alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Cernunnos

Cernunnos var ein førkristen keltisk gud som vart framstilt som ein mann med eit gevir på hovudet. Namnet på guden, som er kjend frå ein romersk biletsøyle, Nautae Parisiaci funne i Paris, syner til dette geviret. Denne søyla har namngjevne bilete av fleire romerske og keltiske gudar, og er tidfesta til keisar Tiberius' regjeringstid (14–37 e.Kr.) på grunnlag av ei innskrift som vier ho til eit laug for sjøfolk som siglar på elva Seinen.

Det finst ikkje litterære framstillingar frå gamal tid om Cernunnos, men nokre innskrifter og bilete på steinrelieffar frå særleg dåverande Gallia, og det som no er Spania og Nord-Italia, kan knytast til han. Kva guden har stått for i keltisk mytologi er lite kjend, men bileta kan tyde på at han hadde med dei ville dyra å gjere. Ei framstilling av ein sittande mann med eit stilisert hjortegevir på hovudet som er å sjå på eit kar av sylv frå jarnalderen, Gundestrupkjelen, funne i Nord-Jylland i Danmark, vert tolka som guden Cernunnos. Her har han fleire dyr kring seg, og held ein lang orm i venstre handa. 

I mellomalderen vart Antikrist i fleire høve framstilt i ein Cernunnosliknande skapnad.

Bakgrunnsstoff

Keltisk mytologi
Stiklestad

Stiklestad er ein stad og eit sokn i Verdal kommune i Trøndelag. Her stod den 29. juli 1030 eit av dei mest kjente slaga i noregshistoria, slaget på Stiklestad. I den samanhengen vert spelet om Heilag Olav framført her kvar sommar.

Stiklestad Nasjonale Kultursenter er eit aktivt senter med museum, friluftsscene, gravfelt, Stiklestad kyrkje, kurs, konferansesenter, restaurant og hotell. I nærområdet ligg Stiklestad barneskole.


Historikk 
Kong Olav Haraldsson, støtta av mellom anna svenske og islandske fylgjesmenn, møtte ein norsk bondehær som var leidd av mellom anna Kalv Arneson, Hårek frå Tjøtta og Tore Hund. Slaget enda med at kongen fall. Gjennom dauden sin på Stiklestad vart Olav Haraldsson til Heilag-Olav og St. Olav, martyr for kristendommen og Noregs helgenkonge. Festdagen hans, Olsok, vart lagt til datoen for slaget, og vart den viktigaste norske kyrkjefesten i mellomalderen. Offisiell flaggdag frå 1930. Ei kyrkje vart reist på staden der Olav fall. Steinen han hella seg mot då han døydde vart etter tradisjonen bygd inn i alteret. Til kyrkja gjekk det valfartar i mellomalderen. Den noverande, rundboga langkyrkja skriv seg frå 1100-talet. Ho vart restaurert 1928 før Olavsfesten og dekorert av Alf Rolfsen. Under restaureringa kom gamle veggbilete for dagen. Eit nytt katolsk kapell vart innvigd på Olavsdagen 1929. Hovudbygningen på Stiklestad gård frå 1700-talet står no på Norsk Folkemuseum. Stiklestad er også namn på fleire andre gardar.

Fyrste ledd i namnet er visstnok elvenamnet Stikl, til stikle, 'hoppe'.

Bilete

Kjelder 

Delar av denne artikkelen bygger på «Stiklestad» frå ,  den 19. mai 2011.

Bakgrunnsstoff 
Heimeside for Stiklestad Nasjonale Kultursenter

Geografi i Verdal
Norske nasjonalsymbol
Bygder i Trøndelag
Lyre

Lyre er eit strengeinstrument som er sterkt knytt til den klassiske antikken, då lyrikk (latin for lyrespel) var tekst opplesen og akkompagnert av lyrespel. Opphavleg vart lyra spela med plekter (slik ein kan spele på gitaren), medan ein med den frie handa sørgde for at dei strengene ein ikkje ville spele på ikkje gav frå seg lyd. Instrumentet vart brukt i Nord-Europa i vikingtida og tidlegare, mange germanske og keltiske folk brukte det.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lyre» frå ,  den 19. mai 2011.  
 

Strengeinstrument
Historiske musikkinstrument
Stiklestad Nasjonale Kultursenter

Stiklestad Nasjonale Kultursenter er ein skipnad som forvaltar den historiske arven på Stiklestad. I samband med feiringa av olsok vart Spelet om Heilag Olav, av Olav Gullvåg, synt fram for fyrste gong i 1954. Denne store framsyninga i friluft, der bygdefolket hjelper til som statistar, vart spelt på nytt i 1955 og har vore heldt årleg sidan 1960. Spelet hadde frå fyrsten av eit sterkt amatørpreg, men har sidan vorte profesjonalisert samstundes som det har heldt fram med å ha ein omfattande medverknad frå lokale krefter. Musikken er skriven av Paul Okkenhaug. Rundt spelet har det etter kvart utvikla seg ein festival, Olsokdagane, med marknad, konsertar og utstillingar. Eit kulturhus stod ferdig i 1992.

Kjelde

Bakgrunnsstoff 
 Stiklestad Nasjonale Kultursenter

Museum i Trøndelag
Turistmål i Trøndelag
Olavsrosa
Fylkesveg 6910

Fylkesveg 6910 går mellom Verdal ungdomsskole og Minsås i Verdal kommune. Vegen er 2,3 km lang.

Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 167 i Nord-Trøndelag.

Kommunar og knutepunkt

 Verdal ungdomsskole
 Minsås

Bakgrunnsstoff

Fylkesvegar i Trøndelag
Vegar i Verdal
Fylkesveg 6914

Fylkesveg 6914 går mellom Lein i Verdal kommune og Skorset i Steinkjer kommune. Vegen er 14,1 km lang.

Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 170 i Nord-Trøndelag.

Kommunar og knutepunkt

 Lein

 Skorset

Bakgrunnsstoff

Fylkesvegar i Trøndelag
Vegar i Verdal
Vegar i Steinkjer
Fylkesveg 6920

Fylkesveg 6920 går mellom Grande og Sliper i Inderøy kommune. Vegen er 12,2 km lang.

Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 192 i Nord-Trøndelag.

Kommunar og knutepunkt

 Grande
Endepunkt Sliper

Bakgrunnsstoff

Fylkesvegar i Trøndelag
Vegar i Inderøy
François de Neufville de Villeroy

François de Neufville, 2. duc de Villeroy () var ein fransk soldat.

Biografi
Villeroy var fødd i Lyon i ein adelsfamilie som hadde stige fram under regjeringstida til Karl IX.

Faren hans, Nicolas de Neufville, marquis de Villeroy, marskalk av Frankrike (1598-1685) var statthaldar for den unge kong Ludvig XIV som seinare gjorde han til hertug. François voks opp i eit nært venskap med Ludvig og vart eit medlem av den indre kretsen hans. Villeroy var utpeikt til ein karriere i militæret. I 1693, utan å ha fått noko erfaring, vart han gjort til marskalk av Frankrike. I 1695, då François Henri de Montmorency-Bouteville de Luxembourg døydde, tok han over kommandoen av armeen i Flandern (sjå niårskrigen); VilhelmIII syns han var ein langt enklare motstandar enn «den vesle pukkelryggen» (duc de Luxembourg). Villeroy var ansvarleg for den meiningslause bombarderinga av Brussel i 1695, som førte til den regelmessige og einskaplege arkitekturen ein kan sjå i dag då han vart gjenoppbygd på 1700-talet (sjølv om han igjen vart øydelagd i begge verdskrigane).

I 1701 vart Villeroy send til Italia for å overta etter Nicolas Catinat og vart raskt slått av den langt sterkare armeen til prins Eugene av Savoie i Chieri (sjå den spanske arvefølgjekrigen). I februar 1702 vart han teken til fange under slaget ved Cremona.

Året etter dreiv han skyttargravskrig mot hertugen av Marlborough i Nederlanda. Marlborough hadde vanskar med nederlendarane og andre allierte kommandørar og ikkje så mykje med dugleiken til Villeroy, slik at han ikkje fekk slått han på fleire år, men i 1706 gjekk Marlborough til åtak og slo han grundig i Ramillies. Ludvig trøysta den gamle venen sin med orda, «når ein er på vår alder er ein ikkje lenger heldig», men let andre overta kommandoen og Villeroy levde livet som hoffmann. Sjølv om han var mistenkt for å vere involvert i komplott, vart han verande ven med Ludvig. 

Under Régence var Villeroy statthaldar for barnekongen Ludvig XV og hadde fleire høge embete mellom 1717 and 1722, då han fall i unåde etter å ha vore med i ei samansverjing mot Filip II av Orléans, regenten for Ludvig XV, og vart send som guvernør i Lyon, i røynda i eksil. Familien vart så ført skam over då to yngre familiemedlemmar, duc de Retz og marquis d'Alincourt vart sende i eksil for å ha hatt eit seksuelt forhold i hagane i Versailles.  Ludvig XV kalla Villeroy tilbake til embetsteneste då han vart gammal nok. 

Villeory døydde i Paris i 1730.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «François de Neufville de Villeroi» frå ,  den 20. mai 2011. 
 oppgav desse kjeldene: 
 

Folk frå Lyon
François de Neufville
Franske marskalkar
Franskmenn i niårskrigen
Franskmenn i den spanske arvefølgjekrigen
Den Heilage Ande-ordenen
Slaget ved Cremona

Slaget ved Cremona var eit slag i den spanske arvefølgjekrigen som fann stad 1. februar 1702 mellom Frankrike og Austerrike. 

Fem månader etter å ha drive franskmennene attende i slaget ved Chieri (Chiari) i Lombardia, tok Eugene av Savoie attende offensiven, og flytta vestover med den austerrikske armeen til Leopold I av Det tysk-romerske riket til Cremona ved Po. Den 1. februar 1702 gjekk Eugene til åtak om natta og kom heilt overraskande på den franske garnisonen under marskalk François de Neufville, Duc de Velleroi. 

Planen var ei infiltrering i commando-stil leia av Eugene av Savoie sjølv, og ein større styrke under Charles Thomas de Lorraine-Vaudemont, som tok porten ved Po. 

Eugene av Savoie storma byen og tok Duc de Villeroi til fange. Austerrikarane tok òg andre høgståande fransk offiserar, og 1 000 franske soldatar mista livet i åtaket, mange av dei medan dei søv. 

Planen vart derimot ikkje like suksessrik som planlagt, sidan styrken under Vaudemont vart forseinka av det vanskelege terrenget og kom fram seinare enn planlagt. Dei var for seine til å overraske citadellen i Cremona, og ei vitkig bru vart sprengt i stykke av forsvararane. Citadellen heldt så ut på grunn av tapper forsvar ved Po-porten av ein irsk brigade. Ein fransk arme kom til støtte til Cremona og Eugene måtte trekkje seg attende. 

Villeroi vart etterfølgd av Vendôme.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Battle of Cremona» frå ,  den 20. mai 2011. 
 oppgav desse kjeldene: 
Eggenberger, David.  A Dictionary of Battles (New York: Thomas Y. Crowell, 1967), p. 110
 

Slag i den spanske arvefølgjekrigen
Austerrikske slag
Franske slag
Slaget ved Cremona
1702 i Austerrike
1702 i Frankrike
Programleiarar for Eurovision Song Contest

Programleiarar for Eurovision Song Contest gjev oversyn over programleiarar for Eurovision Song Contest. 90 personar har til saman vore programleiar for dei 60. finalane. Katie Boyle har leia finalen totalt fire gonger aleine, Jacqueline Joubert og Petra Mede to aleine og dei resterande éin gong; anten aleine eller saman med éin eller to andre. Alle programleiarane har òg leia semifinalen eller semifinalane, med unntak av Alsou og Ivan Urgant. 29 personar har leia finalen aleine, 43 saman med éin annan og 18 har måtte dele scena med to andre. Natalia Vodianova og Andrey Malahov leia dei to semifinalane i 2009, men ikkje finalen, og er dimed dei einaste som har vore programleiar uten å leie ein finale. Tolv personar har vore green room-programleiar.

Programleiarar

Green room

Programleiarar som er fødd utanfor landet dei var programleiar for

Programleiarar som òg har delteke i Eurovision Song Contest

Hendingar
I 1985 designa Christer Lindarw ein kjole til Lill Lindfors, som ho tok på seg før ho skulle inn på scena etter framføringene av alle bidraga. Eit fåtal personar som jobba med tevlinga hadde planlagd eit kupp. Ho hadde festa underdelen på kjolen til overdelen, og teke på seg eit skjørt med ein snor i. Då ho gjekk inn på scena fall skjørtet av, og ho stod att i trusa.

Haddy N'ije vart den fyrste mørkhuda programleiaren då ho leia tevlinga i 2010.

Som green room-programleiar i 2013 sa Eric Saade «back to you, Petra #milf», noko som vekte reaksjonar.

Om ein ser bort frå tevlingane med berre éin kvinneleg programleiar var tevlinga i 2015 den fyrste som berre har vore leia av kvinner.

Galleri

Sjå òg 
 Programleiarar for Junior Eurovision Song Contest

Referansar

Kjelde

Denne artikkelen bygger på «List of Eurovision Song Contest presenters» frå ,  den 20. mai 2011.  
 

 
Eurovision Song Contest
Slaget ved Luzzara

Slaget ved Luzzara var eit slag i den spanske arvefølgjekrigen, som vart utkjempa den 15. august 1702 nær Luzzara i Italia.

Opptak

Sommaren 1702, etter å ha teke Guastalla, vendte franskmennene under Louis Joseph de Vendôme nordover, med føremålet å kringsetje Borgoforte. På vegen slo dei leir nær Luzzara på høgresida av Po.

Då prins Eugene av Savoie høyrde dette hadde han kringsett Mantova. Han valde å avslutte omleiringa og samle alle tilgjengelege styrkar for å avskjere Vendôme.

Han nådde fram til Luzzara og sette opp hovudkvarter sitt nokre få kilometer nord for landsbyen Riva.

Slaget

Vendôme hadde ei fordelaktig stilling og hadde førebudd forsvaret sitt med Po på venstresida og austerrikarane på høgresida. Resten av terrenget var opne sletter, fulle av grøfter, kanalar, gjerder og høge buskar.

Austerrikarane hadde meir erfarne soldatar og kommandantar som grev Daun, Vaudemont, fyrst Georg av Hessen-Darmstadt og Guido Starhemberg.

Morgonen den 15. august venta prins Eugene til resten av einingane sin som han inntrengande hadde kalla ut, nådde slaglinja. Kring kl. 1700 gjekk han til åtak. Planen hans var å skilje fienden frå elvesida og prøve å omringe dei. Han gjekk til åtak fleire gonger, men oppnådde lite på grunn av sterk fransk motstand.

Slaget heldt på til mørket senka seg.

Etter slaget låg dei to armeane andlet mot andlet fram til franskmennene braut leir den 4. november og felttoget i 1702 enda.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Battle of Luzzara» frå ,  den 20. mai 2011. 
 oppgav desse kjeldene:

Slag i den spanske arvefølgjekrigen
Franske slag
Austerrikske slag
Slaget ved Luzzara
1702 i Italia
Ludvig Vilhelm av Baden-Baden

Markgreve Ludvig Vilhelm av Baden () var herskaren av Baden i Tyskland og nestkommanderande av den keisarlege armeen. Han vart òg kalla Türkenlouis (Tyrkar-Ludvig). Då han døydde i 1707 fungerte kona hans Sibylle av Sachsen-Lauenburg som regent av Baden-Baden.

Familie
Ludvig var fødd i Paris og var son av prins Ferdinand Maximilian av Baden-Baden arveprinsen av Baden-Baden og den italienske kona hans prinsesse Louise av Savoie. Faren var den eldre sonen til markgreve Vilhelm av Baden-Baden, som han døydde før, og etterlet derfor Ludvig til å overta som markgreve av Baden og leie den katolske greina av huset Zähringen.

Onkelen på morsida var greven av Soissons, faren til den kjende generalen Eugene av Savoie, som Ludvig levde og kjempa i skuggen av, sjølv om syskenbarna òg var allierte i teneste for Det tysk-romerske riket mot franskmennene.

Militærkarriere
Ludvig vart kalla Türkenlouis eller skjoldet til riket. Tyrkarane kalla han den raude kongen fordi han hadde ei raud uniformsjakke som gjorde han særs synleg på slagmarka. Han forsvarte Europa mot tyrkarane, slik som Eugene av Savoie. Ludvig var kommandant i teneste for Det tysk-romerske riket. I 1689 vart han øvstkommanderande for keisararmeen i Ungarn, der han vann ein avgjerande siger mot osmanarane i Slankamen i 1691. Ludvig såg Osijek som ein stad som var særdeles strategisk viktig i krigen mot osmanarane.. Han bad instendig om å få fiksa bymurane og bygde eit nytt fort kalla Tvrđa, som følgde prinsippa til  Vauban. Kort tid etter vart han send for å leie armeen ved Rhinen i niårskrigen.

Han leia seinare keisararmeen i den spanske arvefølgjekrigen der han erobra Landau i september 1702, men måtte raskt trekkje seg attende til andre sida av Rhinen og vart slått av franskmennene under hertugen av Villars i Friedlingen. I 1704 deltok han derimot i det suksessrike tyske felttoget til Marlborough og Eugene av Savoie. Han utmerkte seg i slaget ved Schellenberg og kringsette og tok Ingolstadt og Landau, og trekte slik bayerske soldatar bort frå det avgjerande slaget ved Blenheim.

Han døydde i sitt uferdige Schloss Rastatt i 1707. Kona hans regjerte fram til sonen deira Ludvig Georg tok over styret i oktober 1727.

Kjelder 
<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Louis William, Margrave of Baden-Baden» frå ,  den 20. mai 2011. 
 oppgav desse kjeldene: 

Huset Zähringen
Folk frå Paris
Kandidatar for den polske trona
Markgrevar av Baden-Baden
Tyskarar i den spanske arvefølgjekrigen
Ordenen av det gylne skinnet
Folk frå den store tyrkiske krigen
Tyskarar i niårskrigen
Landau

Landau eller Landau in der Pfalz er eins sjølvstendig by (kreisfrei) kring Südliche Weinstraße (den sørlege vin-vegen) i Rheinland-Pfalz i Tyskland. Han har vore ein universitetsby sidan 1990 og har litt over 40 000 innbyggjarar. Byen har lenge vore eit kultursenter og ein marknadsby og kjøpstad, omgjeve av vingardar og landsbyar som baserer seg på vindyrking i Pfalz vinormåde. Landau ligg aust for Pfalz-skogen, den største samanhengande skogen i Europa, like ved den tyske vinruta.

Landau vart først nemnd som busetnad i 1106, og fekk byrettar i 1274. Landau var okkupert av Frankrike frå 1680 til 1815, då han var ein av Décapole, ti frie byar i Alsace. Vauban bygde eit moderne festningsverk her i 1688-1699 for Ludvig XIV og gjorde den vesle byen til ein av dei sterkaste citadellane i Europa. Etter Napoleon overgav seg, vart byen gjeven til Kongedømet Bayern i 1816.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Landau» frå ,  den 20. mai 2011.

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad
 Bilete 

Byar i Rheinland-Pfalz
Opptaksbuss

Opptaksbuss er ein buss eller skåpbil innreidd som lyd- eller fjernsynstudio og nytta for feltopptak av musikk, reportasjar, osb. Avhengig av kva slags utstyr som er installert kan storleiken variera frå ein stor varebil til ein semitrailer.

Utstyr 
Utstyret i bussen kan vera tilpassa opptak av lyd eller både lyd og video, men det er ofte installert ei eller anna form for miksepult og høgtalarar. På grunn av at rommet er lite er ikkje akustikken optimal. Dette gjeld spesielt i bassområdet. Det er difor vanleg å nytta små høgtalarar som ikkje går så djupt i bassen. Den kjendte minihøgtalaren LS3/5A vart opphavleg konstruert for å nyttast som monitorhøgtalar i små rom som opptaksbussar.

Kjelder 

Bussar
Audioteknologi
Turistbuss

Turistbuss er ein buss som vert nytta for å frakta turistar. Turistbussar som vert nytta over store avstandar, som til dømes turar på fleire dagar, har høgt plasserte sete som gjev god utsikt. Plassen under golvet vert nytta for bagasje. 

Bussar
Turisme
Sjåførkort

Sjåførkort er eit smartkort som vert nytta i samband med digitale fartsskrivarar. Sjåførkortet erstattar skivene som vert nytta i analoge fartskrivarar. Ein må søkja Statens vegvesen om sjåførkort. Kortet er personleg og kvar sjåfær må ha sit eige kort.

Kjelder 

Lastebilar
Krengingsstabilisator

Krengingsstabilisator er ein komponent som hindrar krenging på lastebilar og bussar. Dei er utforma som ein ein aksling med armer festa til ramma med stag. Akslingen fungerer som ei torsjonsfjør, som motverkar krenging av køyretøyet. Krengningsstabilisatorar er spesielt nyttige på køyretøy med høgt massepunkt, som til dømes tømmerbilar og høgbygde bussar.

Lastebilar
Bussar
Sten Grytebust

Sten Michael Grytebust () er ein norsk fotballkeeper som spelar for Aalesund i Eliteserien. 
Han kom til AAFK  frå moderklubbeben Ellingsøy IL i 2009.
 
I 2016 vart han kjøpt av danske Odense Boldklub.  I åra fram til 2021 stod han i mål for dei danske superligaklubbane OB, F.C. København og Vejle BK.

Frå 2022 spelar han på nytt i Aafk.

Grytebust har fleire landskampar for Noreg i yngre klasser. Han fekk debuten på det norske A-landslaget, som innbytttar, i 2-0 sigeren over Macedonia  11. juni 2013.

I tida som keeper i Odense, vann han to gonger utmerkinga Det gyldne bur, årets målmann i Danmark.

Fotnotar

Kjelder
Spelarprofil på Aalesund sine nettsider

Norske fotballspelarar
Aalesund-spelarar
Folk frå Ålesund
Odense-spelarar
FC København-spelarar
Enar Jääger

Enar Jääger () er ein estisk fotballspelar. I 2012-sesongen spela han i forsvar for Aalesund i den norske Eliteserien.

Fotnotar

Kjelder
Spelarprofil på Aalesund sine nettsider

Estiske fotballspelarar
Aalesund-spelarar
Ascoli-spelarar
Torpedo Moskva-spelarar
Kids av Robbie Williams og Kylie Minogue

«Kids» er ein duett av Robbie Williams og Kylie Minogue, utgjeven som den andre singelen frå det fjerde album av Williams Sing When You're Winning. Han var òg den tredje singelen frå albumet Light Years av Minogue. Singelen kom ut i oktober 2000.

Informasjon 
«Kids» vart ein hit i Storbritannia, der han nådde andreplassen på singellista og selde over 200 000 eksemplar. Singelen vart dermed sertifisert til sølv av British Phonographic Industry. Songen nådde Topp 10-lista i fleire andre land inkludert New Zealand, Mexico, Argentina, og Topp 20 i Australia.

Williams og Minogue har berre framført songen saman ved eit par høve. Det mest kjende er på MTV Europe Music Awards i 2000, men dei har òg gjort det to gonger på Top of the Pops og på ein av Williams sitt konsertar i Manchester i 2001.

Format og sporliste 
Promo CD
«Kids» (Radio Edit)
«Kids» (Robbie Rap Edit)
«Kids» (Karaoke Version)
«Kids» (Album Version)

Britisk og internasjonal CD 1
«Kids» – 4:47
«John's Gay» – 3:40
«Often» – 2:46
«Kids» (Video)

Britisk og internasjonal CD 2
«Kids» – 4:47
«Karaoke Star» – 4:10
«Kill Me or Cure Me» – 2:14

Topplisteplasseringar

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
Kids av Robbie Williams og Kylie Minogue på Allmusic

Robbie Williams-songar
Kylie Minogue-songar
Songar frå 2000
Singlar frå 2000
Maximilian II Emanuel av Bayern

Maximilian II () òg kjend som Max Emanuel eller Maximilian Emanuel, var ein Wittelsbach-herskar av Bayern og ein kurfyrste (Kurfürst) i Det tysk-romerske riket. Han var òg den siste guvernøren i Dei spanske Nederlanda og hertug av Luxembourg. Han var ein dugande soldat og ambisjonane hans førte han i konfliktar som avgrensa dei ultimate dynastiske måla hans.

Han var fødd i München med Ferdinand Maria av Bayern og Henriette Adelaide av Savoie (d. 1676) som foreldre. Besteforeldra på morsida var Victor Amadeus I av Savoie og Christine Marie av Frankrike. Christine Marie var den andre dottera til Henrik IV av Frankrike og den andre kona hans Marie de' Medici.

Maximilian Emanuel etterfølgde faren sin i 1679.  Han deltok i 1683 i tyrkarane utanfor Wien, utmerkte seg dei følgjande åra ved Gran, Buda, Mohács og Beograd, og vart i 1690 den keisarlege general ved Rhinen og kjempa kvar etterfølgjande sommar heilt til freden i Rijswijk (1697) ved Rhinen, i Italia eller i Dei spanske Nederlanda, der han var guvernør sidan 1691. I 1698 vart sonen hans med Maria Antonia av Austerrike, kurfyrsten Joseph Ferdinand, gjennom testamente innsett som arvtakar av heile det spanske monarkiet, men den unge prinsen døydde den 6 februar 1699, og enda dermed dei strålande utsiktene for familien. I mellomtida hadde Maximilian Emanuel i 1694 gifta seg med dotter til polske kongen Johan III Sobieski, Theresa Kunigunda.

Då den spanske arvefølgjekrigen braut ut (1701), stod han ved sida av broren sin, kurfyrste Joseph Clement av Köln i Frankrike, i staden for keisaren si side, lokka av lovnader om kongeleg vørdnad, og om mogleg kanskje overta keisarkrona etter Leopold I døydde. I løpet av krigen kommanderte han med store heider, men vart så i 1704 som følgje av den fransk-bayerske nederlaget på ved Höchstadt forvist frå landet sitt, og sidan 1706 saman med broren sin erklært lovlaus av den nye keisaren, Josef I. Først ved freden i Baden (1714) vart dette oppheva, og Maximilian Emanuel returnerte til Bayern i 1715. Han vart etterfølgd av den eldste sonen sin frå det andre ekteskapet sitt, Karl Albert.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Maximilian II Emanuel, Elector of Bavaria» frå , og «Maximilian II Emanuel» frå  den 21. mai 2011. 
 oppgav desse kjeldene:

Folk frå München
Kurfyrstar av Bayern
Kandidatar for den polske trona
Bayerske hertugar
Guvernørar i Dei habsburgske Nederlanda
Huset Wittelsbach
Tyskarar i den spanske arvefølgjekrigen
Ordenen av det gylne skinnet
Folk frå den store tyrkiske krigen
Tyskarar i niårskrigen