alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Manilahamp

Manila, òg kjend som manilahamp, er ein type fiber frå blada og bladstenglane til abacá (Musa textilis), ein plana i bananfamilien. Tidlegare vart fiberen brukt til å laga tau og fiskegarn, og han er kjend for å tola saltvatn godt. I dag vert han brukt til spesielle papirprodukt, som teposar, filterpapir og pengesetlar. Han vert òg brukt til å produsera eit rimeleg, brunt papir kjent som manilapapir.

Manila er ikkje hamp, men vert likevel av og til kalla «manilahamp» av historiske årsaker. I ei tid då hamp var ei av hovudkjeldene til fiber, hende det at andre fibrar vart kalla hamp sjølv om dei ikkje var det. Planta abacá kjem opphavleg frå Filippinane, og fiberen har fått namnet sitt etter hovudstaden i landet.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Manila (fiber)» frå ,  den 29. april 2020.  
 
Plantefibrar
Femårsplan

Ein femårsplan er ein plan som visar korleis landet skal utviklast økonomisk. Planane vart mykje brukt i Sovjetunionen og andre kommunistiske land, men har også vore i bruk i andre land. Å oppfylle planane før sin sluttdato er eit mål innfor byråkratiet.

Bruk

Sovjetunionen 
Sovjetiske femårsplanar vart innført av Josef Stalin i 1929.  I alt var det 13 ulike femårsplanar. Gosplan hadde ansvaret for planlegginga av femårsplanar. Den fyrste femårsplanen hadde som mål å auke tungindustrien i landet. Tungindustrien som gruver, kraftverk og smelteverk auka kraftig, på kostnad av forbruksvarar. Konsekvensane var stor hungersnaud i landet. Den fyrste planen var ferdig på berre fire år.

Kina
Folkerepublikken Kina tok i bruk sin første femårsplan i 1952, og har halde fram sidan.

India 
I India har ein nytta femårsplaner sidan 1951.

Sjå òg
Fireårsplanen i Nazi-Tyskland

Kjelder

Sovjetisk historie
Makroøkonomi
Talet 5
Øvre Sund bru

Øvre Sund bru er ei bru over Drammenselva i sentrum av Drammen. Brua utgjer ein del av  Fylkesveg 282 og Sentrumsringen, og var opna 9. september 2011. Brua er ein del av Vegpakke Drammen og det siste prosjektet i Sentrumsringen. Øvre Sund bru forbind Grønland (sør) og Hamborgstrøm (nord).

Lengda til brua er på 148 m, lengda inkl. brokar er 250 meter. Det er to køyrefelt i kvar retning i tillegg til separat sykkelveg med fortau. Lengda på delen med sykkelveg og fortau er noko kortare enn hovudspennet. Dei totale prosjektkostnadene var på 527,5 millionar kroner.

I 2000 vart ein arkitektkonkurranse kunngjort, og den vart vunnen av Bovim-Fuglu-Svingen Arkitektar (seinare Nuno Arkitektur).

Sjå òg
 Bruer i Noreg
 Bruer i Noreg etter lengd
 Drammen bybru
 Ypsilon bru

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Øvre Sund bru» frå ,  den 1. mai 2020.

Litteratur 

 Anne-Beth Jensen: «Raffinert bruløsning», s. 126-129 i Byggeindustrien, Nr. 7/2011. ISSN 03327086.

2011 i Noreg
Bruer opna i 2011
Vegar i Drammen
Vegbruar i Viken
Hn/Nederlendsk

Nederlendsk (nederlendsk: nederlands) er eit vest-germansk, nedertysk mål. Um lag 21 millionar i verda snakkar dette språket. Den avvikande formi av nederlendsk tala i Belgia vert uhøgtideleg kalla flamsk. Det nederlendske namnet fyr målet er Nederlands. På norsk vert også namnet hollandsk nytta, men sidan dette berre peikar til ein del av Nederland, vert det ikkje sét på sum rett.

Klassifisering og nærskylde språk 
Nederlendsk er grammatisk på mange måtar liknande tysk, men er i høg grad ulik i uttale. Ein sum kjenner det eine målet , kann med noko trening skyna hitt målet gott. Samanlikn til dømes:

 De kleinste kameleon is maar 2 cm groot, de grootste kann wel 80 cm worden. (nederlendsk)

 Das kleinste Chamäleon ist nur 2 cm groß, die größten können auch 80 cm erreichen. (tysk)

Nokre mindre nytta ord og vendingar er nærare tysk:

 Der kleinste Chamäleon ist nur 2 cm groß, der größte kann wohl 80 cm werden. (mindre vanleg tysk)

(På norsk vert dette: «Den minste kameleonen er berre to cm stor, den største kann verta 80 cm».)

Men det er uttala sum gjer den største skilnaden millom tysk og nederlendsk, på same måten sum skilnaden millom tysk og sveitsartysk (og andre tyske målføre).

Typisk så upptrer dei største skilnadane millom tysk og nederlendsk i korte, men viktige bygnadar og daglege ord sum fylgjer:

Um ein tyskar hev lært eitt til to hundre av desse ordi, i tillegg til nokre reglar, vil den tysktalande skyna nederlendsk skrift nokså bra. Men nederlendsk er ikkje pensum i tysk skule.

Somme plassar vert tysk og nederlendsk til og med tala um lag side um side. Folk sum kann nederlendsk kann sum oftast skyna skriftleg tysk, og tysktalande (sum kann engelsk) kann sum oftast lesa nederlendsk.

Nederlendsk er eit nedertysk språk i den vestgermanske språkgruppa (sjå tabellen over). Det er difor i slekt med andre lågsaksiske og austnedertyske språk, og er (ser ein burt frå frisisk) det målet sum er nærast i slekt med engelsk.

Bakgrunnsstoff 

 Språknytt: Om nederlendsk og slektningane
 Hollandsk gloseinnlæringssystem  (Norsk)
 Nederlendskkurs på Wikibooks
 Online Nederlands leren
 Dutch 101 Dutch for beginners and travelers (in English)
 Nederlendsk språks historie
 Nederlandse Taalunie (Den nederlendske språkunionenen)
 Algemene Nederlandse Spraakkunst  (Nederlendsk grammatikk på nederlendsk)
 Online Dutch Grammar Course (Nederlendsk grammatikk på engelsk)
 Nederlendskkurs 
 Nederlendskkurs, 8 kapittel 
 Ethnologue for Nederlendsk
 Euromosaic - Flemish in France - Stillinga til flamsk i Frankrike

Ordbøker 

 All Dutch free dictionaries 
 Online Nederlands Woordenboek
 Majstro Multilingual Translation Dictionary
 Lookwayup English-Dutch-English dictionary
 Freedict English-Dutch-English dictionary
 Travlang Dutch-English dictionary
 Euroglot dictionary
 Van Dale (Dictionary -- in Dutch)
 http://www.notam02.no/~hcholm/altlang/ht/Dutch.html - The Alternative Dutch Dictionary
 Flemish - English Dictionary: from Webster's Online Dictionary - the Rosetta Edition.
 Dutch - English Dictionary: from Webster's Online Dictionary - the Rosetta Edition.
Storemøllens Patentslip og Mekaniske Verksted

Storemøllen Patentslip & Mek. Verksted var eit skipsverft i Sandviken i Bergen som i hovudsak dreiv med vedlikehald og reparasjon av mindre fartøy. Det vart start opp av Wilhelm Meyer i 1901 på ei tid då det var ein aukande flåte av fjordabåtar, slepebåtar og fiskefartøy i Bergen. Stadig fleire av fartøya vart bygt i stål og det skapte ein marknad for mekaniske verkstader. 

I 1914 overtok sonen Arnold M. Meyer drifta, og i 1915 var det tilsett kring 100 menneske på verftet og mølla like ved. Verftet fekk kraft via ein turbin som Storemøllen skaffa seg i 1899. Dei trong derfor tilgang på nok vatn, og dette er truleg årsaka til at stemmene i Sandviksfjellet vart heva kring 1895.

Kjelder
Sandviksbataljonen om Storemøllen

Skipsverft i Bergen
Skipingar i 1901
Tidlegare føretak i Bergen
Skip bygde ved Storemøllens Patentslip & Mek. Verksted
DS «Musca» (1920)

DS «Musca» (kallesignal LCEU) var ein taubåt bygt i 1920 for Det Bergenske Dampskibsselskab (BDS) for buksering på hamna i Bergen.

Historie
Skipet vart bygt ved Storemøllens Patentslip & Mek. Verksted i Bergen og kosta 40 000 kroner då det vart levert i 1920.

12. mai 1924 fekk båten fyrgangen for kjelen nedbrendt. Skipet vart reparert ved verftet til BDS i Laksevåg. 30. oktober 1926 hadde «Musca» ein båt på slep då båten «Harald» kom bakkande og rende i «Musca». Taubåten sprang lekk og vart ført inn til Tollbodkaien.

21. april 1940 vart skipet rekvirert av tyske Kriegsmarine. I april 1944 vart båten sterkt skadd under eksplosjonen på Vågen og vart slengt opp på Festningskaia og sterkt skadd. Kapteinen ombord omkom og vart aldri funnen. Dekksmannen og maskinisten overlevde utan større skadar. Båten vart reparert på Stord. 

2. desember 1947 var «Musca» involvert i ein kollisjon. Taubåten skulle om ettermiddagen gå frå Bryggen til Bradbenkhopen for å gå i opplag for natta, då han vart pårent av , som manøvrerte på Vågen. Støyten var ganske kraftig og «Musca» vart sendt mot «Snurp 3», som låg ved Bradbenk-kaien. «Snurp 3» vart råka på babord side og baug og fekk eit stort sår i skroget og ankerklysset kløyvd. «Musca» fekk ingen skadar.

I 1951 vart båten selt til ein ukjent eigar i Stavanger og omdøypt «Sabben». Kva som skjedde vidare med båten er ukjend. I 1990 vart båten utgått av flaggboka.

Skipet
Tonnasjen til skipet var ved levering 20 brt og 6 nrt.
Hovudmaskinen var ein kolfyrt tosylindra compound dampmaskin av ukjend merke. Dette gav ei maskinkraft på 65 indikerte hestekrefter.

Sjå òg
Flåten til Det Bergenske Dampskibsselskab

Kjelder

Norske dampskip
Norske taubåtar
BDS-eigde fartøy
Skip bygde ved Storemøllens Patentslip & Mek. Verksted
Skip frå 1920
Heimeflåten
Stykkgods

Stykkgods er last som vert frakta i einingar som kan handterast av kran eller køyretøy.  Stykkgodset vil typisk vera i fat, store sekker eller på pallar. Slik frakt skjer for det meste med stykkgodsskip, jarnbane eller lastebil.

Stykkgods skil seg frå partilast ved at det som regel har mindre einingsvekt og volum. Som oftast verta stykkgodset fordelt i standardiserte, større einingar på terminalar før utsending frå ein region og desse einingane kan omfordelast undervegs, før dei til slutt vert distribuert frå ein terminal.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Stykkgods» frå ,  den 29. april 2020.  
 

Sjøfart
Godstransport
Stykkgodsskip

Stykkgodsskip er skip spesielt tilpassa transport av stykkgods.  Dei har gjerne heisekraner eller lasteramper for lastebil eller gaffeltruck for å føre lasta i rommen på skipet.

Ved utgangen av 2003 hadde flåten i verda av stykkgodsskip ein total lastekapasitet på 94,8 millionar dødvekttonn, noko som utgjer 11,1 % av den totale verdsflåten.  Delen av verdsflåten har gått sterkt tilbake dei siste tiåra (30,2 % i 1970).  På éi side er det no større avstand mellom råvareleverandørane og produsentane, difor fraktast meir råvarer med tørrlasteskip til produserande land.  På ein anna side har spesialiserte containerskip teke over store delar av transporten av ferdige varer frå produksjonsstadane til konsumentane.

Attkjenning 
Stykkgodsskipa finst i mange ulike variantar avhengig av kva for ei spesiell last dei er berekna på.  Dei som har lasteluker på dekk, vil ha kranar for å lasta og lossa.  Desse skipa vil typisk lasta sekker eller rullar.  

Andre igjen vil ha sideportar eller akter- eller baugportar for tilgjenge til lasteromma.  Dette er typisk for kjøleskipa som køyrer last på pallar inn i lukka lasterom med kjøleanlegg.

Norske reiarar 
Dei største norske reiarane i dette segmentet er Bergensbaserte reiarar som Kristian Gerhard Jebsen, Westfal-Larsen og Grieg Billabong.  Dei har stykkgodsskip som vert lasta gjennom lasteluker på dekk.

Nor-Cargo er ein annan aktør som opererer skip for norske reiarar i Noreg, medan Green Reefers har kjøleskip for transport av fisk frå Noreg til kontinentaleuropa.

Bakgrunnsstoff 
UNCTAD/RMT/2004 Om stykkgodsskip frå UNCTAD (engelsk)
Båttypar
Skeise-VM 1971 for menn

Verdsmeisterskapen på skeiser 1971 for menn vart avvikla på Nya Ullevi i Göteborg helga 13. og 14. februar 1971. 34 utøvarar frå 14 land deltok i meisterskapen, av dei fem frå Noreg. 

Ard Schenk frå Nederland vart verdsmeister, etter å ha fått bestetid på dei tre lengste distansane. Dermed forsvarte han meistertittelen på suverent vis, framfor svenske Göran Claeson på andre- og sin eigen landsmann, Kees Verkerk, på tredjeplass. Dag Fornæss frå Noreg vann 500-meteren og vart fjerdemann samanlagt.

Skeise-VM 1971 

Dato: 13./14. februar 1971

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Wereldkampioenschap schaatsen allround mannen 1971» frå ,  den 30. april 2020.  
 

Lengdeløp på skeiser
Sport i 1971
Idrettstilskipingar i Sverige
NM i sykling 1977 på landeveg

Noregsmeisterskapen i landevegssykling 1977 for menn vart avvikla i Skien 23. juli 1977.

Menn, 180 km

Kvinner, 60 km
Noregsmeisterskapen i landevegssykling 1977 for kvinner vart avvikla i Sandnes 26. juli 1977.

Kjelder
Sportsboken 77-78. Dreyerbok Stavanger. 1977.

Noregsmeisterskap i 1977
Noregsmeisterskap i sykling
Idrettstilskipingar i Rogaland
Idrettstilskipingar i Vestfold og Telemark
Idrett i Sandnes
Idrett i Skien
NM i sykling 1977 i tempo

Noregsmeisterskapen i sykling 1977 i temporitt for menn vart avvikla med individuell tevling i Larvik den 12. august og med lagtempo den 10. august i Biri.

Menn

50 km temporitt

100 km lagtempo

Kvinner
Temporitt for kvinner arrangert i Sandnes 25. juli.

Kjelder
Sportsboken 77-78. Dreyerbok Stavanger. 1977.

Noregsmeisterskap i 1977
Noregsmeisterskap i sykling
Idrettstilskipingar i Innlandet
Idrettstilskipingar i Rogaland
Idrettstilskipingar i Vestfold og Telemark
Idrett i Larvik
Aleksej Gusarov

Aleksej Vasiljevitsj Gusarov () er ein sovjet-russisk tidlegare ishockeyspelar, fødd i Leningrad. Han er ein av eit mindretal utøvarar som har vorte både olympisk meister, verdsmeister og vinnar av Stanley Cup.

Forsvarsspelar Gusarov spelte frå 1981 till1984 på SKA Leningrad. I 1984 gjekk han over til CSKA Moskva, den dominerande klubben i sovjetisk ishockey. Vinteren 1991 flytta han til Canada der han gjorde teneste for Quebec Nordiques i National Hockey League til 1995, då klubben skifta namn til Colorado Avalanche og vart heimehøyrande i Denver i USA. Gusarov bidrog mykje til at Colorado vann Stanley Cup våren 1996. Han la opp i 2001, etter nokre månaders spel for New York Rangers og St. Louis Blues.

Gusarov hadde fast plass på Sovjetunionen sitt landslag frå 1985 til 1991. Gjennom perioden var han med å vinne gull i VM 1986, OL 1988, VM 1989 og VM 1990. Han fekk dessutan med seg eitt VM-sølv og to VM-bronser. I 1998 deltok Gusarov for Russland under dei olympiske vinterleikane i Nagano der han og lagkameratane enda opp med sølvmedalje, etter eittmålstap mot Tsjekkia i finalen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Alexei Wassiljewitsch Gussarow» frå ,  den 30. april 2020.  
 

Sovjetiske ishockeyspelarar
Russiske ishockeyspelarar
Olympiske meistrar for Sovjetunionen
Maria Anna Mozart

Maria Anna Mozart (), seinare baronesse Berchtold von Sonnenburg, kjend som «Nannerl» blant vener, var den eldre systera til Wolfgang Amadeus Mozart. Ho var dotter av komponisten Leopold Mozart og Anna Maria Pertl, og var sjølv pianist og skal også ha komponert.

«Nannerl» var ein gåverik pianist, og drog som ung på konsertturnear i mange land i Europa saman med Wolfgang. Allereie som elleveåring spelte ho vanskelege sonatar og konsertar for klaver — betre enn bror sin — og fekk heider og gåver frå høgtståande personar. Det er ikkje att komposisjonar etter henne, men det finst brev der Wolfgang lovprisar arbeida hennar og oppfordrar henne til vidare innsats. Ho kom likevel i skuggen av bror sin, og levde seinare i livet som kone og mor, og gav undervising i piano.

Etter at far hennar nekta henne  å gifta seg med kammerherre Franz Armand d'Ippold, gjekk ho i 1784 inn i eit fornuftsekteskap med den 15 år eldre Johann Baptist Reichsfreiherr Berchtold von Sonnenburg (1736–1801). Dei levde i St. Gilgen i same huset som mor hennar var blitt fødd i. Ektemannen hadde fem barn frå to tidlegare ekteskap, og sjølv fekk ho tre barn med han. Etter at ektemannen døydde i 1801 drog Nannerl tilbake til Salzburg, der ho var ein høgt respektert pianolærar.

Ho blei blind i ein alder av 74 år. Etter at ho døydde i 1829 blei ho etter eige ønske gravlagd på den kommunale gravplassen St. Peter i Salzburg.

Dagbøker, brev og erindringar etter Nannerl var og er verdifulle kjelder for Mozart-forskarar.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Maria Anna Mozart» frå ,  den 30. april 2020.

Litteratur 
 
 
 Eva Rieger: Nannerl Mozart. Leben einer Künstlerin im 18. Jahrhundert. Frankfurt/M. 1990. Omarbeidet utgave 2005. Svensk oversetting 1992.

Bakgrunnsstoff

 
 Eva Rieger: 
 «Mozart, Maria Anna», sophie-drinker-institut.de

Kvinnelege musikarar frå 1700-talet
Austerrikske pianistar
folk frå Salzburg
Mozart
Svenska skidspelen 1956

Svenska Skidspelen 1956 vart avvikla i Falun frå 10. til 12. februar 1956.

Menn

15 km 

Dato: 10. februar

30 km 

Dato: 12. februar

Kombinert 

Dato: 10./11. februar

Hopprenn 

Dato: 12. februar

Kjelder
Arbeiderbladet 11.2.1956
Arbeiderbladet 13.2.1956

Idrettstilskipingar i Sverige
Sport i 1956
J. P. Nyströms orgel- & pianofabrik

J. P. Nyströms orgel- & pianofabrik var eit svensk føretak som bygde orgel og piano i Karlstad. Føretaket vart skipa i 1865 og lagt ned i 1962. I 1909 vart det kunglig hovleverantör. 

Johan Petter Nyström grunnla føretaket i 1865. Han hadde tidlegare avlagt svenneprøve som møbelsnekkar. Nyström hadde tidlegare arbeidd hos læremeistrar i Stockholm og Norrland. I 20-årsalderen busette han seg i Väse og tok til å lage handklaver og trekkspel.

I 1925 vart det produsert om lag 600 orgel og 200 piano.
I 1949 vart det produsert om lag 2000 piano.

J. P. Nyström leverte i 1889 orgelet i dåverande Revholt kapell på Grue Finnskog.

Eigarar
1865-1900 - Johan Petter Nyström (1839-1900) piano- og orgelfabrikant i Karlstad.
1900-1901 - Oscar Fredrik Nyström (1866-1901), eldste sonen til J.P. Nyström.
1901-1937 - Carl Wilhelm Nyström (1871-1937), sivilingeniør, piano- og orgelfabrikant i Karlstad.
1937-1962 - Boo Nyström (1900-1982), konsul, piano- og orgelfabrikant i Karlstad.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «J. P. Nyströms orgel- & pianofabrik» frå ,  den 30. april 2020. 
 oppgav desse kjeldene:  
 
Archives Portal Europe - Värmlandsarkivet 
Klaverens hus

Karlstad
Tidlegare svenske føretak
Skipingar i 1865
Nedleggingar i 1962
Orgelbyggjarar
Klaverbyggjarar
Svenske instrumentmakarar
Svenska skidspelen 1955

Svenska skidspelen 1955 vart avvikla frå 6. til 9. januar 1955. Grunna snømangel vart langrenna flytta til Nässjö, hopprenna fann stad i Hammarbybakken i Stockholm framom ikring 15 000 tilskodarar.

Menn

15 km 

Dato: 6. januar

Kombinert

Hopprenn 

Dato: 9. januar

Kvinner

10 km 

Dato: 6. januar

Kjelder
Arbeiderbladet 7.1.1955
Arbeiderbladet 10.1.1955

Idrettstilskipingar i Sverige
Sport i 1955
Jan Heintze

Jan Heintze, til 1981 Jan Larsen, () er ein dansk tidlegare fotballspelar. Han er kjend for sine mange år i PSV Eindhoven, der han spelte i to periodar; 1982-94 og 1999-2003. Heintze deltok i tida 1987-2002 i 86 landskampar for Danmark og skåra 4 mål. Triumfen med PSV i Europacupfinalen 1988 var høgdepunktet i hans fotballiv.

Heintze var veng på Kastraup BK i 1981-82. Deretter hadde han kontrakt med nederlandske PSV Eindhoven i 12 år fram til 1994, der han var sideback for den suksessrike klubben. Etter mellomspel med to sesongar i Bayer Ürdingen og tre i Bayer Leverkusen, kom han tilbake til PSV i 1999 og tente klubben i fire år. Heintze vart nederlanadsk seriemeister seks gongar med PSV. 

Heintze var dansk landslagsspelar frå 1987 til 1991. Då han i protest reiste heim før ein landskamp i 1991, vart han sett i karantene i eitt år og lite brukt dei neste åra. Dermed mista han den danske EM-triumfen i 1992. Fyrst frå 1996 fekk han fast plass i den danske fyrsteellevaren, deltok såleis i EM 1988, VM 1998, EM 2000 og VM 2002.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Jan Heintze» frå ,  den 1. mai 2020.  
 

Danske fotballspelarar
PSV-spelarar
Bayer Leverkusen-spelarar
Spelarar i Fotball-EM 1988
Spelarar i Fotball-VM 1998
Spelarar i Fotball-EM 2000
Spelarar i Fotball-VM 2002
Salihorsk

Salihorsk er ein belarusisk by i Minsk voblast. I 2010 hadde byen 102 335 innbyggjarar.

Folk frå Salihorsk 
Evgeny Morozov, forfattar og forskar

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Salihorsk» frå ,  den 2. mai 2020.  
 
Byar i Belarus
Yumaørkenen

Yumaørkenen er eit lågareliggjande område i Sonoraørkenen sørvest i USA og nordvest i Mexico. Han ligg i det endorheiske bekkenet Salton Sink. 
Med ei gjennomsnittleg nedbørsmengd på under 200 mm i året er han ein av dei tørraste ørkenane i Nord-Amerika. 

Ørkenen omfattar område med skrinn vegetasjon og har merkbare sanddyner. Det finst også lite folk her. Den største busetnaden er Yuma i Arizona, som ligg ved Colorado-elva og grensa til California. Han har rundt 95 000 innbyggjarar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Yuma Desert» frå ,  den 1. mai 2020.  
 
Ørkenar i Mexico
Ørkenar i USA
Geografi i Arizona
Geografi i Sonora
NM i friidrett 1953

Noregsmeisterskapen i friidrett 1953, hovudmeisterskapen, vart avvikla på Trondheim stadion i Trondheim dagane 14.-16. august 1953. Sportsklubben Freidig og Trondheim & Omegn Friidrettskrets arrangerte ein meisterskap som omfatta 19 tevlingar for menn og 11 for kvinner.

Sverre Strandli vart tildelt den store kongepokalen for sitt lengste sleggjekast. Anne Marie Woldset fekk den vesle kongepokalen for sigeren på 60 meter.

Menn

100 meter

200 m

400 m

800 m

1500 m

5 000 m

10 000 m

110 m hekk

400 m hekk

3 000 m hinder

1000 meter stafett

Høgdehopp

Stavhopp

Lengdehopp

Tresteghopp

Kulestøyt

Diskoskast

Sleggjekast

Spjutkast

Kvinner

60 m

100 m

200 m

80 m hekk

Høgdehopp

Lengdehopp

Kulestøyt

Diskoskast

Spjutkast

Kjelder
Arbeiderbladet 15. august 1953
Arbeiderbladet 17. august 1953

Noregsmeisterskap i friidrett
Noregsmeisterskap i 1953
Idrettstilskipingar i Trøndelag
Henning Jensen

Henning Jensen () var ein dansk fotballspelar frå Nørresundby som vann UEFA-cupen 1975 for Borussia Mönchengladbach. Perioden 1975-80 vart han seriemeister i såvel Vest-Tyskland, som i Spania og Nederland.

Klubbspel
Angrepsspelaren Jensen spelte på nivå fire i heimlege Nørresundby til sommaren 1972. Etter å ha imponert i ein kvalifiseringskamp til Sommar-OL 1972 fekk han kontrakt med den vesttyske toppklubben Borussia Mönchengladbach. Med Borussia vann han DFB-pokalen i 1973, UEFA-cupen 1975 og bundesligaen 1975 og 1976. Deretter vart han overført til Real Madrid i Spania og var med på å vinne La Liga i 1978 og 1979. Frå 1979 til -81 var Jensen i to sesongar Ajax-spelar, i sin fyrste sesong vart han nederlandsk seriemeister. Han avslutta si tid som aktiv spelar med Aarhus GF, der han frå 1981 til -83 for fyrste gong spelte i dansk toppserie.

Landslagsspel
Frå 1972 til 1980 deltok Jensen i 21 av Danmarks landskampar. Han skåra 9 mål.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Henning Jensen (fodboldspiller, født 1949)» frå ,  den 1. mai 2020.  
 
eu-football

Danske fotballspelarar
Borussia Mönchengladbach-spelarar
Real Madrid-spelarar
Ajax-spelarar
AGF-spelarar
Det Nordenfjeldske Dampskibsselskab

Det Nordenfjeldske Dampskibsselskab (NFDS) var eit norsk reiarlag som vart stifta 28. januar 1857 i Trondheim. Bak skipinga stod ei rekkje av handelshusa i byen. Føremålet var i første omgang å driva rutetrafikk til Hamburg i Tyskland. Det første fartøyet til reiarlaget var  hjuldamparen DS «Nidelven».

I 1893 var reiarlaget ein av medstiftarane til Hurtigruten. NFDS hadde eit nært samarbeid med Det Bergenske Dampskibsselskab (BDS), sjølv om dei òg var rivalar. NFDS dreiv enno andre kystruter og utanlandsruter.

Etter hundreårsskiftet utvikla reiarlaget seg frå å vera eit reiarlaget for lokale handelsinteresser til å satsa breitt på både Hurtigruten, den gryande turisttrafikken og trampfarten. I 1925 kjøpte reiarlaget den britiske kongeyachten Aleksandra og sette den inn i hurtigrutetrafikken under namnet DS «Prins Olav».

Dei to verdskrigane råka NFDS hardt, og reiarlaget mista om lag halvparten av tonnasjen sin, i tillegg til mange medarbeidarar. Frå midten av 1950-åra var flåten intakt igjen og NFDS utvikla seg til ein større shipping-aktør i norsk samanheng. Reiarlaget hadde no interesser i både bulkfart, cruisefart og oljeverksemd.

I 1984 sikra Norcem seg majoriteten i reiarlaget, og slakta det. Reiarlagdelenvart omdøypt Nordenfjeldske Shipping, og vart i 1985 selt til Kosmos AS og formelt underlagt BDS. Det som var igjen av Nordenfjeldske Shipping følgde med på lasset då BDS vart selt til RoNoTro i desember 1988. Hurtigruteskipa vart formelt overført til Troms Fylkes Dampskibsselskap (TFDS) i august 1989.

NFDS hadde skip i hurtigrutetrafikk frå 1895 til 1989.

Kjelder 

 Liv Marit Haakenstad: Slektsgranskerens guide til utvandringen 1825 – 1930. Orion forlag 2008. ISBN 978-82-458-0848-3
 Myhre, Gaute: Det Nordenfjeldske dampskibsselskab : 150-årsjubileum : et nasjonalt stykke sjøfartshistorie, 2007

Bakgrunnsstoff 

 Hurtigrutemuseet – Rederiene
 Skipshistorie 1915 DS Ulf Jarl
 NRK Norske Skipsforlis - Ulf Jarl, Even Martin Evensen
Nedleggingar i 1989
Skipingar i 1857
Næringsliv i Trondheim
Hurtigrutereiarlag
Tidlegare norske reiarlag