Hans Hyldbakk

Hans Hyldbakk () var ein norsk diktar og bygdebokforfattar frå Surnadal på Nordmøre.

Mange av dikta hans, som oftast er skrivne på nordmørsdialekt, vart vidkjende då Henning Sommerro sette musikk til dei og gjorde dei til hovuddelen av Musikkgruppa Vårsøg sitt repertoar. Særleg kjende er dikta «Vårsøg» og «E slåttatæja».

Som lokalhistorikar og bygdebokforfattar skreiv han til saman om lag 11 000 sider, mellom anna i bygdebøker for seks ulike kommunar og i fleire jubileumsskrift frå heimtraktene sine. Hyldbakk utførte eit nybrottsarbeid da han skreiv historia om hjembygdas husmenn og husmannsplassar, som utkom i 1942. For dette arbeidet fekk Hyldbakk tilnamnet «småkårsfolkets historikar». 

Han debuterte med diktsamlinga Harpespel i 1929, og det kom i alt ti diktsamlingar, seks prosabøker, elleve bygdebøker og sju jubileumsskrift frå Hyldbakk si hand.

Biografi

Heidring 

Hans Hyldbakk vart heidra med fleire prisar, mellom andre fylkeskulturprisen i Møre og Romsdal i 1973 og Kongens fortenestemedalje i gull i 1994. Utanfor kommunehuset på Skei i Surnadal står det ein bronsebyste av han som vart laga av Tore Bjørn Skjølsvik i 1979.

Som pensjonist spara Hyldbakk opp ein sum på nær ein million kroner som han gav vekk til Surnadal kommune saman med heimen sin på Kleiva, som har vorte midtpunktet for Vårsøghelga kvar pinse. Kommunen deler årleg ut Kleivaprisen og tilskot frå Kleivafondet, der pengane skal gå til å «fremje kulturelle og lokalhistoriske føremål, unnateke stjerneidrett og fotball».

Anna 
Hans Hyldbakk vart offer for «leksikografisk mord» av Norsk Allkunnebok, der det står skrive i det sjette bandet at han døydde i 1947. Utanom Norsk Allkunnebok levde han vidare i beste velgåande i over eit halvt århundre.

Verk

Diktsamlingar 
 Harpespel, 1929
 På vandringsveg, 1930
 På heimveg, 1937
 Heimbygdsvers, 1942
 Etter-rakster, 1946
 Aspa skjelv i Øyalia, 1974
 Lauvfall i Litlsalen, 1976
 Prologar og høvesdikt, 1977
 Kveldsvers frå Kleiva, 1986
 Vårsøg (dikt i samling), 1990
 Lauvfall, 1998

Prosa 
 Kleivabrev frå krigstida, 1945
 Ei haustferd på Nordmøre 1934, 1951
 Streiftog i bygda, 1971
 Brev frå barndommen, 1984
 Agent nr. 184, 1987
 Brev frå Kleiva, 1989

Lokalhistorie 
 Husmenn og husmannsplassar i Surnadal (2 bd., 1942. Ny utg., Heimar i Surnadal, 1966–68)
 Gards- og ættesoge for Surnadal (2 bd., 1947–48. Ny utg., 3 bd., 1980–81)
 Heimar og ætter i Stangvik (2 bd., Stangvik kommune, 1953–54. Ny utg. 1981–82)
 Folk og heimar i Åsskard (Åsgård ungdomslag, 1955. Ny utg. 1987)
 Bygdesoge for Surnadal (2 bd., Surnadal kommune, 1957–59)
 Gards- og ættesoge for Tingvoll (3 bd., Tingvoll sogelag, 1961–65)
 Gards- og ættesoge for Rindal (3 bd., Rindal kommune, 1964–67)
 Gards- og ættesoge for Frei (2 bd., Frei kommune, 1971–72)
 Gammalt frå Surnadal (Surnadal kommune, 1972)
 Setrane i Surnadal (1975)

Kjelder 
 «Hyldbakk, Hans» av Svein Sæter i Norsk biografisk leksikon; bind 4, Halvorsen–Ibsen (Oslo: Kunnskapsforlaget, 2001) (www)
 «Hans Hyldbakk» av Svein Sæter på Allkunne.no.
 Bibliografi hjå BIBSYS

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Digitaliserte bøker av Hans Hyldbakk hjå Nasjonalbiblioteket

 
Norske forfattarar
Nynorskforfattarar
Norske lyrikarar
Norske lokalhistorikarar
Folk frå Surnadal
Forfattarar frå Møre og Romsdal