alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Urserental

Urserental eller berre Urseren er dalen i den øvre delen av elva Reuss i Uri i Sveits. Dalen går frå sørvest til nordaust, frå Realp til Hospental og Andermatt.

Han er skild frå hovuddalen i Uri, og er knytt til Valais via Furkapasset, til Graubünden via Oberalppasset og til Ticino via Gotthardpasset.

Dalen høyrte til Disentis kloster frå 800. I 1798 vart Urseren ein del av kantonen Waldstätten i Den helvetiske republikken, og i 1803 vart han ein del av kantonen Uri. I 1946 var det trefningar mellom lokale innbyggjarar og den sveitsiske hæren over eit omstridd damprosjekt der planen var å legge heile dalen under vatn.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Urserental» frå ,  den 9. mars 2012.  
 

Dalar i Sveits
Geografi i Uri
Reussvassdraget
Dalar i Alpane
Val d'Anniviers

Val d'Anniviers er ein dal i distriktet Sierre i Valais i Sveits, som strekkjer seg sørover frå Rhônedalen. Det låg seks kommunar i dalen: Ayer, Chandolin, Grimentz, Saint-Jean, Saint-Luc, Vissoie, Vercorin og Zinal. Innbyggjarane i dalen gjekk i 2006 med på å slå alle kommunane saman til ein, Anniviers, og samanslåinga skjedde i januar 2009.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Val d'Anniviers» frå ,  den 9. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad

Dalar i Sveits
Geografi i Valais
Dalar i Alpane
Val Ferret

Val Ferret er to dalar som går frå Col Ferret på grensa mellom Italia og Sveits, på sørsida av Mont Blanc-massivet. I nordaust går den sveitsiske dalen, som drenerer ut i Rhône, og i sørvest går den italienske dalen, som drenerer ut i Po.

Dei to dalane er knytte saman av ein fjellsti over Col Ferret.

Sveitsiske Val Ferret
Dalen er omgjeve av høge fjell, særleg på vestsida (Mont Dolent, Tour Noir og andre toppar i Mont Blanc-massivet). 

Dei største landsbyane i Val Ferret er (frå toppen til botn)  Ferret, L'A Neuve, La Fouly, Prayon, Praz de Fort, Issert og Som la Proz, som alle ligg i kommunen Orsières. I alt bur det om lag 700 innbyggjarar i dalen.

Italienske Val Ferret
Den italienske Val Ferret er den første dalen på venstresida av Val d'Aosta, like sør for Mont Blanc-massivet.

Frå Col Ferret (ved grensa), går dalen nedover, nedfor Pré de Bar-breen og dei tårnande Grandes Jorasses-toppane. Elva som renn gjennom dalen heiter Dora di Ferret (fransk Doire de Ferret), som nær La Palud (ved den italienske sida av Mont Blanc-tunnelen), renn saman med Dora di Veny som renn ned frå Val Veny til Dora Baltea, ei sideelv til Po. 

Dei største landsbyane er Arnouvaz, Planpincieux og La Palud, alle i kommunen Courmayeur.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Val Ferret» frå ,  den 9. mars 2012.

Bakgrunnsstoff 

Dalar i Sveits
Geografi i Valais
Dalar i Italia
Aostadalen
Dalar i Alpane

fr:Val Ferret (Italie)
it:Val Ferret
nl:Val Ferret
Val Medel

Val Medel  er ein sidedal på høgresida av Surselvadalen i Graubünden i Sveits.  Dalen er kring 15 km lang og strekkjer seg frå Disentis (1100 moh) og sørover til han endar ved Lai da Sontga Maria-reservoar ved Lucmagnpasset (1906 moh). Det går ein veg gjennom dalen og over Lucmagnpasset til Ticino.

Dei nedre tre kilometrane i dalen dannar ei smal kløft, kalla Medelserschluch eller Las Ruinas, som opnar opp i den grøne og frodige Trogdalen ved landsbyen Curaglia.

Den einaste kommunen i dalen er Medel (Lucmagn), som består av mange landsbyar, grender og isolerte busetnader på begge sider av dalen. Den største og nordlegaste landsbyen er Curaglia.

Galleri

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad for kommunen
 Val Medel 

Dalar i Sveits
Dalar i Graubünden
Dalar i Alpane
Val Vignun

Val Vignun er ein fjelldal i kantonen Graubünden i Sveits. Han dannar eit samband mellom Misoxdalen og Rheinwalddalen, parallelt til San Bernardino-passet.

Val Vignun strekkjer seg nordaustover frå San Bernardino mot Val Curciusa, som er ein sidedal til Rheinwald. Han er om lag 5 km lang og vert drenert av Ri de Fontanalba, sm renn ut i Moesa nær San Bernardino.

Piz Uccello ligg nord for dalen og i sør ligg Piz de la Lumbreida.

Galleri

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Val Vignun» frå ,  den 9. mars 2012.

Bakgrunnsstoff 
 hikr.org (italiensk)

Dalar i Sveits
Dalar i Graubünden
Dalar i Alpane
Valle di Muggio

Valle di Muggio er ein dal i Ticino i Sveits og den sørlegaste dalen i landet. 

Namnet kjem frå byen Muggio, som er den største busetnaden i dalen. Roncapiano er den høgastliggande landsbyen i dalen, der vegen endar. Elva Breggia renn gjennom han, og renn inn i Italia og Comosjøen.

Dalen består av kommunane Breggia, Vacallo og Castel San Pietro.

Valle di Muggio vert kalla Valle Breggia i Italia.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Valle di Muggio» frå ,  den 9. mars 2012.  
 

Geografi i Ticino
Dalar i Sveits
Valle Maggia

Valle Maggia (Maggiadalen) er ein fjelldal i Ticino, den italiensktalande kantonen i Sveits som elva Maggia renn gjennom. 

Det ligg fleire vakre landsbyar i dalen med tradisjonelle steinhus, vingardar og ppmeieri]]gardar. 
Hovudnæringa i dalen er turisme, steinbrotdrift og framstilling av mjølkeprodukt. 

Vegen frå Locarno gjennom dalen fører til andre dalar: Bosco Gurin, Val Lavizzara, Val di Campo, Val Bavona, Valle di Peccia, Val Sambuco, alle delar av distriktet Vallemaggia.

Høge fossar er vanlege i dalen, sidan mange elvar strøymer ned dalsidene til Maggia.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Valle Maggia» frå ,  den 9. mars 2012.

Bakgrunnsstoff 

Dalar i Sveits
Geografi i Ticino
Dalar i Alpane
Valsertal

Valsertal er ein dal i kantonen Graubünden i Sveits. Opphavleg vart dalen berre kalla Vals.

Valserdalen er om lag 16 km lang. Ved Uors, deler han seg mot sør frå Val Lumnezia.  Dalen vert drenert av Valser-Rhinen. Det er to kommunar i dalen: Vals og St. Martin.

Folkesetnaden er spreidd utover i små grender og landsbyen Vals-Platz, som ligg 1250 meter over havet. 

Therme Vals, dei einaste varmekjeldene i Graubünden der varmt vatn spring ut av bakken, ligg i dalen. Peiden-Bad, i den nedre delen av dalen, er ein tidlegare kurstad.

Galleri

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Valser Valley» frå ,  den 9. mars 2012.  
 

Dalar i Sveits
Dalar i Graubünden
Dalar i Alpane
Wynental

Wynental er dalen til elva Wyna og ligg hovudsakleg i kantonen Aargau i Sveits. Delar av dalen ligg òg i kantonen Luzern. Av kommunar i dalen finn ein Beinwil am See, Beromünster,  Burg, Gontenschwil,  Leimbach, Menziken,  Neudorf, Oberkulm, Pfeffikon,  Reinach, Teufenthal, Unterkulm og Zetzwil.

Elva Wyna er 32 km lang. Ho spring ut nord for Neudorf (LU) og renn nordover mellom Beromünster (LU) og Menziken før ho renn i hop med Suhre like nord for  Suhr.  Dalen er forholdsvis smal og er i snitt om lag 500 meter brei. Bratte åsar ligg på begge sider.

Bakgrunnsstoff 
 Historische Vereinigung Wynental

Dalar i Sveits
Geografi i Aargau
Geografi i Luzern
Zmutt

Zmutt (òg skriven Z'mutt, Z'Mutt, Z-Mutt) er ein liten lansdby i kommunen Zermatt i Valais i Sveits, 1936 moh i Zmuttdalen (Zmuttal) vest for Zermatt. Landsbykapellet er tileigna St. Katrina av Alexandria, vernehelgenen til Valais. Dalen passerer nordsida av Matterhorn og endar opp ved Zmuttbreen ved grensa til Aostadalen i Italia.

Zmuttdammen ved , vart bygd i 1964, og har ei høgd på 74 m og ein kapasitet på 850 000 m³. Reservoaret får vatn frå Bis, Schali og Gornerbreen.

Bakgrunnsstoff
Z'mutt: kart og bilete

Landsbyar i Valais
Dalar i Sveits
Demningar i Sveits
Dalar i Alpane

fr:Zmutt
Val di Campo

Val di Campo er ein lite dal aust for Val Poschiavo i Sveits. Dalen har to byar, Sfazu og Rifugio Saoseo.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Val di Campo» frå ,  den 9. mars 2012.  
 

Campo
Campo
Dalar i Alpane
Domleschg

Domleschg (retoromansk Tumleastga) er ein dal i Graubünden i Sveits. Geografisk dekkjer namnet begge sider av dalen. Politisk er landsbyane på venstresida av Hinterrhein krinsen Thusis og dei på høgresida krinsen Domleschg. Thusis er den største landsbyen i dalen. Lengst nord ligg Rothenbrunnen og lengst sør ligg Sils.

Kommunar 
Dei følgjande kommunane ligg i Domleschgdalen (det første namnet er tysk, det andre retoromansk):
 Almens/Almen
 Cazis/Caza
 Feldis/Veulden
 Fürstenau/Farschno
 Paspels/Pasqual
 Pratval/Pratval
 Rodels/Roten
 Rothenbrunnen/Giuvaulta
 Scharans/Sharons
 Scheid/Sched
 Sils im Domleschg/Seglias
 Thusis/Tusaun
 Tomils/Tumegl
 Trans/Traun

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Domleschg» frå ,  den 9. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Den tyske versjonen av artikkelen.
 Plasch Barandun: Das Domleschg - La Tumgleastga, Chur, 2005, ISBN 3-905342-26-X.
 Mathias Kundert: Der Sprachwechsel im Domleschg und am Heinzenberg, Chur, 2007, ISBN 9783856373405.

Bakgrunnsstoff 
 Kommunar i distrikt Domleschg

Dalar i Alpane
Dalar i Graubünden
Dalar i Sveits

en:Domleschg
Grazia Deledda

Grazia Deledda () var ein italiensk forfattar som i 1926 fekk Nobelprisen i litteratur «för hennes av hög idealitet burna författarskap, som med plastisk åskådlighet skildrat livet på hennes fäderneö och med djup och värme behandlat allmänt mänskliga problem.»

Liv og virke 

Grazia Deledda var fødd i Nuoro på Sardinia. Ho kom frå ein velhavande familie og fekk språkundervisning allereie i barneåra. Som 15-åring fekk ho i 1886  publisert forteljingar og dikt i sardiske aviser. Frå år 1900 budde ho i Roma med to søner og ektemannen Palmiero Madesani, som var statstenestemann i forsvarsdepartementet. 

Deledda blir rekna som ei av dei viktigaste naturalistiske forfattarane innan italiensk litteratur. I romanane sine skildrar ho det harde livet til det sardiske folket. Verka er lagnadsromanar der kvinner ofte er sentrale figurar rivne mellom konfliktar om ære, tru og fordommar frå omgjevnaden. Dei seinare verka utspelar seg i Italia, men knyter likevel an til heimplassen hennar.  

I verka hennar kan ein spore påverkning frå Giovanni Verga sin verismo og i blant Gabriele D'Annunzio sin decadentismo.

Verk i utval 

 Fior di Sardegna, 1892
 La via del male, 1896a, omarbeidd i 1916
 Il tesoro, 1897
 Elias Portolú, 1900 
 Sino al confine, 1910
 Nel deserto, 1911
 Canne al vento, 1913 
 Marianna Sirca, 1915
 Annalena Bilsini, 1927

Omsetjingar til norsk 
Hjemve, 1929
Annalena Bilsini, 1929
På onde veier, 1928
Efeuen, 1928
Siv som svaier i vinden, 1927
Flukten til Egypten, 1927
Den ensomme mands hemmelighet, 1925
Aske, 1925

Referansar

Litteratur 
 Irene Ferchl, Es genügt, das innere Leben zu leben, i Charlotte Kerner; Nicht nur Madame Curie - Frauen, die den Nobelpreis bekamen, Belz Verlag Weinheim und Basel 1999, ISBN 3-407-80862-3
 Gertraude Wilhelm (red.): Die Literaturpreisträger - Ein Panorama der Weltliteratur im 20. Jahrhundert, Econ Taschenbuch VErlag Düsseldorf, 1983, ISBN 3-612-10017-3 
 Red. E. Cecchi, samla verk, 4 bind. 1941-1955

Bakgrunnsstoff 
 
 Nobelprisen i litteratur 1926 på nobelprize.org
 Verk av Grazia Deledda: tekstar, konkordansar, ordlister og statistikk
 Biografi, litteratur og kjelder på FemBio, Institut für Frauen-Biographieforschung

Italienske forfattarar
Italienske nobelprisvinnarar
Nobelprisen i litteratur
Folk frå Nuoro
Neuenhof

Neuenhof er ein kommune i distriktet Baden i kantonen Aargau i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Han ligg i Limmattal.

Kommunen ligg mellom Heitersberg og elva Limmat. Han består av landsbyen Neuenhof og Rüsler.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Neuenhof AG» frå ,  den 9. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad

Kommunar i Aargau
Sinclair Lewis

Harry Sinclair Lewis () var ein amerikansk forfattar som blei berømt for sine sosialkritiske og satiriske romanar. I 1930 fekk han som den første amerikanar nobelprisen i litteratur «för hans starka och levande skildringskonst, med typskapande förmåga, med kvickhet och humor.»

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 
 Nobelprisen i litteratur 1930 på nobelprize.org

USA-amerikanske forfattarar
Nobelprisvinnarar frå USA
Nobelprisen i litteratur
Folk frå Stearns County
Obersiggenthal

Obersiggenthal er ein kommune i distriktet Baden, i kantonen Aargau i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Han ligg i Limmattal.

Kommunen ligg nord for distriktshovudstaden Baden ved elva Limmat, og omfattar landsbyane Nussbaumen, Kirchdorf og Rieden.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Obersiggenthal» frå ,  den 9. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad

Kommunar i Aargau
Untersiggenthal

Untersiggenthal er ein kommune i distriktet Baden i kantonen Aargau i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 375 meter over havet, i Limmattal om lag tre kilometer nordvest for distriktshovudstaden Baden.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Untersiggenthal» frå ,  den 9. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad

Kommunar i Aargau
Vérmio i Kozáni

Vérmio (gresk Βέρμιο) er ein tidlegare kommune i periferieininga Kozáni i Vest-Makedonía i Hellas. Vérmio inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Eordéa.

Referansar 

Vermio
Vermio
Komniná

Komniná (gresk Κομνηνά) er ein landsby i periferieininga Kozáni i Vest-Makedonía i Hellas. Komniná var hovudsete i den tidlegare kommunen Vérmio, som no er ei kommunaleining i kommunen Eordéa.

Referansar 

Komnina
Würenlos

Würenlos er ein kommune i distriktet Baden i kantonen Aargau i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 421 meter over havet. Han ligg nord for elva Limmat, ved grensa til kantonen Zürich. Han ligg i Limmattal.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Würenlos» frå ,  den 20. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad

Kommunar i Aargau
Vlásti

Vlásti (gresk Βλάστη) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Kozáni i Vest-Makedonía i Hellas. Vlásti inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Eordéa.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Vlásti 274 innbyggjarar, som alle budde i tettstaden med same namn.

Referansar 

Vlasti
Vlasti
Vlasti
Mouríki

Mouríki (gresk Μουρίκι) er ein tidlegare kommune i periferieininga Kozáni i Vest-Makedonía i Hellas. Mouríki inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Eordéa.

Referansar 

Mouriki
Mouriki
Embório i Kozáni

Embório (gresk Εμπόριο) er ein landsby i periferieininga Kozáni i Vest-Makedonía i Hellas. Embório var hovudsete i den tidlegare kommunen Mouríki, som no er ei kommunaleining i kommunen [[Eordéa

Referansar 

Emborio
Ajía Paraskeví i Kozáni

Ajía Paraskeví (gresk Αγία Παρασκευή) er ein tidlegare kommune i periferieininga Kozáni i Vest-Makedonía i Hellas. Ajía Paraskeví inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Eordéa.

Referansar 

Ajia Paraskevi
Ajia Paraskevi
Ájos Khristóforos

Ájos Khristóforos (gresk Άγιος Χριστόφορος) er ein landsby i periferieininga Kozáni i Vest-Makedonía i Hellas. Ájos Khristóforos var hovudsete i den tidlegare kommunen Ajía Paraskeví, som no er ei kommunaleining i kommunen Eordéa.

Referansar 

Ajos Khristoforos
Ellíspondos

Ellíspondos (gresk Ελλήσποντος) er ein tidlegare kommune i periferieininga Kozáni i Vest-Makedonía i Hellas. Ellíspondos inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Kozáni.

Referansar 

Ellispondos
Ellispondos
Kiláda i Kozáni

Kiláda (gresk Κοιλάδα) er ein landsby i periferieininga Kozáni i Vest-Makedonía i Hellas. Kiláda var hovudsete i den tidlegare kommunen Ellíspondos, som no er ei kommunaleining i kommunen Kozáni.

Referansar 

Kilada
Elimía

Elimía (gresk Ελιμεία) er ein tidlegare kommune i periferieininga Kozáni i Vest-Makedonía i Hellas. Elimía inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Kozáni.

Referansar 

Elimia
Elimia
Krókos

Krókos (gresk Κρόκος) er ein distriktsby i periferieininga Kozáni i Vest-Makedonía i Hellas. Krókos var hovudsete i den tidlegare kommunen Elimía, som no er ei kommunaleining i kommunen Kozáni.

Referansar 

Krokos
Dimítrios Ypsilándis i Kozáni

Dimítrios Ypsilándis (gresk Δημήτριος Υψηλάντης) er ein tidlegare kommune i periferieininga Kozáni i Vest-Makedonía i Hellas. Dimítrios Ypsilándis inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Kozáni.

Referansar 

Dimitrios Ypsilandis
Dimitrios Ypsilandis
Mavrodéndri

Mavrodéndri (gresk Μαυροδένδρι) er ein landsby i periferieininga Kozáni i Vest-Makedonía i Hellas. Mavrodéndri var hovudsete i den tidlegare kommunen Dimítrios Ypsilándis, som no er ei kommunaleining i kommunen Kozáni.

Referansar 

Mavrodendri
Eaní

Eaní (gresk Αιανή) er ein distriktsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Kozáni i Vest-Makedonía i Hellas. Eaní inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Kozáni.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Eaní 3 429 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 2 006 innbyggjarar.

Referansar 

Eani
Eani
Eani
Siátista

Siátista (gresk Σιάτιστα) er ein distriktsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Kozáni i Vest-Makedonía i Hellas. Siátista inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Vóio, der han er hovudsete.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Siátista 6 247 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 5 490 innbyggjarar.

Referansar 

Siatista
Siatista
Siatista
Áskio i Kozáni

Áskio (gresk Άσκιο) er ein tidlegare kommune i periferieininga Kozáni i Vest-Makedonía i Hellas. Áskio inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Vóio.

Referansar 

Askio
Askio
Kalonéri

Kalonéri (gresk Καλονέρι) er ein landsby i periferieininga Kozáni i Vest-Makedonía i Hellas. Kalonéri var hovudsete i den tidlegare kommunen Áskio, som no er ei kommunaleining i kommunen Vóio.

Referansar 

Kaloneri
Neápoli i Kozáni

Neápoli (gresk Νεάπολη) er ein distriktsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Kozáni i Vest-Makedonía i Hellas. Neápoli inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Vóio.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Neápoli 4 100 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 2 285 innbyggjarar.

Referansar 

Neapoli
Neapoli
Neapoli
Tsotýli

Tsotýli (gresk Τσοτύλι) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Kozáni i Vest-Makedonía i Hellas. Tsotýli inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Vóio.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Tsotýli 3 417 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 1 545 innbyggjarar.

Referansar 

Tsotyli
Tsotyli
Tsotyli
Pendálofos i Kozáni

Pendálofos (gresk Πεντάλοφος) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Kozáni i Vest-Makedonía i Hellas. Pendálofos inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Vóio.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Pendálofos 620 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 446 innbyggjarar.

Referansar 

Pendalofos
Pendalofos
Pendalofos
Sérvia

Sérvia (gresk Σέρβια) er ein distriktsby og ein kommune i periferieininga Kozáni i Vest-Makedonía i Hellas. Han ligg sør for Kozáni og grensar i aust mot periferieininga Piería i periferien Sentral-Makedonía, i sør mot periferieininga Lárisa i Thessalía.

Administrativ inndeling

Sérvia hadde vore eigen kommune fram til 2011, men vart då ei kommunaleining i kommunen Sérvia-Velvendós, der han var hovudsete. Frå 2019 vart storkommunen delt opp att, og dei opphavlege kommunane Sérvia, Kamvoúnia og Livaderó vart kommunaleiningar i den nye kommunen Sérvia.

Ved folketeljinga i 2011 hadde den noverande kommunen Sérvia 11 382 innbyggjarar, kommunaleininga med same namn 8 611 innbyggjarar, medan tettstaden Sérvia hadde 2 980 innbyggjarar.

Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

Referansar 

Servia
Servia
Servia
Servia
Velvendós

Velvendós (gresk Βελβεντός) er ein distriktsby og ein kommune i periferieininga Kozáni i Vest-Makedonía i Hellas. Han ligg søraust for Kozáni og grensar i aust mot periferieiningane Pélla og Piería i periferien Sentral-Makedonía.

Administrativ inndeling
Fram til 2011 var Velvendós eigen kommune, og vart då innlemma som ei kommunaleining i kommunen Sérvia-Velvendós. I 2019 vart han igjen eigen kommune.

Ved folketeljinga i 2011 hadde den noverande kommunen Velvendós 3 448 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 3 360 innbyggjarar.

Busetnader
Busetnadene i kommunen er:

Referansar 

Velvendos
Velvendos
Velvendos
Bremgarten

Bremgarten er ein kommune i den sveitsiske kantonen Aargau. Han er setet i distriktet Bremgarten. Mellomalderbyen er lista som ein nasjonal kulturarvstad. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 386 meter over havet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bremgarten AG» frå ,  den 9. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
Verkehrsverein Bremgarten -- the Tourist association in Bremgarten

Kommunar i Aargau
Byar i Sveits
Frie riksbyar
Villmergen

Villmergen er ein kommune i distriktet Bremgarten i kantonenen Aargau i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 437 meter over havet.

To kjende slag fann stad ved Villmergen.

I 2010 vart Hilfikon slått saman med Villmergen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Villmergen» frå ,  den 20. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad

Kommunar i Aargau
Amperetime

Amperetime er ei eining for elektrisk ladning med symbol Ah. Eininga vert mellom anna nytta til å angi kapasiteten til elektriske akkumulatorar, som til dømes bilbatteri. 1 Ah er den elektrisitetsmengda som passerer ein straumkrins i løpet av éin time når straumen er éin ampere. 1 Ah er det same som 3600 coulomb (C), som er standard SI-eining for elektrisk ladning.  

Amperesekund er det same som 1 coulomb.

Kjelder
amperetime. (2012-03-09) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/amperetime

Måleiningar for elektrisk ladning
SI-avleia einingar
Amperevinding

Amperevinding for ein spole er produktet av straumen (uttrykt i ampere) og mengda vindingar i spolen. Styrken av ein elektromagnet kan reknast ut ved hjelp av amperevindingstalet for spolen, når storleiken og forma til magneten og materialet i magnetkjernen er kjend. Eininga har symbol AT.

Sjå òg
Magnetomotorisk spenning

Kjelder
amperevindingstallet. (2012-03-09) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/amperevindingstallet

Måleiningar for elektromagnetisme
Władysław Reymont

Władysław Stanisław Reymont () var ein polsk forfattar som i 1924 fekk nobelprisen i litteratur «för hans stora nationalepos Bönderna.»

Reymont var fødd i Kobiele Wielkie ved Radomsko sentralt i Polen. Han slo seg ned i Warszawa i 1893. I 1896 kom den første romanen, Komediantka. Reymont høyrde til diktarkrinsen Młoda Polska («Ungpolakkane»). 

Romansyklusen Bøndene som han fekk nobelprisen for, er eit firebindsverk inndelt etter årstidene. Flyplassen i Łódź er oppkalla etter han: Port lotniczy Łódź im. Władysława Reymonta (Władysław Reymont Lufthavn Łódź).

Verk 
 Komediantka (1896)
 Fermenty (1897)
 Ziemia obiecana (1898)
 Chłopi (1904–1909 tetralogien «Bønder»)
 Rok 1794 (trilogi, 1914–1919)
 bind 1: Ostatni Sejm Rzeczypospolitej
 bind 2: Nil desperandum
 bind 3: Insurekcja
 Wampir (1911)
 Bunt (1924)

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 
 Nobeltildelinga i 1924 på nobelprize.org

Polske forfattarar
Nobelprisen i litteratur

Polske nobelprisvinnarar
Anaklastisk linje

Ei anaklastisk linje er ei tilsynelatande bøying som kjem av strålebryting. Ei slik tilsynelatande bøying kan ein observere når ein stikk ein stokk på skrå ned i vatn.

Kjelder
anaklastiske linjer. (2012-03-09) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/anaklastiske_linjer

Optikk
Analysator

Ein analysator er eit apparat til analyse, som vert nytta til å påvise bestanddelar med ein særskild eigenskap eller storleik. 

Elektriske og magnetiske spektrometer vert nytta som energianalysator og masseanalysator for å velje ut partiklar med ein bestemt energi eller masse. Pulshøgdeanalysatoren vert nytta til å avgjere storleiken av elektriske pulsar. I optikken nyttar ein prisme- og gitterspektrometer som analysator for å velje ut lys med ei bestemt bølgjelengd. Med ein polarisasjonsanalysator kan ein avgjere polarisasjonsretning og polarisasjonsgrad for lys eller partiklar. I bølgjefysikk nyttar ein frekvensanalysator for å oppløyse svingingar etter harmoniske komponentar.

Kjelder
analysator. (2012-03-09) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/analysator

Måleinstrument