alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Puy de Dôme

Puy de Dôme er ein stor lavadom og ein av dei yngste vulkanane i Chaîne des Puys-området i Massif Central i sørlege delar av det sentrale Frankrike, om lag 10 km frå byen Clermont-Ferrand. Departementet Puy-de-Dôme er kalla opp etter vulkanen.

Ein reknar med at Le puy de Dôme vart danna ved eit einaste utbrot, og har vore utan vulkansk aktivitet dei siste 12000 åra. Han ligg på eit granittplatå i tusen meters høgd, til liks med alle dei andre vulkanane i Chaîne des Puys (Puysfjellkjeda). Denne rekkja av vulkanar, som inneheld mange sinderskjegler, lavadomar og maarar, ligg merkeleg nok langt borte frå kanten til ei kontinentalplate.

Historie 
I det før-kristne Europa var Puy-de-Dôme ein samlingsplass for spirituelle seremoniar. Det vart bygd fleire tempel på toppen, inkludert eit gallo-romersk tempel for guden Merkur. Ruinane av dette vart oppdaga i 1873.

I 1648 viste Florin Périer, etter Blaise Pascal sitt ynskje, Evangelista Torricelli sin teori om at barometriske observasjonar vart skapt av vekta til lufta ved å måle høgda på ei kvikksølvsøyle ved tre forskjellige høgdenivå på Puy de Dôme.

I 1875 vart det bygd eit fysikklaboratorium på toppen. Sidan 1956 har det òg stått ei TDF-antenne (Télédiffusion de France) her. 

I nyare tid har Puy de Dôme stundom vore målgang for etappar i Tour de France. Det var her Raymond Poulidor kjempa med Jacques Anquetil i 1964. Det var òg på denne toppen Eddy Merckx fekk eit slag i magen frå ein tilskodar i 1975.

Turisme 

Puy de Dôme er eit av dei mest vitja områda i Auvergne, og har nesten 500 000 turistar årleg. Området er eit senter for paragliding. Toppen gjev eit flott utsyn over Chaîne des Puys og Clermont-Ferrand.  Det ligg ein restaurant og butikkar på toppen i tillegg til eit turistsenter med informasjon om historie og geologi i området.

Kjelder 
 Scarth, Alwyn; Tanguy, Jean-Claude (2001). Volcanoes of Europe. Oxford University Press. ISBN 0-19-521754-3. 
 Chaîne des Puys på volcano.si.edu

Bakgrunnsstoff 

 Puy-de-Dôme på climbbybike.com

Vulkanar i Frankrike
Fjell i Frankrike
Puy-de-Dôme
Roche de la Muzelle

Roche de la Muzelle er eit fjell i Massif des Écrins i Dauphiné-Alpane i Frankrike.

Bakgrunnsstoff 
 - Ruter på la Muzelle 

Fjell i Frankrike
Fjell i Alpane
Rochemelon

Rochemelon (eller Roche Melon), Rocciamelone på italiensk, er eit fjell i Dei graiiske Alpane på grensa mellom Frankrike og Italia med ei høgd på 3 538 meter. Fjellet ligg 50 km vest for Torino. Rochemelon er det første fjellet i Alpane ein veit som nokon nådde toppen av. 

Bonifacius Rotarius (frå Asti) klatra til toppen av fjellet 1. september 1358 for å setje frå set eit lite metallbilete av Jomfru Maria, som takksemd for at han hadde overlevd fangenskap i Det heilage landet under Korstoga. 

Toppen av Rochemelon er målet for ein tradisjonell pilegrimstur kvart år den 5. august. Ein tre meter høg statue av Jomfru Maria vart reist her i 1899.

Landegrensa mellom dei to landa følgjer i dette området ikkje nøyaktig vasskiljet, og fjelltoppen ligg heilt på den italienske sida, og det same gjer toppen av isbreen glacier de Rochemelon. Dette arealet er om lag 4 km² og utgjer det einaste italienske området som er ein del av nedslagsfeltet til Rhône.

Sidan det er lett å nå fjellet (starten av stien opp til toppen er berre ein 90 minutts køyretur frå Torino) og har ei stor høgd med flott utsyn, er fjellet eit av dei mest vitja i Alpane.

Galleri

Bakgrunnsstoff 
 Roche Melon på SummitPost

Fjell i Frankrike
Fjell i Italia
Fjell i Alpane
Dvergterne

Dvergterne (vitskapleg namn Sterna albifrons) er ein fugl i ternefamilien. 

Ho er ein trekkfugl som hekkar ved kysten og ved vassvegar i innlandet i tropiske og tempererte delar av Eurasia, og overvintrar i  tropiske og subtropiske havområde som kan ligga så langt sør som Sør-Afrika og Australia.
Dvergterna har vore observert som hekkande fugl i Noreg, men ein reknar ikkje med at ho har ein etablert bestand i landet.

Skildring 

Som namnet viser til er dette ei lita terne. Ho blir 21-25 cm lang med eit vengespenn på 41-47 cm. Ho har kvit fjørdrakt og svart hette med ein særmerkt kvit flekk i panna. Det tynne, skarpe nebbet er gulfarga med svart spiss. Også beina er gule. Gulfargen på beina blir blassare om vinteren, då også nebbet endrar farge og blir svart. Dvergterna lager ein høg, lettkjenneleg knirkelyd.

Kjelder 

 Søk i Rødlistebasen 
 Denne artikkelen bygger på «Little Tern» frå ,  den 14. januar 2008.

Bakgrunnsstoff 

Ternefamilien
Streiffuglar i Noreg
Sainte-Baume

Sainte-Baume (la Santa Bauma etter klassisk provençalsk oksitansk skrivemåte og la Santo Baumo etter ein annan variant) er ein fjellrygg som dekkjer delar av departementa Bouches-du-Rhône og Var i Provence sør i Frankrike. Namnet på fjellkjeda tyder «Den heilage grotta», og refererer til ei grotte som Maria Magdalena skal ha budd i.

Topografi 

Sainte-Baume, som ligg nokre tjue kilometer frå middelhavskysten, og soleis i nærleiken av storbyar som Marseille, Aix-en-Provence og Toulon, er den størst og høgaste av fjellkjeda i Provence, danna av sedimentære bergartar som har vorte folda. Fjellkjeda har ei utstrekning på trettifem kilometer i lengda og på om lag femten kilometer i breidda, med ein om lag tretten kilometer lang rygg. Fjelltoppane le Joug de l'Aigle («ørnas åk») på 1 148 meter og le pic de Bertagne («Bertagnetinda») på 1 042 meter er dei høgste punkta langs denne ryggen. Ein tre hundre meter bratt fjellvegg i le Joug de l'Aigle er populær blant fjellklatrarar.

Sainte-Baume-massivet er sett på som det viktigaste vatnreservoaret i regionen. På grunn av det regn- og snørike klimaet i fjella langs middelhavskysten har mange elver utspring her, som l'Huveaune, la Vède, le Peyruis, le Gaudin, le Caramy, l'Issole, le Gapeau, le Fauge og fleire. Dessuten finst det ei stor mengd underjordiske elver og holer med elver, og meir eller mindre tørre grotter.

Maria Magdalena 
Ifølgje franske segner skal Maria Magdalena og bror hennar Lasarus, og Maximinus, ein av dei sytti disiplane, i tillegg til nokre andre av fylgjet, ha reist over Middelhavet i ein liten båt utan ror eller mast etter å ha vorte vist ut av Det heilage landet. Dei kom i land ved ein stad kalla Saintes-Maries-de-la-Mer nær Arles. Maria Magdalena skal ha kome til Marseille og omvende heile distriktet Provence til kristendommen før ho drog seg attende til ei grotte, La Sainte-Baume («Den heilage grotta», baumo på provensalsk), der ho gjorde bot i tretti år. Grotta er ein kristen pilegrimstad med relikviar som vert tilskrive Maria Magdalena.

I førkristen tid skal grotter i området likeeins ha vore nytta til kultiske aktivitetar for ymse heidne guddommar og makter.

Bakgrunnsstoff 

 Miljøvernforeininga Découverte-Sainte-Baume
 Pèlerinage de Marie-Madeleine, pilegrimsvandring til Maria Magdalena 

Fjell i Frankrike
Bouches-du-Rhône
Var
Vignemale

Vignemale (oksitansk: Vinhamala) er det høgaste fjellet i Dei franske Pyreneane med ei høgd på 3 298 meter. Det høgaste fjellet i heile fjellkjeda er Pic Aneto.

Vignemale er namnet på fjellmassivet, som òg strekkjer seg inn i Spania. Det består av fleire fjelltoppar, der dei største er Grande Vignemale eller Pique Longue (3 298 m), Pointe Chausenque (3 204m) og Petit Vignemale (3 032 m). På Vignemale ligg òg den største isbreen i Pyreneane, Ossoue, som er vanleg å krysse på veg til toppen av fjellet. 

Nordveggen på fjellet er bratt og vanskeleg å klatre. 

Grev Henry Russell, ein eksentrikar frå viktoriatida, hadde ein livslang lidenskap for fjellet. 

Hautes-Pyrénées
Fjell i Frankrike
Pyreneane
Olan

Pic d'Olan er eit fjell i Dauphiné-Alpane i Dei franske Alpane med ei høgd på 3 564 moh i hjarte av Écrins nasjonalpark. Rundt fjellet ligg dalane Valgaudemar, Valjouffrey og Vénéon.

Den første klatringa vart gjort av Ch. Roderon og A. Cust i august 1880

Olan består av granitt i botn med ei lag gneis på toppen.

Fjell i Alpane
Fjell i Frankrike
Royal Air Force

Royal Air Force (det kongelege britiske luftforsvaret, RAF) er flyvåpenet til Storbritannia. RAF er det eldste sjølvstendige flyvåpenet i verda, det vart skipa 1. april 1918 ved at Royal Flying Corps og Royal Naval Air Service vart slegne saman.

Etter verdskrigen vart RAF mykje redusert i storleik, men bygd opp att og fornya i åra før andre verdskrigen. Her spela RAF ein viktig rolle, ikkje minst i slaget om Storbrittania.

Gjennom den kalde krigen tok RAF del i forsvaret av Europa mot ein invasjon frå Sovjetunionen. I denne tida hadde RAF kapasitet til å bruke atomvåpen.

I dei siste åra har RAF delteke i fleire krigar og fredsbevarande aksjonar ulike stader i verda, til dømes Kosovo, Afghanistan og Irak.

Det britiske forsvaret
Flyvåpen
Skipingar i 1918
Massif du Vercors

Vercors er eit platå i departementa Isère og Drôme i austlege delar av Frankrike. Fjellkjeda er ein del av Préalpes. Ho ligg vest for Dauphiné-Alpane, med elvane Drac og Isère i mellom. Den austlege fjellsida grensar opp mot Grenoble. Ho består av fleire skisenter, der Villard-de-Lans er det største.

Dei høgaste toppane på Vercors er: 
 Grand Veymont (2 346 m)
 Grande Moucherolle (2 284 m)
 Mont Aiguille (2 086 m)
 Moucherotte (1 901 m)

Den andre verdskrigen 
Under den tyske okkupasjonen av Frankrike under den andre verdskrigen omkom mange frå den franske motstandsrørsla under kampar i 1944 på platået. Etter dette vart landsbyar på platået frisett frå tyskarane. I juni 1944 vart det erklært for Republikken Vercors, den første demokratiske staden i Frankrike sidan byrjinga av den tyske okkupasjonen i 1940.
5. juni 1944 vendte den franske regjeringa i London seg til folket i Vercors, og bad dei ta til våpen og kjempe mot den tyske hæren som var på veg til Normandie.
Som følgje av dette landa tyske fallskjermjegarar på platået og slo brutalt ned på opprøret og terroriserte busetnaden på platået med valdtekt og tortur. 600 franskmenn omkom. 

Fjellkjeder i Frankrike
Fjellkjeder i Alpane
Drôme
Isère
Platå i Europa
Cotentin

Cotentin, eller Cherbourghalvøya er ei halvøy i Normandie som dannar den nordvestlege kysten av Frankrike. Ho stikk seg ut i Den engelske kanalen mot Storbritannia. Vest for halvøya ligg Kanaløyane. 

Halvøya høyrer til departementet Manche, i regionen Basse-Normandie.

Geografi 
Halvøya er ein del av Armoric-massivet, og ligg mellom elvemunningen til Vire og bukta Mont Saint Michel. Ho er delt i tre delar: Neset La Hague, Cotentinpasset og dalen til elva Saire (Val-de-Saire). Halvøya utgjer mesteparten av departementet Manche.

Den største byen på halvøya er Cherbourg på nordkysten, her det går båtar over Kanalen. 

Andre byar og landsbyar er: Coutances, Barfleur, Saint-Lô, Bricquebec, Granville, Barneville-Carteret, Carentan og Avranches.

Vestkysten av halvøya, kjend som la Côte des Îles, ligg mot Kanaløyane, og det går ferjesamband frå Carteret og Granville til øyane (inkludert Chausey).

Utanfor kysten til halvøya ligg mellom anna øyane Tatihou og Îles Saint-Marcouf.

Historie 
Byen som i dag heiter Coutances var hovudstad i Unelli, ei gallisk stamme, og fekk namnet Constantia i 298 av den romerske keisaren Constantius Chlorus. Heile halvøya, på latinsk kalla pagus Constantinus, varst så kalla Cotentin.

Før det vart laga moderne vegar, var halvøya nesten utilgjengleg om vinteren fordi store myrområde flauma over dei lågareliggande områda på sjølve neset, slik at Cotentin stundom har vorte kalla ei øy gjennom historia. 

Byen Valognes var fram til Den franske revolusjonen ein sosial ferieby for aristokratar, og fekk tilnamnet «Normandie sitt svar på Versailles». Det er lite igjen av dei store husa og châteaux, på grunn av kampane her under Operasjon Overlord i 1944. Det sosiale livet her vart skildra i romanane til Jules Barbey d'Aurevilly, som sjølv var frå området. 

Slaget ved La Hougue fann stad i 1692 ved Saint-Vaast-la-Hougue nær Barfleur.

Geografi i Normandie
Halvøyar i Frankrike
Cap Fréhel

Cap Fréhel er ei halvøy i Côtes-d'Armor, nord i Bretagne i Frankrike, som strekkjer seg ut frå Côte d'Émeraude og ut i Golfe de Saint-Malo. Det ligg ingen byar eller landsbyar på halvøya, men mellom anna to fyr. Det eine er frå 1600-talet, og det andre frå 1950. Neset ligg 8,5 km frå byen Fréhel.

Halvøya er omringa av klipper, slik at det er vanskeleg å nå ho frå sjøen. Heile terrenget er dekt av lyngheier og myrområde, slik at det er vanskeleg å byggje noko her.

Bakgrunnsstoff 

Halvøyar i Frankrike
Côtes-d'Armor
Mosel

Mosel (fransk Moselle, tysk Mosel, luxembourgsk Musel, nederlandsk Moezel, frå latinsk Mosella, «litle Maas») er ei elv som renn gjennom Frankrike, Luxembourg og Tyskland. Ho er ei av sideelvane til Rhinen frå venstre, og dei møtest ved Koblenz. Elva har gjeve namn til to franske departement: Moselle og Meurthe-et-Moselle.

Geografi 
Elva har sitt utspring på vestsida av Ballon d'Alsace i Vogesane. Mosel renn gjennom regionen Lorraine, vest for Vogesane. Etter kvart renn ho inn i Tyskland, og Moseldalen dannar området mellom fjellregionane Eifel og Hunsrück. Den totale lengda hennar frå utspringet til munningen er om lag 545 km. 

Av byar og landsbyar langs Mosel finn ein: 
 i Frankrike: Épinal, Toul, Pont-à-Mousson, Metz og Thionville
 i Luxembourg: Grevenmacher og Remich
 i Tyskland: Trier, Bernkastel-Kues, Cochem og Koblenz

Sideelvar 
Frå venstre:
Madon,
Terrouin.
Esch,
Rupt de Mad,
Orne,
Fensch,
Gander,
Syre,
Sûre,
Kyll,
Salm,
Lieser,
Alf,
Endert,
Brohlbach,
Elzbach.

Frå høgre:
Moselotte,
Vologne,
Meurthe,
Seille,
Saar,
Olewiger Bach,
Avelsbach,
Ruwer,
Feller Bach,
Dhron,
Ahringsbach,
Kautenbach,
Lützbach,
Flaumbach,
Altlayer Bach,
Baybach,
Ehrbach.

Økonomi 
Moseldalen mellom Nancy, Metz og Thionville er eit industriområde med kolgruver og stålframstilling. 

Mosel er gjort framkommeleg for store lasteskip frå Rhinen i Koblenz og opp til Neuves-Maisons, sør for Nancy. For mindre skip er elva forbunde til andre delar av Frankrike via Canal de l'Est og Canal de la Marne au Rhin. 

Moseldalen er kjend for sine vakre omgivnadar og den gode vinen som vert produsert her, mellom anna i vinområdet Mosel-Saar-Ruwer. Dei mest kjende vinane som vert produsert her er Riesling, Elbling, Müller-Thurgau og Kerner. Den tyske delen av Mosel er ein populær turiststad.

Litteratur 
Mosel vart hylla i Mosella, eit romersk dikt av Ausonius frå antikken. På 1900-talet vart elva og den lokale historia til byane langs breidda av ho skildra av den britiske reiseforfattaren Roger Pilkington.

Slott 
 Burg Thurant: Nær landsbyen Alken står Thurant slott, som vart bygd på 1200-talet. Det er det einaste tvillingtårna slottet langs Mosel. 
 Burg Eltz: Familien von Eltz sitt slott, som går tilbake til 1500-talet. Det er framleis privateigd, men er ope for turistar. 
 Burg Pyrmont: Dette slottet frå 1200-talet vart omforma og utvida fleire gongar under barokken
 Cochem-slottet: Slottet i Cochem vart opphavleg bygd på 1000-talet, men vart totalt øydelagd av franske soldatar i 1869. Det noverande slottet vart bygd opp att på 1800-talet. 
 Burg Bischofstein: På andre sida av elva frå byen of Burgen står dette slottet frå 1200-talet. Det vart øydelagd under Den pfalziske tronfølgjekrigen, men rekonstruert og er i dag ein tilfluktsstad for Fichte Gymnasium i Krefeld.

Bakgrunnsstoff 

 Die Mosel
 www.mosel.com

Elvar i Luxembourg
Elvar i Tyskland
Elvar i Frankrike
Geografi i Grand Est
Sideelvar til Rhinen
Victoria på Seychellane

Victoria (òg kalla Port Victoria eller Mahé) er hovudstaden på Seychellane og ligg nordaust på øya Mahé. Byen vart først oppretta som sete for det britiske kolonistyret. Folketalet er 24 970 (2002), om lag ein tredel av det totale folketalet på Seychellane. Flyplassen heiter Seychelles International Airport (fullført i 1971).

Dei fremste eksportvarene til Victoria er vanilje, kokosnøtter, kokosolje, skjelpaddeskjel, såpe og guano.

Turistattraksjonar i byen er mellom anna eit klokketårn bygd som etterlikning av det på Vauxhall Bridge i London, tinghuset, Victoria botaniske hage, Victoria nasjonale historiske museum, Victoria naturhistoriske museum og Sir Selwyn Selwyn-Clarke-marknaden. I byen ligg og nasjonalstadionet og eit polyteknisk institutt. Rett aust for byen ligg den indre hamna, der tunfisk-fiske og hermetisering er ein stor lokal industri. Ei av dei største bruene i Victoria vart øydelagd av jordskjelvet i Indiahavet 2004.

Stor-Victoria omfattar åtte av dei 25 distrikta på Seychellane:
 La Riviere Anglaise (English River)
 Mont Buxton 
 Saint Louis 
 Bel Air 
 Mont Fleuri 
 Roche Caiman 
 Les Mamelles 
 Plaisance

Hovudstader i Afrika
Byar på Seychellane
Hamnebyar i Afrika
Hamnebyar i Indiahavet
Eastern Cape

Eastern Cape er ein provins i Sør-Afrika. Hovudstaden er Bhisho, men dei to største byane er Port Elizabeth og East London. Arealet til Eastern Cape er 169 580 km² og folketalet 6 436 761 (2001). Provinsen vart danna i 1994 av dei gamle «sjølvstendige» bantustanane Transkei og Ciskei og den austlege delen av Kapp-provinsen. Namnet «Cape» viser til Kapp det gode håp.

87,6 % av folket i Eastern Cape er svarte afrikanarar, 7,4 % er av blandingsrase («farga»), 4,7 % kvite og 0,3 % asiatar. 83 % av folket er xhosa-talande. Eastern Cape er fødestaden til fleire framtedande sørafrikanske politikarar, som Nelson Mandela, Oliver Tambo, Walter Sisulu, Govan Mbeki, Raymond Mhlaba, Robert Mangaliso Sobukwe, Chris Hani, Thabo Mbeki, Steve Biko og Charles Coghlan.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Eastern Cape» frå , den 7. mars 2013. 
 

 
Provinsar i Sør-Afrika
Western Cape

Western Cape er ein provins i Sør-Afrika. Hovudstaden er Cape Town, arealet er 129 370 km² og folketalet 4 524 335 (2001). Provinsen vart danna i 1994 av den vestlege delen av Kapp-provinsen. 26,7 % av folket er svarte afrikanarar, 53,9 % er «farga» («blandingsrase»), 18,4 % kvite og 1,0 % asiatar. 55,3 % av folket er afrikaans-talande, og 23,7 % er xhosa-talande.

Provinsar i Sør-Afrika
Saar

Saar (fransk: Sarre) er ei elv nordaust i Frankrike og vest i Tyskland, og ei av sideelvene til Mosel frå høgre. Ho har sitt utspring i Vogesane på grensa mellom regionane Alsace og Lorraine, der dei to elvene Sarre Rouge og Sarre Blanche renn i hop ved Lorquin. Begge desse elvane har sitt utspring nær Mont Donon, den høgaste toppen nord i Vogesane. Etter 246 km (126 km i Frankrike og 120 km i Tyskland) munnar Saar ut i Mosel ved Konz (Rhineland-Palatinate). Saar har eit nedslagsfelt på 7 431 km², og vatnet her renn via Mosel ut i Rhinen og Nordsjøen. 

Tidlagere var Saar svært viktig for industrien i Saarland, som dreidde seg om kol, jern og stål. Råmateriale og ferdige produkt vart skipa på elva og vidare via Mosel til Rhinen og til dømes til Ruhrgebiet eller Rotterdam. 

Saar renn gjennom følgjande departement i Frankrike, delstatar i Tyskland og byar: 
 Moselle (F): Abreschviller (Sarre Rouge), Lorquin, Sarrebourg, Fénétrange
 Bas-Rhin (F): Sarre-Union
 Moselle (F): Sarralbe, Sarreguemines
 Saarland (D): Saarbrücken, Saarlouis, Dillingen, Merzig
 Rhineland-Palatinate (D): Saarburg, Konz.

På breidda av Saar ligg verdsarvstaden Völklinger Hütte. Ved Mettlach passerer Saar gjennom dei kjende Saar-svingane.

Viktigaste sideelvar 
 Blies
 Nied
 Prims

Bakgrunnsstoff 

Elvar i Tyskland
Elvar i Frankrike
Geografi i Grand Est
Nied

Nied er ei elv i Lorraine i Frankrike og Saarland i [Tyskland], og ei av sideelvane til Saar frå venstre. Ho har sitt utspring der elvane Nied Allemande («Tyske Nied») og Nied Française («Fransk Nied») renn i hop ved Condé-Northen. 

Nied Française er den største av dei to, og er 50 km lang, med kjelde nær Morhange. Ein annan by langs Nied Française er Pange. Nied Allemande er 57 km lang med utspring i Seingbouse, aust for Saint-Avold. Ein annan by ved Nied Allemande er Faulquemont. 

Resten av Nied er 55 km lang, der 16 km renn i Tyskland. Ho renn gjennom Bouzonville og munnar ut i Saar ved Rehlingen-Siersburg.

Elvar i Tyskland
Elvar i Frankrike
Tine BA

TINE BA  er morselskapet i  samvirkekonsernet TINE Gruppa som òg er eigar av varemerket Tine. Kjerneverksemda er produksjon og sal av mjølk, ost og andre meieriprodukt  i Noreg og i utlandet. 

TINE Gruppa består av mange heil- og deleigde dotterselskap, med ialt 5 353 tisette og ei årleg omsetjing på 14,7 milliardar kroner. Som eit samvirkeføretak er TINE BA eigd av om lag 18 000 mjølkeprodusentar over heile landet.

Historie
Grunnlaget for meierisamvirket i  Noreg vart lagt i Nord-Østerdalen i 1881.  Då gjekk dei fleste meieria i området saman i éin organisasjon uner namnet «Meieriforeningen».   Dette første varige organisatoriske meierisamarbeidet på landsbasis er rekna som starten på TINE. Ein forløpar for dette meierisamvirket var Rausjødalen meieri i Tolga, som var i drift frå 1856 til 1858.

Selskapet var etablert i 1928 som «Norske Meieriers Eksportlag». Frå  1942 skifta  selskapet namn til «Norske Meieriers Salgssentral» og frå 1984 «Norske Meierier». TINE vart teke i bruk som varemerke for meierisamvirket i 1992. 

TINE er ei av 15 landsdekkande samvirkeorganisasjonar som er medlem av interesseorganisasjonen Norsk Landbrukssamvirke.  Landbrukssamvirket har i etterkrigstida spela ei nøkkelrolle ved gjennomføringa av den norske landbrukspolitikken.

Regionale meieriselskap og dotterselskap
 TINE Meieriet Nord BA
 TINE Meieriet Øst BA
 TINE Meieriet Sør BA
 TINE Meieriet Vest BA
 TINE Midt-Norge BA

Konsernet eig desse dotterselskapa:
 Norseland Inc.
 Small People AS
 FellesJuice AS
 Diplom-Is AS
 Ostecompagniet AS
 Maritex AS

Tine har i tillegg mindre eigardelar i ei rad andre selskap.

Kjelder

Referansar

Bakgrunnsstoff
tine.no. Offisiell nettstad.

 
Skipingar i 1928
Norske kooperativ
Norske meieriføretak
Norsk landbruk
Samvirkelag i norsk landbruk
Blies

Blies er ei elv sørvest i Tyskland (Saarland) og nordaust i Frankrike (Moselle), og er ei av sideelvane til Saar frå høgre. Blies har sitt utspring frå tre kjelder i fjella Hunsrück nær Selbach i Tyskland. Ho er om lag 100 km lang, og munnar ut i Saar ved den franske byen Sarreguemines. Ho renn gjennom Sankt Wendel, Neunkirchen og Blieskastel (ein av fleire hundre landsbyar kalla opp etter elva). Den nedre delen av elva dannar grensa mellom Frankrike og Tyskland. 

Elvar i Tyskland
Elvar i Frankrike
Alzette

Alzette (luxembourgsk Uelzecht, tysk Alzig) er ei elv med ei lengd på 73 km i Frankrike og Luxembourg. Ho er ei av sideelvane til Sûre frå høgre.

Ho har sitt utspring i Thil nær landsbyen Villerupt i departementet Meurthe-et-Moselle i Frankrike. Ho kryssar grensa til Luxembourg etter eit par kilometer. Ved Lameschmillen (nær Bergem) renn ho i hop med elva Mess. Ho renn vidare gjennom dei luxembourgske byane Esch-sur-Alzette, Luxembourg by og Mersch, og munnar ut i Sûre nær Ettelbruck.

Sûre er igjen ei av sideelvane til Mosel.

Elvar i Luxembourg
Elvar i Frankrike
Orne i Lorraine

For elva Orne i Normandie, sjå Elva Orne

Orne er ei elv i Lorraine, nordaust i Frankrike, og ei av sideelvane til Mosel frå venstre. Ho har sitt utspring i åsane nordaust i Verdun. Ho renn austover og munnar ut i Mosel nær Mondelange, mellom Metz og Thionville.

Orne renn gjennom følgjande departement og byar:
 Meuse: Étain 
 Meurthe-et-Moselle: Jarny, Homécourt
 Moselle: Rombas, Richemont

Elvar i Frankrike
Moselle
Meurthe-et-Moselle