alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Patriark

Patriark er ein mann med ei særskild stilling som leiar eller stamfar for ei gruppe. Opphavleg viste omgrepet til ein far eller leiar for ein familie eller klan. I fleire kyrkjesamfunn, særleg i ortodoks kristendom, er «patriark» tittelen til den øvste leiaren for samfunnet.

I bibelsk samanheng viser «patriark» særleg til dei tre stamfedrene for jødane, Abraham, Isak og Jakob.
Patriarkane er nemnde i amida-bøna.

Kristne patriarkar etter stad 

 Addis Abbeba (etiopisk-ortodoks)
 Alexandria (gresk-ortodoks, koptisk, koptisk-katolsk, melkittisk-katolsk, romersk-katolsk)
 Antiokia (antiokensk-ortodoks, maronittisk-katolsk, melkittisk-katolsk, romersk-katolsk, syrisk-katolsk, syrisk-ortodoks)
 Aquileia (romersk-katolsk)
 Armenia (armensk-apostolisk)
 Asmara (eritreisk-ortodoks)
 Babylon (kaldeisk-katolsk)
 Bagdad (assyrisk, kaldeisk-katolsk)
 Beirut (armensk-katolsk, maronittisk-katolsk, syrisk-katolsk)
 Beograd (serbisk-ortodoks)
 Bkerke (maronittisk-katolsk)
 Bourges (romersk-katolsk)
 Brasília (uavhengig-katolsk)
 Bucureşti (rumensk-ortodoks)
 Bulgaria (bulgarsk-ortodoks)
 Chicago (assyrisk)
 Kilikia (armensk-katolsk)
 Damaskus (antiokensk-ortodoks, melkittisk-katolsk, syrisk-ortodoks)
 Eritrea (eritreisk-ortodoks)
 Etsjmiadzin (armensk-apostolisk)
 Etiopia (etiopisk-ortodoks)
 Georgia (georgisk-ortodoks)
 Grado (romersk-katolsk)
 Istanbul (sjå Konstantinopel)
 Jerusalem (armensk, gresk-ortodoks, romersk-katolsk, melkittisk-katolsk)
 Kairo (sjå Alexandria)
 Karthago (vestkyrkja)
 Kiev (ukrainsk-ortodoks, ukrainsk-autokefal-ortodoks)
 Konstantinopel (armensk, gresk-ortodoks, romersk-katolsk, tyrkisk-ortodoks)
 Lisboa (romersk-katolsk)
 Malverne (uavhengig-katolsk)
 Moskva (russisk-gammelortodoks, russisk-ortodoks)
 Mtskheta (georgisk-ortodoks)
 Peć (serbisk-ortodoks)
 Phoenix (uavhengig-katolsk)
 Praha (husittisk)
 Roma (romersk-katolsk)
 Romania (rumensk-ortodoks)
 Salt Lake City (mormonsk).
 Serbia (serbisk-ortodoks)
 Sofia (bulgarsk-ortodoks)
 Tyrkia (tyrkisk-ortodoks)
 Ukraina (ukrainsk-ortodoks, ukrainsk-autokefal-ortodoks)
 Venezia (romersk-katolsk)
 Vestindia (romersk-katolsk)
 Austindia (romersk-katolsk)

Kjelder 

Delar av denne artikkelen bygger på «Patriark» frå ,  den 30. juni 2019.

Bakgrunnsstoff 

 Patriark i Store norske leksikon

Menn
Jødedom
Kyrkjelege titlar
Den hebraiske bibelen

Den hebraiske bibelen er ei fellesnemning for den delen av Bibelen som opphavleg blei skriven på hebraisk, i jødisk samanheng kjend som Tanakh og i kristendommen Det gamle testamentet. Nokre få tekstar er også skrivne på bibelsk arameisk, hovudsakleg Daniel og Esra.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Hebrew Bible» frå ,  den 30. juni 2019.

Litteratur 

 
 Kuntz, John Kenneth. The People of Ancient Israel: an introduction to Old Testament Literature, History, and Thought, Harper and Row, 1974. ISBN 0-06-043822-3
 «Nothing old about it» av Shmuley Boteach (The Jerusalem Post, 28. november 2007).

Bibelen
Tanákh
Midrasj

Midrasj eller midrash (hebraisk ) er ei forklaring og fortolking av bibeltekstar av gamle jødiske autoritetar. Omgrepet kan også visa til eit litterært verk som inneheld slike forklaringar.

Ein skil mellom midrash halakha, som hovudsakleg tek for seg lovane frå Mosebøkene, og midrash aggada, som tek for seg resten av Tanakh-tekstane.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Midrash» frå ,  den 30. juni 2019.  
 

Jødedom
Eksegese
Hebraiske ord og uttrykk
Verres

Gaius Verres (cirka 115 f.Kr.-43 f.Kr.) var ein romersk embetsmann som vart illgjeten for økonomisk utsuging av folkesetnaden på Sicilia då han var guvernør på øya i 73-71 f.Kr. Han gjekk i eksil for å unngå det klagemålet som vart reist av Cicero på vegner av ibuarane på øya. I ettertid publiserte Cicero, som ikkje ønskte at materialet han hadde samla inn skulle gå til spille, dei fire talene mot Verres. Cicero vann ry som aktor i saka, og talene gjev eit levande, men naturleg nok sterkt farga bilete av tilhøva i Romarriket på denne tida. Talene er delvis omsett til norsk av Samson Eitrem i Kunstsamleren på Sicilien (1929).

Kjelder 

Einskildmenn
Romerske politikarar
Gosen

Gosen (hebraisk אֶרֶץ גֹּשֶׁן eller ארץ גושן, Goshen) er namnet på ein stad i Egypt omtalt i Den hebraiske bibelen. Gosen er eit område som blir gjeve av farao til israelittane til å bu i etter at Josef henter dei dit. Dette er også landet dei dreg frå under utvandringa frå Egypt. Området låg nord i Egypt, aust for Nildeltaet.

Gosen i Bibelen
Etter at Josef blei sett som herre over Egypt av farao under hungersnauden i Kanaan sende han bod gjennom brørne sine om at far hans og huslyden med alle eigedelane skulle koma til ham i Gosen, der dei kunne bu. Det blir antyda at Gosen ligg avsides til, ettersom egyptarar reknar gjetarar som avskyelege. Det var i Gosen at Josef blei sameina med faren Jakob etter at han hadde vore slave til Egypt.

I Egypt blei israelsfolket mangfaldig, og etter 17 år i landet døydde Jakob. Heile huset hans, bortsett fra småbarna og små- og storfeet, forlét Gosen for å gravleggja Jakob i heimlandet. Gosen blei også skåna frå den fjerde plaga frå Gud, «for at du skal kjenna at eg, Herren, er midt i landet.» Gosen blei også skåna for haglbygene i den sjuande plaga.

Israelittene omtalte senere Gosen som «kjøttgrytene i Egypt».

Gosen blir omtalt som eit fruktbart land, og israelittane snakka seinare om «kjøtgrytene» dei kunne eta seg mette frå i Egypt. Namnet «Gosen» blir derfor også brukt symbolsk om eit rikt og fruktbart land.

Identifisering

I 1885 identifiserte E.H. Naville Gosen som den 20. nomen som låg på det austre Nildeltaet, og var kjend som «Gesem» eller «Kesem» i det 26. dynastiet i Egypt (672–525 f.Kr.). Det dekka vestdelen av Wadi Tumilat, med distriktet Sukkot som austkant og Pithom som hovudby, nordover så langt som ruinane av Piramesse ('landet til Ramses'), og inkluderte både jordbruksland og beitemark.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Gosen» frå ,  den 1. juli 2019.

Bibelreferansar

Stader i Den hebraiske bibelen
Det gamle Egypt
Første Mosebok
Andre Mosebok
Otto Bartsj

Otto Bartsj () er ein kirgisisk tidlegare kappgjengar frå Bisjkek som representerte Sovjetunionen i dei store internasjonale meisterskapane i tida 1968-78. Han vann sølvmedaljen på 50 km under europameisterskapen i Roma i 1974, etter han vart nummer 4 på distansen både i EM 1969, EM 1971 og Sommar-OL 1972. Og i EM 1978 kom han for fjerde gong på fjerdeplassen på 50-kilometeren.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 1968 i Mexico-byen: Nr 6 på 20 km – 1.36.16
EM 1969 i Aten: Nr 4 på 50 km – 4.26.45
EM 1971 i Helsinki: Nr 4 på 50 km – 4.09.14
OL 1972 i München: Nr 4 på 50 km – 4.01.35
EM 1974 i Roma: Sølvmedalje på 50 km – 4.02.38, bakom Christoph Höhne (3.59.05)
OL 1976 i Montreal: Nr 13 på 20 km – 1.31.12
EM 1978 i Praha: Nr 4 på 50 km – 3.53.27

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Otto Bartsch» frå ,  den 1. juli 2019.  

Kirgisiske idrettsutøvarar
Kappgjengarar
Folk frå Bisjkek
Beryl Korot

Beryl Korot () er ein amerikansk bilet- og videokunstnar fødd i New York. 
Ho er rekna som ein pioner innan videokunst, særleg for arbeid med fleire kanalar og skjermar.
Ofte bruker ho konsept frå vevnad i verka sine, til dømes ved å veva ulike bilde og videoar saman til ein installasjon, eller ved kombinasjonar av video, teikning, måleri og tekstilar.

Korot var student ved University of Wisconsin 1963-1965. I 1967 tok ho ein BA-grad i engelsk litteratur ved Queen's College.

I 1970-åra var ho med på å grunnleggja Radical Software, det første tidsskriftet vigd videokunst.

Korot er gift med komponisten Steve Reich, som ho også har samarbeidd med.
Dei har ein son, Ezra Reich (f. 1978).

Verk 
(utval)
 1973: Invision ; Lost Lascaux Bull ; Dishes ; Berlin Bees
 1974: Dachau 1974
 1976: Text and Commentary
 1990: Sarai, Abram’s Wife
 1993: The Cave, samarbeid med Steve Reich
 2002: Three Tales, samarbeid med Steve Reich
 2008: Florence
 2009: Etty

Kjelder

USA-amerikanske kunstnarar
Videokunstnarar
Folk frå New York City
Tatjana Sjikolenko

Tatjana Ivanovna Sjikolenko () er ein russisk tidlegare spydkastar frå Krasnodar som vann sølv i EM 1998, VM 1999 og VM 2003. Ho representerte etter tur Sovjetunionen, Kviterussland i 1992-95 og frå 1996 Russland. Natalja Sjikolenko er ei eldre syster.

Aktiv
Tatjana Sjikolenko slo  gjennom i 1993 då ho kom på fjerdeplass ved verdsmeisterskapen i Stuttgart, systera Natalja tok bronsemedaljen. Sjølv vann ho si fyrste internasjonale medalje ved europameisterskapen 1998 i Budapest, ein sølvmedalje. Året etter vann ho ein ny sølvmedalje, under VM 1999 i Sevilla kasta ho 66,37 m. Ho vart slått med 72 cm av Hellas Mirela Manjani og nådde 31 cm lengre enn norske Trine Hattestad.

Etter å ha vorte høvesvis nummer sju og nummer ni ved Sommar-OL i Sydney og Friidretts-VM 2001 i Edmonton, melde Sjikolenko seg på att i medaljestriden under europameisterskapen 2002 i München. Ho enda der opp på fjerdeplass, 26 cm unna bronsen. I sitt siste store meisterskap, VM 2003 i Paris, vann Sjikolenko sitt andre VM-sølv med eit lengstekast på 63,28 m, klart slått av verdsmeister Manjani.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 1993 i Stuttgart: Nr 4 – 65,18 m
VM 1997 i Aten: Nr 8 – 63,76 m
EM 1998 i Budapest:  Sølvmedalje – 66,92 m, bakom Tanja Damaske (69,10 m)
VM 1999 i Sevilla: Sølvmedalje – 66,37 m, bakom Mirela Manjani (67,09 m)
OL 2000 i Sydney: Nr 7 – 62,91 m
VM 2001 i Edmonton: Nr 9 – 60,91 m
EM 2002 i München: Nr 4 – 63,24 m
VM 2003 i Paris: Sølvmedalje – 63,28 m, bakom Mirela Manjani (66,52 m)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Tatjana Iwanowna Schikolenko» frå ,  den 1. juli 2019.  
 

Denne artikkelen bygger på «Tatyana Shikolenko» frå ,  den 1. juli 2019.  
 

Russiske spydkastarar
Russiske deltakarar under sommar-OL 2000
Ottestad Idrettslag

Ottestad Idrettslag er eit idrettslag heimehøyrande på Ottestad i Stange kommune, stifta 28.mai 1918. Idrettslaget er aktivt med i fotball, handball, langrenn, sykling og volleyball. Tidlegare hadde laget også ei friidrettsgruppe. Laga til Ottestad spelar i gule trøyer og svarte bukser og strømper.

Ottestad IL sitt fotballag for menn har dei seinare åra veksla mellom å delta på nivå fire og fem i seriesystemet. Kvinnelaget deltek i 2019 på nivå tre.

Friidrettsutøvaren Arne Larsen er den mest kjende utøvaren som har vore medlem i Ottestad Idrettslag.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Ottestad IL» frå ,  den 1. juli 2019.  
 

Idrettslag i Innlandet
Idrett i Stange
Harøy Idrettslag

Harøy Idrettslag er eit idrettslag heimehøyrande på Harøya i Sandøy kommune i Møre og Romsdal. Idrettslaget vart skipa 11. februar 1911 og har om lag 300 medlemer. Harøy IL er aktivt med i aerobic, fotball og volleyball. Laga spelar i marineblå drakter.

Romsdalslaget Harøy IL melde seg inn i Sunnmøre Fotballkrins på 1970-talet, då avstandane mot aktuelle motstandarlag på Sunnmøre var meir overkomelege enn mot lag frå delar av Nordmøre. I 1970-80-åra heldt Harøy-laget seg jamnast i 5. divisjon, med gjestedeltaking i 4. divisjon. Frå 1990-åra har fotballaget oftast spelt på nivå seks.

Kjelder
NFF-side

Idrettslag i Ålesund
Freshly-Picked Tingle's Rosy Rupeeland

Freshly-Picked Tingle's Rosy Rupeeland er eit eventyrspel utvikla av Vanpool og utgjeve av Nintendo. Det vart utgjeve 2. september 2006 i Japan og eitt år seinare i Europa, den 14. september 2007. Spelet har den middelaldrande antihelten Tingle i hovudrolla, som har opphav frå spela i The Legend of Zelda-serien. For å greie spelet må Tingle samle inn kapital i form av rupees for å kunne kome inn i paradiset Rupeeland. Kapitalen samlar han inn gjennom å mellom anna utføre oppdrag, finne skattar og utforske katakombar.

Freshly-Picked Tingle's Rosy Rupeeland var ein kommersiell suksess i Japan, og selde 234 862 kopiar innan slutten av 2007.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell japansk nettstad
 

Dataspel frå 2006
Eventyrspel
Nintendo DS-spel
Grete Belinda Solberg Barton

Grete Belinda Solberg Barton () er ein norsk forfattar. Ho er busett i Flora.

Bibliografi

Bøker

Kjelder
Norsk forfattersentrum. Forfatterkatalogen

Norske barnebokforfattarar
Norske sakprosaforfattarar
Forfattarar frå Flora
Chrono Trigger

Chrono Trigger er eit rollespel utvikla og utgjeve av Square til Super Nintendo Entertainment System i 1995. Gruppa som utvikla spelet inkluderte tre designarar som Square kalla for «Dream Team»: Hironobu Sakaguchi, skaparen av Final Fantasy-serien, Yuji Horii, ein frilans designar og skapar av Dragon Quest-serien, og Akira Toriyama, ein mangateiknar som er kjend for arbeidet sitt med Draqon Quest og Dragon Ball. Chrono Trigger følgjer ei gruppe av eventyrarar som reiser gjennom tida for å hindre ein global katastrofe.

Spelet var ein kritisk og kommersiell suksess då det vart gjeve ut i 1995. Det vart utgjeve til PlayStation i 1999, i ei utgåve utvikla av Tose. Ei noko utvida utgåve av spelet, også utvikla av Tose, vart utgjeve til Nintendo DS i Japan og Nord-Amerika i 2008 og i Europa i 2009. Nintendo DS-utgåva selde 790 000 kopiar innan mars 2009. Chrono Trigger har også vorte utgjeve til Virtual Console, PlayStation Network, iOS-einingar, Android-einingar og Microsoft Windows.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad

Datarollespel
Dataspel frå 1995
Nintendo DS-spel
PlayStation-spel
Super Nintendo Entertainment System-spel
Super Metroid

Super Metroid er eit action-eventyrspel utvikla og utgjeve av Nintendo til Super Nintendo Entertainment System i 1994. Det er det tredje spelet i Metroid-serien og etterfølgjer hendingane i Game Boy-spelet Metroid II: Return of Samus frå 1991. Spelaren kontrollerer dusørjegeren Samus Aran, som reiser til planeten Zebes for å hente tilbake ein stolen metroid-unge frå leiaren av rompiratane, Ridley. Spelet vart gjeve ut att gjennom tenesta Virtual Console i 2007 og som del av minikonsollen Nintendo Classic Mini: Super Nintendo Entertainment System i 2017. 

Spelemekanikkane i Super Metroid fokuserer på utforsking, der spelaren leiter etter oppgraderingar som lét ein nå tidlegare utilgjengelege område. Spelet introduserer fleire nye element til serien, mellom anna ein skjerm som viser forrådet til spelaren og høve til å skyte i alle himmelretningar og diagonalt.

Super Metroid fekk god mottaking, særleg for atmosfæren, spelemekanikkane, musikken og grafikken. Sjølv om spelet ikkje selde særleg bra i Japan, gjorde det det betre i Nord-Amerika. Super Metroid, saman med Castlevania: Symphony of the Night frå 1997, er godskrivne for å ha etablert undersjangeren «metroidvania» innan dataspel, og har inspirert fleire andre spel innan sjangeren. Det vart etterfølgt i 2002 av Metroid Fusion og Metroid Prime.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell japansk nettstad
 

Action-eventyrspel
Dataspel frå 1994
Metroid
Super Nintendo Entertainment System-spel
Super Mario Maker

Super Mario Maker er eit siderullande plattformspel og ein nivåeditor utvikla og utgjeve av Nintendo. Spelet vart lansert på Wii U i september 2015, og i ei utgåve tilpassa Nintendo 3DS i desember 2016.

Super Mario Maker lèt spelarar lage og spele på sine eigne brett basert på dei tidlegare spela Super Mario Bros., Super Mario Bros. 3, Super Mario World og New Super Mario Bros. U, i tillegg til å kunne dele bretta over internett. Spelet gjer nye verktøy og element gradvis tilgjengelege etter kvart som tida går i spelet, mellom anna det å kunne laste ned og spele på brett laga av andre spelarar.

Ein oppfølgjar med tittelen Super Mario Maker 2 vart utgjeve 28. juni 2019 til Nintendo Switch.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad

Dataspel frå 2015
Nintendo 3DS-spel
Plattformspel
Wii U-spel
Super Mario Maker 2

Super Mario Maker 2 er eit siderullande plattformspel og ein nivåeditor utvikla og utgjeve den 28. juni 2019 av Nintendo til Nintendo Switch. Spelet er oppfølgjaren til Super Mario Maker frå 2015 og introduserer fleire nye funksjonar og verktøy, inkludert tematikk frå ''Super Mario 3D World.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad

Dataspel frå 2019
Nintendo Switch-spel
Plattformspel
Nordisk meisterskap i friidrett 1961

Nordisk meisterskap i friidrett 1961 vart avvikla på Bislett stadion i Oslo dagane 31. juli til 2. august 1961. Meisterskapen omfatta 19 tevlingar for menn og 11 for kvinner.

Meisterskapen var den fyrste av tre nordiske meisterskap i friidrett, dei andre fann stad i 1963 og 1965.

Menn

100 meter

200 m

400 m

800 m

1500 m

5 000 m

10 000 m

110 m hekk

400 m hekk

3 000 m hinder

Høgdehopp

Stavhopp

Lengdehopp

Tresteghopp

Kulestøyt

Diskoskast

Sleggjekast

Spjutkast

Kvinner

100 m

200 m

400 m

800 m

80 meter hekk

Høgdehopp

Lengdehopp

Kulestøyt

Diskoskast

Spjutkast

Kjelder
Arbeiderbladet 1.august 1961
Arbeiderbladet 2.august 1961
Arbeiderbladet 3.august 1961

Sport i 1961
Idrettstilskipingar i Oslo
Castlevania: Aria of Sorrow

Castlevania: Aria of Sorrow er eit plattformspel utvikla og utgjeve av Konami til Game Boy Advance. Det er det tredje og siste spelet i Castlevania-serien på Game Boy Advance og vart utgjeve i Japan, Nord-Amerika og Europa i mai 2003. Produsenten Koji Igarashi, som har leidd produksjonen av tidlegare Castlevania-titlar, leidde òg utviklinga av Aria of Sorrow. Michiru Yamane returnerte òg for å komponere musikken til spelet, saman med Takashi Yoshida og Soshiro Hokkai.

Handlinga i Aria of Sorrow går føre seg i år 2035, etter at Dracula har vorte forsegla vekk etter eit slag i 1999. Spelet følgjer ferda til Soma Cruz, ein tenåring som har motteke okkulte krefter som følgje av å vere eit potensielt ilåt for reinkarnasjonen av Dracula, medan han kjempar mot skikkelsar som vil overta kreftene til den mektige vampyren. Aria of Sorrow innlemmar same kombinasjonen av element frå plattformspel og rollespel som det tidlegare Castlevania-spelet Symphony of the Night. Det introduserer også fleire nye element til serien, som at spelaren kan ta til seg ferdigheiter frå fiendar via «Tactical Soul»-systemet og ei futuristisk setting, til skilnad frå mellomaldersettinga i mange av dei andre Castlevania-spela.

Spelet selde mindre bra i Japan, men gjorde det godt i Nord-Amerika. Dert vart utgjeve på nytt i 2006, i ein dobbel pakke saman med spelet Castlevania: Harmony of Dissonance. Ein oppfølgjar til spelet, Castlevania: Dawn of Sorrow, vart utgjeven i 2005.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Datarollespel
Dataspel frå 2003
Game Boy Advance-spel
Metroidvania-spel
Castlevania: Dawn of Sorrow

Castlevania: Dawn of Sorrow er eit plattformspel utvikla og utgjeve av Konami. Det er det første spelet i Castlevania-serien på Nintendo DS og vart utgjeve i Japan, Nord-Amerika og Europa hausten 2005. Spelet er oppfølgjaren til Castlevania: Aria of Sorrow og byggjer vidare på handlinga til forgjengaren: Dracula er nedkjempa og kreftene hans er overtekne av reinkarnasjonen hans, Soma Cruz. Med hjelp frå allierte unngår Soma å verte ein ny mørk fyrste. Ein kult vert danna for å skape ein ny Dracula ved å ta livet til Soma, medan Soma og dei allierte handlar for å unngå eit slikt utfall.

Dawn of Sorrow innlemmar mange trekk frå tidlegare Castlevania-spel, som kombinasjonen av element frå plattformspel og rollespel, «Tactical Soul»-systemet frå Aria of Sorrow og ein mørk, gotisk atmosfære.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Datarollespel
Dataspel frå 2005
Nintendo DS-spel
Metroidvania-spel
Kuru Kuru Kururin

Kuru Kuru Kururin er eit hjernetrimspel utvikla av Eighting og utgjeve av Nintendo til Game Boy Advance. Det kom ut 21. mars 2001 i Japan og 22. juni same året i Europa, som ein lanseringstittel. Spelet var offisielt tilgjengeleg i Nord-Amerika først den 11. februar 2016 gjennom Virtual Console til Wii U. Kuru Kuru Kururin er den første tittelen i ein serie av tre dataspel, der dei to oppfølgjarane, Kururin Paradise og Kururin Squash!,  berre har vorte gjevne ut i Japan.

I Kuru Kuru Kururin styrer spelaren ein sakte roterande pinneforma fargreie kalla Helirin og må manøvrere henne gjennom labyrintar utan å røre veggene. Spelaren kontrollerer retning og fart på fargreia, der utfordringa kjem av at ho roterer kontinuerleg. Ein kan samle inn bonusar, slå eigne rekordar og prøve å kome gjennom nivåa utan å støyte borti noko. Spelet stør også fleirspelar.

Kjelder 

Dataspel frå 2001
Game Boy Advance-spel
Hjernetrimspel
Virtual Console-spel til Wii U
Eduard Hämäläinen

Eduard Hämäläinen () er ein tidlegare mangekjempar fødd i Karaganda i den dåverande sovjetrepublikken Kasakhstan. Han tevla etter tur som representant for Sovjetunionen, Kviterussland og Finland. Hämäläinen vann sølvmedaljen i tikamp i tre verdsmeisterskap i rad og dessutan eitt EM-sølv.

Aktiv
Hämäläinen representerte Sovjetunionen då han vart sjuandemann i tikampen ved VM 1991. Året etter kom han på andreplass i det såkalla meistermøtet i Götzis, deretter vann han Götzis-tevlinga både i 1993, 1994 og 1997. Her var det han i 1994 gjorde sin beste tikamp og sanka 8 735 poeng. I 1993 vart Hämäläinen nummer to i verdsmeisterskapen i Stuttgart, ein prestasjon han gjentok i VM 1995 i Göteborg, begge gongane som representant for Kviterussland og slått klart av Dan O’Brien frå USA. 

Hämäläinen hadde busett seg i Finland, fødelandet til oldefaren i farslinja, og representerte landet frå 1997. I sin fyrste sesong som finsk utøvar vann han sitt tredje rake VM-sølv, ved det høvet fann han sin overmann i tsjekkiske Tomáš Dvořák.  Sommaren 1998 sikra Hämäläinen seg enno ein sølvmedalje, i europameisterskapen i Budapest hamna han bak Erki Nool frå grannelandet Estland.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 1991 i Tokyo: Nr 7 – 8 233 poeng
VM 1993 i Stuttgart: Sølvmedalje – 8 724 poeng, bakom Dan O’Brien (8 817 p)
EM 1994 i Helsinki: Braut
VM 1995 i Göteborg: Sølvmedalje – 8 489 poeng, bakom Dan O’Brien (8 695 p)
OL 1996 i Atlanta: Nr 5 – 8 613 poeng
VM 1997 i Aten: Sølvmedalje – 8 730 poeng, bakom Tomáš Dvořák (8 837 p)
EM 1998 i Budapest: Sølvmedalje – 8 587 poeng, bakom Erki Nool (8 667 p)
VM 2001 i Edmonton: Braut

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Eduard Hämäläinen» frå ,  den 3. juli 2019.  
 

Mangekjemparar
Finske friidrettsutøvarar
Belarusiske friidrettsutøvarar
Sovjetiske friidrettsutøvarar
Gerhard Sperling

Gerhard Sperling () er ein tysk tidlegare kappgjengar frå Berlin som representerte Aust-Tyskland. Den dauve utøvaren vann i 1971 EM-sølv på 20 kilometer.

Aktiv
Sperling spesialiserte seg på 20 km kappgang og var ein verdas beste i eit tiår fram til Sommar-OL 1972. Etter to fjerdeplassar på distansen i EM 1966 og 1969, femteplass i Sommar-OL 1968, lukkast han endeleg å vinne ein medalje ved europameisterskapen 1971 i Helsinki. I den finske hovudstaden gjekk han inn til sølvmedalje på tida 1.27.29, slått med knappe ni sekundar av Nikolaj Smaga frå Sovjetunionen. Året etter vart Sperling fjerdemann under sommarleikane i München, han siste store tevling.

Sperling vart austtysk meister på 20 km i 1966, 1968, 1969 og 1971.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 1964 i Tokyo: Nr 9 – 1.33.15
EM 1966 i Budapest: Nr 4 – 1.31.25
OL 1968 i Mexico-byen: Nr 5 – 1.35.27
EM 1969 i Aten: Nr 4 – 1.32.04
EM 1971 i Helsinki: Sølvmedalje – 1.27.29, bakom Nikolaj Smaga (1.27.20)
OL 1972 i München: Nr 4 – 1.27.55

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Gerhard Sperling» frå ,  den 3. juli 2019.  
 

Tyske friidrettsutøvarar
Tyske deltakarar under sommar-OL 1964
Austtyske deltakarar under sommar-OL 1968
Austtyske deltakarar under sommar-OL 1972