alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Joachim Grieg

Joachim Grieg () var ein norsk forretningsmann og politikar frå Bergen.

Joachim Grieg var nevø av komponisten Edvard Grieg. Han vart skipskaptein i 1874, og deltok som førar av skipet «Vøringen» i den norske nordhavsekspedisjonen 1876–78. 1. januar 1884 grunnla han si eiga skipsmeglar- og frakteforretning i Bergen. Då broren Halfdan trådde inn i 1920, fekk ho namnet Joachim Grieg & Co. I 1898 oppretta han ein filial i Kristiania.

Grieg var frå 1886 medlem av bystyret i Bergen, og var med i styret for Den Nationale Scene. Han hadde òg verv i Harmonien. I 1919 kjøpte han Troldhaugen av Nina Grieg, enka etter Edvard Grieg. I 1925 overdrog han eigedommen til Fana kommune.

1906–1909 representerte han Bergen på Stortinget, for Samlingspartiet. I 1904 var han medlem av konsulatkomiteen, og i 1907 var han delegert for Noreg ved fredskonferansen i Haag. I 1913 var han medlem av komiteen som skulle førebu den tredje Haag-konferansen, og etter fyrste verdskrigen vart han medlem av ein komite som skulle reie ut spørsmål vedkomande Folkeforbundet.

Utmerkinger 
Grieg var portugisisk visekonsul frå 1882. Han var riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden.

Kjelder 
 Salmonsens konversationsleksikon. Anden Udgave, bind X, s. 124 
 Utdjupande artikkel om Grieg i NBL, skriven av Atle Thowsen.

Bakgrunnsstoff 

Stortingsrepresentantar for Bergen
Stortingsrepresentantar 1907-1909
Norske forretningsfolk
Folk frå Bergen
St. Olavs Orden
Stortingsrepresentantar frå Frisinnede Venstre
Stortingsrepresentantar frå Samlingspartiet
Kolera

Kolera er ein infeksjonssjukdom årsaka av bakterien Vibrio cholerae. Sjukdomen rammar mage- og tarmsystemet, fører til diaré og dehydrering (utturking). Utan behandling har sjukdommen ein letalitet på rundt 50 %. Medisinsk behandling av kolera består først og fremst i rehydrering (væskebehandling) for å kompensere for væsketapet.

Historie 
Kolera har vore endemisk i søraust-Asia, særleg i området rundt Ganges-deltaet, så langt attende det finst historiske nedteikningar. Det var ein frykta sjukdom som slo ut i regelmessige epidemiar med høg mortalitet. I Kolkata finn ein koleratempelet Ola Beebe som blei reist som vern mot sjukdommen.

I 1817 byrja den første kolerapandemien då sjukdommen spreidde seg frå det indiske subkontinentet langsmed handelsrutene så langt som til det sørlege Russland. Den andre pandemien starta i 1826 og kom til dei europeiske storbyane tidleg på 1830-talet. Fram til 1925 kom det ytterlegare tre pandemiar, Afrika, Europa, Australia og heile Amerika blei råka. Kvifor pandemiane starta og stogga er ukjend. Sjukdommen slo ikkje rot på nokon av dei nye stadene, men var endemisk berre i Ganges-deltaet.

Den sjuande kolera-pandemien 
Den sjuande kolera-pandemien starta i Indonesia i 1960, kom til India i 1964, Afrika og sør-Europa i 1970 og sør-Amerika i 1991. Denne gongen har sjukdommen blitt endemisk i fleire av plassane han kom til, særleg i Afrika og det sørlege Asia.

Smittemåte 

På midten av 1800-talet meinte ein framleis at miasmar, som ein trudde smitta gjennom lufta, også var kjelda for kolera. Den engelske legen John Snow gjorde ei epidemiologisk studie under den store koleraepidemien i London i 1854 og viste eit samband mellom ureina drikkevatn og kolera. Ein visste då ikkje om bakteriar. V. cholerae blei ikkje påvist før 1884 i Kolkata, under den femte pandemien.

Koleraepidemiar 
 1853. 10 000 menneske døydde i eit utbrot i London.

 27. september 2004. Tsjad. Styresmaktene rapporterte om 3910 sjukdomstilfelle og 164 dødsfall mellom 14. juni og 19. september. Utbrotet starta i Massaguet (Hadjar Lamine) nord for hovudstaden N'Djaména.
 November 2004. Senegal. Totalt 861 sjukdomstilfelle og 6 dødsfall i Dakar. 
 Desember 2004. Nigeria. Federal Ministry of Health i Nigeria rapporterte om 1616 sjukdomstilfelle og 126 dødsfall. Delstaten Kano rapporterte 1316 tilfelle og 76 dødsfall mellom 15. oktober og 23. november 2004, mens delstaten Edo rapporterte 300 tilfelle og 50 dødsfall mellom 16. september og 18. november 2004.
 Desember 2008. Zimbabwe, der over 1500 menneske skal ha mista livet.

Norge
"I 1832 ble Norge første gang rammet av epidemien, og i 1833 kom sykdommen fra Drammen til Christiania hvor den rammet de fattige forstedene Enerhaugen, Lakkegata og Pipervika [nåtidas Vika og Aker Brygge] "hardt''''", skreiv Dagsavisen.
 1853. Den verste koleraepidemien i Noreg. På få månader døydde 2 500 menneske. Oslo var hardast ramma med 1 597 dødsfall.

 Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Kolera» frå , den 8. januar 2009. 
 
 David A Sack et al. Cholera. Lancet'' 2004;363: 223-233.

Bakgrunnsstoff 
 Om kolera på Folkehelseinstituttet 
 Nasjonalt medisinsk museum. Koleraepidemiene

Infeksjonssjukdommar
Troitsk i Tsjeljabinsk oblast

Troitsk (russisk Тро́ицк) er ein by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 85 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Uj, ei sideelv til Tobol, rundt 110 kilometer sør for Tsjeljabinsk. 

Troitsk er eit jernbaneknutepunkt og fungerer som eit forsynings- og handelssenter for gruvedistrikta i Sør-Ural. Grensa mellom Russland og Kasakhstan går like sør for Troitsk.

Byen vart grunnlagt av Ivan Nepljujev. Troitsk spelte ei viktig rolle i opprøret til Jemeljan Pugatsjov, som omleira og erobra byen i 1774.

Geografi

Klima

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Troitsk i Tsjeljabinsk oblast» frå , den 8. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1743
Belovo i Russland

Belovo (russisk Белово) er ein by i Kemerovo oblast i Russland med om lag 75 000 innbyggjarar (2008). Han ligg ved bredda av Batsjat, ei sideelv til Inja, 120 km sør for Kemerovo. 

Han vart grunnlagt i 1726 som landsbyen Belovo. Landsbyen fekk bystatus i 1938.

Byen er eit av dei største industrisentra i Kuznetskbekkenet, med ein sinkfabrikk, eit varmekraftverk og fleire kolgruver. Han er òg eit viktig senter for det sibirske jernbanenettverket, med eit enormt depot og elektronisk signalsystem. 

Skiskyttaren Viktor Mamatov er frå Belovo.

Bakgrunnsstoff 

Byar grunnlagd i 1726
Azov

Azov (russisk skrift Азо́в) er ein by i Rostov oblast i Russland med om lag 85 000 innbyggjarar (2008). Han ligg ved elva Don, rundt 25 km sørvest for Rostov-na-Donu og 10  km frå Azovhavet.

Tidlege busetnader i området 

Munningen av elva Don har alltid vore eit viktig handelssenter. På byrjinga av 200-talet f.Kr. grunnla grekarar frå Det bosporanske riket ein koloni her dei kalla «Tanais» (etter det greske namnet på elva). Fleire hundreår seinare vart busetnaden brent ned av kong Poleumon av Bosporus. Greske kolonistar vann velstanden til byen tilbake, men gotarane praktisk talt utsletta han på 300-talet. Staden der der det gamle Tanais låg, og der landsbyen Nedvigovka no ligg, har vore utgraven sidan 1800-talet.

På 900-talet kom området under kontroll under det slaviske fyrstedømet Tmutarakan. Kiptsjakane, som tok området i 1067, kalla det  Azaq (tyder 'lågland'), som dagens namn kjem frå. Den gylne horden la krav på mesteparten av kysten på 1200- og 1300-talet, men handelsmenn frå Venezia og Genova fekk løyve til å busette seg på området der dagens Azov ligg og grunnla ein koloni der som dei kalla Tana. Seinare tok Det osmanske riket kontroll over området og bygde den sterke festninga Azak (Azov).

Festninga Azov

Sommaren 1637 tok donkosakkane festninga med den tyrkiske garnison på 4000 soldatar og 200 kanoner og heldt ho i fem år. I juni 1641 motstod dei ei lang omleiring av ein osmansk arme. I 1642, då tyrkarane trekte seg tilbake, kalla tsaren inn til ei folkeforsamling, eller Zemskij Sobor, som vedtok å overgjeve festninga for å unngå full krig med Tyrkia. Før de forlet borga øydela kosakkane alle festningsverka.

Byen skulle derimot gå gjennom mange fleire omskifte. Under det såkalla Azov-felttoget (1696) klarte Peter den store å vinne attende festninga, men det katastrofale Prut-felttoget tvinga han til å gje ho tilbake til tyrkarane i 1711. Under den russisk-tyrkiske krigen  1768-1774 vart festninga teke av armeen under hertug Rumjantsev og vart endeleg overdratt til Russland med Küçük Kaynarca-traktaten (1774). I sju år var Azov hovudstad for ein eigen region, men etter kvart som den nærliggande Rostov-na-Donu voks fram, vart Azov gradvis mindre viktig.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Azov» frå ,  den 8. januar 2009. 
 oppgav desse kjeldene:

Byar i Rostov oblast
Ramenskoje

Ramenskoje (russisk Ра́менское) er ein by i Moskva oblast i Russland med om lag 80 000 innbyggjarar (2008). Byen ligg 46 km søraust for Moskva. 

Ramenskoje lufthamn ligg ved byen. 

Namnet på byen kjem av det gammalslaviske ordet раменье (ramenje), som tyder «kanten av skogen».

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Ramenskoye» frå , den 8. januar 2009.
Jessentuki

Jessentuki russisk Ессентуки́) er ein by i Stavropol kraj i Russland med om lag 80 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Podkumok, rundt 130 km søraust for Stavropol. 

Busetnaden vart grunnlagt i 1825 som ein kosakkstanitsa. Staden fekk bystatus i 1917.

Busetnader grunnlagde i 1825
Sjadrinsk

Sjadrinsk er ein by i Kurgan oblast i Russland med om lag 75 000 innbyggjarar. Han ligg på venstre bredda av elva Iset, ei sideelv til Tobol, rundt 130 km nordvest for Kurgan.

Sjadrinsk vart grunnlagt i 1662 som ein jordbruks- og handelsbusetnad. Han fekk byrettar i 1781.

Normaltemperatur om sommaren er +20 °C og varmerekorden her er +40 °C. Om vinteren er normaltemperaturen −20 °C og kulderekorden er −45 °C.

Geografi

Klima

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Sjadrinsk» frå , den 8. januar 2009.

Bakgrunnsstoff 
 Sjadrinsk på MojGorod.ru (russisk)

Busetnader grunnlagde i 1662
Midtgulen kyrkje

Midtgulen kyrkje står på Kjelkenes i Bremanger kommune i Vestland, og er ei langkyrkje bygd i tre i 1904.

Bygget har sitjeplassar til 200 og er teikna av Lars Sølvberg.
Altartavla har langfredag som motiv og er måla av Frida Rusti.

Kyrkja er soknekyrkje i Midtgulen sokn i Nordfjord prosti. 
Før kyrkja vart bygd sokna folk i området til Bremanger kyrkje medan ho låg på Grotle på Bremangerlandet, og so til Frøya kyrkje på Frøya, begge på hi sida av Frøysjøen. 
Fram til 1966 høyrde soknet til Bremanger prestegjeld, og vart då overførd til Davik prestegjeld


Sjå òg 
 Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

Kjelder 
 «Kyrkjene i Gulenfjordane» i NRK Sogn og Fjordane
 «Midtgulen kyrkje» på nettstaden Digitalt fortalt

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Om Midtgulen sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 Kart frå 1979 som viser soknegrenser og kyrkjestader, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
 Skanna kyrkjebøker frå Sogn og Fjordane på nettstaden til Arkivverket
 Oversyn over gravminne i Bremanger kommune på nettstaden disnorge.no
 
 

Kyrkjer i Bremanger
Kyrkjer i Nordfjord prosti
Langkyrkjer i Bjørgvin
Norske kyrkjer frå 1904
Lars Sølvberg
Kulturminne i Bremanger
Kropotkin i Krasnodar kraj

Kropotkin (russisk Кропо́ткин) er ein by i Krasnodar kraj i Russland med om lag 80 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Kuban, rundt 130 km nordaust for Krasnodar. 

Han vart grunnlagt som Romanovskij Khutor på slutten av 1700-talet. Han fekk bystatus i 1921 og namnet vart samstundes endra til Kropotkin, etter Pjotr Kropotkin.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Kropotkin (by)» frå , den 8. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde på 1700-talet
Voskresensk

Voskresensk var òg namnet på byen Istra før 1930.

Voskresensk (russisk Воскресе́нск) er ein by i Moskva oblast i Russland med om lag 90 000 innbyggjarar (2008). Han ligg rundt 90 km søraust for Moskva, ved bredda av elva Moskva.

Staden vart grunnlagd i 1862 og han fekk bystatus i 1938.

Busetnader grunnlagde i 1862
Kaspijsk

Kaspijsk (russisk Каспи́йск) er ein by i Republikken Dagestan i Russland med om lag 85 000 innbyggjarar (2008). Han ligg ved Kaspihavet, rundt 15 km søraust for Makhatsjkala. 

Byen vart grunnlagt i 1932 som busetnaden Dvigatelstroj (russisk: Дви́гательстро́й). Han fekk bystatus i 1947 og namnet vart endra til Kapisjk. 

I Kaspijsk ligg eit stort marinelager som husar russiske luftputefartøy og ekranoplan.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Kaspijsk» frå , den 8. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1932
Reutov

Reutov (russisk Реутов) er ein by i Moskva oblast i Russland. Han ligg 12 km aust for Moskva. 

Reutov vart nemnd første gong i 1573 og fekk bystatus i 1940. Byen er berre skilt frå Moskva av MKAD og Nosovikhinskoje-motorvegen. Reutov har no status som vitskapsby (Naukograd – russisk: Наукоград)
Asbest i Russland

Asbest (russisk Асбе́ст) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland med om lag 70 000 innbyggjarar. Byen ligg på austsida av Uralfjella, ved elva Bolsjoj Reft, ei sideelv til Pysjma frå høgre, 60 km nordaust for Jekaterinburg. 

Byen vart grunnlagt i 1889 med namnet Kudelka (russisk: Куделька). Han fekk bystatus i 1933 og namnet vart samstundes endra til det noverande Asbest, etter asbestindustrien i byen.
    
Dagens Asbest er eit stort industrisenter, der det i tillegg til asbest mellom anna vert produsert teglstein, porselen, møblar og metallkonstruksjonar. Den største industriverksemda er Uralasbest. Av dei andre fabrikkane i byen er UralATI, Zaretsjnyj og Asbostroj.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Asbest (by)» frå , den 8. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1889
Mineralnyje Vody

Mineralnyje Vody (russisk Минера́льные Во́ды) er ein by i Stavropol kraj i Russland med om lag 75 000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Kuma, rundt 130 km søraust for Stavropol. 

Mineralnyje Vody er kjend for mineralkjeldene sine (namnet er russisk for «mineralvatn») og bad- og kurstadane i byen er hovudnæringa her. 

Byen ligg ved hovudjernbanen mellom Rostov-na-Donu og Baku. Mineralnyje Vody lufthamn (kode: MRV) ligg 4 km vest for byen og tener òg dei andre kurstadane som ligg i det same området av Kaukasus, som Pjatigorsk og Kislovodsk.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Mineralnyje Vody» frå , den 9. januar 2009. 
 

Busetnader grunnlagde i 1878
Kjensler

Sjå òg kjenslesans.

Kjensler er ulike namnsette, sterke sinnstilstandar. Innan psykologi skil ein gjerne mellom kortvarige kjensler og meir langvarige stemningar. Ei kjensle er gjerne eit direkte svar på ei oppleving og kan føra til endringar i kroppen, til dømes gjennom hjartefrekvensen eller hormonproduksjon, og i handlingar, som å endra ansiktsuttrykk eller å flykta.

Dei «grunnleggjande kjenslene» glede, leiskap, forbausing, frykt, vemming og sinne blei klassifiserte av to amerikanske psykologar, Ekman og Friesen, i 1971. Ansiktsuttrykka for desse kjenslene fanst og blei forstått likt i mange ulike, relativt isolerte kulturar, og kunne sjåast på små barn som ikkje hadde lært dei av nokon. Det finst ei rekkje andre namngjevne kjensler som av nokre forskarar blir rekna som blandingar av desse grunnleggjande. Andre forskarar, som Russell eller Plutchik, har føreslått modellar der kjensler står i kontrast til kvarandre.

Kjelder 
 «emotion» og «primary emotions», A Dictionary of Psychology. Andrew M. Colman. Oxford University Press, 2006. Oxford Reference Online. 
 «emotion», A Dictionary of Nursing. Oxford University Press, 2008. Oxford Reference Online.

Bakgrunnsstoff 

 
Psykologi
Konsept
Det limbiske systemet
Vasskraftmaskin

Vasskraftmaskinar er maskinar som omset statisk eller dynamisk energi i vatn til roterande eller linear røsleenergi, eller frå mekanisk energi til ein vasstraum (pumper). 

Døme på vasskraftmaskinar som hentar energi frå ein vasstraum og omset han til mekanisk energi:
 Vasshjul
 Kvernakallar
 Vassturbinar

Døme på vasskraftmaskinar som omset mekanisk energi til statisl og/eller dynamisk energi i ein vasstraum:
 Pumper

Straumingsmaskinar
Vindkraftmaskin

Vindkraftmaskin er ei maskin som omset den dynamisk energien i vind til mekanisk energi i form av ei roterande eller lineare rørsle, eller frå mekanisk energi til ein luftstraum. 

Døme på vindkraftmaskinar:
 Vindturbin 
 Propell
 Vifte.

Strauminsmaskinar
Leknessund

Leknessund er den nordlegaste bygda i Solund, med utsyn austover mot Åfjorden, nordover mot Atløy, Bulandet, Verlandet og Alden, og vestover mot Færøy og Buskøy.

Busetnader i Solund
Bygder i Vestland
Marianne Westby

Marianne Westby () er ein norsk skodespelar. Ho er mest kjend frå rolla som Cathrine Hove i dramaserien Hotel Cæsar.

Film 

 ???? - Mary Jane
 2002 - Drengen der ville gjøre det umulige - Norsk stemme til Mora
 2006 - Monster House - Norsk stemme til Zee

Fjernsyn 

 1988 - Borgen Skole - Anette
 2008 - Hotel Cæsar - Cathrine Hove

Fødde i 1974
Norske skodespelarar
Jannecke Øinæs

Jannecke Øinæs () er ein norsk skodespelar. Ho har medverka i fem filmar, men er truleg best kjend frå rolla som milliardærdottera Cecilie Dahr Hove i dramaserien Hotel Cæsar.

Film 
 1990 - Haakon Haakonsen - Rakel
 1992 - Tom & Jerry setter byen på hodet - Norsk stemme til Robyn
 1998 - Løvenes Konge 2 - Simbas Stolthet - Norsk stemme til Kiara
 2000 - Buzz Lightyear of Star Command - The Adventure Begins - Norsk stemme til Mira Nova
 2005 - Herbie - Full Tank - Norsk stemme til Maggie

Fjernsyn 
 2008 - Hotel Cæsar - Cecilie Dahr Hove

Fødde i 1980
Norske skodespelarar
Sigrun

Sigrun (òg skrive Sigrund eller Sigrunn) er eit kvinnenamn, av norrønt Sigrún, samansett av 'siger' og 'løyndom'. 

Sigrun har i Noreg namnedag 10. januar.

Bruken av namnet i Noreg 
Namnet Sigrun var lite bruka før slutten av 1800-talet, men populariteten fekk eit oppsving med ein topp i tida frå 1930 til 1950. Sidan har bruken gått attende.

 I folketeljinga frå 1801 var det 2 som hadde namnet, i forma Sigron, Sigrun , budde i Oppdal i Sør-Trøndelag.
 I 1900 var 223 listeførte med namnet Sigrun, Sigrund, Sigrunn .
 I 2008 hadde 2955 Sigrun til første fornamn, medan 199 heiter Sigrund og 1005 Sigrund

Kjende namneberarar 
 Sigrun Okkenhaug (1889-1939), norsk barnebokforfattar
 Sigrun Berg (1901-1982), norsk formgjevar
 Sigrun Krokvik (f. 1932), norsk forfattar. (Eigentleg Sigrun Karin Christiansen).
 Sigrun Slapgard (f. 1953), norsk journalist

Kjelder 
 Olav Veka: Namneboka, Det Norske Samlaget 1991

Bakgrunnsstoff

 FolketeljIngar i Digitalarkivet

Kvinnenamn
Førenamn av norrønt opphav
Namn knytte til strid
Sigmund

Sigmund er eit mannsnamn, av norrønt Sigmundr, samansett av 'siger' og mundr, som tyder 'vernar'. 

Sigmund har i Noreg namnedag 10. januar.

Bruken av namnet i Noreg 
Namnet Sigmund var lite bruka før mot slutten av 1800-talet. I gamle kjelder kan det forvekslast med skrivemåtar av namnet Simon. Populariteten nådde toppen i 1930-åra, sidan har bruken gått attende. 

 I folketeljinga frå 1801 var det 29 som hadde namnet, i forma Sigmund, Simund , Dei som hadde namnet i forma Sigmund budde i Vest-Agder og Rogaland, dei fleste med namneforma Simund budde i Vestfold.
 I 1900 var 232 listeførte med namnet Sigmun, Sigmund, Simun, Simund eller  Gunn.
 I 2008 hadde 3 546 Sigmund til første fornamn

Kjende namneberarar 
 Sigmund Ongul, orknøyisk skald på 1100-talet
 Sigmund Freud (1856–1939), austerriksk nevrolog 
 Sigmund Skard (1903–1995), norsk akademikar og forfattar
 Sigmund Ruud (1907-1994), norsk skirennar
 Sigmund Borgan (1920-2004), norsk økonom
 Sigmund Groven (f. 1946), norsk musikar og komponist
 Sigmund Eikås (f. 1947), norsk spelemann
 Sigmund Pedersen (f. 1947), norsk politikar
 Sigmund Løvåsen (f. 1977), norsk forfattar

Kjelder 
 Olav Veka: Namneboka, Det Norske Samlaget 1991

Bakgrunnsstoff

 FolketeljIngar i Digitalarkivet

Mannsnamn
Førenamn av norrønt opphav
Namn knytte til strid
Namn knytte til vern
Ludolf

Ludolf eller Lydolf er eit mannsnamn,  frå  tysk , samansett av ledda 'folk' og 'ulv'. I norrønt hadde namnet forma Ljóðolfr.

Bruken av namnet i Noreg

 I  folketeljinga 1801 var det 11 som hadde namnet, i forma  Ludolph , dei fleste budde i Hordaland eller Møre og Romsdal.
 I 1900 var 114 listeførte med namnet  i formene Ludoff, Ludolf, Ludolph, Ludolv eller Lydolf , om lag halvparten budde i Vestlandsfylka, av resten budde dei fleste i Nordland. 
 I 2008 hadde 29 menn Ludolf til første fornamn

Kjende namneberarar
Ludolf Olsen båtmotor-mekanikar i Bodø
Lydolf Lind Meløy (1908-1999), skulemann frå Vesterålen

Sjå òg

  FolketeljIngar i Digitalarkivet

Kjelder
 Olav Veka: Namneboka, Det Norske Samlaget 1991

 mannsnamn

 førenamn av norrønt opphav
førenamn av tysk opphav

<!--interwiki (no,sv,da first; then other languages alphabetically by name
Børge

Børge og Berge er mannsnamn,  av  norrønt  Byrgir,  ei sideform til Birgir (sjå Birger), som tyder 'hjelpar'.    Børre og Bjørge er andre former av namnet. 

Børge har i Noreg namnedag  11. januar.

Bruken av namnet i Noreg

 I  folketeljinga  frå 1801 var det 101 som hadde namnet Børge, dei fleste budde på Vestlandet.  Éin vart innskriven som Børrie. Namneforma Børger var òg bruka, men er ikkje telt med her.
 I 1900 var 77 listeførte med namnet Børge, flest i Møre og Romsdal og Rogaland. To vart innskrivne som Børje, begge i Telemark
 I 2008 hadde 1 880 menn Børge til første fornamn. 89 heitte Børje.

Kjende namneberarar

Berge Furre (f. 1937), norsk politikar
Dan Børge Akerø (f. 1951), norsk programleiar på fjernsyn
Børge Ousland (f. 1962), norsk polfarar
Berge Østenstad (f. 1964), norsk sjakkspelar
Børge Brende (f. 1965), norsk politikar

Kjelder
 Olav Veka: Namneboka, Det Norske Samlaget 1991

Bakgrunnsstoff

  Folketeljingar i Digitalarkivet

mannsnamn
førenamn av norrønt opphav

sv:Börje
de:Börje
en:Börje
Børre

Børre er eit mannsnamn, av norrønt Byrgir, ei sideform til Birgir (sjå Birger), som tyder 'hjelpar'. Andre former av namnet er Børge og Børje.

Børre har i Noreg namnedag 11. januar.

Bruken av namnet i Noreg 
Etter ein bølgedal rundt førre hundreårsskifte hadde namnet jamn framgang fram til rundt 1970. Sidan har bruken av namnet gått kraftig attende.

 I folketeljinga frå 1801 var det 249 som hadde namnet, i forma Byrre, Børe, Børre, dei fleste budde aust og sør i landet, ingen i Nord-Noreg. I tillegg hadde 62, vesentleg i Agder, namnet Bør(r)u, som rett nok òg kan lesast som ei form av namnet Bjørgulf .
 I 1900 var 390 listeførte med namnet Børe, Børre , flest i Hedmark og Rogaland. 
 I 2008 hadde 1080 menn Børre til første fornamn, 7 heiter Børje

Kjende namneberarar 
 Børre Knudsen (f. 1937), norsk prest og abortmotstandar
 Børre Rønningen (f. 1949), norsk politikar
 Børre Larsen (f. 1952), norsk kunstnar
 Børre Sæthre (f. 1967), norsk biletkunstnar
 Børre Dalhaug (f. 1974), norsk musikar og arrangør
 Børre Næss (f. 1982), norsk skiløpar
 Børre Steenslid (f. 1985), norsk fotballspelar
 Børre Gaup, norsk-samisk omsetjar

Kjelder 
 Olav Veka: Namneboka, Det Norske Samlaget 1991

Bakgrunnsstoff

 Folketeljingar i Digitalarkivet

Mannsnamn
Førenamn av norrønt opphav
Gitle

Gitle eller Gjetle er mannsnamn, ei form av namnet Gisle og med opphav i norrønt Gísli. Namnet kan ha samanheng med eit ord som tyder 'gissel, fange'. Det kan òg komme frå norrønt geisli, som tyder 'stav' eller 'stråle'.

Bruken av namnet i Noreg 
Bruken av namnet steig janmt i etterrigstida mot ein topp i 1970. Sidan har bruken av namnet gått attende.

 I folketeljinga frå 1801 var det 64 som hadde namnet i formene Getle, Gietle, Gitle, Gjetle, dei fleste budde i Rogaland og Hordaland. 
 I 1900 var 64 listeførte med namnet Getle, Gitle, Gjetle , også då flest i Hedmark og Rogaland. 
 I 2014 hadde 36 menn Gitle til første fornamn.

Kjelder 
 Olav Veka: Namneboka, Det Norske Samlaget 1991

Bakgrunnsstoff 

 Folketeljingar i Digitalarkivet

Mannsnamn
Førenamn av norrønt opphav