alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Solum prestegard

Solum prestegard ligg sørvest for Solum kyrkje, på den andre sida av Klovholtvegen. Tre bygningar på prestegardstunet er freda: hovudbygningen, forpaktarbustaden og eit lysthus.

Hovudbygningen er eit laftebygg i to etasjar med ståande panel og valmtak. Bygningen vart oppført i 1715, men vart bygd om fleire gonger på 1800-talet og har sin noverande utsjånad frå 1842. Forpaktarbustaden er ifylgje Opplysningsvesenets fond frå 1800-talet, medan alderen til lysthuset synast å vere ukjend. Hovudbygningen og forpaktarbustaden vart måla sommaren 2018.

Kjelder 
 
Denne artikkelen bygger på «Solum prestegard» frå ,  den 7. september 2019.  
 
 
 Opplysningsvesenets fond: Solum prestebolig

Bakgrunnsstoff 
 

Prestegardar i Noreg
Kulturminne i Skien
Byggverk i Skien
Gardar i Vestfold og Telemark
Freda bygg i Vestfold og Telemark
Vealøs sportskapell

Vealøs sportskapell er eit kapell frå 1958 på Vealøs i Skien kommune i Vestfold og Telemark.

Byggverket er i tre og har 100 sitjeplassar.

Kjelder 
 

Denne artikkelen bygger på «Vealøs sportskapell» frå ,  den 7. september 2019.

Bakgrunnsstoff 
 
 

Kyrkjer i Skien
Kulturminne i Skien
Norske kyrkjer frå 1958
Yoann Kowal

Yoann Kowal () er ein fransk mellom- og langdistanseløpar som i 2014 vart europameister i 3 000 meter hinder og to år seinare tok bronsen i same øvinga.

Karriere

Aktiv
Kowal deltok i 2010 på 1500 meter ved friidretts-EM i Barcelona, og vart femtemann i finalen. Året etter sette han 8. juli personbeste på distansen med 3.33,7 i eit stemne i Paris. Etter å ha roke ut i semifinalane på 1500 meter både under verdsmeisterskapen 2011 og sommar-OL i 2012, valde han i staden å satse på 3 000 meter hinder.

Den 9. juni 2013 fekk Kowal i Rabat notert 8.12,5 i hinderløpet, ei tid som vorte ståande som personleg rekord. Seinare i sesongen kom han på åttandeplass i verdsmeisterskapen. Sommaren 2014 vann han gjennom ein frisk spurt EM-gullet på ordinære 8.26,6. OL-sesongen 2016 tok han bronsen i 3 000 m hinder under Amsterdam-EM og han vart nummer fem i sommarleikane i Rio de Janeiro. Under Berlin-EM 2018 var Kowal eit lite sekund for seint ute til å sikre seg ein ny EM-bronse i 3 000 m hinder.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 2010 i Barcelona: Nr 5 på 1500 m – 3.43,7
VM 2011 i Daegu: Utslått i semifinalane på 1500 m (3.37,4=nr 13)
OL 2012 i London: Utslått i semifinalane på 1500 m (3.43,4=nr 21)
VM 2013 i Moskva: Nr 8 i 3 000 m hinder – 8.17,4
EM 2014 i Zürich: Gullmedalje i 3 000 m hinder – 8.26,6, framom Krystian Zalewski (8.27,1)
VM 2015 i Beijing: Utslått i kvalifiseringa i 3 000 m hinder (8.41,6=nr 20)
EM 2016 i Amsterdam: Bronsemedalje i 3 000 m hinder – 8.30,7
OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 5 i 3 000 m hinder – 8.16,7
VM 2017 i London: Nr 13 i 3 000 m hinder – 8.34,5
EM 2018 i Berlin: Nr 4 i 3 000 m hinder – 8.36,7

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Yoann Kowal» frå ,  den 7. september 2019.  
 

Franske hekkeløparar
Mellomdistanseløparar
Europameistrar i friidrett
Solmyrås sportskapell

Solmyrås sportskapell er eit kapell frå 1972 i Skien kommune i Vestfold og Telemark. Kapellet ligg berre et par kilometer frå Porsgrunn by.

Byggverket er i tre og glas. Det vart teke i bruk 6. februar 1972 og formelt inngvigd av biskop Kaare Støylen den 16. april same året.

Kjelder 
 

Denne artikkelen bygger på «Solmyrås sportskapell» frå ,  den 7. september 2019.

Bakgrunnsstoff 
 

Kyrkjer i Skien
Kulturminne i Skien
Norske kyrkjer frå 1972
Ragnhild Gulbrandsen

Ragnhild Øren Gulbrandsen () er ein norsk tidlegare fotballspelar, fødd i Narvik. Ho vart olympisk meister med Noreg under Sommar-OL 2000 i Sydney. Gulbrandsen var ein duellsterk midtspiss.

Klubbspel
Gulbrandsen var midtbanespelar på Ranheim IL sitt fotballag på nivå 2 til og med 1996-sesongen. Sidan spelte ho på Trondheims-Ørn frå 1997 til 2005, med unnatak for 2002-03, då ho gjorde teneste for Boston Breakers i USA. På Trondheims-Ørn tok ho ei sentral rolle i angrepsspelet og var med å vinne tre seriemeisterskap; 1997, 2000 og 2001, samt fire cupmeisterskap, 1997–99 og 2001. Alle tre sesongane Trondheims-Ørn vann Toppserien var ho mestskårande i serien. Dei to siste sesongane som aktiv spelar, 2006 og -07, kledde Gulbrandsen seg i Asker-drakt.

Landslagsspel
Frå debuten i 1997 til ho avslutta landslagstida under VM 2007 deltok Gulbrandsen i 80 landskampar. Ho var då med i fem meisterskapsturneringar; EM 1997, VM 1999, OL 2000, EM 2001 og VM 2007. Under OL-finalen 2000 sende ho i det 78- minutt Noreg opp i 2-1-leiing, og såg ut til å verte matchvinnar, til dess USA utlikna i plusstida. I staden vart det Dagny Mellgren som vart norsk matchvinnar i ekstraomgangen. Gulbrandsen skåra i alt 30 landslagsmål.

Merittar
Olympisk meister: 2000 for Noreg
Seriemeister: 1997, 2000 og 2001 med Trondheims-Ørn
Noregsmeister: 1997, 1998, 1999 og 2001 med Trondheims-Ørn

Kjelder
Norges Fotballforbund

Norske landslagsspelarar i fotball
Ranheim-spelarar
UEFA-cupfinalen i fotball 1999

Finalen i UEFA-cupen i fotball 1999 fann stad på Luzjniki stadion i Moskva 12. mai 1999 framfor 66 700 tilskodarar. Oppgjeret stod mellom italienske Parma FC frå Parma og franske Olympique Marseille. Med siger 3-0 sikra Parma FC seg sin andre triumf i UEFA-cupen, den forrige kom i 1995.

Kampen

Kampens beste spelar, argentinaren Hernán Crespo, gav Parma leiinga 1-0 i det 25. minutt. 11 minuttar seinare la Paolo Vanoli på til 2-0. Ti minuttar ut i den andre omgangen auka Enrico Chiesa til 3-0 og kampen viste seg å vere avgjort.

Hugh Dallas frå Skottland var kampleiar.

Laga
Vinnarlaget til Parma bestod av: Gianluigi Buffon, Lilian Thuram, Fabio Cannavaro, Roberto Sensini (kaptein), Dino Baggio, Alain Boghossian, Diego Fuser, Juan Sebastián Verón, Paolo Vanoli, Hernán Crespo, Enrico Chiesa og innbytarane Abel Balbo, Stefano Fiore, Faustino Asprilla.

Olympique Marseille mønstra Stéphane Porato, Pierre Issa, Laurent Blanc (kaptein), Cyril Domoraud, Patrick Blondeau, Frédéric Brando, Daniel Bravo, Edson da Silva, Robert Pirès, Jocelyn Gourvennec, Florian Maurice, Titi Camara.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «1999 UEFA Cup Final» frå ,  den 7. september 2019.  
 

Fotball i 1999
UEFA-cupfinalen i fotball
Ibestad kyrkje

Ibestad kyrkje er ei langkyrkje frå 1881 i Ibestad kommune i Troms og Finnmark fylke.

Kyrkja er av stein og i  nygotisk stil. Ho har 500 sitjeplassar.

Denne kyrkja erstatta den tidlegare Ibestad kyrkje frå mellomalderen. Gamlekyrkja vart riven i 1880 i samband med bygginga av den noverande kyrkja, då folketalet steg og det var behov for ei større kyrkje. Den nye kyrkja er oppført på same staden som den gamle.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Ibestad kirke» frå ,  den 7. september 2019.

Bakgrunnsstoff 
 
 
 
 Arkitekturguide for Nord-Norge og Svalbard
 
 

Kulturminne i Ibestad
Kyrkjer i Ibestad
Kyrkjer i Trondenes prosti
1881 i Noreg
Karinë

Karinë er ein tidlegare landkommune i regionen Elbasan i Albania. Etter ei admininistrasjonsreform i 2014 inngår han som ei kommunaleining i kommunen Peqin.

Ved folketeljinga i 2011 hadde den dåverande landkommunen Karinë 1 350 innbyggjarar.

Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var Karinë ein del av distriktet Peqin. Den dåverande landkommunen omfatta busetnadene:
Karinë
Kazije
Rozejë
Progër
Sinametaj
Drangaj
Garunjë e Vogël

Referansar 

Busetnader i regionen Elbasan
Kommunaleiningar i regionen Elbasan
Tidlegare kommunar i regionen Elbasan
Gratangen kyrkje

Gratangen kyrkje er ei kyrkje med eit modernistisk formspråk frå 1971 i Gratangen kommune i Troms og Finnmark. Arkitekt for kyrkja var Oskar Norderval.

Bygningen har eit flatt, lågt tak, men to trekanta, loddrette betongplater stikk opp som eit segl. Mellom platene heng kyrkjeklokkene. Bygningen er plassert på ein liten høgd attmed tettstaden Årstein og har ein dominerande posisjon i fjorden, særleg når ein kjem frå Gratangsbotn.

Kyrkja har 220 sitjeplassar.

Tusenårsstad 
I samband med tusenårsskiftet vart eit tilbygg på kyrkjelydssalen ved kyrkja vald som tusenårsstad for kommunen.

Kjelder 
 
Denne artikkelen bygger på «Gratangen kirke» frå ,  den 7. september 2019.

Bakgrunnsstoff 
 
 Arkitekturguide for Nord-Norge og Svalbard
 
 
 Gratangen kyrkjelege fellesråd

Gratangen kommune
Kulturminne i Gratangen
Kyrkjer i Gratangen
Kyrkjer i Trondenes prosti
Norske kyrkjer frå 1971
Gratangsbotn kapell

Gratangsbotn kapell (også kalla Gratangsbotn skolekapell og Ellingsborg kapell) er eit kapell frå 1925 i Gratangen kommune i Troms og Finnmark.

Byggverket er i tre og har 70 sitjeplassar.

Kjelder 
 
Denne artikkelen bygger på «Gratangen kirke» frå ,  den 7. september 2019.

Bakgrunnsstoff 
 
 
 Gratangen kyrkjelege fellesråd

Kyrkjer i Gratangen
Kulturminne i Gratangen
Kyrkjer i Trondenes prosti
Norske kyrkjer frå 1925
Grøtavær kyrkje

Grøtavær kyrkje (tidl. Grøtavær kapell) er ei langkyrkje frå 1915 i Harstad kommune i Troms og Finnmark.

Byggverket er i tre og har 200 sitjeplassar.

Det er kyrkjegard ein drøy kilometer frå kyrkja langs vegen (om lag ein halv kilometer i luftline).

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Grøtavær kapell» frå ,  den 7. september 2019.

Bakgrunnsstoff 
 
 
 
 
 

Kulturminne i Harstad
Kyrkjer i Harstad
Kyrkjer i Trondenes prosti
Norske kyrkjer frå 1915
Gausvik kyrkje

Gausvik kyrkje er ei arbeidskyrkje frå 1979 i Harstad kommune i Troms fylke.

Byggverket er i betong og tre og har 160 sitjeplassar.

Kjelder 
 
Denne artikkelen bygger på «Gausvik kirke» frå ,  den 7. september 2019.

Bakgrunnsstoff 
 
 
 

Kyrkjer i Harstad
Kyrkjer i Trondenes prosti
Norske kyrkjer frå 1979
Salangen kyrkje

Salangen kyrkje er ei langkyrkje frå 1981 i Sjøvegan i Salangen kommune i Troms fylke.

Byggverket er i betong og tre og har 420 sitjeplassar.

Tidlegare kyrkje 
Ei lafta langkyrkje vart teken i bruk i 1864, og kyrkjegarden i Sjøvegan er frå den tida. Denne kyrkja vart påtent og brann ned til grunnen 1. september 1978.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Salangen kirke» frå ,  den 7. september 2019.

Bakgrunnsstoff 
 Kyrkjesøk
 Arkitekturguide for Nord-Norge og Svalbard
 Salangen kyrkjelyd
 
 Arkivverket: Prestegjeld og sogn i Troms

Fotnotar 

Kyrkjer i Indre Troms prosti
Kyrkjer i Salangen
Norske kyrkjer frå 1981
Kulturminne i Salangen
Lavangen kyrkje

Lavangen kyrkje er ei langkyrkje i Lavangen kommune i Troms og Finnmark. Kyrkja vart innvigd 6. oktober 1891 av biskop Johannes N. Skaar. Ho var opphavleg kapell-kyrkje i Ibestad prestegjeld. Etter dette har ho òg vore under Salangen prestegjeld før ho fekk eige prestegjeld/sokn i Lavangen.

Det var byggmeister O. Scheistrøen frå Namsos som bygde kyrkja. Arbeidet tok til våren 1890. Kyrkja er ei lafta tømmerkyrkje. Det vart gjort fleire endringar under bygginga. Mellom anna vart tårnet flytta til enden av kyrkja og ikkje plassert på midten, slik som på teikningane. På grunn av takstein måtte taket ha ein brattare vinkel. Då vart mønet høgare, og dei valde difor òg å byggje tårnet høgare. Kyrkja er godkjend for 360 sitjeplassar. 

Kyrkja ligg på ei høgd ved enden av Kirkeveien, nær fylkesveg 84.

Inventar 
Mykje av inventaret i kyrkja har vorte tilført etter at kyrkja vart innvigd. Ei stor mengde av inventar er gjeven i gåver eller pengar som er donert.

Altartavla 
Altartavla har ein kopi frå 1903 av Adolph Tidemand sitt bilete Jesu dåp frå Treeiningskyrkja i Oslo.

Preikestolen 
Utsmykkinga av preikestolen med dei fire evangelistane er utført av kunstnaren Karl Erik Harr i 2005 og gjeven som gåve til Lavangen kyrkje som eit minne om mormora hans, som kom frå Lavangsnes.

Orgelet 
I 1907 vart det gamle orgelet til Ibestad kyrkje teke i bruk. Dette vart reparert med pengar frå Ibestad Sparebank, kommunen og Aa-Soløy kvinneforening.
Dagens orgel vart teke i bruk 1. desember 1946. Det var opphavleg bygd til Melhus kyrkje i 1892 av firmaet August Nielsen. Orgelet har 17 register, to manual og pedal.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Lavangen kirke» frå ,  den 7. september 2019.

Bakgrunnsstoff 
 
 

Kyrkjer i Indre Troms prosti
Kyrkjer i Lavangen
Kulturminne i Troms og Finnmark
Norske kyrkjer frå 1891
Helgøy kyrkje

Helgøy kirke er ei langkyrkje frå 1889 i Karlsøy kommune i Troms og Finnmark. Byggverket er i tre og har 350 sitjeplassar.

Den kyrkja som står på Helgøy i dag, vart frakta dit frå Hamn i Senja i januar 1888 då nikkelverket i Hamn vart lagt ned. Kyrkja kom til Hamn ca. 1877. Før dette hadde ho stått på Hemnes i Helgeland, og ho vart opphaveleg bygd som krosskyrkje i 1741. Kyrkja som vart erstatta på Helgøy, hadde stått der i 225 år. Helgøy kyrkje vert framleis brukt ved spesielle høve, då det vert sett opp ferge for passasjertrafikk.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Helgøy kirke» frå ,  den 8. september 2019.

Bakgrunnsstoff 
 
 
 
 
 Karlsøy kyrkjelege felelsråd

Kulturminne i Karlsøy
Kyrkjer i Karlsøy
Kyrkjer i Tromsø Domprosti
Norske kyrkjer frå 1880-åra
Karlsøy kyrkje

Karlsøy kyrkje er ei langkyrkje frå 1854 i Karlsøy kommune i Troms og Finnmark.

Byggverket er i tre og har 570 sitjeplassar. Ho er oppført etter typeteikningar av Hans Ditlev Franciscus von Linstow.

Det er kyrkjegard attmed kyrkja.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Karlsøy kirke» frå ,  den 8. september 2019.

Bakgrunnsstoff 
 Karlsøy kommune
 
 
 
 
 Karlsøy kyrkjelege fellesråd

Kulturminne i Karlsøy
Kyrkjer i Karlsøy
Kyrkjer i Tromsø Domprosti
Norske kyrkjer frå 1850-åra
Sengskroken kyrkje

Sengskroken kyrkje er ei langkyrkje frå 1962 i Karlsøy kommune i Troms og Finnmark.

Kyrkja ligg på Vannøya.

Byggverket er i tre og har 225 sitjeplassar.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Sengskroken kirke» frå ,  den 8. september 2019.

Bakgrunnsstoff 
 Karlsøy kommune
 
 
 
 
 

Kulturminne i Karlsøy
Kyrkjer i Karlsøy
Kyrkjer i Tromsø Domprosti
Norske kyrkjer frå 1962
Kvaløy kyrkje

Kvaløy kyrkje er ei krosskyrkje frå 1962 på Kaldfjordeidet i Tromsø kommune i Troms fylke.

Byggverket er i tre og har 260 sitjeplasssr. Kyrkja er ombygd av ei tidlegare tyskarbrakke.
Arkitekt for kyrkja var Gunnar B. Haugen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Kvaløy kirke» frå ,  den 8. september 2019.

Bakgrunnsstoff 
 
 Kyrkjesøk
 
 Tromsø kyrkjelege fellesråd 

Kulturminne i Tromsø
Kyrkjer i Tromsø
Kyrkjer i Tromsø Domprosti
Norske kyrkjer frå 1962
Lakselvbukt kyrkje

Lakselvbukt kyrkje er ei langkyrkje frå 1983 i Lakselvbukt i Tromsø kommune i Troms fylke.

Byggverket er i tre og har 250 sitjeplassar.

Det er kyrkjegard eit par hundre meter nordaust for kyrkja.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Lakselvbukt kirke» frå ,  den 8. september 2019.

Bakgrunnsstoff 
 Kyrkjesøk
 
 Tromsø kyrkjelege fellesråd  om Lakselvbukt gravlund

Kyrkjer i Tromsø
Kyrkjer i Tromsø Domprosti
Norske kyrkjer frå 1983
Ullsfjord kyrkje

Ullsfjord kyrkje er ei langkyrkje frå 1862 på Sjursnes i Tromsø kommune i Troms fylke.

Byggverket er i tre og har 185 sitjeplassar.

Kjelder 
 
Denne artikkelen bygger på «Ullsfjord kirke» frå ,  den 8. september 2019.

Bakgrunnsstoff 
 
 Kyrkjesøk

Fotnotar 

Kulturminne i Tromsø
Kyrkjer i Tromsø
Kyrkjer i Tromsø Domprosti
Christian H. Grosch
Norske kyrkjer frå 1860-åra
Ingvar Helle

Ingvar Lars Helle () var ein norsk økonom, skulemann, advokat og politikar, fødd i Larvik og busett i Stavanger. Han var politisk aktiv i Venstre og seinare Det Nye Folkepartiet, stortingsrepresentant 1969-73. Historikaren Knut Helle var bror hans.

Liv og gjerning
Ingvar Helle voks opp i Larvik og sidan i Hetland herad, der far hans var skuleinspektør. Etter eit år som meteorologassistent på Jan Mayen, utdanna han seg til siviløkonom ved Norges Handelshøyskole i Bergen, tok eksamen i 1958. Der etter var han lektor ved Stavanger Handelsgymnasium 1958-67. År 1962 avla han juridisk embetseksamen ved Universitetet i Oslo. Frå 1967 til 1980 var han rektor ved Stavanger Handelsskole/Ledaal videregående skole.

I 1980 byrja Helle å arbeide i oljenæringa. Han var 1981-82 personalsjef i det USA-amerikanske oljeboringsselskapet Loffland Brothers North Sea Inc, før han i tida 1982-87 hadde ymse stillingar i Statoil. Frå 1988 var han administrerande direktør i Norpipe A/S, til dess han frå 1991 til -97 på ny arbeidde i Statoil. Frå 1997 til han døydde var Helle advokat i firmaet Helle, Torall, Berven og Brygfjeld. 

Helle var 1965-71 bystyremedlem i Stavanger for Venstre og 1968-71 medlem i Rogaland fylkesting. Perioden 1969-73 var han stortingsrepresentant frå Rogaland, vald inn for Venstre. Etter at Venstre-gruppa på Stortinget kløyvde seg på landsmøtet på Røros i november 1972, fylgde Helle dei utbrytarane som danna Det Nye Folkepartiet. På Stortinget var han 1969/70-sesjonen nestformann i Justiskomiteen, dei tre siste sesjonane var han sekretær i Samferdslekomiteen.

Valbolken 1980-83 møtte Helle på fylkestinget att, då som gruppeleiar for Det Liberale Folkepartiet (Det Nye Folkepartiet). I to år, 1978-80, var han landsformann i partiet. Etter Det Liberale Folkepartiet slutta seg saman med Venstre i 1988, var han medlem i landsstyret i Venstre.

Kjelder
Stortinget.no

Stortingsrepresentantar 1969-1973
Norske juristar
Norske skulefolk
Norske næringslivsleiarar
Folk frå Larvik
Folk frå Stavanger
James Beckford

James Beckford () er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Saint Mary Parish på Jamaica. Han vann to VM-sølv og eitt OL-sølv i lengdehopp i tida 1995-2003.

Aktiv
Den 20. mai 1995 i Odessa i den US-amerikanske delstaten Texas landa Beckford på 17,92 m, etter eit tresteghopp under gunstige vindtilhøve som berre mangla 6 cm på å tangere verdsrekorden i øvinga. Tidleg i august debuterte han i verdsmeisterskap med å verte sjettemann i tresteghopp då meisterskapen 1995 fann stad i Göteborg, over meteren bak Jonathan Edwards frå Storbritannia, som her sette ein verdsrekord som framleis gjeld i 2019. Om enn Beckford var ein framifrå tresteghoppar, deltok han ikkje i den øvinga i seinare meisterskapstevlingar. Fem dagar etter trestegtevlinga i VM, kneip Beckford sølvmedaljen i lengdehopp, centimeteren føre verdsrekordhaldaren Mike Powell frå USA. 

Under Sommar-OL 1996 i Atlanta vann Beckford ein ny sølvmedalje i lengdehopp, og nett som i Göteborg-VM hadde ingen å stille opp mot gullmedaljøren. Den 5. april 1997 presterte han sitt livs lengste godkjende lengdehopp då han fekk målt 8,62 meter ved eit stemne i Orlando i Florida i USA.

Sidan heldt ikkje Beckford eit like høgt toppnivå. Han lukkast likevel vinne sølvmedaljen i VM 2003. Året etter presterte han årsbeste med 8,31 m ved OL i Aten, ein centimeter for kort til å vinne medalje.

Doping
I 1997 vart Beckford utestengd i tre månader frå tevlingar etter å ha testa positivt på det forbodne stoffet efedrin.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 1995 i Göteborg: Sølvmedalje i lengdehopp – 8,30 m, bakom Iván Pedroso (8,70 m). Nr 6 i tresteghopp - 17,13 m
OL 1996 i Atlanta: Sølvmedalje i lengdehopp – 8,29 m, bakom Carl Lewis (8,50 m)
VM 1997 i Aten: Nr 4 i lengdehopp – 8,14 m
OL 2000 i Sydney: Utslått i kvalifiseringa (7,98 m=nr 14)
VM 2001 i Edmonton: Nr 7 i lengdehopp – 8,08 m
VM 2003 i Paris: Sølvmedalje i lengdehopp – 8,28 m, bakom Dwight Phillips (8,32 m)
OL 2004 i Aten: Nr 4 i lengdehopp – 8,31 m
VM 2005 i Helsinki: Nr 9 i lengdehopp – 8,02 m
VM 2007 i Osaka: Nr 6 i lengdehopp – 8,17 m

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «James Beckford» frå ,  den 8. september 2019.  
 

Jamaicanske friidrettsutøvarar
Jamaicanske OL-deltakarar
Lengdehopparar
Tresteghopparar
Gram–Schmidts ortogonaliseringsprossess

Gram–Schmidts ortogonaliseringsprossess er ein algoritme for å generera ein ortonormalisert basis (ortogonal basis med norm 1) frå ei gjeven mengde vektorar knytte til eit indreproduktrom med eit gjeve skalarprodukt .

Metoden vart oppkalla etter Erhard Schmidt og Jørgen Pedersen Gram, sjølv om han tidlegare vart teken i bruk i verka til Laplace og Cauchy.

Han vert nytta i dei høva ein ønskjer ein ortonormal/ortogonal basis. Å finna QR-faktoriseringa av ei matrise er i røynda Gram-Schmidts ortogonaliseringsprossess.

Algoritme 
Algoritmen er basert på definisjonen av projeksjonar. Ein projeksjon er definert som;

La  vera resulatet av algoritmen, altså den ortonormale basisen. La  vera vektorane det skal konstruerast ein ortonormal basis av. Ein let  og normaliserer vektoren. Vidare vert vektoren  projektert på vektoren . Ut i frå dette vert vektoren som står ortogonalt på denne projeksjonen, altså  . Vidare vert  projektert på flata utspend av  og .  Vektoren som står ortogonalt på denne flata er . Med andre ord så vert .  Slik held algoritmen fram til ein har konstruert ein ortonormal basis.

Heile algoritmen kan oppsummerast stegvis som

For kvart steg vert vektoren normalisert.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Gram–Schmidts ortogonaliseringsprocess» frå ,  den 8. september 2019.  
 
Lineær algebra
Algoritmar
Triangulær matrise

Ei triangulær matrise i lineær algebra er ein særskild type kvadratisk matrise. Ei kvadratisk matrise er anten øvre eller nedre triangulær. Matrisa vert kalla nedre triangulær om alle element over diagonalen er 0. Om alle element under diagonalen er 0 vert matrisa kalla øvre triangulær.

Ettersom matriselikningar med triangulære matriser er enklare å løysa så er dei særs sentrale i numerisk lineær algebra. Til dømes vil ei LU-faktorisering splitta opp ei matrise i ei nedre og ei øvre triangulær matrise. Ei matriselikning på denne forma kan løysast ved høvesvis forlengssubstitusjon og baklengssubstitusjon.

Framlengssubstitusjon 
Løysinga av eit likningssystem på forma Ax=b medan A er ei nedre triangulær matrise kan løysast ved framlengssubstitusjon, definert som:

For .

Baklengssubstitusjon 
Løysinga av eit likningssystem på forma Ax=b der A er ei øvre triangulær matrise kan løysast ved baklengssubstitusjon, definert som:

For .

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Triangulær matrise» frå ,  den 8. september 2019.  
 
Lineær algebra
Margarin

Margarin er ein type matfeitt laga av plantefeott eller ei blanding av plante- og dyrefeitt. Det kan brukast på same måte som smør, til å smøra på brødskiver og til matlaging som steiking og baking. Margarin blei opphavleg laga av smult og talg, men i dag blir det først og fremst laga av planteoljer frå plantar som soya, raps, mais og anna vegetabilsk feitt. Planteoljene blir herda ved hydrogenering som modifiserer feittsyrekjedene. Under trykk blir hydrogengass pressa inn i olja for å stabilisera henne.

Feittinnhaldet i margarin varierer mellom 40 og 80 prosent avhengig av bruksområde. Feittet og vatnet i margarinen dannar ein emulsjon der vatnet er finfordelt i olja. Dei vegetabilske oljene bidreg til ein høg del umetta feitt.

Historie 
Margarin blei funne opp i 1869 av den franske kjemikaren Hippolyte Mège-Mouriès. Dette skjedde etter at den franske keisaren Napoleon III tre år tidlegare utlyste ein konkurranse med ein større pengepremie til den som kunne finna opp eit alternativ til smør fr den veksande og underernærte folkesetnaden i byane. Frå byrjinga blei margarin laga av talg, oleomargarin, frå storfe som ein blanda med mjølk og deretter tilsette smak for å etterlikna smør.  Namnet «margarin» er avleidd frå det greske ordet for perle, margaron.

Den første margarinfabrikken i Noreg blei grunnlagd i 1876 av brørne Eilert, Lauritz og Oluf Sundt og franskmannen Auguste Pellerin. Frå midten av 1880-talet, då patentet for margarinproduksjon blei frigjeve, blei det raskt etablert mange fleire margarinfabrikkar rundt om i landet.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Margarin» frå ,  den 8. september 2019.  
 
Matfeitt
Mjølkeprodukt‎
Pålegg
Franske ord og uttrykk
Ord av gresk opphav
Franske oppfinningar
Oppfinningar frå 1800-talet
Introduksjonar på 1800-talet