alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Qanat

Qanat, karez, falaj  eller andre namn er ein type  vatningssystem brukt til å skapa pålitelege vassforsyning i varme, tørre og halvtørre klimaer.

Ordet qanat (arabisk قناة) blir brukt i Iran, Syria og Jordan. Vassforsyningssystemet er også kjend som falaj (Dei sameinte arabiske emirata og Oman), kariz eller kareze (persisk skrift كاريز) i Iran, Afghanistan, Pakistan og Sentral-Asia, kahan (persisk کهن), khettara (Marokko), galeria (Spania), kahn (Balutsjistan) og foggara eller fughara ( Nord-Afrika). Alternative namn i Asia og Nord-Afrika er kakuriz, chin-avulz og mayun. Andre stavemåtar for qanat med latinske bokstavar er mellom anna kanat, khanat, kunut, kona, konait, ghanat og ghundat.

Systemet er nært i slekt med vatningssystemet i Turfan i Kina. Teknologien utvikla seg truleg i Iran i oldtida, og deretter spreidd seg til andre kulturar via mellom anna Silkevegen, men to nyleg oppdaga falaj-system i al Ain i Dei sameinte arabiske emirata og Umm Safah i Sharjah er datert til høvesvis 1000 f.Kr. og jernalderen. Den eldste skriftlege omtalen stammar frå perioden 722 til 705 f.Kr. i ei skildring av felttoget til Sargon II av Assyria.

Verdien av ein qanat er direkte knytt til kvaliteten, volumet og regulariteten til vasstraumen. Historisk sett har ein stor del av folkesetnaden i Iran og andre tørre land i Asia, Midtausten og Nord-Afrika vore avhengige av vatn frå qanatar; busetjingsområda svarte tett til områda der ein kunne byggja slike vatningskanaler. Sjølv om det var dyrt å byggja ein qanat hadde han ein langsiktige verdi for samfunnet, og var derfor av stor tyding for gruppa som investerte i å byggja og vedlikehalda han.

Verkemåte 

Qanatsystemet er bygd som ein serie av brunnliknande sjakter som er knytte til kvarandre ved hjelp av såvidt slake tunnelar. Dei blir tappa ut i underjordisk vatn på ein måte som effektivt leverer store mengder vatn til overflaten, uten at ein treng pumpa. Vatnet drenerer ved hjelp av tyngdekrafta mot eit område som ligg lågare enn kjelda, som vanlegvis er ein høgareliggjande akvifer. Qanatar gjer det mogleg å transportere vatn over lange avstandar i varme, tørre klimaer uten å tapa ein stor del av vatnet gjennom vassig og fordamping.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Qanat» frå ,  den 16. juli 2018.  
 

Vatning
Vassforsyning
Arabiske ord og uttrykk
Biologisk våpen

Eit biologisk våpen er ein våpentype som nytter levande organismar til å gjera skade. Dette kan til dømes vera bakteriar, virus, sopp eller skadelege insekt.
Slike våpen kan ha som føremål å gjere folk sjuke eller drepe dei.  
Biologiske våpen er òg kalla biovåpen, og bruken av desse kallar ein biologisk krigføring.

Sjå òg
masseøydeleggingsvåpen

Referansar

Krigføring
Masseøydeleggingsvåpen
Dallas Long

Dallas Crutcher Long () er ein USA-amerikansk tidlegare friidrettsutøvar, fødd i Pine Bluff i delstaten Arkansas, som vart olympisk meister i kulestøyt i 1964, fire år etter han tok OL-bronsen i same øvinga.

Long melde seg på i verdseliten i kulestøyt berre 19 år gammal. Under dei panamerikanske leikane 1959 i Chicago vart han andremann med sine 18,51 m, vel halvmeteren bak verdsrekordhaldaren Parry O’Brien. Den 5. mars 1960 flytta Long verdsrekorden med åtte centimeter til 19,38 m under eit stemne i heimbyen Los Angeles. Etter at ein annan US-amerikanar, Bill Nieder, forbetra verdsrekorden 14 dagar seinare, tok Long tilbake verdsrekorden i slutten av mars månad då han støytte kula 19,67 m, 22 cm lengre enn Nieders rekordstøyt. Men allereie 2. april tok Nieder over att som versrekordhaldar då han presterte 19,99 m i Austin i Texas, ein rekord han forbetra til historiske 20,06 m i Walnut den 12. august. Vel to veker seinare kom Long på tredjeplass i kuletevlinga under sommarleikane 1960 i Roma, med 19,01 m enda han høvesvis 67 og 10 cm bakom landsmennene Nieder og O'Brien. 

Sommaren 1962 tok Long tilbake verdsrekorden i kulestøyt då han oppnådde 20,08 m på den gamle OL-arenaen i Los Angeles. På same stadion pynta han våren 1964 på verdsrekorden til fyrst 20,10 m og så 20,20 m. Den 27. juli 1964, under landskampen USA-Sovjetunionen gjorde Long sitt livs beste tevling frå kuleringen, atter ein gong i Los Angeles. I heile fire støyt landa kule bortom hans eigen gamle rekord, det lengste støytet stoppa på 20,68 meter. Knapt tre månader seinare tok Long heim gullmedaljen i øvinga under Sommar-OL 1964 i Tokyo, her støytte han 20,33 meter, 13 cm lengre enn landsmannen Randy Matson, den neste verdrekordsetjaren i kulestøyt. Long la opp etter leikane.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dallas Long» frå ,  den 16. juli 2018.  
 

Friidrettsutøvarar frå USA
Kulestøytarar
Olympiske meistrar for USA
Olympiske sølvmedaljevinnarar for USA
Medaljevinnarar under sommar-OL 1960
USA-amerikanske deltakarar under sommar-OL 1960
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1960
USA-amerikanske deltakarar under sommar-OL 1964
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1964
Kylian Mbappé

Kylian Sanmi Mbappé Lottin () er ein fransk fotballspelar frå Bondy/Paris som i 2018 vart verdsmeister med Frankrike sitt landslag. Mbappé er angrepsspelar og har sidan 2017 spelt på Paris Saint-Germain. Han har scora 29 mål for PSG i denne sesongen, og han er framleis berre 20 år. I VM blei han kåra til den beste franske spelaren. Frankrike vann VM og Mbappé scora 4 mål. Han er ettertrakta blant alle dei store klubbane i Europa.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kylian Mbappé» frå ,  den 16. juli 2018.  
 

Franske fotballspelarar
Paris Saint-Germain-spelarar
Monaco-spelarar
Benjamin Pavard

Benjamin Pavard () er ein fransk fotballspelar frå Maubeuge som i 2018 vart verdsmeister med Frankrike sitt landslag under verdsmeisterskapen i Russland. Pavard, som er sideback, spelar på FC Bayern München (2020). 

Han spelte frå 2016 på den tyske fotballklubben VfB Stuttgart.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Benjamin Pavard» frå ,  den 16. juli 2018.  

Franske fotballspelarar
Stuttgart-spelarar
Lille-spelarar
Lucas Hernandez

Lucas François Bernard Hernandez () er ein fransk fotballspelar frå Marseille
som i 2018 vart verdsmeister med Frankrike sitt landslag under meisterskapen i Russland. Han spelar på FC Bayern München (2020). 

Frå 2014 til 2019 spelte han på den spanske toppklubben Atlético Madrid, vanlegvis som venstreback.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Lucas Hernandez» frå ,  den 16. juli 2018.  

Franske fotballspelarar
Atlético Madrid-spelarar
N'Golo Kanté

N'Golo Kanté () er ein fransk fotballspelar som i 2018 vart verdsmeister med Frankrike sitt landslag under meisterskapen i Russland. Han er ein defensiv midtbanespelar som sidan 2016 har spelt på den engelske fotballklubben Chelsea FC.

Klubbspel
Kanté spelte på tredjedivisjonslaget US Boulogne i 2012/13-sesongen. Dei to neste sesongane utmerkte han seg i SM Caen, på eit lag som i 2014 rykte opp i den franske toppserien. Sommaren 2015 vart han overført til engelske Leicester City. Her bidrog han mykje til at klubben frå Leicester mykje overraskande gjekk heilt topps i den engelske ligaen 2016. To månader seinare gjekk turen vidare til Chelsea FC, også med London-klubben vart Kanté ligameister i sin fyrste sesong på laget. I mai 2018 var han med å vinne FA-cupfinalen 1-0 mot Manchester United.

Landslagsspel
Kanté fekk sin landslagdebut i mars 2016 og spelte fire av kampane då Frankrike same året tok seg til finalen i Fotball-EM på heimebane. Han kom ikkje på bana i sjølve finalen, ein kamp Portugal vann med 1-0 etter ekstraomgangar. Under verdsmeisterskapen 2018 i Russland deltok Kanté i alle Frankrike sine kampar, også i VM-finalen i Moskva der Frankrike vann Rimet-pokalen med siger 4-2 mot Kroatia. Pr juli 2018 har Kanté spelt 31 landskampar og skåra eitt mål.

Merittar
Verdsmeister: 2018 for Frankrike
Engelsk ligameister: 2016 med Leicester City og 2017 med Chelsea FC
Engelsk cupmeister: 2018 med Chelsea FC

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «N'Golo Kanté» frå ,  den 16. juli 2018.  
 
eu-football

Franske fotballspelarar
Chelsea-spelarar
Leicester-spelarar
Caen-spelarar
Dette landet

Dette landet er det sjette studioalbumet av Odd Nordstoga. Det vart utgjeve 9. oktober 2015 av Universal Music AS, Norway.

Spor

Medverkande 
 Odd Nordstoga – song, gitarar, trekkspel, banjo, flygel, synth, kor, låtskrivar
 David Godfrey Chelsom Vogt – feler, kor, produsent
 Ivar Chelsom Vogt – gitarar, kor, produsent

Referansar 

Musikkalbum frå 2015
Odd Nordstoga-album
Oktogen

Oktogen, òg kalla HMX, er eit svært kraftig sprengstoff.  Det er eit såkalla nitroamin.  Kjemisk formel er C4H8N8O8. Det er det kraftigaste sprengstoffet som er kjent, med unntak av octanitrocuban og HNIW. 

Det har ein detonasjonsfart på 9100 meter/sek.

Historie 
Oktogen vart første gong laga i 1930. I 1949 vart det oppdaga at oktogen kan lagast ved såkalla nitrolyse av heksogen.
I denne prosessen vert heksogen oppløyst  i 55 % salpetersyre, og vert deretter plassert over eit vassdamp-bad i 6 timar.

Framstilling 
Oktogen er eit av dei vanskelegaste sprengstoffa å produsere.  Det oppstår som eit biprodukt av heksogenproduksjonen. Det kan framstillast ved å nitrera heksametylentetramin i konsentrert salpetersyre, tilsett eddiksyre-anhydrid (acetic anhydride), paraformaldehyd eller ammoniumnitrat. Heksogen som vert produsert med den såkalte Bachmann-prosessen, inneheld ca. 8-10 % oktogen.

Bruk 
Oktogen vert stort sett brukt berre til militære føremål, og som detonator i atomvåpen for å komprimera plutonium og uran til kritisk masse. Det vert òg brukt til såkalt retningsbestemte sprengladningar (holladninger), og i blandingar med trinitrotoluen (TNT).

Kjelder

Referansar 

 Urbanski, Tadeusz. Chemistry and Technology of Explosives. Vol. III., Warszawa: Polish Scientific Publishers, 1967
 Cooper, Paul W., Explosives Engineering, New York: Wiley-VCH, 1996.  ISBN 0-471-18636-8

Denne artikkelen bygger på «Oktogen» frå ,  den 16. juli 2018.  
 

Sprengstoff
Veronica Guerin

Veronica Guerin () var ein irsk journalist som blei drepen i arbeidet.

Guerin var student ved Trinity College i Dublin der ho studerte rekneskap. Mellom 1983 og 1984 verka ho som sekretær for partiet Fianna Fáil i New Ireland Forum. Ho begynte å jobba som journalist i 1990, og skreiv for avisene Sunday Business Post og Sunday Tribune. I 1994 tok ho til å dekka kriminalitet i Irland for Sunday Independent. Som følgje av dette fekk ho fleire drapstruslar.

I desember 1995 blei Guerin tildelt International Press Freedom Award av pressefridomsorganisasjonen Committee to Protect Journalists.

26. juni 1996 vart Veronica Guerin drepen med fleire skot av ein passasjer på ein motorsykkel medan bilen hennar stoppa for eit traffiklys.
Hendinga skapte sterke kjensler på Irland, og blei erklært eit «åtak på demokratiet» av den irske regjeringssjefen John Bruton.

Filmen Veronica Guerin som bygde på livet hennar vart laga i 2003. Cate Blanchett hadde hovudrolla.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Veronica Guerin» frå ,  den 17. juli 2018.

Bakgrunnsstoff 
 Veronica Guerin", IPI 50 World Press Freedom Heroes

Irske journalistar
Myrda journalistar
Folk frå Dublin
Kristen Gislefoss

Kristen Gislefoss () er norsk statsmeteorolog og vêrmeldar på NRK. 

Gislefoss er fødd og oppvaksen i Vennesla. Han tok vidaregåande opplæring ved Kristiansand katedralskole. Han studerte meteorologi og tok pedagogisk seminar ved Universitetet i Bergen frå 1973 til 1980, med eit års avbrekk til militærteneste. Han er faren til meteorologen Kristian Gislefoss.

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Kristen Gislefoss» frå ,  den 16. juli 2018.

Bakgrunnsstoff 
 Artikkel i Store norske leksikon
 Nettmøte hos VG

Norske meteorologar
Folk frå Vennesla
Tata Nano

Nano er ein indisk bilmodell frå Tata Motors. Han blei først produsert i 2008 og avvikla ti år seinare.

Tata Nano blei hovudsakleg marknadsført i India som ein billig bybil meint å appellera til motorsykkelbrukarar. Prisen ved lanseringa var ein lakh eller 100 000 rupiar, om lag 1500 US-dollar. 

Problem med tryggleik og produksjon førte til lågare salstal enn forventa, og Tata Nano blei eit tapsprosjekt.
Produksjonen enda i mai 2018.

Kjelder

Bilar frå 2000-åra
Tata Motors
Skipingar i 2008
Nedleggingar i 2018
Rasmus J. Mork

Rasmus Johannes Mork () var ein norsk meieripioner frå Ørsta.

Far hans, Rasmus P. Mork, dreiv eige meieri i Ørstavik frå 1890-åra til han litt før 1910 vart meieristyrar i Ålesund. Også sonen Rasmus J. Mork tok til i meierinæringa og vart utdanna meierikandidat frå Noregs Landbrukshøgskule i 1917. Året etter tok han til som kontorsjef i Statens rasjoneringsdirektorat. Mork tok i 1920 cand.oecon.-eksamen og arbeidde frå 1921 til 1966 som dosent og seinare professor i meieridriftslære ved landbrukshøgskulen på Ås, rektor ved høgskulen 1946-53. Gjennom åra skreiv han ei rekke avhandlingar om meieridrift.

Den 15. april 1940 vart Mork av Høgsterett utpeika til medlem av Administrasjonsrådet, der han hadde ansvar for saker under Landbruksdepartementet. Frå 1945 til 1962 var han med i Statens ernæringsråd, formann siste åtte åra. Perioden 1950-56 var Mork president i 'Federation internationale laiterie'.

Verk
Melkens avregning. 1923
Meieribruket i Møre inntil 1930. Ålesund 1939.
Melkeomsetning og meieridrift i Norge 1930-40. 1941
Produktutbyttet ved melkens foredling i meierier. 1944
Også engelskspråklege skrifter

Kjelder
 Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958

Norske sakprosaforfattarar
Norske professorar
Meieri
Folk frå Ørsta
Johan Martens

Johan Martens () var ein norsk meklar og idrettsleiar frå Bergen. Martens var i mange år ein mektig mann i Bergen, både som skipsmeklar og i næringslivet elles, og i politikken og frimureriet. Særleg varige spor sette han likevel gjennom sin pionerinnsats som idrettsorganisator i Noreg.

Liv og gjerning
Martens sine interesser var mangfaldige, og med stor entusiasme engasjerte han seg i ei rad saker til beste for heimbyen og idretten. Etter handelsskule og eitt års vidareutdanning i Storbritannia gjekk han i 1890 inn i faren sitt skipsmeklarfirma, medeigar i 1900 og eineeigar då faren døydde to år etter. I tillegg dreiv han assuranseforretning og var frå 1900 autorisert translatør i engelsk. Han var i si tid med å stifte både Bergen Skipsmeglerforening og Norges Skipsmeglerforbund, leiar av begge organisasjonane i årevis. I politikken representerte Martens partiet Venstre i Bergen bystyre 1899–1901, 1908–10 og 1926–28.

Martens var òg med stifte Bergens Turnforening i 1882. Han var så formann i Bergen Turn til 1888 og på ny 1892–97. Også i Bergen Roklubb gjorde han ein pionerinnsats som formann 1887–95. I 1890 tok han del då det fyrste særforbundet i norsk idrett, Norges Gymnastikk- og Turnforbund, vart skipa. Sidan var han 1899–1911 president i NGTF. År 1910 tok han initiativet til danninga av Norges Riksforbund for idræt og var president i forbundet fram til 1914.

Martens vart utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden i 1907 for sin innsats for idretten. Turnforbundet utnemnde han til heidersmedlem i 1914 og tildelte han forbundet si gullmedalje. Martens var «et hjertemenneske med gode intensjoner, og like harmonisk i aktiv utøvelse som ivaretagelse av de representative oppgaver som ble betrodd ham».

Kjelder
Johan Martens i Norsk biografisk leksikon

Norske næringslivsleiarar
Norske idrettsleiarar
Folk frå Bergen
Norges Gymnastikk- og Turnforbund

Norges Gymnastikk- og Turnforbund (NGTF) vart stifta 25. mai 1890 og er landets eldste særforbund i idrett. 

Turn var den fyrste idretten i Noreg som vart organisert i eit landsforbund. I dag er 420 gymnastikk- og turnforeiningar/lag med i forbundet. Med over 100 000 medlemmer er NGTF det femte største særforbundet kva gjeld individuelle medlemer. Forbundet organiserar apparatturn, troppsturn, rytmisk gymnastikk og sportsdrill.

Norges Gymnastikk- og Turnforbund er tilslutta Det internasjonale turnforbundet (FIG) (Fédération Internationale De Gymnastique).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Norges Gymnastikk- og Turnforbund» frå ,  den 17. juli 2018.  
 
Norges Gymnastikk- og Turnforbund si heimeside 

Norske idrettsforbund
Gymnastikk
Turn
1890 i Noreg
Teleologi

Teleologi (av gresk telos, 'føremål' og -logi) er ideen om at naturprosessar er styrte ut frå føremål som er utforma på førehand og ikkje ut frå føregåande årsaker. Slike føremål kan vera bevisste eller ubevisste. 

Teleologi er brukt om føremålsmessige forklaringsprinsipp, og kan stå som motsats til årsaksforklaringer. Eit døme på teleologi kan til dømes vera at ein meiner augo er blitt utforma slik dei er for at dei skal kunna brukast til å sjå med, slik at strukturen er bestemt av funksjonen.

Teleologi var det dominerande forklaringsprinsippet i vitskapen frå antikken og gjennom mellomalderen. Med utviklinga av dei nye naturvitskapane på 1600-talet prøvde ein å systematisk erstatta hensiktsårsaker med mekanistiske og kausale forklaringstypar.

Kjelder

Filosofiske teoriar
Greske ord og uttrykk
Kausalitet
Metafysikk
VM i fotball for kvinner 2019

VM i fotball for kvinner 2019 var det 8. offisielle verdsmeisterskapet i fotball for kvinner, og vart arrangert i Frankrike frå 7. juni til 7. juli 2019. FIFA, som arrangerte meisterskapet, valde Frankrike som arrangør framfor Sør-Korea, som var einaste motkandidat.

Tittelforsvarar USA vart verdsmeister etter 2-0-siger over Nederland den 7. juli 2019 i Lyon. Dette var fjerde gongen USA vann verdsmeisterskapet i fotball for kvinner. Sverige vann bronsefinalen etter 2-1-siger over England.

Arenaer
Lista over stadion som vart brukt under meisterskapet, vart presentert 14. juni 2017.

Tre av stadiona vart seinast brukt under fotball-EM i 2016: Parc Olympique lyonnais i Lyon, Parc des Princes i Paris og Allianz Riviera i Nice. Ei anna stadion vart båe brukt under VM i fotball 1998 og Verdsmeisterskapet i rugby union i 2007. 

Semifinalane og finalen vart spelt på Parc Olympique lyonnais i Lyon, medan åpningskampen vart spelt på Parc des Princes i Paris.

Gruppespelet

Gruppe A

Gruppe B

Gruppe C

Gruppe D

------

Gruppe E

Gruppe F

Rangering av lag på tredjeplass

Sluttspelet

Åttandedelsfinalar

Kvartfinalar

Semifinalar

Bronsefinalen

VM-finalen

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «VM i fotball 2019» frå ,  den 17. juli 2018.

Bakgrunnsstoff

Verdsmeisterskapar i fotball
Fotball i 2019
 
Fotballturneringar i Frankrike
Sport i Frankrike
Idrettstilskipingar i Frankrike
Hayes Jones

Hayes Wendell Jones () er ein USA-amerikansk tidlegare friidrettsutøvar frå Starkville i delstaten Mississippi som i 1964 vart olympisk meister på 110 meter hekk, fire år etter han tok OL-bronsen i same øvinga.

Jones sette personleg rekord med 13,6 sekundar då han vann 110 m hekk i landskampen mellom Ungarn og USA i Budapest 6. august 1958. Året etter vann han korthekken under dei panamerikanske leikane 1959 i Chicago med den same sluttida, eitt tidels sekund framom landsmannen Lee Calhoun. I det USA-amerikanske OL-uttaket i Stanford 2. juli 1960 forbetra Jones bestetida si til 13,5 då han vart tredjemann bak Calhoun og Willie May. Dei same tre utøvarane tok så dei tre medaljane i 110 meter hekk under sommarleikane i Roma to månader seinare. Calhoun vann gullmedaljen på 13,98, medan May fekk 13,99 og Jones 14,17, tyskaren Martin Lauer kom inn på 14,20 sekundar og var den einaste som fylgde dei tre løparane frå USA.

Den 15. juli 1961 i Moskva sprang Jones ein av etappane då USA-mannskapet i landskampen mot Sovjetunionen sette verdsrekord på 4 x 100 meter stafett med tida 39,1 sekundar i Både det året og dei komande sesongane viste Jones seg som den beste korthekkløparen i verda. Så vel i 1962 som i 1963 og 1964 presterte han hekkeløp på 13,4 sekundar. Hausten 1964 lukkast Jones vinne 110 meter hekk under Sommar-OL i Tokyo, vinnartida hans vart 13,67 sekundar. Landsmannen Blaine Lindgren tok sølv med 13,74 og Anatolij Mikhailov frå Sovjetunionen bronse med 13,78.

Jones vart USA-meister (AAU) både i 1958, 1960, 1961, 1963 og 1964.

Kjelder
Track & Field

Hekkeløparar frå USA
Olympiske meistrar for USA
Medaljevinnarar under sommar-OL 1960
USA-amerikanske deltakarar under sommar-OL 1960
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1960
Medaljevinnarar under sommar-OL 1964
USA-amerikanske deltakarar under sommar-OL 1964
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1964
Nick Hysong

Nick E. Hysong () er ein USA-amerikansk tidlegare friidrettsutøvar frå Winslow i delstaten Arizona som i 2000 vart olympisk meister i stavhopp og året etter tok VM-bronse i same øvinga.

Hysong var nordamerikansk studentmeister 1994 i stavhopp. I sin internasjonale meisterskapsdebut i Sevilla-VM 1999 kom han på delt fjerdeplass. Året etter overraska han med å vinne stavtevlinga ved dei olympiske sommarleikane 2000 i Sydney med ny personleg rekord, 5,90 meter. Han sikra seg gullmedaljen ved å klare høgda i fyrste forsøk, medan nummer to, tre og fire i tevlinga, som alle tre også gjekk over 5,90 m, måtte ha både to og tre forsøk før dei smaug seg over lista/lekta.

Året etter tok Hysong bronsen under verdsmeisterskapen i kanadiske Edmonton. Han tok seg over 5,85 m, same høgda klarte fire av konkurrentane. Einast ein av dei svinga seg over større høgder, Dmitri Markov som representerte Australia, vart verdsmeister med imponerande 6,05 meter. Hysong deltok også i Helsinki-VM i 2005, der han kom på ein tredelt femteplass.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 1999 i Sevilla: Nr 4 – 5,70 m
OL 2000 i Sydney: Gullmedalje – 5,90 m, framom Lawrence Johnson (5,90 m)
VM 2001 i Edmonton: Bronsemedalje – 5,85 m
VM 2005 i Helsinki: Nr 5 – 5,50 m

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Nick Hysong» frå ,  den 17. juli 2018.  
 

Stavhopparar frå USA
Olympiske meistrar for USA
Europaveg E97

E97 er ein europaveg som går frå Ukraina via Russland til Georgia og vidare i Tyrkia. Lengde: 1 360 km.

Strekningar

Kherson - Dzjankoj - Kertsj - Kertsjbrua - Novorossijsk - Sotsji - (passerar grensa mellom Russland og Georgia) - Sukhumi - Poti -  - Trabzon (i Tyrkia) - Gümüşhane - Aşkale

Standard
E97 er landeveg, utanom Kertsjbrua som er bru med 4-felts motorveg.

E97
Helge Sverre Nesheim

Helge Sverre Nesheim () var ein norsk programskapar i Norsk Rikskringkasting, fødd i Skåre ved Haugesund.

Nesheim byrja arbeide som programleiar i NRK i 1950-åra. Han vart ei markert røyst i radioen gjennom Barnetimen for dei minste og Laurdagsbarnetimen, der han mellom anna formidla eigne forteljingar og viser. I 1959 tok han over leiarstillinga i Barne- og ungdomsavdelinga i NRK etter Lauritz Johnson. Saman med Ragne Tangen laga han i 1960 det fyrste norske fjernsynsprogrammet for born, «Kosekroken» som i fleire år kom på skjermen kvar fredag.

Nesheim både skreiv, omsette og redigerte barnebøker og samlingar med populære songar. Her kan nemnast hans eiga juleforteljing Imal, Levi og Lea frå 1956 og samlingane Morn igjen frå 1957 og De 100 beste for allsang frå 1961.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Helge Sverre Nesheim» frå ,  den 18. juli 2018.  
 

Norske barnebokforfattarar
Norske programleiarar
Folk frå Haugesund