alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Lara-Isabelle Rentinck

Lara-Isabelle Rentinck () er ein tysk skodespelar og modell. I 2005 vann ho Deutscher Fernsehpreis og Gullrosen frå Underholdningsfestivalen i Montreux som ein del av serien Verliebt in Berlin i kategorien «beste daglege serie». I 2016 var ho modell for Playboy.

Filmar 
 Jerry Cotton (2009)
 EQ Emotionale Intelligenz (2008–2009)
 Mord ist mein Geschäft, Liebling (2007)
 24berlin (2004)

TV 
 Verliebt in Berlin (2005–2007)
 Verliebt in Berlin – Das Ja-Wort (2006)
 Die Geschichte Mitteldeutschlands – Glück ohne Ruh' – Goethe und die Liebe (2008)
 Die 25. Stunde – Feuerteufel (2008)
 SOKO 5113 – Flüchtige Liebe (2009)
 Hallo Robbie! – Altlasten (2009)
 Der Landarzt – Intrige mit Folgen (2009)
 Mord ist mein Geschäft, Liebling (2009)
 Barbara Wood – Karibisches Geheimnis (2009)
 Notruf Hafenkante – Falsche Töne (2009)
 Killerjagd. Töte mich, wenn du kannst (2009)
 Marienhof (2011)
 Küstenwache (2011–2016)
 Der letzte Bulle – Zur Kasse, Schätzchen (2012)
 Kripo Holstein – Mord und Meer (2013)
 Akte EX - Zum Sterben Schön (2014)
 Die Rosenheim-Cops – In Schönheit sterben (2015)
 Letzte Spur Berlin - Unantastbar (2016)

Teaterskodespel 
 Kamasutra will gelernt sein (som Sybille Lohmeier, 2009, Komödie Dresden)
 Ferienheim Bergkristall - Gäste, Gauner und Gespenster (som Kitty Bang, 2007-2008, Komödie Dresden)

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 
 

Tyske skodespelarar
Folk frå Berlin
Bakteriocytt

Bakteriocyttar er ein type seller som finst i ei rad insektordenar og som er spesialiserte for å husa bakteriar. Bakteriocyttar kan danna eit eige organ, bakteriomet. Bakteriane som lever i bakteriocyttar kan gje insektet føremoner og er ei form for symbiose (endosymbiose).

Kjelder 

Dyreceller
Sametingspresident

Sametingspresidenten er den øvste politiske leiaren i det norske sametinget og den høgste tillitsvalde blant samane i Noreg.

Val av sametingspresident 
Sametinget baserer verksemda si på parlamentarisme, og sametingspresidenten verd vald ved fleirtalsval i plenum i Sametinget. Deretter peiker sametingspresidenten ut fire medlemmer til Sametingsrådet blant representantane i Sametinget.

Sametingspresidenten og dei andre medlemmene i Sametingsrådet trer ut av plenum og vert erstatta av varaane sine så lenge dei sit i Sametingsrådet. Medlemmene i Sametingsrådet deltar difor ikkje i komitéane i Sametinget eller på vis i den politiske behandlinga av saker i Sametinget.

Makta til sametingspresidenten 
Makta og myndigheita til sametingspresidenten vert avleia av at presidenten er den øvste formelle leiaren for Sametinget, og den formelle makta til presidenten er definert indirekte av samelova og direkte av arbeidsordenen til Sametinget. Mykje av den formelle og uformelle makta til Sametinget er framleis under utarbeiding. Noko av makta til presidenten er eit resultat av etablert praksis sidan opninga av det første Sametinget i 1989.

Myndigheita til Sametinget omfattar mellom anna daglig styring av Sametingsrådet og administrasjonen til Sametinget.

Sametingspresidentar

Sjå òg 
 Sametingsval

Det norske sametinget
Sagrada Família

Temple Expiatori de la Sagrada Família, til dagleg Sagrada Família (Den heilage familie), er ein romersk-katolsk basilika i Barcelona, teikna av den katalansk-spanske arkitekten Antoni Gaudí. Gaudí sitt arbeid med kyrkje-bygninga er del av UNESCO sin verdsarv. I november 2010 vart kyrkja vigd til basilika av pave Benedikt XVI.

Bygginga av Sagrada Família tok til i 1882. Gaudí tok over leiinga i 1883 då den opphavlge hovudarkitekten gjekk av. Gaudí endra byggestilen kraftig, han utforma ein særeigen arkitektonisk stil der han kombinerte former inspirert av både gotikken og jugendstilen. 

Mindre enn ein fjerdedel av bygninga stod ferdig då Gaudí døydde i 1926. Framdrifta i byggearbeidet gjekk sakte, etter som det var basert på midlar innsamla frå private. Arbeidet stoppa opp under den spanske borgarkrigen og kom så smått i gang att i 1950-åra. Fyrst i 2010 stod bygninga halvferdig. Planen er at Sagrada Família skal stå ferdig i 2026, hundre år etter Gaudís død.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sagrada Família» frå ,  den 12. mars 2017.  
 

Kyrkjer i Spania
Byggverk i Barcelona
Verdsarv i Spania
Umm Qarn

Umm Qarn er ein busetnad i Qatar i kommunen Al Daayen.

Busetnaden har fått namnet sitt frå den lokale geografien. «Umm Qarn» tyder «mora til den flate åsen».

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Umm Qarn» frå ,  den 12. mars 2017. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Umm Qarn: Qatar, Geographic.org

Busetnader i Al Daayen
Al Khor
Mjellfonn

Mjellfonn eller mjøllfonn er ei snøfonn der snøen er laus. Fonnene blir ofte utløyste som snøras midtvinters når vêret er kaldt. Mjølfonnene er vanskelege å forutseie. Framom fonna er det eit kraftig vinddrag. I bratte fjellsider kan fonna gå ut frå fjellsida.

Referansar

Snø
Snøras
Al Ghuwariyah

Al Ghuwariyah (الغويرية) er ein by i Al Khor kommune i Qatar. Al Ghuwariyah var ein gong ein eigen kommune i Qatar før han vart slått saman med Al Khor kommune, som ligg i aust, i 2004.

I vest grensar Al Ghuwariyah til kysten av Persiabukta. På land grensar han til kommunane Madinat ash Shamal i nord, Al Khor kommune i aust og Al Jumaliyah i sør.

Demografi
Kommunen har hovudsakleg vore busett av Al-Naimi-stamma frå Qatar sidan tidleg i 1920-åra.

Tabellen syner folketal i Al Ghuwariyah. I 2010 hadde byen 4 834 innbyggjarar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Al Ghuwariyah» frå ,  den 12. mars 2017. 
 oppgav desse kjeldene:

Busetnader i Al Khor
Senec

Senec (tysk Wartberg, ungarsk Szenc) er ein by i Slovakia med vel 18 000 ibuarar. Byen ligg vest i landet, 25 km nordaust om hovudstaden Bratislava. Befolkningna består av slovakarar, ungararar (21%) og tsjekkarar. Før andre verdskrigen var 92 % av bybuarane ungararar. Etter verdskrigen vart omlag halvparten av dei etniske ungararane forflytta til Ungarn gjennom ein folke-utvekslingsavtale mellom Tsjekkoslovakia og Ungarn.

Senec er i dag særleg kjend som eit turistmål i sommarmånadene.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Senec (okres Senec)» frå ,  den 12. mars 2017.  
 

Byar i Slovakia
Utropet eia

Eia er ein interjeksjon som kan tyda 'akk' eller 'å'. Ordet har truleg kome til norsk gjennom dansk og tysk frå latin-gresk. Det blir også skrive eja.

Ordet eia er ein del brukt i salmar, og finst i utrop som eia meg! ('jøye meg!').

Ein finn eia brukt i nokre julesongar som «Eg synger jolekvad» og i den tysk-latinske originalversjonen  «In dulci jubilo». Andre tyske julesongar som bruker ordet er 
«Singen wir mit Fröhlichkeit», «Zu Bethlehem geboren», «Vom Himmel hoch, o Engel, kommt» og «Wie schön leuchtet der Morgenstern».

Andre salmar som bruker ordet er den opphavleg danske «Eia, mitt hjerte inderlig jubilerer» av Elle Andersdatter. Salmen frå 1695 er brukt både i Danmark, Noreg og Sverige.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Eia (Interjektion)» frå ,  den 12. mars 2017.  
 

Latinske ord og uttrykk
Interjeksjonar
Varden

Varden er ei avis som kjem ut i Skien. Avisa vart grunnlagd i 1874 av Johan C.T. Castberg, som redigerte Varden til 1884. Fram til 1888 kom Varden ut to gongar i veka, deretter tre gonga vekentleg til avisa vart dagblad i 1895.

Varden var privateigd til 1918. Sidan har ulike selskap eigd avisa, frå 2013 Agderposten.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Varden» frå ,  den 12. mars 2017.  
 

Norske aviser etter namn
Aviser i Vestfold og Telemark
Skipingar i 1874
Eia Uus

Eia Uus () er ein estisk forfattar fødd i Haapsalu.

Liv 

Eia Uus var fire år i Thailand medan ho voks opp. Ho studerte seinare engelsk filologi og estisk litteratur i Tallinn, og tok magistergrad i 2012. Ho har også budd eit år i Frankrike. Uus har arbeidd i eit reklamebyrå og som omsetjar frå engelsk.

Virke 
Eia Uus debuterte med Kuu külm kuma, ein klassisk utviklingsroman som handlar om ein manisk-depressiv kostskuleelev i Thailand. For å illustrera sinnstilstanden hennar blir kvart kapittel opna med eit sitat av Sylvia Plath. I den neste bokasi skildra ho livet til unge intellektuelle.

Uus har også skrive reisebøker omg Frankrike og Paris.

Prisar og utmerkingar
 2006 Eduard Vilde-prisen

Utgjevingar 
 Kuu külm kuma ('Det kalde måneskinnet'). Tallinn: Varrak 2005. 271 S.
 Kahe näoga jumal ('Guden med to andlet'). [Tallinn]: Pegasus 2008. 187 S.
 Minu Prantsusmaa ('Mitt Frankrike'). Tartu: Petrone Print 2013. 326 S.
 Aasta Pariisis ('Eit år i Paris'). Tallinn: Ajakirjade Kirjastus 2014. 263 S.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Eia Uus» frå ,  den 12. mars 2017.

Bakgrunnsstoff 
 Kerti Tergem: Klaaspärlimäng klaaskupli all, i: Looming 1/2006, S. 133-135.
 Nädala portree — Eia Uus: kirjandus on ainus asi, mida ma tahan teha (estisk), intervju i Estonian World Review 17. november 2006.
 Eia Uus: leppimine tuleb iseenesest ja õigel ajal (estisk), intervju i Eesti Päevaleht 6. juni 2008.

Estiske forfattarar
Folk frå Haapsalu
Espanolaspottefugl

Espanolaspottefugl (Mimus macdonaldi) er ein spottefugl i familien Mimidae. Han er endemisk til Española, ei av Galápagosøyane i Ecuador. Han er ein av fire nært nærskylde spottefuglartar som er endemiske til øygruppa. Espanolaspottefuglar lever i tørre biotopar og er altetande, sjølv om dei først og fremst er ein predator eller åtseletar. Arten har ein høg territorial sosial struktur og har ikkje frykt for menneske. Han er den einaste spottefuglarten på Galápagos som Charles Darwin ikkje observerte eller samla på reisa med HMS «Beagle».

Skildring 
Dette er den største spottefuglarten på Galápagosøyane, 25,5-28 centimeter i kroppslengd og gjennomsnittsvekt på 65 og 76 gram for høvesvis hoer og hannar. Kjønna er elles like. I likskap med andre spottefuglartar på øygruppa, har denne arten ein marmorert grå og brun fjørdrakt med ein lys, nær kvit buk med uklåre bruke markeringar på brystet og på flankane. Ein lang hale og lange bein gjev fuglen den karakteristiske utsjånaden. Arten har eit svært langt og nedbøygd, tynt nebb, egna til å flytte på sjøfuglegg, faktisk har han det største nebbet av alle spottefuglar på øygruppa. Spottefuglane på Galápagos er mest knytt til bahamasspottefugl (Mimus gundlachii), og andre artar i Karibia og Mellom-Amerika, trass nærare geografisk nærleik til langhalespottefugl på fastlandet.

Det naturlege habitatet er tørr, kystnær krattskog, vegetasjon med spreidde trevekstar, inkludert treliknande kaktusar.

Espanolaspottefugl har altetande kosthald, men er først og fremst ein predator på smådyr og ein åtseletar. Dei vil ete skadde sjøfuglegg, og kan opne egg med det kraftige nebbet. Dessutan kan dei ete frå døydde dyr og åtsel lagt ned av andre rovdyr, som galápagoshauk. Nokre gonger kan dei ta for seg av blod frå opne sår hos sjøløver og frå iguanar, og elles kor det er tilgjenge på blod. Dei kan òg plukke midd frå både landiguanar og sjøiguanar.

Fuglen kan virke nysgjerrig, og har ingen naturleg frykt for menneske.

Fuglane har ein sterk sosial struktur organisert i familiegrupper. Som svært territoriale, vil fuglane samarbeide i jakta innanfor området sitt og dessutan forsvare det mot andre grupper. Lågare rangerte medlemmar av gruppa bidrar til å hjelpe med omsut for nye ungekull.

Espanolaspottefugl er kategorisert som sårbar i naturen av Birdlife International, hovudsakleg på grunn av det avgrensa utbreiingsområdet. Den skjøre økosystemet og høg risiko for ugunstige vêrforhold gjer arten spesielt utsett for nedgang i populasjonen. Det er anslått at det er 600-1700 individ igjen i naturen.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Española Mockingbird» frå ,  den 12. mars 2017.  
 
Referansar

Bakgrunnsstoff 

spottefuglfamilien
Fuglar endemiske til Galápagosøyane
Engebret-rørsla

Engebret-rørsla (vanlegare: Engebret-bevegelsen) var eit nettverk av kvinnelege journalistar i Oslo. Nettverket eksisterte i rundt ti år frå det første møtet hausten 1974. Det siste møtet i regi av rørsla vart halde 18. mars 1985.

Namnet fekk dei frå Engebret Café, den gamle samlingsstaden for Oslo-journalistane, der møta vart haldne. Dei fem journalistane som tok initiativ til nettverket, var Gerd Benneche (Dagbladet); Reidun Kvaale (Aftenposten); Gerda Vislie (Aftenposten); Anne Lise Stafne (Dagbladet) og Harriet Eide (Dagbladet). 
Invitasjonen til første møte kom gjennom ein liten annonse i fagbladet Journalisten, oktober 1974. «Noe å snakke om?» var tittelen på annonsen, der kvinnelege journalistar vart inviterte til eit uformelt møte på Engebret café. På møtet 4. november 1974 var meir enn 60 kvinner til stades.

Journalistyrket var på denne tida svært mannsdominert, og rørsla vart etablert som ein protest mot eksisterande strukturar og konvensjonar i yrket. Nettverket var ei debatt- og pressgruppe, som arbeidde for likestilling, hovudsakleg gjennom Norsk Journalistlag (NJ), men utan direkte tilknyting til journalistlaget. Dei ynskte å vera ei uformell rørsle. 

Tema som vart tekne opp var krav om likeløn og betre arbeidsvilkår, og spørsmålet om det fanst ein eigen kvinneleg journalistikk vart drøfta. Etterkvart tok fleire av deltakarane verv i journalistlaget, som dermed fekk sin første kvinnelege faglege sekretær, nestleiar og leiar. I 1981 vart NJ sitt likestillingsutval oppretta, og i 1983 vart det fatta vedtak om kjønnskvotering. Likestillingsarbeidet vart no ivaretatt av Norsk Journalistlag, og Engebret-rørsla vart oppløyst. 

Bevegelsen hadde sitt tyngdepunkt i årene -74 til -80, så døde den gradvis ut. Men det betyr ikke at kampen døde hen, den bare flyttet seg. Anne Lise Stafne (2007).

Merknadar

Referansar

Kjelder 
 
 
 
 
 
Denne artikkelen bygger på «Engebret-bevegelsen» frå ,  den 12. mars 2017.  
 

Norske journalistar
Norsk kvinnehistorie
Skipingar i 1974
Nedleggingar i 1985
Štrbské Pleso

Štrbské Pleso er ein vintersportsstad i Štrba kommune i Prešov kraj i Slovakia. Staden ligg i Tatrafjella i den nordaustre delen av landet.

Europameisterskapen på skøyter 1900, ishockey-EM 1925, og verdsmeisterskapane på ski i nordiske greiner 1935 og 1970 fann stad i Štrbské Pleso. I tida 1980 til -91 vart det arrangert renn i verdscupen i skihopping og verdscupen i langrenn.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Štrbské Pleso» frå ,  den 12. mars 2017.  
 

Turistmål i Slovakia
Landsbyar i Slovakia
Prešov kraj
Carlos Alberto Torres

Carlos Alberto Torres () var ein brasiliansk fotballspelar, fødd og død i Rio de Janeiro. Han var kaptein på Brasil sitt vinnarlag under Fotball-VM 1970 i Mexico. Midtstopparen spelte 53 landskampar for Brasil i tida 1964-77 og skåra åtte mål, mellom andre det siste målet i VM-finalen 1970.

Carlos Alberto var Fluminense-spelar frå 1963 til 1966. I 1966 flytta han til Santos og var lagkamerat med Pele i åtte år. I 1974 returnerte han til Fluminense, der han var med å vinne to delstatsmeisterskap. Etter ein sesong på Flamengo, fylgde han pengane og reiste til USA. Perioden 1977-82 spelte han på New York Cosmos, minus ein sesong i California Surf.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Carlos Alberto Torres» frå ,  den 12. mars 2017.  
 

Brasilianske fotballspelarar
Spelarar i Fotball-VM 1970
Folk frå Rio de Janeiro
Jydar

Jydar (norrønt fleirtal jótar) var eit germansk folk i Jylland i Danmark, og er òg dagens nemning for innbyggjarane der. Geografisk strekkjer halvøya seg frå Skagen i nord til Lübeck i sør, men i tidleg mellomaldar budde dei òg i Friesland i dagens Nederland.

Dei fleste kjelder om jydane stammar frå Beda, ein engelsk munk som på sjuhundretalet skreiv om fleire europeiske folkeslag. I Beda si skildring heiter det at jydane var ein av dei tre mektigaste germanske stammane. Dei andre to var saksarane og anglarane som budde i Saksland og Angeln. Saman gjekk desse tre til åtak på dei britiske stammane i Storbritannia på firehundretalet. Området som i dag er kjend som Kent blei då i fleire hundre år okkupert og folkesett av jydar.

Kjelder

Germanske folk
Danmark
Jylland
Sarah Thonig

Sarah Agrippine Thonig () er ein tysk skodespelar.

Liv 
Thonig spelte først skodespel på skoleteater og deltok etter kvart i amatørteateroppsettinga ved teateret i Dachau, i tillegg til at ho deltok på diverse dramaworkshoppar. Da ho var med i amatørteater arbeida ho med eit teaterprosjekt med handicappa og var med i fleire teaterspel ved Ludwig-Thoma-Haus i Dachau. I sommeren i 2011 gjekk ho på teater-sommarakademiet Schauspiel München.

Etter at Thonig fekk vitnemålet sitt etter å ha fullført abitureksamen, blei ho mellom 2011 og 2014 medlem av ensemblet ved Residenztheater i München. Der spelte ho to hovudroller, Ingrid i Rainer Werner Fassbinder sitt spel Katzelmacher og Lou i DNA av Dennis Kelly. Thonig var også ein del av ensemblet til Frühlingserwachen - Live almost, die young, som er ein moderne versjon av Frühlings Erwachen, som vart skapt av Nuran David Calis.

I 2003 starta skodespelarkarrieren hennar i film. Frå 2012 dukka ho opp igjen på TV og i film. Frå 2015 spelte Thonig ei permanent rolle i TV-serien Die Rosenheim-Cops. Der speler ho Christin Lange, ein av to resepsjonistar i Rosenheims politidepartement, saman med Ursula Maria Burkhart, som speler medresepsjonisten hennar Marianne Grasegger.

Filmografi

TV-seriar 
 Salzburger Land (2014)
 Heiraten macht mich nervös (2005)
 Dahoam is Dahoam (2012)
 Lebenslänglich Mord (2012, Die kleine Königin)
 Hotel 13 (2014, 49 episodar som hovedpersonen Liv Sonntag)
 Aktenzeichen XY … ungelöst (2014)
 Alles was zählt (2014, gjesterolle som Susi Carstens)
 Sturm der Liebe (2015, gjesterolle som Becky McPherson)
 Der Alte (2015, Die Puppenspieler)
 Die Rosenheim-Cops (siden 2015)
 Wilsberg (2017, gjesterolle i Die fünfte Gewalt)

 Teaterspel 
 Katzelmacher (2012, regissert av Anja Sczilinski, Residenztheater München)
 DNA (2013, regissert av Anja Sczilinski, Residenztheater München)
 Frühlingserwachen – Live fast, die young'' (2014, regissert av Anja Sczilinski, Residenztheater München)

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 
 

Tyske skodespelarar
Folk frå München
Giorgio Vanzetta

Giorgio Vanzetta () er ein italiensk tidlegare langrennar frå Cavalese som vann OL-gull i 4 x 5 km stafett med Italia i 1994, og totalt seks VM- og OL-medaljar i tida 1985-94.

Aktiv
Vanzetta fekk sitt internasjonale gjennombrot under Ski-VM 1985, då han vart fjerdemann på 15 km og landsmannen Marco Albarello verdsmeister. Få dagar var dei same to med å vinne sølv i 4 x 10 km stafett. I mars 1986 kom Vanzetta for fyrste av tre gongar på pallen i eit verdscuprenn, han vart då nummer tre på 15 km i Lahti, om lag eit halvt minutt bak svenskane Torgny Mogren og Gunde Svan. 

Under dei olympiske vinterleikane 1992 i Albertville sikra Vanzetta seg ein bronsemedalje både i jaktstarten og på femmila. I dei same leikane fekk han ei sølvmedalje i 4 x 10 km stafett, og året etter vann han sitt tredje stafettsølv i karrieren då VM 1993 fann stad i Falun. Den 22. februar 1994 gjekk Vanzetta den tredje etappen for italienske firemannslaget som vann gull i 4 x 10 km stafett under Vinter-OL 1994 på Lillehammer, etter at Silvio Fauner spurtslo norske Bjørn Dæhlie på oppløpet. Maurilio De Zolt og Marco Albarello gjekk dei to fyrste etappane for Italia.

Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap
Vinter-OL 1980 i Lake Placid: Nr 6 i stafett
Ski-VM 1982 i Oslo: Nr 9 på tremila
Vinter-OL 1984 i Sarajevo: Nr 14 på 15 km
Ski-VM 1985 i Seefeld in Tirol: Nr 4 på 15 km, sølv i 4 x 10 km stafett
Ski-VM 1987 i Oberstdorf: Nr 7 på 15 km
Vinter-OL 1988 i Calgary: Nr 5 på tremila
Ski-VM 1989 i Lahti: Nr 14 på 15 km i klassisk stil
Ski-VM 1991 i Val di Fiemme: Nr 4 på 15 km
Vinter-OL 1992 i Albertville: Bronsemedaljar på jaktstarten og femmila, sølv i 4 x 10 kmstafett
Ski-VM 1993 i Falun: Sølv i 4 x 10 km stafett. Nr 7 på jaktstarten
Vinter-OL 1994 på Lillehammer: Gullmedalje i 4 x 10 km stafett, nr 8 på femmila
Ski-VM 1995 i Thunder Bay: Nr 4 på femmila
Ski-VM 1997 i Trondheim: Nr 11 på femmila

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Giorgio Vanzetta» frå ,  den 13. mars 2017.

Bakgrunnsstoff 
 

Italienske langrennsløparar
Olympiske meistrar for Italia
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Italia
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Italia
Italienske deltakarar under vinter-OL 1980
Langrennsløparar under vinter-OL 1980
Italienske deltakarar under vinter-OL 1984
Langrennsløparar under vinter-OL 1984
Italienske deltakarar under vinter-OL 1988
Langrennsløparar under vinter-OL 1988
Medaljevinnarar under vinter-OL 1992
Italienske deltakarar under vinter-OL 1992
Langrennsløparar under vinter-OL 1992
Medaljevinnarar under vinter-OL 1994
Italienske deltakarar under vinter-OL 1994
Langrennsløparar under vinter-OL 1994
Gry Hammer

Gry Hammer () er ein norsk yogalærar, bloggar og forfattar. Ho er frå Selje kommune i Sogn og Fjordane og er busett på Røyse på Ringerike. Ho har ein akademisk bakgrunn innan medievitskap, statsvitskap, litteraturvitskap, kulturfag og organisasjon og leiing. I tillegg har ho studiar i konflikt- og fleirkulturell forståing.

Ho debuterte i 2007 med boka Storm ved Stad.

Bibliografi

Bøker

Kjelder

 Cappelen Damm
 Heimesida til Gry Hammer

Bakgrunnsstoff
 Heimesida til Gry Hammer

Forfattarar frå Selje
Norske barnebokforfattarar
Norske sakprosaforfattarar
Vest-Antarktis

Vest-Antarktis er den delen av Antarktis som ligg vest for Den transantarktiske fjellkjeda. Både det nordlegaste punktet (Hope Bay) og det høgaste punktet i Antarktis (Vinson Massif) ligg her.

Geografi
Vest-Antarktis er den minste delen av Antarktis. Den geografiske grensa for området går frå Rosshavet til Weddellhavet. Drakesundet og Scotiahavet skil Antarktis frå Sør-Amerika.

Nesten heile Vest-Antarktis ligg på den vestlege halvkula. Størstedelen av Vest-Antarktis er dekt av brear og innlandsis, men det finst også berre område kalla antarktiske oasar.

Område
Dei geografiske områda i Vest-Antarktis er:
 Graham Land
 Palmer Land
 Ellsworth Land
 Marie Byrd Land
 Edward VII Land

Avgrensande hav
Vest-Antarktis har kyst mot:
 Scotiahavet
 Weddellhavet
 Bellingshausenhavet
 Amundsenhavet
 Rosshavet

Fjellområde
Dei største fjellkjedene er:
 Dei transantarktiske fjella
 Ellsworth Mountains

Dei høgaste toppane er:
 Vinson Massif, 4 892 moh., Sentinel Range
 Mount Tyree, 4 852 moh., Ellsworth Mountains
 Mount Shinn, 4 660 moh., Sentinel Range
 Mount Gardner, 4 587 moh., Ellsworth Mountains
 Mount Craddock, 4 368 moh., Sentinel Range

Shelfis
Dei største isbremområda er:
 Filchner-Ronne-isen, cirka 422 420 km²
 Larsenisen, cirka 48 600 km²
 George VI-isen, cirka 23  880km²
 Wilkinsisen, cirka 13 680 km²
 Rossisen, cirka 472 960 km²

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Västantarktis» frå ,  den 13. mars 2017.

Bakgrunnsstoff 
 Kart over området
 Satellitbilde over Vest-Antarktis
 Oversiktskart over Vest-Antarktis frå NASA (PDF)

Antarktisk geografi
Rugbrød

Rugbrød er ulike brødtypar bakt med større eller mindre mengder rugmjøl, som kan vera grovt eller halvsikta. Rugbrød er gjerne mørkare på farge og meir fiberrikt enn typiske kveitebrød. Rug har historisk vore særleg utbreidd nord og aust i Europa, og her finn ein også rike rugbrødtradisjonar. 
Dansk rugbrød, islandsk rúgbrauð, tysk pumpernickel og russisk borodinskijbrød er nokre døme på slike tradisjonar.

Rug var lenge rekna som fattigmannskost som mange valde bort om dei kunne, sjølv om rugbrød også har stått sterkt i ein del tradisjonar. Etterkvart som ein forstod den høge næringsverdien til rug betre, har kornslaget blitt meir utbreidd att.
I dag kan ein finna rugbrød på menyen til fine restaurantar.

Sjå òg 
 Ankerstokk
 Kneippbrød
 Kommissbrot
 Rugbrødgrensa

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Dansk rugbrød-oppskrift ved brodogkorn.no
Eltefritt rugbrød ved kvardagsmat.no

Brød
Kongur Tagh

Kongur Tagh er eit 7 546 meter over havet høgt fjell i fjellkjeda Kongur Shan i Xinjiang-provinsen i Folkerepublikken Kina. Fjelltoppen er den høgste i Pamir-fjella, eit vidsveimt høgfjellsområde mellom Tadjikistan, Afghanistan, Pakistan og Kina.

Kongur Tagh ligg avsides og skjult bak høge, kringliggjande fjell, og var ikkje kjend for utomverda før i 1900. Det fyrste forsøket på å klive fjellet vart gjort i 1956. Fyrst i 1981 vart fjelltoppen nådd, då eit klatrarlag beståande av britane Chris Bonington, Al Rouse, Peter Boardman og Joe Tasker tok seg opp.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kongur Tagh» frå ,  den 13. mars 2017.  
 

Fjell i Kina