alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Chargé d'affaires

Chargé d'affaires er tittelen til to ulike kategoriar diplomatar av lågare rang, altså utsendingar til eit anna land som skal vareta heimlandet sine interesser der. 
Kategoriane er chargés d'affaires en pied (ministres chargés d'affaires, stasjonssjefar) og chargés d'affaires per interim (mellombels stasjonssjef), eller chargés des affaires. Uansett kategori er desse høgaste representant for sin nasjon i mottakarstaten, og har dei same privilegia og diplomatisk immunitet som andre diplomatar.

Omgrepet chargé d'affaires er fransk og betyr «ansvarleg for forretningane». Det blir uttala []. Fleirtalsforma er chargés d'affaires.

Chargés d'affaires en pied 
Chargés d'affaires en pied (ministres chargés d'affaires, stasjonssjefar) førekjem når statane har diplomatisk samkvem, men der det av ein eller annan grunn ikkje er nokon ambassadør i mottakarstaten. Dette kan vere fordi ein ambassadør er utnemnd til fleire statar, og har fast tilhald i ein ambassade i eit av dei andre landa. Her kan då somme gongar vere eit ambassadekontor i mottakarstaten, leia av ein chargé d'affaires. 

Andre gongar har dei diplomatiske forholda mellom statane vore vanskelege, og ein har latt vere å utnemne ambassadør, og latt den diplomatiske representasjonen blitt leia av ein chargé d'affaires. Dette kan både vere fordi sendarstaten ynskjer å markere misnøye ved ikkje å utnemne ambassadør, eller mottakarstaten av same grunn ikkje ynskjer å ta mot ein ambassadør. Ein av forskjellane er at ein ambassadør må levere sine akkreditiv hos statssjefen, medan ein chargé d'affaires leverer sine i mottakarstaten sitt utanriksdepartement. I somme tilfelle har ein slik tilstand mellom to statar vart i mange år.

Chargés d'affaires per interim 
Chargés d'affaires per interim er tittelen på den diplomaten som styrer den diplomatiske representasjonen mellombels når ambassadøren er fråverande, eller mellom to ambassadørar sine embetsperiodar.

Sjå også 
 Chargé de mission
 Diplomati

Bakgrunnsstoff 
 eDiplomat.com: Glossary of Diplomatic Terms

Diplomatyrke
Diplomatisk immunitet

Diplomatisk immunitet - immunitetar og privilegium - er innanfor diplomatiet den særlege vernet og dei særlege fordelane, som framande diplomatar og representasjonar (ambassadar mv.) nyt godt av for å lette arbeidet deira. Desse rettane er regulert i Wienkonvensjonen om diplomatisk samband.

Immunitetane og privilegia er særleg følgjande:

- Representasjonen sitt område er ukrenkeleg. Mottakarstaten sine representantar har ikkje høve til å kome inn på området utan på førehand å ha innhenta samtykke frå sjefen for representasjonen.

- Mottakarstaten har ei særleg plikt til å beskytte representasjonen sitt område mot ei kvar inntrenging eller skade, og til å hindre ei kvar forstyrring av ro og orden på representasjonen sitt område eller krenking av representasjonen si verdigheit.

- Representasjonen sitt arkiv og dokument er ukrenkelege.

- Reise- og rørslefridom 

- Kommunikasjonsfridom 

- Diplomatpost må ikkje opnast eller haldast tilbake.

- Ein diplomatisk representant er personleg ukrenkeleg. Han skal ikkje kunne underkastast noko form for fasthalding eller tilbakehalding. Mottakarstaten skal behandle han med skuldig respekt, og skal treffe kvart rimeleg tiltak for å hindre alle angrep på personen, og personen sin fridom og vørdnad.

- Ein diplomatisk representant sin bustad skal vere like ukrenkeleg og beskytta som representasjonen sitt område.

- Ein diplomatisk representant skal ha immunitet i saker som høyrer til mottakarstaten sitt strafferettslege system.

- Ein diplomatisk representant er ikkje forplikta til å avgi vitneforklaring.

- Fritak for avgifter og skatt, av alle slag, på personar og eignelutar, stats- eller kommuneskattar.

- Fri innføring og fritak for tollavgifter, skattar og tilsvarande avgifter.

- Fritak for borgarlege ombod og militære plikter i samband med beslaglegging, militære øvingar, innkvartering.

Bakgrunnsstoff 

 – Wienerkonventionen af 18. april 1961 om diplomatiske forbindelser - den danske versjonen, vitja 5. juni 2009
 – Wienerkonventionen af 24. april 1963 om konsulære forbindelser - den danske versjonen, vitja 5. juni 2009

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Diplomatisk immunitet» frå , den 5. juni 2009. 
 

Diplomati
Hallgeir Grøntvedt

Hallgeir Grøntvedt () er ein norsk lokalpolitiker frå Senterpartiet. Han har vore ordførar i Ørland kommune i Trøndelag fylke.

Han var medlem av Ørland kommunestyre 1988–2015, ordførar i Ørland i periodane 1997-1999 og 2003-2015 og medlem av Sør-Trøndelag fylkesting 2003–2007.

Han er farbror til barnebokforfatteren Nina Elisabeth Grøntvedt.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Ordføreren  – Ørland kommune
 Ørland Senterparti

Sp-ordførarar i Sør-Trøndelag
Ordførarar i Ørland
Høgskolen i Ålesund

Høgskolen i Ålesund (HiÅ) er ein tidlegare statleg høgskule i Noreg som fanst frå 1994 til 2015, då han gjekk inn i NTNU.

Høgskulen vart skipa 1. august 1994 og hadde omkring 1900 studentar og 150 tilsette. Han var eit resultat av at fem statlege høgskular i Ålesund vart slått saman som ein del av Høgskulereforma i 1994.

Høgskolen hadde tilbod om vel 100 fag- og profesjonsstudiar innan ingeniørfag, sjukepleie, bioingeniør, fiskeri- og økonomisk-administrative fag. Desse kan takast i varierande omfang frå halvårseiningar til bachelorgrader, mastergrader og somme doktorgradstudiar, i tillegg til ei rekkje kurs-, etter- og vidareutdanningar.

Høgskolen sine fire institutt var:
 Institutt for teknologi- og nautikkfag
 Institutt for internasjonal marknadsføring
 Institutt for helsefag
 Institutt for Biologiske fag

Høgskolen tilbyr internasjonalisering av studiar, både høve til å ta delar av den ordinære utdanninga i utlandet, eller ved å halde fram å utdanne seg i utlandet etter avslutta studiar i Noreg.

1. januar 2016 vart HiÅ, Høgskolen i Gjøvik, Høgskolen i Sør-Trøndelag og Norges teknisk-naturvitenskapelige universitet organisert som eitt universitet under namnet Noregs teknisk-naturvitskaplege universitet (NTNU). NTNU i Ålesund er ei direkte vidareføring av HiÅ.

Sjå også 
 Studentsamskipnaden for Sunnmøre

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 Ålesund studentsamfunn 
 Næringslivsutvalget (NLU)
 Bilde av høgskolen

Tidlegare høgskular i Noreg
Utdanning i Møre og Romsdal
Skipingar i 1994
Byggverk i Ålesund
Ys

Ys, Is eller Ker-Is (Ker tyder by på bretonsk), er ein mytisk by som vart bygd på kysten av Bretagne, og som seinare sokk i havet. Byen skal ha lege ved bukta i Douarnenez. 

Etter tradisjonen vart Ys tufta av kong Gradlon. Segna seier det var dotter hans, Dahud, som bad far sin om å få byen så nær havet. Andre kjelder seier byen var langt eldre, men at havet hadde stege, slik at Ys låg mest under havoverflata, og laut verjast mot flaum og tidevatn av høge dike. Portane til dette diket kunne berre låsast opp av kongen. 

Ys var den fagraste byen på jorda, men husa mykje synd og dårlege seder. Dette vart refsa av sankt Gwenolé. Mykje av festinga og det ville livet vart stødd oppunder av Dahud, fortel soga. Ein kveld kom ein raudkledt framandkar til byen og freista Dahud til å opne leda mot havet. Dette var under ein stor storm. Dahud gjekk med på å stela nøklane frå lekkja kring halen åt faren, og opna byporten. Ei stor flobåre svelgde byen med det same, men Gradlon kom seg unna på ein svart trolldomshest. Då han ville ha med Dahud, ville ikkje hesten bera han, og dei sokk ned. Sankt Gwenolé råda då kongen til å sleppe Dahud for å berge seg sjølv. Kongen gjekk med på det, og Dahud vart teken av havet. Gradlon bygde ein ny by i Quimper lenger inn på land, og rådde derifrå seinare.

Ys og Paris

Segna seier at Ys, den låge byen, skal reise seg frå havet den dagen Paris søkker. Pa vo beuzet Paris, Ec'h adsavo Ker Is. På bretonsk tyder Par-is "likskap med Ys". 

Soga om Ys var ukjend alle andre stader enn i Bretagne, men vart samla inn og skriven ned i 1839 av T. Herzat de Villemarque i samlinga Barzaz Breizh.Denne soga er ei av dei eldste i samlinga. Det finst og leivningar av soga hjå Marie de France. Seinare vart forteljinga inspirasjon for andre verk, mellom anna musikkstykke av Claude Debussy.

Teikneserien Bran Ruz tek og utgangspunkt i denne forteljinga. 

Segna minnar elles noko om Atlantis-myten.

Bretonsk folkeminne
Tobokstavsord
Youth and Young Manhood

Youth and Young Manhood er debutalbumet til musikkgruppa Kings of Leon, utgjeve den 7. juli 2003.

Spor 

Alle songane er skrivne av Caleb Followill, Nathan Followill og Angelo Petraglia.

Debutalbum frå 2003
Kings of Leon-album
Aha Shake Heartbreak

Aha Shake Heartbreak er det andre studioalbumet frå Kings of Leon, utgjeve den 1. november 2004.

Spor 

Songane er skrivne av Caleb Followill, Nathan Followill, Jared Followill og Matthew Followill med mindre noko anna er nemnt.

Musikkalbum frå 2004
Kings of Leon-album
Because of the Times

Because of the Times er det tredje studioalbumet frå Kings of Leon. Det vart utgjeve den 30. mars 2007 i Irland og Australia, 21. april 2007 i Storbritannia og 3. april 2007 i USA.

Spor 

Alle songane er skrivne av Kings of Leon.

Musikkalbum frå 2007
Kings of Leon-album
Only by the Night

Only by the Night er det fjerde studioalbumet frå Kings of Leon, utgjeve internasjonalt i laupet av september 2008.

Spor 

Musikkalbum frå 2008
Kings of Leon-album
Engesund

Engesund eller Engesundsøyo er ei øy i Fitjar kommune, vest for Fitjar sentrum ved den eldgamle skipsleia. Han var tidlegare ein gjestgjevarstad og kræmmerleie. I aust og sør grensar øya til Engesundsleia med Teløyno og Smedholmen på andre sida, i vest ligg Ivarsøy og i nord ligg Selbjørnsfjorden på andre sida av Dyrholmen. Stora Eldøy ligg søraust for Engesund.

Geografi 
Øya har eit areal på 0,78 km² og langstrekt. Ho er kring 2,2 km lang og kring 600 meter på det breiaste. Det høgaste punktet ligg 33,5 meter over havet.

Historie 
Garden er ikkje særskild gammal og vart rydda som eit plass under Ivarsøy av den første gjestgjevaren her på 1600-talet. I 1723 betalte plasset skatt som ein sjølvstendig gard. 

På 1800-talet hadde garden eiga kvern og ein hage som berre kunne nyttast av dyra 12 veker av året. Garden fekk etter kvart tre husmannsplassar, Flatholmen, Gassen og Revet. Plassa gav noko inntekt av bygselpengar, årleg avgift og arbeidsplikt. 

Garden Ivarsøy med Engesund var Allehelgensgods, men vart kjøpt av gjestgjevar Lars Madsen i 1670-åra. Seinare kom garden i brukarane si eige. 

Handelen på Engesund vart lagt ned i 1974.

Namn 
Namnet har alltid vorte skrive på same måte, og ein kjenner ikkje til opphavet til namnet.

Kjelder 
 

Gardar på Fitjar
Fitjarøyane
Handelsstader i Vestland
Gloppholmen

Gloppholmen er ei øy eller ein holme i Fitjar kommune. Ho ligg sør for Engesund i Engesundsleia, vest for Fitjar sentrum.

Geografi 
Holmen har eit areal på kring 3,9 hektar, er kring 400 meter lang og kring 150 meter på det breiaste. 

Holmen ligg like vest for Stora Eldøy med Litla Eldøy i sør. I vest ligg Flatholmen og Ivarsøyo, medan Skatholmen og Engesundsøya ligg i nordvest.

Historie 
Garden er ikkje særskild gammal og vart rydda på 1600-talet. Han var husmannsplass under Vestbøstad fram til 1723, då han vart skattlagd som ein eigen gard. Garden høyrde då til Lyse kloster. Seinare kjøpte familien Formann godset, men utpå 1800-talet vart brukarane her òg eigarar av garden. 

Det ligg ei langrøys på Gloppholmen, forma som ein båt med ei lengd på 41 meter og ei breidde på 8 meter. Røysa vart grave ut i 1906 og her vart funne trekol og bein.

Namn 
Garden har skifta namn fleire gonger. Han vart truleg opphavleg kalla Gloppholmen fordi garden Gloppen nytta holmen som beite. Seinare vart han kalla Rasmusholmen etter den første brukaren, og seinare Skaffarholmen etter skysskaffaren som budde her. Etter kvart vart namnet endra til Gloppholmen att.

Kjelder 
 

Gardar på Fitjar
Fitjarøyane
Tyrkia Grand Prix

Tyrkia Grand Prix er eit Formel 1-løp som har blitt arrangert på Istanbul Park sidan 2005.

Vinnarar av Tyrkias Grand Prix 

Formel 1-løp
Grand Prix
Skipingar i 2005
Spania Grand Prix

Spania Grand Prix (Gran Premio de España) er eit formel 1-løp som blir arrangert på bana Circuit de Catalunya i Barcelona.

Vinnarar av Spania Grand Prix 
Ein rosa bakgrunn betyr at løpet ikkje var ein del av formel-1 verdsmeisterskapet.

* Sportsbil-løp

Formel 1-løp
Motorsport i Spania
Singapore Grand Prix

Singapore Grand Prix er eit Formel 1-løp som vert arrangert på bana Marina Bay Street Circuit i Singapore.  
I 2008 vart Singapore Grand Prix det fyrste Formel 1-løpet som vart arrangert om natta.

Vinnarar
 Mellom 1966 og 1973 var ikkje løpet ein del av Formel-1 verdsmeisterskapet.

Kjelder

Formel 1-løp
Singapore 
Skipingar i 1966
Klassisk retorikk

Klassisk retorikk vil seie antikkens greske og romerske retorikk.

Retorikk
Sluttspelstudie

Studiar eller sluttspelstudiar er ein tradisjonell kategori sjakkproblem der løysaren får oppgjeve ei stilling på sjakkbrettet, der oppgåva går ut på eit av to alternativ: At kvit skal vinne eller halde remis. Nesten alle studiar er sluttspelstillingar.

Studiar er komponerte sjakkproblem, med krav til økonomi og eintydige løysingar. Men fordi det i oppgåva ikkje blir oppgjeve kor mange trekk kvit treng for å nå ein vinst, eventuelt ein remis, så er dei ganske ulike tradisjonelle sjakkproblem, der oppgåva gjerne går ut på at kvit skal sette matt i to trekk eller tre trekk. Både utgangsstillingane og løysingane i studiar er dermed oftast temmeleg ulike desse tradisjonelle to- og tretrekkarane.

Studiar har oftast stillingar som er meir like vanlege sjakkstillingar som oppstår i praktisk spel, og løysingane kan ofte ha praktisk verdi for turneringsspelarar. Studiar har ofte vore verdifulle bidrag til kunnskapen om korleis ein skal spele sluttspel.

I studiar, som i andre sjakkproblem, blir det lagt til grunn at rokade er lovleg, viss ein ikkje kan bevise ved retrograd analyse at dette ikkje er lovleg fordi kongen eller det aktuelle tårnet har blitt flytta frå den opphavlege ruta. En passant er derimot ikkje rekna med skal vere mogleg, utan at ein kan bevise at bonden som det er aktuelt å slå har flytta to ruter fram i førre trekket.

Sjakk
Robin

Robin er eit personnamn som kan brukast av menn og kvinner. Det oppstod som ei engelsk kjæleform av Robert eller Roberta, av kortforma Rob og den franske diminutivsendinga -in. Robin har namnedag den 7. juni.

Robert(a) kjem opphavleg frå det germanske namnet Hrodebert, danna av gammelsaksisk hrôt, 'prising, vidkjend'», og gammalhøgtyske beraht, 'lys, skinande'. Robin er også det ein kallar raudstrupe på engelsk.

Robin er mykje brukt som kvinnenamn i USA, medan det er mykje brukt som mannsnamn i Sverige. I Noreg var Robin mykje brukt som namn for gutebarn fødde på 1990-talet.

Namneberarar

Menn 
 Robin Warren (f. 1937), australsk lækjar og nobelprisvinnar
 Robin Gibb (f. 1949), britisk-australsk musikar (Bee Gees)
 Robin Williams (f. 1951), USA-amerikansk skodespelar og komikar
 Robin Thicke (f. 1977), USA-amerikansk songar
 Robin Dale Oen (f. 1980), norsk symjar
 Robin van Persie (f. 1983), nederlandsk fotballspelar
 Robin Söderling (f. 1984), svensk tennisspelar

Kvinner 
 Robin Wright Penn (f. 1966), USA-amerikansk skodespelar
 Robin Miriam Carlsson (f. 1979), kjend som Robyn, svensk artist
 Robin Clark, vokalist i Simple Minds

Annan bruk av namnet 
 Robin Hood, legendarisk skikkelse fra England

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Robin» frå , og «Robin (name)» frå  den 7. juni 2009. 
 

Mannsnamn
Kvinnenamn
Tvikjønna namn
Robert

Robert er eit mannsnamn som kjem frå det germanske namnet Hrodebert, danna av gammelsaksisk hrôt, 'prising, vidkjend'», og gammalhøgtyske beraht, 'lys, skinande'. Robert har namnedag den 7. juni.

Namnet har kortformer som Rob, Rab, Bob, Bobby, Robi og Robin. På ulike språk er det blitt til Raibeart, Rigoberto, Robart, Robertas, Robertino, Robertus, Roparzh og Rupert. Avleidde namn er Roberts og Robinson. Roberta og Robertine er kvinnelege former.

Robert er det tredje mest brukte mannsnamnet i USA, og er blant dei mest brukte namna i Polen, Slovenia, Sverige og Ungarn.

Namnet er kjend i Noreg frå 1300-talet i forma (H)róðbjartr. I nyare tid har namnet vore brukt mest i Noreg i 1970-åra.

Namneberarar
Robert I av Skottland (1274–1329), kjend som Robert de Brus eller Robert the Bruce
Robert Treat Paine (1731-1814), politikar frå USA
Robert Peel (1788–1850), britisk statsminister
Robert Burns (1759–1796), skotsk diktar
Robert Schumann (1810-1856), tysk komponist
Robert Koch (1843-1910), tysk lækjar og nobelprisvinnar
Robert Louis Stevenson (1850-1894) skotsk forfattar
Robert Johnson (1909–1938), USA-amerikansk bluesartist
Robert Levin (1912-1996), norsk-jødisk komponist
Robert Mugabe (f. 1924), zimbabwisk president
Robert F. Kennedy (1925–1968), USA-amerikansk politikar
Robert Ludlum (1927–2001) USA-amerikansk thrillerforfattar
Robert Wagner (f. 1930), USA-amerikansk skodespelar
Robert Allen Zimmerman (f. 1941), betre kjend som Bob Dylan, USA-amerikansk artist
Robert Christgau (f. 1942), USA-amerikansk musikkritikar
Robert Fisk (f. 1946), britisk journalist
Robert D. Levin (f. 1947), USA-amerikansk konsertpianist
Ole Robert Sunde (f. 1952), norsk forfattar
Robert Wilson (f. 1957), britisk forfattar
Robert Trujillo (f. 1964), USA-amerikansk musiker, og bassist i Metallica
Robert Stoltenberg (f. 1965), norsk skodespelar og komikar
Robert Skjærstad (f. 1966), norsk skodespelar
Robert Miles (f. 1969), (eigentleg Roberto Concina) italiensk DJ og technomusikar 
Robbie Williams (f. 1974), engelsk songar
Robert Burås (1975-2007), norsk gitarist frå Madrugada
Robbie Fowler (f. 1975), engelsk fotballspelar
Robert Post (f. 1979), (eigentleg Robert Øien Fylling) norsk musikar 
Robbie Keane (f. 1980), irsk fotballspelar
Róbert Vittek (f. 1982), slovakisk fotballspelar
Robert Leira (f. 1983), norsk gründer

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Robert» frå ,  den 7. juni 2009.  
 

Mannsnamn
Marcus Grönholm

Marcus "Bosse" Grönholm () er ein finsk rally-førar. Grönholm vann verdsmeisterskapen i rally både i 2000 og 2002, medan han køyrde for Peugeot. Då det franske bilmerket trekte seg frå WRC, flytta Grönholm over til Ford før 2006-sesogen. Den sesongen tapte han tittelen for Sébastien Loeb, med berre eit poeng. Neste sesong kom han igjen på, andreplass, 4 poeng bak Loeb. Marcus Grönholm og kartlesaren Timo Rautiainen trekte seg frå rally etter 2007-sesongen, men kom attende i 2009 med ein privatdriven Subaru.

Grönholm har og vunne 2002-utgåva av Race of Champions, der han tok med seg heim Henri Toivonen Memorial Trophy som «Champion of Champions».

Finske motorsportutøvarar
WRC-førarar
Thor-Christian Ebbesvik

Christian Ebbesvik () er ein norsk motorsportutøvar. Ebbesvik har køyrd i det britiske meisterskapen i Formel Ford og det spanske Formel 3 meisterskapen. som han vann i 2007. Same året vart han er den første nordmannen som har køyrd ein GP2-bil, under testkøyring for eit spansk GP2-lag på Jerez-bana.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell heimeside. 
 Statistikk hjå Driver Database.

Norske motorsportutøvarar
Folk frå Bergen
Rudyard Kipling

Joseph Rudyard Kipling () var ein britisk forfattar. Han er kjend for barnebøker som Jungelboka (1894), Kim (1901) og Just So Stories (1902), dikt som «If—» og «The White Man's Burden», og fleire noveller frå Britisk India, og skreiv også reportasjar og reiseskildringar. Kipling blei tildelt Nobelprisen i litteratur i 1907 som den fyrste engelskspråklege og den yngste nokonsinne. Han blei også tilbode britiske riddarordenar og stillinga som Poet Laureate (statsdiktar), noko han takka nei til.

Kipling var svært godt likt for dikta og forteljingane sine i si levetid, men blei mot slutten av tida for Det britiske imperiet sett på som meir av ein «profet for britisk imperialisme». Mange av verka hans blei sett på som unødig brutale og fordomsfulle. Barnelitteraturen har derimot overlevd og vidareført til nye medium som film og fjernsyn, til dømes Mowgli og Rikki-Tikki-Tavi frå Jungelboka og guteboka Kim.

Verkliste 
(ufullstendig)
 The Story of the Gadsbys (1888)
 Plain Tales from the Hills (1888)
 The Phantom Rickshaw and other Eerie Tales (1888)
 The Light That Failed (1890)
 Mandalay (1890) (dikt)
 Gunga Din (1890) (dikt)
 The Jungle Book (1894) (forteljingar)
 The Second Jungle Book (1895) (forteljingar)
 If— (1895) (dikt)
 Captains Courageous (1897)
 The Day's Work (1898)
 Stalky & Co. (1899)
 Kim (1901)
 Just So Stories (1902)
 Puck of Pook's Hill (1906)
 Life's Handicap (1915) (noveller)

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Rudyard Kipling» frå , den 7. juni 2009.

Bakgrunnsstoff 
Ressursar
 IMDb si side om Kipling
 Omtale av Kipling hos Nobelprisen si heimeside.
 Heimeside til The Kipling Society
 Kipling på Fantastic Fiction
Arbeid av Kipling på nettet
 450 dikt av Kipling HTML format og indeksert
 Arbeid av Kipling hos Project Gutenberg
 Verk av Kipling på Google Books. 
 Verk av Kipling på Archive.org. Bøker som er scanna inn, og blir vist på nettet eller som nedlastbar PDF fil. 

Britiske forfattarar
Engelskspråklege forfattarar
Britiske nobelprisvinnarar
Nobelprisen i litteratur
Nyromantiske forfattarar
Engelske diktarar frå 1900-talet
Folk frå Mumbai
Hispaniola

Hispaniola eller Hispañola er den nest største øya i Antillane. Den ligg aust for Cuba i det karibiske havet. Christofer Columbus kom til øya i 1492 og grunnla den første spanske kolonien i Amerika i 1493.

I dag er øya delt mellom dei to statane Haiti, på den vestre delen, og Den dominikanske republikken, på den austre delen.

Øyar i Nord-Amerika
Haiti
Den dominikanske republikken
Antillane
Curaçao

Curaçao (uttale [kura'são]) er ei mindre øy sør i det karibiske havet utanfor kysten av Venezuela. Ho er den største og mest folkerike av dei såkalla ABC-øyane (for Aruba, Bonaire og Curaçao). Fram til 10. oktober 2010 var ho ein del av Dei nederlandske Antillane, etter den datoen er ho eit eige autonomt land, underlagt det føderale monarkiet Kongeriket Nederlanda. Curaçao sin hovudstad er Willemstad.

Curaçao er 444 kvadratkilometer stor. Befolkninga er oppgjeve til 133 644 innbyggarar i 2004.

Historisk har Curaçao vore viktig for utviklinga av den nederlandske kolonimakta og den var sentral i slavehandelen. I det 20. hundreåret utvikla øya også ein betydeleg petroleumsindustri, der olje blei frakta over frå Venezuela og raffinert på Curaçao av Royal Dutch Shell. I dag er turisme og offshore-verksemd viktige næringsvegar.

Arkitekturen er svært interessant og Willemstad er på UNESCO si verdsarv-liste.

Curaçao er eit fleirspråkleg samfunn, der det blir snakka papiamento, nederlandsk, spansk og engelsk. Papiamento er førstespråk for eit fleirtal av folket, men både engelsk og nederlandsk har i tillegg offisiell status som statleg språk. Her er ein språkstrid på øya om kva som bør vere førstespråk.

Bakgrunnsstoff 

 
Det karibiske havet
Usjølvstendige område
Dei nederlandske Antillane
Antillane
Kongeriket Nederlanda
Lidköping

Lidköping er ein svensk by i Västra Götalands län i landskapet Västergötland. Den er centralort for Lidköping kommun. I 2011 hadde byen 25 644 innbyggarar. 

Byen ligg ved utløpet til Lidan i Kinneviken i sørenden av Vänern. 

Lidköping fekk bystatus i 1466 av Sverige sin dåverande konge Kristoffer av Bayern og er den eldste byen ved Vänern. Byen vert delt i to av Lidan. Nya Staden på vestsida vart bygd i 1670-åra av Magnus Gabriel de la Gardie. Her flytta han eit jaktslott som til 1882 gjorde teneste som rådhus. I dag er bygget eit handverksmuseum. Store delar av Gamla Staden vart øydelagd i ein brann i 1849. Nikolaikyrkan frå mellomalderen vart gjenreist i 1853. På Kållandsö nordvest for byen ligg Läckö slott.

Kjelder 
 Lidköping. (15.11.2011) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/Lidköping

Lidköpings kommun
Byar i Sverige
Tettstader i Västra Götalands län