Knut Knutsen

Knut Knutsen () var ein kjend norsk arkitekt på 1900-talet. 

Arbeidet hans før krigsutbrotet var innanfor dei rådande konvensjonane i arkitekturen. Med tida blei dei mindre bunde og meir i samklang med teoriane hans. Knutsen var fascinert av funksjonalismen, men aldri fanga eller styrt av han. Etter kvart kom han i opposisjon til det moderne i arkitekturen. Knut Knutsen hadde ei rekkje større byggeoppdrag, men det er i første rekkje dei mindre arbeida hans som har hatt størst påverknadskraft.

I eit essay frå 1961, «Mennesket i sentrum», var han ein av dei første som tok opp samanhengen til bygningane med tomt, landskap, ressursnytte og  natur i vidare forstand, og dessutan ressursbruk og «sustainability» (berekraft). Tre praktiske døme i den retninga kan vera Knut Knutsen sitt eige sommarhus i Portør (1949), Bergendahl sitt sommarhus på Tjøme (1960) og Thorkelsen sitt sommarhus i Portør (1961). Desse kan karakteriserast med ord som bruk av naturmateriale, identifisering og samklang med tomta og naturen,  og eit diskret tilhøyre, innordnande og naturleg tilstadevere, fri for romantiske og nasjonale undertonar.

Liv og virke 

Knut Knutsen var fødd i Kristiania som son av bankbokhaldaren Eivind Knudsen (1874–1928) og Adelheid Sitt (1882–1975). I 1930 gifta han seg med tekstilkunstnaren Hjørdis Christiansen (1905–92).
Han var far til arkitekten Bengt Espen Knutsen.

Knutsen blei utdanna på Statens håndverks- og kunstindustriskole 1925–1930. Frå 1925 til 1928 var han tilsett hjå arkitekt Sverre Knudsen. 
Frå 1928 til 1934 verka han for Ole Øvergaard og 1934-35 for Thomas Chr. Hauff.

I 1936 starta han eige arkitektkontor i ein kort periode i samarbeid med Arne Korsmo. I 1937 blei han lærar på dagskulen på Statens håndverks- og kunstindustriskole. I 1947 slutta han i lærarstillinga. Fire år seinare, i 1955, blei han avdelingsleiar for bygg ved arkitektkurset på Statens håndverks- og kunstindustriskole. I 1966 blei han professor ved Arkitekthøgskulen i Oslo.

Tyding 
Knut Knutsen har hatt ein betydeleg innverknad på norske arkitektar frå etterkrigsgenerasjone.

Han ytte dessutan ein betydeleg innsats i fagdebatten og forfatta 56 fagartikler, i det vesenlegaste i Byggekunst.  

Som lærar og professor var han med på å øva innverknad på ei rekkje arkitektar som hadde vore studentane hans.

Siri Skjold Lexau skreiv om Knut Knutsen i Norsk arkitekturhistorie at han var ein arkitekt «som utvikla norsk byggjeskikk vidare ved å inkorporere kvalitetar frå modernismen med eit meir lokalt stiluttrykk, og med bruk av lokale materialar som tre og naturstein.»

Prisar og utmerkingar
 Tildelt Henrichsens Legat i 1930.
 Æreslegionen i 1939.
 Mottok Egers legat i 1948.
 Tildelt Treprisen, Sundts premie og Houens fonds diplom i 1961.

Verk 

Knut Knutsen var svært produktiv. Alt i alt omfatta produksjonen hans ca. 900 prosjekt med stort og lite, frå små dekorasjonsoppgåver, møblar, påbygg, hytter, bustader, busetnadsplanar og monumentaloppgåver som forretningsbygg, fabrikkbygg, hotellbygg, ambassadebygg og kyrkjer, blant anna:

 Den norske ambassaden i Stockholm (1948, fullført 1952)
 Ringsaker administrasjonsbygningen til kommune i Moelv, fullført 1954
 eiga hytte i Portør hamn (1949)
 einebustad i Oslo-området for familien Natvig (1945)
 einebustad i Oslo-området for familien Wathne (1950)
 einebustad i Oslo-området for familien Engebretsen (1960)
 einebustad i Oslo-området for familien Sollid (1963)

Utarbeidde etter Tvedten (1982).

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Knut Knutsen (arkitekt)» frå ,  den 30. september 2019.

Bakgrunnsstoff

 Knut Knutsen i Norsk biografisk leksikon
 Knut Knutsen i Norsk kunstnerleksikon
 Great Buildings Online

Litteratur 
 
 

Folk frå Oslo
Houens fonds diplom
Norske arkitektar