alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Bish Bosch

Bish Bosch er det fjortande studioalbumet til den amerikansk songaren Scott Walker. Det kom ut 3. desember 2012 på 4AD. Albumet har blitt skildra av skaparen som den siste i ein trilogi som òg omfattar Tilt (1995) og The Drift (2006). Med ei lengd på 73 minuttar er Bish Bosch det lengste studioalbumet til Walker. Det inneheld òg den lengste songen hans, den 21 minuttar og 41 sekundar lange «SDSS1416+13B (Zercon, A Flagpole Sitter)».

Mottaking
Kritikarane gav Bish Bosch positive meldingar. På Metacritic, som gjev ein normalisert rating opp til 100, har albumet ein score på 78, basert på 33 profesjonelle meldingar. Plata vart vald ut som vekas album i The Independent, The Guardian og The Sunday Times, 'månadens album' i magasinet Mojo, og 'årets album' av Tiny Mix Tapes.

Innhald

Medverkande

Musikarar
Scott Walker - vokal (1,2,3,4,5,6,7,8,9), elektrisk gitar (9), klaverinstrument (8,9), perkusjon (9)
Hugh Burns - akustisk gitar (2,4,6), elektrisk gitar (1,2,3,4,5,7), elektrisk barytongitar (1,2,3,4,5,7), EBow gitar (1,4,7), dobro (4), ukulele (5), pedal steel (5)
James Stevenson - elektrisk gitar (2,4), elektrisk barytongitar (1,2,4), mandogitar (4)
Alasdair Malloy - perkusjon (1,2,3,4,5,6,7), stemnde gongar (6), machetes (7)
Mark Warman - klaverinstrument (1,2,3,4,5,6,7), trommeprogrammering (1), stemnde gongar (6), handklapp (5), machetes (7)
Peter Walsh - klaverinstrument FX (1,2,3,4,5,6,7), trommeprogrammering (1), knipsing (5)
Ian Thomas - trommer (2,3,4,5,6,7,8)
John Giblin - bass (2,3,4,5,6,7), kontrabass (8)
Paul Willey - fiolin (2)
Michael Laird - bukkehorn (Kudu, Shofar) (4)
Pete Long - barytonsaksofon (4,5), tubax (4,5,7)
BJ Cole - Pedal Steel (5)
Guy Barker - trompet (5)
Tom Rees - trompet (5)
Andrew McDonnell - Lo Rumbles & White Noise (5)

Orkester
dirigent & orkestrering - Mark Warman (2,4,6)
1. fiolinar - Paul Willey (2,4,6), Boguslaw Kostecki (2,4,6), Jonathan Rees (2,4,6), Laura Melhuish (2,4,6), Dave Ogden (2,4,6), Julian Trafford (2,4,6), Abigail Young (2,4,6), Ruth Ehrlich (2,4,6), Ann Morfee (2,4,6), Dave Smith (2,4,6)
2. fiolinar - Steve Morris (2,4,6), Tom Piggott-Smith (2,4,6), Charlie Brown (2,4,6), Elizabet Wexler (2,4,6), Sebastian Rudnicki (2,4,6), Nikki Gleed (2,4,6), Steve Bentley-Klein (2,4,6), Brian Wright (2,4,6), Clive Dobbins (2,4,6), Paddy Roberts (2,4,6)
Celloar - Frank Schaefer (2,4,6), Justin Pearson (2,4,6), Chris Fish (2,4,6), Joely Koos (2,4,6), Nerys Richards (2,4,6), Dom Pecheur (2,4,6), Tamsy Kayner (2,4,6), Vicky Metthews (2,4,6)
Kontrabassar - Enno Senft (2,4,6), Chris West (2,4,6), Clare Tyack (2,4,6), Steve Rossell (2,4,6), Stacey Watton (2,4,6), Alice Kent (2,4,6), Stephen Warner (4), Lucy Hare (4)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Bish Bosch» frå ,  den 4. mai 2014. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad

Scott Walker-album
Musikkalbum frå 2012
4AD-album
Eksperimentelle rockealbum
Fellesprogrammet

Fellesprogrammet var ein felles politisk plattform skip av dei fire største politiske partia i Noreg ved slutten av andre verdskrigen for å vidareføra samarbeidet dei hadde hatt på tvers av partigrensene under krigen.
Arbeidarpartiet (DNA), Høgre (H), Venstre (V) og Bondepartiet (Senterpartiet) (B) tok del i Felleprogrammet. Det fekk seinare også støtte av dei to andre partia i landet, Noregs Kommunistiske Parti (NKP) og Kristeleg Folkeparti (KrF).

Representantar for dei ulike partia kom saman i mai 1945 med støtte frå leiinga i Heimefronten. Fagforeiningsmann og tidlegare redaktør av Bergens Arbeiderblad, Gunnar Ousland, representerte DNA. Redaktørkollegaene Herman Smitt Ingebretsen (H), Chr. A. R. Christensen (V) og Hans Holten (B) tok del i forhandlingane. Programmet blei utarbeidd sommaren 1945 og lansert ved Stortingsvalet 1945 i tillegg til dei eksisterande partiprogramma. 

Fellesprogrammet pekte på dei store retningslinjene dei politiske leiarane meinte alle burde samlast om for å gjenreisa og byggja ut den demokratiske staten, og nemnde nokre konkrete sakar for dette samarbeidet. Til dømes burde det opprettast bransjeutval for dei enkelte næringane, produksjonsutval med deltakarar også frå arbeidarar og funksjonærar, og ein ønskte lovgjeving som hindra streik og lockout som kampmiddel i arbeidskonfliktar. Jordbruket burde sikrast full likestilling med andre næringar, og det norske forsvaret burde gjenreisast. Fellesprogrammet bidrog til at dei politiske motsetningane blei neddempa til fordel for dei store felles gjenreisningsoppgåvene i etterkrigsåra.

Kjelder

«Fellesprogrammet» (10. april 2013), Store norske leksikon. Fri artikkel henta 4. mai 2014.

Noreg under andre verdskrigen
Norsk politisk historie
Noreg i 1945
Stortingsrepresentantar 1895-1897

Stortingsrepresentantar 1895-1897 er ei liste over stortingsrepresentantane i valperioden frå 1895 til 1897. Stortinget hadde totalt 114 representantar, fordelt med 57 til Venstre, 33 til Høgre, 12 til Det Moderate Venstre og til Centrum. For 10 representantar manglar partitilknyting.

Landkrinsar

Smaalenenes Amt

Akershus Amt

Hedemarkens Amt

Kristians Amt

Buskerud Amt

Jarlsberg og Larviks amt

Bratsberg Amt

Nedenes amt

Lister og Mandal amt

Stavanger amt

Søndre Bergenhus Amt

Nordre Bergenhus Amt

Romsdals Amt

Søndre Trondhjems Amt

Nordre Trondhjems Amt

Nordlands Amt

Tromsø Amt

Finmarkens Amt

Bykrinsar

Fredrikshald

Sarpsborg

Fredrikstad

Moss og Drøbak

Kristiania, Hønefoss og Kongsvinger

Lillehammer, Hamar og Gjøvik

Drammen

Kongsberg

Holmestrand

Tønsberg

Larvik og Sandefjord

Brevik

Porsgrund

Skien

Kragerø

Østerrisør

Arendal og Grimstad

Kristiansand

Flekkefjord

Stavanger og Haugesund

Bergen

Aalesund og Molde

Kristiansund

Trondhjem og Levanger

Tromsø og Bodø

Hammerfest, Vardø og Vadsø

Bakgrunnsstoff
Norsk samfunnsvitenskapelig datatjeneste

 
Stortingsrepresentantar 1895-1897
Stortingsrepresentantar 1895-1897
Erik Børresen

Erik Andreas Børresen () var ein kjøpmann, skipsreiar og stortingsmann frå Bragernes. 

Børresen var fødd på Bragernes, son til ein skipper. Han var i lang tid kjøpmann, trelasthandlar og skipsreiar på Bragernes. Skipa hans segla på alle hav. Børresen var gjennom ein menneskealder ein av dei leiande menn i Drammen, og gjekk under tilnamnet «Kong Erik». Under særlege høve, som ved kongebesøk, gjorde huset hans teneste som festlokale. Storparten av hans 150 000 spesiedalar store formue testamenterte han til allmennyttige formål; «fornemmelig til en stiftelse for ugifte damer og en opdragelsesanstalt for fattige forældreløse barn dersteds».

Børresen representerte Drammen på Stortinget i 1827, der han var medlem av komiteen om handel og næringsfridom, samt komiteen om reglement for borgarvæpninga. Han møtte ikkje på omframtstortinget 1828, ettersom røysteretten hans var suspendert då han var knytt til den såkalla Hettingsaka. Børresen var Drammen sin tredje-representant til Stortinget 1845, men heldt seg heime grunna sjukdom.

Han døydde i Drammen i 1860.

Notar

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 

Stortingsrepresentantar 1827-1829
Stortingsrepresentantar 1845-1847
Stortingsrepresentantar for Drammen
Norske forretningsfolk
Norske skipsreiarar
Folk frå Drammen
Jens Henrik Beer

Jens Henrik Beer () var ein norsk skipsreiar, kjøpmann, gardbrukar og stortingsmann frå Flekkefjord.

Beer var son til ein skipsreiar. Sjølv gjekk han på skule i Bergen og seinare i England. Etter ei kort tid som tilsett i Wollert Konow si forretning i Bergen, busette han seg i 1821 i fødebyen Flekkefjord og vart skipsreiar og sagbrukseigar. I 1839 starta han opp eit brennevinsbrenneri og ølbryggeri.

Beer representerte Lister og Mandals amt på Stortinget i 1836, permittert frå 8. mai grunna sjukdom. Han var tilbake i hovudstaden og deltok på omframtstortinget 1836-37. På den ordinære tingsamlinga var han sekretær i tollkomiteen, medan han på omframttinget var medlem av «bevilgningskomiteen».

I 1832 kjøpte Beer eit større, udyrka landareal ved Fedafjorden. Her bygde han frå grunnen garden Øye i Kvinesdal og dyrka 400 dekar jord, der det før var lyng og myr, ved hjelp av ein jordbrukskyndig skotte. Slik vart han den fremste føregangsmannen i landbruket i amtet. I 1854 avslutta han handelsverksemda i Flekkefjord og busette seg på garden i Kvinesdal, der han døydde 82 år gammal.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1836-1838
Stortingsrepresentantar for Vest-Agder
Ordførarar i Flekkefjord
Folk frå Flekkefjord
Folk frå Kvinesdal
Herman Bagger

Herman Bagger () var en dansk-norsk gardbrukar, journalist og stortingsmann som var ein iherdig talsmann for bonde-interessene i Noreg.

Bagger var frå Lemvig i Jylland, son til ein distriktskirurg. Etter å ha arbeidd som handelsbetjent frå 1815 til -20, tok han dansk juridisk embetseksamen og vart i 1821 fullmektig hos ein prokurator i København. I 1824 tok han artium ved universitetet i København, to år seinare flytta han til Noreg og var huslærar. 1828-29 var han lærar ved Drammen skule. I 1829 kjøpte han garden Follaug i Gjerpen. Han flytta i 1842 vidare til Skien og tok handelsborgarskap i byen. I 1843 starta han opp avisa Correspondenten i Skien, der han fram til 1874 jamt og samt tala for bøndenes syn og interesser. Etter over tretti år som journalist i Skien budde han så i Langesund til 1880. Siste tida levde han i Porsgrunn.

Bagger vart den fyrste ordføraren i Gjerpen. Han representerte Bratsbergs amt på Stortinget i 1839, og Skien by i 1848, 1851, 1854, 1862-63 og 1868-69, samt på omframtstortinget i 1864. I 1839 var han medlem av traktatkomiteen og veglovskomiteen, i 1848 sekretær i desisjonskomiteen og i justiskomite nr 3, samt medlem av adressekomiteen. Han var så formann i desisjonskomiteen i 1851 og medlem av trykkekomiteen, i 1854 av tollkomiteen og vegskattkomiteen. Bagger var i 1862-63 tilbake i trykkekomiteen, attåt konstitusjonskomiteen. På omframttinget 1864 sat han i komiteen om Schelde-tollen, medan han i 1869 var medlem av konstitusjonskomiteen og Lagtinget.

Kjelder
 Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 

Norske redaktørar
Norske journalistar
Stortingsrepresentantar 1839-1841
Stortingsrepresentantar 1848-1850
Stortingsrepresentantar 1851-1853
Stortingsrepresentantar 1854-1856
Stortingsrepresentantar 1862-1864
Stortingsrepresentantar 1868-1870
Stortingsrepresentantar for Telemark
Ordførarar i Skien
Nordmenn av dansk opphav
Folk frå Lemvig
John Bredesen

John Collett Bredesen () var ein norsk gardbrukar, verkseigar, skogeigar og stortingsmann frå Brandval i Hedmark.

Bredesen var son til skogeigaren og gardbrukaren Lars Bredesen. Han tok over og dreiv garden Hvam frå 1830 til –42. I 1842 vart han eigar av Odals Verk i Sør-Odal og busette seg der. På 1850-talet dreiv han som skogspekulant i stor stil, mykje takk vere lettvint tilgjenge til pantelån i Kongeriket Norges Hypothekbank. Frå 1857 fekk han ytterlegare tilgang på kapital hos Den norske Creditbank, leia av Adolf Bredo Stabell. Ei stor handelskrise i 1857 og fleire dårlege år i jordbruket knekte økonomien til Bredesen, som på den tid var den mektigaste mannen i innlandsbygdene. Han gjekk konkurs i 1865 og mista då alle eigedomane sine, derimellom mykje jordegods. Gjelda i boet var på over 600 000 spesidalar.

Bredesen var ordførar 1846-47 i Brandval. Han representerte Hedemarkens amt på Stortinget både i 1848 og 1851, begge gongane var han medlem av næringskomiteen. Han var elles medlem av skoglovskommisjonen av 1849.

I 1866 busette han seg garden Jølstad i Brandval, der han døydde 14 år seinare.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 Gyldendals store konversasjonsleksikon. 1972

Stortingsrepresentantar 1848-1850
Stortingsrepresentantar 1851-1853
Folk frå Kongsvinger
Laksforsen

Laksforsen er eit 17 meter høgt fossefall i elva Vefsna i Grane kommune i Nordland fylke. Fallet ligg om lag 20 km nord for Trofors. Vassføringa ligg på 700 m³ vatn pr. sekund.

Fossen ligg like ved E 6, som gjer han til ein mykje besøkt turistattraksjon. Fossefallet vart besøkt av 80 000 personar i 2004.

Laksetrappa opp fossen er stengd for å hindre gyrodactylus-smitta laks å komme seg vidare opp i vassdraget.

Kjelder 

Fossar i Nordland
Geografi i Grane
Wilhelm Breder

Paul Peter Wilhelm Breder () var ein norsk jurist, embetsmann og stortingsmann, best kjend for sitt arbeid med jarnbaner.

Breder var fødd i Fredrikshald, der faren var sokneprest. Sjølv vart han student frå Fredrikshalds skule i 1834 og cand.jur. i 1840. Deretter arbeidde han som fullmektig hos sorenskrivaren i Nedenes, sidan i same stilling hos byfuten i Christiania. Tida 1847-54 var han stiftoverrettsprokurator i hovudstaden. Han var amtmann i Nordland 1854-58 og Buskerud frå 1858 til 1882. Sidan 1882 og livet ut var han tollkasserer i Drammen.

Breder var tredje representant for Nordlands amt på Stortinget i 1857 og på omframtstortinget 1858. Han var medlem av Lagtinget og i 1857 av gasje- og pensjonskomiteen. Dessutan var han formann i komiteen om fengselslova. Seinare var Breder frå 1868 styreformann i Drammen-Randsfjordbanen og frå 1874 av fellesstyret for Vestbanen.

Han døydde i Drammen.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1857-1858
Folk frå Halden
Norske juristar
Sagene

Sagene er eit strok på båe sider av Akerselva i Sagene bydel i Oslo. Stroket Sagene, som har gjeve namn til bydelen Sagene, har fått sitt namn etter sagbruka som låg attmed fossane i Akerselva i dette området i si tid.

Frå midten av 1800-talet vart dei mange store og små fossefalla i Akerselva energikjelda for fleire industriverksemder, mellom anna tekstilfabrikkar, og Sagene vart dominert av fabrikkbygningar og av bustadsområde for industriarbeidarar. På siste halvparten av 1900-talet vart mesteparten av industrien langs Akerselva lagd ned, og fabrikkbygningane anten teke i bruk til andre føremål eller rivne og erstatta av nybygg. Men på Sagene er teke vare på fleire store fabrikkbygningar og innslag av anna gamalt bygningsmiljø, mellom anna bygningane kring tunet på det gamle gardsbruket Vøienvolden gård.

Arbeidermuseet, ei avdeling av Oslo Museum som særleg tek for seg det tidlegare industrimiljøet langsetter Akerselva, ligg på Sagene, i Sagveien på vestsida av Beierbrua over Akerselva. Industriarbeidarmiljøet i denne luten av Oslo er skildra skjønnlitterært av forfattaren Oskar Braaten, som sjølv budde på Sagene. Særleg er han namngjeten for skildringane av livet til dei såkalla fabrikkjentene, dei kvinnene og jentene som hadde sitt arbeid på dei store kvinnearbeidsplassane som tekstilfabrikkane i dette området var i si tid.

Litteratur
Moland, Tallak. 2011. Historien om Akerselva : gjennom de siste 400 år. Oslo:  Christiania forlag. ISBN 978-82-997321-1-6

Bakgrunnsstoff
Internettsidene til Sagene Torshov Historielag. 
Internettsidene til Bydel Sagene.

Strøk i Oslo
Vøienvolden gård

Vøienvolden gård i Maridalsveien 120 på Sagene i Oslo er det løkkeanlegget (gardsbruket) i byen som er mest komplett og best teke vare på, med bygningar frå seint på 1700-talet og tidleg på 1800-talet, dels med tilbygg frå 1900-talet, og med ein eigedom på nesten åtte mål. Gardsbygningane ligg i firkant rundt tunet, med tilkomst gjennom ei gjennomkøyring i den lange løebygningen mot nord. Både bygningane og den firkanta forma på tunet skriv seg i hovudsak frå slutten av 1700-talet; eit kart frå 1795 syner løe, hovudhus og bryggerhus. Stabburet, ein potetkjellar og ei smie kom til på 1800-talet. Ikring bygningane er det ein hage med fleire sers gamle og høge tre. 

Garden, som vart freda i 1941, ligg fritt til på ei høgde med utsyn mot sør. I grannelaget ligg det eldre trehus og dessutan bustadblokker i mur frå 1900-talet.

Opphavleg var Vøienvolden ei løkke i den luten av Bymarka som var skilt ut frå  i Aker. Ved eit kongeleg brev i 1629 vart fem gardar avsett til bymark for borgarane i byen, det vil seie beitemark og løkker til korndyrking, for byen hadde ikkje hatt bymark etter at kong Christian IV flytta Oslo i 1624 og kalla han for Christiania. I 1683 gav magistraten løyve til at «et stykke eng på byens mark», Vøienvolden med 47-48 mål jord, vart overdrege til rådmann Johan Pettersen Bergmand. Løkka vart ikkje bunde til ein eigedom i sjølve byen, som elles var det vanlege. I 1708 var Vøienvolden selt på auksjon til kjøpmann Wilhelm Cornix, som gjorde store utbetringar, bygde nye hus og laga til hage med dammar og inngjerding. Etter at han døydde i 1721, vart løkka ein vanleg bondegard.

Eigar av Vøienvolden er Fortidsminneforeningen, som driv garden som eit museum og senter for bygningsvern, og  dessutan leigar ut kontor i bygningane. Oslo- og Akerhusavdelinga av Fortidsminneforeningen har òg kontor her.

Garden vart gjeve til Fortidsminneforeningen i 1954 for å verte eit «østkantens museum» i samsvar med testamentet til den dåverande eigaren, fabrikkeigar Sverre Udnæs og enka etter han, Ingrid. Det fylgde med ein grunnkapital for å trygge drifta av museet, og dessutan nokre møbel. Før garden vart opna for ålmenta som museum i 1960, vart det gjort ymse restaureringsarbeid.

Bakgrunnsstoff
Om Vøienvolden i kulturminnesok.no

Kulturminne i Oslo
Museum i Oslo
Gardar i Oslo
Fortidsminneforeningens eigedommar
Freda bygg i Oslo
Brystvorte

Brystvorte (medisinsk nemning papilla mammae) er framspring på brysta til menneske med ein mørkare farge enn huda rundt. Dei dannar utløp for mjølkegangane hjå kvinner, og blir brukt til diing. Rundt brystvorta ligg ein hudsone med mørkt pigment, areola mammae, som inneheld ein krans av store talgkjertlar.

Tilsvarande strukturar på andre pattedyr kan kallast patte, sugevorte eller spene.

Kjelder

Holck, Per. «Bryster» (5. februar 2014), Store medisinske leksikon. Henta 7. mai 2014.

Eksokrine system
Bryst
Løkkekiosken

Løkkekiosken (og kalla Rakettkiosken) er ein kiosk i Tromsø, teikna av byggmeister J.R. Erlandsen og oppført i 1911.

Det var den gong 18 år gamle Margit Løkke som fekk løyve til å sette opp kiosken. Først søkte ho om å få plassere han på Fridtjof Nansens plass, men justerte seinare søknaden og ba om å få plassere kiosken på Stortorget. Søknaden vart innvilga, og med plasseringa følgde vilkåret at kommunen skulle disponere to av veggane på kiosken til oppslag. I tillegg måtte ho som alle andre som lånte grunn av kommunen betale 25 kroner per år i kioskavgift til kommunen. 

I Kulturminneåret 2009 utpeikte Riksantikvaren Løkkekiosken i Tromsø som eit nasjonalt viktig kulturminne. Den 27. november 2009 vart Løkkekiosken freda i samband med Kulturminneårets avslutningsarrangement i Tromsø.

Referansar  

Denne artikkelen bygger på «Løkkekiosken» frå ,  den 7. mai 2014.

Bakgrunnsstoff 
Informasjon om Løkkekiosken på Digitalt fortalt

Kulturminne i Tromsø
Ringebu Folkehøgskule

Ringebu Folkehøgskule er ein frilynt folkehøgskule som ligg i Ringebu i Innlandet fylke. Skulen vart grunnlagd i 1876, og har plass til 75 elevar i året. Skulen er driven av Oppland fylke og skuleanlegget er eigd av Stiftelsen Ringebu Folkehøgskule.

Linjer ved skulen: 
ART, foto, sølv og keramikk
ART & Travel
Frikjøring Kvitfjell
Reiseliv
Sport og villmark - gopro
Bc Jibbing Hafjell-Kvitfjell

Bakgrunnsstoff 
Ringebu Folkehøgskule – Offisiell nettside

Folkehøgskular i Innlandet
Ringebu kommune
Skipingar i 1876
Ólymbos Karpáthou

Ólymbos (gresk Όλυμπος) er ein landsby og tidlegare kommune på den nordlege delen av øya Kárpathos i periferieininga Kárpathos i periferien Dei sørlege egeiske øyane i Hellas. Ólymbos inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Kárpathos.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Ólymbos 556 innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 270 innbyggjarar.

Referansar 

Olymbos
Olymbos
Olymbos
Fry

Fry (gresk Φρυ) er ein landsby på øya Kásos i øygruppa Dodekanesane i Egearhavet. Fry er hovudsete i kommunen Kásos i periferieininga Kárpathos i periferien Dei sørlege egeiske øyane i Hellas.

Referansar 

Fry
Ana Néri

Ana Justina Ferreira Néri eller Nery () var ein brasiliansk sjukepleiepioner. Ho er best kjend for det frivillige arbeidet ho gjorde under Trippelalliansekrigen.
Néri var samtidig med Florence Nightingale, og har mange likskapar med den britiske sjukepleiepioneren. Begge kom frå gode familiar, hadde eigne middel, og brukte desse til å utvikla sjukepleien under krigar.

Bakgrunn
Ana Néri var fødd i landbyen Cachoeira de Paraguaçu i Bahia som dotter av José Ferreira de Jesus og kona hans Luísa Maria das Virgens. Ho gifta seg 23 år gammal med marinekommandanten (Navy Commander) Isidoro Antônio Néri. Ektemannen var ofte ute og sigla, og Ana Néri blei van til å ta seg av hus og heim. Då ho blei enkje 29 år gammal hadde ho eineansvar for sønene deira Justiniano, Isidoro og Pedro Antônio. Justiniano og Isidoro blei legar, medan Pedro Antônio gjekk inn i den brasilianske hæren som kadett.

Sjukepleie
I 1865 blei Brasil del av trippelalliansen med Argentina og Uruguay i  Trippelalliansekrigen mot Paraguay. Alle sønene og begge brørne hennar, Manuel Jerônimo og Joaquim Maurício, blei kalla inn til militærteneste. I staden for å venta heime åleine, skreiv Ana Néri brev til Bahia-guvernøren Manuel Pinho de Sousa Dantas og tilbaud å pleia skadde trippelalliansesoldatar under heile krigen.

Seinare same året forlét Ana Néri Bahia for første gongen i livet sitt. Ho gav assistanse til det vesle, dårleg utstyrte helsekorpset i hæren. I Corrientes arbeidde ho på eit sjukehus drive av nonner, og tok seg av over 6 000 innlagde soldatar. Kort tid seinare pleia ho skadde i Salto, Humaitá, Curupaiti og Asunción.

Ana Néri hadde arva eigne middel, og brukte desse til å skipa ein sjukeheim i den paraguayanske hovudstaden, som var kringsett og okkupert av den brasilianske hæren. Her arbeidde ho fram til krigen tok slutt, og innførte hygienestandardar og dei midla som var i bruk i helsepleie på denne tida. I løpet av krigen mista ho sonen Justiniano og ein nevø i slag.

Ære og ettermæle
I 1870 vende Ana Néri tilbake til Brasil, der ho fekk fleire æresutmerkingar. Keisar Pedro II gav henne ein livslang pensjon, som ho brukte til å utdanna fire foreldelause born ho hadde teke med seg tilbake frå Paraguay. Ana Néri døydde i 1880 i Rio de Janeiro. 

Ana Néri er rekna som den første sjukepleiaren i Brasil. I 1926 blei den første offisielle sjukepleieskulen i landet kalla opp etter henne av Carlos Chagas.
I 1938 blei 12. mai, dødsdagen til Florence Nightingale, utnemnd til sjukepleiardagen av Getúlio Vargas. Dagen er følgd av ei veke til ære for helsepersonell fram til 20. mai, dødsdagen til Néri.
2. desember 2009 blei Néri teken med i 'Boka av faderlandsheltar' av president José Alencar, med planar om å leggja namnet hennar til minnesmerket «Panteon for faderlandet og fridommen», utforma som ei bok av  Oscar Niemeyer, i Brasília. 

Eit portrett av Néri, måla av Victor Meirelles, er hengd på ein framståande plass i rådhuset i Salvador i Bahia.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Ana Néri» frå ,  den 8. mai 2014.  
 

Brasilianarar på 1800-talet
Kvinner på 1800-talet
Sjukepleiarar
Brasilianske velgjerarar
Folk frå Bahia