alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Harrana

Harrana, kalla opp etter Qasr Kharana, er eit arkeologisk omajadepalass i ørkenen aust i Jordan, kring 60 kilometer søraust for Amman.

Området er stort sett folketomt, utanom beduingjetarar med sau og kamel som til frå desember til april gjetar dyra sine her. Sjølv om området er tørt, har det eit rikt dyreliv med fugl, ugler, gnagarar, revar, slangar, øgler og stundom ulv og hyenar.  

Det er bevart mange fossil i Harrana i dei store kalksteinsformasjonane, som er datert attende til 66-67 millionar år sidan, ein periode nær slutten av krittida. Ein har mellom anna funne mosasaur-artar med godt bevarte skjel-avtrykk her.
Det best bevarte og komplette funnet av den utdøydde fiskearten Saurocephalus og den mest komplette mosasauren Carinodens er òg funnen her.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Harrana» frå ,  den 2. oktober 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Arkeologiske funn i Jordan
Jordansk geografi
Jabal Amman

Jabal Amman er ein av sju åsar som opphavleg utgjorde Amman i Jordan. I dag ligg Jabal Amman nær det gamle sentrumsområdet.

Historie
I lag med resten av gamle Amman, vart Jabal Amman først busett i yngre steinalder. Men i motsetnad til åsane kring, særleg Jabal al-Qal'a, vart det aldri bygd festningsverk på Jabal Amman. Han var ein noko skogkledd øydemark fram til 1900-talet, då Amman vart hovudstaden i Transjordan og kongelege, rike familiar, forretningsfolk, offiserar og politikarar byrja å flytte til Jabal Amman. Etter kort tid vart åsen det finaste strøker i Amman. Etter kvart som Amman spreidde seg vestover, vart Den første sirkelen bygd og Jabal Amman vart ei hovudåra aust-vest for den raskt veksande byen. I dag veks det rekkjer av fullvaksne tre i gatene i Jabal Amman. I 2005 fekk Jabal Amman status som ein attraksjonsarv av Stor-Amman kommune og det vart lagt planar for å bevare og utvikle den historiske høgda.

Bilete

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jabal Amman» frå ,  den 2. oktober 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

Jordansk geografi
Jordansk historie
Fjell i Jordan
Bydelar i Amman
Jabal Waqf es Suwwan-krateret

Jabal Waqf es Suwwan-krateret er eit nedslagskrater i Ma'an guvernement i Jordan, nær grensa til Saudi-Arabia.

Krateret har ein diameter på 5,5 km og er estimert til å vere 37-56 millionar år gammal. Det er eksponert ved overflata.

Krateret vart føreslått i 2006 av geologane Elias Salameh og Hani N. Khoury frå Universitetet i Jordan, i lag med den tyske professoren Werner Schneider. Boliden er estimert til å ha vore 100 meter i diameter, og ha hatt ein snøggleik på 40–50 km/s.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jabel Waqf as Suwwan crater» frå ,  den 2. oktober 2015. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Scientists discover region’s largest meteor crater, The Jordan Times, 8. august 2006
 At Google jorda Community 
 Salameh Elias, Khoury Hani N., Schneider Werner (2006). Jebel Wagf as Suwwna, Jordan: a possible impact crater - a first approach . Z. Dtsch. Ges. Geowiss., Vol.157, No.3, P. 319-325 (Cited at http://omzg.sscc.ru/impact/ab460.html)
 

Krater i Asia
Jordansk geografi
Geografiske ytterpunkt i Jordan

Dette er ei liste over geografiske ytterpunkt i Jordan.

Høgd
Lågaste punkt: Daudehavet: -408 m. (òg det lågaste punktet på jorda.)
Høgaste punkt: Jabal Umm ad Dami: 1854 moh.

Ytterpunkt
Nordlegaste punkt: Grensa med Syria og Irak: 
Sørlegaste punkt: der Amman-Tabuk-banen kryssar grensa mellom Jordan og Saudi-Arabia: 
Austlegaste punkt: Grensa med Irak og Saudi-Arabia i Mafraq guvernement:
Vestlegaste punkt: Grensa med Saudi-Arabia ved Akababukta i Akaba guvernement, nær Akaba:

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «List of extreme points of Jordan» frå ,  den 2. oktober 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Jordansk geografi
Jordan
King Talal-dammen

King Talal-dammen er ein stor demning i åsane nord i Jordan, over Zarqaelva. Bygginga av King Talal-dammen starta i 1971 og stod ferdig i 1978 med ei høgd på 92,5 meter. Den opphavlege dammen kosta 46 millionar dollar. I 1984 byrja arbeidet med å heve dammen til 106 meter, for å møte det aukande vassbehovet i landet, og prosjektet stod ferdig i 1988. Dammen er kalla opp etter kong Talal av Jordan. Hovudføremålet med dammen er å lagre regnet som fell om vinteren og handsama avløpsvatn frå Amman og Zarqa i As Samra-verket for å vatne Jordandalen. Dammmen gjev vatn til eit kring 17 000 mål stort område og buskapen til 120 000 personar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «King Talal Dam» frå ,  den 2. oktober 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Jordansk geografi
Demningar i Jordan
Byggverk ferdigstilt i 1977
Vasskraftverk i Jordan
Romtha

Romtha (òg skrive Ramtha, Ramoth, Ar Ramtha, Al Romtha, Ermeith, Ramath og Ramtha'a) er ein by som ligg kring 30 km nordaust for Jordanelva i Jordan. I 2004 hadde han kring 71 000 innbyggjarar, og var den ellevte største byen i Jordan, og har vokse sidan den gongen.

Historie 

Det stabile klimaet i Romtha og området rundt trekte til seg mange dyr, som igjen trekte til seg jeger-samlarar som budde i grotter. Ein har funne lekamar og graver i området som syner at Romtha har vore busett sidan bronsealderen. 

Under slaget ved Ramoth Gilead mellom Israel og aramenarar, vart Ahab av Israel med Jehosjafat i slaget, men vart dødeleg skadd av ei pil og døydde. (1. Kong 22:1-36). I denne byen vart Jehu, sonen til Jehosjafat, salva som ein av sønene til profetane (9:1, 4).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Romtha» frå ,  den 2. oktober 2015.

Bakgrunnsstoff 
 Around Romtha Guide 
 360 grader panorama from the Citadel Hill in central Amman
 Amman interactive map 
 Amman photo Gallery
 Amman photo Slideshow

Byar i Jordan
Busetnader i Irbid guvernement
Naturreservat i Jordan

Det finst seks naturreservat i Jordan. I 1966 vart organisasjonen som seinare skulle opprette naturreservat i Jordan, Royal Society for the Conservation of Nature, grunnlagd. RSCN var først involvert i å bevare alvorleg utryddingstruga artar. I 1973 fekk RSCN retten til å gje ut jaktløyve, slik at RSCN vart i betre stand til å hindre utrydding. Det første steget var å opprette det første naturreservatet i landet, Shaumari dyrereservat, i 1975. Hovudårsaka var å ale opp utryddingstruga artar, særleg arabisk oryx, gaseller, struts og persisk villesel i det naturlege miljøet deira. 

I 1994, kort tid etter Dana biosfærereservat vart grunnlagd, oppretta RSCN ei avdeling for forsking og kartlegging. Det sjette og siste naturreservatet i Jordan, Dibeen skogsreservat, vart oppretta i 2004. 

I tillegg er det føreslått ni naturreservat til i Jordan, og ytterlegare to stader er kandidatar for bevaring.

Reservat

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Naturreservat i Jordan» frå ,  den 2. oktober 2015.

Bakgrunnsstoff
 Royal Society for the Conservation of Nature

Jordansk geografi
Sharhabil Bin Hassneh økopark

Sharhabil Bin Hassneh økopark er eit naturreservat nord i Jordan styrt av Friends of the Earth Middle East. Tidleg i 2000-åra vart området kartlagd for miljøfara, og fekk 110 mål med land av Jordan Valley Authority, som omfattar Ziqlab-dammen. Økoparken vart grunnlagd i 2004, då grupper av frivillige byrja å fjerne søppel frå staden og plante lokale planter og tre. Parken vart offisielt opna den 12. april 2011 verna av prins Hassan bin Talal.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Sharhabil Bin Hassneh EcoPark» frå ,  den 2. oktober 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
Offisiell nettstad

Naturreservat i Jordan
Shaumari dyrereservat

Shaumari dyrereservat er eit naturreservat i Jordan nær byen Azraq, kring 100 km aust for Amman.

Det er eit viktig reservat i regionen, oppretta i 1975 av Royal Society for the Conservation of Nature som eit yngleområde for utryddingstruga og lokalt utrydda dyreartar. Området dekkjer 22 km² og er eit blømande verneområde for somme av dei mest truga dyreartane i Midtausten. Somme av artane er arabisk oryx, struts, asiatisk villesel og gasellar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Shaumari animal reserve» frå ,  den 2. oktober 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Naturreservat i Jordan
Zoubia

Zoubia (òg skrive Zubia eller Zubya) er ein landsby i Jordan med eit folketal på kring 7000. Han ligg nordvest i landet i Irbid guvernement. Zoubia er kjend for dei store eikeskogane og fjella. 

Gjennom det meste av historia har innbyggjarar i Zoubia drive med jordbruk. Dei viktigaste avlingane er oliven, druer og fiken, medan somme bønder fokuserer på sesongbaserte avlingar som kveite, bygg, linser og tomater. Landsbybuarane har òg dyrehald med kyr, sauer og hestar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Zoubia» frå ,  den 2. oktober 2015. 
 

Landsbyar i Jordan
Busetnader i Irbid guvernement
Wadi Mujib

Wadi Mujib, historisk kalla Arnon, er ei kløft i Jordan som endar ved Daudehavet, 410 meter under havnivå. Mujib-reservatet i Wadi Mujib ligg i fjellandskapet aust for Daudehavet, kring 90 km sør for Amman. Det dekkjer 220 km² og vart oppretta i 1987 av Royal Society for the Conservation of Nature og er regionalt og internasjonalt viktig, særleg for fuglelivet her. Det strekkjer seg til Kerak- og Madabafjella i nord og sør, og når ei høgd på 900 meter over havet somme stader, ein høgdeskilnad på 1300 meter. Det flyt elvar i dalen året rundt, frå sju sideelvar, som gjer at Wadi Mujib har eit stort biologisk mangfald, som framleis vert utforska og dokumentert i dag. Det finst over 300 planteartar, ti rovdyrartar og mange permanente fuglar og trekkfuglar. Somme av dei fjerntliggande fjella og dalføra er vanskelege å nå, og er derfor tilfluktsområde for kattar, geiter og andre fjellddyr.

Geografi

Under den siste istida nådde vassnivået i Daudehavet 180 meter under havnivå, kring 230 meter høgare enn i dag. Dei lågareliggande delane av kløfta låg derfor under vatn og byrja å samle opp sediment. Etter kvart som klimatilhøva endra seg, fall vassnivået i innsjøen, og kløftene her var blokkert med mergel frå innsjøen.

Dei fleste elvane klarte å skjere seg gjennom dette. Men i Wadi Mujib, som er den bibelske Arnonelva, braut elva sg gjennom ei kløft av sandstein. Denne smale kløfta vart ein flaskehals for eit stort nedslagsfelt med stor vassføring. I løpet av åra vart kløfta djupare og djupare, og Wadi Mujib vart danna.

Mujib-reservatet består av fjell, klipper og ørken med lite vegetasjon, i tillegg til kløfter og djupe dalar som skjer gjennom platåa. Elvar, som er tørre til tider av året, strøymer ned til dalane og vidare til Daudehavet.

Fjellandskapet har sparsamt med vegetasjon, med ein steppe-aktig vegetasjon på platåa. Enkelte stader siv grunnvatn opp langs breidda av Daudehavet, som varmekjeldene ved Zara, der det veks tjukke kratt med akasie, tamarisk, phoenix og oleander, og ei lita myr. 

Varmekjeldende i Hammamat Ma'in ligg nær grensa til reservatet og er eit populært turistmål.

Det jordanske forsvaret har ein mellombels leir sør for reservatet. 

Ein stor dam stod nyleg ferdig i botnen av wadien, der den moderne vegen kryssar elva. Som følgje av dette har det oppstått ein stor innsjø.

Sjå òg
Dana biosfærereservat
Azraq våtmarksreservat

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Wadi Mujib» frå ,  den 2. oktober 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
The Royal Society for the Conservation of Nature, Jordan

Jordansk geografi
Naturreservat i Jordan
Elvar i Jordan

Dette er ei liste over elvar i Jordan. Lista er arrangert etter nedslagsfelt, med sideelvar i innrykk nedover i lista.

Daudehavet

Oppførte med klokka frå Jordanelva.

Jordanelva
Wadi al Gharabah
Wadi al Kafrayn
Wadi as Seer
Wadi ar Ramah
Wadi Shu'ayb (Wadi Sha'eb)
Zarqaelva (Jabbokelva)
Wadi Zulayl (Wadi Dhuleil)
Wadi Kufrinjah
Wadi Yabes
Wadi Ziqlab
Wadi al 'Arab
Yarmouk
Wadi Zarqa' Ma'in
Wadi Mujib (Arnon)
Wadi al Haydan
Wadi an Nukhaylah
Wadi al Hafirah
Wadi ash Shuqayq
Wadi al Karak
Wadi Arabah (Wadi al-Jayb)
Wadi al Hasa
Wadi al Fidan
Wadi al Buwayridah
Wadi Musa

Raudehavet (Akababukta)

Wadi Yitm
Wadi Rum

Den syriske ørkenen

Wadi as Sirhan
Far Wadi al Abyad
Wadi Fakk Abu Thiran
Wadi al Fukuk
Wadi el Hasah
Wadi al Gharra
Wadi Ba'ir
Wadi al Makhruq
Wadi al Jashshah al Adlah
Wadi Rijlat
Wadi al Ghadaf
Wadi al Janab

Qa Al Jafr
Wadi Abu Safah
Wadi al Buraykah
Wadi Abu Tarafah
Wadi Abu 'Amud
Wadi al Jahdaniyah
Wadi Kabid
Wadi al 'Unab

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «List of Rivers in Jordan» frå ,  den 3. oktober 2015. 
 oppgav desse kjeldene: 
Rand McNally, The New International Atlas, 1993.
 GEOnet Names Server
Solbriller

Solbriller er briller med farga glas som kan brukast for å verna auga mot sollys.
Dei vert òg brukt av estetiske og kulturelle omsyn.

Særleg albinoar og andre menneske med synsproblem kan ha nytte av solbriller. Ved havet og i snødekte omgjevnader kan det naturlege lyset vera skarpt nok til at også folk med normalt syn får problem. Blinde bruker ofte solbriller for å unngå å forvirra andre – å ikkje sjå auga kan vera betre enn å sjå auge som stirar i feil retning. Folk med abnormt utsjåande auge (til dømes på grunn av katarr) eller ukontrollerte rykninger brukar gjerne også solbriller for å skjula dette.
Solbriller kan også vera nyttige for sjåførar, sjøfolk og pilotar, ettersom dei kan filtrera ut uønskt ljos (ofte med polariserte glas) og gjera brukaren i stand til å sjå betre. Gode solbriller kan verka til å kraftig redusera gjenskinnet frå vatn, fuktig asfalt og snø.

Solbriller filtrerer gjerne vekk ultrafiolett stråling, noko som vernar mot snøblindheit, katarrar og ulike former for augekreft. Det finst òg indikasjonar på at synleg høgenergilys (HEV light) er implisert som årsak til aldersrelatert makuladegenerasjon. Ein har undersøkt om blå lysblokkerande linser kan ha ein vernande effekt, men dette er ikkje tydeleg stadfesta av forsking.

Sidan 1950-åra har solbriller vore utbreidd som motefenomen, særleg i samband med strandliv.
Dei har òg vore knytt til filmstjerner og andre kjendisar i underhaldningsindustrien.
Solbriller kan brukast til å skjula identitet. Dei hindrar augekontakt, noko som kan gje den som bruker dei eit psykologisk overtak. Brillene kan også vera eit teikn på sorg, fordi dei kan skjula teikn på gråt. Dei kan også skjula forstørra eller samantrekte pupillar eller blodskotne auge, symptom som kan vera teikn på narkotika- eller alkoholmisbruk.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
Søk etter 'solbriller' ved DigitaltMuseum

Briller
Syn
Verneutstyr
Lys
Lechiske språk

Lechisk eller lechitisk er ei fellesnemning for ei gruppe vest-slaviske språk: polsk, kasjubisk og det utdøydde språket polabisk.

Kjelder

Slaviske språk
Fotballspelaren Harald Sunde

Harald Sunde () er ein tidlegare fotballspelar frå Trondheim, som vann to seriemeisterskap med Rosenborg Ballklub og spelte 39 landskampar for Noreg.

Klubbspel
Nidelv debuterte for Nidelv Idrettslag i 1961. I åra fram til 1965 kjempa Nidelv med mellom andre Rosenborg om å vere det beste fotballaget i Trondheim, og Sunde var den sentral spelaren då Nidelv rykte opp frå 3. divisjon i 1963. Året etter vart Nidelv nummer to og Rosenborg nummer tre i B-avdelinga av 2. divisjon.

Då Rosenborg hadde rykt opp til 1. divisjon frå 1967, melde Sunde seg til teneste fro RBK. Dei komande sesongane danna han eit framifrå angrepspar med Odd Iversen, med Iversen som senterløpar og den meir tekniske Sunde som den som spelte Iversen fri. Allereie i sin fyrste sesong i Rosenborg vart Sunde seriemeister og spelte cupfinale, ein finale som enda med tap mot osloklubben Lyn. Også i 1969 vann RBK og Sunde den norske toppdivisjonen.

I 1970 vart både Sunde og Iversen overført til Racing Mechelen i Belgia. Sunde kom tilbake til Rosenborg i 1972. Etter to år utan suksess i Belgia spelte han på Rosenborg ut 1974-sesongen, på eit lag som var i ferd med å sige ned frå toppen i norsk klubbfotball. Frå 1975 var han spelande trenar på Orkanger. Sunde gjekk tilbake til Rosenborg i 1978, og var med å spele klubben opp frå 2. divisjon. Han spelte nokre få kampar i 1. divisjon i 1979 før han la opp.

Landslagsspel
Sunde debuterte på Noregs landslag i Trondheim den 20. august 1964, i ein kamp som med siger 2-0 over Finland. Fram til 1969 var han ofte med i lagoppstillinga til Noreg, seinare meir sporadisk. Til saman spelte han 39 landskampar og skåra fem mål i tida 1964-73.

Merittar
Seriemeister: 1967 og 1969 med Rosenborg
Tapande cupfinalist: 1967, 1972 og 1973 med Rosenborg

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar

Norske fotballspelarar
Norske landslagsspelarar i fotball
Rosenborg-spelarar
Folk frå Trondheim
General Harald Sunde

Harald Sunde () er ein norsk militær-offiser frå Hurdal. Han var forsvarssjef i Noreg frå 1. oktober 2009 til 19. november 2013.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «General Harald Sunde» frå ,  den 3. oktober 2015.  
 

Norske offiserar
Norske generalar
Folk frå Hurdal
Eldar Hansen

Eldar Hansen () er ein norsk tidlegare fotballspelar og idrettsleiar, president i Norges Fotballforbund 1980-87. Hansen var den fyrste Rosenborg-spelaren som spelte på Noregs landslag.

Hansen var så godt som ukjend før finalen i noregsmeisterskapen i fotball 1960. Han skåra då alle tre måla då Odds Ballklubb og Rosenborg spelte uavgjort 3-3 i cupfinalen og måtte ut i omkamp ei veke seinare. På ny vart det ein jamn kamp, ved ordinær tid stod det 1-1 etter at Hansen gav RBK leiinga. Nokre få minuttar ut i andre omgang, på stillinga 2-2,skåra Hansen sitt femte finalemål og syrgde for at kongepokalen hamna hos Rosenborg, ein klubb som spelte i landdelsserien og aldri hadde vore i Hovedserien. Omgåande vart han landskjend som Femmåls-Eldar.

Året debuterte Hansen på  landslaget i ein VM-kvalifiseringskamp mot Sovjetunionen i Moskva, der han skåra Noregs andre mål i eit oppgjer som enda med norsk tap 2-5. Fleire landskampar fekk han ikkje, og heller tidleg var han plaga med skadar som hindra han i å utvikle seg som spelar. I 1964 kopierte Rosenborg NM-triumfen frå 1960 med finalesiger 2-1 over Sarpsborg FK, framleis som 2. divisjonslag. Hansen la opp i 1968 etter rundt 100 serie- og 35 cupkampar for Rosenborg, nesten alle seriekampane på nivå to.

Hansen var president i Norges Fotballforbund frå 1980 til 1987. Deretter var han formann i Rosenborg Ballklub til 1992, då han vart tvinga til å gå av etter ei skattesak. Frå 2007 til 2010 var han styreleiar i IK Skeid.

Merittar
Norsk meister: 1960 og 1964 med Rosenborg

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Eldar Hansen» frå ,  den 3. oktober 2015.  
 

Norske fotballspelarar
Norske landslagsspelarar i fotball
Rosenborg-spelarar
Folk frå Trondheim
Grue Idrettslag

Grue Idrettslag er eit idrettslag i Grue i Innlandet, stifta 18. februar 1906 under namnet Urædd. I 1927 slo Urædd seg saman med Kirkenær Fotballklubb og danna Grue Idrettslag. Eit tredje lag, Vestsiden Idrettslag, gjekk med i Grue IL i 1950.

Grue Idrettslag er aktivt i fotball, friidrett, handball, orientering, taekwondo og skiidrett. Fotballaget Grue spelte i 2. divisjon i sesongane og 1976 og 1977. Even Pellerud og Ståle Solbakken spelte på Grue IL i sine yngre år.

Klubbfargane er grønt og kvitt.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Grue Idrettslag» frå ,  den 3. oktober 2015.  
 

Grue kommune
Idrettslag i Innlandet
Idrettslag skipa i 1906
Fotballag i Innlandet
1906 i Noreg
Lisleby Fotballklubb

Lisleby Fotballklubb er eit idrettslag i Fredrikstad stifta 8. mai 1920 i Fredrikstad. Laget, som har i kring 600 medlemmer, er best kjend for sitt kvinnelag i handball og fotballaget (for menn) som i 1996 spelte i 1. divisjon.

Lisleby spelar i gul- og grøn-stripete trøyer, grøne bukser og gule strømper.

Opphavleg var Lisleby FK ein rein fotballkubb, men snart kom både friidrett, bryting, boksing og seinare skeiseløp og handball med som lagsaktivitetar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lisleby Fotballklubb» frå ,  den 3. oktober 2015.  
  

Idrettslag i Fredrikstad
Idrettslag skipa i 1920
1920 i Noreg
Strinda Idrettslag

Strinda Idrettslag, stifta 23. januar 1898, er eit idrettslag i Trondheim. Skigruppa i laget vart medlem i Norges Skiforbund i 1908. Andre avdelingar er fotball, friidrett, handball og skøyter.

Friidrett kom med som aktivitet i 1909. I 1910 vart Strinda Fotballklubb innlemma i idrettslaget, i 1915 Jonsvatnet Idrettslag.

Ved 50-årsjubileet i 1948 arrangerte Strinda IL andre del av Noregsmeisterskapen på ski; tevlingane i 4x10 km stafett og 50 km. Det var fyrste gongen eit ski-NM vart avvikla nordafjells. I 1954 arrangerte laget Ski-NM på 50 km og 3x10 km stafett, i samarbeid med den lokale skikrinsen.

Kjelder
WikiStrinda

Idrettslag i Trondheim
Skipingar i 1898
Zarqaelva

Zarqa (arabisk نهر الزرقاء, hebraisk: נחל יבוק, Yabok) er den nest største sideelva til Jordanelva, etter Yarmouk. Ho er den tredje største elva i området etter vassføring og nedslagsfeltet omfattar det tett folkesette områda aust for Jordanelva, i Jordan. Ho spring ut nær Amman og flyt gjennom ein vid og djup dal (som er identifisert som den bibelske elva Jabbok) før ho munnar ut i Jordanelva etter eit samla fall på 1090 meter. Elva er kraftig forureina og oppreinskinga av elva har høg prioritet hos det jordanske miljødepartementet.

Geologisk sett er Zarqa kring 30 millionar år gammal. Kjelda til elva ligg ved 'Ain Ghazal, ein stor arkeologisk stad som er datert attende til yngre steinalder. Arkeologiske funn lalngs elva indikerer at området hadde eit rikt plante- og dyreliv i tidlegare tider. 

King Talal-dammen vart bygd over den nedre delen av Zarqa i 1970-åra og skapte eit vassreservoar med ein kapasitet på 55 millionar kubikkmeter, som vart auka i 1987 til millionar kubikkmeter.

Sjå òg
Yarmouk

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «River Zarqa» frå ,  den 3. oktober 2015.  
 

Elvar i Jordan
Elvar i Bibelen
Azraq

Azraq (arabisk الأزرق, tyder «den blå») er ein liten by i Zarqa guvernement sentralt i det austlege Jordan, 100 km aust for Amman. Folketalet i Azraq var 9021 innbyggjarar i 2004.
Shaheed Mwaffaq flybase ligg i Azraq.

Historie 

Azraq har lenge vore ein viktig busetnad i eit øyde og no tørt ørkenområde i Jordan. Den strategiske verdien av byen og borga (Qasr Azraq) er at han ligg midt i Azraq-oasen, den einaste permanente ferskvasskjelda i kring 12 000 kvadratkilometer med ørken.

Byen ligg langs ei stor ørkenrute, som vart nytta til handel i regionen. Azraq-oasen har ei lang historie som byrja i nedre eldre steinalder. Mange eldre steinalderstader er dokumentert i Azraq våtmarksreservat. Under epipaleolittisk tid var det òg busetnad i oasen. I nabateisk tid var det òg folk som budde her. Qasr Azraq vart bygd av romarane på 200-talet evt., og vart kraftig ombygd i mellomalderen av mamelukkane. I omajade-tida vart det bygd eit vassreservoar sør i Azraq. Under arabaropprøret tidleg på 1900-talet var Qasr Azraq ein viktig base for T.E. Lawrence.

I området nær Azraq-oasen er det funne hundrevis av geoglyfar, store hjulforma strukturar av stein som er datert minst 2 000 år attende. Desse strukturane er ofte funnen på lavasletter og varierer frå 25 til 70 meter på tvers. Arkeologar trur at hjula i Azraq-oasen er nytta som gravplassar, men det er no drege i tvil.

Sjå òg
Zarqa guvernement
 Azraq våtmarksreservat

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Azraq, Jordan» frå ,  den 3. oktober 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Busetnader i Zarqa guvernement
Oasar i Jordan
Jabal Umm Fruth-brua

Jabal Umm Fruth-brua er ei av fleire steinbruer i Wadi Rum-området i Jordan. Det har eit spektakulært fall på begge sider og er eit populært turistmål.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jabal Umm Fruth Bridge» frå ,  den 3. oktober 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Jordansk geografi
Naturlege bogar
Tell Mar Elias

Tell Mar Elias er ein ås (Tell) i Ajlun-området nord i Jordan. Staden, som ligg nordvest for Ajlun, har lenge vore identifisert som Tishbe, som i Bibelen er nemnt som heimstaden til profeten Elia.

Her ligg ruinane av ei av dei største, kjende bysantinske kyrkjene i Jordan. Lekamar frå staden er marmor utskjeringar og små, religiøse  metallobjekt, som er til utstilling i Ajlounborga museum.

Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkja og mosaikken her

Jordansk geografi
Turisme i Jordan