Anabta

Anabta (arabisk عنبتا) er ein palestinsk by i Tulkarm guvernement nord på Vestbreidda, 9 kilometer aust for Tulkarm. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå hadde Anabta eit folketal på 7 329 innbyggjarar i 2007.  Anabta er ein av dei eldste kommunane i Tulkarm guvernement.

Etymologi
Anabta er eit todelt ord som består av «Anab» (arabisk for drue) og «Ta», eit ord som refererer til ein romersk landsby.

Historie

Romersk og bysantinsk tid
Under romersk og bysantinsk styre over Palestina, var Anabta ein samaritansk landsby. Ei segn knyter landsbyen til Dositheos, ein samaritansk religiøs leiar som var aktiv det første hundråret evt. Den samaritanske krønikaren Abu l-Fath (1300-talet) nemner at Dositheos døydde av svelt etter å ha gått til 'Anbata der han gøymde seg i ei hole, og fasta for å få visdom. Somme oliventre som framleis finst i Anabta er sagt å vere datert attende til romersk tid.

I følgje Palestine Exploration Fund i Survey of Western Palestine, verka staden «eldgammal», og her fanst graver skorne ut i berget og ein tank av godt murarbeid.

Tida under mamelukkane og osmanarane
Under styret til mamelukk-sultanen Baibars al-Bunduqdari på 1200-talet, var Anabta eit sentralt utgangspunkt for dei muslimske hærane i kampane mot krossfararane og mongolane. Staden vart vald fordi han var relativt lett å forsvare, sidan området låg mellom to store høgder.

Under osmansk styre, vart Anabta oppført i osmanske skattelister i 1596 som ein del av Jabal Sami nahiya i Nablus liwa . Han hadde eit folketal på 55 muslimske hushaldningar som betalte skatt for kveite, bygg, sommaravlingar, oliven, geiter eller bikubar, og presser for druer eller oliven. I 1648 skreiv den osmanske reisande Evliya Çelebi at landsbyen var busett av 100 drusar-familiar.

I 1852 vitja den amerikanske vitskapsmannen Edward Robinson landsbyen. Han skildra han som «stor og velbygd», med to vassmøller ved elva. Det var mange kamelar der, sidan landsbyen låg langs hovudruta for kamelar frå Nablus til Ramleh. I 1882 skildra  Palestine Exploration Fund i Survey of Western Palestine landsbyen som moderat stor, i ein dal med oliven i området rundt. Han hadde òg ei mølle.  Ein del av Hejaz-banen brukte å gå gjennom sentrum av landsbyen, parallelt til hovudgata.

Det britiske mandatet
Den første lokal kommunen i Anabta vart grunnlagd i 1923 under Palestinamandatet. Natt til 15. april 1936, under opptakten til arabararopprøret i Palestina 1936–39 , vart køyretøy på vegen utafor Anabta angripen av væpna landsbybuarar. To jødar vart skotne og drepne og ein tredje døydde seinare av skadane. I juni førte ei trefning mellom lokale arabarar og britiske soldatar til at landsbyen vart bomba frå lufta.

Jordan
I 1954 under jordansk okkupasjon av Vestbreidda, vart Anabta ein kommune. Mellom 1922 og 1947 auka folketalet med 110 %.

Israel
Etter seksdagarskrigen i 1967 vart Anabta ein del av israelskokkuperte territorium, og i følgje ei kjelde frå 1968 vart landsbyen kraftig utvikla og fekk lokal kommunestatus. I følgje forsvarsdepartementet i Israel, vart landsbyen knytt til det israelske straumnettverket.

Palestina
Anabta ligg langs kanten av Område A i Tulkarm-distriktet, ei administrativ inndeling etter Osloavtalen i 1993, som tyder at byen er fulllstendig underlagt Den palestinske sjølvstyresmakta.

Geografi
Anabta ligg 19 kilometer vest for Nablus og 9 kilometer aust for Tulkarm. Byen grensar i nord til landsbyen Kafr Rumman, i sør til byen Kafr al-Labad, i aust til landsbyen Ramin og i nordvest til byen Bal'a. Byen ligg 150 meter over havet. Han er omgjeve av åsar på alle sider, og ein liten dal går gjennom sentrum av byen. Byen har eit urbant område som dekkjer kring 1 300 mål. Området rundt er planta med oliven, fiken og mandlar eller dekt av skog. Fem undergrunnsbrunnar dannar vassforsyninga til landsbyen. Den israelske busetjinga Einav ligg søraust for byen og eit israelsk kontrollpunkt ligg aust for byen.

Kjende innbyggjarar
 Rami Hamdallah, palestinsk statsminister og leiar for An-Najah nasjonaluniversitet
 Samiha Khalil, tidlegare palestinsk presidentkandidat
 Ibrahim Nassar, palestinsk politikar og kommandant i arabararopprøret i Palestina 1936–39

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Anabta» frå ,  den 19. september 2015. 
 oppgav desse kjeldene:
  
 
  s. 762
*

Bakgrunnsstoff
Anabta kommune 
Anabta & Iktaba - Palestina Remembered Entry

Tulkarm guvernement
Byar på Vestbreidda