alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Bertram Dybwad Brochmann

Bertram Dybwad Brochmann () var ein norsk forfattar, redaktør, politikar og samfunnskritikar. 

Bertram D. Brochmann vart fødd i Grue i Solør, som son til Sophie Wilhelmine Dybwad og sokneprest Jørgen Henrik Hegermann Brochmann. Han var utdanna gartnar, og arbeidde mellom anna som disponent for forskjellige bedriftar. 

Brochmann interesserte seg tidleg for samfunnsspørsmål, spesielt tilhøvet mellom individ og samfunn. Han gjekk til åtak på den tankegodset i tradisjonell sosialøkonomi, og utvikla ein teori om eit nytt samfunnssystem tufta på sosialpsykologiske og holistiske tilnærmingsodellar. Han var ein aktiv folketalar, og han presenterte dei sosiologiske og samfunnsøkonomiske teoriane sine i ei rad bøker og pamflettar.

1929 grunnla Brochmann «Det Frie Samfunds Forlag» og 1931 avisa Samfundsliv. 1933 grunnla Brochmann Samfundspartiet, og ved Stortingsvalet 1933 kom han inn på Stortinget som den einaste representanten frå partiet.

Samfundspartiet røysta, som det einaste partiet på Stortinget, mot lova som heimla sterilisering av tatarar og andre «uønskte grupper» i samfunnet. Brochmann advarte i talar i Danmark og Noreg mot nazismen som voks fram i Tyskland. Likevel gjekk Brochmann offentleg ut til fordel for Tyskland og nasjonalsosialismen sommaren 1940. I ein tale i NRK støtta han kampen tyskarane sin kamp for å gjennomføre den nasjonalsosialistiske verdsrevolusjonen. Brochmann utdypa dette synspunktet i fleire foredrag og i boka Den 9de april Norge og verdensrevolusjonen, som utkom hausten 1940. I dei 4 siste okkupasjonsåra heldt Brochmann ein lågare profil. Han gjekk aldri inn i Nasjonal Samling. Under rettsoppgjeret vart han dømd til fengsel i 3 år og 6 månader. Brochmanns opptreden skuffa partifellar over heile landet, og etter krigen var Samfundspartiet kompromittert, slik at partiet ikkje kom til å spille nokon politisk rolle etter 1945.

Kjelder 
 Even Lorch-Falch: Om Bertram D. Brochmann  
 Krigsleksikon om Brochmann

Bakgrunnsstoff 
 "Kunsten å lese Bibelen" (rekna som B.D.Brochmann sitt hovudverk)
 

Stortingsrepresentantar for Bergen
Stortingsrepresentantar 1934-1936
Lokalpolitikarar i Voss
Norske redaktørar
Folk frå Grue
Hosja‘na rabbá

Hosja‘na rabbá ('store hosjana/suplikk') er den sjuande og siste dagen av den jødiske lauvhyttefesten sukkót. Han blir markert med fleire bøner, ei særskild gudsteneste, og visse ritual. I Talmud blir høgtida kalla 'piletredagen', fordi ein skjer særskilde pilegreiner som ein slår mot bakken denne dagen.

Det er vanleg å lesa i Toráen kvelden før, i nokre høve heile natta før, høgtida. 

Under heile sukkót ber ein «dei fire slaga» — ei daddelpalmegrein, ei myrtegrein, ei pilegrein og ein etrog (sukatsitron, ei sitronaktig frukt) rundt i synagogen. Denne siste dagen ber ein rundt dei fire slaga sju gonger. Rundgangen er til ære for dei sju viktige patriarkane Abraham, Isak, Jakob, Moses, Aron, Josef og David.

Etter framseiinga av fleire liturgiske dikt blir fem pilegreiner slått mot bakken, eit symbol på utvisking av synd.

Kjelder 

 

 Delar av denne artikkelen bygger på «Hoshana Rabbah» frå , den 8. oktober 2009. 

Jødiske høgtider
Sukkót
Samfunnsliv

Samfunnsliv er ei avis grunnlagt av Bertram Dybwad Brochmann i 1931, då under namnet Samfundsliv. 

Avisa skal etter eiga utsegn vere eit «organ for mental, sosial og økonomisk nyorientering».
Redaktør for avisa er no Dag Ove Johansen, Fauske, medan Anders Ryste på Ørsta er disponent.

Baakgrunnsstoff 
 Heimeside
 PDF-utgåve

Norske aviser etter namn
Slaget ved Gross-Jägersdorf

Slaget ved Gross-Jägersdorf (30. august 1757) vart ein siger for den russiske styrken under feltmarskalk Stepan Fedorovitsj Apraksin over ein mindre prøyssisk styrke kommandert av feltmarskalk Hans von Lehwaldt, under sjuårskrigen.

Bakgrunn 
Den russiske armeen på 70 000-75 000 mann under feltmarskalk Apraksin tok Memel etter fem dagar med bombardement og nytta festninga her som place d'armes då han invaderte Aust-Preussen. Apraksin, som var forsiktig og mangla krigserfaring, var motvillig til å sende troppane sine ut på slagmarka. I staden for marsjerte han til Wehlau, som venta, og gav ordre om å krysse elva Pregel nær landsbyen Gross-Jägersdorf. Russarane sette dei omliggande landsbyane i brann for å skjule kva dei dreiv på med.

Slaget 
Ein prøyssisk arme på 25 500 mann, leia av feltmarskalk Hans von Lehwaldt, valde overraskande nok for den større fiendtlege armeen å gå til åtak på eit korps leia av general Vasilij Lopukhin, medan dei kryssa Pregel. Generalen vart stukken av ein bajonett av prøyssarane og døydde. Då general Pjotr Rumjantsev høyrde dette, tok han korpset sitt, pløgde gjennom eit kratt og gjekk til åtak på høgreflanken til det prøyssiske infanteriet. Ein annan del av armeen gjekk til åtak på bakenden av armeen til Lehwaldt. 

Prøyssarane trekte seg noko tilbake og dei sentrale delane av den russiske armeen kom seg frå sjokket etter det første åtaket og gjekk til motåtak. Kalmyk-kavaleriet og don-kosakkane på den prøyssiske venstresida let som om dei gjorde retrett for å fange prøyssarane som følgde etter under kraftig artillerield.

Etterverknad 
Mot slutten av dagen vart det klart at russarane hadde vunne slaget og prøyssarane måtte forlate slagmarka. Austerrikarane som var til stades i den russiske armeen rapporterte til bake til Wien om at det var «det blodigaste slaget på 1700-talet». Prøyssarane tapte 5000 mann og russarane 5400 mann. 

Sjølv om Fredrik II av Preussen gav røyken frå dei brennande landsbyane, som gjorde det vanskeleg å skilje ven frå fiende, skulda for tapet til armeen, synte slaget at prøyssarane ikkje var god nok i lange bajonettkampar. Dette merka russarane seg òg og tok stor nytte av dette i dei komande slaga. Etter sigeren vart det forventa frå dei fleste hald at Apraksin skulle køyre over heile Aust-Preussen, men den forsiktige generalen stoppa framrykkinga ved Königsberg og trekte seg så tilbake til Russland, visstnok for å støtte Peter III som arving til trona. Ei anna forklaring på retretten hans var ein kopparepidemi som råka den russiske armeen, sørleg kalmykane. Langt fleire av soldatane døydde av epidemien enn i sjølve slaget. 

I 240-årsfeiringa til minne om den russiske sigeren, vart eit panoramamåleri av slaget sett op pved Friedlandporten i Kaliningrad. Slaget vert òg minna på den transnistriske rubelen.

Bakgrunnsstoff 
 Rapporten til Apraksin av slaget (med kart) (russisk)

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Battle of Gross-Jägersdorf» frå , den 9. oktober 2009. 
 

Slaget ved Gross-Jägersdorf
Slag i sjuårskrigen
Prøyssiske slag
Russiske slag
Aust-Preussen
Charles de Rohan-Soubise

Charles de Rohan, prince de Soubise () var hertug av Rohan-Rohan, seigneur av Roberval og marskalk av Frankrike frå 1758, ein militær mann og minister for kongane Ludvig XV og Ludvig XVI og ein frykta libertin. Han var den siste mannen i familien Huset Rohan og var oldefar til duc d'Enghien som avretta Napoleon i 1804.

Han vart fødd i Versailles den 16. januar 1715, og var son til Jules François Louis de Rohan, prince de Soubise, kapteinløytnant i gendarmes i Den kongelge garden. Foreldra døydde i Paris av koppar i 1724 og han og systera, Madame de Marsan, vart foreldreløyse. Han vart oppfostra av bestefaren Hercule i hoffet, der han vart ven med Ludvig XV, som var på same alder. 

Han var med Ludvig XV i felttoget i den austerrikske arvefølgjekrigen i 1744-1748 og fekk ein høg militær rang, meir på grunn av at han var hoffmann enn på grunn av dugleiken. Like etter starta sjuårskrigen og han fekk kommandoen over eit korps på 24 000 mann. I november 1757 vart han knust i slaget ved Rossbach.

Han var meir heldig seinare i militærkarrieren sin fram til den generelle freden i 1763. Etter dette levde han vidare som hoffmann og moteskapar i Paris.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Charles de Rohan, prince de Soubise» frå , den 9. oktober 2009. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 

Folk frå Versailles
Charles de Rohan
Franske marskalkar
Leidulf

Leidulf er eit mannsnamn av norrønt opphav. Det har namnedag den 9. oktober.

Det norrøne Leiðulfr er sett saman av leið, 'lei, veg', og ulfr, 'ulv'. Leidulv, Leiulf, Leiulv, Leidolf, Leiel, Leiul og Leiu er andre skrivemåtar av namnet.

I 2009 var det 171 nordmenns om heitte Leidulf	og 81 som heitte Leidulv.

Namneberarar 
 Leidulf Hafsmo (f. 1934), norsk diktar og musikar
 Leidulv Risan (f. 1948), norsk manusforfattar og regissør
 Leidulf Melve (f. 1972), norsk historikar

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Leidulf» frå , den 9. oktober 2009. 
  oppgav desse kjeldene: 
 

Mannsnamn
Førenamn av norrønt opphav
Namn knytte til dyr
Leif

Leif og Leiv er mannsnamn av norrønt opphav. Leif har namnedag den 9. oktober.

Namna er danna som kortformer av namn med denne endinga, som Torleif, Oddleiv og liknande.
Det norrøne namneleddet -leifr eller -láfr er eit norrønt adjektiv som tyder 'som blir igjen', altså 'etterkomar' eller 'arving'.

Namnet har vore kjend i Noreg sidan mellomalderen. Leif var svært mykje brukt i Noreg på 1920-talet, då rundt 2,0 % av nyfødde kunne få namnet. Bruken har deretter gått ned. I 2009 var det 15 203 norske menn som heitte Leif og 1 410 som heitte Leiv.

Namneberarar 
 Leiv Eiriksson (ca 973–ca 1020), norrøn oppdagelsesreisande
 Leiv Heggstad (1879–1954), norsk skulemann og målmann
 Leif Torvald Halse (1896–1984), norsk forfattar
 Leif Høegh (1896–1974), norsk skipsreiar
 Leif Halse (1896-1984), norsk forfattar
 Leiv Aalen (1906–1983), norsk teolog
 Leif Østby (1906-1988), norsk kunsthistorikar
 Leif Andreas Larsen (1906–1990), norsk motstandsmann kjend som «Shetlands-Larsen»
 Leif Granli (1909-1998), norsk politikar (Ap)
 Leif Juster (1910–1995), norsk artist
 Leif Bryde Lillegaard (1918–1994), norsk journalist og forfattar
 Leif Hveem (1920-1964), norsk motorsyklist
 Leif Vetlesen (1921–2003) norsk sjømann, organisasjonsmann og forfattar
 Leif Aune (f. 1925), norsk statsråd
 Leiv Blakset (1928-2005), norsk politikar (Sp)
 Leif Vatle (f. 1928), norsk lokalhistorikar
 Leiv Mjeldheim (f. 1929), norsk historikar
 Leif Arne Heløe (f. 1932), norsk politikar (H)
 Leif Rygg (f. 1940), norsk hardingfelespelar
 Leif Erlsboe (1943-2000), norsk filmregissør
 Leif Hovde (f. 1943), norsk politikar (KrF)
 Leif Værum Larsen (1948-2009), norsk trombonist og politikar
 Leif Jenssen (f. 1948), norsk vektlyftar
 Leif Helge Kongshaug (f. 1949), norsk politikar (V)
 Leif Øgaard (f. 1952), norsk sjakkspelar
 Leif Johan Sevland (f. 1961), norsk lokalpolitikar, ordførar i Stavanger 
 Leif Ove Andsnes (f. 1970), norsk pianist
 Leif Johan Holand (f. 1970), norsk filmfotograf
 Leif Erlend Johannessen (f. 1980), norsk sjakkspelar
 Leif Grünewald (f. 1986), brasilianske sosialantropolog

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Leif» frå , den 9. oktober 2009. 
 

Mannsnamn
Førenamn av norrønt opphav
Kortnamn
Namn knytte til slektskap
John Mordaunt

General Sir John Mordaunt, KB () var ein britisk soldat og Whig-politikar. Han var mest kjend for å ha kommandert raidet på Rochefort som enda i fiasko. For dette vart han stilt for krigsrett og fekk skulda for det mislukka oppdraget. 

Han gjekk inn i militæret i 1721 og vart kaptein i 1726 og oberstløytnant i 1731. Han kom inn på Parlamentet for Pontefract-regjeringa i 1730 og sat i Parlamentet fram til 1768. 

I 1742 vart han oberst for det kongelege irske regimentet, som i 1744 vart sendt for å verne Nederland mot fransk invasjon. Han vart kalla tilbake i november 1745 for å slå ned jakobittaropprøret dette året og vart brigader. 

Då sjuårskrigen braut ut i 1756 fekk han ansvaret for å trene soldatar ved Blandford. Året etter vart han vald ut til å ta den franske hamnebyen Rochefort. Både han og dei nestkommanderande var motvillige, og det same var marinekommandantane Edward Hawke og Charles Knowles. William Pitt og sir John Ligonier på høgaste hald pressa på for å få gjennomført planen. 

31 krigsskip og 49 transportskip med 10 bataljonar med soldatar sette seg den 6. september 1757 og erobra Île d'Aix den 21. september. Dei oppdaga derimot at det var altfor grunt for dei store skipa å nå inn til Rochefort, over ein kilometer, så det var òg altfor langt å setje soldatane i småbåtane. Dei bestemte seg i staden for å ta ei festning ved munningen av elva Charente, men på grunn av kraftig vind måtte dei avbryte i siste minutt. Ekspedisjonen kom attende til Storbritannia 6. oktober. 

Pitt var rasande over den mislukka ekspedisjonen som hadde kosta meir enn ein million pund for ingenting. Kong Georg II sette i stand ei gransking. Dei kom fram til at det tilsynelatande ikkje var nokon på land som kunne hindre ein landgang av britane og at dei lette kunne tatt Rochefort. På bakgrunn av dette vart Mordaunt stilt for krigsrett i desember. På grunn av den dårlege informasjonen han hadde fått før oppdraget kom i gang, vart han einstemmig funne uskuldig i ulydigheit. Georg II fjerna likevel Mordaunt, Conway og Cornwallis frå Parlamentet i juli 1758 og erstatta Mordaunt som guvernør i Sheerness.

Mordaunt heldt fram i forsvaret, men fekk aldri ei kommandørstilling igjen. Han vart general i 1770 og var guvernør i Berwick-upon-Tweed frå 1778 til 1780, då han døydde i heimen sin nær Southampton. Han var aldri gift og hadde heller ikkje barn.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «John Mordaunt (British Army officer)» frå , den 9. oktober 2009. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 

Britiske militære
Folk i jakobittopprøra
Britar i den austerrikske arvefølgjekrigen
Britar i sjuårskrigen
Leiv

For mannsnamnet Leiv, sjå Leif

Ein leiv viser til ei stor skive brød, til dømes ei heil skive flatbrød, lefse eller anna brød. I moderne tid kan det også visa til ei skive oppskore brød.

Ordsoge 
Ordet kjem frå norrønt hleifr. På engelsk er det tilsvarande gammalengelske hláf blitt til loaf, eit ord som tidlegare kunne tyda 'brød' men i dag tyder 'heilt brød' eller 'noko som er forma som eit brød'. Dette ordet har igjen gjeve norsk «loff».

På tysk kan Laib visa til heile brød eller heile, store ostar.

Galleri

Kjelder 
 
 
 «loaf, n.1» i Oxford English Dictionary

Brød
Nintendo GameCube Game Boy Advance-kabel

Nintendo GameCube Game Boy Advance-kabelen (korta GCN-GBA-kabel) er ein kabel som ein kan nytta for å kopla spelkonsollane Nintendo GameCube og Game Boy Advance saman. Kabelen har ei side for å kopla til kontrollar-utgangen på GameCube og ei anna for å kopla til utvidings-porten på Game Boy Advance.

Dei stasjonære spelkonsollane GameCube og Wii er båe kompatible med kabelen, og av handhaldne konsollar er Game Boy Advance, Game Boy Advance SP, Game Boy Player og e-Reader kompatible. Game Boy Micro stør ikkje kabelen grunna at han har ein anna utforma utvidings-port.

Kompatible spel

GameCube 
Denne lista ramsar opp spel på Nintendo GameCube som stør Nintendo GameCube Game Boy Advance-kabelen.
 Animal Crossing
 Billy Hatcher and the Giant Egg
 Final Fantasy Crystal Chronicles
 The Legend of Zelda: Four Swords Adventures
 The Legend of Zelda: The Wind Waker
 Mario Golf: Toadstool Tour
 Metroid Prime
 Pokémon Channel
 Pokémon Colosseum
 Pokémon XD: Gale of Darkness
 Prince of Persia: The Sands of Time
 Rayman 3
 Wario World
 WarioWare, Inc.: Minigame Mania

Game Boy Advance 
Denne lista ramsar opp spel på Game Boy Advance som stør Nintendo GameCube Game Boy Advance-kabelen.
 Mario Golf: Advance Tour
 Metroid Fusion
 Pokémon Emerald
 Pokémon FireRed
 Pokémon LeafGreen
 Pokémon Rubin
 Pokémon Safir
 Prince of Persia: The Sands of Time
 Rayman 3: Hoodlum Havoc

Nintendo-maskinvare
Acidose

Acidose er ei opphoping av syrer som vert danna i kroppen. «Acidose» tyder syreforgifting, og vil seia at pH-verdien til blodet er under 7,35. Kraftig acidose er akutt livstrugande. 

Acidose kan ha fleire ulike årsaker. Tilstanden oppstår oftast i samband med sukkersjuka. Acidose vert inndelt etter årsaker i respiratorisk eller metabolsk acidose.

Respiratorisk acidose 
Respiratorisk acidose skuldast at kroppen ikkje klarar å kvitta seg med karbondioksid gjennom lungene på vanleg måte, slik at CO2 hopar seg opp i blodet. Respiratorisk acidose kan oppstå til dømes ved eit astmaåtak eller dersom pusten stoppar. 
Årsaker:
 Kronisk lungesjukdom
 Morfinforgifting
 Skader i brystkasseregionen

Metabolsk acidose 
Metabolsk acidose skuldast opphoping av ikkje-flyktige syrer i blodet eller tap av HCO3-. Dette kan koma av auka syreproduksjon, til dømes maursyre ved metanolforgifting eller ketonlekamar ved ukontrollert sukkersjuka.
Årsaker:
 Diabetes
 Mjølkesyreforgifting
 Trespritforgifting
 Nyresvikt
 Salicylatforgifting
 Kjølevæskeforgiftning (etylenglykol)
 Diaré
 Nokre nyresjukdommar

Symptom 
Som regel ligg det alvorleg sjukdom til grunn for denne komplikasjonen, og sjukdomsbiletet vil difor vanlegvis vera prega av hovudsjukdommen. Milde acidosar treng ikkje gje symptom i det heile. Vage symptom som kvalme og oppkast kan vera tidlege teikn på ein metabolsk acidose.

Sjå òg 
 Alkalose
 pH
 Syre
 Base

Kjelder 
 caplex.no
 Denne artikkelen bygger på «Acidose» frå , og «Acidos» frå  den 9. oktober 2009.

Fotnotar 

Akuttmedisin
Äbeni Flue

Äbeni Flue (òg Ebnefluh) er eit 3 962 m høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits. Grensa mellom kantonane Bern og Valais går over fjelltoppen.

Geografi 
Äbeni Flue dannar ein brei bergtopp, som mot nord fell med vekselvis steile bergveggar og isbrear over 2500 meter ned i Lauterbrunnental. Sørhenget er mykje bredekt og går slakt over i Aletschgletscher. Mot aust fører ei egg til Gletscherhorn, frå denne toppen går ei egg vidare til Jungfrau lenger nord. Sørvestover fører ei egg til Mittaghorn, Grosshorn og Breithorn. Mot sør, over Grosser Aletschfirn, ragar Aletschhorn med sin høge, breie nordvegg.

Klatresoge 
Äbeni Flue vart klatra fyrste gongen den 27. august 1868 av Thomas L. M. Browne saman med Peter Bohren og Peter Schlegel. Dei fylgde det som i dag gjeld for normalvegen.

Normalvegen går over sørvestsida og søraustegga til topps. Utgangspunkt for ein topptur kan vere frå både Lötschenhütte Holandia eller Konkordiahütte. Om vinteren vert desse rutene ofte nytta av skigåarar, bergklivarar som tek turen til topps.

Nordveggen på Äbeni Flue er ein klassisk isvegg, og vert klatra relativt ofte. Han er i kring 900 meter høg, og har ein hellingsgrad på kring 50–55°. Veggen vert, trass i sine mange breglepper, rekna for å vere ganske trygg.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Äbeni Flue» frå , den 9. oktober 2009.

Bakgrunnsstoff 
 The Ebnefluh på SummitPost

Bern-Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Alpane
Fjell i Bern
Fjell i Valais
Mittaghorn

Mittaghorn er eit 3 892 m høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits. Grensa mellom kantonane Bern og Valais går over fjelltoppen. Fjelltoppen er del av eit større fjellmassiv, og er skilt frå den nærliggjande fjelltoppen Äbeni Flue berre av skaret Äbeni-Flue-Joch.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Mittaghorn» frå , den 9. oktober 2009. 
 

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Bern
Fjell i Valais
Klein Grünhorn

Klein Grünhorn er eit 3 913 m høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits. Fjellet ligg nær Grünhorn, og på same ryggen ligg og Gross Fiescherhorn.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Klein Grünhorn» frå , den 9. oktober 2009. 
 

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Sveits
Klein Fiescherhorn

Klein Fiescherhorn (eller Ochs) er eit 3 895 m høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits, vest for Gross Fiescherhorn. Grensa mellom kantonane Bern og Valais går over fjelltoppen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Klein Fiescherhorn» frå , den 9. oktober 2009. 
 

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Bern
Fjell i Valais
Borgundgavlen

Borgundgavlen er eit museums- og friområde i Ålesund. Området ligg på ytste landtunga av Oksnøya mellom Borgundfjorden og Nørvasundet. Ein reknar at Borgungavlen strekkjer seg aust til Skuggen. Landtunga vert om lag avskoren av Katavågen som i sør går ut i Borgundfjorden gjennom Klokkarsundet. Neset mot vest vert avslutta med eit brattare berg, Gavlen, som har gitt område namn.

Dette området har vore sentralt gjennom lang tid. Her var det ein i mellomalderen fann Borgundkaupangen, ein kjøpstad som mykje oppstod på grunn av borgundfjordfiske i fjorden utanfor. At ein har funne spor etter fire kyrkjebygg syner og at det var ein viktig stad for kyrkja. Borgund kyrkje er bygd over murane av ei av desse kyrkjene.

I 1931 var Sunnmøre Museum lagt til Borgundgavlen. I tillegg til hovudbygninga og båthallane finn ein over 50 eldre hus oppattsette i området.

Kjelder 
 Roald Sporstøl: «Borgungavlen» eit unikt satsningsområde? Gavlen nr 1 1990 Sunnmøre Museum og Sunnmøre Museumslag

Byggverk i Ålesund
Museum i Møre og Romsdal
Kultur i Ålesund
Fridtjof

Fridtjof, Fridtjov, Frithjof, Fritjof og Fritiof er mannsnamn av norrønt opphav. Fridtjof har namnedag i Noreg den 10. oktober medan Fritiof har svensk namnedag den 18. februar.

Namnet er sett saman av friðr, 'kjærleik, fred', og þjófr, 'tjuv'. Dei norrøne formene av namnet var Friðþjófr og Friþiófr, og den islandske namneforma er Friðþjófur. 

Namnet er kjend frå Soga om Fridtjov den frøkne. Det blei teke i bruk som førenamn i Noreg frå 1830-åra.
I 2012 var det 442 norske menn som heitte Fridtjof, 127 som heitte Fritjof og 5 som heitte Fritiof.

I Sverige var det totalt 1 957 personer som heitte Fritiof eller Fritjof. Berre 230 hadde det som tiltalenamn.

Kjende namneberarar 
 Fridtjof Nansen (1861–1930), norsk oppdagar, forskar og diplomat
 Frithiof Mårtensson (1884-1956), svensk brytar
 Fridtjof Backer-Grøndahl (1885–1959), norsk pianist og komponist
 Fridtjof Knutsen (1894–1961), norsk journalist og forfattar
 Fritiof Nilsson Piraten, svensk advokat og forfattar
 Fridtjof Mjøen (1897–1967), norsk skodespelar
 Fritiof Billquist (1901-1972), svensk skodespelar og forfattar
 Fritjof Bergheim (1903-1972), norsk idrettsmann
 Fridtjof Frank Gundersen (1934-2011), norsk jurist, professor og politikar
 Fritjof Capra (f. 1939), austerriksk-amerikansk fysikar og forfattar
 Frithjof Prydz (1943-1992), norsk idrettsmann
 Frithjof Wilborn (f. 1961), norsk programleiar og fotballspelar
 Frithjof Jacobsen (f. 1969), norsk musikar, forfattar og programleiar
 Fritjof Krogvold (f. 1971), norsk rullebrettutøvar

Annan bruk 
Fritjof Fomlesen er ein komisk rollefigur skapt av Lars Vik.

Kjelder 
 

 Denne artikkelen bygger på «Fritiof» frå , den 18. februar 2012. 
 

Mannsnamn
Førenamn av norrønt opphav
Namn knytte til kjærleik
Frida

Sjå òg forskingsdatabasen Frida.
Frid, Frida og Fride er kvinnenamn danna som kortformer av namn med desse endingane, og finst som namnedelar i ei rekkje namn, der Frid òg kan vera førsteledd. Frida har namnedag den 10. oktober i Noreg.

Ordsoge
Namna kan koma frå det norrøne fríðr, 'vakker' eller fröðr, 'fred'. Denne namnedelen finn ein som førsteledd, men særleg som sisteledd i  kvinnenamn som Annfrid, Eldrid, Kjellfrid, Målfrid, Møyfrid, Solfrid og Snefrid, og i mannsnamn som Fridtjof og Fridgeir.

Frida eller Frieda kan òg vera danna av tyske namn som inneheld fried, 'fred'. Desse har òg gjeve kortnamnet Fred.

Namneberarar
Frida Bolette Hansen (1855–1931), norsk biletvevar
Frida Hoeck Rusti (1861-1963), tysk-norsk målar
Frida Leider (1888-1975), tysk songar
Frida Kahlo (1907-1954), meksikansk målar
Frid Ingulstad (f. 1935), norsk forfattar
Fríða Áslaug Sigurðardóttir (f. 1940), islandsk forfattar
Frida Boccara (1940–1996), fransk songar og Eurovision-deltakar
Anni-Frid «Frida» Lyngstad (f. 1945), svensk popartist og medlem av ABBA
Frida Nokken (f. 1948), norsk offentleg tenestekvinne
Fride Bergem (f. 1966), norsk forfattar
Frida Nome (f. 1972), norsk religionshistorikar
Frida Hyvönen (f. 1977), svensk songar
Frida Östberg (f. 1977), svensk fotballspelar
Frida Öhrn (f. 1979), svensk songar

Oppdikta personar
Hovudpersonen i Frida - med hjertet i hånden, ei bok av Torun Lian som er blitt filmatisert under same namn.
«Frida Frosk» i TV-seriane Serum Serum og Pelle Parafin og automatspøkelsene

Kjelder
«Frid» ved norskenavn.no

Kvinnenamn
Kortnamn
Førenamn av norrønt opphav
Namn knytte til kjærleik
Namnedelar

cs:Frida
et:Frida
es:Frida (desambiguación)
nl:Frida