Tromsø

Tromsø er ein by og administrasjonssenteret i Tromsø kommune i Troms og Finnmark. Byen har 67 817 innbyggjarar per 1. januar 2021. Kommunen Tromsø har eit folketal på  og er den mest folkerike kommunen i Nord-Noreg.

Tromsø ligg i hovudsak på Tromsøya, som har tre faste samband. Byen er knytt til fastlandet via Tromsøbrua over Tromsøysundet, som er eitt av dei mest kjende landmerka i byen, og Tromsøysundtunnelen som går 100 meter under same sund. Til Kvaløya vest for Tromsøya er det samband via Sandnessundbrua. Jorda under byen er gjennombora av eit effektivt tunnelsystem for biltrafikk mellom sentrum, dei sørlege delane av byen og flyplassen, Tromsø lufthamn.

Byområdet 

Byen Tromsø inneheld tre tettstadar: Tromsø på Tromsøya (40 979 innbyggjarar), Tromsdalen på fastlandet (17 912 innbyggjarar) og Kvaløysletta på Kvaløya (8 926 innbyggjarar). Bykjernen ligg på søraustsida av Tromsøya, ei grøn og låg øy på 21 km². Høgaste punkt på Tromsøya er Varden, 159 moh., nord på øya. Midt på øya ligg eit vatn, Prestvannet, som blei demma opp i 1867. Busetnad dekker store delar av øya, men det er skogområde langsmed høgdedraget som strekker seg i retning nord–sør. På vestsida av øya er det noe jordbruksland. 

Mot vest er Kvaløya forbunde med Tromsøya med den 1220 meter lange Sandnessundbrua. På Kvaløya ligg bydelane Kvaløysletta, som ligg direkte over brua, Storelva, Kaldfjord og Håkøybotn. Aust for Tromsøya ligg fastlandet, som er forbunde med Tromsøya med den 1016 meter lange Tromsøbrua og den 3500 meter lange Tromsøysundtunnelen. Bydelane på fastlandet heiter Tromsdalen, Tomasjord og Kroken.

Universitetet i Tromsø er verdas nordlegaste universitet og Macks Ølbryggeri er eitt av verdas nordlegaste bryggeri.

Årstider 
Tromsø ligg nord for polarsirkelen, og har somrar prega av ljose netter. Den varmaste månaden er juli. I november, desember og delar av januar er Tromsø råka av mørketid. Nedbør fell som snø, og i fleire månader er staden dekka i kvit. Snørekorden i byen blei målt i 1997. Hamna og kysten let ikkje til å bli råka av is-tetting om vinteren, takka vera Golfstraumen, som bidreg med varmt havatn. Det kjem skip til hamna i Tromsø året rundt.
Eit populært skode i desse vintarmånadane er aurora borealis, også kjent som nordlys. Ei av dei lokale avisene, Nordlys, har namn etter dette vêrfenomenet.

Busetnad 

Tromsø hadde 7100 innbyggjarar i 1900, 15 492 innbyggjarar i 1950 og 28 882 innbyggjarar i 1970. I 1970-åra hadde byen sin kraftigaste vekstperiode, og voks til fastlandssida av Tromsøysundet. Etter at Sandnessundbrua til Kvaløya opna i 1974 har Tromsø også vakse vestover, mellom anna til Kvaløysletta. I 2007 budde over 80 % av innbyggjarane i Tromsø kommune i tettstaden Tromsø. Byen er eit viktig innpendlingsområde, delvis frå utkantane i kommunen, delvis frå andre kommunar.

Eit signalbygg i glas som huser kommunehuset ligg i bykjernen. Kino og bybiblioteket er i tilknyting til bygget.

Fotnoter

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Tromsø» frå ,  den 3. juli 2012.  

Busetnader i Tromsø
Byar i Troms og Finnmark
Byar kalla Paris
Hurtigruteanløp i Troms og Finnmark‎ 
Tettstader i Troms og Finnmark
Kommunesenter i Troms og Finnmark