alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sør-Preussen

Sør-Preussen (tysk Südpreußen; polsk Prusy Południowe) var ein provins i Kongedømet Preussen frå 1793 til 1807. Det vart oppretta frå dei annekterte områda etter den andre delinga av Polen og inkluderte regionane Stor-Polen og Masovia. Hovudstaden i provinsen var Warszawa, som vart lagt til i 1795 etter den tredje delinga. Han vart derimot administrert av Generaldirektoratet (General-Direktorium) i Berlin. I 1806 hadde provinsen 1 503 508 innbyggjarar. 

Sør-Preussen utgjorde områda mellom prøyssisk Schlesien, distriktet Netze og elvane Wisła og Pilica. Det var vidare delt inn i Kammerdepartement Posen (Poznań), Kalisch (Kalisz) og Warschau (Warzsawa).

Tyske kolonistar vart invitert til å slå seg ned i provinsen. Dei som slo seg ned i adelshusa vart kalla Hauländer, medan dei som slo seg ned på kongen sine landområde vart kalla Kolonisten.

Etter Napoleon Bonaparte sin siger i den fjerde koalisjonskrigen og det store polske opprøret i 1806 vart områdde Sør-Preussen ein del av Hertugdømet Warszawa, ein fransk klientstat etter Tilsit-traktatane i 1807. Etter Wienerkongressen i 1815, vart det delt mellom det prøyssiske storhertugdømet Posen og Kongress-Polen, ein del av Det russiske keisardømet.

Bakgrunnsstoff 
 FAQ for Posen, Sør-Preussen og Neuostpreussen

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «South Prussia» frå , den 5. juni 2008. 
 

Storpolske voivodskap
Masovia
Provinsar i Preussen
Pátria Amada

«Pátria Amada» (portugisisk, 'elska fedreland') er nasjonalsongen til Mosambik. Han erstatta den tidlegare nasjonalsongen «Viva, Viva a FRELIMO» i 2002.

Mosambik
Nasjonalsongar
Skule

Ein skule eller skole er ein offentleg eller privat institusjon, eventuelt ein lærestad, der det blir undervist i fleire ulike fag, som regel for å gi born og unge kompetanse for eit yrkesliv som vaksne. Undervisinga går føre seg gjennom eit samvirke mellom ein eller fleire lærarar som gjev undervising og ei gruppe eller klasse elevar eller studentar som får undervising. Ordet skule blir òg nytta om sjølve bygningen der undervisinga går føre seg. Skule kan òg tyde stil- eller læredannande retning innan eit fag, og i vid forstand danning eller oppdraging.

I dei fleste landa er ein viss skulegang påkravd i løpet av oppveksten. Skuleplikta byrjar som regel når barnet er seks eller sju år og varer ofte til fylte 15 eller 16 år. Slik er det også i Noreg, og denne typen pliktig skulegang blir kalla grunnskule. I dag har alle rett til tre års vidaregåande skule i tillegg til den tiårige grunnskulen.

Ordsoge 
Ordet skule eller skole fanst i to former allereie i norrønt, som skúli eller skóli. Ordet kan ha komme til norsk både gjennom lågtysk schole, gammalengelsk scol eller eldre nederlandsk scoele - som u-en i nynorsk 'skule' kanskje kjem frå. Ordet kjem opphavleg frå gresk skhole 'fritid, kvild frå kroppsarbeid; sysselsetjing med lærdomsøvingar'.

Shul er eit jiddisk ord som tyder 'skole' og som viser til ein synagoge.

Bilete

Referansar 

Utdanning
Det storpolske opprøret i 1806

Det storpolske opprøret i 1806 var eit militært opprør av polakkane i Stor-Polen mot styrkar frå Preussen som okkuperte området etter delingane av Polen (1772–1793). 

Opprøret var organisert av general Jan Henryk Dąbrowski for å hjelpe dei framrykkande franske styrkane under Napoléon Bonaparte med å frigjere Polen frå prøyssarane. Det storpolske opprøret var den avgjerande faktoren som gjorde at Hertugdømet Warszawa vart oppretta same året og at Stor-Polen vart ein del av hertugdømet. 

Opprøret var eit av dei to mest suksessrike opprøra i polsk historie i tillegg til det storpolske opprøret i 1918-1919.

Kjelde 
 Denne artikkelen bygger på «Greater Poland Uprising (1806)» frå , den 5. juni 2008. 
 

Polske krigar
Prøyssiske krigar
Konfliktar i 1806
Stor-Polen
Hertugdømet Warszawa

Hertugdømet Warszawa (polsk Księstwo Warszawskie; fransk Duché de Varsovie; tysk Herzogtum Warschau; russisk Варшавское герцогство) var ein polsk stat som vart oppretta av Napoleon Bonaparte i 1807 frå dei polske landområda som vart avstått av Kongedømet Preussen etter Tilsit-traktatane. Hertugdømet vart halde i personalunion av ein av Napoleon sine allierte, kong Fredrik Augustus I av Sachsen. Etter Napoleon ikkje klarte å invadere Russland, vart hertugdømet okkupert av Preussen og Det russiske keisardømet fram til 1815, då det vart formelt delt mellom dei to landa ved Wienerkongressen.

Hertugdømet vert stundom kalla Storhertugdømet Warszawa.

Geografi 

Hertugdømet bestod i hovudsak av områda Napoleon hadde erobra frå Kongedømet Preussen under Den fjerde kolaisjonskrigen og det storpolske opprøret i 1806.

Byen Gdańsk (Danzig) fekk ein spesiell status, og vart gjort til ein fristad under delt polsk og fransk kontroll.

Etter ein krig mot Austerrike i 1809 vart òg delar av austerriksk Galicia erobra og innlemma i hertugdømet.

Politikk 

Hertugdømet Warszawa var formelt leia av Fredrik Augustus I av Sachsen, noko som gjorde at Hertugdømet og kongedømet Sachsen var i personalunion. Konstitusjonen gav òg mykje makt til Sejmane.

I praksis var Hertugdømet Warszawa ein fransk marionett. Den franske ambassadøren hadde alltid siste ordet i viktige saker, og hæren til hertugdømet stod under kontroll av den lojale bonapartisten Józef Poniatowski.

Oppløysninga av Hertugdømet 

Etter Napoleon sitt nederlag vart Hertugdømet oppløyst av Wienerkongressen og delt i tre. Det såkalla Storhertugdømmet Poznań vart overteke av Preussen, Kongress-Polen vart underlagt den russiske tsaren og Kraków vart gjort til ein fristad under Austerrike.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Duchy of Warsaw» frå , og «Hertugdømmet Warszawa» frå  den 5. juni 2008. 
 

Polsk historie
Storhertugdømet Posen

Storhertugdømet Posen (tysk Großherzogtum Posen; polsk Wielkie Księstwo Poznańskie) var ein sjølvstyrt provins i Kongedømet Preussen i det polske landområdet som vanlegvis vart kalla Stor-Polen mellom 1815 og 1848. Namnet vart uoffisielt nytta i ettertid om området, særleg av polakkane, men i dag brukar moderne historikarar å omtale forskjellige politiske einingar fram til 1918. Hovudstaden i storhertugdømet var Poznań (tysk: Posen). Storhertugdømet vart formelt erstatta av provinsen Posen i den prøyssiske grunnlova 5. desember 1848.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Grand Duchy of Posen» frå , den 5. juni 2008. 

Polsk historie
Provinsar i Preussen
Skogfond

Skogfond, fram til 2005 kalla skogavgift, er ei tvungen fondsavsetjing som skal gi skogeigaren eit betre grunnlag for å finansiere tiltak med sikte på ei berekraftig forvaltning av skogressursane. 

I Noreg skal kvar skogeigedom med produktiv areal over 1o dekar setje av mellom 4% og 40 % av verdien av omsetjinga ved sal av skogsvirke på ein skogfondskonto. Skogfondskontoen vert administrert av skogbruksstyresmaktene. Skogfondsmidla kan skogeigaren bruke til skogkultur, skogbruksplanlegging, skogproduksjon, skogsvegar og tiltak som tek sikte på å sikre viktige miljøverdiar i skogen. 

Rentene av inneståande skogfond kan brukast til den offentlege administrasjonen av skogfondsordninga, og elles til ulike skogbruksformål, spesielt informasjon og rettleiing i spørsmål som gjeld skog og skogbruk.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Lov om skogbruk
 Forskrift om skogfond o.a.

Skogbruk
Skatt
Behov

Behov (kjem frå det tyske behôv) betyr opphavleg «det som passar, er tenleg» men vert i dag brukt i andre samanhengar. Omgrepet behov er først og fremst zoologisk, der eit behov ligg føre dersom ein organisme er i ein tilstand som må endrast, til dømes når organismen manglar vatn, ligg det føre eit behov som må fyllast eller tilfredsstillast. 

Når det gjeld menneske vert behov brukt om menneska sine dyriske eigenskapar og særmerke. Menneskelege behov kan delast inn i livsnaudsynlege behov, som oksygen, mat, drikke, søvn og å skilje ut avfallsemne, og sosiale behov, som sosialt samkvem. Maslows behovspyramide rangerer dei menneskelege behova i prioritert rekkjefølgje; fysiske behov, behov for tryggleik, sosiale behov, behov for vørdnad, og behov for sjølvrealisering.

Zoologi
Psykologi
Sørkjempepetrell

Sørkjempepetrell (Macronectes giganteus)  er ein stor  sjøfugl i stormfuglfamilien med to morfar, ei lys og ei mørk form. Han er ein av to artar av kjempepetrellar, begge lever dels pelagisk og er utbreidd sirkumpolart på kystar og til havs i den subantarktiske regionen. Hekkinga skjer på isfrie område av Antarktis og på subantarktiske øyar, den største hekkepopulasjonen finst på Falklandsøyane.


Skildring 

Sørkjempepetrell har same storleik som slektningen nordkjempepetrell, kroppslengda er ca. 90 cm, vengespennet er på opptil 2,1 meter, og han veg i gjennomsnitt 4,5 kilogram. Kjempepetrellane er dermed større  enn til dømes Phoebastria-abatrossane, men har mindre vengespenn.  Denne arten har to morfar, den mørke morfen i gråbrunt liknar nordkjempepetrell, men den mørke sørkjempepetrellen får lysare hovud som kan bli heil kvitt. Fjørdrakta er gråbrun, framhovud og hals kan bli kvite. Unge fuglar er mørk brune og særs lik ungfuglar av nordkjempepetrell. Den lyse morfen kan bli nær kvit, men med få og spreidde mørke flekker. Kjempetretrellar har massive, gule nebb, sørkjempepetrellen med bleikgrøn nebbtupp, det sikraste kjenneteiknet som skil han frå nordkjempepetrell.

Denne arten lever på kystar i alle sørlege hav, i Sørishavet og i sørlege område av Stillehavet, Atlanterhavet og Indiahavet. Om sommaren hekkar og beitar han sør for 60° sør i Stillehavet og Indiahavet, og sør for 53° sør i regionar ved Macquarieøya, men held seg i beltet mellom 53° sør og den sørlege vendesirkelen på 23° sør i vinterhalvåret, jamvel enda legre nord.

Sørkjempepetrell er i større grad enn nordkjempepetrell ein kolonihekkar, dei største koloniane ligg på Falklandsøyane, Sør-Georgia, Sør-Shetlandsøyane, Sør-Orknøyane, Heard- og McDonaldøyane, Macquarieøya, øyar utanfor Sør-Amerika, Tristan da Cunha og på fastland på Den antarktiske halvøya. Men dei hekkar òg spreidd i mindre tal på andre øyar. Kvar koloni i hekkepopulasjonen er mellom 10 og 300 par. Beitemønstret i hekketida varierer, ved nokre øyar finn dei føda innanfor 30 km, i andre døme har ein funne fuglar opptil 2000 km borte frå kolonien. Utanom hekketida kan nokre vere mykje stasjonære i dei nordlegste områda, men jamt over vil sørkjempepetrellar spreie seg vidt og lengre nord om vinteren.

Dietten består av åtsel av pattedyr og fuglar, fiskeavfall, men dei kan og drepe mindre sjøfuglar inklusive pingvinar. Dei plukkar òg krepsdyr og fisk på havoverflata.

Egglegging skjer frå august til oktober og det eine kvite egget har ei rugetid på ca. 60 dagar. Ungane kan flyge etter ca. 115 dagar og dreg ut på havet frå slutten av februar.  Dei er mellom 6 og 7 år nå dei returnerer til kolonien for å bli hekkefuglar.

Arten har status som livskraftig, og bestanden er estimert til ca. 150 000 individ inkludert ungfuglar, og er trudd å vere aukande.

Kjelder 
Barrie Heather og Hugh Robertson, The Field Guide to the Birds of New Zealand (revised edition), Viking, 2005 
BirdLife International (2013) Species factsheet: Macronectes giganteus . Henta frå http://www.birdlife.org den 28. april 2013.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Stormfuglfamilien
Vestindiapetrell

Vestindiapetrell (Pterodroma hasitata) er ein fugl i stormfuglfamilien.

Stormfuglfamilien
Bermudapetrell

Bermudapetrell (Pterodroma cahow) er ein pelagisk sjøfugl i stormfuglfamilien, ein mellomstor petrell som hekkar utelukkande på Bermuda. 
Dette er nasjonalfuglen for Bermuda, og eit symbol på von for naturvern. Bermudapetrellen var trudd å vere utrydda i 330 år, og blei gjenoppdaginga som ein Lazarus-art, det vil seie ein art funnen igjen etter å ha vore vurdert som utdøydd i århundre. På Bermuda er han kjent som 'cahow', eit lydhermande namn avleidd frå det uhyggelege skriket som denne fuglen læt.

Skildring 
Bermudapetrellen er ca. 38 centimeter i kroppslengd, oversida er gråbrun, undersida kvit. Nebbet er svart og beina rosa. Vengene er lange, med vengespenn på 89 cm. Den mørke hetta går ned under auget og ein trekantspiss frå nakken ned mot halsen dannar ein ufullstendig brun krage. Langs den kvite undervengen har han ein smal, svart bakkant, vengespissane er òg svarte med eit smalt band i framkanten av vengen inn mot kroppssida.

Som andre medlemmer av stormfuglfamilien, lever bermudapetrellen ute på opent hav og i ein alder av fem år flyg han første gongen tilbake til fødeplassen for å hekke. Dei dannar livslange parsamband. Paret har eit kull i sesongen og hoa legg berre eit egg per kull, reproduksjonsraten er derfor låg. Opphavleg hekka denne arten rikeleg og spreidd over heile øygruppa Bermuda, i dag berre på holmar i Castle Harbour og på Nonsuch Island som er under tilsyn og tilrettelegging for hekking. Når dei ikkje hekkar trur ein dei beitar i Atlanteren, og følgjer nordover den varme delen av den vestlege kanten av Golfstraumen.

Populasjonen vart nesten utsletta etter at engelske kolonistar innførte rotter, kattar og hundar på Bermuda, og ein trudde fuglane vart drivne til utrydding ca. 1620.

I 1951 vart 18 overlevande hekkande par funne på ein holme i Castle Harbour, og eit program for vern og restaurering av hekkelokalitetar vart sette i verk.

Arten har status som sterkt truga, og bestanden er estimert til 250 individ, minst 142 av dei kjønnsmodne (2005), og bestanden er aukande.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Bermuda Petrel» frå ,  den 27. januar 2013.  
 
BirdLife International (2013) Species factsheet: Pterodroma cahow . Henta frå http://www.birdlife.org den 27. januar 2013.

Referansar 

stormfuglfamilien
Fuglar i Atlanteren
Kvitbukpetrell

Kvitbukpetrell (Pterodroma incerta) er ein fugl i stormfuglfamilien.

stormfuglfamilien
Gulnebblire

Gulnebblire (Calonectris diomedea) er ei lire i stormfuglfamilien, Procellariidae, som lever i Middelhavet og Atlanteren.
 
Denne lirearten er identifiserbar med storleiken, 45–56 cm i kroppslengd og 112–126 cm vengespenn. Gulnebblira har brungrå overside, rein kvit underside og lyst, gulaktig nebb. Samanlikna med storlire, Puffinus gravis, manglar gulnebblira den brune bukflekken, mørke teikningar under vengene og tydeleg mørk hette slik som storlira har. Gulnebblira flyg lange strekk i glideflukt, jamvel i nesten vindstille, og alltid med nedbøgde venger og litt vinkla tilbake, i motsetnad til stive, rette venger i flukta til storlira. Inn i mellom tar ho 3-4 raske vengeslag.

Gulnebblira er kolonihekkar i bratte fjellskrenter på øyar og ved kysten av Middelhavet og Aust-Atlanteren sør for 40° N, inkludert den atlantiske kysten av Iberia. Egglegging tar til i april månad. På seinsommaren og hausten, trekkjer dei fleste fuglane ut i Atlanterhavet, og overvintrar i Sør-Atlanteren. Dei kjem tilbake til Middelhavet i februar. Nokre fuglar trekker vidare inn i Indiahavet<ref>Barrie Heather og Hugh Robertson, The Field Guide to the Birds of New Zealand (revised edition), Viking, 2005</ref> og er t.d. sjeldne gjestar ved Madagaskar. Nokre spreier seg nordover i juli til oktober, så langt nord som sørvestlege kysten av Storbritannia og Irland. Nokre få òg sporadisk og nesten årleg til norske farvatn, det er meldt inn 14 godkjente registreringar av einslege gulnebblirer i åra frå 2005 til 2011.

Gulnebblira beitar på blekksprut og fisk, mest på overflata eller ved grunne dukk, dei kan dukke til 15 meter eller meir på jakt etter byttedyr. Dei følgjer lett fiskebåtar. Dette er ein sosial art, som kan sjåast i store mengder frå skip. Dei er stille på sjøen, men gjev håse, kaklande rop i hekkekoloniar.

Det finst to underartar, i Middelhavet lever underarten C. d. diomedea, og i Atlanterhavet underarten C. d. borealis. Desse to har likskap i utsjånad, sjølv om den atlantiske underarten er større, og med eit tjukkare nebb.

Kappverdelire, Calonectris edwardsii, (Oustalet, 1883) var tidlegare rekna som ein underart av gulnebblire, men har nyleg blitt skilt ut som ein eigen art (Snow & Perrins 1998). Kappverdelira er endemisk til Kapp Verde.

Populasjonen av gulnebblire er estimert til 0,6-1,2 millionar hekkande individ (2004) og er minkande.

 Kjelder 

 Denne artikkelen byggjer på «Cory's Shearwater» frå , den 18. juni 2012''

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Videoar, bilete og lydopptak av gulnebblirer hos Internet Bird Collection

Stormfuglfamilien
Storlire

Storlire (Ardenna gravis) er ei lire i stormfuglfamilien, Procellariidae, som lever i Atlanteren. Storlira hekkar på øyar i Sør-Atlanteren og er ein trekkfugl som trekkjer nordover i den nordlege sommaren til havområda aust for Nord-Amerika.

Storlira er 43–51 cm i lengd med vengespenn på 105–122 cm. Ho er identifiserbar med mørk hette, markert kvit krage, mørk overside, og undersida er kvit bortsett frå ein skitten flekk på buken. Ho har òg mørke teikningar under vengene. Oversida av halen har eit kvitt band framføre det mørke endebandet. Nebbet er mørkt. Ho flyg på stive venger, som ei stor havlire.

Populasjonen var estimert til minst 15 millionar individ i 2004 og er stabil.

Utbreiing 
Det meste av bestanden hekkar på øygruppa Tristan da Cunha og på Gough Island. I tillegg har få fuglar hekka på Falklandsøyane. Overvintringsområdet er Nord-Atlanteren, så langt nord som utanfor kysten av Grønland.

I norske farvatn 
Trekket sørover følgjer ei rute lengre aust og storlira blir observert utanfor Vest-Europa, men berre sjeldan i Nordsjøen og øvrige nære norske farvatn. Dei siste godkjente observasjonane i Noreg var av eit individ i 1999 og eit i 2010.

Kjelder 

 
 BirdLife International (2012) Species factsheet: Puffinus gravis . Henta frå http://www.birdlife.org den 11. juni 2012.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Videoar, bilete og lydopptak av storlire hos Internet Bird Collection

Stormfuglfamilien
Fuglar i Noreg
Havlire

Havlire (Puffinus puffinus) er ei  mellomstor lire i stormfuglfamilien, Procellariidae, som lever i Atlanteren. Havlira hekkar på øyar i Nord-Atlanteren, dei fleste innanfor Dei britiske øyane. Ho er ein langdistansemigrant som trekkjer sørover i den nordlege vinteren til havområda utanfor Brasil og Argentina, dels òg utanfor Sør-Afrika.

Skildring
Havlira har den typiske lireflukta,  flyg lågt over vassflata, med seriar av grunne, kvikke vengeslag  med stive venger, etterfølgt av glideflukt med litt hengjande venger. Ho har sotsvart overside og er kvit under. Hovudet er mørkt ned til undersida av auga og den kvite undersida har eit relativt skarp skilje mot den kvite halsen, der andre lireartar har meir diffus overgang mellom over og undersida. Undersida av vengene har ein mørk, tydeleg avgrensa kant rundt heile vengen, som inkluderer mørke vengespissar. Kroppslengda er ca. 30-36  centimeter og ho veg ca. 450 gram.

Populasjonen var estimert til over ein million individ i 2004 og er minkande.

Utbreiing
I tillegg til dei britiske øyane finst det hekkekoloniar på  Newfoundland og på småøyar utanfor Massachusetts. Dessutan på Island og sørover til Kanariøyane. Nokre få streiffuglar har funne vegen så langt som til Australasia.

I norske farvatn
Dette er den mest vanlege lira som kan treffast i Nordsjøen.
I Norsk Ornitologisk Forening og Artsdatabanken sitt rapportsystem for fuglar er det meldt inn observasjonar av over 1300 havlirer i åra frå 2004 til 2011. Det finst observasjonar frå Finnmark til indre Oslofjorden, men Rogaland og Agder utgjer nær halvparten av tilfella. Juli og august månad har til saman dei fleste av observasjonane.

Kjelder 

 Barrie Heather og Hugh Robertson, The Field Guide to the Birds of New Zealand (revised edition), Viking, 2005
 BirdLife International (2012) Species factsheet: Puffinus puffinus . Henta frå http://www.birdlife.org den 9. juni 2012.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 Videoar, bilete og lydopptak av dverglire hos Internet Bird Collection

Stormfuglfamilien
Fuglar i Noreg
Organisasjonen for økonomisk samarbeid og utvikling

Organisasjonen for økonomisk samarbeid og utvikling (engelsk Organisation for Economic Co-operation and Development, forkorta OECD) er ein internasjonal organisasjon av industriland. OECD er eit framhald av OEEC, som vart skipa i 1948 for å gjennomføre Marshallhjelpa. OEEC vart erstatta av OECD i 1961 med USA og Canada som nye medlemmar. OECD er ein organisasjon der medlemslanda samarbeider om å fremja  økonomiske vekst i og mellom medlemslanda. OECD er samansett av over 38 land. Felles for medlemslanda er at dei har ein velutvikla marknadsøkonomi og demokrati, i tillegg til ein relativ høg BNP. Europakommisjonen tek også del i arbeidet saman med medlemslanda i Den europeiske unionen (EU).

Bidrag til OECD sitt budsjett, som er på rundt to milliardar kroner årleg, er basert på medlemslanda sin økonomiske storleik.

Medlemsland

Nye medlemmar 
Det vil etterkvart dukke opp nye medlemmar i OECD. Her snakkar vi om nye nasjonar som får medlemskap. Det er opne diskusjonar om medlemskap for Russland, Bulgaria og Romania. OECD samarbeider også med Indonesia, Kina, Sør-Afrika, Brasil og India.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Organisasjonen for økonomisk samarbeid og utvikling» frå , den 6. juni 2008.

Bakgrunnsstoff 
Offisiell nettstad

Internasjonale organisasjonar
Skipingar i 1948
Kawhia Harbour

Kawhia Harbour er ei av tre store naturlege hamner på Tasmankysten i regionen Waikato på Nordøya på New Zealand. Ho ligg sør for Raglan Harbour, Ruapuke og Aotea Harbour, 40 kilometer sørvest for Hamilton.

Busetnaden Kawhia, med knappe 650 innbyggjarar, ligg på nordkysten av innløpet, og var ei viktig hamn tidleg i kolonitida på New Zealand.

Hamnedistriktet var fødestaden til den framståande maori-krigshøvdingen Te Rauparaha, og er kjend i maorioverleveringar som den endelege kvilestaden til wakakanoen «Tainui».

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «Kawhia Harbour» frå , den 6. juni 2008.

Bakgrunnsstoff 
Nettstaden til Kawhia Harbour

Waikato
Hamner på New Zealand
Bohem

Bohem (frå det franske namnet på Böhmen, Bohême) viser til nokon som lever eit ubunde, ukonvensjonelt liv, gjerne som kunstnar, radikal eller liknande.

Omgrepet bohémien viste opphavleg til franske sigøynarar, som var komne til landet gjennom Böhmen. På 1800-talet blei omgrepet også teke i bruk om målarar, forfattarar, musikarar og skodespelarar som slo seg ned i sigøynarområde og levde fattigsleg, men «fritt» frå borgarlege konvensjonar. Denne tydinga av ordet blei utbreidd gjennom Scènes de la vie de Bohème (1848) av Henri Murger, som gav inspirasjon til Puccini-operaen La bohème (1896).

«Bohem» blei også brukt om kunstnarkretsar andre stader, i Noreg om Kristiania-bohemen. 
Også her blei namnet kjend gjennom ei bok, Fra Kristiania-bohêmen (1885) av Hans Jæger. Ni «Bohêmbud» tilskrivne Jæger er også godt kjende frå denne tida.

Anna bruk av ordet 

Bohemene vart på 1960-talet eit kallenamn på Vålerenga Fotball, på bakgrunn av den uhøgtidelege stilen og dei kjappe replikkane som kjenneteikna dette miljøet.

Sportspubben Bohemen i Oslo blei oppretta i juli 1998 med utgangspunkt i supportarmiljøet rundt Vålerenga.

Kjelder 
 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Bohem» frå , den 6. juni 2008. 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Bohemianism» frå , den 10. juni 2010. 
 

Franske ord og uttrykk
Pelikan- og hegrefuglar

Pelikan- og hegrefuglar (Pelecaniformes) er ein biologisk orden av mellomstore og store vassfuglar. Tradisjonelt var gruppa definert som alle fuglar som har føter med symjehud mellom alle fire tærne. Difor vart dei tidlegare òg kjent under namn som totipalmates eller steganopodes. 

Dei lever av fisk, blekksprut eller liknande marint liv. Hekkinga går føre seg i koloniar, men einskilde fuglar er monogame. Ungane hos dei fleste artane er nakne og hjelpelause etter klekking. Dei manglar rugeflekken.

I 2011 blei ordenen pelikanfuglar sterkt omgruppert etter klassifiseringar i Clements-rekkjefølgja. Fregattfuglar, suler, slangehalsfuglar og skarvar blei tatt ut og dannar ein ny orden sulefuglar. Tropikkfuglar dannar sin eigen orden Phaethontiformes. I staden kom treskonebb, skuggefugl, hegrar, ibisar og skeistorkar inn i Pelecaniformes.

Undergrupper
Orden Pelikan- og hegrefuglar (Pelecaniformes) i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.8 frå august 2013:
 Pelikanar (Pelecanidae)
 Treskonebb (Balaenicipitidae)
 Skuggefugl (Scopidae)
 Hegrar (Ardeidae)
 Ibisar og skeistorkar (Threskiornithidae)

Kjelder

Referansar 

Fuglar etter klassifisering