alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Halvor Folgerø

Halvor Folgerø () er ein norsk journalist og forfattar frå Stord. Han har i ei årrekkje vore tilsett i NRK, der han har vore programleiar for mellom anna Mediemenerne. Han har òg vore med i humorprogrammet Radio Røynda. Folgerø vart sommaren 2006 tilsett som nyhendeanker i Bergens Tidende sin TV-stasjon, BTV.

Som musikar er han bassist i gruppa Aftenlandet og fagottist i populærorkesteret Finn Erix.

Folgerø debuterte som forfattar i 2005, saman med kollega Finn Tokvam, med romanen Tyl.

Bøker 
 2005 – Tyl – skriven saman med Finn Tokvam
 2012 – Ler dei no så har eg vunne – skriven saman med Finn Tokvam

Bakgrunnsstoff 
 Utgjevingar av Halvor Folgerø i BIBSYS Ask

Forfattarar frå Hordaland
Folk frå Stord
Norske forfattarar
Norske journalistar
Programleiarar for NRK
Norske musikarar
Norske skjønnlitterære debutantar i 2005
Nynorskforfattarar
Flåm

Flåm er ei bygd og eit kyrkjesokn i Aurland kommune i Vestland. Bygda ligg inst i Aurlandsfjorden og er mest kjend for Flåmsbana som går mellom Fretheim, som området nedst ved fjorden eigentleg heiter, og Myrdal. Frå fjordbotn strekkjer Flåmsdalen seg oppover mot høgfjellet. Gjennom dalen renn Flåmselvi. Den eigentlege Flåmsgrenda ligg eit stykke oppe i Flåmsdalen, kring tre kilometer frå fjorden, og her ligg Flåm kyrkje frå 1670.

Flåmsbana er populær mellom turistar og mange kombinerer turen med bana med ein båttur på Nærøyfjorden. Flåm mottok i 2012 200.000 cruisepassasjerar, og Flåm er dermed landets femte største cruisehamn (bak Bergen, Geiranger, Oslo og Stavanger).

Mikrobryggeriet Ægir Bryggeri starta i Flåm i 2007.

Samferdsle 
Europaveg 16 går gjennom Flåm nede ved fjorden, på vestsida fortset vegen gjennom den fem kilometer lange Flenjatunnelen til Langhuso. Frå Langhuso går Riksveg 601 nord til Undredal, medan E16 fortset vestover gjennom den vel elleve kilometer lange Gudvangatunnelen til Gudvangen inst i Nærøyfjorden. Frå Gudvangen fortset vegen opp Nærøydalen og via Stalheim og Voss til Bergen. Nordaustover frå Flåm går E16 langs Aurlandsfjorden til kommunesenteret Aurlandsvangen og fortset derfrå gjennom den 24,5 kilometer lange Lærdalstunnelen til Tønjum i Lærdal kommune, og så via Borgund over Filefjell til Valdres. Frå Aurlandsvangen går Riksveg 50 opp Aurlandsdalen og over fjellet til Hol kommune i Hallingdal.

Det går båtrute mellom Flåm og Gudvangen, på sommaren går det òg båtrute mellom Flåm og Balestrand og Bergen.

Flåm sokn 
Flåm er eit kyrkjesokn i Indre Sogn prosti. Soknet har ei kyrkje, Flåm kyrkje frå 1670. Det hadde vore kyrkje på staden føre dagens kyrkje vart bygd, ho er fyrste gong nemnd i kjeldene i 1340. Fram til kring 1670 var det òg ei kyrkje på Fretheim nede ved fjorden. Dette kan i utgangspunktet ha vore eit privat kapell.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Om Flåm sokn på nettstadet til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket

Bygder i Vestland
Geografi i Aurland
Sokn i Indre Sogn prosti
Sogn
Turistmål i Vestland
Petroecuador

Petroecuador (Petróleos del Ecuador) er eit ecuadoriansk statseigd oljeselskap, skipa i september 1989. Selskapet kontrollerer leiting etter og utvinning av petroleum i alle nasjonale landområde og havterritorium. 

Petroecuador er ei vidareføring av det tidlegare la Corporación Estatal Petrolera Ecuatoriana (CEPE) skipa i juni 1972 då staten tok sterkare nasjonal kontroll over petroleumsverksemd og kommersialisering av hydrokarbon i Ecuador. Det nye Petroecuador vart eit sjølvstyrt selskap med skyldnad for forvaltningsoppgåver og operative oppgåver i petroleumsverksemda. Dei skulle frå no av finansiere seg sjølv ved å ta 10 % av all profitt, medan opphavlege CEPE vart finansiert gjennom årlege statlege løyvingar.

Petroecuador er morselskap for fleire dotterselskap, dei tre største er:
 Petroproducción (oppstraums petroleumsverksemd)
 Petroindustrial (raffinering, har ansvar for å operere dei tre oljeraffineria i landet)
 Petrocomercial (transport og kommersialisering av raffinerte produkt på heimemarknaden)

Operatørskapet for oljerøyrleidninga Sistema Oleducto Trans-Ecuatoriano (SOTE) er òg under Petroecuador sitt ansvarsområde. Vidare har selskapet ei statleg forvaltingsoppgåve i å administrere tilbydarprosessane for leiteløyve og konsesjonar for å produsere petroleum.

Kjelder 
 :es:Petroecuador
 Artikkel Ecuador Oil Equipment hos kanadisk nettstad for forretning og forbrukarar (10. oktober 2003)  
 Maria Sophia Steyn: Ei dr.philos avhandling om oljepolitikk i Ecuador og Nigeria, University of the Free State Bloemfontein, South Africa (2003)

Bakgrunnsstoff 
 Petroecuador sin nettstad 

Oljeselskap
Ecuador
Skipingar i 1989
Finske deltakarar under vinter-OL 2006


Det var til saman 93 finske deltakarar i vinter-OL i Torino 2006. Av dei var 31 kvinner og 62 menn. Troppen vart offentleggjort 25. januar 2006.

Den finske troppen

Alpint

Kvinner 
 Tanja Poutiainen
 Henna Raita

Menn 
 Kalle Palander
 Jukka Rajala

Skiskyting

Menn 
 Paavo Puurunen

Curling

Menn 
 Kalle Kiiskinen
 Wille Mäkelä
 Teemu Salo
 Jani Sullanmaa
 Markku Uusipaavalniemi

Freestyle

Menn 
 Janne Lahtela
 Tapio Luusua (stod over pga sjukdom.)
 Sami Mustonen
 Mikko Ronkainen
 Juuso Lahtela (reserve)

Ishockey

Kvinner 
 Sari Fisk
 Maija Hassinen
 Satu Hoikkala
 Satu Kiipeli
 Kati Kovalainen
 Hanna Kuoppala
 Emma Laaksonen 
 Terhi Mertanen
 Oona Parviainen 
 Mari Pehkonen
 Heidi Pelttari
 Marja-Helena Pälvilä
 Karoliina Rantamäki 
 Noora Räty 
 Mari Saarinen
 Eveliina Similä
 Saija Sirviö
 Nora Tallus
 Saara Tuominen
 Satu Tuominen

Menn 
 Aki-Petteri Berg
 Niklas Bäckström
 Jukka Hentunen
 Jussi Jokinen
 Olli Jokinen
 Niko Kapanen
 Mikko Koivu
 Saku Koivu
 Antti Laaksonen
 Jere Lehtinen
 Toni Lydman
 Antti Miettinen
 Antti-Jussi Niemi
 Ville Nieminen
 Antero Niittymäki
 Fredrik Norrena
 Petteri Nummelin
 Teppo Numminen
 Ville Peltonen
 Jarkko Ruutu
 Sami Salo
 Teemu Selänne
 Kimmo Timonen

Kombinert

Menn 
 Anssi Koivuranta
 Antti Kuisma
 Hannu Manninen
 Janne Ryynänen
 Jaakko Tallus
 Jouni Kaitainen (reserve)

Kunstløp

Kvinner 
 Kiira Korpi
 Susanna Pöykiö
 Alisa Drei (reserve)

Langrenn

Kvinner 
 Virpi Kuitunen
 Elina Hietamäki
 Riitta-Liisa Lassila
 Aino-Kaisa Saarinen
 Kati Venäläinen
 Kirsi Välimaa

Menn 
 Sami Jauhojärvi
 Teemu Kattilakoski
 Keijo Kurttila
 Ville Nousiainen
 Lauri Pyykönen
 Tero Similä
 Olli Ohtonen (reserve, kom inn for Nousiainen, som var skada)

Skeiser

Menn 
 Janne Hänninen
 Pekka Koskela
 Mika Poutala
 Risto Rosendahl

Skihopp

Menn 
 Janne Ahonen
 Janne Happonen
 Matti Hautamäki
 Joonas Ikonen
 Risto Jussilainen
 Tami Kiuru

Snøbrett

Kvinner 
 Niina Sarias

Menn 
 Antti Autti
 Janne Korpi
 Markku Koski
 Risto Mattila
 Toni-Markus Turunen
 Miikka Hast (reserve)

Kjelde 

 Finsk wikipedia

Bakgrunnsstoff 
 http://www.torinokisasivut.fi/
Norodom Sihamoni

Norodom Sihamoni () er konge i Kambodsja og son av kong Norodom Sihanouk og dronning Monineath.

Han blei vald til konge den 14. oktober 2004 etter den uventa abdiseringa til kong Norodom Sihanouk ei veke tidlegare, og krona i Phnom Penh den 29. oktober.

Sihamoni er ugift og barnlaus. Det at han manglar ein tronarving er likevel ikkje noko stort problem i Kambodsja, ettersom tronrådet vel kongen.

Kambodsjanske kongelege
Kambodsjanske regentar
Korsika

Korsika (korsikansk og italiensk Corsica, fransk Corse) er ei øy i Middelhavet som høyrer til Frankrike. Øya ligg vest for Italia, søraust for kontinental-Frankrike (170 km sør for Nice) og nord for Sardinia. Ho er den fjerde største øya i Middelhavet. Korsika er ein del av Frankrike og er kjend som Napoleon Bonaparte sin fødestad. På Korsika snakkar dei korsikansk, som vert klassifisert anten som eit eige språk, eller som ein dialekt av italiensk.

Frå byrjinga av 2000-talet har Korsika fått auka intresse som turistmål.

Geografi 
Politisk er Korsika ein region i Frankrike, oppdelt i to departement, sjølv om det finst dei som vil ha ei meir frittståande stilling i Frankrike. Den ytterleggåande nasjonalistiske grupperinga FLNC har òg brukt politisk vald for å oppnå større sjølvstyre for Korsika. Øya har nesten 280 000 innbyggjarar, og eit areal på 8 682 km².

Korsika består for ein stor del av fjell, det høgaste er Monte Cintu (2 710 m). På øya finst ein naturleg park (Parc Naturel Régional de Corse) med tusentals sjeldne dyre- og planteartar. Parken vart grunnlagt i 1972 og omfattar Golfe de Porto, Scandola naturreservat (frå 1983 verdsarv) og nokre av øyas høgaste toppar. På skrå over øya, frå nordvest til søraust, går ein vandringsveg Grand Route 20. Ruta er 20 mil lang og går frå Calenzana nær Calvi til Conca i nærleiken av Porto-Veccio. Den franske framandlegionen har ein garnison i fjella.

Turismen på Korsika er trass i at øya ligg i Middelhavet relativt begrensa og framfor alt konsentrert til området kring byane Calvi og L'Ile Rousse på nordkysten.

Politikk og statsapparat
[Ein] fylkesrådsleder har øya (per 2018).

Byar 
Større byar: (korsikanske namn)
Ajaccio (Aiacciu)
Bastia (Bastia)
Corte (Corti)
Sartene (Sartè)

Andre byar:
Saint-Florent (San Fiurenzu)
Calvi (Calvi)
Porto-Vecchio (Porti Vechju)
Bonifacio (Bunifaziu)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Korsika» frå ,  den 11. februar 2006.

Bakgrunnsstoff

Øyar i Frankrike
Øyar i Middelhavet
 
Territorium i Republikken Genova
Tidlegare regionar i Frankrike
Ajaccio

Ajaccio (på koriskansk: Aiacciu, på latinsk Ajax) er ein by og kommune på Korsika i Frankrike. Byen er hovudstad i regionen som utgjer Korsika, og préfecture (hovudstad) i departementet Corse-du-Sud. Byen har like over 50 000 innbyggjarar.

Geografi 
Ajaccio ligg på vestkysten av øya Korsika, 210 nautiske mil søraust for Marseille. Han ligg verna til ved foten av ein skogkledd ås på nordsida av Ajacciobukta. Hamna ligg aust for byen, og er verna i sør av ei halvøy.

Historie 
Ajaccio ligg i dag om lag 3 km sør for den opphavlege busetnaden som han vart flytta frå av genuesarane i 1492. Byen var okkupert av Frankrike frå 1553 til 1559, men kom igjen inn under Genova etter Freden i Cateau-Cambrésis seinare på året. Byen vart til slutt fransk i 1768, og vart i 1793 hovudstaden for departementet Liamone og i 1811 departementet Corse (Korsika). Den korsikanske nasjonalforsamlinga (Assemblée nationale corse), som er det korsikanske regionalparlamentet, har halde til her heilt sidan ho vart oppretta i 1982.

Kjende personar 
Desse personane er fødd i Ajaccio:
 Napoleon Bonaparte (1769-1821), keisar av Frankrike 1804-1814.
 Tino Rossi (1907-1983), songar, skodespelar
 Fred Scamaroni (1914-1943)

Byar i Frankrike
Byar på Korsika
Corse-du-Sud
Bispedømme

Eit bispedømme eller stift er eit geografisk område og ei administrativ eining i kyrkja, leidd av ein biskop og eventuelt av eit bispedømmeråd. 

Nemninga er brukt i Den katolske kyrkja, Den anglikanske kyrkja og i nokre protestantiske kyrkjer, mellom anna Den norske kyrkja. I Den ortodokse kyrkja finst ei tilsvarande eining som typisk blir kalla eparki.

Bispedømme i Noreg 

I Noreg er det tre bispedømme i Den katolske kyrkja og elleve bispedømme i Den norske kyrkja.

Bispedømme i Den katolske kyrkja i Noreg 
 Oslo katolske bispe­dømme
 Trondheim stift
 Tromsø stift

Bispedømme i Den norske kyrkja 
Fram til 1919 var nemninga stift.

 Agder og Telemark bispedømme
 Bjørgvin bispedømme 
 Borg bispedømme
 Hamar bispedømme  
 Møre bispedømme 
 Nidaros bispedømme 
 Nord-Hålogaland bispedømme 
 Oslo bispedømme 
 Stavanger bispedømme 
 Sør-Hålogaland bispedømme 
 Tunsberg bispedømme 

Administrative område
 
Kristne organisasjonar
Den norske kyrkja
Kjetil

Kjetil, òg skrive Ketil eller, sjeldnare, Kjetel eir eit mannsnamn, frå norrønt Ketell eller Ketill. Namnet tydar «kjele», truleg i tydinga «offerkjel». Truleg er namnet ei avstutting av former som Torketill og Arnketill, og er i slekt med Kjell. Andre moderne former av namnet er Kittil og Kittel. 

Kjetil har namnedag 11. juli.

Namneformer og frekvens 

Kjetil var vanleg i mellomalderen, spesielt i Buskerud, Telemark og Agderfylka. Var svært populært i etterkrigstida og fram til 1990-åra.

Kjente namneberarar 
 Kjetil Jamte
 Ketil Motzfeldt (1814-1889), norsk stortingsmann og statsråd
 Kjetil Løndal (1907-1987), norsk spelemann
 Ketil Gjessing (f. 1934), norsk lyrikar
 Ketil Hvoslef (f. 1939), norsk komponist
 Ketil Lund (f. 1939), norsk høgsterettsdommar
 Kjetil Hasund (f. 1942), norsk fotballspelar
 Ketil Bjørnstad (f. 1952); norsk pianist
 Kjetil Bjerkestrand (f. 1955), norsk komponist
 Ketil Stokkan (f. 1956), norsk Eurovision-deltakar
 Kjetil Rekdal (f. 1968), norsk fotballspelar og -trenar.
 Kjetil Rolness (f. 1961), norsk artist
 Kjetil Siem (f. 1960), norsk forretningsmann
 Kjetil André Aamodt (f. 1971), norsk alpinist
 Ketil Solvik-Olsen (f. 1972), norsk politikar
 Kjetil Wæhler (f. 1976), norsk fotballspelar
 Kjetil Jansrud (f. 1986), norsk alpinist

Bakgrunnsstoff 

Kjetil
Kjetil
Lensherre

Lensherre er ei nemning frå føydalsystemet på den som eigde eit len. Forskjellen på lensherre og kronvasall var at kronvasallen ikkje eigde lenet, men fekk dei inntektene lenet gav, mot å administrere det og stille soldatar til disposisjon for kongen i krig.

Føydalisme

de:Lehnsherr
fr:Seigneurie#Le seigneur
Martina Beck

Martina Beck (fødd Martina Glagow, () i Garmisch-Partenkirchen i Bayern i Tyskland) er ein tysk skiskyttar. Ho er verdsmeister på jaktstart frå VM i Khanty-Mansijsk i 2003 og vann verdscupen samanlagt i 2002/03-sesongen.

Alt som junior vart Glagow fire gonger verdsmeister. Gjennombrotet som senior kom i VM i Pokljuka i 2001, då ho kom på andreplass på fellesstarten. 2002/03-sesongen vart den største sesongen hennar so langt, då ho først vart verdsmeister på jaktstart i VM i Khanty-Mansijsk, og så vann verdscupen samanlagt, som første tyske kvinne.

Ved VM i Hochfilzen i 2004 vart ho òg beste tyske kvinne, med sølv på jaktstart og bronse på sprint og stafett. I 2005 kunne ho ikkje delta i VM i Hochfilzen grunna sjukdom. Ho var med på det tyske laget til OL i Torino i 2006, der ho tok tre sølvmedaljar. Ho bur i Mittenwald, nær Garmisch-Partenkirchen.

Kortfatta merittliste 
(pr. 28. februar 2006)
 Verdscupen samanlagt:
 1.plass (2002/03)
 Verdsmeisterskap:
 1 gull (jaktstart, 2003), 2 sølv, 3 bronse
 Olympiske leikar:
 3 sølv (15 kilometer, jaktstart og stafett, Torino 2006)
 Verdscuprenn:
 7 gull, 9 sølv, 10 bronse

Bakgrunnsstoff 
 Martina Glagow si nettside på tysk
 Martina Glagow sin fanklubb

Tyske skiskyttarar
Verdsmeistrar i skiskyting
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Tyskland
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Tyskland
Tyske deltakarar under vinter-OL 2002
Skiskyttarar under vinter-OL 2002
Medaljevinnarar under vinter-OL 2006
Tyske deltakarar under vinter-OL 2006
Skiskyttarar under vinter-OL 2006
Medaljevinnarar under vinter-OL 2010
Tyske deltakarar under vinter-OL 2010
Skiskyttarar under vinter-OL 2010
Skylab

Skylab var den fyrste romstasjonen som amerikanarane sende i omlaup rundt jorda. Den 75 tonn tunge stasjonen sveiv rundt jorda frå 1973 til 1979, og fekk besøk av mannskap frå jorda 3 gonger frå 1973 til 1974.

Historie 

Skylab vart skoten opp utan mannskap den 14. mai 1973 av ein totrinns Saturn V-rakett. Knapt eit minutt hadde gått før restar frå beskyttelseskjolden sleit av det eine solpanelet og skadde det andre panelet. Etter di det skadde solpanelet ikkje folda ut skikkeleg, fekk romstasjonen dimed eit alvorleg underskot av elektrisitet. Då mannskapen på Skylab 2(sjølve stasjonen bar namnet Skylab 1 då han vart skoten opp) vart send opp den 25 mai 1973, freista mannskapen å manuelt rette ut solpanelet. Då dette ikkje gjekk, sette dei i staden opp ein medbrakt "parasoll" som gav nok elektrisitet til å få ned temperaturen i romstasjonen, slik at mannskapen kunne gå om bord.

Etter at den siste besetninga forlét Skylab den 8. februar 1974, var meininga att Skylab skulle fortsetja å kretse runt jorda fram til byrjinga av 1980-talet, men på grunn av auka solaktivitet ekspanderte jordatmosfæren og banen til Skylab sokk dimed raskare enn det ein hadde rekna med. Skylab styrta den 11. juli 1979.

Skylab-ferdene 

Skylab-programmet
Romstasjonar
Amerikansk romfart
Kati Wilhelm

Kati Wilhelm () er ein tysk tidlegare skiskyttar og langrennar frå Schmalkalden i Thüringen i Tyskland. Ho vann i perioden 2001-09 fem VM-gull og tre OL-gull i skiskyting, i alt sanka ho 20 medaljar i ulike verdsmeisterskap og olympiske leikar sesongane 2001-10. Wilhelm vann verdscupen i skiskyting 2006 og kom på andreplass i 2005, 2007 og 2009.

Aktiv
Wilhelm var skiløpar på heiltid frå ho var 19 år gammal, tilknytt den tyske hæren. Under OL i Nagano i 1998 deltok ho på det tyske stafettlaget i langrenn som enda på femteplassen. I 1999 skifta ho frå langrenn til skiskyting. I 2001 tok ho sitt første VM-gull på sprinten i Pokljuka. I OL i Salt Lake City i 2002 tok ho gull på sprint og stafett, og sølv på jaktstarten. 

I 2005-sesongen vann ho tre verdscuprenn og kom på andreplass samanlagt. Året etter gjekk ho heilt til topps i verdscupturneringa, med gord margin til nummer 2, svenske Anna Carin Olofsson. Wilhelm var flaggberar for Tyskland under opningsseremonien til OL i Torino i 2006, og vann der jaktstarten.

Kortfatta merittliste 
(pr. 28. februar 2006)
 Verdscupen samanlagt:
 Beste plassering: 2. plass (2004/05)
 Verdsmeisterskap:
 1 gull (sprinten, 2001), 2 sølv, 3 bronse
 Olympiske leikar:
 3 gull (sprint og stafett 2002, jaktstart 2006), 3 sølv 
 Verdscuprenn:
 14 gull, 13 sølv, 6 bronse

Bakgrunnsstoff 
 Kati Wilhelm sine offisielle heimesider

Tyske skiskyttarar
Tyske langrennsløparar
Verdsmeistrar i skiskyting
Olympiske meistrar for Tyskland
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Tyskland
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Tyskland
Tyske deltakarar under vinter-OL 1998
Langrennsløparar under vinter-OL 1998
Medaljevinnarar under vinter-OL 2002
Tyske deltakarar under vinter-OL 2002
Skiskyttarar under vinter-OL 2002
Medaljevinnarar under vinter-OL 2006
Tyske deltakarar under vinter-OL 2006
Skiskyttarar under vinter-OL 2006
Medaljevinnarar under vinter-OL 2010
Tyske deltakarar under vinter-OL 2010
Skiskyttarar under vinter-OL 2010
Deltakarar under VM i skiskyting 2001
Deltakarar under VM i skiskyting 2003
Deltakarar under VM i skiskyting 2004
Deltakarar under VM i skiskyting 2005
Deltakarar under VM i skiskyting 2006
Deltakarar under VM i skiskyting 2007
Deltakarar under VM i skiskyting 2008
Deltakarar under VM i skiskyting 2009
Andrea Henkel

Andrea Henkel () i Ilmenau i Thüringen i Tyskland, (DDR)) er ein tysk skiskyttar. Ho er to gonger olympisk meister og ein gong verdsmeister i skiskyting.

Henkel voks opp i Großbreitenbach i Thüringen, og stod på langrennsski første gong som fireåring. Ho lærte å stå på ski i vintersportsområdet Oberhof, og byrja på sportsgymnas der i 1991. Ho vart fleire gonger junior-verdsmeister og -europameiser. I 1996 tok ho abitur (artium) og gjekk inn i den tyske hæren si sportsavdeling.

I OL i Salt Lake City i 2002 vann ho to gull, på 15 km og med stafettlaget. Ho hadde frå før sølv i VM frå 2000 og 2001 i stafett. I 2005 vart ho verdsmeister på 15 km i Hochfilzen - hennar fjerde verdscupsiger. I 2011 vart ho tildelt Holmenkollmedaljen.

Andrea Henkel er søster til Manuela Henkel, som er olympisk meister på stafett i langrenn frå 2002.

Kortfatta merittliste
(per 28. februar 2006)
Verdscupen samanlagt:
 Beste plassering: 1. plass (2006/07); 5. plass (1999/2000 og 2000/01)
Verdsmeisterskap:
6 gull (15 km (2005); fellesstart og stafett (2007); sprint, jaktstart og stafett (2008)), 3 sølv
Olympiske leikar:
 2 gull (15 km og stafett, 2002), 1 sølv
Verdscuprenn:
14 gull, 11 sølv, 8 bronse

Bakgrunnsstoff
 Andrea Henkel si offisielle nettside
 Andrea Henkel sin fanklubb 

Tyske skiskyttarar
Verdsmeistrar i skiskyting
Olympiske meistrar for Tyskland
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Tyskland
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Tyskland
Medaljevinnarar under vinter-OL 2002
Tyske deltakarar under vinter-OL 2002
Skiskyttarar under vinter-OL 2002
Medaljevinnarar under vinter-OL 2006
Tyske deltakarar under vinter-OL 2006
Skiskyttarar under vinter-OL 2006
Medaljevinnarar under vinter-OL 2010
Tyske deltakarar under vinter-OL 2010 
Skiskyttarar under vinter-OL 2010
Tyske deltakarar under vinter-OL 2014
Skiskyttarar under vinter-OL 2014
Vinnarar av Holmenkollmedaljen
Madeira

Madeira er ei øygruppe i Nord-Atlanteren. Øygruppa er ein sjølvstyrt region i Portugal. Hovudstaden heter Funchal. Sjølv om øya geografisk høyrer til Afrika, og ligg 650 km utanfor kysten, høyrer ho politisk og kulturelt til Europa, som ligg 955 km unna. 

På to av øyane, Madeira og Porto Santo, bur det folk. I tillegg finst fem aude øyar fordelt på to mindre øygrupper; Ilhas Selvagens og Ilhas Desertas. 

Madeira vart av romarane kalla Dei fiolette øyane og vart gjenoppdaga av portugisiske sjømenn mellom 1418 og 1420. Øygruppa vert rekna som først oppdaga av Henrik Sjøfararen frå Portugal. Øyane er ein populær feriestad året rundt og er kjend for madeiravinen, blomar og broderte handverk. Nyårsfeiringa på Madeira er òg kjend og i følgje Guinnes rekordbok er fyrverkeriet i feiringa det største i verda.

Geografi

Madeira er ei vulkansk øygruppe i nordenden av det afrikanske skjoldet.

Øyane er ein del av den delvis undersjøiske fjellkjeda Madeira-Tore. Hovudøya Madeira har eit kupert fjellandskap og det høgaste punktet er Pico Ruivo på 1862 moh. Porto Santo er den eldste av øyane og vart truleg danna i miocen for 18-19 millionar år siden. Den vulkanske aktivitete vart fram til pliocentida. Ein skjoldvulkan raga 6 km over havbotnen då det vart utvikla ei aust-vestleg rift i jordskorpa.

Historie 
Madeira vart først oppdaga av romarane, men vart etter kvart gløymd. På 1400-talet vart øya oppdaga på nytt og vart ein del av Portugal. Portugisarane starta koloniar og plantasjar på øya og plasseringa til Madeira gjorde ho til ein mellomstasjon for handelsfartøy som mellom anna førte slavar. 

I 1834 vart Madeira eit distrikt utanfor fastlandet, men den store endringa kom i samband med demokratiseringsprosessen i Portugal på 1970-talet. I 1976 vart Madeira ein autonom region og har utvikla seg til ein økonomisk frisone samtidig som turismen har vokse sterkt. I samband med omvandlinga til ein autonom region fekk Madeira og Asorane ei særstilling i grunnlova til Portugal. 

Den britiske påverknaden på Madeira merkar ein mellom anna gjennom det velkjende hotellet Reid's Palace og ved at britane i lang tid har hatt Madeira som reisemål. Storbritannia okkuperte Madeira to gonger på 1800-talet.

I juli 2012 vart øyane råka av skog- og grasbrann.

Folk frå Madeira 
 Cristiano Ronaldo, portugisisk fotballspelar.

Galleri

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Madeira» frå , og «Madeira» frå  den 22. juni 2008.  
 Askheim, Svein. (20. juli 2012). http://snl.no/Madeiras_geologi_og_landformer Madeiras geologi og landformer]. I Store norske leksikon. Henta 31. januar 2014.

Bakgrunnsstoff 
 Frigjevne foto frå Madeira

Øygrupper i Atlanterhavet
Øyar i Portugal
Regionar i Portugal
Sandrine Bailly

Sandrine Bailly () i Belley i Rhône-Alpes i Frankrike) er ein fransk skiskyttar. Ho vann verdscupen i skiskyting samanlagt i 2004/05-sesongen. Ho er verdsmeister i jaktstart frå VM i 2003, dette gullet delte ho med Martina Glagow.

Kortfatta merittliste 
(pr. 12. desember 2007)
 Verdscupen samanlagt:
 Siger (2004/05)
 Verdsmeisterskap:
 1 gull (jaktstart, 2003), 1 sølv, 3 bronse
 Olympiske leikar:
 1 bronse (beste individuelle plassering: 6. plass, 15 km og sprint, 2006)
 Verdscuprenn:
 18 gull, 11 sølv, 5 bronse

Bakgrunnsstoff 
 Sandrine Bailly si heimeside

Franske skiskyttarar
Verdsmeistrar i skiskyting
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Frankrike
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Frankrike
Franske deltakarar under vinter-OL 2002
Skiskyttarar under vinter-OL 2002
Medaljevinnarar under vinter-OL 2006
Franske deltakarar under vinter-OL 2006
Skiskyttarar under vinter-OL 2006
Medaljevinnarar under vinter-OL 2010
Franske deltakarar under vinter-OL 2010
Skiskyttarar under vinter-OL 2010