alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
John Foxx

John Foxx () er ein engelsk songar, artist, fotograf og lærar. Han var den opphavlege songaren i Ultravox, før han slutta for å satse på ein solokarriere. Midge Ure erstatta han då i Ultravox. Han er hovudsakleg assosiert med elektronisk synthesizer-musikk, men har òg hatt ein parallell karriere innan grafisk design og utdanning. 

Andy Kellman frå AllMusic skreiv at Foxx «var ein av desse kultpersonane som er meir kjend gjennom innspelingane hos andre enn sine eigne innspelingar. Den fråkopla, støytvise vokalstilen hans inspirerte både kjende og mindre kjende artistar gjennom tiåra, frå synthpop-superstjerna Gary Numan til electro-techno-duoen Adult».

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «John Foxx» frå ,  den 31. august 2020. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Vladimir Bogdanov, Chris Woodstra, Stephen Thomas Erlewine, John Bush (2001). All Music Guide to Electronica, Backbeat Books,

Bakgrunnsstoff
 Metamatic, den offisielle nettsida til John Foxx

Engelske songarar
Engelske låtskrivarar
Engelske rockeartistar
Folk frå Chorley
Elevar ved Royal College of Art
Tilsette ved University of West London
Ambient-musikarar
Engelske new wave-musikarar
Britiske synthpop-musikarar
Ultravox-medlemmar
Britiske grafiske designerar
Stevie Shears

Stevie Shears (fødd 1954/1955) er ein engelsk musikar som er kjend som medlem i rockebanda Tiger Lily og Ultravox. I tillegg var han medlem av banda Faith Global og Cowboys International.

Diskografi
Med Tiger Lily:
 Ain't Misbehavin' single (Gull, 1975)

Med Ultravox!:
 Ultravox! album (Island, 1977)
 Ha!-Ha-!Ha! album (Island, 1977)
 Retro EP (Island, 1978)

Med Cowboys International:
 Revisited compilation (Pnuma, 2003)

Med Ken Lockie:
 The Impossible album (Virgin, 1981)
 Dance House single

Med Faith Global:
 Earth Report EP (Survival, 1982)
 The Same Mistakes album (Survival, 1983)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Stevie Shears» frå ,  den 31. august 2020. 
 oppgav desse kjeldene:

Britiske gitaristar
Engelske new wave-musikarar
Folk frå Dagenham
Ultravox-medlemmar
Britiske multi-instrumentalistar
Napolitansk-kalabresisk i Eurovision Song Contest

Napolitansk-kalabresisk i Eurovision Song Contest gjev oversyn over nytta av det napolitansk-kalabresisk språket i Eurovision Song Contest. Fyrste og førebels einaste gongen ein song på napolitansk-kalabresisk vart framført i Eurovision Song Contest var i 1991 då Peppino di Capri representerte Italia med songen «Comme è ddoce 'o mare».

Kjelder
 Informasjon om dei ulike bidraga er henta frå Engelsk Wikipedia.

Denne artikkelen bygger på «List of languages in the Eurovision Song Contest» frå ,  den 31. august 2020.  
 

Språk i Eurovision Song Contest
Napolitansk-kalabresisk språk
Gresk i Eurovision Song Contest

Gresk i Eurovision Song Contest gjev oversyn over bruken av det greske språket i Eurovision Song Contest. Den fyrste gongen ein song på gresk vart framført i Eurovision Song Contest var i 1974 då Marinélla representerte Hellas med «Krasí, thálassa ke t'agóri mou». Sidan den gong har fire land delteke med til saman 51 ulike bidrag som har vorte framført på gresk; 27 frå Hellas, 22 frå Kypros og eitt frå Bulgaria og Israel. Av landa som kan delta er gresk offisielt språk i Hellas og på Kypros.

Bidrag

Sjå òg 
 Gresk i Junior Eurovision Song Contest

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «List of languages in the Eurovision Song Contest» frå ,  den 31. august 2020.  
 Informasjon om dei ulike bidraga er henta frå Engelsk Wikipedia.

Språk i Eurovision Song Contest
Gresk språk
Olaf Prenzler

Olaf Prenzler () er ein tysk tidlegare friidrettsutøvar som tevla for Aust-Tyskland. Han vart i 1982 europameister på 200 meter. Elles vann han i perioden 1978-86 ein individuell sølvmedalje og tre stafettsølvmedaljar i tre ulike europameisterskap.

Aktiv
Prenzler sprang inn til sølv på 200 meter under Friidretts-EM 1978 med tida 20,61 sekund, bak suverene Pietro Mennea frå Italia. Dagar seinare sikra han som ankermann for Aust-Tysklands mannskap i 4 x 100 meter stafett ein ny sølvmedalje, saman med Manfred Kokot, Eugen Ray og Alexander Thieme. Under Sommar-OL 1980 rauk Prenzler ut or 200-metertevlinga i semifinalen.

Den 8. juli 1982 i Karl-Marx-Stadt sette Prenzler og landsmennene Thomas Schröder, Detlef Kübeck og Frank Emmelmann landsrekord på den korte stafetten med tida 38,28. Under europameisterskapen i Aten seinare på sommaren vart Prenzler nummer 6 på 100 m. Seinare i meisterskapen vann han gullmedaljen på 200 meter på personleg rekordtid 20,46 sekund, hundredelen av eit sekund framom briten Cameron Sharp, før han avslutta med stafett-sølv i lag med Thomas Munkelt, Detlef Kübeck og Frank Emmelmann.

Ved europameisterskapen 1986 enda Prenzler på sjuandeplass på 200 meter. Han avslutta meisterskapen med å vinne si tredje strake sølvmedalje i 4 x 100 m stafett, då saman med Thomas Schröder, Steffen Bringmann og Frank Emmelmann.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1978 i Praha: Sølv på 200 m – 20,61, bak Pietro Mennea (20,15). Sølv i 4 x 100 m stafett (38,78)
OL 1980 i Moskva: Utslått i semifinalane på 200 m (21,00=nr 10)
EM 1982 i Aten: Gull på 200 m – 20,46, framom Cameron Sharp (20,47). Sølv i 4 x 100 m stafett (38,71). Nr 6 på 100 m – 10,35
EM 1986 i Stuttgart: Sølv i 4 x 100 m stafett (38,64). Nr 7 på 200 m – 21,00

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Olaf Prenzler» frå ,  den 1. september 2020.  
 

Tyske sprintarar
Europameistrar i friidrett
Hagekjørvel

Hagekjørvel (Anthriscus cerefolium) er ein urt på 25-80 cm som blir dyrka som krydderurt og finst forvilla ved busetnader og avfallsplassar.

Skildring 
Hagekjørvel er ein eittårig plante med ein opprett, buska vekst. Stengelen har rundt tverrsnitt og er hol og glatt, men hårete ved basis til blada. Blada er eggforma og fleire gonger fjørdelte med tannete rand. Dei kan minna om persilleblad. Oversida er grasgrøn, medan undersida er lysegrøn. 

Planten blomstrar i mai-juni. Blomane finst samla i side- og endestilte skjermar. Einskildblomar er femtalige og regelmessige bortsett frå randblomane til kvar skjerm, som har forlenga kronblad mot utsida. Kronblada er kvite. Frøa er nøtter med eit kort nebb.

Rotsystemet består av ei kort, loddrett pålerot med nokre få, grove siderøter.

Utbreiing 
Planten har det naturlege utbreiingsområdet sitt i Midtausten, Kaukasus, Sentral-Asia og i Aust- og Sør-Europa. I Norden kan ein finna han forvilla frå hagedyrking. Arten er tilpassa lysopne eller halvskygga voksestader med ein jordbotn som er middels fuktig og næringsrik.

Bruk 
Blada blir brukt friske eller frosne som krydder til suppe, sausar, salatar, kylling, egg- og fiskeretter. Heile planten luktar aromatisk og minnar om anis.

Sjå òg 

 Spansk kjørvel

Fotnotar 

Denne artikkelen bygger på «Havekørvel» frå ,  den 1. september 2020.  
 

Urter
Skjermplantefamilien
NM i sykling 1990 i tempo

Noregsmeisterskapen i sykling 1990 i temporitt for menn vart avvikla med individuell tevling 22. juli og lagtempo 26. juli på Evenskjer i Tjeldsund kommune.

Menn

50 km temporitt

100 km lagtempo 

Noregsmeisterskapen i sykling 1990 i temporitt for kvinner vart avvikla 22. juli på Evenskjer i Tjeldsund kommune.

Kvinner, 30 km

Kjelder
Sportsboken 90-91. Sportsboken As/VG. 1990.

Noregsmeisterskap i sykling
Noregsmeisterskap i 1990
Idrettstilskipingar i Troms og Finnmark
Idrett i Tjeldsund
NM i sykling 1990 på landeveg

Noregsmeisterskapen i landevegssykling 1990 for menn vart avvikla i Tromsø kommune i Troms sundag 29. juli.

Menn, 180 km

Noregsmeisterskapen i landevegssykling 1999 for kvinner vart avvikla  i Tromsø kommune i Troms laurdag 28. juli.

Kvinner, 80 km

Kjelder
Sportsboken 90-91. Sportsboken As/VG. 1990.

Noregsmeisterskap i sykling
Noregsmeisterskap i 1990
Idrettstilskipingar i Troms og Finnmark
Idrett i Tromsø
Intelligentsia

Intelligentsiaen (frå russisk интеллигенция, av latin intelligentia) er ei nemning på ein samfunnsklasse med intellektuelle menneske som særleg har vore brukt i slaviske land. Omgrepet oppstod i Russland på første halvdel av 1800-talet, innført av forfattaren Pjotr Boborykin i 1870-åra. Det viste gjerne til folk med liberale og revolusjonære tendensar.

Folk i denne samfunnsklassen er ofte høgt utdanna, tilhøyrer inga kyrkje, stat eller forvalting, og er ofte forfattarar, kunstnarar, filosofar eller kulturskribentar. I Austblokka var det ofte innan intelligentsiaen ein fann dissidentmiljøa, utan at denne unisont stod mot styresmaktene.

Idretts-sosiologen Arve Hjelseth har hevda at intelligentsiaen no er i ferd med å erstattast av ein tradisjonell, vesteuropeisk middelklasse.

Sjå òg

Intelligenspartiet, skipa i Noreg på byrjinga av 1830-talet med Johan Sebastian Welhaven som leiarskikkelse.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Intelligentsia» frå ,  den 1. september 2020.  
 
Kunnskap
Samfunnsklassar
Russiske ord og uttrykk
Hebraisk i Eurovision Song Contest

Hebraisk i Eurovision Song Contest gjev oversyn over bruken av det hebraiske språket i Eurovision Song Contest. Den fyrste gongen ein song med hebraisk vart framført i Eurovision Song Contest var i 1974 då Bendik Singers representerte Noreg med songen «It's Just a Game». Sidan den gong har to land delteke med til saman 41 ulike bidrag som har vorte framført på hebraisk; 40 frå Israel og eitt frå Noreg. Av landa som kan delta er hebraisk offisielt språk i Israel og på Kypros.

Bidrag

Sjå òg 
 Hebraisk i Junior Eurovision Song Contest

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «List of languages in the Eurovision Song Contest» frå ,  den 31. august 2020.  
 Informasjon om dei ulike bidraga er henta frå Engelsk Wikipedia.

Språk i Eurovision Song Contest
Hebraisk språk
Inderøy kapellangard

Inderøy kapellangard eller Røvika kapellangard (gnr./bnr. 14/1) var ein prestegard vest-sørvest for Sakshaug på Inderøya i Trøndelag.

Kapellangarden er fyrste gong omtala i 1490. Han har fire freda bygningar: hovedbygningen oppført før 1840, ein forpaktarbustad frå 1840, eit stabbur frå 1930-åra og ein steinkjellar frå 1600-talet. Kapellangarden er i privat eige.

Kjelder

Fotnotar 

Prestegardar i Noreg
Kulturminne i Inderøy
Inderøy prestegard

Inderøy prestegard eller Li prestegard (gnr./bnr. 117/1) ligg nord for Sakshaug og Straumen på Inderøya i Trøndelag.

Prestegarden er fyrste gong nemnd i 1668. Hovudbygningen (oppført 1802–04) og eit stabbur vart vedtaksfreda i 1992. Det finst òg ein driftsbygning frå 1916 og ein forpaktarbustad frå 1926. Prestegarden er i privat eige.

Kjelder

Fotnotar 

Prestegardar i Noreg
Kulturminne i Inderøy
Sunndal prestegard

Sunndal prestegard ligg like aust for Hov kyrkje på Sunndalsøra og har adresse Sunndalsvegen 24. Hovudbygningen er ein lang einetasjes tømmerbygning med saltak og ståande panel. Han skal vere oppført i 1861. Gardsdrifta som var knytta til prestegarden, er frådelt og seld. Prestegarden eig ei seter kalla Prestsetra i Grødalen.

Kjelder

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Opplysningsvesenets fond: Sunndal prestebolig
 

Prestegardar i Noreg
Kulturminne i Sunndal
Odden stavkyrkje

Odden stavkyrkje var ei stavkyrkje i Smøla kommune i Møre og Romsdal fylke. Kyrkja stod på Odden (gnr. 38) på øya Odden, litt vest for Fastsmøla.

«Odden [kircke]» er omtala i Reformatsen i 1589. I 1661 vart kyrkja omtala som ei stavkyrkje utan tårn eller spir, med utvendig bordkledning og med eit lite våpenhus i vest. Det vart sagd at ho var høvelig godt halden ved like.

Det var gravplass for Odden og Veien ved Brattvær kyrkje, men eldre menneske skal ha hevda at Korsholmen ein periode vart brukt som gravplass.

Kyrkja bles ned tidleg på 1700-talet og vart ikkje ført opp att. Kyrkjelyden vart slegen saman med Brattvær, og kyrkjestaden der vart flytta til Fastsmøla i 1883.

Fotnotar

Kjelder 
 Brendalsmo, Jan: Kildegjennomgang: Middelalderske kirkesteder i Møre og Romsdal (Riksantikvaren, 2016), s. 151
 

Denne artikkelen bygger på «Odden stavkirke» frå ,  den 1. september 2020.

Bakgrunnsstoff 
 

Tidlegare kyrkjer i Noreg
Tapte stavkyrkjer
Kulturminne i Smøla
Kyrkjer i Smøla
Veien stavkyrkje

Veien stavkyrkje var ei stavkyrkje på Veiholmen i Smøla kommune i Møre og Romsdal, litt nordvest for Fastsmøla. Kyrkja stod ved Veien (gnr. 52), utan at ho synest å vere arkeologisk påvist.

«Wein [kircke]» er omtala i Reformatsen i 1589.
I 1661 vart kyrkja omtala som ei stavkyrkje utan tårn eller spir, men med eit kortilbygg i lafteverk. Gravplassen for kyrkja var då ved Brattvær kyrkje. I 1720 vart det meld om behov for vøling, og tretti år seinare stod kyrkja til nedfalls.

Kyrkjestaden vart flytta til Hopen på Fastsmøla, der ny kyrkje vart inngivd i 1749. Kyrkja på Veiholmen vart riven rundt 1760 og inventaret overført til Hopen kyrkje.

Altarskåp 
Då Bendix Bendixen vitja staden i 1870, oppdaga han eit gamalt altarskåp i Hopen kyrkje. Det hadde vore nytta i Veien-kyrkja, og ein trur at det er framstilt i Lübeck ca. 1520. Bendixen fekk sendt skåpet til Oldsaksamlinga, der det framleis er. Altarskåpet er oppsiktsvekkjande ved at det i midtfeltet har ei kalvariegruppe med Olav den heilage i staden for Johannes, og Maria held jesusbarnet i armane. På innsida av fløydørene er måleri av Peter og Paulus. På utsida av fløydørene er måleri av Olav den heilage og den heilage Sunniva.

Fotnotar

Kjelder 
 
 Erling Skjølberg: «Frå fiskarkapellet på Veien til soknekyrkja i Hopen», i Hopen kirke 75 år (Hopen menighetsråd, 1967)
 Brendalsmo, Jan: Kildegjennomgang: Middelalderske kirkesteder i Møre og Romsdal (Riksantikvaren, 2016), s. 153
 
 

Denne artikkelen bygger på «Veien stavkirke» frå ,  den 1. september 2020.

Bakgrunnsstoff 
 

Tidlegare kyrkjer i Noreg
Tapte stavkyrkjer
Kulturminne i Smøla
Kyrkjer i Smøla
Mæl stavkyrkje

Mæl stavkyrkje var forgjengaren til dagens Mæl kyrkje, som står på Ørnes (gnr. 107) i Tinn kommune, om lag 100 meter søraust for tunet på garden. Stavkyrkja stod på same tomta, men visstnok lengre ut mot kyrkjegardsmuren, tett innmed der den noverande kyrkja står. Eldste kjende omtale er frå 31. mars 1358 i samband med ei gravferd. Det er vanleg å rekne med at kyrkja vart oppført på 1100-talet. Ifylgje Lorentz Dietrichson hadde stavkyrkja open svalgang, og ho skal ha vore av samme slaget som Atrå og Dal. Ein trur at kyrkja vart riven like etter at dagens kyrkje vart innvigd i 1839.

Gjenstandar frå stavkyrkja 
Frå stavkyrkja er det teke vare på portalplankar i Tinn museum. Elles var gjenstandar frå kyrkja i si tid spreidde på bygda.

Kjelder 
 Jan Brendalsmo: Kildegjennomgang: Middelalderske kirkesteder i Telemark (Riksantikvaren, 2016), s. 73–74
 
 
 

Denne artikkelen bygger på «Mæl stavkirke» frå ,  den 1. september 2020.

Bakgrunnsstoff

Fotnotar 

Tapte stavkyrkjer
Tidlegare kyrkjer i Noreg
Kyrkjer i Tinn
Kulturminne i Tinn
Bodø kyrkje (1888–1940)

Bodø kyrkje var ei kyrkje i Bodø by i Nordland fylke. Dette var ei nygotisk langkyrkje i tre som vart teikna av Jacob Wilhelm Nordan og innvigd den 6. januar 1888. Kyrkja brann ned den 27. mai 1940 då Bodø vart bomba.

Kyrkja hadde vesttårn med trappehus på kvar side, og koret var polygonalt avslutta. Kyrkja fekk altartavle i 1899 i form av ein kopi av Carl Bloch sitt bilete Christus Consolator måla av Christen Brun.

Etter krigen tok det nokre år før Bodø fekk ny bykyrkje. Sør-Hålogaland bispedøme vart oppretta i 1952, og i 1956 vart Bodø domkyrkje innvigd.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Bodø kirke» frå ,  den 1. september 2020.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 

Tidlegare kyrkjer i Noreg
Kulturminne i Bodø
Kyrkjer i Bodø
Norske kyrkjer frå 1888
Petter Hesselberg

Petter Hesselberg () er ein norsk ingeniør og tidlegare friidrettsutøvar frå Trondheim. Han spesialiserte seg i hekkeløp og vann åra 1981-85 sju norske meisterskapsgull, fem på rad i 400 meter hekk og to på 110 meter hekk. Hesselberg var medlem i Byåsen IL.

Aktiv
Hesselberg vart andremann både på korthekken og langhekken ved NM i friidrett 1979, så vel som ved Friidretts-NM 1980, slått av fire ulike utøvar. Under noregsmeisterskapen 1981 sigra han i begge hekkeløpa, ein prestasjon han gjentok i 1983. På 400 meter hekk vart han derimot norsk meister fem år i rad frå 1981 til 1985.

I landskampen mot Sverige i 1983 sigra Hesselberg i begge hekk-øvingane. Eit par veker etter landskampen sette han norsk rekord med 50,90 sekund på Bislett stadion i Oslo. Knapt året etter, 28. juni 1984 forbetra han på same bana rekorden til 50,76, ein rekord som gjaldt i 19 år. Sitt beste løp på 110 meter hekk gjorde Hesellberg same året den 9. september i Romedal, under friidrettslandskampen mot Sveits og Nederland vart han nummer 2 på tida 14,24.

Kjelder
friidrett.no

Norske friidrettsutøvarar
Norske hekkeløparar
Norske ingeniørar
Noregsmeistrar i friidrett
Folk frå Trondheim
Vest-Lésvos

Vest-Lésvos (gresk Δυτική Λέσβος, Dytikí Lésvos) er ein kommune i periferieininga Lésvos i periferien Dei nordlege egeiske øyane i Hellas. Vest-Lésvos omfattar dei vestlege to tredelane av øya Lésvos.

Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2019 ved at ein delte opp den tidlegare kommunen Lésvos. Han omfattar desse kommunaleiningane som fram til 2011 hadde vore eigne kommunar.
 Ajía Paraskeví
 Eresós-Ántissa
 Kalloní 
 Mandamádos
 Míthymna
 Pétra
 Polikhnítos

Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

Småøyar i kommunen:
 Pókhis (0)
 Megalonísi (0)
 Ájos Jeórjos (Kalloní) (0)
 Áspri Plakoúda (0)
 Aspronísia (0)
 Mávri Plakoúda (0)
 Barbaliás (0)
 Panajá (0)
 Tsoukalás (0)
 Ájos Jeórjos (Pétra) (0)

Referansar 

Vest-Lesvos
Vest-Lesvos
Jochum Brinch Lund

Jochum Brinch Lund () var ein norsk kjøpmann, verftseigar og industripioner, fødd og død i Farsund.

Liv og gjerning
Lund var i yngre år i handelslære hos faren sine forretningskontaktar i Storbritannia og Frankrike, dessutan siglde han som skipper eit par sommarsesongar. I 1765 slo Lund seg ned i heimbyen Farsund. Han tok over faren sitt privilegium som meklar og kommisjonær for havarerte, skadde og verslitne skip som søkte inn til Farsund for hjelp og assistanse. Gjennom denne verksemda kom handelshuset Jochum B. Lund & Co til rikdom. For å ta seg av havaristane vart kranbryggjer reist, bryggjer som voks til verft.
 
Frå 1783 var Lund eineeigar av faren sitt handelshus og dei neste åra starta han opp mange verksemder. Lund-karane vart i samtida karakterisert gjennom Ludvig Holberg-sitatet «De leve christelig og nære sig af vrag». Meir ope vart Lund kalla «Kongen av Farsund». 

Jochum B. Lund var sentral då Farsund fekk bystatus i 1795. Kring den tid fekk han bygt eit stort kjøpmannshus, eit bygg som i dag vert kalla Husan. Innom fiskeria stod han for pionerverksemd gjennom satsing på havfiske etter sild. Kanonbåtkrigen i 1804 øydela denne satsinga og handelshuset Lund gjekk overende då eigaren døydde i 1807.

Kjelder
Store norske leksikon
Norsk biografisk leksikon

Norske kjøpmenn
Norske industrigrunnleggjarar
Folk frå Farsund
Spinett

Spinett er eit musikkinstrument i cembalofamilien.

Historie 
Ein kjenner til spinett frå mellom anna Italia, Frankrike og England, der det var populært som eit husinstrument på 1600- og 1700-talet. Det hadde sin største popularitet i England, der der blei bygd fint finerte eller massive instrument av valnøtt på 1700-talet. Eit kjenneteikn ved dei engelske instrumenta er at klaviaturet ofte hadde fullt omfang, dvs. F1-f3 (61 tangentar).

Skildring 
Spinettet har normalt eit manual og eit 8' register. Klangen er den same på cembaloet, men spinettet er ofte meir veleigna til mindre rom, anten som soloinstrument eller som akkompagnement til ein solist.

Ordsoge 
Ordet «spinett» stammar truleg frå latin spina, «torn», og må visa til knipsemekanismen (springaren) i cembalofamilien: lyden blir skapt ved at eit plekter slår an eit strengekor. I Frankrike blir ordet spinette brukt om alle instrumentsvariantane i cembalofamilien, medan i Flandern viste ordet spinet til eit virginal med klaviaturet plassert til venstre på resonanskassa – i motsetnad til muselaret som har klaviaturet til høgre.

Det kan også vera oppkalla etter den venetianske instrumentbyggjaren Giovanni Spinetti (ca. 1500).

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Spinett» frå ,  den 2. september 2020.

Bakgrunnsstoff 

 

Historiske musikkinstrument
Cembalo
Krokkjørvel

Krokkjørvel er ein ettårig plante i hundekjeksslekta. Han blir 15-80 cm høg. Planten blomstrar i mai og juni med kvite blomar på 2 mm.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Krokkjørvel» frå ,  den 2. september 2020.  
 

Skjermplantefamilien
Spansk kjørvel

Spansk kjørvel (Myrrhis odorata) er ein 50-120 cm høg krydderurt. Blad og frø  frå planten blir brukt som krydder i matlaging og brennevin. Smaken minnar om lakris eller anis, eller kjørvel.

Namn
Slektsnamnet Myrrhis er avleidd frå gresk myrrhis [μυρρίς] eller myrra, ei aromatisk olje. Artsnamnet odorata tyder 'duftande.Germot Katzers Spice Pages

 Skildring 
Spansk kjørvel er ein fleirårig, urteaktig plante med ein opprett, kvisla og buskete vekst. Stenglane er hole, fura og runde eller svakt samantrykte i tverrsnitt. Dei kan vera hårete eller heilt hårlause. Blada er langstilka og fleire gonger fjørdelte. Bladavsnitta er eggeforma og grovtanna, ofte med ein kvit flekk ved bladstilken. Oversida er grasgrøn, medan undersida kan vera noko lysare på grunn av hårlag. 

Bløming føregår i mai-juni. Blomane veks samla i endestilte skjermar som dannar storskjermar. Kvar blome er regelmessig og 5-talig med kvite kronblad. Fruktene er opprette, todelte spaltefrukter som fremtrer som nøtter.

Rotsystemet består av ei kraftig og djuptgåande pålerot med forholdsvis få siderøter. 

 Utbreiing 
Planten høyrer opphavleg heime i Pyreneane og på Balkan. I dag er han spreidd og naturalisert i det meste av Europa. Han gror i bryna til lauvskogar, langs vegar og nær busetnader og er særleg knytt til lysopne eller lett skugga veksestader med middels fuktig og næringsrik jord i eit mildt, havprega klima. 

Spansk kjørvel finst forvilla på ulike stader i Sør- og Midt-Noreg og i Tromsø, og ein finn særleg fleire store bestandar på Nordvestlandet. Han blir rekna som ein framandart med svært høg risiko av Artsdatabanken.

 Innhaldsstoff 
Alle overjordiske delar av planten er sterkt aromatiske. Lukta kjem av eit stort tal eteriske oljer (trans-anethol, germacren, caryophyllen, limonen, myrcen og estragol) og flavonoid.

 Bruk 
Blad og frø blir brukt som krydder i matlaging og til brennevin. Blada og friske frø kan brukast i salatar, medan tørka frø kan brukast som krydder i kålrettar.

KjelderDenne artikkelen bygger på «Spansk kørvel» frå ,  den 2. september 2020.''  
 

Hageplantar
Urter
Skjermplantefamilien
Portugisisk i Eurovision Song Contest

Portugisisk i Eurovision Song Contest gjev oversyn over bruken av det portugisiske språket i Eurovision Song Contest. Fyrste gongen ein song på portugisisk vart framført i Eurovision Song Contest var i 1964 då Portugal debuterte med «Oração» av António Calvário. Sidan den gong har Portugal delteke med til saman 52 ulike bidrag som har vorte framført på portugisisk. Av landa som kan delta er portugisisk offisielt språk i Portugal.

Bidrag

Sjå òg 
 Portugisisk i Junior Eurovision Song Contest

Kjelder

 Informasjon om dei ulike bidraga er henta frå Engelsk Wikipedia.
Denne artikkelen bygger på «List of languages in the Eurovision Song Contest» frå ,  den 2. september 2020.  
 

Språk i Eurovision Song Contest
Portugisisk språk
Billy Bragg

Stephen William Bragg, meir kjend som Billy Bragg () er ein britisk musikar kjend for å blanda folkemusikk, punk og protestsongar. Tekstane hans tek for seg både romantiske og politiske emne. 

Bragg har vore aktiv i musikkbransjen i over 40 år, og han har samarbeidd med blant andre Johnny Marr frå The Smiths, medlemmar frå R.E.M., Less Than Jake, Kirsty MacColl og Wilco.

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Billy Bragg» frå ,  den 2. september 2020.  
 

Britiske musikarar
Folk frå Barking i London