alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Stiftinga Viti

Stiftinga Viti, tidlegare Stiftinga Sunnmøre Museum er ei gruppe av 12 museum på Sunnmøre. Stiftinga har hovudkontor i Ålesund. Ho vart del av regionsmuseet Musea på Sunnmøre i 2019. 

Desse musea er med i stiftinga:
 Sunnmøre Museum i Borgundgavlen i Ålesund
 Ålesund Museum og fiskerimuseet i Ålesund
 Brudavolltunet i Ørsta
 Dalsfjord Fyrmuseum i Dalsfjorden i Volda
 Godøy Kystmuseum på Godøya i Giske
 Herøy Kystmuseum i Herøy
 Møbelmuseet i Sykkylven
 Sivert Aarflot-museet på Ekset i Volda
 Sykkylven Naturhistoriske Museum i Sykkylven
 Volda Bygdetun i Volda
 Ytste Skotet i Stordal kommune
 Landbruksmuseet for Møre og Romsdal på Gjermundnes i Vestnes

Kjelder 

 Sunnmøre museum.no

Bakgrunnsstoff
 Sunnmøre museum.no
Dalsfjord Fyrmuseum

Museum i Møre og Romsdal
Salo Flohr

Salomon (Salo) Mikhailovitsj Flohr (), var ein tsjekkoslovakisk og seinare sovjetisk stormeister i sjakk og sjakkskribent. Han var blant dei beste sjakkspelarane i verda på 1930-talet.

Han var fødd i Horodenka i Galicia i det dåverande Austerrike-Ungarn, no i Ukraina, i ein jødisk familie. Foreldra vart drepne under den første verdskrigen, og Salo Flohr og ein bror flykta til Tsjekkoslovakia som etter avslutninga av krigen vart ein sjølvstendig stat. Han slo seg ned i Praha, der han mellom anna ved å spele sjakk om pengar på kafear utvikla seg til ein svært sterk sjakkspelar. Utover 1930-talet hadde han ei rekkje med svært gode resultat i sjakkturneringar.

Salo Flohr blei i 1937 utpeika av Verdssjakkforbundet FIDE som den neste utfordraren til verdsmeisteren i sjakk Alexander Alekhine. Men FIDE hadde på denne tida inga styring med verdsmeisterskapen i sjakk, og før ein hadde blitt samde om vilkåra for ein tvekamp om VM-tittelen, så hadde Salo Flohr blitt nr. åtte og sist i AVRO-turneringa i sjakk i 1938, og var dermed ute av biletet som førsteutfordrar.

Då Tyskland invaderte Tjekkoslovakia i 1938 kom Flohr som jøde i ein vanskeleg situasjon. Han fekk etter kvart hjelp, mellom anna av sin venn Mikhail Botvinnik til å kome seg til Sovjetunionen, der han slo seg ned, og fekk statsborgarskap i 1942. 

Resultata til Flohr under og etter krigen kom aldri opp mot nivået på 1930-talet. Då det skulle peikast ut deltakarar til VM i sjakk 1948, tok ein utgangspunkt i dei 6 attlevande deltakarane frå AVRO-turneringa, men Flohr blei erstatta av Vassilij Smyslov, Sovjetunionen som hadde vesentleg betre resultat å vise til på 1940-talet. Salo Flohr kvalifiserte seg frå intersoneturneringa i Saltsjöbaden i 1948 til kandidatturneringa i Budapest i 1950, der han delte plassen 8 til 10, sisteplassen. Deretter trekte han seg i stor grad tilbake frå aktivt turneringsspel, og blei sjakkjournalist fram til han døydde. 

FIDE utnemnde Salo Flohr til Stormeister i sjakk i 1950, som ein av dei 27 første.

Bakgrunnsstoff 
 Salo Flohr sin profil på Chessmetrics.com
 Salo Flohr sine parti på Chessgames.com

Fotnotar 

 Denne artikkelen bygger på «Salo Flohr» frå , den 18. juni 2009. 
 
 Denne artikkelen bygger på «Salo Flohr» frå , den 18. juni 2009. 
 

Stormeistrar i sjakk
Tsjekkoslovakiske sjakkspelarar
Sovjetiske sjakkspelarar
Jødiske sjakkspelarar
Samuel Reshevsky

Samuel Herman Reshevsky () var ein polsk fødd amerikansk stormeister i sjakk, frå midt på 1930-talet ein av dei sterkaste sjakkspelarane i verda.

Samuel Reshevsky var fødd Ozorków, då ein del av det russiske riket, no Polen, som Szmul Rzeszewski, eit av seks barn i ein jødisk familie. Alt som seksåring spelte han simultansjakk mot fleire vaksne motstandarar. Som sjakk-vedunderbarn tok foreldra han med på simultanturne i Europa, og etter kvart kom dei til USA i 1920, der dei blei verande. 11 år gammal vann han eit turneringsparti mot sjakkmeisteren David Janowski. I 1923 vart sjakkarriæra avbroten av skulegang, eit avbrot som varte til han hadde tatt avsluttande eksamen i rekneskap ved Universitetet i Chicago i 1933. 

Reshevsky begynte deretter å spele sjakk aktivt, og frå 1935 deltok han i internasjonale turneringar.

Sjakkresultat 
Reshevsky sitt internasjonale gjennombrot kom i ei turnering i Margate i 1935, der han vann mot den tidlegare verdsmeisteren i sjakk José Raúl Capablanca. 

Han etablerte seg deretter i verdstoppen i sjakk, og hadde svært mange sterke resultat. Eit lite utval av desse:

I Nottingham 1936 tok han 3.-5.-plass saman med Euwe og Fine. Same året vart han for første gong USA-meister, han vann seinare også i 1938, 1940 og 1946. I 1937 vann han turneringa i Kemeri saman med Salo Flohr og Vladimirs Petrovs, og i Semmering delte han 3-4. plass. Han vann deretter Hastings 1937/38, og blei nummer 2 etter Flohr i Leningrad/Moskva 1939.

I turneringa om Verdsmeisterskapen i sjakk 1948 delte han 3-4.-plass med Paul Keres, etter Mikhail Botvinnik og Vassilij Smyslov.

FIDE utnemnde Reshevsky til Stormeister i sjakk i 1950, som ein av dei 27 første.

I 1952 delte han førsteplassen i Havanna med Miguel Najdorf, Argentina. Same året spelte dei ein tvekamp som Reshevsky vann 11-7. Etter dette kunne Reshevsky rekne seg som den beste spelaren på den vestlege halvkula.

Reshevsky spelte første bord i to prestisjetunge landskampar mot Sovjetunionen: I 1954 klarte han uavgjort mot Vassilij Smyslov og i 1955 vann han 2,5-1,5 mot Mikhail Botvinnik.

I 1961 spelte han ein tvekamp mot Bobby Fischer, den enda etter 11 parti uavgjort, +2 =7 -2. I 1968 tapte han kvartfinalen i Kandidatturneringa mot Viktor Kortschnoi. I 1969 og 1971 vann han for 6. og 7. gong USA-meisterskapen. 

Reshevsky var aktiv som sjakkspelar til han nådde høg alder, og spelte i sterke turneringar så seint som i 1989. Han døydde i Suffern, Delstaten New York i 1992 av eit hjarteåtak.

Bakgrunnsstoff 

 Intervju med Samuel Reshevsky på chesscafe.com: Del 1 • Del 2 (pdf, engelsk)
 Samuel Reshevsky sine sjakkparti på chessgames.com
 20 av Reshevsky sine kombinasjonar

Fotnotar 

 Denne artikkelen bygger på «Samuel Reshevsky» frå , den 18. juni 2009. 
 

Polske sjakkspelarar
Sjakkspelarar frå USA
Stormeistrar i sjakk
Jødiske sjakkspelarar
Sjakk-vedunderbarn
Polsk-amerikanarar
Reuben Fine

Reuben Fine () var ein amerikansk psykolog, stormeister i sjakk og sjakkskribent frå New York City. Han var blant dei beste sjakkspelarane i verda frå midt på 1930-talet til slutten av 1940-talet, då han avslutta si sjakkarriere til fordel for forsking innan psykologi. 

Reuben Fine sitt beste resultat var i AVRO-turneringa i sjakk i 1938, der dei då 8 beste spelarane i verda deltok. Fine fekk like mange poeng som Paul Keres, men Keres fekk likevel førsteplassen fordi han vann innbyrdes oppgjer mot Fine med 1½ - ½. 

Reuben Fine fekk tilbod om å vere ein av 6 spelarar som skulle spele om Verdsmeisterskapen i sjakk 1948, men takka nei. VM vart deretter spelt med 5 deltakarar.

Verdssjakkforbundet FIDE utnemnde Reuben Fine til Stormeister i sjakk i 1950, som ein av dei 27 første.

Minneverdige parti 
 Reuben Fine - Mikhail Botvinnik, Amsterdam AVRO 1938, Fransk forsvar, Winawer/framstøyt-variant (C17), 1-0 Om sluttstillinga: «Svart har ikkje eit einaste trekk, og Tf3 trugar. Ein kombinasjon av ein framifrå strategisk ide med subtil taktikk.» (Botvinnik)
 Reuben Fine - Salo Flohr, Amsterdam AVRO 1938, Fransk forsvar, Winawer/framstøyt-variant (C17), 1-0 Djup taktikk i ein uvanleg variant av fransk forsvar.
 Reuben Fine - Herman Steiner, Pan-Amerikansk meisterskap, Hollywood 1945. Mottatt dronninggambit, klassisk variant (D29), 1-0 Fine ser lenger enn motstandaraen i ei skarp taktisk stilling.

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «Reuben Fine» frå , den 18. juni 2009.

Bakgrunnsstoff 
 Reuben Fine sin profil på Chessmetrics.com
 Reuben Fine sine parti på Chessgames.com

Sjakkspelarar frå USA
Stormeistrar i sjakk
Folk frå New York City
Vasilij Surikov

Vasilij Ivanovitsj Surikov (), var ein russisk kunstmålar, medlem av Peredvizjnikij-gruppa. Fleire av hans måleri er mellom dei mest vidkjende i Russland.

Liv 
Surikov var frå Krasnojarsk, han stamma frå sibirske kosakkar. Etter han hadde fullført ei utdanning i heimbyen, studerte han målarkunst i tida mellom 1869 og 1871. Mellom lærarane hans ved Det keisarlege kunstakademiet i St. Petersburg var Pavel Tsjistjakov. I 1877 flytta han til Moskva og slo seg ned der. Her arbeidde han i fyrste tida med nokre imponerande fresker i Frelsaren Kristus-katedralen.

I året 1881 vart han med i Peredvizjnikij-rørsla. Etter han hadde selt eit par historiemåleri, fekk han råd til å legge ut på studieferd til Tyskland, Italia, Frankrike og Austerrike. I 1893 vart han fullverdig medlem av St. Petersburg Kunstakademi.

Historie-målar. Ry 

Vasilij Surikov vert halden som Russlands fremste målar kva gjeld historie-måleri i storformatet. Hovudverka hans tel med mellom dei mest kjende måleria i russisk målarkunst, endå om han berre laga ni store historie-måleri. Han måla over hundre portrett og mindre studiar.

Moskvas kunstinstitutt samt ei gate i Moskva er kalla opp etter han. I fødebyen Krasnojarsk er det reist eit minnesmerke. I året 1948 vart barndomsheimen omgjort til museum til ære for kunstnaren, der også nokre av hans verk er utstilt. Dei viktigaste verka finst likevel på utstilling i Moskva, ein del i Tretjakovgalleriet medan andre er i Russlands Museum.

Han døydde 1916 i Moskva.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Wassili Iwanowitsch Surikow» frå , den 18. juni 2009. 

 Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

Russiske målarar
Folk frå Krasnojarsk
Peredvizjniki
Elling

Elling er eit norsk mannsnamn, ei form av Erling som har norrønt opphav. Erlingr tyder truleg 'jarleætling'. Namnet er også kjend som slektsnamn.

Elling og Erling har namnedag i Noreg den 19. juni.

Namneberarar 
 Elling Eielsen (1804-1883), luthersk kyrkjeleiar
 Elling Holst (1849-1915), norsk matematikar og barnebokforfattar
 Elling M. Solheim (1905-1971), norsk diktar
 Elling Kvamme (f. 1918), norsk medisinar
 Elling Reitan (f. 1949), norsk kunstnar
 Elling Borgersrud (f. 1975), norsk rappar (Gatas Parlament), også kjend som Elling Batman Zedong

Slektsnamn 
 Jens William Ægidius Elling (1861–1949), norsk oppfinnar
 Lars Elling (f. 1966), norsk kunstnar
 Kurt Elling (f. 1967), USA-amerikansk jazzsongar

Annan bruk 
Elling-serien av Ingvar Ambjørnsen, ein bokserie som også er blitt filmatisert, har ein hovudperson som heiter Elling.

«Ellingkvinna» er ei nemning på eit myrlik funne nær Tollundmannen utanfor Silkeborg i Danmark.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Elling (navn)» frå , den 18. juni 2009. 
 

Mannsnamn
Slektsnamn
Førenamn av norrønt opphav
Namn knytte til rang
Namn knytte til slektskap
Illarion Prjanisjnikov

Illarion Mikhailovitsj Prjanisjnikov () var ein russisk kunstmålar, ein av grunnleggarane av Peredvizjnikij-gruppa.

Liv

Yngre år
Illarion Prjanisjnikov var av handelsslekt. Han kom til verda i landsbyen Timasjovo (no i Kaluga oblast). Frå 1856 til 1866 studerte han ved Moskvas skule i måling, bilethogging og arkitektur under Sergej Zarjanko.

Med biletet Spøkefuglar. Marknad i Moskva, måla det siste læreåret, vann han seg omgåande eit vidt ry. På det vesle lerretet gir han ei original løysing på ei side av temaet fornedring av menneskeverdet, på det kjenselause og råskapen i verda, der allting vert kjøpt og vert seld. Etter skildringa av dei berusa kjøpmennene, som under hån vert overtala til å danse til trekkspelet, og ein fattig embetsmann, demonstrerer kunstnaren truverdig eit heilt galleri av døme på moralsk lytefulle og sjølvtilfredse pøbelhaldningar. Måleriet vekte harme hos ein del av dei som var tilhengarar av den offisielt aksepterte akademi-kunsten. For desse framstod den unge kunstmålaren som øydeleggjaren av kunstens høge hugmål, som i si ideelle form skulle uttrykke dei evige sanningar.

Etablert målar
I 1870 vart Prjanisjnikov utnemnd til «målar av første grad». Frå 1873 til han døydde underviste han ved Moskvas skule i måling, bilethogging og arkitektur. Mellom dei som gjekk i lære hos han var Konstantin Korovin og Mikhail Nesterov.

Heilt frå danninga av Peredvizjnikij-gruppa var han medlem i denne. Og frå og med den andre vandreutstillinga var han ein av leiarane i foreininga. Sjølv om Prjanisjnikov i hovudsak budde i Moskva, vitja han ofte Nord-Russland der han laga skisser. Han tok del i utsmykkinga av Frelsaren Kristus-katedralen.

Prjanisjnikov døydde i Moskva, der ei gate ber namnet hans.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Illarion Prjanisjnikov» frå , den 18. juni 2009. 
 

Russiske målarar
Målarar frå 1800-talet
Peredvizjniki
Filmen Elling

Elling er ein norsk, Oscar-nominert film frå 2001 regissert av Petter Næss og basert på den tredje romanen om «Elling», Brødre i blodet, av Ingvar Ambjørnsen. 

Elling er den første filmen i trilogien om Elling. Filmen vart Oscar-nominert for beste utanlandske film i 2002. Han kom derimot ikkje med på lista då Dagbladet i 2007 kåra dei 15 viktigaste filmane sidan 1982.

Handlinga 
Elling skildrar korleis to tidlegare pasientar ved «Brøynes behandlingshjem» skal klare seg åleine i ei trygdeleilegheit på Majorstua i Oslo, med noko hjelp frå sosialarbeidaren Frank. Medan eine av dei, Elling, slit med angst og fikse idear, er den andre, Kjell-Bjarne, nokså enkel og sexfiksert. Etter kvart lærer dei seg til å takle verda og møter andre menneske.

Rolleliste

Bakgrunnsstoff 
 Elling i Norsk filmografi (Nasjonalbiblioteket)

Filmar frå 2001
Norske filmar
Norske Oscar-kandidatar
Petter Næss
Tararua District

Tararua District ligg nær det søraustlege hjørnet på Nordøya på New Zealand. Distriktet vart danna i 1989 og gjeve namn etter fjellrekkja Tararua Range, som utgjer mykje av distriktet si grense mot vest. Folketalet er 17 750 (estimat frå juni 2008) og flatevidda 4 360,56 km².

Den nordvestlege grensa til distriktet går langs toppane til fjellrekkja Ruahine Range, den søraustlege er Stillehavet. Nedslagsområdet til Manawatu-elva avgrensar i store trekk utbreiinga mot nord og sør. Dette nedslagsområdet er også grunnen til at storparten av distriktet ligg i regionen Manawatū-Whanganui, sjølv om mange av innbyggjarane i distriktet tradisjonelt har rekna seg å høyra til anten Hawke's Bay (mot nord) eller Wairarapa (i sør).

Byar og regionstyre 
Den største byen i distriktet er Dannevirke som vart oppretta av immigrantar frå Danmark i 1872. Han er òg administrasjonssenteret i distriktet. Andre busetnader (frå sør til nord langsetter dei viktigaste dalføra) er Eketahuna og Pahiatua, som har sine eigne lokalstyre, og Woodville, Ormondville og Norsewood. Nær kysten ligg Pongaroa, Herbertville, Akitio og Alfredton.

Medan den største delen (98,42 % av landarealet) i Tararua District er ein del av regionen Manawatū-Whanganui, høyrer til ein liten trekant ruralt område (1,58 % av landarealet) nord for Owahanga River søraust i distriktet Regionen Wellington. Ved folketeljinga i 2006 budde det berre tre menneske i dette området, kjent som Mara. Det var ein nedgang frå 12 ved folketeljingane i 1996 og 2001.

«Forty-Mile Bush» 
Då europearane busette seg i dette området, var det nesten fullstendig skogkledd og vart kalla «Forty-Mile Bush». Tilflytting og rydding av skog gjorde det til eit blømande jordbruksdistrikt, sjølv om områda nær Stillehavskysten enno er spreidd busette.

Økonomi 
Jordbruk er hovudnæringsvegen i distriktet. Andre verksemder er tekstilindustri, matfabrikasjon og handel. Det er venta at kommersielt skogbruk vert meir økonomisk viktig for distriktet i framtida.

Referansar 

 Denne artikkelen bygger på «Tararua District» frå , den 18. juni 2009.

Bakgrunnsstoff 
 Distriktsstyret si heimeside

Manawatū-Whanganui
Regionen Wellington
Distrikt på New Zealand
Lars Barmen

Lars Barmen () er ein norsk kokk frå øya Barmen i Selje kommune i Sogn og Fjordane.

Barmen fekk interesse for matlaging allereie som ung gut. Etter fullført kokkeskule i Åndalsnes, gjekk han to år i lære ved Alexandria Hotel i Molde. Etter denne tida opparbeida Barmen seg ei rekkje kokkestillingar. Han vart m.a. kjøkensjef ved Gastronomisk institutt i Stavanger, soussjef på restaurant Bagatelle i Oslo i 5 år og var medlem av det norske kokkelandslaget i 12 år. 

I 1997 vart Lars Barmen kåra til årets kokk for sin innsats for faget. Barmen har med tida vorte kjend som TV-kokk, særleg gjennom sitt eige TV-program, Barmeny. Han har også vore kokk for radioprogrammet Nitimen på NRK P1.

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

Bakgrunnsstoff 
 Intervju med Lars Barmen på scanfactmedia.com
 Store Norske Leksikon om Lars Barmen.
 Om Lars Barmen på Selje.info

Norske kokkar
Forfattarar frå Selje
Norske matskribentar
Norske sakprosaforfattarar
Nordic Voices

Nordic Voices er ein norsk vokalsekstett som vart starta i mai 1996. Ensemblet består av seks medlemer med utdanning frå Norges musikkhøgskole og Statens operahøgskole. Repertoaret spenner frå gregoriansk song til nyare og moderne klassisk musikk. I tillegg til konsertar i Noreg, har koret turnert og opptrådt i ei rekkje land, m.a. USA, Taiwan, Japan, Sør-Afrika og fleire europeiske land. I 2007 gav dei ut albumet Reges Terrae med musikk frå 1500-talet spelt inn i mellomalderbasilikaen Ringsaker kyrkje i Hedmark.

Utmerkingar 

 Dei vart nominerte til Spellemannprisen 2007 i klassen klassisk musikk for Reges Terrae.
 Fartein Valen-prisen i 2008.
 Gammleng-prisen i 2010 i klassen kunstmusikk.

Diskografi 

 Sense & nonSense (JDR, 2001)
 Reges Terrae (Chandos, 2007)
 Djonki don (Aurora, 2008)

Kjelder 

 Denne artikkelen er basert på wikipedia sin artikkel om Nordic Voices på bokmål.
 Nordic Voices si heimeside
 Store Norske Leksikon om Nordic Voices

Norske kor
Segmental morfologisk prosess

Ein segmental morfologisk prosess er ein morfologisk prosess som legg eitt eller fleire segment til ein base. Dei segmentale morfologiske prosessane kan delast i tre hovudtypar:
 Prefigering
 Suffigering
 Infigering

Lingvistisk morfologi
Liv Bernhoft Osa

Liv Bernhoft Osa () er ein norsk skodespelar frå Voss. Ho er dotter til Sigbjørn Bernhoft Osa.

Karriere 

Liv Bernhoft Osa har vore tilknytt Nationaltheatret frå 1979. Ho har også jobba for Det Norske Teatret og Torshovteateret. Av dei mest kjende teaterrollene hennar er Eleonora i Påske av August Strindberg, Regine i Gjengangere og Kaja i Byggmester Solness, begge av Henrik Ibsen, Sofja i Onkel Vanja av Anton Tsjekhov og Andromake i Trojanerinner av Evripides. Ho har også spelt i fleire filmar og er ein mykje nytta opplesar av lydbøker. Ho har lese inn bøker av m.a. Toni Morrison og Tarjei Vesaas for Lydbokforlaget.

I 2011 fekk Liv Bernhoft Osa Heddaprisen for beste kvinnelege birolle for rolla som Fru Fåttnok i stykket USKYLD.

Filmar 

 1983: Hockeyfeber .... Vera
 1984: Snart 17 .... Ekspeditrise
 1994: Trollsyn .... Mor
 1998: Madeline (amerikansk)
 2004: Uno .... Mona
 2007: Svein og Rotta og UFO-mysteriet .... Dora

Fjernsynsseriar 

 1977: Lykkespill....Unge Wenche Foss
 1987: Pilen flyttebyrå .... Anita
 1990: Den svarta cirkeln (svensk)
 1991: Fedrelandet .... Rakel
 1994: Vestavind .... Emma Engan Nedrebø
 1996: Familiesagaen de syv søstre .... Charlotte Zimmermann
 2002: Tiden før Tim .... Ninas mor
 2002: Jul på Månetoppen .... Nissemamma

Kortfilm 

 2000: Fly

Kjelder 

 Denne artikkelen er basert på Wikipedia sin artikkel om Liv Bernhoft Osa på bokmål.
 Liv Bernhoft Osa på The Internet Movie Database
 Store Norske Leksikon om Liv Bernhoft Osa

Osa, Liv Bernhoft
Vinnarar av Heddaprisen
Folk frå Voss
Okkultisme

Okkultisme viser til interesse for og gransking av mystiske, løynde krefter i menneskesinnet eller omverda. Ordet stammer opphavleg frå latin occultere, 'skjule', og viste gjerne til kunnskap som var skjult frå dei fleste. Omgrepet omfattar ulike former for praksis knytt til det overnaturlege, som alkymi, astrologi og heksekunst, magi og spådom. 

Okkultisme har vore knytt til ulike former for satanisme og spiritualisme, og er ofte sett på som overtru eller knytt til vonde krefter (som djevelen). Innan nyreligiøse retningar som new age blir det derimot hevda at ei innsikt i det okkulte kan brukast til sjølvutvikling.

Kjelder 
 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Okkultisme» frå , den 19. juni 2009.

Sjå og

Bakgrunnsstoff 
 E-bøker 
 Nedlastbare okkulte bøker
 Tekstarkiv ved sacred-texts.com

 
Esoterisme
Pseudovitskap
Flukta frå Dyreskogen

Flukta frå Dyreskogen (engelsk The Animals of Farthing Wood) var ein animert fjernsynsserie som vart laga av Den europeiske kringkastingsunionen mellom 1992 og 1995. Serien var basert på barnebøkene til Colin Dann, og vart i Noreg vist på NRK. Det vart laga 39 episodar fordelt på tre sesongar. Serien vart seinare utgjeven på VHS, og det vart laga fargebøker og leikefigurar av figurane. I Noreg vart serien fortalt på nynorsk, noko som vart ein stor suksess.

Serien fylgjer ein flokk dyr på veg til Hjorteparken (engelsk White Deer Park) der dei er trygge frå menneska som har øydelagt den tidlegare heimen deira, Dyreskogen. Reisa vert leia av dyra Rev og Grevling, og dei nyttar Padde som vegvisar.

Dei to siste sesongane fekk namna Dyra i Hjorteparken og Dyra frå Hjorteparken. Sjåarane får her sjå framhaldet, frå augneblinken dyra kjem fram til Hjorteparken til Rev overgjev leiarrolla si til sonesonen Vågal.

Dei norske stemmene var m.a. ved Hallvard Lydvo (Rev), Harald Mæle (Grevling), Åsleik Engmark (Moldvarp), Trond Brænne, Liv Bernhoft Osa, Hildegun Riise og Unn Vibeke Hol.

Kjelder 

 Denne artikkelen byggjer på «:no:Flukten fra Dyreskogen» frå , den 19. juni 2009. 
 The Animals of Farthing Wood på the Internet Movie Database
 Flukta frå Dyreskogen på Filmfront.no

Britiske fjernsynsseriar
Fjernsynsseriar frå 1990-åra
Barne-TV
Brudavolltunet

Brudavolltunet er eit museum i Ørsta på Sunnmøre. Museet er eit eldre gardstun som vart kjøpt til museumsføremål i 1958.
Tunet ligg ikkje langt frå Høgebrua på Fv 655, om lag 5 km frå sentrum i Ørsta.

Historia til tunet 
Brudavollen har truleg vore busett sidan 1500-talet. På 1600-talet vart tunet teke av skred (vassfonn) og husa flytt til ny stad på eigedomen. Garden har etter det ein kjenner til vore einbølt. I si tid var han det gardsbruket i Ørsta med størst jordvidde.
Slik tunet står i dag syner det ein vanleg heim i fiskarbondesamfunnet på 1800-talet.
Etter at Ørsta bygdemuseumslag vart stifta i 1951, kjøpte dette Brudavolltunet i 1958. Det var husa i det gamle tunet og nokre mål jord. Resten av bruket vart overteke av ny eigarar.
Brudavollen er gardsnummer 21 i Ørsta kommune.

Brudavollen som museum 
Husa i Brudavolltunet er:
 Stove med loft.
 Kårstove med eldhus.
 Grindløe med fjøsar. Løa er freda.
 Bud.
 Truskarhjulhus med overvasshjul og mura vassrenne.
 Smie. Ho vart flytt til Brudavolltunet frå Digernes i Ørsta.

Sentralt i tunet ligg ei stor steinhelle som har vorte brukt som hagebord og arbeidsplass. 
Hagen i tunet vart truleg tillaga på 1830-talet.

Ørsta bygdemuseumslag var eigar og drivar av Brudavollen til i 2004. Etter det har Stiftinga Brudavolltunet vore eigar.
Brudavolltunet er ei avdeling av Stiftinga Viti.

Bilete frå Brudavolltunet

Kjelder 
 brudavolltunet.no
 Ivar Myklebust: Ørsta. Ekset, 1933. Fotografisk opptrykk ved Ørsta Mållag 1988
 Ragnar Standal: Ørsta bygdetun. Husa på Brudavollen. Volda, 1983

Bakgrunnsstoff 
 

Kultur i Ørsta
Museum i Møre og Romsdal
Stiftinga Viti
Matrikkelgardar i Ørsta
Kulturminne i Ørsta
Freda bygg i Møre og Romsdal
Torbjørn Brundtland

Torbjørn Brundtland () er ein norsk musikar frå Tromsø. Han speler i duoen Röyksopp saman med Svein Berge. Brundtland har fleire gonger vunne Spellemannprisen; oftast med Röyksopp, men også individuelt i klassen årets populærkomponist under Spellemannprisen 2009.

Norske elektronika-musikarar
Folk frå Tromsø
Vinnarar av Spellemannprisen
Svein Berge

Svein Berge () er ein norsk musikar frå Tromsø som speler i bandet Röyksopp saman med Torbjørn Brundtland. Berge har fleire gonger vunne Spellemannprisen; oftast med Röyksopp, men også individuelt i klassen årets populærkomponist under Spellemannprisen 2009.

Norske elektronika-musikarar
Folk frå Tromsø
Vinnarar av Spellemannprisen