alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Saudade, saudade

«Saudade, saudade» (norsk omsetjing 'lengsel, lengsel') er ein song frå 2022 med den portugisiske songaren og låtskrivaren Maro. Ho har skrive songen saman med den amerikanske låtskriveran John Blanda. Songen vann den portugisiske songtevlinga Festival da Canção 2022, og var det portugisiske bidraget til Eurovision Song Contest 2022.

Om songen 
Den portugisiske låtskrivaren Maro er busett i Los Angeles i USA. Der har ho eit musikalsk samarbeid med den amerikanske låtskrivaren John Blanda. Saman komponerte dei låten «Saudade, saudade», og Maro skreiv teksten som er delvis på engelsk og portugisisk. Ho sende han deretter inn til den portugisiske ålmennkringkastaren RTP si songtevling Festival da Canção – det portugisiske svaret på Melodi Grand Prix. 

Den 21. januar 2022 bekrefta RTP at «Saudade, saudade» var blant dei 20 bidraga som var plukka ut til å delta i den 56. tilskipinga av Festival da Canção. Songen vart utgjeven med dei andre bidraga same dag, mens ein liveversjon spela inn i studio vart gjeven ut som singel 7. mars. 

«Saudade, saudade» vann Festival da Canção laurdag 12. mars og var det portugisiske bidraget til Eurovision Song Contest 2022 i Torino i Italia. Songen gjekk til finalen, og enda til slutt på niandeplass med 207 poeng. Dette var den beste plasseringa til Portugal i Eurovision Song Contest sidan sigeren i 2017.

Listeplasseringar

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Saudade, saudade» frå ,  den 3. desember 2022.  

Portugisiske Eurovision Song Contest-songar
Eurovision Song Contest 2022-songar
Fleirspråklege Eurovision Song Contest-songar
Engelskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Portugisiskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Fattighus

Fattighus eller fattiggard var forsørgingsanstaltar som tidlegare var ein del av sosialomsorga i mange land.  Ideen rundt denne typen institusjon var at fattigdom kunne bøtast på med hardt arbeid og umyndiggjering av dei som fekk hjelp. Folk som var fattige, gamle, sjuke, svake eller handikappa kunne bu på fattighus. Nokre av dei blei rekna som verdig trengande, medan andre blei rekna for å sjølv vera skuld i fattigdommen sin, til dømes gjennom latskap eller alkoholbruk.

Fattigomsorga i Danmark
Ein kan skilja mellom fattighus og fattiggardar, der fattiggardane som regel var felles for fleire kommunar, og husa arbeidsføre personar. Fattighusa var ulike for kvart sokn og husa vanlegvis berre nokre få arbeidsudyktige personar. Bebuarane blei blant anna sysselsette med steinhogst, landbruk, hagearbeid, eller i verkstadar der ein laga tresko, vov stoff eller laga kostar. Det fanst reglar for arbeid, måltid og fritid. Fattiggardar var kjønnsoppdelte, og det budde mange gamle folk der. Nokre barn kom åleine til fattiggarden, og budde der til dei var gamle nok til setjast i teneste. For arbeidet sitt fekk bebuarane mat og husly, men miste retten til å stemma, stilla til val og til å gifta seg.

I Danmark blei det oppretta fattighus frå rundt 1840. I 1885 var det rundt 350 fattighus og fattiggardar i landet med rundt 6500 fattiglemmer. 1900 var det omlag 450 fattiggardar. Forsørgelsesanstaltane var ofte plasserte utanfor byen. I samband med Socialreformen i 1933 blei mange fattiggardar lagt ned. Reforma slo fast at alle mennesker er like, men fattigomsorga umyndiggjorde dei fattige, som til dømes berre kunne gifta seg etter å ha fått løyve til det. Etter kvart blei fattighusa og fattiggardane døypte om til forsorgshjem. Restriksjonane på borgarrettar for dei som mottok fattighjelp blei avskaffa ved lov av 31. mai 1961.

I Svendborg ligg Forsorgsmuseet, den einaste bevarte fattiggarden i Danmark. I det gråmura bygningskomplekset på to etasjar budde det omlag 80 menneske.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Fattighus» frå ,  den 3. desember 2022.

Bakgrunnsstoff

Fattighusene i Kristiania

Sosialpolitikk
Byggverk etter type
Fattigdom
Turn-VM 1979

Den 20. verdsmeisterskapen i turning vart avvikla i Fort Worth i USA dagane frå 3. til 9. desember 1979.

Menn

Mangekamp

Bøylehest

Frittståande

Hopp

Ringar

Skranke

Svingstang

Lagkamp

Kvinner

Mangekamp

Bom

Frittståande

Hopp

Skranke

Lagkamp

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «1979 World Artistic Gymnastics Championships» frå ,  den 3. desember 2022.  

Verdsmeisterskap i turn
Sport i 1979
Gjeldsfengsel

Gjeldsfengsel er ein type fengsel for menneske som ikkje kan betala gjelda si. Dei var vanlege til midten av 1800-talet, men er i dag i stor grad avskaffa. Nivået på fridommen fangane fekk i gjeldsfengsel var varierande. Om ein fange hadde tilgang til litt pengar, kunne han kjøpa seg enkelte gode. Nokre stader var det lov å gjera forretningar i fengsel, og ha besøkande over fleire timar. Far til den engelske forfattaren Charles Dickens sat i gjeldsfengsel, og Dickens både skildra og kjempa mot fengselsforma i tekstane sine. Den engelske tjuven Jonathan Wild byrja karrieren sin frå eit slikt fengsel.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Gjeldsfengsel» frå ,  den 3. desember 2022.  

Rettshistorie
Fridomstap
Marshalsea

Marshalsea var eit fengsel som låg i Southwark i London, like sør for Themsen. Det er blitt verdskjend som gjeldsfengsel gjennom Charles Dickens sin roman Little Dorrit. Fengselet eksisterte allereie under Edvard vedkjennaren, men blei avskaffa i 1849.

Marshalsea husa mange ulike fangar, mellom anna menn skulda for oppvigleri og Offences at Sea (kriminelle handlingar i internasjonalt farvatn). Det blei særleg kjent for å husa dei fattigaste av dei som var i gjeld i London. Over halvparten av dei som sat i fengsel i England på 1700-talet var fengsla på grunn av gjeld.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Marshalsea» frå  og «Marshalsea» frå , den 3. desember 2022.  
 oppgav desse kjeldene:
 
 oppgav desse kjeldene:
 
 White, Jerry (2009). "Pain and Degradation in Georgian London: Life in the Marshalsea Prison", History Workshop Journal, 68(1), Autumn, pp. 69–98.  
 White, Jerry (2012). London in the Eighteenth Century: A Great and Monstrous Thing. London: Random House.

Fengsel i London
Nedleggingar i 1849
Jelena Sjusjunova

Jelena Lvovna Sjusjunova () var ein russisk turnar frå Leningrad som representerte Sovjetunionen. Ho vart verdsmeister 1985 og olympisk meister 1988 i mangekamp 

Sjusjunova vann i alt elleve medaljar i verdsmeisterskap i turn. I Montreal i 1985 sikra ho seg gullmedalje i mangekampen, i hopp og i lagtevlinga. To år seinare i Rotterdam vann ho VM-gull i frittståande og i hopp. Under Sommar-OL 1988 i Seoul enda ho opp med gull i mangekampen og i lagtevlinga, medan det vart sølv i bom og bronse i skranke.

Sjusjunova døydde av lungebetennelse i heimbyen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Yelena Shushunova» frå ,  den 3. desember 2022.  

Olympiske meistrar for Sovjetunionen
Russiske turnarar
Sovjetiske turnarar
Folk frå St. Petersburg
De diepte

«De diepte»  (norsk omsetjing 'djupna') er ein song frå 2022 av den nederlandske songaren og rapparen Stien den Hollander, kjend som S10. Ho skreiv låten saman med Arno Krabman. Songen vart gjeven ut 3. mars 2022 og var det nederlandske bidraget i Eurovision Song Contest 2022 i Torino.

Om songen 
«De diepte» handlar om dei mest personlege minna til den Hollander. Ifølgje den Hollander er songen ei hylling til tristheita og minna ein ber med seg: «Alle opplever vanskar i livet. Det er noko vi alle har til felles, og eg håpar du vil føle deg mindre åleine når du lyttar til songen».

Songen vart skriven av den Hollander samman med musikkprodusenten Arno Krabman. Han vart plukka ut av kringkastaren AVROTROS til å representere Nederland i Eurovision Song Contest 2022 i Torino. Dette var fyrste gongen Nederland sende eit Eurovision-bidrag på nederlandsk sidan 2010.

Songen vart gjeven ut 3. mars 2022 og presentert under ein pressekonferanse i Tuschinski Theatre i Amsterdam same dag. Songen konkurrerte i den fyrste semifinalen tysdag 10. mai. Songen vart nummer to i semifinalen, og kvalifiserte seg til finalen laurdag 14. mai. Der enda «De diepte» på ein ellevteplass.

Listeplasseringar

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «De diepte» frå ,  den 3. desember 2022.  

Nederlandske Eurovision Song Contest-songar
Eurovision Song Contest 2022-songar
Nederlandskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Sentimentai

«Sentimentai» (norsk 'kjensler') er ein elektropop-ballade som er skriven og framført av den litauiske musikaren Monika Liu. Songen vann den litauiske songtevlinga Pabandom is naujo! 2022 og var det litauiske bidraget i Eurovision Song Contest 2022 i Torino i Italia.

Om songen 
«Sentimentai» er ein litauiskspråkleg popballade som er skriven av Monika Liubinaitė, kjend under artistnamnet Monika Liu. Låten handlar om ei kvinne som lever i fortida, og som berre lengtar etter og drøymer om ein romanse frå ungdomstida. Songen er produsert av den britiske musikkprodusenten Miles James, og vart gjeven ut 18. januar 2022.

Eurovision Song Contest 
I desember 2021 kunngjorde den litauiske ålmennkringkastaren Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija at «Sentimentai» var blant deltakarane i songtevlinga Pabandom is naujo! 2022. Vinnaren fekk representere Litauen i Eurovision Song Contest.

«Sentimentai» deltok i den tredje delfinalen av Pabandom is naujo! 2022 22. januar 2022 og kvalifiserte seg til semifinalen og deretter vidare til finalen laurdag 12. februar 2022. I finalen fekk songen toppoeng frå både juryane og sjåarane, og vann dimed heile tevlinga. Gjennom sigeren vart «Sentimentai» det litauiske bidraget til Eurovision Song Contest 2022. Der enda songen på sjuandeplass i den fyrste semifinalen og til slutt på 14. plass i finalen. 

Dette var fyrste gongen sidan 1994 at Litauen stilte med eit bidrag på litauisk, og fyrste gongen sidan 1999 at landet deltok med eit av dei offisielle språka i Litauen. Bidraget frå 1999 vart nemleg framført på den litauiske dialekta samogitisk.

Listeplasseringar

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Sentimentai» frå , den 3. desember 2022.  

Litauiske Eurovision Song Contest-songar
Eurovision Song Contest 2022-songar
Litauiskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Snap av Rosa Linn

«Snap» (norsk omsetjing 'knipse' eller 'klikke') er ein popsong fra 2022 som vert framført av den armenske songaren Rosa Linn. Songen er skriven av artisten sjølv, saman med Larzz Principato, Jeremy Dusoulet, Allie Crystal, Tamar Kaprelian og Courtney Harrell. «Snap» var det armenske bidraget til Eurovision Song Contest 2022 i Torino i Italia. I tevlinga enda songen på 20. plass, men seinare same år fekk songen større suksess då han gjekk viralt på sosiale medium.

Om songen 
Det offentlege TV-selskapet i Armenia valde i mars 2022 Rosa Linn til å representere Armenia i Eurovision Song Contest same året. Låten ho deltok med var «Snap», og songen vart offentleggjord 19. mars 2022. Ifølgje artisten er songen ei reise inn til hennar indre verd, ei personleg historie som alle kan kjenne seg igjen i: «Eg trur vi alle har vore på nippet til å klikke, på ein stad der det ikkje følast som om det er nokon veg ut, og at heile verda fell saman rundt deg», sa Rosa Linn då songen vart presentert. «Snap» handlar om å byrje å tvile på alt, inkludert seg sjølv, før ein skjønar at ein har styrken til å klare seg og finne «ein indre fred».

«Snap» var siste låt ut på scena i den fyrste semifinalen av Eurovision Song Contest 2022 tysdag 10. mai. Der vart han nummer fem og kvalifiserte seg til finalen laurdag 14. mai. I finalen laurdag 14. mai vart songen nummer 20 av 25.

Viral suksess 
Nokre veker etter Eurovision Song Contest brukte fleire TikTok-brukarar «Snap» som bakgrunnssong på videoane sine. Blant dei var den amerikanske skodespelaren Reese Witherspoon. «Snap» fekk etter kvart god spreiing på sosiale medium, og den nye suksessen gjorde at låten tok seg inn på singellister i nærare 30 land. Songen nådde topp 10 i Austerrike, Belgia, Irland, Latvia, Nederland, Noreg, Romania, Sveits og Sverige. I Storbritannia klatra «Snap» til plass 26 på UK Singles Chart, den nest høgaste plasseringa blant låtane i Eurovision Song Contest 2022 – berre slegen av Storbritannias eigen Sam Ryder og «Space Man».

Listeplasseringar

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Snap (Rosa Linn-sang)» frå ,  den 3. desember 2022.  

Songar frå 2022
Armenske Eurovision Song Contest-songar
Eurovision Song Contest 2022-songar
Engelskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Skeise-NM 1946

Noregsmeisterskapen på skeiser 1946 for menn vart avvikla på Bislett stadion i Oslo helga 26. og 27. januar. 16-17 000 tilskodarar var til stades på laurdag, 18 000 på sundag. Aage Johansen vart norsk meister for fyrste og einaste gong.

NM på skeiser 1946 

Dato: 26./27. januar 1946

Kjelder
Drammens Tidende 28. januar 1946

Noregsmeisterskap på skeiser
Sport i Noreg i 1946
Noregsmeisterskap i 1946
Skeise-NM 1947

Noregsmeisterskapen på skeiser 1947 for menn vart avvikla I Trondheim helga 25. og 26. januar. Henry Wahl vart norsk meister for fyrste og einaste gong.

NM på skeiser 1947 

Dato: 25./26. januar 1947

Kjelder
Arbeiderbladet 27. januar 1947

Noregsmeisterskap på skeiser
Sport i Noreg i 1947
Noregsmeisterskap i 1947
Skeise-NM 1948

Noregsmeisterskapen på skeiser 1948 for menn vart avvikla på Marienlyst stadion i Drammen helga 17. og 18. januar. Odd Lundberg vart norsk meister for fyrste og einaste gong.

NM på skeiser 1948 

Dato: 17./18. januar 1948

Kjelder
Drammens Tidende 19. januar 1948

Noregsmeisterskap på skeiser
Sport i Noreg i 1948
Noregsmeisterskap i 1948
Skeise-NM 1949

Noregsmeisterskapen på skeiser 1949 for menn vart avvikla i Tønsberg helga 22. og 23. januar. Reidar Liaklev vart norsk meister for fyrste og einaste gong.

NM på skeiser 1949 

Dato: 22./23. januar 1949

Kjelder
Arbeiderbladet 24. januar 1949

Noregsmeisterskap på skeiser
Sport i Noreg i 1949
Noregsmeisterskap i 1949
Turn-VM 1981

Den 21. verdsmeisterskapen i turning vart avvikla i Moskva i Sovjetunionen dagane frå 22. til 29. november 1981.

Menn

Mangekamp

Bøylehest

Frittståande

Hopp

Ringar

Skranke

Svingstang

Lagkamp

Kvinner

Mangekamp

Bom

Frittståande

Hopp

Skranke

Lagkamp

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «1981 World Artistic Gymnastics Championships» frå ,  den 4. desember 2022.  

Verdsmeisterskap i turn
Sport i 1981
Snøbriller

Snøbriller (Inuktitut:  eller , stavingsskrift ᐃᓪᒑᒃ eller ᐃᒡᒑᒃ, alaskayupik nigaugek, ) er utstyr tradisjonelt nytta av inuittar og yupikfolk for å verna augo mot snøblinde.

Vernebrillene blei tradisjonelt laga av rekved (særleg frå gran), bein, kvalrosstenner og reingevir, eller i nokre høve strandgras. Dei er skorne ut for å passa rundt fjeset til brukaren, med ei eller fleire utskorne smale horisontale spalter. Brillene sit tett rundt fjeset slik at lys berre kjem inn gjennom spaltene, og av og til blir det brukt sot på innsida for å redusera gjenskin. Spaltene er laga smale ikkje berre for å redusera mengda av lys som kjem inn, men også for å betre visus eller synsskarpleiken. Vidare spalter gjev eit større synsfelt.

Ordsoge 
Som med andre inuittiske ord finst det ulike nemningar ulike stader, som med inukhuk/inuksuk. I Kivalliq blir dei kalla  (ᐃᓪᒑᒃ) medan dei på Nord-Baffinøya blir kalla  (ᐃᒡᒑᒃ). Begge orda kan også brukast om solbriller.

På alaskayupik blir snøbruller kalla , medan på cup'ig blir dei kalla igguag. På sibirsk yupik er nemninga .

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Snow goggles» frå ,  den 4. desember 2022.  

Inuittkultur
Verneutstyr
Briller
Vinterklede
Snøblinde

Snøblinde eller solblinde (fotokeratitt eller keratoconjunctivitis nivalis) er midlertidige augeplager forårsaka av brannskade på hornhinna og bindehinna. Ein kan få brannskaden som følgje av sterkt sollys eller anna skarpt lys, særleg ultrafiolett lys. Skaden gjer det svært smertefullt å opna augo, slik at ein ei tid blir «blind».

Namnet kjem av risikoen for slike skader på stader der det er mykje snø som reflekterer lyset. Ein kan også bli skadd av lys i solarium eller ved sveising utan bruk av augevern. Når skaden er forårsaka av lys frå sveiseflammar eller det meir ultrafiolette lyset frå lysbogesveising kallar ein gjerne tilstanden sveiseblink eller sveiseblinde.

Vanlegvis syner symptoma på snøblinde nokre timar etter bestrålinga. Tilstanden går over av seg sjøv etter ein til to dagar. Vanlegvis fører han ikkje til varige skader.

Sjå òg
Snøbriller
Solbriller
Sveisebriller

Kjelder

Sjukdommar i senehinne, hornhinne, regnbogehinne og strålelekam
Larisa Latynina

Larisa Semjonovna Latynina, fødd Dirij, () er ein ukrainsk tidlegare turnar frå Kherson som representerte Sovjetunionen. Ho sanka heile 18 OL-medaljar i tida 1956-64. 

Latynina vann i alt 9 gull-, 5 sølv- og 4 bronsemedøljar over tre olympiske sommarleikar. Under Sommar-OL 1956 tok ho 4 gull, 1 sølv, 1 bronse. Sommar-OL 1960 enda ho opp med 3 gull, 2 sølv, 1 bronse, medan ho i Sommar-OL 1964 sikra seg 2 gull, 2 sølv og 2 bronser. Ho vart olympisk meister i mangekamp i 1956 og 1960, i frittståande i 1956, 1960 og 1964, i hopp i 1956 og i lagtevlinga i 1956, 1960 og 1964. Latynina vart verdsmeister ni gongar: seks gongar individuelt, mellom anna i mangekamp i 1958 og 1962. Ho vart europameister i mangekamp i 1957 og 1961, i 1957 vann ho alle fem øvingane.

Latynina var landslagstrenar for dei sovjetiske turnjentene frå 1966 til 1977.

Kjelder
Larisa Latynina i Store norske leksikon

Olympiske meistrar for Sovjetunionen
Sovjetiske turnarar
Ukrainske idrettsutøvarar
Skeise-NM 1950

Noregsmeisterskapen på skeiser 1950 for menn vart avvikla på Øya stadion i Trondheim helga 28. og 29. januar. Hjalmar Andersen vart norsk meister for fyrste gong.

NM på skeiser 1950 

Dato: 28./29. januar 1950

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Skeise-NM 1950» frå ,  den 4. desember 2022.  

Noregsmeisterskap på skeiser
Sport i Noreg i 1950
Noregsmeisterskap i 1950
Atanarjuat

Atanarjuat er ein canadisk film frå 2001, laga av og med inuittar, basert på ei gammal inuittsoge. Han har namn etter hovudkarakteren Atanarjuat frå Igloolik, og går føre seg ein gong i fortida. Filmen blei regissert av  Zacharias Kunuk. Han var den fyrste spelefilmen skriven, regissert og spelt inn på inuktitut. 

Atanarjuat hadde premiere ved filmfestivalen i Cannes i mai 2001, der han vann Caméra d'Or. Han blei gjeven ut i Canada 12. april 2002.
Filmen vann seks Genie-prisar, inkludert beste film.
I 2015 blei han røysta til den beste kanadiske filmen nokonsinne av filmmakarar og kritikarar ved Toronto internasjonale filmfestival.

Filmen hadde også kommersiell suksess. Han blei den mest inntenande filmen i Canada i 2002,  og tente inn over 5 millionar US-dollar på verdsbasis.

Rolleliste 

 Natar Ungalaaq – Atanarjuat
 Sylvia Ivalu – Atuat
 Peter-Henry Arnatsiaq – Oki
 Lucy Tulugarjuk – Puja
 Madeline Ivalu – Panikpak
 Eugene Ipkarnak – Sauri

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Atanarjuat: The Fast Runner» frå ,  den 4. desember 2022.  

Filmar frå 2001
Kanadiske filmar
Inuittkultur
Skeise-NM 1951

Noregsmeisterskapen på skeiser 1951 for menn vart avvikla på Lillehammer helga 3. og 4. mars. Hjalmar Andersen vart norsk meister for andre gong i rad.

NM på skeiser 1951 

Dato: 3./4. mars 1951

Kjelder
Arbeiderbladet 5. mars 1951

Noregsmeisterskap på skeiser
Sport i Noreg i 1951
Systur

Systur (norsk 'systrer'), også kjent som Sigga, Beta og Elín og Sísý Ey, er eit islandsk band som består av systrene Sigríður, Elísabet og Elín Eyþórsdóttir. Bandet vart skipa i 2011. I mars 2022 vann det den islandske songtevlinga Söngvakeppnin og representerte Island i Eurovision Song Contest 2022 med songen «Með hækkandi sól».

Bakgrunn 
Systrene Sigríður («Sigga»), Elísabet («Beta») og Elín vaks opp i en musikalsk familie. Mora er songaren Ellen Kristjánsdóttir, faren er musikaren Eyþór Gunnarsson, mens onkelen er den kjende islandske blues- og folkemusikaren KK (Kristján Kristjánsson). 

I 2011 danna systrene house- og elektronikabandet Sísý Ey saman med DJ Oculus. I 2013 gav dei ut sin fyrste singel, «Ain’t Got Nobody», som gjekk rett til topps på den islandske hitlista. Dei har spela på fleire internasjonale musikkfestivalar, blant anna Glastonbury, Sonar Barcelona og Iceland Airwaves.

Laurdag 12. mars 2022 vann dei Söngvakeppnin, den islandske uttakinga til Eurovision Song Contest. Dei vann den islandske finalen med låten «Með hækkandi sól» (norsk 'med stigande sol'), og fekk dimed representere Island i Eurovision Song Contest 2022 i Torino i Italia, der dei enda på 23. plass i finalen med totalt 20 poeng.

Dei tre systrene har også individuelle musikkarrierar.

Diskografi

Singlar 

 2013 – «Ain't Got Nobody»
 2015 – «Kid»
 2016 – «Do It Good»
 2017 – «Mystified»
 2018 – «Restless»
 2022 – «Með hækkandi sól»
 2022 – «Dusty Road»
 2022 – «Goodbye»

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Systur» frå ,  den 4. desember 2022.  

Islandske musikkgrupper
Islandske Eurovision Song Contest-deltakarar
Eurovision Song Contest 2022-deltakarar
Með hækkandi sól

«Með hækkandi sól» (norsk omsetjing 'med den stigande sola') er ein song frå 2022 med den islandske systertrioen Systur. Songen vann den islandske songtevlinga Söngvakeppnin 2022 og var det islandske bidraget til Eurovision Song Contest 2022 i Torino.

Om songen 
«Með hækkandi sól» er skriven av den anerkjende islandske låtskrivaren Lovísa Elísabet Sigrúnardóttir, også kjend under pseudonymet Lay Low. 

Teksta handlar om at sola kjem tilbake etter ein lang og mørk islandsk vinter. For kvar dag etter vintersolkverv står sola høgare og høgare på himmelen, og islendingane kallar denne perioden «með hækkandi sól», som kan omsetjast til 'med sola som står høgare kvar dag'.  

Opphavleg var teksta skriven frå synspunktet til ei islandsk kvinne frå 1700- eller 1800-talet. Denne kvinna var i såkalla vistarband, ei islandsk liveigenskapsordning som gjekk ut på at alle jordlause skulle vere tilsette på ein gard. Ein person som ikkje eigde eller leigde eigedom, måtte difor ta arbeid på garden til ein bonde. I eit intervju forklarte Sigrúnardóttir at «fattige menneske ikkje eigentleg hadde noko kontroll over liva sine, og vart tvinga til å jobbe for andre og leve under deira styre». Ho la også til at teksta kan relaterast til mange menneske, og i mange ulike situasjonar, «som alle ser litt håp når sola står høgare på himmelen, og dagane vert varmare». 

Sigrúnardóttir skreiv songen med tanke på Söngvakeppnin, og spurde systertrioen Sigga, Beta og Elín om dei ville framføre songen. Systrene takka ja og vann tevlinga laurdag 12. mars 2022, då under artistnamnet Sigga, Beta og Elín. Med sigeren vart «Með hækkandi sól» det islandske bidrag til Eurovision Song Contest 2022 i Torino i Italia. Songen kvalifiserte seg frå den fyrste semifinalen, og i finalen enda songen opp som nummer 23 av 25 bidrag med 20 poeng.

Listeplasseringar

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Með hækkandi sól» frå ,  den 4. desember 2022.  

Eurovision Song Contest 2022-songar
Islandske Eurovision Song Contest-songar
Islandskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Islandske songar