alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Lambayeque-regionen

Lambayeque (spansk Región Lambayeque, quechua Lanpalliqi suyu) er ein region i det nordvestlege Peru med kystlinje mot Stillehavet. Han har grenser mot Piura-regionen i nord, mot Cajamarca-regionen i søraust, og Libertad-regionen i sør. Folkesetnaden var 1 008 505 i 1996, arealet er 14 213 km². Hovudstaden er Chiclayo.

Historie 
Etter legenda kom framande flåtar og la til i San José-bukta. Ein prosesjon av krigarar leidd av ein mann med stort mot og talent, Naylamp, grunnla ein sivilisasjon. Desse vert rekna for å vere grunnleggjarane av den store Chimú-sivilisasjonen. Men før det var delar av regionen påverka av Moche-kulturen.

Regionen har eit vidt dalføre kalla Lambayeque-dalen. Fleire arkeologiske stader vitnar om utvikling av kjente sivilisasjonar som Moche og Chimú. Mange reknar òg Lambayeque som ein distinkt kultur etter Moche-periodens slutt fram til området vart erobra av Chimu-sivilisasjonen (700-1350). Lambayeque-kulturen er òg kjent som Sicán. Kjente arkeologiske stader er Túcume, Pampa Grande, Batán Grande og Sipán. Dei ligg ikkje langt frå Chiclayo.

Fram til ca 700-750 e.Kr. var dalen dominert av Moche som har late etter seg pottemakarkunst, gull- og sølvprodukt. Mot slutten av denne tida var Pampa Grande det viktige sentrum. Batán Grande sin mektige periode var 900-1100. Staden har vore prega av plyndring heilt fram til 1900-talet, somme meiner at det meste av gullet ein finn rundt i musea i Peru kjem nettopp herifrå. Ca år 1100 brann ein viktig pyramide og Batán Grande blei forlate. Det gav rom for sivilisasjonen i Túcume som hadde sin store periode frå ca 1000 til 1300. Túcume vart erobra av Chimú i 1350 som dominerte fram til 1470 då heile Chimú-riket med Lambayeque vart teken av inkaene.

Erobringa av Lambayeque føregjekk i nesten 4 tiår, både Pachacútec, Túpac Yupanqui og Huayna Cápac var blanda inn.

Francisco Pizarro kryssa regionen på veg mot Cajamarca. Han var forbausa over det han fekk sjå av gull i vasar og reiskapar.

I kolonitida starta ei rivalisering mellom folk i byane Lambayeque og Santiago de Miraflores de Saña. Årsaka til konflikten var velstanden i Saña. Ein flod i 1720 utsletta den blomstrande byen Saña. I striden for emansipasjon og sjølvstende frå Spania følgde Lambayeque leiaren Juan Manuel Iturregui. 

 
Regionar i Peru
T-skjorte

Ei t-skjorte er ei enkel skjorte med beine liner og korte ermer som gjev henne form som ein T. Opphavleg var ho berre brukt som ei underskjorte, men i dag er det òg vanleg å bruka berre t-skjorte som overplagg i avslappa samanhengar. Dei første t-skjortene var enkle kvite bomullsplagg, men dei blei etter kvart laga i ulike fargar og med mønster eller påtrykt tekst. T-skjorter blir brukte av begge kjønn og av folk av alle aldrar, sjølv om dei nok er mest populære blant ungdom.

Historie 
Undertrøyer med t-form var lenge i bruk i Europa som undertøy for menn. Under den første verdskrigen fekk sveittande ullkledde soldatar frå USA augene opp for dei lette bomullsplagga som europeiske soldatar brukte under uniforma. Dei amerikanske soldatane tok til å bruka desse, og i den andre verdskrigen fekk dei utdelt t-skjorter som standard undertøy.

Etter krigen tok ein til å gå med t-skjorta utan skjorte over. Filmstjernene John Wayne, Marlon Brando og James Dean hadde alle dette antrekket då dei var på fjernsyn. Publikum blei først sjokkerte, men godtok etter kvart bruken. Då James Dean brukte ei slik skjorte i filmen Rebel Without A Cause i 1955, blei t-skjorta eit moteplagg.

På 1960-talet fekk ein nye variantar av sjølve plagget, som til då berre hadde hatt korte ermer og rund krage. Nå blei det òg laga t-skjorter utan ermer og med V-kragar og mykje anna. Folk tok òg til med å dekorera og farga t-skjortene sine. Etter kvart blei det heilt vanleg å bruka t-skjorter til å uttrykka noko ein stod for eller spreia reklame.

Bakgrunnsstoff 

Skjorter
Undertøy
1900-talet
USA-amerikanske klede
Jæren Folkehøgskule

Jæren folkehøgskule er ein grundtvigiansk frilynt folkehøgskule som ligg i sentrum av Klepp kommune på Jæren. Han blei grunnlagt i 1899 av strilen Søren Øvretveit.

Skulen har gjennom dei siste 20 åra hatt stor søknad. Han er knytt til Informasjonskontoret for folkehøgskulen.

Linjefag som blir tilbode: 
 Foto
 Surf
 Sosial
 Interiør
 VideoOnline
 Pc.rock
 Bu og Fritid. 
I tillegg blir det tilbode ei rekke valfag.

Bakgrunnsstoff 

Heimesida

Folkehøgskular i Rogaland
Frilynde folkehøgskular
Jæren
Klepp kommune
Skipingar i 1899
Augustus

Augustus () var keisar av Romarriket frå år 30 fvt til år 14. Han vert rekna som den fyrste romerske keisaren og grunnleggjar av prinsipatet. Som keisar vart han kalla Imperator Caesar Augustus (Latin IMP·CAESAR·DIVI·F·AVGVSTVS).

Augustus vart oppfostra av onkelen sin, Gaius Julius Cæsar. Etter at Cæsar vart myrda i år 44 fvt utkjempa Augustus ein i borgarkrig med Marcus Antonius og kjempa mot Kleopatra av Egypt.

Fødenamnet til Augustus var Gaius Octavius. Namnet vart endra til Gaius Caesar Octavianus («den octavianske cæsar»), etter at Cæsar adopterte han straks før Cæsar vart myrda. 

I Nytestamentet i Bibelen vert det skildra korleis keisar Augustus gjev ordre om at heile verda (dvs. heile Romarriket) skal skrivast inn i manntal. Manntalet vart utført kring år 4 fvt, då Jesus vart fødd.

Augustus døydde 76 år gamal og vart etterfylgd av Tiberius Julius Caesar (som keisar omtala som Tiberius).

Månaden august er oppkalla etter Augustus.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Romerske keisarar
Fødde i 60-åra fvt
Døde i 10-åra
Tiberius av Romarriket

Tiberius () var romersk keisar frå 19. august 14 til han døydde. Han var den andre keisaren av Romarriket. 

Tiberius var son av keisar Augustus si andre kone Livia, frå det fyrste ekteskapet hennar med Tiberius Nero. Mora gifta seg med Octavianus, den seinare Augustus, og Tiberius blei adoptivsonen hans.

Tiberius gjorde militærteneste i kampar mot germanarane, som hadde sigra over dei romerske styrkane i slaget ved Teutoburgerskogen i år 9. Tiberius tok del i fleire framgangsrike ekspedisjonar oppover i Germania. Då han kom heim til Roma vart sigrane feira.

Ettersom Augustus sin tiltenkte tronfylgjar døydde ung, vart Tiberius vald i staden. Då Augustus døydde i år 14 vart Tiberius keisar. Regjeringstida vart kjenneteikna av ymse opprør i ulike delar av det vidstrakte riket. Tiberius vart trass i dette rekna som ein god administrator og lukkast å halda hæren i god stand. 

Etter kvart drog Tiberius seg attende frå det politiske livet i Roma, men vart tvungen til å gripa inn då kommandanten for pretorianargarden sjølv prøvde å gripa makta. 

Tiberius herska på den tida då Jesus Kristus verka i den romerske provinsen Judea. 

Då Tiberius døydde i år 37, vart han etterfylgd som keisar av Caligula. I testamentet sitt hadde Tiberius delt makta mellom Caligula og Tiberius Gemellus. Kort tid etter erklærte Caligula testamentet for ugyldig. Han lét deretter myrda Gemellus.

Romerske keisarar
Rundefjellet

Rundefjellet er namnet på heile fjellet på øya Runde i Herøy kommune på Sunnmøre. 

Fjellet strekkjer seg i heile øya si lengde og går bratt ned mot havet i vest. Dei to høgste toppane på fjellet er Varden og Rundabranden. Bratthenget i vest er viden kjent som fuglefjellet på Runde, og er det største fuglefjellet i Noreg sør for Røst. Heile denne delen av fjellet er freda.

Fjell i Herøy i Møre og Romsdal
Caligula av Romarriket

Caligula, Gaius Julius Cæsar Augustus Germanicus (31. august 12–24. januar 41), var den tredje keisaren av Romarriket, frå år 31 til 41. Han etterfylgde Tiberius av Romarriket. Namnet «Caligula» tyder 'den litle støvelen'. Han var den tredje keisaren i den julisk-klaudiske ætta. Han vart hugsa som ein despot på grunn av vellivnaden sin, og den sære, degenererte og råe framferda si. Den mest levande skildringa av livet hans er gjeven av historikaren Svetonius. Tacitus vil ikkje eingong nemne han, men det kan òg vere at skildringa hans er borte.

Det fyrste året som romersk keisar var Caligula vellukka. Men etter kvart stod han bak ei rekkje handlingar og ordrar som var både latterlege og skremmande. Han er seinare vorten kjend for å ha vore ein galen, despotisk tyrann. Han vart snikmyrda i 41 etter ei samansverjing av senatorar og fleire av vaktene hans. Caligula vart etterfylgd som keisar av Claudius I av Romarriket (Tiberius Claudius Nero Germanicus).

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Caligula av Romarriket» frå , den 8. mars 2007. 
 
 Store Norske Leksikon: Caligula
 Barrett, Anthony A.: Caligula: the corruption of power, London 2000. ISBN 0-415-21485-8

Romerske keisarar
Fødde i 10-åra
Døde i 40-åra
Claudius I av Romarriket

Claudius, Tiberius Claudius Drusus Nero Germanicus, fødd 1. august 10 fvt., død 13. oktober år 54. Claudius var den fjerde keisaren av Romarriket frå 24. januar 41, av den julisk-claudiske ætta. Claudius vart utropa til romersk keisar av pretorianargarden, nærast ved eit slumpehøve. Han etterfylgde Caligula av Romarriket. Han var den fyrste keisaren som ikkje vart fødd i Italia. Claudius vart fødd i Lugdunum i Gallia, som son av Drusus og Antonia Minor. Han var òg den fyrste keisaren som vart utnemnd av Pretorianargarden i motsetnad til det romerske senatet. Claudius synte seg å vera ein god keisar som lét byggja imponerande byggverk og tok nye provinsar opp i Romarriket. På Claudius si tid vart riket utvida mellom anna på dei britiske øyane. Kona Messalina har vorte skulda for mange illgjerningar. Claudius lét henne til slutt avretta. 
Claudius si andre kone, Agrippina d.y., forgifta han slik at han døydde i år 54. Ho ville sikra trona til sin son Nero av Romarriket. Ho hadde fått Nero i sitt fyrste ekteskap med Cnaeus Domitius Ahenobarbus.

Claudius vart ikkje rekna som noko keisaremne. Omdømet fortel at han leid av nokre vanskar med førleiken, og slekta hadde halde han utanfor alle offentlege embete til Caligula gjorde han til romersk konsul i 37. At han var noko vanfør, kan ha berga livet hans under utreinskingane i åra Tiberius og Caligula rådde. Det at han overlevde førte til at han vart utropa til keisar etter at Caligula vart snikmyrda i 41. Då var han den siste som var att på mannssida i heile slekta. Sjølv om han mangla politisk røynsle, synte han seg snart som ein dugande styrar. Medan han rådde voks imperiet, og romersk Britannia vart lagt under Roma. Han var personleg oppteken av lovverket, var til stades ved rettstingingar, gjerne så mange som tjue om dagen. Men han vart rekna som sårbar, særskild av adelen i Roma. Han var støtt tvungen til å rette opp stillinga si i høve til det romerske senatet, og avretta mange senatorar. I privatlivet leid han òg nederlag, og dette førte sistpå til at han vart forgifta. Desse hendingane skada omdømet hans hjå samtidshistorikarane, men nyare forsking har retta på dette.

Romerske keisarar
Nero av Romarriket

Nero, Nero Claudius Cæsar Augustus Germanicus, fødd Lucius Domitius Ahenobarbus den 15. desember 37 og død 6. juni 68, var romersk keisar frå 13. oktober 54. Segnene omtalar Nero som ein tyrann og ein libertinar, og han er kjend som keisaren som "spela medan Roma brann", og ein tidleg forfølgjar av dei kristne. Desse forteljingane skriv seg frå Tacitus, Svetonius og Cassius Dio. Men andre samtidskjelder nemner at Nero i røynda var svært folkekjær i levetida si.Som son av keisar Claudius I av Romarriket si siste kone Agrippina d.y. og hennar fyrste ektemann, Cnaeus Domitius Ahenobarbus, var han den femte og siste i keisardynastiet starta av Augustus. Han vart adoptert av grandonkelen Claudius og vart dermed arving i år 50. Nero var den femte og siste keisaren frå den julisk-claudiske ætta. Han tok over trona som Nero Claudius Caesar Drusus etter at Claudius var daud 13. oktober 54.

Den første delen av keisartida hans var prega av stabilitet og velstand, mykje takka vera rådgjevarane hans, som filosofen Seneca. Men Nero sette i gang mange kostbare byggeprosjekt som etter kvart førte til økonomisk krise.

I år 62 skilde Nero seg frå kona Octavia, som han seinare skal ha fått myrda, og gifta seg med Poppaea Sabina. 

Bybrannen i Roma i år 64 blei skulda på dei tidlege kristne, som blei forfølgde. Etter at brannen var sløkt blussa han opp igjen i eit område eigd av Tigellinus, ein rådgjevar til Nero. Tacitus insinuerte på grunn av dette at den andre og verre fasen av brannen var blitt starta etter ordre frå Nero. Seinare er det òg blitt sagt at Nero spelte fiolin under brannen.

I 66 la Nero tittelen Imperator til namnet sitt. Riket kom i opprør på grunn av dei økonomiske problema. Etter at folket hadde reiste seg i år 68 og det romerske senatet avsettte han. Han rekna med at senatet ville avretta han, og tok difor livet sitt med hjelpa til skrivaren sin.
Han vart etterfylgd av dei såkalla revolusjonskeisarane: Galba, Otho og Vitellius.

Romerske keisarar
Christian Sinding

Christian August Sinding () var ein norsk komponist.

Liv 
Sinding vart fødd i Kongsberg den 11. januar 1856. Han byrja å studere musikk i Oslo og flytte så til Tyskland, der han studerte under Salomon Jadassohn ved konservatoriet i Leipzig. Han budde i Tyskland det meste av livet sitt, men fekk regelmessig økonomisk stønad frå Noreg. I 1920 og 1921 var han i USA for å undervise i komposisjon ved Eastman School of Music i Rochester i New York.

Han var bror av målaren Otto Sinding og bilethoggaren Stephan Sinding, og er bestefar til Tone Sinding Steinsvik.

I 1941, to månadar før han døydde melde han seg inn i Nasjonal Samling. Han hadde då våre dement i fleire år, så det er uvisst om han var klar over kva NS stod for. Dette førte likevel til at musikken hans i etterkrigstida sjeldan vart framført i Noreg.

Verk 
Dei mange lyriske pianostykka og songane hans fekk mange til å sjå på Sinding som Edvard Griegs etterfølgjar. Sinding blir i dag særleg hugsa for eitt av desse stykka, «Vårbrus» («Frühlingsrauschen» på tysk, ofte omsett til «Rustle of Spring» på engelsk) frå 1896. Mellom dei andre verka hans, som sjeldan blir spela i dag, er fire symfoniar, tre fiolinkonsertar, ein pianokonsert, ymse kammermusikk og operaen Det hellige Bjerg frå 1914.

Prisar og utmerkingar
Sinding vart mellom anna utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden i 1899 og mottok storkrossen av same orden i 1938.

Kjelder 
 «Christian Sinding» på Bokmålswikipediaen

Norske komponistar
romantiske komponistar
folk frå Kongsberg
St. Olavs Orden
Ludvig Mathias Lindeman

Ludvig Mathias Lindeman () var ein norsk komponist, organist og folkemusikksamlar fødd i Trondheim. Han var den første i Noreg som begynte å samle inn folkemusikk systematisk.

Far hans, Ole Andreas Lindeman, var organist og konsertpianist. Ludv. M. Lindeman hadde studert både teologi og musikk og var organist i Vor Frelsers Kirke i Christiania (no Oslo domkyrkje) i Oslo i 47 år. Han samla mesta 2 000 norske folkemelodiar. Saman med sonen Peter grunnla han Musikkonservatoriet i Kristiania som seinare vart Norges musikkhøgskole.

I åra 1853–67 gav han ut Ældre og nyere norske Fjeldmelodier. Samlede og bearbeidede for Pianoforte i tre band. Desse hefta inneheld folkemusikk for song, hardingfele, bukkehorn, langeleik og fleire. Desse melodiane var alle arrangerte for piano, slik at stykka miste mange av dei stiltypiske detaljane i norsk folkemusikk, noko som førte til kritikk frå fleire kantar — mellom anna frå Edvard Grieg, sjølv om Grieg brukte materialet i hefta for sine eigne komposisjonar. I originaloppteikningane har Lindeman likevel registrert både uvanlege intervall og rytmiske detaljar. I 1907 vart eit siste hefte i samlinga utgjeve av sonen Peter.

Død og ettermæle 

Ludvig Mathias Lindeman døydde 75 år gammal i Christiania den 23. mai 1887. Han vart gravlagd på Vår Frelsers gravlund i Christiania. I 1912 vart det reist ein byste av Lindeman ved kyrkja.

39 komposisjonar av L.M. Lindeman står i Norsk Salmebok. Nokre av desse er dei best kjende salmene i norsk tradisjon, til dømes «Krist stod opp av døde», «Påskemorgen slukker sorgen», «Apostlene satt i Jerusalem», «Et barn er født i Betlehem» og «No livnar det i lundar».

Kjelder 
 «Ludvig Mathias Lindeman» på Bokmålswikipediaen

Norske komponistar
Norske organistar
Norske folkemusikksamlarar
Folk frå Trondheim
Musikarar frå Oslo
Gravlagde på Vår Frelsers gravlund
Sigurd Lie

Sigurd Lie () var ein norsk komponist og dirigent. Det mest kjende verket hans er songen «Sne».

Liv 
Sigurd Lie vart fødd den 23. mai 1871 og voks opp i Kristiansand. Han studerte i Leipzig tidleg i 1890-åra og flytte til Christiania (no Oslo) i 1898 for å arbeide som dirigent der. Han døydde i 1904 av tuberkulose.

Verk

Orkester 
 Konsertstykke for fiolin og orkester
 Wartburg for bassbaryton og orkester
 Symfoni i a-moll (1903)

Song 
 «Sne»

Piano 
 Årstidsbilleder

Kjelder 
 «Sigurd Lie» på Bokmålswikipediaen

Norske komponistar
Norske dirigentar
Folk frå Kristiansand
Gravlagde på Vår Frelsers gravlund
Johan Selmer

Johan Selmer () var ein norsk romantisk komponist. Han komponerte orkesterverk, korverk, songar og pianostykke.

Biografi 
Johan Selmer vart fødd i Christiania (Oslo). Han reiste til Paris for å studere musikk, og vart fengsla av musikken til Hector Berlioz. I Paris blei han til 1870, så reiste han heim til Christiania, men fór snart ut igjen, no til Leipzig. I 1873 var han i Italia.

Frå 1879 budde Selemer i Christiania, og vart løyvd kunstnarløn av Stortinget. Han leidde ein stund Musikkforeningen.

Musikk 

Johan Selmer skreiv storslagen orkestermusikk med fargerik instrumentering i tradisjonen til Liszt og Berlioz, såkalla symfoniske dikt.

Verkliste

Orkesterverk 
 «Scène funèbre»
 «Nordischer Festzug»
 «Finnländische Festklänge»
 «In den Bergen»
 «Karneval in Flandern»
 «Prometheus»

Vokalverk med orkester 
 «La captive»
 «Zug der Türken gegen Athen»
 «Hilsen til Nidaros»

Songar 
 «Tollekniven»

Kor 
 «Norge, Norge»
 «Ulabrand»

Diskografi 
 Simax PSC 1233: Oslo Filharmoniske Orkester: Johan Selmer: Karneval i Flandern op. 32, Prometheus op. 50

Kjelder 

 Musikkens verden 1951
 Kulturspeilet

 Russisk Wikipedia

Litteratur 
 Lind, Sverre: «Johan Selmer som komponist med særlig henblikk på instrumentalmusikken.» Oslo, 1950. 115 s. Utrykt magistergradsavhandling, Universitetet i Oslo
 Merkel, Paul: «Der norwegische Komponist Johan Selmer: Ein Lebensbild.» Leipzig: Siegel, 1904. 20 s.
 Musikkens verden 1951

Norske komponistar
Romantiske komponistar
Musikarar frå Oslo
Gravlagde på Vår Frelsers gravlund
Hjalmar Borgstrøm

Hjalmar Borgstrøm () var ein norsk musikkjournalist og komponist.

Hjalmar Borgstrøm vart fødd i Christiania (no Oslo). Han var ein student av Johan Svendsen og Ludvig Mathias Lindeman og studerte ved konservatoriet i Leipzig. Frå 1901 arbeidde han som musikkjournalist for ymse tidsskrift i Christiania. Han komponerte to operaer og to symfoniar, fleire symfoniske dikt (m.a. Hamlet og Tanken), ein piano- og ein fiolinkonsert, strykekvartettar og ein klaverkvintett, fiolinsonatar, pianostykke og songar.

Verk

Operaer 
 Thora paa Rimol (opera i to akter)
 Der Fischer (opera i tre akter)

Symfoniske dikt 
 Hamlet
 Tanken
 Jesus i Getsemane

Kjelder 
 «Hjalmar Borgstrøm» på Tysk Wikipedia

Norske komponistar
Norske musikkritikarar
Musikarar frå Oslo
Kubla Khan

«Kubla Khan; or, a Vision in a Dream» er eit dikt av Samuel Taylor Coleridge som tek tittelen sin frå den mongolske/kinesiske keisaren Kublai Khan av Yuan-dynastiet. Det romantiske diktet er prega av eksotiske bilde, sterke kjensler, rytme som plutseleg skiftar, og ei historie om korleis det blei til som er nesten like interessant som sjølve verket.

Diktaren om diktet
Coleridge hevda at diktet var inspirert av ein opiumspåverka draum (implisitt i undertittelen «A Vision in a Dream»), men at diktinga vart avbroten av ein mann som kom. Dette er ikkje sannsynleg, da dei fleste opiumsbrukarane har store vanskar med å hugse draumar når dei tok opium rett for dei sovna. Somme har lura på om den levande biletbruken i diktet heller stammar frå ein hallusinasjon i vaken tilstand, som vel kunne ha vore opiumspåverka.

Diktaren hevda at «Kubla Khan» vart skrive hausten 1797 i eit gardshus nær Exmoor, men det kan ha vorte laga på eit av fleire andre besøk på garden. Det kan òg ha vorte revidert fleire gonger før det vart publisert første gongen i 1816.

Andre om diktet
Det er mykje spekulasjon om kva diktet tyder. Somme meiner forfattaren berre har skrive ned synet sitt, medan andre insisterer på at det er eit tema eller ei meining med det. Somme ser diktet som ein metafor for seksuelt samkvem, medan andre meiner det er eit dikt som understrekar det vakre i kunstnarleg skaping.

Kubla Khan i kulturen
Det namngjetne diktet har inspirert engelsk populærkultur i stor grad. Det opptrer i filmar, som Citizen Kane, og i songar, til dømes hjå popgruppa Frankie Goes to Hollywood (tittelkuttet på dobbeltalbumet "Welcome to the Pleasuredome" frå 1984) og den progressive canadiske rockgruppa Rush (songen "Xanadu" på albumet "A Farewell To Kings" frå 1977). Romanen Dirk Gently's Holistic Detective Agency av Douglas Adams viser stadig til dette diktet. Namnet Xanadu frå den første lina av diktet har mellom anna inspirert xanadu-hus frå 1970-talet. The man from Porlock, den ukjende mannen som skal ha forstyrra Coleridge under skrivinga, er blitt utsett for stadige spekulasjonar og etterapingar.

Bakgrunnsstoff
Heile teksten finst nedanfor, saman med den namngjetne kommentaren diktet var følgt av da det først vart utgjeve, tilliks med ein marg-kommentar på ein opphavleg manuskopi med Coleridge si eiga handskrift og eit sitat frå William Bartram, som ein trur er ei av kjeldene til diktet.

 Tekst til diktet med meire frå virginia.edu

Engelske dikt
Romantiske dikt
Sicán

Sicán er rekna som ein regional kulturell stilart som blomstra opp i Lambayeque-regionen i Peru etter at Moche braut saman kring år 700–750. Perioden heldt fram til år 1350 då chimúsivilisasjonen erobra området. Sicán vert igjen delt inn i 3 periodar — tidleg, mellom og sein, der mellomperioden er kring år 900–1100. Batán Grande var det viktigaste senteret i mellomperioden.

Kunst frå Sicán var ofte av ein religiøs karakter. Eit sentralt designelement frå mellomperioden er Sicán-herren som ein finn i keramikk.

Kjelde 
 Michael E. Moseley: The Incas and their ancestors, Thames and Hudson (1992)

Peruansk historie
Lambayeque-regionen