alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kubbehus

Kubbehus er ein bygning med vegger laga av saga ved, eller kubbar, og samanfuga med mørtel. Veden er framleis synleg. Mørtelen kan vera sement eller leire. Veden kan vera tilhogd eller uhogne kubbar. For å halda nede kostnadene har ein ofte nytta sota ved frå brannskadde hus og skogbrannar. Kubbar frå kvaerik gran gav betre levealder til bygningen. Kubbehus er i dag ein sjeldan bygningstype. Teknikken er blitt nytta både for enkle økonomibygningar og til bustadhus.

Typar 

Det finst to variantar av kubbehus. Den eine har eit berande reisverk av tre, liknande eit bindingsverkhus. I den andre varianten er sjølve kubbane berande.

Førekomst 
Det finst til saman rundt 70 kjende kubbehus i Sverige. Av dei ligg knapt 30 i Stockholm fylke.

Kubbehus i Sverige finn ein hovudsakleg i fire område: 

 Stokkholmeregionen inklusive Sörmland
 Värmland
 Bohuslän
 utmed Nordlandkysten

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Kubbhus» frå ,  den 11. januar 2022. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
kubbhus.se

Byggjematerial
Berekraftig bygging
Rekkverk

Rekkverk eller gelender er ei innretning som kan gje vern og støtte i samband med ein høgdeforskjell. Det er meint å brukast ved at handa kan ta tak i rekkverket og sikrar ein stabilt ganga opp eller ned ei trapp, for å hindra fall og ulukker. Rekkverk blir vanlegvis brukt i alle trapper og rulletrapper. Annan bruk  kan vera som handtak i baderom—for å hindra fall på glatte og våte golv. Det er òg ein barriere som tener som hjelp for ballettdansarar. Rekkverk er ein konstruksjon som fungerer både som gjerde og handløpar. Ein enkel handløpar er derimot typisk festa direkte på veggen.

Historie 
Det eldste kjende rekkverket blei av den franske arkeologen Pierre St. Jamaine i ein assyrisk ruin i det sørlege Irak knytt til bystaten Nippur.

Sjå òg 

 Baluster
 Autovern

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Rekkverk» frå ,  den 11. januar 2022.

Bakgrunnsstoff 

 ADA Handicap Accessibility Railings for Anda til ramp Stairs
 Summary of Railing Regulations
 Glossary of Railing Terms

Bygningsdetaljar
Kunstløp under Vinter-OL 2018

Kunstløp under Vinter-OL 2018 vart avvikla i dagane frå 9. til 23. februar i ein idrettshall i Gangneung i Sør-Korea. 30 kvinner og 30 karar deltok i enkeltløpa, 22 par deltok i parløp og 24 par i isdans.

Kvinner

Karar

Parløp

Isdans

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Olympische Winterspiele 2018/Eiskunstlauf» frå ,  den 12. januar 2022.  
 

Sport i 2018
Kunstløp under OL
Idrettstilskipingar i Sør-Korea
Gangneung

Gangneung er ein by nordaust i Sør-Korea. Byen ligg ved Japanhavet og har om lag 215 000 ibuarar. Gangneung er det økonomiske senteret i Gangwon-do-provinsen.

Under Vinter-OL 2018 vart kunstløp på skeiser så vel som kortbaneløp på skeiser avvikla i Gangneung.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Gangneung» frå ,  den 12. januar 2022.

Bakgrunnsstoff

Byar i Sør-Korea
Nøtteknekkar

Nøtteknekkar er ein reiskap ein kan bruka til å knekka eller knusa skalet på nøtter med.

Funksjonelle nøtteknekkarar 
Nøtteknekkaren har ein mangeårig historie bak seg. Den eldste kjende nøtteknekkaren av metall er datert til det tredje eller fjerde hundreåret f. Kr. Denne nøtteknekkaren er utstilt på eit museum i Taranto i Italia. 

Nøtteknekkarar av jern og messing har funnest sidan høvesvis 1300-talet og 1400-1500-talet i Europa. Særleg i England utvikla ein mange ulike nøtteknekkarar i messing. Det finst typar av mange ulike utformingar og patent, nøtteknekkarar som bruker ei hammar-løysing, skruestikke-patent og dei vanlege som nyttar vektstongprinsipper, aunten dei har kopling i enden av nøtteknekkaren eller litt inne på han (som ei tong).

Dekorative nøtteknekkarar 

Tre er eit materiale som særleg er blitt nytta til nøtteknekkarar i Frankrike og i tysktalende delar av Europa. Dei eldste ein kjenner til av denne typen er frå 14-1500-talet. Svært ofte blei slike nøtteknekkarar finst utskore og dekorert, til personar, gjerne militære offiserar, kongar, riddarar eller liknande med fargerike uniformer. Ein spak i ryggen opnar munnen på nøtteknekkaren, ein legg inn nøtta, og knekk ho ved å klemma spaken tilbake. Denne nøtteknekkartypen er  mest blitt brukt til dekorasjon, særleg som julepynt. Desse nøtteknekkarane fekk elles ei viss rolle i Pjotr Tsjajkovskij sin ballett Nøtteknekkaren basert på eit eventyr av E.T.A. Hoffmann.

Produksjon av slike nøtteknekkarar utvikla seg lik anna utskjering av religiøse figurar og julekrybber som ein handverkstradisjon og heimeindustri i dei skogkledde landområda i Tyskland. Dei mest kjende og etterspurde nøtteknekkarane kom frå Sonnenberg i Thüringen (også kjend for dokker og marionetter), frå Bayern, eller frå byar i fjellområdet Erzgebirge. Ofte var dokkeproduksjonen hovudinntektskjelde for folk som levde der. I dag er produksjonen framleis ein turistattraksjon.

Nøtteknekkarane frå Steinbach blei svært populære også i USA, og blei eit tema i Bavarian village i Leavenworth, Washington, som også har eit nøtteknekkarmuseum. Her blir det også vist fram nøtteknekkarar av  porselen, sølv og messing.

Nøtteknekkarar laga av kjente namn som Junghanel, Klaus Mertens, Karl, Olaf Kolbe, Petersen, Christian Ulbricht og særleg nøtteknekkarar frå Steinbach er blitt etterspurte samleobjekt. 

I oktober 2008 gav United States Postal Service (USPS) ut fire frimerke med nøtteknekkarar på.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Nøtteknekker» frå ,  den 12. januar 2022. 
 oppgav desse kjeldene: 
  Leavenworth Nutcracker Museum

Etereiskapar
Julepynt
Kjøkenutstyr
Johan Ludvig Widding

Johan Ludvig Widding () var ein norsk lærar, kyrkjesongar og gardbrukar frå Torsnes i Østfold. Han var stortingsrepresentant 1871-72 frå Smålenene.

Widding var son til ein lærar og kyrkjesongar. Han var sjølv lærar og kyrkjesongar i Borge prestegjeld frå 1827 til 1850. Sidan var han gardbrukar på Laverød i Borge til han døydde. I Borge var han i årevis med i så vel heradsstyre og formannskap, som skulestyret.

Frå 1853 var Widding fleire gongar valmann ved stortingsval. I 1870 vart han vald til 3. representant frå Smålenene for perioden 1871-73. På Stortinget var han medlem i Militærkomiteen. Widding døydde brått i Kristiania.

Kjelder 
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1871-1873
Verdscupen i alpine greiner 2019/Menn

Verdscupen i alpine greiner for menn i 2019-sesongen tok til 28. oktober 2018 i Sölden i Austerrike og vart avslutta 17. mars 2019 i Soldeu i Andorra. Turneringa omfatta 38 individuelle tevlingar og ei tevling for lag. Tevlingane fordelte seg på 10 slalåmrenn, 8 storslalåmrenn, 7 super-g-renn, 8 utforrenn og 2 superkombinasjonstevlingar og 3 parallellrenn. Ei lagtevling for menn/kvinner fann også stad.

Marcel Hirscher frå Austerrike sigra i FIS-turneringa for åttande året i rad. På andreplass kom Alexis Pinturault frå Frankrike, norske Henrik Kristoffersen vart nummer 3.

Samanlagt

Slalåm

Storslalåm

Super-g

Utfor

Superkombinasjon

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Alpiner Skiweltcup 2018/19» frå ,  den 13. januar 2022.  
 

Alpine greiner
Sport i 2019
Alexander Tettey

{{Infoboks fotballspelar
| namn= Alexander Tettey
| fulltnamn = Alexander Banor Tettey
| kallenamn = Eddy, Van Tettey, The Bulldog
| fødestad = Accra
| føddland = Ghana
| posisjon = Defensiv midtbane
| ungdomsår =   
| ungdomsklubb = Kickers  FK Bodø Glimt
| år = 2002-20032003-200920052009-20122012-20212021
| klubbar =         Rennes   Norwich     
| kampar(mål) =  89 (12)  5 (2)  60 (2)  244 (7)  6 (0)
| landslagår = 2007-2016
| landslag =  Noreg
| landskampar(mål) = 34 (3)
| kloppdatert = 17. oktober 2021
| lloppdatert = 11. november 2016 
}}
Alexander Banor Tettey () er ein norsk-ghanesisk tidlegare fotballspelar. 

Tettey spelte helst defensiv midtbane, men var også indreløpar eller hadde andre posisjonar på banen.

 Karriere 
Tettey tok til å spele organisert fotball for Kickers i heimlandet før han flytte etter far sin til Noreg og Bodø saman med systera   i 1999. Medan han budde i Bodø spela han på aldersbestemte lag i . Han flytte seinare til Trondheim og begynte å spele for Kolstad. Her imponerte han nok til å få ein plass på juniorlaget til . Tettey vart junior-noregsmeister med  i 2005. Allereie som 16-åring fekk han spele for A-laget til Rosenborg. 

I norsk toppfotball har han stort sett spelt for Rosenborg, men var på utlån til  ein periode. Under perioden sin i Rosenborg fekk han med seg to seriemeistertitlar, i 2006 og 2009. I 2009 vart han seld til franske Rennes. Han har også spelt for Norwich.

Landslag

På landslagsnivå valde Tettey å spela for Noreg. Han spelte både på fleire aldersbestemte landslag før han debuterte på A-landslaget i 2007, då  slo  2-1. Fram til 2017 spela han 34 A-landskampar og skåra tre mål på dei. I EM-kvalifiseringa i 2016 vart Tettey toppskårar for Noreg. 

 Kjelder 

Alexander Banor Tettey, SNL.noDenne artikkelen bygger på «Alexander Tettey» frå ,  den 13. januar 2022.''  

Norske fotballspelarar
Ghanesiske fotballspelarar
Norske landslagsspelarar i fotball
Bodø/Glimt-spelarar
Rosenborg-spelarar
Skeid-spelarar
Rennes-spelarar
Norwich-spelarar
Nordmenn fødde i Ghana
Folk frå Accra
Erik Guay

Erik Guay () er ein kanadisk tidlegare alpin skirennar. Han vann i 2010 FIS-premien som årets best super-g-rennar, i 2011 vart han verdsmeister i utfor og i 2017 i super-g.

Aktiv
Guay fekk sin verdscupdebut 10. desember 2000. Under verdsmeisterskapen 2003 i St. Moritz overraska han med sjetteplass i så vel utfor som super-g. Tidleg i 2004-sesongen kom han for fyrste gongen på pallen i verdscupen, han vart då nummer 2 bak Michael Walchhofer i utforrennet i Lake Louise.

24. februar 2007 vann Guay sitt fyrste verdscuprenn, utforrennet i Garmisch-Partenkirchen. På tampen av 2010-sesongen sigra han i to super-g-renn, fyrst i Kvitfjell og deretter i Garmisch-Partenkirchen. Triumfane førte han til topps i super-g i FIS-turneringa. I ein elles svak sesong, smekka Guay til og sikra seg gullmedaljen i utfor då VM i alpine greiner 2011 fann stad i Garmisch-Partenkirchen. I 2014-sesongen vann to utforrenn i verdscupen.

Under verdsmeisterskapen 2017 i St. Moritz vann Guay gullmedaljen i super-g, fire dagar seinare tok han sølvmedaljen i utfor. Han sleit med ryggsmerter i 2018-sesongen og la opp i november 2018.

Canadiske alpinistar
Folk frå Montreal
Vincent Kriechmayr

Vincent Kriechmayr () er ein alpin skirennar frå Linz i Austerrike. Han vart verdsmeister i så vel super-g som utfor under VM i alpine greiner 2021 i Cortina d'Ampezzo. Per 1.1.2022 hadde han vunne ni verdscuprenn, seks i super-g og tre i utfor.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Vincent Kriechmayr» frå ,  den 15. januar 2022.  

Austerrikske alpinistar
Matthias Mayer

Matthias Mayer ( er ein alpin skirennar frå Sankt Veit an der Glan i Austerrike. Han vart olympisk meister i utfor ved dei olympiske leikane i Sotsji i 2014 og like eins olympisk meister i super-g ved dei olympiske leikane i Pyeongchang i 2018. Per 1.1.2022 hadde han vunne ti renn i verdscupen i alpine greiner; 7 i utfor, 3 i super-g og ei kombinasjonstevling. Faren Helmut Mayer høyrde i si tid med i verdseliten i alpin skisport.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Matthias Mayer» frå ,  den 15. januar 2022.  

Austerrikske alpinistar
Dominik Paris

Dominik Paris () er ein italiensk alpin skirennar frå Ulten i Bolzano-provinsen. Han vart verdsmeister i super-g under VM i alpine greiner 2019, den same 2019-sesongen steig han til topps i super-g-øvinga i verdscupen. Per 1.1.2022 hadde Paris vunne 20 renn i verdscupen i alpine greiner, 16 utforrenn og 4 super-g-renn.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Dominik Paris» frå ,  den 15. januar 2022.  

Italienske alpinistar
Christof Innerhofer

Christof Innerhofer () er ein italiensk alpin skirennar frå Bruneck i Bolzano-provinsen. Han vart verdsmeister i super-g under VM i alpine greiner 2011 i Garmisch-Partenkirchen. Per 1.1.2022 hadde Innerhofer vunne 6 renn i verdscupen i alpine greiner, 4 utforrenn og eitt super-g-renn og ei kombinasjonstevling.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Christof Innerhofer» frå ,  den 15. januar 2022.  

Italienske alpinistar
Jeremy Seabrook

Jeremy Seabrook () er ein engelsk forfattar og journalist som har skrive om sosiale, miljømessige og utviklingsmessige spørsmål. Boka The Refuge and the Fortress: Britain and the Flight from Tyranny var lansert for Orwell Prize.

Tidleg liv og karriere
Seabrook vart fødd i Northampton. Han tok utdanning på Northampton Grammar School og Gonville and Caius College, Cambridge, og tok grad innan moderne språk og språk frå middelalderen i 1960. Han arbeidde som lærar og sosialarbeidar, og byrja skrive for tidsskriftet New Society i 1963. I tillegg til å skrive artiklar for aviser og magasin, har Seabrook og skrive mange bøker og manus for fjernsyn, radio og teater, medrekna det han har gjort i samarbeid med den gamle skulekameraten Michael O'Neil.

Skrivne arbeid (ufullstendig liste)
The Unprivileged (1973)
A Lasting Relationship (1976)
What went wrong?: Working People and the Ideals of the Labour Movement (1977) (publisert i  USA som What went wrong?: Why Hasn’t Having More Made People Happier?)
Working Class Childhood (1982)
Unemployment in the Eighties (1983)
Idea of Neighbourhood, The (1984)
Landscapes of Poverty (1985)
Life and Labour in a Bombay Slum (1987)
The Race for Riches: Human Cost of Wealth (1988)
The Myth of the Market: Promises and Illusions (1990)
Notes From Another India (1995)
In the Cities of the South (1996)
Travels in the Skin Trade (1996)
Children of Other Worlds: Exploitation in the Global Market (2001)
A World Growing Old (2003)
The Refuge and the Fortress: Britain and the Flight From Tyranny (2008)
The Song of the Shirt: Cheap Clothes Across Continents and Centuries (2014)

Tyrkisk omsetjing
Başka Dünyaların Çocukları: Küresel Piyasada Sömürü, çev: Onur Gayretli, Fol Kitap, 2021.

Kjelder

Referansar

 Denne artikkelen bygger på «Jeremy Seabrook» frå , den 16. januar 2022

Bakgrunnsstoff

Engelske forfattarar
Engelske journalistar
Folk frå Northampton
Sofia Goggia

Sofia Goggia () er ein italiensk alpin skirennar frå Bergamo. Ho vart olympisk meister i utfor under Vinter-OL 2018 i Pyeongchang. Goggia hadde per 1.1.2022 vunne 16 renn i verdscupen i alpine greiner, 11 utforrenn og 5 super-g-renn. Sesongane 2018 og 2021 sikra ho seg FIS-premien som verdas beste utforrennar på kvnnesida.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Sofia Goggia» frå ,  den 16. januar 2022.

Bakgrunnsstoff

Italienske alpinistar
Folk frå Bergamo
Corinne Suter

Corinne Suter () er ein sveitsisk alpin skirennar frå Schwyz. 2020-sesongen vann ho FIS-premien som verdas beste kvinnelege utforrennar og dessutan FIS-premien som verdas beste kvinne i super-g-øvinga. Under VM i alpine greiner 2021 vart ho verdsmeister i utfor. Suter hadde per 1.1.2022 vunne tre renn i verdscupen i alpine greiner.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Corinne Suter» frå ,  den 16. januar 2022.

Bakgrunnsstoff

Sveitsiske alpinistar
Folk frå Schwyz
Petra Vlhová

Petra Vlhová ( er ein slovakisk alpin skirennar frå Liptovský Mikuláš. Ho gjekk til topps i verdscupen i alpine greiner 2021 og sikra seg dermed den store FIS-premien som verdas beste kvinnelege ski-alpinist. Under VM i alpine greiner 2019 vart ho verdsmeister i storslalåm. Vlhová har pr 10.1.2022 sigra i 25 enkeltrenn i verdscupen i alpine greiner, 17 av desse sigrane kom i spesialøvinga slalåm.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Petra Vlhová» frå ,  den 16. januar 2022.  

Slovakiske idrettsutøvarar
Samfundets Støtter

Samfundets Støtter er eit skodespel av Henrik Ibsen frå 1877. Stykket hadde premiere på Odense Teater den 14. november 1877. Handlinga går føre seg i  huset til konsul Bernick i ein mindre norsk kystby.

Rollar 

 Konsul Bernick, skipsbygger
 Fru Bernick, hans hustru
 Olaf, deres sønn, 13 år gammel
 Frøken Bernick, konsulens søster
 Johan Tønnesen, fru Bernicks yngre bror
 Frøken Hessel, hennes eldre halvsøster
 Hilmar Tønnesen, fru Bernicks fetter
 Adjunkt Rørlund
 Grosserer Rummel
 Købmand Vigeland
 Købmand Sandstad
 Dina Dorf, en ung pike i konsulens hus
 Fuldmægtig Krap
 Skibsbygger Aune
 Grosserer Rummels frue
 Postmester Holts frue
 Doktor Lynges frue
 Frøken Rummel
 Frøken Holt
 Byens borgere og andre innbyggere, fremmede sjøfolk, dampskipspassjerer, osv.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Samfundets Støtter» frå ,  den 16. januar 2022.

Bakgrunnsstoff 

 Utgåver frå 1893, 1899 og 1992 hos Nasjonalbiblioteket
  (engelsk)
 Die Stützen der Gesellschaft, gratis tilgjengelig i Projekt Gutenberg (tysk)
 Henrik Ibsens skrifter

 NRK Nett-TV: Samfundets Støtter Fjernsynsteatret (1973) 

Skodespel av Henrik Ibsen
Kultur i 1877
Åsta Hjelm

Gerd Åsta Hjelm Arnesen () var ein norsk komponist og tekstforfattar frå Horten. Ho skreiv fleire av slagerane til Lille Grethe, mellom anna «Teddyen min». Hjelm skreiv også songar for andre artistar, til dømes «Brevet jeg aldri sendte» for Åse Wentzel og «Flyktningegutten» for Harald Dyrkorn. Ho blei utnemnd til æresambassadør for Horten i 1997.

Filmografi 
 1957 Selv om de er små (norsk)
 1957 Far til fire og onkel Sofus (dansk) Karin, Lille Gretes mor

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Åsta Hjelm» frå ,  den 16. januar 2022.

Bakgrunnsstoff 
 Minneord skrevet av Hortens ordfører

Norske komponistar
Folk frå Horten
Thor Halvorssen

Thor Halvorssen Hellum () var ein venezuelansk-norsk forretningsmann som fungerte som administrerande direktør og president i det venezuelanske statseigde telefonselskapet, CANTV og seinare som spesialkommissær for internasjonale narkosaker i administrasjonen til president Carlos Andrés Pérez. I denne stillinga hadde han rang som ambassadør. Medan han undersøkte koplingar til kvitvasking av pengar og narkotikasmugling i 1993, vart han fengsla i Caracas og sikta for terrorisme; han vart slått og mishandla i fengselet, men seinare vart alle påstandar trekte attende. Halvorssen si sak vart tatt opp av Amnesty International og fleire andre internasjonale menneskerettsorganisasjonar. Fridomsrøvinga med tortur av Halvorssen var truleg hemn for undersøkingane han hadde medvirka til rundt presidentkorrupsjon, mafiaaktivitet og kvitvaskingsaktivitetane til den colombianske narkotikabaronen Pablo Escobar.

Dei siste leveåra var Thor Halvorssen busett i Miami, Florida. Thor Halvorssen var son til den norske forretningsmannen og generalkonsul i Caracas, Øystein Halvorssen. Han var gift med Nelly Yanez de Halvorssen. Vidare var han far til filmprodusent og menneskerettsaktivist Thor Halvorssen Mendoza, grunnleggar av Human Rights Foundation. Den venezuelanske politiske leiaren Leopoldo Lopez er nevøen hans.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Thor Halvorssen (businessman)» frå ,  den 16. januar 2022  
 

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Folk i farta 9:9 30. april 09 Alex Rosén intervuar Thor Halvorssen i Miami, Nrk.no.

Venezuelanske forretningsfolk
Ane Riel

Ane Riel () er ein dansk forfattar. 

Før ho debuterte som romanforfattar skreiv Riel fleire barnebøker. Den første romanen Slagteren i Liseleje kom ut i 2013. For den vann ho Det Danske Kriminalakademis debutantpris  i 2014. I 2015 kom kom den andre romanen; Harpiks. For den harho motteke Niels-Prisen, Harald Mogensen-prisen og Glassnøkkelen, alle i 2016.   

ho er fødd Brahm Lauritsen og er dotter av forfattar og illustratør Mette Brahm Lauritsen.

Riel er gift med jazzmusikaren Alex Riel.

Bibliografi 
 Ind i maleriet – 1995
 Arkitektur - værd at kigge efter! – 1996
 Arkitektur - værd at kigge efter! : Opgavehæfte  – 1996
 Da mor og far blev skilt, sammen med Mette Brahm Lauritsen – 2000
 Ferie med gys, sammen med Mette Brahm Lauritsen – 2000
 Sylfeden - et balleteventyr, sammen med Mette Brahm Lauritsen – 2001
 Da Mikkel fik en ny familie, sammen med Mette Brahm Lauritsen – 2002
 Vild med Julie, sammen med Mette Brahm Lauritsen – 2003
 Sig ja, Julie!, sammen med Mette Brahm Lauritsen – 2005
 Slagteren i Liseleje – 2013
 Harpiks – 2015
 Bæst – 2019
 Urværk  – 2021

Prisar og utmerkingar 
 2014 – Det Danske Kriminalakademis debutantpris, for Slagteren i Liseleje
 2016 – Niels-prisen 
 2016 – Harald Mogensen-prisen, for Harpiks
 2016 – Glassnøkkelen, for Harpiks

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Ane Riel» frå ,  den 16. januar 2022.  
Denne artikkelen bygger på «Ane Riel» frå ,  den 16. januar 2022.  

Danske forfattarar
Folk frå Aarhus
Vinnarar av Glassnøkkelen
Verdscupen i alpine greiner 2020/Menn

Verdscupen i alpine greiner for menn i 2020-sesongen tok til 27. oktober 2019 i Sölden i Austerrike og vart avslutta 7. mars 2020 i Kvitfjell i Øyer. Fleire renn vart avlyst grunna utbrotet av Covid-19-pandemien (Wuhan-sykja). I turneringa fekk ein avvikla 36 tevlingar. Tevlingane fordelte seg på 9 slalåmrenn, 7 storslalåmrenn, 6 super-g-renn, 9 utforrenn og 3 kombinasjonstevlingar og 2 parallellrenn. 

Aleksander Kilde frå Noreg vann den store FIS-premien. På andre- og tredjeplass kom, som sesongen føreåt, Alexis Pinturault frå Frankrike og norske Henrik Kristoffersen.

Samanlagt

Slalåm

Storslalåm

Super-g

Utfor

Superkombinasjon

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Alpiner Skiweltcup 2019/20» frå ,  den 17. januar 2022.  
 

Alpine greiner
Sport i 2020
Felix Neureuther

Felix Neureuther () er ein tysk tidlegare alpin skirennar frå Garmisch-Partenkirchen. Han var slalåm-spesialist, sanka medalje i øvinga under verdsmeisterskapane 2013-17. Etter sølvmedalje i 2013 vart det bronse i VM 2015 og VM 2017. I VM i alpine greiner 2005 vann han gull i mannskapstevlinga, saman med mellom andre Martina Ertl og Hilde Gerg. Felix Neureuther sigra i 13 verdscuprenn, 11 av desse i slalåm, medan eitt kvar var i storslalåm og i parallellrenn.

Han er gift med skiskyttaren Miriam Gössner. Foreldra hans er Rosi Mittermaier og Christian Neureuther, som begge hevda seg i toppen av internasjonal alpin skisport.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Felix Neureuther» frå ,  den 17. januar 2022.  

Tyske alpinistar
Folk frå Garmisch-Partenkirchen
Morten Haga Lunde

Morten Haga Lunde () er ein  pensjonert norsk flyoffiser (generalløytnant). Han var sjef for Etterretningstenesta fra 2016 til 2020. I 2021 vart han tilsett i Norges Rederiforbund.

Lunde er utdanna navigatør frå Luftforsvarets flygeskole og gjennomførte Luftkrigsskulen I og II 1985-87, Forsvarets stabsskole I og II og NATO Defence College i 2002. Han har tenestegjort ved 333 skvadron, 330 skvadron og KNM Tordenskjold og i Luftforsvarsstaben. Han var sjef for 335 skvadron 1994-98 og leia det norske C-130-bidraget til IFOR/SFOR i 1995-97. Han vart utnemnd til oberst i august 2002 og tilsett som sjef for Luftforsvarsstaben/Planavdelingen. 1. august 2003 vart han brigader og tilsett som Luftoperativ inspektør. Han vart utnemnd til generalmajor og tilsett som sjef for Avdeling for operasjoner og beredskapsplanlegging i Forsvarsdepartementet. Lunde vart deretter sjef for Forsvarsstaben/Operasjonsavdelingen og han var frå august 2010 til august 2013 nestkommanderande ved Forsvarets operative hovedkvarter. 23. august 2013 vart han utnemnd til generalløytnant og sjef for Forsvarets operative hovedkvarter. 

Han var sjef for Etterretningstenesta fra januar 2016 til august 2020.

20. mars 2017 ble han kåra til Årets nynorskbrukar av Nynorsk kultursentrum.

Prisar og utmerkingar 
Lunde er berar av Forsvarets heiderskross, Forsvarsmedaljen med laurbærgren, Politimedaljen med laurbærgren, Forsvarsmedaljen med to stjerner, Forsvarets medalje for internasjonale operasjoner, Luftforsvarets vernedyktighetsmedalje med tre stjerner, NATO-medaljen (Jugoslavia), Oslo Militære Samfunds hederstegn og Politiets Afghanistanmedalje.

Kjelder 
Referansar

Denne artikkelen bygger på «Morten Haga Lunde» frå ,  den 17. januar 2022.  

Norske generalar
Forsvarsmedaljen med laurbærgren
Folk frå Os i Hordaland
Ilka Štuhec

Ilka Štuhec () er ein slovensk alpin skirennar frå Slovenj Gradec. Ho vart verdsmeister i utfor under VM i alpine greiner 2017 og forsvarte VM-tittelen i øvinga to år seinare. I 2017-sesongen gjekk ho til topps i så vel utforøvinga som kombinasjonstevlinga i FIS-verdscupen, og enda på andreplass i den samla FIS-turneringa. Pr 1.1.2022 har Štuhec sigra i ni enkeltrenn i verdscupen i alpine greiner.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Ilka Štuhec» frå ,  den 18. januar 2022.  

Slovenske alpinistar