alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Gaupa

Gaupa (frå latin Lynx) er eit stjernebilde på den nordlege himmelhalvkula. Det vart introdusert på 1600-talet av Johannes Hevelius. Det er eit lyssvakt stjernebielte og dei mest lyssterke stjernene dannar ei sikksakk-linje.

Kjende objekt
Den einaste namnsette stjerna i dette stjernebiletet er Alsciaukat (frå arabisk for torn), òg kjend som 31 Lyncis, eller κ Lyncis.

Det mest kjende djupromsobjektet i Gaupa er NGC 2419, òg kalla «Den intergalaktiske vandraren», ein kulehop som er den mest fjerntliggande av sitt slag, 300 000 lysår frå jorda. Det er truleg at NGC 2419 går i ein særs elliptisk bane kring Mjølkevegen. Han har storleiksklasse 10,3 og er ein hop av Shapley-klasse II. Denne klassen er ekstremt konsentrert i sentrum. NGC 2419 vart oppdaga som ein kulehop av Carl Lampland.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lynx (constellation)» frå ,  den 12. juni 2016. 
 oppgav desse kjeldene: Universe: The Definitive Visual Dictionary, Robert Dinwiddie et al., DK Adult Publishing, (2005), pg. 346.
 
 Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). Stars and Planets Guide, Collins, London. ISBN 978-0-00-725120-9. Princeton University Press, Princeton. ISBN 978-0-691-13556-4.
 Ferris, Timothy. Seeing in the Dark. 2002. s. 244

Bakgrunnsstoff 

Fotografisk guide til Gaupa
Star Tales – Gaupa
Gaupa på Constellation Guide

 
Stjernebilete
Nordlege stjernebilete
Bordet

Bordet eller Taffelberget (frå latin Mensa) er eit stjernebilde på den sørlege himmelhalvkula. Utanom stjernebiletet Oktanten, der sørpolen ligg, er dette det mest sørlege stjernebiletet. Det er derfor så godt som ikkje mogeleg å sjå frå den nordlege halvkula. Utanom Oktanten grensar det til Kamelonen, Gullfisken, Den sørlege vasslangen og Flygefisken.

Kjende objekt

Stjerner
Bordet har ingen lyssterke stjerner, og Alfa Mensae er den mest lyssterke, berre så vidt synleg med ein storleiksklasse på 5,09. Bordet er derfor det mest lyssvake av alle stjernebileta på himmelen. Alfa Mensae er ei sol-liknande stjerne (klasse G5 V) og ligg 33 lysår frå jorda. Ho vert rekna som ein god kandidat til å ha ei jordliknande planet. Pi Mensae er òg ei sol-liknande stjerne (G1) og ligg 59 lysår unna. Ho har ei stor gasskjempe i bane. Denne kryssar den habitable sonen, noko som utelet at stjerna kan ha ein habitabel planet i omlaup.

Djupromsobjekt
Bordet inneheld delar av Den store magellanske skya (resten ligg i Gullfisken).

dei første bileta teken av Chandra røntgenobservatorium var av PKS 0637-752, ein kvasar i Bordet med store gassjettar som er synleg i både synleg lys og røntgenlys.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mensa (constellation)» frå ,  den 10. juli 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

 The Deep Photographic Guide to the Constellation: Bordet
 Star Tales – Bordet
 Bordet på Constellation Guide

 
Stjernebilete
Sørlege stjernebilete
Mikroskopet

Mikroskopet (frå latin Microscopium) er eit stjernebilde på den sørlege himmelhalvkula, definert på 1700-talet av Nicolas Louis de Lacaille. Den mest lyssterke stjerna er Gamma Microscopii med tilsynelatande storleik 4,68. Ho er ei gul kjempe 381 lysår unna. Ein har funne to stjernesystem, WASP-7 og HD 205739, med planetar, medan ei anna, AU Microscopii, har ei fragmentskive.

Karakteristikk

Mikroskopet er eit lite stjernebilete som grensar til Steinbukken i nord, Den sørlege fisken og Trana i vest, Skytten i aust, Indianaren i sør, og rører så vidt Teleskopet i søraust. Dei offisielle grensene til stjernebiletet vart teikna av Eugène Delporte i 1930, og er definert som ein polygon med fire segment. Sidan dei mest lyssterke stjernene berre er av femte storleiksklasse er stjernebiletet usynleg for det nakne auga i område med lysforureina himmel.

Kjende objekt
Lacaille kartla og gav ti stjerner nemning med Bayernemningane Alfa til Iota i 1756. Ei stjerne i nabobiletet Indianaren som Lacaille hadde kalla Nu Indi viste seg å liggje i Mikroskopet, så Gould kalla ho Nu Microscopii.

Den mest lyssterke stjerna er Gamma Microscopii, som har  tilsynelatande storleik på 4,68. Ho er ei gul kjempe med spektralklasse G6III. Stjerna ligg 229±4 lysår unna. Alfa Microscopii er òg ei gul kjempe, men ho er òg ei variabel stjerne, som varierer mellom tilsynelatande storleikar 4,88 og 4,94. Denne stjerna har spektralklasse G7III. Alfa har ei følgjestjerne av 9. storleiksklasse som er mogeleg å sjå i små teleskop. Epsilon Microscopii ligg 182±2 lysår unna, og er ei blåkvit hovudseriestjerne med tilsynelatande storleiksklasse 4,7, og spektralklasse A1V. Theta1 og Theta2 Microscopii dannar ei vid dobbelstjerne og det er mogeleg å skjelne komponentane for det nakne auga. Begge er kvite, variable stjerner klasse A med sterke metalliske linjer, liknande Cor Caroli.

Mange objekt i stjernebiletet er for lyssvake til at ein kan sjå dei med det nakne auga. AX Microscopii, betre kjend som [Lacaille 8760]], er ein raud dverg som ligg berre12,9 lysår frå solsystemet. HD 205739 har ein planet med same storleik som Jupiter. WASP-7 er ei stjerne med storleiksklasse 9,54 med eksoplaneten WASP-7b, medan AU Microscopii er ei ung stjerne som verkar å vere i eit tidleg stadium av eit planetsystem med ei fragmentskive. BO Microscopii er ei raskt roterande stjerne, og PSR J2144-3933 er ein uvanleg pulsar med uvanleg lang rotasjonsperiode. 

NGC 6925 er ein stavspiralgalakse med tilsynelatande storleiksklasse 11,3 og med ei linseform, sidan kanten ligg nesten mot oss. Han ligg 3,7 grader vest-nordvest for Alfa Microscopii. NGC 6923 ligg i nærleiken og har mindre storleiksklasse.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Microscopium» frå ,  den 1. juli 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

 Star Tales – Mikroskopet
 Mikroskopet på Constellation Guide

 
Stjernebilete
Sørlege stjernebilete
Vinkelhaken

Vinkelhaken (frå latin Norma som tyder normalen eller den rette vinkelen) er eit stjernebilde på den sørlege himmelhalvkula. Det er lite og lyssvakt og ligg mellom Skorpionen og Kentauren. 

Vinkelhaken har ingen Alfa- eller Beta-stjerner. Desse er no offisielt ein del av Skorpionen - N Sco og H Sco. Den mest lyssterke stjerna i Vinkelhaken er γ² Normae og har berre storleiksorden 4,0. 

Sidan stjernebiletet ligg i retninga til Mjølkevegen, har det mange djupromsobjekt, mellom anna NGC 6087, som er ein open stjernehop. Ein annan hop er NGC 6087, den mest lyssterke i biletet. Sp 1 er ei planetarisk tåke, som òg vert kalla Fin-ringtåka. Abell 3627 eller Normahopen, er ein galaksehop kring 200 millionar lysår frå jorda. Det er ein av dei mest massive galaksehopane ein kjenner til, meir enn ti gonger så massiv som ein normal galaksehop, og er derfor trudd å vere Den store tiltrekkjaren, eit massivt objekt som dreg Den lokale gruppa, Virgo superhop og Vasslangen-Kentauren superhop mot seg i ein snøggleik på 600-1000 kilometer i sekundet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Norma (constellation)» frå ,  den 14. juli 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

Star Tales – Vinkelhaken
The Deep Photographic Guide to the Constellation: Vinkelhaken
Vinkelhaken på Constellation Guide

 
Stjernebilete
Sørlege stjernebilete
Oktanten

Oktanten (frå latin Octans) er eit stjernebilde rundt sørpolen på himmelkvelvinga. Stjernebildet er oppkalla etter måleinstrumentet oktant. Stjernebiletet vart konstruert av Nicolas Louis de Lacaille på 1700-talet.

Oktanten er kjend for at den sørlege himmelpolen ligg her. I motsetnad til nordpolen, har ikkje det sørlege polpunktet ei lyssterk stjerne. Sigma Octantis (σ Oct) er den stjerna ein kan sjå med det nakne auga som ligg nærast polen, og ho ligg særs nær, men er så lyssvak (5,45) at ho ikkje kan nyttast innan navigasjon. I staden har navigatørar nytta stjernebiletet Sørkrossen, som peikar mot polen. 

Stjernebiletet er berre synleg på den sørlege halvkula.

Stjerner
Oktanten er eit særs lyssvakt stjernebilete og den mest lyssterke stjerna, Ny Octantis, har storleiksklasse 3,8. Sigma Octantis, den særlege polarstjerna, har storleiksklasse 5,4 og ligg kring ein grad under sørpolen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Octans» frå ,  den 2. juli 2016.

Bakgrunnsstoff 

 The Deep Photographic Guide to the Constellations: Octans
 Starry Night Photography : Octans
 Star Tales – Octans
 Oktanten på Constellation Guide

 
Stjernebilete
Sørlege stjernebilete
Slangeberaren

Slangeberaren (frå latin Ophiuchus) er eit stjernebilde rundt ekvator på himmelkvelvinga. Slangeberaren var eit av dei 48 stjernebileta astronomen Klaudios Ptolemaios oppførte på 100-talet, og er i dag eit av dei 88 moderne stjernebileta. 

Slangeberaren ligg mellom Ørna, Slangen og Herkules, nordvest for sentrum av Mjølkevegen. Den sørlege delen ligg mellom Skorpionen i vest og Skyttaren i aust. På den nordlege halvkula er det best synleg om sommaren. 

Barnardstjerna er ein av dei nærmaste stjernene til solsystemet (dei einaste som ligg nærmare er Alfa Centauri og Proxima Centauri) og ligg i Slangeberaren. Ho ligg til venstre for β og like nord for ei V-forma gruppe av stjerner.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ophiuchus» frå ,  den 10. juli 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

 The Deep Photographic Guide to the Constellation: Slangeberaren
 Star Tales – Slangeberaren
 Slangeberaren på Constellation Guide

 
Stjernebilete
Ekvatoriale stjernebilete
Stjernebilete oppførte av Ptolemaios
Stjernebiletet Persevs

Persevs (frå latin Perseus) er eit stjernebilde på den nordlege himmelhalvkula. Det var eit av dei 48 stjernebileta oppførte av astronomen Klaudios Ptolemaios på 100-talet og av dei 88 moderne stjernebileta, definert av Den internasjonale astronomiske unionen (IAU). Det ligg nær fleire andre stjernebileta som er oppkalla etter greske legender, inkludert Andromeda i vest og Kassiopeia i nord. Persevs grensar òg til Vêren og Tyren i sør, Kusken i aust, Sjiraffen i nord og Triangelet i vest.

Det galaktiske planet i Mjølkevegen passerer gjennom Persevs, men er i stor grad dekt av ei molekylsky. Den mest lyssterke stjerna i biletet er den gulkvite superkjempa Alfa Persei (òg kalla Mirfak), som skin med ein storleiksklasse 1,79. Denne og mange av stjernene rundt er medlemar av ein open hop kalla Alfa Persei-hopen. Den mest kjende stjerna i biletet er Algol (Beta Persei), som er knytt til illevarslande segner på grunn av variabiliteten, som ein kan sjå med det nakne auga. Stjerna er ikkje i seg sjølv variabel, men ein del av ei formørkande dobbeltstjerne. Andre kjende stjernesystem i Persevs er mellom andre X Persei, ei dobbeltstjerne med ei nøytronstjerne, og GK Persei, ein nova som nådde storleiksklasse 0,2 i 1901. Dobbelhopen, som består av to opne hopar ganske nær kvarandre på himmelene, var kjende av kinesarane i oldtida. Stjernebiletet har gjeve namn til Persevshopen (Abell 426), ein massive galaksehop som ligg 200 millionar lysår frå jorda. 

Ein meteorsverm, Perseidane, stråler ut frå biletet kvar sommar.

Bakgrunnsstoff

 The Deep Photographic Guide to the Constellation: Persevs
 Klikkbart kart over Persevs 

 
Stjernebilete
Nordlege stjernebilete
Stjernebilete oppførte av Ptolemaios
Stjernebiletet Pegasus

Pegasus (frå latin Pegasus) er eit stjernebilde på den nordlege himmelhalvkula. Det var eit av dei 48 stjernebileta oppførte av astronomen Klaudios Ptolemaios på 100-talet og er i dag eit av dei 88 moderne stjernebileta.

Med ein tilsynelatande storleik som varierer mellom 2,37 og 2,45, er den mest lyssterke stjerna in Pegasus den oransje superkjempa Epsilon Pegasi, eller Enif, som markerer mulen til hesten. Alfa (Markab), Beta (Scheat) og Gamma (Algenib), dannar i lag med Alfa Andromedae (Alpheratz eller Sirrah) den store asterismen Pegasusfirkanten. Ein har funne tolv stjernesystem i biletet med eksoplanetar.

Karakteristikk

Pegasus grensar til Andromeda i nord og east, Øgla i nord, Svana i nordvest, Reven, Delfinen og Folen i vest, Vassmannen i sør og Fiskane i sør og aust. Dei offisielle grensene til stjernebiletet vart teikna av Eugène Delporte i 1930, og er definert som ein polygon på 35 segment. Biletet dekkjer 1 121 kvadratgrader, og er det 7. største av dei 88 stjernebileta.

Bakgrunnsstoff

 The Deep Photographic Guide to the Constellation: Pegasus
Star Tales – Pegasus
Pegasus på Constellation Guide

 
Stjernebilete
Nordlege stjernebilete
Stjernebilete oppførte av Ptolemaios
Den sørlege fisken

Den sørlege fisken (frå latin Piscis austrinus) er eit stjernebilde på den sørlege himmelhalvkula. Den einaste stjerna som er lysare enn 4. storleiksklasse er Fomalhaut, som har 1. storleiksklasse og er den 18. mest lyssterke stjerna på nattehimmelen.

Den sørlege fisken var eit av dei 48 stjernebileta oppførte av astronomen Klaudios Ptolemaios på 100-talet og er i dag eit av dei 88 moderne stjernebileta. Stjernaene i det moderne stjernebiletet Trana sanna ein gong «halen» til Den sørlege fisken.

Den sørlege fisken grensar til Steinbukken i nordvest, Mikroskopet i sørvest, Trana i sør, Bilethoggaren i aust, Vassmannen i nord.

Kjende objekt

Fomalhaut har tradisjonelt representert munnen til fisken. Ein trudde tidlegare at Fomalhaut b var den første eksoplaneten som var oppdaga via synleg lys, takka vere Hubbleteleskopet, men infraraude observasjonar har sidan vist at dette er ei sfærisk støvsky. TW Piscis Austrini ligg i nærleiken og kanskje knytt til Fomalhaut sidan dei ligg mindre enn eitt lysår frå kvarandre. Ho har storleiksklasse 6,5 og er ein BY Draconis-variabel.

Beta, Delta og Zeta utgjer Tien Kang («det himmelske tauet») i Kina. Beta er ei kvit stjerne med tilsynelatande storleik 4,29 og spektralklasse A0, og ligg 130 lysår unna. Delta Piscis Austrini er ei dobbeltstjerne med komponentar med storleiksklasse 4,2 og 9,2.

S Piscis Austrini er ein langperiodisk Mira-variabel, ei raud kjempe som varierer i storleiksklasse 8,0 og 14,5 over ein periode på 271,7 dagar, og V Piscis Austrini er ein halvregulær variabel som varierer i storleiksklasse 8,0 og 9,0 over 148 dagar.

Lacaille 9352 er ein lyssvak raud dverg som ligg berre 10,74 lysår unna. Med storleiksklasse 7,34, er stjerna for lyssvak til at ein kan sjå ho med det nakne auga.

NGC 7172, NGC 7174 og NGC 7314 er tre galaksar med storleiksklassar på høvesvis 11,9, 12,5 og 10,9.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Piscis Austrinus» frå ,  den 9. juli 2016. 
 oppgav desse kjeldene:
 Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). Stars and Planets Guide, Collins, London. ISBN 978-0-00-725120-9. Princeton University Press, Princeton. ISBN 978-0-691-13556-4.

Bakgrunnsstoff

 The Deep Photographic Guide to the Constellation: Den sørlege fisken
 Star Tales – Den sørlege fisken
 Den sørlege fisken på Constellation Guide

 
Stjernebilete
Sørlege stjernebilete
Stjernebilete oppførte av Ptolemaios
Fiskane

Fiskane (frå latin Pisces) er eit stjernebilde på den nordlege himmelhalvkula. Det ligg mellom Vassmannen i vest og Vêren i aust. Ekliptikken og himmelekvator kryssar dette stjernebiletet og Jomfrua.

Kjende Objekt 

Vårjamdøgn ligg fortida i Fiskane, like sør for ω Psc, og på grunn av presesjon, driv det under dei vestlege Fiskane mot Vassmannen.

Stjerner 

 Van Maanen-stjerna, har storleiksklasse 12.36.
 Al Rischa, eller Alfa Piscium (α Psc), ligg 139 lysår unna og har klasse A2 med tilsynelatande storleiksklasse 3.62
 Fum al Samakah, eller Beta Piscium (β Psc), ligg 492 lysår unna og har klasse B6Ve med tilsynelatande storleiksklasse 4.48
 Linteum, eller Delta Piscium (δ Psc), ligg 305 lysår unna og har klasse K5III med tilsynelatande storleiksklasse 4.44
 Kaht, eller Epsilon Piscium (ε Psc), ligg 190 lysår unna og har klasse K0III med tilsynelatande storleiksklasse 4.27
 Revati, eller Zeta Piscium (ζ Psc), ligg 148 lysår unna og har klasse A7IV med tilsynelatande storleiksklasse 5.21
 Kullat Nunu eller Al Pherg, eller Eta Piscium (η Psc), ligg 294 lysår unna og har klasse G8III med tilsynelatande storleiksklasse 3.62
 Torcular, eller Omicron Piscium (ο Psc), ligg 258 lysår unna og har klasse K0III med tilsynelatande storleiksklasse 4.2
 Vernalis (referer til vårjamndøgn), eller Omega Piscium (ω Psc), ligg 106 lysår unna og har klasse F4IV, med tilsynelatande storleiksklasse 4.03

Djupromsobjekt 

M74 er ein spiralgalakse i Fiskane, kring 30 millionar lysår unne. Ho har mange grupper unge stjerner og tilknytte stjernetåker, som syner omfattande område av stjernedanning. Ho vart oppdaga av Pierre Méchain, ein fransk astronom, i 1780. Ein type II-P supernova vart oppdaga i dei ytre områda av M74 av Robert Evans i juni 2003. Stjerna som vart ein supernova vart seinare identifisert som ei raud superkjempe med ein masse på 8 solmassar.

CL 0024+1654 er ein massiv galaksehop som fungerer som ei linse for galaksane bak han, og skapar bogeforma bileta av bakgrunnsgalaksen. Gruppa består hovudsakleg av gule elliptiske og spiralgalaksar, i ein avstand på 3,6 milliardar lysår frå jorda (raudforskyving 0,4), halvparten så langt borte som bakgrunnsgalaksen, som ligg 5,7 mrd. lysår unna (raudforskyving 1,67).

3C 31 er ein aktiv galakse og radiokjelde i Perseus som ligg 2,7 millionar lysår frå jorda. Jettane, som vert skapt av eit supermassivt svart hòl i sentrum, strekkjer seg fleire millionar lysår i begge retningar, og gjer dei til eit av dei største objekta i universet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Pisces (constellation)» frå ,  den 8. juni 2016.  
 

 
 Richard Hinckley Allen, Star Names, Their Lore and Legenc, New York, Dover: various dates.
 
 Thomas Wm. Hamilton, Useful Star Names, Strategic Books, 2008.

Bakgrunnsstoff 

 Fotografisk guide til stjerneteikna: Pisces
 Star Tales – Pisces
 Pisces Constellation at Constellation Guide

 
Stjernebilete
Ekvatoriale stjernebilete
Stjernebilete oppførte av Ptolemaios
Akterstamnen

Akterstamnen (frå latin Puppis) er eit stjernebilde på den sørlege himmelhalvkula.

Stjernebilete
Nettet

Nettet (frå latin Reticulum) er eit stjernebilde på den sørlege himmelhalvkula. Stjernebiletet er mest synleg mellom oktober og desember, men er ikkje synleg på midlare og høgare breiddegrader på den nordlege halvkula.

Kjende objekt

Berre to stjerner i dette stjernebiletet er meir lyssterke enn tilsynelatande storleiksklasse 5: Alfa (α) og Beta (β) Reticuli. Den raudaktige stjerna R Reticuli er ein Mira-variabel. Denne variable vart oppdaga av C. Ragoonatha Chary ved Madras-observatoriet i India.

Dobbeltstjerna Epsilon Reticuli består av ei stjerne med spektralklasse K2IV som har ein kvit dverg i bane. Basert på parallaksemålingar ligg desse kring 50 lysår frå sola. I 2000 vart det oppdaga ein planet rundt stjerna ε Reticuli A.

Zeta Reticuli er ei vid dobbeltstjerne, der begge medlemmane liknar på sola. Dei ligg kring 39 lysår unna. 

I 2005 vart det oppdaga ein type 1a supernova i spiralgalaksen NGC 1559, som ligg i Nettet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Reticulum» frå ,  den 2. juli 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

 Fotografisk guide til stjernebiletet Nettet
 Starry Night Photography: Nettet
 Star Tales – Nettet
 Nettet på Constellation Guide

 
Stjernebilete
Sørlege stjernebilete
Skyttaren

Skyttaren (frå latin Sagittarius) er eit stjernebilete på den sørlege himmelhalvkula. Det er eit av dei 48 stjernebileta astronomen Klaudios Ptolemaios oppførte på 100-talet og er i dag eit av dei 88 moderne stjernebileta. Det ligg mellom Skorpionen og Slangeberaren i vest og Steinbukken i aust.

Kjende objekt

Stjerner 

α Sgr (Rukbat) er  ikkje den mest lyssterke stjerna i stjernebiletet, trass i Alfa-nemninga, og har ein storleiksklasse på berre 3,96. I staden for er den mest lyssterke stjerna Epsilon Sagittarii (ε Sgr) (Kaus Australis), med storleiksklasse 1,85.

Sigma Sagittarii (σ Sgr) (Nunki) er den nest mest lyssterke stjerna i stjernebiletet  med storleiksklasse 2,08. Nunki er ei B2V-stjerne som ligg kring 260 lysår unna.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sagittarius» frå ,  den 10. juli 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 

 The Deep Photographic Guide to the Constellation: Skyttaren
 Star Tales – Skyttaren
 Skyttaren på Constellation Guide

 
Stjernebilete
Sørlege stjernebilete
Stjernebilete oppførte av Ptolemaios
Pila

Pila (frå latin Sagitta) er eit stjernebilde på den nordlege himmelhalvkula. Sjølv om Pila er eit stjernebilete som vart namnsett alt i oldtida, har det ingen stjerner som er lysare enn 3. storleiksklasse og har det tredje minste arealet av alle stjernebilete (berre Folen og Sørkrossen er mindre). Det var av dei 48 stjernebileta som vart oppført av astronomen Klaudios Ptolemaios på 100-talet, og er i dag eit av dei 88 moderne stjernebileta. Det ligg nord for ekvator og er synleg alle stader på jorda utanom sør for den sørlege polarsirkelen.

Pila ligg innafor Mjølkevegen og grensar til Reven, Herkules, Ørna og Delfinen.

Stjerner
Dei følgjande er lyssterke stjerner i Pila:
 
 α Sge: òg kalla Sham, og er ei gul, lys kjempestjerne med spektralklasse G1 II 430 lysår frå jorda. 
 γ Sge: er ein kjølig kjempe (M0 III) som ligg 258 lysår frå jorda.
 δ Sge: M2 II+A0 V 
 ε Sge: G8 III, eit stjernesystem med fire komponentar. Den eine komponenten er optisk. 
 η Sge: har spektralklasse K2 III.

Djupromsobjekt
 M71 er ein særs laus kulehop og tidlegare trudd å vere ein tett open hop. Han ligg kring 13 000 lysår frå jorda og vart først oppdaga av den franske astronomen Philippe Loys de Chéseaux i 1745 eller 1746.

Bakgrunnsstoff 

 The Deep Photographic Guide to the Constellation: Pila
 Star Tales – Pila
 Pila på Constellation Guide

 
Stjernebilete
Nordlege stjernebilete
Stjernebilete oppførte av Ptolemaios
Skorpionen

Skorpionen (frå latin Scorpius) er eit stjernebilete på den sørlege himmelhalvkula. Det ligg mellom Vekta i vest og Skyttaren i aust. Det er eit stort stjernebilete nær sentrum av Mjølkevegen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Scorpius» frå ,  den 10. juli 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

 The Deep Photographic Guide to the Constellation: Scorpius
 Star Tales – Scorpius

 
Stjernebilete
Sørlege stjernebilete
Stjernebilete oppførte av Ptolemaios
Bilethoggaren

Bilethoggaren eller [Bildehoggaren] (frå latin Sculptor), er eit lite og lyssvakt stjernebilde på den sørlege himmelhalvkula. Det vart innført av Nicolas Louis de Lacaille på 1700-talet. Opphavleg heitte det Apparatus Sculptoris (bilethoggarstudioet), men namnet vart seinare forkorta. 

Bilethoggaren er eit lite stjernebilete som grensar til Vassmannen og Kvalfisken i nord, Smelteomnen i aust, Føniks i sør, Trana i sørvest og Den sørlege fisken i vest. Den lyssterke stjerna Fomalhaut ligg i nærleiken.

Kjende objekt

Det er ingen stjerner lysare enn 3. storleiksorden i Bilethoggaren. Dette kjem av at den galaktiske sørpolen, der stjernetettleiken er særs låg, ligg i stjernebiletet.

Den mest lyssterke stjerna er Alfa Sculptoris, ei SX Arietis-type variabel stjerne med ein spektralklasse B7IIIp og ein tilsynelatande storleiksklasse på 4,3. R Sculptoris er ei raud kjempe omringa av ein spiral med stoff som truleg vart kasta ut for kring 1800 år sidan. 

Stjernebiletet inneheld òg Bilethoggaren dverggalakse, ein dverggalakse som høyrer til Den lokale gruppa, i tillegg til Bilethoggargruppa, den gruppa av galaksar som ligg nærast Den lokale gruppa. Bilethoggargalaksen (NGC 253), ein stavspiralgalakse og den største i gruppa, ligg nær grensa mellom Bilethoggaren og Kvalfisken. Eit anna medlem i gruppa er den irregulære galaksen NGC 55.

Ein unik galakse i Bilethoggaren er Kjerrehjulgalaksen, som ligg 500 millionar lysår unna. Galaksen er eit resultat av ei samanslåing for kring 300 millionar år sidan. Kjerrehjulgalaksen har ein kjerne av eldre, gule stjerner og ein ytre ring av yngre, blå stjerner, med ein diameter på 100 000 lysår. Den mindre galaksen i kollisjonen er no ein del av kjernen, etter å ha flytta seg frå ein distanse på 250 000 lysår. Sjokkbølgja frå kollisjonen førte til omfattande stjernedanning i den ytre ringen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sculptor (constellation)» frå ,  den 20. august 2015. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). Stars and Planets Guide, Collins, London. ISBN 978-0-00-725120-9. Princeton University Press, Princeton. ISBN 978-0-691-13556-4.

Bakgrunnsstoff

Star Tales – Sculptor
Bilethoggaren på Constellation Guide

 
Stjernebilete
Sørlege stjernebilete