alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Huang Xian-fan

Huang Xian-fan () var ein kinesisk historikar, etnolog og professor. Han var internasjonalt kjend som kulturhistorikaren til zhuangfolket.

Utdanning 
Huang Xian-fan var fødd i bygda Qusi i Fusui fylke. Han tok eksamen ved Fusui skole i 1921. Examen artium tok han som privatist ved Guangxi Nannings lærarskole i 1922, og han nytta dei fire åra her flittig ved å studere historie, geografi og engelsk. Han tok eksamen ved Nannings lærarskole i 1926. Han fortsette desse studia ved Læraruniversitetet i Beijing der han var frå 1926 til 1935, og i dei ni åra her studerte han historie, slektsforsking, engelsk, japansk, folklore, arkeologi, sosiologi, filosofi, psykologi og gammal skrift. Han fullførte trebandsverket 'Kinesisk generell historie' i 1934, og tok embetseksamen i historie i 1935. Seinare studerte han arkeologi, japansk historie og kultur ved Universitetet i Tokyo i to år.

Virke 
I 1937 drog Huang Xian-fan tilbake til Kina. Han var lærar ved Nanning private middelskule 1937-1938. I 1938 vart han tilsett som universitetslektor i historie og geografi ved Universitetet i Guangxi, og amanuensis i historie same stad 1940–1941. Han var professor i historie ved Sun Yat-sen Universitetet i Guangdong mellom 1941 og 1942. Han var den første zhuang-professoren i kinesisk historie  Han var professor i historie ved lærarkollegiet i Guilin mellom 1942 og 1943, og professor i historie ved Universitetet i Guangxi (1943-1953). Frå 1954 til 1982 var han  professor i historie ved Lærarskulen i Guangxi. Huang Xianfan døydde 18. januar 1982 i Guilin i Guangxi.

Frå 1934-talet og framover har gav han ut ei rekkje verk og artiklar om kinesisk historie, folklore, etnologi, antropologi og minoritets- og etnisitet-historie. I Kina er han mest kjend for bøker om Zhuangs historie og Nong Zhi Gao. Mange av bøkene hans, til dømes Zhuangs historie, har skapt debatt.

Utgjevingar (utval) 
 Kinesisk generell historie (tre volumer), Beijing 1932-1934.
 Zhuangs historie, Nanning 1957,1988, ISBN 7-5363-0422-6/K-13.
 Nong Zhi Gao, Nanning 1983,

Referansar

Kjelder 
 Chen Jisheng: Bagui-skole,  Guangxi samfunnsfag, volum 7-11, 2008,ISSN 1004-6917. 
 Mo Jun: Zhuangs professor - Huang Xian-fan, Guangxi Daglig, 9. mars 2002.

Bakgrunnsstoff 

 (Engelsk): Huang Xian-fan  ISBN  978-1156237298
 (Engelsk): Huang-skole
 (Kinesisk): www.people.com.cn/人民网>>中国政府新闻>>政府专题>>2008年人类学民族学世界大会>>人类学资料库 
 Wikipedia på bokmål og riksmål: Zhuang (folk) og Zhuang (språk)

Kinesiske historikarar
Zhuangfolk
Agn

Agn (frå norrønt ǫgn) er eit hår- eller bustliknande vedheng på ein større del, eller som i tilfelle med Asteraceae, ein stiv nålaktig del på fnokken.

Agner er typisk for mange grasartar (Poaceae), der dei går ut frå lemmaene på dei små blomane, og kan ofte gje graset ein hårete utsjånad. Agner kan vera lange (fleire cm) eller korte, rette eller bøygde, og sitja enkeltvis eller mange per blome. 

Hos nokre artar kan agna gje eit viktig bidrag til fotosyntesen, til dømes hos bygg.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Awn (botany)» frå , den 16. august 2010. 
 

Plantemorfologi
Solbær

Solbærplanta er ei buskvekst i ripsfamilien som føretrekkjer eit temperert klima. Frukta er små bær med ein mørkelilla, nesten svart farge. Bæra er rike på C-vitamin og har ein svakt bitter smak. Dei blir nytta mellom anna til gelé, syltetøy, saft, konfekt (fyll), yoghurt, iskrem og vin.

Solbær er mest utbreidd i Europa og er spesielt populært i Storbritannia. Under andre verdskrigen oppfordra den britiske regjeringa til dyrking av solbær sidan bæra er ei god C-vitaminkjelde. Ein laga solbærsirup av bæra som så vart delt ut gratis til alle borna i landet, noko som bidrog sterkt til å auke populariteten til solbær der.

Blada er òg rike på smak og utgjer ingrediensar i solbærsnaps eller solbærkonjakk.

Solbær i Noreg 
 Bang up
 Edina
 Booskop kjempe
 Brødtorp
 Silvergieter's Zwarte
 Sunderbyn - H8
 Nikkala XI - H7
 Hedda
 Wellington XXX
 Øjebyn
 Ben Tron
 Ben Alder

 Tinker
 Amos Black

Sjukdommar og skadedyr 

 Hagetege
 Solbærgallmidd
 Solbærgallmygg
 Stikkelsbærdreper
 Bladfallsopp
 Bladflekk
 Rustsopp
 Mjøldogg

Bakgrunnsstoff 

 Agropub 
 Jon Ramstad, Hagebrukslære for landbruksskolen. Landbruksforlaget, 1972.

Frukt
Bær
Ripsfamilien
Hans Henrik Reusch

Sjå òg målaren Hans Leganger Reusch.

Hans Henrik Reusch () var ein norsk geolog.  

Reusch var gift med målarinna Helga Marie Ring Reusch. 
Han var utdanna i geologi i Heidelberg, Leipzig og Kristiania, med oppnådd kandidatgrad (1875) og doktorgrad (1883), før han vart tilsett som amanuensis ved mineralkabinettet ved universitet (1882–1885).

Spesialfeltet hans var geologien på Vestlandet og han samarbeida mykje med Waldemar Christopher Brøgger. Han fann dei første fossila frå silurtida i sterkt metamorfe skifer sør for Bergen.

I 1888 vart Reusch direktør for Noregs geologiske undersøkingar. Han doserte òg ved universitetet i periodar (1902–1905 og 1909-), samt under opphaldet ved Harvard University i USA (1895–1896). Mellom 1887 og 1880 var han direktør i bladet Naturen som han sjølv hadde vore med på å skipe.

Bibliografi
Norges Geologi. I nyare utgjevingar (m.a. 1927) med tillegg av Anton Mohr og Werner Werenskiold
Silurfossiler og pressede konglomorater i Bergensskifrene (1882). Første skildring av fossil frå silur.
Bömmelöen og Karmöen med omgivelser geologisk beskrevne (1888)
Det nordlege Norges geologi (1891). Første gong paleozoikum vart skildra, konglomerat frå Varanger.
Volk og natur i Finmarken (1895)
En eiendommelighet ved Skandinaviens hovedvanndskille. Artikkel i det første nummeret av Norsk Geologisk Tidsskrift, der han for første gong omtaler dei såkalla agnordalane.  1896.
Geografi for Middelskolen (1905)

Han vart utnemnd til æresdoktor ved Oxford University (1907). Livet og virket hans er omtalt i fleire samanhengar, mellom anna 
Larsen, A. O. 2000: Brøgger og Reusch: Den første turen til Langesundsfjorden. I: Norsk Bergverksmuseums Skriftserie, 17, 35-38

I samband med unionsoppløysinga arbeidde han (saman med Brøgger) sterkt for å fremme ei norsk  informasjonsteneste, for å synleggjere Noreg som nasjon; dette leia etterkvart til Utanriksdepartementet.

Han døydde då han vart klemt mellom to togvogner då han prøvde å hoppe på toget.

Prisar (utval)
 1905 – Lyellmedaljen

Legat og medalje
Ettermælet til Reusch er mellom anna sikra gjennom Hans og Helga Rausch' legat til fremme av geografi og geologi (grunnkapital 800 000 n.kr.) vart stifta i 1893.  
Reuschmedaljen vart oppretta i 1926 av Norges Geologisk Forening, til minne om Reusch, som var ein av dei som tok initiativet til foreininga.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hans Henrik Reusch» frå ,  den 15. august 2010.  
 

Norske geologar
Folk frå Bergen
Stikkelsbær

Stikkelsbær (Ribes uva-crispa) er ein busk i ripsfamilien i slekt med rips og solbær. Det viskaplege namnet kjem av latin uva (drue) og crispus (krusa) som speglar at busken har bær og krusete blad. Det svenske namnet er krusbär. Synonymnamnet Ribes grossularia er opphav for ordet «stikkelsbær».

Buskane blir opptil ein meter høge og har torna greiner, grøne blomar og store, håra eller glatte bær. Stikkelsbær finst både som grøne, gule, raude og purpurfarga, og i ulike storleikar. Stikkelsbær kan kjøpast på nokre norske grønsaksmarknader i sesongen. 

Stikkelsbærsbusken kan ein støyte på langt unna busetjing, men det er uvisst om det nokon gong har vore viltveksande stikkelsbær i Norden eller om desse er forvilla frå hagar.

Utbreiing 
Busken kjem opphavleg frå Kaukasus og det vestlege Asia. Dyrkinga av stikkelsbær ser ut til å ha kome i gang fyrst på 1500-talet. I Norden tok dyrkinga til fyrst på slutten av 1600-talet. På 1800-talet, som var stikkelsbærdyrkingas glanstid, vart det dyrka rundt 1000 ulike sortar.

Ved starten av 1900-talet kom den amerikanska mjøldoggsoppen Sphaerotheca mors-uvae til Europa og øydela mykje av foredlingsarbeidet. Soppen er kjend under namnet «stikkelsbærdrepar». Han dannar eit tett, brunt lag på blad, skot og bær. I dag er det utvikla sortar som er resistente mot mjøldogg.

I dag finst det mange viltveksande artar i Nord-Amerika og nokre i Asia og Europa.

Frukt og blomstrar 
Stikkelsbær har sortar med store bær og sortar med små bær. Blomane er ikkje i ein klase, men 1-3 blomar som er feste til stamma, der det finst mange tornar eller taggar. Bæra har sterk farge og er særs saftige.

Frukta er større enn hjå dei andre artane i slekta, og er eit eitromma bær med mange frø. Bæra inneheld sukkerartar og sitron-, vin- og eplesyre. Hjå dei dyrka sortane varierer både storlek, form og farge på bæra. Det finst raude, gule og grønkvite, lodne og glatte, runde, ovale og pæreforma.

Bruk 
Stikkelsbær kan nyttast til syltetøy, gelé eller som dessert. Opphavleg var bæra mest kjende som medisinplante, og vart mellom  anna tilrådd mot pest og malaria. Safta skulle kurere all betenning. Tidlegare fanst det stikkelsbærbrus på den norske marknaden.

Stikkelsbær i Noreg

Grøne 

 Lepaan Valio
 Whitesmith
 Invikta

Gule 

 Gul Hinnomäki - H6
 Hænning Früheste

Raude 

 Scania
 Whinham's industry
 Raud Hinnomäki - H6

Sjukdomar og skadedyr 

 Stikkelsbærdrepar
 Stikkelsbladkvefs

Bakgrunnsstoff 

 Jon Ramstad, Hagebrukslære for landbruksskolen. Landbruksforlaget, 1972.

Ripsfamilien
Bær
Hageplanter
Hagerips

Hagerips, i daglegtale kalla rips er ein bærberande busk. Planten var opphavleg viltvoksande, men det er den dyrka ripsen som er best kjent. Rips finst som raude, gule eller kvite bær og blir kalla etter det raudrips og kvitrips. Det er raudrips som er mest vanleg i Noreg. 

Som hagebær er ripsen ein av dei mest hardføre bærbuskane i Noreg. Sylting av rips har vore kjent heilt sidan 1600-talet, og på 1700-talet var buskene svært utbreidde.

Rips inneheld ein god del C-vitamin og mineral, i tillegg til stoffet pektin som gjer bæra veleigna seg til gelé og sylting.

Den norske sesongen er frå juli-september.

Rips i Noreg

Raude sortar

 Jonkheer van Tets
 Raud hollandsk druerips
 Nortun
 Jotun
 Atlas

Kvite sortar

 Kvit hollandsk
 Weise von Joteberg

Sjukdommar og skadedyr

 Bladrandsjuke
 Ripsbladlus
 Bladfallsopp

Bakgrunnsstoff 

 Agropub 
 Jon Ramstad, Hagebrukslære for landbruksskolen. Landbruksforlaget, 1972.

Bær
Ripsfamilien
Hageplantar
Peder Rinde

Peder Eilertsson Rinde () var ein norsk kjøpmann, skipsreiar, bankmann, stortingsrepresentant, ordførar og godseigar frå Sannidal i Telemark.

Far hans var gardbrukar på Rinde og skipsreiar. Sjølv gjekk Peder Rinde fylkeslandbruksskulen og deretter på «tegneskole» i Skien. Frå 1873 var han styrar av «Sannikedal handelssamlag», skipsreiar og trelasthandlar. 1886 kjøpte han garden Kalstad i Skåtøy. Han budde på garden til han selde han i 1912.

Rinde var ordførar i heimkommunen Sannidal 1871-74 og 1879-82; seinare var han ordførar i den utskilde nabokommunen Skåtøy 1886-1902. Forlikskommissær.

Medlem av den kongelege kommisjonen av 1891 om utskriving til sjøvæpninga og omordning av jarnbaneadministrasjonen. Han var formann i sparebankane sitt landsforbund og direktør i Norges Hypotekbank 1899-1911.

Rinde var stortingsmann 1877-1900 for Bratsberg amt og 1906-1918 for Bamble valkrins. 1877-82 var han medlem av næringskomite nr 2, 1883-88 av budsjettkomiteen, 1888 av valkomiteen. Perioden 1889-91 var han sekretær i budsjettkomiteen og medlem av valkomiteen, samt 1889 av komiteen om forretningsordenen. Frå 1892 til -97 var han sekretær i Stortinget og formann i vegkomiteen, sistnemnde verv hadde han til 1900. Medlem av Lagtinget 1906-15 og av sosialkomiteen 1906-09, dei to siste sesjonane som nestformann. 1910-18 formann i gasje- og pensjonskomiteen, medlem av valkomiteen.

Rinde si politiske innstilling samsvara mykje med Søren Jaabæk si. Liksom Jaabæk tala han for bondedemokrati mot byrakråti, samt for offentleg sparsemd. Han arbeidde trottig for folkeopplysning, særleg gjennom sitt arbeid som redaktør av Nordmanden frå 1892 og i tolv år framover. Han skreiv og gav ut skrifter om både politiske og økonomiske spørsmål, til dømes om skattelova og skulelova av 1889. På Stortinget tok han ofte ordet, etter å ha sett seg grundig inn i sakene. For bøndene på tinget var han ein dei lytta til, som mange andre venstrerepresentantar. Rinde var aktiv i skyttarlagsrørsla, og ein dei fremste pådrivarane i gruppa bak Johan Sverdrup føre 1884. Sidan skulle han verte ein av dei sterkaste i opposisjonen mot statsministeren Sverdrup. Rinde høyrde til den radikale venstretradisjonen, gjekk inn for alminneleg røysterett for både menn og kvinner.

Rinde eigde Austrått frå 1908 til 1912, og har i den samanheng vorte kalla  ein «spekulant». Han budde aldri på Austrått.

Han døydde på Skåtøy i 1937.

Kjelder
Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Notar

Bakgrunnsstoff
 

Stortingsrepresentantar 1877-1879
Stortingsrepresentantar 1880-1882
Stortingsrepresentantar 1883-1885
Stortingsrepresentantar 1886-1888
Stortingsrepresentantar 1889-1891
Stortingsrepresentantar 1892-1894
Stortingsrepresentantar 1895-1897
Stortingsrepresentantar 1898-1900
Stortingsrepresentantar 1907-1909
Stortingsrepresentantar 1910-1912
Stortingsrepresentantar 1913-1915
Stortingsrepresentantar 1916-1918
Stortingsrepresentantar for Telemark
Stortingsrepresentantar frå Venstre
Ordførarar i Kragerø
Venstreordførarar i Telemark
Folk frå Kragerø
Harald Bjørlykke

Harald Bjørlykke () var ein norsk geolog og son av Knut Olai Bjørlykke.

Bjørlykke tok doktorgrad i 1935 og i 1952 vart han sjef for A/S Norsk Bergverk og i 1958 vart han direktør for Noregs geologiske undersøkingar. I 1966 vart han professor i geologi ved NTH. Han arbeidde hovudsakleg innan mineralogi og malmgeologi.

Kjelder

Norske geologar
Norske geologiprofessorar
Medlemmar av Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab
Folk frå Ås
Knut Olai Bjørlykke

Knut Olai Knutsson Bjørlykke () var ein norsk geolog frå Brandalsstranda i Sande kommune. Han vart dr. philos. i 1907, var tilsett ved Noregs geologiske undersøkingar og var overlærar (professor) i geologi ved Noregs landbrukshøgskule 1905-31.

Han gav ut fleire lærebøker i geologi og mineralogi. Han studerte det sentrale høgfjellet i Noreg og seinare jordbotnstypar.

Han var far til geologen Harald Bjørlykke.

Verk 
 Om stenene og jordbunden (1920)

Kjelder
Sandesoga band II, Volda 1996
Denne artikkelen bygger på «Knut Olai Bjørlykke» frå ,  den 15. august 2010.  
 

Norske geologiprofessorar
Norske geologar
Folk frå Sande i Møre og Romsdal
Hedmarkgruppa

Hedmarkgruppa, tidlegare kalla sparagmittgruppa, er ei svær lagrekke av sedimentbergartar avsett i eit stort basseng kring Mjøsa, Gudbrandsdalen og Østerdalen. Dei vert delt inn i ein eldre, seinkambrisk del, som truleg er 750 – 650 millionar år gamle, og ein yngre del, som truleg kjem frå tidleg kambrium (mindre enn 542 mill. år tilbake).

Lillehammer-undergruppa består av Brøttumformasjonen (arkosar eller «sparagmittar», gråvakkar og svart skifer, den eldste av formasjonane), Biskopåsformasjonen (elvekonglomerat) og Biriformasjonen (kalk og skifer, den yngste av formasjonane). Det vart funne eit seinprekambrisk fossil, Papillomembrana, i ein fosfathaldig stein i elvekonglomeratet i Biskopåsformasjonen i 1967. 

Rena-undergruppa består av Ringformasjonen (sparagmitt), Moelvformasjonen (morenekonglomerat), Ekreformasjonen (skifer) og Vangsåsformasjonen (sparagmitt og sandstein). Den yngste delen av Vangsåsformasjonen er truleg frå kambrium.

Kjelder

Geologi i Innlandet
Skott

Skott, i nokre høve også stava skut eller skot, har ulike tydingar:

 Ordet skott eller skut som stammar frå norrønt skutr, av 'skyte', kan visa til den fremre eller bakre delen av ein mindre båt, som spissar mot stamnen. Ein kan til dømes snakka om å sitja i skotten.

 Skott eller skot som stammar frå norrøn skot kan visa til noko som er lagd til, til dømes garnskot, tilskot eller bygningen skott, også kalla skytje eller sval.

 Skott som kjem frå det lågtyske ordet for 'skyvedør, skiljevegg' blir brukt om skott i fartøy og i overført tyding om tette skilje mellom ulike felt, samfunnsdelar eller organisasjonar.

Kjelder

ord frå norrønt
ord frå lågtysk
båtar
Skipsrom
Aga Khan

Aga Khan er tittelen på den andelege leiaren (imamen) for sjiasekta ismaili. Leiaren stammar frå den eldste sonen til Jafar as-Sadiq, Ismail ibn Jafar, medan mindretalet blant sjiaer følgjer imamlinja etter Musa al-Kazim. Jafar as-Sadiq skal igjen vera ein etterkomar av Muhammed gjennom dottera Fatima. 

Sjølve tittelen er sett saman av den tyrkiske militærtittelen agha ('adeleg' eller 'herskar') og herskartittelen khan. Han blei først gjeven til den 46. ismaili-imamen, Aga Hasan Ali Shah, av sjahen av Persia på 1800-talet. Dei britiske styresmaktene i India gav Aga Khan fyrsterang og ein statleg pensjon etter å ha hjelpt Charles Napier i erobringa av Sind i 1843-44.

Innehavarar av Aga Khan-tittelen 
 Første Aga Khan: Hasan Ali Shah Mehalatee Aga Khan I (1800–1881), 46. imamen (1817–1881)
 Andre Aga Khan: Ali Shah Aga Khan II (about 1830–1885), 47. imamen (12. april 1881–1885)
 Tredje Aga Khan: Sir Sultan Mohamed Shah (1877-1957), 48 . imamen (17. august 1885–1957)
 Fjerde Aga Khan: Sjah Karim Al Husseini (f. 1936), 49. imamen (frå 11. juli 1957)

Den tredje aga khanen, ofte berre kjend som Aga Khan, var Sultan Mohamed Shah (1877–1957). Han var aktiv i indisk og pakistansk sjølvstendekamp og var med på skipa Muslim League i 1906. I 1918 gav han ut India in transition, eit viktig arbeid for den politiske prosessen som førte fram til indisk sjølvstende. I 1937-38 var han president for Folkeforbundet.

Sonesonen Sjah Karim al Husseini blei utpeikt til ny Aga Khan og den 49. imamen etter at farfaren døydde i 1957.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Aga Khan» frå , og «Aga Khan» frå  den 16. august 2010.  
 
Imamar
Sjiaislam
Religiøse titlar
Gjøvik Glassverk

Gjøvik Glassverk er namnet på fleire verksemder som har laga glas på Gjøvik sidan 1807. Verksemda danna grunnlaget for bydanninga på Gjøvik.

Gjøvigs Glasværk vart skipa i 1807 av den tyske glasblåsaren Caspar Kauffeldt på garden Hunn i det som vart Vardal kommune. Han hadde vakse opp på Biri Glassverk der faren var hyttemeister. Rundt verket utvikla det seg eit lite lokalsamfunn som la grunnlaget for byen på starten av 1800-talet. Verksområdet er i dag ein del av Gjøvik sentrum. 

Over ein hundreårsperiode laga Nøstetangen glassverk etterfølgd av Hurdal glassverk og deretter Gjøvigs Glasværk glas i Noreg. Etter kvart som produksjonen vart flytta følgde mange av glasblåsarane med. Dei heldt ofte fram med å produsere dei same modellane på den nye plassen. Det kan derfor vere vanskeleg å fastslå sikkert om eit produkt er laga ved eine eller andre verket og når det vart laga.

Aktiviteten ved glasverket kan delast inn i tre periodar frå 1807 til produksjonen endeleg vart lagd ned i 1843.

1807-1809 
Produksjonen starta opp i 1807 med 7 mann. Det einaste produktet verket kunne produsere var taffelglas.

1809-1819 
I 1809 vart produksjonen av kvitt glas overført frå Hurdal Glassverk. Denne perioden representerer glansperioden for verket. I 1817, arbeidde det 24 mann ved glasverket.
Produksjonen ved verket omfatta i denne perioden taffelglas, kvitt glas og butelje- og og apotekarglas. Verket hadde òg eige glassliperi. Gjøvikglaset representerte empirestilen. Produksjonen vart innstilt i 1819, men drifta vart sett i gang i 1823 i mindre omfang.

1823-1843 

Frå 1825 blei det produsert farga glas ved Gjøvik Glassverk. Den spesielle fargen gjøvikblå har sidan blitt kjent over heile landet som spesielt og eksklusivt for produkta frå Gjøvik. Til å framstille denne vart det nytta kobolt frå Blaafarveværket på Modum. Blåfargen finn ein òg i byvåpenet til Gjøvik. Glasverket vart lagt ned i 1843 av sonen til grunnleggaren Wexel Hansen Kauffeldt.

1994-2017 
Nye Gjøvik Glassverk vart etablert i 1994 i Brennerigata 1-3, ved breidda av Hunnselva i Gjøvik sentrum. Det vart lagd ned i 2017. Mellom anna laga dei kopiar etter koboltblå modellar frå gamle Gjøvik glassverk.

Referansar

Kjelder 
 
 Gjøvik gaard (PDF)
 Om Gjøvikblå i Byvåpet 
 Glass frå Gjøvik

Litteratur 
 Christiansen, Gunnar E. 1939. De gamle priviligerte norske glassverker og Christiania glassmagasin. Oslo.
 Korshavn, Jan Håvard 1994. Norske Empireglass. Gjøvigs Glasværk 1807-1843. Gjøvik.
 Mæhlum, Einar 1938. Glassverk og glasspustere. I: Norsk kulturhistorie, bind 3. Oslo.
 Norland, Lissie 1998. Nedre Gjøvik Gård i glassverkstida 1804–1860. Institutt for kulturstudier, Universitetet i Oslo.
 Polak, Ada Buch 1953. Gammelt norsk glass. Oslo.
 Polak, Ada 1974 (rev. utgave). Glassboken. Oslo.

Bakgrunnsstoff 
 Gjøvik Glassverk
 Gjøvik Glassverk AS  ved runesimensen.com
 Gjøvik Glassverk A/S  (historie) ved runesimensen.com

Næringsliv i Gjøvik
Norske glasverk
Føretak skipa i 1807
1807 i Noreg
Nøstetangen Glassverk

Nøstetangen glassverk (1741-1777) var Noregs første glashytte for framstilling av kvittglas og låg på Nøstetangen i Hokksund, på odden der Vestfosselva renn ut i Drammenselva. 

Glasverket blei grunnlagt av Det Kongelig Allernaadigst Octrojerede Nordske Compagnie i Kristian VI si tid som konge av Danmark-Noreg for å forsyne begge rika med finare bordglas. Det gjekk konkurs i 1757, men kom i gang att like etter. I 1777 var det slutt for godt. Då hadde verket hatt ein produksjon på over hundre forskjellige modellar. Nøstetangen er anerkjent over hele verda for mellom anna for dei vakre pokalane med detaljrike gravyrar. Glasverket knytte til seg dei beste blåsarane og gravørane frå England og Böhmen. James Keith var ein av dei. Han kom frå England og utvikla mange av modellane, mellom anna den første lysekrona som vart laga i Newcastle-stil. Glasa som vart laga på Nøstetangen var inspirert av både tysk og engelsk stil, og gravyrane bar preg av rokokko. Kunstnaren og gravøren Heinrich Gottlieb Köhler blir rekna som den dyktigaste av gravørane, etterfølgd av Villas Hansen Vinter, som opphavleg var Köhlers svein. Köhler sjølv teikna mellom anna dei gedigne lysekronene som heng i Kongsberg kyrkje. Den største er heile tre meter høg, og lysarmane er av glas med vridde rifler og påhengt spir og pendelokkar i klart, manganraudt og koboltblått glas. 

I åra 1770 til 1777 vart produksjonen av kvitt glas og krystall overført til Hurdal Glassverk.

Nøstetangen Glass AS blei stifta i 1990 med formål å etablere ei glashytte der det skulle blåsast glas etter modellane frå gamle Nøstetangen på Hokksund. Det held til i ein mindre bygning på den andre sida av tunet for Nøstetangen museum, i den tidlegare stallen på sorenskrivargarden. Staden er ope for besøkande, og glashytta har ei utstilling av Nøstetangenglas. Det blir òg laga andre typar glas der. Mange av desse er særs fargerike.

Galleri

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Nøstetangen Glassverk» frå , den 12. november 2011. 

Historie i Øvre Eiker
Historisk næringsliv i Noreg
Norske glasverk
Skipingar i 1741
Nedleggingar i 1777
Næringsliv i Viken