alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Peter S. Brandal

Peter Andreas Severinsen Brandal () var ein norsk selfangstpioner og reiar frå Brandal i Hareid på Sunnmøre. Han tok til som fiskar 15 år gamal. 24 år gamal fekk han bygd seglskøyta «Minna» i Hardanger. Den eigde han ilag med brørne sine. Med denne skuta var Petter S. Brandal den første som dreiv Ishavsfangst frå Sunnmøre.

I 1911 skaffa han seg to skuter som båe hadde dampmaskiner. «Jopeter» var den første spesialbygde selfangarskuta. Peter Brandal gjekk i land og vart reiar på heiltid. I 1912 vart selskapet Peter S. Brandal & Co A/S skipa for å foredle selprodukt. 

For å skaffe kol til dampmaskinane på skutene sine, tok han til å bryte kol på Svalbard. Saman med andre sunnmøringar skipa han Kings Bay Kull Company. Drifta vart ikkje lønsam, og i 1929 gav aksjonerane aksjane til staten ved Svalbardkommisjonen.

I 1925 skipa Peter S. Brandal A/S Søndmøre Sælfangere saman med Martin Karlsen. I 1933, same året som Peter S. Brandal døydde, stod dei bak Brandal Sildeoljefabrikk A/S.

Peter S. Brandal var riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden

Kjelder 
 Marit Kvammen: Selfangstpioneren i i 100 år 100 navn. Personer som har preget Nordvestlandet. Sunnmørsposten Forlag 2000
 NBL-artikkel om Brandal skriven av Pål Christensen.

St. Olavs Orden
Folk frå Hareid
Norske fiskebåtreiarar
Norske fiskarar
Flekkmure

Flekkmure (Potentilla crantzii) er ein fleirårig urt i rosefamilien. Arten har ei amfi-atlantisk utbreiing. 
Planta vert kring 15 cm høg. Flekkmure set ikkje renningar og opptrer som einskilde plantar. På småbladet stikk midttanna litt ut. Blomstrarne sit øvst på stengelen. Ytterbegeret om lag så langt som begeret. Kronblad 8 mm, oftast med raudgul flekk. Blomstar kring juni månad i grasbakkar, oftast på kalkrik grunn. Veks i låglandet og til fjells gjennom heile Noreg. Funnen opp til 2210 m i Jotunheimen.

Kjelder
Svensk wikipedia.
Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Plantar i Noreg
Rosefamilien
Der Blaue Reiter

Der Blaue Reiter (tysk:den blå ryttaren) var ei tysk ekspresjonistisk kunstnargruppe. Ho vart danna i München i 1911 og var aktiv til 1914. Vasilij Kandinskij og Franz Marc var dei to målarane i gruppa med størst innverknad på samtidskunsten.

Der Blaue Reiter vart danna etter at kunstnargruppa 'Neue Künstlervereinigung' hadde refusert Kandinskij sitt måleri Das Jüngste Gericht frå ei utstilling. Kandinskij, Marc, og andre utbrytarar frå Neue Künstlervereinigung. Mellom desse fann ein August Macke og russarane Aleksej von Jawlensky og Marianne von Werefkin. 

I åra 1911-14 heldt gruppa fleire store utstillingar i Tyskland. Ho gav også ut bokverket Almanach Der Blaue Reiter som inneheldt artiklar av Kandinskij og Marc, samt samtidskunst og primitiv kunst. Primitivismen var ei viktig inspirasjonskjelde for medlemene av Der Blaue Reiter. Dei henta også inspirasjon fra mellomalderkunst og barnekunst, og var opptekne av abstrakt former. I det heile var Der Blaue Reiter ei vending bort frå ei eurosentrisk og konvensjonell oppfatning av biletkunsten.

Målarane i gruppa var ikkje forplikta til eit felles manifest, men kunstnarane søkte alle mot å uttrykke åndelege erfaringar gjennom kunsten sin. Dei hadde stor tru på den moderne målarkunsten, på samanhengen mellom biletkunst og musikk, og på dei åndelege og symbolske assosiasjonane i den enkelte fargen.  Under sjølv målinga, skapinga av verket, la dei vekt på å tilnærme seg og utføre
biletuttrykket spontant og intuitivt.

Der Blaue Reiter var den eine av to tyske kunstnargrupper som var viktige for utviklinga av ekspresjonismen, den andre var Die Brücke som vart danna i Dresden i 1905. "Der Blaue Reiter" gjekk i oppløysing då 1. verdskrigen braut ut i 1914.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Der Blaue Reiter» frå ,  den 23. september 2010.  
 
Denne artikkelen bygger på «Der Blaue Reiter» frå ,  den 23. september 2010.  
 

Kunstnargrupper
Ekspresjonisme
Barbizon-skulen

Barbizon-skulen er ei nemning på ei gruppe franske målarar, som har namn etter landsbyen Barbizon nær Fontainebleauskogen i Frankrike. Desse målarane var del av ei rørsle som orienterte seg mot meir realisme i kunsten, i motsetning til den formaliserte romantikken som prega størstedelen av samtidskunsten i Frankrike. Dei leiande målarane av Barbizon-skulen var Camille Corot, Théodore Rousseau, Jean-François Millet og Charles-François Daubigny. Både Rousseau og Millet, høvesvis 1867 og 1875, døydde i Barbizon. 

I 1824 viste Parissalongen arbeid av englendaren John Constable. Bileta hans av den engelske landsbygda inspirerte fleire yngre målarar til å velje tilsvarande motiv og stille seg friare til den formelle komposisjonen av landskap, og i staden ta utgangspunkt i det landskapet ein såg på staden. Landskapet vart dermed også tema, og ikkje einast kulisse for meir eller mindre dramatiske scener.

Medan folk i dei europeiske hovudstadene gjennomlevde sine revolusjonar i 1848, samla kunstmålarane seg i Barbizon for å prøve ut Constable sine idear. Ein leiande figur innan rørsla, Théodore Rousseau, var ein sterk forkjempar fo friluftsmåleri, og måla utandørs heile året. Camille Corot ferdigstilte derimot måleria sine i atelieret. Jean-François Millet utvida ideen om å avbilda landskapet til også å omfatte figurar, bønder som arbeidde på åkrane, markane og i skogen. I Aksplukkarane, det kanskje best kjende av bileta etter denne skulen, ser ein tre kvinner som plukkar dei siste restar av kornhausten. Her er inga historie, ikkje noko drama, einast tre kvinner opptekne med sitt.

Impulsar frå Barbizon kan sporast hos mange kunstmålarar frå fleire land, både i Europa og Nord-Amerika. Russarane Aleksej Bogoljubov og Fjodor Vasiljev og sveitsaren Rudolf Koller er mellom desse.

Galleri

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Barbizon-skolen» frå ,  den 23. september 2010.

Bakgrunnsstoff 
 Hecht Museum

Fransk kunst
Realisme
Avantgarde

Avantgarde eller avant-garde er ei nemning som vert brukt om kunstnarisk og intellektuell verksemd som er radikal og nyskapande. Avantgardisme dekker fleire modernistiske kunstretningar som har utfordra den etablerte kunsten og opna nye rom for utviklinga av ei kunstform. Det å vere avantgarde, avantgardistisk eller avantgardist vil jamnast sikte til personar og miljø som er pionerar for nye straumdrag i kulturen, politikken og kunsten.

Ordet avantgarde er fransk og betyr «fortropp». Omgrepet har vorte ført over frå militær terminologi, der det viser til spesialavdelingar som opererer i felten framom større framrykkande hæravdelingar, gjerne bak fienden sine forsvarslinjer.

Avantgardistisk kunst 
Den fyrste kunstnariske avantgarde skal ha vore utstillinga Salon des Refusés ('dei refuserte sin salong') i Paris i 1863. Dei refuserte sin salong vart organisert av ei gruppe målarar som ikkje hadde fått stille ut verka sine i Parissalongen/Salongutstillinga. Utstillinga valde verk ut frå strenge og konservative akademiske reglar for kva som var god kunst. Kjende målarar som Gustave Courbet, Paul Cézanne og Édouard Manet viste arbeid i Dei refuserte sitt rom, måleri som seinare har vorte vurdert som store meisterverk.

Avantgardistisk kunst har vore viktig for modernismen, som særleg verdsette originalitet og nyskaping i kunsten. Viktige kunstretningar som har fått karakteristikken avantgarde er futurisme, dadaisme, russisk konstruktivisme, abstrakt ekspresjonisme, situasjonisme og popkunst.

Kjelder

 Denne artikkelen bygger på «Avantgarde» frå , den 23. september 2010.

Bakgrunnsstoff

Kunsthistorie
Franske ord og uttrykk
Palmetrast



Palmetrast, Dulus dominicus, er ein liten fugl med lang stjert, den einaste arten i slekta Dulus og familien Dulidae. Han er antatt å vere relatert til sidensvansar, familien Bombycillidae, og nokre gonger klassifisert med denne gruppa. Namnet gjenspeglar den sterke tilknytinga til palmar for næringssøk, kvile og hekking. Palmetrast er nasjonalfugl i Den dominikanske republikken.

Skildring 
Palmetrastar er ca. 20 cm i lengd. Dei er olivenbrune over, og kremfarga med brune striper på undersida. Overgumpen og kantane på primærfjørene er mørk gulgrøne. Dei har nebb i sterk gul og raudbrune auge. Dei manglar den mjuke silkeaktige fjørdrakta av sidensvansar eller silkefuglar. Vaksne er like i utsjånad, umodne fuglar har mørk strupe. 

Arten er endemisk til øya Hispaniola, politisk delt mellom Den dominikanske republikken og Haiti, inkludert dei tilstøytande øyane Saona og Gonâve, der han er vanleg og utbreitt. Han lever i området frå havnivå opp til 1500 moh. der det finst savannar med palmar eller andre opne område med spreidde tre. Han er godt tilpassa liv i byparkar og hagar der det finst palmar med føde. 

Palmetrastar er mykje sosiale fuglar, ofte sett i små flokkar med fleire par som vil raste tett saman med kroppskontakt.

Hekkesesongen er hovudsakleg frå mars til juni. Fleire byggjer saman store, rotete reir av kvister i palmekroner, hovudsakleg Roystonea-palmeartar. Nokre gonger, i mangel av palmar, kan andre tre eller telefonstolpar brukast. Heile strukturen kan bli opptil 2 meter i tverrsnitt, og inneheld opp til 30 tilstøytande reir med eigne separate kammer og inngangar. Hoene legg kull på 2-4 tett flekkete, grålilla egg. 

Palmetrastar lever av frukt og bær, inkludert dei på palmar og på treet Bursera simaruba, så vel som på blomar, særleg dei av epifyttiske orkidear. 

Dei er munnrappe og støyande fuglar, med eit stort repertoar av gurgle og kvitrelydar som dei nyttar heile tida i den sosiale åtferda si. 

Palmetrast er ein vanleg art innanfor leveområdet på ca. 75 000 km2. Sidan han ikkje nærmar seg grensa for bestandsnedgang etter kriteriet på IUCN raudliste, dvs større reduksjon enn 30 % pr. ti år eller over tre generasjonar, så er han vurdert som livskraftig.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Palmchat» frå , den 23. september 2010.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Opptak av lyd og bilete av palmetrast hos Internet Bird Collection

Sporvefuglar
Karlevisteinen

Karlevisteinen er den fremste runesteinen på Øland i Sverige og ein av dei mest interessante runesteinane i det heile. Den er reist til minne om ein dansk høvding, medan små trekk ved språket syner at ein norsk eller islandsk skald har rista runene, truleg ein som har vore med i følgjet til høvdingen. Runeinnskrifta inneheld det eldste, originale skaldediktet vi kjenner.

Skildring 
Steinen står på ein åker ved Karlevi by på vestsida av Øland, like ved Kalmarsund. Plasseringa er uvanleg, sidan det er eit godt stykke til busetnad. Steinen, av typen grå sandstein, er 1,4 meter høg, 1 meter brei og 0,8 meter tjukk. Den står på ein liten haug, 0,7 meter høg, og er tidfest til rundt år 1000 e. Kr. Ifølgje innskrifta er den reist til minne om den danske høvdingen Sibbe den gode Foldarsson, eit namn som elles er ukjent.

Steinen står på sin opphavlege plass, men neppe i si opphavlege stilling, sidan den har blitt kasta over ende fleire gonger. Ei teikning frå 1600-talet syner at det har vore to gravhaugar like ved steinen. Dei er no borte. Etter innskrifta vart den døde gravlagt i ein av dei.

Runeteikna er frå 9 til 13 centimeter høge og dekker heile eller delar av tre sider. Dei er hogne inn mellom parallelle strekar som avgrensar og skil radene. Teksten består av to delar, ein prosadel og eit skaldedikt. Steinen er skadd på to stader slik at nokre teikn i starten og slutten av prosainnskrifa er uleselege.

Innskrifta 
Runeinnskrifta lyder med latinske bokstavar:

+ s-a... --(s)- (i)-- * satr * ai(f)tir * si(b)(a) * kuþa * sun * fultars * in hons ** liþi * sati * at * u * -ausa-(þ)-... +: fulkin : likr : hins : fulkþu : flaistr (:)* uisi : þat * maistar * taiþir : tulka : þruþar : traukr : i : þaimsi * huki * munat : raiþ:uiþur : raþa : rukstarkr * i * tanmarku : --(n)tils : iarmun**kruntar : urkrontari : lonti

Skaldediktet er i versemålet drottkvætt, som var det gjævaste i skaldediktinga og vart brukt i dikt til kongar. Det er kjenneteikna ved snirklete oppbygging og eit symbolspråk med poetiske omskrivingar (kjenningar).

At steinen står isolert på ei øde strand, tyder på at Sibbe har lete livet medan han drog forbi og har blitt hauglagt av følgjet sitt. Nokre meiner at steinen er reist av danskar som var på veg heim etter å ha delteke i slaget ved Fyrisvollane utanfor Uppsala omkring år 985.

Baksida av steinen inneheld ei yngre innskrift med latinske bokstavar. Den lyder 
In nomin[e] (?) Ie[su] (?), som kan tyda «I namnet til Jesus».

Litteratur 
 Salberger, Evert: Dedikationen på Karlevi-stenen, mansnamn och versform. Sydsvenska ortnamnssällskapets årsskrift 1997. Side 88-115.
 Strid, Jan Paul: Runstenar. Malmö 1991. 119 sider.
 Jansson Sven B.F.: Runinskrifter i Sverige. 1984. 201 sider.
 Söderberg, Sven: Sveriges runinskrifter. Bd 1, Ölands runinskrifter. Stockholm 1900-1906.

Bakgrunnsstoff 
 Foteviken museum presenterer steinen.
 Kart over funnstaden.
 Den Store Danske om skaldedikting og Karlevisteinen.
 Ølandsguiden om Karlevisteinen 
 Karlevi-steinen (slutten av 900-talet) 
 Omtale av Karlevistenen i Nordisk Familjbok.

Sjå også 
 Alfabetisk liste over runeinnskrifter

Runer
Svenske runeinnskrifter
Øland
Notodden Blues Festival

Notodden Blues Festival, NBF, er ein bluesfestival som årleg vert arrangert på Notodden i Telemark. 

Festivalen vart arrangert første gong i 1988 og er ein av dei største bluesfestivalane i Nord-Europa. I 2002 var det 23 000 personar som kjøpte billett til arrangementet.

Nokre av artistane frå 2006 inkluderer Gary Moore, Beth Hart, Johnny Winter og Canned Heat.
Festivalen i 2006 vart opna av kommunalminister Åslaug Haga og festivalen i 2007 vart opna av statsråd Trond Giske.

NBFs Bluespris 
Festivalen har sidan 1991 delt ut ein eigen bluespris til artistar, personar eller organisasjonar som har gjort ein spesiell innsats for bluesen i Skandinavia. Prisen går under namn NBFs Bluespris og vinnaren får 20 000 kroner og ein statuett.

Vinnarar 
 1991: Scandinavian Blues Assocation
 1993: Geir Hovig
 1994: Reidar Larsen
 1995: Knut Reiersrud
 1996: Kåre Virud
 1997: Vidar Busk
 1998: Tidsskriftet Blues News, Norsk Blues Union
 1999: Jostein Forsberg
 2000: Kristin Berglund
 2001: Bjørn Berge
 2002: Sven Zetterberg
 2003: Hungry John
 2004: John Mayall
 2005: Trond Ytterbø
 2006: Eric Malling
 2007: Morten Omlid
 2008: Pinetop Perkins
 2009: Øyvind Pharo
 2010: Rita Engedalen

Bakgrunnsstoff 
Notodden Blues Festival

Kultur i Notodden
Skipingar i 1988
Musikkfestivalar i Noreg
Tinnoset

Tinnoset er ein busetnad i sørenden av Tinnsjø i Notodden kommune i Vestfold og Telemark. 

Her ligg ferjeleiet for jernbaneferja over Tinnsjø til Mæl, som utgjer ein del av banen til Rjukan. Her ligg også slippen der ferjene vert ettersett, og Tinnoset stasjon.

Bakgrunnsstoff 

Geografi i Notodden
Tidlegare ferjeleie i Noreg
Notodden lufthamn, Tuven

Notodden lufthamn, Tuven (IATA: NTB, ICAO: ENNO) er ein flyplass som ligg like vest for Notodden sentrum i Notodden kommune i Telemark.

Notodden lufthavn AS eig og driver flyplassen.

Frå Notodden går det dagleg fly til Bergen. Plassen er også mykje brukt til seglflyging.

Destinasjonar
 Bergen Air Transport (Bergen)

Bakgrunnsstoff 
Offisiell heimeside 
Notodden lufthamn, Tuven på norskeflyplasser.no

Flyplassar i Vestfold og Telemark
Samferdsle i Notodden
Lise Wiik

Lise Solveig Wiik () er ein norsk politikar som var ordførar i Notodden kommune frå 2007 til 2011. Ho representerer Arbeidarpartiet. Wiik sit også som 1. nestleiar av Telemark Arbeidarparti og er vararepresentant til Stortinget for Telemark fylke.

Frå 2013 var ho fylkesvaraordfører i Telemark fylke.

Kjelder

Ordførarar i Notodden
Folk frå Notodden
Ap-ordførarar i Telemark
Khadi

Khadi eller khaddar er hindustani (hindi og urdu) for 'bomull' og viser til handlaga indisk klede. Omgrepet fekk ei viktig tyding for den indiske fridomsrørsla etter at Gandhi byrja legga vekt på heimespinning som ein måte til å ta tilbake indiske tradisjonar og økonomisk styring på. Khadi har ei viktig stilling i indisk politikk og er mellom anna det føreskrivne stoffet for det indiske flagget.

I første omgang reknar ein manuelt spunne og vove indisk bomullstøy som khadi, men ull og silke blir også gjerne rekna med, og i den vidaste tydinga kan omgrepet omfatta ei rekkje ulike indiske handverksprodukt.

Bakgrunn 
Sidan antikken hadde ein handla med fint musselin frå det indiske subkontinentet. Utviklinga av britisk tekstilindustri under den industrielle revolusjonen hadde gått hardt utover indisk kledeproduksjon og økonomi. Ved byrjinga av 1900-talet hevda Mahatma Gandhi at prosessen der bomull blei plukka i India, frakta til Storbritannia og foredla ved fabrikkar der, for deretter å bli send tilbake til mellom anna India og seld der med store fortenester, og at om indarar laga sitt eige tøy ville dei vinna økonomisk på det. Han utvikla khadi-rørsla for å setja dette i system. Bruken og laginga av tøyet skulle både sysselsetja mange, få vanlege folk og særleg kvinner med i fridomsrørsla og gjera landet og landsbyar sjølvforsynte, men òg visa indisk samling og vilje til sjølvstyre, svaradj. Gandhi gjekk inn for at kvar enkelt sjølvstendeforkjempar skulle spinna bomullstråd eller veva stoff. Han levde sjølv etter dette prinsippet, spann eller vov dagleg, og kledde seg berre i heimelaga tradisjonelle indiske klede.

Sjølvstenderørsla følgde opp gjennom boikott av britiske produkt, og for Gandhi-tilhengjarar og medlemmer av Kongresspartiet blei det vanleg å berre bruka khadi. Framleis vil mange indiske politikarar berre kle seg i tradisjonelle indiske klede laga av dette tøyet.

Kjelder 
 Khadi ved kamat.com
 Of cotton and colonialism ved sepiamutiny.com
 Mahatma Gandhi's Association With Mani Bhavan  ved gandhi-manibhavan.org

Bakgrunnsstoff 
 PAYYANUR KHADI. Om khaditradisjonen i Payyanur i Kerala.
 Hwaa Irfan, The Allure of Indian Cotton , IslamOnline.net

Bomull
Indisk kultur
Indisk historie
Indiske klede
Veving
Spinning
Vovne stoff
Ord frå hindi
Norsk Fjellfestival

Norsk Fjellfestival er ein festival som vert arrangert ei veke kvar sommar i Åndalsnes. Festivalen vart heldt første gong i 1999 og har utvikla seg til eit stort og viktig enkeltarrangementet for folk som set pris på fjell og friluftsliv.

Christel Siem er dagleg leiar og festivalsjef frå 1. desember 2009. Gaute Grøtta Grav var festivalsjef i 2007. I 2008 og 2009 var Marte Berild Hjelle festivalsjef. 

Norsk Fjellfestival har eit fast samarbeid med Den norske turistforening. DNT har lagt sin ungdomsleir, «Basecamp» til Fjellfestivalen. «Årets fjellgeit» vert delt ut i samarbeid med DNT ved generalsekretæren eller styreleiaren i foreininga.

Prisvinnarar av «Årets fjellgeit» 
 2001 Vegard Ulvang
 2002 Børge Brende
 2003 Øystein Dahle
 2004 Cecilie Skog
 2005 Dronning Sonja
 2006 Arne Næss senior
 2007 Olav Thon
 2008 Stein P. Aasheim
 2009 Fri Flyt
 2010 Gudmund Skjeldal

Bakgrunnsstoff 
 Norsk Fjellfestival

Festivalar i Noreg
Norske friluftslivsorganisasjonar
Skipingar i 1999
Sverre Støstad

Sverre Kornelius Eilertsen Støstad (), fødd i Stod, var ein norsk skogs- og anleggsarbeidar og politikar for Norges Kommunistiske Parti og Arbeidarpartiet.

Yrkeskarriere 
Han blei fødd på husmannsplassen Auntrøa under Støstad i Stod i noverande Steinkjer kommune. Han var først jord- og skogsarbeidar fram til 1908, deretter anleggs- og bygningsarbeidar fram til 1918. Frå 1918 var han busett i Trondheim og arbeidde som assistent ved Trondheims offentlege arbeidskontor si handverks- og handelsavdeling. Han var sosialrådmann i Trondheim 1945–1957.

Politisk arbeid 
Støstad melde seg inn i Arbeiderpartiet første gong i 1908 og fekk snart verv knytt til arbeidarrørsla i Trondheim. Han var stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet frå 1921, men blei med over til Norges Kommunistiske Parti då partiet blei skipa i 1923, og blei då også den første formannen i NKP. Han markerte seg tidleg som ein del av NKP si høgrefløy og blei ikkje attvald som formann 1925.

Etter stortingsvalet 1924, der NKP gjorde eit dårlegare val enn venta, men der Sverre Støstad var blant dei få som NKP fekk vald inn på Stortinget, argumenterte Støstad for å samle dei tre arbeidarpartia. I tråd med dette deltok han på samlingskongressen mellom Arbeidarpartiet og Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti i 1927, og blei følgjeleg ekskludert frå NKP. Han representerte deretter Arbeidarpartiet på Stortinget fram til 1949.

Sverre Støstad var parlamentarisk leiar for Arbeiderpartiet si stortingsgruppe i tre periodar: Under Hornsrud si korte regjeringsperiode i 1928, i perioden 1935–1939 og i perioden 1945–1947.

Sverre Støstad var statsråd og sjef for sosialdepartementet (sosialminister) i Johan Nygaardsvold si regjering frå 1939–1945, medlem av Regjeringsdelegasjonen som fungerande sjef for Sosialdepartementet og Forsyningsdepartementet 14.–31. mai 1945. Han blei vurdert som statsministerkandidat for Arbeiderpartiet då Einar Gerhardsen trekte seg som statsminister i 1951.

Kjelder 
 

Norske sosialministrar
Statsrådar i Regjeringa Nygaardsvold
Ap-statsrådar
Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar frå NKP
Stortingsrepresentantar for Trondheim og Levanger
Stortingsrepresentantar 1922-1924
Stortingsrepresentantar 1925-1927
Stortingsrepresentantar 1928-1930
Stortingsrepresentantar 1931-1933
Stortingsrepresentantar 1934-1936
Stortingsrepresentantar 1937-1945
Stortingsrepresentantar 1945-1949
Folk frå Steinkjer
Maus

Maus er ein episk teikneserie som vart utgjeven i to delar frå 1986 til 1991. Serien er teikna av Art Spiegelman. Maus handlar om utryddinga av polske jødar under andre verdskrigen, og fortel biografisk om foreldra til Art, Vladek og Anja Spiegelman, som båe overlevde Auschwitz og kom til USA etter krigen. Samstundes fortel soga om Arts problem med den aldrande faren, og har ei rammeforteljing som går føre seg medan faren fortel og sonen skriv ned. Difor er undetittelen og "far min blør historie".

Dyremetaforar 

Serien spelar på dyremetaforar, nett som i klassiske amerikanske barneteikneseriar (Donald Duck eller Snurre Sprett), men tonen er langt meir alvorsam. Jødane i soga er framstilt som mus, spegla i tittelen, medan tyskarane er teikna som kattar, som jagar mus. Andre dyreslag i soga:

 Amerikanarar er teikna som hundar, av di hundar jagar kattar. Svarte amerikanarar er teikna som svarte hundar.
 Polakkane er teikna som grisar, med tanke på at Polen er eit jordbruksland. 
 Svenskane er teikna som reinsdyr.
 Franskmenn er teikna som froskar.
 Russarane er teikna som bjørnar.
 Britane er teikna som fisk på grunn av det britiske sjøveldet.
 Ei sigøynarspåkvinne er teikna som ein møll.

Alle figurane er teikna nokså like, slik at det kan vera vanskeleg å skilja dei ulike rollene frå kvarandre anna enn på klesdraktene. Dette er og rekna som eit poeng, sett i lys av tanken om stereotypar i raseideologien. Ein kan likevel sjå ulike drag ved dei ulike musene. Ved eit høve blir Art intervjua av ein jøde frå Israel om kva dyr israelarane ville hatt, og han svarar tvilande: "Holepiggsvin?"

Maus vart ein stor kommersiell suksess, og vart omsett til ei rekkje språk. Den norske utgåva kom på Cappelen, og er omsett av Judith Hauge Nærland.

USA-amerikanske teikneseriar