alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hushjelp

Hushjelp er ein person som er tilsett i ein privat heim for å gjera husarbeid, pleieoppgåver eller føra tilsyn.

Bruk av hushjelpar har variert mykje blant ulike stader, samfunnsgrupper og tidsperiodar. ‎Store, rike hushald kan ha hatt ei mengd tenarar som omfatta fleire hushjelpar med ulik status og arbeidsområde. Ofte pleide hushjelpar å bu i den heimen dei arbeidde i. I nyare tid er det blitt vanlegare med hushjelp som kjem innom heimen og utfører noko husarbeid etter avtale, men som ikkje er der fast.

Historie

Fram til midten av 1900-talet var det svært vanleg å ha hushjelp i land som Noreg, og det fanst mange ulike roller for hushjelpar. 

På gardar kunne ein ha taus eller tenestejente, i borgarlege heimar kunne det vera snakk om pike (stuepike, enepike), husjomfru og hushalderske. Hushjelpar med særleg ansvar for barnepass kunne vera barnepike eller barnestuepike. Folk som arbeidde med kjøkkenarbeid kunne vera kjøkkenjente/gut, kokk/kokke og liknande. Andre hushjelproller for personar som typisk ikkje budde fast i hushaldet kunne vera sydame og vaskekone (som utførte klesvask).

Herskapelege hushald kunne ha fleire tenarstillingar innan hushaldninga for begge kjønn, med stillingar som pasje, lakei, herskapstenar og hovmeister.

Noreg

Hushjelpyrket blei lovregulert av hushjelploven av 31. mai 1963. Seinare blei denne erstatta av  arbeidsmiljøloven av 2005, som gjennom forskrift også gjeld arbeidstakarar som utfører husarbeid, tilsyn eller pleie i heimen til ein arbeidsgjevar. Hushjelpar har rett til ferie etter reglane i ferieloven av 29. april 1988.

I tida frå 1900 til 1946 var det å vera hushjelp det mest utbreidde yrket for unge kvinner i Noreg. Folketeljingar viser ein nedgang frå 1930, då 120 000 kvinner dreiv med lønna husarbeid, til 81 000 i 1946 og 50 000 i 1950. Nedgangen er blitt forklart med ein større tilgang på anna og meir reuglert lønnsarbeid for kvinner, større velstand for samfunnslaga hushjelpar typisk kom frå, og endringar i utføring av husarbeid og barnepass.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Husarbeid
Tenesteyrke
Armand Duplantis

Armand Gustav Duplantis () er ein svensk-amerikansk stavhoppar frå Lafayette i delstaten Louisiana i USA som representerer Sverige. Han vart i 2018 europameister i og 2021 olympisk meister i øvinga. Sidan 2020 er han verdsrekordhaldar i stavhopp, tok seg over 6,20 meter i Beograd den 21. mars 2022.

Aktiv
Duplantis hoppa seg opp i verdseliten i løpet av 2017-sesongen, sette som best juniorverdsrekord med 5,90 meter. Midt i juli 2018 gjekk han til topps i junior-verdsmeisterskapen i Tampere med 5,82 m. Fire veker seinare vann han gullmedaljen i Friidretts-EM, forbetra samstundes juniorverdsrekorden til 6,05 m. Under verdsmeisterskapen 2019 i Doha tok han seg over 5,97 m i tredje og siste forsøk og fekk sølv, Sam Kendricks frå USA vann tevlinga då han klarte same høgda i eit tidlegare forsøk.

8. februar 2020 sette Duplantis innandørs verdsrekord i polske Toruń. Ei veke seinare heva han rekorden med ein centimeter til 6,18 meter i Glasgow. 17. september 2020 flytta han den 26 år gamle utandørsrekorden til Serhij Bubka med ein cm til 6,15 m då han vann eit DL-stemne i Roma. Under dei olympiske leikane i 2021 sigra Duplantis ved å å gå over 6,02 m.

Duplantis flytta verdsrekorden til 6,19 m den 7. mars og til 6,20 meter fjorten dagar seinare. Begge desse tevlingane fann stad i Beograd, den siste førte han til topps i hall-VM.

Medaljar og plasseringar i internasjonale utandørs-meisterskap
VM 2017 i London: Nr 9 – 5,50 m
EM 2018 i Berlin: Gullmedalje – 6,05 m, framom Timor Morgunov (6,00 m)
VM 2019 i Doha: Sølvmedalje – 5,97 m, bakom Sam Kendricks (5,97 m)
OL i 2021 i Tokyo: Gullmedalje – 6,03 m, framom Christopher Nilsen (5,97 m)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Armand Duplantis» frå ,  den 11. juni 2022.  

Svenske friidrettsutøvarar
Stavhopparar
Europameistrar i friidrett
Olympiske meistrar for Sverige
Punch i Danmark

Punch var eit illustrert dansk tidsskrift som kom ut frå 1873 til 1894. Det hadde det engelske bladet Punch, the London Charivari som førebilde.

Punch var eit satirisk blad med ein reaksjonær og tidvis ganske antisemittisk ståstad.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Skipingar i 1873
Nedleggingar i 1894
Danske tidsskrift
Moa Hjelmer

Moa Elin Marianne Hjelmer () er ein svensk friidrettsutøvar frå Stockholm som i 2012 vart europameister på 400 meter under meisterskapen i Helsinki.

Den 13. august 2011 vann Hjelmer 400-meteren ved den svenske meisterskapen i Gävle med tida 51,58 sekundar, dermed sletta ho den 25 år gamle landsrekorden til Ann-Louise Skoglund. Under EM i friidrett 2012 forbetra Hjelmer rekorden til 51,40 i semfinaleløpet, før ho overraskande vann finalen på tida 51,13 sekundar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Moa Hjelmer» frå ,  den 17. august 2018.  
 

Svenske friidrettsutøvarar
Europameistrar i friidrett
Susanna Kallur

Susanna Elisabeth Kallur () er ein svensk tidlegare friidrettsutøvar som i 2006 vart europameister på 100 meter hekk under EM i friidrett 2006 i Göteborg. Ho sette svensk rekord i øvinga med tida 12,49 sekundar i eit stemne i Berlin i 2007. Tida 1998-2007 vann ho sju svenske meisterskap på korthekken og eitt SM-gull på 100 meter. Kallur var jamnast skadd frå 2008 til ho la opp i 2016.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Susanna Kallur» frå ,  den 17. august 2018.  
 

Svenske friidrettsutøvarar
Europameistrar i friidrett
Vertikal omfatting

Vertikal omfatting er ein taktisk militær manøver der infanteri, enten fallskjermlanda, helikopterlanda eller stormlanda inn i fiendens bakre område for å ta over kontrollen der.

Referansar

Militærtaktikk
Jaynagar Majilpur

Jaynagar Majilpur eller berre Jaynagar er ein by i delstaten Vest-Bengal i India. Han er ein av dei sørlege forstadane til Kolkata.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Jaynagar Majilpur» frå ,  den 18. august 2018.  

Kolkata
Byar i Vest-Bengal
Europagangstigen E1

Europagangstigen E1, eller berre E1-stigen, er ein av dei mange europeiske gangstigane oppmerka av European Ramblers' Association. 
Stigen har ei totallengd på 7980 kilometer. Eine enden av stigen er ved Nordkapp i Noreg. Han kryssar Kattegat mellom Sverige og Danmark med ferje og går gjennom Danmark, Tyskland, Sveits og Italia før han endar på Sicilia.

Referansar

Europeiske gangstigar
Reddalsvannet

Reddalsvannet er ein innsjø som er verna som naturreservat, i Reddal i Agder. Vatnet er verna på grunn av den store fuglebestanden. Vatnet heng saman med havet via Reddalskanalen og Landvikvannet. Kanalen vart bygd i 1877. Då vart vatnet tappa ned til havnivå, slik at 3000 dekar dyrkingsjord vart vunne. Andre kjelder seier at 1300 dekar matjord vart vunne.

Av fiskeslag kan ein finne gjedde, sik, sørv, åbor og ål.

Fotnotar

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Reddalsvannet» frå ,  den 17. august 2018.  
 

Geografi i Grimstad
Innsjøar i Agder
Naturreservat i Agder
European Ramblers' Association

European Ramblers’ Association (ERA) er ein paraplyorganisasjon for vandrarforeiningar i europeiske land. Han vart skipa i 1969 og omfattar i dag 61 vandrarorganisasjonar, hovudsakleg frå land i Europa.

Medlemsorganisasjoner 
 Bulgarski Turisticheski Sajus (BTS)
 Clube de Actividades de Ar Livre
 Cyprus Tourism Organisation 
 Dansk Vandrelaug
 Den Norske Turistforening (DNT)
 Eesti Matkaliit 
 Eifelverein
 Elliniki Omospondia Orivasias - Anarrichisis 
 Euskal Mendizale Federazioa (EMF)
 Federação de Campismo e Montanhismo de Portugal
 Federacao Portuguesa de Montanhismo e Escalada 
 Federació Andorrana de Muntanysme (FAM)
 Federación Andaluza de Montañismo (F.A.M.) 
 Federacion Aragonesa de Montañismo 
 Federación Española de Deportes de Montaña y Escalada 
 Federació d’Entitats Excursionistes de Catalunya (FEEC) 
 Federacion Navarra de Deportes de Montana y Escalada 
 Federació d’Esports de Muntanya y Escalada, Valenciana 
 Fédération Française de la Randonnée Pédestre 
 FFRandonnée - Comitée régional de Picardie
 FFRandonnée - Comitée régional en Midi-Pyrénées 
 Federazione Italiana Escursionismo (FIE)
 Frankenwaldverein
 Grote Routepaden 
 HF Holidays Ltd.
 Klub českých turistů (KČT) 
 Klub Slovenských Turistov 
 Les Sentiers de Grande Randonnée 
 Long Distance Walkers
 Magyar Természetbarát Szövetség 
 Ministère du Tourisme
 Mountaineering Council of Ireland
 Mährisch-Schlesischer Sudetengebirgsverein
 Odenwaldklub 
 Planinarski Savez Srbije
 Planinska Zveza Slovenije
 Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze
 Ramblers' Association 
 The Ramblers' Association of Malta
 Ramblers Holidays Limited 
 Saarwald-Verein 
 Sauerländischer Gebirgsverein 
 Schweizer Wanderwege (SAW) 
 Schwäbischer Albverein
 Siebenbürgischer Karpatenverein (SKV)  
 Stichting Wandelplatform
 Svenska Turistföreningen
 Verband Deutscher Gebirgs- und Wandervereine 
 Wiehengebirgsverband Weser-Ems
 Wilhelm-Münker-Stiftung
 Österreichischer Alpenverein (OeAV)

Kjelder 

Vandring
Organisasjonar i Europa
Spirskrikje

Spirskrikje (Platylophus galericulatus) er ein mellomstor, støyande og særs kjenneleg mørk sporvefugl med ekstrem lang fjørtopp som lever i Søraust-Asia. Han var tidlegare trudd å vere ein kråkefugl, men frå 2018/2022 er han klassifisert i sin eigen familie Platylophidae.

Skildring 

Spirskrikja har storleik som ei kaie, ca. 31-33 centimeter i kroppslengd og masse på 78-114 gram. To av tre underartar har mørk brun til svart fjørdrakt, ein tredje underart på Borneo er noko lysare brun. Alle har ein kjenneleg nokså brei kvit sigdforma flekk langs sidene av halsen, samt to små kvite flekker ved auget. Den oppreiste fjørtoppen på hovudet er uvanleg lang og består av berre to kraftige fjører. Både beina og nebbet er svarte, nebbet er relativt lite med ein kort krok på tuppen. Kjønna er like, men ungfuglar skil seg frå vaksne med meir raudbrun farge. 

Dei lever lågt i lauvskog i utbreiingsområdet sitt på sørlege Malayahalvøya, Sumatra, Borneo og Java. Her beitar dei på virvellause dyr og insekt, einskildvis eller i små grupper. Dei er tillitsfulle ovanfor menneske.
Dette er ein standfugl.

Populasjonen er ikkje estimert og er trudd å vere minkande grunna tap av habitat. Arten er klassifisert som globalt nært truga, NT.

Kjelder  
 Debus, S. & Sharpe, C.J. (2018) Crested Shrikejay (Platylophus galericulatus) I: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.) (2016). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 18. august 2018
Referansar

Bakgrunnsstoff 

Sporvefuglar
NM i friidrett 2008

Noregsmeisterskapen i friidrett 2008, hovudmeisterskapen, vart avvikla på Øya stadion i Trondheim dagane 18.–20. juli 2008 med Trondheimsalliansen som ansvarleg arrangør.

Kongepokalane vart tildelt Jaysuma Saidy Ndure og Cathrine Larsåsen for deira prestasjonar på høvesvis 100 meter og i stavhopp.

Menn

100 m

200 m

400 m

800 m

1500 m

5 000 m

10 000 m

110 m hekk

400 m hekk

3 000 m hinder

Høgdehopp

Stavhopp

Lengdehopp

Tresteghopp

Kulestøyt

Diskoskast

Sleggjekast

Spjutkast

Kvinner

100 m

200 m

400 m

800 m

1500 m

5 000 m

100 m hekk

400 m hekk

3 000 m hinder

Høgdehopp

Stavhopp

Lengdehopp

Tresteghopp

Kulestøyt

Diskoskast

Sleggjekast

Spjutkast

Kjelder
Dagsavisen 21. juli 2008

Noregsmeisterskap i friidrett
Noregsmeisterskap i 2008
Idrettstilskipingar i Trøndelag
Idrett i Trondheim
Jukka Keskisalo

Jukka Pekka Sakari Keskisalo () er ein finsk tidlegare friidrettsutøvar frå Varkaus som i 2006 vann gullmedaljen på 3 000 meter hinder under europameisterskapen i Göteborg.

Keskisalo vart niandemann på 3000 m hinder ved VM i friidrett 2003. Dei neste par sesongane var han hemma av skadar. Sommaren 2006 overraska han stort ved å vinne hinderløpet under EM i friidrett 2006, etter å ha lege langt bak i feltet byrja han 500 meter frå mål ein fabelfaktig langspurt som sikra han ein klar siger på tida 8,24,8. Veka etter EM-finalen sette han personleg rekord med 8.16,7, oppnådd i eit GL-stemne i Zürich. I 2007 gjekk han skadd. Året etter kvalifiserte han seg til Beijing-OL, men mista likevel leikane grunna skade. Sommaren 2009 forbetra Keskisalo den personlege rekorden til 8.15,5 i Paris og der etter til 8.12,9 i Monaco. Under verdsmeisterskapen i Berlin kom han i mål på 8.14,4 til åttandeplass. Den 28. august 2009 sletta han den 33 år gamle landsrekorden til Tapio Kantanen då han fekk notert 8.10,6 i Zürich. Fem år seinare var han tilbake i Zürich, der han i EM vart nummer seks i 3 000 m hinder. Han la opp i 2015.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jukka Keskisalo» frå ,  den 18. august 2018.  
 

Finske friidrettsutøvarar
Hekkeløparar
Europameistrar i friidrett
Zulia Calatayud

Zulia Inés Calatayud Torres () er ein kubansk tidlegare friidrettsutøvar frå Havanna som i 2005 vart verdsmeister på 800-meter.

Aktiv
I 1999 tok Calatayud andreplassen på 800 m ved panamerika-leikane i Winnipeg i Canada, derimot kom ho ikkje vidare frå forsøka ved verdsmeisterskapen i Sevilla. Under dei olympiske leikane i Sydney hausten 2000 vart ho nummer seks på 800 m, året etter rauk ho ut or Edmonton-VM i semifinalane. Den 19. juli 2002 sette Calatayud i Monaco personleg rekord med 1.56,09. I verdscupen 2002 i Madrid enda ho på fjerdeplass.

Etter ei lang skadepause vart Calatayud i 2004 iberoamerikansk meister og nummer åtte i Sommar-OL i Aten. I 2005-sigra ho både under verdsmeisterskapen i Helsinki og ved verdscupfinalen i Monaco. Nye triumfar hausta ho i 2006, fyrst ved Mellomamerika- og Karibia-lerikane i Cartagena og sidan i verdsfinalen i Stuttgart.

I 2007 var Calatayud noko plaga av skadar, men ved panamerika-leikane i Rio de Janeiro tok ho likevel bronsen på 800 m og gull i 4 x 400-meter stafett med Cuba. Under verdsmeisterskapen i Ōsaka og sommarleikane 2008 i Beijing nådde ho ikkje lengre enn semifinalane på 800 m, i stafettane vart ho i Ōsaka og Beijing høvesvis nummer sju og seks med Cuba.

Calatayud vart Mellomamerika-og-Karibia-meister 2009. Ved VM i Berlin same året nådde ho semifinalane på 800 m og la med Cuba beslag på sisteplassen i 4 x 400-meter stafett-finalen.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 1999 i Sevilla: Utslått i forsøka på 800 m (2.00,93=nr 19). Nr 7 i x 4 x 400 m stafett
OL 2000 i Sydney: Nr 6 på 800 m – 1.58,66. Nr 8 i x 4 x 400 m stafett
VM 2001 i Edmonton: Utslått i semifinalane på 800 m (2.01,04=nr 9) 
OL 2004 i Aten: Nr 8 på 800 m – 2.00,95
VM 2005 i Helsinki: Gullmedalje på 800 m – 1.58,82, framom Hasna Benhassi (1.59,42)
VM 2007 i Osaka: Utslått i semifinalane på 800 m (2.06,97=nr 24). Nr 7 i 4 x 400 m stafett
OL 2008 i Beijing: Utslått i semifinalane på 800 m (1.58,78=nr 10). Nr 6 i 4 x 400 m stafett 
VM 2009 i Berlin: Utslått i semifinalane på 800 m (2.01,53=nr 16). Nr 8 i 4 x 400 m stafett

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Zulia Calatayud» frå ,  den 18. august 2018.  
 

Cubanske friidrettsutøvarar
Verdsmeistrar i friidrett
Cubanske deltakarar under sommar-OL 2000
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2000
Cubanske deltakarar under sommar-OL 2004
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2004
Cubanske deltakarar under sommar-OL 2008
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2008
Ragnar Lundberg

Ragnar Torsten Lundberg () var ein svensk friidrettsutøvar frå Madesjö i Kalmar län som i 1950 vart europameister i stavhopp, ein meisterskap der han også vann sølvmedaljen i 110 meter hekk. I stavhopp sikra han seg også OL-bronse i 1952 og EM-sølv i 1954. Lundberg vann 11 svenske meisterskap i stavhopp i rad, 1948-58, og vart også fire gongar svensk meister på korthekken, 1949-51 og 1953. Perioden 1948-52 forbetra han europarekorden i stavhopp frå 4,32 meter til 4,44 m.

Aktiv
Lundberg sette svensk rekord i stavhopp med 4,21 m den 6. august 1947. Gjennom OL-sesongen 1948 forbetra han den svenske stavrekorden fem gongar. Den 11. juni hoppa han 4,22 i Karlskoga, den 28. august 4,26 i Uppsala, den 2. september 4,30 i Stockholm, den 12. september 4,32 i Helsinki og til sist den 26. september 4,36 m i Södertälje. Dei to siste resultata var også europarekordar, ettersom han slo norske Erling Kaas sitt rekordhopp på 4,31 meter frå tidlegare i 1948. Sommaren 1948 vann Lundberg elles den fyrste av 15 gullmedaljar i svenske meisterskap då han svinga seg over 4,20 m, under sommarleikane i London vart han femtemann med 4,10 m.

Både i 1949, 1950 og 1951 vart Lundberg svensk dobbeltmeister då han sigra både på korthekken og i stavhopp-tevlingane. 9. juni 1950 flytta han i Nyköping europarekorden i stav til 4,38 m og to månader seinare til 4,40. Under europameisterskapen 1950 i Brussel vann han stav-tevlinga med eit hopp på 4,30 m og han tok sølvmedaljen i 110 m hekk med eit løp på 14,7 sekundar, eitt tidels sekund attom franskmannen André Marie.

I juli 1952 gjekk Lundberg over 4,40 m og vart tredjemann i stavhopp ved dei olympiske sommarleikane i Helsinki. Like etter på, den 1. august, sette han ved eit stemne i Gävle sin siste europarekord med eit hopp 4,44 meter, ein rekord som vart sletta av finske Eeles Landström i 1955. Seinsommaren 1954 hoppa både Lundberg og Landström 4,40 m ved europameisterskapen i Bern, gullmedaljen gjekk til Finland då Landström tok høgda i eit tidlegare forsøk. Lundberg forbetra sin eigen svenske rekord til 4,45 m i Bucuresti i oktober 1955 og til sist 4,46 m i Nordingrå jonsokaftan 1956. Under sommarleikane i Melbourne i november 1956 enda Lundberg på femteplass i stavhopp. Den svenske rekorden hans i spesialøvinga stod til 1962.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 1948 i London: Nr 5 i stavhopp - 4,10 m
EM 1950 i Brussel: Gullmedalje i stavhopp - 4,30 m, sølvmedalje i 110 m hekk - 14,7
OL 1952 i Helsinki: Bronsemedalje i stavhopp - 4,40 m
EM 1954 i Bern: Sølvmedalje i stavhopp - 4,40 m, etter Eeles Landström (4,40 m)
OL 1956 i Melbourne: Nr 5 i stavhopp - 4,40 m
EM 1958 i Stockholm: Nr 10 i stavhopp - 4,20 m

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ragnar Lundberg» frå ,  den 18. august 2018.  
 

Svenske stavhopparar
Europameistrar i friidrett
Svenske deltakarar under sommar-OL 1948
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1948
Medaljevinnarar under sommar-OL 1952
Svenske deltakarar under sommar-OL 1952
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1952
Svenske deltakarar under sommar-OL 1956
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1956
Torfi Bryngeirsson

Torfi Bryngeirsson () var ein islandsk friidrettsutøvar frå Vestmannaeyjar som i 1950 vart europameister i lengdehopp. Han deltok i stavhopp både under Sommar-OL 1948, Friidretts-EM 1950, Sommar-OL 1952 og Friidretts-EM 1954, utan å nå opp mellom dei åtte beste.

I 1950 sette Torfi landsrekord i stavhopp med 4,25 meter heime i Reykjavik. Vel tre veker seinare var han på plass i Brussel under EM i friidrett 1950, der han kvalifiserte seg til finalane i både stav og lengde. Ettersom begge finaletevlingane fann stad den 26. august, deltok han ikkje i stav-tevlinga (=nummer 10 med kvalifiseringshoppet 4,00 m), konsentrete seg i staden om lengde-tevlinga. Etter å ha vore tredje best i kvalifiseringa med 7,20 m, gjorde Torfi sitt livs lengdehopp i finalen då han landa på 7,32 meter og slo andremann med 10 centimeter.

Tidleg i juli 1951 forbetra Torfi den islandske stavrekorden til 4,32 m ved eit stemne i Stockholm. Han auka til 4,35 m den 1. august 1952 i Gävle, eit par veker før sommarleikane i Helsinki. Her var han ein av 19 utøvarar som tok seg over kvalifiseringshøgda på 4 meter, men i finalen stoppa han på 3,95 m og enda dermed på delt 14. plass. Ved europameisterskapen 1954 kvalifiserte Torfi seg til finalen med eit hopp på 4,05 m, men deltok ikkje vidare.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Torfi Bryngeirsson» frå ,  den 18. august 2018.  
 

Islandske friidrettsutøvarar
Europameistrar i friidrett
Nights into Dreams

Nights into Dreams… er eit actionspel utvikla av Sonic Team og utgjeve av Sega til Sega Saturn i 1996. Historia i spelet følgjer dei to tenåringane Claris og Elliot, som entrar Nightopia, eit draumeland der alle draumar går føre seg. Med hjelp frå Nights, ein utlæg «nightmaren», startar dei på ei reise for å hindre den vonde herskaren Wizeman frå å øydeleggje Nightopia og følgjeleg den verkelege verda. Spelaren styrer Nights gjennom draumane til Claris og Elliot for å samle nok energi til å nedkjempe Wizeman og berge Nightopia. Spelet er presentert i 3D og pålegg spelaren tidsavgrensingar på kvart nivå, der spelaren samlar saman poeng for å halde fram.

Utviklinga av Nights into Dreams var leidd av Sonic Team-veteranane Yuji Naka, Naoto Ohshima og Takashi Iizuka. Naka byrja på prosjektet med hovudideen som fokuserte på flyging, og Ohshima designa figuren Nights som ein androgyn karakter og til å likne ein engel som kunne fly som ein fugl. Gruppa gjorde forsking på drøyming og REM-søvn, og var påverka av verka og teoriane til Carl Jung og Sigmund Freud. Ein analog handkontroll, kalla Saturn 3D-kontrollen, vart utvikla samstundes med spelet og inkludert i pakken med nokre av kopiane av Nights into Dreams hjå detaljhandlarar.

Nights into Dreams fekk positiv mottaking for grafikken, spelemekanikkane, lydsporet og atmosfæren i spelet. Ei kort utgåve av spelet med juletema, Christmas Nights, vart utgjeven i desember 1996. Spelet vart utgjeve i Japan til PlayStation 2 i 2008 og internasjonalt i ei forbetra utgåve til PlayStation 3, Xbox 360 og Windows i 2012. 

Ein oppfølgjar, Nights: Journey of Dreams, vart utgjeven til Wii i 2007.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
Offisiell nettstad (på japansk)

Actionspel
Dataspel frå 1996
PlayStation 2-spel
PlayStation 3-spel
Sega Saturn-spel
Windows-spel
Xbox 360-spel
NM i friidrett 2009

Noregsmeisterskapen i friidrett 2009, hovudmeisterskapen, vart avvikla på Stampesletta stadion i Lillehammer dagane 31. juli til 2. august 2009 med Lillehammer Idrettsforening som ansvarleg arrangør.

Kongepokalane vart tildelt spjutkastaren Andreas Thorkildsen og kappgjengaren Kjersti Plätzer. Margrethe Renstrøm sette noregsrekord  i lengdehopp med 6,64 meter og sletta dermed Berit Berthelsen sin 41 år gamle rekord.

Menn

100 m

200 m

400 m

800 m

1500 m

5 000 m

10 000 m

110 m hekk

400 m hekk

3 000 m hinder

Høgdehopp

Stavhopp

Lengdehopp

Tresteghopp

Kulestøyt

Diskoskast

Sleggjekast

Spjutkast

Kvinner

100 m

200 m

400 m

800 m

1500 m

5 000 m

100 m hekk

400 m hekk

3 000 m hinder

Høgdehopp

Stavhopp

Lengdehopp

Tresteghopp

Kulestøyt

Diskoskast

Sleggjekast

Spjutkast

Kjelder
Dagsavisen 3. august 2009

Noregsmeisterskap i friidrett
Noregsmeisterskap i 2009
Sport i 2009
Idrettstilskipingar i Innlandet
Idrett i Lillehammer
Veikko Karvonen

Veikko Leo Karvonen () var ein finsk langdistanseløpar frå Sakkola i Karelen. Han vart europameister i maratonløping i 1954, fire år etter han tok EM-sølv på same distansen, sidan vann han bronsemedaljen under Sommar-OL 1956. I 1954 sigra han også i Boston Marathon.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1950 i Brussel: Sølvmedalje - 2.32.45, bakom Jack Holden (2.32.13)
OL 1952 i Helsinki: Nr 5 - 2.26.41
EM 1954 i Bern: Gullmedalje - 2.24.52, framom Boris Grisjajev (2.24.56)
OL 1956 i Melbourne: Bronsemedalje - 2.27.47
EM 1958 i Stockholm: Nr 6 - 2.22.45

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Veikko Karvonen» frå ,  den 19. august 2018.  
 

Finske langdistanseløparar
Europameistrar i friidrett
Erik Elmsäter

Fritz Erik Elmsäter, fødd Pettersson, () var ein svensk idrottsmann frå Stockholm, aktiv både i friidrott og skiidrott. 

Elmsäter sette uoffisielle verdsrekordar på 3 000 meter hinder i 1943 og 1944. Den 4. august 1944 vart han den fyrste som sprang under 9 minuttar i øvinga då han kom i mål på tida 8.59,6. Åra 1943-46 var han svensk meister i 3 000 meter hinderløp. Han tok sølvmedaljen på distansen både ved friidrotts-EM i Oslo 1946 och ved Sommar-OL i London 1948.

Elmsäter deltok i nordisk kombinert både i Vinter-OL 1948 i St. Moritz, der han vart niandemann, og fire år seinare i  Vinter-OL 1952 i Oslo.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1946 i Oslo: Sølvmedalje i 3 000 m hinder - 9.11,0, bakom Raphaël Pujazon (9.01,4)
OL 1948 i St. Moritz: Nr 9 i kombinert
OL 1948 i London: Sølvmedalje i 3 000 m hinder - 9.08,2, bakom Tore Sjöstrand (9.04,6)
OL 1952 i Oslo: Nr 13 i kombinert

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Erik Elmsäter» frå ,  den 19. august 2018.  
 

Svenske friidrettsutøvarar
Kombinertløparar
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Sverige