alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Den norske legeforening

Den norske legeforening (Legeforeningen) vart stifta i 1886. Om lag 94 % av alle norske lækjarar er medlemer av foreiningen. Tidsskrift for Den norske legeforening («Tidsskriftet») vert utgjeve av foreiningen som òg har ansvaret for godkjenning av medisinske fagspesialistar.

Foreiningen har ei rekkje underorganisasjonar, m.a. Norsk medisinstudentforening, Praktiserende spesialisters landsforening (PSL), Leger i samfunnsmedisinsk arbeid og Almenpraktiserende legers landsforening (APLF).

Styrande organ i Den norske legeforening (2005) 
 Generalsekretær: Terje Vigen.

Sentralstyret i Den norske legeforening 
 President: Torunn Janbu.
 Visepresident: Per Meinich
 Lars Eikvar.
 Hilde Engjom.
 Ottar Grimstad.
 Ernst Horgen.
 Bård Lilleeng.
 Siri Tau Ursin.
 Marte Walstad.

Sjå òg 
Den norske tannlegeforening‎

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell heimeside
 Lover for Den norske legeforening 

Norske profesjonelle organisasjonar
Norske fagforeiningar
Medisin
Skipingar i 1886
Norske vitskaplege organisasjonar
Tidsskrift for Den norske lægeforening

Tidsskrift for Den norske legeforening, ofte berre kalla «Tidsskriftet», er eit fagblad som vert utgjeve 24 gonger i året og sendt til alle medlemer av Den norske legeforening. Tidsskriftet er utgjeve av ein uavhengig redaksjon som er underlagt Legeforeningen. Bladet rommar ei rekkje artiklar om ny medisinsk kunnskap og debatt om lækjarars utdanning og arbeid, i tillegg til omtale av doktorgrader og medisinsk litteratur. Det vert òg bruka som lysningsblad for ledige legestillingar.

Redaktør er Charlotte Haug (2009).

Opplag: 25 250 (2009).

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Tidsskrift for Den norske legeforening - nettside

Medisinske tidsskrift
Norske tidsskrift
Skipingar i 1881
Norskspråklege tidsskrift
Engelskspråklege tidsskrift
Kristian den femtes norske lov

Kristian den femtes norske lov er eit sett med lover som kong Kristian V av Danmark-Noreg lét gjelda for Noreg. Lova erstatta for ein stor del kong Kristian den fjerdes norske lov. Ved forordning av 14. april 1687 vart lova sett i kraft frå Mikkelsdag, den 29. september 1687. I 1683 hadde Danmark fått si fyrste landslov, Kristian den femtes danske lov. Norske lov fekk ei utforming mykje i tråd med denne. 

Lova var gjeldande i den norske delen av kongeriket Danmark-Noreg. Etter 1814 heldt dei aktuelle delane av lova fram å gjelde i Noreg, på Færøyane og Island.

I dag er det berre restar av lova som er gjeldande, dette gjeld lova om kontraktsfridom.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 KONG CHRISTIAN DEN FEMTES NORSKE LOV 15DE APRIL 1687  - Universitetet i Oslo
 Heile Kong Christian den Femtis Norske Lov i nasjonalbiblioteket.no

Norske lover
Norsk rettshistorie
Skipingar i 1687
Magnus Dagestad

Magnus Madsson Dagestad () var kunsthandverkar frå Voss og styrar ved Norsk Kunsthandverksskule som han sjølv grunnla i 1920. Som ung var han elev hjå den landskjende treskjeraren Lars Kinsarvik. Kinsarvik henta inspirasjon frå den gamle norrøne ornamentikken, den såkalla drakestilen, som også Magnus Dagestad vart mykje oppteken av.

På ei utstilling i Paris i 1889 fekk han bronsemedalje for møblar med treskurd. Han stilte også ut av arbeida sine på verdsutstillinga i Chicago. Saman med den fyrste kona si, brukskunstnaren Helena Dagestad, bygde han seg verkstad på Voss. Dei vart landskjende for utskorne og dekorerte møblar og bygningar. I 1920 grunnla Magnus Dagestad Norsk Kunsthandverksskule, og han var styrar for skulen til han gjekk av for aldersgrensa i 1935.
I 1950 opna Magnus Dagestad sjølv eit lite museum over arbeidet sitt. Museet er seinare utvida med nybygg og utstillingsrom.

Magnus Dagestad var spelemann attåt, og har ni nedskrifter i Hardingfeleverket, ved Arne Bjørndal.

Bakgrunnsstoff 
 Heimeside til Magnus Dagestad-muséet. 
 Ole Didrik Lærum: Magnus Dagestad - Treskjerar, spelemann og livskunstnar. Det norske samlaget 1989. ISBN 82-521-3440-8
 Norsk biografisk leksikon

Dagestad, Magnus
Dagestad, Magnus
Huayna Picchu

Huayna Picchu, ofte skrive Wayna Pikchu, er eit fjell ved ruinbyen Machu Picchu i Peru. Namnet tyder «det unge fjellet». Fjellet dannar ein kulisse på mange bilete frå Machu Picchu og kan vere av dei mest fotograferte fjella i Sør-Amerika.

Toppen av fjellet ligg på 2667 moh. og fjellformasjonen reiser seg bratt meir enn 500 meter opp frå Urubambadalen, og ca. 160 meter opp frå ruinområdet i Machu Picchu. Urubambadalen med elva slynger seg meir enn 180 grader rundt Huayna Picchu i ein U-form med svært bratte dalsider, noko som er med på å skape det dramatiske landskapet som kjem fram på mange bilete av Machu Picchu. 

Det såkalla «månetemplet» ved Machu Picchu har truleg hatt ein viktig funksjon for byen då han var i bruk. Tempelet ligg på baksida og nordsida av Huayna Picchu og er ei grotte i fjellet. Innanfor opninga finst mura jukseveggar av hus med vindauge og dører og eit alter for ritual. Arbeidet er gjort i typisk inkaarkitektonisk stil. Det ligg andre ruiner rett ved tempelet og dette er ein av fleire stadar i fjellsida kort det er gjort arkeologiske funn. Ein kjenner ikkje det opphavlege namnet på templet og det er lite truleg at dette templet har hatt noko med månedyrking å gjere.

Det er mogleg å gå frå ruinområde i Machu Picchu rundt Huayna Picchu til «månetemplet» på ein forseggjort sti frå inkatida i den bratte fjellsida. Delar av stien er forseggjorte trappetrinn hogd ut i fjellet. Ein kan òg gå til «månetemplet» over toppen av Huayna Picchu langs ein sikksakksti ved sørkanten av fjellet som vender mot Machu Picchu, og ned på nordsida. Då får ein sett Machu Picchu frå fugleperspektiv på vegen samt eit oversyn over Urubambadalen som slynger seg rundt fjellet.

Kjelder 

 Rachowiecki, Rob, Peru, 3. opplag, Lonely Planet (1996)
 Informasjonsside frå enjoy-machu-picchu.org

Fjell i Peru
Machu Picchu
Akvedukt

Ein akvedukt er ein kunstig kanal som er bygd for å føre vatn frå ein stad til ein annan. Ordet kjem frå dei latinske orda aqua «vatn», og ducere «å føre». Mange akveduktar er hevt over landskapet for å krysse elver og dalar, og liknar då meir på bruer enn elver. Store akveduktar kan også brukast av skip. Slike akveduktar er ein type viaduktar, men har vatn i staden for ein jarnbane eller veg.

Sjå òg
Vatningsveit
Viadukt

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Akvedukt» frå ,  den 16. september 2005.

Bakgrunnsstoff 

 Nettside om akvedukter 
 Vatnsystem i Romerriket
 Romerske akveduktar i dag 

Byggverk
Vatn
Latinske ord og uttrykk
Astronom

Ein astronom er ein som jobbar med astronomi som forskingsfelt. 

Ein astronom granskar stjerner, planetar og anna som finst i universet. Målet kan vera å 
 oppdaga nye himmellekamar. Mange amatørar tek fram teleskopet om natta for å følgja med på kva som skjer, og for kanskje å oppdaga noko nytt der oppe som ingen har sett før. Andre granskar bilete som er teken med dei større teleskopa og kan oppdaga dei same tinga. 
 finna ut korleis universet verkar. Ein kan til dømes undersøkja sola for å finna ut korleis stjerner verkar eller rekna på korleis ting var då universet blei til.

  
Astronomi
Vitskaplege yrke
Fjære i Aust-Agder

Fjære var ein tidlegare kommune i Aust-Agder fylke, no ein del av Grimstad kommune. Fjære var sjølvstendig kommune frå 1846 til 1971.

Frå 1837 til 1846 var Fjære ein del av Øyestad formannskapsdistrikt saman med Froland, Hisøy og Øyestad.

 1. januar 1878 vart ein ubebygd del av Fjære overført til Grimstad.
 1. januar 1960 vart enno ein del av Fjære med 344 innbyggjarar overført.
 1. januar 1971 vart landkommunen Fjære og Landvik slegne saman med Grimstad til den noverande Grimstad kommune.

Ved Fjære kyrkje er ei minnetavle over Henrik Ibsens diktfigur Terje Vigen.

Tidlegare kommunar i Aust-Agder
Historie i Grimstad
Geografi i Grimstad
Landvik

Landvik er ein tidlegare kommune i Aust-Agder fylke. Landvik formannskapsdistrikt vart oppretta i 1837 og var eigen kommune fram til 1970. 

1. januar 1883 vart kommunegrensene justerte, då ein del av Birkenes kommune vart overført til Landvik.

Ei ny justering av kommunegrensene fann stad 1. januar 1962 då Eide (undanteke Gitmarkgardane) vart lagt til Landvik. Gitmarkgardane i Eide vart overførte til Lillesand kommune.

1. januar 1971 vart landkommunane Landvik og Fjære samanslegne med Grimstad til dagens Grimstad kommune.

Tidlegare kommunar i Aust-Agder
Norske kommunar skipa i 1838
Historie i Grimstad
Geografi i Grimstad
Eide i Aust-Agder

Eide (Eidesogn) er ein tidlegare sjølvstendig kommune i Aust-Agder fylke. Eide var eigen kommune frå 1837 til 31. desember 1961.

Eide har eit areal på 32,4 km². Av dette er 29,2 km² fastland og resten øyer.

Eide grensar mot Skagerrak i sørøaust over ein stekning på 6 km. I nordvest ligg Vestre Moland, i nordaust Landvik.

 1. januar 1962 vart området Gitmarkgardane i Eide lagt til Lillesand kommune, medan resten av kommunen vart samanslegen med Landvik.
 1. januar 1971 vart så Landvik (saman med Fjære) ein del av Grimstad kommune.

Tidlegare kommunar i Aust-Agder
Norske kommunar skipa i 1838
Norske kommunar nedlagde i 1962
Historie i Grimstad
Geografi i Grimstad
Skagerrak

Skagerrak er havområdet som går mellom Noreg, sørvestkysten av Sverige og Jylland i Danmark. Ei rett linje frå Grenen ved Skagen lengst nord på Jylland mot Marstrand i Sverige markerer grensa mellom Skagerrak og Kattegat, som fører vidare til Austersjøen. I nord grensar Indre Skagerrak til Ytre Oslofjord.

Namn 
Namna til både Skagerrak og Kattegat har nederlandsk opphav. Skagerrak kjem av det nederlandske ordet for Skagen, det nordlegaste punktet på Jylland. Stavinga «rak» tyder sund. «Rak» kjem igjen av den urindoeuropeiske rota *reg-, «sund». 

Eit eldre namn for både Skagerrak og Kattegat var Norskehavet eller Jyllandshavet. Knýtlingasoga nemner namnet Jótlandshaf for begge området.

Geografi 

Skagerrak er grovt sett forma som ein trekant og er 240 km lang og 80 til 140 km brei. Området vert djupare mot norskekysten og når eit djup på 725 meter ved Norskerenna. Av hamnebyar langs Skagerrak finn ein Oslo og Kristiansand i Noreg og Uddevalla og Strömstad i Sverige.

Skagerrak har ein salinitet på om lag 30 psu. Volumet som er tilgjengeleg for biomasse er om lag 3600 km², og inkluderer varierte habitat som sandbanker i Sverige og Danmark til dei djupe områda i Norskerenna.

Historie 
Under begge verdskrigane var Skagerrak strategisk viktig for Tyskland. Eit av dei største sjøslaga under den første verdskrigen, slaget om Jylland, fann stad her 31. mai til 1. juni 1916. Det var viktig å ha kontroll over dette havområdet sidan det var den einaste naturlege tilkomsten til Austersjøen, og dette var del av årsaka til at Tyskland invaderte Danmark og Noreg under den andre verdskrigen.

Biologi 
Skagerrak er habitat for om lag 2000 marine artar, mange av dei tilpassa dette farvatnet. Ein finn t.d. torsk her som er tilpassa Skagerrak og som gyt utanfor norskekysten. Egga er flytande og ynglane lever av dyreplankton. Etter kvart som dei veks søkk dei til botn og veks. Torsken held seg lokalt i dei norske fjordane og flyttar seg ikkje ut av Skagerrak. 

Dei varierte habitata og dei store mengdene plankton ved overflata har gjeve eit fruktbart dyreliv.

Bakgrunnsstoff 
 Djupvassfisk i Skagerrak

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Skagerrak» frå , den 6. mai 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Sund i Europa
Sund i Noreg
Sund i Danmark
Svensk geografi
Nordsjøen
Den norsk-svenske riksgrensa
Den dansk-svenske riksgrensa
Internasjonale sund
The Big Apple

The Big Apple, det store eplet, er eit kallenamn for byen New York. Bruken av namnet spreidde seg i 1970-åra som følgje av ein reklamekampanje for byen. Kvar uttrykket kom frå er uklart, men det kan ha opphav i ei spalte om hesteveddeløp skriven av John J. Fitz Gerald den 18. februar 1924, der han skildra afroamerikanske stallgutar:

The Big Apple. The dream of every lad that ever threw a leg over a thoroughbred and the goal of all horsemen. There's only one Big Apple. That's New York.

Two dusky stable hands were leading a pair of thoroughbred around the «cooling rings» of adjoining stables at the Fair Grounds in New Orleans and engaging in desultory conversation.
"Where y'all goin' from here?" queried one.
"From here we're headin' for The Big Apple", proudly replied the other.
"Well, you'd better fatten up them skinners or all you'll get from the apple will be the core", was the quick rejoinder.

New York City
Kallenamn
Manhattan

Manhattan er namnet på ei øy langs Hudsonelva og ein av fem bydelar i New York. Bydelen omfattar òg nokre mindre øyar og ein liten del av fastlandet. Geografisk er han ein av dei minste administrative områda i USA, men samstundes er han den klart tettast busette i staten New York såvel som i heile USA.

New York City
Spelt

Spelt (Triticum spelta) er ein urgammal kornsort. Han er truleg ein hybrid mellom urkveitesortane emmer og einkorn (Triticum monococcum), og har same opphav som dagens moderne kveitesortar.

Kornslaget inneheld meir næringsstoff enn vanleg kveite, ettersom ein finn desse i sjølve frøkviten, og ikkje berre i skalet. Spelt har meir av både vitaminar, protein og fordøyelege fiber, og inneheld meir av minerala magnesium, jern, sink og kopar. Det har òg ei anna glutensamansetjing enn annan kveite, slik at enkelte glutenallergikarar toler det betre.

Bruk 

Ein kan laga gryn og mjøl av spelt, og speltbrød blir rekna som mykje betre på smak enn vanlege kveitebrød. I Tyskland har ein òg tradisjon for å tørka og eta umogne frø under namnet Grünkern.

Spelt har vore mykje brukt som lækjande mat, særleg mot fordøyingsproblem og hudsjukdommar. Hildegard von Bingen kallar det «det beste kornet», og den beste maten ein kan gje sjuke. I dag er spelt ein alternativ kornsort for mange kveiteallergikarar.

Dyrking 
Kornslaget er nøysamt og har stor motsandskraft slik at det kan dyrkast utan gjødsel eller plantevernmiddel, og er ein populær kornsort innan organisk landbruk. Ulempa med speltkorn er at det gjev mindre utbytte enn kveite - frå halvparten av kornutbyttet per km2 og ned til ein fjerdedel.

Historie 

Ein har funne spelt i Kaukasus frå 6000–5000 f.Kr., og i Moldavia frå 4000–3000 f.Kr. Kornet spreidde seg ganske raskt til heile Vest-Asia og Europa. Fleire gamle skrifter nemner det, mellom anna Bibelen. 

I fleire tusen år var spelt ein viktig kornsort. Først under den industrielle jordbruksrevolusjonen på 1800-talet tok nye kveitesortar over på grunn av større utbytte.

I Bayern og Sveits heldt ein likevel fram med å dyrka spelt, og etter kvart voks etterspurnaden etter kornet slik at fleire tok til å dyrka det igjen. I Noreg tok ein til å dyrka spelt igjen i 1998.

Bakgrunnsstoff 

 klikk.no  - baking med spelt
 nrk.no - norsk vekst i speltdyrking 

Korn
Kveite
Vestre Moland

Vestre Moland er ein tidlegare sjølvstendig kommune i Aust-Agder fylke. Vestre Moland var eigen kommune frå 1865 til 1961. Vestre Moland utgjorde frå 1837 saman med Høvåg Vestre Moland formannskapsdistrikt. 

I 1865 vart området delt i to sjølvstendige kommunar. Vestre Moland hadde på det tidspunktet 2167 innbyggjarar.

Frå 1. januar 1962 vart Vestre Moland slegen saman med Eide, Høvåg og Lillesand til den nye storkommunen Lillesand.

Tidlegare kommunar i Aust-Agder
Historie i Lillesand
Øverbygd

Øverbygd er ein tettstad i Målselv kommune med . Staden var tidlegare sentrum for ein eigen kommune. 

Kommuneadminstrasjonen ligg på Moen. Bygda ligg øvst i Målselvdalen der Målselvdalen møter Rostadalen og Dividalen. Forsvaret er den viktigaste arbeidsplassen i bygda med Skjold leir (tidlegare Maukstadmoen og Holmen Leir) som ligg sentralt i bygda og har om lag 800 soldatar. I 2005 vart Filmcamp etablert i den gamle militærleiren på Holmen. Øverbygd har ein pub som heiter Kaffebrenneriet.

Øverbygd kommune 1925-1964 
Øverbygd var tidlegare ein eigen kommune. Opphavleg var Øverbygd ein del av Målselv formannskapsdistrikt, men vart skild ut som eigen kommune med 566 innbyggjarar 1. juli 1925. 

Øverbygd kommune var den minste kommunen i Troms etter folketal frå han vart oppretta og fram til 1962, då han passerte Astafjord i folketal.

1. januar 1964 vart Øverbygd og Målselv kommunar med tillegg av garden Skogli ved Heia i Balsfjord, og Naveren og Målsnes i Malangen slegne saman til den nye Målselv kommune. Øverbygd hadde ved samanslåinga 1 232 innbyggjarar.

Folketalsutvikling 
Folketalsutvikling for tidlegare Øverbygd kommune frå 1925 til 1964:

Kjelder 

Tettstader i Troms og Finnmark
Busetnader i Målselv
Historie i Målselv
Tidlegare kommunar i Troms
Karensdag

Karensdag er namnet på éin eller fleire dagar som må gå før ein får ein rett. Ordet tyder opphavleg «ventedag».

Ein bruker karensdagar i den norske trygdeordninga for arbeidsløyse, der ein må venta tre dagar før ein får trygd. Fram til 1. juli 1978 var det òg brukt i samband med sjukdom, der ein måtte venta tre dagar frå sjukemeldinga før ein fekk sjukepengar.

I dei seinare åra har ein særleg diskutert bruk av karensdag i samband med eigenmelding for sjukefråver. Norske borgarlege parti meinte det ville føra til lågare sjukefråver dersom arbeidstakarane sjølv tapte på å melda seg sjuke ein dag. Innføring av denne typen karensdag i Sverige viste at sjukefråveret gjekk ned, men etterkvart auka igjen, anten fordi folk som gjekk sjuke på jobb spreidde smitte eller blei meir alvorleg sjuke, eller hadde fleire fråversdagar når dei først var blitt borte ein dag og hadde tapt ei dagsløn.

Kjelder
 (arkivert versjon)

dagar
arbeidsliv
Erik Bergman

Erik Valdemar Bergman () var ein finlandssvensk komponist.

Han studerte ved Helsingfors universitet i åra 1931–1933, etter det ved Sibelius-Akademin i Helsingfors og studerte seinare hos Heinz Tiessen i Berlin og Wladimir Vogel i Ascona.

Bergman var hovudmannen bak den finske modernismen innan klassisk musikk, men skreiv som ung romantiske verk og var òg innom primitivismen. Han introduserte i 1950-åra tolvtonemusikken i Finland. Spesialinteressa hans var menneskerøysta, som han har skrive mange verk for. 77 år gammal fullførte han sin første opera, Det sjungande trädet (1988), med ein libretto av Bo Carpelan.

Det siste verket sitt, Fantasi for trompet og orkester, komponerte Erik Bergman 92 år gamal, kort tid før han vart råka av hjerneblødning. Erik Bergman døydde den 24. april 2006 i Helsingfors etter lengre tids sjukdom.

Verk 
 Rekviem for ein død diktar (1970)
 Colori ed improvvisazioni (1973)
 Noa
 Aubade
 Symbol
 Circulus
 Tre fantasiar for klaver og klarinett
 Det sjungande trädet, opera (1988)

Finlandssvenskar
Finske komponistar
Modernistiske komponistar
Skiptvet kyrkje

Skiptvet kyrkje er ei kyrkje i Skiptvet kommune i Viken. Kyrkja vart bygd på 1100-talet i romansk stil. Kyrkja er bygd i stein.

Kjelder 
 Norges Kirker: «Skiptvet kirke» på nettstaden til Norsk institutt for kulturminneforskning

Bakgrunnsstoff 
 Om Skiptvet sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Østfold» på nettstaden til Arkivverket 
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 Skiptvet kirke Kirkesøk

Freda bygg i Viken
Kyrkjer i Skiptvet
Norske kyrkjer frå 1100-talet
Norske steinkyrkjer frå mellomalderen
Skiptvet kommune
Kyrkjer i Vestre Borgesyssel prosti
Kulturminne i Skiptvet
Langkyrkjer i Borg bispedømme
Valkyrkjer i 1814
Kristian den fjerdes norske lov

Kristian den fjerdes norske lov var eit sett med lover som kong Kristian IV av Danmark-Noreg lét gjelda for Noreg frå den 4. desember 1604. 
Lova er i hovudsak ei omsetjing til dansk språk av Magnus Lagabøters landslov av 1274. Landslova kan igjen førast attende til Gulatingslova. 
Lova var gjeldande rett i Noreg i 80 år, men Kristian den femtes norske lov førte vidare mykje av dei same lovene.

Bakgrunnsstoff 
 KONG CHRISTIAN DEN FJERDES NORSKE LOVBOG af 1604 - universitetet i Oslo
 Christian IVs norske lov 1604 Riksarkivet

Norske lover
Norsk rettshistorie
Skipingar i 1604
Amnesty International

Amnesty International vart stifta i 1961 av den engelske advokaten Peter Benenson på bakgrunn av ein artikkel han skreiv om samvitsfangar. Artikkelen fekk stor merksemd og førte til ein brevskrivingskampanje for lauslating av samvitsfangar i mange land. I dag har organisasjonen 1,8 millionar medlemmer i meir enn 150 land. På Amnesty International sitt hovudkontor, det internasjonale sekretariatet i London, arbeider over 400 personar.

Amnestys visjon 
Amnesty International sin visjon er ei verd der ein kvar nyt godt av alle rettane i verdsfråsegna om menneskerettane og andre internasjonale menneskerettsstandardar. I sitt arbeid for å auke respekten for alle menneskerettane, etterforskar og aksjonerer Amnesty International for å motverka og stogge grove overgrep mot retten til fysisk og mental integritet, samvits- og ytringsfridom og fridom frå diskriminering..

Amnesty i Noreg 
Amnesty International Norsk avdeling vart stifta på FNs menneskerettsdag 10. desember 1964. I byrjinga vart organisasjonen drive berre på frivillig basis, først i 1976 vart det bestemt av styret å opprette ei halv stilling som dagleg leiar. I 1977 vart Amnesty International tildelt Nobels Fredspris for å levandegjere FNs menneskerettserklæring og for å trygge grunnlaget for fridom, rettferd og fred i verda. Prisen sørgde for at den jamne veksten som hadde vart ved sidan stiftinga no auka kraftig. Distriktskontor vart oppretta på slutten av 1970-åra i Stavanger, Oslo og Bergen (Trondheim fekk sitt kontor først ti år seinare). I dag har Amnesty over 47 000 medlemmer og rundt 30 tilsette i Noreg. I tillegg finst det ei rekke aktive amnestygrupper, studentgrupper og ungdom for Amnesty-grupper.

Bakgrunnsstoff 
 Amnesty International Norge
 Amnesty International
 Amnesty Rogaland Ungdomsgruppe 

 
Internasjonale organisasjonar
Ideelle organisasjonar
Vinnarar av Nobels fredspris
Skipingar i 1961
Norske lov (fleirtyding)

Norske lov kan visa til:

 Kristian den femtes norske lov av 1684. 
 Kristian den fjerdes norske lov - eit sett med lover som kong Kristian IV av Danmark-Noreg lét gjelda for Noreg frå den 4. desember 1604.

Sjå òg 
 :Kategori:Norske lover
Tvinga migrasjon

Tvinga migrasjon er migrasjon på grunn av diskriminering av politiske, religiøse eller etniske årsaker; tvingande økonomiske årsaker (som til dømes at ein må flykte for å kunne tene til livets brød); eller miljøendringar som naturkatastrofar eller andre alvorlege miljøendringar som ikkje gjer det mogleg å leva der ein kjem frå. Omgrepet skil seg frå frivillig migrasjon. 

Folk som av slike årsaker blir tvungne til å flykta blir ofte kalla for høvesvis konvensjonsflyktningar, økonomiske flyktningar og miljøflyktningar. Konvensjonsflyktningar kjem inn under FN sin høgkommissær for flyktningar (UNHCR) sitt ansvar og blir såleis prioritert og fordelt på land som har forplikta seg til å ta imot flyktningar. Å komme inn under FN sin definisjon for flyktning kan altså ha stor betydning. omgrepet miljøflyktning er eit relativt nytt omgrep som har komme med den generelle merksemda rundt miljøproblem i 1980-åra.

Kjelder 
 Bilsborrow, Richard E. (2002): «Migration, Population Change, and the Rural Environment.» I Ecsp report nr. 8 sommaren 2002.   (pdf-dokument)
 Birkeland, Nina M. (2000): «Forced migration and deslocados in the Huambo Province, Angola. Oslo»: Norsk Geografisk Tidsskrift. Vol 54, s. 110–115.
 Birkeland, Nina M. (2003): Migrasjon og miljø – Miljøflyktninger finnes de? Eksempel fra Huambo i Angola. Leksjon frå AFR 6002/1002 (Afrikastudier ved NTNU). NTNU: 08.03.2003.
 Fuglerud, Ø (2001): Migrasjonsforståelse. Flytteprosesser, rasisme og globalisering. Side 19–33. Oslo: Universitetsforlaget.

migrasjon
menneskerettsbrot
Kvalheim i Vågsøy

Kvalheim er ei kystbygd med eit stort jordbruksareal. Bygda ligg i Kinn kommune, ca. 15 minutt frå kommunesenteret Måløy. Bygda kan sporast langt tilbake i tid og er nemnd i kjelder så tidleg som på 1300-talet. I dag bur det ca. 130 menneske på Kvalheim, og folketalet held seg stabilt.

Nordfjord
Busetnader i Kinn
Bygder i Vestland