplege gardsanlegget ein kjenner til i Noreg frå vikingtida (800-1050). Garden er frå den store nyryddingstida på 800-talet. Av ein eller annan grunn vart garden lagt øyde, truleg mot slutten av 900-talet. Ved utgravingane i 1964-1966 vart det funne seks hus og kring 20 gravrøyser.

Terrasseflata har vore på 80 til 90 mål, men elvane har gjennom åra skore seg kraftig inn i terrassefoten og minka arealet. Gardsanlegget ligg på austre delen av den store terrasseflata, der jordsmonnet er best.

Bakgrunnsstoff 
 Informasjon frå kommunen 
 NRK fylkesleksikon
 Arkeologi i Vest

Busetnader i Årdal
In the Line of Fire

In the Line of Fire, kalla ''I skuddlinjen på norsk, er ein amerikansk spenningsfilm frå 1993. Filmen handlar om ein psykopat som prøver å morde presidenten i USA og Secret Service-agenten Frank Horrigan. 

Filmen er regissert av Wolfgang Petersen, skriven av Jeff Maguire og hovudrollene vert spelte av Clint Eastwood som Secret Service-agenten, og John Malkovich som mordaren.

Bakgrunnsstoff 
 

Spenningsfilmar
Filmar frå 1993
Filmar frå USA
Daniel Barringer

Daniel Moreau Barringer () var ein amerikansk geolog som framfor alt er hugsa som den fyrste som påviste eit nedslagskrater på jorda. Krateret han påviste er Barringerkrateret i Arizona, som har fått namn etter han.

USA-amerikanske geologar
Moderata samlingspartiet

Moderata samlingspartiet (m), mest kjent under namnet moderaterna, er eit svensk politisk parti, som vart grunnlagt i 1904 under namnet Allmänna valmansförbundet. Partiet står for liberalkonservatisme og ligg tradisjonelt til høgre i svensk politikk (frå 1938 til 1969 var også ordet «höger» i partinamnet). Det er det tredje største partiet i den svenske riksdagen (etter Sverigedemokraterna og Socialdemokraterna). Før dette var moderaterna i regjering frå 1991 til 1994 (sjå regjeringa Carl Bildt), og frå 2006 var partiet med i den borgarlege koalisjonen Allians för Sverige fram til 2014.

Moderaterna danna i 2022 ei regjering saman med Liberalerne og Kristdemokraterna, og Sverigedemokraterna som støtteparti.

Ideologi 
Ideologien til moderaterna er offisielt liberalkonservatisme. Om det ideologiske tyngdepunktet ligg på liberalisme eller konservatisme, er omstridt. Somme meiner at partiet i Fredrik Reinfeldt si leiartid gjekk vekk frå nyliberalisme og nærma seg sosialkonservatisme eller sosialliberalisme. Moderaterna har likevel ikkje fått nytt partiprogram, dessutan finst det mange nyliberalistar i leiande posisjonar i partiet. Nyliberalismen dominerer framleis også i ungdomsforbundet MUF. Medlemsbladet til moderaterna heiter Medborgaren.

Namnehistorikk 
 1904–1938: Allmänna valmansförbundet
 1938–1952-1969: Högerns riksorganisation
 1952–1969: Högerpartiet
 1969– : Moderata samlingspartiet

Partileiarar 
 Gustaf Fredrik Östberg, 1904-1905
 Axel Svedelius, 1905-1906
 Hugo Tamm, 1907†
 Gustaf Fredrik Östberg, 1908-1912
 Arvid Lindman, 1912-1917
 Olof Jonsson i Hov, 1917
 Arvid Lindman, 1917-1935
 Gösta Bagge, 1935-1944, motkandidat Ivar Anderson
 Fritiof Domö, 1944-1950
 Jarl Hjalmarson, 1950-1961
 Gunnar Heckscher, 1961-1965, motkandidat Leif Cassel
 Yngve Holmberg, 1965-1970
 Gösta Bohman, 1970-1981, motkandidat Yngve Holmberg
 Ulf Adelsohn, 1981-1986
 Carl Bildt, 1986-1999, motkandidat Ingegerd Troedsson
 Bo Lundgren, 1999-2003
 Fredrik Reinfeldt, 2003-2015
 Anna Kinberg Batra, 2015-2017
 Ulf Kristersson, 2017-

Kjelder 

 
Svenske politiske parti
Liberalkonservative parti
Skipingar i 1904