alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Cordilleras Béticas

Cordilleras Béticas er eit fjellsystem sør og aust i Spania. Dei vert òg kalla Sistema Penibético eller Penibética og består av fleire fjellkjeder som går frå vestlege område av Andalucia til Murcia og Valencia, hovudsakleg frå sørvest til nordaust. Sierra Nevada og Aljibefjella i Andalucia er ein del av fjellsystemet. 

Det finst fleire forskjellige plantesamfunn i Cordilleras Béticas, som krattskogar, eikeskogar, lauvskog og barskog, som varierer med høgda, jordsmonn og topografi. Fjellkjeda, i lag med Riffjella i Marokko, som vender mot Cordilleras Béticas på andre sida av Alboranhavet, er eit av dei ti områda rundt Middelhavet med høgast biologisk mangfald. Biologar kallar området Betica-Riff-komplekset. Cordilleras Béticas har mange middelhavsplanter, mellom anna fleire artar frå eldgamle laurbærskogar, som dekte mykje av Middelhavsområdet for millionar av år sidan då det var fuktigare her. 

Gibraltar vert òg rekna som ein del av Cordilleras Béticas. Dei fleste fjellkjedene i systemet er som regel meir kjend med sine individuelle namn. Cordilleras Béticas er ein del av ein stor boge (Gibraltarbogen) som følgjer den marokkanske kysten frå Oujda i aust til Tanger i vest, og kryssar Gibraltarsundet og går austover igjen frå Cádiz til Valencia og Balearane.

I nord er Cordilleras Béticas skild frå Meseta Central (her Sierra Morena) av bekkenet Guadalquivir.

Geologi 
Cordilleras Béticas høyrer geologisk til ein større orogen som vanlegvis vert kalla Gibraltarbogen, som representerer den vestlege kanten av Den alpine orogenesen. Dei geodynamiske mekanismane som har danna fjellsystemet er enno relativt ukjend.

Inndeling 
Cordilleras Béticas er delt inn i følgjande fjellkjeder:

 Serranía de Ronda
 Sierra Nevada
 Sierra de los Filabres
 Sierra de Alhamilla
 Sierra Cabrera
 Sierra Almagrera
 Sierra Almagro
 Sierra Almen
 Gibraltarklippen

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Baetic Cordillera» frå , den 11. mai 2009. 
  oppgav desse kjeldene:

Fjellkjeder i Spania
Ørnevegen

Ørnevegen er eit vegstykke som ligg på fylkesveg 63 mellom Eidsdal og Geiranger. Vegen består av 9 hårnålssvingar som strekkjer seg frå Geirangerfjorden ved Grande til fjellovergangen ved Korsmyra. 

Ørnevegen er del av nasjonal turistveg frå Geiranger til Åndalsnes, og har difor dei siste åra blitt opprusta, særleg ved utsiktspunktet Ørnesvingen. Vegen var del av det tidlegare reiselivsproduktet The Golden Route. Vegen opna i 1956 og trafikken til Geiranger gjekk før den tid med båt eller ferje frå Valldal og Eidsdal. Etter opninga av Ørnevegen er det samanhengande køyreveg mellom Åndalsnes og Grotli berre med ei kort fergestrekning mellom Linge og Eidsdal.

Bakgrunnsstoff 

Reiseliv i Møre og Romsdal
Vegar i Stranda
Nasjonale turistvegar
Fylkesveg 63
Geirangervegen

Geirangervegen er ein bilveg mellom Langevatn i Skjåk og Geiranger. Han er ein del av fylkesveg 63 (tidlegare riksveg med same nummer).

Høgaste punkt ligg 1038 moh, ved Djupvatnet. Vegen er ein viktig ferdselsveg mellom Sunnmøre og Austlandet, og ein av dei mest brukte turistvegane i landet.

Historie
Opphavleg var vegen ein smal rideveg eller kløvveg. På tingsamling i Sunnylven tinglag 1827 vart det vedteke å fullføre han dels påbyrja kløvvegen frå Maråk (Geiranger sentrum) til grensa for Lom prestegjeld (om lag 1 1/2 mil). Arbeidet skulle utførast av bøndene (4 dagar kvar sommar) og plassemenn (1 dag). Planar om betre veg begynte rundt 1850. Vegen blei stukken i 1857 av Hans Hagerup Krag.
Første løyvinga kom i 1881. Opptil 300 mann arbeidde på sommaren med dei 22 km veg som stod ferdig i 1889. Vegen hadde maksimal stigning 1:10, ni steinkvelvbruer, 29 hårnålssvingar (180°) og 5364 stabbesteinar. I «Knuten», som ikkje lenger er ein del av vegen, går vegen i sløyfeformasjon, ei av dei første trafikkmaskinene i landet. Byggverket blei tildelt gullmedalje på Parisutstillinga i 1900 med følgjande ord: «Du giver et godt bilde av den storartede norske fjeldnatur».

Vegen blei delvis lagt om på 1960-talet, sjølv om traseen er omtrent den same. Enkelte restar av den opphavlege vegen står framleis. Opphavleg gjekk vegen heilt til Grotli der den møtte gamle Strynefjellsvegen. I 1977 blei strekninga mellom Grotli og Langevatn ein del av den nye Strynefjellsvegen, noverande riksveg 15. Heile vegen blei tofelts i 1983. Vegen var tidlegare ein del av reiselivsproduktet The Golden Route. Frå 2012 er vegen del av nasjonal turistveg Åndalsnes-Trollstigen-Geiranger. Vegen er stengd om vinteren. Det har dei siste åra vore arbeidd med rassikring av Stavbrekkfonna for å gjere mogleg ei tidlegare opning av vegen etter vinteren. Frå Djupvasshytta går det sideveg til Dalsnibba på 1476 m.o.h. (opna 1939).

Vegen er foreslått verna i Nasjonal verneplan for vegar, bruer og vegrelaterte kulturminne.

Galleri

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Geirangervegen» frå , den 11. mai 2009.

Bakgrunnsstoff 

 

Historiske vegar i Noreg
Vegar i Skjåk
Vegar i Stranda
Kulturminne i Stranda
Turistvegar i Noreg
Vinterstengde vegar i Noreg
Fylkesveg 63
Kirkhelleren

Kirkhelleren er ei stor naturleg hole på øya Sanna i Træna kommune. Ho er 45 m djup, 20 m brei og 30 m høg, og har vorte danna ved haverosjon. Ein har funne spor etter menneskjeleg aktivitet frå både steinalder og jernalder i hola.

Kvar sommar under Trænafestivalen vert Kirkhelleren også brukt som konsertlokale fordi ho har ein naturleg god akustikk. I 2008 spelte både Damien Rice og Kings of Convenience i Kirkhelleren.

Kjelder 
 Store Norske Leksikon om Kirkhelleren

Bakgrunnsstoff 
 

Geografi i Træna
Grotter i Nordland
Hellerar i Noreg
Kulturminne i Træna
Bernhard Greve

Bernhard Henrik Greve () var ein norsk målar og kunstnar. 
Greve vart fødd i Bergen. Han fekk målarundervising av mellom andre Harriet Backer, Henri Matisse og Oluf Wold-Torne.

I løpet av levetida si laga han både freskomåleri, keramiske skulpturar og framfor alt glasmåleri til ymse norske museum og kyrkjer.

Greve kjøpte tomta Skredhaugen ved Lofthus i Hardanger i 1918. Hit flytte han fleire gamle hus frå rundt om i Sørfjorden, og skapte eit naturtru friluftsmuseum av dei. Han fylte husa med om lag 2000 bruks- og pyntegjenstandar frå Hardanger.

Greve var òg sjølv fleire somrar på Skredhaugen for å få ro og inspirasjon.

Skredhaugen er i dag eit friluftsmuseum eigd av Hardanger Folkemuseum.

Kjelder 
 Store Norske Leksikon
 Nettsidene til Hardanger Folkemuseum om Skredhaugen 

Norske målarar
Fylkesveg 8 i Møre og Romsdal

Sjå òg fylkesveg 8 (fleirtyding).
Fylkesveg 8 i Møre og Romsdal går mellom Skogevatnet og Myklebust i Sande kommune. Vegen er 3,0 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Skogevatnet
 Myklebust

Bakgrunnsstoff

 008
Vegar i Sande i Møre og Romsdal
Cordillera Penibética

Cordillera Penibética er den sørlegaste fjellkjeda i Cordilleras Béticas i Spania. Ho strekkjer seg langs sørkysten av Andalucia, frå provinsen Cádiz til provinsen Almería. Litt lenger nord, på andre sida av bekkena Hoya de Baza og Hoja de Guadix, ligg Cordillera Subbética og Cordillera Prebética.

Fjellkjeda som utgjer Penibética-komplekset er frå vest til aust Serranía de Ronda, Sierra de Grazalema, Sierra de Tejeda y Almijara, Sierra Nevada, Sierra de la Contraviesa, Sierra de Gádor, Sierra de Baza og Sierra de los Filabres.

Bakgrunnsstoff 
 Kart over fjellkjeda på Encarta.com

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Cordillera Penibética» frå , den 12. mai 2009. 
 

Fjellkjeder i Spania
Sierra del Escudo de Cabuérniga

Sierra del Escudo de Cabuérniga er ei fjellkjede som ligg mellom Dei kantabriske fjella og Biscayabukta, innanfor den autonome regionen Cantabria i Spania. Høgda varierer frå 600 til 1000 meter over havet. 

Sierra del Escudo de Cabuérniga går parallelt til kysten, og ligg 15-20 km frå havet. Fjellkjeda har derfor vorte rekna som grense mellom La Marina (Kysten) og La Montaña (Fjellet). Fjellkjeda er delt fleire stader av kløfter som elvar frå Dei kantabriske fjella har grave ut på veg mot havet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sierra del Escudo de Cabuérniga» frå ,  den 12. mai 2009.  
 

Escudo Del Cabuerniga
Sierra de Francia

Sierra de Francia er ei fjellkjede sør i provinsen Salamanca i Castilla y León i Spania. Ho ligg om lag 70 km frå provinshovudstaden Salamanca. 

Det meste av Sierra de Francia har vore ein del av nasjonalparken Parque Natural de Las Batuecas-Sierra de Francia sidan 1978. I lag med nabofjella Sierra de Béjar utgjer dei eit biosfærereservat.

Geografi 
Sierra de Francia er ei av fjellkjedene som høyrer til Sistema Central. Dei skogkledde fjellsidene (or, eik, furu og ask) stig opp frå det nordlege Castillaplatået, og markerer den geografiske grensa for dei sørvestlege slettene på platået (Llanura Salmantina). Frå sørsida av fjellkjeda ligg Las Hurdes.

Sierra de Francia består av fleire moderat høge fjell med Pico de La Hastiala (1735 moh) som det høgaste. På toppen av Peña de Francia (1723 moh) står eit av dei høgaste heilagdomane for Jomfru Maria i verda, samt ei TV-antenne. Andre fjell i fjellkjeda er Mesa del Francés (1638 moh) og Pico Robledo (1614 moh). Alle desse toppane er vanlegvis snødekte om vinteren. 

Av dalar i fjellkjeda er den mest kjende Rio Francia, som har gjeve namn til fjellkjeda, samt Alagón.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Sierra de Francia» frå , den 12. mai 2009. 
  oppgav desse kjeldene:
 Diputación de Salamanca - Turismo - Sierra de Francia. 
 Web de Turismo de la Junta de Castilla y León. 
 Ruta por el Parque Natural Las Batuecas-Sierra de Francia. 
 Patrimonio Natural de Castilla y León 

Francia
Castilla y León
Biosfærereservat i Spania
Sierra de Gata

Sierra de Gata er ei fjellkjede i Spania nordvest i provinsen Cáceres, i den autonome regionen Extremadura.

Fjelltoppar 
Dei viktigaste fjella i Sierra de Gata er frå vest til aust: 
 Mesas 1265 moh
 El Espinazo 1330 moh
 Jálama 1493 moh
 Jañona 1367 moh
 Bolla Chica 1408 moh
 Bolla 1519 moh
 Arrobuey 1412 moh
 La Corredera 1456 moh
 Peña Canchera 1592 moh

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell side for området
 Ikkje-offisiell side

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Sierra de Gata» frå , den 12. mai 2009. 
 

Gata
Sierra de Grazalema

Sierra de Grazalema er ei fjellkjede og eit verna område nordaust i provinsen Cádiz sør i Spania. Parken dekkjer 516 km² av fjellkjeda, som igjen er ein del av Cordillera Penibética. Av mindre fjellkjeder i Sierra de Grazalema finn ein Sierra de Zafalgar, Sierra del Pinar og Sierra de Endrinal. Pinar (eller Torreón) på 1654 meter over havet er den høgaste toppen. 

Sierra de Grazalema er eit karstområde og her finst store kalksteinsgrotter, som Cueva del Gato, Cueva de la Pileta og Garganta Verde. Det finst òg store koloniar med gribb i Sierra de Grazalema, inkludert nokre få åtselgribbar, ein art som er alvorleg utryddingstrua. Naturparken vart erklært eit biosfærereservat i 1977.

Byar i parken 
Ni kommunar i provinsen Cádiz ligg heilt eller delvis innanfor naturparken. Desse er Algodonales, Benaocaz, El Bosque, El Gastor, Grazalema, Prado del Rey, Ubrique, Villaluenga del Rosario og Zahara de la Sierra. I tillegg ligg fem byar i provinsen Malaga innanfor parken: Benaoján, Cortes de la Frontera, Jimera de Líbar, Montejaque og Ronda.

Galleri

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Sierra de Grazalema Natural Park» frå , den 12. mai 2009.

Bakgrunnsstoff 
 Grazalema naturpark - dyre- og planteliv 
 Grazalema naturpark (spansk)

Naturparkar i Spania
Grazalema
Biosfærereservat i Spania
Sierra de Gredos

Sierra de Gredos er ei fjellkjede sentralt i Spania, mellom Ávila, Cáceres, Madrid og Toledo. Området er ein del av ein regionspark. Det høgaste fjellet er Pico Almanzor på 2592 meter over havet. 

La Vera-områet mellom Plasencia, Barajas de Gredos og Arenas de San Pedro i Sierra de Gredos har mange gargantas, vakre fjellbekkar. La Vera har eit mildare klima enn andre stader i fjella, med særs varme somrar og uvanleg kalde vintrar.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Sierra de Gredos» frå , den 12. mai 2009. 
 

Gredos
Blømingsfestivalen

Blømingsfestivalen er ein årviss festival som finn stad i mai på campingplassen Hardangertun i Kinsarvik i Ullensvang. Festivalen har vorte arrangert sidan 1991.
Namnet blømingsfestivalen kjem av at han finn stad midt i blømingstida for dei mange frukttrea i Ullensvang.

Festivalen er fyrst og fremst ein festival for folkemusikk og gamaldans. Kvart år samlar mange orkester seg for å tevla om å verta «Vestlandets beste gamaldansorkester».

Kjelder 

 Hardangertun si nettside om festivalen 
 Blømingsfestivalen

Bakgrunnsstoff
Blømingsfestivalen på Facebook

Kultur i Ullensvang
Festivalar i Noreg
Skipingar i 1991
Johannes Ciconia

Johannes Ciconia (1335 eller 1370-1412) var ein kjend musikkteoretikar og komponist i seinmellomalderen. Dei moglege fødselsåra hans sprikar monaleg mykje, av di historikarane er uvisse på kva tid faren eller sonen, som truleg bar same namn, er omtala. Alle verka frå komponistens hand er i alle høve skrivne etter 1390.

Ein Ciconia var i arbeid i Avignon i 1350. Dette er truleg far hans Johannes. Sonen vart fødd i Liège, medan faren nok har reist mykje, truleg og i Italia. Han var i teneste hjå paven i Avignon. 

Den yngre Johannes Ciconia er notert i Liége om lag 1385, truleg som korgut. Denne Johannes var i teneste hjå pave Bonifacius IX i 1391, i Roma. Etter denne tida har han for det meste budd i Pavia, der han heldt seg til han døydde. 

Musikken til Johannes Ciconia syner drag frå fleire stilartar. Soleis er han på overgangen til den røynlege renessansemusikken. Frå først av har han klåre sammanfallande drag med ars nova-stilen som rådde i åra før, men er og innom ars subtilior. Samstundes syner tonespråket hans framdrift mot attkjennelege drag frå 1400-tallsmusikken. Han skreiv mykje verdsleg musikk i fransk og italiensk stil (ballata, virelai, trecento-madrigal), men og musikk for kyrkja (motett og messe). I fleire av desse verka nyttar han isorytmikk, som var vanleg i tida. Han skreiv og nokre musikkteoretiske verk. Som med andre komponistar i tida er det ikkje støtt visst kva han i røynda har laga sjølv, og kva som er tillagt han seinare.

Mellomalderkomponistar
Italienske komponistar
Musikkteoretikarar
Fødde på 1300-talet
Døde i 1412
Folk frå Liège
Religiøs likning

Ei likning er eit biletleg uttrykk, ei samanlikning, som vert nytta for å gjere greie for tankar om til dømes sanning og etikk. Jesus brukte ofte likningar i si forkynning, mange av dei er gjevne att i evangelia i Det nye testamentet.

Likninga er eit stilistisk verkemiddel som òg vert nytta i ulike slag verdsleg litteratur, som i fablar. Mest kjende er Æsops fablar. Jamfør parabel og allegori. 

Litteratursjangrar
Retorikk
Språklege verkemiddel
Retoriske figurar
Forteljingar
Scott D. Altman

Scott Douglas «Scooter» Altman () er ein amerikansk astronaut. Altman har vore med tre romferder, alle med dei amerikanske romferjene. Av desse ei ferd til den internasjonale romstasjonen og ei service-ferd til Hubble Space Telescope. Han har til saman logga over 38 døger i verdsrommet.

Romferder 

Altman var dessutan commander på  STS-125, den siste ferda til Hubble Space Telescope. Han flaug saman med blant andre John M. Grunsfeld, som han også flaug saman med på den tilsvarande ferda STS-109.

Prisar og utmerkingar 
Blant anna:
 Defense Superior Service Medal
 Defense Meritorious Service Medal
 Navy Strike/Flight Air Medal
 Navy Commendation Medal
 Navy Achievement Medal

Romfararar frå USA
Folk frå Illinois
Seriemaer

Seriemaer er ein biologisk familie med to store fugleartar som lever i sentrale og austlege Sør-Amerika. Dei to artane er einaste nolevande medlemmer frå den litle og gamle familien med det vitskaplege namnet Cariamidae. Ein har tidlegare gått ut frå at familien har hatt ein uklår slektskap med familiar i ordenen tranefuglar, men somme plasserer no Cariamidae i sin eigen orden seriemafuglar, Cariamiformes. Familien har to artar: 
 Raudbeinseriema, Cariama cristata, lever i område frå austlege Brasil til Sentral-Argentina. Denne største seriemaarten hekkar på bakken eller i ein busk eller i eit tre opp til 3 meter over bakken. 
 Svartbeinseriema, Chunga burmeisteri. Han er funnen i nordvestre Argentina og i Paraguay. Han hekkar i tre.


Skildring 
Begge artane er rundt 80 cm i kroppslengd, raudbeinseriema er noko større enn svartbeinseriema. Dei er flygedyktige og kan flyge korte avstandar, men dei føretrekkjer å springe frå farar. Dei er brunlege fuglar med haukeliknande hovud, kort nebb, lang, oppreist hals, har lange bein og hale, men berre korte venger, noko som speglar livsstilen deira. Ein finn dei på ganske tørt, opent land, raudbeinseriema føretrekkjer grasland og svartbeinseriema føretrekkjer tørre og opne skogar. 

Seriemaene har høglydte, bjeffande rop og vert ofte høyrt før dei vert sett. Somme menneske held seriemaer som fjørfe for å varsle om rovdyr i nærleiken.

Økologisk svarar seriemaene til den afrikanske sekretærfuglen. Dei et insekt, slangar, småøgler, froskar, småfuglar og gnagarar, med mindre mengder plantekost inkludert mais og bønner. Dei held seg ofte nær beitande husdyr, sannsynlegvis for å ta insekt som dyra skremmer. Når seriemaer fangar små krypdyr, dei slår byttedyr mot bakken eller kastar byttet mot eit hardt underlag å drepe og for å knuse bein. Om dyret er for stort for å gå heil gjennom svelget, vil dei halde byttedyret i nebbet og rive det i stykke med kloa på ein av føtene. 

Seriemaer byggjer store kvistreir. Dei legg to eller tre kvite eller brungule egg med sparsame flekker i brunt og lilla. Hoene gjer mesteparten av ruginga, som varer frå 24 til 30 dagar. Ungane er kledd i dun og held seg i reiret i ca. to veker, dei hoppar ned og følgjer begge foreldra. Dei vert vaksne i ein alder av fire til fem månader.

Bilete

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Seriema» frå ,  den 12. mai 2009.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Videoar med seriemaer 

Fuglar etter klassifisering
 
Fuglar i den neotropiske regionen
Sierra Madrona

Sierra Madrona er ei fjellkjede i Spania i Sierra Morena. Ho ligg i provinsen Ciudad Real i regionen Castilla-La Mancha og nær grensa til provinsane Córdoba og Jaen. Fjellkjeda grensar til Robledillodalen, Sierra de la Solana og Humbria de Alcudia i nord, Motorodalen i aust, åsane Andújar, Sierra Morena, Sierra Quiteria og Los Pedroches i sør og Yeguasdalen i vest. Dei høgaste fjella er Bañuelas peak, 1324 moh; Corral de Borros 1312 moh og Rebollera 1161 moh.

Fjella er kalla opp etter madroño eller madroña (jordbærtre Arbutus unedo) som det er mykje av i området.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell heimeside

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Sierra Madrona» frå , den 12. mai 2009. 
 

Madrona
Fylkesveg 9 i Møre og Romsdal

Sjå òg fylkesveg 9 (fleirtyding).
Fylkesveg 9 i Møre og Romsdal går mellom Kvernhusdalen og Nupen i Sande kommune. Vegen er 3,0 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Kvernhusdalen
Endepunkt Nupen

Bakgrunnsstoff

 009
Vegar i Sande i Møre og Romsdal
Fylkesveg 5850

Fylkesveg 5850 går mellom Åheim og Almklov i Almklovdalen i Vanylven kommune. Vegen er 10,2 km lang.
Fram til 2019 vart vegen kalla Fylkesveg 1 i Møre og Romsdal.

Kommunar og knutepunkt

 Åheim
Endepunkt Almklov

Referansar

Bakgrunnsstoff

 5850
Vegar i Vanylven
Fylkesveg 15 i Møre og Romsdal

Sjå òg fylkesveg 15 (fleirtyding).
Fylkesveg 15 i Møre og Romsdal går mellom Leikong og Vollneset i Herøy kommune. Vegen er 6,2 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Leikong
Endepunkt Vollneset

Bakgrunnsstoff

 015
Vegar i Herøy i Møre og Romsdal
Fylkesveg 10 i Møre og Romsdal

Sjå òg fylkesveg 10 (fleirtyding).
Fylkesveg 10 i Møre og Romsdal går mellom Gurskevågen i Sande kommune og Raftenes i Herøy kommune. Vegen er 26,7 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Gurskevågen
 frå Myklebust til  Skogevatnet (3,0 km)

 Raftenes

Bakgrunnsstoff

 010
Vegar i Sande i Møre og Romsdal
Vegar i Herøy i Møre og Romsdal
Fylkesveg 17 i Møre og Romsdal

Sjå òg fylkesveg 17 (fleirtyding).
Fylkesveg 17 i Møre og Romsdal går mellom Frøystadvågen og Hjelmeset i Herøy kommune. Vegen er 2,6 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Frøystadvågen
  Hjelmeset

Bakgrunnsstoff

 017
Vegar i Herøy i Møre og Romsdal
Fylkesveg 16 i Møre og Romsdal

Sjå òg fylkesveg 16 (fleirtyding).

Fylkesveg 16 i Møre og Romsdal går mellom Frøystad og Bø i Herøy kommune. Vegen er 3,6 km lang.

Kommunar og knutepunkt

 Frøystad
Torvik
 Hurtigruta frå Torvik, plass til bilar
Kommunal veg frå Bø til Bøholmen (0,8 km) og til Sandevika (1,6 km)

Bakgrunnsstoff

 016
Vegar i Herøy i Møre og Romsdal
Henning Sommerro

Henning Sommerro () i Surnadal) er ein norsk musikar, komponist og musikklærar. 

Han er særleg kjend for medverking i visegruppa Vårsøg. Han har sett melodi til diktet Vårsøg av Hans Hyldbakk, og for plateinnspelinga av songen.

Utmerkingar 
 Prøysenprisen  1978
 Under utdelinga av Spellemannprisen 1981 vann Sommerro juryen sin heiderspris for plata Litt ta me. 
 Sommerro vann Gammleng-prisen 1986 i klassen studio.
 Under Spellemannprisen 1986 vann Sommerro klassen visesong med plata Neonlys på Ivar Aasen.

Bakgrunnsstoff 
	

Sommerro, Henning
Vinnarar av Spellemannprisen
Sommerro, Henning
Sommerro, Henning
Sierra Morena

Sierra Morena er ei fjellkjede som strekkjer seg 400 km frå aust til vest i det sørlege Spania. Ho grensar mot det sentrale platået (Meseta Central) på Den iberiske halvøya og er vasskiljet mellom dalane til Guadiana i nord og Guadalquivir i sør. 

Sierra Morena er skapt av løfting på grunn av trykk frå den afrikanske plata som pressar på nordover. Her finst førekomstar av bly, sølv, kvikksølv og andre metall, som har vorte vunne ut sidan førhistorisk tid. 

Fjellkjeda ligg innanfor provinsen Jaén, og det skarpe passet skapt av elva Despeñaperros, med over 500 meter høge bratte fjellveggar, er den naturlege vegen gjennom Sierra Morena frå nord til Andalucia.

Det meste av Sierra Morena er verna del av naturparkar, som Despeñaperros, Sierra de Andújar (Jaén), Sierra de Cardeña-Montoro, Sierra de Hornachuelos, Sierra Madrona, Sierra Norte de Sevilla og Sierra de Aracena Huelva.

Fjellkjeda er nemnt i romanen Don Quixote

Bakgrunnsstoff

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Sierra Morena» frå , den 13. mai 2009. 
 

Morena
Biosfærereservat i Spania
Homeostase

Homeostase (homøostase, av gresk ὅμος, hómos, 'gjere lik med'; og ιστημι, histēmi, 'å stå i ro') er tendensen eit opent eller lukka system har til å halde det indre miljøet konstant. Mest typisk er omgrepet nytta for levande organismer for å skildre tendensen dei har til å regulere ein konstant, indre likevekt for temperatur, blodtrykk, væskevolum, konsentrasjon av salt og liknande, trass varierande ytre påkjenningar. Men omgrepet har og vore nytta meir generelt om system som held på likevekt som t.d. i kybernetikk og økologi.

Det finst fleire dynamiske likevektsjusteringar og reguleringsmekanismar som verkeleggjer homeostase i biologien. I alle fleircella organismar utvekslar cellene signal som koordinerer dei mange prosessane i kvar einskild celle, til det beste for heile organismen. Dette samarbeidet mellom cellene sikrar miljøet rundt cella, det vil seie at det indre miljøet i organismen vert heldt konstant i hovudsak.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Homeostasis» frå ,  den 13. mai 2009.  
 
 Stoknes, P. E. Økopsykologi Hovedoppgåve, UiO, 1994

Fysiologi
Biologi