alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Niaugefamilien

Niaugefamilien (Petromyzontidae) er ei gruppe kjevelause fiskar i ordenen niauge. 

Niauge er ferskvassfisk eller lever anadromt.  Alle artane har eit larvestadium på om lag eit år der dei lever nedgrevne i sediment i ferskvatn og lever av plankton dei filtrerer or vatnet.

Niaugo
Waterford

Waterford (irsk Port Láirge, gamalnorsk Veðrafjǫrðr, «vindfull fjord») er femte største byen i Republikken Irland. Han er det administrative senteret i County Waterford og den viktigaste byen søraust i landet. Han vart grunnlagd i år 914 av vikingar og vart den første byen på Irland.

Waterford er den største byen Irland som har halde på sitt opphavlege vikingnamn, Vedrarfjord. Reginald's Tower er den eldste bybygningen på Irland og det eldste monumentet som har halde på vikingnamnet sitt. 

Byen har nær 50 000 innbyggjarar og 45 000 av dei bur innanfor bygrensene, medan resten held til i forstadane i County Kilkenny.

Elva Suir renn gjennom Waterford og har danna grunnlaget for den lange maritime historia til Waterford. Hamna i Waterford har vore ei av dei største hamnene i Irland i over tusen år. På 1800-talet var skipsbygging ein stor industri i byen. Eigarane av Neptune Shipyard, Malcomson-familien, bygde og opererte den største flåten av jerndampskip i verda mellom midten av 1850-åra og seint i 1860-åra, inkludert fem transatlantiske passasjerskip. I dag er Waterford synonymnt med Waterfordkrystall, ein av dei mest langvarige og suksessrike industriane i byen. Glas og krystall har vore produsert i byen sidan 1783.

Historie 
Vikingar på tokt oppretta ein busetnad ved Waterford i 853, men han vart fråflytta i 902 då dei vart driven bort av innfødde irar. Vikingane grunnla Waterford på ny i 914 og bygde det som kom til å bli den første byen i Irland. 

I 1137 prøvde Diarmuid MacMorrough, kongen av Leinster, å ta Waterford, men klarte det ikkje. Han kom tilbake i 1170 med normanniske leigesoldatar under Richard de Clare (Strongbow) og i lag omleira dei og tok Waterford. Dette var starten på anglo-normannarar sitt inntog på Irland. I 1171 gjekk Henrik II av England i land ved Waterford. Waterford, og seinare Dublin, vart erklært ein del av krona og Dublin vart utropt til hovudstad på Irland. 

Gjennom mellomalderen var Waterford den andre byen på Irland etter Dublin. På 1400-talet dreiv Waterford bort to pretendantar til den engelske trona: Lambert Simnel og Perkin Warbeck. Som følgje av dette gav kong Henrik VII byen sitt motto: Urbs Intacta Manet Waterfordia («Waterford forblir den uerobra byen»).

Etter Reformasjonen vart Waterford verande ein katolsk by og deltok i konføderasjonen Kilkenny - eit sjølvstendig katolske styre frå 1642-1649. Dette enda brått med Oliver Cromwell, som førte landet tilbake til engelsk styre. Nevøen hans, Henry Ireton, tok til slutt Waterford i 1650 etter ei stor omleiring.

1700-talet var ein velståande periode for Waterford. Det meste av den vakraste arkitekturen i byen er frå denne tida. På 1800-talet blømde industriar som glasverk og skipsbygging i byen. 

I juli 1922 var Waterford åstad for kamphandlingar mellom Den irske fristaten og irske republikanarar under den irske borgarkrigen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Waterford» frå ,  den 26. oktober 2007.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell side for County Waterford 
 Waterford handelskammer
 Hamna i Waterford

Byar i Republikken Irland
 
Hamnebyar i republikken Irland
Stader frå norrøn tid
Generasjonspartiet

Generasjonspartiet var eit norsk politisk parti som i 2001 skifta namn til Sosialdemokratane.

Tidlegare norske politiske parti
Drogheda

Drogheda (irsk Droichead Átha) er ein industri- og hamneby i Republikken Irland. Han ligg i County Louth i provinsen Leinster på austkysten av Irland, 56 km nord for Dublin. Byen har 35 090 innbyggjarar (2006) og er den sjette største i landet, så vidt større enn Dundalk, som er administrasjonssete i County Louth, med 35 085 innbyggjarar (2006).

Elva Boyne renn gjennom byen og fram til 1898 var byen delt mellom County Meath og County Louth, sidan grensa mellom dei gjekk langs elva.

Historie 
Byen ligg nær staden Newgrange, ein gravhaug frå om lag 3200 f.Kr. Ein handelsplass og ein busetnad har eksistert på staden sidan romartida og vart då kalla Inver Colpa. Sjølve byen vart grunnlagd i 911 av danskar og fekk offisiell bystatus i 1194. Det irske parlamentet flytta til byen i 1494. Byen vart omleira to gonger under dei irske sambandskrigane. Under den andre omleiringa vart han erobra av Oliver Cromwell i september 1649 som ein del av Cromwell si erobring av Irland, der Cromwell massakrerte dei rojalistiske styrkane. Slaget ved Boyne i 1690 stod berre 6 km vest for byen ved breidda av elva Boyne ved Oldbridge. 

Drogheda sitt byvåpen viser ei stjerne og ein månesigd og har sitt opphav frå Rikard I av England (Løvehjarta), då Drogheda fekk byrettar Hugh de Lacy i 1194 under hans regjeringstid. 

Jarledømet Drogheda vart danna i adelskalenderen i Irland i 1661.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Drogheda» frå ,  den 26. oktober 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Turisme i Drogheda
 Arkitektur i Drogheda
 Hamna i Drogheda
 Drogheda handelskammer

Byar i Republikken Irland
Louth
Hamnebyar i republikken Irland
Dundalk

Dundalk (irsk Dún Dealgan) er den sjuande største byen i Republikken Irland. Han er det administrative senteret i County Louth og er så vidt mindre enn Drogheda, som òg ligg i Louth. Begge har like over 35 000 innbyggjarar. 

Byen ligg nær grensa til Nord-Irland og har fått namn etter det irske Dún Dealgan, som tyder 'Dalga sin festning'. Byen fekk byrettar i 1189 og ligg ved den nedste brua over elva Castletown. På byvåpenet står det «Staden der den modige Cúcchulainn vart fødd», som er ein figur frå irsk mytologi.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dundalk» frå ,  den 26. oktober 2007.

Bakgrunnsstoff 

Dundalk handelskammer
Offisiell turistside 
Arkitektur i  Dundalk

Byar i Republikken Irland
Louth
Blenheim Palace

Blenheim Palace er ein storslått herregard i Woodstock i Oxfordshire sør i England. Det er den einaste herregarden i landet som har namneleddet palace utan å ha vore ein bispegard. Bygningen er ein verdssarvstad, og er ikkje minst kjend som fødestaden til Storbritannias statsminister under andre verdskrigen, Winston Churchill.

Blenheim blei reist mellom 1705 og ca. 1722, i den stuttliva stilen engelsk barokk. Bygget var opphavleg meint som ei gåve til John Churchill, 1. hertug av Marlborough etter militærtriumfen hans mot Frankrike. Blenheim blei råka av politisk strid, Marlborough fall i unåde og drog i eksil, og arkitekten John Vanbrugh fekk ryktet sitt øydelagt. 

Verna bygningar i England
Oxfordshire
Verdsarv i England
Sølve Grotmol

Sølve Grotmol () var ein norsk sportskommentator. Grotmol jobba i NRK, der han først og fremst kommenterte idrettsgreiner som kunstløp, turn og orientering, men var også kommentator i enkelte tippekampar i fotball på begynnelsen av 1980-talet. Han var også jamleg programleiar i Sportsrevyen. Grotmols karakteristiske stemme og dialekt gjorde at han ofte blei parodiert, mellom andre av Trond Kirkvaag.

Sølve Grotmol kom frå Time kommune på Jæren i Rogaland.

NRK-tilsette
'''
Programleiarar for NRK
Folk frå Time
Swords

Swords (irsk Sord Cholm Cille) er den åttande største byen i Republikken Irland, men er ein av forstadane til Dublin. Han ligg nord for Dublin, nær Dublin Airport.

I 1994 vart Swords adminstrasjonssete i det nyoppretta grevskapet County Fingal. 

Byen har spor som kan sporast tilbake til år 560 og vart grunnlagd av St. Colmcille (521-567). Ei segn fortel at helgenen velsigna ein lokal brønn og gav namnet Sord til byen, som tyder «klår» eller «rein». An Sord tyder «vasskjelda» og kan vise til ein stor landsbybrønn som eksisterte i gamle tider.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Swords, Dublin» frå ,  den 26. oktober 2007.

Bakgrunnsstoff 
 SwordsDublin.com

Byar i Republikken Irland
Dublin
Bray

Bray (irsk Bré, tidlegare Brí Chulainn) er den niande største byen i Republikken Irland. Byen ligg nord i County Wicklow og er ein travel kystby med like over 30 000 innbyggjarar. Han ligg om lag 20 km sør for Dublin på austkysten av Irland.

Byen har noko industri, men mange pendlar til Dublin kvar dag. Byen trekkjer til seg mange turistar, særleg frå Dublin i helgene. Ein del av forstadane til Bray ligg i County Dublin. Bray er heimstad til det einaste filmstudioet i Irland, Ardmore Studios.

Historie 
I mellomalderen låg Bray ved grensa til kystdistriktet kalla the Pale, som vart styrt direkte av den engelske krona frå Dublin Castle. Landsbygda innanfor byen var under kontrollen til gæliske høvdingar, som O'Toole- og O'Byrne-klanane. I august eller september 1649 skal Oliver Cromwell ha oppheldt seg i Bray på veg til Wexford frå Dublin. På 1600- og 1700-talet var Bray framleis berre ein liten fiskelandsby, men på siste halvdel av 1700-talet byrja middelklassen i Dublin å flytte til Bray for å sleppe unna bylivet, men samstundes halde seg relativt nær byen. Eit døme på arkitektur frå denne tida ser ein ved Powerscourt House nær Enniskerry.

Dublin & Kingstown Railway, den første jernbanen i Irland, opna i 1834 og vart utvida til Bray i 1855. Då jernbanen kom voks Bray til å verte den største feriebyen ved irskekysten. Den andre verdskrigen sette ein stoppar for turistindustrien, men i 1950-åra kom mange turistar til Bray frå England, Skottland og Nord-Irland for å sleppe unna den strenge rasjoneringa. Turistindustrien kom i nedgang i 1960-åra, då folk fekk langt fleire reisemål å velje mellom. Det kjem likevel framleis mange vitjande frå Dublin til byen.

Kjelder 

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Bray» frå ,  den 26. oktober 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Turisme i Bray
 Bray Jazz Festival
 Bray Summerfest

Byar i Republikken Irland
Wicklow
Kjempeviseslåtten

Kjempeviseslåtten (en.: Ballad of Revolt, ty.: Ballade des Aufruhrs) vart komponert av Harald Sæverud i 1943. Komposisjonen høyrer til samlinga Slåtter og stev frå Siljustøl som komponisten skreiv under andre verdskrigen. Dei tjuetals nummera i samlinga er skrivne for klaver, men nokre av dei, som Kjempeviseslåtten, er òg arrangerte for symfoniorkester.

Orkesterutgåva er utvida med eit forspel der eit motiv frå Skjebnesymfonien, som BBC bruka som pausesignal under krigen, er sentralt. Dette temaet finn vi òg att i sjølve slåtten. Tittelen refererer både til motstandskampen og til «kjempevisene» i folkevisetradisjonen. Komponisten har sjølv fortalt at han knytte handa i lomma og bestemte seg for å skrive eit verk som skulle vere hans bidrag til motstandskampen. Orkesterversjonen vart urframført i Oslo i 1945. 

Verket er dedikert «Til Heimefrontens store og små kjempere!»
Hovudtemaet trer først fram i det stille, men vert gjenteke på nye måtar gjennom heile komposisjonen og med stigande intensitet.

Bakgrunnsstoff 
 Kort omtale i Norsk krigsleksikon frå 1995
 Siljustøl museum om Sæveruds musikk (med lydeksempel frå Kjempeviselåtten)
 NRK om Sæverud og Kjempeviselåtten

Kjelder 
 Harald Sæverud «Kjempevise-slåtten» noteblad for klaver
 Sverre Hagerup Bull og Kjell Bloch Sandved 1951: Musikkens verden
 Cappelens musikkleksikon 1980 (red.: Kari Michelsen) ISBN 82-02-03690-9
 Tilsvarende artikkel på bokmålswikipedia

Andre verdskrigen
Norsk musikk
Klassisk musikk
Pianomusikk
Harald Sæverud
Skjebnesymfonien

Skjebnesymfonien eller Beethovens femte symfoni er ein symfoni komponert av Ludwig van Beethoven. Symfonien går i c-moll og har opusnummer 67. Han vart skriven i perioden 1804–08 og hadde premiere i 1808.

Symfonien er tileigna fyrst Lobkowitz og grev Rasoumovskij. Han var skriven i ei tid då Beetoven sleit med dårleg høyrsel og sjeleleg liding. Beetovens skal sjølv ha sagt om hovudtemaet i førstesatsen at «slik banker skjebnen på døra». Det er sagt at symfonien gjenspeglar Beetovens kamp mot skjebnen. 

1. sats, allegro con brio, har «bankemotivet» som hovudtema. 2. sats, andante con moto, er ein variasjonssats. 3. sats, allegro, er ein scherzo. 4. sats, allegro, er ein triumfmarsj. 

Under andre verdskrigen brukte BBC innleiinga av skjebnesymfonien med paukeslag som pausesignal. De tilsvarer morseteiknet «V» (tre korte, ein lang) for «Victory» (siger).

Kjelder 

 Sverre Hagerup Bull og Kjell Bloch Sandved 1951: Musikkens verden

Symfoniar
Komposisjonar av Ludwig van Beethoven
County Fingal

County Fingal (irsk Contae Fhine Gall, tyder «utanlandsk stamme») er eit grevskap i Republikken Irland. Det vart danna ut frå det tidlegare County Dublin. Vikingane kalla området Dyflinarskiri, landsbygda ved Dublin. Det opphavlege namnet kjem derimot frå det gamalirske Fionn Gall som tyder «vakre framande», og viser til nordmenn, medan områda sør for Dublin vart kalla Dubh Gall, og viste til danskane. 

Fingal er det femte folkerikaste grevskapet i Irland og den største byen er Swords, som òg er administrasjonssete. Andre viktige byar er Blanchardstown. Balbriggan, Castleknock, Howth, Malahide og Mulhuddart.

Bakgrunnsstoff 
 Fingal County Council

Kjelde 

Dublin
Wicklow

Wicklow (irsk Cill Mhantáin, tyder «kyrkja til den tannlause») er ein by i i Republikken Irland. Han er det administrative senteret i County Wicklow og ligg sør for hovudstaden Dublin på austkysten av Irland. Han har 6 835 innbyggjarar (2006), men inkludert innbyggjarar i landsbygda rundt byen kjem talet opp i 12 675. 

Byen ligg langs hovudvegen N11 mellom Dublin og Wexford, og er òg forbunde til jernbanenettverket til Dublin. I tillegg har byen samband med Arklow, Wexford og Rosslare og har ei stor ferjehamn. Byen har òg ei kommersiell hamn, som hovudsakleg importerer tømmer. 

Like sør for byen ligg Wicklow Head, det austlegaste punktet på fastlandet i Republikken Irland.

Historie 
Byen vart grunnlagd av vikingar rundt 870, og namnet på byen kjem av «Vikinglow» (Vikingenga) eller «Wykynlo», som tyder «Viking Loch» eller «Viking innsjø». 

Det er spor etter tidlegare bustnadar nær byen og det finst òg soger som går tilbake til tidlegare tider. Rundt byen finn ein fornminner frå bronsealderen.

Det irske namnet er Cill Mhantáin. Dette er knytt til St. Patrick, som skal ha prøvd å gå i land på stranda Travailhawk, sør for hamna. Fiendtlege innbyggjarar gjekk til åtak på dei og slo ut framtennene på ein i Patrick sitt følgje, som vart kjend som Manntach, «Den tannlause». Manntach vendte tilbake der seinare og grunnla etter ei tid ei kyrkje, derfor Cill Mhantáin, «Kyrkja til den tannlause». Det finst ingen skriftlege kjelder som støttar segna, og namnet kan òg ha eit geografisk opphav. 

Normannarane slo seg ned i området etter å ha invadert Irland. Maurice FitzGerald fekk byen, og byrja å byggje ei festning kjend som Black Castle. Ruinane av denne ligg ved kysten rett sør for hamna.

Den eldste bevarte bygningen er fransiskanerklosteret. Andre kjende bygningar er rådhuset og fengselet som vart reist i 1702. Det er no renovert og innreidd som eit vitjingssenter. Ein finn òg East Breakwater, ein bygning som vart reist av Wicklow Harbour Commissioners i 1880-åra.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Wicklow» frå ,  den 27. oktober 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Wicklow handelskammer
 Historia om Wicklow på mp3-format 

Byar i Republikken Irland
 
Hamnebyar i republikken Irland
Wexford

Wexford (irsk Loch Garman) er ein by i Republikken Irland. Han er det administrative senteret i County Wexford og ligg nær søraustspissen av Irland. 

Byen ligg på sørsida av Wexford Harbour, ved ein fjord danna av elva Slaney. Han vart grunnlagd av vikingar omkring år 800, og fekk då namnet Waesfjord, 'fjorden ved mudderslettene'. Dette namnet har vorte forvrengd til det engelske namnet i dag. På grunn av dei vanskelege forholda med stadige endringar i sandbankane har hamna ikkje hatt stor kommersiell suksess. Derfor vart det på byrjinga av 1900-talet laga til ei ny hamn om lag 20 km lenger sør. Opphavleg heitte denne Rosslare Harbour, men i dag har ho namnet Rosslare Europort. Ho er ei djupvasshamn, som ikkje vert påverka av tidvatn og straumar. Alle store skip nyttar denne hamna, medan Wexford hamn berre vert nytta av fiskebåtar og andre mindre fartøy.

Byen følgjer hamna langs fjorden og elva, med ei hovudgate som går meir eller mindre parallelt med vasskanten. Hovudgata er om lag halvannan kilometer lang, og har fleire namn i løpet av denne strekninga. Nesten alle butikkar i sentrum av byen ligg langs denne gata. 

Wexford er forbunde til Dublin via jernbane og hovudvegen N11 (E1). Det er ei stor bru, ei av dei lengste i Irland, som går frå Wexford by til den andre sida av fjorden.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Wexford» frå ,  den 27. oktober 2007.  
 

Byar i Republikken Irland
 
Stader frå norrøn tid
Carlow

Carlow (irsk Ceatharlach, tyder «firedelt innsjø») er ein by i Republikken Irland. Han er det administrative senteret i County Carlow og ligg 84 km frå Dublin. Elva Barrow renn gjennom byen, som har om lag 20 000 innbyggjarar. Elva danna tidlegare grensa mellom grevskapa County Laois og Carlow.

Historie 
Carlow-området har vore busett i fleire tusen år. Ein meiner at St. Mullins kloster vart grunnlagd på 600-talet. Carlow Castle vart bygd av William Marshal, jarlen av Striguil og lorden av Lesinter 1207-1213 for å vakte over den vikige vadestaden over elva. Ballyloughan Castle, Ballymoon Castle, Leighlinbridge Castle og Tårnhuset vart alle bygd på 1300-talet. Saint Patrick's College vart starta i 1793 og Carlow tinghus vart bygd på 1800-talet.

I 1650, under Cromwell si erobring av Irland, vart Carlow omleira og erobra av engelske styrkar. Under opprøret i 1798 var Carlow åstad for massakeren av 600 opprørarar og sivile etter at United Irishmen ikkje klarte å ta byen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Carlow» frå ,  den 27. oktober 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Turisme i Carlow
 Verksemder i Carlow County 
 Turistattraksjonar i Carlow 

Byar i Republikken Irland
Naas

Naas (irsk Nás na Ríogh, tyder 'kongane sin møtestad') er ein by i Republikken Irland. Han er det administrative senteret i County Kildare. Byen ligg 32 km frå Dublin og mange av innbyggjarane pendlar kvar dag til Dublin frå Naas. Motorvegen M7, som går forbi Naas, er ein av dei travlaste vegane i landet. Byen har like over 20 000 innbyggjarar.

Historie 
Det irske namnet for Naas, Nás na Ríogh, tyder «kongane sin møtestad». Byen var i før-normannisk tid ein møtestad for dei irske kongane og etter den normanniske invasjonen vart engelske parlamentmøte halde i byen. 

Eit av dei første slaga under opprøret i 1798 fann stad i Naas den 24. mai 1798 då ein styrke på om lag tusen opprørarar var slått i eit forsøk på å erobra byen. Leiaren til United Irishmen, Theobald Wolfe Tone, er gravlagd like utanfor Naas ved Bodenstown.

Under den andre verdskrigen låg det ein krigsfangeleir her. Sidan Irland offisielt var nøytarale under krigen vart militærpersonell frå alle land som kom til Irland internert. Som følgje av dette hadde krigsfangeleiren i Naas amerikanske, britiske og tyske soldatar samla i saman i same leir.

Folk frå Naas
Fionnuala Sherry, fiolinist

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Naas» frå ,  den 27. oktober 2007.

Bakgrunnsstoff 

 naastown.com

Byar i Republikken Irland
Kildare
Økologisk nisje

Den økologiske nisjen til ein art er, i økologien, kva slags levesett og miljøkrav organismane har i høve til andre artar.

Dei ulike dimensjonane i ein nisje står for biotiske og abiotiske variablar; faktorar som varierer med økosystema. Ofte vel ein å berre sjå på eit utval av desse faktorane, sidan dei fleste einskildnisjar er kompliserte og inneheldt mange ulike tilhøve ein må ta omsyn til. Ulike faktorar vert brukt i ulike utrekningar; innanfor eit og same økosystem ser ein helst på biotiske faktorar medan ein gjerne ser på dei abiotiske først når ein samanliknar økosystem.

Konkurranse 
Ein skil gjerne mellom fundamental og realisert nisje. Den fundamentale nisjen til ein art er dei ressursane han er i stand til å utnytta, medan den realiserte er kva han faktisk nyttar seg av i naturen. Når det er mange artar med liknande nisjar til stades i eit økosystem, oppstår det interspesifikk konkurranse, og dei realiserte nisjane forandrar seg. Til dømes lever røye i aurevatn hovudsakleg av dyreplankton, medan næringsvalet i reine røyevatn ofte er dominert av botnlevande insektlarver. Me ser spesialisering; nisjane til ein eller fleire av artane vert smalare på grunnlag av kva for ressursar dei er flinkast til å nytta.

På same måte vert dei realiserte nisjane breiare når ein art finst i store bestandar; det vil då bli ein fordel for einskildindivid å søka litt dårlegare føde enn fleirtalet i større mengder. Med tida kan dette føra til artsdanning, at to delbestandar utviklar så ulike spesialiseringar at dei etter kvart ikkje lenger er i stand til å få avkom saman.

Økologi
Trond Kirkvaag

Trond Georg Kirkvaag () var ein norsk komikar, skodespelar og imitator fødd i Oslo, som har laga ei rekke humorprogram på NRK gjennom over 30 år. Kirkvaag er son av den tidlegare NRK-programleiaren Rolf Kirkvaag. Han er best kjent for sitt mangeårige samarbeid med Knut Lystad og Lars Mjøen i komikartrioen KLM, og for serien Trotto Libre som han laga saman med Otto Jespersen.

Trond Kirkvaag blei tilsett i NRK i 1968. Ein av dei tidlege suksessane hans var Buffalo Bløffs internasjonale vegg-til-vegg-show frå 1973 som han laga saman med Jon Skolmen. Programmet vann Chaplin-prisen på Montreux-festivalen. Tre år seinare vann Kirkvaag og Skolmen både Gullrosa, Chaplin-prisen og Presseprisen i Montreux for The Nor-way to broadcasting, eit humoristisk program om kringkastinga si historie i Noreg.

Samarbeidet med Lystad og Mjøen starta i 1976 med Nynytt, eit satirisk nyheitsprogram som i stor grad var inspirert av britiske humorseriar som Monty Python's Flying Circus. I 1978 lagde trioen den fyrste av i alt fire seriar om Brødrene Dal. Andre KLM-seriar inkluderer MRK Fjærsynet, Skai-TV og Nachspiel. I tillegg har trioen laga Montreux-bidraga Diplomatix og The Rise and Fall of an Olympic Village, så vel som spelefilmen Noe helt annet. KLM vann Leonardstatuetten i 2001.

I 1996 laga Kirkvaag sketsjprogrammet Trotto Libre saman med Otto Jespersen, der Kirkvaag skapa rollefigurane Skræmmer'n og Jacob Winche-Lanche. Etter at Kirkvaag og Jespersen avslutta samarbeidet, har Kirkvaag vore på skjermen med sitt eige talkshow, Showtalk. 
Våren 2007 blei det kjent at Kirkvaag hadde kreft.

Trond Kirkvaag lanserte 1. august 2007 sjølvbiografien Kom ikke nærmere. Jeg og far der han blant anna skildrar korleis det var å vekse opp i 1950-åra med ein NRK-kjendis som far. Han har tidlegare skrive kriminalromanen Kongen som blei utgjeven i 1999.

Bakgrunnsstoff 
 Historia om Trond KirkvaagNorsk Rikskringkasting
 Store Norske Leksikon om Trond Kirkvaag.

NRK-tilsette
Programleiarar for NRK
Folk frå Oslo
Jeanette Churchill

Jeanette «Jennie» Jerome (), også kjend som Lady Randolph Churchill, var ei amerikansk, britisk gift sosietetskvinne. Ho var kjend for venleiken sin og seinare som mor til den britiske statsministeren Winston Churchill.

Jennie var dotter av den amerikanske forretningsmannen Leonard Jerome. Ho trefte Lord Randolph Churchill sommaren 1873 ved eit ball om bord på kryssaren «Ariadne» i Cowes på Isle of Wight. Han var 24 år gammal, medan ho enda berre var 19. Dei forlova seg etter berre å ha kjend kvarandre i tre dagar, og i 1874 gifta dei seg på den britiske ambassaden i Paris. Dei fekk to søner, Winston Churchill (1874-1965) og John Strange Churchill (1880-1947).

Jennie var ei mørkhåra, vakker og intelligent kvinne som hadde mange elskarar gjennom livet sitt, blant anna Edvard VII av Storbritannia.

Etter ektemannens død i 1895 var Jennie gift på nytt to gonger, frå 1900 til 1914 med George Cornwallis-West (1874-1951), og frå 1917 med Montagu Porch (1877-1965). Ho døydde i 1921 etter ein amputasjon av det eine beinet, som det var gått koldbrann i.

I 1974 blei det laga ein populær TV-serie om livet hennar, Jennie, med Lee Remick i hovudrolla.

Britiske adelege
USA-amerikanske rikfolk
Folk frå viktoriatida