alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Triztán Vindtorn

Triztán Vindtorn, Triztán Gyldenløwe Vindtorn () var ein norsk lyrikar og artist. Han endra namnet sitt fleire gongar; tidlegare namn var Kjell Erik Larsen, Kjell Erik Vindtorn og frå 1999, Triztán Vindtorn.

Vindtorn vart ofte omtala som den einaste store surrealistiske diktaren Noreg har fostra. Han var fødd i Drammen, og debuterte i 1970.

Verkliste 
 Sentrifuge – dikt (1970)
 Med solbriller i tunnellen  – dikt (1973) 
 Froskemannskoret – dikt (1974) 
 Versjoner i feberpels – dikt (1975) 
 Barbeinte skyskrapere – dikt (1976) 
 Koden til muskelskapet – dikt (1977) 
 Hamrende vaffelhjerter – dikt (1978) 
 Huset gråt mye som barn – dikt (1979) 
 Trafikklys for elver – dikt (1980) 
 I vingenes fotspor – dikt (1981) 
 Vi pusser tankens briller – dikt (1982) (i Tappet i 1942, saman med Arne Ruste og Terje Johanssen) 
 Vokt Dem for huden – dikt (1983) 
 Duften av kompassroser – dikt (1984) 
 Det nedbrente luftslott. En diktsyklus – dikt (1988) 
 Til deg som søv bort dine draumar  – dikt (1990) 
 Vindblomster fra den innerste esken. Dikt og collager – dikt (1991) 
 Hvit hegre over Silkeveien – dikt (1992) 
 Som sunket i orda – dikt (1993) 
 Danneborg i mitt langbente hjerte – dikt (1994) 
 Mellom barken og verden – dikt (1996) 
 Hodet er den eneste trekrone som vokser inn i himmelen. En diktkrets om kjærlighet – dikt (1998) 
 På fantasiens barrikader – dikt i utvalg (2002)
 Å skjøte en regnbue – dikt (2003)
 Skriften bak speilet – dikt/skodespel (2005)
 Slik trær føder barn – dikt (2006)
 Jeg kan høre din hånd synge – dikt (2007)
 Sirkus for usynlige elefanter. En diktsyklus – dikt (2008)

Prisar 
 Aschehougprisen 1982
 Doblougprisen 1991
 Brakeprisen (ein litteraturpris frå Drammensbiblioteket) 2004 for Å skjøte en regnbue

Bakgrunnsstoff 
 http://www.vindtorn.no/ 

Norske forfattarar
Norske lyrikarar
Vinnarar av Aschehougprisen
Vinnarar av Doblougprisen
Folk frå Drammen
DS «Felix Scheder»

DS «Felix Scheder» var ein tysk forpostbåt som vart senka i Åramsundet i Sande kommune på Sunnmøre i 1944.

D/S «Felix Scheder» vart opphavleg bygd som ei kvalfangstskute i 1941 på Nylands mekaniske verksted i Oslo. Etterkvart vart han sett inn i teneste som forpostbåt (tysk. Vorpostboot), først i flotiljen V-5502, deretter V-5307. 12. september 1944 vart DS «Felix Scheder» seinka av Barracuda-fly frå RAF skvadron 827 i Åramsundet mellom Åram og Voksa i Sande kommune på Sunnmøre. 22 personar omkom.

Vraket vart oppdaga på ca. 30 meters djup av Reidar Stridh i 1985 og har vorte eit populært mål for dykkarar. Området rundt vraket har vore reinska for miner og bomber fleire gongar, og så seint som hausten 2004 vart det funne ei søkkemine.

Bakgrunnsstoff 
 Fakta om D/S «Felix Scheder» og vraket
 Funnet av D/S «Felix Scheder» 

Felix Scheder
Felix Scheder
Felix Scheder
Skip frå 1941
Forlis i 1944
Kvalbåtar
Vatikanstaten

Vatikanstaten er den minste staten i verda. Sjølv om staten er liten, er han kjend over heile verda, og han er eit viktig turistmål. Staten ligg midt i Italia sin hovudstad Roma. I likskap med staten San Marino er Vatikanstaten heilt omslutta av Italia. Vatikanstaten vart oppretta den 11. februar 1929, og har kring 1.000 innbyggjarar. Han er den vesle resten etter den ein gong så mektige Kyrkjestaten.

Staten er formelt sjølvstendig, sjølv om det er nært samkvem med Italia, og Paven er statssjef og diktator. Vatikanstaten er på berre 0,44 kvadratkilometer, men den har sine eigne euro-myntar, eige postvesen, eigen radio- og fjernsynsstasjon, og si eiga avis (L'Osservatore Romano). I tillegg er det eigen jarnvegsstasjon, og 862 meter med jarnveg.
	
Hæren i Vatikanstaten, Sveitsargarden, som er paven si personlege livvakt, oppstod på 1500-talet, og er svært kjend. Hæren er sett saman av  omtrent 100 sveitsargardistar. 
	
Peterskyrkja er den mest iaugefallande og kjende bygningen i Vatikanstaten. Kyrkja er det største kyrkjebygget i verda. Ho er bygd over apostelen Peter si grav. Andre kjente bygg er Vatikanbiblioteket og Vatikanmuséa. Petersplassen framom Peterskyrkja er òg svært kjent.

I Vatikanstaten er det paven som styrer. Paven er den øvste leiaren for Den katolske kyrkja. Pavedømet er i høve tradisjonen innstifta av Jesus Kristus sjølv. Kort tid etter at han døydde stod Peter fram som leiar (biskop) for den kristne kyrkjelyden i Roma. Biskopen av Roma var leiaren for heile den kristne kyrkja. Etter kvart vart biskopen i Roma kalla pave. Ordet pave tyder far. Som leiar for den katolsk kyrkja må paven klargjera viktige trusspørsmål, og orda hans vert i denne samanhengen rekna som «ufeilbarlege». Kyrkja ved paveembetet vert av katolikkar sett på som ufeilbarleg når paven uttalar seg om viktige lærespørsmål.

Bakgrunnsstoff 
 Comon.dk, 25. juni 2003: Vatikanet på nettet 
 Vatican: the Holy See
 Vatikanet og resten av verda 
 christusrex: Musei Vaticani, Cappella Sistina, ...
 Vatikanstaten i tal
 Foto frå vatikanstaten

 *
Land i Europa
Katolisisme
Enklavar
Mikrostatar
Roma
Mikrometer

Mikrometer er ei SI-avleidd eining for måling av avstand.
Ein mikrometer er lik 10−6 meter.
Symbolet for mikrometer er µm.

Symbolet µ (Unicode-teikn U+00B5; HTML &micro;) er mikro-teiknet.
Det er avleidd frå den greske bokstaven μ (my).
Symbolet «um» er av og til brukt når µ (SI-prefikset)
og μ (den greske bokstaven) ikkje er tilgjengeleg,
til dømes på ei skrivemaskin.

Mikrometer er ei vanleg eining for måling av bølgjelengder av infraraud stråling.

Somme menneske, særleg innanfor astronomi og halvleiarteknologi,
bruker det gamle namnet mikron og/eller berre symbolet µ i staden for µm, men slik bruk er frårådd.

1 mikrometer er lik:
 10−6 meter
 1 000 nanometer
 0,001 millimeter

Og motsett:
 1 nanometer = 0,001 mikrometer
 1 millimeter = 1000 mikrometer

SI-avleia einingar
Måleiningar for lengd

he:תחיליות במערכת היחידות הבינלאומית#מיקרו
Centimeter

Centimeter er ei SI-avleidd eining for måling av avstand.
Éin centimeter er lik 10−2 meter, ein hundredels meter.
Symbolet for centimeter er cm.

Centimeter er ein av dei mest brukte måleiningane for avstand.

1 centimeter er lik:
 10 millimeter
 0,1 desimeter
 0,01 meter

Og motsett:
 1 millimeter = 0,1 centimeter
 1 desimeter = 10 centimeter
 1 meter = 100 centimeter

SI-avleia einingar
Måleiningar for lengd
Desimeter

Desimeter er ei SI-avleidd eining for måling av avstand.
Éin desimeter er lik 1/10 meter, ein tidels meter.
Symbolet for desimeter er dm.

Desimeter er ein noko brukt måleining, men mindre i bruk enn meter og centimeter.
Éin kubikkdesimeter er eit mål på volum som er lik éin liter.

1 desimeter er lik:
 100 millimeter
 10 centimeter
 0,1 meter

Og motsett:
 1 millimeter = 0,01 desimeter
 1 centimeter = 0,1 desimeter
 1 meter = 10 desimeter

SI-avleia einingar
Måleiningar for lengd
Dekameter

Dekameter er ei SI-avleidd eining for måling av avstand.
Éin dekameter er lik 10 meter.
Symbolet for dekameter er dam.

Denne eininga er i praksis sjeldan brukt.

Éin kvadratdekameter (1 dam²), som er eit mål på areal,
er lik eitt ar, som er 100 m².
Dekameter, som er eit mål på lengd, må ikkje forvekslast med dekar,
som er eit mål på areal, lik 10 ar.

1 dekameter er lik:
 10 meter
 0,1 hektometer
 0,01 kilometer

Og motsett:
 1 meter = 0,1 dekameter
 1 hektometer = 10 dekameter
 1 kilometer = 100 dekameter

SI-avleia einingar
Måleiningar for lengd
Hektometer

Hektometer er ei SI-avleidd eining for måling av avstand.
Éin hektometer er lik 100 meter.
Symbolet for hektometer er hm.

Denne vert i praksis sjeldan brukt.

Éin kvadrathektometer (1 hm²), som er eit mål på areal,
er lik éin hektar, som er lik 100 ar,
som er lik 10 000 m²

1 hektometer er lik:
 100 meter
 10 dekameter
 0,1 kilometer

Og motsett:
 1 meter = 0,01 hektometer
 1 dekameter = 0,1 hektometer
 1 kilometer = 10 hektometer

SI-avleia einingar
Måleiningar for lengd

fr:Mètre#Multiples et sous-multiples du mètre
Megameter

Megameter er ei SI-avleidd eining for måling av avstand.
Éin megameter er lik 106 meter, éin million meter.
Symbolet for megameter er Mm.

 Avstanden i luftlinje frå Oslo til Narvik er om lag 1 Mm.
 Jorda sin ekvatorialdiameter er 12,76 Mm.
 Den gjennomsnittlege avstanden frå Jorda til Månen er 384,4 Mm.
 Jupiter sin ekvatorialdiameter er 143 Mm.

Megameter vert i praksis lite brukt sidan måleininga er for stor for gjenstandar på jorda. Innan astronomien vert
Mm noko brukt til t.d. å oppgi avstanden frå ein planet til planeten sine månar.
Det er òg fare for forveksling med millimeter (mm) ettersom mange feilaktig skriv SI-prefikset M (mega) som m (milli).

1 megameter er lik:
 106 meter
 1000 kilometer
 0,001 gigameter

Og motsett:
 1 kilometer = 0,001 megameter
 1 gigameter = 1000 megameter

SI-avleia einingar
Måleiningar for lengd
Øyvind Berg

Øyvind Berg () er ein norsk lyrikar, dramatikar, skodespelar og omsetjar. 

Berg er fødd i Oslo. Han har mellomfag i filosofi og litteraturvitskap i tillegg til studiar i egyptologi frå Universitetet i Bergen og Universitetet i Tromsø. Han har vore medlem av Forfattarforeninga sitt litterære råd (1987–1988) og (1993–1996). Han har sete i Norsk kulturråd si ankenemnd for innkjøpsordninga for ny norsk skjønnlitteratur. Frå 1997 er han kunstnerisk leiar for Sigrid Undset-dagene, Norsk litteraturfestival. 

Berg sin lyrikk er omsett til tysk, engelsk og dansk.

Verkliste 
 Retninger – dikt (1982)
 Barn er et hardt språk – dikt (1984)
 Vitenskap for barn – dikt (1985)
 Et foranskutt lyn – dikt (1986)
 Totschweigetaktiken – dikt (1988)
 Kjøter: en sosiodisé – skodespel (1989)
 Lærestykker – skodespel (1990)
 Kunngjøring – dikt (1992)
 Poe si tid – dikt (1993)
 Forskjellig – dikt (1995)
 Kjærlighetc. – dikt (1997)
 Nede fortelling – dikt (2000)
 Chutzpah i måneskinn – (2004)
 Billigbok – dikt (2006)
 Poesi og lærepenger : essays, artikler, foredrag – 2009
 Blindedikt – 2010
 Tekster for Baktruppen 1994-2009 – 2011

Prisar 
 Oktoberprisen 1992
 Brageprisen 1995, for Forskjellig
 Norsk teaterlederforums oversetterpris 1996
 Aschehougprisen 1999
 Halldis Moren Vesaas-prisen 2000
 Kultur- og kyrkjedepartementets spesialpremie 2002
 Språklig samlings litteraturpris 2002
 Hold Dampen Oppe-prisen 2003
 Danse- og teatersentrums Scenekunstpris 2003

Bakgrunnsstoff 
 Digitaliserte bøker av Øyvind Berg hjå Nasjonalbiblioteket
 Øyvind Berg i BIBSYS

Norske forfattarar
Norske lyrikarar
Forfattarar frå Oslo
Norske dramatikarar
Norske omsetjarar
Norske skodespelarar
Vinnarar av Aschehougprisen
Vinnarar av Brageprisen
Gigameter

Gigameter er ei SI-avleidd eining for måling av avstand.
Éin gigameter er lik 109 meter, éin milliard meter.
Symbolet for gigameter er Gm.

 1 AU er lik 149,6 Gm.
 Sola sin diameter er 1,4 Gm.
 Gjennomsnittleg radius av Merkur si bane er 57,9 Gm.
 Gjennomsnittleg radius av Jupiter si bane er 778,4 Gm.
 Gjennomsnittleg radius av jupitermånen Ganymede si bane er 1,07 Gm.
 Lyset tilbakelegg ein avstand på 1 Gm i løpet av om lag 3,34 s.

Gigameter vert i praksis så og seie aldri brukt fordi eininga er for stor for noko føremål på jorda, og fordi astronomar har lange tradisjonar for heller å bruke millionar kilometer og astronomiske einingar (AU).

1 gigameter er lik:
 109 meter
 1000 megameter
 0,001 terameter

Og motsett:
 1 megameter = 0,001 gigameter
 1 terrameter = 1000 gigameter

SI-avleia einingar
Måleiningar for lengd
Terameter

Terameter er ei SI-avleidd eining for måling av avstand.
Éin terameter er lik 1012 meter, éin billion meter.
Symbolet for terameter er Tm.

 1 Tm er lik 6,685 AU.
 Gjennomsnittleg radius av Saturn si bane er 1,43 Tm.
 Gjennomsnittleg radius av Neptun si bane er 4,50 Tm.
 I januar 2004 var romsonda Voyager 1 13,5 Tm frå Sola.
 Lyset tilbakelegg ein avstand på 1 Tm i løpet av  55 m og 36 s.

Terameter vert i praksis så og seie aldri brukt fordi eininga er for stor for noko føremål på jorda, og fordi astronomar har lange tradisjonar for heller å bruke millionar kilometer og
astronomiske einingar (AU).

1 terameter er lik:
1012 meter
1000 gigameter
0,001 petameter

Og motsett:
 1 gigameter = 0,001 terameter
 1 petameter = 1000 terameter

SI-avleia einingar
Måleiningar for lengd

en:Metre#SI prefixed forms of metre
Petameter

Petameter er ei SI-avleidd eining for måling av avstand.
Éin petameter er lik 1015 meter.
Symbolet for petameter er Pm.

 1 Pm er lik 6685 AU.
 1 lysår er lik 9.46 Pm.
 1 parsek er lik 30.86 Pm.
 Avstanden til Proxima Centauri er 40 Pm.
 Avstanden til Sirius er 81 Pm.
 Avstanden til Vega er 237 Pm.
 Lys tilbakelegg ein avstand på 1 Pm i løpet av 38,6 dagar (38 d, 14 t, 34 m og 1 s).

Petameter kunne vorte brukt til å måle interstellare
avstandar (avstandar mellom stjerner), men astronomar
har lange tradisjonar for heller å bruke lysår (om lag 9,5 petameter) og parsec (om lag 31 petameter).

1 petameter er lik:
1015 meter
1000 terameter
0,001 exameter

Og motsett:
 1 terameter = 0,001 petameter
 1 exameter = 1000 petameter

SI-avleia einingar
Måleiningar for lengd

nl:Petameter
Exameter

Exameter er ei SI-avleidd eining for måling av avstand.
Éin exameter er lik 1018 meter.
Symbolet for exameter er Em.

 1 Em er lik 105,7 lysår eller 32,41 parsec.
 Avstanden til Betelgeuse er 4 Em.
 Avstanden til senteret av vår galakse er 265 Em.
 Lys tilbakelegg ein avstand på 1 Em i løpet av 105,7 år.

Exameter kunne vorte brukt til å måle interstellare
avstandar (avstandar mellom stjerner), men astronomar
har lange tradisjonar for heller å bruke
lysår og parsec.

1 exameter er lik:
1018 meter
1000 petameter
0,001 zettameter

Og motsett:
 1 petameter = 0,001 exameter
 1 zettameter = 1000 exameter

SI-avleia einingar
Måleiningar for lengd

en:Metre#SI prefixed forms of metre
nl:Exameter
Zettameter

Zettameter er ei SI-avleidd eining for måling av avstand.
Éin zettameter er lik 1021 meter.
Symbolet for zettameter er Zm.

 1 Zm er lik  105 700 lysår eller 32 408 parsek.
 Avstanden til Den store magellanske skya er 1,6 Zm.
 Avstanden til Andromedagalaksen er 22,3 Zm.
 Avstanden til Blått auga-galaksen» (M64) er 160 Zm.

Zettameter kunne vorte brukt til å måle interstellare
avstandar (avstandar mellom stjerner), men astronomar
har lange tradisjonar for heller å bruke
lysår og parsec.

1 zettameter er lik:
1021 meter
1000 exameter
0,001 yottameter

Og motsett:
 1 exameter = 0,001 zettameter
 1 yottameter = 1000 zettameter

SI-avleia einingar
Måleiningar for lengd

en:Metre#SI prefixed forms of metre
nl:Zettameter
Yottameter

Yottameter er ei SI-avleidd eining for måling av avstand.
Éin yottameter er lik 1024 meter.
Symbolet for yottameter er Ym.

 1 Ym er lik 105700000 lysår eller 32408000 parsec. 
 Avstanden til næraste kvasar er 100 Ym.            

Yottameter kunne vorte brukt til å måle intergalaktiske
avstandar (avstandar mellom galaksar), men astronomar
har lange tradisjoner for heller å bruke
lysår og parsec.

1 yottameter er lik:
1024 meter
1000 zettameter

Og motsett:
 1 zettameter = 0,001 yottameter

SI-avleia einingar
Måleiningar for lengd

en:Metre#SI prefixed forms of metre
nl:Yottameter
Femtometer

Femtometer er ei SI-avleidd eining for måling av avstand.
Éin femtometer er lik 10−15 meter.
Symbolet for femtometer er fm.

Femtometer vert ofte brukt til måling diameteren til atomkjernar.
Diameteren til ein atomkjerne er opptil om lag 15 fm.
Nøytron og proton har ein diameter på om lag 2,5 fm.
I terminologien som blir brukt i partikkelfysikken vert femtometer ofte kalla ein fermi (med same symbol), etter fysikaren Enrico Fermi.

1 femtometer er lik:
 10−15 meter
 1 000 attometer
 0,001 pikometer

Og motsett:
 1 attometer = 0,001 femtometer
 1 picometer = 1000 femtometer

SI-avleia einingar
Måleiningar for lengd

ru:Фемтометр
Attometer

Attometer er ei SI-avleidd eining for måling av avstand.
Éin attometer er lik 10−18 meter.
Symbolet for attometer er am.

1 attometer er lik:
10−18 meter
1 000 zeptometer
0,001 femtometer

Og motsett:
 1 zeptometer = 0,001 attometer
 1 femtometer = 1000 attometer

SI-avleia einingar
Måleiningar for lengd

en:Metre#SI prefixed forms of metre
nl:Attometer
zh:阿米
Zeptometer

Zeptometer er ei SI-avleidd eining for måling av avstand.
Éin zeptometer er lik 10−21 meter.
Symbolet for zeptometer er zm.

1 zeptometer er lik:
10−21 meter
1 000 yoctometer
0,001 attometer

Og motsett:
 1 yoctometer = 0,001 zeptometer
 1 attometer = 1000 zeptometer

SI-avleia einingar
Måleiningar for lengd

en:Metre#SI prefixed forms of metre
nl:Zeptometer
Yoktometer

Yoktometer er ei SI-avleidd eining for måling av avstand.
Éin yoktometer er lik 10−24 meter.
Symbolet for yoktometer er ym.

1 yoktometer er lik:
10−24 meter
0,001 zeptometer

Og motsett:
1 zeptometer = 1000 yoktometer

SI-avleia einingar
Måleiningar for lengd
Bruttonasjonalprodukt

For Banque Nationale de Paris, sjå BNP Paribas.

Bruttonasjonalprodukt (BNP) er eit mål på verdien av alt som vert produsert i eit land. BNP omfattar verdiskapinga i all marknadsretta næringsverksemd. I tillegg kjem verdiskaping i offentleg forvalting, friviljuge organisasjonar og produksjon for eige bruk. BNP vert mange gonger nytta som eit mål på velstandsnivået i eit land.

BNP er gjev eit mål på samla verdiskaping i eit land, og gjev samstundes uttrykk for opptent bruttoinntekt frå innanlandsk produksjon. BNP tilsvarar forkortinga GDP på engelsk språk (gross domestic product). BNP kan definerast og avgjerast ut frå tre ulike hovudmetodar som vert kalla produksjonsmetoda (I), utgiftsmetoda (II) og inntektsmetoda (III). I fyrste metode kan storleiken «korreksjon for FISIM» alternativt inngå i produktinnsats, og i driftsresultat i tredje metode.

Utrekning av BNP

Produksjonsmetoda (I) 
 Produksjon (basisverdi) - Produktinnsats (kjøparverdi) + Produktskattar - Produktsubsidiar - Korreksjon for FISIM
 Produksjon (produsentverdi) - Produktinnsats (kjøparverdi) + Importskattar + Meirverdiavgift + Investeringsavgift + Toll - Korreksjon for FISIM
 Bruttoprodukt i alt (basisverdi) + Produktskattar - Produktsubsidiar - Korreksjon for FISIM
 Bruttoprodukt i alt (produsentverdi) + Importskattar + Meirverdiavgift + Investeringsavgift + Toll - Korreksjon for FISIM

Utgiftsmetoda (II) 
 Konsum i alt + Bruttoinvestering i fast realkapital + Lagerendring + Eksport - Import
 Sluttbruk i alt - Import
 Innanlandsk sluttbruk i alt + Eksport - Import

Inntekstmetoda (III) 
 Lønskostnadar + Driftsresultat + Kapitalslit + Produksjonsskattar - Produksjonssubsidiar - Korreksjon for FISIM

Bakgrunnsstoff 
 Om BNP (Statistisk sentralbyrå)
 Historisk statistikk, Bruttonasjonalprodukt for Noreg 1865-2003 

Økonomi
Vålerenga Ishockey

Vålerenga Ishockey er ein ishockeyklubb i Vålerengens Idrettsforening. Klubben vart stifta den 29. juli 1913, med bakgrunn i Idrætspartiet Spark. Vålerenga Hockey har vorte noregsmeistrar heile 26 gonger, seinast i 2009. Vålerenga Hockey spelar heimekampane sine på Jordal Amfi.

Tidlegare spelarar 
 Chris Mason
 Travis Brigley
 Scott Hartnell
 Espen «Shampo» Knutsen
Morten Ask
Alexander Bonsaksen
Travis Brigley
Johan Brummer
Brede Frettem Csiszar
Scott Hartnell
Stig Johansen
Roy Johansen
Espen «Shampo» Knutsen
Einar Bruno Larsen
Chris Mason
Jim Marthinsen
Tommy Marthinsen
Anders Myrvold
Per Skjerwen Olsen
Øystein Olsen
Marius Rath
Bård Sørlie
Petter Thoresen
Johan Åkerman

Vålerenga Ishockey 
Norske ishockeyklubbar
Vålerenga
Idrettslag i Oslo
Skipingar i 1913
Borðoy

Borðoy (på dansk språk Bordø) er ei av 18 øyar som utgjer øygruppa Færøyane. 

Øya er den største av dei nordlege øyane (Norðuroyar), og flatevidda er om lag 95 km2. Her ligg Færøyane sin nest største tettstad, Klaksvik, som har om lag 5000 innbyggjarar. I tillegg er det sju andre tettstadar på øya; Norðyri, Anir, Árnafjørður, Strond, Norðtoftir, Depil og Norðdepil. Det går ferje mellom Borðoy og dei andre av Færøyane fleire gonger dagleg. 

Øya har fem fjell, desse er Lokki (755 m), Háfjall (647 m), Borðoyarnes (392 m), Depilsknúkur (680 m) og Hálgafelli (503 m). 

Borðoy var truleg den fyrste av Færøyane som vart folkesett. 

Færøyske øyar
Lysår

Eit lysår eller ljosår (symbol: l.y.) er eit lengdemål for astronomiske avstandar. Det er definert som den distansen lyset tilbakelegg på eitt år. Lysfarten 299 792 458 meter i sekundet, som tyder at 1 lysår er 9 461 milliardar kilometer.

Grunnen til at lysår vert brukt som måleining i astronomisk samanheng, er at det er meningslaust å snakke om meter eller kilometer grunna dei enorme avstandene. Sidan middelavstanden til månen er 384 390 km, bruker lyset ca. 1,3 sekunder derifrå til jorda.

På same måte bruker ein lys-time, lys-min og lys-s. Avstanden til månen er 1,3 lys-s, til sola 8,3 lys-min, til Pluto 5,5 lys-time, til næraste stjerne (Alfa Centauri) 4,3 ly og til nærmaste spiralgalakse (Andromedatåka) 2,3 millionar ly. 

Lysår skal no erstattast av SI-eininga parsec, pc. 1 parsec er det same som 3,26 lysår. Ein parsec er definert som avstanden der 1 astronomisk eining er motståande til ein vinkel på eit bogesekund

Kjelder

Sjå òg 
 Astronomisk eining
 Parsec
 Lys

Astronomiske måleiningar
Måleiningar for lengd
Lys
Stóra Dímun

Stóra Dímun (dansk Store Dimon) er ei øy som er ein del av Færøyane. Øya ligg mot sør i øygruppa, og har ei flatevidd på 2,5 kvadratkilometer. Ein kan koma seg til øya om vérlaget er roleg. Berre ein familie bur fast på øya. Før 1920 var det ruinar etter ei gamal kyrkje på Stóra Dímun, men restane er ikkje teke vare på. Det er to fjell på Stóra Dímun: Høgoyggj (395 moh) og Klettarnir (308 moh).

Bakgrunnsstoff 

 Faroestamps.fo om Stóra Dímun  (på dansk, færøysk, engelsk, tysk og fransk)

Færøyske øyar
Tettstader på Færøyane
Datong

Datong (eller Tatung) er ein kinesisk storby i provinsen Shanxi i det nordlege Kina. Folkemengda innan bygrensene er berekna til 3,1 millionar.

Datong er ein viktig industriby og eit jarnbaneknutepunkt i eit område rikt på kolførekomstar. Byen er sterkt industrialisert. 

Tidlegare heitte byen Pingcheng, og var hovudstad i det nordlege Wei-kongedømet (400- og 500-talet). Kalksteinsgrotter ved det nærliggande Yungang har buddhistisk kunst frå same periode.

Kjelder
Delar av denne artikkelen bygger på «Datong» frå ,  den 1. april 2005.  
 
Delar av denne artikkelen bygger på «Datong» frå ,  den 14. mars 2011.  
 

Byar i Shanxi
Mykines

Mykines, dansk Myggenæs, er ei øy som høyrer til Færøyane. Mykines er den vestlegaste av øyane som utgjer øygruppa Færøyane. Øya er kjend som eit fugleparadis.

Øya er 10,3 kvadratkilometer i flatevidd og har 11 fastbuande ibuarar (2004). På øya er det om lag 1200 sauer.

På Mykines finst det berre ei bygd, «Mykines bygd». Fram til slutten av 2004 danna øya ein eigen kommune. Ved årsskiftet vart øya slegen saman med Sørvágur kommune.
Fyrst på 1900-talet var Mykines ein av dei største kommunane på Færøyane. På grunn av at øya ligg isolert til har fråflyttinga gradvis auka, slik at det nå berre er eit dusin fastbuande att.

Mykines på færøyske frimerke frå 1978

Bakgrunnsstoff 

Færøyske øyar
Tettstader på Færøyane
Guru Ardjan Dev

Guru Ardjan Dev dji (15. april 1563—30. mai 1606) var den femte av dei ti sikh-guruane og vart guru den 1. september 1581 som etterfølgjaren åt guru Ram Das dji. Føre guru Ardjan Dev dji døydde utpeikte han sonen sin, guru Hargobind dji, som den neste guruen for sikhane. Det følgjande er ei oppsummering av høgdepunkta i livsverket hans:

 Over 2000 hymnar i sikhanes heilage bok Guru Granth Sahib
 Forfattar av banien «Sukhmani Sáhib» – ei bøn for fred.
 Samla og innsette sikhanes heilage skrift, som på denne tida gjekk under namnet Adi Granth.
 Bygde Harmandir Sáhib — kjent som «Det gylne tempelet».
 Utvikla Amritsar til eit viktig andeleg senter.
 Vidareutvikla strukturen i sikh-samfunnet gjennom innføringa av Masund-systemet.
 Den første sikh-guruen som døydde som martyr.

Hymne av guru Ardjan Dev frå «Sukhmani Sahib» (Guru Granth Sáhib, s. 262–):

I hug, hug, hug av Gud får de fred og uro og angst kverv frå dykk.
I hug av Gud vert de fri frå livmoraI hug av Gud vert de fri frå dauden sin otte.
I hug av Gud vert dauden vekkI hug av Gud vert uvener stogga.
Gudshug lagar ikkje hindringarI hug av Gud vert de kvikke alle døgn.
I hug av Gud har ’kje redsle maktI hug av Gud kan ’kje sorga bry dykk. 
I hug av Gud, i å vera med helgenarer alt som er kjært, å Nanak, med Guds nåde. ||2||

Bakgrunnsstoff 

 AllAboutSikhs.com  
 Sikhs.org
 Sikh-History.com

Audio 

 Sukhmani Sahib Mp3,Real Audio, Real Audio download 

Ardjan Dev, Guru
Ardjan Dev, Guru