alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Salsa til mat

Salsa er det spanske ordet for saus, og kan visa til ulike sausar, dippar og tilbehøyr frå spanskspråklege land, særleg Mexico. Dei er ofte laga av rå ingrediensar som er finhakka eller mosa. Mange typar salsa er tomatbaserte, men ikkje alle. Dei kan ha ulik kryddergrad med alt frå mild til særs sterk smak.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Salsa (sauce)» frå ,  den 27. oktober 2014.  
 
History of salsa, gourmetsleuth.com

Meksikansk mat
Kalde sausar
Spanske ord og uttrykk
Laudal kyrkje

Laudal kyrkje er ei krosskyrkje frå 1826 på Laudal i Lindesnes kommune i Agder fylke.

Byggverket er i tre, har 300 sitjeplassar og fem galleri i to etasjar.

Dagens kyrkje er den tredje på staden, den første var frå mellomalderen, den andre frå 
1700-talet. Kyrkja som står no er teikna av Leg Askjellson.

Preikestolen og døypefonten er i tre. Døypefonten omtalast som «gamal» i Norsk kirkeleksikon. Preikestolen er frå 1836 og laga av Lars Olsen Moland. Altartavla inneheld to måleri og er av Olaf Isaachsen frå Mandal.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Kyrkjer i Lindesnes
Krosskyrkjer i Noreg
Norske kyrkjer frå 1826
Kulturminne i Lindesnes
Kyrkjer i Lister og Mandal prosti
Øyslebø kyrkje

Øyslebø kyrkje er ei krosskyrkje frå 1797 på Øyslebø i Lindesnes kommune i Agder fylke.

Ho er i tre, har 350 sitjeplassar og galleri. Ole Vermundson Skjøllingstad var byggmeister for kyrkja.

Øyslebø er ein gamal freda kyrkjestad. Kyrkja som står i dag er den tredje på staden. Den første var ei stavkyrkje som blei erstatta av ei langskipa tømmerkyrkje i 1460 eller 1560. Da man bygde den kyrkja som står no, blei den ført opp på tuftene av den gamle og ein nytta materiale frå den gamle til golvet.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Kyrkjer i Lindesnes
Krosskyrkjer i Noreg
Norske kyrkjer frå 1797
Kulturminne i Lindesnes
Kyrkjer i Lister og Mandal prosti
Freda bygg i Agder
MS «Vøringen» (1983)

MS «Vøringen», seinare «Stevns Server», er ein snøggbåt levert frå Westamarin i Mandal i mars 1983 til Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD). 

Båten gjekk mellom anna i rute mellom Norheimsund og Odda. 

I juli 1989 vart båten seld til ein ukjend kjøpar, og i august 1991 vart han seld vidare til HT Group K/S i Halsskov i Danmark og omdøypt «Kagga». Båten vart seld vidare til Svend Thormod Petersen & Stevns Shipping A/S i Svendborg i Danmark i november 1997. Han fekk då namnet «Stevns Server». I april 2002 vart han seld til Merchant Shipholding SA i Monrovia i Liberia og den vidare lagnaden er ukjend.

Kjelder
 Skipet.no

Norske snøggbåtar
Båtar frå Agder
HSD-eigde fartøy
Skip frå 1983
Skip bygde ved Westamarin
1983 i Noreg
MS «Røyksund»

MS «Røyksund», i dag «Betty K VII», er eit lasteskip levert frå Brødrene Lothe i Haugesund i juli 1979 til Dampskibsselskabet Veritas. 

I januar 1985 vart båten innkjøpt av K/S A/S Veritas-Ruten (Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap, HSD). I juli 1990 vart skipet seld til K/S Tananger A/S (Rederiet Harald Sætre, Bergen) i Haugesund, og i januar 1992 vart registreringshamna endra til Bergen. 

Båten vart seld utanlands i januar 2006 då Dorick Navigation SA (Intamico Shipping Ltd.) i Panama tok over båten. Han fekk då namnet «Betty K VII». 18. februar 2008 vart båten overteken av Betty K Agencies Ltd. i Nassau/Panama. Per oktober 2014 er båten framleis i fart i Karibia.

Kjelder
 Skipet.no

Bakgrunnsstoff
 «Betty K VII» på marinetraffic.com

Norske fraktefartøy
Båtar frå Rogaland
Dampskibsselskabet Veritas-eigde fartøy
HSD-eigde fartøy
Skip frå 1979
Skip bygde ved Brødrene Lothe
1979 i Noreg
MF «Bjørgvin»

MF «Bjørgvin» er ei bilferje levert frå Løland Verft i Leirvik i Sogn i juli 1975 til Rutelaget Askøy-Bergen, og gjekk i rute mellom Askøy og Bergen.

I 1986 vart ferja kjøpt av Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD) og i 1987 vart ho omdøypt «Eidfjord». Ferja var i flåten til HSD Sjø og Tide Sjø, før ho i 2007 vart seld til Kroatia og Split Tours. Der fekk ho namnet MF «Nosac»

Ferjeruter

 1975 - 1986:  Kleppestø-Bergen
 1986: Bruravik-Brimnes
 1986 - 1998: Hatvik-Venjaneset
 1998-2000: Halhjem-Våge
 2000-2002: I opplag, reserveferje
 2002: Hatvik-Venjaneset
 2002-2007: Leirvåg–Sløvåg–Skipavik
 2007: I opplag, reserveferje
 Sidan 2008: Lopar på Rab - Valbiska på Krk i Kroatia

Kjelder
 Skipet.no
 «Bjørgvin» på Fjordfähren (tysk)

Bakgrunnsstoff
 «Fjærlandsfjord» på marinetraffic.com

Norske ferjer
Båtar frå Vestland
Rutelaget Askøy-Bergen-eigde fartøy
HSD-eigde fartøy
Tide-eigde fartøy
Skip frå 1975
Skip bygde ved Løland Verft
1975 i Noreg
Rutelaget Askøy-Bergen

Rutelaget Askøy-Bergen AS (A-B) vart stifta i 1950. Hovudverksemda til selskapet fram til Askøybrua vart opna i 1992, var lokal ferje- og busstrafikk mellom Askøy og Bergen. I tillegg dreiv selskapet ferjedrift mellom Bergen og Stavanger, og i fem år i Boknafjorden i Rogaland. Denne siste ruta vart overteken av Boknafjorden Ferjeselskap i 1992. I dette selskapet var BNR 50% eigar fram til 2002.

Skip
Rutelaget Askøy-Bergen-eigde fartøy

Kjelde
Fjord Line

 
Kollektivtransport i Vestland
Tidlegare norske transportselskap
Samferdsle i Askøy
Skipingar i 1950
1950 i Noreg
Bergen-Kleppestø

Bergen-Kleppestø var eit ferjesamband mellom Bergen og Kleppestø i Askøy kommune frå 18. mai 1955 til 12. desember 1992, driven av Rutelaget Askøy-Bergen. Ferjesambandet vart lagt ned då Askøybrua opna.

Ferjer i sambandet
 MF «Kleppestø» (I): 1955 - 1965
 MF «Askøyferja»: 1961 - 1962
 MF «Bjørgvin» (I): 1962 - 1972 / - 1975 reserveferje
 MF «Lyderhorn»: 1972 reserveferje
 MF «Askøy» (I): 1965 - 1975, sidan reserveferje
 MF «Kleppestø» (II): 1968 - 1986
 MF «Herdla»: 1972 - 1984
 MF «Bjørgvin» (II): 1975 - 1986
 MF «Nordhordland» (III): 1976 - 1979 (som reserveferje)
 MF «Askøy» (1979) (II): 1979 - 1988
 MF «Kystveien»: 1988 - 1992
 MF «Bergen»: 1984 - 1991 
 MF «Bjørgvin» (III): 1992

Kjelder
 Ferjestø i Hordaland

Tidlegare ferjesamband i Vestland
Samferdsle i Bergen
Samferdsle i Askøy
Skipingar i 1955
1955 i Noreg
Nedleggingar i 1992
Marina Silva

Maria Osmarina Marina Silva Vaz de Lima () er ein brasiliansk miljøvernforkjempar og politikar. Ho er kjend for sitt vellukka arbeid med å redusere avskoging av Amazonas.

Biografi
Marina Silva vaks opp som eitt av tolv sysken i ein gummitapparfamilie i delstaten Acre i Brasil. 16 år gamal blei ho send til Rio Branco for behandling av hepatitt. På dette tidspunktet var ho framleis analfabet. Seinare jobba Silva som hushjelp. Samstundes lærte ho seg å lese, fekk offentleg skuleplass, og byrja studera historie. I løpet av denne tida blei ho påverka av miljøaktivisten Chico Mendes, og blei sjølv ein forkjempar for regnskogen i Amazonas. I 1994 blei ho som den yngste kvinna nokonsinne vald til senator i Den brasilianske nasjonalforsamlinga. Ho jobba deretter som miljøvernminister i Lula si regjering frå 2003 til 2008, då ho gjekk av i protest mot den aukande motstanden mot antiavskogingsarbeidet. Marina Silva starta si partipolitiske karriere i Partido dos Trabalhadores (Arbeidaranes parti), men gjekk over til Partido Verde (Dei grøne) i 2009. I 2013 melde ho overgang til det brasilianske sosialistpartiet, Partido Socialista Brasileiro. I april 2014 blei ho lansert som Eduardo Campos' visepresidentkandidat ved valet i oktober 2014. Etter at Campos omkom i ei flyulykke 13. august 2014, rykka ho opp som presidentkandidat. Ho fekk tredje flest stemmer i den første valomgangen av presidentvalet, 5. oktober 2014, etter sitjande president Dilma Rousseff og Aécio Neves.

Miljøpolitikk
Marina Silva har ført ei hard line ovanfor ulovleg skogbruk. I perioden 2004-2007 blei avskoginga redusert med 60 %.

Prisar
 Goldman Environmental Prize, 1996
 Champion of the Earth, FN, 2007
 Sofie-prisen, 2009

Referanser

Bakgrunnsstoff 

Brasilianske politikarar
Brasilianske miljøvernarar
Folk frå regionen Vale do Acre
Vidjayanagarariket

Vidjayanagarariket (kannada ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, telugu విజయనగర సామ్రాజ్యము) var eit sørindisk rike med sentrum i Deccan-platået med territorium til Sri Lanka i sør og ei tid overherredøme over kongane i Burma i nordaust. Det blei grunnlagd av Harihara I og broren hans Bukka Raya I i 1336 som ei sørleg bolverk mot muslimske erobringar av Sør-Asia. RIket varte fram til 1646, men mista mykje makt etter eit betydeleg militærnederlag i 1565 mot Deccan-sultanata. Riket har namn etter hovudstaden Vidjayanagara ('sigerbyen'), som no ligg ved Hampi i noverande Karnataka og er rekna som ein del av verdsarva. I samtida blei riket også kalla Karnata.

Nedteikningar frå europeiske reisande som Domingo Paes, Fernao Nuniz og Niccolò Da Conti og samtidig lokal litteratur gjev viktig informasjon om Vidjayanagariket. I tillegg har arkeologiske utgravingar, særleg ved Vijayanagara, vist makta og rikdommen til riket. Arva etter Vidjayanagara omfattar fleire monument spreidd over sørlege India, dei best kjende ved Hampi. Tidlegare sørindisk byggekunst blei ført saman i ein stilart også kalla vidjayanagara. Blandinga av folk frå ulike språksamfunn og religiøse tradisjonar førte til arkitektonisk utvikling innan bygging av hindutempel, først i deccan- og seinare i dravidisk stil utført i lokal granitt. 

Effektiv administrasjon og omfattande oversjøisk handel med område som Kina, Burma, Persia og Arabia førte med seg rikdom og ny teknologi som system for irrigasjon. Herskarane i rikets bidrog til at kunst og litteratur blei heva til nye høgder innan språk som kannada, telugu, tamilsk og sanskrit, medan karnatisk musikk fann si noverande form. Ved å skapa eit sameint hindurike makta Vidjayanagarariket å skapa ei eining i Sør-India som overvann regionalisme for ei tid.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Vijayanagara Empire» frå , og «Vijayanagarariket» frå  den 28. oktober 2014. 
 oppgav desse kjeldene:

 
 
 
 

 Hampi travel guide (2003). New Delhi: Good Earth publication & Department of Tourism, India. ISBN 81-87780-17-7.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

«A Forgotten Empire Chapter 1», hampi.in

Bakgrunnsstoff

Sør-India
 
Tidlegare land i Sør-Asia
Indisk historie
Srilankisk historie
Burmesisk historie
Skipingar på 1300-talet
1400-talet
1500-talet
Nedleggingar på 1600-talet
Leirvåg–Sløvåg

Leirvåg–Sløvåg er eit ferjesamband på fylkesveg 57 mellom Austrheim kommune i Nordhordland og Gulen kommune i Sogn. Strekninga vert driven av Norled med ferja MF «Melderskin». Tidlegare har HSD Sjø og BNR drive ruta. Overfarten frå Leirvåg til Sløvåg tar 20 minutt.

Ferjeruta vart starta 15. desember 1980, men var då på mange måtar ei vidareføring av ferjeruta Rossnes–Gråvik som starta opp i 1978. I starten gjekk ruta Leirvåg–Sløvåg–Sandebygda–Gråvik. Sandebygda, som ikkje hadde ferjelem, vart erstatta av Skipavik då ferjekaien opna der i 1984. Då Byrknesøya fekk brusamband i 1997, vart Gråvik sløyfa som stoppestad. Då siste del av fastlandssambandet til Sandøya opna 4. november 2010, vart òg Skipavik sløyfa som stoppestad og ruta vart ei rein pendlerute Leirvåg-Sløvåg. I løpet av 2010 vart det bygd ny ferjekai og oppstillingsplass i Sløvåg og ferjekaien i Leirvåg vart modernisert. Dette vart gjort som førebuing til utlysing av ny anbodsrunde på drift av strekninga i 2011.

Ferjer i sambandet
 MF «Masfjord» (II) :1980 - 1986
 MF «Seimstrand» (I): 1989 - 1992
 MF «Seimstrand» (II): 1993 - 1998
 MF «Nordhordland» (III): 1998 - 2002
 MF «Eidfjord»: 2003 - 2007
 MF «Etne»: Juni 2007 - mars 2011
 MF «Melderskin»: Mars 2011 - ...

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Leirvåg-Sløvåg» frå ,  den 28. oktober 2014. 
 oppgav desse kjeldene:
 Vegvesenets vegkart 
 Vegliste Sogn og Fjordane

Bakgrunnsstoff 
 Viggo Nonås: Bil, fira vaksne og sju ungar, Kapabel 2008, ISBN 978-82-8163-023-9

Ferjesamband i Vestland
Samferdsle i Austrheim
Samferdsle i Gulen
HSD-samband
BNR-samband
Tide-samband
Norled-samband
Havyard Ship Technology

Havyard Leirvik eller Havyard Ship Technology, tidlegare Løland Verft, er eit skipsverft i Leirvik i Hyllestad kommune og har vore ei av dei viktigaste hjørnesteinsbedriftene i ytre Sogn i over 50 år. I 2008 var det 700 personar tilsett ved skipsverftet.

Historie
Verftet vart skipa av brørne Løland frå Leirvik. I 1956 fekk Jonas Løland Kongens fortenestemedalje i sølv for arbeidet sitt. Løland bygde saman med Knut Wolff og Eivind Bekken den første slippen ved elvemunningen i Leirvik, og dreiv der vedlikehald og reparasjon av fiskebåtar. I 1928 bygde Løland ny verkstad, slipp og kai på Indre Bø, kalla Løland Motorverkstad. I tillegg til verkstaden dreiv Løland med småkraftverk og produserte vassturbinar og regulatorar på verkstaden i lag med fleire av sønene, og leverte utstyr til kraftverk over heile fylket. To av sønene omkom i ei ulukke i slippen i 1927 og 1928. Dei laga òg kabelbanar for transport av tømmer og fabrikkmaskinar, mellom anna til Åsnes Skifabrikk og Helle Knivfabrikk.

Den første båten som vart bygd ved Løland Motorverkstad var MF «Loftesnesferja» i 1938. Ferja var ei kabelferje som hadde plass til fire bilar og vart dregen over Loftesnessundet i Sogndal fram til det vart bygd bru over sundet i 1958. 

I 1950-åra vart det levert fleire fiskebåtar til norske reiarlag og i 1961 vart det levert båt til Island. Verksemda vart medlem i Vestlandske Fartybyggjarlag i 1955. Frå 1956 byrja verftet å levere fleire båtar og ferjer til Fylkesbaatane. Den første større ferja var MF «Bjørgvin», levert i 1962. I 1958 vart det bygd overbygg over beddingen på Bø.

Då Jonas Løland døydde i 1960 fekk verksemda namnet Løland Motorverkstad, Jonas Lølands Søner. I 1969 vart det aksjeselskap med nytt namn – Løland Verft A/S - med Magnus Løland som dagleg leiar.

Eit nytt skipsverft med overbygd tørrdokk og djupvasskai vart bygd på Kjørneset ved innløpet til Bøfjorden i 1975. Tørrdokka var større og kunne delast slik at ein både kunne byggje nye skip i den indre delen og reparere farty i den ytre delen. Anlegget vart meir enn dobbelt så dyrt som planlagt og Løland fekk økonomiske vanskar. Dette enda med konkurs i 1979. Magnus Løland skipa då i lag med Fylkesbaatane og Lølands-familien selskapet Kleven Løland A/S. Kleven Mek. Verksted eigde då 65 prosent, Fylkesbaatane 25 prosent og Løland-familien 10 prosent av aksjane. Kleven overtok aksjane til Fylkesbaatane i 1986 og i 1990 gjekk Kleven-gruppa inn i Kværner-konsernet. Verftet fekk då namnet Kværner Kleven Leirvik A.S.

Kværner-konsernet fekk økonomiske vanskar i 1999 og verftet i Leirvik vart seld til Havyard. Havyard Leirvik AS hadde i 2001 165 tilsette, men med store ordrar hadde verftet i 2008 kring 200 fast tilsette og 500 innleigde arbeidarar. 

Havyard Leirvik byggjer for tida større fiskefarty og skip til petroleumsverksemda i Nordsjøen.

I 2011 vart namnet på skipsverftet i Leirvik endra til Havyard Ship Technology AS.

Kjelder

 Løland Verft på Sogn og Fjordane fylkesleksikon på nrk.no

Næringsliv i Hyllestad
Skipsverft i Vestland
Skipingar i 1928
1928 i Noreg
MS «Øygar»

MS «Øygar», i dag «Alba», er ein westamaran levert frå Westermoen Hydrofoil i Mandal i september 1975 til Øygarden & Sotra Rutelag. Båten gjekk i ruta Bergen - Torstensvik - Rongesund.

I september 1986 vart båten innkjøpt av Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD) og omdøypt «Teisten» i august 1988. For HSD gjekk båten i ruta Bergen - Sunnhordland. I 1990 vart båten sett i Haugesundsruta mellom Haugesund og Stavanger. Båten var reservebåt frå 1992. 

Båten vart i september 1995 selt til Fjordwing AS i Strandebarm og vart i januar 1996 omdøypt «Starcruise». Han gjekk då i sommarrute som turistfartøy i Sogn, mellom anna i Aurlandsfjorden, Nærøyfjorden og på Fjærland. Dette var delvis i privatregi og delvis i regi av Fylkesbaatane.
 
Han vart seld vidare til Tollesund AS i Krakhella i juli 2002 og vart 23. juli 2007 omdøypt «Losna». 4. april 2008 vart «Losna» selt til Lofotferga AS i Svolvær og fekk namnet «Alba». Frå juni 2010 vart båten brukt i sommarrute til Svartisen med hovudbase i Bodø. Turane gjekk i samarbeid med Hurtigruten ASA. 

Per oktober 2014 er båten framleis i fart.

Kjelder
 Skipet.no
 Norsk hurtigbåthistorie 1971-2011

Bakgrunnsstoff
 «Alba» på marinetraffic.com

Norske snøggbåtar
Båtar frå Agder
ØSR-eigde fartøy
HSD-eigde fartøy
Skip frå 1975
Skip bygde ved Westermoen Hydrofoil
1975 i Noreg
Westermoen Hydrofoil

Westermoen Hydrofoil A/S (WH) var eit skipsverft i Mandal som spesialiserte seg på bygging av hydrofoilbåtar på lisens frå Italia. Verksemda vart skipa av Toralf Westermoen i 1961. 

Den første båten, HF «Westfoil», vart levert i 1962. Denne vart levert til Bahamas.

WH bygget fleire små og store hydrofoilbåter (PT 20, PT 50) som vart sett i trafikk på eigna strekningar i forskjellige farvatn på Vestlandet, i Oslofjorden, i Øresund, på Bahamas og i Hellas.

På slutten av 1960-åra bygde WT den største hydrofoilbåten i verda av typen PT150. HF «Expressen» med plass til 250 passasjerar vart bygd på bestilling frå eit svensk reiarlag. Båten oppnådde derimot ikkje den snøggleiken på 38 knop som var stadfesta i kontrakten, og kontrakten vart derfor heva. Dette var byrjinga på slutten for hydrofoil-epoken i Mandal.  

Etter dette satsa HF på å utvikle ein hurtigbåt av katamarantypen – Westamaranen. Denne båttypen vart ein stor suksess og gav eit nytt gjennombrot for snøggbåtar i Norge.

I løpet av 1980-åra vart namnet på verksemda endra til Westamarin. Westamarin var i verksemd til midt på 1990-talet. Bedrifta var i disse åra eit leiande verft for utvikling av snøggbåtar, ikkje berre i Noreg, men òg i internasjonal samanheng.

Produksjon

SS:
1969 MS «Nefelin 3»
1973 MS «Juvikingen»
1973 MS «Solundir»
1983 MS «Vøringen»

W86:
1971 MS «Fjordglytt»
1971 MS «Kosterfjord», bnr 21
1972 MS «Fjordtroll», bnr 24
1972 MS «Mayflower»
1972 MS «Karmsund»
1973 MS «Kongsbussen», bnr 27
1973 MS «Hertugbussen», bnr 28
1973 MS «Tedno», bnr 29
1973 MS «Koegelwieck», bnr 32
1973 MS «Olavsbussen»
1973 MS «Haugesund», bnr 35
1975 MS «Storesund», bnr 41
1975 MS «Fjordkongen», bnr 42
1975 MS «Brynilen», bnr 44
1975 MS «Øygar», bnr 45
1976 MS «Fjorddronningen», bnr 46
1976 MS «Highland Seabird», bnr 47
1976 MS «Fjorddrott», bnr 48
1977 MS «Fjordprinsessen», bnr 49, Avdeling Alta
1977 MS «Steigtind», bnr 50, Avdeling Alta
1978 MS «Mediteran», bnr 54
1978 MS «Hornøy 3», bnr 66 Avdeling Alta
1978 MS «Marina 1», bnr 67 Avdeling Alta 

W95:
1974 MS «Vingtor», bnr 36
1974 MS «Sleipner», bnr37
1975 MS «Sunnhordland», bnr 38
1975 MS «Martini Bianco», bnr 40
1975 MS «Westjet», bnr 43
1977 MS «Draupner», bnr 51
1977 MS «Tunen», bnr 52
1977 MS «Tranen», bnr 53
1977 MS «Pegasus»
1979 MS «Tumleren»
1981 MS «Alisur Amarillo», bnr 79
1981 MS «Tromsprinsen», bnr 80
1981 MS «Celestina», bnr 81, Avdeling Alta
1982 MS «Venture 83», bnr 83
1982 MS «Venture 84», bnr 84

W88:
1981 MS «Haugesund», bnr 78, Avdeling Alta
1981 MS «Midthordaland», bnr 82
1985 MS «Skogøy»
1986 MS «Fjordsol»

W100:
1980 MS «Gimle Belle», bnr 75
1981 MS «Gimle Bird», bnr 76
1981 MS «Gimle Bay», bnr 77

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Westermoen Hydrofoil» frå ,  den 28. oktober 2014.

Bakgrunnsstoff 
 Arkiv etter Westamarin A/S på Arkivportalen
 Westfoil

Skipingar i 1961
Skipsverft i Agder
Næringsliv i Mandal kommune
Øygarden–Sotra Rutelag

Øygarden-Sotra Rutelag L/L (ØSR) var eit transportselskap med hovudkontor på Straume på Litlesotra. ØSR vart stifta etter ein fusjon mellom Sotra Billag L/L og Øygardsbåtane L/L i 1960. Kjerneområdet til selskapet var persontransport med buss i kommunane Sund, Fjell og Øygarden, og mellom desse og Bergen. I tillegg til dette hadde laget godstransport og båt- og ferjetransport i området.

Bussane til Øygarden-Sotra var stort sett av halvturist-standard, og fargene var grøn med gule striper. Logoen var ein vimpel med bokstavane ø og s.

Øygarden-Sotra Rutelag L/L fusjonerte med Askøy-Bergen Bil A/S og Rutelaget Bergen-Vest A/S i 1992, og VestTrafikk AS vart dermed danna.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Øygarden-Sotra Rutelag» frå ,  den 28. oktober 2014.  
 

Kollektivtransport i Vestland
Tidlegare norske transportselskap
Skipingar i 1960
Nedleggingar i 1992
1960 i Noreg
Samferdsle i Øygarden
MF «Stord»

MF «Stord» er ei bilferje levert frå Ankerløkken Verft i Førde i februar 1987 til Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD). Ferja var systerskipet til MF «Ullensvang» og i lag med denne vart ho sett inn i ruta Sandvikvåg-Halhjem. Ferja gjekk i denne ruta fram til januar 2007. 

Fram til i dag har ferja vore i flåten til HSD, HSD Sjø, Tide Sjø og Norled heile vegen.

Ferjesamband
1987 - 2007: Sandvikvåg-Halhjem
Januar - november 2007: Austevollshella-Hufthamar-Krokeide
Sidan 2010: Stavanger-Tau

Kjelder
 Skipet.no
 «Stord» på Fjordfähren (tysk)

Bakgrunnsstoff
 «Stord» på marinetraffic.com

Norske ferjer
Båtar frå Vestland
HSD-eigde fartøy
Tide-eigde fartøy
Norled-eigde fartøy
Skip frå 1987
Skip bygde ved Ankerløkken Verft
1987 i Noreg
MF «Etne» (1979)

MF «Askøy», i dag MF «Etne», er ei bilferje levert frå Mjellem & Karlsen i Bergen i juni 1979 til Rutelaget Askøy-Bergen og gjekk i ruta mellom Bergen og Kleppestø i Askøy kommune frå 1979 til 1988. 

Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD) kjøpte ferja i juni 1988 og ho fekk namnet MF «Etne». Fram til i dag har ferja vore i flåten til HSD, HSD Sjø, Tide Sjø og Norled.

Ferjesamband

 1979 - 1988: Kleppestø-Bergen
 1988 - 1995: Valevåg-Skjersholmane
 1995 - juni 2007: Bruravik-Brimnes
 Juni 2007 - november 2010: Leirvåg-Sløvåg-Skipavik
 November 2010 - mars 2011: Leirvåg-Sløvåg
 Sidan 2011 reserveferje i Hordaland og Hardangerfjorden, mellom anna Jondal-Tørvikbygd i 2014.

Kjelder
 Skipet.no
 «Askøy» på Fjordfähren (tysk)

Bakgrunnsstoff
 «Etne» på marinetraffic.com

Norske ferjer
Båtar frå Vestland
Rutelaget Askøy-Bergen-eigde fartøy
HSD-eigde fartøy
Tide-eigde fartøy
Norled-eigde fartøy
Skip frå 1979
Skip bygde ved Mjellem & Karlsen
1979 i Noreg
Mannen i Romsdalen

Mannen er eit 1294 m høgt fjell over Horgheim i Romsdalen. Fjellet har ei særeiga tindenål og forma kan minna om ei enorm gås som sit og skodar ut over dalen. Det er synleg frå dalføret.

Fjellet er ustabilt og ein ventar eit ras på opp mot 120 mill m³. Fjellet har sidan 2009 vore overvaka av Åknes/Tafjord beredskap IKS. Hausten 2014 vart det observert auka rørsle i fjellet. Rørsla er svært følsam for nedbør og ved slutten av oktober 2014 vart fleire hus evakuerte og Raumabanen vart stengd.

Overvakinga i 2017 skjer mellom anna med GPS-antennar, bakkebasert radar mot terreng, laser, geofonar, elektronisk vater (tiltmeter), boreholsinstrument (DMS) som mælær deformasjon, mikrofonar, ekstensometer (strekkstag), meteorologisk stasjon og web-kamera.
Eit tiltak for å få slutt på dei stadige evakueringane når fjellet rører på seg, er å pumpe vatn frå ei tjørn på baksida av Mannen opp i tre store vasstankar. Deretter skal vatnet sprøytast gjennom slanger ned i sprekkene i fjellpartiet. Dette skal skje når rørslene i fjellet er store og folk i faresonen er evakuerte.

Sjå òg
Nokre store rasulykker på Nordvestlandet:
Tafjord-ulukka
Tjelle-skredet
Lodalsulukkene i 1905 og 1936

Referansar

Bakgrunnsstoff 
NGU-rapport om Mannen 

Fjell i Romsdal
Fjell i Rauma
MF «Skutvik» (1969)

MF «Skutvik», seinare MF «Rosendal» og i dag MF «Lady of Manoag 2» er ei bilferje levert frå Kaarbøs mek. Verksted i Harstad i juli 1969 til Vesteraalens Dampskibsselskab i Stokmarknes. Ho gjekk i ruta mellom Skutvik og Svolvær via Skrova. I juli 1987 fekk ferja namnet «Skutvik II» og i januar 1988 vart ferja overteken av Ofotens og Vesteraalens Dampskibsselskab i Narvik.

Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD) kjøpte ferja i juli 1988 og gav ho namnet «Rosendal». 

I september 1996 vart ferja seld utanlands til Jomarias International Corp. på Filippinane. Ho fekk då namnet «Michael Joseph I». I 2006 vart ho omdøypt «Lady of Manoag 2». I 2011 er ferja framleis i fart, men det er ikkje lenger mogeleg å finne IMO i 2014.

Ferjesamband
 1969 - 1988: Skutvik-Svolvær, frå 1987 som sommarferje. 
 1988 - 1995: Stora Kalsøy-Hundvågøy-Sund (Sotra)
 1996: Andenes-Gryllefjord (utleigd)

Kjelder
 Skipet.no
 «Hordaland» på Fjordfähren (tysk) 

Norske ferjer
Båtar frå Nordland
VDS-eigde fartøy
HSD-eigde fartøy
Skip frå 1969
Skip bygde ved Kaarbøs mek. Verksted
1969 i Noreg