alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Frå arilds tid

Frå arilds tid er eit omgrep som tyder for svært lenge sidan. 

Omgrepet har om lag same meining som frå uminnelege tider. Omgrepet har ikkje samanheng med mannsnamnet Arild, men er samansett av dei norrøne orda ár, tidleg, og alda, genitiv fleirtal av ǫld, tid. På norrønt lydde uttrykket «ár alda», på gammaldansk «arelde». Norske dialektar har brukt uttrykket «frå arals tid», med ordet tid som eit tautologisk (unødvendig) tillegg. 

Uttrykket er vore utsett for mange omtydingar, folk har vilt knytte uttrykket til namnet Arild eller namn som Orre, Ariel eller Aron. Ei delvis riktig modernisering av uttrykket er «frå urolds tid».

Kjelde 
 Falk og Torp 1903: Etymologisk ordbog over det norske og det danske sprog Faksimileutg. Bjørn Ringstrøms antikvariat 1992 ISBN 82-90520-16-6

Uttrykk
Tid
Karatsjajevo-Tsjerkessia

Karatsjajevo-Tsjerkessia (russisk Карачаево-Черкесская Республика, karatsjaiisk Къарачай-Черкес Республика, tsjerkessisk Къэрэшей-Шэрджэс Республикэ) er ein republikk i Russland og eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. Hovudstaden er Tsjerkessk, arealet er 14 100 km² og innbyggjartalet 478 500 (2010).

Folkesetnad 
Den einaste større byen er Tsjerkessk (116 300 ibuarar).

Folkesetnaden i republikken er etnisk samansett. Karatsjaiar og tsjerkessarar utgjer til saman om lag halvparten av folket. Ved folketeljinga i 2010 var den etniske samansetjinga:

 Karatsjaiar: 40,7 %
 Russarar: 31,4 %
 Tsjerkessarar: 11,8 %
 Abazinar: 7,7 %
 Nogaiar: 3,3 %

Delen russarar har gått markert ned sidan oppløysinga av Sovjetunionen, frå 42,4 % i 1989. I 2006 vart det oppretta ein eigen abazinsk rajon (kommune) i republikken, etter ei folkerøysting, og i 2007 vart det òg oppretta ein eigen nogaiisk rajon.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Republikken sine offisielle heimesider på russisk
 Artikel frå Kommersant  på engelsk
 Artikkel frå NUPI på engelsk

Russiske føderasjonssubjekt
Republikkar i Russland
Pedar Jalvi

Pedar Jalvi eller Peđar Jalvi () var Finlands første samiske forfattar. Jalvi var fødd i Outakoski i Utsjoki og døydde i Enare. Han var også kjend som Pekka Pohjansäde, Piera Klemetinpoika Helander og Lemehaš-Biehtár. Han gav ut Muohtačalmmit i 1915.

Finske forfattarar
Samiske forfattarar
Nordsamar
Finske samar
Buøy

Buøy er eit delområde i Hundvåg bydel i Stavanger kommune i Rogaland fylke.

Delområdet har eit areal er 1,19 km² og innbyggjartalet i 2005 var 1792 personar. Buøy er inndelt i 4 grunnkretsar.

Rosenberg Mekaniske Verksted ligg på Buøy. Buøy er i dag kjend for det 17,5 meter høge og 3,5 meter breie vasstårnet som står på toppen av øya. Tårnet vart bygd i 1919-1920 og er eit kjent landemerke i Stavanger. I 1977 vart Buøy knytt til fastlandet via Bybrua.

Grunnkretsar 

11030100 Buøy består av 

 11030101 Buøy 2
 11030102 Buøy 1
 11030104 Engøy
 11030105 Sølyst/Grasholmen

Øyar i Rogaland
Bydelar og delområde i Stavanger
Bjørnøy

Bjørnøy er ei øy i Stavanger kommune i Rogaland. Bjørnøy ligg mellom Hundvåg i vest og Roaldsøy i aust. Øya er busett og er det er mykje busetnad, men framleis finst det store «grøne» område. Øya er knytt til Austbø på Hundvåg med brua over Skadesundvegen. Til aust ligg brua over til Roaldsøy ved Roaldsøyvegen.

Øyar i Stavanger
Isak Rokne

Isak Rokne () var ein framtredande norsk spelemann frå Voss. Han er rekna som ein av dei fremste læremeistrane til Ola Mosafinn.

Isak Rokne lærde mykje spel av Arnfinn Knutsson Skutle, som og var læremeistar for Hans Selland då denne kom og busette seg på Skutle seinare. Sjølv rekna Arnfinn Skutle seg som elev av storkulten Eirik Medås frå Hardanger. Isak Rokne var og i lære hjå Nils Rekve.

Ola Mosafinn sneik seg til slåttar frå Isak alt medan han var smågut, og la seg under golvtilet for å lye på medan Isak lærde opp ein annan spelemann. Mosafinn sette seinare stor pris på spelet etter Isak.

Isak for til Amerika alt i 1845 og døydde der. Mykje av spelet hans vart ført vidare av Hans Skutle og Ola Mosafinn. Arne Bjørndal reknar ellve slåttar som Rokne-slåttar i Hardingfeleverket, dei fleste skrive opp etter Mosafinn. Ein slått frå Nordhordland kan med visse og reknast som Rokne-spel.

«Det er sannsynleg at fleire gode Vossaslåttar gjekk tapt når Isak for, men som me skynar vart det ogso nokre att, og dei høyrer med mellom dei beste me har.» (Bjarne Ljones).

Rokneslåttar i Hardingfeleverket 

Mange av slåttane etter Isak Rokne er og mykje nytta i Hardanger.

 Hamlagrøen, Norsk Folkemusikk 1. Dette skulle ha vore bryllaupsslåtten hans Isak. Namnet kjem seg frå ein spelemann som budde attmed Hamlagrøvatnet. Mosafinn lærde slåtten av Isak kring 1850.
 Nøringen, Norsk folkemusikk 90a. Isak hadde slåtten frå Nils Rekve.
 Tussebruri eller Røven. Mosafinn lærde slåtten av Isak då Ola var tolv år gamal i 1840.
 Vossarull, Norsk folkemusikk 145a  . I Telemark er denne slåtten kjend som Lonarkjempun.
 Halling, Norsk folkemusikk 148c . I Telemark er denne slåtten kjend som Kvamshallingen. Slåtten er gamal i Hardanger.
 Halling, Norsk folkemusikk 151a . I Telemark er slåtten kjend som Sevliden.
 Springar, Norsk folkemusikk 108 . Minner noko om springaren Sundbreien frå Ål i Hallingdal. Mosafinn spela inn slåtten for voksrull i 1911, og Truls Ørpen retta noko på nedskrifta etter opptaket.
 Sigridslåtten, Norsk folkemusikk 67. Rokne lærte bort slåtten til Johannes Fossmark, som var kjelde for Ola M. Havre frå Nordhordland. Spelast på Ljosblått felestille.
 Springar, Norsk folkemusikk 130 (b IV) . I Hardanger er denne slåtten godt kjend.
 Springar, Norsk folkemusikk 135 (b IV) . På felestillet g-d-a-d (ljosblått).
 Springar, Norsk folkemusikk 389b. Variant a er etter Nils Brakvatn. Mosafinn spela inn denne slåtten på Voksrull i 1911, og Truls Ørpen skreiv han ned. Sven Nyhus skreiv seinare ned ein variant etter Anders S. Kjerland.
 Roknen, Norsk folkemusikk 391b. Variant a er etter Lars Rognved. Dette er den største slåtten Ola Mosafinn lærde av Isak. Henrik Gjellesvik fekk slåtten av Ola Mosafinn.

Norske folkemusikarar
Folk frå Voss
Austre Bokn

Austre Bokn er ei øy i Bokn kommune i Rogaland. Det er brusamband til Vestre Bokn og Ognøy langs E39. Ein av kommunen sine to campingplassar ligg på vestsida av Austre Bokn. Kommunesenteret Føresvik ligg på Vestre Bokn.

Øyar i Rogaland
Geografi i Bokn
Portland i Maine

Portland er den største byen i den amerikanske delstaten Maine. Byen ligg ved atlanterhavskysten, i Cumberland County sør i delstaten. Portland er i dag det økonomiske og kulturelle senteret av Maine, og er eit populært turistmål på grunn av det historiske hamneområdet.

Historie 
Portland har hatt fleire namn. Urfolka som først budde her kalla staden Machigonne, som tyder 'stor hals'. Britane som slo seg ned her i 1632 grunnla ein hamneby dei kalla Casco,  seinare, i 1658, Falmouth. Byen blei lagd i ruinar av abenakiarane i 1675, og igjen i 1775 av britane under sjølvstendekrigen.

Ein del av Falmouth kjend som The Neck ('Halsen'), blei bygd ut som hamneområde skild frå resten av byen, og fekk namnet Portland i 1786. Namnet stammar frå
Isle of Portland i Dorset i England.
Portland var delstatshovudstad i Maine frå staten blei medlem av USA i 1820 til 1832, då hovudstaden blei flytt til Augusta.

I 1866 brann mykje av Portland ned til grunnen på den amerikanske sjølvstendedagen, 4. juli. Byen blei hovudsakleg bygd opp att i stein- og murbygningar.

Folk frå Portland
 John Neal (1793–1876), forfattar
Henry Wadsworth Longfellow (1807–1882), diktar og akademikar
Marie a'Becket (1839–1904), målar
Hiram Abrams (1878–1926), filmmogul 
Francis Ford (1881-1953), skodespelar og filmregissør
William Irwin Thompson (1938—2020), sosialfilosof, kulturkritikar og diktar
Stephen King (f. 1947), forfattar
Judd Nelson (f. 1959), skodespelar
John Erik Riley (f. 1970), norsk forfattar

Galleri

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Portland i Maine» frå , den 10. april 2008.

Bakgrunnsstoff 
 

Byar i Maine
Busetnader grunnlagde i 1633
Linux Game Publishing

Linux Game Publishing (òg referert til som LGP) er eit programvareselskap basert i Nottingham i England. Dei selger PC spel som køyrer på operativsystemet Linux.

Selgskapet blei skipa i 2001 av Michael Simms då det liknande firmaet Loki Software gjekk konkurs.

Spel utgjevne av Linux Game Publishing 
 Creatures: Internet Edition, utgjeve 21. desember 2001
 MindRover: The Europa Project, utgjeve 13. desember 2002
 Candy Cruncher, utgjeve 6. februar 2003
 Majesty: Gold Edition, utgjeve 15. april 2003
 NingPo MahJong, utgjeve 21. januar 2004
 Hyperspace Delivery Boy!, utgjeve 10. mai 2004
 Software Tycoon, utgjeve 10. januar 2005
 Postal²: Share The Pain, utgjeve 4. februar 2005
 Soul Ride, utgjeve 24. juni 2005
 X²: The Threat, utgjeve 30. mai 2006
 Gorky 17, utgjeve 15. juni 2006
 Cold War, utgjeve 4. august 2006
 Knights and Merchants: The Shattered Kingdom, utgjeve 13. mars 2007
 Ballistics, utgjeve 7. juni 2007

Prosjekt under produksjon 
 Disciples II: Dark Prophecy, under utvikling frå 2002
 Bandits: Phoenix Rising, under utvikling frå 2003
 X³: Reunion, under utvikling frå 2006

Sponsa friprogramvare 
 Grapple, eit nettverkslag for spel

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Linux Game Publishing sin heimeside

Linux
Tollar

Tollar er eit yrke der ein krev inn toll og hindrar smugling. Tollarar kan rekna ut toll på varer og kontrollera frakt og personar for tollvarer og ulovleg vareinnførsel, særleg i samband med grensepasseringar.

Utdanning

Tollarutdanning i Noreg
Dei som vil ha arbeid som tollar, må søkja om opptak som tollaspirant.
Aspirantar i Toll- og avgiftsetaten må gjennomgå etatsopplæring med teori og praksis gjennom to år. Etter gjennomført og godkjend aspiranttid, vi dei få opprykk til tollbetjent og sidan til tollinspektør. Delar av utdanninga vert lagd til  Tollskolen i Oslo.
Tollaspirantane får lønn under utdanninga, men har to  års pliktteneste etter fullført utdanning.

Historikk

Tollarar i bibelsk tid
I Romarriket var det toll på varetransport og ferdsle, og romarane kravde toll av kjøpmenn og andre som kryssa grenser, byportar og bruer. Dei pakta oppgåva å krevje inn toll til tollmenn. Desse vart ofte freista til å ta inn større toll enn dei hadde rett til, for slik å auka si eiga forteneste. Jødar som gjekk i teneste hjå dei heidne makthavarane ved å ta på seg slitt arbeid, vart haldne for ureine og jamstilte med openberre syndarar. Jesus gjorde eit poeng av å vera i lag med «tollarar og syndarar».

Kjelder
Toll.no 
Ordforklaring i Bibelen, Det Norske Bibelselskap 1978

yrke
tollvesen

fr:Douanier
Guds rike

Guds rike (gr. bασιλεία τοῦ θεοῦ (basileia tou theou) er eit sentralt omgrep i den eskatologiske frelseforkynninga til Jesus frå Nasaret, i følgje dei synoptiske evangelia. Matteusevangeliet bruker det tilsvarande omgrepet Himmelens rike.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Guds rike» frå ,  den 10. april 2008.  

kristne omgrep
Norskekysten

Norskekysten er kystlina Noreg har mot Skagerrak, Nordsjøen, Norskehavet og Barentshavet. Berre kysten på fastlandet er rekna med, ikkje Svalbard.

Den norske grensa på hava er om lag 2 650 kilometer lang. Sidan kysten har mange fjordar, øyar og viker har ein rekna ut at norskekysten er over 25 000 kilometer lang. Mykje av rikdomen i Noreg er knytt til den lange kystlina (som til dømes petroleumsverksemd, fiske og sjøtransport).

Sjå òg
Fyr i Noreg
Skipsleia langs norskekysten

Kjelder 
 EON-Ruhrgas

Norsk geografi
Tormod Torfæus

Tormod Torfæus (), òg kjend som Þormóður Torfason, var ein islandsk-norsk historikar. Han levde heile sitt vaksne liv i Kopervik på Karmøy i Noreg.

Torfæus vart utnemnd til kongeleg historikar av kongedømet Danmark-Noreg. Torfæus gjorde mykje for å berga gamle manuskript frå mellomalderen og var ein av dei første historikarane i nyare tid. Han omsette fleire islandske tekstar til dansk og forfatta Historia Vinlandiœ Antiquœ (1705); Grœnlandia Antiqua ([706); og Historia Rerum Norvegicarum (1711). Hans noregssoge på latin vart utgjeven i fire band og var den første omfattande presentasjonen av norsk historie sidan Snorre Sturlasson si Heimskringla på 1200-talet. Verket vart omsett til norsk og utgjeve på nytt i 2005.

Liv 
Tormod Torfæus vart fødd på Engey på Island i 1636 og vart utdanna på Københavns Universitet. I 1660 fekk han arbeid som kongeleg omsetjar av «islandske antiquiteter», det vil seia mellomaldermanuskript frå Island. I 1664 utnemnde kong Fredrik III av Danmark-Noreg han til ‘stiftamtskriver’ i dåverande Stavanger stift og i 1682 til kongeleg histograf for Noreg. I 1665 gifta han seg med den rike enkja Anna Stangeland frå Kopervik. Ho kom frå Stavanger og hadde eigedomar der. Dei fekk ikkje barn saman, men det er påstått at Torfæus hadde fleire etterkomarar utanom ekteskap.

Torfæus hadde eit hissig sinnelag. Etter eit forlis utanfor Skagen i Danmark i 1671 reiste han vidare til Samsø. Der kom han i krangel med ein annan gjest i eit vertshus og tok livet av han med ein kårde. For dette drapet fekk Torfæus ein dødsdom, men sidan det var gjort i sjølvforsvar, søkte han om nåde. Han fekk nåde av dansk Høgsterett. Torfæus engasjerte seg for andre menneske, og i 1680 berga han ei uskuldig norsk kvinne som var dømd til å verta brend som heks.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Jon Gunnar Jørgensen: Tormod Torfæus og det fantastiske i sagalitteraturen
 Torgrim Titlestad: Tormod Torfæus – biografisk portrett 
 Tormod Torfæus stiftinga 
 Kongegaven fra Universitet i Stavanger 
 Torfæus – drapsmann og Norges-historiker artikkel i Stavanger Aftenblad
 Fødsels- og dødsdato frå NBL-artikkel om Torfæus av Torgrim Titlestad.

Norske historikarar
Islandske historikarar
Folk frå Karmøy
Nordmenn frå 1600-talet
Nordmenn frå 1700-talet
Tyssøyna

Tyssøyna er ei øy i Øygarden kommune i Vestland. Øya har eit areal på om lag 0,9 kvadratkilometer. Det er rundt 70 fastbuande. Tyssøya har brusamband over til Bjorøyna. Frå Bjorøyna er det samband til fastlandet i Bergen kommune gjennom den undersjøiske tunnelen Bjorøytunnelen.

Namnet Tyssøyna kjem frå den norrøne guden Ty. I gamal tid vart det truleg halde religiøse handlingar til ære for guden Ty på øya.
På øya ligg ein stein som vert kalla Offersteinen. Nord på øya er det ei fjellflate med ei mengde små groper. Før i tida la folk små kuler av smør eller talg i desse gropene.

«Tyssøykruna» er hogd inn i ein fjellvegg på Tyssøyna og er eit freda kulturminne. Tidfestinga av kruna er usikker, men har truleg samanheng med uttak av kleberstein på 1300-talet. I mellomalderen vart det bygdt eit kongeleg kapell på øya. Øya vart ein periode også kalla St. Olavs øy. Sankt Ludvigs kapell er borte, men skal ha stått ved staden kalla «Kyrkjesteinane». Mykje tyder på at Tyssøy var kultstad både før og etter truskiftet.

Fotnotar

Kjelder 
Frå Fjon til Fusa og Strilesoga
SUND PÅ SØRE SOTRA - Gards- og Slektssoge (Band 1) Gnr. 1 - Gnr. 12, Arvid Skogseth og Frode Fyllingsnes, Sund kommune 2012. ISBN 9788299152396
Den kongelige kapellgeistlighet på bokmålswikipedia

Øyar i Øygarden
Arild

Arild er eit mannsnamn delvis utvikla frå namnet Harald, delvis gjennom dansk frå det tyske namnet Arnold. 

Arild har namnedag 7. mars.

Bruken av namnet i Noreg 
I folketeljinga frå 1801 vart fire personar manntalsførte med namnet Arild som første eller andre fornamn, tre av desse budde i Troms. 

I teljinga frå 1900 var det 126 personar som het Arild. 

I 2008 er det vel 10 800 som har Arild til første fornamn, og i tillegg er det vel 200 som skriv seg for Aril.

Kjende namneberarar 
 Arild Huitfeldt (1546–1609), norskfødd dansk historikar og statsmann
 Arild Sandvold (1895-1983), norsk komponist og musikar
 Arild Feldborg (1912-1987), norsk revyforfattar
 Arild Haaland (f. 1919) norsk professor
 Arild Rypdal (f. 1934), norsk forfattar
 Arild Nyquist (1937-2004), norsk forfattar
 Aril Edvardsen (1938–2008), norsk evangelist
 Arild Andersen (f. 1945), norsk musikar
 Arild Bergström (f. 1947), norsk biletkunstnar
 Arild Stubhaug (f. 1948), norsk forfattar
 Arild Helleland (f. 1949), norsk operasongar
 Arild Rein (f. 1960), norsk forfattar
 Arild Nybø (f. 1967), norsk journalist
 Arild Undheim (f. 1969), norsk idrettsmann
 Arild Stavrum (f. 1972), norsk fotballtrenar
 Arild Fröhlich (f. 1972), norsk filmregissør
 Arild Sundgot (f. 1978), norsk fotballspelar

Sjå òg 
 Frå arilds tid - eit uttrykk som ikkje har samanheng med namnet Arild.

Kjelder 
 Olav Veka: Namneboka (Det Norske Samlaget, 1991) ISBN 82-521-3604-4

 Folketeljingar i Digitalarkivet

Mannsnamn
Førenamn av norrønt opphav
Toska

Toska er ei øy vest for Radøy i Alver kommune i Vestland. Øya ligg like vest for Manger på nordsida av innløpet til Mangerfjorden. I vest ligg Hjeltefjorden. 

Toska har nærare 40 fastbuande, men det finst òg fleire hytter. Toska har mange frie friluftsområde. 

Øyar i Alver
Syltøyna

Syltøyna er ei lita øy i Øygarden kommune i Vestland. Øya ligg vest for Sotra og sør for Lokøyna.

Øyar i Øygarden
Eidsivating

Eidsivatinget var eit sams reprentasjonsting for Opplanda med møtestad på Eidsvoll. Dagens Eidsivating lagdømme omfattar Hedmark, Oppland og nokre område i Akershus.

Oppland fylke
Hedmark fylke
Strøno

Strøno er ei øy i Bjørnafjorden kommune i Vestland fylke. Ho ligg eit lite stykke vest for Halhjem, på nordsida av Bjørnafjorden og aust for Lysefjorden. Strøno har eit areal på 6,6 km² og om lag 600 innbyggjarar. Øya har brusamband til fastlandet. 

Det høgaste punktet på øya er Hjortåsen på 248 meter over havet.

Øyar i Vestland
Geografi i Bjørnafjorden
Stora Kalsøy

Stora Kalsøy er ei øy i Austevoll kommune i Vestland. Ho har brusamband til Hundvåkøy. Vest for øya ligg Marstein fyr. 

Stora Kalsøy har eit areal på 6 km² og den største busetnaden på øya er Bakkasund.

Øyar i Vestland
Geografi i Austevoll
Snilstveitøy

Snilstveitøy er ei øy som ligg rett utanfor Rosendal i Kvinnheradsfjorden i Kvinnherad kommune i Vestland. Øya har eit area på 6,8 km² og det høgaste punktet på øya er Veten på 409 meter over havet. 

Øya har ei eiga avis, Øyaposten som kjem ut på papir to gonger i året.

Bakgrunnsstoff 
 Øyaposten

Øyar i Vestland
Geografi i Kvinnherad
Little Boy

Little Boy (frå kodenamnet) var ei fisjonsbombe som blei sleppt frå eit fly over Hiroshima den 6. august 1945.

Sjå òg 
 Atombombene over Hiroshima og Nagasaki

Kjelder 
 
 

Atomvåpen
Seløyna

Seløyna er den nordlegaste av dei store øyane i Øygarden kommune i Vestland. Ho ligg mellom Hellesøy i nord og Alvøy i sør. Øya har brusamband til begge desse to og vegsamband sørover til fastlandet. 

Seløy har eit areal på 8,7 km².

Øyar i Øygarden
Ramsøy

Ramsøy eller Ramsøyna er ei lita øy i Askøy kommune i Vestland, vest for sjølve Askøyna i Hjeltefjorden. Det er vegsamband til øya via Fv219 like nord for Ravnanger ved riksveg 562. Det var båtsamband mellom Hanøy og Ramsøy heilt til slutten av 80-talet då fylkesvegen vart bygd heilt fram til Ramsøy.

Historie 
Under den andre verdskrigen bygde tyskarane eit forsvarsanlegg på Ramsøy.

Øyar i Vestland
Geografi i Askøy
Ona i Øygarden

Ona (òg kalla One, Oni, Oen eller Oøy) er ei øy i Øygarden kommune i Vestland. Ho ligg mellom Alvøyna i nord og Blomøyna i sør. I vest ligg Skogsøy. 

Kollsnes med Statoil sitt prosessanlegg for gass frå mellom anna Trollfeltet ligg på øya.

Øyar i Øygarden
Oni

Oni (japansk skrift 鬼) er ein type yōkai, eller fabelvesen, i shintoistisk japansk mytologi. Dei finst i ulike inkarnasjonar som kan leva i havet, blant skyene eller i fjella. Oniar blir skildra som hornprydae og mannevonde jetter, ofte med ei imponerande klubbe av jern, og tre auge som sprakar i forskjellige fargar.

Dei opptrerofte i no-teater,  kabuki og eventyr, som i forteljinga om Momotaro. 

Oni er også utbreidde motiv i biletkunst og kunsthandverk. På tsuba og i småskulpturar som netsuke blir dei gjerne avbilda som overvunne og fanga av demonjegeren Shōki.

Galleri

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Oni (folklore)» frå ,  den 18. mars 2021.

Bakgrunnsstoff

Japansk mytologi
Løno

Løno er ei privateigd øy utan innbyggjarar som ligg vest for Sotra i Øygarden kommune i Vestland. Øya har eitt hus som kan leigast og nokre naust. Øya er open for friluftsaktivitetar. 

Området rundt øya er opent og vêrhardt og det krevst godt vêr for å nå ut til ho. Det er sau på beite heile året på øya. 

Øya hadde fast busetnad frå 1845 til 1951 med 7 bustadhus og 6 gardsbruk. Løno hadde eigen skule og øya var sjølvforsynt med poteter, grønsaker og fór til dyra. Fiske og sjøfart var hovudnæringa. Søndre del av øya er sjøfuglreservat.

Øyar i Øygarden
Acem

Acem er ein norsk ideell organisasjon som driv undervisning i Acem-meditasjon. Organisasjonen vart skipa i av Are Holen i Oslo i 1966. Metodane deira byggjer på moderne psykologi utan tilknyting til religion.

Acem underviser òg i yoga og gruppepsykologi. Dei gjev dessutan ut tidsskriftet Dyade og driv ein lokalradio.

Acem er kjende for store loppemarknadar i Oslo på 1970- og 1980-talet. I 2003 kjøpte dei konferansesenteret Halvorsbøle. I tillegg til Noreg har dei aktivitet i Sverige, Danmark, Nederland, Storbritannia, Tyskland, Spania, India og Taiwan.

Kjelder
 caplex.no

 Delar av denne artikkelen bygger på «Acem» frå , den 10. april 2008.

Bakgrunnsstoff 
 Vevsidene til Acem

Norske organisasjonar
Ideelle organisasjonar
Skipingar i 1966
Acetaldehyd

Acetaldehyd eller etanal er ein aldehyd og ei brannfarleg væska med formel CH3CHO. Stoffet har eit kokepunkt på 21 °C. Han vert mellom anna brukt til å framstilla organiske kjemikalium som DDT.

Stoffet er eit biprodukt av nedbryting av etanol i magesekken og levera. Stoffet er kjend for å vera det stoffet som fører til bakrus når ein har drukke alkohol. 

Aldehyd
Aroma
Helsefarleg luftforureining
Karsinogen i IARC-gruppe 2B
Acetal

Acetal er kjemiske bindingar der to oksygenatom er knytte til det same karbonatomet med eitt elektron kvar. 

Acetal er berre stabile i nøytrale eller basiske miljø. Dei vert mellom anna brukte som løysemiddel.

 
Alkoksysambindingar
Funksjonelle grupper
Kjemiske vernegrupper
Litlesotra

Litlesotra er ei øy i Øygarden kommune, vest for Bergen i Vestland. Øya ligg mellom fastlandet i aust og Bildøyna og Sotra i vest. Den største tettstaden er kommunesenteret Straume.

Sotrabrua går frå øya og austover til fastlandet. Det bur i dag om lag 10 000 innbyggjarar på øya.

Øyar i Øygarden
Acetalplast

Acetalplast er ein plasttype som er eit polymerisasjonsprodukt av formaldehyd. Acetalplast er ein stiv plasttype.

Kjelder 
 caplex.no

Plast
Christian Hintze Holm

Christian Hintze Holm () var ordførar i Nesodden kommune frå 2003 til 2011. Han representerer Sosialistisk Venstreparti.

Bakgrunnsstoff 
 

Ordførarar i Nesodden
SV-ordførarar i Akershus
Vararepresentantar til Stortinget
Lerøyna i Øygarden

Lerøyna er ei øy i Øygarden kommune i Vestland. Øya har om lag 30 fastbuande. Det går ferje frå Hjellestad til Klokkarvik via øyane Bjelkarøyna og Lerøyna.

Øyar i Øygarden
Mette Tønder

Mette Tønder () er ein norsk jurist og politikar. Ho representerer Høgre. Tønder var ordførar i Nittedal kommune frå 2007 til 2011. Ho vart innvald på Stortinget frå Akershus i perioden 2013-2017.

Kjelder 

 

Ordførarar i Nittedal
Høgreordførarar i Akershus
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Stortingsrepresentantar for Akershus
Stortingsrepresentantar frå Høgre
Norske juristar
Folk frå Lørenskog
Øivind Sand

Øyvind Sand () har vore ordførar i Rælingen kommune sidan 2007. Han representerer Arbeidarpartiet.

Ordførarar i Rælingen
Ap-ordførarar i Akershus
Anita Orlund

Anita Orlund () var ordførar i Skedsmo kommune frå 2005 til 2011. Ho representerer Arbeidarpartiet.

Ordførarar i Skedsmo
Ap-ordførarar i Akershus
Georg Stub

Georg Stub () var ordførar i Ski kommune i to vender, frå 1995 til 2003, og frå 2007 til 2011. Han representerer Høgre.

Kjelder 

Ordførarar i Ski
Høgreordførarar i Akershus
Hans Marius Johnsen

Hans Marius Johnsen () var ordførar i Sørum kommune frå 1999 til 2011. Han representerer Arbeidarpartiet.

Ordførarar i Sørum
Ap-ordførarar i Akershus