alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Virak

For bygda i Ofoten, sjå Vidrek.

Virak eller olibanum er namnet på ein velluktande, gummiaktig harpiks frå tre i Boswellia-slekta, særleg B. sacra og B. frereana, som er ein viktig del av røykjelse.

Virak er blitt mykje brukt som røykjelse i religiøse ritar, som parfyme, som vern eller medisin mot sjukdom og sår, og til balsamering. I dag er det særleg brukt i aromaterapi. Ein kan hausta virak frå Boswellia-tre frå dei er 8-10 år gamle. Det er mogleg å ta ut virak heile året, men den som er teken på den varmaste årstida har høgast kvalitet.

Ordsoge 
Ordet virak kjem frå lågtysk wirok og tyder eigentleg 'vigd røyk'. Olibanum kjem frå arabisk lubán, 'mjølk' eller hebraisk lebonah, 'kvit', gjennom latin libanus, som viser til den mjølkeaktige kvaa frå viraktrea. Dette har òg gitt opphav til namnet Libanon.

Historie 
Virak er kjend frå dei eldste sivilisasjonane, frå farao-Egypt til Ming-Kina. Rundt 1500 f.Kr. sende den egyptiske dronninga Hatshepsut ein ekspedisjon til landet Punt (dagens Somalia) for å få tak i tre som skilte ut velluktande harpiks. Turen var vellukka, og saman med ibenholt, elfenbein og myrratre kom han tilbake med tre som skilde ut virak.

Også i Arabia voks viraktre, og kong Darius av Persia skal i følgje Herodot ha fått om lag 25 tonn røykjelse i året herfrå som skatt.

Byen Ubar i dagens Oman, som blei funnen på 1990-talet, skal ha vore eit handelssenter for trafikken langs den nyleg gjenoppdaga «virakvegen». Den nabateiske byen Petra i Jordan voks òg som følgje av handelen.

Medan virak mellom anna blei mykje brukt under ofring i jødedommen og i romerske religionar, førte veksten av kristendommen og nye former for gudsdyrking til at etterspurnaden sokk. Samstundes gjorde ørkenspreiing, åtak frå nomadar og høge skattar langs handelsruta det vanskeleg for karavanar å frakta produktet til marknaden. Frå 300-talet gjekk handelen med virak sterkt tilbake.

I dag har produksjonen auka og transporten blitt mykje lettare. Virak er dermed blitt eit billigare produkt. Medan virak var like verdifullt som gull i romartida, kan ein i dag kjøpa 100 gram for rundt 60 kroner.

Anna 
 Virak blei funne i grava til farao Tutankhamon.
 Det årlege forbruket av virak ved Ba'al-tempelet i Babylon var på 2½ tonn. 
 Keisar Nero av Romarriket skal ha vore ein storforbrukar av stoffet. Mellom anna brann han opp heile årslageret for Roma under gravferda til kona si, Poppaea

I overført tyding 
I uttrykket mykje virak tyder virak noko bra, noko rosverdig, eit positivt oppstyr, til dømes hyllinga av ein stor skodespelarprestasjon. Men ein kan òg verta lei all viraken.

Planteprodukt
Røykjelse
Røykjelse

Røykjelse er ei blanding av harpiks, planteoljer og andre velluktande stoff frå planter og somme tider dyr som blir brend for å gje får seg ein aromatisk røyk.

Ein kan brenna røykjelse direkte i form av små kjegler, som pulver i haldarar eller bål, eller på ein røykjelsespinne laga ved å rulla han rundt ein pinne av til dømes bambus. Etter at ein set fyr på røykjelsen skal flammen nesten slokka slik at røykjelsen gløder og sender ut ein jamn, velluktande røyk.

Røykjelse blir brukt innan religiøse samanhengar eller som stemningsskapar. Han er brukt innan buddhismen, hinduismen og dei katolske og ortodokse kyrkjene, og innan new age-religionar. I Noreg er det mange som bruker røykjelse rundt juletider.

Bruken av røykjelse går langt tilbake i tid, og han blei brukt i store mengder i ulike gudshus i Eurasia, til dømes i tempelet i Jerusalem. Men røykjelsen var òg ein luksusvare, brukt og gjeven som gåve av rikfolk og herskarar.

Den dyraste delen av røykjelse er virak, kjend som «rein røykjelse» eller frankincense. Andre vanlege luktgjevande delar er ambra, eine, kamfer, myrra, nellik, patsjoli, sjasmin, sedertre, sandeltre og ylang-ylang.

Bakgrunnsstoff

 
planteprodukt
luktestoff
American Board of Commissioners for Foreign Missions

American Board of Commissioners for Foreign Missions (ABCFM) var ein amerikansk misjonsorganisasjon. Ideen til organisasjonen kom frå nokre avgangsstudentar ved Williams College i USA i 1806. Dei tok han med seg til Andover Theological Seminary og stifta organisasjonen formelt i 1810 i Boston i Massachusetts. I 1812 vart dei første misjonærane sende til India. 

I 1961 vart ABCFM slegen saman med andre kyrkjeorganisasjonar og vart til United Church Board for World Ministries.

Organisasjonen var tidleg ute med misjonsverksemd i Sør-Afrika der dei byrja i 1835 og dreiv misjonering i Zululand frå 1841 til 1843.

Referanse

Kjelder 
 . Side 210-211.
 Engelsk Wikipedia
 harwich.edu 
 tatumweb.com

Bibliografi 
 Steed, Christopher (2000). History of the Church in Africa. Port Chester, NY, USA: Cambridge University Press. Side 363. 
 Wilbert R Shenk (redaktør) (2004). North American Foreign Missions, 1810-1914. Wm. B. Eerdmans Publishing. ISBN 0-8028-2485-4. Side 11 og utover. Kan søkast gjennom på Google Print.
 Encyclopedia of Protestantism. Routledge (UK), 2003. ISBN 0-415-92472-3. Frå side 40. Kan søkast gjennom på Google Print.
 Tracy, Joseph (1842). History of the American Board of Commissioners for Foreign Missions. New York: M. W. Dodd.

Amerikanske misjonsorganisasjonar
Amilcar Cabral

Amilcar Cabral () var ein afrikansk agronom, skribent og geriljaleiar. Han var med å stifta og leia Partido Africano da Independência da Guiné e Cabo Verde (PAIGC), som mellom anna dreiv væpna motstandkamp mot den portugisiske kolonimakta i portugisisk Guinea (Guinea-Bissau) og Kapp Verde.

Kjelder 
 Engelsk Wikipedia
 . Side 5.

Afrikanske geriljaleiarar
Partido Africano da Independência da Guiné e Cabo Verde
Målsak

Målsak er nemninga for arbeidet for å fremja nynorsk, ei tidlegare nemning er målstrev.

Organisert målarbeid 

Det organiserte målarbeidet tok til med Vestmennene i Bergen. I Kristiania var det første mållaget Det norske samlaget, som etter kvart utvikla seg til å vere berre eit forlag.

Sidan 1906 har mange målfolk organisert seg i Noregs Mållag.

Norsk språk
Norsk samfunn
Nynorsk
Undredal stavkyrkje

Undredal stavkyrkje er ei stavkyrkje i bygda Undredal i Aurland kommune i Vestland.
Kyrkja vert ut frå stilhistorie og annan kunnskap datert til slutten av 1100-talet.

Ho er den minste kyrkja i Skandinavia som framleis er i bruk, med berre 40 sitjeplassar. Skipet er knapt sju meter langt utvendig, kor og våpenhus kjem i tillegg med 4 og 2 meter. 

Det er spor etter svalgang rundt kyrkjeskipet. Skipet er forlenga mot vest med klokketårn og eit våpenhus med saltak. Kyrkjekoret er nyare og i same breidd som skipet.

Inne i kyrkja heng den første kyrkjeklokka frå mellomalderen, men kyrkjeklokka er teken ut av bruk. I klokketårnet er det to nye klokker datert 1884 og 1996.

Veggane har den originale dekoren i limfarge frå 1600-talet, og i taket er det måla bibelfigurar og englar. 

Inne i kyrkja er det mellom anna ein kneleskammel frå 1647, døypefat frå kring 1680, preikestol med datering 1696 og to lysestakar med skjold datert 1702. 

Vestenden er i tømmer (laft) - tårnet var opphavleg ein frittståande stopul som vart bygd i hop med skipet etter reformasjonen.

Historie 
Kyrkja er første gong nemnt i skriftlege kjelder på 1320-talet, då som capellam beati Nicolai de Undradal. I 1665 vert det nemnt svalgangar på kyrkja, som då måtte vølast. I 1722 blei svalgangane kring kyrkja fjerna og dei første vindauga vart sette inn. Kyrkja vart dette året skildra som "en ældgammel og liden Stavkirke" med "Taarn paa". Kring 1850 vart våpenhuset og siste del av skipet påbygd. Kyrkja vart òg måla kvit innvendig. På slutten av 1800-talet trudde ein at den gamle stavkyrkja var riven, og at kyrkja som stod i Undredal var bygd ein gong etter 1722. Lorentz Dietrichson hadde ikkje vore i Undredal og baserte seg berre på skriftlege kjelder. Først tidleg på 1900-talet vart det oppdaga at det faktisk var den gamle stavkyrkja som framleis stod. Etter ei stor ommvøling i 1961 vart den kvite målinga vaska av og dei originale måleria kom til syne att. Kyrkja vart òg restaurert i 1984, med nytt kyrkjegolv, og ny bordkledning utvendig. Seinare vart òg taket og kyrkjetårnet reparert. Ved fleire høve har det vore planar om flytting av kyrkja, sist gong var i 1913, men flytting vart det ikkje noko av.

Kyrkja er soknekyrkje i Undredal sokn i Sogn prosti. Fram til prestegjelda vart fasa ut frå 2004 låg ho i Aurland prestegjeld.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 «Undredal stavkirke» på nettstaden stavkirke.org  
 
 

Kyrkjer i Aurland
Freda bygg i Vestland
Kyrkjer i Sogn prosti
Norske stavkyrkjer frå mellomalderen
Norske kyrkjer frå 1100-talet
Kulturminne i Aurland
Soria Moria slott

Soria Moria slott er eit norsk eventyr som vart skrive ned av Asbjørnsen og Moe til utgjevinga av Norske folkeeventyr, 1841 til 1844. Den velklingande tittelen og forteljinga om ein ung helt som reiser mot eit glitrande slott i det fjerne har inspirert norsk kulturliv sidan det kom ut, frå Theodor Kittelsen måla Soria Moria slott i 1900 til fjernsynsserien Soria Moria blei til i 2000.

Oppkalla etter Soria Moria slott 
 Soria Moria kino på Torshov i Oslo
 Kulturslottet Soria Moria på Torshov i Oslo
 Soria Moria Hotell på Holmenkollen i Oslo
 Soria Moria (1995), ei plateutgjeving av Sissel Kyrkjebø
 Soria Moria (laivarrangørgruppa)
 Soria Moria (2000), norsk fjernsynsserie

Sjå òg 
 Soria Moria-erklæringa, dei raud-grøne samarbeidspartia sitt grunnlag for andre Stoltenbergregjeringa

Bakgrunnsstoff 

 Soria Moria slott på prosjekt Runeberg

Norske eventyr
Norsk folkedikting
Minnepinne

Ein minnepinne er eit minnekort (til datamaskiner) som har avlang form (derav namnet) og ein storleik som gjer det lett å ta med seg i lomma (t.d. festa på eit nøkkelknippe).

Minnepinnar kan pluggast rett inn i passande portar (ofte USB-portar) i datamaskiner, for rask kopiering av data som ein ynskjer å transportera. Datamaskina oppfattar minnepinnen som eit ekstra platelager.

Somme minnepinnar har innebygd kryptering med passord, fordi ein liten pinne kan vera lett å miste.

Minnepinnar kan ha ein kapasitet frå nokre få KB til fleire GB.

Avlange minnekort til Sony-fotoapparat vert somme tider kalla minnepinnar, både på grunn av forma og varemerkenamnet Memory Stick.

Digitale lagringsmedium
Breitt dunkjevle

Breitt dunkjevle (Typha latifolia) er ei av to norske plantar i dunkjevlefamilien (Typhaceae). Det er ei fleirårig vassplante som kan bli to meter høg, og veks i tjørn og grøfter. Ho har smale (2 cm) blad og både hoaks og hannaks på same planta. Hoakset er den mørke kjevla, hannakset den lyse dusken øvst. Blada kan bli høgare enn akset. Den mest synlege skilnaden på breitt dunkjevle og smalt dunkjevle er at hann- og hoaks går i kvarandre.

Kjelder 

Johannes Lid: Norsk og svensk flora. Oslo, 1974.

Bakgrunnsstoff

Dunkjevlefamilien
Viltveksande plantar i Noreg
Smalt dunkjevle

Smalt dunkjevle er ei av to norske plantar i dunkjevlefamilien (Typhaceae). Det er ei fleirårig vassplante som kan bli to meter høg, og veks i vatn, stundom brakkvatn. Ho har særs smale (1 cm) blad og både hoaks og hanaks på same planta. Hoakset er den mørke kjevla, hanakset den lyse dusken øvst. Blada blir ikkje høgare enn akset. Den mest synlege skilnaden på smalt dunkjevle og breitt dunkjevle er at han- og hoaks ikkje går i kvarandre.

Kjelde 
Johannes Lid: Norsk og svensk flora. Oslo, 1974.

Dunkjevlefamilien
Dunkjevlefamilien

Dunkjevlefamilien (Typhaceae) er høge fleirårige vassplantar med smale blad. Familien inneheld berre ei slekt, Typha. Av desse veks to artar i Noreg; breitt dunkjevle og smalt dunkjevle. Det finst om lag ti artar på verdsbasis, flest på den nordlege halvkula.

Bakgrunnsstoff 

 
Plantefamiliar
Grasordenen
Isak Saba

Isak Mikal Saba () var ein lærar og politikar frå Nesseby i Finnmark. 11. oktober 1906 vart han den fyrste samen som vart vald inn på Stortinget vald for Arbeiderpartiet.

Saba var son ein av gardbrukar, fiskar og handelsfaktor i Nesseby. Sjølv tok han eksamen ved Tromsø seminar i 1898 og tok straks til som lærar heime i Nesseby. I 1900 avla han i Kristiania eksamen for middelskulen. År 1902-03 las han til artium i Tromsø, grunna pengemangel braut han av studiane. I staden vart han lærar i Lebesby, seinare lærar og kyrkjesongar i Nesseby. Frå 1916 var han lærar i Vardø. Han vart vald inn i heradsstyret i Nesseby, der han var varaordførar 1907-10 og ordførar 1914-15.

Periodane 1906-09 og 1910-12 representerte Saba krinsen Øst-Finmarken på Stortinget, vald på Arbeidarpartiet sitt program. Det siste valet vart fyrst forkasta med 73 røyster med 34, ved nytt val 10. april vann Saba atter ein gong og tok sete i Stortinget den 27. april. I den fyrste perioden var han medlem av vegkomiteen, i den siste av næringskomite nr 1.

Saba arbeidde heile sitt vaksne liv for samane si sak. Mellom anna samla han inn samiske songar og folkemelodiar. Han deltok i arkeologiske utgravingar og var ein aktiv skribent. I 1906 skreiv han teksta til «Sámi soga lávlla». Denne songen vedtok Samekonferansen i 1986 skulle vere samane sin nasjonalsong.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Bakgrunnsstoff 
 Isak Saba Guovddáš 

 
Stortingsrepresentantar 1907-1909
Stortingsrepresentantar 1910-1912
Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar for Finnmark
Samiske politikarar
Samiske forfattarar
Ordførarar i Nesseby
Folk frå Nesseby
Saimen

Saimen (finsk Saimaa) er den største innsjøen i Finland, og den femte største i Europa. Han har eit areal på 4 400 km², og det største opne området har eit areal på 1 377 km². Innsjøen ligg i den søraustre delen av landet, frå Villmanstrand og nordover. Av byar langs innsjøen finn ein mellom anna Villmanstrand, Imatra, Nyslott og S:t Michel. Øyane ligg tett i tett i det meste av innsjøen, og enkelte stader er det berre smale kanalar som knyter dei forskjellige delane av innsjøen saman. Kvar del av Saimen har sitt eige namn, slik som Orivesi, Puruvesi, Haukivesi, Yövesi og Pihlajavesi.

Mesteparten av vatnet i Saimen kjem frå Pielis älv, medan vatnet vidare renn ut i elva Vuoksen og i Saimaa-kanalen. Elva Vuoksen tar vatnet vidare til innsjøen Ladoga i Russland, den største innsjøen i Europa. 

Saimen er spesielt kjend for ein eigen underart av ringsel, Pusa hispida saimensis, som er etterkommarar som vart att i Saimen då landet steig såpass at sambandet til Austersjøen vart kutta for Saimen.

Saimaa-kanalen går frå Villmanstrand til Viborg, han vart opna i 1856, og stengd etter vinterkrigen i 1940, då halve kanalen kom på russisk side av grensa. Deretter var kanalen open under fortsetjingskrigen, frå 1942 til 1944. Etter iherdig finsk diplomatisk innsats vart kanalen opna for trafikk att i 1968, men då hadde kanalen mista mykje av posisjonen han hadde før krigen.

Innsjøar i Finland
Guanoskarv

Guanoskarv, Phalacrocorax bougainvillii er medlem av skarvfamilien og lever på vestkysten av Sør-Amerika, og då mest ved øyar utanfor Peru og Nord-Chile. Det fanst tidlegare ein stamme utanfor Patagonia som i dag ser ut til å vere utrydda. Når hekkinga er avslutta kan den spreie seg ned til Sør-Chile og nord til kysten av Ecuador.  Den har og vore observert så langt nord som ved Panama og Colombia, venteleg etter migrasjon på grunn av matmangel i El Niño-år. Hovudhabitatet er grunne havområde og bergklipper på øyar og land ved kysten. 

Denne skarvarten er 69–73 cm og har et godt kjenneteikn: kontrasten mellom glinsande svart overside og kvitt brystparti. Han har òg ein kvit flekk under haka. Nebbet er langt og tynt med svak gul farge. Vaksne guanoskarvar kan forvekslast med unge individ av den mindre flodskarv Phalacrocorax brasilianus, og med den mykje større magellanskarv, 
Phalacrocorax magellanicus.

Guanoskarven hekkar året rundt, men med ein topp i november og desember. Han byggjer reiret av guano på eit plant underlag på øyar eller fjerne kystplassar. Reira vert bygd i så stor tettleik som 3 reir pr kvadratmeter. Guanoskarven legg egg som har ein storleik på ca 63x40mm, 2 eller 3 i kvart kull. 

Føda åt guanoskarven er i hovudsak peruansjos, Engraulis ringens og peruansk «silverside», Odontesthes regia som lever i den kalde Perustraumen. Guanoskarven er hovudprodusenten av guano. 

I 1984 var storleiken på førekomsten estimert til 3 millionar fuglar. Han er no (i 2005) minka med 30 %. Årsakene til tilbakegangen er habitattap og overfiske. Fuglearten står på den internasjonale raudlista i kategorien nær trua.

Kjelder
 Tilsvarande Wikipedia-artikkel på engelsk
Ridgeley, Robert S. Paul J. Greenfield, The Birds of Ecuador vol II, Christopher Helm London (2001) ISBN 0-7136-6117-8

Referansar
Den internasjonale raudlista for trua arta frå 2004
de la Peña, Martín R.;Rumboll, Birds of Southern South America and Antarctica, London:HarperCollinsPublishers. Maurice (1998) ISBN 0-00-220077-5
GROMS Global Register of Migratory Species

skarvfamilien
Bud

Bud er ein tettstad og eit fiskevær i Hustadvika kommune i Møre og Romsdal fylke. Tettstaden har . Bud var tidlegare òg ein kommune.

Bud kommune
Bud kommune vart oppretta som Bud formannskapsdistrikt i 1837.

1. januar 1878 vart ein del av Bud med 15 innbyggjarar overført til Kvernes. Det er noko uklårt om dette gjeld Kvernes sokn og/eller Kvernes kommune. 1. januar 1891 vart garden Bollien i Bud med 15 innbyggjarar overført til Kvernes kommune. 1. juli 1918 vart Hustad utskild som eigen kommune. Bud hadde 1 397 innbyggjarar etter frådelinga.
 
1. januar 1964 vart Bud, Fræna og Hustad kommunar samanslegne til den nye Fræna kommune. Bud hadde 1 610 innbyggjarar ved samanslåinga.

Folketalsutvikling
Folketalsutvikling for tidlegare Bud kommune frå 1918 til 1964:

Sjå òg
 Tettstader i Møre og Romsdal

Kjelder

 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Møre og Romsdal»
 «Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen» av Dag Juvkvam for Statistisk sentralbyrå.

Busetnader i Hustadvika
Fiskevær i Møre og Romsdal
Tettstader i Møre og Romsdal
Tidlegare kommunar i Møre og Romsdal
Norske kommunar skipa i 1838
Norske kommunar nedlagde i 1964
Åskollen

Åskollen er eit område i Drammen i Viken, del av bydelen Tangen/Åskollen. Åskollen ligg heilt sør i kommunen, og høyrde fram til 1964 til Skoger kommune. 

I dette området ligg den best kjende helleristinga i Drammen, av ein elg. I dag ligg gardane Lolland, Store og Nordre Solum og Nedre og Øvre Knive, her. Fram til 1970-talet var hjørnesteinsbedrifta Drammens glassverk drivkrafta i bydelen. Nå er berre namnet igjen etter verksemda på idrettslaget, Glassverket IF (inkludert fotballaget til bydelen, Glassverket IF fotball), og musikkorpset, Glassverket Musikkorps.

Busetnader i Viken
Geografi i Drammen
Porsgrunns Dagblad

Porsgrunns Dagblad er ei avis som blir gjeven ut i Porsgrunn i Vestfold og Telemark.

Opplagstal

Bakgrunnsstoff 
 Porsgrunns Dagblad

Kjelder 

Norske lokalaviser
Norske aviser etter namn
Aviser i Vestfold og Telemark
Kultur i Porsgrunn
Skipingar i 1914
Forbundsdagsvalet 2005

Forbundsdagsvalet 2005 var eit forbundsdagsval til den tyske forbundsdagen den 18. september 2005. På tysk språk vert valet omtala som Bundestagswahl 2005. 
Hovudmotstandarane var forbundskanslar Gerhard Schröder frå sosialdemokratane (SPD) og Angela Merkel frå Kristelegdemokratane (CDU). 

Det var venta at venstresida ville få mindre oppslutnad enn ved sist val. Sosialdemokratane og dei grøne har hatt regjeringsmakt, og har slite med eit økonomisk tilbakeslag. 

I samband med samarbeidet med det nye i hovudsak vest-tyske venstrepartiet WASG framfor parlamentsvalet hausten 2005, skifta sosialistpartiet PDS den 17. juli 2005 namn til Die Linkspartei, Venstrepartiet, med kortforma Die Linke. Bokstavane PDS kan brukast attåt av dei delstatsavdelingane som ønskjer det, i praksis dei nye forbundslanda i aust. Hovudkandidatane til venstre for sosialdemokratane er Oskar Lafontaine og Gregor Gysi.

Etter valet danna Angela Merkel regjering i ein såkalla storkoalisjon (Große Koalition) mellom SPD og CDU/CSU.

Resultat 

2005
Stavanger kulturhus

Stavanger kulturhus er eit kulturhus som ligg i Stavanger sentrum. I huset ligg mellom anna biblioteket Stavanger bibliotek. I fyrste etasje og i kjellaren ligg kinoen Kino 1, tidlegare Stavanger kinematografer. 
Kulturhuset vart opna i 1987. 

Bygninga er teikna av Lund & Slaatto, fekk Betongtavlen i 1988 og Houens fonds diplom i 1994.

Bakgrunnsstoff 
 http://www.stavanger-kulturhus.no/

Byggverk i Stavanger
Kulturhus
Houens fonds diplom
Betongtavlen
Joachim Rønneberg

Joachim Holmboe Rønneberg () var ein norsk offiser. Han hadde den militære grada fenrik. Rønneberg var under andre verdskrig medlem av Kompani Linge. Han var leiar for gruppa Swallow/Gunnerside, som sprengde tungtvassanlegget på Vemork ved Rjukan. Mot slutten av krigen leia Rønneberg operasjon Fieldfare i Tafjordfjella på Sunnmøre. Oppdraget var å førebu åtak på tyske forsyningsliner ned Romsdalen. Etter krigen arbeidde Rønneberg i NRK, mellom anna som programsekretær. 
I Veltdalen i Tafjordfjella ligg den såkalla Fieldfare-hytta. Hytta har Rønneberg vore med og rekonstruert for å gje eit bilete av korleis motstandsmennene budde under krigen.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Han visste ikke om a-bombeplanene En fortelling omkring Joachim Rønneberg
 Joachim Rønneberg  Norsk Krigsleksikon

Norske offiserar
Folk frå Ålesund
NRK-tilsette
Nordmenn frå andre verdskrigen
Medlemmar av Kompani Linge
Soria Moria-erklæringa

Soria Moria-erklæringa er ei nemning på dei raud-grøne samarbeidspartia sitt grunnlag for andre Stoltenbergregjeringa. Regjeringa vart danna etter at partia vann fleirtal i Stortinget i Stortingsvalet 2005. Erklæringa skal etter planen avklara moglege stridsspørsmål, og danna eit politisk grunnlag for regjeringa. 
Samarbeidspartia er Arbeidarpartiet (Ap), Senterpartiet (Sp) og Sosialistisk Venstreparti (SV).
Partileiarane Jens Stoltenberg, Kristin Halvorsen og Åslaug Haga leia forhandlingsutvalet frå kvart av partia. 
Namnet på erklæringa kjem av Soria Moria Hotell i Oslo, der forhandlingane om erklæringa gjekk føre seg frå 26. september. Hotellet er oppkalla etter Soria Moria slott. 
Erklæringa vart lagd fram den 13. oktober. Partia stod då fram og sa at erklæringa gjev grunnlag for danning av ny regjering. 
Regjeringa vert formelt danna den 17. oktober.

Nokre forhandlingsemne 
 Grad av Petroleumsverksemd i Barentshavet og utanfor Nordland fylke. 
 Norsk landbruk sine vilkår, mellom anna i høve WTO-avtala
 Norsk militær deltaking i Afghanistan og Irak
 Organiseringa av offentlege sjukehus
 Skulemat
 Karakterar i skulen
 Ekteskap og adopsjon for homofile

Bakgrunnsstoff 

 Slik blir det rødgrønne Norge Dagbladet 
 155 punkter med felles politikk www.dna.no
 Bush skjeler til Soria Moria Nettavisen
 Energi kan velte regjeringslasset  Stavanger Aftenblad
 Soria Moria-erklæringa må skrivast på nynorsk Pressemelding frå Noregs Mållag

Norsk politikk
Hendingar i 2005
2005 i Noreg
Soria Moria Hotell og konferansesenter

Soria Moria Hotell og konferansesenter er eit konferansehotell i Holmenkollåsen i Oslo. Senteret vart bygd av den norske lægeforening i 1983. Senteret er oppkalla etter Soria Moria slott. 
I etterkant av stortingsvalet 2005 vart senteret kjend som staden der regjeringsforhandlingene mellom Ap, Sp og SV fann stad september og oktober 2005. Det vart utarbeidd ei erklæring, kalla Soria Moria-erklæringa, som eit samlande politisk grunnlag for andre Stoltenbergregjeringa.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad

Reiseliv i Oslo
Skipingar i 1983
Hotell i Oslo