alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Filmen Deadpool

{{Infoboks film
|tittel= Deadpool
|filnamn = Deadpool Movie logo.png
|opphavsland = USA
|regissør = Tim Miller
|produsent = Simon Kinberg  Ryan Reynolds  Lauren Shuler Donner
|manus = Rhett Reese  Paul Wernick
|musikk = Tom Holkenborg
|selskap = Marvel Entertainment
|format = 
|år = 2016
|lengd = 108
|budsjett = 58 millionar USD
|aldersgrense = 
|oppfølgjar = Deadpool 2
}}Deadpool er ein amerikansk superheltfilm frå 2016, basert på Marvel Comics-karakteren under same namn. Filmen er den åttande i filmserien X-Men og den første Deadpool-filmen. Han er regissert av Tim Miller og skriven av Rhett Reese og Paul Wernick, med Ryan Reynolds i hovudrolla, i tillegg til Morena Baccarin, Ed Skrein, T.J. Miller, Gina Carano og Brianna Hildebrand i andre roller. Handlinga i filmen fokuserer på Wade Wilson som er på jakt etter mannen som gav han mutant-superkrefter, men også ein arrete utsjånad, som antihelten Deadpool.Deadpool vart publisert i USA 12. februar 2016, etter ein ukonvensjonell marknadskampanje der reklame for filmen vart sirkulert hyppig over internettet. Filmen vart ein kommersiell og kritisk suksess. Han tente inn over 783 millionar USD mot eit budsjett på 58 millionar USD. Filmen fekk positiv omtale for skodespelet til Reynolds, humoren og for å vere trufast til dei opphavlege teikneseriane. Ein oppfølgjar, Deadpool 2'', vart utgjeven i mai 2018.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 
 

Actionkomediar
Filmar frå 2016
Filmar frå USA
Julia Catherine Beckwith

Julia Catherine Beckwith () var ein kanadisk forfattar som er blitt kjend som den første romanforfattaren frå Canada.

Liv
Beckwith var fødd i Fredericton i New Brunswick. Mykje av barndommen budde ho i Nova Scotia og Quebec. Mor hennar, Julie-Louise Le Brun, var dotter av Jean Baptiste Le Brun de Duplessis og stamma frå ein framståande fransk familie som slo seg ned i Canada på 1600- og 1700-talet. Far hennar, Nehemiah Beckwith (U.E.L.) var ein lojalist frå Connecticut. Han slo seg ned i New Brunswick i 1780, der han åtte eit framgangsrikt verft.  

To år etter at Beckwith hadde skrive sin første roman, men ikkje gjeve han ut endå, døydde faren i ei drukningsulukke. I 1820 
Ho blei send til Kingston i Ontario for å bu hjå slektningar og skipa ein kostskule for jenter. Her møtte ho George Henry Hart, som ho gifta seg med den 3. januar 1822.

Virke
Beckwith skreiv den første romanen sin, St Ursula’s Covent (eller The Nun of Canada), då ho var sytten.

Mor til Beckwith hadde gått over frå katolisismen til ektemannen si metodistiske tru, men det var den religiøse bakgrunnen til mora som gav Beckwith bakgrunnsmaterialet for den første romanen hennar. Beckwith var også inspirert av reisene sine i Quebec og Nova Scotia, som kunne vera strabiøse kanoreiser. 

Det tok nesten ti år for Beckwith å finna nokon som ville gje ut verka hennar.  I 1824 gjekk Hugh C. Thomson med på å gje ut den romantiske romanen St. Ursula’s Convent or, The Nun of Canada; Containing Scenes from Real Life. Etter eige ønske var Beckwith  anonym.  Det blei berre trykka 165 bøker. Etter at boka blei kritisert som for komplisert, blei nesten alle utgåvene tapte.

Seinare flytta Beckwith og ektemannen til USA. Her skreiv ho sin andre roman, Tonnawanda ; or, The Adopted Son of America ; an Indian Story, som ho gav ut i Rochester i New York som skriven av ein amerikanar (By an American).  I 1831 flytta Beckwith, mannen og seks barn tilbake til Fredericton. Her skreiv ho sin tredje roman, Edith (eller The Doom), men denne blei ikkje gjeven ut i hennar levetid.

28. november 1867 døydde Julia Catherine Beckwith i Fredericton i New Brunswick, 71 år gammal.

Ettermæle
Først rundt 1900, i lag med ei auka interesse for kanadisk litteratur, blei folk merksame på forfattarskapen til Beckwith. I 1904 kjøpte sjefsbibliotekaren ved Toronto Public Library, James Bain, eit eksemplar av St. Ursula’s Covent på auksjon for 8 dollar. Berre fem andre eksemplar av boka er kjende (ein ved Library of Congress i Washington, dei andre ved Bibliothèque Nationale de Quebec, Brock University og University of New Brunswick), medan biblioteket ved McGill University har ei ufullstendig utgåve.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Julia Catherine Beckwith» frå ,  den 13. august 2018.

Bakgrunnsstoff 
 Julia Catherine (Hart) Beckwith ved FadedPage.com
 Biografi ved Dictionary of Canadian Biography Online

Kanadiske forfattarar
Kvinnelege forfattarar frå 1800-talet
Folk frå New Brunswick
Traun

Traun er ein by og ein kommune i distriktet Linz-Land i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 15,5 km² og i kring 24 500 ibuarar. Byen Traun ligg 273 meter over havet, på nordbreidda av elva Traun.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Traun (Stadt)» frå ,  den 13. august 2018.  
 

Kommunar i Oberösterreich
Brønnbåt

Brønnbåt eller kvase er eit fartøy til transport av levande fisk. 
Ein brønnbåt skil seg frå andre båtar ved at lasterommet er ein brønn med sirkulasjon av friskt sjøvatn, slik at ein kan frakta fisk som er fanga eller frå oppdrettsanlegg levande fram til tilverkings- eller salsstad.

Referansar

Båttypar
Fiske
Fiskeoppdrett
Serkland

Serkland eller Særkland er ei nemning frå norrøn tid om Mesopotamia og Nord-Afrika. 

Namnet har ulike tolkingar. Serkarane kan visa til sarasenerne, eit namn brukt om muslimar på denne tida. Namnet kan også ha vore henta frå serkr ('kappe», kjole'), og land, noko som refererer til kleda som folk i området hadde på seg. Ei anna mogleg forklaring er det tyrkiske ordet for «førti pelsar», som var ein viktig valuta i vikingtida, og som resulterte i dagens [russisk]]e ord for «førti», sorok. Det kan òg vera nærskyldt med Sarkel, ein by i Khazarriket.

Fleire soger nemner Serkland: Ynglinga saga, Sörla saga sterka, Sörla þáttr, Sagaen om Sigurd Jorsalfare og Hjálmþés saga ok Ölvis. Det er også nemnd av skalden Þórgils fiskimaðr frå 100-tallet, og skalden Þórarinn stuttfeldr frå 1100-talet.

Sjå òg 
 Bláland
 Gardarike
 Vinland
 Miklagard

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Serkland» frå ,  den 14. august 2018.

Litteratur 

 Ture Johnsson Åre. Austr i Karusm och Särklandsnamnet. I Fornvännen 42, s. 290–305. Stockholm 1947.  
 Sven B. F. Jansson. Runinskrifter i Sverige. Stockholm 1963
 Carl L. Thunberg (2011). Särkland och dess källmaterial

Vikingtida
Stader i norrøne soger
Spesielle grenseområde i Murmansk oblast

Spesielle grenseområder i Murmansk oblast inkluderer kommunene Kola og Petsjenga, Grense Jakobselv, landsbyane Petsjenga og Pisaritunturi (For desse områda er ansvaret for grensevakt overført til Karelia grensevaktdistrikt med hovudkvarter i Petrozavodsk), men ekskluderer et kystbelte langs Varangerfjorden, vestsida av Petsjengafjorden og Liinakhamari. Desse områda høyrer til Vestre arktiske grenseområde.

Referansar

Den norsk-russiske riksgrensa
Den russiske riksgrensa
Rammetromme

Rammetromme er ein type tromme med trommeskinn som har ein radius større enn djupna til tromma.
Slike trommer kan ha eit eller to trommeskinn som kan vera av skinn eller kunststoff. Ramma er ofte rund og kan vera av treverk, kunstfinér eller kunstmateriale. 
Ein kan slå slike trommer med handa eller bruka stikker til å slå dei med. Fleire typar kan ha små metallstykke eller ringar i sidene eller mellom trommeskinna som lagar ekstra lyd når ein slår eller rister på tromma.

Trommeslaget er svært gammalt,og finst i ei rekkje kulturar. Dei er kjende frå det gamle Egypt, og har sidan vore brukt rundt Middelhavet, særleg som eit instrument brukt av kvinner. I område rundt polarsirkelen har dei vore brukt innan sjamanisme for å gå i transe.

Typar

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Frame drum» frå ,  den 14. august 2018.  
 

Trommer
Martin Roe

Martin Roe () er ein norsk friidrettsutøvar frå Bergen som primært tevlar i mangekamp, men også deltek i øvingar som 110 meter hekk og lengdehopp på nasjonalt nivå. Han er norsk rekordhaldar i tikamp med 8 228 poeng, oppnådd i april 2018. Roe er medlem i Idrettslaget Fri.

Roe vart norsk tikampmeister i 2012, 2015 og 2017, i 2017 vann han også 110 m hekk. Han vart nummer 11 i tikampen under EM 2016 og nummer 12 i London-VM året etter. Den 2. juli 2017 sette han personleg rekord med 8 144 poeng då han sigra i øvinga ved Europacupens 2. divisjon for landslag i spanske Monzón. 28. april 2018 oppnådde Roe 8 228 poeng og vann eit mangekampstemne i Firenze, han sletta dermed den 19 år gamle noregsrekorden til Benjamin Jensen. Under EM i friidrett 2018 i Berlin vart Roe sjettemann med sine 8 131 poeng.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Martin Roe» frå ,  den 15. august 2018.  
 

Norske mangekjemparar
Folk frå Bergen
Norske friidrettsutøvarar
Sondre Guttormsen

Sondre Guttormsen () er ein norsk friidrettsutøvar, fødd i Davis i delstaten California i USA, som kom på delt sjetteplass i stavhopp under EM i friidrett 2018 i Berlin, der han sette norsk rekord i øvinga ved å ta seg over 5,75 meter. Han er medlem i Ski Idrettslag.

Guttormsen sette i slutten av juli 2018 ny personleg rekord i stav med 5,60 meter ved eit stemne i Karlstad. Vel to veker seinare klarte han 5,75 m i EM-finalen i Berlin, noko som gav han ein delt sjetteplass i meisterskapen. Samstundes forbetra han den norske stavrekorden med tre centimeter, den gamel rekorden på 5,72 m sette Trond Barthel sommaren 1996.

I 2019 flytta han norgesrekorden til 5,80 meter.

Under eit stemne i Chula Vista i USA i 2021 forbetra Guttormsen den norske rekorden til 5,81 meter.

Under Diamond League-finalen i september 2022, Weltklasse Zürich, vart Guttormsen nummer to og tangerte den norske rekorden i stavsprang på 5,86.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Sondre Guttormsen» frå ,  den 15. august 2018.  

Norske stavhopparar
Norske deltakarar under sommar-OL 2020
Sigrid Borge

Sigrid Borge () er ein norsk friidrettsutøvar frå Hausvik i Hordaland som tevlar i spjutkasting, ei øving der ho under EM i friidrett 2018 enda på åttandeplassen.

Borge vart norsk meister i spjutkast 2016 og 2017. Ho sette den 17. juni 2017 personleg rekord med 63,28 meter ved eit stemne i Bærum, av norske kvinneleg spjutkastarar er det einast Trine Solberg har kasta lengre. Borge fekk dermed delta i VM i friidrett 2017, men mislukkast i kvalifiseringa med 55,08 m som best. Året etter kvalifiserte ho seg til EM-finalen i Berlin, der ho oppnådde 59,60 m og vart nummer åtte.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sigrid Borge» frå ,  den 15. august 2018.  
 

Norske spydkastarar
Folk frå Osterøy
Norske friidrettsutøvarar
Crowdy-crawn

Crowdy-crawn er ei rammetromme frå Vest-Cornwall laga av ein trering med eit trommeskinn av saueskinn. Den eldste omtalen av tromma er frå 1880. Ho likner det irske instrumentet bodhrán. Ho blir brukt av norske korniske folkemusikk-grupper som soloinstrumnet eller til akkompagnement.  Namnet «crowdy-crawn» kjem frå kornisk croder croghen, bokstaveleg 'skinn-såld,' og er av og til avkorta til «crowd».

Instrumentet skal ha kome frå ein jordbruksreiskap brukt til å sanka og/eller måla korn. På liknande vis skal den irske bodhránen ha kome frå eit drøftetrau brukt til å sikta ut større delar frå hausta korn: «mostbodhrán were made out of sieves and riddles, you know, for riddling corn, they just removed the wire, and used the frame.» Denne typen instrument er også kjend som riddle drum i Dorsetshire og Wiltshire i England.

Når ein ikkje brukte han på åkeren kunne ein crowdy-crawn brukast til å oppbevara ulike småsaker i heimen: «In old country house-keeping in West Cornwall, odd things, all worth saving, but for which no special place on the wall, shelf, chimney board, or dresser was provided, were tidied away into the 'crowdy-crawn'; a sieve-rind with a bottom of stretched sheep-skin, serving on occasion also as a tambourine for dancers, but originally meant as a corn-measure.» Omgrepet er også brukt i moderne tid om ei samling av folk for kornisk kulturell forteljing, blondemaking, kvilting, spinning og andre tradisjonelle virke.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Crowdy-crawn» frå ,  den 15. august 2018.  
 

Handtrommer
Rammetrommer
Engelske musikkinstrument
Keltiske musikkinstrument
Cornwall
Korniske ord og uttrykk
Andrius Gudžius

Andrius Gudžius () er ein litauisk friidrettsutøvar frå Kaunas som vart verdsmeister 2017 og europameister 2018 i diskoskasting, begge gongane med Daniel Ståhl frå Sverige på sølvplass.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Andrius Gudžius» frå ,  den 15. august 2018.  
 

Litauiske diskoskastarar
Verdsmeistrar i friidrett
Litauiske deltakarar under sommar-OL 2016
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2016
Litauiske deltakarar under sommar-OL 2020
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2020
Wojciech Nowicki

Wojciech Nowicki () er ein polsk friidrettsutøvar frå Białystok som i 2018 vart europameister og 2021 olympisk meister i sleggjekasting. Han har elles vunne bronsemedaljen i øvinga i tre verdsmeisterskap; 2015, 2017 og 2019, samt i EM i friidrett 2016 og Sommar-OL 2016. Han sette personleg rekord med 82,52 meter då han i 2021 vann sleggjetevlinga under dei olympiske sommarleikane i Tokyo.

Aktiv
Nowicki sette våren 2015 personbeste med 78,71 m under eit stemne heime i Białystok. Tre månader seinare kasta han nesten like langt i VM-finalen 2015 og fekk bronsemedaljen. Året etter vart han bronsemedaljør i så vel europameisterskapen som i Sommar-OL. Sommaren 2017 forbetra han den personlege rekorden til 80,47 m heime i Białystok, for så å vinne endå ein bronsemedalje under verdsmeisterskapen 2017 i London. 2. juli 2018 flytta Nowicki den personlege rekorden til 81,85 meter. Vel ein månad seinare vart han europameister i Berlin. Frå Doha-verdsmeisterskapen 2019 reiste han heim med si femte internasjonale bronsemedalje, hans tredje VM-bronse i rad. Høgdepunktet for Nowicki kom då han i den tredje omgangen av OL-finalen i Tokyo 4. august 2021 presterte livsbeste med eit kast på 82,52 meter. Dermed vart han olympiske meister, norske Eivind Henriksen vart nummer 2 med 81,58 m i sluttprotokollen.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 2015 i Beijing: Bronsemedalje – 78,55 m
EM 2016 i Amsterdam: Bronsemedalje – 77,53 m
OL 2016 i Rio de Janeiro: Bronsemedalje – 77,73
VM 2017 i London: Bronsemedalje – 78,03 m
EM 2018 i Berlin: Gullmedalje – 80,12 m, framom Paweł Fajdek (78,69 m)
VM 2019 i Doha: Bronsemedalje – 77,69 m
OL i 2021 i Tokyo: Gullmedalje – 82,52 m, framom Eivind Henriksen (81,58 m)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Wojciech Nowicki» frå ,  den 3. mai 2021.  
 

Polske sleggekastarar
Europameistrar i friidrett
Olympiske meistrar for Polen‎
Olympiske meistrar i sleggekast
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Polen‎
Medaljevinnarar under sommar-OL 2016
Polske deltakarar under sommar-OL 2016
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2016
Medaljevinnarar under sommar-OL 2020
Polske deltakarar under sommar-OL 2020
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2020
Inês Henriques

Inês Henriques () er ein portugisisk friidrettsutøvar frå Rio Maior som i 2017 vart den fyrste kvinnelege verdsmeister i 50 kilometer kappgang og i 2018 den fyrste kvinnelege europameisteren på same distansen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Inês Henriques» frå ,  den 15. august 2018.  
 

Portugisiske friidrettsutøvarar
Kappgjengarar
Verdsmeistrar i friidrett
Europameistrar i friidrett
Portugisiske deltakarar under sommar-OL 2004
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2004
Portugisiske deltakarar under sommar-OL 2012
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2012
Portugisiske deltakarar under sommar-OL 2016
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2016
Thomas Röhler

Thomas Röhler () er ein tysk friidrettsutøvar frå Jena som i 2016 vart olympisk meister og 2018 europameister i spjutkasting. Han har ein personleg rekord i øvinga på 93,90 meter, oppnådd i Doha den 5. mai 2017.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Thomas Röhler» frå ,  den 15. august 2018.  
 

Tyske spydkastarar
Olympiske meistrar for Tyskland
Europameistrar i friidrett
Michał Haratyk

Michał Haratyk () er ein polsk friidrettsutøvar frå Cieszyn som i 2018 vart europameister i kulestøyting, to år etter han tok sølvmedaljen i same øvinga under EM i friidrett 2016. Haratyk sin personlege rekord på 22,08 meter oppnådde han i Ostrava 13. juni 2018.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Michał Haratyk» frå ,  den 15. august 2018.  
 

Polske kulestøytarar
Europameistrar i friidrett
Polske deltakarar under sommar-OL 2016
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2016
Polske deltakarar under sommar-OL 2020
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2020
Natalija Prysjtsjepa

Natalija Prysjtsjepa () er ein ukrainsk friidrettsutøver frå Rivne som i 2016 vart europameister på 800 meter i Amsterdam, og som to år etter forsvarte EM-tittelen på distansen under Friidretts-EM i Berlin. Ho har ein personleg rekord på 800 m på tida 1.58,60, oppnådd i Zürich i 2016.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Natalija Pryschtschepa» frå ,  den 15. august 2018.  
 

Ukrainske friidrettsutøvarar
Mellomdistanseløparar
Europameistrar i friidrett
Folk frå Rivne
Léa Sprunger

Léa Sprunger () er ein sveitsisk friidrettsutøvar frå Nyon i Vaud-kantonen som i 2018 vart europameister i 400 meter hekk, to år etter ho tok bronsemedaljen i same øvinga under friidretts-EM i Amsterdam. Sprunger er aktiv også i andre sprintøvingar og har tidlegare delteke i mangekamp.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Léa Sprunger» frå ,  den 15. august 2018.  
 

Sveitsiske friidrettsutøvarar
Europameistrar i friidrett
Paraskevi Papachristou

Paraskevi Papachristou () er ein gresk friidrettsutøvar frå Aten som i 2018 vart europameister i tresteghopp, to år etter ho tok bronsemedaljen i same øvinga under friidretts-EM i Amsterdam. Papchristou sette sin personlege rekord i tresteg på 14,73 meter under eit stemne i Filothéi i juni 2016.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Paraskevi Papachristou» frå ,  den 15. august 2018.  
 

Greske friidrettsutøvarar
Tresteghopparar
Europameistrar i friidrett
Anouk Vetter

Anouk Vetter () er ein nederlandsk friidrettsutøvar frå Amsterdam som i 2016 vart europameister i sjukamp under EM i friidrett 2016 i heimbyen. Året etter vann ho sølvmedaljen i sjukampen då verdsmeisterskapen 2017 fann stad i London, der ho forbetra sin eigen nederlandske rekord med 10 poeng til 6 636 poeng.

Aktiv
Vetter presterte personbeste med 6 626 poeng då ho vann gullmedaljen i sjukampen under EM 2016. Året etter forbetra ho sin personlege rekord med 10 poeng i London-OL , noko som gav henne breonseplassen i øvinga. Fire år seinare flytta ho sitt livsbeste til 6 689 poeng då dei olympiske sommarleikane vart avvikla i Tokyo, og kompletterte medaljesamlinga med eit sølv.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap 
EM 2014 i Zürich: Nr 7 – 6 281 poeng
VM 2015 i Beijing: Nr 12 – 6 267 poeng
EM 2016 i Amsterdam: Gullmedalje – 6 626 poeng, framom Antoinette Nana Djimou (6 548 poeng)
OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 10 – 6 394 poeng
VM 2017 i London: Bronsemedalje – 6 636 poeng
EM 2018 i Berlin: Nr 5 – 6 414 poeng
VM 2019 i Doha: Braut den siste øvinga
OL i 2021 i Tokyo: Sølvmedalje – 6 689 poeng, bakom Nafissatou Thiam (6 791 poeng)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Anouk Vetter» frå ,  den 7. mai 2022.  

Nederlandske friidrettsutøvarar
Mangekjemparar
Europameistrar i friidrett
Matthew Hudson-Smith

Matthew Hudson-Smith () er ein britisk friidrettsutøvar frå Wolverhampton som i 2018 vart europameister på 400 meter, fire år etter han tok EM-sølv på same distansen. Både under Friidretts-EM 2014 og 2016 var han med på Storbritannias lag som vann gull i 4 x 400 meter stafett. Hudson-Smith sin personlege rekord på 400 meter lyder på 44,48 sekundar og vart oppnådd under Sommar-OL 2016 i Rio de Janeiro.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Matthew Hudson-Smith» frå ,  den 15. august 2018.  
 

Britiske sprintarar
Europameistrar i friidrett
Pascal Martinot-Lagarde

Pascal Martinot-Lagarde () er ein fransk hekkeløpar frå Saint-Maur-des-Fossés som i 2018 vart europameister på 110 meter hekk i Berlin, fire år etter han tok bronsemedaljen i same øvinga under EM 2014 i Zürich. Pascal Martinot-Lagarde vann i 2014 korthekken samanlagt i den såkalla Diamatserien (Diamond League), same sommaren som hen sette fransk rekord i 110 m hekk med tida 12,95 sekundar under DL-stemnet i Monaco.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Pascal Martinot-Lagarde» frå ,  den 15. august 2018.  
 

Franske hekkeløparar
Europameistrar i friidrett
Markland

Markland ('skoglandet') er eit gammalt norrønt namn på kyststrekningar av Nord-Amerika, truleg austkysten av Labrador.

Etter sogetradisjonen blei Markland først sett av islendingen Bjarne Herjolfsson då han kom ut av kurs på veg til Grønland. Han gjekk ikkje i land. Markland fekk namn av Leiv Eiriksson då han siglde langs den nordamerikanske nordaustkysten kring år 1000.

Sjå òg
Vinland

Kjelder 

Canada
Stader i norrøne soger
Stadnamn av norrønt opphav
Vikingtida
Vinland

Vinland er ei nemning for eit landområde funne av Leiv Eiriksson og følgjet hans då dei siglde frå Grønland til austkysten av Nord-Amerika for rundt tusen år sidan.
Dei viktigaste kjeldene til det ein veit om Vinland er islendingesogene Soga om Eirik Raude og Grønlendingesoga. Ifølgje sogene låg Vinland sør for Helluland og Markland.

Det finst fleire spekulasjonar om nøyaktig kvar landet låg. Det er funne arkeologiske spor etter norrøn busetnad på L'Anse aux Meadows på nordspissen av Newfoundland og på Baffinøya i Canada som er blitt kopla til omgrepet. New Foundland blir tradisjonelt kalla Littla Helluland, og landet innafor Helluland it Mikla (Store Helluland).

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Vinland» frå ,  den 15. august 2018.  

Canada
Vikingtida
Stader i norrøne soger
Stadnamn av norrønt opphav
Scotch egg

Scotch egg er ein engelsk rett laga av eit hardkokt egg som er blitt rulla i kjøtfarse og deretter brødsmular og deretter frityrsteikt. Det er ein utbreidd piknikrett og snøggmat i Storbritannia. Retten er er eit av dei tidlegaste døma på ferdigmat. Opphavet til namnet er uklar, ettersom retten ikkje har noko kjend samband med Skottland.

Delikatesseforretningen Fortnum & Mason i London i 1738 hevder at dei fann opp Scotch egg i 1738. Ifølgje Culinary Delights of Yorkshire oppstod retten i Whitby i Yorkshire i England på 1800-talet, og egga var opphavleg dekte av fiskefarse. Dei skal ha namn etter serveringsstaden William J. Scott & Sons, som selde dei.

Den eldste trykte oppskrifta på retten finn ein i 1809-utgåva av Maria Rundell si kokebok A New System of Domestic Cookery. Som andre 1800-talsforfattarar ville Rundell serever scotch egg varmt med sjysaus.<ref>Oxford Companion to Food, s.v. Scotch egg</ref>

KjelderDenne artikkelen bygger på «Scotch egg» frå , og «Scotch egg» frå  den 16. august 2018.''  
 

Britisk mat
Eggeretter
Snøggmat