alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Karl Renner

Karl Renner () var ein austerriksk sosialist, og høyrte til den særeigne venstresosialistiske retninga ein kallar austromarxismen. Han var rettslærd, og skreiv fleire viktige verk innan rettslæra frå ein marxistisk synsstad, blant anna «Den sosiale funksjonen til rettsinstitusjonane», som blei utgitt i 1904. 

I verket «Problema i marxismen» frå 1916 kom Renner med ei tidleg analyse av den statsregulerte forma for kapitalisme som kom tydeleg til syne i krigsøkonomien under første verdskrigen. 

Etter Renner var død, blei verket hans «Endringane i det moderne samfunnet» utgitt, i 1953. Det dreiar seg om sosialistisk strategi i eit seinkapitalistisk samfunn. 

Somme reknar Renner som ståande på høgre fløy innanfor austromarxismen, relativt nær revisjonismen til Eduard Bernstein. Det er iallfall sant at Renner stod eintydig på det parlamentariske demokratiet sin grunn, og han forsvarte ei parlamentarisk strategisk linje innetter i ordskifta i det austerrikske sosialdemokratiske partiet SDAP, no SPÖ. 

Karl Renner var den første statsministeren i republikken Austerrike i 1918, hadde sidan fleire ministerpostar, og frå 1945 til han døydde var han presidenten i landet.

Kjelder

Austerrikske presidentar
Austerrikske politikarar
Austerrikske utanriksministrar
Austerrikske forbundskanslarar
Sommar-OL 1940

Sommar-OL 1940, offisielt Dei 12. olympiske sommarleikane, skulle opphavleg ha vore haldne i den japanske hovudstaden Tokyo, men vart avlyst på grunn av den andre verdskrigen. Før den endelege avgjerda om avlysinga vart teken, prøvde ein å flytte leikane til Helsingfors i Finland, men dette vart ikkje noko av, og det vart ikkje noko av sommar-OL 1940.

Helsingfors vart seinare vertsby for sommarleikane i 1952, medan Tokyo vart vertsby i 1964.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «1940 Summer Olympics» frå ,  den 26. april 2005.  
 

Sommar-OL
Japansk idrett
Tokyo
Finsk idrett
Helsingfors
Sport i 1940
1940 i Japan
1940 i Finland
Sommar-OL 1944

Sommar-OL 1944, offisielt Dei 13. olympiske sommarleikane, skulle vera i London i Storbritannia. Som med leikane i 1940 vart dei avlyst på grunn av den andre verdskrigen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «1944 Summer Olympics» frå ,  den 26. april 2005.  
 

Sommar-OL
Historia til London
Sport i 1944
1944 i Storbritannia
Sommar-OL 1972

Sommar-OL 1972 vart halde i München i Vest-Tyskland. I medaljetakinga vart Sovjetunionen vart beste nasjon, følgd av USA, Aust-Tyskland og Vest-Tyskland. Noreg tok fire gullmedaljar. Midt i dei olympiske leikane fann det stad eit  terrorangrep, «München-massakren», der elleve israelske deltakarar  og ein tysk politimann blei drepne av medlemer i den palestinske organisasjonen Svart september.

Medaljestatistikk

Tillegg
Sjå Friidrett under Sommar-OL 1972
Padling under Sommar-OL 1972
Roing under Sommar-OL 1972
Turn under Sommar-OL 1972

 
Bayern
1972 i Vest-Tyskland
Sport i 1972
München-massakren
Sommar-OL 1992

Sommar-OL 1992 vart halde i Barcelona i Catalonia, Spania. Samveldet av uavhengige statar vart beste lag. Noreg tok to gullmedaljar, fire sølv og ein bronse.

Bombeattent 
I taket på arenaen Palau Sant Jordi vart det funne ei bombe nokre dagar før OL starta. Bomba vart destruert like etter ho vart funnen. Det var truleg ei gruppe med tilknyting til ETA som hadde plassert bomba på arenaen.

Opningsseremoni 
Under opningsseremonien vart ei brennande pil skoten opp i ei gryte for å tenne den olympiske elden. Elden vart ikkje påtent av pila, men ved at nokon trykkja på ein knapp.

Norske resultat
Linda Andersen blei den første norske kvinna som vann gull i eit sommar-OL. Det skjedde i segling, i klassen europajolle. Jon Rønningen vann gull i bryting. Norske utøvarar tok også fire sølv- og ein bronsemedalje.

Medaljestatistikk

Tilleggsstoff
Friidrett under Sommar-OL 1992
Padling under Sommar-OL 1992
Roing under Sommar-OL 1992
Sigling under Sommar-OL 1992
Turn under Sommar-OL 1992

Kjelder 

Sommar-OL 1992
Barcelona
1992 i Spania
Vest

Sjå elles klesplagget vest

Vest er ei av dei fire himmelretningane, kompassretningane eller verdshjørna og kan forkortast med bokstaven V (eventuelt W for west på engelsk). Ho er motsett av aust og har rette vinklar til nord og sør. Ordet vest er i slekt med det latinske ordet vesper som tyder kveld og er ein referanse til solnedgangen.

Vest er motsett av retninga jorda roterer om sin eigen akse. Difor er det òg i den retninga at ein ser solnedgangen på eit av jamdøgera (vårjamdøgn eller haustjamdøgn), eller heile året om ein er ved ekvator.

Dersom ein dreg rett vest, fylgjer ein ein breiddegradssirkel, som dersom ein ser vekk frå ekvator, ikkje er ein storsirkel.

 På kompasset er aust gitt ved retninga 270 grader eller 300 gon
 På ein flyplass vil ei vestvendt landingsbane ha nummer 27 etter kursen til det landande flyet (270°)
 Dersom ein er vendt nord, er vest til venstre

Vest i verda 

Tradisjonelt har ein nytta ordet «Vesten» om den delen av verda som ikkje er «Østen», med andre ord Europa og Amerika, særskilt Nord-Amerika. Under den kalde krigen fekk omgrepet ei ny meining, der Vesten stod for «den frie verda», med meiningar som frivarehandel og ytringsfridom, medan Austblokklanda var sett på som ufrie land under kommunistisk åk.

I det tidlegare Kina stod vest for heimlandet til Buddha (som kom frå dagens Nepal), og staden dei heilage buddhistiske skriftene kom frå (sjå Reisa mot vest).

Vestlege land 
I Europa har «Vesten» først og fremst vore nytta om Nord-Amerika, og der igjen har «Vesten» vore den vestlege delen. 

I Europa er Vest-Europa ofte rekna som dei landa som ikkje var bak jernteppet.

Vestlege område 

I Noreg er Vestlandet ein av dei fem landsdelane.

I Sambandsstatane vert Midt-Vesten gjerne nytta om dei statane som ligg om lag midt i Sambandsstatane. Før dei europeiske immigrantane hadde teke kontrollen over dei vestlege delane av Sambandsstatane, vart områda gjerne kalla «Det ville vesten». Vestkysten er eit namn på dei statane som ligg langs den vestlege kysten.

I Midtausten er Vestbreidda nemninga brukt om det israelsk-kontrollerte område på vestsida av elva Jordan som Jordan gjer krav på.

Vestkantar 
I mange byar har vestsida vore rekna som den beste delen av byen å bu i. Dette heng saman med den tidlege industrialiseringa. Mange tidlege industrielle byar låg i område der ein gjerne hadde vestleg vind som bles røyken frå fabrikkpipen austover. Dei som budde på vestsida slapp mykje luftureining.

Sjå òg 
 :Kategori:Vestlegaste punkt
 Aust
 Nord
 Sør
 Klesplagget vest

Orientering
Kråkenes fyrstasjon

Kråkenes fyr ligg lengst nordvest på øya Vågsøy i Kinn kommune i Vestland. Fyret vart oppretta i 1906, og vart automatisert i 1986. Kråkenes fyr er eitt av dei viktigaste turistmåla på Vågsøy.

Historie 

Fyret vart bygt i 1906 og lykta vart tend første gong i oktober dette året, etter at det i 1904 var løyvde 42 000 kroner til å byggje ein fyrstasjon her. I 1911 vart det bygt bustad for fyrassistenten på fyret. 

Bombeåtak under andre verdskrigen i 1945 førte til at fyret brann ned, men eit nytt bygg stod ferdig i 1950. Fyret vart elektrifisert i 1961. 

Den siste fyrvaktaren flytta frå stasjonen i 1982, men fyret vart først automatisert i 1986. I 1994 vart fyret restaurert av private leigetakarar og i 1997 vart det opna kafé i fyret med høve for overnatting og ein brudesuite.

Klima 
 
Området er særs vêrhardt og vêrstasjonen som ligg her er den som oftast måler storm og orkan i landet. Frå 1982 og fram til i dag er det registrert om lag 150 tilfelle med vind opp i orkan styrke her. Dei høgaste vindkasta er målt til over 60 m/s (215 km/t). Dei mest utsette vindauga i fyret er forsterka med pleksiglas for at bølgjene ikkje skal slå dei inn. Bølgjene klatrar oppover klippene og kan nå ei høgd på 60 meter. Det harde vêret krev mykje vedlikehald av fyret og dette har gjort at målingsprodusenten Jotun testar måling her. Sørveggen på fyrbygningen er vorte kalla den mest vêrharde husveggen i heile landet. 

Målaren til fyret står på ein haug oppfor sjølve fyret, og ligg særs utsett til for vind. Vêrstasjonen har vore i drift sidan januar 1926, men vart flytta opp på haugen ovanfor fyret i oktober 1991. Stasjonen ligg i dag 75 meter over havet.

Sjå òg 
 Fyr i Noreg

Bakgrunnsstoff 
 kråkenesfyr.no

Kjelder 
 
 
 

Fyr i Kinn
Vêrstasjonar i Noreg
Skipingar i 1906
1906 i Noreg
Kannesteinen

Kannesteinen er ein spesiell stettforma stein som står i fjøra i bygda Oppedalen på Vågsøy i Kinn kommune i Vestland.

Kannesteinen har vorte forma av lause steinar og bølgjedraget gjennom tusenvis av år. Steinane har rugga fram og tilbake og vorte tilslipne, medan dei har grove seg nedover i fjellet. Etter kvart som nye steinar har kome til har sidene av grytene vorte slipt bort, og berre midtpartiet står i dag att. Steinen er om lag 4-5 meter høg. Han er eit populært fotomotiv og eit symbol for Vågsøy kommune. 

Mange turistar vitjar Kannesteinen kvart år.

Sjå òg 
 Jettegryte

Bakgrunnsstoff 

 Nettstad for Kannesteinen

Kinn kommune
Geologi i Vestland
Kjende steinar
Klesplagget vest

Sjå òg vest, ei av himmelretningane

Vest er ein type klesplagg for overkroppen, som oftast utforma som ei jakke eller ein genser, men utan armar.

Det finst mange typar vestar, og kva for ein type som er vanlegast skil seg frå stad til stad og land til land. I Noreg har vesten i nyare tid vore mest brukt av menn, og då først og fremst for å pynte seg, gjerne med ein tynn vest utanpå finskjorta, gjerne under dressjakka. Slike vestar er eit av dei få klesplagga ein kjenner historia til.

Finvesten si historie

Kong Karl II av England introduserte vesten som ein del av korrekt dresskode. Samuel Pepys, sekretær og personleg tenar, skreiv i oktober 1666 at «Kongen deklarerte i går under råd ein resolusjon om ein mote for kle som han aldri vil endre. Det vil vere ein vest, men eg veit ikkje heilt korleis.» Denne kongelege kunngjeringa er første gongen ein vest av dette slaget er nemnd. Gjennom 1600-talet og 1700-talet var vestane gjerne svært forseggjorte og fargerike, inntil slutten av 1800-talet då moten dikterte at vestane skulle vere same fargen som resten av dressen.

Vesten var ein naudsynt del av ein mann sitt forretningsantrekk, og òg i fritidsdressen, fram til midten av 1900-talet. Ein del av populariteten kjem på grunn av det ekstra laget med varme som det skapte, men rasjonering av tøy under andre verdskrigen, aukande popularitet for genseren og andre typar toppar, i tillegg til den stendig mindre formelle klesstilen, førte til nedgang i bruken. I dag er den først og fremst brukt under svært formelle omstende og av meir konservative forretningsmenn.

Tidlegare vart det gjerne sagt at ein kunne sjå på ein mann om han var ein ekte herre ved å sjekke om den nedste knappen på vesten ikkje var knappa. Dette var visstnok eit resultat av ein vane som kong Edvard VII av England hadde. Medan han var prinsen av Wales, auka livvidda og han vart nøydd til opne den nedste knappen. Historia seier at undersåttane såg på dette som ein stilindikasjon og byrja å gjere det sjølv.

Andre typar vestar

Alt etter samanheng, kan ein nytte vestar i andre material og utformingar. 
 bunadsvesten for både menn og kvinner, er gjerne svært forseggjort
 skinnvesten som har vorte eit symbol for trønderar (ikkje minst for folk som ikkje er frå Trøndelag sjølv)
 selskinnsvesten til Steinar Bastesen har vore offer for mange kommentarar
 strikkavesten som gjerne er laga i ull kan varme utan at armane kjem i vegen
 boblevesten har vore fungert som eit moteprodukt i kortare periodar, særskilt mot slutten av 1900-talet
 skotsikre vestar vert nytta av politi og militære styrkar
 refleksvesten vert ofte nytta av dei som går eller spring mykje langs vegen for å gjere dei betre synlege for bilistane
 ein får kjøpt spesialtilpassa vestar til ymse aktivitetar, gjerne med lommer og andre funksjonar, til dømes sportsfiske, jakt og idrett
 makkotrøya og singleten er armlause klesplagg som som oftast vert nytta som undertøy

Bakgrunnsstoff

formelle klede
vestlege klede
klede for overkroppen
klede frå 1600-talet
Nord-Vågsøy kyrkje



Nord-Vågsøy kyrkje ligg på Røysaneset på Raudeberg på Vågsøy i Kinn kommune i Vestland. 

Kyrkja er bygd i betong. Ho erstatta Røysakyrkja som brann ned i 1945. Kyrkja er ei langkyrkje og vart vigsla 24. oktober 1960 av biskop Ragnvald Indrebø. Kyrkjeskipet har eit lyst og nokså firkanta preg. Ho har ei rekkje med vindauge høgt oppe på midtveggen, og ei nede langs veggane i sideskipa. Blikkfanget er det fargeglade glasmåleriet over alteret.

Sjå òg 
 Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

Kjelder

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Om Vågsøy sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 Skanna kyrkjebøker frå Sogn og Fjordane på nettstaden til Arkivverket
 Oversyn over gravminne i Vågsøy kommune på nettstaden disnorge.no
 
 

Ole Halvorsen
Kyrkjer i Kinn
Kyrkjer i Nordfjord prosti
Langkyrkjer i Bjørgvin
Norske kyrkjer frå 1960
Kulturminne i Kinn
Nord-Vågsøy

Nord-Vågsøy er ein tidlegare kommune i Sogn og Fjordane fylke, frå 1837 del av Selje formannskapsdistrikt.

1. januar 1910 vart Nord- og Sør-Vågsøy skilt ut som eigne kommunar frå Selje. Nord-Vågsøy hadde ved delinga 1 111 innbyggjarar.

1. juli 1921 vart garden Blesrød i Nord-Vågsøy overført til Sør-Vågsøy kommune.

1. januar 1964 vart Nord-Vågsøy, Sør-Vågsøy i tillegg til delar av Davik og Selje kommunar slegne saman til den nye Vågsøy kommune. Nord-Vågsøy hadde ved samanslåinga 1 476 innbyggjarar.

I Nord-Vågsøy finn ein bygdene Raudeberg, Halsør, Vedvik, Refvik, Kvalheim og Kråkenes. 
Raudeberg er den største staden og her finn ein Raudeberg skule og Nord Vågsøy kyrkje. På Kapellneset finn vi restane (tårnet) av den eldste kyrkja i kommuna. Fleire gravhaugar vitnar om at høvdingar eller stormenn har hatt sete her. Raudeberg skule er sams skule for elevane i desse bygdene. 
Halsør ligg på innsida av Vågsøy. Herifrå kan ein sjå utover Sildagapet, mot Stad og over til den vesle øya Silda.
Mellom Halsør og Vedvik ligg eit langt nes som heiter Skongsnes. Ytst på neset ligg Skongenes fyr som skal leie båttrafikken sørover det stormfulle Stadhavet. Mot aust ser vi Seljeklosteret på øya Selja. 
Mot nordvest på Vågsøya ligg Refvik med den kjende Refviksanden. Her ligg også fotballbana til det lokale fotballklubben Tornado-Måløy FK. 
På vestsida av Vågsøy ligg Kvalheim. Her finn ein fuglefjellet Einevarden. Går ein over fjellet tilbake til Raudeberg kan ein sjå ned i Oppedalen med den kjende Kannesteinen. Seinare passerer vi Rystestølen (ein gamal støl som er restaurert).

Folketalsutvikling 
Folketalsutvikling for tidlegare Nord-Vågsøy kommune frå 1910 til 1964:

Fotnotar 

Tidlegare kommunar i Sogn og Fjordane
Historie i Kinn
Norske kommunar skipa i 1910
Norske kommunar nedlagde i 1964
Silda

For øya i Loppa kommune, sjå Silda i Loppa. 

Silda er ei øy som ligg mellom Vågsøy og Osmundsvåg i Kinn kommune i Vestland. Øya ligg i Sildegapet som er kalla opp etter øya. Før i tida var det opp til 150 innbyggjarar i fiskesamfunnet Silda, no er det berre 12.

På sørsida av Silda ligg restauranten Skjærbuda. Den lokale rutebåten «Øyglimt» går dagleg mellom Måløy og Silda.

Bakgrunnsstoff 
 Nettstad for Skjærbuda 
 Øyglimt

Øyar i Kinn
Refvik

Refvik er ei bygd på Vågsøy i Kinn kommune i Vestland. Ho ligg på gammal havbotn, 3–4 moh. På vestsida av Refvika ligg den fine 1,5 km lange Refviksanden. Den er kåra til Noregs finaste sandstrand.
På motsett side ligg Refvikvatnet. I Refvik er det no ca. 37 hus.
Fram til den store brannen i 1872 låg alle husa i klynge. Over 80 hus og 12 låvar vart øydelagde i brannen.

Busetnader i Kinn
Bygder i Vestland
Halsøyra

Halsøyra er ei bygd på austsida av Vågsøy i Kinn kommune i Vestland. Området er i le av dei sterkaste vindane inn frå havet. Frå Halsør ser ein dei små øyane Silda og Barmøy. Enno kan ein sjå fleire merke etter installasjonar frå den andre verdskrigen her.

Bakgrunnsstoff
 Fortet på Halsør frå NRK Sogn og Fjordane fylkesleksikon

Busetnader i Kinn
Bygder i Vestland
Vedvik

Vedvik er ei lita bygd på nordsida av Vågsøy i Kinn kommune i Vestland. Vedvik ligg mellom Halsør og Refvika. 
På 1500-1600 talet var det tre gardar i Vedvik. På 1830-talet var talet på gardar auka til 15.

Dei eldste gardsnamna er: Hola, Telvikja, Sætra, Horn, Riseng, Myrane, Rinden, Steinane, Breisethola, Mosolen, Steinagarden, Kvia, Bakken og Hammaren.

Den fyrste skulen låg i Geilane og var ferdig i 1902. Seinare fekk Refvika eit skulehus i 1922. Vedvik fekk ny skule i 1957. Skulen i Vedvik vart lagt ned i august 2002, men har vorte eit grendahus. Der vert det skipa til festar, musikkøvingar og andre sosiale samkomer.

Busetnader i Kinn
Bygder i Vestland
Einevarden

Einevarden er det fuglefjellet i Noreg som ligg lengst mot sør. Fjellet ligg vest for øya Vågsøy, Kinn kommune i Vestland. Tidlegare hekka tusenvis av sjøfuglar der, og det var til tider så mange fuglar at dei skugga for sollyset. Einevarden er 70 meter høg. Før i tida klatra folk opp og plukka egg. Eggplukking er det no forbod mot og fuglelivet er freda.

Øyar i Kinn
Christopher

Christopher er eit mannsnamn nytta mellom anna i Noreg. Namnet er ei form av det greske namnet Khristofóros som tyder «Han som ber Kristus (i hjarta sitt)». Den vanlegaste skrivemåten av namnet i Noreg er Kristoffer, andre skrivemåtar brukt i norsk er Christoffer, Christofer og Kristopher. Namnet er også brukt i ulike former i ei lang rekkje andre språk. Den truleg mest kjende beraren av namnet, Christofer Columbus, heiter til dømes Cristoforo i fødelandet Italia, Cristóvão i det andre heimlandet sitt, Portugal, og Cristóbal i Spania.

Namnedagar 

 Norsk namnedag for Christopher: 14. mai
 Norsk namnedag for Kristoffer: 18. desember
 Minnedag i den katolske kyrkja: 25. juli, i Tyskland 24. juli, og i Austkyrkja oftast minna 9. juli

Kjende berarar av namnet 
 Christoffer I av Danmark (1219-1259) – konge i Danmark 1252–59
 Christoffer II av Danmark (1276-1332) – konge i Danmark 1320–26 og 1329–32
 Christoffer av Bayern – (1416-1448) konge i Danmark 1440–48, konge i Noreg 1442–48 og konge i Sverige 1441–48 
 Christofer Columbus (død 1506) – portugisisk sjønavigatør og oppdagar
 Rasmus Christoffer Effersøe (1857-1916) – færøysk diktar og politikar
 Christopher Hornsrud (1859-1960) – norsk politikar, statsminister 1928
 Christoffer Stixrud (1900-1968) – norsk målar
 Christopher Okigbo (1932-1967) – nigeriansk lyrikar 
 Christoffer Selbekk (f. 1939) - norsk skihoppar
 Christopher Nielsen (f. 1969), norsk teikneserieskapar, bror til Joachim Nielsen
 Christoffer Torris Olsen, (f. 1986), norsk venstrepolitikar

Bakgrunnsstoff 
 

Mannsnamn
Førenamn av gresk opphav
Xinshi

Xinshi er ein storby i provinsen Hubei i det sentrale Kina. Folketalet innanfor bygrensene vert anslått til 98 200 (2005).

Byar i Hubei
Knut Hauge

Knut Hauge () var ein norsk gardbrukar og forfattar. 

Hauge var fødd i Lomen i Vestre Slidre. Han oppnådde stort sal av bøkene sine og anerkjenning frå litteraturkritikarar. Forfattarskapen vart løna med pristildelingar. Trass i dette vert han mange gonger omtala som ein av dei mest lesne og minst omtala forfattarane i Noreg.

Særleg dei historiske romanane til Hauge nådde ut til ein vid lesarkrins. Romanen Ein roman om kjærleiken og om døden (1976) er mellom dei mest seljande bøker på nynorsk nokonsinne.

Verkliste 

 No går det bra! - skodespel (1939)
 Krossen under Torfinshø. Roman frå 1750 åra - roman (1948) 
 Verda var atter ung - roman, (1950)
 Helten og brotsmannen - skodespel (1951)
 Andris Eivindson Vang og verket hans. Eit 100-års skrift - biografi (1951)
 Garden i eventyret - skodespel (1954)
 Nymåne over Filefjell - roman (1955)
 Vesle Bill i aktivitet - skodespel (1956)
 Vandring i sommarland - (1959)
 Vestre Slidre sparebank : 1860-1960. Litt om banken og bygda si soge gjennom hundre år - sakprosa (1960, saman med Andris Hamre)
 Møte i grenselandet - skodespel (1960)
 Pekka, elva og eventyret - (1962, illustrert av Borghild Rud)
 Jerven - skodespel (1962)
 Kross og kvitsymre - roman (1965)
 Dei løynde kjeldene. Soga om Ulf Audunsson og Sara Ivarsdotter 1755-1800 - roman (1967)
 Brev fra Rognerud - (1967, utgjveve under pseudonymet Ola)
 Nye brev fra Rognerud - (1968, utgjve under pseudonymet Ola)
 Ulfssønene. Roman frå 1800-1850 - roman (1969)
 Brev frå havet. Tretten noveller om kjærleik - noveller (1970)
 Tidevatn. Roman frå siste delen av 1800-åra - roman (1971)
 Lomen stavkyrkje frå ca. 1200-åra og fram til 1970 - sakprosa (1971)
 Spelemannen Siljufløyt : Per Ulfssons barndom - roman (1973)
 Einsame ulvar : Per Ulfssons ungdom - roman (1975)
 Ein roman om kjærleiken og om døden - roman (1976)
 Juvet. Per Ulfssons mogne år - roman (1978)
 Enno ein vår. Boka om Per Ulfssons seine år - roman (1980)
 Veng og Vale og Siv - noveller (1982)
 Nå blomstre Smiuheggen. Brev fra Rognerud - (1983, illustrert av Gunnar Bratlie)
 For lenge lenge sidan. Stemningar og streif frå ei tid som var (1985, illustrert av Einar Sigstad)
 Vandring i Valdres - (1988, illustrert av Egil Torin Næsheim)
 Prolog til ei svunnen tid. Roman frå 1920-30 åra - roman (1989, illustrert av (Håkon Aasnes)
 Diktardraum. Dagbok 1931-1940 - dagboksnotater (2003). Utgjeve etter at Hauge døydde.

Prisar og utmerkingar 
 Sunnmørsprisen 1965, for Kross og kvitsymre
 Mads Wiel Nygaards legat 1967
 Melsom-prisen 1968
 Aschehougprisen 1977
 Doblougprisen 1986

Bakgrunnsstoff 
 Digitaliserte bøker av Knut Hauge hjå Nasjonalbiblioteket

Norske forfattarar
Norske gardbrukarar frå 1900-talet
Nynorskforfattarar
Vinnarar av Aschehougprisen
Vinnarar av Doblougprisen
Vinnarar av Melsom-prisen
Folk frå Vestre Slidre
Norske skjønnlitterære debutantar i 1948
Kurt

Kurt, Curt eller Kort er mannsnamn med tysk utspring; opphavleg ei lågtysk form av Konrad, «Han som gjev djerve råd». Kon (Kühn eller Kuon) tyder djerv, dristig eller uredd, medan Rad (Rat) tyder  råd eller rådslag.

Medan Konrad er kjend i Noreg frå 1300-talet, har kortformane Kurt og Kort spreidd seg sidan 1400-talet. I dag vert ikkje Kort nytta. Bruken av gutenamnet Kurt kulminerte rundt 1960, og er ikkje eit vanleg dåpsnamn i dag.

Namnedagar 
Kurt har norsk namnedag den 26. november, medan namnet blir feira den 12. november i Sverige.

Kjende berarar av namnet 
Curt Adelaer (1622-1675), dansk-norsk admiral
Kurt Kristoff von Schwerin (1684-1757), prøyssisk offiser
Kurt von Schleicher (1882-1934), tysk rikskanslar før Adolf Hitler
Curt Bräuer (1889-1969), tysk diplomat i Noreg under andre verdskrigen
Kurt Badinski (1890-1966), nazistisk offiser
Kurt Huber (1893-1943), sveitsisk medlem av den kvite rosa
Kurt Weill (1903-1950), tysk-amerikansk komponist
Kurt Georg Kiesinger (1904-1988),  tysk sambandskanslar
Kurt Gödel (1906-1978), austerriksk matematikar
Kurt Meyer (1910-1966), nazistisk offiser
Kurt Waldheim (1918-2007), austerriksk diplomat og politikar
Kurt Vonnegut (1922-2007), amerikansk forfattar
Kurt Mosbakk (f. 1934), norsk politikar (Ap)
Kurt Stille (f. 1934), dansk skeiseløpar
Kurt Hamrin (f. 1934), svensk legendarisk fotballspelar
Kurt Wüthrich (f. 1938), sveitsisk nobelprisvinnar i kjemi
Kurt Lenhard Olsen (f. 1951), ordførar i Lødingen
Kurt Allan Nilsen (f. 1954), ordførar i Tysfjord
Kurt Aust (f. 1955), dansk forfattar
Kurt Oddekalv (f. 1957), miljøvernaktivist og leiar i Norges Miljøvernforbund
Kurt Cobain (1967-1994), vokalist i grunsjrock-bandet Nirvana
Kurt Asle Arvesen (f. 1975), norsk syklist
Kurt Nilsen (f. 1978) norsk vinnar av Idol i 2003
Kurt Heggestad (f. 1982), norsk fotballspelar

Oppdikta namneberarar
Hovudpersonen i Erlend Loe sin bokserie om Kurt (t.d. Kurt blir grusom)

Bakgrunnsstoff 

mannsnamn
førenamn av tysk opphav