alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sildball

Sildball, lokal uttale sillbaill, er ein matrett frå Ytre Nordmøre og Fosen. Hovudingrediensane i sildball er sild, potet, løk og byggmjøl. Ingrediensane blir samanmalne til ein tjukk farse som så blir forma til kuler av ca 5–7 cm diameter og koka — ofte saman med kålrabi og gulrøter — til dei flyt opp. Dei ferdige kokte sildballane er stålgråe av lèt. Det blir ofte hevda at sildballen har ein smak ein lyt venne seg til, men han blir gjerne sett på som ei delikatesse lokalt.

Det er vanleg å leggja i feitt i sildballane før ein kokar dei. Tradisjonelt blir gjerne nitjefeitt (feitt frå sauebuken, for dei som vil ha kjøtsmak) eller smør (for dei ikkje likar kjøtsmaken) bruka.

Ein serverer gjerne sildball med kokt kålrabi, kokte gulrøter, kokte potetar, flatbrød og smør. I mange familiar er det òg skikk å servere steikt kjøt (t.d. svinespekk eller bacon) attåt.

Mat frå Nordmøre
Mat frå Fosen
Silderetter
Potetretter
Vym

Vym (russisk Вымь) er ei elv i Republikken Komi i Russland. Ho er ei av sideelvane til Vytsjegda i nedslagsfeltet til Nordre Dvina. Elva har ei lengd på 499 km og eit nedslagsfelt på  km². Middelvassføringa hennar er på 196 m³/s.

Vym har utspring på sørsida av Timanryggen. Ho renn sørover gjennom eit flatt taigalandskap. I dei øvre delane av elva er det fleire stryk. Ho renn ut i Vytsjegda nær busetnaden Ust-Vym. Elva vert nytta til tømmerfløyting og er framkommeleg for skipsfart i den nedre delane. 

Dei største sideelvane hennar er Vorykva, Edva, Pozjeg og Tsjub frå høgre og Koin og Vesljana i venstre.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Vym River» frå , den 22. september 2008. 
 

Elvar i Russland
Elvar i Komi
Kjøtt

Kjøt eller kjøtt (norr. kjǫt) 	er hovudsakleg vev frå døde dyr som blir brukt som mat, til dømes musklar og feitt.Det kan òg visa til dette vevet på dyr eller menneske som framleis er i live. I overført tyding kan kjøt òg vera den etande delen av andre ting, som fisk og frukt.

Sjå og 
 Jakt
 Slakting

Bakgrunnsstoff 

 
Matvarer
Det absolutte nullpunktet

Det absolutte nullpunktet for temperatur er 0 K eller -273,15 °C. Sjølve nullpunktet er umogleg å nå, men det er ei viktig teoretisk og eksperimentell grensa. Ved denne temperaturen sluttar alle kjemiske prosessar på molekylær-/atomnivå å fungere ettersom dei ikkje kan ha nokon energi. Liv kan dermed ikkje eksistera ved denne temperaturen.

Det absolutte nullpunktet er nullpunkt for temperaturmåleininga kelvin. Temperatur oppgjeven i Kelvin vert difor òg kalla absolutt temperatur.

Teorien om eit absolutt nullpunkt vart først omtalt av Guillaume Amontond i 1702. Han la merke til at gassar trekte seg saman når ein kjølte dei ned. Han lurte difor på om det fanst ein temperatur der volumet av gassen vart null. I dag veit me at alle gassar vil endra fase før dei når nullpunktet, og at dei ikkje trekker seg saman så mykje, men at teorien hans om eit nullpunkt var rett.

Klassisk termodynamikk fastslår at all termisk rørsla stoppar opp ved det absolutte nullpunktet og entropien til eit system går mot null (Nernsts lov). Denne førestillinga vert noko modifisert av kvantemekanikken, som seier at det vil vera nokre kvantefluktuasjonar ved det absolutte nullpunktet og at entropien går mot ein konstant som ikkje nødvendigvis treng vera null.

Det nærmaste ein har kome til nullpunktet, var 500 pikoKelvin (0.5 K), ved MIT i 2003.

Kjelder 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Det absolutte nullpunktet» frå , den 19. februar 2008.

Fotnoter 

Temperatur
Termodynamikk
Kulde
The Pirate Bay

The Pirate Bay er ei BitTorrent-side, nytta til utveksling av datafiler. Sida har fått stor merksemd i Sverige på grunn av skuldingar om ulovleg fildeling og ein politiaksjon mot servarparken. Grunna den svenske aksjonen, låg dataservarane til sida ei periode fysisk i Nederland etter at servarane i Sverige blei inndratt av svensk politi, men er no flytta tilbake til Sverige. Sida har over 4 millionar medlemmar, 21 millionar noder, derav 12,2 millionar delarar og 9 millionar mottakarar av ca. 2 millionar torrents.

Historie 
The Pirate Bay vart starta av den svenske antikopirettsorganisasjonen Piratbyrån, seint i 2003. I 2004 vart sida seperert og drive av dedikerte individ, og i 2006 vart eigarskapet av organisasjonen endra.

Lovlege Trugsmål 
The Pirate Bay mottar ofte, grunna deira såkalla ulovlege verksemd, e-post frå opphavarar av materiell på nettsida. Desse mailane inneheld som regel trugsmål mot organisasjonen, og krav om umiddelbar fjerning av filer. Slike e-postar vert publiserte på sida, og open for ålmenta.

Teknisk 
The Pirate Bay sine sider tilbyr multinasjonelle språk. Derav engelsk, svensk
, norsk (bokmål), norsk (nynorsk), dansk, finsk, islandsk, nederlandsk, tysk, italiensk, spansk, portugisisk, fransk, polsk, ungarsk, gresk, tyrkisk, russisk, slovakisk, katalansk, hebraisk, japansk, bulgarsk, arabisk, serbisk, kinesisk, tsjekkisk, ukrainsk, malayisk, bengalsk, albansk og kroatisk, samt nokre fleire.

Bakgrunnsstoff 
 Heimesida til The Pirate Bay 

Nettstader
Fildeling
Søkemotorar
Våren av Aasmund Olavsson Vinje

«Våren» er eit dikt av A.O. Vinje som blei tonesett av Edvard Grieg våren 1880. Diktet blei først trykt i Dølen den 3. juni 1860. Diktet opnar med lina «Enno ei Gong fekk eg Vetren at sjaa for Vaaren at røma». Diktet er, liksom eit anna Vinjedikt, «Attende til Antiken» skriven i heksameterform. I tillegg nyttar Vinje også enderim og innrim.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Tekst ved lieder.net

Vår
A.O. Vinje
Kake

Kake er ei form for mat som vanlegvis er søt og ofte bakt. Kaker kombinerer normalt ei form for mjøl, eit søtingsstoff (vanlegvis sukker), et bindestoff (egg, sjølv om gluten eller anna stivelse blir brukt av personar som er vegetarianar og veganar), eit feittstoff (vanlegvis smør eller margarin), væske (mjølk, vatn eller fruktjus), smakstoff og noko til å heve baksten (som gjær eller bakepulver), sjølv om mange kaker manglar desse ingrediensane og baserer seg på at luftboblar i deigen skal utvida seg og få kaka til å heve. Marsipan, krem eller anna fyll blir ofte lagt på eller rundt kaka, saman med andre søtsaker (som sjokolade) eller frukt som pynt.

Kake er som oftast den desserten som blir brukt i seremoniar og feiringar, spesielt bryllaup og bursdagar. Det finst millionar av kakeoppskrifter, og mange er hundrevis av år gamle. Å lage kaker er ikkje veldig tidkrevjande lenger, og ein får kjøpt ferdiglaga kaker som berre treng å tilsette visse ingrediensar.

Nokre kjende kaketypar 
 Blautkake
 Julekake
 Sjokoladekake
 Ostekake

Sjå òg
Det sunnmørske kakebordet

Bakgrunnsstoff 
 Kakeoppskrifter ved kakemonsen.no
 Kaker ved mineoppskrifter.no
 Kaker ved tine.no

 
Søtmat
Prøysen

Prøysen er ein tidlegare husmannsplass i Ringsaker. Plassen vart kalla opp etter landet Preussen. 

Songaren og forfattaren Alf Prøysen voks opp på husmannsplassen. Prøysenhuset er eit kulturhus og museum som formidlar tema frå livet og verka hans. Prøysenprisen er òg innstifta til minne om Alf Prøysen.

Kjende namneberarar 
 Alf Prøysen (1914-1970), norsk forfattar og musikar
 Elin Prøysen (f. 1949), norsk musikar

Bakgrunnsstoff 
 Husmannsplassen Prøysen Prøysenhuset www.proysenhuset.no

Alf Prøysen
Norske slektsnamn
Kultur i Ringsaker
Byggverk i Ringsaker
Vår (fleirtyding)

Vår kan visa til:

 Årstida vår
 Namnet Vår, eit kvinnenamn
 Var eller Vår i norrøn mytologi, ei åsynje
 Herregardem Vår i Danmark
 Ein del av musikkstykket Dei fire årstidene, Le quattro stagioni, av Antonio Vivaldi. 
 Primavera av Botticelli, eit måleri av Sandro Botticelli.

Sjå òg
Våren
Sandnes Ulf

Sandnes Ulf er ein fotballklubb frå Sandnes, Rogaland, stifta 3. mai 1911 som fotballklubben «Ulf». Denne sesongen spelar Sandnes Ulf i . Noverande hovudtrenar er .

I 2004 fusjonerte klubben med dåverande Sandnes FK og fekk då sitt nåverande namn. Etter samanslåinga er Sandnes Ulf den største fotballklubben i kommunen. Sandnes Ulf spelar sine heimekampar på Sandnes Idrettspark. 

Sandnes Ulf spelte i 2006 i 2. divisjon avdeling 3. Klubben enda på 2. plass etter å ha kjempa om den eine opprykksplassen i store delar av sesongen. Men ei ustabil avslutning på sesongen gjorde at dei enda heile 11 poeng bak opprykkslaget Mandalskameratene. 2. plassen gav likevel Sandnes Ulf ein sponsa fotballtur til La Manga i sesongoppkjøringa til 2007-sesongen. 

Også 2005-sesongen var ein klar framgang for Sandnes Ulf. Då hausten fekk sitt inntog på fotball-Noreg i 2005, melde Sandnes Ulf seg på i opprykkskampen i 2. divisjon avdeling 3. Men det tok likevel ikkje lang tid før klubben blei hekta av. Til slutt enda dei opp på 4. plass.

Tropp
Oppdatert 1. juli 2020

Profilar 

Laget sin største spelarprofil er Asle Andersen som signerte for klubben Mars 2006. Asle Andersen med erfaring frå Tippeligaen og 1. Divisjon, har blitt ein sterk tilvekst for laget. Andersen fungerte i 2006 som spelande assistenttrenar saman med hovudtrenar Johan Selvig.

Liste over viktige spelarar:
Asle Andersen
Eivind Ellingsen
Tom Erik Maldal

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Sandnes Ulf sin nettstad

 
Fotballag i Sandnes
Fotballag skipa i 1911
1911 i Noreg
Maskingevær

Maskingevær er eit heilautomatisk skytevåpen som kan fyre av skot i rask rekkjefølgje utan at skyttaren treng å ta ladegrep eller trykke inn avtrekkaren på nytt for kvart skot. Maskingevær kan vere montert på køyretøy og operatøren kan skyte derifrå, eller fotsoldaten kan bere geværet under flytting og setje det på ein to-fot i stillinga. Eit fastmontert eller mykje tungt maskingevær vert kalla mitraljøse.

Har maskingeværet kaliber 20 mm eller større, er det ein maskinkanon. Det vil seie at det er umogeleg eller upraktisk å bruke geværet i handa.

Maskingevær kan ha eitt eller fleire løp. Har maskingeværet fleire løp som roterer kallar ein maskingeværet for ein «gatling». Ein føremon med denne konstruksjonen er at det er fleire røyr som skiftar på å fyre av skot og kvart løp kan dermed verte kjølt ned mellom kvart skot. Alternativt kan skyttaren auka skottakten.

Sjå òg 
 Halvautomatisk skytevåpen
 Heilautomatisk skytevåpen
 Gevær

Skytevåpen
Pasco-regionen

Pasco-regionen (spansk Región Pasco, quechua Pasqu suyu) er ein region i det sentrale Andes i Peru. Han har grenser mot 
Huánuco i nord, mot 
Ucayali i aust, mot
Junín-regionen i sør og mot 
Lima-regionen i vest. 

Pasco-regionen er på 25 319 km² og har 243 671 innbyggjarar (1996). Regionhovudstaden er Cerro de Pasco og ligg på 4338 moh.

Geografi 
Grensa mot Lima-regionen i vest ligg på vasskiljet, elvene i regionen drenerer mot nord og mot aust til regnskogen i Amazonas. Unntaket er Lago Puarun som har avlaup til Rio Huaura i Huaura-provinsen i Lima. 

Pasco-regionen er delt inn i tre provinsar: Oxapampa er ein stor provins i aust, Pasco ein noko mindre provins i vest og ein liten provins ligg i nordvest med namnet Daniel A. Carrión etter medisinstudenten. 

Pasco, Daniel A. Carrión og dei vestlege delar av Oxapampa ligg høgt i Cordillera Occidental, medan terrenget fell mot aust i Oxapampa mot Pacheteaelva i nordaust på under 200 moh. 
Andre viktige elver Pozuzo og Mantaro. Regionen har fleire fjellpass på høgder frå 4800–4900 moh. 

Klimaet er variert gjennom regionen. I høgd over 4000 moh. er det kaldt klima, til dømes har regionshovudstaden Cerro de Pasco ein årleg middeltemperatur på 4 °C, med maksimum rundt 10 °C og ein minimum på -11 °C. Det er regntid frå november til mars. I delar av Oxapampaprovinsen er det tropisk klima med årleg middeltemperatur på 18 °C.

Historie 
Regionen var influert av wari under mellomhorisonten. Etter at wari gjekk attende kom det folk utanfrå (taramas, huancas og yarovilcas) og inn i sentrale fjellområda og i sør. Allereie under inkariket var her gull- og sølvgruver som gjorde regionen attraktiv. Ovnøgd frå gruvene trekte til seg tallause encomenderos og midt på 1600-talet kom også kyrkja som grunnla byane i Pascoprovinsen. Mellom anna fekk yaneshafolket i Oxapampaprovinsen tidleg vitjingar av fransiskanarmunkar. I 1635 måtte munkane trekke seg attende fleire gonger under uro i området. I moderne tid er yaneshafolket sett på med interesse av vestlege antropologar. Storskala gruvedrift kom ikkje i gang før på 1900-talet. I 1960 vart Pasco utnemnd til gruvehovudstaden i Peru.

Økonomi 
Gruveverksemda er ein stor næringsveg med kopar som viktigaste mineral. I Oxapampadalen og Pichis-Palcazú finst rismarkar, det vert dyrka mais, bananar, appelsinar, yucca, kakao, papaya og bønner. Byen Villa Rica er rekna som kaffihovudstaden i Peru. I same område er det utvikla dyrehald med storfedrift og her finst bierøkt. Dei store vassmengda i Oxapampaprovinsen er utnytta i fleire vasskraftverk.

Kjelder 
 Tilsvarande Wikipedia-artiklar på spansk og tysk.

 
Regionar i Peru
Regnskogen i Amazonas

Regnskogen i Amazonas er verdas største regnskog og ligg i Sør-Amerika. Området er på 5 millionar km² og utgjer over halvparten av regnskogsområde som er att på jorda. Skogen dekkjer område i 9 ulike land (Brasil, Colombia, Peru, Venezuela, Ecuador, Bolivia, Guyana, Surinam og Fransk Guyana) og har gjeve namn til delstatar eller provinsar i fire av desse landa.

Amazonasbassenget 
Skogen ligg i eit basseng som hovudsakleg vert drenert av Amazonaselva med 1100 sideelver. Bassenget blei danna for 500 til 250 millionar år sida.

Bakgrunnsstoff 

 Amazonas conservation
 Regnskogen i Amazonas Ecuador

Amazonas
Brasiliansk geografi
Venezuelansk geografi
Peruansk geografi
Colombiansk geografi
Amazonas
Huánuco-regionen

Huánuco-regionen (spansk Región Huánuco, quechua Wunuku suyu) er ein region i det sentrale Andes i Peru. Han har grenser mot 
La Libertad, 
San Martín og 
Loreto i nord, mot 
Ucayali i nord og aust, mot
Pasco-regionen i sør og mot 
Lima-regionen og Ancash-regionen i vest.

Huánuco-regionen er på 36 887 km² og har 776 727 innbyggjarar (2000). Regionhovudstaden er Huánuco.

Geografi 
Regionen ligg aust for vasskiljet, elvene her drenerer nordaust mot regnskogen i Amazonas. Medan dei største areala av Huánuco ligg i fjellområde og høg jungel, har Puerto Inca-provinsen lengst i aust tropisk regnskog med den lågtliggande Pacheteadalen, kor botnen med Pacheteafloden ligg på under 200 moh. Andre viktige elver Huallaga og Marañón. Høgste fjella er snødekte: Yarupajá (6617 moh.), Stula Grande (6344 moh.) og Jirishjanca (6094 moh.). Vegen mellom provinshovudstaden La Unión i Dos de Mayo-provinsen og kystbyen Barranca i Ancash-regionen går gjennom passet Abra Yanashalla på 4720 moh.

Økonomi 
Variasjon i klima og økosystem gjer at potensialet for eit differensiert jordbruk er stort, her er store kaffiplantasjar, te, potet, mais, bananar, appelsinar, yucca og kveite er andre viktige jordbruksprodukt i regionen. I tropiske dalar vert kokabusken kultivert for produksjon av kokablad. Her er dyrehald av gris og sau og skogbruket og turismen er næringar i vekst. Gruveverksemda tek ut sølv, sink, bly og kopar. Her finst og døme på akvakultur.

Historie 
I Lauricochahola er dei eldste menneskeskjelett funnen i Peru, datert tilbake til ca. år 8000–10 000 f.Kr. El Hombre de Lauricocha frå hola var samlar og jeger og let etter seg holemåleri. Kotosh, mindre enn 20 kilometer frå byen Huánuco, har nokre av dei eldste spor av busettingar i Amerika frå kring år 4500 f.Kr. Her finst keramikk og el Templo de las Manos Cruzadas, eit monumentalt bygg. Hovudvegen mellom Cuzco og Cajamarca gjekk gjennom regionen og dei opphavlege kulturar og etniske grupper i regionen vart assimilert i inkariket, Yarohuilca var ei statsdanning som først gjorde sterk motstand mot inkaene.

Byen Huánuco vart tufta av spanjolar i 1539. Då frigjeringsprosessen starta tidleg på 1800-talet, blei Huánuco ein av dei første byane som argumenterte for eit sjølvstendig Peru. Byen erklærte sjølvstende den 15. desember, 1820.

Daniel Alomía Robles som komponerte «El Cóndor Pasa» kom frå denne regionen.

Politisk inndeling 
Regionen er delt inn i 11 provinsar som igjen er delt inn i til saman 75 distrikt. Liste av namn på provinsane med provinshovudstadnamn i parentes:
 Ambo (Ambo)
 Dos de Mayo (La Unión)
 Huacaybamba (Huacaybamba)
 Huamalíes (Llata)
 Huánuco (Huánuco)
 Lauricocha (Jesús)
 Leoncio (Tingo María)
 Marañón (Huacrachuco)
 Pachitea (Panao)
 Puerto Inca (Puerto Inca)
 Yarowilca (Chavinillo)

Kjelder 
 Tilsvarande Wikipedia-artiklar på svensk, spansk, tysk og engelsk.

 
Regionar i Peru
Institut royal de la culture amazighe

Institut royal de la culture amazighe (IRCAM) er eit institutt driven av den marokkanske regjeringa for å ta vare på og fremja tamazightisk kultur. Instituttet ligg i hovudstaden Rabat, og er organisert i fyljande einingar:

 Senter for lingvistikk. 
 Senter for antropologi og sosiologi.
 Senter for historie og miljø.
 Senter for didaktikk og pedagogikk.
 Senter for omsetjing, dokumentasjon, redigering og kommunikasjon.
 Senter for informatikk, informasjonsteknologi og kommunikasjon.
 Senter for kunststudier.

Sjå òg 
 Tamazightiske språk
 Marokko

Bakgrunnsstoff 
 Heimesida til IRCAM 
 Ein marokansk amazighportal

Tamazightiske språk
Marokko
Regionar i Peru

Den politiske inndelinga av Peru i regionar har endra seg frå tid til anna etter at nasjonen fekk sjølvstende frå Spania i 1821. Grunngjeving for endringar har vore desentralisering av administrasjon og auke i folkesetningar, særleg i Lima.

Noverande inndeling
Frå november 2002  finst det 25 regionar (regiones; singular: región). Dei er vidare delt inn i 194 provinsar som igjen er delt inn i 1821 distrikt i Peru.

Limaprovinsen ligg sentralt på kysten av landet er unik på det viset at han ikkje høyrer til ein av dei 25 regionane. Lima metropol, nasjonshovudstaden, ligg i denne provinsen. 

Hamnebyen Callao derimot er både ein region og ein provins (Den konstitusjonelle provinsen Callao) i Peru.

 Tumbes (Tumbes)
 Piura (Piura)
 Lambayeque (Chiclayo)
 La Libertad (Trujillo)
 Ancash (Huaraz)
 Lima (Huacho)
 Callao (Callao)
 Ica (Ica)
 Arequipa (Arequipa)
 Moquegua (Moquegua)
 Tacna (Tacna)
 Cajamarca (Cajamarca)
 Huánuco (Huánuco)
 Pasco (Cerro de Pasco)
 Junín (Huancayo)
 Huancavelica (Huancavelica)
 Ayacucho (Ayacucho)
 Apurímac (Abancay)
 Cuzco (Cuzco)
 Puno (Puno)
 Amazonas (Chachapoyas)
 San Martín (Moyobamba)
 Ucayali (Pucallpa)
 Madre de Dios (Puerto Maldonado)
 Loreto (Iquitos)    *     Limaprovinsen (Lima)

Bakgrunnsstoff
 Instituto Nacional de Estadística e Informática
 Peru Info: Information by regions 
 

da:Peru#Regioner
pl:Peru#Podział administracyjny
Blandaball

Blandaball, lokal uttale blainnabaill, er ein fiske- og potetrett frå Romsdalskysten og Ytre Nordmøre og Fosen. Blandaball er sfærisk av form og det er vanleg å plassere feite (bitar av feitt frå mageområdet på sau (eller evt. flesk av gris)) i sentrum av blannaballen, som er grå av let. På grunn av at ikkje alle likar feite i ballen er det vanleg at nokre ballar vert laga utan feite og for at det skal vera mogeleg å kjenne dei att har dei ei avlang form og vert difor kalla langball. Baill er spesielt populær mat i Kristiansund og skjemtegaukar kallar ofte byen for Baillsund.

Sjå òg 
 Sildball
 Fiskball
 Saltfiskball
 Raspaball
 Potetball
 Komle

Bakgrunnsstoff 
 Oppskrift 

Mat frå Nordmøre
Fiskeretter
Potetretter
Vår

Sjå Vår (fleirtyding) for annan bruk av ordet «vår»

Vår er årstida som markerer enden på vinteren og komen til sommaren. I tempererte område er det vanleg å seia at våren byrjar når knoppane på trea brest og, i kaldare område, når snøen smeltar. I meteorologien reknar ein våren som den tida middeltemperaturen er mellom 0 og 10 grader og stigande. Ein kan òg han som ei viss tid: månadane mars, april og mai på den nordlege halvkula og september, oktober og november på den sørlege. I astronomisk tidsrekning byrjar våren ved vårjamdøgn og endar ved sommarsolkverv. 

Kva tid våren kjem på, kjem likevel mest an på breiddegraden ein er på, dessutan høgda over havet. I snøfrie område på den nordlege halvkula kan våren koma i februar, medan han ikkje kjem før i juni i polare område og i høgfjellet.

Klimatisk definisjon 
I klimalæra vert gjerne våren definert kvantitativt til den perioden av året då den normale døgnmiddeltemperaturen er mellom 0 og 10 °C og temperaturtendensen er stigande. Etter denne definisjonen varer våren 57 døgn i Oslo og 70 døgn i Tromsø.

Uvêr 
Våren er ei tid der vêret endrar seg. Varm luft frå ekvatornære område møter kald luft frå polane eller enno snøkledde strok nær desse. Då kan ein få ekstremt vêr, alt frå uventa haglbyer (aprilvêr) til snøstormar og orkanar. I USA kjem soleis dei fleste tornadoane om våren. Snøsmelting fører òg til meir vassføring i elver, som i år med mykje nedbør kan leia til flaum. I Noreg er Vesleofsen på Austlandet rundt 1. juni 1995 eit døme.

Vokster 

Våren er likevel helst ei årstid ein tenker på i samband med von og vokster. Om våren kan ein byrja å planta og sjå at det gror. Våronna tek til i jordbruket. Det er ei tid som kan feirast med grøderitual, som me til dømes ser restar av i moderne påskefeiring.

Kultur 

Våren blir feira med ei rekke høgtider. I mange kulturar har det nye året byrja om våren. I Noreg er påsken og 17. mai viktige vårhøgtider. Andre høgtider som høyrer våren til er bulgarsk martenitsa og japansk hanami.

Årstida har òg inspirert kunstnarar, både målarar, som Botticelli og Giuseppe Arcimboldo, komponistar som Grieg og Vivaldi, og eit utal diktarar.

Sjå òg 
 Vårjamdøgn
 Diktet og musikkstykket «Våren»

Bakgrunnsstoff 

Årstider
Ingmar Relling

Ingmar Relling () var ein norsk formgjevar av møblar, fødd i Sykkylven. Mellom dei mest kjende møblane hans er stolen Siesta.

Bakgrunnsstoff 
 Klassikeren:Siesta-stolen

Norske formgjevarar
Folk frå Sykkylven
Ytre Nordmøre

Ytre Nordmøre er eit geografisk omgrep som oftast omfattar kommunane Eide, Averøy, Kristiansund, Halsa, Aure og Smøla på Nordmøre. Kommunane Gjemnes, Tingvoll og Halsa, såvel som dei nordvestlegaste delane av Surnadal kommune, dannar kulturelt sett eit overgangsområde til Indre Nordmøre.

Før kommunesamanslutningane på 60-talet vart følgjande kommunar rekna til Ytre Nordmøre (noværande kommune): Eide (Eide), Kornstad, Kvernes og Bremsnes (Averøy), Frei, Kristiansund og Grip (Kristiansund), Halsa og Valsøyfjord (Halsa), Tustna, Aure og Stemshaug (Aure), Edøy, Brattvær og Hopen (Smøla). Dette er berre hovuddraga i samanslutningane, då fleire kommunar gav delar til andre kommunar enn dei oppgjevne. Mellom anna vart Bremsnes delt i tre delar, dei to andre tillagde Kristiansund og Frei. Tustna var eigen kommune til 2006, Frei til 2008.

Språk 
Språkleg sett skil Ytre Nordmøre seg ut frå Indre Nordmøre m.a. ved samanfall av skj og sj i framlyd (og ofte òg innlyd), ved mykje bruk av tjukk l heller enn r for historisk rð og ved meir vekt på aspirasjon enn på stemtheit som skilje mellom stemte og ustemte konsonantar i framlyd. Ytre Nordmøre har meir tiljamning enn utjamning i jamvektsord.

Musikk

Mat 

Nordmøre
Tettstader i Rogaland

Tettstader i Rogaland er ei liste over tettstader i Rogaland fylke.

Lista har ikkje med byar i Rogaland.

Kjelder 
 Statistisk Sentralbyrå
 Falling Rain Genomics, Inc.
Aksdal

Aksdal er administrasjonsstad for Tysvær kommune i Rogaland fylke. Tettstaden har  og ligg austom Aksdalsvatnet.
På staden ligg mellom anna kjøpesenteret Aksdal Senter. Aksdal er eit knutepunkt for vegar, Europaveg 39 og Europaveg 134 møtest i Aksdal. 

Aksdal kyrkje ligg her.

Sjå òg 
 Tettstader i Rogaland

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Rogaland»

Tettstader i Rogaland
Geografi i Tysvær
Ockham sin barberkniv

Occam sin barberkniv er eit filosofisk prinsipp som stammar frå den engelske filosofen William of Ockham, som levde på 12- og 1300-talet. Den opphavlege teksten lydde:

Entia non sunt multiplicanda praeter necessitatem, 

som i ei noko stivbeint nynorsk omsetjing tydar: 

Einingar skal ikkje multipliserast meir enn naudsynt. 
 
I ei friare omsetjing kan ein seia: 

Ein skal ikkje gjera ting meir kompliserte enn naudsynt.

Reduksjonisme
Prinsipp
Kritisk tenking
Vitskapsfilosofi