alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Velebit

Velebit er den største, men ikkje høgaste fjellkjeda i Kroatia. Den høgaste toppen i fjellkjeda er Vaganski Vrh på 1 757 m. Fjellkjeda er ein del av Dei dinariske Alpane, og ligg langs kysten av Adriahavet, og Lika i indre strøk. Velebit byrjar nær Senj i nordvest ved fjellovergangen Vratnik, og endar opp 145 km lenger søraust nær kjelda til elva Zrmanja og byen Knin.

Velebit vert vanlegvis delt inn i fire område: 
 den nordlege delen mellom fjellovergangen Vratnik og Veliki Alan. Den høgaste toppen her er Mali Rajinac (1 699 m)
 den midtre delen mellom Veliki Alan og Baške Oštarije. Den høgaste toppen her er Šatorina (1 624 m)
 den sørlege delen mellom Oštarije og Mali Alan (toppane Vaganski vrh - 1 757, Sveto brdo - 1 753)
 den søraustlege delen med Crnopac som den høgaste toppen.

Heile Velebit er ein naturpark, som òg inneheld to nasjonalparkar: Paklenica og Sjeverni Velebit.

Sjeverni Velebit er vidare delt inn i spesialreservatet Hajdučki i Rožanski Kukovi, som er den mest verna statusen eit område kan få i Kroatia. Offisielt er det ikkje tillate med menneskeleg aktivitet her (bortsett frå forsking). Desse områda er lite utforska og inneheld den mest ville naturen i Kroatia, og det vil sannsynlegvis halde seg slik i framtida.

Ein gangsti kalla Premužićeva staza (Premužić sin sti) går gjennom dei nordlege og midtre delane av Velebit. Gangstien vart bygd mellom 1930 og 1933 og knyter saman nordlege og sørlege delar av Velebit. Han er 50 km lang, og mange område i Velebit hadde vore utilgjengeleg utan denne.

Velebit har òg den lengste og djupaste grotta i Kroatia. Den tredelte «Lukina jama»-grotta er 1 392 meter djup, medan «Slovačka jama» er 1 320 m.

Den imponerande naturen på Velebit har gjort det til eit nasjonalsymbol i Kroatia. Det finst ei patriotisk folkevis kalla Vila Velebita, som personifiserer ein slavisk fe som Velebit.

På Velebit kan ein sjå Degenia velebitica, ein endemisk og verna planteart av hundesennepfamilien.

Bakgrunnsstoff 
 Naturparken Velebit 

Fjell i Kroatia
Naturparkar i Kroatia
Žumberak

Žumberak (på kroatisk) eller Gorjanci (på slovensk) er eit fjell på grensa mellom Kroatia og Slovenia. Den høgaste toppen er Sveta Gera (Trdinov vrh på slovensk side) på 1 178 m. På den slovenske sida, nær toppen av fjellet, står det eit 90 meter høgt TV-tårn. 

I 1999 vart naturparken Žumberak - Samoborsko gorje grunnlagd på den kroatiske sida. 

Eit militærkompleks nær toppen av Sveta Gera vart oppretta av den jugoslaviske hæren, og førte til ein krangel mellom dei to nye landa på 1990-talet, men fredeleg diplomati førte til ein slutt på striden. Ein ventar framleis på ei ny opptrekking av grensa mellom Slovenia og Kroatia. 

Det isolerte området på den kroatiske sida har alltid hatt få innbyggjarar, og folketalet på om lag 3 000 består hovudsakleg av eldre. Området er òg eit skjeringspunkt for dei tre kroatiske dialektane. Årsaka til dette er at uskokar immigrerte til området frå Senj på 1600-talet, og dette førte med seg ei stor folkemengd som tala štokavisk til området. Žumberak var så ein del av den austerrikske Militærgrensa, som vart danna av habsburgarane som ei forsvarsline mellom riket deira og Det osmanske riket. Žumberak sjølv var ein enklave innanfor Banija og hadde ikkje ei direkte grense mot Det osmanske riket. Dei fleste štokaviarane var ortodokse, som etter press frå austerrikske styresmakter vart gresk-katolske. I dag er det berre få gresk-katolske igjen i området. Den gresk-katolske landsbyen Drage, på den slovenske sida nær landsbyen Suhor, finst derimot framleis. 

Landsbyar rundt fjellet er Novo mesto, Metlika, Brežice, Črnomelj i Slovenia og Samobor, Jastrebarsko og Ozalj i Kroatia.

Zumberak
Zumberak
Zumberak
KV Åhav

KV Åhav er eit norsk kystvaktfartøy som opererer i indre kystvakt, og ligg under KV Nord. KV Åhav har ansvaret for området mellom Bodø og Rørvik. 

Kystvakta
Martin Luther King jr.

Martin Luther King jr. () var ein afroamerikansk baptistprest, borgarrettsforkjempar og vinnar av Nobels fredspris.

King var fødd i Atlanta i den amerikanske sørstaten Georgia som son av presten Martin Luther King, Sr. og Alberta Williams King. King junior utdanna seg ved Morehouse College og Crozer Theological Seminary før han tok doktorgrad ved universitetet i Boston i 1955.

Han blei kjend i 1955 som leiar for bussboikotten i Montgomery starta av Rosa Parks. I 1957 var han med på å at grunnlegga Southern Christian Leadership Conference, som skulle organisera borgarrettsrørsla. King gjekk inn for filosofien om sivil ulydnad, og leia talrike demonstrasjonstog for å setta fokus på dei manglande rettane til afroamerikanarane.

Den 14. oktober 1964 blei Martin Luther King den yngste mottakaren av Nobels fredspris til då.
Den best kjende talen til King er den som blir kalla «I Have a Dream», som han heldt i Washington DC i 1963.

Martin Luther King blei skoten av James Earl Ray på eit hotell i Memphis i Tennessee, der King var med på å organisera ein demonstrasjon for borgarrettar.

Bakgrunnsstoff

Afroamerikanarar
Vinnarar av Nobels fredspris
Kristne predikantar
Borgarrettsforkjemparar
Nobelprisvinnarar frå USA
Folk frå Georgia
Brage

Brage er i den norrøne gudetrua ein klok og veltalande gud for dikting og skaldekunst. Han er også kjøkenmeisteren i Valhall. 

Brage er son av Odin og gift med Idunn. Han har ein nokså anonym plass i den norrøne mytologien, og dette kan tolkast slik at Brage berre av ein av dei mange skikkelsane til Odin.

Brage opptrer i Loketretta, forteljinga der Loke lager uro i gjestebodet til Æge. Han er den første som fortel Loke at han ikkje er ønskt, og den første til å truga han:

14. Brage kvad:
"Var eg utanfor,
Æges-halli
so nær deg som no:
hovudet ditt
eg i handi mi bar;
då læta du fekk for di lygn."

15. Loke kvad:
"Du er ov-kar i sessen,
men aldri slaget meir,
Brage benkje-pryda!
Kom ut og slåst,
um sinna du er,
djerv mann drev seg 'kje lenge."

Namnet Brage 
«Brage» er i dag brukt som gutenamn. Ein finn det òg i namn som Brageprisen, ein norsk litteraturpris, i Brage Forlag, Brage Fagbokhandel og Fotballklubben Brage. Bragefeltet er eit oljefelt i Nordsjøen.

Kjelder 
 Loketretta omsett av Ivar Mortensson-Egnund, 1928

Æser
Kunstgudar
Oddvar Brå

Oddvar Brå () er ein norsk tidlegare langrennsløpar. Han var i ei årrekkje den dominerande løparen i Noreg, men trefte sjeldan toppforma under dei store meisterskapa. Han var i den norske representasjonstroppen frå og med OL i 1972, men lukkast ikkje med å gå heilt topps før under VM i Oslo i 1982, da han vann 15 km 23. februar og fekk delt gull med Sovjetunionen på den dramatiske stafetten 25. februar, der han i duell med Aleksandr Zavjalov braut staven på siste etappe. I etterkant oppstod det kjente spørsmålet «Kvar var du da Brå braut staven?», og hendinga har nesten vorte eit nasjonalt symbol.

Elles har Brå to OL-sølv og to VM-bronsar frå stafettar. Brås beste individuelle plassering i eit OL er 4. plass på 15 km i Calgary 1988. Oddvar Brå har i alt 16 individuelle NM-titlar i langrenn, fleire enn nokon annan løpar. Åra 1978 og 1979 var han heilt umogleg i NM og vann alle tre individuelle distansane to år på rad. Brås siste internasjonale meisterskap var VM i Lahtis 1989. Han vann også NM på ski i fristil i ein alder av 36 år, noko som også viser for ein stor utøvar han var.

Han var også ein god friidrettsutøvar, og vann NM i terrengløp (20 km) i 1984. 

Han fekk Morgenbladets Gullmedalje i 1973, Holmenkollmedaljen i 1975 og Egebergs Ærespris i 1988.
Oddvar Brå representerte IL Leik frå Hølonda.

Bakgrunnsstoff 
 Resultatoversikt hos FIS 

Litteratur
 Oddvar Brå – Gull og glipp, skrive av Rolf Hovden. Utgjeven på Cappelen i 1980. ISBN 82-02-04729-3.

Norske langrennsløparar
Norske friidrettsutøvarar
Vinnarar av Holmenkollmedaljen
Vinnarar av Egebergs Ærespris
Vinnarar av Aftenpostens Gullmedalje
Kongepokalvinnarar i skiidrett
Verdsmeistrar i langrenn
Noregsmeistrar i langrenn
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Noreg
Medaljevinnarar under vinter-OL 1972
Norske deltakarar under vinter-OL 1972
Langrennsløparar under vinter-OL 1972
Norske deltakarar under vinter-OL 1976
Langrennsløparar under vinter-OL 1976
Medaljevinnarar under vinter-OL 1980
Norske deltakarar under vinter-OL 1980
Langrennsløparar under vinter-OL 1980
Norske deltakarar under vinter-OL 1984
Langrennsløparar under vinter-OL 1984
Norske deltakarar under vinter-OL 1988
Langrennsløparar under vinter-OL 1988
Folk frå Melhus
Bokstaven pi

Sjå òg konstanten pi
 
Pi (Π, π) er den sekstande bokstaven i det greske alfabetet. Han svarar til P i det latinske alfabetet.

I matematikken er Π symbolet for produkt, medan π er ein konstant (≈ 3,14159). I økonomi står π gjerne for profitt.

Pi
Pi
Jord

''For andre tydingar, sjå Jord (fleirtyding)

Jord er eit laust materiale sett saman av mineral og organiske stoff som planter kan vekse i. Ho utgjer pedosfæren og ligg i grensesnittet mellom litosfæren, biosfæren, atmosfæren og hydrosfæren. 

Jord er ein av våre viktigaste naturressursar grunna sin strategiske plassering og hennar dynamiske, fysiske, kjemiske og biologiske funksjonar. Definisjonen på jord er varierande, alt etter perspektiv og bruksområde. 

Jord er den øvste delen av jordsmonnet. Jordsmonnet består av undergrunnsjord og jord. Øvste 20 cm av jorda er matjordlaget. Dette er omtrent så djupt som vanlege jordarbeidingsreiskapar som plog og harv arbeider jorda.

Eigenskapane til jorda avheng av fleire ting. Opphavsmaterialet, det vil seie berggrunnen, jordsmonnet er danna av og påverknad ovanifrå er viktige.

Forståinga vår av jord er mangelfull. Sjølv om menneske i lang tid har vore avhengige av jord, og har utforska ho grundig, vinn me stadig ny kunne om henne.

 
Granulære stoff
Naturressursar
Tinariwen

Tinariwen (tamasheq: «aude landskap») er ei musikkgruppe som kjem frå Tessalit i fjellområdet Adrar des Iforas nord-aust i Mali.

Musikken deira, som er blitt kalla «tuaregblues» og «tuaregrock», er ein syntese av blues, rock og tradisjonell tuaregmusikk basert på elektriske gitarar. Dei to leiarane for gruppa er Ibrahim ag Alhahib og Abdallah ag Alhousseyni.

Historie 
Gruppa blei skipa i 1982 og spelte ei viktig rolle under tuaregopprøret i 1990-åra ved å spreie bodskap om håp og motstand til stammefrendane sine. Etter fredsslutninga i 1996 har dei vigd seg til å utbreie tuaregkulturen med songar som handlar om både kjærleiken til ørkenen og lidingane til folket.

Tinariwen hadde spelt inn ei rekkje kassettar som sirkulerte i Sahara, då dei spelte inn sin første CD, The Radio Tisdas Sessions, i 2000, men det var med Ammassakoul i 2004 at dei fekk sitt internasjonale gjennombrot. Etter denne plata turnerte gruppa i Europa og USA og blei sett på som ambassadørar for tuaregane over heile verda. I 2007 gav dei ut sin tredje CD, Aman iman, som blei ein enda større suksess enn dei to første.

Den franske filmskaparen Jérémie Reichenbach har laga ein dokumentarfilm, Teshumara, les guitares de la rébellion touareg / The Guitars of the Touareg Rebellion, der han knyter tilblivinga av gruppa til tuaregfolkets omflakking og eksil som følgje av oppstanden i 1990-åra og den brutale undertrykkinga til den maliske staten på denne tida. Filmen fekk prisen for beste musikkdokumentar frå Société des auteurs, compositeurs et éditeurs de musique, SACEM i 2006.

Tinariwen spelte på Øya-festivalen i Oslo i august 2007.

Gruppemedlemmar (2007) 
 Ibrahim ag Alhabib («Abaraybone»), (gitar, song)
 Abdallah ag Alhousseyni, (gitar, song)
 Alhassane ag Touhami, (gitar, song)
 Mohammd ag Itlale («Japonais»), (gitar, song)
 Eyadou ag Leche (bass, kor, perkusjon)
 Saïd ag Ayad (perkusjon, kor)
 Elaga ag Hamid (gitar, kor)

Diskografi 
 2001: The Radio Tisdas Sessions, Wayward, CD468010
 2004: Amassakoul, World Village, CD468026
 2006: The Soul Rebel of African Desert, CD/DVD (Amassakoul og Jérémie Reichenbachs film, The Guitars of the Touareg Rebellion), Emma Productions
 2007: Aman iman
 2009: Imidiwan
 2011: Tassili

Bakgrunnsstoff 
 Tinariwen.com
 Universalmusic.fr  - Tinariwen
 Mondomix.com - Tinariwen
 Teshumara.com

Maliske musikarar
Mali
Tuaregar
Rapport

Rapport er ein sakprosasjanger som går ut på å gje informasjon eller anna innhald som gjeld eit emne under undersøking. Rapportar er hovudsakleg informative tekstar, men kan òg innehalda overtydande delar i form av forslag og oppmodingar. 

Litteratursjangrar

fr:Reporting
ru:Доклад
Pelješac

Pelješac (italiensk: Sabbioncello) er ei halvøy sør i Kroatia i Dubrovnik-Neretva fylke. Ho er om lag 70 km lang og er forbunde med eit eid ved Ston. Pelješacsundet ligg mellom halvøya og øya Korčula. Det er planar om å knyte Pelješac til fastlandet via Pelješacbrua, når dette arbeidet vert fullført er ikkje klart.

Kommunar 
Halvøya er delt inn i kommunane:
 Orebić i vestlege delar med 4 165 innbyggjarar (2001)
 Trpanj i nordvest med 871 innbyggjarar
 Janjina i sentrale område med 593 innbyggjarar
 Ston i aust med 2 605 innbyggjarar

Kjelder 

 Dr Nikola Zvonimir Bjelovučić, Poluostrvo Rat (Pelješac), Naselja i poreklo stanovništva, knjiga 11, Beograd, 1922.

Bakgrunnsstoff 
 Kart over Pelješac
 peljesac.info 
 peljesactravel.com
 Turistside om Pelješac

Halvøyar i Kroatia
Dalmatia
Avisa Valdres

Valdres er ei lokalavis for dalen Valdres. Valdres kjem ut tysdag, torsdag og laurdag. Avisa nyttar både nynorsk og bokmål.

Avisa vert utgjeven av selskapet Valdres Media AS (Tun Media-selskap) som ligg på Fagernes i Nord-Aurdal kommune i Oppland fylke. Den fyrste avisutgåva kom laurdag 14. mars 1903, tre dagar før selskapet formelt vart stifta.

Valdres hadde i 2000 over 3 300 abonnentar utanfor Valdres-regionen, årsaka til dette er at mange hytteeigarar les avisa, og at mange utflytte valdrisar held kontakten med heimstaden gjennom lokalavisa.

Opplagstal

Bakgrunnsstoff 
 Nettsida til Valdres

Kjelder 

Norske aviser etter namn
Valdres
Valdres
Valdres
Skipingar i 1903
Prevlakahalvøya

Prevlaka er ei lita halvøy i Kroatia ved inngangen til Kotorbukta aust i Adriahavet. Ordet prevlaka tyder eid. Neset Oštro, som er det ytste punktet på halvøya, er òg det sørlegaste punktet på fastlandet i Kroatia.

Halvøya har vore årsaka til ein grensestrid mellom Kroatia og Montenegro, på grunn av den strategiske posisjonen til halvøya, og fordi ho ligg nær ein stor montenegrisk marinebase i Kotorbukta. Krangelen er i ferd med å få ei løysing etter forhandlingar mellom dei to landa, og Montenegro har akseptert at landområdet høyrer til Kroatia.

Argument i grensestriden 
Montenegro sine argument: 
 Grensedefinisjonar som plasserer området innanfor Montenegro: 
 Kart frå Austerrike-Ungarn som seier at Punta d’Ostro er ein del av Castelnuovo (Herceg Novi), som igjen er ein del av (Kotorbukta)
 Eit kart frå partisanane som viser at området er ein del av Montenegro 
 Serbarar og montenegrinarar utgjorde visstnok halvparten av folkesetnaden då halvøya var busett.

Kroatia sine argument: 
 Grensedefinisjonar som plasserer området innanfor Kroatia: 
 Kart frå Jugoslavia, støtta av Badinter-kommisjonen i 1992 
 Republikken Dubrovnik kjøpte Prevlaka (Oštro) frå Store Sandalj Hranić (som var ein nevø av Vlatko Vuković, ein deltakar i Slaget om Kosovo) i Šćepan Polje (Montenegro) i 1419

Historie 

Halvøya, som andre delar av Republikken Dubrovnik, vart ein del av republikken Kroatia etter den andre verdskrigen, då den indre inndelinga av Jugoslavia vart omdefinert. Oštroneset vart det sørlegaste punktet i Sosialistrepublikken Kroatia. 

Under Jugoslavia-krigane, som følgde etter Jugoslavia braut saman, vart området okkupert av jugoslaviske troppar, som det meste av Dubrovnik-området under omleiringa av Dubrovnik. Den kroatiske hæren pressa dei på eit tidspunkt tilbake, men dei fekk igjen kontrollen over Prevlaka. Dei to sidene vart einige om å demilitarisere halvøya og Tryggingsrådet i SN sin resolusjon 779 frå 6. oktober 1992 utvida mandatet til UNPROFOR for å gjennomføre denne avtalen i lag med EU sitt overvakingsoppdrag.

Ei løysing på konflikten byrja i 1996 då Sameinte Nasjonar byrja å mekle og sette opp eit observasjonsoppdrag (UNMOP) som overvaka demilitariseringar og fungerte som ein buffer.

Oppdraget tok slutt i desember 2002 og området vart gjeve tilbake til Kroatia. Ein avtale vart signert av begge sider fem dagar før UNMOP forlet Prevlaka, som då vart eit nøytralt område, sjølv om utføringa enno ikkje er heilt ferdig.

Bakgrunnsstoff 
 Prevlaka park 

Halvøyar i Kroatia
Bosut

Bosut (serbisk kyrillisk: Босут) er ei elv aust i Kroatia og nordvest i Serbia og ei av sideelvane til Sava frå venstre. Ho har ei lengd på 186 km.

Kroatia 
Bosut har sit utspring som Biđ (eller Bič) sentralt i Slavonia-området på sørsida av fjellet Dilj og nordvest for byen Slavonski Brod. Ho renn stort sett nordaustover. Etter ho har passert landsbyen Cerna, møter ho elva Berava frå sør, og frå dette punktet vert ho kalla Bosut. Elva renn så nordover gjennom Syrmia og mellom anna gjennom den største byen langs elveleiet, Vinkovci. Frå her held elva vidare fram søraustover. Etter 158 km gjennom Kroatia kryssar ho grensa til Serbia.

Serbia 
Bosut går inn i Serbia ved landsbyen Batrovci og renn gjennom den sørvestleg delen av provinsen Vojvodina. Den største sideelva ho møter i Serbia er Studva frå høgre. Etter 28 km i Serbia munnar elva ut i Sava ved landsbyen Bosut.

Geografi 
Bosut høyrer til tilsigsområdet til Svartehavet og har eit nedslagsfelt på 3 097 km². Om lag 40 km av elva er framkommeleg for små båtar. Elva renn stort sett over forholdsvis flat mark og renn svært sakte, og ho fell berre mindre enn 10 meter frå utspringet til munningen. Bosut er kjend som ei elv som kan «renne motsett veg», for stundom, når vinden bles kraftig opp elva, kan det sjå ut til at vatnet renn andre vegen.

Heile elvedalen er eigentleg det tidlegare elveleiet til Sava, og er òg kjend som det området med høgast fordamping i Kroatia og Serbia. I den nedre delen av elva renn ho gjennom eit skogområde. Elva er generelt rik på fisk.

Kjelder 
 Mala Prosvetina Enciklopedija, Third edition (1985); Prosveta; ISBN 86-07-00001-2
 Jovan Đ. Marković (1990): "Enciklopedijski geografski leksikon Jugoslavije"; Svjetlost-Sarajevo; ISBN 86-01-02651-6

Sava
Elvar i Kroatia
Elvar i Serbia
Cetina

Cetina er òg ein stad i Zaragoza i Spania

Cetina er ei elv sentralt i Dalmatia i Kroatia. Ho har ei total lengd på 105 km med eit nedslagsfelt på 3 700 km². Ho fell 385 meter frå kjelda til munningen i Adriahavet.

Geografi og geologi 
Cetina har sitt utspring på nordvestsida av Dinara ved Milasevo nær ein liten landsby kalla Cetina, 7 km nord for Vrlika. Ho renn 105 km før ho munnar ut i Adriahavet. Ein stor kunstig innsjø byrjar nær Vrlika, Peručasjøen, som vart danna av ei demning 25 km lenger nede. Cetina renn over dei nedre delane av karstsletta Sinj, rundt fjellet Mosor før ho munnar ut i Adriahavet ved byen Omiš.

Den siste delen av Cetina fell relativt høgt, og her er det bygd fleire omfattande vasskraftverk. Vatnet vert òg tappa på flasker som Cetina.

Elva har ei årleg middelvassføring på om lag 105 m²/s, som følgje av den årlege nedbørsnormalen på 1 380 mm. Elva grensar opp mot Dei dinariske Alpane i aust, som stig til ei høgd på 2 000 meter, og i nordvest av fjellet Svilaja. Det meste av nedslagsfeltet inneheld kalkhaldig stein frå krittida, hovudsakleg kalkstein. Steinar frå trias og juratida er og ein del av nedslagsfeltet og inkluderer dolomitt og flysj.

Historie og arkeologi 

Cetinadalen og den smale dalen ved Klis har alltid fungert som den viktigaste handelsvegen mellom den kroatiske kysten og Bosnia. Strategisk var ho svært viktig for utviklinga av både Balkan og store delar av Europa .

Dei tidlegaste teikna på jordbruksaktivitet er frå den tidlege neolittiske tida i den øvre delen av dalen. I tidleg bronsealder vart Cetinakulturen dominerande med kontaktar rundt heile Adriahavet. Som i andre delar av Europa, ser ein ut til å ha kasta mange kulturlekamar i elva gjennom førhistorisk tid. Dette gjeld særleg der Cetina og elva Ruda renn i hop ved Trilj. Området ligg midt i Delmatae og spor av at området har vore strategisk viktig kan ein sjå ved legionsfestninga ved Tilurium (Gardun), som vaktar over inngangen til dalen frå sør og innfartsvegen til byen Salona.

Tidleg i mellomalderen har ein funne spor som tyder på at Cetinadalen, og kanskje sjølve elva, vart ei grense mellom slaviske og sein-romerske folk. Området rundt Sinj vart etter kvart eit sentrum til den slaviske makta, og til slutt sentrum i den tidlege kroatiske staten.

Under seinare periodar kom området stadig inn under nye regionale og lokale styresmakter før det vart erobra av Det osmanske riket tidleg på 1500-talet. Etter dette var elva ei grense før området igjen vart erobra av osmanarane 150 år seinare.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Cetina

Elvar i Kroatia
Korana

Korana er ei elv sentralt i Kroatia med ei lengd på 144 km. Ho har sitt utspring i austlege delar av Lika, og dannar dei verdskjende Plitvicesjøane, som er på UNESCO si verdsarvliste. Ho er så vidt innom grensa til Bosnia-Hercegovina eit par kilometer og renn så nordover der ho til slutt munnar ut i Kupa ved Karlovac.

Bergarten i karstområdet som elva renn gjennom består av kalkstein. Under visse fysiske og kjemiske forhold dannar elva heile tida nytt jordsmonn frå planter. Sjå Plitvicesjøane).

Elvar i Kroatia
Knarvik vidaregåande skule

Knarvik vidaregåande skule er ein vidaregåande skule i Knarvik i Alver kommune, 30 km nord for Bergen. Skulen er ein av dei største i Hordaland med over 950 elevar og ca. 150 tilsette. Skulen er nær tilknytt lokale bedrifter. Skulen har mellom anna starta programmet TAF der elevane får fagbrev og spesiell studiekompetanse (realfag) på 4 år. TAF-linja er no oppretta fleire andre stader i landet.

Bakgrunnsstoff 
 Nettstad for skulene

Skular i Alver
Vidaregåande skular i Vestland
Utdanningsinstitusjonar skipa i 2000-åra
Knarvik
Profitt

Profitt (frå latin profectus som tyder framgang) er ei vinning eller avkastning ein oppnår. Økonomisk profitt er at ei investering gjev meir attende til investoren en det som er investert. Profitt i ein rekneskap er den positive skilnaden mellom det det kostar å produsere ei vare eller teneste, og det ein får betalt for sal av vara eller tenesten. Ein profitør er ein som tenar umoralsk særs mykje på ei verksemd. 

Det motsette av profitt er tap.

Økonomi
Krka i Kroatia

Krka er òg namnet på fleire elvar i Søraust-Europa. Sjå fleirtydingsside.

Krka er ei elv i Dalmatia i Kroatia med ei lengd på om lag 73 km, vidkjend for sine mange fossefall. Ho har sitt utspring nær grensa til Bosnia-Hercegovina ved foten av fjellet Dinara. Ho renn forbi Knin i indre Dalmatia mot sør, og renn ut i Prokljanskosjøen nær Skradin. Dei mest kjende plassane ved elva er øya Visovac og Krka kloster.

Før ho munnar ut i Adriahavet dannar elva det vakre fossefallet Skradinski Buk, som er ein del av Krka nasjonalpark.

Sjå òg 
 Krka nasjonalpark

Elvar i Kroatia
Kupa

Kupa (slovensk Kolpa) er ei elv i Kroatia og langs grensa til Slovenia. Ho har sitt utspring i fjellområdet Gorski kotar, nordaust for Rijeka, i Risnjak nasjonalpark. Ho renn nokre kilometer austover, og mottek den litle elva Čabranka frå venstre, før ho når grensa til Slovenia.

Ho held fram vidare austover, og får elva Lahinja frå venstre, passerer Vrbovsko, og renn så bort frå den slovenske grensa. Ho når så fram til byen Karlovac, der ho mottar to elvar frå høgre, Dobra og Korana. Kupa renn vidare austover og renn i hop med Glina frå høgre i tillegg til Odra frå venstre. Ved byen Sisak munnar ho ut i elva Sava.

Sava
Elvar i Kroatia
Elvar i Slovenia
Vuka

Vuka er ei elv aust i Kroatia og ei av sideelvane til Donau med ei lengd på 114 km. Ho er den 11. lengste elva i Kroatia med eit nedslagsfelt på 644 km². Elva ligg i Vukovar-Syrmia fylke, i Slavonia-området. Ho munnar ut i Donau ved byen Vukovar, som har fått namnet sitt frå elva. 

Elvar i Kroatia
Sideelvar til Donau