alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Bjerkås

Bjerkås er ein tettstad i Asker kommune som ligg ut mot Oslofjorden. 

På Bjerkås finst badestranda Sjøstrand bad.  

På Bjerkås har Vestfjorden avløpsselskap (VEAS) eit reinseanlegg som tek seg av avløpsvatnet frå kommunane Asker, Bærum og Oslo kring Indre Oslofjord, som her òg vert kalla «Vestfjorden». Ein kloakktunnel er bygt i fjell frå Oslo til reinseanlegget på Bjerkås.

Busetnader i Asker‎
Tettstader i Viken
Håkonshallen

Håkonshallen er ein steinhall frå mellomalderen, i Bergen. Håkonshallen vart først oppført under Håkon Håkonsson, som herska over Noreg frå 1217 til 1263. Første gongen ein veit at hallen vart brukt var under bryllaupet til kong Håkon sin son, Magnus, seinare kjent som Magnus Lagabøte, den 11. september 1261.

Hallen er bygd i gråstein med hjørnekvadrar og detaljar av kleberstein. Øvst hadde bygnngen ein stor gildehall der kongen sitt høgsete var på pallen ved den nordre tverrveggen. Ein kunne bu i mellometasjen, medan kjellaretasjen var brukt til lager.

Bygningen forfall i løpet av mellomalderen. Kring 1530 sette lensherren Eske Bille kanonar på eit bolverk han fekk bygd oppå hallen. Frå 1683 vart han brukt som kornmagasin. 

J.C. Dahl «gjenoppdaga» bygget som kongehall. Foreningen til norske Fortidsmindesmerkers Bevaring fekk som si første større oppgåve å restaurera Håkonshallen. På oppdrag av J.C. Dahl fekk arkitekten Franz Wilhelm Schiertz utført oppmålingsteikningar av hallen. I 1873 byrja restaureringsarbeida under arkitekt Christian Christie. Arkitektane Peter Blix og Adolph Fischer fullførte restaureringa i åra 1880–1895. Trappegavlen vart tilbakeført på bakgrunn av det eldste bildet av bygningen, Scholeusstikket frå ca. 1580. Innvendig vart hallen utsmykka med fresker, biletvev og møblar etter teikningar av Gerhard Munthe.

Eksplosjonen på Vågen i 1944 førte til omfattande skader på Håkonshallen. Etter nye arkeologiske undersøkingar av arkitekten Gerhard Fischer vart hallen gjenoppbygd av Johan Lindstrøm, Claus Lindstrøm, Jon Lindstrøm og Peter Helland-Hansen i åra 1955–1961. Den innvendige utsmykkinga vart utført av Sigrun Berg, Synnøve Anker Aurdal og Ludvig Eikaas.

I dag vert Håkonshallen administrert av Bymuseet i Bergen, som også administrerer Rosenkrantztårnet (rett attmed Håkonshallen), Gamle Bergen og Lepramuseet. Håkonshallen vert brukt ein del til konsertar, særleg korsong og kammermusikk.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Håkonshallen» frå ,  den 3. april 2019. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 

 
 Bergen byleksikon på nett, om Håkonshallen

Kultur i Bergen
Byggverk i Bergenhus
Byggverk frå 1200-talet
Kulturminne i Bergen
Freda bygg i Vestland
Norsk mellomalderarkitektur

en:Bergenhus Fortress#Haakon's Hall
Dåp

Dåp er ein religiøs seremoni der eit menneske vert dykka ned i eller overausa med vatn. I mange kristne trussamfunn er dåpen den den kyrkjelege handlinga der eit menneske vert teke opp som medlemer. Dåpen har bakgrunn i reinsingsseremoniar som vi finn i mange religionar, der ein gjennom bad eller vasking vert reinsa moralsk eller kultisk. 
I kristendommen er dåpen eit sakrament som vart innstifta av Jesus, sjølv om han ikkje døypte sjølv. 

Det er stor skilnad mellom ulike trussamfunn kva slags tyding som vert lagt i dåpen. Nokre trussamfunn reknar dåpen som ei vedkjenningshandling, andre ser på dåpen som inngangsporten til livet med Gud ved at den reinsar den døypte for synd og gjev han tru i hjarta. Somme praktiserer barnedåp, medan andre praktiserer dåp av truande.

Dåpsseremonien gjekk tidlegare ut på at barnet skulle dykkast ned i vatn, men frå og med seinmellomalderen er det nok at ein auser vatn over barnet sitt hovud. Etter Luthers litle katekisme er det ikkje vatnet som reinsar ved dåpen, men Guds ord, som er i og med vatnet, og trua, som tryggjer seg til det Guds ord som er lagt til vatnet. Andre kristne samfunn reknar ikkje med barnedåpen, men dåpen med Den heilage anden. 

Dåp er i den protestantiske trua det første og grunnleggjande sakramentet, og var lenge obligatorisk i Noreg. Her inneheld dåpsritualet også eit spørsmål om barnet sitt namn, og slik er dåpen også sett på som ei offentleggjering og stadfesting av barnet sitt namn.

Dåpen er òg bruka som ritual i andre religionar. Dåpen spelar ein sentral rolle i religionsutøvinga hos mandearane, som reknar seg som etterfølgjarar av Johannes døyparen.

Litteratur 
Matteus 28. kapittel, versa 18-20.

Overgangsritar
Religiøse ritar
Kristendom
Distribuert datahandsaming

Distribuert datahandsaming er ein teknologi der fleire datamaskinar jobbar saman som ein slags desentralisert superdatamaskin om å løyse ei felles oppgåve. Kvar datamaskin får sin del av oppgåva som skal behandlast, dermed får ein eit skalerbart system der prosesseringskapasiteten aukar for kvar datamaskin ein legg til, med det resultatet at ein potensielt rår over prosesseringskapasitet som kan overstige det som er tilgjengeleg i ein superdatamaskin. 

Det mest kjende prosjektet av friviljuge deltakarar for å løyse ei oppgåve med distribuert databehandling er Seti@home som leiter etter liv ute i verdsrommet.

Bakgrunnsstoff 
http://boinc-wiki.ath.cx/index.php?title=Distributed_Computing 

Datanett
Distribuert datahandsaming
GIMPS

GIMPS, The Great Internet Mersenne Prime Search, er eit forskingsprosjekt i matematikk. Målsetjinga til prosjektet er å finne store mersenneprimtal med hjelp frå programvara Prime95 og MPrime og bruk av distribuert datahandsaming. 

Fram til september 2006 har prosjektet vore framgangsrikt og har lukkast med å oppdage ti mersenneprimtal, alle var òg største kjente primtalet då det vart oppdaga. Per 4. september 2006 er det største primtalet 232 582 657 − 1 (eller kort M32582657). Dermed er begge dei siste to mersenneprimtala funne med hjelp frå 700 samanbundne datamaskinar under kontroll av Steven Boone og Curtis Cooper ved Central Missouri State University i USA.

Sidan juni 2006 har GIMPS hatt ein gjennomstraum av over 20 teraflops, som gjer GIMPS til ein av dei mest kraftfulle superdatamaskinane i verda.

Sjølv om programvara for GIMPS er open kjeldekode, er han ikkje teknisk sett fri programvare ettersom det finst restriksjonar som gjeld prisutdeling som brukarane må følgje. Etter at Electronic Frontier Foundation har delt ut Cooperative Computing Awards-prisane er likevel restriksjonane utan verknad.

Oversikt over primtal som er oppdaga 
Ein kan skrive primtal på forma Mn, der n er eksponenten. Sjølve primtalet er 2n − 1, til dømes det første primtalet i tabellen under er 232 582 657 − 1.

Bakgrunnsstoff 

 www.mersenne.org – GIMPS offisielle nettstad
 www.mersenneforum.org – GIMPS forum
 PrimeNet-server 
 Mersenne Wiki 

Primtal
Distribuert datahandsaming
SETI@home

Seti@home(«SETI at home») er eit prosjekt som leiter etter radiosignal i verdsrommet, noko som kan tyda på at intelligent, utanomjordisk liv prøver å oppretta kontakt med jorda. Seti@home nyttar programvara BOINC, som nyttar distribuert databehandling over internett slik at friviljuge kan donera ubrukt datakraft på sine eigne datamaskiner til å leita etter interessante radiosignal. 

Prosjektet nyttar Arecibo-observatoriet der ein tar opp 15,5 timar med data som vert sendt i posten til Space Sciences Laboratory, ved University of California, Berkeley som deler opptaka opp i einingar med data på rundt 107 sekund kvar, desse vert lasta opp på ein internett-tenar der klientprogrammet BOINC kan lasta ned data, analysera dei, og senda resultatet attende.

Bakgrunnsstoff 
 Seti@home-prosjektet si heimeside

BOINC
Distribuert datahandsaming

pt:SETI#SETI@HOME
Vilhelm av Sabina

Vilhelm av Sabina eller Vilhelm av Modena () var ein kardinalbiskop i den katolske kyrkja. Han heldt eit kyrkemøte i Bergen i samband med Håkon IV Håkonsson si kroning i 1247 og var med på Skänninge møte i Sverige året etterpå, men han hadde også tidlegare vore med i kristninga av det nordlege Europa. 

Vilhelm var italienar, fødd rundt 1184 i Piemonte, og vart biskop i Modena i 1222. I 1224 vart han paveleg legat i Baltikum og det sørlege Austersjøområdet og bygde der opp den kyrkelege organisasjonen. Namnet hans førekjem i svenska journalar for første gongen i 1226, då i samband med stadfestinga av reglane for biskopsvisitasjonar på Gotland i Linköpings stift. 

Han hadde tittel som kardinal, men blei i 1242 vald til kardinalbiskop av Sabina, etter ein region som ligg ca 50 kilometer nord for Roma i Italia. Kardinalembetet er etter paven den høgaste rangen innom den romersk-katolske kyrka. Kardinalkollegiet som under mellomalderen bestod av 10-15 personar vel frå og med 1000-talet paven, oftast nokon frå sin eigen krins. Det fomst tre gradar innan denne krinsen, det vil seie kardinalbiskopar, kardinalprestar og kardinaldiakonar.

Vilhelm av Sabina opptrer også i Jan Guillou si bok Arven etter Arn.

Fotnotar 

Italienske kardinalar
Italienske katolske biskopar
Tvergrov

Tvergrov og i daglegtale Tvergrova er namnet på dei fremste gardane på nordsida av Bondalen i Hjørundfjord. Den er slik heilt i enden av gamle Hjørundfjord kommune og dermed heilt i bytet til gardane i gamle Ørsta kommune. 

Ifølgje Hjørundfjordboka Band V «Gard og ætt» av Lars Strømme og Ragnar Standal kan namnet ha fleire tydingar. Namnet har vore skrive både Tvergroff og Tuergrov, men og Thuerberg. Det siste vert rekna som ein glipp. Namnet vert uttala som det no skrivst. Det heng saman med elva som kjem ned her - ei lita elv (grov) på tvers av dalen, ned i ei større.

Det er per 2006 berre ein gard som er i drift. Inntil for kort tid sidan var det to... og rundt 1980 var det fire gardar her. 

Tvergrov er eit så sjeldant namn at alle som har dette namnet kjenner banda tilbake til ein av dei fire gardane. Det er slik råd å «overnatte» kvar som helst i inn- og utland tvergrovingar i mellom.
..

Ørsta kommune
Bondalen

Bondalen er eit grendelag i Ørsta kommune i Møre og Romsdal fylke. 

Bygdesenteret nedst i den ei mil lange dalen heiter Sæbø. Her ligg Hjørundfjord kyrkje, barne- og ungdomsskulen og ei rekke andre viktige kommunale tenester for bygdelaga i Hjørundfjorden, Norangsfjorden og Storfjorden.

Fylkesveg 655 i Møre og Romsdal går gjennom dalen. Bondalselva er ei god lakselv.

Folk frå Bondalen 
 Johan Kvistad, diktar
 Jon Hustad, journalist og forfattar

Geografi i Ørsta
Dalar i Møre og Romsdal
Tropopause

Tropopausen er ei grense i atmosfæren mellom troposfæren og stratosfæren.

Troposfæren er den lågaste av laga i atmosfæren og er det laget der det meste av vêret oppstår. Laget strekkjer seg frå overflata til ei høgd på om lag 17 km over ekvator og 7 km over polane. Stratosfæren strekkjer seg frå der troposfæren sluttar til ei høgd på om lag 50 km over jordoverflata. Tropopausen er altså høgare over ekvator enn over Nordpolen og Sørpolen, og derfor er òg tropopausen på sitt kaldaste over ekvator. 

Ved å måle den adiabatiske temperaturendringa i troposfæren og stratosfæren finn ein nivået der tropopausen ligg. I troposfæren fell temperaturen i snitt med 6,5 °C per km. I stratosfæren stig derimot temperaturen med høgda igjen på grunn av oppvarmingsprosessar i samband med ozonlaget som ligg i stratosfæren. I den høgda der temperaturen går frå å falle til å stige finn vi tropopausen. Den eksakte definisjonen frå World Meteorological Organization er: 
det lågaste nivået der temperaturendringa minkar frå 2 °C/km eller mindre, så lenge den midla temperaturendringa mellom dette nivået og alle høgare nivå innanfor 2 km ikkje stig over 2 °C/km. 

Ein alternativ, dynamisk definisjon på tropopausen har ein ved å bruke potensiell virvling i staden for den vertikale temperaturgradienten. Det finst ingen universelle grenseverdiar, men den mest vanlege er at tropopausen ligg i nivået der den potensielle virvlinga er 2 PVU eller 1,5 PVU høgare enn ved overflata. PVU står for potential vorticity unit (potensiell virvlingseining). Denne grenseverdien har positive eller negative verdiar (t.d. 2 og -2 PVU) alt etter om overflata er på nordlege eller sørlege halvkule. Ved å definere tropopausen på denne måten, med ein positiv og negativ grenseverdi, må dei to flatene møtast nær ekvator ved å bruke ei anna type flate som t.d. flata for konstant potensiell tempratur.

Det er òg mogeleg å definere tropopausen ut frå kjemiske samansetningar. T.d. har den lågare stratosfæren mykje høgare konsentrasjon av ozon en den øvre troposfæren, men mykje lågare konsentrasjon av vassdamp.

Tropopausen er ikkje ei «hard» grense. Kraftige toreskyer, særleg i tropiske strøk, kan t.d. trenge inn i den lågare stratosfæren, og skape lågfrekvente vertikale svingingar. Slike svingingar startar lågfrekvente atmosfæreiske bølgjetog som kan påverke både atmosfæren og havstraumar i området. 

Jordatmosfæren
Stratosfæren
Kardinal

Ein kardinal er ein embetsmann i den katolske kyrkja som står like under paven, og som røyster i val av nye pavar. Ordet kjem frå latin cardo, 'hengsel'. 
Kardinalane skulle fungera som hengsler for kyrkja: Hengsler held døra på plass, men lèt henne samtidig svinga slik at ho verkar som ho skal.

Tittelen blei opphavleg gjeven til kvar prest som var fast knytt til ei kyrkje, men allereie ved slutten av det første hundreåret tok det til å få ei anna meining. Pave Evaristus (97-105) gav tittelen til sokneprestane og diakonane i Roma og biskopane i området like ved byen. Snart etter blei denne rolla formalisert, slik at kardinalane danna eit kollegium. Dei hjelpte paven i styret av kyrkja og etterkvart også landområda paven herska over.

Katolisisme
Kyrkjelege titlar
Kapilar

Kapilar (tamil கபிலர்) var ein tamilsk diktar frå den klassiske tida i Tamil Nadu. Medan han levde var han rekna som den kunnigaste diktaren i dei tamiltalande landa.

Liv 

Lite er kjend om Kapilar sitt liv. Han var ikkje bunden til éin konge, som mange skaldar i tida hans var, men vandra mellom ulike kongedøme. Han var ofte hjå Vel Pari, velirhøvdingen for fyrstedømet Parampu, som han skildrar i dikta sine som ein god ven. Han spelte ei viktig rolle i forsvaret av Parampu i krigen mot dei sameina hærane frå Chola-, Chera-, og Pandiya-riket. Tamilske legender seier at Kapilar lærte fuglane og smådyra opp til å henta riskorn frå åkrar i nærområdet, noko som lét Parampu overleva omleiringa i tre år. 

Omleiringa slutta med drapet på Pari og nederlag for Parampu etter at nokre soldatar sveik landet sitt. Kapilar sine siste dikt i Purananuru skildrar korleis han tok Pari sine døtrer til fleire kongar for å finna makar til dei. Men kvar herskar nekta å gifta seg med dei, fordi dei reddast dei tre storkongane som hadde kjempa mot Pari. Kapilar spådde at rika deira ville verta til inkjes for vanvyrdnaden dei hadde vist han. Han gav døtrene til Pari i varetekt til nokre brahminar og drog til skogs. Overskrifta til det siste diktet han skreiv fortel at han døydde ved å svelta seg i hel etter vadakkirutthal-riten.

Dikt 

Mange av Kapilar sine dikt har overlevd i Ettutokai, åtte tradisjonelle samlingar av klassiske tamilske dikt. I tillegg har Kurinchippattu, ein lengre song, og Inna narpathu, ei samling av korte dikt som skildrar førti sorgbringande ting, også overlevd. 

Det var sagt at Kapilar hadde ei særleg evne til å laga dikt på ståande fot med intrikat bruk av metaforar for å vekkja sterke kjensler. Dette diktet, som han kvede medan han forlét Parampu etter drapet på Pari, er eit døme:

Om den svarte vandrestjerna vart til røyk
og eldkuler kom til syne
og sylvvandrestjerna viste seg
i dei sørlege himlane

var fortsatt åkrane fulle av korn
og buskane av blomar
og vidaugde ville kyr
beitte på godt gras
med kalvar
ved sida av bygdehusa
og landet kjende aldri tørke
fordi dei gode rådde der
  
men det ligg aude no, det gode landet
der sjasminblomar med grøne lauvblad
voks som tennene til ein ung villkatt
då faren til ungmøyane
med vene armringar
rådde der.
-- Purananuru 117 

Dikta som Kapilar skreiv på vanleg måte var kjende for ein delikat bruk av naturmetaforane som var kjernen i den klassiske tamilske diktingstradisjonen, noko dette diktet viser:

Det venninna hennar sa:

Det er sant
at ei kjensle så sterk
må falma

men, å, mann frå fjella
der, etter torande regn,
små fossar sildrar
søte og mjuke

Svinn godhugen heilt
når elskhugen døyr?
-- Kuruntokai 42

Metaforen av det torande ljodet av ein storm og det mjuke ljodet av småfossane som følgjar etter ein slik storm i det tamilske fjellandet er brukt her for å skildra korleis kjærleik utviklar seg. Sjølv om dei sterk, torande kjenslene kan ikkje vera i æve, kjem det likevel søte, mjuke kjensler i staden for dei.

Tamilske diktarar
Jorun Gulbrandsen

Jorun Marie Gulbrandsen () er ein politikar, pedagog og samfunnsdebattant frå Oslo. Ho var gift med Tron Øgrim frå 1969 til 1998, og er mor til Liv Gulbrandsen.

Gulbrandsen fullførte lærarskulen i 1971 og har seinare jobba både som lærar og lærebokforfattar. Ho vart medlem av Sosialistisk Ungdomsforbund (SUF) i 1965 og medlem av Kvinnefronten ved stiftinga i 1972. Ved valet i 1985 toppa ho lista til Raud Valallianse i Oslo. I 1997 vart ho vald til leiar i Arbeidernes Kommunistparti, eit verv ho hadde fram til landsmøtet i 2006.

Gulbrandsen, Jorun
Gulbrandsen, Jorun
Politikarar frå Oslo
Tidsskriftet Gnist

Gnist er eit tidsskrift som er gjeve ut av partiet Raudt, og tidlegare av Arbeidernes Kommunistparti. Fram til 2005 heitte tidsskriftet Røde fane. Det endra då namn til Rødt!. I 2017 vart namnet Gnist tatt i bruk. 

Bladet kjem ut med fire ordinære nummer i året. Det har også ei forlagsavdeling.

Erik Ness var redaktør av bladet frå 1993 til 2017. I 2017 overtok Ingrid Baltzersen.

Røde Fane vart grunnlagt i 1969 av utbrytarar frå NKP. Frå skipinga av AKP(m-l) var tidsskriftet knytte til dette partiet. På 1970-talet var det ei tid ein konkurrerande versjon av bladet, utgjeven av Kommunistisk Arbeiderforbund. Då AKP gikk inn i Raudt i 2007, overtok dette partiet tidsskriftet.

Forlagsverksemd 

Forlaget Rødt! har gjeve ut mellom anna desse bøkene:
 Erling Folkvord - Urent Farvann! (2006)
 Johan Petter Andresen og Arnljot Ask - Nepal i dag - folkekrig for demokrati og jordreform (2006)
 Erling Folkvord - Stopp tjuven! en redningsaksjon for velferdsstaten (2005)
 Research Unit for Political Economy, Mumbai, India - Krigen mot Irak - motivene bak (2003)

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 Heimesida for tidsskriftet

Norske tidsskrift
Norske forlag
Skipingar i 1969
Slengball

Slengball er ein ball med ei om lag 15 cm lang reim påmontert. Ballen skal vere minst 52 cm i omkrins. Det er inga avgrensing på kor lang rennefart ein kan ta når ein tevlar i slengballkasting. 

Slengball vert brukt til lengdekasttevlingar for gutar og jenter. For aldersklassane 10–14 år skal ballen vege ein kilo, medan han for 7–9-åringane skal vege 0,7 kg. Slengball kan også nyttast som kastøving i mangekamp for klassar opp til og med 12 år.

I perioden 1951–1956 var øvinga eiga grein i Noregsmeisterskapen i friidrett i seniorklassa for kvinner.

Medaljevinnarar i NM for senior, kvinner 
Lengstekast oppgjeve i meter

Bakgrunnsstoff 
 Rolf Bryhn og Knut Are Tvedt: Kunnskapsforlagets idrettsleksikon Oslo, 1990. ISBN 82-573-0408-5
 Norges Fri-idrettsforbund: Regelement for mangekamp
 Nettstaden til Norges Fri-idrettsforbund: NM-resultata i slengball

Friidrett
Ballar
Kimigayo

«Kimigayo» (kanji 君が代) er namnet på den japanske nasjonalsongen, som er ein av dei kortaste nasjonalsongane i bruk i dag. Teksten byggjer på eit wakadikt skriven i heiantida medan melodien blei skriven i seinare, i meijitida.

Songen har lenge vore brukt som nasjonalsong i Japan, men bruken blei først nedfelt i lovverket i 1999.

Tekst 

Nasjonalsongar
Japan
Kongesongar
Carl Ivar Køppen

Carl Ivar von Køppen () er ein norsk Senterparti-politikar. Han var ordførar i Mosvik kommune frå 2003 til kommunen vart slegen saman med Inderøy kommune i 2012.

Ordførarar i Mosvik
Sp-ordførarar i Nord-Trøndelag
Frille

Frille (frå norr. friðla, frilla, ordet er i slekt med fred og frende) viser til ei kvinne som har samliv med ein mann utan å vera gift med han. Omgrepet blir særleg brukt om norrøne tilhøve.

Stillinga til ei frille kunne variera ut frå kva bakgrunn ho hadde — om ho kom frå trælekår eller var av høgare byrd — og kva tilhøve ho hadde til mannen. Ho blei ikkje nødvendigvis sett ned på. Frillebarn hadde arverett etter faren, noko som òg kunne gje mor deira status.Det finst til dømes fleire døme i norsk historie på at frillebarn er blitt kongar.

Innføringa av kristendommen i Norden førte til at frillehald blei svekka til fordel for det heilage ekteskapet. Å vera eller ha ei frille og få barn utanfor ekteskap blei sett på som synd og skam. Likevel finst det døme heilt opp til moderne tid på at europeiske stormenn heldt seg med offentleg kjende elskarinner i tillegg til dei offisielle konene sine.

Kjende friller 
 Dyveke Sigbritsdatter, frille til Kristian II av Danmark-Noreg
 Melkorka, frille til hovdingen Hoskuld Dalakollson, mor til Kjartan Ólafsson, skildra i Soga om laksdølane
 Tora Guttormsdotter, frille til Harald Gille, mor til Sigurd Munn
 Tora Jonsdatter, frille til Olav Kyrre, mor til Magnus Berrføtt
 Tora Mosterstong, frille til Harald Hårfagre, mor til Håkon den gode

Sjå òg 
 Elskarinne
 Konkubine

Kjelder 
 Dansk Wikipedia: Frille
 Svensk Wikipedia: Frillobarn
 Nynorskordboka: Frille
 Lise Falsen og Tove Bjørner Lindeberg: Hørselshemmede i norsk litteratur  (Statped skriftserie nr. 11)

Samliv
Norrøn tid
Dokument

Eit dokument er eit skriftstykke, eit skriftleg utgreiing og inneheld informasjon. Eit dokument er meint for kommunikasjon eller lagring av data. Ordet kjem frå latin og tyder der (lærerikt) døme. Ordet har samanheng med verbet å dosera, som tyder å undervisa eller å forkynna

Nemninga dokument kan nyttast om mykje, men oftast refererer ho til noko fysisk, som ei eller fleire trykte sider, eller til eit «virtuelt» dokument i elektronisk (digitalt) format.

Typar dokument 
Dokument er stundom klassisfiserte som meir eller mindre løynlege. Ein kallar dei då graderte, og dei kan ha større eller mindre graderte. Begrensa/avgrensa, konfidensielt og strengt hemmeleg er slike graderingar. Eit dokument kan dessutan merkast med privat. Andre måtar å klassifisera dokument på kan vera utkast og korrektur for uferdige dokument. Når ein lagar ein kopi av eit dokument, kallar ein opphavet for originalen.
Kirsti Jordet

Kirsti Jordet () er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar frå Vingelen med til saman 14 noregsmeistertitlar og to Kongepokalar. Jordet sette noregsrekordar i diskoskast, høgdesprang og spydkast. Fram til og med 1952 tevla ho for Follagutane, i 1953 for Røros IL og frå 1954 for IL BUL (Idrottslaget i Bondeungdomslaget i Oslo).

Noregsrekordane

Høgdesprang med tillaup

1,50 m i 1949 
Dette var to centimer høgare enn Berit Byhre sin rekord frå 1947. Jordet mista rekorden alt seinare same året, då Unni Sæther hoppa 1,51.

Spydkast

39,95 i 1950 
Rekorden vart sett under NM. 39,95 var ei kraftig forbetring frå den tidlegare rekorden på 34,19 av Edith Todnem frå same året. Rekorden stod til 1952 då Alfhild Nærland kasta 41,12.

Diskoskast

39,35 i 1952 
Den tidlegare rekorden var på 37,59 frå 1950 og høyrde til Edith Todnem. Jordet forbetra sjølv rekorden i NM same året.

40,20 i 1952 
Denne rekorden vart ståande i seks år, heilt til Edel Leverås kasta 40,42 i 1958.

Medaljar i NM i friidrett for senior 
Kirsti Jordet tok til saman 34 medaljar i NM i perioden 1949–1957; 14 gull, 13 sylv og 7 bronse. Dei fleste av desse vann ho i tekniske øvingar, men ho fekk også tre medaljar i laupsøvingar og fire medaljar i trekamp. I 1949 og 1950 fekk ho òg Kongepokalen.

Bakgrunnsstoff 
 Nettsidene til Norges Fri-idrettsforbund
 Rolf Bryhn og Knut Are Tvedt: Kunnskapsforlagets idrettsleksikon Oslo, 1990. ISBN 82-573-0408-5

Norske friidrettsutøvarar
Jordet, Kirsti
Jordet, Kirsti
Jordet, Kirsti
Jordet, Kirsti
Jordet, Kirsti
Jordet, Kirsti
Jordet, Kirsti
Jordet, Kirsti