alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kurt Vonnegut

Kurt Vonnegut, () var ein amerikansk forfattar og kunstnar.

Han har i hovudsak konsentrert seg om science fiction. Hans mest kjende verk er Slaktehus-5 som utspelar seg under bombinga av Dresden under andre verdskrigen.

Han var son av arkitekten Kurt Vonnegut d.e. og Edith Lieber. Begge foreldra sine familiar stammar opphavleg frå Tyskland. Under krigen opplevde han bombinga av Dresden som amerikansk krigsfange, og denne hendinga var utgangspunktet for den mest berømte romanen hans, Slaktehus-5 (originaltittel Slaughterhouse Five) frå 1969.

Bibliografi

Romanar 
 Player Piano (1952)
 Norsk Pianomaskinen, omsett av Torstein Hilt (1980)
 The Sirens of Titan (1959)
 Norsk Sirenene på Titan, etterord av Bing & Bringsværd, omsett av Olav Angell og Lill Granrud (1974)
 Mother Night (1961)
 Norsk Moder natt, omsett av Harald Engelstad (1980)
 Cat's Cradle (1963)
 God Bless You, Mr. Rosewater, or Pearls Before Swine (1965)
 Norsk Gud velsigne Dem, Mr Rosewater, eller Perler for svin (1971)
 Slaughterhouse-Five, or The Children's Crusade (1969)
 Norsk Slaktehus-5 eller barnekorstoget : en pliktdans med døden (1970)
 Breakfast of Champions, or Goodbye, Blue Monday (1973)
 Slapstick, or Lonesome No More (1976)
 Norsk Slapstick, eller Aldri mer alene (1977)
 Jailbird (1979)
 Norsk Fengselsfugl (1982)
 Deadeye Dick (1982)
 Galápagos (1985)
 Norsk Galapagos (1986) 
 Bluebeard (1987)
 Norsk Blåskjegg (1990)
 Hocus Pocus (1990)
 Norsk Hokus pokus (1991) 
 Timequake (1996)
 Norsk Tidsskjelv (1998), omsett av John Erik Bøe Lindgren.

Dei norske utgåvene er omsette av Torstein Bugge Høverstad, unnateke der det er markert. Utgjevne på Gyldendal Norsk Forlag.

Novellesamlingar 
 Canary in a Cathouse (1961)
 Welcome to the Monkey House (1968)
 Bagombo Snuff Box (1999)

Essaysamlinger 
 Wampeters, Foma and Granfalloons (1974)
 Palm Sunday, An Autobiographical Collage (1981)
 Fates Worse than Death, An Autobiographical Collage (1990)
 God Bless You, Dr. Kevorkian (2001)
 A Man Without a Country (2005)

Skodespel 
 Happy Birthday, Wanda June (1970)
 Between Time and Timbuktu, or Prometheus Five: A Space Fantasy (1972)
 Make Up Your Mind (1993)
 Miss Temptation (1993)
 L'Histoire du Soldat (1993)

Bakgrunnsstoff 

 Anmeldelse av Tidskjelv
 Uoffisiell side om Vonnegut
 Fuglen er fløyet

Vonnegut, Kurt
Vonnegut, Kurt
Vonnegut, Kurt
Vonnegut, Kurt
Vonnegut, Kurt
Folk frå Indiana
Didaktikk

Didaktikk er lærekunst eller læra om undervisning. Omgrepet kjem frå det greske ordet for undervisning, didáskein, medan adjektivet «didaktisk» kjem frå greske ordet «didaktikós» som tyder ‘høveleg for for undervisning’. 

Allmenn didaktikken eit element i pedagogikken. Med basis i faga vert det tala om fagdidaktikk.

Ei tilleggstyding har vi i litteraturvitskapen der didaktiske tekstar karakteriserer tekstar som vil formidle ein moralsk bodskap. Det gjeld blant anna fablane.

Bakgrunnsstoff
Frida Kahlo

Frida Kahlo (), døypt Magdalena Carmen Frieda Kahlo y Calderón, var ein meksikansk kunstmålar.

Ho var fødd i Coyoacán, som på den tida var ein liten busetnad i utkanten av Mexico by. Faren hennar var målar og fotograf av tysk-jødisk opphav. Familien hans kom opphavleg frå Oradea i Romania. 

Kahlo tok til å måla etter ei alvorleg trafikkulukke i 1925. Dei livsvarige smertene hennar etter ulukka var tema for mange av bilda hennar. Heile 45 av dei 143 bilda hennar er sjølvportrett. I tillegg til personlege erfaringar skildra ho òg det harde livet kvinner levde. Ho var òg påverka av kulturen til dei meksikanske urfolka, som ho avbilda i lyse fargar, med ei blanding av realisme og symbolikk.

Den kjende målaren Diego Rivera blei interessert i kunsten og i kvinna bak han. Dei to gifta seg, skilde seg, for så å gifta seg på nytt. Kahlo var aktiv kommunist, og det blei hevda at ho hadde eit forhold til Lev Trotskij. Etter at Trotskij blei myrda fordømde likevel Kahlo han, og kalla det maoistiske Kina for «det nye håpet for sosialismen». Heimen hennar var pynta med mykje sosialistisk kunst, mellom anna portrett av Marx, Engels, Stalin, og Mao.

Sjølv om arbeida til Kahlo har blitt klassifisert som surrealistiske, og ho nokre gonger stilte dei ut saman med europeiske surrealistar, motsette ho seg denne merkelappen. Hennar interesse for kvinnemotiv og den figurative ærlegdommen ho uttrykte dei med, gjorde at ho fekk kultstatus i mange feministiske kretsar i siste halvdel av 1900-talet.

Kahlo døydde den 13. juli 1954 av blodpropp i lungene. Oska hennar er sett i ei førkolumbisk urne som er stilt ut i den tidlegare heimen hennar, La Casa Azul (Det blå huset) i Coyoacán, som blei gjort om til eit museum som også stiller ut mange av verka hennar.

Ein biografisk dokumentar med tittelen Frida Kahlo blei laga i 1982 i Tyskland. Den inneheld også ein del arkivmateriale. I 1984 regisserte Paul Le Duc filmen Frida, naturaleza viva (Frida, levende natur), der Ofelia Medina speler Frida Kahlo. I 2002 laga Miramax ein spelefilm med tittelen Frida, der Salma Hayek spelte tittelrolla.

Kahlo skilde seg ut med ein ukonvensjonell utsjånad som ho dyrka fram heller enn å skjula. Ho hadde kraftig hårvekst i andletet som ho ofte forsterka i sjølvportretta sine.

Bakgrunnsstoff
 Biografi i Smithsonian Magazine (på engelsk)
 Galleri med Frida Kahlos arbeider (på engelsk)
 Malerier av Frida Kahlo (på engelsk)
 La Caza Azul (på engelsk)
 Frida Kahlo-biografi (på tysk)
 The Prodigious Century

Meksikanske målarar
Volt

Volt er ei avleidd SI-eining for måling av elektrisk spenning.
Symbolet for volt er V.
Eininga har fått namn etter den italienske fysikaren Alessandro Volta.

Definisjon 
Ein volt er definert som potensialforskjellen over ein leiar når ein straum på ein ampere forbrukar effekt tilsvarande ein watt.

SI-avleia einingar
Måleiningar for elektromagnetisme
Joule

Joule er ei avleidd SI-eining for måling av energi.
Symbolet for joule er J.
Eininga er oppkalla etter den engelske fysikaren James Prescott Joule, og er definert ved hjelp av dei grunnleggjande einingane kilogram, meter og sekund. 

Joule skal uttalast «jul» på norsk.

 1 J = 0,239 cal (kalori)
 1 cal = 4,184 J
 1000 J = 1 KJ (kilojoule)

Wattsekund eller Ws er identisk til joule. 

SI-avleia einingar
Måleiningar for energi
Mardalsfossen

Mardalsfossen er den 13. høgaste fossen i Noreg og Europa ut frå totalt fall. Han ligg ved sørenden av Eikesdalsvatnet i Molde kommune i Møre og Romsdal fylke. Fossen er ein del av elva Mardøla og fell 657 meter ned mot Eikesdalsvatnet. Fossen vert ofte feilaktig rekna for å ha det høgaste fallet i Noreg. Lengda 297 meter vert ofte nytta i så tilfelle, men den verkelege høgda på det lengste fallet er 358 meter. Dette er derimot heller ikkje det lengste i Noreg. 

Fossen består av to store fall, begge stupfossar, og nokre mindre kaskadefall ved botn. Fossen er regulert og tørrlagt store delar av året. Fossen vert derimot opna for turismen sin del frå 20. juni til 20. august frå om lag ni om morgonen til ni om kvelden. 

Det går bilveg fram til ein parkeringsplass nedanfor fossen. Frå parkeringsplassen er det ein 30–45 minutt gåtur opp til fossen. 

Mardalsfossen kom i fokus i 1970, under Mardøla-aksjonen.

Sjå òg 
 Fossar i Noreg

Kjelder 
 Mardalsfossen på World Waterfall Database

Geografi i Molde
Fossar i Møre og Romsdal
Mardøla

Mardøla er eit vassdrag ved sørenden av Eikesdalsvatnet i Molde kommune i Møre og Romsdal fylke. Mardøla-vassdraget vert utgjort av Mardøla og Ytste Mardøla. Mardøla har utspring i Mardalstjønna (945 moh.). Eit fall på 655 m utgjer den vidgjetne Mardalsfossen. Ytste Mardøla har utspring i Nedste Mardalsvatnet (842–837 moh.). Mardøla og Ytste Mardøla møtest før dei renn saman ut i Eikesdalsvatnet.

I 1970 vart det vedteke regulering av Mardøla, noko som førte til Mardøla-aksjonen. Aksjonen var den første store demonstrasjonen mot vasskraftutbygging i Noreg.

Geografi i Molde
Elvar i Møre og Romsdal
Coulomb

Coulomb er ei avleidd SI-eining for måling av elektrisk ladning. Symbolet for coulomb er C.

Definisjon 
1 coulomb er den mengda elektrisk ladning som ein straum på 1 ampere gjev på 1 sekund.

Opphav 

Eininga har fått namn etter den franske fysikaren Charles Augustin Coulomb.

Måleiningar for elektrisk ladning
SI-avleia einingar
Doppler

Doppler er eit etternamn og slektsnamn nytta mest i område med tysk språk. Toppler og Tobler er variantar av same namn.

Doppler som etternamn 
 Christian Andreas Doppler, Dopplereffekten er oppkalla etter han

Sjå òg 
 Doppler-radar - ein type radar som nyttar Dopplereffekten
 Romanen Doppler - ein roman frå 2004 av forfattaren Erlend Loe. Hovudpersonen i romanen heiter Andreas Doppler

Slektsnamn
Tyske slektsnamn
Candela

Candela er den grunnleggjande SI-eininga for måling av lysstyrke.
Symbolet for candela er cd.

1 candela er lysstyrken i ei gitt retning til ei lyskjelde som sender ut monokromatisk lys med frekvens 5,40 × 1014 Hz, og med strålingsstyrke i den gitte retninga lik 1/683 watt per steradian.

Den valde frekvensen i det synlege spektrumet er nær grønt fordi menneskeauget er mest var denne frekvensen. Ved andre frekvensar krevst høgare strålingsintensitet for å oppnå den same lysstyrken i høve til frekvensresponsen frå menneskeauget.

Candela er latin og tyder stearinlys.
Eit vanleg stearinlys gir om lag 1 cd og ei 100 W lyspære om lag 120 cd.

SI-einingar
Måleiningar for luminans
Fotometriske måleiningar
Måleiningar for lysstyrke
Ekkoteknikar

Ekkoteknikar er ein person utan medisinsk utdanning som gjer ekkokardiografi, ultralydundersøking av hjarta. I Noreg har dei gjerne ei relevant treårig høgskoleutdanning. Det er (desember 2005) ti ekkoteknikarar i Noreg. Dette er ingen formalisert utdanning her i landet, i motsetnad til Sverige (biomedisinsk analytiker) og nord-Amerika (cardiac sonographer).

Helsepersonell
Stad

Stad ytst på Stadlandet, der d vert uttala som t, er ei halvøy i Stad kommune. Området kring Stad er kjend som ei av dei mest vêrharde strekningane langs kysten av Noreg. 

Halvøya stikk ut i havet og utgjer den nordvestlegaste delen av Sogn og Fjordane fylke. Fjellet ytst på Stad heiter Kjerringa, og vert òg kalla Vestkapp. Namnet vart nytta frå 1980-talet for å lokka turistar til landet lengst i vest. Staden vert ofte omtala som det vestlegaste punktet i Noreg, men Vardetangen i Austrheim ligg noko lengre vest. Stad ligg ved 62 grader nord, som ved mange høve vert nytta som ei grensline mellom Nordsjøen og Norskehavet.

Historie 

I området er det mange restar av tyske byggverk frå andre verdskrigen. Festningsverka vart for det meste bygde av fangar frå Aust-Europa. Sør for Kjerringa ligg bygda Ervik. Utanfor Ervik vart hurtigruta D/S «Sanct Svithun» ved eit mistak bomba av britiske fly i 1944. Folk i Ervik gjorde ein stor innsats for å redda overlevande; mellom anna reiste nokre ut på havet i små båtar i storm. Skipsklokka frå «Sanct Svithun» heng i dag i kapellet i Ervik.

Midt på Stad er Dragseidet. Namnet kjem av at ein bruka å dra båtane over Stad der det var enklast og kortast veg. Båtane vart dregne frå Leikong i nord til Drage i sør. På Dragseidet vart fire fylke kristna i 997. Det er sett opp eit minnesmerke over kristninga på eidet. Dragseidspelet vert spela om somrane, nesten kvart år. Spelet handlar om hendingane då kristendomen kom.

Geografi 
Havet utanfor Stadlandet vert kalla Stadhavet og er eit farvatn med krevjande bylgjetilhøve for skipsfart 90 til 110 dagar i året. Kryssande sjø gjev vanskelege styringstilhøve. 

Mange sjøfararar og kystbuarar ynskjer ein tunnel gjennom halvøya. Den tenkte «Stad Skipstunnel» er eit anlegg som skal ha rom for skip med 21 meter seglingshøgd, 18 meter breidd og 8 meter djupne. Tunnelen er rekna å kosta 700 millionar kroner (2002). Med ein slik tunnel vil heile skipsleia frå Stavanger til Molde vera samanhengjande (relativt) skjerma. Tunnelen skal etter planen gå frå inst i Kjødepollen til Moldefjorden. Her er Stad på det smalaste. Ulike planar om å laga tunnel har vore lansert opp gjennom tidene. «Kanaltunnel gjennom Stat» var førstesidesak i avisa Nordre Bergenhus Amtstidende allereie den 11. september 1874.

Meteorologisk institutt har til ei kvar tid spesialvarsel med refraksjonsdiagram for farvatnet utanfor Stad på internett. 

Vêrtilhøva gjer at Stadlandet er eit aktuelt og attraktivt område for utbygging av vindmøllepark, men det er òg interessant mellom anna for ornitologar. Styresmaktene har ikkje gjort noka endeleg avveging av dei kryssande nærings- og miljøinteressene i området.

Bakgrunnsstoff 
 Meteorologisk institutt med bylgjevarsel for Stad 
 NRK fylkesleksikon om Selje og Stad

Geografi i Stad
Halvøyar i Noreg
Condeep

Condeep er ei nemning på ein serie oljeplattformer. Plattformene vart utvikla i Noreg for produksjon av olje og gass i Nordsjøen. Namnet kjem av engelsk «concrete deep water structure», eller djupvasstruktur av betong. 

Plattforma kviler på tjukke betongtankar som står på havbotnen og fungerer som oljelager. Frå desse stikk så ei, tre eller fire slankare hole søyler, som går rundt 30 meter høgare enn havoverflata.

Det var Stavangerfirmaet Norwegian Contractors som utvikla konseptet med Condeep-plattformer frå 1973, etter suksessen med betongtanken på Ekofiskfeltet.

Condeep-plattformer vert ikkje produserte lenger. Dei store betongplattformene er utkonkurrerte av nye, billegare havbotnrammer saman med (bustad-) produksjons-, lagrings- og utlastingsskip, ofte nemnt med det engelske omgrepet 'Floating Production, Storage and Offloading', FPSO. Den siste condeep-plattforma i Noreg vart produsert på 1990-talet.

Bakgrunnsstoff 
 Dr. techn. Olav Olsen, Om Condeep-plattformer , 2011, nettside hos Oljedirektoratet, lest 30. august 2011

Oljeplattformer
Ragnar Thorseth

Ragnar Thorseth () er ein norsk eventyrar og forfattar frå Herøy på Sunnmøre.

Ragnar Thorseth vart kjend som eventyrar etter fleire dristige turar i mindre båtar. I 1969 rodde han som første mann åleine frå Noreg (Måløy) til Lerwick på Shetland. I det neste tiåret reiste han mellom anna Nordishavet rundt, over Atlanterhavet og gjennom Nordvestpassasjen. I 1982 var han med på ein snøskuterekspedisjon som gjekk over isen til Nordpolen. Målet vart nådd 29. april. I perioden 1984—1986 sigla han verda rundt med «Saga Siglar». På slutten av 1980-talet var han og familien ein vinter i isaudet i Kongsfjorden på Svalbard.

I 1989 starta han saman med si dåverande kone, Kari, opp Håholmen Havstuer på Håholmen i Hustadvika. Seinare er denne seld.

I august 2000 vart han utsett for ei alvorleg rideulykke. I 2003 spelte han inn tre program i dokumentarserien "Med torsk til Lofoten", saman med sin gode venn Malvin Frisnes. Ragnar Thorseth er frimurar.

Ragnar Thorseth har gitt ut bøker med tekst og bilete frå alle dei største ekspedisjonane.

Ekspedisjonar 
 24. juli—3. august 1969 - Ragnar Thorseth rodde frå Måløy til Lerwick på Shetland
 1971 - Reiste Nordishavet rundt, om lag 6000 nautiske mil med den 32 fot lange «Santho»
 1975 - Brukte fem månader over Atlanterhavet med «Cleng Peerson» langs leia nytta av dei første norrøne oppdagarane til Vinland, ein tur på 8500 nautiske mil som enda i New York i USA
 1979—1980 - Passerte Nordvestpassasjen på same viset som Roald Amundsen i ein 20 fots båt
 29. april 1982 - Nådde Nordpolen som del av den fyrste norske ekspedisjonen som tok seg fram over isen
 1984—1986 - Sigla jorda rundt med vikingknarren «Saga Siglar»
 1987—1988 - Overvintra saman med familien i Kongsfjorden på Svalbard i båten «Havella»
 1991 - Thorseth var kaptein på gokstadskipkopien «GAIA» frå Noreg til New York i USA
 2015 - Rodde og  segla 67 år gamal sør langs kysten, over til Shetland og tilbake.

Bibliografi 
 Alene over Nordsjøen - og eventyrferder i Nordishavet - 1979 (Nordvest informasjon)
 Med kurs for Nordvestpassasjen: 75 år etter Roald Amundsen - 1981 (Nordvest informasjon)
 Ferden mot Nordpolen - 1982 (Hjemmet)
 Forlis: Nord i isheimen - 1983 (Nordvest informasjon)
 Saga siglar: århundrets seilas jorda rundt - 1988 (Nordvest forlag)
 Familien i isødet: En vinter i Kongsfjorden på Svalbard - 1989 (Grøndahl)

Kjelder
 Fødselsdato frå NBL-artikkel om Thorseth, skriven av Ulf Larsstuvold.

Bakgrunnsstoff
 Olav Lie Gundersen: Den siste viking - Ragnar Thorseths eventyrlige liv, Kagge Forlag ISBN 978-82-489-0984-2

Norske forfattarar
Folk frå Herøy i Møre og Romsdal
Vest-India

Vest-India er òg ei eldre nemning på Karibia

Vest-India er eit område i India som femner om statane Maharashtra, Gujarat, Goa og unionsterritoria Daman og Diu og Dadra og Nagar Haveli. Kulturelt er regionen er eit bindeledd mellom Nord- og Sør-India, men med mange eigne særtrekk.

Dei viktigaste språka i området er gujarati, marathi, hindi (i Bombay) og konkani og malvani i sør.

Ganesja er ein svært viktig guddom i Vest-India.

Indiske delstatar og territorium
Newton

Newton er ei avleidd SI-eining for måling av kraft. Symbolet for newton er N. Eininga har fått namn etter Isaac Newton på grunn av hans viktige bidrag til klassisk mekanikk. 

Ein newton er definert som den krafta som skal til for å akselerere ein masse på eit kilogram ein meter per kvadratsekund.

Newton
Måleiningar for kraft
Kråkerøy

Kråkerøy var tidlegare ein kommune i Østfold fylke. Kråkerøy kommune vart oppretta i 1904 då området vart skilt ut frå Glemmen kommune. I 1994 vart Kråkerøy i lag med Borge kommune, Onsøy kommune og Rolvsøy kommune slege saman med Fredrikstad kommune. Kråkerøy var den minste av desse kommunane, 25 km².

Kommunen låg i utlaupet av Glomma på Kråkerøy, Kjøkøy og nokre småøyar. Kråkerøybrua bind Kråkerøy saman med fastlandet i Fredrikstad sentrum, og over Kjøkøy er det vegsamband til Hvaler.

Kjende personar frå Kråkerøy 
 Erling Johansen - norsk arkeolog

Historie i Fredrikstad
Tidlegare kommunar i Østfold
Geografi i Fredrikstad
Trajan av Romarriket

Trajan av Romarriket eller Trajanus, Marcus Ulpius (Nerva) Traianus, fødd 18. september 53, død 9. august 117 e.Kr., var romersk keisar frå 27. januar 98. 

Trajan vert rekna som ein av de fremste keisarane av Romarriket. Han vart fødd i Spania. I Roma la han dåvarande regent Nerva sitt namn til sitt og vart samstundes adoptert av denne. På grunn av adopsjonen kunne han verta keisar frå år 98 e.Kr. Trajan stod i spissen for Romarriket i to krigar. Krigane vert skildra på Colonna Traiana (Trajansøyla) på Trajans forum. 

Trajan vart etterfylgd som keisar av Hadrian av Romarriket. 

Trajan
Døde av ødem
Julius Cæsar

Gaius Julius Cæsar (fødd 12. juli eller 13. juli mellom 102 fvt. og 100 fvt., død 15. mars 44 fvt.) var ein romersk militær, hærførar, statsmann og diktator. 

Nokre gonger vert Cæsar rekna for å ha vore den fyrste røynlege romerske keisaren. Namnet «Cæsar» er utgangspunkt for tittelen keisar. Klassisk latinsk uttale av Cæsar var /kajsar/.

Barn 
 Julia Cæsaris 
 Cæsarion

Sjå òg 
 Gallarkrigen

Merknadar

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Who was who in Roman times

 
Romerske politikarar
Romerske hærførarar
Diktatorar
Døde i første hundreåret fvt.
Fødde på 100-talet fvt.
Folk drepne med kniv
Myrda statsleiarar

Romarar frå 1. hundreåret fvt.
Herskarar frå 1. hundreåret fvt.
Historikarar frå 1. hundreåret fvt.
Forfattarar frå 1. hundreåret fvt.
Latinske historikarar
Cæsar

Cæsar, nokre gonger stava Caesar, var tittelen til keisaren av Romarriket. Det var opphavleg eit eigennamn frå slekta til Gaius Julius Cæsar, men blei seinare også bruka som tittel av etterfølgjarane hans, ilag med ordet imperator. På tysk, russisk og dei skandinaviske språka er det variantar av caesar som er bruka som tittel for ein ekstra mektig konge (Kaiser, tsar, keisar), mens til dømes fransk og engelsk brukar variantar av imperator (empereur, emperor).

Etter at Julius Cæsar var drepen blei Augustus av Romarriket, som då heitte Gaius Octavius, adoptert gjennom testamentet til den gamle statsleiaren. Ifølge romersk skikk tok han namnet Gaius Iulius Cæsar Octavianus. Også Tiberius fekk namnet gjennom adopsjon, medan Claudius var av Iulius Caesar-slekta.

Då Galba tok makta i år 68 tok han òg tittelen cæsar, som nå var gått over frå å vera eit namn på keisaren til å vera ein tittel.

Ordet cæsar hadde opphavleg tydinga 'hårete', og må ha vist til ein mann av Iuliafamilien som anten hadde ein flott hårmanke eller tvert imot var temmeleg skalla.

Sjå òg 
 Augustus og augusta

Romarriket
Kongelege titlar
Siemens AG

Siemens AG er eit tysk industrikonsern med hovudkontor i München. Føretaket har om lag 414 000 tilsette verda over, av dei 167 000 i Tyskland. Omsetnaden for 2003 var 74 milliardar euro. 

Føretaket vart grunnlagt 12. oktober 1847 av Werner von Siemens saman med Johann Georg Halske.

Bydelen Siemensstadt i Berlin har fått namnet sitt etter Siemens-konsernet.

Føretaket er aktivt innom mellom anna 
 informasjonsteknologi
 telekommunikasjon
 medisinsk teknikk
 transportteknikk
 kraftteknikk

Bakgrunnsstoff 
 Siemens si norske internettside

Tyske føretak
Skipingar i 1847
Werner von Siemens

Ernst Werner von Siemens () var ein tysk vitskapsmann og industrialist, oppfinnaren av dynamoen, sporvogna og grunnleggjaren av Siemens AG. Han har òg gjeve namn til eininga siemens.

Werner Siemens var fødd i Lenthe, nær Hannover i Tyskland. Han var det fjerde av fjorten barn. 
I 1847 grunnla han saman med Johann Georg Halske Telegraphenanstalt von Siemens & Halske AG, det som seinare skulle bli Siemens AG. I 1866 oppdaga han prinsippet bak dynamoen. 

I 1879 bygde han den fyrste elektriske jernbana, og i 1881 den fyrste sporvegen. I 1888 vart han adla av keisar Fredrik III av Tyskland. Han døydde i Berlin.

Familien Siemens
Tyske oppfinnarar
Tyske industrifolk
Arnold von Siemens

Arnold von Siemens () var ein tysk industrialist og den eldste sonen til Werner von Siemens. Saman med bror sin, Wilhelm von Siemens, tok han over Siemens-konsernet i 1890, då far deira trekte seg tilbake.

Familien Siemens
Carl von Siemens

Carl Heinrich von Siemens (fødd 3. mars 1829 i Menzendorf, Mecklenburg i Tyskland; død 21. mars 1906 i Menton) var ein tysk industriherre og bror til Werner von Siemens.

Bakgrunnsstoff 
 Lengre biografi (på tysk)

Familien Siemens
Tyske forretningsfolk
Onsøy

Onsøy var tidlegare ein kommune i Austfold fylke. I 1994 vart Onsøy i lag med Borge kommune, Kråkerøy kommune og Rolvsøy kommune slått saman med Fredrikstad kommune. Kommunesenter i Onsøy kommune var Gressvik.

Etter ei meiningsmåling gjord av Norsk Gallup i 2002 for Nei til Storkommunen Fredrikstad var to tredelar av folk i Onsøy for å skipa opp Onsøy kommune, og Onsøy-lista vart skipa for å kjempa for saka.

Namnet Onsøy kjem av norrønt Óðinsey, og er eit av få stadnamn som no ber minne om Odin i Noreg.

Bakgrunnsstoff 
 Onsøy-lista

Historie i Fredrikstad
Tidlegare kommunar i Østfold
Eininga weber

Weber er ei avleidd SI-eining for måling av magnetisk fluks.
Symbolet for weber er Wb.

Eininga har fått namn etter den tyske fysikaren Wilhelm Eduard Weber.

Weber
Weber
Ohm

Ohm er ei avleidd SI-eining for måling av elektrisk motstand (resistans).
Symbolet for ohm er Ω.

I fylgje Ohms lov har ei innretning ein motstand på 1 ohm dersom ei spenning på 1 volt er årsak til ein straum på 1 ampere.

Eininga har fått namn etter den tyske fysikaren Georg Simon Ohm. 

SI-einingar
Måleiningar for elektromagnetisme
Georg Ohm
-44



Hendingar

Fødde

Døde 
 15. mars: Gaius Julius Cæsar, romersk statsmann (drepen)
 Farao Ptolemaios XIV av Egypt (26. juli var siste dato han blei skildra i live)
-4



Hendingar 
 Herodes Archelaus blei konge av Judea og Herodes Antipas konge av Galilea.

Fødde

Døde 
 Herodes den store, jødane sin konge frå 39 fvt..