alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Spellemannprisen 2006

Spellemannprisen 2006 blei delt ut i Chateau Neuf i Oslo laurdag 27. januar 2007. Vamp blei kåra til Årets spellemann, og Åge Aleksandersen, Bjørn Eidsvåg og Sissel Kyrkjebø fekk heidersprisen frå juryen dette året. Dei fekk prisen for den langvarige karrieren deira og prisen blei overrokke av finansminister Kristin Halvorsen. I forkant av utdelinga framførte dei tre songen til Erik Bye; «Anna Lovinda». Bransjeprisen gjekk til Stargate som har markert seg som låtskrivarar og produsentar for norske og internasjonale artistar. 

Prisutdelinga blei overført direkte på TV 2 og blei leia av Harald Rønneberg og Thomas Numme. Dette var den 35. Spellemannpris-utdelinga og dette året var det ein ny rekord i nummeret på påmeldte bidrag. Då påmeldingsfristen gjekk ut, var det 608 påmeldingar (inkluderer alle sjangerklassane og musikkvideo). Førre rekord var på 568 bidrag frå Spellemannprisen 2005.

Prisen for «årets musikkvideo» blei delt ut dagen før, fredag 26. januar, på programmet Fredag på TV 2 og gjekk til Marit Larsen. Prisen blei overrekt av den internasjonalt kjente musikkvideoregissøren Reinert Olsen (kjent som «Ray Kay») på link frå Hollywood.

Vinnarar

Kjelder 
 Nettstaden ifpi.no

Bakgrunnsstoff 
 Denne artikkelen bygger på «Spellemannprisen 2006» frå , den 8. juni 2009. 
 

Spellemannprisen
Musikk i 2006
Musikk i 2007
Kultur i 2007
Spellemannprisen 2007

Spellemannprisen 2007 blei delt ut i Oslo Spektrum i Oslo laurdag 2. februar 2008. Hellbillies blei kåra til Årets spellemann, DumDum Boys fekk heidersprisen frå juryen og Rolf Løvland fekk bransjeprisen. Trompetisten Tine Thing Helseth blei kåra til «årets nykomar» og fekk dermed eit arbeidsstipend på 200 000 kroner. Stipendet, som blei delt ut for første gong, blei delt ut av vederlagsbyrået Gramo for å gje vinnaren «eit utgangspunkt for å arbeide vidare med musikken sin, slik at dei kan glede oss meir i framtida».

Då påmeldingsfristen gjekk ut i desember 2007, var det registrert 625 påmeldingar. Mellom desse blei dei nominerte i dei ulike klassane plukka ut og offentleggjort 3. januar 2008. Vinnaren av dei ulike klassane, inkludert Årets spellemann, blei kåra av ein jury, med unntak av årets musikkvideo og årets hit der publikum har hatt høve til å vere med å røyste fram vinnaren. Det blei på førehand ikkje offentleggjort nokon nominasjonar til Årets spellemann, heidersprisen frå juryen og bransjeprisen. Prisen for årets musikkvideo blei utdelt på TV 2-programmet Fredag dagen før hovudutdelinga.

Prisutdelinga blei overført direkte på TV 2, med Harald Rønneberg og Thomas Numme som programleiarar.

Vinnarar

Kjelder
 Nettstaden ifpi.no

Bakgrunnsstoff
Denne artikkelen bygger på «Spellemannprisen 2007» frå ,  den 8. juni 2009.  
 

Spellemannprisen
Musikk i 2007
Musikk i 2008
kultur i 2008
René

René eller Rene er eit personnamn danna som ei fransk form av det latinske Renatus, 'gjenfødd'. Namnet er mest brukt som mannsnamn, men kan også brukast av kvinner. Den franske kvinnelege forma av namnet er Renée. René har namnedag den 8. juni.

Renato og Renata er lengre italienske former av namnet. Renata har gjeve forma Renate.

I 2009 var det 792 menn og 18 kvinner i Noreg som heitte René eller Rene.

Namneberarar

Menn

René I av Anjou (1409–1480), fransk koge
René Descartes (1596–1650), fransk filosof og matematikar
René Boylesve (1867-1926), fransk forfattar
René Cassin, (1887-1976), fransk jurist og fredsprisvinnar
René Magritte (1898–1967), belgisk surrealistisk målar
René Lacoste (1904-1996), fransk tennisspelar, namnet bak merket Lacoste
René Girard (f. 1923), fransk historikar og filosof
René Goscinny (1926–1977), fransk teikneserieskapar
René Depestre (f. 1926), haitisk forfattar
René Préval (f. 1943), president på Haiti
Rene Daalder (f. 1944), nederlands-amerikansk forfattar og regissør
René Laanen (f. 1952), nederlandsk basstrombonist
Odd Rene Andersen (f. 1968), norsk musikar
Rene Naufahu (f. 1970), newzealandsk skodespelar
René Adler (f. 1985), tysk fotballspelar

Kvinner
Rene Russo (f. 1954), USA-amerikansk modell og skodespelar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «René» frå ,  den 8. juni 2009.  

 

Franske førenamn
Førenamn av latinsk opphav
Mannsnamn
Kvinnenamn
Tvikjønna namn
Renate

Renata og Renate er kvinnenamn danna av det latinske Renatus, 'gjenfødd'. Renate har namnedag den 8. juni.

Den noverande mannelege forma er Renato. 
Namna er også kjend under dei franske formene René og Renée.

Namneforma Renata er utbreidd i italienske og polske område. Renate er utbreidd i tysk.

Renate var utbreidd i Noreg i tiåret rundt 1980, då over 0,5 % av nyfødde jenter kunne få namnet. I 2009 var det 4 142 norske kvinner som heitte Renate, og 272 som heitte Renata.

Namneberarar 
 Renata av Ferrara, kjend som Renée av Frankrike (1510-1574), fransk prinsesse
 Renate Müller (1906-1937), tysk songar og skodespelar
 Renata Tebaldi (1922–2004), italiensk songar
 Renate Künast (f. 1955), tysk politikar og minister
 Renata Beger (f. 1958), polsk politikar

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Renate (Name)» frå , den 8. juni 2009. 
 

Førenamn av latinsk opphav
Kvinnenamn
A prima vista

A prima vista  eller prima vista er eit uttrykk som oftast vert nytta i musikken. Uttrykket stammar opphavleg frå italiensk, der a tyder «ved», prima tyder «fyrste» (prim- = «fyrste-»,  «fremste-») og vista tyder «blikk», «syn», «gjennomsyn», altså «ved fyrste gjennomsyn». I musikken vert uttrykket nytta om å spele notar korrekt ved fyrste gjennomsyn, også kalla bladlesing. 

Uttrykket vert også nytta om å kunne syngje rett frå notane, utan å måtte øve fyrst.

Italienske ord og uttrykk
Musikknotasjon

de:Notation (Musik)#Blattspiel
Adekvat

Adekvat, frå latin adaequare, «jamstille (med)», har til vanleg tydingane «(heilt) dekkjande», «fullgod», «i samsvar med». Dessutan tyder det i juridisk bruk «sannsynleg», «pårekneleg».

Ord av latinsk opphav
Juridisk terminologi
Haltdalen stavkyrkje

Haltdalen stavkyrkje, tidlegare òg kalla Haltålen stavkyrkje, står på frilutfsområdet til Trøndelag Folkemuseum på Sverresborg i Trondheim i Trøndelag fylke. Ho er ei enkel, vel ni meter lang, einskipa stavkyrkje med rektangulært skip og kor, begge med bratte, spontekte saltak. Koret er noko lågare enn skipet. Hjørnestavane har store flattrykte kuler nedst, noko ein ikkje kjenner frå andre stavkyrkjer.

Kyrkja var soknekyrkje i Haltdalen i noverande Holtålen kommune fram til 1881. Etter at ho gjekk or bruk vart ho flytt til Vitenskapsmuseet i Trondheim, der ho vart reist på slutten av 1880-åra. Ved rekonstrueringa vart det også brukt delar av stavkyrkja frå Ålen, nabobygda til Haltdalen. I 1937 vart ho flytt til Sverresborg, der ho vart teken nedatt i 1940 grunna verdskrigen, og sett oppatt på slutten av 1940-åra. Kyrkja skal også ha vorte flytt nokre hundre meter i 1704. All flyttinga og endringane gjer henne vanskeleg å datere, men på grunnlag av nokre årringsdateringar og vurdering av stilelement og konstuksjon vert delar av kyrkja datert til siste halvdelen av 1100-talet.

Kopiar av kyrkja 

Det er laga fleire kopiar av stavkyrkja seinare år. Ei vart gjeven som gåve frå Noreg til Island ved det islandske tusenårsjubileet for kristninga i 2000. Ho står på Heimaey. Ei anna heiter Haltdalen nye stavkyrkje og står mellom den gamle kyrkjegarden og nykyrkja i Haltdalen i Holtålen kommune. Ho vart vigsla 29. august 2004. Begge desse kyrkjene har svalgang, noko det er tydlege spor att av på originalen, og dei gjev truleg eit godt inntrykk av korleis kyrkja såg ut i mellomalderen. Ein tredje versjon står på Hølonda i Melhus kommune og heiter Kolbrandstad stavkyrkje. Ho vart bygd i 1999 og er utan svalgangar. I tillegg er det planar om å bygge ein kopi på Hindrem i Leksvik kommune. Haltdalstavkyrkja gav også inspirasjon til bygginga av Holzstabkirche St. Nikolai. Ho vart bygd av born og ungdommar på Bauspielplatz Roter Hahn i Lübeck i Tyskland i 2007.

Interiør og inventar 
Kyrkja har alter, men elles er ho ribba for inventar. Det er merkje i veggene etter galleri og vindaugsopningar, og det er restar etter dekormåling frå 1600-talet på veggene.

Portalar 
Kyrkja har tre portalar. Alle er enkle med lite eller ingen skurd. Vestportalen kjem frå Ålen stavkyrkje. Dei to andre portalane er på sørsida, ein i koret og ein i skipet.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Riksantikvaren: Stavkirkeprogrammet 2001 -2015 - Hva har skjedd så langt. Riksantikvaren 2008: «Haltdalen stavkirke» s. 53
 Om Haltdalen stavkyrkje på nettstaden til Trøndelag Folkemuseum
 Om Haltdalen kyrkjestad på nettstaden stavkirka.no
 

Holtålen kommune
Flytta stavkyrkjer
Norske stavkyrkjer frå mellomalderen
Norske kyrkjer frå 1100-talet
Trøndelag Folkemuseum
Valkyrkjer i 1814
Kyrkjer i Trondheim
Kulturminne i Trondheim
Acre

Dette ordet har fleire tydingar. Sjå Acre (fleirtyding)
Acre, uttala [ˈeikə], historisk sett det same som det norske ordet åker, er ei eldre måleining for flate (areal), framleis nytta i Storbritannia (international acre) og USA (survey acre). 1 international acre = 4840 yards² = 4046,8564224 m². Dette tilsvarar om lag 4,0468564224 dekar og 0,40468564224 hektar. 1 survey acre = 4.046,87261 m² = 0,404687261 hektar.

For å rekne om frå acre til hektar, multipliser med 0,4.
For å rekne om frå hektar til acre, multipliser med 2,47.

Acre
Britisk standard
Ad libitum

Ad libitum (latin for 'etter eige ynske/eigen smak'), mykje nytta i kortformene ad lib og ad-lib, er eit uttrykk brukt innan musikk eller teater der ein utøvar kan velja kva eller korleis han vil gjera noko. 

Innan musikk kan det til dømes tyda at ein kan velja tempo fritt, at ein kan utelata ein del eller stemme frå ein komposisjon, eller at ein kan eller må improvisera.

Omgrepet kan tilsvarande visa til improvisasjon innan teater.

Kjelder

Latinske ord og uttrykk
Musikkterminologi‎
Teaterterminologi‎
A jour

A jour, frå fransk à jour, «til dag(s dato)», nytta om rekneskap, dagbøker og liknande i tydinga «ført fram til dags dato», elles nytta i tydinga «oppdatert, underretta, kjend med det siste som har hendt på eit område».

Nytta om gjennomskinlege edelsteinar tydar à jour «gjennomsiktig», det vil seie at dei er festa i innfatninga berre med kantane, slik at ein kan sjå gjennom dei .

Franske ord og uttrykk
Ivar Aasen-museet

Ivar Aasen-museet var eit museum som låg i Hovdebygda i Ørsta på Sunnmøre. Etter Ivar Aasen sin død, 23. september 1896, var det Johannes Belsheim som tok seg av dødsbuet. Han var ein av Ivar Aasen sine nære medarbeidarar. Universitetsbiblioteket tok seg av handskriftsamlinga. Slektningane i Åsen vart same hausten samde om å taka vare på bøkene og andre gjenstandar. Dei sette opp denne erklæringa: «Underskrivne ervinger etter Ivar Aasen er samde um at bøkerne og anna "bohave" etter han ikkje skal seljast eller bytast; men vert flutt heim paa fødestaden hans Aasen, og der vert gøymt til minne um fagnamannen som der var fødd. Solenge som Aase-mannen tek vare paa desse egnaluterne paa forsvarleg måte, skal denne raadgjeri standa ved lag.»  Med dette la dei grunnlaget for det første personmuseet i Noreg.

Bonde i Åsen var då Rasmus Jonson Aasen. Han var brorson til Ivar Aasen. Det var likevel son hans, Jon Rasmusson Aasen, som gjekk i brodden for museet. Dødsbuet, i alt 25 kolli, vart send med båt til Volda kring årsskiftet 1896/97. Jon Aasen kjøpte eit lite stovehus på Heltne i Volda og flytte det til Åsen i 1897. Her vart Ivar Aasen-museet verande til 1946. Etter initiatv frå Anders Vassbotn vart det i 1898 reist ein bautastein til minne om Ivar Aasen like ved huset.

Dei første 60 åra var museet eit familieforetak. Folket på garden, særleg husmora, tok seg av tilsyn og omvisinga. Åsen-tunet vart ein mykje brukt stemneplass. Ved 100-års feiringa av Ivar Aasen sin fødsel skal om lag 8000 menneske ha vore til stades. Jon Aasen såg at den gamle stova ikkje var rette staden for samlinga. På 1930-talet tok han til å arbeide for eit eldfast hus. Han fekk mange med seg om dette. Andre meinte at museet burde flyttast til Sunnmøre Museum i Borgundgavlen i dåverande Borgund kommune (no Ålesund). I mars 1940 løyvde Stortinget 10 000 kroner til eit nytt hus. Krigen hindra vidare arbeid. Først 4. august 1946 vart det nye museet opna. Huset var på 70 m² i ein etasje. I tillegg til dei to museumsbygningane høyrde og den gamle buda i Åsen med til museet. Ho stod, på ein litt annan stad, i Ivar Aasen si tid på garden.

I 1941 vart det bestemt at museet skulle ha eige styre oppnemnt av høvesvis Kyrkje- og undervisningsdepartementet, Ørsta kommune, Sunnmøre museum og Aasen-huslyden. Det kom ikkje på plass før 1956. Styreleiarane Karl Straume (1956-68) og Jens Kåre Engeset (1968-2000) gjorde båe viktig arbeid for museet.

I 1987 donerte Aasen-forskar Reidar Djupedal boksamlinga si på om lag 12 000 bind til Ivar Aasen-museet.

Museet og samlingane vart i 2000 overteke av Nynorsk kultursentrum, og vert i dag teke hand om av Ivar Aasen-tunet.

Kjelder

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Jens Kåre Engeset:Glimt frå soga til Ivar Aasen-museet 1897-2000 Nynorsk kultursentrum 2003

Ivar Aasen
Museum i Møre og Romsdal
Kultur i Ørsta
Fjågesund

Fjågesund er ei bygd i Kviteseid kommune i Vestfold og Telemark. Namnet Fjågesund tyder «det vakre, blide sundet».

Geografi 
Fjågesund ligg ved den vestre enden av Flåvatn og ved Straumen, sundet som knyter Kviteseidvatn i nordvest til Flåvatn i søraust. Bygda er med det plassert om lag midtvegs ved Telemarkskanalen. Til Fjågesund reknast normalt også Bergstod, eit område som strekkjer seg langs sørsida av det vestlege Flåvatn.

Eit landemerke i bygda er den 300 meter høge og nær loddrette fjellveggen vest i bygda, ein del av fjellet Ånås.

Historie 
Det har truleg vore busetnader i Fjågesund i minst 5000 år. Det eldste oldtidsfunnet i bygda, som òg er det eldste i Kviteseid kommune, er ei tynnakka flintøks. Denne øksa har vorte datert til mellom 3500 f.Kr. og 2800 f.Kr. I tillegg er det funne ei skaftholøks, noko som tyder på jordbruk i alle fall frå bronsealderen av.

Også Fjågesund gard er særs gamal. Ut frå plasseringa til garden, storleiken hans og dateringa av andre gardar i heradet, har ein anslått at garden må ha blitt rydda ein gong i perioden 1 - 550 e.Kr. eller endå tidlegare. Garden var i eldre tid den største i heradet, og strakte seg opphavleg frå Kviteseid i vest til Tørdal i sør. Blant anna blei truleg Kviteseid gard og Kviteseid gamle kyrkje bygd på grunn frå Fjågesund. Til dei eldste gardane i bygda høyrer òg Østenå, som ligg på motsett side av sundet frå Fjågesund gard. Østenå kan ha blitt utskild frå Fjågesund i løpet av vikingtida. På denne garden har same slekta vore busett i minst 350 år.

Fjågesund har ei eiga kyrkje, innvia i 1916. I bygda var det òg skule fram til 2007 og ein landhandel som var i drift til 2010. Frå 1883 til 1991 var det òg eit postkontor i bygda, som då hadde postnummeret 3852 Fjågesund.

Referansar

Bakgrunnsstoff
Nettstad om Fjågesund 

Bygder i Vestfold og Telemark
Telemarkskanalen
Geografi i Kviteseid
A konto

A konto frå italiensk a conto, «i rekning, til avdrag på». Når ein pengeanvisning vert sendt a konto, tyder det at summen ikkje er meint å skulle dekkje nokon særskild gjeldspost.

Pengekravsrett
Ellingsøytunnelen

Ellingsøytunnelen er ein undersjøisk tunnel som går frå Nørvøya i Ålesund under Ellingsøyfjorden til Hovset på Ellingsøya. Tunnelen er ein del av riksveg 658 i Ålesund kommune i Møre og Romsdal. Tunnelen er 3520 meter lang, den når 144 meter under havet, og største stigning er 8,5 %. Ellingsøytunnelen blei opna i 1987. Saman med Valderøytunnelen gav den ferjefritt samband mellom Ålesund og Valderøya i Giske kommune, og dermed også ferjefritt samband til Ålesund lufthamn på Vigra.

Tunnellen var ein bomveg, bomstasjonen stod på Kverve på Ellingsøya. Bomperioden skulle opphavleg vare i 15 år, men på grunn av økonomiske problem hos tunnelselskapet, vart bompengeperioden forlenga til 22 år. Bompengeperioden opphøyrde i november 2009, og det er no gratis å bruke tunnelen.

Det er ikkje tillate for fotgjengarar å ferdast i Ellingsøytunnelen.

Sjå også 
 Valderøytunnelen
 Giskebrua
 Alnestunnelen
 Vegtunnelar i Noreg
 Undersjøiske vegtunnelar i Noreg

Bakgrunnsstoff 
 The World's Longest Tunnel Page

Tunnelar i Møre og Romsdal
Undersjøiske tunnelar
Samferdsle i Ålesund
Byggverk i Ålesund
Fylkesveg 127 i Møre og Romsdal

Sjå òg fylkesveg 127 (fleirtyding).
Fylkesveg 127 i Møre og Romsdal går mellom Støbakk og Alnes på Godøy i Giske kommune. Vegen er 3,9 km lang.

Alnestunnelen vart opna 14. desember 2006.

Kommunar og knutepunkt

 Støbakk
 Alnestunnelen (1493 m)
Kommunal veg frå Alnes til Alnestangen (0,6 km)

Bakgrunnsstoff

 127
Vegar i Giske
Fylkesveg 125 i Møre og Romsdal

Sjå òg fylkesveg 125 (fleirtyding).

Fylkesveg 125 i Møre og Romsdal går mellom Valkveet og Gjuv på Godøy i Giske kommune. Vegen er 5,8 km lang.

Kommunar og knutepunkt

  Valkveet
 frå Støbakk til Alnes (3,9 km)
Fv125 Ringveg Gjuv

Bakgrunnsstoff

 125
Vegar i Giske
Alnestunnelen

Alnestunnelen er namnet på to tunnelar på Godøya i Giske kommune i Møre og Romsdal. Den nye Alnestunnelen er 1493 meter lang og går gjennom Sloktinden mellom Støbakk og Alnes. Den har gangfelt og eitt køyrefelt med møteplassar for kvar 250 – 300 meter. Total vegbreidde er 4,0 meter. Planlegginga av tunnelen gjekk raskt. Etter fleire stein- og jordras og mislykka forsøk på rassikring av vegen på nordsida av øya i 2004, vedtok Møre og Romsdal fylkesting hausten 2004 at tunnelen skulle byggast. Tunnelarbeidet starta 18. august 2005, gjennomslaget kom 28. april 2006, og tunnelen blei opna 14. desember 2006. Tunnelen er ein del av Fylkesveg 127 i Møre og Romsdal.

Tunnel- og vegprosjektet kosta 97 millionar kroner. 

Den gamle Alnestunnelen er 205 meter lang og er ein del av den gamle, no nedlagde fylkesvegen på nordsida av øya, under Valkveegga vest for Valkveet.

Sjå også 
 Ellingsøytunnelen
 Valderøytunnelen
 Giskebrua
 Vegtunnelar i Noreg

Bakgrunnsstoff 
 Øy-Blikk: Full feiring i tunnelfjellet  (20. desember 2006)
 The World's Longest Tunnel Page

Tunnelar i Møre og Romsdal
Samferdsle i Giske
Valderøytunnelen

Valderøytunnelen er ein undersjøisk tunnel på riksveg 658 i Ålesund og Giske kommunar i Møre og Romsdal. Tunnelen går under Valderhaugfjorden mellom Hovset på Ellingsøya og Ytreland på Valderøya. Tunnelen er 4222 meter lang, den når 137 meter under havet, og største stigning er 8,5 %. Valderøytunnelen blei opna i 1987. Saman med Ellingsøytunnelen gav den ferjefritt vegsamband mellom Ålesund og Valderøya i Giske kommune, og dermed også ferjefritt samband til Ålesund lufthamn, Vigra på Vigra.

Tunnelen var ein bomveg, bomstasjonen stod på Kverve på Ellingsøya. Bomperioden skulle opphavleg vare i 15 år, men på grunn av økonomiske problem hos tunnelselskapet, vart bompengeperioden forlenga til 22 år. Bompengeperioden opphøyrde i november 2009, og det er no gratis å bruke tunnelen.

Det er ikkje tillate for fotgjengarar og syklistar å ferdast i Valderøytunnelen.

Sjå også 
 Ellingsøytunnelen
 Giskebrua
 Alnestunnelen
 Vegtunnelar i Noreg
 Undersjøiske vegtunnelar i Noreg

Bakgrunnsstoff 
 The World's Longest Tunnel Page

Tunnelar i Møre og Romsdal
Undersjøiske tunnelar
Samferdsle i Ålesund
Samferdsle i Giske
Byggverk i Ålesund
Maraton

Maraton er eit løp som går over 42 195 m. Løpet er rekna som svært krevjande, og ordet «maraton» blir ofte brukt for å beskrive noko som krev stort uthald.

Namnet maraton kjem frå ei gresk legende som fortel om korleis soldaten Pheidippides sprang frå byen Marathon (i dag Marathónas) i Hellas til Athen for å forkynne at perserane hadde blitt slått i slaget om Marathon. Legenda fortel at Pheidippides døydde like etter han hadde fått fortalt at grekarane hadde vunne slaget.

Standardlengda på 42 195 m er ikkje den nøyaktige distansen mellom Marathon og Athen. I OL frå 1896 til 1920 varierte maratondistansen mellom 40 km og 42,75 km. I 1921 bestemte det internasjonale friidrettsforbundet (IAAF) at standardlengda skulle vere 42 195 m. Det var den distansen som blei sprunge i OL i 1908, mellom Windsor og White City Stadium i London.

Det gjekk likevel ei tid før standardlengda blei endeleg etablert. Under EM i friidrett i Oslo i 1946 var maratondistansen på 40 200 m, og i Sverige blei standardlengda innført først i 1948.

Kjende norske maratonløparar 
 Grete Waitz
 Ingrid Kristiansen
 Karl Johan Rasmussen

Nokre norske maratonløp 
 Nordmarka skogsmaraton
 Drammen maraton
 Oslo maraton
 Fredrikstad maraton
 Midnight Sun Marathon
 Hornindalsvatnet maraton

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Kondis.no, nettstad for kondisjonsidrett
 Maratonporten.net, nettstad for dei som driv med langdistanseløping
 Internasjonale maratonrekordar
Halvmaraton

Halvmaraton er eit løp på 21.097,5 meter, eller altså halvparten av eit maratonløp. Det blir vanlegvis arrangert som eit landevegsløp. 
Før 1970-talet var halvmaratonløp sjeldne, men det blir no arrangert mange slike løp, både som halvmaratonklasse samtidig med eit maratonløp, og som eigne halvmaratonløp.

Det har vore ein auke i deltakinga i halvmaratonløp i dei siste åra. 
Ein vesentleg grunn til dette, er at halvmaraton er ei utfordrande distanse, men krev ikkje det same treningsgrunnlaget som maraton.

Verdsrekord 
Verdsrekorden for menn er 58:33, sett av Samuel Wanjiru, Kenya, 17. mars 2007, i den Haag, Nederland. 

Verdsrekorden for kvinner er 1:06:25, sett av Lornah Kiplagat Nederland, 14. oktober 2007 i Udine, Italia.

Største tal deltakarar i halvmaratonløp 

Det største halvmaratonløp i verda no skal vere Great North Run, halde på hausten kvart år i Newcastle Upon Tyne i England, med venta 52 000 løparar i 2009. 

Nesten like stort er Göteborgsvarvet som går i Göteborg i midten av mai kvart år. I 2009 hadde dei 30-årsjubileum, med 53 593 påmelde, 41 019 startande og 40 523 fullførande. Dette var fleire påmelde enn Great North Run hadde i 2008, og Göteborgsvarvet har som mål å bli størst i verda.

Det største nokon gong var Broloppet mellom København og Malmö med 79 719 fullførande, halde i samband med at Øresundbrua vart opna i 2000.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 The best half-marathon times for men
 The best half-marathon times for women
 HalfMarathons.Net - Directory of half marathons in the USA and around the world

 Norske halvmaratonløp 
 Kondis.no har oversikt over alle norske halvmaratonløp - søk på terminlister og løp
 Se også her for ein oppdatert liste på kommande norske halvmaraton 

Friidrettsøvingar
Løp
Olav Lofthus

Olav Lofthus () var ein norsk målmann og redaktør. 

Lofthus vart fødd i Ullensvang i 1847. Han vart uteksaminert frå lærarskulen på Stord. Lofthus skaffa seg i tillegg store kunnskapar ved sjølvstudium. Han arbeidde for folkeopplysning i bygdene m.a. gjennom folkehøgskulen. Han dreiv folkehøgskule i Vikøy saman med presten Unger, og seinare på Halsnøy saman med Wollert Konow (SB) og Niels Juel. Frå 1870 skreiv han i Bergens Tidende, to år seinare vart han medredaktør i avisa. Han beheldt denne stillinga til han døydde.

Lofthus var venstremann og ein av stiftarane av Bergens venstreforening. Han var også med i Vestmannalaget. Som høvesdiktar vart han mykje nytta. Posthumt kom i 1894 samlinga Sange og Digte, utgjeven av Bolette C. Pavels Larsen.

Olav Lofthus, som døydde i Bergen, var far til målaren Arne Lofthus.

Sjå også 
 Store Norske Leksikon om Olav Lofthus
 Bilete, kort artikkel og tekstar av Lofthus på Ivar Aasen-tunet

Lofthus, Olav
Lofthus, Olav
Lofthus, Olav
Lofthus, Olav
Torstein Lofthus

Torstein Lofthus () er ein norsk trommeslagar, opphavleg frå Øystese i Kvam herad. Han har teke utdanning ved Norges Musikkhøgskole og har hatt innverknad på norsk musikk gjennom studioarbeid, live-konsertar og undervisning. Lofthus spelar både i faste band og jobbar som freelansar. Forutan på dei fleste norske jazzfestivalane, har han m.a. spelt i Kina, USA, Sør-Afrika, England, Tyskland, Frankrike, Belgia, Luxembourg, Sverige, Danmark.

I dag er Lofthus busett i Oslo, der han er aktiv i musikkmiljøet i byen.
Av artistane han har spelt saman med, kan desse nemnast: 

 Marit Larsen
 Torun Eriksen
 Maria Mena
 Maria Solheim
 Bertine Zetlitz
 Kurt Nilsen
 Silje Nergaard
 Rockettothesky
 Jarle Bernhoft

Kjelder 

 Torstein Lofthus på MySpace
 Omtale om Lofthus på cosmopolitan.no

Lofthus, Torstein
Lofthus, Torstein
Lofthus, Torstein
Lofthus, Torstein