alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Diomedea sanfordi

Diomedea sanfordi er det vitskaplege namnet på albatrossar i slekta Diomedea som høyrer til ein populasjon med hekking på Chathamøyane aust for New Zealand. Det engelske artsnamnet er Northern royal albatross, arten har ikkje fått tilordna normert namn på norsk, «nordkongealbatross» kan vere kandidat til norsk namn.  BirdLife International  splitta D. sanfordi frå kongealbatross, D. epomophora med referanse til Robertson and Nunn (1998) og Brooke (2004). Somme autoritetar, som Clementslista ('eBird/Clements checklist') og SACC held framleis D. m. sanfordi som underart av kongealbatross, Diomedea melanophris, men SACC spør etter framlegg til splitt.

Skildring 
Dette er ein stor albatross, berre vandrealbatrossen overgår denne arten i maksimal og gjennomsnittleg storleik. Kropp, hovud og underside av vaksne individ er i kvitt, men med mørke vengespissar og ein smal mørk bakkant på undervengen. Nebbet og beina er i rosa. Oversida er vengen er mørk på vaksne fuglar, men ryggen kvit. Vaksne individ av D. sanfordi kan skiljast frå kongealbatross, eller nominatforma, med langt mørkare overside av vengen. Oversida er mørk heilt mot framkanten der den sørlege populasjonen har kvit framkant på vengen. Ungfuglar kan vere vanskelege å identifisere, men om ein fugl har svart på hovudet eller i stjertfjører er han vanlegvis ein nordkongealbatross. Eit godt kjenneteikn på begge desse formene av kongealbatross som skil dei frå vandrealbatross er ei mørk stripe langs nebbgapet der vandrealbatrossen er lys rosa. D. sanfordi veg i området 6,5 til 6,8 kg, har vengespenn på 3 - 3,5 meter og er ca. 115 cm lang.

Hekkeområdet for Diomedea sanfordi er nesten utelukkande Chathamøyane (99 %), men nokre hekkar på Aucklandøyane og på Sørøya på New Zealand. Utanom hekkesesongen spreier desse albatrossane seg sirkumpolart, dei fleste mellom 30 og 52 °S.

IUCN klassifiserer denne arten som sterkt truga. Populasjonen er estimert til ca. 25 000-26 000 individ og populasjonen er trudd å vere minkande.

Kjelder

Kjelder gjeve av BirdLife International  

Albatrossfamilien
Amarnabreva

Amarnabreva er ei samling leirtavler frå Det nye riket i Egypt. Dei blei funne ved Amarna  i Egypt i 1887. Breva er skrivne med kileskrift, hovudsakleg på akkadisk, og inneheld den diplomatiske brevvekslinga mellom dei egyptiske faraoene Amenhotep III og Akhnaton på den eine sida og vasallkongane deira i Palestina og Syria i tillegg til med andre storkongar i Midtausten. Samlinga inneheld 382 forskjellige brev som er blitt datert til to årtier på midten av 1300-talet f.Kr.

Amarnabreva er ein særs viktig historisk kjelde til den politiske situasjonen i Palestina og Syria i samtida. Dei viser også korleis diplomatisk kontakte mellom ulike statar føregjekk, og korleis egyptarane administrerte vasallstatane sine.

Amarnabreva blei første gong omsett og fortolka av den norske assyriologen J.A. Knudtzon i 1907-15, til tysk. William L. Moran utgav ei komplett omsetjing på fransk i 1987 og på engelsk i 1992.

I dag er brevsamlinga spreidd til fleire steder i verda. Dei fleste er på Vorderasiatisches Museum i Berlin og på British Museum i London.

Bakgrunnsstoff 
 Moran, William L.: The Amarna Letters, Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1992. ISBN 0-8018-4251-4

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Amarnabreva» frå ,  den 15. april 2012.  
 

Mesopotamia
Egyptisk historie
British Museum
Vorderasiatisches Museum

it:Amarna#Le lettere di Amarna
Jan Askelund

Jan Askelund () er ein norsk forfattar, omsetjar og litteraturkritikar. 

Askelund er utdanna cand.philol. med hovudfag i nordisk frå Universitetet i Oslo og har i tillegg studert dansk språk og litteratur ved Universitetet i Århus og gått pedagogisk seminar. Han har arbeidd som lektor ved Bryne vidaregåande skule og St. Olav videregående skole i Stavanger.

Han debuterte som forfattar i 1969 med diktsamlinga Haremunn 1940, og har sidan skrive fire diktsamlingar, tre romanar, ei sakprosabok og ei barnebok. I tillegg har han skrive artiklar for tidsskrift og årbøker og vore bokmeldar i Stavanger Aftenblad.

Bøker 
 1969 – Haremunn 1940 – diktsamling
 1972 – Diktlesing for alle – sakprosa
 1981 – Ruth Anne og dei – barnebok
 1984 – Klovnens sjeldne yrke – diktsamling
 1985 – Som alle veit – diktsamling
 1986 – Løva brøler i bushen – roman
 1987 – Silda kjem mannsterk igjen – roman
 1992 – Kameleonen er mitt dyr – diktsamling
 1993 – På intensiven – roman
 2003 – Gravferd – diktsamling
 2013 –Fortsatt i virksomhet: Festskrift til Regi Th. Enerstvedts 75-årsdag, bidragsytar

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Digitaliserte bøker av Jan Askelund hjå Nasjonalbiblioteket
 Presentasjon av Jan Askelund på nettstaden til Haugesund Folkebibliotek
 Presentasjon av Jan Askelund på nettstaden til Bergen Offentlige Bibliotek 
 
 Utgjevingar av Jan Askelund i Biblioteksøk

Norske barnebokforfattarar
Norske forfattarar
Norske lyrikarar
Norske lektorar
Norske romanforfattarar
Norske sakprosaforfattarar
Norske skjønnlitterære debutantar i 1969
Nynorskforfattarar
Folk frå Haugesund
Forfattarar frå Rogaland
Villpurre

Villpurre eller staudevårlauk (Allium ampeloprasum) er ei plante i laukslekta Allium.  Ho veks naturleg i området frå Sør-Europa til vestlege delar av Asia. Planta ser ut til å ha blitt nytta alt i førhistorisk tid og har på den tida komme til England der ein finn ho på steinete plassar nær kysten i sørvest-England og Wales. Villpurre er opphav til fleire foredla grønsaker, der purre, elefantkvitlauk og kurratlauk er dei best kjende.

Ulike namn 
Eit synonym til det vitskaplege namnet Allium ampeloprasum er Allium porrum.

Fleire grønsaker er utvikla frå villpurre. Nokre av dei er:
 Purre (Allium ampeloprasum var. porrum) - leek (engelsk), poireau (fransk), alho porro (portugisisk), cebolla puerro (spansk)
 Elefantkvitlauk (Allium ampeloprasum var. ampeloprasum) - great-headed garlic, elephant garlic (engelsk), ail à grosse tête (fransk)
 Perlelauk (A. ampeloprasum var. sectivum) - pearl onion (engelsk), poireau perpétuel, petit poireau antillais (fransk), alho bravo, alho inglês (portugisisk)
 Kurratlauk (Allium ampeloprasum var. kurrat) - kurrat (engelsk, fransk).
 تره, tareh (Allium ampeloprasum ssp. persicum) - (persisk)
 இராகூச்சிட்டம், iraakuuccittam (tamil)

Biletdøme

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Allium ampeloprasum» frå ,  den 15. april 2012.  
Villpurre - Allium ampeloprasum, efferus.no

Bakgrunnsstoff

PROTAbase on Allium ampeloprasum
 Allium ampeloprasum in Guernsey 
 Allium ampeloprasum in the USA
 Plants For a Future database
 Sjelden løk 

Laukslekta
Jomfrutårnet i Baku

Jomfrutårnet (aserbajdsjansk Qız Qalası) eller lokalt kalla Giz Galasi ligg i Gamlebyen i Baku i Aserbajdsjan er eit gammalt tårn som til forskjellige tider har vore tilknytt parsistar, sassanidane, arabar, persarar, sjirvansjahane, osmanarane og russarane. Tårnet vart bygd på 1100-talet, som ein del av bymuren kring Baku, og i lag med Sjirvansjahpalasset, som er datert til 1400-talet, er det skrive inn på verdsarvlista til UNESCO for historiske monument. Steintårnet vert rekna som eit av dei mest særprega nasjonalsymbola til Aserbajdsjan, og er avbilda på aserbajdsjanske pengesetlar. 

Jomfrutårnet husar eit museum som presenterer den historiske utviklinga til byen Baku. Her er òg ein suvenirbutikk. Frå toppen av tårnet har ein utsyn over dei smale gatene og minaretane i Gamlebyen, bulevarden i Baku, De Gaulle-huset og Bakubukta. I nyare år har fyrfatet på toppen vorte fyrt opp på kveldane under novruz-høgtida.

Då vassnivået i Kaspihavet fall, oppstod det ei landstripe som vart utbygd mellom 800- og 1400-talet, tida då bymurane i gamlebyen, palasset, inkludert den store bastionen med Jomfrutårnet vart bygd.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Maiden Tower (Baku)» frå ,  den 15. april 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Secrets of the Maiden Tower. Azerbaijan International (Autumn 2006)
Baku's Maiden Tower frå Azerbaijan International
 Maiden Tower a Hindu Temple for the Fire God Agni? 
 3D-modell 

Byggverk i Baku
Tårn i Aserbajdsjan
Kulturminne i Aserbajdsjan
Verdsarv i Aserbajdsjan
Turistmål i Aserbajdsjan
Monument og minnesmerke i Aserbajdsjan
Arkeologiske funn i Aserbajdsjan
Kanaanittiske språk

Kanaanittiske språk er ei undergruppe av semittiske språk. Dei blei snakka av folk i Kanaan-regionen, som kanaanearar, hebrearar, fønikarar og filistarar. Alle dei kanaanittiiske språka forsvann som førstespråk i løpet av det første hundreåret, men hebraisk levde vidare som litterært og religiøst språk blant jødar. Det blei gjenoppliva som talespråk på 1800-talet av Eliezer Ben-Yehuda.

Språkgruppa omfattar:
 fønikisk – utdøydd
 punisk – utdøydd
 ammonittisk – utdøydd
 moabittisk – utdøydd
 edomittisk – utdøydd
 hebraisk (mange variantar, også nolevande)

Bakgrunnsstoff 
 Some West Semitic Inscriptions
 How the Alphabet Was Born from Hieroglyphs  Biblical Archaeology Review

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kanaanittiske språk» frå ,  den 15. april 2012.  
 
Denne artikkelen bygger på «Canaanite languages» frå ,  den 15. april 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
 The Semitic Languages. Routledge Language Family Descriptions. Edited by Robert Hetzron. New York: Routledge, 1997.
 

 
Semittiske språk
Bakubukta

Bakubukta er ei naturleg hamn på sørsida av Absjeronhalvøya i Kaspihavet i Aserbajdsjan. Byen Baku ligg langs heile bukta. 

Ho har eit areal på 50 km² og ei kystlinje på 20 km. Bukta grenser til Sultanneset i aust, Sjikhneset i sørvest og øyane Qum, Dash Zira og Boyuk Zira i sør og søraust. Øyane er ein del av Bakuøyane som hovudsakleg ligg i bukta. Bulvar, bulevarden i Baku, går langs breidda av bukta. I kraftig vind kan bølgjene i bukta vere 1,5 meter høge.

Historie
Frå det første hundreåret til 600-talet var Bakubukta tørrlagd og øyane i bukta hang fast med fastlandet. På kart av Klaudios Ptolemaios så vart Baku skildra som langt frå sjøen. Etter 600-talet byrja vassnivået i Kaspihavet å stige fram til 800-talet, og sidan då har Bakubukta eksistert. Store endringar skjedde mot slutten av 1300-talet då vassnivået i Kaspihavet steig med meir enn 10 meter. Mario Sanuto, ein italiensk geografi på 1400-talet skreiv at «Vassnivået i Kaspihavet stig kvart år og dei fleste byane er lagt under vatn.» I følgje geografen Abd ar-Rashid al-Bakuvi i 1403 hadde Kaspihavet lagt det meste av Baku under vatn og vatnet stod nær moskeen. På denne tida nådde vatnet fram til Jomfrutårnet. På denne tida vart Sabayil borg bygd på ei klippe i Bakubukta, totalt lagt under vatn. Dei neste 600 åra stod vassnivået høgt, fram til starten av 1900-talet då det igjen byrja å falle. 

Staten har planar om å byggje den største bygningen i verda på ei kunstig øy i bukta, Aserbajdsjantårnet som visstnok skal få ei høgd på 1050 meter.

Galleri

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Bay of Baku» frå ,  den 15. april 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bukter i Kaspihavet
Bukta
Aserbajdsjansk geografi
Purre

Purre eller purrelauk (Allium ampeloprasum var. porrum syn. Allium porrum) er ei toårig laukplante i laukslekta frå traktene kring Middelhavet. Han er herdig mot kulde og frost, noko som gjer at ein finn han vill så langt nord som Tyskland. Dyrka kan han jamvel tola tele. I motsetnad til dei fleste andre arter i slekta, så dannar den ikkje nokre eigentlege laukar, i staden dannar laukblada ein lang sylinder.

Purre er ein viktig grønsak som kan nyttast rå, gratinert eller stuva. Anten for seg sjølv eller i gryterettar, supper og gratengar. Purre er hovudingrediensen i vichyssoise og cock-a-leekie. Den sistnemnde retten ligg skottane varmt om hjarta og er ofte forrett til Burns Suppers, middagar som hyllar den skotske poeten Robert Burns sitt liv og poesi. Ved dyrking dekkjer ein ofte delar av purrelauken for at han skal halda seg kvit og mjuk.

Namnet purre kjem frå latin porrum som opphavleg tydde graslauk.

Purrelauken er heraldisk symbol for Wales og vernehelgenen deira, David av Menevia, som var vegetarianar. På dødsdagen til vernehelgenen, 1. mars, ber mange i Wales eit lite purrelauksymbol på jakkekragen, inklusive prins Charles, ettersom han er prins av Wales. Purrelauken er regimentsvåpen for det britiske infanteriregimentet Welsh Guards.

Sortar
 Prelina
 Chalton F1
 Columbus
 Jolant
 Pandora
 Andera
 Siegfried Frost

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Purjolök» frå ,  den 15. april 2012.

Bakgrunnsstoff 

 Carl von Linnés digitala växtbibliotek
 Agropub purre 
 Finili 
 Norgro

Laukslekta
Grønsaker
Vill-lauk

Vill-lauk eller villauk (Allium oleraceum) er ei fleirårig laukplante i laukslekta i påskeliljefamilien med opprette skot og kvite, grønlege eller raude blomstrar. Planta er knytt til kalkrik jord på beitemark eller i skog og kratt.

Skildring
Vill-lauk er ei fleirårig, urteaktig plante med ein opprett vekst og eit underjordisk opplagringsorgan, som består av næringsfylte blad, ein lauk. Stengelen er rund, og tilsynelatande er bladbærande. Dei grunnstilte blada dannar nemleg så lange bladhylstre, at det kan sjå ut som om bladplata spring ut frå stengelen. Blada er halvrunde i tverrsnitt, men flate mot spissen. Dei er linjeforma og heilranda med tydelege ribber på undersida. Begge bladsidene er grågrøne og oftast dekt av ei tynn hinne. Blada visner tidleg bort og blir papiraktige. Blomstringa skjer i juli-august. Blomstrane er samla i hovudaktige, endestilte blomsterstandar. Standane er omgitt av to høgblad, og dei består forutan av blomstrar òg av eit større eller mindre tal ynglelaukar. Dei einskilte blomstrane er opprette og seinare nikkande, regelmessige og 3-talige med grønlege, kvite eller raude kronblad. Fruktene er kapslar med nokre få frø.
Den underjordiske lauken er danna av ein skiveforma stengel og tett pakka, tjukke og næringsrike blad. Under sjølve lauken er det talrike, grove trevlerøter.
 
Vill-lauk eller villauk er utbreidd i Kaukasus og det meste av Europa. Arten er knytt til lysopne eller lett skygga voksestader på kalkrik, men næringsfattig, veldrenert jord. Derfor finst den ofte på beitemark og i skog og kratt.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Laukslekta
Kalkplanter
Kurratlauk

Kurratlauk eller kurrat (Allium ampeloprasum var. kurrat) er ei laukplante i laukslekta i amaryllisfamilien som er dyrka som matplante i Midt-Austen. Han er i nær slekt med elefantkvitlauk og purre, og dei er sett på som å vere av den same arten, sjølv om kurrat nokre gonger er lista som Allium kurrat. Kurrat er litt mindre enn purre. 

Det er hovudsakleg blada av kurratlauk ein bruker. Desse kan ein hausta fleire gonger kvar sesong, og dei kan etast råe eller tilreidde. Også resten av planten kan etast som purre. Safta av planten kan brukast til å skremma vekk møll.

Kjelder

 
 

Denne artikkelen bygger på «Kurrat» frå ,  den 15. april 2012.

Bakgrunnsstoff 
 

Laukslekta
Grønsaker
Tone Aarak

Tone Aslaksdotter Aarak () var ein norsk forfattar og lærar. 

Ho var fødd i Rauland, men familien flytte til garden Tonne i Nesland då ho var i sjuårsalderen, og før ho gifte seg brukte ho namnet Tone Tonne. Som vaksen budde ho i Nissedal.

Ho debuterte som forfattar 58 år gamal i 1942 med Siste par ut, og sidan kom det fire bøker til. Framand kar kjem til gards frå 1949 er ein kriminalroman med handlinga bygd på ei drapssak frå tidleg på 1800-talet på garden Bratterud i Eidsborg. Boka fekk god kritikk, og kom i nytt opplag i 2011.

Bøker 
 1942 – Siste par ut – roman
 1943 – Stundom skin sola – roman
 1945 – Skuggar og solskinn – roman
 1949 – Framand kar kjem til gards – kriminalroman
 1955 – Liv – barnebok

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Digitaliserte bøker av Tone Aarak hjå Nasjonalbiblioteket
 Utgjevingar av Tone Aarak i Biblioteksøk
 Halvor J. Sandsdalen: «Tone Aarak kan takke eit beinbrot for at ho vart forfattarinne» i Jol i Telemark 1960

Folk frå Vinje
Folk frå Nissedal
Forfattarar frå Telemark
Norske forfattarar
Norske barnebokforfattarar
Norske kriminalforfattarar
Norske romanforfattarar
Norske lærarar
Norske skjønnlitterære debutantar i 1942
Nynorskforfattarar
Agnes Ausland

Agnes Amalie Ausland () var ein norsk forfattar frå Porsgrunn. 

Ho skreiv barneboka Den nye familien som kom ut i 1963 i Gyldendals Gode Pikebøker (GGP) og høyrespela Når enden er god (1961), Rabalder i 6f (1962) og Ungene i brakka (1966) for Barnetimen i NRK Radio. Ungene i brakka var i tre delar og vart send 14. til 28. mai 1966.

Bøker 
 1963 – Den nye familien – barnebok

Høyrespel 
 1961 – Når enden er god – Barnetimen
 1962 – Rabalder i 6f – Barnetimen
 1966 – Ungene i brakka – Barnetimen

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Utgjevingar av Agnes Ausland i Biblioteksøk


Norske barnebokforfattarar
Norske dramatikarar
Norske skjønnlitterære debutantar i 1963
Folk frå Porsgrunn
Forfattarar frå Telemark
Mariah Carey

Mariah Carey () er ein USA-amerikansk popsongar og låtskrivar frå Long Island i delstaten New York.

Biografi
Carey debuterte i 1990 med albumet Vision of love. Ho vart kjend for sin særeigne syngemåte, som er inspirert av soul, jazz og pop. Ho har hatt stor suksess i USA, Storbritannia og Australia. Særleg slo albumet Daydream frå 1995 godt an. Albumet inneheld låtar som «Fantasy» og «Always Be My Baby». Då singelen «My All» i 1998 toppa salslista i USA, vart ho den kvinnelege artisten med flest topplasseringar på denne lista. 

I Noreg har suksessen vore noko mindre. Mellom hennar mest populære utgjevingar i Noreg er singlane «Hero» (1993) og «When You Believe» (1998, duett med Whitney Houston). Albumet Music Box (1993) selde over 200 000 eksemplar i Noreg.

Mange av komposisjonene og dei fleste tekstane har Carey sjølv skrive, anten åleine eller i samarbeid med andre. Mellom anna har ho fått hjelp med songane av Walter Afannassieff, Diane Warren og Carole King.

Carey har samarbeidd med ein rekke artistar. Westlife, Whitney Houston, Puff Daddy, Boyz II Men, Jay-Z og Luther Vandross er mellom desse.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Mariah Carey» frå ,  den 16. april 2012.

Bakgrunnsstoff

USA-amerikanske songarar
Musikarar frå New York City
USA-amerikanske skodespelarar
Grammy-vinnarar
Bakuøyane

Bakuøyane er ei gruppe øyar i Kaspihavet i nærleiken av Baku i Aserbajdsjan. Farvatnet kring øyane er grunt. Øyane bestrå av dei følgjande øyane, i tillegg til nokre små sandbankar.

Øyar
Øyane ligg i Bakubukta: 
 Böyük Zirə eller Nargin
 Daş Zirə eller Vulf
 Kiçik Zirə, Qum eller Sandøya

Øyane sørvest for bukta ligg i ei eiga gruppe: 
 Səngi Muğan
 Zenbil 
 Chikil
 Qara Su
 Xərə Zirə
 Daşlı ada   
 Giløya
 Kür Daşı

Økologi
Vegetasjonane på øyane i Bakuøyane har vore mykje øydelagd av forureining skapt av oljebrunnar i same bukt, slik at dei fleste øyane er nesten heilt utan vegetasjon. Tidlegare var denne øygruppa eit ideelt økosystem for kaspisk sel. Stør finst framleis kring øyane der vatnet ikkje er altfor forureina. Visse fuglar som vitjar Bakubukta, som krikkand, gråmåse og toppdykkar søker tilflukt på desse øyane som elles er folketomme utanom gassutvinningsinstallasjonar og eit fyr. Det står ein automatisk overvakingsstasjon for vassforueining i området på Svinoy.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Baku Archipelago» frå ,  den 16. april 2012. 
 oppgav desse kjeldene:
General information
Oil extraction in the Baku Bay area and its ecological impact

Øyar i Aserbajdsjan
Øyar i Kaspihavet
Geografi i Baku
IEEE 802.11

IEEE 802.11 er ein serie med standardar for trådlause lokalnett i frekvensbanda 2.4, 3.6 og 5 GHz. Dei mest populære er IEEE 802.11b og 802.11g-standardane, som byggjer på den originale IEEE 802.11-1997-standarden. Den originalen standeren var den fyrste trådlause nettverksstandarden, medan IEEE 802.11b var den fyrste allment aksepterte. Han vart etterfylgt av IEEE 802.11g og 802.11n. Andre standardar i familien (c-f, h, j) er teneste-endringar og utvidingar, eller rettingar til dei tidlegare spesifikasjonane.

IEEE 802.11b og 802.11g nyttar 2,4 GHz ISM-bandet. På grunn av dette valet av frekvensband, kan 802.11b- og g-utstyr tidvis lide av forstyrringar frå mikrobølgjeomnar, trådlause telefonar og Blåtann-einingar. IEEE 802.11b og 802.11g nyttar direkte-sekvens-spreiddpektrum (DSSS), respektivt ortogonal frekvens-divisionsmultiplexing (OFDM), som begge er robuste mot støy og interferens. OFDM er spesielt robust mot multibaneinterferens. IEEE 802.11a nyttar 5 GHz U-NII-band, som har minst 23 ikkje-overlappande kanalar, i staden for 2,4 GHz ISM-frekvensbandet, der tilstøytande kanalar overlappar. Bitfeilraten (BER) varierer noko med frekvensområdet 

Den delen av radiospektret som vert nytta av 802.11 varierer frå land til land. Frekvensane som nyttast av kanalane éin til seks av 802.11b og 802.11g fell innanfor 2,4 GHz amatørradiobandet. Lisensierte amatørradiooperatørar kan operere 802.11b / g einingar i samsvar med del 97 av FCC-reglane og forskrifter med auka effekt, men ikkje med kommersielt innhald eller kryptering.

Standardar i IEEE 802.11-familien

Kjelder

Trådlaus kommunikasjon
Böyük Zirə

Böyük Zirə, òg kjend som Nargin, er ei folketom øy utanfor Bakubukta i Aserbajdsjan. 

Nargin er ein del av Bakuøyane, som elles består av øyane Dasj Zira, Kitsjik Zira (Qum eller Sandøya), Zenbil, Sangi-Mugan, Tsjikil, Qara Su, Khara Zira, Gil, Ignat Dasj og nokre mindre øyar. 

Nargin er den største øya som skil Bakubukta frå havet sør for Absjeronhalvøya. Øya er 3,1 km lang og opp mot 900 meter brei. Nordvestsida av øya er vertikal og bratt. Det er lite vegetasjon på øya. 

Kaspisk sel, stør, og fleire typar fugl som krikkand, gråmåse og lappdykkar.

Historia
Eit fyr med roterande lys vart bygd på øya i 1814. Øya var tidlegare nytta som sovjetisk militærbase og mange marinefartøy ligg søkkte på nordsida av øya.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Boyuk Zira» frå ,  den 16. april 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
Generell informasjon
Caspian Sea Biodiversity Project
Reise
Satellittbilete
Absjeronøyane

Bakgrunnsstoff

Øyar i Aserbajdsjan
Øyar i Kaspihavet
Assyria

Assyria var eit oldtidsrike ved Tigris i Mesopotamia, i eit område som no hovudsakleg ligg i nordlege Irak. Det utvikla seg på 1000-talet f.Kr. til eit omfattande rike, og blei i løpet av det første hundreåret f.Kr., under Det nyassyriske riket, til det største imperiet som hadde vore i Levanten.

Riket oppstod rundt den gamle hovudstaden Assur. På 700-talet f.Kr. blei hovudstaden flytta til Ninive. Begge byane låg i eit trekanta kjerneområde mellom den øvre delen av Tigris og Vesle Zab.

Assyria og Babylonia var rivalar som hadde stor påverknad på kvarandre.  Det assyriske landområdet blei utvida mot sør då dei fekk overtaket på babylonarane, medan Babylonia blei utvida mot nord då babylonarane fekk overtaket. I 721 f.Kr. erobra assyrarane Samaria og gjorde Nord-riket av Israel til ein assyrisk provins. Dei klarte ikkje å hærta hovudstaden i Juda, Jerusalem. 

I 609 f.Kr. blei Assyria overvunne av Det nybabylonske riket då Ninive fall for den babylonske erobringshæren. Assyria heldt fram med å vera ein provins i dei påfølgjande rika: Babylonia, Medarriket, Akaemenidane, Seleucidane, Partia, Romarriket og Sassanidane fram til 600-talet, då Det arabiske riket erobra området.

Assyrarane tala opphavleg assyrisk som lik babylonsk var ein dialekt av akkadisk. Dei skreiv med kileskrift. Seinare gjekk dei i stor grad over til å bruka arameisk.
I dag bruker ein nemninga assyrarar om ei folkegruppe i Irak, Iran, Tyrkia, Syria som har ein stor diaspora i Europa, Amerika og Australia. Desse meiner dei er etterkomarar av oldtidsassyrarane, og snakkar eit språk som liknar arameisk, med visse påverkingar frå det gamle assyriske språket. Dei fleste av desse tilhøyrer Den assyriske kyrkja i aust.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Assyria» frå ,  den 16. april 2012.

Bakgrunnsstoff

 
Tidlegare monarki i Asia
Tidlegare land i Midtausten
Tyrkia i antikken
Irak i antikken