alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Torbjørn Færøvik

Torbjørn Færøvik () er ein norsk forfattar og historikar. 

Færøvik er utdanna cand. philol. med hovudfag i historie med ei avhandling om norsk misjon i Kina.

Han har arbeidd som utanriksmedarbeidar i NTB (1977-79), Arbeiderbladet (1979–91) og NRK (1991–99). Han var NRK sin verdsreportar i 1996-97.

Færøvik har skrive fleire bøker om og frå Asia, som Drømmen om Asia (1997), Veien til Xanadu. En reise i Marco Polos fotspor (2001), Marco Polo. Reisen til verdens ende (ungdomsbiografi 2002), Kina - En reise på Livets elv (2003) og Buddhas barn - En reise blant mennesker (2006).

For bøkene sine om India og Kina vart han tildelt Brageprisen (i 1999, 2003 og 2012). I 2006 fekk han Cappelenprisen for sitt samla forfattarskap.

Bibliografi 
 1997: Drømmen om Asia 
 1999: India – Stevnemøte med skjebnen 
 2001: Veien til Xanadu. En reise i Marco Polos fotspor 
 2002: Marco Polo. Reisen til verdens ende (ungdomsbiografi)
 2010: Kina – En reise på Livets elv 
 2004: Gandhi – Elsket og hatet (ungdomsbiografi)
 2006: Buddhas barn – En reise blant mennesker 
 2009: Midtens rike – En vandring i Kinas historie 
 2012: Maos rike:en lidelseshistorie 
 2016: Orientekspressen. En vårreise
 2020: Kina på 200 sider. Fra de første dynastiene til dagens stormakt

Referansar 

Norske forfattarar
Norske historikarar
Folk frå Leka
Vinnarar av Brageprisen
Vinnarar av Cappelenprisen
Mirjam Kristensen

Mirjam Kristensen () er ein norsk forfattar frå Lyngdal. Kristensen er utdanna cand.mag. med mellomfag i litteraturvitskap. Ho har i tillegg gått Forfattarskolen på Heimly folkehøgskole. Ho debuterte som forfattar i 2000 med romanen Dagene er gjennomsiktige, som ho fekk Tarjei Vesaas' debutantpris for.  I 2007 fekk ho Bjørnsonstipendet.

Verkliste 
 Dagene er gjennomsiktige – roman (2000)
 De som er ute i regnværet – (2001)
 En ettermiddag om høsten – roman (2006)
 Et rikt liv – (2009)
 Etter freden. Barn av konsentrasjonsleirfanger forteller – fagbok, Stiftelsen Arkivet (2009)
 Jeg har ventet på deg – roman (2014)
 Et plutselig mørke – roman (2020)

Prisar og utmerkingar 
 Tarjei Vesaas' debutantpris 2000, for Dagene er gjennomsiktige
 Sørlandets litteraturpris 2002, for De som er ute i regnværet
 Bjørnsonstipendet 2007
 Amalie Skram-prisen 2010

Bakgrunnsstoff 
 Digitaliserte bøker av Mirjam Kristensen hjå Nasjonalbiblioteket
 Presentasjon av Mirjam Kristensen på nettsidene til Forlaget Oktober
 Mirjam Kristensen i Forfatterkatalogen

Bokmålsforfattarar
Norske romanforfattarar
Norske skjønnlitterære debutantar i 2000
Vinnarar av Tarjei Vesaas' debutantpris
Vinnarar av Amalie Skram-prisen
Folk frå Lyngdal
Forfattarar frå Vest-Agder
Vinnarar av Bjørnsonstipendet
Vinnarar av Sørlandets litteraturpris
Sigmund Løvåsen

Sigmund Løvåsen () er ein norsk forfattar. Frå 2012 er han formann i Den norske Forfatterforening.

Løvåsen har gått på forfattarstudiet ved Høgskolen i Telemark - Bø og har deretter studert ved Universitetet i Oslo. Han debuterte i 2003 med romanen Nyryddinga, som han mottok fleire prisar for.

Verkliste 
 Nyryddinga – roman (2003)
 Daga – skodespel (2004)
 Brakk – roman (2007)
 Mamsell Iversen – roman (2009)
 Vid din sida – skodespel (2012)

Prisar 
 Tarjei Vesaas' debutantpris 2003, for Nyryddinga
 P2-lytternes romanpris 2003, for Nyryddinga
 Sigmund Skard-stipendet 2006
 Bjørnsonstipendet 2010

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Utgjevingar av Sigmund Løvåsen i BIBSYS Ask

Folk frå Trysil
Forfattarar frå Hedmark
Norske dramatikarar
Norske romanforfattarar
Nynorskforfattarar
Norske skjønnlitterære debutantar i 2003
Vinnarar av Tarjei Vesaas' debutantpris
Vinnarar av Bjørnsonstipendet
Rikard Nordraak

Rikard Nordraak () var ein norsk komponist. Han er mest kjend for å ha sett melodi til Bjørnstjerne Bjørnson sitt dikt «Ja, vi elsker dette landet», som vart Noreg sin nasjonalsong i 1864.

Livssoge 
Nordraak vart fødd i Christiania. Han byrja på handelsskule i København då han var femten, men gav opp desse studia for å konsentrera seg om musikken. I 1859, atten år gammal, drog han til Berlin der han studerte under Theodor Kullak og Friedrich Kiel. Han måtte forlata Tyskland etter eit halvt år. Tilbake i heimbyen fekk han undervising i klaverspel og komposisjon av den tyske organisten Rudolph Magnus.

Seinare drog den unge komponisten igjen til Berlin, der han skulle bu resten av det korte livet sitt. Han vart kjend med Ida og Erika Lie, som skal ha inspirert komposisjonen av den norske nasjonalsongen.

Kunstnar og nasjonalist 
Nordraak hadde nære band til fleire av dei store kunstnarane i samtida si. Han var fetter av Bjørnstjerne Bjørnson, og tonesette fleire av verka hans. I tillegg til den framtidige norske nasjonalsongen komponerte Nordraak òg musikken til to skodespel Bjørnson hadde skrive, Sigurd Slembe og Maria Stuart. Andre kjende Bjørnson-dikt han tonesette er «Ingerid Sletten af Sillejord'', «Killebukken, Lammet mit», «Olav Trygvason», «Der ligger et land mot den evige sne», og «Løft ditt hode, du raske gutt!».

Edvard Grieg vart kjend med komponisten i København. Han vart smitta av Nordraak sin entusiasme for alt som var norsk, og vart dessutan ein god ven som tileigna fleire av verka sine til han.

Tidleg død 
Nordraak var plaga av tuberkulose, og døydde av denne sjukdommen då han var berre 23 år gammal. Ein kan fortsatt sjå eit fire meter høgt monument på grava hans nord i Berlin. Leivningane til komponisten vart seinare førte til Oslo, der dei fekk ein plass i Æreslunden på Vår Frelsers gravlund i 1925.

Bakgrunnsstoff 

 

Norske komponistar
Musikarar frå Oslo
Gravlagde på Vår Frelsers gravlund
Lied der Deutschen

Das Lied der Deutschen eller delar av den har vore nasjonalsong i Tyskland sidan 1922. I dag er det berre tredje verset som blir brukt offisielt.

Melodien vart komponert av Joseph Haydn i 1797, og er òg kjend som Keisarkvartetten; han vart først brukt som ei hyllest til Franz II, den siste keisaren av det tysk-romerske riket, Gott erhalte Franz den Kaiser (Gud velsigne keisar Franz). Den noverande teksten vart skriven av den liberale litteraturprofessoren og diktaren August Heinrich Hoffmann von Fallersleben i 1841 på den då britiske øya Helgoland, no ein del av Schleswig-Holstein.

Teksten 
1.
Deutschland, Deutschland über alles,
über alles in der Welt,                       
wenn es stets zu Schutz und Trutze
brüderlich zusammenhält.
Von der Maas bis an die Memel,
von der Etsch bis an den Belt,
|: Deutschland, Deutschland über alles,
über alles in der Welt! :|

2.
Deutsche Frauen, deutsche Treue,
deutscher Wein und deutscher Sang
sollen in der Welt behalten
ihren alten schönen Klang,
uns zu edler Tat begeistern
unser ganzes Leben lang. -
|: Deutsche Frauen, deutsche Treue,
deutscher Wein und deutscher Sang! :|

3.
Einigkeit und Recht und Freiheit
für das deutsche Vaterland!
Danach lasst uns alle streben
brüderlich mit Herz und Hand!
Einigkeit und Recht und Freiheit
sind des Glückes Unterpfand;
|: blüh im Glanze dieses Glückes,
blühe, deutsches Vaterland. :|

I 1921 skreiv Albert Matthai eit tillegsvers som vart brukt i enkelte kretsar fram til 1930-åra. Dette har blitt omtalt som det fjerde verset, men var aldri ein del av den offisielle nasjonalsongen.

Deutschland, Deutschland über alles
Und im Unglück nun erst recht.
Nur im Unglück kann die Liebe
Zeigen ob sie stark und echt.
Und so soll es weiterklingen
Von Geschlechte zu Geschlecht:
|: Deutschland, Deutschland über alles
Und im Unglück nun erst recht. :|

nasjonalsongar
Tyskland
Nyhende

Eit nyhende, ei nyheit eller noko nytt er ei fersk eller ny opplysning om ei ny, pågåande eller gamal sak eller hending. Nyhende får ein tak i i media eller på folkemunne. Sume media, så som aviser, har til hovudføremål å koma med nyhende. Eit nyhende kan vera mynta på heile ålmenta eller det kan vera mynta på mindre interessefelleskapar så som fagfolka innanfor eit fagfelt.

Typiske nyhende kan vera opplysningar om uhell og ulukker, hendingar i samfunnslivet – så som i politikken eller i økonomien eller hendingar som har med livet til einskildspersonar å gjera. Ein talar òg ofte om nyhende i samband med nye tankar, doktrinar, idear, ny kunnskap innanfor vitskapen, nye tekniske løysingar, ny formgjeving, nye motar osb.

Aviser og tidsskrift, radio- og fjernsynsstasjonar er tradisjonelle kanalar for formidling av nyhende til eit større publikum. Internett er ein nyare kanal som gjer det mogleg for fleire å formidla og kommentera det dei meiner er nyhende.

Massemedium
 
Informasjon
Averøya

Averøya er ei øy i Averøy kommune i Møre og Romsdal. Øya har eit areal på 165 km2 og om lag 5000 innbyggjarar i 2015. 

Frå Averøya fører Atlanterhavstunnelen austover, under munningen av Bremsnesfjorden, til Kristiansund sentrum. Frå Kårvåg sørvest på øya startar Atlanterhavsvegen sørvestover til Vevang på fastlandet i Eide kommune. Begge utgjer delar av fylkesveg 64 (Åndalsnes–Molde–Eide–Kristiansund).

Kjelder 
 

Øyar på Nordmøre
Gustav VI Adolf av Sverige

Gustav VI Adolf av Sverige () var eldste son av kong Gustav V og dronning Victoria. Han høyrde til fyrstehuset Bernadotte. Før Gustav Adolf vart konge, hadde han tittelen hertug av Skåne.

Oppvekst 
Arveprinsen blei døypt i Stockholms slott den 25. november, i vatn henta frå Jordan-elva i Palestina. I barndommen var han mange somrar på slottet Mainau i Bodensjøen, der morforeldrene hans heldt til. Farmora, dronning Sofia, inviterte òg gjerne han og brørne til Ulriksdals slott i Stockholms län.

Utdanning 
For vårterminen 1902 blei Gustav Adolf innskriven ved Uppsala universitet, der han studerte statsvitskap, økonomi, historie og arkeologi. Det sistnemnde faget hadde han ei livslang interesse for. Han var med på si første utgraving som sekstenåring, ved Tullgarn slott i Södermanland, og drog seinare på fleire utgravingsekspedisjonar til Italia. Ei anna interesse var kinesisk kunst.

I tillegg til svensk snakka Gustav Adolf engelsk, fransk og tysk flytande, og kunne dessutan lesa italiensk og noko latin.

Ekteskap 

Gustav Adolf trefte den engelske prinsessa Margaret av Storbritannia, sonedotter til dronning Victoria av Storbritannia, under ein bankett i Kairo i januar 1905. Han skulle eigentleg hatt den yngre søstera hennar Patricia til bords, men etter at han møtte Margaret veik han ikkje frå hennar side. Dei to trulova seg etter fire veker saman i Kairo og gifta seg den 15. juni same året. Av Oscar II fekk dei Sofiero slott i bryllaupsgåve. Dei fekk fem barn saman. Kronprinsesse Margaret døydde den 1. mai 1920 etter å ha sjukna til ei tid.

Under ei reise til England i 1923 trefte kronprinsen Louise Mountbatten, som skulle bli den andre kona hans. Dette var i tråd med ønsket og spådommen til far hennar, markien av Milford Haven, som var gått bort i 1921, men før det hadde sagt at «det finst berre eit menneske i heile verda som kunne passa Louise, og det er Gustaf Adolf av Sverige. Og den einaste som kan passa Gustaf Adolf er Louise!» Trulovinga mellom dei to blei erklært den 1. juli, og 3. november 1923 gifta dei seg med kvarandre. Dette ekteskapet gav ingen barn.

Regjeringstid 

Den 29. oktober 1950 etterfylgde Gustav VI Adolf faren som konge av Sverige. Han var den første svenske monarken etter fridomstida som ikkje hadde noko politisk makt. Som konge hadde han likevel ei sterk stilling, og trass sterke krav frå venstresida ved byrjinga av 1970-talet om å avskaffa monarkiet gjekk ikkje gjennom Riksdagen.

I august 1973 blei kongen sjuk med blødande magesår, og ein operasjon mot dette var ikkje vellukka. Han sovna stille inn den 15. september på Helsingborg lasarett. Omverda var mindre stille; fire dagar tidlegare hadde det vore militærkupp i Chile, og dagen etter føregjekk det svenske riksdagsvalet.

Sonesonen Karl XVI Gustav av Sverige etterfylgde Gustav VI Adolf som konge. Sonen, arveprins Gustaf Adolf, hadde omkome i ei flyulukke i 1947.

Svenske regentar
Fyrstehuset Bernadotte
Elefantordenen
Louis Vuitton

Louis Vuitton er namnet på eit fransk motehus etablert i 1854 i Paris og namngjeve etter grunnleggjaren sin. Huset er i dag eigd av LVMH-gruppa (Louis Vuitton Moet-Hennesy). 

Louis Vuitton var ein handverkar som spesialiserte seg i å lage robuste reiseeffektar. Han laga tidleg det legendariske logomønsteret, inspirert av japansk blomsterflora, sterkt prega av dåtidas motebilete. I dag er dette det fremste kjenneteiknet til merket, og aller mest kjend under namnet Monogram Canvas. Mot slutten av 1800-talet skapte også Louis Vuitton rutemønsteret Damier Canvas, som også er eit særs populært mønster. Merket vart for alvor kjend utanfor Frankrike etter den andre verdskrigen, gjennom stjerner som Catherine Deneuve og Audrey Hepburn. I dag kastar stjerner som Christina Ricci og Uma Thurman glans over reklamekampanjene.

Louis Vuitton blir i dag rekna for å høyre til luksusvareindustrien, og dei har butikkar over heile verda, òg i Oslo, opna i november 2005. Spesielt for LV er at dei berre sel varene sine i eigne butikkar, det er difor ikkje mogleg å finne LV-varer til sals hjå andre. I tillegg produserer dei berre varer i eigne fabrikkar i Frankrike, Spania og USA. All produksjon er handverksbasert, og LV har ingen form for automatisk produksjon. Louis Vuitton er kjend for sine kvalitetsvarer, og legg mykje av stoltheita si i å produsere funksjonelle reiseartiklar av høg kvalitet. Sidan 1980-talet har LV også teke med sko, smykker, klokker og klede i kolleksjonane sine. Marknaden er tredelt, Louis Vuitton sel mest i Europa, USA og Japan. I dei siste ti åra har heile luksusvareindustrien merka ein enorm pågang frå japanske forbrukarar, og av alle land i verda, finst det flest LV-butikkar i Japan.

Merket slit i dag med kopiering og forfalsking, og det blir kvart år beslaglagt over 10 000 kopiar rundt om i verda. Kopiane blir i hovudsak produserte i Asia, og selskapet samarbeider i dag med tollvesen i fleire land for å få ein slutt på forfalskinga.

Bakgrunnsstoff 
 Nettsidene til Louis Vuitton

Franske motehus
Partiet polske ølvener

Partiet polske ølvenar (Polska Partia Przyjaciół Piwa, PPPP) vart grunnlagt i 1990 av mellom anna satirikaren Janusz Rewiński. Opphavleg var målet med partiet å lyfte fram den kulturelt tufta engelske øl-kulturen for å hindre alkoholisme gjennom storstilt bruk av vodka.

Det humoristiske namnet og rådløysa rundt den brå omforminga av det polske samfunnet tidleg på 90-talet førte til at fleire polakkar stemde på partiet, og under valet i 1991 fekk PPPP 16 seter i det polske parlamentet (Sejm). 

Etterkvart vart fraksjonane tydelege, og då særs fraksjonane for mørkt og lyst øl. Det hende trass i at Rewiński ved fleire høve slo fast at «øl er korkje lyst eller mørkt. Det er smakfult.» PPPP vart til slutt oppløyst, men nokre av medlemmane fekk faktisk meirsmak på politikken og gjekk inn i meir seriøse parti før neste val.

Lettsindige politiske parti
Polske politiske parti
Øl
Ølvener
Skipingar i 1990
Cecil G. Murgatroyd

Cecil G. Murgatroyd (), kjend som berre Murgatroyd, var ein opphavleg newzealandsk satirikar med ei lang politisk karriere i dei to landa han hadde statsborgarskap i, Australia og New Zealand. Han stod ofte som direkte motstandar til den til ei kvar tid sitjande statsministeren. Høvesvis stilte han som kandidat for Det imperisk-britiske konservative partiet og Det seriøse partiet McGillicuddy.

Den politiske platformen til Murgatroyd var hovudsakleg absurd, men tilbakegang til arkaiske samfunnsformer viste seg som ein raud tråd i agitasjonen has. I debatten om monarkiet i Australia gjekk han til val på å gjenskape det britiske imperiet, og under den australske røystinga om monarkiet kom han med eit framlegg om å sette britiske prinsesse Anne på ei eiga australsk trone. 

Murgatroyd døydde av kreft i Melbourne i 2001. Ein biografi om livet hans vart gjeven ut i 2003.

Kjelder 

 Engelsk Wikipedia om Murgatroyd, henta inn 22. februar 2012.

Lettsindige politikarar
Australske politikarar
Newzealandske politikarar
Satirikarar
Det imperisk-britiske konservative partiet

Det imperisk-britiske konservative partiet var eit lettsindig parti (eller tulleparti), tufta av Ian Brackenbury Channell (Meir kjend under den offisielle tittelen «The Wizard of New Zealand» (Den new zealandske trollmannen). Det vart dedisert til dei store britiske imperialist-tradisjonane for kapitalisme, globalisering og den utprega mangelen på kultur i byen Christchurch på New Zealand.

Partiet var òg aktivt i Australia, då særs under dei store monarki-debattane på 90-talet. Ein av dei dåverande kandidatane, satirikaren Cecil G. Murgatroyd, har ei lang politisk karriere bak seg og har stilt til val i mange australske røystingar.

Lettsindige politiske parti
Australske politiske parti
New Zealandske politiske parti
Det seriøse partiet McGillicuddy

Det seriøse partiet McGillicuddy var eit lettsindig parti (eller tulleparti) på New Zealand. Hovudsakane til partiet var:

 «Det store spranget tilbake», å gå tilbake til ein mellomaldersk levestil.
 Etableringa av eit monarki bygd på det som vart omtala som den skotske (Jacobinisme) lina.
 Avskaffing av pengar, eller innføring av sjokoladefiskar som lovleg betalingsmedel.
 Knusing av parlamentsbygninga.
 Heving av aldersgrensa i skulen til 65.
 Full arbeidsløyse
 Øydelegging av Auckland sentrum for å byggje eit enormt solur - Sky Tower skulle nyttast som visar.

Newzealandske politiske parti
Lettsindige politiske parti
Skipingar i 1984
Nedleggingar i 1999
Universitetet i Oslo

Universitetet i Oslo (latin Universitas Osloensis) vart grunnlagt i 1811 som Det Kgl. Frederiks Universitet (latin Universitas Regia Fredericiana). Universitetet vart kalla opp etter kong Fredrik VI av Danmark-Noreg. Eit viktig førebilete var Humboldt-universitetet i Berlin.

Universitetet, som endra offisielt namn i 1939, er det eldste universitetet i Noreg. Lenge vart institusjonen berre kalla «Universitetet», sidan det var det einaste universitetet i landet. Universitetet i Bergen opna som Noreg sitt andre universitet i 1946.

Universitetet i Oslo held til på Blindern i Oslo, der det frå 1930-talet og frametter har vorte bygd eit nytt universitetssentrum, «campus» i dagens terminologi. No er det berre Det juridiske fakultet som held til i dei opphavlege universitetsbygningane ved Karl Johans gate i sentrum av Oslo. Universitetet har kring 32 000 studentar.

Fakultet 
 Det humanistiske fakultet (til 2005: Det historisk-filosofiske fakultet) (HF)
 Det juridiske fakultet (JF)
 Det matematisk-naturvitenskapelige fakultet (Matnat)
 Det medisinske fakultet (MED)
 Det odontologiske fakultet
 Det samfunnsvitenskapelige fakultet (SV)
 Det teologiske fakultet (TF)
 Det utdanningsvitenskapelige fakultet (UV)

Nobelprisvinnarar 
Fire forskarar ved Universitetet i Oslo har motteke Nobelprisen:
 Ragnar Frisch (1895–1973) fekk i 1969 Nobels minnepris i økonomi.
 Odd Hassel (1897–1981) fekk i 1969 nobelprisen i kjemi.
 Ivar Giæver (fødd 1929) fekk i 1973 nobelprisen i fysikk.
 Trygve Haavelmo (1911–1999) fekk i 1989 Nobels minnepris i økonomi.

Leiarar
Tidlegare rektorar er mellom anna
Ole Petter Ottersen

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Heimesidene til Universitetet i Oslo
 Oversikt over ulike einingar knytt til universitetet

Oslo
 
Skipingar i 1811
Universitetet i Tromsø – Noregs arktiske universitet

Universitetet i Tromsø – Noregs arktiske universitet, til dagleg UiT Noregs arktiske universitet eller berre UiT (nordsamisk: UiT – Norgga árktalaš universitehta), inntil 1. august 2013 Universitetet i Tromsø (forkorta UiT; inntil 2006 forkorta UiTø) er det universitetet i verda som ligg lengst nord. Universitetet har campusar i Tromsø, Narvik, Alta, Harstad, Hammerfest, Bardufoss og Kirkenes, og vart vedteke oppretta i 1968. Kong Olav V av Noreg opna universitetet i 1972.  Det er eitt av åtte universitet i Noreg.

Universitetet i Tromsø vart fusjonert med Høgskolen i Tromsø 1. januar 2009, med Høgskolen i Finnmark 1. august 2013 og med høgskolane i Narvik og Harstad den 1. januar 2016. Etter fusjonen i 2013 vart namnet endra til UiT – Noregs arktiske universitet.

Fakultet

Fakulteta ved universitetet er:

 Fakultetet for biovitskap, fiskeri og økonomi (med Noregs fiskerihøgskole og Handelshøgskolen i Tromsø)
 Det juridiske fakultetet
 Fakultetet for naturvitskap og teknologi
 Det helsevitskaplege fakultetet
 Fakultetet for humaniora, samfunnsvitskap og lærarutdanning
 Det kunstfaglege fakultetet
Fakultetet for ingeniørvitskap og teknologi (med hovudkontor i Narvik)

Senter og administrative einingar ved universitetet
 Kvinnforsk
 Senter for samiske studier
 Tromsø Museum
 Universitetsbiblioteket
 U-VETT

Æresdoktorar 

Olav Holt, Noreg (2018)
Mari Boine, Noreg (2018)
Richard Horton, Storbritannia (2018)
Arieh Warshel, USA (2018)
Laila Stien, Noreg (2015)
Trond Mohn, Noreg (2015)
Oran R. Young, USA (2015)
Jonas Gahr Støre, Noreg (2011)
Sergej Lavrov, Russland (2011)
Narve Bjørgo, Noreg (2008)
 Ole Henrik Magga, Noreg (2008)
 Barbara Neis, Canada (2008)
 Steven Pinker, USA (2008)
 Ottar Brox, Noreg (2003)
 Erica I.A. Daes, Hellas (2003)
 Tor Hagfors, Sverige (2003)
 Nawal el-Saadawi, Egypt (2003)
 Dalai Lama, Tibet (2001)
 Mordechai Vanunu, Israel (2000) 
 William Nygaard, Noreg (1998)
 Salman Rushdie, Storbritannia (1998)
 Mikhail Gorbatsjov, Russland (1998)
 Robert Paine, Canada (1998)
 Susanne Romaine, England (1998)
 Rigoberta Menchú Tum, Guatemala (1996)
 Carsten Smith, Noreg (1995)
 Desmond Tutu, Sørafrika (1994)
 Jørn Dyerberg, Danmark (1993)
 Torstein Bertelsen, Noreg (1993)
 Georg Henrik von Wright, Finland (1993)
 Ragnhild Sundby, Noreg (1993)
 Helga Marie Hernes, Noreg (1993)
 Parzival Copes, Canada (1993)
 Amy von Marken, Nederland (1987)
 Kjell Bondevik, Noreg (1982)
 Peter F. Hjort, Noreg (1982)

Fotnoteliste

Bakgrunnsstoff
 UiT Noregs arktiske universitet
Æresdoktorar ved UiT Norges arktiske universitet

 
UiT Noregs arktiske universitet
Nordlegaste punkt
Hen Wlad fy Nhadau

«Hen Wlad fy Nhadau» er av tradisjon den walisiske nasjonalsongen. Tittelen tyder Mitt gamle fedreland, men er blitt omsett og kjend på engelsk som The Land of My Fathers. Teksten blei skriven av Evan James og tonesett av sonen hans, James James, som begge budde i Pontypridd i Glamorgan i januar 1856.  Den eldste nedteikninga av songen er teken vare på, og er no del av samlinga til det walisiske nasjonalbiblioteket.

Songen var opphavleg kjend som «Glan Rhondda», Rhondda-breidda, og voks i popularitet etter skaldemøtet i Llangollen i 1858. Han var der del av repertoaret til vinnaren, Thomas Llewelyn. Ein dommar bad om lov til å gje ut songen, og gjorde dette i Gems of Welsh melody (1860-64) der han gav han den nye tittelen, «Hen Wlad Fy Nhadau». Han blei sungen stadig meir og fekk etter kvart den uoffisielle statusen som nasjonalsong.

Det første opptaket av walisisk skjedde då Madge Breese song «Hen wlad fy nhadau» den 11. mars 1899 for Gramophone Company. Songen er blitt omsett og framført fleire gonger på engelsk, og på det keltiske grannespråket bretonsk.

Tekst 

Walisisk tekst

Hen Wlad Fy Nhadau

1.
Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi,
Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri;
Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd,
Tros ryddid gollasant eu gwaed.

Gwlad, gwlad, pleidiol wyf i'm gwlad.
Tra môr yn fur i'r bur hoff bau,
O bydded i'r hen iaith barhau.
 
 
2.
Hen Gymru fynyddig, paradwys y bardd,
Pob dyffryn, pob clogwyn i'm golwg sydd hardd;
Trwy deimlad gwladgarol, mor swynol yw si
Ei nentydd, afonydd, i mi.
 
3.
Os treisiodd y gelyn fy ngwlad tan ei droed,
Mae hen iaith y Cymry mor fyw ag erioed.
Ni luddiwyd yr awen gan erchyll law brad,
Na thelyn berseiniol fy ngwlad.

Engelsk omsetjing

The Old Land Of My Fathers

1.
The old land of my fathers is dear to me,
Land of poets and singers, famous men of renown;
Her brave warriors, splendid patriots,
For freedom shed their blood.

Nation [or country], Nation, I am for my Nation.
While the sea is a wall to the pure, dear bays,
O may the old language [sc. Cymraeg] endure.
 
 
2.
Old mountainous Wales, paradise of the bards,
Every valley, every cliff, to me is beautiful.
Through patriotic feeling, so charming is the murmur
Of her brooks, rivers, to me.
  
3.
If the enemy oppresses my land under his foot, 
The old language of the Welsh is as alive as ever.
The muse is not hindered by the hideous hand of treason,
Nor [is] the melodious harp of my country.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 RealAudio-lydfil med melodien 

Nasjonalsongar