alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Empty Rooms

Empty Rooms er eit studioalbum av den engelske bluesmusikaren John Mayall, gjeve ut seint i 1969 på Polydor. Det er ein oppfølgjar til konsertalbumet The Turning Point,  som kom ut tidlegare på året med dei same musikarane: Jon Mark på akustisk gitar, Johnny Almond på saksofonar og fløyte, og Stephen Thompson på bass. John Mayall syng, spelar munnspel, gitar og klaverinstrument (inkludert ein moog synthesizer). Den tidlegare Canned Heat-bassisten Larry Taylor er gjesteartist som ekstra bassist på songen «To a Princess,» og improviserer med Thompson i ein uvanleg bass-duett. Utan trommer er rytmen flytande og lydbiletet uvanleg, sjølv for eit John Mayall-album. Songane er alle skrivne av Mayall og handlar hovudsakleg om romansen hans med fotografen Nancy Throckmorton, eit tema han tok opp att på USA Union.

Empty Rooms var den einaste studioinnspelinga med besetninga frå Turning Point, og ho vart oppløyst kort tid etter dette albumet vart spelt inn. Larry Taylor vart derimot verande med Mayall som ein av tre amerikanske musikarar (gitaristen Harvey Mandel, òg tidlegare frå Canned Heat; og den elektriske fiolinist Sugarcane Harris utgjorde resten av den nye besetninga) som spelte på USA Union.

Albumet nådde 33. plassen på den amerikanske Billboard-lista og niandeplassen i Storbritannia.

Innhald

Medverkande
 John Mayall - vokal, munnspel, gitar, klaverinstrument
 Jon Mark - gitar
 Johnny Almond - saksofon, fløyte
 Larry Taylor - bass
 Steven Thompson - bass
og
 Lydteknikarar - Barry Ainsworth, Eddie Kramer, Eddy Offord og John Judnich

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Empty Rooms» frå ,  den 12. juni 2018. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 

Musikkalbum frå 1970
John Mayall-album
Polydor Records-album
Album produserte av John Mayall
Space Norway

Space Norway AS er eit norsk statleg selskap som har til føremål å eiga og leiga ut romrelatert infrastruktur og gjera andre investeringar innan romvirksomhet, herunder eige aksjar i andre selskap med romrelatert verksemd.

Selskapet vart grunnlagt 21. desember 1995 som Norsk romsenter Eigedom AS for å stø opp under Norsk romsenters operative funksjonar.

Space Norway eig Statsat AS, eit selskap som skal handtera norske statlege småsatellitter, og har ein 50 prosent eigardel i Kongsberg Satellite Service sin.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 

Skipingar i 1995
Norske statlege føretak
USA Union

USA Union er eit studioalbum frå 1970 av bluesmusikaren John Mayall med Harvey Mandel på gitar, Larry Taylor på bass og Don «Sugarcane» Harris på fiolin. Albumet vart spelt inn 27. og 28. juli 1970 i Larrabee Studios i Los Angeles og kom ut same året på Polydor.

Mot slutten av 60-åra hadde John Mayall flytta til Laurel Canyon i Los Angeles og hadde blitt kjend med lokale musikarar. Han vart vener med Harvey Mandel og Larry Taylor, som begge nettopp hadde slutta i Canned Heat. Taylor hadde spelt på ein song på det førre albumet til Mayall, Empty Rooms. Med denne nye heilamerikanske besetninga, gjekk Mayall i ei meir jazzaktig bluesretning, som ein først kunne høyre på konsertalbumet The Turning Point. Det uvanlege formatet (elektriske gitarar av Mayall og Mandel, Mayall på piano og munnspel, og med Harris på elektrisk fiolin, Taylor på akustisk og elektrisk bass, og ingen trommer) gav ein unik stil. 

Songane dokumenterer den dåverande romansen mellom Mayall og Nancy Throckmorton, noko han òg song om på Empty Rooms. Ho tok fotografiet for plateomslaget. På turneen som følgde fekk Mayall med seg trommeslagaren Paul Lagos frå Kaleidoscope.

Innhald

Medverkande
 Don «Sugarcane» Harris – fiolin
 Harvey Mandel – gitar
 John Mayall – gitar, munnspel, klaverinstrument, vokal
 Larry Taylor – bassgitar

Produksjon
 Leonard Feather – notat i omslage
 Bob Gordon – fotografi
 John Judnich – lydteknikar
 Tapani Tapanainen – fotografi
 Nancy Throckmorton – fotografi

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «USA Union» frå ,  den 13. juni 2018. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 

Musikkalbum frå 1970
John Mayall-album
Album produserte av John Mayall
Polydor Records-album
Harvey Mandel

Harvey Mandel () er ein USA-amerikansk gitarist kjend for den nyskapande spelestilen på elektrisk gitar. Han har spelt med artistar som Charlie Musselwhite, Canned Heat, The Rolling Stones og John Mayall, før han starta ein solokarriere. Mandel ar ein av dei første rockegitaristane som brukte tapping med to hender på gripebrettet.

Solodiskografi
1968 Cristo Redentor (LP, Philips PHS 600-281)
1969 Righteous (LP, Philips PHS 600-306)
1970 Games Guitars Play (LP, Philips PHS 600-325)
1971 Baby Batter (LP, Janus JLS-3017)
1972 The Snake (LP, Janus JLS-3037), med Don «Sugarcane» Harris
1972 Get Off in Chicago (LP, Ovation OV/1415)
1973 Shangrenade (LP, Janus JLS-3047), med Don «Sugarcane» Harris
1974 Feel the Sound of Harvey Mandel (LP, Janus JLS-3067)
1993 Twist City (CD, Western Front WFE 10022)
1995 Snakes & Stripes (CD, Clarity Recordings CCD-1013)
1997 Planetary Warrior (CD, ESP/Lightyear/WEA, 54215-2)
1997 Emerald Triangle (CD, Electric Snake Productions ESP-9701)
1999 Snake Live (CD, MP3.com)
2000 West Coast Killers (inneheld spor frå 'West Coast Killaz') (CD, MP3.com)
2000 Lick This (CD, Electric Snake Productions)
2003 West Coast Killaz (CD, Electric Snake Productions)
2003 NightFire med Harvey Mandel/Freddie Roulette (CD, Electric Snake Productions NF1470)
2006 Harvey Mandel and the Snake Crew (CD, Electric Snake Productions)
2009 Live at Biscuits & Blues (CD, Electric Snake Productions)
2014 Dragons at Play  (CD, Electric Snake Productions)
2015 Snake Box  (Includes first 5 solo albums plus 'Live at the Matrix' from 1968)(CD, Cleopatra CLP-CD-2100)
2016 Snake Pit   (CD, Tompkins Square TSQ 5296)
2017 Snake Attack (CD, RockBeat Records ROC-3357)
2018 Live at Broadway Studios San Francisco (CD, RockBeat Records)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Harvey Mandel» frå ,  den 13. juni 2018. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad 

USA-amerikanske bluesgitaristar
USA-amerikanske gitaristar
USA-amerikanske rockegitaristar
John Mayall & the Bluesbreakers-medlemmar
Canned Heat-medlemmar
Folk frå Morton Grove i Illinois
Musikarar frå San Francisco
musikarar frå Detroit
Liste over transkjønna og transseksuelle rollefigurar

Lista over transkjønna og transseksuelle rollefigurar, er i alfabetisk orden etter fornamn.

Film og video

Transkvinner

Agrado, i Alt om min mor; Todo sobre mi madre, orig. Spansk film fra 1999 regissert av Pedro Almodóvar. Rollefiguren jobber som prostituert.

Charlotte Beaumont, i Adam est...Eve. Fransk film fra 1954: Ein boksar vert slått ut, og når han vaknar har han allereie bestemt seg at han er ei kvinne. Filmen har ein glad slutt.

Mikaela, i Kle av meg; Undress me; Ta av mig. Denne svenske kortfilm fra 2012, vann Teddy Award ved Berlin internasjonale filmfestival i 2013 for beste kortfilm,  og den ble nominert til Golden Berlin Bear i 2013 .

Muldoon, i Garps verden (1982): Rollefiguren Muldoon (spelt av John Lithgow i ei Oscar-nominert rolle) er ein transkjønna tidlegare utøvar av amerikansk fotboll.

Tanya Peters, i Mannen med den nakne pistol 33 1/3 (1994): Rollefiguren til Anna Nicole Smith, er Tanya Peters, som visar seg mot slutten av filmen å vera ei transkvinne.

Transmenn
Brandon, i Boys Don't Cry (1999): Ein dramafilm om Brandon Teena, ein transmann som vart valdteken og drepen. Hilary Swank, som spelte rollefiguren Brandon, vann Oscar-prisen for beste kvinnelege skodespelar.

Fjernsyn
Crystal Clark, i Våre verste år(Episode 10.16 "Calendar Girl"). Fotomodellen (eller calendar girl) Crystal Clark kommer ut av skapet som transkvinne, på ein nasjonal fjernsynssending.

Tony Sawicki, i Orphan Black.

Dataspel
Cremisius "Krem" Aclassi, i Dragon Age: Inquisition

Teikneseriar og manga
Alysia Yeoh, i Batgirl

Film
Sitronerle

Sitronerle (Motacilla citreola) er ei fargerik lita erle som hekkar i austlegaste Europa og i Asia nord for Himalaya. Ho er ein trekkfugl som lever på det indiske subkontinentet og i Søraust-Asia vinterstid.

Skildring 
Dette er ei lita og slank erle, ca. 15,5 til 17 centimeter. Ho har relativt kortare stjert enn vintererle, men noko lengre enn gulerle som ho elles har mykje likskap med i fjørdrakta. Ho skil seg elles frå andre gule erler med tydelege kvite vengband. Hannfuglar i hekkedrakt har gult bryst og underside, samt heilt sitrongult hovud noko som ingen andre erler syner. Men nakken og nakkeband er svart og ryggen grå som hos linerla. Hoa er litt mindre kraftig gul i hekkedrakta enn hannen. I vinterdrakt får begge grått på kinn og i panne og gulfarga blir bleikare. Hannfuglar av underarten som hekkar i Iran og Afghanistan har meir kontrastrik hekkedrakt med svart rygg og større kvitt felt på vengene i staden for to kvite band.

Dei føretrekk våte habitat ved myrer, innsjøar og elvebredder med buskar av vierslekta, eller grassletter på tundraen. Dei kan hekke frå havnivå og heilt opp til 4600 moh.

Utbreiingsområdet for hekking er frå Finland, Polen og Ukraina i vest over Russland, austover til omtrent Khatangabukta i nordaust, over heile Mongolia og til Hulun Buir-provinsen i nordaustlegaste Kina. I nord hekkar ho på tundraen mot Karahavet. Hekkeområdet strekker seg i sør meir fragmentert i sentrale og austlege Tyrkia og nordlege Iran. Dessutan i delar av Afghanistan og vide område i sentrale og vestlege Kina. Arten har fråvære frå mykje av nordvestlege Russland, til dømes Leningrad oblast, Karelia og Vologda oblast. Vinterkvarteret til sitronerla er meir avgrensa, hovudsakleg det indiske subkontinentet, sørlege Iran, nordlegaste Søraust-Asia og langs sørkysten av Kina.

Mellom 1970 og juni 2018 var det over 230 registreringar av sitronerle på streif i Noreg. Kommunar med flest registreringar er øykommunane Røst og Utsira, dessutan ved Lista, ved Reve i Klepp kommune og i Kragerø kommune. Dei fleste fuglane som kjem til Noreg er ungfuglar om hausten.

Føda vil inkludere vassdyr og larvene deira som dei plukkar frå vassoverflata. Dei kan vade på grunt vatn. På land plukkar dei edderkoppar, tovenger og andre insekt. Dei kan òg hoppe opp og snappe insekt i lufta.

Sitronerler har ofte to kull i året, kvart på 3 til 6 egg. Begge foreldra rugar i 11 og opptil 15 dagar, ungane held seg i reiret til dei er mellom 10 og 13 dagar gamle.

Populasjonen er estimert til mellom 2 og 5 millionar individ og er trudd å vere aukande. Arten er klassifisert som globalt livskraftig.

Kjelder 
Referansar

Bakgrunnsstoff 

Erlefamilien
Streiffuglar i Noreg
Troy Kemp

Troy Kemp () er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Nassau i Bahamas som vart verdsmeister i høgdehopp 1995 i Göteborg med eit hopp på 2,37 m.

Aktiv
Kemp vart med eit hopp på 2,28 m andremann i dei panamerikanske leikane 1987 i Indianapolis, vinnaren Javier Sotomayor frå Cuba tok seg over 2,32 m. Fire år seinare auka Kemp til 2,32 då dei neste panamerikanske leikane fann stad i Habana, men også her hoppa Sotomayor høgre og med sine 2,35 m tok han sigeren framfor Kemp på andreplass. Tre veker etter, under VM 1991 i Tokyo, kom Kemp på delt femteplass med eit hopp på 2,34 m. I den neste verdsmeisterskapen, i Stuttgart 1993, hoppa han nøyaktig like høgt og vart på ny nummer fem.

Den 12. juli 1995 svinga Kemp seg over 2,38 m under eit stemne i Nice, framleis gjeldande (2018) bahamansk rekord i høgdehopp. Fire veker seinare var han ein av fem utøvarar som smaug seg over 2,35 m i finalen under friidretts-VM i Göteborg. På 2,37 m gjekk Kemp som den einaste over lista i andre forsøk. Regjerande verdsmeister og verdsrekordhaldar Javier Sotomayor klarte same høgda i tredje og siste forsøk, men då både Kemp og Sotomayor reiv alle forsøk på 2,39 m kunne Kemp gjere seg klar til å take imot gullmedaljen.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 1987 i Roma: Utslått i kvalifiseringa (2,24 m =nr 17-21)
OL 1988 i Seoul: Utslått i kvalifiseringa (2,19 m =nr 17-21)
VM 1991 i Tokyo: Nr 5 – 2,34 m
OL 1992 i Barcelona: Nr 7 – 2,31 m
VM 1993 i Stuttgart: Nr 5 – 2,34 m
VM 1995 i Göteborg: Gullmedalje – 2,37 m, framom Javier Sotomayor (2,37 m)
OL 1996 i Atlanta: Nr 13 – 2,25 m

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Troy Kemp» frå ,  den 13. juni 2018.  
 

Bahamanske idrettsutøvarar
Deltakarar under sommar-OL 1988
Deltakarar under sommar-OL 1992
Deltakarar under sommar-OL 1996
Høgdehopparar
Julija Nesjtsjarenka

Julija Viktorovna Nesjtsjarenka, fødd Bartsevitsj () er ein kviterussisk tidlegare friidrettsutøvar frå Brest som vart olympisk meister på 100 meter i 2004.

Aktiv

Nesjtsjarenka hadde lite å vise til før ho kom til dei olympiske sommarleikane 2004 i Aten. Her imponerte ho frå fyrste stund ved å vinne sine heat i både forsøket, kvartfinalen og semifinalen på tider under 11 sekundar. I semifinalen gjorde ho sitt livs løp og sette kviterussisk rekord med sine 10,92 sekundar. Også i finalen gjekk det unna, med tida 10,93 vann ho gullmedaljen, høvesvis tre og fire hundredels sekund framom Lauryn Williams frå USA og Veronica Campbell frå Jamaica, dei to andre medaljevinnarane.

Under VM 2005 i Helsinki enda Nesjtsjarenka med tida 11,13 på sisteplassen i 100-meterfinalen. Derimot vann ho ein bronsemedalje i 4 × 100 meter stafett, saman med Natallja Solohub, Alena Neumiarzjitskaja og Aksana Drahun. Året etter vann Nesjtsjarenka og Kviterussland nok ein bronsemedalje på stafetten i EM, då med Natallja Safronnikova på den andre etappen i staden for Solohub.

Etter 2006 lukkast ikkje Nesjtsjarenka å kvalifisere seg til finaleløp i dei store meisterskapane og ho la opp i 2012.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 2002 i München: Utslått i semifinalane på 100 m (11,44 =nr 9)
OL 2004 i Aten: Gullmedaljepå 100 m – 10,93, framom Lauryn Williams (10,96). Nr 5 i 4 x 100 m stafett
VM 2005 i Helsinki: Bronse i 4 x 100 m stafett. Nr 8 på 100 m – 11,13
EM 2006 i Göteborg: Bronse i 4 x 100 m stafett. Nr 6 på 100 m – 11,34
OL 2008 i Beijing: Utslått i semifinalane på 100 m (11,26 =nr 10)
VM 2009 i Berlin: Utslått i 4 x 100 m stafett (44,12 =nr 13)
EM 2010 i Barcelona: Utslått i forsøka på 100 m (11,58 =nr 18). Nr 5 i stafett
EM 2012 i Helsinki: Utslått i semifinalane på 100 m (=nr 16)

Kjelder

Belarusiske friidrettsutøvarar
Sprintarar
Olympiske meistrar for Kviterussland
Belarusiske deltakarar under sommar-OL 2004
Belarusiske deltakarar under sommar-OL 2008
Alfred Yego

Alfred Kirwa Yego () er ein kenyansk tidlegare friidrettsutøvar frå Eldoret som i 2007 vart verdsmeister på 800 meter og vann OL-bronse 2008 og VM-sølv 2009 på same distansen.

Aktiv
Yego vart nummer tre på 800 m i afrikameisterskapen 2006 på Mauritius. Året etter vann han distansen under verdsmeisterskapen i Osaka, der han etter eit regelrett «lureløp» sikra seg gullmedaljen 0,01 sekund framom Gary Reed frå Storbritannia, med alle dei andre finalistane innafor eit halvt sekund bak. I dei olympiske sommarleikane 2008 tok Yego bronsemedaljen på 800 m, 0,12 og 0,17 sekund bak gull- og sølvvinnarane. Nokre veker etter OL spurta han inn til siger i IAAF-finalen på svake 1.49,05.

Nett som i forrige VM vart 800-meteren i Berlin 2009 avslutta med ein forrykande spurt der det stod om hundredelar, ja tusendelar i medaljestriden. Sørafrikanaren Mbulaeni Mulaudzi sikra seg gullmedaljen med 1.45,29, medan Yego og Yusuf Saad Kamel, kenyanar som representerte Bahrain, fekk same tid 1.45,35, men der Yego vart tildelt sølvmedaljen og Kamel bronsen. To veker etter Berlin-VM, den 6. september i Rieti i Italia, sette Yegos landsmann David Rudisha afrikansk rekord på 800 m med 1.42,01, Yego på andreplassen gjorde sjølv sitt livs beste 800-meterløp då han fekk notert 1.42,67.  

Ved afrikameisterskapen 2010 i Nairobi kom Yego på andreplass, heile to sekundar bak suverene David Rudisha.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 2005 i Helsinki: Utslått i forsøka (1.48,72 =nr 30)
VM 2007 i Osaka: Gullmedalje – 1.47,09, framom Gary Reed (1.47,10)
OL 2008 i Beijing: Bronsemedalje – 1.44,82
VM 2009 i Berlin: Sølvmedalje – 1.45,35, bakom Mbulaeni Mulaudzi (1.45,29)
VM 2011 i Daegu: Nr 7 – 1.45,83

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Alfred Kirwa Yego» frå ,  den 13. juni 2018.  
 

Kenyanske mellomdistanseløparar
Kenyanske deltakarar under sommar-OL 2008
Torsten Voss

Torsten Voss () er ein tysk tidlegare friidrettsutøvar og bobkøyrar frå Güstrow i Mecklenburg-Frampommern. Han vart verdsmeister i tikamp i 1987 og tok OL-sølv i same øvinga i 1988. I bobsleigh vart han europameister i firarbob 1998 og 2001 og han vann tre VM-medaljar i øvinga perioden 1995-97. Voss tevla for Aust-Tyskland i friidrett og for det samla Tyskland i bobsleigh.

Friidrett
Voss tok sølv i tikamp i junior-VM 1981. Året etter sette han med 8 387 poeng ny juniorverdsrekord, ein rekord som stod i i 34 år. I 1985 vann han europacupen i tikamp i Krefeld. Etter å ha vorte nummer fire i friidretts-EM 1986, langt unna tettaste medaljestriden, presterte han under verdsmeisterskapen 1987 i Roma sitt livs beste tikamp, med 8 680 poeng slo han nestemann, vesttyskaren Siegfried Wentz med over 200 poeng. I Sommar-OL 1988 tok Voss sølvmedaljen etter å ha oppnådd 8 399 poeng, landsmannen Christian Schenk vann med ein margin på 89 poeng.

Voss var austtysk meister i tikamp 1982, 1983, 1987 og 1990.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1982 i Aten: Braut etter seks øvingar
VM 1983 i Helsinki: Nr 7 – 8 167 poeng
EM 1986 i Stuttgart: Nr 4 – 8 450 poeng
VM 1987 i Roma: Gullmedalje – 8 680 poeng, framom Siegfried Wentz (8 461)
OL 1988 i Seoul: Sølvmedalje – 8 399 poeng, bakom Christian Schenk (8 480)

Bobslede
Frå 1994 tevla Voss i bobsleigh. Både i 1995 og 1996 var han med å vinne VM-bronse i firarbob, høvesvis i Winterberg og i Calgary. I 1996 vann han EM-sølv i øvinga i St. Moritz. Vinteren 1997 tok han og lagkameratane Dirk Wiese, Christoph Bartsch og Michael Liekmeier sølvmedaljen i firarbob ved VM i St. Moritz og på bronsen i EM i Königssee. I 1998 vart Voss og lagkameratane Harald Czudaj, Steffen Görmer og Alexander Szelig europameistrar, medan laget hans enda på åttandeplassen under Vinter-OL i Nagano. Der etter vann Voss i firarbob bronse i EM 1999 i St. Moritz, gull i EM 2001 i Königssee saman med Matthias Benesch, Udo Lehmann og Alexander Szelig. Voss la opp etter han og laget tok bronsen i EM 2002 i Cortina d'Ampezzo.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Torsten Voss» frå ,  den 14. juni 2018.  
 

Tyske friidrettsutøvarar
Tyske mangekjemparar
Tyske bobkøyrarar
Austtyske deltakarar under sommar-OL 1988
Tyske deltakarar under vinter-OL 1998
Bettine Jahn

Bettine Jahn, fødd Gärtz, () er ein tysk tidlegare friidrettsutøvar frå Magdeburg som representerte Aust-Tyskland. Ho vart i 1983 verdsmeister på 100 meter hekk.

Aktiv
Som Bettine Gärtz deltok ho i dei olympiske sommarleikane 1980 i Moskva der ho vart nummer sju på korthekken. To år seinare kom ho på fjerdeplassen i europameisterskapen i Aten, eitt hundredels sekund bak landskvinna Kerstin Knabe på bronseplass.

Den 8. juni 1983 sette Jahn i Berlin austtysk rekord på 100 m hekk med eit løp på 12,42 sekundar, ei tid som 35 år seinare er gjeldande tysk rekord i øvinga. To månader seinare vann ho gullmedaljen på 100 meter hekk, i 2,4 sekundmeter medvind fekk ho notert ei vinnartid på 12,35 sekundar.

Etter som Aust-Tyskland boikotta Sommar-OL 1984, deltok ikkje Jahn i Los Angeles. Etter å ha vorte mor i 1985 prøvde ho fåfengt å nå sitt tidlegare nivå og ho la opp i 1988.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 1980 i Moskva: Nr 7 på 100 m hekk – 12,93
EM 1982 i Aten: Nr 4 på 100 m hekk – 12,55
VM 1983 i Helsinki: Gullmedalje på 100 m hekk – 12,35, framom Kerstin Knabe (12,42)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bettine Jahn» frå ,  den 14. juni 2018.  
 

Tyske hekkeløparar
Austtyske deltakarar under sommar-OL 1980
Transkjønn

Transkjønna personar har ein kjønnsidentitet eller eit kjønnsuttrykk som skil med kjønnet dei vart tillagt ved fødsel. Transkjønn har dels overlappande tyding med transseksuell og kjønnsinkongruens. Omgrepet femner i tillegg til personar med kjønnsidentitet motsett den tildelt ved fødsel (transmenn og transkvinner) også personar som overskrid eller rører seg mellom feminin og maskulin og lever parallelt med, og ikkje innanfor, tokjønnsmodellen. Andre definisjonar av transkjønn har med personar som tilhøyrer eit tredje kjønn, eller ser transkjønna som det tredje kjønnet. 

Å definere seg som transkjønna seier ingenting om seksuell legning: transkjønna har same legningsspekteret som hine og kan definere seg som heteroseksuelle, homoseksuelle, biseksuelle, panseksuelle, aseksuelle, eller avstå frå å setje noko merkelapp på den seksuelle legninga si. Omgrepet transkjønn femner ikkje intersex, ein term som vert brukt om personar som er fødd med fysiske kjønnskarateristika som ikkje passar med den typiske tokjønnsmodellen av kvinnelege og mannlege kroppar. Ein annan term som vert brukt om kjønnsidentitet er cis-kjønn, eit omgrep som vert brukt om personar med kjønnsidentitet eller kjønnsuttrykk som svarer til kjønnet dei var tillagt ved fødsel.

Mange transkjønna opplever kjønnsdysfori, og somme vender seg til lækjarar og helsetenester for å få medisinsk hjelp i form av hormonterapi, kjønnsstadfestande kirurgi og/eller psykoterapi. Det er ikkje alle transkjønna personar som ønskjer slik behandling, medan andre ikkje kan få det av helsemessige grunnar eller fordi dei ikkje har råd.

Det er utbreidd diskriminering av transkjønna i arbeidslivet og når det gjeld tilgang til offentlege tilbod  og helsetenester. Mange stader har ikkje transkjønna lovvern mot diskriminering.

Lovgjeving 

I somme land legg lovverket til rette for at folk kan endre juridisk kjønn og namn slik at det speglar kjønnsidentiteten deira. Kva som kravst for at ein skal få gjere det ymsar frå klår, formell diagnose av transseksualisme til ein diagnose av kjønnsidentitetsforstyrring, til at ein lækjar går god for at personen treng å skifte juridisk kjønn eller har annan kjønnsrolle. I Noreg er det frå 1. juli 2016 opp til ein sjølv å avgjere om ein skal skifte juridisk kjønn. Før 2016 måtte ein diagnostiserast, gjennomgå  medisinsk behandling og late seg sterilisere/kastrere for å få byte juridisk kjønn.

Vidare lesnad
 Kristin Fridtun: Kjønn og ukjønn : ordhistoriske essay, Samlaget 2015, ISBN 9788252188196
 Elsa Almås og Esben Ester Pirelli Benestad: Kjønn i bevegelse, Universitetsforlaget 2007, ISBN 9788215000763

Kjelde
Denne artikkelen bygger på «Transgender» frå ,  den 6. oktober 2018.

Referansar

LHBT