alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ingemar

Ingemar eller Ingmar er eit mannsnamn, truleg henta frå Sverige av ein norrønt namn Ingimarr, av gudenamnet Ing og -marr, 'vidgjeten'.

Ingemar har i Noreg namnedag 22. desember.

Bruken av namnet i Noreg 

 I folketeljinga frå 1801 var det berre ein som hadde namnet, i forma Ingemar. Han budde i Finnsås i Hordaland
 I 1900 var det 291 personar som var listeførte med namneformene ingamar, ingemar, ingemard, ingmar
 I 2008 har er det 343 som heiter Ing(e)mar til første fornamn

Kjende namneberarar 
 Ingmar Bergman (1918 - 2007), svensk filmskapar
 Ingmar Relling (1920 - 2002), norsk formgjevar
 Ingemar Olsson (f. 1947), svensk songar og låtskrivar
 Ingemar Stenmark (f. 1956), svensk alpinist

Sjå òg 

 Folketeljingar i Digitalarkivet

Kjelder 
 Olav Veka: Namneboka, Det Norske Samlaget 1991

Mannsnamn
Førenamn av norrønt opphav
Vladikavkaz

Vladikavkaz (russisk Владикавка́з, ossetisk Дзæуджыхъæу, Dzæudjyqæu) er hovudstad i den russiske republikken Nord-Ossetia. Byen ligg ved elva Terek søraust i republikken ved foten av Kaukasus. I 2207 hadde byen om lag 310 000 innbyggjarar, flest ossetarar, men med mange russarar, armenarar og georgiarar.

Historie 
Byen vart grunnlagd i 1784 som ei festning i den russiske erobringa av Kaukasia og var i mange år hovudbasen til russarane i regionen. Vladikavkaz har ei strategisk viktig plassering i Kaukasus fordi han ligg ved det viktigaste passet gjennom fjellkjeda. Vegen gjennom Darialpasset vart bygt i 1799 og vert kalla «Den georgiske fjellvegen». Vegen var viktig fordi han gav russarane kontakt med landa i Transkaukasus, særleg Georgia og Armenia. I 1875 vart det bygd jernbane som knytte byen til Rostov-na-Donu og Baku. Vladikavkaz vart tidleg og er framleis eit viktig regionalt industrisenter, med smelteverk, raffineri, kjemisk industri og annan industri.

Frå 1931 til 1944 og 1954 til 1990 heitte byen Ordzjonikidze (russisk Орджоники́дзе), etter Sergo Ordzjonikidze, ein georgisk bolsjevik. Frå 1944 til 1954 hadde byen namnet Dzaudzjikau (russisk Дзауджика́у). Like før Sovjetunionen fall fekk Vladikavkaz det gamle namnet tilbake, som tyder 'herskar av Kaukasus'.

Det vart kjempa om Vladikavkaz i den russiske borgarkrigen og den andre verdskrigen. I februar 1919 erobra den antikommunistiske hæren av frivillige byen, men han vart gjenerobra av den raude arméen i mars 1920. Hausten 1942 prøvde tyskarane å ta byen, men vart slått tilbake. Dette markerte det austlegaste punktet tyskarane kom under Operasjon Barbarossa.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Vladikavkaz» frå , den 30. november 2008.

Bakgrunnsstoff 

Busetnader grunnlagde i 1784
Amund

Amund er eit mannsnamn, av norrønt Ǫgmundr, av ag 'sverd' og -mund, 'vernar', eller namnet kan vere av norrønt Ámundi, av á 'svært' og -mund, 'vernar'.
Sideformer av namnet er Ommund og Åmund.

Amund har i Noreg namnedag 20. desember.

Bruken av namnet i Noreg 
Utbreiinga av namnet var minkande heile første halvdelen av 1900-talet, men etter andre verdskrigen vart namnet meir populært att.
 I folketeljinga frå 1801 var det 3129 som hadde namnet i formene Amun, Amund, Amunds
 I 1900 var det 2556 personar som var listeførte med namneformene Amun, Amund, Amunds, Amundur, Amundus
 I 2008 var det 2061 som hadde Amun(d) til første fornamn

Kjende namneberarar 
 Amund Bredesen (1800-1842), norsk stortingsmann
 Amund Olsen Huser (1827-1895), norsk stortingsmann
 Amund Helland (1846-1918), norsk geolog og politikar
 Amund B. Larsen (1849-1928), norsk målføregranskar
 Amund Sjøbrend (f. 1952), norsk skeiseløpar
 Amund Djuve (f. 1963), redaktør i Dagens Næringsliv
 Amund Skiri (f. 1978), norsk fotballspelar

Kjelder 
 Olav Veka: Namneboka, Det Norske Samlaget 1991

 Folketeljingar i Digitalarkivet

Mannsnamn
Førenamn av norrønt opphav
Vemund

Vemund er eit mannsnamn, av norrønt Vémundt, av vé 'heim, heilag stad' og mundr, 'vernar'.

Vemund har i Noreg namnedag 29. desember.

Bruken av namnet i Noreg 

 I folketeljinga frå 1801 var det 6 som hadde namnet, i formene  Vemen, Vemmen, Vemund, av dei 4 i Hordaland
 I 1900 var det 4 personar som var listeførte med namneformene Vemund, Vemond, alle i Hordaland
 I 2008 var det 713 som hadde Vemund til første fornamn

Kjende namneberarar 
 Vemund Solheim Ådland (f. 1974), norsk forfattar
 Vemund Brekke Skard (f. 1981), norsk fotballspelar

I stadnamn 

 Vemundvik i Namsos. Her ligg m.a. Vemundvik kyrkje.

Kjelder 
 Olav Veka: Namneboka, Det Norske Samlaget 1991

 Folketeljingar i Digitalarkivet

Mannsnamn
Førenamn av norrønt opphav
Volzjskij

Volzjskij (russisk Во́лжский) er ein by i Volgograd oblast i Russland. Han ligg på austbreidda av elva Volga og forgreininga hennar Akhtuba, rundt 20 kilometer nordaust for Volgograd. Han hadde i 2007 like over 300 000 innbyggjarar. 

Det var ingen folkesetnaden på staden til dagens by før på 1700-talet. Dei første nybyggjarane var flyktningar som kalla seg bezrodnje (russisk: безродные – «utan slekt») og landsbyen dei danna fekk namnet Bezrodnoje. I 1720 gav Peter den store ordre om å bygge ein statleg silkefabrikk på staden, etter at han hadde lagt merke til dei rike morbærskogane i området.

Busetnaden Volzjskij vart registrert i 1952 og han hadde då rundt 10 000 innbyggjarar. I 1954 fekk busetnaden bystatus. Den største auken i folketalet kom med bygginga av Volga vasskraftverk

Byen vart bygt av sivile fangar som vart løna med hus eller leilegheiter ved endt soning. Volzjskij vart planlagt med leilegheitsblokker som vart vinkla for å dempe dei varme sommarvindane frå steppene. 

Industrien i byen består, utanom vasskraftverket Volga GES, av metallindustri og kjemisk industri.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Volzjskij i Volgograd oblast» frå , den 30. november 2008. 
 

Busetnader grunnlagde i 1951
Byar ved Volga
Vidar

Vidar er eit mannsnamn, av norrønt Viðarr, av 'vid' og kanskje 'krigar'. I norrøn gudelære er Vidar ein av sønene til Odin. 

Vidar har i Noreg namnedag 29. desember.

Bruken av namnet i Noreg 
Namnet var lite bruka i Noreg fram til mellomkrigstida, men det fekk eit kraftig oppsving i frå åra rundt andre verdskrigen og fram mot 1970.
 I folketeljinga frå 1801 var det ingen som ver innskrivne med dette namnet
 I folketeljinga frå 1900 var det 53 som het Vidar, ein skreiv seg for Vider
 I 2008 har er det 9653 som heiter Vidar til første fornamn

Kjende namneberarar 
 Vidar Sandbeck (1918-2005), norsk visediktar og songar
 Vidar Theisen (1933-2012), norsk meteorolog
 Vidar Lønn-Arnesen (f. 1940), norsk songar og programleiar
 Vidar Lande (f. 1949), norsk folkemusikar
 Vidar Kristensen (f. 1950), norsk teolog og salmediktar
 Vidar Busk (f. 1970), norsk bluesmusikar
 Vidar Riseth (f. 1972), norsk fotballspelar
 Vidar Nisja (f. 1986), norsk fotballspelar

Sjå òg 

 Folketeljingar i Digitalarkivet

Kjelder 
 Olav Veka: Namneboka, Det Norske Samlaget 1991

Mannsnamn
Førenamn av norrønt opphav
Tsjerepovets

Tsjerepovets (russisk Черепове́ц) er den største byen i Vologda oblast i Russland. Han ligg ved breidda av Rybinsk-reservoaret i Volga, nær det sørlege endepunktet på Volga-Austersjø-kanalen. I 2007 hadde han nesten 310 000 innbyggjarar.

Historie 
Rundt 1360 vart det oppretta eit kloster i åsane ved elva Sjeksna og landsbyen Fedosjevo voks fram rundt det. Historikarar ser denne landsbyen som hjartet i dagens Tsjerepovets. Byen fekk offisiell bystatus i 1777 etter ordre frå Katarina den store. Ved bygginga av Mariinskkanal-systemet vart Tsjerepovets, som ligg ved Volga, knytt til Austersjøen. Under den andre verdskrigen vart fleire store fangeleirar oppretta i området og rundt 30 000 menneske døydde i desse leirane.

Økonomi 
Tsjerepovets er den viktigaste industribyen i regionen. Her er mellom anna jernverk, stålfabrikkar (til dømes Severstal), store skipsverft og kjemiske bedrifter. Kolbehovet til metallindustrien i byen vert dekt av gruver i Vorkuta og jernmalmen kjem frå gruver på Kolahalvøya. I tillegg er det sagbruk i byen, som handsamar tømmer frå skogane rundt byen. Byen vert betjent av Tsjerepovets lufthamn, som ligg 18 km nord for byen.

Utdanning 
I Tsjerepovets ligg eit statleg universitet.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad for Tsjerepovets

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Tsjerepovets» frå , den 30. november 2008. 
 

Busetnader grunnlagde i 1777
Byar ved Volga
Saransk

Saransk (russisk Сара́нск, mordvinsk Саран ош, Saran osj) er hovudstaden i Republikken Mordovia i Russland. Han ligg ved elva Insar, rundt 520 km aust for Moskva. I 2007 hadde han om lag 295 000 innbyggjarar.

Historie 
Busetnaden vart grunnlagd i 1641 som ei festning ved den søraustlege grensa til Russland. På 1700-talet vart fortet mindre militært viktig og Saransk vart ein handels- og industriby. I 1708 vart byen underlagt Azov gubernija og seinare Kazan gubernija. I 1780 vart byen underlagt det som i 1801 vart Penza gubernija. I 1893 nådde bygginga av jernbanen Moskva – Kazan fram til Saransk. I 1928 vart byen hovudstad i det nasjonale distriktet Mordovia, som i 1934 vart til den Mordoviske ASSR og i 1991 den autonome republikken Mordova. Sovjetiske byplanleggarar bygde om det gamle bysenteret på 1960- og 1970-talet, med vide gater og enorme bustadområde.

Næringsliv 
Industrien i Saransk omfattar produksjon av elektriske kablar, kjemikaliar, dekorativt tøy, matprodukt, maskinbygging og metallarbeid. Byen har òg to varmekraftverk. 

Flybasen Ljambir ligg 12 km nord for byen.

Transport 
Saransk har hatt ein jernbanestasjon siden 1893 og den ligg for tida ved Ruzajevka – Kazan-jernbanen. Byen ligg òg ved ein hovudveg. Saransk lufthamn, som ligg 7 km sør for byen, har flyruter med mindre fly.

Kultur 
Saransk har fleire teater: eit dramateater (grunnlagt i 1961), eit dokketeater og eit komedieteater. Byen har òg eit regionalt historisk museum og eit kunstmuseum.

Utdanning 
Mordovia Statlege Universitet (grunnlagt i 1957) ligg i Saransk, i tillegg til fleire tekniske skular.

Attraksjonar 
Byen har mange historiske arkitektoniske monument frå si tidlege historie. 

Ein merkverdig struktur i Saransk er Saransk TV-tårn, ei 180 meter høg bardunert mast av røyrstål bygt i 1961, som har 8 tverrstykke med gangvegar på to nivå frå mastestrukturen til bardunane.

Bakgrunnsstoff 
 Saransk-online

Busetnader grunnlagde i 1641
Vologda

Vologda er ein by i den europeiske delen av Russland.

Byen er administrativt senter i Vologda oblast. I 2007 hadde han om lag 290 000 innbyggjarar. Vologda har fått namn frå elva Vologda, truleg av finsk-ugrisk opphav, som renn gjennom byen. 

Vologda er ein viktig industriby og jernbaneknutepunkt. I byen vert det mellom anna produsert jernbaneutstyr, jordbruksmaskinar, tekstilar, glas og sement. Vologda er òg kjent for sine ostar og smør.

Historie 

Vologda vart først nemnt i Novgorod-krønikene frå 1147, då Sankt Gerasim fann at det alt var ei kyrkja og ein landsby på staden, som var omgjeve av ugjennomtrengelege skogar. Staden var bueatt av novgorodarar som drog skip frå ei av sideelvane til Volga over til ei sideelv av Nordre Dvina og slik gjorde det mogeleg å segle frå Kvitsjøen til Kaspihavet. I 1273 vart byen plyndra av eit mongolsk raid.

Det var ikkje før i 1412, då området vart avstått av republikken Novgorod til Storfyrstadømet Moskva, at byen vart noko viktigare. Fyrstane av Moskva gjorde Vologda til ein utpost mot nord og ved slutten av hundreåret hadde Vologda overskugga det gamle sentrumet i regionen, Belozersk. Byen vart kommersielt viktigare då det engelske Muscovy Company starta verksemda si i Russland.

Det var på denne tida at Ivan den grufulle gav ordre om at katedralen i byen skulle byggast på nytt i stein. St. Sofia-katedralen i Vologda vart innvigd i 1570 og var på den tida ein av dei største katedralane som var bygt i Russland. Dei praktfulle freskene vart måla i 1686–1688 av Dmitrij Plekhanov frå Jaroslavl. Eit høgreist åttekanta klokketårn vart bygt i 1654–1659 og gjort høgare på 1800-talet.

Berre to kilometer frå det historiske sentrumet i Vologda står Spaso-Prilutskijklosteret, grunnlagt i 1371 av ein av Sergij Radonezjskij sine disiplar. Med Dmitrij Donskoj som vernar utvikla klosteret seg raskt til den største landeigaren i området. Den femkupla katedralen i klosteret vart reist i 1537–1542. Under sovjettida vart munkane forviste og klosteret omgjort til eit museum. Nokre merkverdige døme på tidleg trearkitektur vart frakta hit frå fjerne landsbyar i Vologda-regionen.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Vologda» frå , den 30. november 2008.

Bakgrunnsstoff 
 Vologda-portal 
 Om Spaso-Prilutskijklosteret 

Busetnader grunnlagde på 1100-talet
Skipingar i 1147
Surgut

Surgut (russisk Сургу́т) er den største byen i Khanty-Mansia i Russland. Han ligg ved elva Ob, rundt 250&km aust for Khanty-Mansijsk. I 2008 hadde han tett opp under 300 000 innbyggjarar. 

Namnet på byen kjem i følgje ei segn av dei khantiske orda «sur» (fisk) og «gut» (hol, grop).

Historie 

Surgut er ein av dei eldste byane i Sibir. Han vart grunnlagt i 1594 etter ordre frå tsar Fjodor I.

Urbaniseringa av Surgut fann stad på 1960-talet, då han vart eit senter for olje- og gassproduksjon. 25. juni 1965 fekk arbeidsbusetnaden Surgut bystatus.

Økonomi og næringsliv 
Økonomien i Surgut er knytt til oljeproduksjon og handsaming av naturgass. Dei største verksemdene er oljeselskapet Surgutneftegaz (ofte berre kalla Surgut) og Surgutgazprom (ei avdeling av Gazprom). Kraftverka GRES-1 og GRES-2 produserer over 7200 megawatt og forsyner mesteparten av regionen med relativt billig elektrisitet.

Transport 
Surgut lufthamn ligg 10 km nord for byen og har ruter til Moskva, Dubai, Sankt Petersburg, Irkutsk og fleire andre byar. Jernbanen Tjumen–Novyj Urengoj går gjennom byen. Surgutbrua over Ob er den lengste eittårns skråkabelbrua i verda.

Bakgrunnsstoff 
 Informasjonsportal for Surgut  (russisk)

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Surgut» frå , den 30. november 2008. 
 

Busetnader grunnlagde i 1594
Taganrog

Taganrog er ein hamneby på kysten av Azovhavet i Rostov oblast sørvest i Russland, om lag 72 kilometer frå Rostov-na-Donu. Han har om lag 260 000 innbyggjarar (2007).

Historie 
Arkeologiske utgravingar har vist at det låg ein gresk busetnad der Taganrog i dag ligg, grunnlagd på 600-talet f.Kr. Han spelte ei viktig rolle i den greske koloniseringa av Svartehavet. 

Den første russiske marinebasen vart grunnlagd i Taganrog av Peter den store den 12. september 1698.

Den første borgarmeisteren i Taganrog var Cornelius Cruys (Nils Olsen), ein skreddarson frå Skagen i Stavanger. Han fekk ein eventyrleg start i marinen og i det russiske maktapparatet, då den russiske tsaren i 1681 vitja Amsterdam og tilsette skipparen Cruys som viseadmiral i den russiske flåten. Resten av livet sitt tente han i den russiske marinen og vart den første russiske admiralen. 

I 1711 signerte den russiske tsaren ein fredsavtale der området rundt Asovhavet måtte returnerast til tyrkarane og Taganrog måtte jamnast med jorda. I 50 år låg derfor hamna, festninga og byen i ruinar. I 1769 tok russarane byen tilbake og han vart gjenoppbygd etter ordre frå Katarina den store. 

I april 1833 møtte Giuseppe Garibaldi, då ein ung kaptein, italienaren Giovanni Battista Cuneo i Taganrog, og vart overtydd om å bli med i revolusjonsrørsla som seinare skulle føre til samlinga av Italia. 

I mai 1855 vart byen omleira av franske og engelske styrkar under krimkrigen. 

Sovjetarane fekk kontroll over byen den 22. januar 1918, men frå mars til mai 1918 okkuperte tyskarane byen, og i august 1918 tok don-kosakkar kontroll over han. Den raude armeen gjekk inn i byen 24. desember 1919. Under den andre verdskrigen vart Taganrog igjen okkupert av tyskarane i 1941 og vart hardt skadd. 30. august 1943 vart byen frigjeve.

Økonomi 
Taganrog er eit industrisenter i Rostov oblast. Den lokale industrien arbeider innan luftfart, maskinbygging, bilindustri, jern- og stålindustri, ingeniørkunst, metallhandel, tømmer, papir, mat, lettindustri og kjemisk industri.

Kjende personar frå Taganrog 
 Anton Tsjekhov
 Valentin Parnakh
 Adolph Brodsky
 Konstantin Savitskij

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Taganrog» og «History of Taganrog»frå , den 30. november 2008.

Busetnader grunnlagde i 1698
Hamnebyar i Russland
Byar i Rostov oblast
Stikkemygg

Stikkemyggar er ei gruppe myggar som omfattar rundt 2 700 artar i 35 slekter. I Europa førekjem 106, 38 av desse er påvist i Noreg.

Namnet sitt har dei fått fordi hoene av mange artar stikk pattedyr og/eller fugl og syg blod frå dei. Somme artar, til dømes malariamyggane (Anopheles), er spreiarar av fleire former for smitte og utgjer store medisinske problem. Andre artar er heilt ufarlege. Dei mest plagsame artane for menneske i Noreg høyrer til slekta Aedes.

Levesett 
Stikkemyggar har, som andre tovenger, fullstendig forvandling; ein livssyklus med egg, larve, puppe og vakse insekt eller imago. Detaljane i denne varierer frå slekt til slekt, men dei har det alle felles at larvane er reint vasslevande og pustar i luft gjennom spesielt utvikla pusterøyr på bakkroppen.

Dei ulike artane er ofte knytt strengt til ulike habitat. I Noreg finn ein til dømes larvar av Anopheles vexans og A. sticticus berre i elvedelta som fløymer over under snøsmeltinga, medan A. dorsalis og A. detritus er knytt til brakkvassdammar på strandenger.

Artar i Noreg 

 Slekt Anopheles - malariamyggar
 A. claviger
 A. maculipennis (omfattar sannsynlegvis minst 2 artar, uklar systematikk)
 A. messae
 Slekt Coquillettidia
 C. richiardii
 Slekt Culex
 C. pipiens
 C. territans
 C. torrentium
 Slekt Culiseta
 C. alaskaensis
 C. annulata
 C. bergrothi
 C. fumipennis
 C. morsitans
 C. subochrea
 Slekt Aedes
 A. cantans
 A. caspius
 A. cataphylla
 A. cinerus
 A. communis
 A. detritus
 A. diantaeus
 A. dorsalis
 A. exrucians
 A. geniculatus
 A. hexodontus
 A. impiger
 A. intrudens
 A. leucomelas
 A. nigrinus
 A. nigripes
 A. pionips
 A. pullatus
 A. punctodes
 A. punctor
 A. riparius
 A. rossicus
 A. sticticus
 A. vexans

Kjelder 
 Mehl, Reidar: "Culicidae - Stikkemygg" i Aagard, K & Dolmen, D (red): Limnofauna norvegica Tapir forlag, Trondheim 1996. ISBN 82-519-1214-8
 Tysk wikipedia

Myggar
Modellorganismar
Komsomolsk-na-Amure

Komsomolsk-na-Amure (russisk Комсомо́льск-на-Аму́ре) er ein by i Khabarovsk kraj i Russland. Han ligg på venstresida av elva Amur, rundt 356 km nordaust for Khabarovsk, og ved BAM-jernbanen. I 2009 hadde byen om lag 270 000 innbyggjarar. 

På kinesisk vert byen kalla Gongqing Cheng (共青城), direkte omsett som «Komsomolbyen». Området låg opphavleg i keisardømet Kina, men kom under russisk overhøgd etter Aigun-traktaten i 1858. 

Landsbyen Permskoje (russisk skrift Пе́рмское) vart grunnlagd i 1860 av innflytta småbønder frå Perm gubernija. I 1932 vart det bygt tungindustrifabrikkar på staden, landsbyen fekk bystatus og namnet vart endra til Komsomolsk-na-Amure, sidan han vart grunnlagt som industrielt senter av den kommunistiske ungdomsorganisasjonen Komsomol.

I løpet av 1900-talet utvikla byen seg til eit regionalt senter for industriar som metallurgi, maskinbygging, oljeraffinering og skipsbygging. Flyprodusenten Sukhoi har store fabrikkar i byen. Khurba flybase ligg sør for byen og Dzemgi flybase ligg i nord.

Kjende personar frå Komsomolsk-na-Amure 
 Valerij Rjumin, sovjetisk kosmonaut
 Jurij Tsjaika, politikar
 Julija Tsjepalova, skiløpar og olympisk meister.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Komsomolsk-na-Amure» frå , den 30. november 2008. 
 

Busetnader grunnlagde i 1932
Det kimer nå til julefest

Det kimer nu til julefest er ein julesong skriven av N.F.S. Grundtvig i 1817, på grunnlag av Martin Luthers julesalme «VOm himmel hoch da komm ich her». I Noreg vert salmen ofast sungen til ein tone frå 1850 av C.C.N Balle.

Salmen vart fyrste gong trykt i Nyeste Skilderie af Kjøbenhavn 23. desember 1817, som «M. Luthers Julesalme frit fordansket». Luthers originaltekst har 15 vers. Grundtvigs versjon vert nokre gonger trykt med 24 vers, eitt for kvar dag i adventa. I danske salmebøker er salmen korta ned til ni vers. I Norsk salmebok er Grundtvigs versjon teken inn med sju vers.

Elias Blix har gjendikta Luthersalmen i ein meir teksttru versjon, den er står i Nynorsk salmebok på nr 88 (Frå høge himmel kjem eg her), jf. Landstads tilsvarande atttdikting Fra Himlen høit jeg kommer her (Landstads kirkesalmebog nr 129). Christian Rynning og Per Lønning har seinare omsett han på nytt, som «Frå høge himmel kjem eg ned».

Bakgrunnsstoff 
 Tekst til 24 vers
 Dansk tekst til 9 vers

Kjelder: 
 Johannes Nilssøn Skaar 1879: Norsk Salmehistorie
 Kristen sang og musikk Runa forlag 1962

Julesalmar
Salmar frå 1800-talet
Carl Christian Nicolaj Balle

Carl Christian Nicolaj Balle () var ein dansk prest og komponist.

Balle var prest i Vesterbølle og Nebsager. Han komponerte nokre salmetonar, mellom dei 
 Det kimer nå til julefest, bruka i Norsk salmebok nr 52
 Et lite barn så lystelig/I denne søte juletid (same melodi)
 Akk visste du som gaar i syndens lenke
   
 Kjelder: 
 Kristen sang og musikk'' Runa forlag 1962

Danske komponistar
Danske prestar
Grigorij Pelsjemskij

Grigorij Pelmesjskij var ein prost frå Vologda som blei kanonisert på ei kyrkjeleg forsamling i 1549. Han blei fødd i Galitsj på 1400-talet og kom frå adelsfamilien Lopotov.

Pelsjemskij blei munk i Bogoroditsjnyj kloster, som blei grunnlagt av prost Avraamij ved Galitsjskojesjøen. 
Etter å ha flytta til Rostov gjorde han sine gjerningar i Avraamijev klosteret. Etterpå blei han tilsett som igumen i klosteret Spasa na Peskah i Rostov.

Han ønskte ikkje at menneske skulle snakke om han og flytta derfor frå Rostov til ein skog i Vologda.
Ei stund budde han i Sosnovetskij kloster og blei rettleia av prost Dionisios Glusjitskij. Så flytta han aleine til breidda av elva Pelsjma som var om lag 30 km frå Vologda der byen Kadnikov seinare blei grunnlagd.

Etter kvart kom det andre munkar til han og dei oppretta eit lite kloster og ei kyrkje dei kalla opp etter Jomfru Maria.
Under stridar om kven som skulle bli knjaz i Moskva flytta innbyggjarar frå øydelagde Vologda-område til klosteret der dei blei tatt hyggeleg imot og fekk hjelp om dei trong det.

Prost Grigorij kalla handlingane til Dmitrij Sjemjaka for aggressive og sa at soldatane hans drap dei kristne menneska, og for dette blei prost Grigorij kasta ned på isen frå ei bru etter ordre frå knjazen. Han døydde av alderdom nokre år seinare og blei gravlagd i klosteret han grunnla.

Minnefestdagar for St. Grigorij 
 30. september (i den julianske kalenderen, tilsvarande 17. juni i den gregorianske)

Kjelde 
 Ortodoks kalender

Ortodokse helgenar
Russisk adel
Eg er så glad kvar julekveld

«Eg er så glad kvar jolekveld», eller «Jeg er saa glad hver Julekveld», er ein julesong skriven av Marie Wexelsen, truleg julaftan 1858, og fyrste gong trykt i boka Ketil, en julegave for de smaa, i 1859, under tittelen «Barnets Julesang». 

Salmen vart omsett til nynorsk i 1906 av Bernt Theodor Anker. Melodien vart skriven av organist Peder Knudsen i 1859. 

Salmen er trykt i Nynorsk salmebok på nr 679 og i Norsk salmebok på nr 60 og 61.

Kjelder 
 Kristen sang og musikk Runa forlag 1962

Bakgrunnsstoff 
 Salmebloggen til Leif Hagen

Julesongar
Salmar frå 1800-talet