alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Don't Cry Daddy

«Don't Cry Daddy» er ein song skriven av Mac Davis og spelt inn av Elvis Presley i 1969.

Bakgrunn
Songen vart skriven av Scott Davis (òg kjend som Mac Davis) og spelt inn av Elvis Presley den 15. og 21. januar 1969. Songen vart gjeven ut på singel. Rytmesporet vart spelt inn 15. januar og vokalen til Elvis lagt på den 21. januar. Somme spekulerer i om songen vart laga som ei trøyst til faren til Elvis som vart enkemann då kona døydde i 1958. Songen nådde sjetteplassen på den amerikanske singellista og åttandeplassen i Storbritannia. 

Det vart teke konsertopptak av songen i andre sesongen i Las Vegas i februar 1970, og fleire av desse er gjevne ut. Middagskonserten den 13. august 1970 ved International Hotel spelte han inn ein versjon som glir rett inn i «In the Ghetto».

Duett
I 1997 laga Lisa Marie Presley ein video av «Don't Cry Daddy», der ho syng songen som ein duett med faren. Videoen vart presentert 16. august 1997, på ein konsert som markerte at det var 20 år sidan Elvis døydde. Videoen nyttar originalvokalen til Elvis, med nyinnspelt akkomapgnement og vokalen til Lisa Marie. Innspelinga var ikkje for kommersielt bruk. Songen skapte fornya interesse i Lisa Marie som plateartist, og synte ein slørete klang i røysta hennar.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Don't Cry Daddy» frå ,  den 30. desember 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Elvis-fansen sine kommentarer og kjensler om «Don't Cry Daddy» 
 

Elvis Presley-songar
Songar frå 1969
Songar skrivne av Mac Davis
Conway Twitty-songar
Paal Flaata-songar
Stephen Ackles-songar
Vidar Busk-songar
Kentucky Rain

«Kentucky Rain» var ein song av Elvis Presley i 1970. Ronnie Milsap spelte piano på innspelinga og han vart skriven av Eddie Rabbitt og Dick Heard. Songen vart innspelt i American Sound Studio. Singelen nådde 16. plassen på poplista i USA. 

«Kentucky Rain» vart utgjeven på singel den 29. januar 1970, og var ein av dei tidlege hittane i 1970-åra for Elvis sjølv om songen ikkje kom med på samlealbumet Worldwide 50 Gold Award Hits Vol. 1 (LPM-6401). Songen kom ut på nyutgjevinga av From Elvis in Memphis i 2000, men var ikkje med på originalalbumet frå 1969. På konsertane i Las Vegas i februar 1970, spelte han songen på kvar konsert, og introduserte han som ein ny song «som kjem ut om ei veke». Konsertversjonar finst i plateboksane Elvis Aaron Presley og Live in Las Vegas. Songen omhandlar ein uroa kjærast som leiter etter kjæasten sin med han går gjennom regnet i Kentucky.

Lister

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kentucky Rain» frå ,  den 30. desember 2016.

Bakgrunnsstoff
 

Elvis Presley-songar
Singlar frå 1970
Songar skrivne av Eddie Rabbitt
Songar produserte av Chips Moman
Songar om Kentucky
Stephen Ackles-songar
Kapsel i bakteriologi

Kapslar er strukturar av polysakkarid som finst på yta til mange bakteriar. Dei er viktige for overlevinga av bakterieseller i ein vert; dei vernar sellene mot immunsystemet til verten.

Kapslar ymsar mykje i oppbygging, sjølv innanfor den same arten. I Escherichia coli er det funne nesten 80 serotypar av kapslar. Trass i ymsinga i oppbygging, er spennet i strategiane nytta i biosyntesen og samansetjinga av kapslar avgrensa.

Kjelder 
 

Bakteriologi
Only the Strong Survive

«Only the Strong Survive» er ein song skriven av Jerry Butler, Kenny Gamble og Leon Huff og opphavleg sungen i 1968 av Jerry Butler. Songen kom ut på albumet hans The Ice Man Cometh. Det vart den mest suksessrike singelen hans i karrieren og nådde fjerdeplassen på Billboard Hot 100 og låg to veker på toppen av Billboard Black Singles Chart, i mars og april 1969.

«Only the Strong Survive» vart den første av to singlar som fekk platinaplate hos RIAA i USA for over ein million selde eksemplar (den andre var «Ain't Understanding Mellow» i 1972).

Elvis Presley (1969) og Billy Paul (1977) spelte òg inn versjonar av denne songen. Ein annan versjon av songen vart spelt inn av The Trammps i Nederland i 2003. Denne minnar mykje om Billy Paul-versjonen. Songen finst på samlealbumet Only the Strong Survive (Sony).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Only the Strong Survive (song)» frå ,  den 30. desember 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Songar frå 1968
Singlar frå 1969
Jerry Butler-songar
Songar skrivne av Kenny Gamble
Songar skrivne av Leon Huff
Songar skrivne av Jerry Butler
Rod Stewart-songar
I'll Hold You in My Heart (Till I Can Hold You in My Arms)

«I'll Hold You in My Heart (Till I Can Hold You in My Arms)» er ein song frå 1947 av Eddy Arnold. Songen vart den tredje førsteplassen til Eddy Arnold på Billboard Juke Box Folk Records-lista.  «I'll Hold You in My Heart (Till I Can Hold You in My Arms)» låg 46 veker på lista og 21 veker på førsteplassen..

Låtskrivarar
Songen vart skriven av Eddy Arnold, Hall Horton og Tommy Dilbeck og først spelt inn av Eddy Arnold i 1947. Han nådde toppen av countrylista og låg der i 21 veker, den nest lengste perioden ein song har vore på toppen gjennom tidene (tangert av «I'm Movin' On» av Hank Snow og «In the Jailhouse Now» av Webb Pierce, men dei er lista 1, 2 og 3 på listene.)

Arnoldversjonen var den første av tre songar gjennom midten av 1950-åra som låg 21 veker på toppen av lista. I 1950 tangerte Hank Snow sin «I'm Movin' On» denne rekorden og i 1955 gjorde Webb Pierce det same med sin versjon av Jimmie Rodgers sin «In the Jailhouse Now». I 58 år var det ingen som slo denne rekorden før august 2013, då Billboard endra metoden for korleis Hot Country Songs-lista blir rekna ut (radiospeling, nedlasting og nettbasert strøyming) og «Cruise» av Florida Georgia Line låg 22 veker på toppen av lista.

Andre versjonar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «I'll Hold You in My Heart (Till I Can Hold You in My Arms)» frå ,  den 30. desember 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Eddy Arnold, «I'll Hold You in My Heart»

Songar frå 1947
Eddy Arnold-songar
Songar på toppen av Billboard Hot Country Songs-lista
Songar skrivne av Eddy Arnold
Glen Campbell-songar
Jean Shepard-songar
Kitty Wells-songar
The Anita Kerr Singers-songar
Slim Whitman-songar
Dean Martin-songar
Al Martino-songar
Dottie West-songar
Elvis Presley-songar
Jerry Lee Lewis-songar
Long Black Limousine

«Long Black Limousine» er ein song skriven av Vern Stovall og Bobby George. Han er mest kjend i ei innspeling med Elvis Presley, som gjorde den opphavlege countrysongen om til ein sjelful rhythm and blues-song.

Stovall og George var countryartistar i Sør-California, og skreiv truleg songen i 1958, då han først vart spelt inn (men ikkje gjeven ut før fleir år seinare) av Wynn Stewart. Den første utgjevne versjonen var av Stovall i 1961, etterfølgd av  Glen Campbell i 1962. Den einaste versjonen som nådde singellista (73. plassen på countrylista i 1968) vart spelt inn av Jody Miller. Versjonen hennar finst òg på albumet The Nashville Sound of Jody Miller i 1968. O.C. Smith-versjonen vart gjeven ut som B-sida til singelen «Little Green Apples» i 1968. Elvis Presley-versjonen kom ut på albumet From Elvis in Memphis i 1969.

Mange andre artistar har spelt inn songen, som Bobby Bare (1964), Glen Campbell (1964), Merle Haggard (1967), Jeannie Seely (1968), Connie Smith (1969), The Grateful Dead (1969), Doug Jernigan (1970), Rattlesnake Annie (1981) og Barb Jungr (2005).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Long Black Limousine» frå ,  den 30. desember 2016. 
 

Songar frå 1961
Elvis Presley-songar
Glen Campbell-songar
Jody Miller-songar
O.C. Smith-songar
Bobby Bare-songar
Merle Haggard-songar
Connie Smith-songar
Grateful Dead-songar
It Keeps Right On A-Hurtin'

«It Keeps Right On A-Hurtin'» er ein song skriven og spelt inn av Johnny Tillotson. Han har òg blitt spelt inn av Margaret Whiting, Billy Joe Royal og Elvis Presley.

Lister

Johnny Tillotson

Margaret Whiting

Billy Joe Royal

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «It Keeps Right On A-Hurtin'» frå ,  den 30. desember 2016. 
 

Songar frå 1962
Elvis Presley-songar
Johnny Tillotson-songar
Billy Joe Royal-songar
Singlar frå 1962
Singlar frå 1968
Singlar frå 1988
Cadence Records-singlar
Jimmie Rodgers-songar
Bobby Darin-songar
Norma Jean-songar
Slim Whitman-songar
Jimmy Dean-songar
Dean Martin-songar
Eddy Arnold-songar
Conway Twitty-songar
Jean Shepard-songar
Stephen Ackes-songar
Mediebruket AS

Mediebruket AS er eit konsulentselskap i Førde i Sogn og Fjordane. Det vart starta i 2009 av Arild Finne Nybø. Selskapet utviklar og driftar internettløysingar, frå enkle nettsider til avanserte logistikk- og kundebehandlingssystem, nettbutikkar og bookingløysingar. Det driv også rådgjeving innan desse fagområda. Verksemda har utvikla merkevarene 123press og Stiftio. I 2018 har selskapet 7 tilsette.

Kjelder 
 https://mediebruket.no

Norske medieføretak
Næringsliv i Sunnfjord
Ormegift

Ormegift er dyregift som vert produsert av giftormar. Ho er sett saman av mellom anna protein, der nokre av desse er enzym.

Ormegift vert danna i giftkjertlane til ormen, som er er omdanna spyttkjertlar. Giftkjertlane ligg parvis på sidene av munnhòle og svelg. Gifta frå giftkjertlane endar opp i hole eller renneforma gifttenner som ormen nyttar til å setja gifta i såret med når han høgg til.

Ormegift kan verka på ulike måtar. I menneske kan ho gje vevsskadar på mellom anna blodårer, hjarta, lunger og nyrer. Ho kan òg påverka nervesystemet og hemja storkninga av blodet.

Kjelder 

Gift
Orm (fleirtyding)

Orm eller ormar kan visa til:

 Ormar, ein underorden av krypdyr
 Taksonomieininga Vermes, ei tidlegare taksonomisk eining av Carl von Linné
 Datavirus, som har ei undergruppe kalla ormar

Taksonomiske einingar med orm som del av namnet 
 Flatormar
 Slimormar
 Rundormar
 Leddormar
 Pilormar
GC-innhald

GC-innhaldet er prosenttalet av cytosin og guanin i ei viss mengd nukleinsyre (DNA eller RNA); til dømes i heile genomet til ein organisme. Dei fleste eukaryote organismane har eit GC-innhald i genomet sitt på 40–45 %, medan bakteriar og arkar ymsar mykje meir. Hjå bakteriane har Ureaplasma urealyticum eit GC-innhald på 26 % og Streptomyces coelicolor 72 %.

Kjelder 
 

DNA
Genetikk
Slaggstein

Slaggstein var eit tidleg byggemateriale, i bruk  på 1800-talet, spesielt på stadar der det var jernverk og støyperi.  Eigenleg er slaggstein eit avfallsprodukt under framstilling av støypejernsprodukt. Slagget var nærast «skum» på toppen av det smelta jarnet og vart støypt i blokker. Storleiken kunne variera, men vanleg storleik var som ei lecablokk i dag. Slaggstein vart brukt i staden for murstein. På Bærums Værk vart det bygt fleire arbeidarbustader med slaggstein. Desse vart rivne i samband med omlegging av Lommedalsveien tidleg på 1950-talet. Materialet vart òg brukt i den delen av uthusa som vart brukt som fjøs eller stallar. Eit par slike står framleis på «Værket». Pussa slagsgtein er òg vorten brukt i praktbygg som Ulefos Hovedgaard.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Slaggstein» frå ,  den 31. desember 2016.

Bakgrunnsstoff 
 Video om slaggstein laga av skuleelevar 
Byggjematerial
Kulturhistorie
Leprabakterie

Leprabakterien (Mycobacterium leprae) er ein bakterie som valdar leprasjukdomen og ein nær skylding av tuberkelbakterien. Han har den lengste kjende generasjonstida av alle bakteriar. Han har òg vore umogeleg å dyrka i laboratoriet, men kan dyrkast i nibandbeltedyret.

Genomet til leprabakterien syner stor grad av nedbryting; mindre enn halvparten av genomet inneheld verksame gen. Samstundes finst det mange pseudogen i genomet hans som har intakte utgåver i tuberkelbakterien. Leprabasillen har òg eit mykje mindre genom enn tuberkelbakterien; 3,27 megabasar mot 4,41 megabasar.

Leprabakterien vart oppdaga i 1873 av Gerhard Armauer Hansen i hudprøver.

Kjelder 
 

Mykobakteriar
Lepra
Sebrafisk

Sebrafisk (Danio rerio) er ein art i karpefamilien som lever i aust i India. Han har langsgåande blå striper på grå botn og vert kring 5 centimeter lang. Hoene er tjukkare enn hannane. Sebrafisken er mykje nytta i forsking, særskilt i studiar av tidleg fosterutvikling, og er ein modellorganisme for ryggradsdyr.

Sebrafisken lever i stim og er ein populær akvariefisk som trivst ved temperaturar på 20–25 °C.

Kjelder 

Karpefamilien
Modellorganismar
Open leseramme

Opne leserammer (ofte avstytt ORF etter engelsk open reading frame)  er delar av leserammer som ikkje inneheld stoppkodon. Dei er definerte av eit startkodon og eit stoppkodon og er ei rekkje av nukleotid der tre og tre av dei kan tydast som kodon.

Opne leserammer i eit genom er mogelege gen, sidan dei kan svara til eit omsett peptidprodukt. Det er derimot ingen garanti for dei faktisk er gen.

Kjelder 
 Open reading frames - Nature
 
 Åpen leseramme - Institutt for biovitenskap/UiO

Molekylærgenetikk
Bioinformatikk
Perlemor

Perlemor (tysk Perlmutter, mellomalderlatin mater perlarum, 'mor til perla') er det indre laget av skalet til muslingar. Det består av ganske tynne, planparallelle lag skiftevis av conchiolin og kalkkrystallar. Ved lysbryting får det ein iriserande glans, som er sterkare jo tynnare og tettare laga er. Perlemor er blitt brukt til ei rekkje pyntegjenstandar og knappar. Materialet til dette får ein særleg frå perlemuslingar.

Bilete

Sjå òg
Perlemorsky

Kjelder

Muslingar
Naturmateriale
Dyreprodukt
Penselmuggsoppar

Penselmuggsoppar (Penicillium) er ei slekt av soppar. Dei finst mange ulike stader på jorda og er mellom anna funne i prøver frå alpine område, tundra og Antarktis. Dei har òg vorte skildra frå is under isbre, og er ei av dei meir vanlege isolerte slektene frå tang.

Fleire artar i slekta vert nytta industrielt til fermentering; mellom anna ved produksjon av ost, der til dømes artane roquefortmugg (Penicillium roqueforti) og camembertmugg (Penicillium camemberti) vert nytta. Vidare vert arten Penicillium purpurogenum nytta til framstilling av glukonsyre og arten penicillinmugg (Penicillium chrysogenum) til framstilling av penicillin. Ymse penselmuggsoppartar produserer antimykotikumet griseofulvin.

I 2014 vart det rekna 354 artar til penselmuggsoppane.

Kjelder
Griseofulvin

Griseofulvin er eit antimykotikum som vert produsert av ymse artar i slekta penselmuggsoppar. Arten Penicillium griseofulvum vert rekna som den penselmuggsopparten som er best for framstilling av griseofulvin, og er òg arten griseofulvin fyrst vart funne i.

Griseofulvin vert nytta i handsaming av ei rad ulike soppinfeksjonar, som ringorm. Griseofulvin er verksam mot dermatofyttar som har kitin i selleveggen, og har ikkje nokon effekt på andre soppar og heller ikkje på bakteriar.

Kjelder 
 

Antimykotika
Penicillium griseofulvum

Penicillium griseofulvum er ein penselmuggsopp som mellom anna er knytt til mugg på eple under lagring. Han finst over heile verda.

Ei sekvensering av genomet til P. griseofulvum vart publisert i 2016 og var på 29,3 megabasar. Samanlikning med andre penselmuggsoppgenom fann at P. griseofulvum vart ein eigen art etter Penicillium oxalicum, men før penicillinmugg.

P. griseofulvum produserer molekyla patulin, griseofulvin, roquefortin C, penicillin, syklopiasonsyre og kanoklavin I.

Kjelder 
 

Penselmuggsoppar
Martin Øysteinson Ommedal

Martin Øysteinson Ommedal () er ein norsk bonde og klokkar. Han er frå i Hyen i Gloppen kommune. Ommedal har skrive mange prologar som har vorte framførte på ulike tilstellingar. Han har også skrive mange dikt og fleire har vorte publiserte både i lokalavisa Firda Tidend og i Kyrkjeblad for Gloppen.

Bibliografi

Bøker

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder
 Kyrkjeblad for Gloppen, nr 5, 2014 

Norske lyrikarar
Forfattarar frå Gloppen
Harald Thingnes

Harald Endre Thingnes () er ein norsk programleiar og stuntreportar for NRK Sport. 

Thingnes har sidan Vinter-OL 2010 hatt som oppdrag å laga innslag til NRK sine sendingar frå byen og nærområdet til større arrangement. Han har også intervju med familie og fans av deltakarane på tribunane medan renn pågår. 

Thingnes kjem frå Naustdal, og er busett på Risløkka i Oslo. Han er fadder og onkel (morbror) til skiskytarane Tarjei Bø og Johannes Thingnes Bø.

I 2011 vart han tildelt Alf Helleviks Mediemålspris.

Bibliografi

Kjelder 
 Wikipedia på bokmål

Programleiarar for NRK
Forfattarar frå Naustdal
Norske sakprosaforfattarar
After Loving You

«After Loving You» er ein song av Elvis Presley, skriven og komponert av Eddie Miller og Johnny Lantz. Han vart gjeven ut på albumet hans From Elvis in Memphis og spelt inn i American Sound Studio i Memphis den 18. februar 1969.

Songen vart først framført av Joe Henderson på singelen hans «Big Love» (1962). Han vart òg tidlegare gjeven ut av Eddy Arnold (mai 1962) og av Jim Reeves (mars 1963).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «After Loving You» frå ,  den 2. januar 2017.

Bakgrunnsstoff
 

Songar frå 1962
Elvis Presley-songar
Songar skrivne av Eddie Miller
Songar produserte av Chips Moman
Songar produserte av Felton Jarvis
True Love Travels on a Gravel Road

True Love Travels on a Gravel Road er ein song skriven av Frazier-Owens og gjort populær av Elvis Presley. Han vart først spelt inn av Duane Dee i 1968, og vart ein liten hit for han med ein 58. plass på countrylista i USA. Presley spelte inn songen 17. februar 1969 i American Sound Studios i Memphis. Han framførte òg songen på International Hotel i Las Vegas den 26. januar 1970. Songen finst på From Elvis in Memphis, i tillegg til fleire samlealbum som The Memphis Record, The Memphis 1969 Anthology: Suspicious Minds og From Nashville to Memphis: The Essential '60s Masters.

Ei innspeling frå 1969 av Percy Sledge vart òg ein suksess. 

I 1995 vart songen gjeven ut på singel av Nick Lowe for Unichappell Music/Acuff Rose Music (BMI). 

The Highwaymen spelte inn songen og The Afghan Whigs gav ut sin versjon på EP-en Uptown Avondale. Det australske blues- og rootsbandet The Revelators spelte inn songen i 2000 på albumet The Adventures of The Amazing Revelators.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «True Love Travels on a Gravel Road» frå ,  den 2. januar 2017. 
 oppgav desse kjeldene:

Songar frå 1968
Songar skrivne av A.L. «Doodle» Owens
Songar skrivne av Dallas Frazier
Elvis Presley-songar
Percy Sledge-songar
Nick Lowe-songar
The Highwaymen-songar
The Afghan Whigs-songar
The Revelators-songar
Sloe

Sloe er eit slep av greiner eller småtre (gjerne bjørk), som vert nytta for å frakte høy på vinterføre. Ei sloe vert laga ved at ein legg greinene, eller trea, tett saman på marka, for så å velta høy over dei. Så vert sidene og toppen av høydongen dekt på same måten, før det vert sett reip rundt, som så vert stramma til. Slike sloer kan så trekkast i snøen, eller leggast på ein kjelke. Når sloene ligg rett på snøen bremsa dei godt når dei vart trekte ned bratte lier. Dette var ein vanleg måte å frakta heim høy frå høyløer i marka, der det var for bratt eller ulent til å nytta hest. For husmannsfolk, som ikkje hadde råd til hest, var sloer ein rimeleg måte å få heim markahøyet på.

Landbrukshistorie
Strålemuggsoppar

Strålemuggsoppar (Aspergillus) er ei slekt av soppar. Artane i slekta finst over heile verda. Nokre av dei øydelegg mat, dannar mykotoksin og vert ofte rapporterte som patogen i menneske og dyr. Dei er òg vanlege på tekstil og alt slags daudt organisk materiale, der soppen ofte kan sjåast som eit grønt til svart lag. I sum har strålemuggsoppar ein stor påverknad på økonomi og menneskehelse.

Strålemuggsoppar vert nytta i bioteknologi til produksjon av ulike molekyl, som antibiotikum, organiske syrer, medisin og enzym. Dei vert òg nytta til fermentering av mat. Til dømes vert Aspergillus oryzae nytta ved produksjon av den japanske nasjonaldrikken sake og svartstrålemugg (Aspergillus niger) til gjæring av sitron- og glukonsyre.

Namnet strålemuggsoppar kjem frå sporane som strålar ut frå toppen av sporeberarane, før dei etter kvart vert avsnørte ein om gongen.

Slekta har over 300 artar og er nærskyld penselmuggsoppane. Alle artane i slekta har ein kjønna sporedannande struktur kalla ein aspergil. Kring ein tredjedel av artane har i tillegg eit kjønna stadium.

Slekta har fleire skadelege saprofyttar og dessutan nokre parasittar. Arten lumsk strålemugg (Aspergillus flavus) infiserer dårleg lagra peanøtter og øydelegg avlingar ved å produsera sterkt kreftframkallande aflatoksin. Grøn strålemugg (Aspergillus fumigatus) kan valda aspergillose hjå menneske og særskilt hjå fjørfe.

Kjelder
Aflatoksin

Aflatoksin (frå afla- (samantrekking av Aspergillus flavus) og toksin) er ei gruppe nærskylde gifter kjende frå slekta strålemuggsoppar. Dei vert i hovudsak produserte av artane lumsk strålemugg (Aspergillus flavus) og Aspergillus parasiticus, som kan leva saman og veksa på nesten kva som helst mat og avling.

Aflatoksina vart oppdaga i 1960 og isolerte i 1961 etter at nokre kalkunkyllingar vart forgifta av peanøttmjølet dei var fôra med. Aflatoksina er kjemisk avleidde av kumarin. Dei er stabile og særs giftige av di dei mellom anna framkallar mutasjonar og kreftutvikling, særleg i levra.

Dei fleste artane av strålemuggsoppar som produserer aflatoksin er frå seksjonen Flavi. Døme på artar som produserer aflatoksin (frå heile slekta):

 Aspergillus arachidicola
 Aspergillus bombycis
 Aspergillus minisclerotigenes
 Aspergillus nomius
 Aspergillus ochraceoroseus
 Aspergillus parvisclerotigenus
 Aspergillus pseudocaelatus
 Aspergillus pseudonomius
 Aspergillus pseudotamarii
 Aspergillus togoensis

Kjelder 

Mykotoksin
Aud Hjelle

Aud Hjelle () er ein norsk designar, journalist, reiseleiar og sekretær. Ho er frå Eid. Aud Hjelle har sitt eige designfirma, Aud Hjelle Design.

Bibliografi

Bøker

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder
 

Norske sakprosaforfattarar
Forfattarar frå Eid
Kari Leine Balog

Kari Leine Balog () er ein norsk prest og forfattar. Ho vaks opp i Ytre Arna og er busett i Selje, der ho er sokneprest. Balog er engasjert i utvikling av Sunnivaleia frå Florø/Kinn til Selje.

Bibliografi

Bøker

Kjelder
 Kolon forlag 

Norske sakprosaforfattarar
Forfattarar frå Selje
Norske prestar
Lumsk strålemugg

Lumsk strålemugg (Aspergillus flavus) er ein saprofytt strålemuggsopp som finst i jord over heile verda. Han kan infisera frøavlingar før og etter innhausting og ureina dei med aflatoksin, ei gruppe giftige og kreftframkallande stoff. Han er nærskyld Aspergillus  oryzae og Aspergillus parasiticus. Genetisk sett er lumsk strålemugg nesten identisk med A. oryzae, ein art som ikkje er i stand til å laga aflatoksin. Han er mogelegvis ei tamd utgåve av lumsk strålemugg.

Lumsk strålemugg kan òg valda aspergillose i menneske og dyr; særskilt i individ med minska immunforsvar. Hjå menneske ligg han berre bak grøn strålemugg (Aspergillus fumigatus) som opphav til aspergillose. Han er òg den strålemuggsoppen som mest infiserer insekt.

Til liks med alle strålemuggsoppar studerte so langt, har lumsk strålemugg åtte kromosom. Han har ein genomstorleik på kring 37 megabasar og over  verksame gen.

Lumsk strålemugg lagar mellom anna, som sekundære metabolittar, aflatoksin B1 og B2, aspergillsyre, aspergillomarasmin A og B, syklopiasonsyre, kojisyre, gliotoksin, sterigmatocystin og 3-nitropropionsyre.

Kjelder 

Strålemuggsoppar
Paul Ragnar Frøyen

Paul Ragnar Frøyen () var ein norsk professor i kjemi. Han var frå Kalvåg i Bremanger kommune. Frøyen arbeidde ved Universitetet i Bergen og Universitetet i Oslo og på Landbrukshøgskulen på Ås.

Bibliografi

Bøker

Kjelder
 Selja forlag

Norske kjemikarar
Norske professorar
Norske sakprosaforfattarar
Forfattarar frå Bremanger
Tilsette ved Noregs landbrukshøgskule
Tilsette ved Universitetet i Bergen
Tilsette ved Universitetet i Oslo