alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ole Ellefsæter

Ole Martin Ellefsæter () var ein norsk langrennsløpar og friidrettsutøvar. Ellefsæter var fødd på Furnes i Ringsaker. 

Under verdsmeisterskapen på ski i Oslo i 1966 vann Ellefsæter gull på 4 x 10 km stafett, og sølv på 15 km. Han vann to gullmedaljar under Vinter-OL 1968 i Grenoble, både 50 km og 4 x 10 km stafett. I 1971 vart han den første nordmannen til å vinne Vasaloppet. Av norske utøvarar er det berre Anders og Jørgen Aukland som elles har vunne dette løpet. 

Ellefsæter deltok òg i friidrett og vann 3 000 meter hinder heile 6 gongar på rad under noregsmeisterskapa 1960-1965. Han hadde ei personleg bestetid på 8:43.8 minutt, som han oppnådde på Bislett stadion i juni 1962. 

Ole Ellefsæter vart tildelt Egebergs Ærespris i 1965 og Holmenkollmedaljen i 1967, som han delte med Toini Gustafsson. I tillegg fekk han Fearnleys olympiske ærespris etter OL i 1968.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Statistikk hjå fis-ski.com 
 Vinnere av Holmenkollrennene - pdf 
 Holmenkollmedaljen - pdf 

Norske langrennsløparar
Norske friidrettsutøvarar
Olympiske meistrar for Noreg
Verdsmeistrar i langrenn
Noregsmeistrar i langrenn
Vinnarar av Holmenkollmedaljen
Vinnarar av Egebergs Ærespris
Vinnarar av Fearnleys olympiske ærespris
Norske deltakarar under vinter-OL 1964
Langrennsløparar under vinter-OL 1964
Medaljevinnarar under vinter-OL 1968
Norske deltakarar under vinter-OL 1968
Langrennsløparar under vinter-OL 1968
Norske deltakarar under vinter-OL 1972
Langrennsløparar under vinter-OL 1972
Folk frå Ringsaker
Oxfordium

Oxfordium er den første alderen i epoken sein jura. Han varte frå 161,2 ± 4 til 155,7 ± 4 millionar år sidan. 

Alderen har fått namn etter byen Oxford i England.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Oxfordian stage» frå , den 24. august 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 GeoWhen Database — Oxfordian
 

Juratida
Geologiske tidsperiodar
Oxford
Alfred Hitchcock

Sir Alfred Joseph Hitchcock () var ein britisk filmregissør frå Leytonstone i London. To av dei mest kjende filmane hans er Psycho og Fuglane.

Han vart slådd til riddar kort tid før han døydde i i Los Angeles, USA i 1980. Han har fått to stjerner på Hollywood Walk of Fame.

Alfred Hitchcock vart kjent for eit stort publikum over heile verda med TV-seriane Alfred Hitchcock Presents og The Alfred Hitchcock Hour. Før og etter kvar episode kommenterte han episoden på humoristisk og ofte smågrotesk vis.

Mest kjende filmar 
 The Lodger (1926) (Hvem?)
 Blackmail (1929)
 The Man Who Knew Too Much (1934) (Mannen som visste for meget)
 The 39 Steps (1935) (Mannen som visste alt)
 Young and Innocent (1938)
 The Lady Vanishes (1938) (En kvinne forsvinner)
 Rebecca (1940)
 Foreign Correspondent (1940) (Kriminalreporter Jones)
 Suspicion (1941)
 Saboteur (1942)
 Shadow of a Doubt (1943) (I tvilens skygge)
 Lifeboat (1944) (Livbåt)
 Spellbound (1945) (Trollbundet)
 Notorious (1946)
 Rope (1948) (Repet)
 Strangers on a Train (1951) (Farlig reisefølge)
 Dial M For Murder (1954) (Ring politiet)
 Rear Window (1954) (Vinduet mot bakgården)
 To Catch A Thief (1955) (Tyv fanger tyv)
 The Trouble With Harry (1955) (Men... hvem myrdet Harry?)
 The Man Who Knew Too Much (1956, gjeninnspilling fra 1934) (Mannen som visste for meget)
 Vertigo (1958)
 North by Northwest (1959 (Med hjertet i halsen)
 Psycho (1960)
 The Birds (1963) (Fuglene)
 Marnie (1964)
 Torn Curtain (1966) (Full alarm)
 Topaz (1969)
 Frenzy (1971)
 The Family Plot (1976) (Arven)

Britiske regissørar
Hollywood Walk of Fame
Folk frå London
Døde av nyresvikt
Kimmeridgium

Kimmeridgium er den andre alderen i epoken sein jura. Han varte frå 155,7 ± 4 til 150,8 ± 4 millionar år sidan. Kimmeridgium kjem etter oxfordium og før tithonium.

Alderen har fått namn etter landsbyen Kimmeridge på kysten av Dorset i England der dei største frambrota frå denne alderen finst. 

Kimmeridgeleire er kjelda for om lag 95 % av petroleumen i Nordsjøen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Kimmeridgian» frå , den 24. august 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 GeoWhen Database - Kimmeridgian
 

Juratida
Geologiske tidsperiodar
Tithonium

Tithonium er den siste alderen i epoken sein jura og heile jura. Han varte frå 150,8 ± 4 til 145,5 ± 4 millionar år sidan. Han vart etterfølgd av berriasium i tidleg krit.

Namnet er uvanleg for ein geologisk alder fordi det kjem frå gresk mytologi. Tithonus var son til Laomedon av Troja. Han vart forelska i Eos, den greske gudinna for daggry og namnet vart nytta i stratigrafien fordi denne alderen ligg hand i hand med byrjinga (daggry) av krit.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Tithonian» frå , den 24. august 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 GeoWhen Database - Tithonian

Juratida
Geologiske tidsperiodar
Toralf Engan

Toralf Engan () er ein norsk tidlegare skihoppar frå Hølonda i Melhus. Han vart i 1962 verdsmeister i normal bakke. I 1962/63 vann han den tysk-austerrikske hoppveka samanlagt, etter å ha vunne tre av dei fire renna. Engan vart olympisk meister i stor bakke under Vinter-OL 1964 i Innsbruck og vann dessutan sølvmedalje i normal bakke.

I 1962 vart Engan tildelt Morgenbladets Gullmedalje og Holmenkollmedaljen. Han vart i tillegg kåra av norske sportsjournalistar til Årets idrettsnamn. Etter OL i 1964 fekk han òg Fearnleys olympiske ærespris.

Meisterskapsmedaljar

Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn 
 1957: Nr 9 i Garmisch-Partenkirchen
 1960: Nr 2 i Holmenkollen, nr 3 i Svenska skidspelen i Transtrand
 1961: Vinnar av Svenska Skidspelen i Falun
 1962: Vinnar i Holmenkollen og Svenska Skidspelen i Falun
 1963: Vinnar av dei tre fyrste renna i den tysk-austerrikske hoppveka og samanlagtvinnar, og vinnar av Svenska Skidspelen i Falun
 1964: Nr 2 i Holmenkollen
 1965: Nr 3 i Holmenkollen

Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap 
Ski-NM 1959: Nr 7 på Gjøvik
Ski-NM 1961: Gullmedalje på Røros
Ski-NM 1962: Nr 4 i Skien
Ski-NM 1964: Sølvmedalje på Voss
Ski-NM 1965: Bronsemedalje i normalbakken i Oslo
Ski-NM 1966: Sølvmedalje i normalbakken på Rena

Kjelder 
 Sportsboken, aktuelle årgangar

Bakgrunnsstoff 
 Statistikk hjå fis-ski.com 
 Vinnarar av Holmenkollrenna - pdf 
 Holmenkollmedaljen - pdf 

Norske skihopparar
Vinnarar av Holmenkollmedaljen
Vinnarar av Fearnleys olympiske ærespris
Vinnarar av Aftenpostens Gullmedalje
Verdsmeistrar i skihopping
Olympiske meistrar for Noreg
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Noreg
Medaljevinnarar under vinter-OL 1964
Norske deltakarar under vinter-OL 1964
Skihopparar under vinter-OL 1964
Folk frå Melhus
Babben Enger

Babben Enger Damon () er ein norsk tidlegare langrennsløpar som konkurrerte i 1960-åra. Ho var med på det norske laget som vann gull på 3 x 5 km stafett under OL 1968 i Grenoble. Lagvenninnene var Inger Aufles og Berit Mørdre Lammedal.

Orientering 
Babben Enger-Damon konkurrerte i det første europeiske meisterskapen i orientering i 1962 og enda på ein andreplass i den uoffisielle stafettkonkurransen saman med resten av det norske laget.

Bakgrunnsstoff 
 Bilete av det norske gullaget (Enger Damon i midten) 

Norske langrennsløparar
Noregsmeistrar i langrenn
Norske deltakarar under vinter-OL 1964
Langrennsløparar under vinter-OL 1964
Medaljevinnarar under vinter-OL 1968
Norske deltakarar under vinter-OL 1968
Langrennsløparar under vinter-OL 1968
Stein Eriksen

Stein Eriksen () var ein tidlegare norsk alpinist.

Sportskarriere
Eriksen vart tildelt Morgenbladets Gullmedalje i 1951. Året etter vann han gullmedalje i storslalåmkonkurransen i Vinter-OL 1952 i Oslo. I slalåmkonkurransen enda han på andreplass og fekk sølv.  

For dei olympiske prestasjone sine vart Eriksen tildelt Holmenkollmedaljen i 1952 (delt med Torbjørn Falkanger, Heikki Hasu og Nils Karlsson).

Kort tid etter den olympiske suksessen, flytta Stein Eriksen til USA, der han sidan har budd og livnæra seg som skiinstruktør.

Faren, Marius Eriksen konkurrerte i Sommar-OL 1912 i turn.

Bakgrunnsstoff 
 Statistikk hjå fis-ski.com 
 Holmenkollmedaljen - pdf 
 

Norske alpinistar
Norsk-amerikanarar
Vinnarar av Holmenkollmedaljen
Vinnarar av Aftenpostens Gullmedalje
Verdsmeistrar i alpine greiner
Olympiske meistrar for Noreg
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Noreg
Medaljevinnarar under vinter-OL 1952
Norske deltakarar under vinter-OL 1948
Alpinistar under vinter-OL 1948
Norske deltakarar under vinter-OL 1952
Alpinistar under vinter-OL 1952
Gro Espeseth

Gro Espeseth () er ein tidlegare norsk fotballspelar frå Stord som har vore både verdsmeister og olympisk meister i fotball. 

Ho har spela for dei norske klubbane Sandviken og Trondheims-Ørn. I 1991 debuterte ho på det norske kvinnelandslaget i fotball, der ho spela til saman 105 kampar.

Då Kina arrangerte VM i fotball for kvinner i 1991, skaffa det norske landslaget som Espeseth spela på søvmedalje. Ved VM i 1995 som vart spelt i Sverige vann Espeseth og resten av landslaget gullmedaljen. Ved Sommar-OL 1996 i atlanta vann landslaget bronsemedalje og gullmedaljen fire år seinare ved Sommar-OL 2004 i Sydney.

Bakgrunnsstoff
 "Sommar OL 2000– Melbourne, Australia – Fotball"

Norske fotballspelarar
Folk frå Stord
Glenbrook på New Zealand

Glenbrook er både eit landleg område og eit industriområde i Franklin District i regionen Auckland på New Zealand.

I industriområdet ligg det største stålverket på New Zealand, New Zealand Steel. Det ligg ikkje nær nokon byar, landområda omkring består for det meste av gardsbruk som driv mjølkeproduksjon. Dei næraste byane er Waiuku, fem km i sør, og Pukekohe, 15 km mot aust.

Glenbrook er elles kjend for veteranjarnvegen Glenbrook Vintage Railway.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Glenbrook, New Zealand» frå , den 24. august 2008.

Bakgrunnsstoff 
 Glenbrook Vintage Railway

Busetnader i regionen Auckland
Bernt Evensen

Bernt Sverre Evensen () var ein norsk skøyteløpar og syklist. Han slo igjennom for fullt som skøyteløpar i 1927, då han vann både NM, EM og VM i eit og same år. Evensen er den første nordmann som vann olympisk gull, ved å vinne 500 m under Vinter-OL 1928 i St. Moritz. Dette var forøvrig ein siger han delte med den finnske skøyteløparen Clas Thunberg. Under dei same leikane, vann Evensen også sølv på 1,500 m og bronse på 5,000 m. På 10,000 m var han på ein førebels andreplass, 0,1 sekund bak Irving Jaffee, då løpet måtte stoggast grunna mildvær.

Under Vinter-OL 1932 i Lake Placid, kom Evensen på ein andreplass på 500 m. Han og Ivar Ballangrud var dei einaste europeiske skøytekøparane under desse leikane. Dette kan nok skuldast på at løpa vart arrangert i amerikansk pack-stil, der alle skøyteløparane starta samtidig. Dette var eit format som var ukjend for euopeiske skøytarar flest.

Som syklist vann Evensen 11 norske meisterskap. I 1928 vart han tildelt Egebergs Ærespris. Etter den andre verdskrigen var Evensen ei stund trenar for Oslo Skøiteklub.

Bakgrunnsstoff 
 Bernt Evensen hjå SkateResults.com 
 Evert Stenlund sine sider om Adelskalenderen 
 Historiske verdsrekordar  frå International Skating Union
 Medaljestatistikk frå Norges Skøyteforbund - pdf

Norske skeiseløparar
Olympiske meistrar for Noreg
Olympiske meistrar i lengdeløp på skeiser
Vinnarar av Egebergs Ærespris
Verdsmeistrar i lengdeløp på skeiser – Allround
Europameistrar i lengdeløp på skeiser – Allround
Noregsmeistrar i lengdeløp på skeiser – Allround
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Noreg
Olympiske sølvmedaljevinnarar i lengdeløp på skeiser
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Noreg
Olympiske bronsemedaljevinnarar i lengdeløp på skeiser
Medaljevinnarar under vinter-OL 1928
Norske deltakarar under vinter-OL 1928
Skeiseløparar under vinter-OL 1928
Medaljevinnarar under vinter-OL 1932
Norske deltakarar under vinter-OL 1932
Skeiseløparar under vinter-OL 1932
Folk frå Oslo
Maurrikser

Maurrikser, Formicariidae, er ein familie av sporvefuglar i subtropisk og tropisk Sentral-Amerika og Sør-Amerika. Maurrikser varierer i storleik mellom 10 og 20 cm. Denne gruppa er i nær slekt med maurfuglar, Thamnophilidae, og med myggetarar, Conopophagidae og klassifiseringsautoritetane har ulike fordelingar av artar mellom familiane. Clementslista reknar med 12 artar i to slekter. 49 artar maurpittaer som tidlegare var lista saman med maurrikser er nyleg splitta ut til ein ny familie, Grallariidae, og slekta Pittasoma er lagt til Conopophagidae, myggetarar.

Artsliste
Formicarius
Raudkronemaurrikse, Formicarius colma
Svartstrupemaurrikse, Formicarius analis
Mayamaurrikse, Formicarius monileger
Glopannemaurrikse, Formicarius rufifrons
Sotmaurrikse, Formicarius nigricapillus
Raudbrystmaurrikse, Formicarius rufipectus
Chamaeza
Kvittippmaurrikse, Chamaeza campanisona
Stormaurrikse, Chamaeza nobilis
Bleikbrystmaurrikse, Chamaeza meruloides
Rusthalemaurrikse, Chamaeza ruficauda
Trastmaurrikse, Chamaeza turdina
Nettingmaurrikse, Chamaeza mollissima

Bakgrunnsstoff

 Videoar, bilete og lydopptak av maurpittaer hos Internet Bird Collection.

Maurriksefamilien
Sporvefuglar
Fuglar i den neotropiske regionen
Grunnhav

Eit grunnhav eller eit epikontinentalhav er eit stort, men grunt havområde som ligg over ein del av eit kontinent.

Grunnhav vert vanlegvis assosiert med marin transgressjon i tidleg kenozoikum og andre æraer. Dei kan vere varme eller kalde, og det fanst fleire av dei mot slutten av den siste istida, då havnivået steig raskare enn enkelte område klarte å tilpasse seg isostatisk . Moderne døme på grunnhav er Persiabukta, Nordsjøen og Hudsonbukta.

Sjå òg
Champlainhavet
Eromangahavet
Sundancehavet
Stratigrafi
Turgaihavet
Tyrrellhavet
Zechstein

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Epeiric sea» frå ,  den 25. august 2008.  

Geologihistorie
Hav
Champlainhavet

Champlainhavet var eit kortvarig havområde i Atlanterhavet som vart danna av isbrear som trekte seg tilbake mot slutten av den siste istida. Havområdet dekte område i Quebec og Ontario i Canada, samt dei amerikanske statane New York og Vermont.

Dei store ismassane over land hadde pressa jordflata nedover og då isen smelta heva landet seg igjen. Medan landområda framleis var pressa ned var dei nemnde områda framleis under havnivå og då isen trekte seg tilbake, strøymde havet inn over regionen. Etter kvart som jordflata heva seg, trekte havet seg tilbake.

Havområdet varte frå om lag 13 000 år sidan til om lag 10 000 år sidan. På det største streket havområdet seg så langt sør som til Lake Champlain og noko lenger vest enn Ottawa i Ontario. Det er estimert at havet var omkring 150 meter djup, der St. Lawrence-elva og Ottawaelva i dag renn.

Bakgrunnsstoff 
 Paleooseanografi i Champlainhavet 
 Fossil frå Champlainhavet 
 Charlotte, the Vermont Whale

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Champlain Sea» frå , den 25. august 2008. 
 

Kanadisk geologi
Historiske hav
Pleistocen
Havområde i Atlanterhavet
Den siste istida
Sundancehavet

Sundancehavet var eit grunnhav i Nord-Amerika frå midten av til sein jura i mesozoikum. Det var ein arm av det som i dag er Nordishavet og strekte seg over landområde som i dag er vestlege område av Canada mot sentral område vest i USA. Havet trekte seg tilbake då høglandet i vest byrja å stige.

Sjå òg 
 Turgajhavet

Bakgrunnsstoff: 
 Kart over Nord-Amerika i mellomjura

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Sundance Sea» frå , den 25. august 2008. 
 

Historiske hav
Kanadisk geologi
USA-amerikansk geologi
Turgajhavet

Turgajhavet eller Vest-Sibir-havet var eit grunnhav i mesozoikum og kenozoikum. Det strekte seg frå dagens Kaspihavet til arktiske strøk og varte frå mellomjura til oligocen, for om lag 160 til 29 millionar år sidan.

Turgajhavet eksisterte ikkje kontinuerleg gjennom heile denne perioden, men varte ved og dominerte området og delte Sør-Europa og Sørvest-Asia i mange store øyar, samt skilde Europa frå Asia.

Turgajhavet har fått namn etter elva Turgaj i Kasakhstan.

Sjå òg 
 Rheichavet
 Sundancehavet
 Tethyshavet

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Turgai Sea» frå , den 25. august 2008. 
 Den engelske utgåva oppgav desse kjeldene: 

 

Historiske hav
Juratida
Krittida
Paleogen
Tyrrellhavet

Tyrrellhavet er eit anna namn på den førhistoriske utgåva av Hudsonbukta som eksisterte då isen smelta etter den siste istida. Det er kalla opp etter den kanadiske geologen Joseph Tyrrell.

For om lag ti tusen år sidan trekte isen over Canada seg tilbake og jordflata som til då hadde vorte pressa 270-280 meter ned av den tunge isen på overflata var i ferd med å heve seg igjen. Denne prossessen går derimot tregt og medan landflata enno var pressa ned, strøymde havet inn over området og danna Tyrrellhavet, som då var mykje større enn dagens Hudsonbukta. Enkelte starder var kystlinja 100-250 km lenger inn enn i dag. 

Etter kart som landhevinga tok til minka havområdet og vart til slutt til slik Hudsonbukta ser ut i dag. Dette finst ikkje noko klår overgang frå Tyrrellhavet til Hudsonbukta, og Hudsbukta krympar framleis som følgje av landhevinga.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tyrrell Sea» frå ,  den 25. august 2008. 
 oppgav desse kjeldene: 
"Geomorphology From Space, Plate C-24:  Hudson Bay Shorelines."
Lajeuness, Patrick og Michael Allard.  "The Nastapoka drift belt, eastern Hudson Bay: implications of a stillstand of the Quebec-Labrador ice margin in the Tyrrellhavet at 8 ka BP."  Canadian Journal of Earth Science, Vol. 40, 2003, s. 65-76.
 

Historiske hav
Kanadisk geologi
Holocen
Den siste istida
Uxbridge undergrunnsstasjon

Uxbridge undergrunnsstasjon er ein stasjon på Piccadilly-linja og Metropolitan-linja i London. Han er ein del av London Underground og ligg i London Borough of Hillingdon.

Stasjonar på London Underground
Hillingdon undergrunnsstasjon

Hillingdon undergrunnsstasjon er ein stasjon på Piccadilly-linja og Metropolitan-linja i London. Han er ein del av London Underground og ligg i London Borough of Hillingdon.

Stasjonar på London Underground
Ruislip undergrunnsstasjon

Ruislip undergrunnsstasjon er ein stasjon på Piccadilly-linja og Metropolitan-linja i London. Han er ein del av London Underground og ligg i den nordre delen av byen.

Stasjonar på London Underground
Rayners Lane undergrunnsstasjon

Rayners Lane undergrunnsstasjon er ein stasjon på Piccadilly-linja og Metropolitan-linja i London. Han er ein del av London Underground og ligg i den nordvestre delen av byen.

Stasjonar på London Underground
South Harrow undergrunnsstasjon

South Harrow undergrunnsstasjon er ein stasjon på Piccadilly-linja i London. Han er ein del av London Underground og ligg i London Borough of Harrow.

Stasjonar på London Underground
Sudbury Hill undergrunnsstasjon

Sudbury Hill undergrunnsstasjon er ein stasjon på Piccadilly-linja i London. Han er ein del av London Underground og ligg i London Borough of Harrow.

Stasjonar på London Underground
Sudbury Town undergrunnsstasjon

Sudbury Town undergrunnsstasjon er ein stasjon på Piccadilly-linja i London. Han er ein del av London Underground og ligg delvis i London Borough of Brent og delvis i London Borough of Ealing.

Stasjonar på London Underground
Alperton undergrunnsstasjon

Alperton undergrunnsstasjon er ein stasjon på Piccadilly-linja i London. Han er ein del av London Underground og ligg i London Borough of Brent.

Stasjonar på London Underground
Park Royal undergrunnsstasjon

Park Royal undergrunnsstasjon er ein stasjon på Piccadilly-linja i London. Han er ein del av London Underground og ligg i London Borough of Ealing.

Stasjonar på London Underground
North Ealing undergrunnsstasjon

North Ealing undergrunnsstasjon er ein stasjon på Piccadilly-linja i London. Han er ein del av London Underground og ligg i London Borough of Ealing.

Stasjonar på London Underground
Ealing Common undergrunnsstasjon

Ealing Common undergrunnsstasjon er ein stasjon på Piccadilly-linja og District-linja i London. Han er ein del av London Underground og ligg i London Borough of Ealing.

Stasjonar på London Underground
Hallo Telenor

Hallo Telenor er ein song av det norske bandet Hellbillies. Melodien har i likskap med fleire av andre songar av Hellbillies band både til folkemusikk og moderne pop/rock. Teksten er eit bygdepolitisk innspel til debatten om breibandssamband til distrikta. Dette var ei sak som tidlegare leiar av Senterpartiet, Odd Roger Enoksen, særleg gjorde seg til talsmann for. Teksten er forfatta av bandmedlem Arne Moslåtten og blei raskt ein radiohit etter lanseringa i 2007. Saka fekk så stor merksemd at Telenor valde å kommentere ho i sitt eige Telenormagasinet.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Hellbillies heimeside

Norske songar
Songar frå 2007
Hellbillies-songar
Transgresjon

Transgresjon er ei geologisk hending der havnivået stig relativt til land og kysten flyttar seg lenger inn på land og fører til flaum. Transgresjon kan anten skje ved at landet søkk eller ved at havbasseng vert fylt med vatn eller krympar. 

Under krittida førte havbotnsspreiing til at det vart danna eit relativt grunt Atlanterhavsbasseng på kostnad av Stillehavet. Dette reduserte kapasiteten til verdshava og førte til at havet steig innover land. Dette førte til at sentrale delar av Nord-Amerika vart lagt under vatn og skapte Western Interior Seaway frå Mexicogolfen til Nordishavet.

Det motsette av transgresjon er regresjon, der havnivået søkk relativt til land og tidlegare havdekte område vert tørrlagde. Under istidene i pleistocen vart så mykje vatn lagra i isbreane at havnivået gjekk ned 120 meter slik at mellom anna Beringsundet mellom Alaska og Asia vart tørrlagd.

Sjå òg 

 Grunnhav
 Global oppvarming
 Stratigrafi
 Marin regresjon

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «en:» frå , den 25. august 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Monroe, James S. og Reed Wicander. The Changing Earth: Exploring Geology og Evolution, 2nd ed. Belmont: West Publishing Company, 1997. ISBN 0-314-09577-2
 

Geologiske prosessar
Sedimentologi
Tidleg krit

Tidleg krit eller nedre krit er den første av to epokar i krittida. Han starta for 146 millionar år sidan og enda for 100 millionar år sidan. 

I denne tida dukka det opp mange nye typar dinosaurar, som psittacosaurus, spinosaurus og coelurosaurus, medan andre artar som overlevde frå sein jura framleis eksisterte. 

I havet vart det færre fiskeøgler og dei døydde til slutt ved staden av sein krit. 
Placentale pattedyr og blomsterplanter dukka opp for første gong.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Early Cretaceous» frå ,  den 25. august 2008.  

Krittida
Geologiske tidsperiodar