Grunnlovsjubileet i Noreg i 2014

Grunnlovsjubileet i Noreg i 2014 var ei offentleg markering av at det i 2014 var 200 år sidan den norske grunnlova blei vedteken. Stortinget arrangerte ei stor jubileumsfeiring av Grunnlova, der ikkje berre hendingane på Eidsvoll i 1814 skulle feirast, men òg det som vert oppfatta som fruktene av desse hendingane.

Jubileet skulle informere om og feire demokrati, deltaking, menneskerettar, jamstilling, rettferd, ytringsfridom, integrering, makt og styring, institusjonane i demokratiet og dei historiske hendingane som har stått sentralt i utviklinga av demokratiet i Noreg.

Hendingar
Den offisielle opninga av grunnlovsjubileet fann stad ved Eidsvollsbygningen søndag 16. februar klokka 20.14. Kongen, dronninga, kronprinsen og kronprinsessa tok del i arrangementet. Stortinget ved stortingspresident Olemic Thommessen var vertskap. Regjeringa vart representert ved mellom anna statsminister Erna Solberg.

De viktigaste hendingane i 1814-feiringa markerer 200 år sidan:
14. januar - Kieltraktaten vart signert i Kiel
16. februar - Notabelmøtet vart halde på Eidsvoll
10. april - Riksforsamlinga vart samla på Eidsvoll
17. mai - 17. mai-grunnlova vart vedteken på Eidsvoll
14. august - Mossekonvensjonen der Noreg ga avkall på sjølvstende
4. november - Novembergrunnlova vart vedteken i Christiania

Eidsvollsbygningen 

Til 200-årsmarkeringa vedtok staten at Eidsvollsbygningen med paviljongane og hagen så vidt mogleg skulle førast attende til situasjonen i 1814. Statsbygg saman med Eidsvoll 1814 og Riksantikvaren fekk i oppdrag å stå for restaureringa til ei kostnadsramme på 384 millioner kroner. Etter bygningshistoriske undersøkingar vart restaureringa starta i september 2011.
 
Det mest omfattande inngrepet blei attreisinga av kjellaretasjen, som blei fjerna fullstendig under istandsettinga før 1914 på grunn av byggskadar. Kjellaren inneheldt tenarrom, kjøken og rom for andre hushaldsformål. Den vart oppfatta som naudsynt for å formidle forståinga av korleis dagleglivet arta seg for to hundre år sidan, og særleg korleis det var praktisk mogleg å avvikle riksforsamlinga i 1814 med overnatting for mange og korleis det vart ordna med mat for endå fleire. Den nyrestaurerte bygningen vart overlevert 16. februar 2014.

Organisering
Stortinget hadde det overordna ansvaret for grunnlovsjubileet. For planlegging og koordinering hadde Stortingets presidentskap peika ut ein komité.  Komiteen satt ned eit arbeidsutval som hadde det daglege arbeidet med jubileet. Til støtte for arbeidsutvalet var det danna eit sekretariat.

Kristian Fredrik-statuen 
I høve jubileet vedtok Stortingets presidentskap i januar 2013 at det skal reisast ei statue av Kristian Fredrik på Eidsvolls plass framfor Stortinget i Oslo. Etter utlyst konkurranse blei Kristian Blystads utkast valt.

Statuen vart avduka av dronning Margrete av Danmark 18. mai 2014.

Jubileumsmyntar
16. februar 2014 gav Noregs Bank ut to jubileumsmyntar som markering av 200-årsjubileet: Ein 20-krone-mynt og ein 200-krone-mynt i sølv. Dei er utforma av Esther Maria Bjørneboe.

Arrangement og utstillingar 

Lista er ikkje fullstendig. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia gjennom å utvide henne!
 GrunnLove – Rikskonsertane og Norsk kulturskoleråds feiring heile året landet rundt.
 1814 – Spillet om Danmark og Norge – Norsk Folkemuseums utstilling 14. januar–31. juli 2014
 Tidsbilder. Norge 1814 – Nasjonalgalleriet 17. januar–18. mai 2014

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Grunnlovsjubileet i Norge 2014» frå ,  den 5. mars 2014.

Bakgrunnsstoff
 Grunnlovsjubileet frå Stortinget
 Eidsvoll 1814
 Forskningsrådets satsing
 Ressursside om Grunnlovsjubileet 1814-2014 frå Nasjonalbiblioteket

Hendingar i 2014
2014 i Noreg
1814 i Noreg