alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Persepsjon

Persepsjon er eit omgrep innan  psykologi og kognitiv vitskap som viser til oppfatting, tolking og organisering av sanseinntrykk. Ei mengd medvitne og umedvitne prosessar er involverte i forvandlinga av sanseinntrykk til meiningsfull informasjon.

Etymologi
Ordet persepsjon kjem av latin perceptiō, som Steinnes og Vandvik (1965) set om med 1 'innhausting', 2 (overført) 'sannkjenning, skjøn', i fleirtal 'omgrep'. Perceptiō er eit verbalsubstantiv danna av verbet percipiō, som tyder 1 'fange, fate; (biletleg) hauste, få', 2 'ta opp, eigne til seg; (overført) gripe, fylle', 3 'gå, anse, leggje merke til', 4 'eigne til seg, lære; pf. kjenne, vite', 5 'skjøne; næme'.

Adjektivet perseptuell blir nytta om det som gjeld persepsjon.

Kjelder

Steinnes, Asgaut og Eirik Vandvik 1965. Latinsk ordbok. Andre utgåva. Oslo: Det Norske Samlaget.

Psykologi
Morfologisering

Morfologisering er det språklege fenomenet at noko – som ein diakron prosess – blir meir morfologisk. Nemninga blir mellom anna nytta om det fenomenet at ei allofonisk veksling går over til å bli ei morfologisk veksling, som illustrert i dømet nedanfor.

Døme
Urnordisk hadde dette systemet av vokalfonem i trykksterk staving:

Urnordisk fekk på eit tidspunkt ein allofonisk regel som kan formulerast slik:

 V → [–bakre] / __ C₀ [–bakre]
 (Ein vokal V blir realisert som [–bakre] (= fremre) når V er følgd av ein lyd L som er [–bakre], eventuelt med ein eller fleire konsonantar mellom V og L.)

Dette innebar mellom anna at vokalfonema u uː oː a aː blei realiserte som [y yː øː æ æː] i omgjevnaden "/ __ C₀ [–bakre]". Det urnordiske substantivet foːtuR 'fot' hadde mellom anna desse bøyingsformene, her attgjevne i fonemisk og fonetisk transkripsjon:

 Nominativ eintal: foːtuR [ˈfoːtuR]
 Nominativ fleirtal: foːtiR [ˈføːtiR]

Vekslinga mellom [oː] og [øː] er her allofonisk, sidan ho er føreseieleg ut frå den fonologiske omgjevnaden. I overgangen frå urnordisk til norrønt fall korte vokalar i trykkveik staving, og R blei til r:

 Urnordisk foːtuR [ˈfoːtuR] > norrønt foːtr
 Urnordisk foːtiR [ˈføːtiR] > norrønt føːtr

Skiljet mellom [oː] og [øː] blei halde ved lag, men sidan dei trykkveike vokalane u og i hadde falle bort, blei no skiljet mellom [oː] og [øː] distinktivt eller fonemisk. I urnordisk var det suffiksa -uR og -iR som skilde nominativ eintal av foːtuR frå nominativ fleirtal frå kvarandre, men i norrønt var suffiks blitt like, medan skiljet mellom nominativ eintal og nominativ fleirtal kom fram gjennom rotvokalen – oː i den fyrste forma, øː i den andre.

Med andre ord har skiljet mellom [oː] og [øː] gått over frå å vere eit reint fonologisk fenomen i urnordisk til å få ein morfologi funksjon i  norrønt:

 Skiljet har gått gjennom ei morfologisering.

Fotnotar

Lingvistisk morfologi
Professor emeritus

Professor emeritus (av latin 'uttent') er ei nemning for ein professor som har avslutta sitt tilsettingsforhold ved ein lærestad, men som enno har ein fagleg tilknyting til lærestaden. 

Avgåtte professorer kan bruke tittelen professor emeritus (m), evt. professor emerita (f), sidan professortittelen ikkje berre er ein stillingstittel, men òg ein tittel som viser til ein fagkompetanse. Mange pensjonerte professor emeriti (pl.) har kontor på lærestaden og utgjer ein fagleg ressurs som kan utnyttast på ulikt vis.

Sjå òg
emeritus og emerita 

Titlar
Ord av latinsk opphav
Nave Island

Nave Island er ei øy nord for Islay ved innløpet til Loch Gruinart i Indre Hebridane. Øya er ikkje folkesett. 

Det høgaste punktet på Nave Island ligg 34 meter over havet.

Historie
«Nave» er engelsk for 'kyrkjeskip'. Som namnet indikerer, har øya ei kyrkjeleg tilknyting, og går truleg tilbake til asketiske munkar og eremittar kjend som Céile Dé/Culdee.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Nave Island» frå ,  den 19. februar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Indre Hebridane
Stadnamn av engelsk opphav
Ornsay

Ornsay er ei lita tidvassøy aust for Sleathalvøya på Isle of Skye i Indre Hebridane i Skottland. 

Ornsay skjermar den naturlege hamna ved landsbyen Isleornsay. Ornsay fyr står på naboøya, Eilean Sionnach.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ornsay» frå ,  den 19. februar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Indre Hebridane
Tidvassøyar i Skottland
Oronsay i Indre Hebridane

Oronsay (skotsk-gælisk Orasaigh), stundom skrive Oransay av lokalsamfunnet, er ei lita tidvassøy sør for Colonsay i dei Indre Hebridane i Skottland. Ho har eit areal på litt over fem kvadratkilometer. 

 Det høgaste punktet på øya er Beinn Orasaigh på 93 meter over havet. Ho er knytt til Colonsay via ein banke som kjem til syne ved lågvatn (kalla An Traigh, 'The Strand') som består av sand og mudderflater. I 2001 var det registrert fem innbyggjarar på øya, som alle budde på garden ved Oronsay priorinnekloster. Skjera og holmane Eilean nan Ròn (Seal Island) i sørvest er eit viktig yngleområde for gråsel. For å bevare bestandane av alpekråke og åkerrikse har Oronsay og sørenden av Colonsay status som Special Protection Area (særskild verneområde) sidan desember 2007.

Det er to teoriar om opphavet til namnet frå . Namnet kan ha tydd Oran si øy. St. Oran grunnla klosteret på øya i 563. Det kan òg ha kome frå det norrøne Örfirisey som tyder «fjøreøya».

Arkeologi
Øya er mest kjend for Oronsay priorinnekloster frå 1300-talet. Det låg truleg på same stad som klosteret frå 563 og Oronsay-krossen, som opphavleg vart skoren ut på Iona. Klosteret var lite, men har ein av dei mest komplette (delvis restaurerte) klosterhagane av alle dei skotske mellomalderklostera.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Oronsay i Indre Hebridane» frå ,  den 19. februar 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Haswell-Smith, Hamish (2004). The Scottish Islands. Edinburgh: Canongate. ISBN 1841954543.
 Watson, W.J. (2004) The History of the Celtic Place-names of Skottland. Reprinted with an introduction by Simon Taylor. Edinburgh. Birlinn. ISBN 1-84158-323-5
 
 

Argyll and Bute
Øyar i Indre Hebridane
Tidvassøyar i Skottland
Site of Special Scientific Interest i Skottland
Stadnamn av norrønt opphav i Skottland
Jackson C. Frank

Jackson Carey Frank () var ein amerikansk folkemusikar.

Frank var fødd i Buffalo i New York og døydde i Great Barrington i Massachusetts.

Diskografi

Album
 Jackson C. Frank (1965)
Gjenutgjevingar:- 1978 ('Jackson Again', vinyl), 1996 (CD), 2001 (vinyl), 2001 (CD), 2003 (2 CD)

Singlar
 «Blues Run the Game»/«Can't Get Away From My Love» (1965, 7")

USA-amerikanske musikarar
Folk frå New York
Albumet Jackson C. Frank

Jackson C. Frank er det sjølvtitulerte albumet til Jackson C. Frank som vart gjeve ut i 1965. Det er produsert av Paul Simon, og både Art Garfunkel og Al Stewart var til stades under innspelinga, som vart unnagjort på mindre enn tre timar.

«Blues Run The Game» har vorte innspelt av fleire artistar, dei mest kjende er kanskje Simon and Garfunkel, Counting Crows, Bert Jansch, og Nick Drake

Sporliste 
 «Blues Run The Game»
 «Don't Look Back»
 «Kimbie»
 «Yellow Walls»
 «Here Come the Blues»
 «Milk and Honey»
 «My Name Is Carnival»
 «I Want To Be Alone»
 «Just Like Anything»
 «You Never Wanted Me»

Bonusspor (Castle Music, 2001)
(Tidlegare uutgjevne, innspelt i 1975)
 «Marlene»
 «Marcy's Song»
 «The Visit»
 «Prima Donna Of Swans»
 «Relations»

Mannskap
Jackson C. Frank - gitar, vokal
Al Stewart - gitar klimpring (på "Yellow Walls")

Produksjon
Produsent: Paul Simon
Lydteknikar: ukjend
Mixing: ukjend
Bilete: ukjend
Liner Notes: Jackson C. Frank/Bert Jansch

musikkalbum frå 1965
Christopher Christian Weidemann

Christopher Christian Weidemann () var ein norsk politikar og embetsmann. 

Christopher Weidemann var fødd på Mellom-Rustad på Toten som son av Lars Weidemann, og ein av brørne hans var Laurits Weidemann. Han var gift med Marie Magdalene Christiane Jacobine Lycke, fødd i Christianshavn i Danmark 3. august 1784 og død på Billerud 8. mars 1867. 

Weidemann vart student i 1795, tok latinsk-juridisk eksamen, teoretisk prøve i 1800 og praktisk i 1802. I 1800 vart han kopist i Rentekammeret og etter kvart fullmektig same stad. Han vart seinare utnemnd til byfogd og politimeister i Christiania, men måtte søkja avskjed i 1814, etter å ha truga ein arrestant til å tilstå ved å slå han med eit tre. 

Nokon ytterlegare klatring oppover karrierestigen i rettsvesenet vart no vanskeleg, men i 1817 vart Weidemann utnemnd til sorenskrivar i Toten, Vardal og Biri etter broren Lauritz Weidemann. Dette embetet hadde han til 1853; med andre ord ei 36 år lang karriere som sorenskrivar på Toten. 

Han var stortingsrepresentant 1824-26. Weidemann var òg president i Odelstinget. 

Weidemann må òg nemnast i samband med garden Billerud på Austre Toten, der han budde i 40 år. Det var Weidemann som gav hovedbygningen på Billerud det noverande utsjånaden dens ved å byggje på andreetasjen. Han fekk òg Peder Balke til å måle salen i 1833/34.  På Billerud døydde Christopher Christian Weidemann i 1858.

Kjelder 

 Midthaug, Leif: «Christopher Christian Weidemann». Biografi i Totens bygdebok II, s. 354-355, Oslo 1953.
 NSDs politikerarkiv

Denne artikkelen bygger på «Christopher Christian Weidemann» frå ,  den 19. februar 2010.  

 

Norske dommarar
Norske sorenskrivarar
Stortingsrepresentantar 1824-1826
Stortingsrepresentantar for Oppland
Folk frå Østre Toten
Opphavleg omsett med Apertium
Darin Zanyar

Darin Zanyar () er ein svensk songar og låtskrivar. Han slo gjennom i Idol 2004. Sidan han deltok der, har han blitt ein av dei mest populære songarane i Sverige. Han enda på fjerdeplass i Melodifestivalen 2010.

Utgjevingar
Singlar

Album
16. februar 2005 – The Anthem (#1) Gull (Sverige)
28. september 2005 – Darin (#1) Platina (Sverige)
22. november 2006 –  Break the News (#1) Gull (Sverige)
28. september 2007 –  Break the News (Tyskland, Austerrike, Sveits)
3. desember 2008 - Flashback (#10) (Sverige)

DVD
25. oktober 2006 - Tour Videos Interview

Svenske songarar
Folk frå Stockholm
Melodifestivalen-deltakarar
Svenske Idol-deltakarar
Eurovision Song Contest 2013
Sør-Aukra

Sør-Aukra er ein tidlegare kommune i Møre og Romsdal, frå  1837 del av Aukra formannskapsdistrikt. Namnet blei opphavleg skrive «Akerø».

1. januar 1924 blei Aukra kommune delt i Sør- og Nord-Aukra kommunar. Sør-Aukra hadde ved opprettinga 1 395 innbyggjarar.

1. januar 1965 blei Sør-Aukra kommune slått saman med Dryna og det området på Midøya som høyrde til Vatne kommune til den nye Midsund kommune. Sør-Aukra hadde ved samanslåinga 1 912 innbyggjarar.

Tidlegare kommunar i Møre og Romsdal
Midsund kommune
Norske kommunar skipa i 1924
Norske kommunar nedlagde i 1965
Historie i Molde
Ytring

Ei ytring er ein språkleg heilskap som blir ytra av ein særskild person ved eit særskilt høve. At ho er ein heilskap, inneber at ho kan stå åleine, at det korkje rett før eller rett etter kjem ei ytring eller ein del av ei ytring som er ein direkte føresetnad for ho. At ho blir ytra av ein særskild person ved eit særskilt høve, tyder at dei same orda sagde av to ulike personar ved ulike høve ikkje er same ytringa.

Formuleringa ytra av ein særskild person ved eit særskild høve må ikkje tolkast som at det må gjelde ein person som faktisk har eksistert og som har ytra noko ved eit særskilt historisk høve. Personen og høvet kan like gjerne høyre heime i ein roman eller i eit eventyr.

Døme på ytringar
Her er nokre døme på ytringar:

 «Vēnī, vīdī, vīcī.» Ytra av Julius Cæsar i år 47 f.Kr., i Det romerske senatet, for å fortelje at han hadde sigra over Pharnaces II av Pontus i Slaget ved Zela.
 «Eloï, Eloï, lemá sabaktáni?» Ytra av Jesus, i den niande timen, då han hekk på krossen, på Golgata, kanskje kl. 15, fredag 3. april år 33.
 «Noregr ór hendi þér konungr.» Ytra av Einar Tambarskjelve under slaget ved Svolder i år 1000.
 «One small step for man, one giant leap for mankind.» Ytra 20. juli 1969, av Neil Armstrong, på månen.
 «Er det sant? Dette er helt sykt!» Ytra av Didrik Solli Tangen under den norske Grand Prix-finalen i Oslo Spektrum, litt før kl. 22,  laurdag 6. februar 2010.
 «Millionærstrøg.» Ytra av politikonstabel Vegårshei «langt vest i hovudstaden til eit land som var altfor lite og fredeleg til å romma store kriminelle løyndommar», på s. 27 i romanen Grense Jakobselv (2009) av Kjartan Fløgstad.

Skilnader mellom ytringar og setningar
Det er viktig å skilje mellom ytring og setning, og det er mykje som skil dei to fenomena, mellom anna dette:

 Ei ytring kan vere meir eller mindre enn ei setning. Ytring 5 mellom døma i førre avsnittet inneheld to setningar: (1) Er det sant? (2) Dette er helt sykt! Ytring 3, 4 og mellom døma i førre avsnittet er mindre enn ei setning. Ytring 3 er svaret på eit spørsmål frå Olav Tryggvason: «Hvat brast þar svá hátt?», og det er typisk for ytringar som inngår i samtalar, at dei ikkje svarer til fulle setningar.
 «Eg vil heim!» ytra av person M ved høve X er ei anna ytring enn «Eg vil heim!» ytra av person N ved høve Y, men det er den same setninga i begge tilfella. Når ei og same setninga blir ytra ved ulike høve, er det snakk om to førekomstar av den same setninga.
 Ytringar har ei tyding som er sterkt avhengig av ein språkleg og ikkje-språkleg kontekst, medan tydinga til ei setning er uavhengig av konteksten.

Språk
Syntaks
Fonologisk ord

Eit fonologisk ord er eit ord definert som ei fonologisk eining, i motsetnad til eit grammatisk ord, som er eit ord definert som ei grammatisk eining. Ut frå fonologiske kriterium inneheld den søraustlandske setninga ²çenerʉake 'kjenner du ho ikkje?' eitt einaste fonologisk ord, men ikkje mindre enn fire grammatiske ord, her åtskilde med bindestrek: ²çene-rʉ-a-ke. Ei språkleg eining som er eit grammatisk ord men ikkje eit  fonologisk ord, er eit klitikon.

Eit fonologisk ord i norsk
Det fonologiske ordet må definerast ut frå særskilde fonologiske tilhøve i det einskilde språket eller målføret. På norsk gjeld mellom anna dette:

 Eit fonologisk ord inneheld minst éi trykksterk staving.
 Ein ustemd plosiv fremst i eit fonologisk ord er aspirert. 

Sidan setninga ²çenerʉake [ˈçɛ̂nˑɛ̀ɾʉ̀àcɛ́] berre inneheld éi trykksterk staving (nemleg den fyrste), kan ho ikkje innehalde meir enn eitt fonologisk ord. Korkje rʉ, a eller ke inneheld ei trykksterk staving, og difor kan ingen av dei vere fonologiske ord. Sidan ke [cɛ] tek til med ein ustemd plosiv som er uaspirert, kan ikkje ke vere eit eige fonologisk ord.

Eit fonologisk ord i andre språk
Andre språk har andre kriterium som kan nyttast til å definere eit fonologisk ord. Til dømes har finsk mellom anna desse kriteria:

 Eit fonologisk ord inneheld minst éi trykksterk staving.
 Eit fonologisk ord er domenet for vokalharmoni.

Dei finske setningane nedanfor inneheld fire grammatiske ord, sinä 'du', puhut 'snakkar (2sg)', suomea 'finsk' og ko~kö (spørjepartikkel):

 Puhut-ko sinä suomea? 'Snakkar du finsk?'
 Sinä-kö puhut suomea? 'Er det du som snakkar finsk?'
 Suomea-ko sinä puhut? 'Er det finsk du snakkar?'

Spørjepartikkelen ko~kö er eit klitikon, med andre ord eit grammatisk ord men ikkje eit fonologisk ord. Han er ikkje eit suffiks, for han kan mellom anna hengjast på ord av (meir eller mindre) alle ordklassar. Han er heller ikkje eit fonologisk ord, for han inneheld inga trykksterk staving. Som eit typisk klitikon utgjer han eit fonologisk ord i lag med ein "vert", og må veksle mellom formene ko og kö etter kva slags vokalar verten har.

Fonologi
Ord
Fonologisk segment

Eit fonologisk segment er ei fonologisk eining som svarer til eit fonem eller ein fon, med andre ord ein vokal eller ein konsonant. I søraustlandsk /s/, /e/, /ɡ/, /m/, /e/, /n/ og /t/ i /seg¹ment/ 'segment' eller [s̻], [ɛ], [ɟ], [m], [ɛ], [n̻] og [t̻] i [s̻ɛ́ɟˈmɛ̀n̻t̻] 'segment' finn vi sju fonologiske segment etter kvarandre. 

I lingvistikken blir segment nytta meir allment om ei eining som er ein del av ein sekvens eller ei kjede av einingar av same type. Ordet segment kjem av latin sēgmentum 'avskore stykke', som er avleitt av verbet secāre 'skjere, hogge, sage, klippe'.

Fonologi
Fonologisk trekk

Eit fonologisk trekk er ein fonologisk eigenskap eller eit fonologisk særdrag ved ei fonologisk eining av einkvan storleik. Typisk er det vokalar og konsonantar (det vil seie fonologiske segment) som blir karakteriserte ved hjelp av fonologiske trekk, som når vi seier at det norske fonemet /k/ har dei fonologiske trekka [ustemd], [dorsal] og [plosiv]. I fleire fonologiske teoriar reknar ein med at også større einingar kan ha eit trekk sams; sjå avsnittet Prosodiske trekk nedanfor.

To typar fonologiske trekk
Ein skil ofte mellom fonologiske trekk av to typar:

 Distinktive fonologiske trekk
 Ikkje-distinktive fonologiske trekk (også kalla fonetiske trekk)

Dei distinktive trekka til eit fonem F i språk S er dei fonologiske trekka som skil F frå andre fonem i S. Det søraustlandske fonemet /k/ kan nettopp seiast å ha dei distinktive trekka [ustemd], [dorsal] og [plosiv]:

 Det er [ustemd] som skil /k/ frå /ɡ/, som har dei distinktive trekka [stemd], [dorsal] og [plosiv].
 Det er [dorsal] som skil /k/ frå /p/, som har dei distinktive trekka [ustemd], [labial] og [plosiv].
 Det er [plosiv] som skil /k/ frå /ç/, som har dei distinktive trekka [ustemd], [dorsal] og [frikativ].

Dei ulike allofonane av eit fonem F deler typisk dei distinktive trekka til F, men det er skilde frå kvarandre med eitt eller fleire ikkje-distinktive eller fonetiske trekk. Det søraustlandske fonemet /k/ har mellom anna allofonane [k], [kʰ], [c] og [cʰ], som alle har trekka ustemd], [dorsal] og [plosiv], men dei har nokre ikkje-distinktive trekk i tillegg, som desse:

 [k] er i tillegg [velar] og [uaspirert].
 [kʰ] er i tillegg [velar] og [aspirert].
 [c] er i tillegg [palatal] og [uaspirert].
 [cʰ] er i tillegg [palatal] og [aspirert].

Prosodiske trekk
Fleire fonologiske teoriar postulerer at også større einingar enn det fonologiske segmentet kan dele fonologiske trekk. Slike trekk blir kalle prosodiske, suprasegmentale eller autosegmentale; jamfør artikkelen Autosegmental fonologi.

Fonologi
Orsay i Indre Hebridane

Orsay (skotsk-gælisk Orasaigh) er ei lita øy i Indre Hebridane i Skottland.  Ho ligg like vest for Islay og gjev ly for landsbyen Portnahaven.

Rinns of Islay fyr vart bygt på Orsay i 1825 av Robert Stevenson.

Bakgrunnsstoff
Rinns of Islay fyr

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Orsay, Inner Hebrides» frå ,  den 20. februar 2010.  
 

Øyar i Indre Hebridane
Islay
Stadnamn av norrønt opphav i Skottland
Orasaigh

Orasaig er eit skotsk-gælisk namn på fleire øyar i Hebridane. Namnet har norrønt opphav og tyder 'tidvassøy'.
 
Oronsay i Ytre Hebridane
Orosay i Ytre Hebridane
Orsay i Indre Hebridane
Pabay

Pabay er ei øy like utanfor Isle of Skye i Indre Hebridane i Skottland.

Geografi
Pabay ligg i Inner Sound of Skye, nord for Broadford. Ho ligg sør for Longay og aust for den større Scalpay.

Øya består av kalkstein, som inneheld mange fossilar, samt noko glimmerhaldig skifer, kalla pabbaskifer. Dette dannar eit flatt platå med klipper på nord- og austsida. Øya vert dobbelt så stor ved lågvatn som ved høgvatn.

Historie
Pabay var busett på 1800-talet. Det står eitt enkelt hus på øya. Øya har likevel sine eigne frimerke.

Planteliv
Pabay består av lyngheier, tørre grassletter, myrland og restar av skogar, samt 30,5 hektar med nyplanta skog.

Bakgrunnsstoff
 Pabay.org

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Pabay» frå ,  den 20. februar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Indre Hebridane
Rùm

Rùm (eit skotsk-gælisk namn som ofte vert anglisert til Rum, mogleg frå norrønt Romey) er ei øy i Small Isles i Indre Hebridane i Skottland. Gjennom det meste av 1900-talet heitte øya Rhum, ei staving som den tidlegare eigaren Sir George Bullough kom på, fordi han ikkje likte tittelen «godseigar av Rum».

Ho er den største av Small Isles og den femtande største i Skottland, men er berre busett av om lag 30 innbyggjarar. Alle desse bur i landsbyen Kinloch på austsida. Øya har vore busett sidan 7000-talet f.Kr. og er ein av dei tidlegaste busetnadane ein kjenner til i Skottland. Dei tidlege keltiske og norske busetjarane etterlet seg berre få skriftlege kjelder og gjenstandar. Frå 1100- til 1200-talet vart øya underlagt forskjellige klanar, mellom anna MacLean-klanen frå Coll. Folketalet voks til over 400 seint på 1700-talet, men under Highland clearances vart folketalet kraftig redusert mellom 1826 og 1828. Øya vart så ein jaktområde og det eksotiske Kinloch Castle vart bygt av Bullough-familien i 1900. Rùm vart kjøpt av Nature Conservancy Council i 1957.

Rum er av vulkansk opphav og fjella vart erodert ned under isbreane i pleistocen. Han er i dag ein viktig stad for økologiforsking, særleg på rådyr, og ein har med suksess redda havørnbestanden på øya. Økonomien er heilt avhengig av Scottish Natural Heritage, eit offentleg organ som i dag styrer øya. Det går båtsamband frå øya til fastlandsbyen Mallaig.

Bakgrunnsstoff 
 Bilete
 Nettsida til Rum

Øyar i Indre Hebridane
Naturreservat i Skottland
Geografi i Highland
Utdøydde vulkanar
Site of Special Scientific Interest i Skottland
Stadnamn av norrønt opphav i Skottland
Samalan Island

Samalan Island er ei lita øy like utanfor Mull ved innløpet til Loch na Keal i Indre Hebridane i Skottland. Sørvest for øya ligg Inchkenneth og i nord øya Ulva.

Ho er ei lågtliggande øy og er berre 5 meter over havet på det høgaste. Ho er ikkje busett og har heller ingen spor etter permanent busetnad.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Samalan Island» frå ,  den 20. februar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Isle of Mull
Øyar i Indre Hebridane
Gazetteer for Scotland

Gazetteer for Scotland er eit nettleksikon som dekkjer geografi og historie i Skottland og skottar. I 2011 hadde det over 19 000 artiklar. 

Ideen om å gje ut eit slikt leksikon blei utforma av Bruce Gittings frå University of Edinburgh og David Munro frå Royal Scottish Geographical Society i  1995. Det er dermed eit tidleg døme på eit oppslagsverk som blei gjeve ut på Internett med hyperlenkjer i staden for i bokform.

Gazetteer for Scotland inneheld nyskriven tekst, kart og statistikk, peikarar til andre nettstader som Historic Scotland, og tekst frå Ordnance Gazetteer of Scotland: A Survey of Scottish Topography, Statistical, Biographical and Historical (1882-1885) av Francis H. Groome for å gje historisk bakgrunn.

Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad

Kjelder
Gazetteer for Scotland, 2011

Skipingar i 1995
Oppslagsverk tilgjengelege på Internett
Skotske nettstader
Sanday i Indre Hebridane

Sanday (skotsk-gælisk Sandaigh, norrønt Sandey) er ei av Small Isles, i Indre Hebridane i Skottland.  Ho er ei tidvassøy som heng fast i naboøya Canna via sandbankar ved lågvatn. I tillegg har ho brusamband til Canna. Canna og Sanday dannar eit enkelt samfunn og vert ofte berre omtalt som Canna.

Sanday hadde ved siste offisielle folketeljing seks innbyggjarar fordelt på tre husstandar. Som lokalsamfunn fungerer Sanday og Canna i alle praktiske omsy som ei eining. Skulen ligg til dømes på Sanday, medan kyrkja som er i jamleg bruk av øybuarane ligg på Canna. Folketalet på dei to øyane har auka sidan 2001.

St. Edwards kapell på Sanday vart bygt i 1889, men har vore avvigsla sidan 1963. Kyrkjebygget er no gjort om til eit studiesenter for gæliske språk. Senteret vart opna 5. juni 2001 av Prinsesse Anne av Storbritannia.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Sanday i Indre Hebridane» frå ,  den 20. februar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Indre Hebridane
Tidvassøyar i Skottland
Stadnamn av norrønt opphav i Skottland