alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sel kommune

Sel er ein kommune nord i Gudbrandsdalen i Innlandet fylke. Han grensar i nord til Dovre og Folldal, i aust og sør til Nord-Fron, og i vest til Vågå.

Sel (uttala Sĕl, med stutt e) kjem av gammelnorsk «Sil» som betyr stillerennande vatn i elv eller bekk.

Historie 

Sel herad vart fyrst skipa 1.1.1908 då dåværande Vaage (Vågå) herad vart delt i dei tre einingane: Vaage, Hedalen (Heidal) og Sel. På denne tida hadde Heidal eit folketal på 1241, medan Sel hadde 2287 innbyggjarar. Den noværande Sel kommune vart skipa 1.1.1965 då Heidal og Sel vart slegne ihop, Heidal hadde då eit folketal på 1731, medan Sel hadde 3687 innbyggjarar. I tillegg vart krinsen Tolstadåsen med 35 innbyggjarar overført frå Vågå og krinsane Sandbu og Sjoa med eit samla folketal på 413 overførte frå Nord-Fron. Det har såleis ikkje vore endringar i kommunens vidd sidan dess.

Skular og målstoda 

Kring 1930 hadde Heidal herad tre skulekrinsar, medan dåværande Sel hadde seks krinsar. Krinsane i Heidal tok nynorsken i 1933, medan dei i Sel fekk målet i 1939. Fram til 1970 var det berre nynorskelevar i grunnskulane i Sel, mens det frå 1971 har vore parallellklasser med bokmål på Otta skole. Sidan dess har delen nynorskelevar minka stendig og låg samla for dei fire grunnskulane i kommunen på 47% i 2012. Frå skuleåret 2012-13 vert bokmål hovudmålet ved Otta skole, medan det hausten 2013 var folkerøystingar om målformen ved Heidal og Sel skuler. Det vart store fleirtal for nynorsken, så desse skulane vil framleis halde på målet.

Utdanningsinstitusjonar 

 Otta vidaregåande skule
 OPUS - Opplæringssenteret for Nord-Gudbrandsdal
 NVU - Nettverksuniversitetet

Verdt å sjå i Sel 

 Kvitskriuprestane - sandpyramidar
 Jørundgard Middelaldersenter

Verdt å oppleve i Sel 

Rafting i elva Sjoa

Bakgrunnsstoff 
 Nettstaden til kommunen

Gudbrandsdalen
Tidlegare kommunar i Oppland
Kommunar i Innlandet
Skjåk kommune

Skjåk er ein kommune og fjellbygd i Oppland i Innlandet fylke. Kommunen ligg lengst vest i Ottadalen. Han grensar i nord til Norddal, Rauma og Lesja, i aust og søraust til Lom, sør til Luster og i vest til Stryn og Stranda. Kommunen ligg mellom fjellpartia Breheimen og Reinheimen. Bismo er eit moderne bygdesenter der dei fleste har arbeid i industri, handel og tenesteyting. 

Bygda ligg langs ein av dei viktigaste ferdselsårane frå austlandet, til Stryn og Nordfjord, Geiranger og Sunnmøre, saman med dei andre Ottadalskommunane i aust, Vågå og Lom. Landbruksbygda med mange gardar ligg i eit breitt dalføre med høge fjell på begge sider, furumoar og bratte lier. Ottaelva renn gjennom dalen. Viss du kjem frå vest over Strynefjellet eller frå Geiranger vil du køyre forbi Grotliområdet og Billingsdalen med høgfjell og mange vassdrag før du etter kvart kjem til bygdesenteret Bismo.
Skjåkbygda ligg i regnskuggen for nedbør, og har den lågaste nedbøren  i landet med 278 mm i året. Dette har tvinga bygdefolket til løysingar for kunstig vatning med vatn leidd frå fjellet gjennom innfløkte ordningar.

Kjende produkt frå Skjåk er marknadsførte som skjåkmjøl, skjåkpølse, skjåkskinke og skjåkpanel. Skjåkmøbler AS lagar møblar. I kommunen driv ein òg med tradisjonsrike handverk som lafting, treskurd og rosemåling.

Kjende personar frå Skjåk kommune 
 Jan Magnus Bruheim, forfattar
 Magnhild Bruheim, forfattar
 Fel-Jakup, spelemann
 Aslaug Høydal, forfattar
 Ola Olsson Lykre, bonde
 Skjåk-Ola (1744-1804), treskjerar 
 Tore Ørjasæter, forfattar
 Kristian Vangsbakken, motorcrossutøvar
 Vass-Per
 Sylvester Sivertson
 Ola Stein Harsheim, kaptein

Bilete

Kjelder 
 Nettstaden til Skjåk kommune

Bakgrunnsstoff 
 Skjåkportalen , nyheiter og anna om Skjåk
 Eldre fotografi frå Skjåk på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
 «Skjåk» på Lokalhistoriewiki

Fotnotar 

 
Tidlegare kommunar i Oppland
Kommunar i Innlandet
Gudbrandsdalen
Nynorskkommunar
Søndre Land kommune

Søndre Land er ein kommune i Innlandet fylke. Han grensar i nord til Nordre Land kommune, i nordaust til Gjøvik kommune, i aust til Vestre Toten kommune, i sør til Gran kommune, i sørvest til Ringerike kommune og i vest til Sør-Aurdal kommune. Kommunen høyrer til landskapet Land.

Geografi 
Søndre Land omfattar områda på aust- og vestsida av den nordre delen av Randsfjorden, som ligg 134 moh.
Vest for fjorden stig landet raskt til 500 moh., og utgjer eit skogkledd åslandskap som berre heilt i nordvest når over 800 moh. På austsida av fjorden er det eit veldyrka bakkeland som sakte hever seg til 500–600 moh. på grensa mot Gjøvik og Vestre Toten. Bakkelandet i nord er smalare.

Det meste av busetnaden er samla langs austsida av fjorden, med tettstaden og administrasjonssenteret Hov. Lengst i nord er det også atskilleg busetnad i større høgde lenger frå fjorden, kalla Landåsbygda. Langs vestsida av fjorden er busetnaden meir sparsam. Folketalet var i ein viss vekst fram til 1945, og heldt seg relativt stabilt fram til rundt 1990. Deretter har det vist ein liten nedgang, i tiårsperioden 1996–2006.

Samferdsel 
Den austlege delen av kommunen har gode vegsamband; fylkesveg 34 går langs austsida av Randsfjorden fram til Svingvoll der vegen fører inn på fylkesveg 33 vidare nordvestover til Dokka og Fagernes. Fylkesveg 33 går austover til Gjøvik. Også langs vestsida av Randsfjorden går det veg (fylkesveg 245), og det aller meste av busetnaden her er samla langs denne vegen. Det går bru over Randsfjorden ved Fluberg. Bilferja Horn-Tangen er den einaste norske ferja på innsjø.

Bilete

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Nettsidene til Søndre Land kommune

 
Tidlegare kommunar i Oppland
Kommunar i Innlandet
2008

2008 (romartal MMVIII) er eit skotår som byrja på ein tirsdag i den gregorianske kalenderen.

Hendingar

Utlandet 
 Liverpool (England) er europeisk kulturhovudstad
 17. februar: Kosova erklærte seg som ein sjølvstendig stat uavhengig av Serbia
 Sommar-OL 2008 - dei 29. olympiske sommarleikar, vart skipa i Beijing i Kina frå 8. august til 24. august.
 Fotball-EM 2008 sommaren 2008

Noreg 
 Det er 100 år sidan Olav H. Hauge og Geirr Tveitt blei fødde.
 Stavanger vert europeisk kulturhovudstad
 1. januar - Frei kommune vert slegen saman med Kristiansund kommune
 23. februar - Eiksundsambandet vart opna
 26. februar - Det globale frølageret på Svalbard vart offisielt opna, og Wangari Maathai og Jens Stoltenberg la det fyrste innskuddet i banken; ein boks ris frå Nigeria

Fødde 
 29. september: Emma Tallulah Behn

Døde 

 14. januar: Edmund Hillary, nyzealandsk fjellklatrar
 17. januar: Bobby Fischer, amerikansk sjakkspelar
 23. februar: Janez Drnovšek, slovensk politikar og tidlegare president i Slovenia
 26. juni: Asbjørn Haugstvedt, norsk politikar 
 2. september: Andreas Cappelen, norsk politikar og jurist
 6. september: Aril Edvardsen, norsk predikant og evangelist
 12. september: Nils Johan Ringdal, norsk historikar og forfattar
 5. desember: Aleksej II, den femtande Patriark av Moskva og heile Russland og primas i Den russisk-ortodokse kyrkja
 15. desember: Anne-Cath. Vestly, norsk barnebokforfattar og skodespelar

Bakgrunnsstoff
Sør-Aurdal kommune

Sør-Aurdal kommune er ein kommune i Innlandet fylke, lengst sør i Valdres. Kommunen grensar i nord mot Nord-Aurdal og Etnedal, i nordaust mot Nordre Land, i aust mot Søndre Land, i sør mot Ringerike og Flå, og i vest mot Nes og Gol. Administrasjonssenteret i Sør-Aurdal er Bagn.

Geografi 

Det meste av Sør-Aurdal kommune er kupert skogsterreng med mange små vatn. Halve arealet ligg 600–900 moh. Den høgste toppen i kommunen er Ørneflag (1243 moh.) lengst sør på grensa til Flå i Buskerud. Langs Begna fell terrenget frå 300 moh. til 160 moh. i kommunen. I Sør-Aurdal ligg delar av landskapsvernområda Vassfaret, Vidalen og Indre Vassfaret og dertil fleire naturreservat (barskog).
Busetnaden er spreitt i store delar av kommunen, langs Begna og i fleire av sidedalane. Ved E 16, lengst nord i Begnadalen ligg tettstaden og administrasjonssenteret Bagn.

Folketalet har minka sidan 2. verdskrigen, da kommunen hadde nesten 4 200 innbyggjarar. Sør-Aurdal er fordelt på fire sokn: Bagn (1 534 inb.), Reinli (433 innb.), Begnadalen (525 innb.) og Hedalen (751 innb.). Folk frå desse bygdene blir kalla høvesvis begningar, reinlingar, begnadølar og hedølar eller hedølingar. Den einaste tettstaden i Sør-Aurdal er administrasjonssenteret Bagn (609 innb.).

Næringsliv 
Sør-Aurdal er ein typisk jord- og skogbrukskommune, med noko industri- og serviceverksemd. Jordbruket er prega av små bruk med vekt på storfehald, og også ein del hald av sau. Begna Bruk er den største private bedrifta i kommunen med kring 50 tilsette. I Begna er kraftverka Bagn og Eid bygd ut med maksimal yting på høvesvis 61 og 9,6 MW. Elles er flere av vassdraga i kommunen verna mot kraftutbygging. Fjellområda er grunnlag for ein del turisttrafikk og kommunen har mykje hytteturisme, særleg i fjelltraktene mellom Hedalen og Reinli.

Samferdsel 
E 16, stamveg mellom Oslo og Bergen, følgjer Begna gjennom kommunen. Fylkesveg 243 går frå E 16 i Nes i Ådal til Hedalen kyrkje; frå denne fører fylkesveg tilbake til E 16 i Begnadalen. Det er eit vidstrekt nett av offentlege og private vegar i dalføra og fjellområda med heilårs samband til Nesbyen og Gol i Hallingdal.

Historikk 
Sør-Aurdal vart oppretta i 1805, då Aurdal prestegjeld vart delt i Nord- og Sør-Aurdal. Då Noreg i 1837 vart delt inn i kommunar, vart grensene for prestegjeld og kommune som regel identiske, og slik gjekk det også for dei to gjelda i Aurdal i Valdres. 

I 1894 vart Etnedal oppretta som prestegjeld og kommune ved frådeling av Bruflat sokn frå Sør-Aurdal og Nord-Etnedal sokn frå Nord-Aurdal. Grensene har vore uendra sidan då.

Språk 
Frå gammalt av går det ei tydeleg språkgrense mellom dei nordlege og sørlege bygdene i Sør-Aurdal: I Bagn og Reinli talar ein valdresmål, og i kyrkja og skulen er målforma nynorsk. I Hedalen og Begnadalen, derimot, snakkar ein ringeriksmål, og der blir bokmål brukt i kyrkja og skulen.

Kjende folk frå Sør-Aurdal 
 Mikkjel Fønhus
 Hans Jacob Stabel

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Sør-Aurdal kommune
 Kultur i Sør-Aurdal på kart frå Kulturnett.no
 Om bygda Hedalen

 
Tidlegare kommunar i Oppland
Kommunar i Innlandet
Valdres
2006

2006 var eit år i 2000-åra.

Det var vald av SN som internasjonalt år for ørkenområde og forørkning.

Hendingar

Utlandet 

 Den 25. Januar 2006 var det val i Det palestinske området.
 Vinter-OL 2006: Dei 20. olympiske vinterleikane vart skipa til i Torino i Italia.
 30. desember: Saddam Hussein blei hengd i Irak.

Noreg 
 1. januar: Ølen kommune vart slegen saman med Vindafjord kommune. Namnet på den nye kommunen er Vindafjord.
 1. januar: Tustna og Aure kommune vart samanslegne under namnet Aure.

Fødde 

 6. september: Prins Hisahito av Akishino, japansk kongeleg

Døde 

 4. januar: Maktoum bin Rashid Al Maktoum, emiratarabisk politikar og statsminister
 15. januar: Jaber Al Ahmad Al Jaber Al Sabah, emir av Kuwait
 21. januar: Ibrahim Rugova, kosovoalbansk politikar
 28. februar: Jan Brøgger, norsk psykolog og sosialantropolog 
 11. mars: Slobodan Milošević, jugoslavisk-serbisk politikar
 29. april: Bjørn Aamodt, norsk lyrikar
 22. mai: Lee Jong-wook, generalsekretær i Verdsorganisasjonen for helse
 1. juni: Kristian Ottosen, norsk forfattar
 4. juli: Lars Korvald, norsk politikar
 21. august: Jon Lilletun, norsk politkar
 30. august: Naguib Mahfouz, egyptisk nobelprisvinnande forfattar
 3. september: Lasse Myrvold, norsk musikar
 4. september: Steve Irwin, australsk fjernsynspersonlegdom og naturvitskapsmann
 29. september: Jan Werner Danielsen, norsk songar
 24. desember: Kenneth Sivertsen, norsk musikar
 25. desember: James Brown, amerikansk musikar
 26. desember: Ivar Formo, norsk langrennsløpar
 26. desember: Gerald Ford, tidlegare amerikansk president
 30. desember: Saddam Hussein, tidlegare irakisk president
2009

2009 (romartal MMIX) er eit normalår som byrja på ein torsdag i den gregorianske kalenderen.

Hendingar

Utlandet 
 20. januar: Barack Obama blei teken i eid som ny president i USA. 
 100 år sidan franskmannen Louis Bleriot kryssa Den engelske kanalen med fly (25. juli).

Noreg 
 14. september: Stortingsval og Sametingsval

Fødde 

 4. mair: Prins Henrik til Danmark

Døde 

 12. januar: Arne Næss, norsk filosof
 29. januar: John Martyn, britisk visesongar og gitarist
 2. februar: Fredrik Kayser, norsk offiser i Kompani Linge under andre verdskrigen
 23. februar: Sverre Fehn, norsk arkitekt
 3. april: Alf Blyverket, norsk musikar
 4. april: Triztán Vindtorn, norsk artist
 1. mai: Torstein Grythe, norsk dirigent
 12. mai: Thomas Nordseth-Tiller, norsk manusforfattar
 25. mai: Haakon Lie, norsk politikar
 25. juni: Michael Jackson, USA-amerikansk popsongar og dansar
 18. august: Kim Dae-jung, Sørkoreansk politikar
 11. november: Helge Reiss, norsk skodespelar
 28. november: Bjartmar Gjerde, kringkastingssjef og politikar
Kongens fortenestemedalje i gull

Kongens fortenstmedalje i gull kan i særlege fall delast ut som løn for ein livsinnsats av landsomfattande viktigheit og for pionérinnsats på eitt eller fleire område av nytte for landet. Han vert òg delt ut for innsats for kunst, kultur, vitskap og sosialt og humanitært arbeid av samfunnsmessig verdi og av landsomfattande viktigheit og som har gått føre seg over lengre tid. 

Kongens fortenstmedalje vart stifta av kong Haakon VII i 1908 «til belønning for fortjenster av kunst, vitenskap og næringsliv, og for utmerket forhold i offentlig tjeneste». Medaljen vert delt ut i gull og sølv. Adversen har den regjerande kongen sitt portrett med namn og valspråk. Reversen har ein krans med omskrifta «Kongens fortjenstmedalje». Namnet til mottakaren er gravert inn innanfor kransen. Medaljen skal berast på venstre sida av brystet i eit band i fargane til riksbanneret, raudt med ei gul stripe i midten.

Tildelingar 
Personar som har fått Kongens fortenestmedalje i gull og som har biografi på Wikipedia

Bakgrunnsstoff 
 Frå kongehuset, liste over mottakarar
 Om Kongens fortenstemedalje

Norske ordenar og medaljar
Skipingar i 1908
Kongens fortenestemedalje i sølv

Kongens fortenstemedalje vert delt ut som løn for særleg fortenesteleg innsats over lengre tid i samfunnslivet i offentleg stilling eller verv, ved innsats i frivillige organisasjonar eller ved anna personleg verksemd av stor samfunnsnytte. Han vert òg delt ut for særleg fortenestefullt arbeid gjennom lang tid i privat eller offentleg teneste, der innsatsen er betydeleg over det normale og der vedkommande òg har vist aktiv innsats innanfor eller utanfor arbeidsplassen sin. Ein må normalt ha ei tenestetid på over 40 år. Medaljen kan òg delast ut til ein samfunnsborgar med ein innsats gjennom livet som kan stå til føredøme for andre.

Til vanleg blir medaljen utdelt i sølv. I særskilte tilfelle kan Kongens fortenstemedalje delalst ut i gull.

Tildelingar 
 Personar som har fått Kongens fortenestmedalje i sølv

Sjå òg 
 Kongens fortenestemedalje i gull

Bakgrunnsstoff 
 Frå kongehuset, liste over mottakarar
 Slottets informasjon om medaljane

Norske ordenar og medaljar
Skipingar i 1908
Haakon VII Fridomskross

Haakon VII Fridomskross vart innstifta 18. mai 1945. Medaljen vert utdelt til norske eller utanlandske militære eller sivile for framifrå militær eller sivil verksemd under krig, òg på det administrative planet. Medaljen utgjer ein maltesarkross. Midt i krossen på adversen er det eit sirkulert felt med monogrammet til Kong Haakon VII over bokstaven V (victory=siger) i gylt sølv på raud botn. På reversen står det "Alt for Norge 7 juni 1945", som er datoen Kong Haakon VII reiste frå Noreg i 1940 og kom attende i 1945. Medaljen skal berast på venstre side av brystet i eit blått band med ei kvit vertikal stripe langs kvar kant.

 
Norske militære heidersteikn
Noreg under andre verdskrigen
Stridsmedaljar
Skipingar i 1945
Krigsmedaljen

Krigsmedaljen vart stifta 23. mai 1941. Den kan delast ut til norske og utanlandske militære og sivile som på ein fortenesteleg måte har delteke i krigen for Noreg. Medaljen er i bronse. På adversen har medaljen Kong Haakon VII sitt bilete, namn og valspråk. På reversen er det ein krans med omskrifta "Krigsmedalje" og kongen sitt monogram på kvar side. Bandet er i fargane til riksbannaret: raudt og gult. Dersom ein mottakar gjer seg fortent til medaljen fleire gongar, vert det sett på opp til tre stjerner på bandet.

Norske militære heidersteikn
Noreg under andre verdskrigen
Stridsmedaljar
Skipingar i 1941
Haakon VII Fridomsmedalje

Frihetsmedaljen, Fridomsmedaljen vart stifta 18. mai 1945. Den kan delast ut til norske eller utanlandske militære og sivile som på ein fortenestefull måte har ytt Noreg tenester under krig. Mottakaren treng ikkje ha vore i direkte kamp. Medaljen er i bronse og har monogrammet til Kong Haakon VII over bokstaven V (victory=siger) med omskrifta "Alt for Norge 1940-1945". Medaljen skal berast på venstre side av brystet i eit blått band.

Norske militære heidersteikn
Noreg under andre verdskrigen
Stridsmedaljar
Skipingar i 1945
Ionebinding

Ionebinding er ei kjemisk binding mellom to grunnstoff med ulik elektronegativitet. Denne typen binding skjer mellom metall og ikkje-metall. Atoma må få eller mista elektron slik at dei vert ion før bindinga skjer. Ion med motsett ladning tiltrekk kvarandre. Metallionet er positivt. Det andre ionet er negativt. 

Stoff som er danna ved ionebinding er krystallinske, har høge smeltepunkt og vert kalla salt. Natriumklorid (NaCl) er eit eksempel der begge iona har like stor ladning. I kalsiumklorid (CaCl2) er ladningen til kalsiumionet dobbelt så stor som ladningen til klorionet. 

Bindinga har kovalent karakter i større eller mindre grad.

Kjemiske bindingar
Deltakarmedaljen 9. april 1940-8. mai 1945

Deltagermedaljen, Deltakarmedaljen vart stifta 19. september 1945. Den vart delt ut til alle som tok del i kamp og/eller vart såra. I tillegg til: 

 Norsk og alliert militært personell som tok del i krigen i Noreg i 1940 i minst fem dagar.
 Sivilt personell som arbeidde i nær tilknyting til dei militære styrkane i minst fem dagar.
 Personell som gjorde teneste i dei væpna norske styrkane eller i handelsflåten utanfor Noreg i minst fire månadar.
 Personell som vart sett opp i Noreg vinteren 1944-45 og tok del i felttoget i Finnmark i minst ein månad.
 Alliert personell som tok del i frigjeringa av Noreg i minst ein månad.
 Personell i Heimestyrkane som hadde gjort teneste i minst fire månadar før 8. mai 1945.

Medaljen er i bronse. På adversen er riksvåpenet med omskrifta «9 APRIL 1940 - 8 MAI 1945». På reversen er kongeflagget, statsflagget og handelsflagget med ein smal sirkel over med skrifta «Deltaker i kampen». Bandet er i fargane til det norske flagget og kan utstyrast med ein rosett dersom mottakaren har utmerkt seg fleire gonger.

Det skal framleis vere fleire krigsveteranar som ikkje har motteke denne medaljen.

Noreg under andre verdskrigen
Norske militære heidersteikn
Stridsmedaljar
Skipingar i 1945
Haakon VIIs 70 års medalje

Haakon VII's 70 års Medalje er rekna som ein av dei norske krigsmedaljane. Han vart stifta av Kong Haakon VII den 27. oktober 1942, og vart delt ut til militært personell som gjorde teneste i dei norske væpna styrkane i Storbritannia på bursdagen til Kongen 3. august 1942. Medaljen har eit bilete av Kong Haakon VII med omskrifta «Haakon VII Norges Konge». Han er forsynt med ei kongekrone og skal berast i eit raudt og gult band på venstre side av brystet.

Norske militære heidersteikn
Noreg under andre verdskrigen
Stridsmedaljar
Skipingar i 1942
Forsvarets Medalje for Edel Dåd

Forsvarets Medalje for Edel Dåd vart stifta i 1982 for heroiske handlingar utført i aktiv teneste for Forsvaret. På adversen har medaljen riksløva med ein krans rundt. På reversen har han omskrifta «FORSVARET FOR EDEL DÅD». Han skal berast på venstre side av brystet i eit raudt band med tre gule striper.

Norske militære heidersteikn
Skipingar i 1982
Forsvarets Vernedugleiksmedalje

Vernedugleiksmedaljen, Vernedyktighetsmedaljen er eigentleg ikkje éin medalje, men éin for kvar av våpengreinene i Forsvaret og for Heimevernet. Desse har alle forskjellig utsjånad, men vert delt ut til personell som har fullført godkjent fyrstegongsteneste innanfor den aktuelle våpengreina eller Heimevernet. Han kan og delast ut til verva og befal som har fullført utdanning av tilsvarande lengd. Medaljen finst i båe målformene.

Norske militære heidersteikn
Fransk franc

Franske franc var tidlegare mynteining i Frankrike til han blei avløyst av euroen i 1999. Franc hadde då vore i bruk i landet sidan 1360, med avbrot.

Symbolet for den franske francen var ein F med ei vassrett linje gjennom: ₣.

Frankrike
Historisk valuta
Italiensk lire

Italiensk lire (eintal lira) var den offisielle mynteininga i Italia fram til 1. januar 1999, då den vart bytta ut med euro (euromyntar og setlar vart ikkje introdusert før i 2002).

Vatikanstaten 

Vatikansk lira var den offisielle myntenheininga i Vatikanstaten. Vatikanske lire var verd det same som den italienske lira på etter avtale mellom Italia og Vatikanstaten. Italienske myntar og setlar var gangbar valuta i Vatikanstaten. Spesielle vatikanske myntar vart laga i Roma. Desse var òg gangbare i Italia og San Marino.

Vatikanstaten skifta til euro samstundes med Italia. Som med vatikanske lire, har Vatikanstaten sine eigne euro-myntar.

San Marino 

San Marino-lire var den offisielle mynteininga i San Marino. Sanmarinoliren var verd det same som italienske lire etter avtale mellom Italia og San Marino. Italienske myntar og setlar var gangbar valuta i San Marino, så vel som vatikanske lire. Òg spesielle San Marino-mynter vart laga i Roma. Desse var òg gangbare i Italia og Vatikanstaten.

San Marino skifta òg til euro slik som Italia og Vatikanstaten gjorde i 1999. Og som med vatikanske lire har San Marino eigne euro-myntar.

Bakgrunnsstoff 

Italia
San Marino
Vatikanstaten
Historisk valuta
Peseta

Peseta (fleirtal pesetas) var mynteininga i Spania (og Andorra, saman med franske franc) fram til 31. desember 1998. Då vart den bytta ut med euro. Sidan 1. mars 2002 har ikkje pesetas vore gangbart som betaling i Spania og Andorra

Pesetaen blei delt inn i 100 céntimos heilt til inflasjonen gjorde det av med den mindre eininga. Folk brukte òg å dela ein peseta inn i fire reales.

Namnet peseta stammar frå det katalanske ordet peceta, som tyder 'ein liten bit'.

Spania
Historisk valuta
Nedleggingar i 1998
KNBLO-medaljen

Nijemegenmedaljen er ein medalje for deltaking i den fire dagar lange marsjen i byen Nijemegen i Nederland. Dette er det einaste utanlandske dugleiksmerket som er godkjent for bruk på norsk uniform. Dette er òg det einaste av dugleiksmerka der ein får ein medalje ved fyrste gongs deltaking. Den fyrste marsjen vart halden i 1909. Den vert arrangert årleg av De Koninklijke Nederlandse Bond voor Lichamelijke Opvoeding (KNBLO) (Det kongelege nederlandske sambandet for lekamleg oppføding). Dagleg marsjlengd er mellom 30 og 50 kilometer alt etter alder og kjønn på deltakaren.

Bakgrunnsstoff

Ordenar og medaljar
Skipingar i 1909
PLANELM-medaljen

PLANELM-medaljen vert delt ut til personell som er knytt til staben ved SHIR-brigaden (Planning Element, Multinational United Nations Stand by Forces High Readiness Brigade) i Danmark.

Danske militære heidersteikn