alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Nettavis

Nettavis, nettmagasin og nett-tidsskrift er nemninga for aviser og tidsskrift som vert publiserte ved hjelp av Internett i staden for å prentast på papir.

Nettaviser eller nettmagasin vert anten utgjeve som sjølvstendige publikasjonar med eigen redaksjon som sjølv syter for tilfanget av stoff, eller som meir eller mindre uendra utgåver av aviser eller tidsskrift prenta på papir. Den same verksemda gjev ofte ut både papirutgåve og nettutgåve under same namnet.  Nettutgåvene har ein stor føremon i høve til papriutgåvene i at produksjons- og distribusjonskostnadene vert mykje lågare. Nettaviser har dessutan ein stor føremon i høve til papiraviser ved å kunne oppdaterast snøgt når viktige nyhende gjer dette ynskjeleg eller naudsynt. 

Dei fleste nettavisene har opphav i ei allereie etablert papiravis, og vart eller vert framleis gjeve ut som eit supplement til papiravisa. Men det finst òg døme på at nettaviser har gjeve opphav til aviser prenta på papir ved at papirutgåva byggjer meir eller mindre uendra på nettutgåva og kjem i tillegg til ho. Det same gjeld for tidsskrift.

Både nettaviser og nett-tidsskrift kan take seg betalt ved å gjere det naudsynt for lesaren å registrere seg for å kunne få tilgang til nettsida ved hjelp av brukarnamn og passord for å lese dei. Det same gjeld for bibliotek som skal gjeve brukarane sine tilgang til slike tidsskrift eller aviser. For til dømes biblioteka ved universitet og høgskular har kostnadene ved å abonnere på internasjonale vitskaplege nett-tidsskrift vorte høge.

Sjå òg
Norske nettaviser
Avis
Tidsskrift

Nettstader
Aviser
 *
Tidsskrift
Adolfo Pérez Esquivel

Adolfo Pérez Esquivel () er ein argentinsk arkitekturprofessor, menneskerettsforkjempar og vinnar av Nobels fredspris i 1980.

Biografi 
Adolfo Pérez Esquivel voks opp i Buenos Aires. Faren var fiskar og emigrant frå Spania, og mora døydde medan Adolfo var ung. Trass i dårlege kår fekk Esquivel likevel utdanning innan kunst. Han vart skulptør og professor i arkitektur, og underviste på skular av ulike nivå i 25 år. På 1960-talet jobba han med kristne pasifistgrupper i Latin-Amerika, og under ein konferanse i Montevideo i 1968, bestemte han seg for å skipa ein ikkje-valdeleg latinamerikansk organisasjon. Organisasjonen blei til, og i 1974 forlét Esquivel læraryrket for å bli generalsekretær i den nye, kristelege organisasjonen som seinare fekk namnet Servicio Paz y Justicia.

Etter statskuppet i Argentina i 1976 då Jorge Videla kom til makta, følgde mykje undertrykking frå militærregimet. Esquivel starta difor ein verdsomspennande kampanje der han ytra ynskje til SN om å skipa ein menneskerettskommisjon. I tilknyting til dette vart det laga eit dokument som lista opp menneskerettsbrot i Latin-Amerika. Han vart fleire gonger plaga av politiet i fleire søramerikanske land. Våren 1977 vart Esquivel fengsla i Buenos Aires utan at det vart oppgjeve nokon grunn. Han vart halden i 14 månader og torturert før han vart frigjeven i mai 1978, med ordre om å jamleg melda seg for politiet. Med tida vart desse vilkåra mildare.

Medan han sat fengsla, fekk Esquivel fredsminnesprisen åt Pave Johannes XXIII. I 1980 vart Esquivel tildelt Nobels fredspris, og fekk løyve til å reisa til Oslo for å ta imot prisen. Esquivel fekk prisen for arbeidet hans for skipinga av menneskerettsorganisasjonen og motstanden  hans mot militærjuntaen i Argentina.

Esquivel har i seinare år vore kjend for å vera valdsmotstandar, miljøvernar, for å støtta søramerikanske urfolk og kjempa for rettferdig handel. Han har også vunne den katolske Pacem in Terris-prisen. Servicio Paz y Justicia er i dag ein veletablert organisasjon med arbeid i mange land i Latin-Amerika. I 1995 gav han ut den sjølvbiografiske boka Walking Together with the People, og i 2003 vart han leiar for International League for Human Rights and Liberation of Peoples i Milano. I 2010 var han engasjert i ein kampanje mot at politiet i Esquel trenar opp born til valdsbruk, noko han samanlikna med Hitlerjugend.

Kjelder 

Denne artikkelen byggjer på «Adolfo Pérez Esquivel» frå ,  den 4. januar 2012.  
 Biografi om Esquivel frå Nobelprisen sine offisielle nettsider.
, henta inn 4. januar 2012.

Bakgrunnsstoff 

Argentinske nobelprisvinnarar
Vinnarar av Nobels fredspris
Arkitekturprofessorar
Menneskerettsforkjemparar
Argentinske forfattarar
Folk frå Buenos Aires
Norsk etnologisk gransking

Norsk etnologisk gransking (NEG) vart stifta i 1946, og er i dag ein seksjon ved Norsk Folkemuseum. Det er eit arkiv som driv innsamling og bearbeiding av muntleg tradisjonsstoff frå fortid og notid gjennom utsending av spørjelister.

Litteratur 
Anne Mostue m.fl.: Spørre og grave i 50 år 1996.

Bakgrunnsstoff 
Norsk etnologisk gransking si heimmeside
Store Norske Leksikon

Kulturhistorie
Kulturinstitusjonar
Arkiv i Noreg
Skipingar i 1946
Etnologi
Kvartbekkasin

Kvartbekkasin er ein fugl i snipefamilien. Trass i likskapen med enkeltbekkasin og dobbeltbekkasin vert han rekna til ei anna slekt, der han er einaste art.

Utsjånad
Kvartbekkasinen er berre to tredelar av lengda til enkeltbekkasinen og har mykje kortare nebb. Han måler 18 til 20 centimeter, inkludert nebben, og har eit vengespenn på 33-36 cm. I likskap med dei to andre nordiske bekkasinane har fuglen ei fjørdrakt i beige, kvitt, brunt og svart.

Læte 
Kvartbekkasinen har eit særeiga spellæt som vert framført i flukt, eit uthaldande læte som er vanskeleg å lokalisere, eit åtte sekund langt «ogogåkk-ogogåkk-ogogåkk...», følgt av skrapande og susande lydar. Dei kan liknast med ein galopperande hest. Det er sjeldan ein høyrer kvartbekkasinen. Når fuglen vert skremd opp kan ein høyre eit dempa «getj».

Utbreiing og hekkebiotop
Kvartbekkasinen hekkar på blaute myrar og fuktige skogholt med kort vegetasjon i taigaområda i Eurasia, og på tundraen nord for taigaen. Med berre få unnatak ligg hekkeområdet i dei nordlege delane av Noreg, Sverige, Finland og Russland.

Åtferd
Av dei tre bekkasinane i Noreg er det denne som trykker hardast. Fuglen flyg opp først når ein nesten trakkar på han. Fuglen flyg ikkje langt før han set seg att.

Trekktilhøve
Arten er trekkfugl og fuglane flyg sørover til overvintringsstader i Europa og Asia inklusive India.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Kvartbekkasin» frå ,  den 4. januar 2012.  
Denne artikkelen bygger på «Dvärgbeckasin» frå ,  den 6. desember 2020.  

Snipefamilien
Fuglar i Noreg
Korthaleknøttyrann

Korthaleknøttyrann, Myiornis ecaudatus, er ein fugl i tyrannfamilien. Han er den minste medlemen av familien og dessutan den minste sporvefuglen på jorda. Berre den nærskylde svartkroneknøttyrann kan vise liknande liten storleik. Korthaleknøttyrann er utbreidd over det meste av regnskogen i Amazonas i nordlege og sentrale Sør-Amerika.

Skildring 
Korthaleknøttyrannen er verkeleg ein pygmé av ein fugl, med berre ei handfull av dei minste kolibriartane måler mindre. Den gjennomsnittlege lengda er 6,5 cm og vekta i gjennomsnitt på 4,2 gram. Jamført med kroppsstorleiken er halen svært kort, nær ikkje-eksisterande, hovudet stort og nebbet langt. Oversida er olivengrøn, vengene er mørkare og kantane på svingfjørene er i klår gul farge. Vengebanda er utydelege. Undersida er lys med gultone. Han har grått hovud og kvite augeringar som går ut i ein strek mot overnebbet. Kjønna er like. På grunn av den korte halen blir han sjeldan forveksla med andre tyrannar, i flukt oftare tatt for å vere eit stort insekt.

Åtferd 
Han føretrekkjer å ta byttedyr ved plukke dei frå undersida av bladverk på middels høgde i trea. Rørslene i lufta er som insekt i samanlikning, og dei brå rørsleendringane blant desse dvergane gjer dei vanskelege å følgje med auga, sjølv ein oppdagar dei. Desse fuglane vil òg tidvis kaste seg i lufta og fange insekt i lufta etter lang stillesitjing.

Korthaleknøttyrannar kan etterlikne songar av sirissar og froskar.

Reiret er stort for storleiken på fuglen, ballforma med sideinngang, bygd av mose og anna plantar. Det kan liggje 1-8 meter opp i treet, og aldri i nærleiken av trekrona. Dei to egga er kvite, med kanelfarga flekker.

Utbreiing og habitat 
Korthaleknøttyrannen har utbreiing som spenner over det meste av Amazonas og nordlege og sentrale Sør-Amerika. Dei er tilstades i Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Fransk Guyana, Guyana, Peru, Surinam, Trinidad og Tobago og Venezuela.

Denne fuglen har habitat i fuktige skogar med høge tre, men er òg påvist i meir ope skogsterreng, spesielt ved glenner og skogsranden. Han er ganske vanleg gjennom det meste av utbreiingsområdet sitt, men kan vere vanskeleg å observer mellom anna på grunn lætet som ikkje skil seg mykje frå andre naturlege lydar i habitatet.

Korthaleknøttyrannar lever mest parvis som standfuglar, berre sjeldan vandrar dei rundt med fleirartsflokkar.

Kjelder 
 Denne artikkelen byggjer på «Short-tailed Pygmy Tyrant» frå , den 4. januar 2012

Referansar 

Tyrannfamilien
Konjugert i matematikk

Konjugert er eit omgrep nytta i fleire område av matematikken for syne til at noko høyrer saman. 

Til dømes er konjugerte diameterar i eit kjeglesnitt diameterar som har den eigenskapen at éin av dei halverer alle kordar parallelle med den andre og omvendt. To algebraiske tal er konjugerte viss dei tilfredsstiller same irredusible likning. 

Dei to komplekse tala a + ib og a - ib er sagt å vere (kompleks-)konjugert.

Kjelder
konjugert. (2012-01-05) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/konjugert

Algebra
Logisk konstant

Ein logisk konstant, konnektiv eller logisk ord er ord som til dømes og (konjunksjon), eller (disjunksjon) og viss-så (implikasjon). Konstantar er av avgjerande tyding for oppbygginga og funksjonshøva i den gamle logikken.

Kjelder
konstant. (2012-01-05) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/konstant/logikk

Logiske symbol
Logisk sanning
Boolsk algebra

da:Logisk konnektiv
Konsentrisk

Konsentrisk er noko som har same sentrum eller midtpunkt. 

Sirklar, røyr, diskar og kuler er døme på lekamar som kan vere konsentriske. Konsentriske lekamar har generelt forskjellig radius, sidan konsentriske lekamar med same radius er like.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Concentric» frå ,  den 5. januar 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Euklidsk geometri
Symmetri
Konstruksjon i matematikk

I geometri er konstruksjon det å konstruere linjestykke og vinklar med passar og linjal. Linjalen vert rekna som uendeleg lang, men har ingen merke som kan nyttast til å måle lengder. Konstruksjonar blir utført ved å bruke følgjande operasjonar:
 Lage linja som går gjennom to eksisterande punkt.
 Lage ein sirkel som går gjennom eit punkt og som har sentrum i eit anna punkt.
 Lage skjeringspunktet til to ikkje-parallelle linjer.
 Lage eit eller to punkt som er skjeringspunkt mellom ei linje og ein sirkel.
 Lage eit eller to punkt som er skjeringspunkt mellom to sirklar.

Umoglege konstruksjonar 

Ikkje alle vinklar er moglege å konstruere. Spesielt tre problem som ein i oldtida prøvde å løyse vart vist uløyselege på 1800-talet.

Kvadraturen til sirkelen 

Gjeve ein sirkel, konstruer eit kvadrat med same areal. Dette er umogleg sidan det krev at ein konstruerer eit transcendentalt tilhøve, nemleg π-1/2, medan berre algebraiske tilhøve kan konstruerast.

Fordoblinga av kuben 

Gjeve ein kube, konstruer ein annan kube med det dobbelte volumet. Viss den opphavlege kuben har sidelengd 1, så vil ein kube med det dobbelte volumet ha sidelengd . Sidan dette ikkje er eit konstruerbart tal, er dette umogleg.

Tredelinga av ein vinkel 

Gjeve ein vilkårleg vinkel, konstruer ein vinkel som er ein tredjedel av den opphavlege vinkelen. Viss det hadde vore mogleg, ville ein ha kunna konstruere ein vinkel med 60°, tredele denne så ein får ein vinkel på 20°, og deretter konstruere eit linjestykke med lengd cos(20°). Dette er heller ikkje eit konstruerbart tal, så det følgjer at det ikkje er mogleg å tredele ein vinkel.

Tredeling av eit linjestykke 

Ein kan dele eit linjestykke i tre ved å bruke ei hjelpelinje(sjå biletet). Trekk ein stråle frå punktet A med valfri vinkel og lengd. Del så denne strålen i tre like store linjestykke. Dei tre linjestykka, AE, ED og DC utgjer då linjestykket AC. Trekk ei linje mellom punkta C og B. Konstruer parallellen til CB frå punktet D, og trekk denne gjennom AB. Kall skjeringspunktet F. BF er ein tredjedel av AB. Bruk lengda BF til å markere det siste punktet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Konstruksjon (geometri)» frå ,  den 5. januar 2012.  
 

Euklidsk plangeometri

eo:Geometrio#Klasikaj problemoj
Matematisk konstruktivisme

Konstruktivisme i matematikk er ein filosofisk doktrine som seier at matematiske storleikar ikkje eksisterer uavhengig av konstruksjonen vår av dei. For at denne tenkemåten skal vere gyldig, må derfor eit matematisk bevis eller ein definisjon ikkje berre vise at ein storleik eksisterer, men òg korleis storleiken kan konstruerast. 

Utvalsaksiomet er til dømes ikkje konstruktivt, fordi det ikkje seier noko om korleis ei utvalt mengd kan konstruerast. Uendelegheitsaksiomet er derimot konstruktivt fordi det gjev ein algoritme som genererer uendeleg mange objekt.

Sjå òg
intuisjonisme

Kjelder
konstruktivisme. (2012-01-05) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/konstruktivisme/matematikk

Epistemologi
Matematisk konstruktivisme
Kontinuerleg i matematikk

Kontinuerleg i matematikk er bruk av grensevurderingar og reelle tal, i motsetnad til diskret matematikk. Ein matematisk funksjon vert sagt å vere kontinuerleg dersom han laust forklart er «samanhengande» overalt. Det vil seie at grafen til funksjonen dannar ei samanhengande kurve. Meir nøyaktig vert ein funksjon f sagt å vere kontinuerleg i punktet a, viss vi for ei kvar talfølgje a1, a2, a3, ... som konvergerer mot a, har at talfølgja f(a1), f(a2), f(a3), ... konvergerer mot f(a). Dersom f er kontinuerleg i kvart punkt der han er definert (i definisjonsområdet sitt), vert funksjonen sagt å vere kontinuerleg.

Omgrepa kontinuitet og konvergens kan begge formulerast i ein langt meir generell samanheng enn den som er indikert her, og får då den naturlege plassen sin innanfor den matematiske greina topologi.

Kjelder
kontinuerlig. (2012-01-05) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/kontinuerlig/matematikk

Kontinuerlege funksjonar
Differensialrekning
Kontrollsiffer

Kontrollsiffer eller kontrollteikn er ekstra teikn eller siffer som vert føydd til ei tal- eller teikngruppe for at ein skal kunne kontrollere at gruppa er gjengitt og oppfatta korrekt, eventuelt òg tillate oppretting av visse feil. I EDB består kontrollsiffer ofte av ein partitetsbit føydd til binære data som skal overførast til andre einingar. Inklusive kontrollsiffer skal kvar bitgruppe då ha ein bestemt partitet, til dømes alltid innehelde ei odde mengd 1-tal.

Sjå òg
Kodeteori

Kjelder
kontrollsiffer. (2012-01-05) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/kontrollsiffer

Feildeteksjon og korreksjon
Totti Bergh

Theodor Christian Frølich «Totti» Bergh () var ein norsk jazzsaksofonist frå Oslo.

Biografi

Totti Bergh var bror til jazzjournalisten Johannes Bergh. Totti lærte fyrst å spela klarinett, men gjekk over til saksofon i 1952. Han har spelt i ulike grupper, m.a. banda til Einar Schanke, Rowland Greenberg, Kjell Karlsens storband, Per Borthens Swing Department Ltd, Christiania Jazzband, Christiania 12 og han spelte live på amerikabåten. 

Totti Bergh vart gift med jazzvokalisten Laila Dalseth, og spelte også saman med henne frå 1979 i kvintettar og orkester. På plater har han også spelt med USA-amerikanske jazzmusikarar som Al Cohn, Plas Johnson og Harry Allen.

Diskografi 

 Tenor madness (1986), med Al Cohn
 I hear a rhapsody (1988), med fleire musikarar.
 Major blues (1991), eigen kvintett i opptak frå Oslo Jazzfestival. 
 On the trail (1993), med Plas Johnson
 Remember (1995)
 Warm valley (1996)
 Night bird (1998), med Harry Allen og George Masso

Utmerkingar 

 1994: Gammleng-prisen i klassen jazz
 1995: Oslo bys kulturstipend
 1997: Ella-prisen frå Oslo jazzfestival
 1999: Buddyprisen

Kjelder 

 Artikkelen er basert på Totti Bergh frå Bokmålswikipedia, henta inn 5. januar 2012.
 , henta inn 5. januar 2012.
 NRK Jazz, 04.01.12: Totti Bergh er død

Musikarar frå Oslo
Norske jazzsaksofonistar
Atlaskgartnar

Atlaskgartnar, Ptilonorhynchus violaceus, er ein fugl i gartnarfamilien, og er endemisk til Aust-Australia. Han er vanleg i regnskog og høg, våt sklerofyllskog i austlege Australia frå det sørlege Queensland til delstaten Victoria. Det finst òg ein isolert bestand i tropisk regnskog i nordre Queensland.

Skildring 

Eldre hannar av atlaskgartnaren har klåre blå auge og er jamt farga svart, men lysdiffraksjon i overflatestrukturen av fjørene gjev ein nesten metallisk glans med ein djup skinande blå utsjånad. 

Hoene kan forvekslast med grønkattefugl eller svartørekattefugl med karakteristisk grøn til brun eller annan måte heilt brune overside og lysare underside med ein distinkte skjelforma eller nettmaska  mønster, og med svært slåande lillafarga auge. 

Umodne hannar er farga og merkt som hoer og blir ofte forveksla med dei.

Atlaskgartnaren utmerkar seg ved å ha heile 14 armsvingfjører. Det mest vanlege blant sporvefuglar er 9 armsvengfjører.

Åtferd 
Som alle gartnarar viser atlaskgartnaren svært komplekse frieri-åtferd. Partnarval blant atlaskgartnar har vorte studert i detalj av ei gruppe forskarar ved University of Maryland. Hannar byggjer spesialiserte trepinnestrukturar, kalla hytter, som dei pyntar med blå, gule og skinande gjenstandar om desse er tilgjengelege, blant anna bær, blomar og til og med kulepennar, sugerøyrer og andre kasserte plastgjenstandar. Som hannane mognast vil dei bruke fleire blå objekt enn av andre farger. Hoene vitjar desse og vel kva for hannfuglar dei vil tillate å pare seg med. I tillegg til å byggje hytte, utfører hannar intense åtferdsmessige oppvisingar for å kurtisere hoer, men desse kan bli oppfatta som trugsmål av hoene. Hoene byggjer reiret og rugar åleine. Nyare forsking har vist at hoene vel ut partnaren i tre fasar:

Vitjing til hytte, før reiret har vorte bygd, medan hannane er fråverande
Vitjing til hytte, før reiret har vorte bygd, medan hannane er til stades og gjer oppvisingar
Vitjing til eit utval av hytter, etter reir har vorte bygd, som fører til paring, vanlegvis med ein einskild hann.

Eksperimentelle manipulasjonar av pynt rundt hyttene har vist at unge hoer, dei i sitt første eller andre hekkeår, hovudsakleg er påverka av utsjånaden på hytta, og dermed av den første fasen av denne prosessen. Eldre hoer, som er mindre påverka av det trugande aspektet av oppvisingar frå hannane, gjer vala sine meir på basis av den dansande oppvisinga frå hannfuglane. 

Ein sjeldan naturleg hybrid mellom atlaskgartnar og regentgartnar er kjent som Rawnsley's Bowerbird i Australia.

Kjelder 

 Denne artikkelen byggjer på «Satin Bowerbird» frå , den 5. januar 2012

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Videoar, bilete og lydopptak av atlaskgartnar hos Internet Bird Collection

Gartnarfamilien
Fuglar i Australia
Hermes

Hermes var ein gresk bodberargud som mellom anna var knytt til reise, handel og lureri. Merket hans er merkurstaven, som var lang som ein slange med to slangar på kvar side. Andre kjenneteikn var ein petasos, ein breibremma solhatt, og gylne sandalar. Dette utstyret blei tidvis avbilda med venger.

Bakgrunnsstoff

Greske gudar
Hefaistos

Hefaistos er guddommeleg meistersmed og gud for smier og metallarbeid, eld og vulkanar i gamal gresk mytologi. Symbola hans er sleggje, ambolt og tenger, i nokre høve også ei øks. Han er særleg knytt til øya Límnos, som var senteret for kultdyrkinga hans og staden der smia hans skal ha vore.

Hefaistos var son av gudeherskarane Zevs og Hera, i nokre soger berre av Hera. Han skal ha blitt kasta ned frå Olympos av Hera eller Zevs, anten fordi han var stygg eller halt, eller fordi han ville hjelpa bundne Hera. I soger der han ikkje var fødd halt, blei han det som følgje av fallet. Hefaistos landa anten på Límnos, der ein handverksmeister tok han til seg og lærte han opp, eller i havet, der okeanidane Thetis og Eurynome tok seg av han. Til slutt blei han motvillig henta tilbake til Olympos av Dionysos.

I dei fleste overleveringane er Hefaistos gift med kjærleiksgudinna Afrodite, som stadig bedreg han.

Den romerske guden som tilsvarte Hefaistos var Vulkan.

Bakgrunnsstoff

Eldgudar
Handverksgudar
Greske gudar
Afrodite

Afrodite (gresk Ἀφροδίτη, 'kome fram av skum'), er gudinna for kjærleiken, det fruktbare, gleda og venleiken  i den gamle greske mytologien.  Diktaren Homer sa at ho er dotter av Zevs og gudina Dione, og forfattaren Hesiod at ho var fødd av havet, som hadde vorte svanger med henne av di Uranos' penis fall i havet etter at han vart kastrert av sin eigen son, Kronos.
 
Afrodite vart gift med meistersmeden og guden for smier, eld og vulkanar, Hefaistos, men hadde fleire utanomekteskaplege eventyr, og fekk sonen Eros med krigsguden Ares.

Bakgrunnsstoff

Greske gudinner
Gudar for liv og lyst
Gravfelt

Gravfelt er den nøytrale (det vil seie den ikkje-religiøse) nemninga på eit areal der det ligg ei større eller mindre samling av graver for døde menneskje. Nemninga er som oftast nytta om samlingar av graver frå førhistorisk tid der dei døde har vorte jordfesta på seremonielt vis, og er eit viktig arkeologisk omgrep. Men i kontinentaleuropeisk arkeologi og anna kulturvitskap  kan det tilsvarande ordet for 'gravfelt' på vedkomande språk òg verte nytta i vidare meining som eit generelt nøytralt alternativ til dei nemningane som i vanleg språkbruk syner til kristne gravplassar.

Ettersom gravene frå førhistorisk tid ofte inneheld gjenstandar, spor eller leivningar etter offerdyr og anna, i tillegg til spora eller leivningane etter dei døde, og det dessutan kan vere spor etter rituelle konstruksjonar på areala, står gravene og gravfelta sentralt i den arkeologiske forskinga. Storparten av det arkeologiske materialet skriv seg frå graver og gravfelt, og mykje av kunnskapen om både livet, trua, samfunnsoppbygginga og samfunnsutviklinga i gamal tid baserer seg på det ein kan lese ut av innhaldet i gravene og utforminga av graver og  gravfelt.

På eit gravfelt kan det vere både  gravhaugar, gravrøyser og slike graver som ikkje er markerte på markoverflata på tydeleg og varig vis, såkalla flatmarksgraver. Dei døde kan ha vorte brente før jordfestinga (branngraver) eller jordfesta ubrente (skjelettgraver), og arealet kan ha vore nytta for jordfestingar i stutt eller lang tid.

Store og vidgjetne norske gravfelt frå førhistorisk tid finn ein på Gunnarstorp i Skjeberg i Sarpsborg kommune i Østfold og på Borre i Horten kommune i Vestfold.

Som regel vil det vere opptil 20–30 graver på eit felt. Noregs største er gravfeltet på Vang nedanfor kyrkja på Oppdal i Trøndelag. Det inneheld 758 førkristne gravminne, og representerer eit helt særskilt fenomen innanfor norsk arkeologi.

Kjelder

Gravstader
Arkeologiske anleggstypar
Dei største øyane i verda

Dette er ei liste over dei største øyane i verda, ordna etter flatevidd/areal. Øyar er alle landområde på jordkloten omflødd av vatn, frårekna dei fire landområda som vert rekna for kontinent; Afrika-Eurasia, Amerika, Antarktis og Australia.

Dei hundre største øyane i verda

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «List of islands by area» frå , den 5. januar 2012. 

Geografi
Øyar
Oslo katolske bispedømme

Oslo katolske bispedømme er bispedømet for dei som er medlemar av den romersk-katolske kyrkja i dei tretten sørlegaste fylka i Noreg, til og med fylka Sogn og Fjordane, Oppland og Hedmark i nord. Bispedømet grensar i nord til Trondheim katolske stift (med sete i Trondheim), som likeeins er leia av ein biskop, men eigenleg ikkje er å rekne som eit bispedøme.

Oslo katolske bispedømme har sete i Oslo, og katedralen (domkyrkja) for bispedømet er Sankt Olav domkirke i Akersveien 1 på Hammersborg i Oslo.

Sokna og kapelldistrikta i Oslo katolske bispedømme er: Oslo (St. Olav, St. Hallvard), Arendal, Asker og Bærum, Askim, Bergen, Drammen, Fredrikstad, Halden, Hamar, Haugesund, Hønefoss, Jessheim, Kongsvinger, Kristiansand, Larvik, Lillehammer, Lillestrøm, Moss, Porsgrunn, Sandefjord, Stavanger, Tønsberg, Valdres (kapelldistrikt)

Bakgrunnsstoff
Internettsidene for Oslo katolske bispedømme
Internettsidene om domkyrkja
Internettside om Olavsrelikvien i domkyrkja

Den katolske kyrkja i Noreg