alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
MF «Lauparen» (1950)

MF «Lauparen» var ei bilferje levert for Møre og Romsdal Fylkesbåtar i 1950. Ho vart bygd ved A/S Stord og var systerskipet til MF «Gjemnes».

Historie
Båten vart sjøsett 20. januar 1950 og døypt av fru Vartdal. Ferja vart klassifisert av Det Norske Veritas med isforsterkingar og løyve for 330 passasjerar og 14 bilar. Ho vart levert til MRF 26. mai 1950 og sett inn i ruta Molde-Vestnes-Vikebukt. Frå 1954 til 1959 gjekk ho i ruta Ålesund-Brandal-Hareid-Vartdal og fram til 1962 i ruta Ålesund-Brandal-Hareid. Ho vart då erstatta i denne ruta av den nybygde MF «Romsdal». «Lauparen» vart då overført til andre ruteområde, mellom anna Magerholm-Sykkylven i 1962-1963. 

I 1971 vart ferja ombygd ved Brattvåg Slipp. Overbygget vart fjerna og erstatta av eit overbygg på babord side. Ho fekk hydrauliske fallemmar og skansekledinga vart forsterka. Passasjertalet vart senka til 150. I 1974 fekk ferja ny motor. Frå 1970 til 1975 gjekk ho i ruta Festøya-Solavågen og stundom Sykkylven-Ikornes og Ålesund-Valderøy. 

I 1977 vart ferja selt til Lofoten Trafikklag som gav ho namnet «Lofotferje V». Ho vart nytta i ruta Lyngvær-Smorten, og avløyste òg ruta Lilleidet-Napp. Rutene vart nedlagde i 1981 då Gimsøystrumen bru vart opna og ferja vart seld til Flekkerøyferga i Vågsbygd i Kristiansand. Ho fekk då namnet «Flekkerøy II». Ferja vart samstundes noko ombygd med hydrauliske køyreramper og ferjelem i baugen. Ferja vart sett inn i ruta Lindebø-Mævig. Flekkefjords Dampskipsselskap‎ kjøpte ferja i juli 1985, men ho heldt fram i same rute fram til ruta vart nedlagd i 1989 då det vart bygt tunnel til Flekkerøy. Ferja vart då lagt i opplag i Flekkefjord. 

Øymål A/S i Florø kjøpte ferja i juli 1991. Ferja heldt namnet sitt og vart nytta til skjergardsturar kring med restaurant med løyve for skjenking av øl og vin. På bildekket vart det ofte arrangert dans. Det vart òg arrangert fisketurar til havs. Havlaks A/S i Florø kjøpte ferja i 1994. Havlaks var eit dotterselskap til Frøya Holding i Dyrvik. Ferja vart ombygd og fekk påmontert ein kran, slik at ho kunne nyttast til lagring av fôr til laks. Ferja ligg no fast forankra til opprettsanlegget i Fillefjord på Hitra. I 1997 vart Frøya Holding kjøpt av Hydro Seafoods. I 2010 låg båten i opplag ved Reksteren i Tysnes kommune. 

Båten vart opphogd av Norscrap West AS på Hanøytangen i 2011.

Kjelder

 

Norske ferjer
Båtar frå Vestland
MRF-eigde fartøy
Flekkefjords Dampskipsselskap‎-eigde fartøy
Skip frå 1950
Skip sluttsegla i 2011
Skip bygde ved Aker Stord
1950 i Noreg
Bronseand

Bronseand (Anas aucklandica) er ein vassfugl i andefamilien. Ho er endemisk til Aucklandøyane sør for New Zealand. Tidlegare var koparand, Anas chlorotis, og campbelland, Anas nesiotis, rekna som konspesifikke med bronseand. Campbellanda, som lever på Campbelløyane, er akkurat som bronseanda utan flygeevne.

Skildring 
Dette er ei mellomstor grasand, ca. 48 centimeter med kroppsvekt på 500 og 600 gram for hoer og hannar høvesvis. Vengene er små og er ikkje utvikla til flyging. Begge kjønn og juvenile fuglar har brun fjørdrakt, brystet er marmorert mørkare, hannfuglen i praktdrakt har grønglansa hovud, og ein særs smal kvit ring rundt halsen. Begge kjønn har godt synleg kvit augering og viser eit grønt vengespegl, speculum, i flukt. Bronseanda har alt i alt meir avdempa farger enn koparand.

Denne anda lever på Aucklandøyane, spesifikt på Adams Island, Disappointment Island, Dundas Island, Ewing Island, Rose Island og Enderby Island, men ikkje på hovudøya Auckland Island.

Bronseanda beitar ofte i skumring og nattemørke, ho finn føde i bukter og viker med tang og tare, og et alger og animalsk føde som marine virvellause dyr. Ungfuglar og fuglar som ikkje hekkar dannar flokkar ved beiting og kvile.

Bronseandpara er sterkt territoriale gjennom heile året. Reira er bygd av gras og reirplassen ligg under tett vegetasjon. Kullet er typisk på berre 4 egg og egga blir lagt med intervall på 2 eller 3 dagar. Hoa rugar aleine medan hannen voktar territoriet. Klekkinga skjer etter ca. 30 dagar.

Arten har status som sårbar, og bestanden er estimert til meir enn 2000 individ (2005), og er trudd å vere stabil.

Kjelder 
 Barrie Heather og Hugh Robertson, The Field Guide to the Birds of New Zealand (revised edition), Viking, 2005 
 BirdLife International (2012) Species factsheet: Anas aucklandica . Henta frå http://www.birdlife.org den 28. desember 2012.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Andefamilien
Fuglar endemiske til New Zealand
MS «Aure»

MS «Aure» er eit kombinert passasjer- og lasteskip (kystruteskip) som vart bygd på A/S Stord i 1950 for Møre og Romsdal Fylkesbåtar. Det kunne ta 350 passasjerar og store mengder gods.

Historie
Skipet vart sjøsett 19. mai 1950 og vart døypt av fru Steffensen. Båten vart klassifisert av Det Norske Veritas med sertifikat for 300 passasjerar. Undervasskroget vart utforma av ingeniør Ing. Myrholdt og hadde ei særs gunstig form, som vart patentert. Overbygget var laga i sjøvassbestandig aluminium. 

Båten vart levert frå Stord i desember 1950 og sett inn i ruta mellom Kristiansund og Trondheim med 20 anløp under vegs med gods og passasjerar. Denne ruta vart kalla «Nattbussen», og Aure gjekk i denne ruta i 12 år. Sidan trafikkmønsteret endra seg med auka landtransport og bilferjer, gjekk «Aure» i opplag i januar 1962. 

I mars 1962 vart «Aure» kjøpt av Sør-Trøndelag fylke for å nyttast som skuleskip for sjømannsskulen i Trondheim. I samband med overtakinga vart overbygget utvida til 557 BRT. I 1964 vart skipet kjøpt av staten ved Kyrkje- og Undervisningsdepartementet og fekk no namnet MS «Trøndelag». I 1966 fekk skipet ny motor og vart vidare ombygd og ominnreidd for å tene som instrumentfartøy og opplæring av sjøaspirantar i samarbeid med sjøaspirantskulen i Trondheim. Etter ombygginga var skipet 920 BRT. 

I september 1974 vart skipet kjøpt av Simon Møkster i Stavanger og fekk då namnet MS «Vikingfjord». Det vart då brukt som losjiskip i samband med oljeverksemd. Det var etter dette omdøypt som treningsskip MS «Gann». Det vart dokksett på Skude Verft i juni 1992 etter å ha lagt i opplag på Steinsøy i lang tid. I 1996 vart det kjøpt av Mørland og Karlsen i Arendal og fekk no namnet MS «Galtesund». Dei nytta skipet til barnevernsarbeid for ungdom mellom 15 og 19 år der den teoretiske og praktiske undervisninga føregjekk ombord på skipet. 

I 2004 vart skipet seld til Finland og skifta namn til «Mathilda» og sidan «Mercator». I vinteropplag vinteren 2009 sokk det ved kai i Loviisa i Finland. Det sokk derimot ikkje djupare enn at ein kunne pumpe vatn ut for å få det flytande att.

I mai 2011 blei skipet slept til Tallinn for å bli skrota.

Kjelder

Norske kystrutebåtar
Norske skuleskip
Båtar frå Vestland
MRF-eigde fartøy
Skip frå 1950
Skip bygde ved Aker Stord
1950 i Noreg
Skip kalla opp etter norske stader
Kjell Sjöberg

Kjell Allan Sjöberg, fødd Dahlqvist, () var ein svensk skihoppar frå Själevad i Västernorrlands län, som representerte IF Friska Viljor. Han tok bronsemedalje i Holmenkollbakken i ski-VM i Oslo i 1966, og sette i 1967 verdsrekord i skiflyging.

Aktiv 
Sjöberg var aktiv skihoppar frå 1950-åra til 1973. Frå 1960 til 1968 deltok han i alle dei store ski-meisterskapane. Beste prestasjonane oppnådde han i 1964 då han under vinterolympiaden i storbakken i Innsbruck kom på femteplass, men aller best var han to år seinare, han fekk då bronsemedalje i storbakkerennet under verdsmeisterskapen i Oslo og Holmenkollen.

Han deltok i den tysk-austerrikske hoppveka i 1960/61, 1961/62, 1965/66 og 1967/68, med andreplass i Oberstdorf 30. desember 1960 som beste enkeltresultat. Samanlagt vart han som best i 1960/61, då han vart nummer seks.

15. februar 1964 tangerte han Jože Šlibar og Peter Lesser sin verdsrekord i skiflyging på 141 meter i Oberstdorf, ein rekord som Dalibor Moteljek frå Tsjekkoslovakia same dag forbetra med ein meter. 10. februar 1967 sette Sjöberg verdsrekord i Oberstdorf med eit svev på 148 meter. Rekorden vart slått dagen etter, då Lars Grini landa på 150 meter.

Sjöberg vart svensk meister to gongar, i 1962 og 1966.

Kjelder 

 Sportsboken, aktuelle årgangar
 Denne artikkelen bygger på «Kjell Sjöberg (backhoppare)» frå , den 28. desember 2012. 
 Sports Reference: Kjell Sjöberg 
 Svenska Skidförbundet: Backe/nordisk kombination 

Svenske skihopparar
Svenske deltakarar under vinter-OL 1960
Skihopparar under vinter-OL 1960
Svenske deltakarar under vinter-OL 1964
Skihopparar under vinter-OL 1964
Svenske deltakarar under vinter-OL 1968
Skihopparar under vinter-OL 1968
Kristen Stewart

Kristen Jaymes Stewart () er ein amerikansk skodespelar og filmskapar. Ho er mest kjend for hovudrolla som Bella Swan i Twilight-filmane basert på bøkene av Stephenie Meyer. I tillegg har Stewart spelt i Panic Room, Zathura, Speak, The Runaways, In the Land of Women, The Messengers, Catch That Kid og Into the Wild.

Kortfilmen Crickets, som ho regisserte og spelte i, kom ut på Netflix den 30. juni 2020.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Kristen Stewart» frå ,  den 29. desember 2012.  

USA-amerikanske skodespelarar
Folk frå Los Angeles
Wojciech Fortuna

Wojciech Fortuna () er ein polsk, tidlegare skihoppar frå Zakopane. Han vart olympisk meister i storbakken i 1972.

Fortuna hadde ein 18. plass som sin beste internasjonale prestasjon føre vinter-OL 1972 i Sapporo. Under olympiaden overraska han stort og vart nummer seks i normalbakken. Den store sensasjonen kom få dagar seinare, då han i storbakkerennet under dei same leikane i Sapporo hoppa 111 meter i fyrste omgangen og tok ei soleklar leiing. I andre omgangen landa han på moderate 87,5 m og fekk notert totalt 219,9 poeng. Fremste konkurrentane, Walter Steiner frå Sveits og austtyske Rainer Schmidt enda på høvesvis 219,8 og 219,3 poeng og måtte nøye seg med sølv og bronse.

Fortuna sin beste prestasjon utanom olympiaden var ein tiandeplass; i Garmisch-Partenkirchen 1. januar 1973. Han slutta som aktiv skihoppar i 1975.

Bakgrunnsstoff 
 Sportsboken, aktuelle årgangar

Polske skihopparar
Olympiske meistrar for Polen
Medaljevinnarar under vinter-OL 1972
Polske deltakarar under vinter-OL 1972
Skihopparar under vinter-OL 1972
MS «Nesna»

MS «Nesna» var ein kystrutebåt bygt for Det Helgelandske Dampskipsselskap (HDS) ved A/S Stord i 1950-1951. Ho gjekk i rute mellom Sandnessjøen og Mo i Rana. Skipet var kjend for dei slanke og elegante linjene.

Historie
Båten vart sjøsett 30. august 1950 og døypt av fru Ørnes. Båten vart klassifisert i Skipskontrollen for 225 passasjerar. Skroget på skipet var heilsveist og overbygningen er laga av sjøvassbestandig aluminium. 

Det kombinerte laste- og passasjerskipet vart levert 10. mai 1951 og gjekk inn i ruta Sandnessjøen - Mo i Rana. Skipet var godt likt i området. 

6. juli 1952 hadde «Nesna» eit veivakselbrot som vart reparert ved Trondheim Mekaniske Verksteder. 27. september 1957 grunnstøytte skipet ved Kvina og ho vart reparert ved Sandnessjøen. 4. desember 1957 vart skipet sett i rute att, men i januar 1964 grunnstøytte skipet enno ein gong og fekk store skadar. 

I 1967 vart MS «Nesna» omdøypt til MS «Sjona» og same året, den 6. mai, vart ho seld til D. Arnold i England. I 1971 var skipet sletta frå registeret og kva lagnad ho fekk vidare er ukjend.

Kjelder

Norske kystrutebåtar
Båtar frå Vestland
HDS-eigde fartøy
Skip frå 1950
Skip bygde ved Aker Stord
1950 i Noreg
Ørkengaupe

Ørkengaupe eller karakal (Caracal caracal) er eit mellomstort kattedyr i Caracal-slekta. Ho er nært i slekt med afrikagullkatt og serval. Karakalen lever i turt og halvturt klima på stepper og i ørken i store delar av Afrika, Midtausten og vestlege delar av Asia. Ordet «karakal» kjem gjennom fransk frå tyrkisk kara kulak som tyder 'svart øyra'.

Skildring 

Ørkengaupe minner om gaupe, men er slankare og har lengre bein og øyro. Pelsen er einsfarga raudbrun til gulgrå. Augo er gulbrune med rund pupill. Kroppslengda er 55–57 cm med ein hale på 22 cm. Skulderhøgda er 40–45 cm og vekta 16–23 kg. Gaupa lever av små pattedyr, fuglar og kalvar av hjortedyr. Ho er mest aktiv ved skumring og demring, men kan òg jakta om dagen og natta.

Underartar
 C. c. algira
 C. c. caracal
 C. c. damarensis
 C. c. limpopoensis
 C. c. lucani
 C. c. michaelis
 C. c. nubicus
 C. c. poecilictis
 C. c. schmitzi

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Karakal» frå ,  den 28. desember 2012.

Bakgrunnsstoff

 Shefferly, N. 2002. Caracal caracal (On-line), Animal Diversity Web. 
 Caracal (Caracal caracal). Lioncrusher's Domain.

Felinae
Jian'ou

Jian'ou (kinesisk skrift 建瓯, pinyin Jiàn'ōu) er eit byfylke i provinsen Fujian i Folkerepublikken Kina. Det ligg under byprefekturet Nanping.

I 1999 var folketalet i Jian'ou . Det er blitt rekna ut til  i 2007.

Jian'ou ligg i eit område med mykje risdyrking, og er også kjend for bambusproduksjon. Det ligg ved elva Jianxi (建溪) River, rund 70 km sør for Jianyang.

Bakgrunnsstoff 
Offisiell nettstad for lokalregjeringa

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Jian'ou» frå ,  den 28. desember 2012.  
 

Byfylke i Fujian
Fujian
Hakka

Hakka (tradisjonell kinesisk skrift 客家話, forenkla 客家话, pinyin Kèjiāhuà) er ein av dei mange dialektane eller språka som med eit fellesnamn blir kalla kinesisk. Det store fleirtalet av dei som snakkar dette språket, høyrer til hakkafolket.

Hakka blir tala i Guangdong, Fujian, Jiangxi, Guangxi, Sichuan, Hunan og Guizhou i Kina, i tillegg til mellom anna Sabah i Malaysia, Singapore og Taiwan. Språket er ikkje gjensidig forståeleg med mandarin, wu, sør-min eller andre kinesiske språk. Namnet «hakka» kjem av hak 客 (mandarin kè), 'gjest' og ka 家 (mandarin jīa), 'familie'. Blant dei som sjølv snakkar språket, blir det kalla  hak-ka-fa/-va 客家語, hak-fa/-va, 客語, tu-gong-dung-fa/-va 土廣東話, eller ngai-fa/-va "亻厓"話 ('språket vårt').

Språkhistorie
Hakkaene kom ved forskjellige migrasjonsbølgjer frå det nordlege Kina til dei sørlege områda, som no utgjer kjerneområdet for hakka-folket. Migrasjonane var for det meste utløyste av uro og krigar. Hakkaene  kom frå dagens Henan og Shaanxi, og dei tok med seg det kinesiske talemålet som var utbreidd der den gongen. Seinare har talemålet i desse områda utvikla seg til dialektar av moderne mandarinspråk.) Hakka er eit nokså konservativt språk, og det ligg generelt mykje nærare middelalderkinesisk en noko anna moderne kinesisk språk. Ein kan finne mange arkaiske trekk i moderne hakka, som slutt-konsonantane , noko ein òg høyrer i andre moderne sørkinesiske språk, men som er gått tapt i mandarin. 

Gjennom folkevandringar kan hakka ha plukka opp element frå dei språka som dei kom i kontakt med undervegs. Ein finn vokabular som hakka har sams med min og hmong-mien.

Dialektar
Ettersom hakkaene kom nordfrå i forskjellige migrasjonsbølgjer, og desse tildels vart nokså  spreidde, har hakkaspråket utvikla mange dialektar – i Guangdong, Fujian, Jiangxi, Guangxi, Sichuan, Hunan, Guizhou, Hainan, Taiwan og Singapore.

Den dialekten som blir rekna som standard for språket, er meixianhua, som blir tala Meixian i det indre austlege Guangdong. Det offisielle kinesiske systemet for å skrive hakka med latinske bokstavar (romanisering) vart utvikla i 1960 med utgangspunkt i meixianhua.

Kjelder

Notar

Litteratur
David Prager Branner: Problems in Comparative Chinese Dialectology — the Classification of Miin and Hakka. Trends in Linguistics series, no. 123. 2000. Berlin: Mouton de Gruyter. ISBN 31-101-5831-0.
 Mataro J. Hashimoto: The Hakka Dialect. A linguistic study of Its Phonology, Syntax and Lexicon. University Press, Cambridge 1973. ISBN 0-521-20037-7
 S. Robert Ramsey: The Languages of China, Princeton University Press, Princeton, N.J. 1987. ISBN 0-691-06694-9 

Denne artikkelen bygger på «Hakka» frå ,  den 28. desember 2012.  
 

Språk i Kina
Einskildspråk
Zhumadian

Zhumadian (kinesisk: 驻马店; pinyin: Zhùmǎdiàn) er eit byprefektur sør i provinsen Henan i det sentrale Kina. Byprefekturet, som i aust grensar til provinsen Anhui, har eit areal på 14 974 km² og hadde vel 7,2 millionar ibuarar i 2010. Litt over 500 000 menneske er bybuarar. Landskapet er prega av fjell, åsar og sletter.

Byprefekturet Zhumadian omfattar eitt bydistrikt (区 qū), og ni fylke (县 xiàn).

Landbruk
Det lokale landbruket avlar særleg kveite, mais, peanøtter, sesamfrø, grøne bønner og tobakk.

Samferdsle
Jingguangbana, toglinja mellom Beijing i nord og Guangzhou i sør, har stoppestad her. Denne sterkt trafikkerte jarnbanelinja er også innom mellom andre Baoding, Shijiazhuang, Handan, Anyang,  Zhengzhou, Wuhan, Changsha og Shaoguan.

Kinas riksveg 107 går gjennom området. Han fører frå Beijing til Shenzhen og er innom provinshovudstadene Shijiazhuang, Zhengzhou, Wuhan, Changsha og Guangzhou.

Soge
Banqiao-dammen, som i 1975 kollapsa under den ekstreme tyfonen Nina og førte til at om lag 171 000 menneske omkom, ligg i Zhumadian.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Zhmumadian» frå ,  den 29. desember 2012.  
 

Byprefektur i Henan
Zhoukou

Zhoukou (kinesisk: 周口; pinyin: Zhōukǒu) er eit byprefektur aust i provinsen Henan i det sentrale Kina. Byprefekturet, som i aust grensar til provinsen Anhui, har eit areal på 11 968 km² og hadde i underkant av ni millionar ibuarar i 2010.

Byprefekturet Zhoukou omfattar eitt bydistrikt (区 qū), eitt byfylke (市 shì) og åtte fylke (县 xiàn).

Næring
Zhoukou er eit av dei viktigaste landbruksområda i Henan. Næringslivet er i hovudsak basert på handel med landbruksvarer som korn, bomull, matoljar, kjøt og tobakk. Zhoukou er særleg kjent for skinnet av den lokalt avla huai-geita.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Zhoukou» frå ,  den 29. desember 2012.  
 

Byprefektur i Henan
Pingdingshan

Pingdingshan (kinesisk: 平顶山; pinyin: Píngdǐngshān) er eit byprefektur sentralt i provinsen Henan i Kina. Byprefekturet har eit areal på 7 882 km² og hadde om lag 4,9 millionar ibuarar i 2010.

Byprefekturet Pingdingshan omfattar fire bydistrikt (区 qū), to byfylke (市 shì) og fire fylke (县 xiàn).

Næring
Byen ligg i eit stort kolområde. Han har direkte jarnbanesamband mellom anna til provinshovudstaden Zhengzhou.

Soge
Under perioden vår- og haustannaltida (770 f.Kr. – 476 f.Kr.) bygde staten Chu ein forsvarsmur mot nabostatar som den stadig låg i strid med. Tidleg under den påfølgjande krigarrika-tida vart muren utvida, særleg for å gje betre vern mot den mektige staten Qin slik at muren no passerer gjennom Pingdingshan.

Byprefekturet Pingdingshan vart oppretta i 1957.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Pingdingshan» frå ,  den 29. desember 2012.  
 

Byprefektur i Henan
Puyang

Puyang (kinesisk: 濮阳; pinyin: Púyáng) er eit byprefektur nordaust i provinsen Henan i det sentrale Kina. Byprefekturet ligg ved nordbreidda av Chang Jiang, og grensar i aust mot provinsen Shandong og i nord mot provinsen Hebei. Puyang har eit areal på 4 188 km² og hadde 3,6 millionar ibuarar i 2010.

Byprefekturet Puyang omfattar eitt bydistrikt (区 qū) og fem fylke (县 xiàn).

Næring
Puyang ligg i eit område med naturressursar som olje, naturgass og kol. Førekomstane av olje og naturgass er særleg rike, og fleire store kinesiske petrokjemiske selskap har etablert seg i byprefekturet.

Samferdsle
Kinas riksveg 106 går gjennom området. Han går frå Beijing og er innom stader som Hengshui, Kaifeng, Ezhou på sin veg sør til Guangzhou i Sør-Kina.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Puyang» frå ,  den 29. desember 2012.  
 

Byprefektur i Henan
Hebi

Hebi er eit byprefektur nordaust i provinsen Henan i det sentrale Kina. Byprefekturet har eit areal på 2 182 km² og hadde om lag 1,57 millionar ibuarar i 2010.

Byprefekturet Hebi omfattar tre bydistrikt (区 qū) og to fylke (县 xiàn).

Næringslivet er mykje basert på utvinning av kol.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Hebi» frå ,  den 29. desember 2012.  

Byprefektur i Henan
Jiaozuo

Jiaozuo (kinesisk skrift 焦作; pinyin Jiāozuò) er eit byprefektur nord i provinsen Henan i det sentrale Kina. Byprefekturet, som i nord grensar mot provinsen Shanxi, ligg ved elva Huang He og like sør for Taihangfjella.

Jiaozuo har eit areal på 4 071 km² og hadde vel 3,5 millionar ibuarar i 2010. Jiaozuo er ein av kjernebyane til tettstadområdet Zhongyuan ('den sentrale sletta') og ein regionalt sentral by lang grensa mellom Shanxi og Henan.
Byprefekturet omfattar åtte bydistrikt (区 qū), to byfylke (市 shì) og åtte fylke (县 xiàn).

Næringsliv
Jiaozuo har fleire smelteverk og ein heil del maskinindustri. Jiaozuo kolkraftverk frå 2005 er eit av Kinas mest moderne kraftvarmeverk.

Transport
Jiaozuo er det nordlege endepunktet for jernbanen mellom Jiaozuo og Liuzhou, og det sørlege endepunktet for jernbanen mellom Jiaozuo og Taiyuan. Byen har jernbanesamband til byar som Luoyang, Xinxiang og Nanyang i Henan og Jincheng i Shanxi.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Jiaozuo» frå ,  den 29. desember 2012.

Bakgrunnsstoff

Byprefektur i Henan
Jinyu

Jinyu (kinesisk skrift 晋 eller晋语, pinyin jìn/jìnyǔ ) er eit kinesisk språk som er morsmål for omkring 45 millionar menneske, flest i provinsen Shanxi, men òg i delar av Indre Mongolia og tilgrensande område i Shaanxi, Henan og Hebei. Jinyu har tradisjonelt vore rekna som ein variant av mandarinspråket, men blir no oftare rekna som eit eige språk. Det er då det 26. største språket i verda.

Eit særdrag for jinyu er mengda samantrekkingar av to teikn/ord til eitt. Det er eit fenomen som ein òg har i standardkinesisk, men ikkje i like høg grad. Jinyu, eit tonespråk, er også kjenneteikna av kompleks tonesandhi, ei form for sandhi der tonen blir påverka av kva ord som finst saman i ein setning og kva grammatisk funksjon dei har.

Eit anna kjennteikn er språklyden glottal plosiv som finst i enden av stavingar, ei leivning etter lukkelydane /p/, /t/ eller /k/). Dette er eit trekk jin har til felles med mandarinspråk som ein tala under Yuan-dynastiet rundt 1300-talet, og med fleire nolevande sørlege typar kinesiske språk. Stavingar som endar med glottal plosiv kan seiast å vera tonelause.

Dialektar
Jinyu blir gjerne delt inn i åtte dialektar:

Bingzhou, talt i sentrale Shanxi, med Taiyuan
Lüliang, talt i vestre Shanxi og nordlege Shaanxi
Shangdang, talt i søraustre Shanxi
Wutai, talt i nordlege Shanxi og det sentrale Indre Mongolia
Datong-Baotou, talt i delar av nordlege Shanxi og sentrale Indre Mongolia
Zhangjiakou-Hohhot, talt i nordvestre Hebei og delar av det sentrale Indre Mongolia
Handan-Xinxiang, talt i søraustre Shanxi, sørlege Hebei og nordlege Henan
Zhidan-Yanchuan.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jin Chinese» frå ,  den 27. oktober 2013. 
 oppgav desse kjeldene: 
 
 
 
Denne artikkelen bygger på «Jinyu» frå ,  den 29. desember 2012.  
 
Språk i Kina
Einskildspråk