Vilhelm Krag

Vilhelm Andreas Wexels Krag () var ein norsk forfattar frå Kristiansand. Han er best kjend for lyrikken sin, men skreiv også ei rad romanar og forteljingar, samt skodespel. I dag er Krag kanskje aller best kjend som opphavsmann til den geografiske og sosiologiske nemninga Sørlandet. Peter Krag var far hans, Thomas Krag ein eldre bror.

Liv og gjerning
Krag byrja i 1889 på latingymnas i Kristiania. Her skreiv han diktet Fandango som vart offentleg framført hausten 1890. Litteraturhistorisk har diktet fått plass som innleiaren til den norske nyromantikken. Frå 1891 til 1897 gav han ut tre samlingar med nyromantisk lyrikk. I 1898 kom samlinga Vestlandsviser, med eit innhald prega av «frisk folkelighet», seinare kom nye diktsamlingar med same tema og form.

Også som forteljar gjekk Krag gjennom dei same fasane som han gjorde i lyrikken. Dei fyrste romanane formidla mykje den same stemninga som i dei nyromantisk dikta. Mellom 1897 og 1918 skreiv han derimot mange fortlejingar med innhald frå det historiske og folkelege i den landsdelen han hadde vokse opp i.

Krag forfatta ei rad skodespel i åra frå 1894 til 1914. Han var sjølv teatersjef ved Nationaltheatret i Kristiania 1908-11. Omtrent samstundes, 1907-09, var han redaktør for tidsskriftet Kringsjaa.

I 1926 kom den fyrste av fire minnebøker, den siste kom ut i 1931. Krag skreiv i alt 43 bøker, dikt, prosa og skodespel. Nest etter Bjørnstjerne Bjørnson skal han vere den mest tonesette, norske lyrikaren. Nærare hundre komponistar har laga meir enn 300 melodiar til dikta hans.

Sørlandet
Vilhelm Krag presenterte nemninga Sørlandet i ein avisartikkel i Morgenbladet si utgåve for 16. mars 1902.

Krag døydde i Ny-Hellesund i Søgne, der han hadde fritidsbustad i mange år.

Verk

Dikt
Digte, 1891
Nat. Digte i prosa, 1892
Sange fra syden: Reiseindtryk og stemninger, 1893
Nye Digte, 1897
Vestlandsviser, 1898
Norge: Dikt, 1903
Sange. Et Udvalg, 1917
Sange fra min Ø, 1919
Viser og Vers, 1919

Skodespel 
Vester i Blaafjeldet, 1893
De gode gamle: To enaktere: De gamles juleaften – Solnedgang, 1895
Den sidste Dag, 1897
Baldevins bryllup, 1900
Livet en Leg, 1901
Situationens herre, 1903
Sangen om Florens, 1906
Jomfru Trofast, 1906
Slangen i Paradis, 1914
Vanitas, 1915

Prosa
Hjemve, 1895
Den glade løitnant (roman), 1896
Fra de lave Stuer, 1897
Rachel Strømme Kristiania, 1898
Jul i skrivergaarden (noveller), 1899
Marianne (roman), 1899
Isaac Seehusen (roman), 1900
Isaac Kapergast (roman), 1901
Lille Bodil (roman), 1902
Den gamle Garde (roman), 1903
Thea Marie (roman), 1904
Hos Maarten og Silius, 1906
Major von Knarren og hans Venner (noveller/roman), 1906
Krøniken om Hr. Villum (roman), 1913
Stenansigtet (roman), 1918
Verdensbarn (roman), 1920

Memoarar
Min Barndoms Have, erindringer Oslo, 1926
Dengang vi var tyve Aar, erindringer Oslo, 1927
Heirefjæren, erindringer Oslo, 1928
De skinnende hvide Seil, erindringer Oslo, 1931

Andre verk 
Holmerne de graa (vandringsbok) Kristiania, 1905
Vandringsmand (vandringsbok) Kristiania, 1907 (2 opplag)
Fra det blaa Bryggerhus: Af en Digters Optegnelser (vandringsbok) Kristiania, 1911 (2 opplag)
Hos Maarten og Silius (vandringsbok) Kristiania, 1912 (2 opplag)
Sange fra min Ø (dikt) Kristiania, 1918
Christianssands Sparebank 1824–1924: Et jubilæumsskrift (bedriftshistorie) Kristiania, 1924
Baldevin. To idyller: Baldevins bryllup. Slangen i Paradis (skuespill) Oslo, 1925
Baldevins bryllup, filmatisert og hadde premiere i 1926.
Skrifter i utvalg I–IV, Oslo, 1930
I Major von Knarren
II Thea Marie og Stenansiktet
III Maarten og Silius og andre noveller fra Holmerne de graa, Vandringsmann, Fra det blå bryggerhus, Fra de lave stuer og Marianne
IV Dikt fra Digte, Nye digte, Vestlandsviser, Sange fra min ø og Viser og vers

Kjelder

Aschehougs og Gyldendals store norske leksikon.
Denne artikkelen bygger på «Vilhelm Krag» frå ,  den 19. juli 2012.

Litteratur
Herman Smitt Ingebretsen: En dikter og en herre. Vilhelm Krags liv og diktning, Ascehoug 1942.
Gunvald Opstad: Fandango. En biografi om Vilhelm Krag. Vigmostad og Bjørke 2002.

Bakgrunnsstoff
Digitaliserte bøker av Krag hos [[Nasjonalbiblioteket

Norske forfattarar
Norske lyrikarar
Folk frå Kristiansand
Nyromantiske forfattarar