alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Peter I av Russland

Peter den store eller Peter I av Russland (fødd , døydde ) var tsar av Russland frå 7. mai (27. april jul.) 1682 til han døydde.

Peter blei fødd i Moskva som soneson av tsar Mikhail Romanov. Han blei krona til tsar av Russland den 27. april 1682, snaut 10 år gammal. På grunn av politiske omstende kom han til å regjera saman med halvbroren Ivan og under leiing av halvsyster si Sofia. 

I 1689 ble Sofia tvinga frå makta, og då Ivan døydde i 1696 blei Peter eineherskar. Han er kjend for ynsket sitt om å utvikla og utvida Russland, og førte fleire krigar mot Sverige under Karl XII. Han grunnla fleire byar, mellom anna St. Petersburg.

Sjå òg 
 Peterhof - Sommarpalasset til Peter den store

Bakgrunnsstoff

Peter 1 av Russland
Peter 1 av Russland
Huset Romanov
Russiske tsarar
Russarar i den store nordiske krigen
Elefantordenen
Tomsk

Tomsk (russisk Томск) er ein by i Sibir i Russland med 483 800 innbyggjarar (2002). Byen er hovudstad i Tomsk oblast. Byen vart grunnlagd ved elva Tom i år 1604 og er ein av dei eldste byane i Sibir. Den transsibirske jarnvegen går gjennom området, og har stasjon i Tomsk.

Historie 
Tomsk vart grunnlagd i 1604 etter ein resolusjon frå tsar Boris Godunov. Han sende 200 kosakkar under Vasilij Tyrkov og Gavriil Pisemskij sin kommando for å konstruere festninga ved breidda av Tom. Ein leiar for urinnbyggjarane i område aksepterte den russiske kontrollen og avstod landområde til tsaren.

I 1804 vart Tomsk vald som administrastivt senter i eit nytt gubernija som inkluderte dei moderne byane Novosibirsk, Kemerovo, Krasnojarsk og austlege område av Kasakhstan. Denne statusen førte til utvikling av byen og han voks raskt.

I 1830 vart det oppdaga gull i nærleiken, som førte til vidare utvikling av Tomsk på 1800-talet. Men det var likevel først då den transsibirske jernbanen kom til byen i staden for landsbyen Novonikolajevka (i dag Novosibirsk), at utviklinga byrja å flytte seg sørover for å knyte seg til jernbanen. Med tida skulle Novosibirsk ta igjen Tomsk som den viktigaste byen.

På midten av 1800-talet var ein femtedel av innbyggjarane personar som vart sende dit i eksil. Etter nokre år oppstod byen som eit utdanningssenter i Stibir og Tomsk statlege universitet og Tomsk polytekniske universitet vart bygd. Då den andre verdskrigen starta var ein tolvtedel av innbyggjarane studentar. Av den grunn er Tomsk vorte kalla «Sibirsk Aten».

Etter oktoberrevolusjonen vart byen eit senter for den kvite rørsla leia av mellom andre Anatoly Pepeljajev og Maria Botsjkareva. Etter at byen vart erobra av den raude arméen vart Tomsk innlemma i regionen Vest-Sibir, og seinare Novosibirsk oblast. 

Som med mange sibirske byar vart mange fabrikkar flytta hit under den tyske invasjonen under den andre verdskrigen. Dei sovjetiske styresmaktene oppretta så Tomsk oblast med Tomsk som administrasjonssstad. Byen var lukka for utlendingar fram til 1991. Då han opna vart den første amerikanarane som vitja byen, Gary Barnes, arrestert og kasta ut etter fem dagar for eit uspesifisert brot på ei bylov. Det tok tre år før andre amerikanarar fekk løyve til å vitje byen.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Tomsk» frå , den 15. november 2008. 
  oppgav desse kjeldene:

Busetnader grunnlagde i 1604
Holmgard

Holmgard var eit namn vikingane nytta om byen Novgorod i Russland. Namnet kjem av holmane eller øyane ved byen. Holmgard var ein viktig by i Gardarike.

Sjå òg 
 Miklagard

Novgorod Vikingtida
Stolen generasjon

«Stolen generasjon» (frå en. stolen generation) er termen som vanlegvis refererer til dei mange australske aboriginungane som vart fjerna frå foreldra av australske styresmakter. 

I tida mellom 1890 til 1970 vart 100 000 australske aboriginarar tekne frå foreldra sine. Desse borna skulle vekse opp blant dei kvite, så det skulle vere «håp» for dei. Dette har ført til at strukturen i den opphavleg aboriginske samfunnet vart øydelagt. Om lag alle nolevande aboriginar er rørt av stolen generation, det er alltid nokre i familien som har forsvunne.

Hendingar frå den stolne generasjonen er mellom anna skildra i filmen Rabbit-Proof Fence.

aboriginar
australsk historie
Antipartikkel

Ein antipartikkel er ein elementærpartikkel med identisk masse og spinn som ein «vanleg» elementærpartikkel, men med alle andre kvantetal motsett. Positronet er elektronet sin antipartikkel. Nokre få partiklar, som til dømes fotonet er sin eigen antipartikkel. 

Viss ein partikkel møter sin antipartikkel, vil dei annihilere kvarandre, og massane deira masse  vil gjerast om til rein energi  i form av gammastråling ved fotonar gjeven ved formelen: 

, der  er lysfarten i vakuum.

Historie 
Eksistensen av antimaterie vart føresagt av den britiske fysikaren Paul Dirac i 1928. I 1932 vart den første antipartikkelen, positronet, påvist eksperimentelt av Carl D. Anderson medan han undersøkte kosmisk stråling.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Antipartikkel» frå , den 26. mars 2012. 
 

Partikkel
Opera Mini

Opera Mini er ein Java-nettlesar for mobiltelefonar. Opera Mini gjev brukaren tilgang til den store verdsveven, i motsetnad til vanlege mobiltelefon-nettlesarar som berre gjev tilgang til wap-nettet. Nettlesaren er tilgjengeleg for mobiltelefonar med lågt minne og telefonar med høgt minne.

Opera Mini er gjeven ut på ei lang rekkje språk, mellom dei både nynorsk og bokmål.

I motsetnad til vanlege nettlesarar lastar Opera Mini nettsider via ein tenar hos Opera Software. I tenaren, som nyttar «Opera Small Screen Rendering», vert nettsida omforma til å passe storleiken på skjermen til ein mobiltelefon. Når informasjonen frå verdsveven visast på mobiltelefonen har han ofte vorte forminska med mellom 70 og 90%.

Opera Mini vart lansert i prøveversjon første gongen i Noreg av Opera Software saman med TV2, den 10. august 2005. 20. oktober same året vart ein betaversjon lansert til alle dei nordiske landa. Etter gradvise og avgrensa slepp i fleire europeiske land, vart nettlesaren endeleg sloppen i ferdig versjon den 24. januar 2006.

Bakgrunnsstoff 

Opera Mini-simulator

Nettlesarar

Norsk programvare
Nynorsk programvare

de:Opera#Opera Mini
it:Opera (browser)#Opera Mini
ro:Opera (navigator web)#Opera Mini
Amur oblast

Amur oblast (russisk Амурская о́бласть; Amurskaja oblast) er eit oblast søraust i Russland. Amur oblast er ei føderal eining i den russiske føderasjonen. Hovudstaden i oblastet er Blagovesjtsjensk (Благовещенск). Det grensar til republikken Sakha i nord, Khabarovsk kraj i aust, Folkerepublikken Kina og elva Amur i sør og Tsjita oblast i vest. Oblastet ligg kring 8 000 km aust for Moskva på breidda av elvane Amur og Zeja.

Folkesetnad
Den einaste store byen er hovudstaden, Blagovesjtsjensk, med 214 400 ibuarar i 2010.

Den etniske fordelinga er:
 Russarar: 93,4 %
 Ukrainarar: 2,0 %

Grupper av urfolk utgjer berre små minoritetar. Den største gruppa er evenkar, som utgjer 0,2 % av folketalet.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Amur oblast sine offisielle heimesider  
 Kommersant artikkel  

Russiske føderasjonssubjekt
Malawisjøen

Malawisjøen, som i kolonitida vart kalla Lake Nyasa, er Afrikas tredje største sjø. Den ligg på grensa mellom Malawi, Mosambik og Tanzania. Malawisjøens utløp er elva Shire, som er ei bielv til Zambezi. Sjøen ligg 474 meter over havet. Den er sannsynlegvis mellom eitt og to millionar år gammal, og på grunn av det tropiske klimaet er vatnet inndelt i skikt med eit varmt lag nær overflata og eit kaldare lag under dette. Vatnet er svært klårt. Vatnnivået varierer med årstidene, men også i lengre syklar som strekkjer seg over fleire år. 

I sjøen finst det sannsynlegvis meir enn 500 fiskearter, det er det største antalet artar i ein innsjø i verda. Meir enn 90 % av artane er endemiske. Spesielt viktige er ciklidane, der samtlege utom fem av over 400 artar er endemiske for Malawisjøen. Av øvrige fiskeartar er 28 endemiske for sjøen. Fiskanes rolle for evolusjonsforskinga er samanliknbar med rolla til finkane på Galapagosøyene.

Kjelde 
 «Malawisjön» på Svensk Wikipedia

Innsjøar i Afrika
Novgorod oblast

Novgorod oblast (Russisk språk: Новгоро́дская о́бласть) er eit oblast vest i Russland. Novgorod oblast er ei føderal eining i den russiske føderasjonen. Oblastet ligg i det nordvestre føderale distriktet i Russland, mellom Moskva og St. Petersburg. Hovudstaden i oblastet er byen Velikij Novgorod (Store Novgorod). Andre viktige byar er: Borovitsji, Staraja Russa, Valdaj og Tsjudovo.

Flatevidda er 55 300 km². Folketalet var, ved folketeljinga i 2010, 634 100, ned frå kring 753 000 i 1989. Det store fleirtalet av folket er etniske russarar, 88,4 % ved folketeljinga i 2010. Den største minoritetsgruppa var ukrainarar (1,1 %).

Geografi 
Novgorod oblast grensar til Leningrad oblast i nordvest og nord, Vologda oblast i aust, Tver oblast i sør og søraust og Pskov oblast i sørvest.

Den vestlege delen er lågland kring Ilmensjøen, medan resten er høgland (ein del av Valdajhøgdene). Det høgaste punktet er Ryzjokha (296 moh).

Tidssone 
Novgorod oblast har Moskvatid (MSK/MSD). I høve til UTC er avviket +0300 (MSK)/+0400 (MSD).

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
Novgorod oblast sine offisielle heimesider  på russisk
Kommersant artikkel  på engelsk

Russiske føderasjonssubjekt
Tomsk oblast

Tomsk oblast (russisk skrift То́мская о́бласть) er eit oblast i Russland, i Sibir. I 2002 hadde det eit folketal på 1 046 800.

Tomsk oblast er ei føderal eining i den russiske føderasjonen. Hovudstaden i oblastet er Tomsk (Томск). Oblastet ligg søraust på den vestsibirske sletta, sørvest i Sibir føderale distrikt. Russisk verksemd i området starta for fullt på 1600-talet. Tomsk vart grunnlagd i 1604. Mestedelen av flatevidda på 316 900 km² er lite tilgjengeleg. Mykje av landskapet er taiga med skog og myr. Oblastet grensar til Krasnojarsk kraj og oblasta Tjumen, Omsk, Novosibirsk, og Kemerovo.

Folkesetnad 

Dei største byane er:
 Tomsk (Томск) (524 700 ibuarar)
 Seversk (Северск) (108 600)
 Strezjevoj (Стрежевой) (42 220)
 Asino (Асино) (25 620)
 Kolpasjevo (Колпашево) (24 120)
 Kedrovyj (Кедровый) (2451)

Dei største etniske gruppene er: 
 Russarar: 88,1 %
 Tatarar: 1,6 %
 Ukrainarar: 1,1 %

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad for Tomsk oblast .
 Kommersant artikkel  på engelsk

Russiske føderasjonssubjekt
Norwegian Wood

For songen av the Beatles sjå «Norwegian Wood (This Bird Has Flown)»

Norwegian Wood er ein norsk musikkfestival som vert halden kvart år i 
Frognerbadet, nær Frognerparken i Oslo.

Festivalen er kalla opp etter songen «Norwegian Wood (This Bird Has Flown)» av The Beatles.

Bakgrunnsstoff
 http://www.norwegianwood.no/

Musikkfestivalar i Noreg
Skipingar i 1992
Musikk i Oslo
Samuel Kleinschmidt

Samuel Petrus Kleinschmidt () var ein tysk herrnhutermisjonær og språkforskar på Grønland.

Liv og virke
Kleinschmidt var fødd i Alluitsoq på Grønland. Han var son av den tyske misjonæren Konrad Kleinschmidt og den danske kona hans, Christina Petersen. I og med at han var fødd på Grønland med tysk far og dansk mor vart Kleinschmidt trespråkleg.

Samuel Kleinschmidt spelte ei avgjerande rolle for utviklinga av grønlandsk då han publiserte ei grønlandsk–tysk ordbok og ein grammatikk (i 1851) og samtidig utarbeidde ei grønlandsk rettskriving, som vart ståande til 1973. Kleinschmidt sin grammatikk er framleis ei sentral kjelde for arbeidet med grønlandsk grammatikk.

Han laga også den første omsetjinga av Bibelen til grønlandsk. Han vart lærar på seminariet i Nuuk i 1859 etter at fleire konfliktar med kyrkjelyden hans førte til at han fekk avskjed derifrå. Etter at han vart sagt opp, arbeidde Kleinschmidt på Seminariet i Nuuk. 

Arbeidet hans var prega av vitskapleg grundigheit og ei open interesse for det grønlandske. Han sa: «Af tilbøjelighed er jeg grønlandsk». Han døydde i Noorliit (Ny Herrnhut) på Grønland i 1886.

I Nuuk er ein skole kalla opp etter han.

Bibliografi 

 1968 (1851): Grammatik der grønlændischen Sprache : mit teilweisem Einschluss des Labradordialekts. Hildesheim : Olms, 1968.
 1858: Nunalerutit, imáipoĸ: silap píssusianik inuinigdlo ilíkarsautínguit (Geografi, det er: Ei lita bok om verda og menneska). nûngme (Godthåb/Nuuk) 1858. 28,-50 8º
 1871: Den grønlandske ordbog / omarbeidet af Sam. Kleinschmidt ; udgiven paa foranstaltning af Ministeriet for Kirke- og Underviisningsvæsenet og meddet kongelige danske Videnskabernes Selskabs understøttelse ved H.F. Jørgensen.

Kjelder 

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Samuel Kleinschmidt» frå ,  den 29. desember 2005.

Bakgrunnsstoff 

 Biografi i Dansk biografisk leksikon 1. udgave
Litteratur 

 Wilhjelm, Henrik 2001: “Af tilbøielighed er jeg grønlandsk” : om Samuel Kleinschmidts liv og værk. Det grønlandske selskabs skrifter ; 34. København : Det Grønlandske Selskab, 2001.

Grønland
Grønlandsk språk
Tyske språkforskarar
Tyske misjonærar
Misjonærar på Grønland
Isskap

Eit isskap eller isskåp er eit skap kor maten vert halden kald av ei blokk med is, som ligg øvst i skapet. Isskap var mykje nytta før kjøleskapet kom på 1950-talet. 

Det var eit stort apparat for henting, distribusjon og lagring av isblokkene. Isen blei henta frå innsjøar og eigne isdammar. Desse låg oftast i nærleiken av havet. Når det var varmt blei isen lagra i store hallar, ishus, innpakka i sagmugg. Det blei drive isproduksjon langs store delar av norskekysten frå midten av 1800-talet fram til mellomkrigstida.

Bakgrunnsstoff 
 NRK Sogn og Fjordane
 Porsgrunn Folkebibliotek, fra Brevik

Matlagring
Nedkjøling
Hushaldsreiskapar

scn:Ghiaccera
Taiga

Taiga (frå russisk тайга́) er eit av dei største hovudøkosystema eller bioma på jorda. Det vert òg kalla boreal barskog.

Taigalandskapet er kjenneteikna av skogar med eviggrøne nåletre. Det dreier seg om subarktiske og fuktige område, der plantesamfunna er dominert av til dømes lerk, edelgran, gran og furu. Desse treslaga er godt tilpassa eit kaldt klima. Somme stader fing ein tydelege innslag av bjørk og osp. Myrområde og tilknytte planteartar er òg vanleg.

Den gjennomsnittlege temperaturen for juli er i taigaområda høgare enn 10 °C, men vekstsesongen er kortare enn 100 dagar. Nedbør fell som regn, skodde, rim eller snø, og den er på mellom 400 og 850 mm pr. år. Jorda er prega av stort nedbørsoverskot, som gjer at kalk og andre mineral vert vaska ut. I tillegg dannar rotnande nåler syrer og andre stoff som hemmar spiring. 

Taigaen er den ytste sona før tundraen. Taigalandskapet er typisk for store delar av Sibir, men òg for Canada og Alaska.

Kjelder

Skog
Biom
Terrestriske biom
Russiske ord og uttrykk
Aarskogs syndrom

Aarskogs syndrom, også kjent som Aarskog-Scotts syndrom, er eit familiært syndrom (samansett tilstand) som er kjenneteikna av kort kroppsvokster, unormal ansiktsvokster, og abnormitetar i hender, føter og i scrotum (pungen). Tilstanden har fått namnet sitt etter den norske lækjaren og genetikaren Dagfinn Aarskog og den amerikanske pediateren (barnelækjaren) Charles I. Scott jr.

Medisinske nemningar på tilstanden er m.a.: Facio-genito-digitalt syndrom, faciogenital dysplasi og det engelske «shawl scrotum syndrome».

Dei som er råka av tilstanden har gjerne rundt ansikt med brei panne, auka fråstand mellom augene (hypertelorisme), kort nase med framovervende nasebor, endringar i hendene og flat (salveskeforma) scrotum. Gutar har tilstanden fullt ut, jenter som er bærarar kan ha mindre tydelege teikn. Etter tre års alder har dei som er råka gjerne sein modning fysisk og psykisk.

Litteratur 
D. Aarskog: A familial syndrome of short stature associated with facial dysplasia and genital anomalies.
Journal of Pediatrics, St. Louis, 1970; 77: 856-861.

C. I. Scott Jr. Unusual facies, joint hypermobility, genital anomaly and short stature. A new dysmorphic syndrome. 
I: D. Bergsma, V. A. McKusick,, B. W. Konigsmark (red.): The Clinical Delineation of Birth Defects. Vol 10, The Endocrine System, Baltimore 1971, pp 240-246.
Eller: Birth Defects Original Article Series, New York, 1971, 7: 260-246.

Genetiske sjukdommar
Sjeldne sjukdommar
Syndrom
Pediatri
Dagfinn Aarskog

Dagfinn Aarskog () er ein norsk lækjar, pediater (barnelækjar) og genetikar fødd i Ålesund 

Han har medisinsk embetseksamen frå Universitetet i Bergen frå 1956 og fekk den medisinske doktorgraden i 1965. Aarskog er spesialist i pediatri (barnesjukdommar) frå 1964 og i medisinsk genetikk frå 1974.

Dagfinn Aarskog har særleg forska på perinatal endokrinologi, kalsiumomsetjing, vekstforstyrrelsar og cellegenetikk, og har utgjeve over 250 artiklar om desse emna. Han har gjeve namnet til Aarskogs syndrom.

I 1992 vart han utnemnd til Riddar av St. Olavs Orden.

Nokre artiklar 
Cortisol in the Newborn Infant. (Doktoravhandling ved Universitetet i Bergen 1964.
Clinical and Cytogenic Studies in Hypospadias. (Prisvinnar-artikkel ved Universitetet i Bergen 1970).

Kjelder 
Biografi på Whonamedit.com

Genetikarar
Folk frå Ålesund
St. Olavs Orden
Norske barnelegar
Prøvesong

Prøvesong er ein metode for å testa songevna til ein potensiell songar, nytta mellom anna i kor. Under prøvesongen vert prøvesongaren beden om å syna sitt musikalske talent, register og stemmeklang. Til dømes kan dette gjerast ved å syngja somme oppvarmingssongar, og gjerne ein kjend song. Dersom dirigenten finn songevna til prøvesongaren tilstrekkeleg, vil han eller ho kunna verta teken opp i koret.

Vokalmusikk
Prøvar
Tajga

For økosystemet, sjå taiga

Tajga (russisk Тайга́) er ein by i Kemerovo oblast i Russland med om lag 25 000 innbyggjarar. Han ligg rundt 80 km nord for Kemerovo. 

Busetnaden vart grunnlagd på slutten av 1800-talet i samband med bygginga av den transsibirske jernbanen. Han heitte i starten Tomsk-Tajozjnyj. Stasjonen vart opna i 1898. Tajga fekk bystatus i 1925.

Bakgrunnsstoff 
 Informasjonsportal for Tajga  (russisk)
 Byens kommersielle portal (russisk)

Busetnader grunnlagde i 1896
Ryukyuspråk

Ryukyu-språka (altenativt namn: hogen) er den eine greina av japansk-ryukyu-språkfamilien. Den interne klassifiseringa av ryukyu-språka er det ein del usemje om, forskarane er likevel samde om at det er seks ulike ryukyu-språk. Dei blir alla snakka på Ryukyu-øyene, ei øygruppe som strekkjer seg frå Japan ned mot Taiwan.

Språk 

 Amami, blir snakka på Amami-øyene. Talarar: 130 000
 Miyako (miyako myaaku hutsi), blir snakka på: øyene i Miyako-distriktet. Talarar: 55 783
 Okinawa (okinawa uchinaaguchi) , blir snakka i dei sørlege og sentrale delane av Okinawa-øya og øyene rundt. Talarar: 900 000
 Kunigami, blir snakka i Yanbaru-distriktet på Okinawa-øya og på øyene rundt. Talarar: ???
 Yaeyama (yaeyama yaima munii), blir snakka på øyene i Yaeyama-distriktet. Talarar: 44 650
 Yonaguni, blir snakka på Yonaguni-øya i Yaeyama-distriktet. Talarar: 1 800

Språka er relativt nært kvarandre, talarar av dei mindre språka kan også okinawa. Avstanden mellom ryukyu-språka og japansk er større enn t.d. avstanden mellom engelsk og tysk.

Etter at Ryukyu-øyene vart annekterte av Japan på slutten av 1800-talet har det vorte ført ein sterk assimileringspolitikk frå Japan si side. På Okinawa-øya er det svært sjeldan at ungar lærer anna enn japansk, og sjølv om okinawa er det største av ryukyu-språka, har det få talarar under 20 år. Også dei andre språka har få unge morsmålstalarar.

Språk i Japan
Ilkka Remes

Ilkka Remes, eigentleg namn Petri Pykälä, () er ein finsk forfattar som skriv spenningsromanar. Etter eige utsegn bruker forfattaren pseudonym fordi han ikkje berre vil profilere seg som spenningsforfattar, og fordi han også vil skrive andre ting i framtida.

Bakgrunn
Remes er magister i økonomi frå Turun kauppakorkeakoulu (Åbo handelshögskola), og han har også studert kommunikasjon i London. Remes har kone og to barn, og han bur i Brussel.

Virke
Remes starta produksjonen med to kontrafaktiske romanar. Den første, Pääkallokehrääjä (1997), skildrar eit Finland under kommunistisk styre («DDR-Finland»), der frigjeringskampen for alvor skyt fart under den sovjetiske liberaliseringa på slutten av 1980-talet. I Karjalan lunnaat er scenariet motsett, her går historia som vi kjenner henne fram til ca. 1990, og deretter følgjer vi utviklinga fram til Finland får det okkuperte Karelen attende.

Karakteristisk for Remes sine bøker er at vanlege menneske meir eller mindre tilfeldig kjem i brennpunktet for store verdshistoriske hendingar. Utgangspunktet er Finland. Ofte, men ikkje alltid, speler også Russland ei sentral rolle i bøkene. i Ruttokellot er det til dømes finske politikarar (mellom anna utanriksministaren) sine tvilsame kontaktar med DDR som dannar bakteppe for handlinga.

I januar 2001, etter å ha lese nettopp Ruttokellot, skreiv utanriksminister Erkki Tuomioja kritisk om Remes sine bøker, og meinte at dei var karakterisert ved at alt negativt kom frå Russland,
og at dei representerte det som på finsk blir kalla «ryssäviha», dvs. hat mot russarar. Sanninga er nok meir samansett, Remes finn både positive og negative trekk ved Russland. Det han derimot har klart på ein måte som få spenningsforfattarar er i stand til, er å ta opp tema som er viktige for alle finnar, og handsame dei litterært.

Remes har også skrive fem spenningsromanar for ungdom, der sonen til ein av personane som går att i fleire av vaksenbøkene er hovudperson.

Nokre av Remes sine bøker er omsett til tysk.

Prisar og utmerkingar
Remes fekk Kalevi Jänttis litteraturpris (1997), Suomen dekkariseuras pris (1999) og Olvi-säätiön kirjallisuuspalkinto (1999).

Bibliografi

Bøker for vaksne 
 Pääkallokehrääjä (1997)
 Karjalan lunnaat (1998)
 Pedon syleily (1999)
 Ruttokellot (2000) - „Blutglocke“ (2007)
 Uhrilento (2001)
 Itäveri (2002)
 Ikiyö (2003) - „Ewige Nacht“ (2005)
 Hiroshiman portti (2004) - „Das Hiroshima-Tor“ (2006)
 Nimessä ja veressä (2005) - „Höllensturz“ (2006)
 6/12 (2006) - „Die Geiseln“ (2007)
 Pahan perimä (2007)

Bøker for ungdom 
 Piraatit (2003)
 Musta Kobra (2004)
 Pimeän pyöveli (2005)
 Kirottu koodi (2006)
 Hermes (2007)

Bakgrunnsstoff 
 Ilkka Remes sin nettstad (finsk)

Finske forfattarar
Kyiv oblast

Kyiv oblast (ukrainsk Київська область) er ein provins (oblast) i den nordlege delen av Ukraina. Oblastet har ei flatevidd på 28 100 km² og kring 1 750 000 millionar innbyggjarar (20074). Administrasjonen har sete i byen Kyiv, sjølv om Kyiv er ei sjølvstendig administrativ eining. I oblastet er det 25 kommunar (rajon). Dei største elvene er Dnepr, Ros og Pripjat.

Tsjernobyl ligg i den nordlege delen av oblastet. Som ei etterverknad av Tsjernobylulukka ved atomkraftverket der er mykje av dei nordlege områda radioaktivt forureina.

Byar i Kiev oblast 
 Bila Tserkva
 Berezan
 Boryspil
 Brovary
 Butsja
 Vasylkiv
 Irpin
Perejaslav
 Prypjat (forlaten)
 Rzjysjtsjiv
 Slavutytsj
 Fastiv

Kjelder 

 
Oblast i Ukraina
Skipingar i 1932
Perm kraj

Perm kraj (russisk skrift Пермский край) er eit territorium (kraj) i Russland og eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. Hovudstaden er Perm, arealet er 160 237 km² og innbyggjartalet er 2 904 000 (2003). Perm kraj vart danna ved samanslåinga av Perm oblast og Komi-Permjakia den 1. desember 2005.

Perm kraj ligg helt i aust i Europa der den store russiske sletta møter Uralfjella. Det høgste punktet er 1469 meter over havet, og ligg i Ural-fjella.

Historie 
Russisk busetjing i dette området starta på 1500-talet. I 1780 vart provinsen Perm oppretta. Perm oblast vart oppretta i 1938. Det autonome området Komi-Permjakia var underlagt Perm oblast. Etter oppløysinga av Sovjetunionen vart Komi-Permjakia eit eige føderasjonssubjekt, sjølv om det framleis var tilknytt Perm oblast. I oktober 2004 vart det avheldt ei folkerøysting om full samanslåing av dei to områda, og framlegget om dette fekk fleirtal.

Folkesetnad 
Folketalet i Perm kraj er minkande. Det minka med 4,5 % frå 1990 til 2003 (frå 3 042 000 i 1990). Dei største byane er Perm (991 200 ibuarar) og Berezniki (156 500).

Den største delen av folket er etniske russarar. Ved folketeljinga i 2010 var den etniske samansetjinga:
 Russarar: 83,2 %
 Tatarar: 4,4 %
 Komi-permjakar: 3,1 %
 Basjkirar: 1,2 %

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

Russiske føderasjonssubjekt
Skipingar i 2005