alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Apostelgjerningane

Apostelgjerningane er ei bok i Det nye testamentet. Boka følgjer rett etter dei fire evangelia i Bibelen, og er den siste av dei historiske bøkene i Det nye testamentet. Ho handlar om apostlane og deira verksemd den første tida etter krossfestinga av Jesus.

Peter 
Som Lukas-evangeliet vert apostelgjerningane innleia med ein dedikasjon til Teofilus. Så held boka fram med | Kristi himmelferd, i tradisjonen datert til 14. mai år 33. Deretter følgjer forteljinga om den første kristne kyrkjelyden som vart grunnlagt pinsedagen, 10 dagar etter Jesu himmelsferd. Her står apostelen Peter fram som ein leiar i kyrkjelyden, og Peters tale den første pinsedagen er gjengjeve.

Boka fortel vidare om bøn og samhald i den første kyrkjelyden, og om sterk auke i talet på kristne læresveinar. Etter Stefanus leid martyrdøden starta ei bølgje av forfølging av dei kristne, slik at dei spreidde seg vide – og slik vart òg kristendommen spreidd i eit vidare område.

Paulus 

Boka fortel vidare om Paulus si omvending på vegen til Damaskus. Etter forteljinga om den første heidningkristne kyrkjelyden og forfølgingane som leidde til apostelen Jakobs martyrdød, går forfattaren over til å skildre misjonsferdene til Paulus. 

Paulus første misjonsferd, til mellom anna Kypros og Frygia i Litleasia (kap. 13 og 14), er sidan tidfesta rundt år 47, den andre, gjennom Litleasia til Hellas (kap. 15-18), er tidfesta til år 50-52 og den tredje, som òg gjekk gjennom Litleasia til Hellas] (kap. 18-21) er tidfesta til år 53-57.

Boka vert avslutta med Paulus ferd med båt mot Roma. Reisa ender med forlis og berging på Malta. Derfrå reiste dei med eit nytt skip nordover og kjem til Roma ca. år 60.

Boka 
Etter tradisjonen er Apostelgjerningane nedskrivne av evangelisten Lukas i Roma rundt år 64. Andre meiner boka er nedskriven i Filippi, Alexandria eller Antiokia) . Hovudargumentet for årstalet er at verken Paulus’ eller Peters martyrdød rundt år 64 eller forfølgingane av dei kristne som keisar Nero starta på slutten av 60-talet er nemnde. 

Apostlane Peter og Paulus er hovudpersonane i Apostelgjeningane. Verksemda til dei andre apostlane er berre så vidt nemnd.

Så kjelder kan Lukas ha bruka dels munnlege opplysningar, dels skriftlege nedteikningar. Han stod i nært samband med Paulus, og kan ha reist i lag med han delar av misjonsreisene. Fleire av skildringane hans kan derfor ha vore sjølvopplevde. Men det kan òg tenkast at desse vi-passasjane berre er eit stilistisk verkemiddel forfattaren brukar.

Kjelder 

 Artikkelen byggjer på ei omsetjing av tilsvarande artikkel i Svensk Wikipedia. 
 Tidfesting dels etter Det norske bibelselskap (1978)
 Tekst etter Bibelselskapet (2005)

Bakgrunnsstoff

Apostelgjerningane ved bibel.no

Det nye testamentet
Teofilus

Teofilus eller Theophilos er eit gresk mannsnamn sett saman av theos, 'gud', og philos, 'kjærleik'. Namnet tyder ein som elskar Gud.

Namnet finst mellom anna som latinsk Theophilus, fransk Théophile, spansk og portugisisk Teófilo og tysk Theophil. Theophile har vore bruka som ei hokjønsform. Namnet er òg omsett til latin som Amadeus og til tysk som Gottlieb.

Teofilus som bibelsk namn 
Både Evangeliet etter Lukas og Apostelgjerningane er dedikerte til Teofilus. Denne dedikasjonen er det vanleg å forstå symbolsk, Teofilus kan vere eit namn som omfattar alle dei som vil ta imot den bodskapen skriftet ber med seg.

Bruk av namnet i Noreg 
Teofilus er ikkje noko vanleg namn i Noreg:
 I folketeljinga i 1801 var det seks som heitte T(h)eophilus i Noreg 
 I folketeljinga i 1900 var det berre to som oppgav T(h)eophil(us) til førenamn, ei heitte Theophile.

Kjende namneberarar 
 Teofilo Folengo (1491-1544), italiensk forfattar
 Théophile de Viau (1590-1626), fransk diktar
 Théophile Gautier (1811-1872), fransk forfattar
 Teófilo Braga (1843-1924), portugisisk politikar og forfattar
 Théophile Delcassé (1852-1923), fransk politikar
 Theophilus Hansen (1813-1891), dansk arkitekt
 Théophile Steinlen (1859-1923), fransk kunstnar
 Theophil Wurm (1868-1953), tysk teolog og biskop
 Teófilo Cubillas (f. 1949), peruviansk fotballspelar

Sjå òg: 

 Folketeljingar i Digitalarkivet

Førenamn av gresk opphav
Mannsnamn

en:Theophilus
Pendadáktylos

Pendadáktylos (gresk Πενταδάκτυλος, tyrkisk Beşparmak) er den vestlege delen av fjellkjeda Kyrínia, ei lang og smal fjellkjede som går om lag 150 km langs nordkysten av Kypros. Namnet Pendadáktylos (stundom skrive Pentadactylos) vert av og til brukt synonymt med heile fjellkjeda Kyrínia. Både det greske og det tyrkiske namnet tyder «fem fingrar», og kjem av eit fjell nær den nordlege kystbyen Kerýnia (Girne) som har fem fingerliknande utspring. 

Ein øydeleggande skogbrann i juli 1995 brende ned store skogområde og naturlege levestader i desse fjella. 

Fjella har mange historiske borger og kloster, og mange turistattraksjonar. 

Det finst mange segner om Pendadáktylosfjella. Ei fortel soga om ein innbilsk landsbybuar som vart forelska i den lokale dronninga, og bad om å få gifte seg med ho. Dronninga ynskte å verte kvitt denne uforskamma unge mannen, og bad han om å hente ho vatn frå ei kjelde ved Apostolos Andreas kloster i Karpas, ei farleg reise i dei dagar. Mannen drog i veg, og etter nokre veker kom han attende med litt av det verdifulle vatnet. Dronninga vart sjokkert då ho såg at han hadde lykkast, men ville framleis ikkje gifte seg med han. I reint raseri tømde mannen vatnet på ut på bakken og gjørma det resulterte i tok han opp i handa si og kasta mot hovudet til dronninga. Ho dukka og gjørmeklumpen segla avgarde og landa oppå toppen av Kyrenia, der ein den dag i dag framleis kan sjå dei fem fingrane til landsbybuaren. 

Ei anna segn handlar om den bysantiske helten Digenis Akritas. Denne segna fortel at handa til Digenis Akritas greip om fjellet då han skulle klatre ut av sjøen for å frigje Kypros frå den saraceniske invasjonen.

Kjelde 

Denne artikkelen bygger på «Pentadactylos» frå ,  den 18. mars 2007.  
 

Fjell på Kypros
Nord-Kypros
Akámas

Akámas (gresk skrift Ακάμας, tyrkisk Akama) er eit nes heilt nordvest på Kypros med ei flatevidd på 230 km². Oldtidsgeografen Klaudios Ptolemaios skildra det som eit tett skogkledd nes, delt inn i to toppar som stig mot nord.

Fram til år 2000 vart halvøya brukt av den britiske hæren og marinen for militærøvingar og skytetrening. Etter ein avtale frå 1960 fekk den britiske hæren lov til å nytte Akámas for øvingar opp til 70 dagar i året.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Akamas» frå , den 18. mars 2007. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Richard Talbert, Barrington Atlas of the Greek and Roman World, (ISBN 0-691-03169-X), p. 72.
 

Halvøyar på Kypros
Sæbyggjenuten

Sæbyggjenuten (1507 moh.) er eit fjell som ligg på grensa mellom kommunane Bykle kommune i Agder og Tokke kommune i Vestfold og Telemark. Sæbyggjenuten er det høgaste punktet i Aust-Agder fylke, og er ein del av Setesdalsheiane  i Langfjella.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Rapport frå ein tur til toppen av Sæbyggjenuten i 2005 

Fjell i Bykle
Fjell i Vestfold og Telemark
Geografi i Tokke
Kjetil A. Brottveit

Kjetil Brottveit () er ein norsk forfattar, fødd og oppvaksen i Valle i Setesdal. Han debuterte i 2003 på Forlaget Oktober med romanen Nattradioen, som han fekk Sørlandets litteraturpris for i 2004.

Bibliografi 
 Nattradioen – roman – 2003

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Kjetil Brottveit i NRK Forfatter

Norske forfattarar
Norske skjønnlitterære debutantar i 2003
Nynorskforfattarar
Forfattarar frå Aust-Agder
Folk frå Valle
Vinnarar av Sørlandets litteraturpris
Målsiddisane

Målsiddisane er lokallaget åt Norsk Målungdom i Stavanger, Sandnes, Sola, Randaberg og Rennesøy som vart skipa i 2002. Namnet kjem frå «Siddis», som er ei nemning for ein stavangerbu. Målsiddisane plar skipa til nynorskkurs i samband med eksamen i sidemål.

Leiarar 
 Gunn Inger Sture (2002–2004)
 Vebjørn Sture (2004–2007)
 Bror-Magnus Sviland Strand (2007–2009)
 Eva Holthe Enoksen (2009)
 Anne Guro Sture (2010–2011)
 Torstein Husebø (2011–2013)
 Solveig Holthe Enoksen (2013–)

Norsk Målungdom
Noregs Mållag
Skipingar i 2002
Den gule flekken

Den gule flekken (medisinsk latin macula lutea) er ein del av menneskeauget som er særleg viktig for fargesynet og for evna til å sjå små detaljar. Flekken er danna av ei lita oval grop i netthinna ved den bakre polen av auget. Han er svakt gulfarga, den horisontale diameteren er rundt 2 mm hjå vaksne menneske.

Sanseepitelet her inneheld berre tettsitjande tappar. Når ein ser direkte på noko, vil lysstrålene frå dette falla på midten av den gule flekken, fovea centralis, der synet er skarpast. 

Skade på den gule flekken kan føra til stor forringing av synet. Eldre menneske kan tidvis oppleva endringar i den gule flekken, macula-degenerasjon, som kan medføra at lesesynet går tapt.

Kjelder

«den gule flekk» (14. februar 2009), Store norske leksikon. 
Sandvig, Kjell, «gule flekk» (13. februar 2009), Store medisinske leksikon.

auga
Bent Røiseland

Bent Røiseland (), fødd i Holme (seinare Holum) i Vest-Agder, var ein norsk politikar. Han var leiar av Venstre i tida 1952-1964.

Røiseland var stortingsrepresentant frå 1945 til 1973. Saman med 8 andre Venstre-representantar (av i alt 14) braut han ut av Venstre i desember 1972, og danna Det Nye Folkepartiet (seinare Det Liberale Folkepartiet).

Bakgrunnsstoff 
 Festskrift til Bent Røiseland på 70 års dagen 11. oktober 1972, Aschehoug, Oslo 1972
 Stortinget.no - Biografi
 Omtale av boka Røiseland statsministeren vi ikke fikk

Leiarar for Venstre
DLF-politikarar
Stortingsrepresentantar 1945-1949
Stortingsrepresentantar 1950-1953
Stortingsrepresentantar 1954-1957
Stortingsrepresentantar 1958-1961
Stortingsrepresentantar 1961-1965
Stortingsrepresentantar 1965-1969
Stortingsrepresentantar 1969-1973
Stortingsrepresentantar for Vest-Agder
Målfolk
Folk frå Mandal
Elstad

Elstad er eit norsk stad- og etternamn.

Det er mellom anna eit gardsbruk i Ringebu kommune og ein stad i Eidsvoll kommune.

Kjende namneberarar 
 Anne Karin Elstad, norsk forfattar

Norske stadnamn
Norske slektsnamn
Råna

Råna er eit fjell på Sunnmøre, i Sykkylven og Ørsta kommunar. Råna er høgste fjelltoppen i Sykkylven. Aust for fjellet ligg Regndalsbreen. Fjellet vert rekna med til Sunnmørsalpane.

Toppen er greiast å nå frå vest, antan frå bygda Urke (gjennom fjelldalen Urkedalen og Kopen, vidare over ei tidvis kvass egg inn på det langstrakte topp-platået), eller frå Indre-Trandal (gjennom Indre-Trandaldalen og opp på topp-platået). Fyrste kjende bestiging fann stad 3. august 1897. De to britane Gerald Arbuthnot og Edwin C. Oppenheim og sogningen Johannes Vigdal føretok turen.

Bakgrunnsstoff 
 Ålesund-Sunnmøre Turistforening om Råna

Fjell på Sunnmøre
Fjell i Sykkylven
Fjell i Ørsta
Republikken Texas

Republikken Texas var ein uavhengig nasjon i Nord-Amerika i mesta ti år, mellom 2. mars 1836 og 29. desember 1845. 

Republikken Texas erklærte seg som uavhengig stat frå Mexico i 1836 og omfatta heile det noverande Texas og delar av New Mexico, Oklahoma, Kansas, Colorado og Wyoming. Grensa mot USA vart nedfelt i Adams-Onis-traktaten frå 1819 mellom USA og Spania. Grensa i sør og vest mot Mexico var omstridt i heile tidsperioden republikken fanst. Texas hevda at elva Rio Grande var grensa og Mexico at det var elva Nueces som var dette. Denne usemja utløyste seinare den meksikansk-amerikanske krigen etter at USA annekterte Texas i 1845.

I striden som oppstod mellom Mexico og Texas fire dagar etter lausrivinga, vart 183 amerikanarar drepe da tusenvis meksikanske soldatar leidde av general Antonio López de Santa Anna storma Alamo-fortet, etter at fortet først hadde vore omringa ein periode. Mellom dei drepne i slaget ved Alamo var oberst Jim Bowie og kongressmannen Davy Crockett. I fridomskampen for Texas etter dette, vart slagordet «Hugs Alamo!» (eng. Remember the Alamo!) bruka. Den 21. mars 1836 sigra styrkane til Republikken Texas, leidde av general Sam Houston, over meksikanarane i Slaget ved San Jacinto, sikra sjølvstendet til den nye repubikken og gjorde slutt på krigen mellom Mexico og Texas.

Replikken Texas opphøyrde i desember 1845 da Texas vart annektert av USA som den 28. delstaten.

Presidentar og visepresidentar

Kjende personar 

 Stephen F. Austin
 Jim Bowie
 Davy Crockett
 Albert Sidney Johnston
 José Antonio Navarro
 James C. Neill
 Juan Seguin
 William B. Travis
 Isaac Van Zandt
 Edwin Waller
 William H. Wharton

Texas
Texas
Lemesós

Lemesós (gresk Λεμεσός, tyrkisk Limasol eller Leymosun) eller Limassol er den nest største byen på Kypros og ein kommune i distriktet Lemesós i Republikken Kypros. Byen ligg ved Akrotíribukta på den sørlege kysten av øya.

Byen har den største hamna for mellomhandel i Middelhavet, og har etter kvart vorte den viktigaste turistbyen på øya. Lemesós har ein lang kulturell tradisjon med mange museum og arkeologiske utgravingar.

Lemesós trekkjer til seg mange turistar om sommaren, og har fleire luksushotell og leilighetar.

Historie
Lemesós vart bygd mellom dei to antikke byane Amathus og Kourion, og då han var ein del av Austromarriket vart han kalla Neapolis (ny by). Turistruta i Lemesós går austover langs kysten til Amathus. Vest for byen ligg Akrotíri, ein britiskstyrt militærbase.

Folketal
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 101 000 innbyggjarar, fordelt på desse bydelane:
Ajía Fýlaxi (14 451)
Apóstoli Pétros ke Pávlos (10 412)
Ájos Spyrídonas (9 439)
Apóstolos Andréas (9 207)
Neápoli (7 229)
Kápsalos (6 660)
Zakáki (5 874)
Ájos Nikólaos (5 631)
Ájos Jeórjos (5 060)
Ájos Ioánnis (4 767)
Katholikí (4 647)
Ajía Zóni (4 456)
Omónia (3 839)
Ájos Nektários (3 397)
Ajía Triáda (2 786)
Arnaoutojitoniá (905)
Panajía Evangelístria (693)
Tsiflikoúdia (579)
Ajía Nápa (534)
Tzamí Tzendít (434)
Ájos Andónios (0)

Storbyområdet til Limassól omfattar dei seks kommunane Lemesós, Káto Polemídia, Mésa Jitonía, Ájos Athanásios, Jermasója og Ýpsonas med til saman 176 731 innbyggjarar.

Referansar 

Lemesos
Lemesos
Lemesos
Lemesos
Lemesos
Skjellsord

Skjellsord er ord som blir brukte for å uttrykka negative kjensler mot noko — gjerne ein person. Kvart språk og dialekt har eit rikt utval av skjellsord, og orda kjem gjerne frå nokre særskilde kategoriar. Tabuord er ein viktig kjelde til skjellsord.

Referansar
Lárnaka

Lárnaka (gresk Λάρνακα, tyrkisk Larnaka) er ein by på Kypros og ein kommune i distriktet Lárnaka på Kypros.

Lárnaka har den nest største hamna på øya og er ein viktig turistby. Nord for byen ligg øya sitt oljeraffineri, medan Lárnaka internasjonale flyplass ligg sør for byen. Byen Lárnaka er kjend for den vakre strandpromenaden med rekkjer av palmar. Her skjer fleire av dei store festivalane i byen. Den mest kjende av desse er Kataklysmos, eller Flaumfestivalen, som vert feira tidleg på sommaren med ei rekkje kulturhendingar.

Folketal
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 51 468 innbyggjarar, fordelt på desse bydelane:
Ájos Nikólaos (16 887)
Sotíros (13 383)
Khrysopolítissa (7 980)
Skála (6 103)
Tsakileró (1 873)
Kókkines (1 495)
Áji Anárjyri 2 (1 281)
Áji Anárjyri 1 (996)
Arkhiepískopos Makários 3. (991)
Kamáres (479)

Storbyområdet til Lárnaka omfattar kommunanæ Lárnaka, Aradíppou, Livádia og Dromolaxiá-Meneoú med til saman 84 591 innbyggjarar.

Historie
I antikken vart Lárnaka kalla Kition (latin Citium). Det bibelske namnet Kittim, som kjem av Citium, vart ofte brukt om heile Kypros, og stundom av hebrearane om grekarane og romarane.

Den vidkjende stoiske filosofen Zeno frå Citium stamma frå byen. Det vert sagt at han byrja den stoiske filosoferinga etter at han hadde mista alt han eigde i eit skipsforlis. 

Ein vidkjend athensk general, Kimon, omkom til havs då han forsvarte byen i eit stort slag mot persarane frå Xerxes. På dødsleiet bad han innstendig om å halde dødsfallet hans skjult for både allierte og persarar. Sitatet «Και Νεκρος Ενικα» («Sjølv i døden var han sigrande») referer til Kimon. Ein statue av «Kimon Athenaren» står på strandpromenaden i det moderne Lárnaka. 

Som andre byar på Kypros vert byen stundom råka av jordskjelv, og i mellomalderen då hamna vart fylt med slam (eit teikn på avskoging og overbeiting) flytta folkesetnaden til Lárnaka, som låg litt lenger sør. Den gamle hamna og festninga har i dag forsvunne. Det finst framleis spor etter dei gamle festningsmurane og heilagdomane.

Referansar 

Larnaka
Larnaka
Larnaka
Larnaka
Larnaka
Larnaka
Mesaoría

Mesaoría (gresk Μεσαορία, tyrkisk Mesarya) er ei brei slette i dei sentrale områda av øya Kypros

Geografi 
Mesaoríasletta er avgrensa i aust og vest av Middelhavet, i sør av fjellkjeda Tróodos og i nord av fjellkjeda Kyrínia. Ho har eit areal på om lag 1 000 km². Ho stig til ei høgd på om lag 325 meter. Det er fleire elvar som renn over sletta, men alle desse tørkar inn om sommaren. 

Ordet «Mesaoría» tyder «mellom fjella» på gresk. Mesaoría er stort sett ei brei og berr slette med få tre bortsett frå dei som er planta for å gje ly for vinden. Området er det viktigaste jordbruksområdet på Kypros, men er svært avhengig av regnet om vinteren og kunstig vatning, noko som gjev avgrensa produksjon. Det er òg det mest busette området på øya, og inneheld fleire landsbyar og fleire av dei største byane, som hovudstaden Levkosía. 

På grunn av avskoging er mykje av Mesaoría dekt av «kafkalla», det lokale ordet for kalsiumkarbonat, som har vorte pressa saman til aurhelle. Dei einaste plantene som trivst på denne overflata vert raskt ete av beitande dyr, noko som har ført til omfattande jorderosjon. 

Det kan bli svært varmt her om sommaren, og temperaturar rundt 40 °C er ikkje uvanleg. Sletta får mykje mindre nedbør enn fjellområda rundt, men dei siste åra er det bygd demningar og vatningssystem, for å samle vatnet som renn ned frå fjella.

Historie 
Ein har funne spor etter neolittiske kulturar. I antikken var heile det sentrale området på øya dekt av tette skogar. Mesteparten vart hogd ned i 1. århundret fvt. for å skaffe tømmer til Ptolemeardynastiet sin marine. I tillegg vart mykje tømmer brukt for å gje nok energi for utvinninga av kopar. Så seint som på 1500-talet var det derimot framleis store mengder skog igjen på sletta. I dag er det berre skogområde i dei omliggande fjella, særleg i Tróodos.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Mesaoria» frå ,  den 19. mars 2007.  

Kypriotisk geografi
Nord-Kypros
Sletter i Asia
Ayerbe

Ayerbe er ein by som ligg i provinsen Huesca i Spania. Byten ligg ved elva Gállego, 28 km frå Huesca.

Nobelprisvinnaren i medisin Santiago Ramón y Cajal budde i Ayerbe i 10 år, og er minna med eit museum her.
Brian Waltrip

Brian Waltrip () er ein amerikansk fotballspelar. Han er midtbanespiller for Molde Fotballklubb. Han har tidlegare spela for Tampere United, Tampa Bay Mutiny, Mandalskameratene, Sandefjord Fotball og Sogndal FK

Fotballspelarar frå USA
Mandalskameratene-spelarar
Sandefjord-spelarar
Sogndal-spelarar
Molde-spelarar
Folk frå Florida
Odlezelské jezero

Odlezelské jezero, eller stundom Mladotické- eller Potvorovské-, er den yngste innsjøen i Tsjekkia. Innsjøen og det omliggande området er eit verna naturområde. 

Innsjøen ligg nær den vesle landsbyen Odlezly, som er styrt av landsbyen Žihle, i nærleiken av åsen Potvorovský (546 m). To småelvar renn ut i innsjøen: Mladotický og Odlezelský.

25.-26. mai 1872 skapte kraftig regn flaum i Mladotický. Natt til 28. mai raste jordlaga på vestsida av åsen ut og blokkerte elva, og innsjøen vart danna. Flaumen var ikkje den einaste årsaka til jordraset. Mellom anna hadde eit sandsteinbrot i fleire hundreåre destabilisert åssida, i tillegg til den nyleg oppretta jernbanelinja Plzeň – Žatec. Jordraset øydela jernbanen, som seinare vart bygd opp at på den andre sida av dalen. 

Innsjøen har eit areal på 4,5 hektar, ei lengd på rundt 500 meter og ei breidd mellom 70 og 100 meter. Overflata ligg 413 meter over havet. I 1972 var innsjøen 7,7 meter djup, og i 1999 berre 6,7 meter. Elva fører stadig med seg avleiringar som gradvis fyller igjen innsjøen, og om dette held fram vil innsjøen forsvinne i løpet av forholdsvis kort tid. 

I 1975 vart innsjøen og dei omliggande områda erklært eit verna naturområde.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Odlezly Lake» frå ,  den 20. mars 2007.  

Innsjøar i Tsjekkia
Beskidane

Beskidane (polsk Beskidy, tsjekkisk og slovakisk Beskydy, ukrainsk Бескиди) er det tradisjonelle namnet på ei fjellkjede som strekkjer seg frå austlege område av Tsjekkia, gjennom Nordvest-Slovakia og Sør-Polen og inn i vestlege delar av Ukraina. 

Beskiadane er om lag 600 km lang og 50–70 km brei. Dei byrjar i Moravia og strekkjer seg mot Ukraina nord for Tatrafjella. Kor langt aust fjellkjeda strekkjer seg er derimot ikkje klart. Gamle kjelder seier at Beskiadane sluttar ved kjelda til elva Tisza, medan nyare kjelder seier at dei sluttar ved Ushokpasset på grensa mellom Polen og Ukraina. Det høgaste fjellet i fjellkjeda er derfor avhengig av kor ein definerer den austlege grensa til Beskidane. Den høgaste toppen i dei vestlege delane er Babia Góra, som ligg på grensa mellom Polen og Slovakia.

Ein større del av Beskidane er ein del av ytre vestlege Karpatane. Dei mindre Beskidane (slovakisk Nízke Beskydy, polsk Beskid Niski) og Bieszczady ligg aust for Beskidane og er ein del av Dei austlege Karpatane.

Namnet på fjellkjeda har sannsynlegvis trakisk eller illyrisk opphav. Beskiadane har store skogområde og er rik på kol. Tidlegare fanst det òg mykje jernmalm i fjella, med viktige fabrikkar i Ostrava og Třinec.

Det er fleire turistattraksjonar i fjella, inkludert historiske trekyrkjer og fleire skisenter, som vert stadig meir populære.

Sjå òg 
 Karpatane
 Bieszczady

Fjellkjeder i Polen
Fjellkjeder i Slovakia
Fjellkjeder i Tsjekkia
Fjellkjeder i Ukraina
Fjellkjeder i Karpatane
Bjerkreim Kristelege Ungdomslag

Bjerkreim Kristelege Ungdomslag (BKU) vart skipa i 1942, og har rundt 60 medlemmar. Laget arrangerer kristne arrangement kvar laurdag kveld som er opne for alle. Laget er også i samarbeid med det lokale ungdomskoret Bjerkreim Ungdomskor (1974), som blei starta innad i laget. 

Det erklærte formålet for laget er «å vinna menneske for Kristus og styrkja sant kristenliv mellom medlemmane, og ungdom elles». 

BKU-styret i skrivande stund (29.01.2019) er leiar/formann av laget Svend Serigstad Fuglestad.

Nytt styret skal bli valgt kvart år, styremedlem vart velde inn for 2 år om gongen, medan ein leiar må bli valgt inn kvart år. Det er dog ingen begrensing for kor mange år ein kan sitta i styret. 

Styret har 5 fullverdige stillingar som fungerar på styremøtene, i tillegg til varastillinigar som fungerar hvis ein av dei som har ein fullverdig stilling ikkje kan delta på møtene.  

Den største begivenheten BKU arrangerer kvart år er nyttårsfesten. Laget arrangerer også skiweekend, bilrebus, paintball, festar og ungdomsgustjenestar som andre arrangement. 

Alle arrangementa blir lagt ut i BKU si eige Facebook-gruppa, som alle kan bli medlem i. I skrivende stund har gruppa 282 medlemmar. Aldersgrensa for å delta på lagets arrangementer er 8.klasse og oppover. Ved spesielle anledningar blir også yngre klasser invitert. 

Arrangement-delen til BKU ser slik ut: Eit møte fyrst med lovsong, tale og nokre gongar videoar. Etter møtet blir det ein arrangement del der man gjør hovudopplegget for arrangementet. 

BKU har også fleire underprosjekt og grupper. Som f.eks BKU Teamet (lovsangsteam), BKU Productions (Filmteam), BKU Mafia, BKU Audio og BKU Studio. Fleire av desse er i bruk, men ikkje så mykje.

Styret 2018-2019 
- Svend Fuglestad Serigstad (formann) 

- Marie Fuglestad Serigstad (nestleiar og kasserar)

- Ola Andreas Egeland (Kiosk- og transportansvarleg)

- Trine Ailin Apeland (Sekretær og PR-ansvarleg)

- Johan Jetmundsen (Anleggsansvarleg)

- Sander Slettebø Grøsfjell (Lovsangsleiar og Varamedlem) 

- Elisabeth Moi (Varamedlem) 

- Oddvar Sæth (Lovsangsleiar)

Kjelder 

Bjerkreim kommune
Kristelege ungdomslag i Noreg
Skipingar i 1942
Gneisten

Gneisten er namnet på fleire tidsskrift:

 Medlemsbladet til Bjerkreim Kristelege Ungdomslag
 Medlemsbladet til Idrettslaget Gneist i Bergen
 Eit vittigheitsblad som vart utgjeve i Haugesund i 1930-åra

Norske tidsskrift