alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Halvleiarteljar

Ein halvleiarteljar eller faststoffteljar er eit instrument for registrering av ioniserande stråling.

Kjelder
halvlederteller. () I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/halvlederteller

Elektriske måleinstrument
Heinrich Hertz

Heinrich Rudolf Hertz () var ein tysk fysikar. SI-eininga Hertz for frekvens har fått namn etter han. I 1888 var han den første som beviste eksistensen av elektromagnetisk stråling ved å byggje eit apparat som kunne sende ut radiobølgjer.

Hertz var fødd i Hamburg i Tyskland, i ein jødisk familie som konverterte til kristendomen. Faren hans var advokat i Hamburg, og mora hans var dotter av ein lege. På skulen viste han interesse for både naturvitskap og språk, og lærte blant anna arabisk og sanskrit. Han studerte seinare naturvitskap i Dresden, München og Berlin. Han var student hos Gustav R. Kirchhoff og Hermann von Helmholtz. Han tok doktorgraden i 1880 og var hos Helmholtz til 1883, då han fekk ei undervisningsstilling i teoretisk fysikk ved Universitetet i Kiel. I 1885 vart han professor ved Universitetet i Karlsruhe der han oppdaga elektromagnetiske bølgjer.

Han døydde i Bonn, 36 år gammal, av blodforgifting. Nevøen hans Gustav Ludwig Hertz fekk Nobelprisen i fysikk i 1926, og barnebarnet Carl Hellmuth Hertz oppdaga medisinsk ultrasonografi.

Bibliografi

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Heinrich Rudolf Hertz» frå ,  den 10. oktober 2012. 

Tyske fysikarar
Folk frå Hamburg
Tyske filosofar
Radiopionerar
Fysikarar på 1800-talet
Heksode

Ein heksode er eit elektronrøyr med seks elektrodar. Desse er ein glødekatode, ein anode og fire gitter. Heksodar vert mellom anna nytta som blanderøyr i radiomottakarar.

Kjelder
heksode i Store norske leksikon. 

Vakuumrøyr
Helikon i fysikk

Helikon er ein type elektromagnetiske bølgjer eller kvant i eit plasma som er plassert i eit konstant magnetisk felt. Dei er karakterisert ved at den elektriske feltvektoren skildrar ein spiral om magnetfeltet. Helikon blir oftast brukt om slike bølgjer i metall og halvleiarar der dei frie ladningsberarane utgjer eit plasma med høg densitet. Tilsvarande bølgjer i ionosfæren vert kalla whistlers.

Kjelder
helikon. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/helikon

Elektromagnetisk stråling
Henry Augustus Rowland

Henry Augustus Rowland () var ein amerikansk fysikar. 

Frå 1876 var han professor ved Johns Hopkins University i Baltimore. Rowland viste eksperimentelt i 1878 at ein elektrisk ladd lekam i rørsle gjev ein magnetisk verknad. Dette vert kalla Rowland-effekt og var eit resultat som var viktig for den teoretiske fysikken. Rowland var den første som laga optiske gitter med fleire hundre strekar per mm, ein prestasjon som med den dåverande teknikken var ganske eineståande.

Kjelder

USA-amerikanske fysikarar
Optiske fysikarar
Medlemmar av Royal Society
Fysikarar på 1800-talet
Hesteskomagnet

Ein hesteskomagnet er ein stavmagnet som har hesteskoliknande form slik at polane på magneten kjem nær kvarandre. På den måten blir magnetfeltet i luftgapet mellom polane konsentrert, og ein får eit sterkt felt som spreier seg lite utover. Hesteskomagnetar er godt eigna som løftemagnetar. Dei kan lagast som permanente magnetar eller som elektromagnetar.

Kjelder
hesteskomagnet i Store norske leksikon.

Magnetar
Horisontalintensitet

Horisontalintensitet er den horisontale komponenten av feltstyrken i eit vektorfelt. Det vart særskild nytta i samband med det jordmagnetiske feltet der det berre er den horisontale komponent som verkar på kompassnåla slik at han stiller seg inn i nord–sør-retninga.

Kjelder
horisontalintensitet. () I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/horisontalintensitet

Vektorrekning
Differensiell topologi
Holspegel

Holspegel er ein spegel med konkav speglflate, vanlegvis anten sfærisk, slik som innsida av ei kuleflate, eller parabolsk, som innsida av ein paraboloide. Spegelbiletet frå ein holspegel kan vere reelt slik at det kan fangast opp på ein skjerm føre spegelen, eller virtuelt som ved vanlege speglar. 

Virtuelt bilete oppstår når lekamen som skal avbildast vert plassert mellom spegelen og brennpunktet til spegelen. Biletet blir då forstørra, omtrent som når ein ser gjennom ei lupe. På denne måten blir holspeglar nytta mellom anna som tannlegespegel. 

Reelt bilete oppstår når gjenstanden er plassert utanfor brennpunktet. Slik nyttar ein holspeglar i spegelkikkeratar i astronomien. Himmellekamane blir avbilda i brennpunktet til spegelen og ein ser biletet gjennom eit linsesystem. Om ein plasserer ei lyskjelde i brennpunktet til ein parabolsk holspegel, vert stråler frå lyskjelda parallelle etter refleksjonen. Dette vert nytta i lyskastarar.

Kjelder
«hulspeil» i Store norske leksikon.

Speglar
Hysterese

Hysterese er eit fenomen der ei tilstandsendring som følgje av ein ytre påverknad ikkje forsvinn når påverknaden blir fjerna, men først etter at ein motsett retta påverknad har verka med ein viss styrke.

Typar 

 Dielektrisk hysterese
 Elastisk hysterese
 Magnetisk hysterese: Eit magnetiserbart stoff som får mindre permanent magnetisme enn det magnetfeltet som skaper magnetiseringa.
 Termisk hysterese: Smeltepunktet og størkningspunktet til eit stoff ikkje er det same.

Kjelder
hysterese. (20.10.2011) I Store norske leksikon. 

Systemteori
Magnetiske fordelingar
Materiallære
Bærums Verk tettstad

Bærums Verk er ein tettstad  i Bærum kommune i Akershus fylke, sør i dalføret Lommedalen. Tettstaden har fått namn etter jarnstøyperiet Bærums Verk, som låg her og vart lagd ned i 1964. 

Verkseigarbustaden frå 1764 er ein freda bygning som står i Verksgata, hovudgata gjennom verksområdet. Eit museum som syner historia til  verket og eit utval av dei vedomnane i støypejarn som vart produsert på verket, ligg i gamle bygningar på verksområdet.

På siste parten av 1900-talet vart områda kring verket bygd tett ut med bustader i blokker og småhus.

Bakgrunnsstoff
Bærums Verk ved visitoslo.com
baerumsverk.no, nettstaden til Handelshuset Bærums Verk

Strøk i Bærum
Hysteresetap

Hysteresetap er eit energitap på grunn av hysterese. Hysteresetapet er proporsjonalt med arealet av hysteresesløyfa, og kan reknast ut frå dette. 

Alle typar hysterese er vanlegvis uønskte, fordi dei representerer energi som går tapt i form av varme. Tap ved magnetisk hysterese i elektriske maskinar og transformatorar blir redusert ved å framstille jernkjernane i slike apparat av «blautt jern» (silisiumlegert stål). 

Dielektriske hysteresetap blir utnytta til dielektrisk oppvarming, t.d. ved høgfrekvenssveising av plastmaterial.

Kjelder

Systemteori
Materiallære
Induksjonsstøyt

Induksjonsstøyt er eit straumstøyt, som oppstår ved ei brå ending av det magnetiske feltet gjennom ein straumkrins, til dømes når primærstraumen i ein transformator eller straumen til magnetiseringsviklinga i ein elektrisk maskin vert broten. Den induserte spenninga kan då bli mange gonger større enn dei ein får ved den vanlege, periodiske variasjonen av primærstraumen eller viklingsstraumen. I sekundærkrinsen kan det derfor dannast gneistar som kan skape store skadar. Slike gneistar kan ein sikre seg mot ved til dømes spesielle kortslutningsbrytarar, gneistegap og spenningsavhengige motstandar. Induksjonsstøyt vert utnytta praktisk i gneisteinduktorar.

Kjelder

kraftelektronikk
Induktans

Induktans er den eigenskapen ved ein elektrisk krins at han gjev opphav til ei elektrisk spenning i krinsen sjølv (retta mot straumretninga) og i andre elektriske krinsar i nærleiken, når den elektriske straumen i krinsen endrar seg. Dette vert kalla «sjølvinduktans», respektivt «gjensidig induktans».

SI-eininga for induktans er weber/ampere, som har fått namnet Henry, med symbolet H. Tidlegare vart denne storleiken kalla «induksjonskoeffisienten» eller berre «induksjon».

Sjølvinduktans 
Sjølvinduktansen til ein spole er definert som

,
 
der  er den magnetisk flukskoplinga, i er straumen gjennom spolen, N er talet på vindingar, Φ er den magnetiske fluksen og  er permeabiliteten til kjerna i spolen, der  er permeabilitet i vakuum og  er den relative permeabilitet til kjernematerialet. I ein spole med luftkjerne er .

Når det går ein tidsvarierande straum gjennom ein spole med induktanse L er den induserte motspenninga

.

Den induserte spenninga er retta i motset retning av straumen gjennom spolen og vil difor motverka ei endring av straumen gjennom spolen. Denne eigenskapen vert nytta i elektriske filter.

Gjensidig induktans 

På grunn av at den magnetiske fluksen spreier seg utover i rommet vert galvanisk skilde spolar kopla til einannan med ein gjensidig induktans M. Når det går ein straum  i den eine krinsen vert det indusert ei spenning

,

i den andre krinsen. Tilsvarande når det går ein straum  i den andre krinsen vert det indusert ei spenning

,

i den fyrste krinsen. Gjensidig induktans ligg til grunn for transformatorar og elektriske generatorar og motorar. Gjensidig induktans kan òg føra til problem, som til dømes interferens mellom elektriske signal i ulike leiarar i elektriske kablar eller banar på krinskort.

Bruksområde 
Spolar og andre kretselement som gjev induktans kan brukast i mange samanhengar:

 Induktive sløyfer vert brukt til trafikkregistrering, som t.d. måling av snøggleik til køyretøy og antal passeringar. Vidare brukar ein induktive sensorar i vegbanen for å styra trafikkljos. Ettersom bilar består av mykje metall vil slike induktive sløyfer i vegbanen få ein merkbar endra induktans når ein bil køyrer over dei. Om sløyfa er knytt til ei vekselspenningskjelde vil straumen ha ein konstant verdi når ingen bilar er i nærleiken, men når ein bil køyrer over vert straumen snøgt redusert. Dette målar ein og brukar som eit kriterium trafikkregistreing og for å endra frå raudt til grønt ljos for ei gate der det kjem trafikk.

 I generatorar og elektriske motorar er det fleire vindingar som har magnetisk kopling. I ein motor er det krefter mellom leiarar som fører elektrisk straum som vert aktivt utnytta. I ein generator er det induksjon som er det grunnleggjande prinsippet for at han verker.

Kjelder

 Franco, S., Electric circuits fundamentals, Saunder College Publ., 1995.

Elektrodynamikk
Fysiske storleikar
Influensmaskin

Influensmaskin eller elektrisermaskin er ein maskin som verkar ved elektrostatisk induksjon. Han består av ein fast og ei roterande plate av isolerande material som glas, ebonitt eller liknande, forsynt med leiande, radielt stilte segment. Segmentet til den fasta skiva er konstant oppladd, og ved rotasjon blir ladningar indusert i dei roterande segmenta, positiv på den eine sidan og negativ på den andre sida av plata. Det eine slags ladningar blir straks fjerna ved slepebørstar, det andre følgjer med i rotasjonen og blir teke av med andre børstar som er forbunde med polane til maskina. Influensmaskiner kan gje spenningar på over 100 000 volt. Dei blir no brukt mest til demonstrasjonsforsøk.

Kjelder
influensmaskin – elektrisitetslære. () I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/influensmaskin/elektrisitetsl%C3%A6reie

Elektriske generatorar
Historiske vitskaplege instrument
Interferensfilter

Interferensfilter er eit optisk filter som slepp gjennom ljos innanfor eit smalt bølgjeband, svarande til ein særskild spektralfarge, medan dei øvrige bølgjelengdene vert sløkka ved interferens. Filteret blir bygd opp av lag med ulik tjukkleik eller med ulik brytingsindeks og skilt med halvgjennomsiktige sølvbelegg. Ljos som blir reflektert to gonger i eit lag, interfererer med det som går direkte gjennom. Berre når bølgjelengda er slik at han gjev konstruktiv interferens etter kvar refleksjon, slepp ljoset gjennom.

Kjelder
interferensfilter. I Store norske leksikon.

Optiske filter
Filter
Interferensmikroskop

Interferensmikroskop er eit optisk mikroskop som blir brukt for å undersøkja planslipte overflater. På same måte som i Michelsons interferometer blir monokromatisk ljos splitta i ei halvgjennomsiktig plate. Dei to strålane blir samla av kvart sitt objektiv. I brennpunktet til det eine objektivet står plata som skal undersøkjast, og ved det andre står på same måte ei plan samanlikningsplate. Platene reflekterer ljoset, som går tilbake gjennom den halvgjennomsiktige plata og blir fanga opp i mikroskopokularet. Her ser ein eit interferensbilete, og det som er uregelmessig i biletet kan tilbakeførast til ujamne delar i flata som blir undersøkt. På denne måten kan ein registrere høgdeskilnader i testflata på ned til 30 nanometer (30 · 10–9 m).

Kjelder
interferensmikroskop. () I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/interferensmikroskop

Interferens
Mikroskop
Interferensspektroskopi

Interferensspektroskopi er undersøking av lysspekter med spektralapparat som utnyttar interferens mellom lysstrålar, eit interferometer. Slike apparat har stor oppløysningsevne. Interferensspektroskopi blir difor brukt spesielt når detaljar som finstruktur og hyperfinstruktur i eit spektrum skal studerast.

Kjelder
interferensspektroskopi. () I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/interferensspektroskopi

Spektroskopi
Ionekjelde

Ei ionekjelde er ei innretning som blir brukt for å framstille ein stråle av ion av ein bestemt type. Strålen har som regel liten energi og er berekna på vidare akselerasjon i større akseleratorar som ionemotorar.

Kjelder

Ionekjelder
Ion
Akseleratorfysikk
Ole Krabbe

Ole Krabbe () var ein norsk offiser fødd i Biri. Han var son av major Frederick Christian von Krabbe og Ingeborg Grosens.

Krabbe vart offiser i 1774, og oberstløytnant i 2. Trondhjemske Infanteriregiment i 1814, oberst 1818-1826.

Han vart innvald til det overordentlege stortinget i 1814 der han representerte Søndre Trondhjems amt. 

Krabbe var ein del av den norske grenen av den danske adelsslekta Krabbe af Damsgård.

Han var innehavar av Dannebrogordenen og Sverdordenen.

Kjelder

Norske offiserar
Stortingsrepresentantar 1814
Stortingsrepresentantar for Sør-Trøndelag
Dannebrogordenen
Sverdordenen
Folk frå Gjøvik
Adolphus Moore

Adolphus Warburton Moore () var ein britisk embetsmann og fjellklatrar.

Moore arbeidde det britiske India-departementet i London frå 1858 til 1887. Åra 1875-85 hadde han stillimg som statssekretær ved departementet si poltitsk avdeling. Ha var også privatsekretær for den leiande politikaren Randolph Churchill.

Moore reiste på tur til Alpane fyrste gongen i 1862. Same sommaren gjorde var han med på fyrstebestiginga av Fiescherhorn, og vart omgåande ein leiande figur i den såkalla gullalderen for alpe-klatringa.

Fyrstebestigingar
 Fiescherhorn i Bern-Alpane - 23. juli 1862, saman med H. B. George og fjellførane  Christian Almer og Ulrich Kaufmann
 Barre des Écrins i Dauphiné-Alpane - 25. juli 1864, saman med Edward Whymper, Horace Walker og fjellførarane Michel Croz, Christian Almer den eldre og Christian Almer den yngre
 Piz Roseg i Bernina-Alpane - 28. juni 1865, saman med Horace Walker og fjellføraren Jakob Anderegg
 Ober Gabelhorn i Wallis-Alpane - 6. juli 1865, saman med Horace Walker og Jakob Anderegg
 Pigne d'Arolla i Wallis-Alpane - 9. juli 1865, saman med Horace Walker og Jakob Anderegg

Moore reiste i 1868 til Kaukasus saman med Douglas Freshfield, Charles Tucker og fjellføraren François Devouassoud. Dei var då dei fyrste utlendigane som kleiv til topps på den lågaste av dei to fjelltoppane på Elbrus.

Notar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Adolphus Warburton Moore» frå ,  den 10. oktober 2012.  
 

Fjellklatrarar
Britiske fjellklatrarar
Ionepumpe

Ei ionepumpe er ei høgvakuumpumpe der ein oppnår pumpeeffekten ved at dei gjenverande gassmolekylane som vert ionisert, blir trekt mot utløpet av systemet ved hjelp av elektriske krefter og så blir fjerna ved mekanisk pumping eller blir adsorbert i eit spesielt pumpeelement.

Kjelder
ionepumpe. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/ionepumpe

Vakuumpumper
Ionisasjonsmanometer

Eit ionisasjonsmanometer er eit instrument for måling av låge trykk eller høgvakuum.

Kjelder
ionisasjonsmanometer. () I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/ionisasjonsmanometer

Trykkmålarar
Jakob Anderegg

Jakob Anderegg () var ein sveitsisk fjellførar og -klatrar frå Oberwil im Simmental i kantonen Bern. Han døydde i Meiringen i same kantonen. Melchior Anderegg var syskenbarnet hans.

Anderegg var med på fleire av dei mest oppsiktsvekkande fyrstebestigingane i Vest-Alpane. Han var aktiv fjellførar både under den såkalla gullalderen for alpe-klatring, tida 1854-65, og i den såkalla sølvalderen for tindesporten i Alpane, år 1866 til ca 1885.

Fyrstebestigingar
 Balmhorn i Bern-Alpane - 21. juli 1864, saman med Frank, Lucy og Horace Walker, samt Melchior Anderegg
 Piz Roseg i Bernina-Alpane - 28. juni 1865, saman med Adolphus Moore og Horace Walker
 Ober Gabelhorn i Wallis-Alpane - 6. juli 1865, saman med Adolphus Moore og Horace Walker
 Pigne d'Arolla i Wallis-Alpane - 9. juli 1865, saman med Adolphus Moore og Horace Walker
 Gspaltenhorn i Bern-Alpane - 10. juli 1869, saman med G. E. Forster og Hans Baumann

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jakob Anderegg» frå ,  den 10. oktober 2012.  
 

Sveitsiske fjellklatrarar
Jernkjerne

Ein jernkjerne er ein kjerne av jern eller stål i den straumførande spolen i ein elektromagnet, eit relé, ein transformator eller liknande. Jernet er ferromagnetisk, gjev auka magnetisk induksjon (flukstettleik), og forsterkar dermed den magnetiske verknaden av straumen. I transformatorar og andre apparat som skal arbeide med vekselstraum, blir jernkjernen vanlegvis framstilt av tynne isolerte jernplater (blikk) for at virvelstraum-tapa skal bli så små som mogleg.

Kjelder
 

Elektromagnetiske komponentar
Jernmotstand

Jernmotstand eller jernhydrogenmotstand er elektrisk motstand av jerntråd, inneslutta i ein behaldar, ofte av glas, med hydrogengass. Innanfor eit visst spenningsområde vil jernmotstanden halde straumstyrken nesten konstant sjølv om spenninga varierer. Det kjem av at motstanden i jerntråden varierer på same måte som spenninga på grunn av temperaturvariasjonen i han. Hydrogengassen hindrar oksidasjon av jernet og gjev passe varmeleiing (termisk konduktans) frå tråden. Jernmotstandar blir brukt mellom anna til å stabilisere straumen til motstandstermometer og liknande.

Kjelder
jernmotstand. () I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/jernmotstand

Elektromagnetisme
Motstand
John Canton

John Canton () var ein britisk fysikar. Han gjorde grunnleggjande studium over elektrisitet og magnetisme, og konstruerte mellom anna eit elektroskop og eit elektrometer. 

Canton var den første som påviste at vatn er kompressibelt, det vil seie at volumet av vatn blir mindre når trykket aukar.

Kjelder

Engelske fysikarar
Medlemmar av Royal Society
Copleymedaljen
Folk frå Gloucestershire
Fysikarar på 1700-talet
Døde av ødem
John Henry Poynting

John Henry Poynting () var ein britisk fysikar. 

I 1880 vart han professor i fysikk ved Mason College i Birmingham og i 1900 professor i fysikk ved University of Birmingham. Dei viktigaste arbeida hans er innanfor teorien for elektromagnetisme og elektromagnetiske bølgjer, der namnet hans er knytt til den såkalla poyntingvektoren. Han arbeidde òg med lystrykket og tydinga dette har i solsystemet og med elastisitetsteori.

Kjelder
John Henry Poynting. () I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/John_henry_poynting

Engelske fysikarar
Royal Medal
Adamsprisen
Medlemmar av Royal Society
Presidentar i Physical Society
William Mathews

William Mathews () var ein britisk fjellklatrar og botanikar, landmålar og eigedomsmeklar. Han var den fyrste som føreslo skiping av Alpine Club.

Mathews brevveksla i februar 1857 med F.J.A. Hort kring ideen om å skipe ei nasjonalforeining for fjellklatring. Han tok opp tanken med E.S. Kennedy på ein tur til toppen av Finsteraarhorn den 13. august 1857. Fleire førebuande møte fann stad i Mathews sitt hus i nærleiken av Birmingham gjennom november månad.Claire Engel, Mountaineering in the Alps, London: George Allen and Unwin, 1971, p. 112. Mathews and Kennedy approached John Ruskin to become a member, but he declined. p. 113. Skipingsmøtet for Alpine Club vart avvikla 22. december 1857 på Ashley's Hotel i London, leia av Kennedy.

Perioden 1868-71 var Mathews den femte formannen i Alpine Club.

Fyrstebestigingar
 Grande Casse - 8. august 1860, saman med fjellførarane Michel Croz og E. Favre 
 Castore - 23. august 1861, saman med F.W. Jacomb og Michel Croz
 Viso - 30. august 1861, saman med F.W. Jacomb og Michel Croz
 Grandes Rousses - 1863, saman med Thomas George Bonney, Michel Croz og broren Jean-Baptiste Croz

Notar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «William Mathews» frå ,  den 10. oktober 2012.  
 

Britiske botanikarar
Britiske fjellklatrarar
Reidar Svare

Reidar Svare () var ein norsk folkeminnesamlar og lokalhistorikar.

Reidar Svare vart fødd på Mølremma i Marka i Vefsn, der foreldra Berithe Jensdtr og Hans Svare dreiv gard.  Reidar Svare utdanna seg som sivilagronom med eksamen frå NLH 1926. Året etter vart han tilsett som redaktør for avisa Norig i Skien. Sidan vart han sekretær i Norges nyttevekstforening. I 1937 fekk han arbeid i Vefsn Sparebank i Mosjøen, der han arbeidde i 30 år, sist som kontorsjef. 

Innsamlinga av tradisjonsstoff og folkeminne var først ein fritidssyssel. Han var spesielt opptatt av målføre, språkhistorie og stadnamntyding. Reidar Svare skreiv ei mengd avisartiklar og ei rekkje bøker. Han var også medarbeidar i Norsk Allkunnebok Bøkene hans er skrivne på nynorsk eller radikalt bokmål - men han skreiv nynorsk når han fekk velje språkform sjølv.

Bibliografi:
Far etter fedrane, utg. av Vefsn historielag, 1950
Vefsn sparebank gjennom hundre år. 1860-1960. Utg. av Vefsn Sparebank, 1959 
Vefsn Meieri 1885–1960, utg. 1960
Hattfjelldal kommune hundre år- 1862-1962, utg. 1962
Gamle stadnamn i Vefsn, 1964
Helgeland Maskinforretning A/S gjennom hundre år. 1940-1965, utg. 1965
Sett og sagt, 1967
Skulestellet i Vefsn fram til 1900 : Lærar, klokkar og prestebiografiar, Vefsn bygdebok særbind I, 1970
Frå gamal tid, Vefsn bygdebok særbind II, 1973

Kjelder
Kjell Jacobsen «Reidar Svare» i Vefsninger, Vefsn museumslag 2012

Norske folkeminnesamlarar
Folk frå Vefsn
Norske redaktørar
Tupungato

Tupungato er ein vel 6 500 moh høg stratovulkan på grensa mellom Argentina og Chile. Fjellet ligg om lag 50 km sør for Aconcagua i Mendoza-provinsen. Tupungato er ein av høgste vulkanane i verda.

Den 2. august 1947 styrta eit eit Lancaster-fly tilhøyrande flyselskapet British South American Airways på den argentinske sida av Tupungato. Lagnaden til flyet kom fyrst for ein dag i januar 2000, då vrakdelar vart funne av eit klatrelag.

I 1897 var Matthias Zurbriggen og Steven Vines dei fyrste mennseka på toppen av Tupungato.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tupungato (Vulkan)» frå ,  den 10. oktober 2012.  
 

Fjell i Argentina
Fjell i Chile
Stratovulkanar i Chile
Stratovulkanar i Argentina
Internasjonale fjell i Sør-Amerika
6000 m-toppar
Sandnessjøen helikopterplass, Sjukehuset

Sandnessjøen helikopterplass, Sjukehuset er ein helikopterplass i Sandnessjøen i Alstahaug kommune i Nordland fylke som er driven av Helgelandssjukehuset.

Kjelder
 Avinor: Flyplassenes og flytrafikkens historie
Denne artikkelen bygger på «Liste over flyplasser i Norge» frå ,  den 10. oktober 2012.  
 

Flyplassar i Nordland
Samferdsle i Alstahaug
Byggverk i Alstahaug
Mosjøen helikopterplass, Kjærstad

Mosjøen helikopterplass, Kjærstad er ein helikopterplass i Mosjøen i Vefsn kommune i Nordland fylke, drive av Nordlandsfly.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Liste over flyplasser i Norge» frå ,  den 10. oktober 2012.

Bakgrunnsstoff
 Avinor: Flyplassenes og flytrafikkens historie

Flyplassar i Nordland
Samferdsle i Vefsn
Byggverk i Vefsn