alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Indrebøbibelen

Indrebøbibelen er ei nynorsk bibelomsetjing som kom i 1938. Det var ein revidert utgåve av Fyrebilsbibelen som Studentmållaget gav ut i 1921 . Den fekk namnet Indrebøutgåva etter dei to brørne som stod sentralt i arbeidet: Ragnvald Indrebø, som seinare vart biskop i Bjørgvin, og broren Gustav, som var professor i nynorsk.

I denne utgåva var mykje av det særprega språket til Alexander Seippel tona ned, og nynorskutgåva var synkronisert med bokmålsutgåva. 

Allereie same året som 1938-utgåva av Bibelen kom ut, vart det gjort eit rettskrivingsbrigde som var tolleg gjennomgripande for nynorsken. I 1959 førte også læreboknormalen til nye endringar. Målet i den nynorske bibelen kom difor til å skilje seg ikkje så lite frå den normalen som nynorskelevar møtte i skulen.

Kjelder: 

 Bibelselskapet 
 Bibelen i ulike norske omsetjingar 
 Språknytt 1/1976
 Dag og Tid 

Bibelen
Nynorsk
Bøker frå 1938
Alexander Seippel

Heinrich Julius Manfred Alexander Seippel () var ein norsk filolog, folkeminnesamlar og bibelomsetjar. Alexander Seippel er i dag best kjend for å ha stått for om lag halvparten av den første nynorske bibelomsetjinga som Studentmållaget i Oslo gav ut 1921.

Bakgrunn
Seippel var fødd i Kristiansand som son av en tysk forretningsmann. Han voks opp i Kristiansand Frøysnes. I 1868 tok han artium og i 1873 vart han cand.mag. etter studier i gresk og latin. Deretter følgde om lag 12 år med studie og studiereiser før han i 1886 vart utnemnd til professor i semittiske språk ved Universitetet i Oslo.

Virke

Som språkforskar gjorde Seippel ein stor innsats ved at han samla omtale av Norden og nordiske tilhøve i arabiske skrifter. Arbeidet vart utgjeve i 2 band Rerum Normannicarum fontes Arabici, i 1896 og 1928. 

Seippel skreiv sjølv lyrikk, han samla stev i Setesdal, og gjendikta lyrikarar som Hafiz og Omar Khayyam. Då Fyrebilsbibelen vart utgjeven av Studentmållaget i 1921, stod Seippel bak halvdelen av omsetjinga. Det fyrste offentlege forsøket hans var Fyrste Mose-bok eller Upphavs-boki. Umsett fraa grunn-teksti, utgjeven i 1905 som vedlegg til Syn og Segn. 

Han vart Riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden i 1896, og forfremja til Kommandør i 1938. Han vart medlem av Det Norske Vitenskaps-Akademi i 1897, og vart utnemnd til statsstipendiat då han vart pensjonert i 1922. Alexander Seippel døydde i Oslo.

Kjelder 
 Sylfest Lomheim, Aasulv Lande, Gunnar Stubseid. Sjønna på Elbursfjell. Alexander Seippel - livet og livsverket. Høyskoleforlaget, 2001. ISBN 82-7634-339-2 
 Sylfest Lomheim. «Alexander Seippel» I. Norsk biografisk leksikon, 2. utg.
 sambok 24 bøker av/om/ved A. Seippel
 Bibelselskapet

Bakgrunnsstoff 
 gamal.nynorsk.no  Fyrebilsbibelen i fulltekst

Norske språkforskarar
Norske folkeminnesamlarar
Folk frå Kristiansand
Folk frå Bygland
St. Olavs Orden
Statsstipendiatar
Norske filologar
Trollkrabbar

Trollkrabbar er ein familie tifotkreps som hovudsakleg lever i kalde hav. I norske farvatn er dei representerte med trollkrabbe, i nyare tid òg kongekrabbe. Trass i namnet er dei ikkje ekte krabbar; dei høyrer til anomurene og er såleis nærare i slekt med eremittkreps og trollhummarar. Dette går det an å sjå på dei asymmetriske bakkroppane dyra ber under brystet.

Det er registrert om lag 40 artar trollkrabbar i 14 slekter. Fleire av dei vert fanga og selde som mat.

Bakgrunnsstoff

Krepsdyr
Sniglehus

Eit sniglehus er eit skal som sit utanpå og er ein del av kroppen til dei fleste snigleartane. Det vert nytta som vern mot predatorar og mekanisk skade og som feste for musklar. Landlevande sniglar treng dei ofte òg for å hindra uttørking.

Sniglehus består av fleire lag og består som regel av kalk rundt eit organisk «stilas». Det vert skild ut or mantelen, den same delen av blautdyrkroppen som skil ut skjelet hjå muslingar. Sniglehuset er som regel spiralsnodd, og er alltid i eitt stykke.

Bilete

Blautdyr

nl:Slakkenhuis (Mollusken)
ru:Раковина моллюсков
Skjemtegauk

Skjemtegauk er ein skjemtsam person, òg kalla spøkefugl. Skjemtegaukar ser ofte dei komiske situasjonane i dagleglivet, som dei vrir litt på og sett på spissen slik at humoren kjem tydelegare fram. Nyhende og politikartabbar vert ofte nytta som utgangspunkt for skjemt.

Sjå òg 
 Skjemteeventyr
 Skjemtegaukfestivalen

Humor
Kyrie

Kyrie eleison er gresk for «Herre, miskunna deg over oss», eit bønerop som finst fleire stader i Bibelen, mellom anna i Matteus 20,30-31 , Markus 10,47-48 , Lukas 17,13 .

I kyrkjeleg tradisjon har bøna vore tillagt eit omfattande innhald, eit uttrykk for all menneskeleg usselskap, synd, sjukdom og naud. I liturgien vart kyrie det faste omkvedet til kyrkjelyden i litaniet. 
I den romerske messa kom kyrie inn som ein fast ledd omkring år 500. I den norske høgmessa fekk Kyrie eleison fast plass i 1887, dels i gresk form, dels i omsetjing, sungen med melodi frå koralboka til Niels Schiørring.

Kjelder: 
 Kristen sang og musikk Runa forlag 1962

Kristen liturgi
Kristne bøner
Bibelske ord og uttrykk
Greske ord og uttrykk
Gloria in Excelsis Deo

Gloria in Excelsis Deo, på norsk Ære vere Gud i det høgste, er innleiingsorda til det andre faste leddet i den katolske messa, òg kalla «Den store doxologi» og «Hymnus angelicus», «Engelhymnen». Det siste namnet viser til Lukas 2,14, englesongen på Betlehemsmarka då Jesus vart fødd.

Soge 
Innleingsorda Gloria in excelsis Deo er henta frå Juleevangeliet, resten er fri dikting, kjend i kjelder frå 800-talet, men med røter i hymner av Athanasius frå 300-talet. Salmen er eldre, han var inntatt i julemessa av pave Telesforus (125 - 136). Slik er han rekna som ein av dei eldste salmane i den kristne kyrkja, bortsett frå salmene i Salmenes bok. Hymnen vart først bruka som morgonhymne i tidebøna, frå 600-talet kom han inn i julenattsmessa. Etterkvart vart hymnen eit ledd i den ordinære søndagsmessa.

I Norsk salmebok er det opplyst at salmen er frå 100-talet, omarbeidd av Hilarius av Poitiers, som døydde 368.

Bruk 
Gloria in excelsis Deo fell bort i fastetida, i adventa og på bots- og sørgedagar. Leddet er heller ikkje med i rekviemesser. Melodien som vert brukt varierer med kyrkjeåret.

I evangeliske gudstenester 
I den evangelisk-lutherske gudstenesta vart dette messeleddet bruka dels med latinsk tekst, dels i omsetjing. Gloria-leddet vart òg gjendikta i metrisk form, i ein salmen skriven av Nicolaus Decius i 1523, omsett til dansk alt i 1529 som salmen «Alene Gud i Himmerik»., seinare «Gud, einast Gud i himmelhøgd» (nr 787 i Landstads kirkesalmebog/Nokre Salmar , nr 20 i Nynorsk salmebok og nr 264 i Norsk salmebok). 

I Norsk salmebok er salmen teken inn som nr. 942.

Tekst

Kjelder 
 Kristen sang og musikk Runa forlag 1962
 J. N. Skaar (1879): Norsk Salmehistorie F. Beyers Forlag
 Norsk salmebok Verbum 1985 ISBN 82-543-0261-8

Kristendom
Kristen liturgi
Salmar frå mellomalderen
Oligotrofisk

At eit miljø er oligotrofisk tyder at det ikkje er eigna til å livnæra særleg mykje liv. Ordet vert i norsk brukt mest om innsjøar, stundom òg jordsmonn. Livet i oligotrofe miljø er ofte særleg interessant på grunn av dei alternative energikjeldene somme av dei brukar.

Sjølve ordet kjem av gresk: Oligo tyder «få», «lite», og trophe tyder «næring», «mat».

Økologi
Khalkidikí

Periferieininga Khalkidikí (gresk Περιφερειακή ενότητα Χαλκιδικής, Periferiakí enótita Khalkidikís) er ei periferieining i den søraustlege delen av Sentral-Makedonía i Hellas.

Den store halvøya Khalkidikí (gresk Χαλκιδική), òg kalla Halkidiki eller Khalkidike, nordvest i Egearhavet utgjer mesteparten av periferieininga. Halvøya ser ut som ei hand med tre «fingrar» – Kassándra (i antikken Pallene), Sithonía og «det heilage fjellet» Áthos (i antikken Akte) og klostera her. Áthos er ikkje ein del av periferieininga, men er ein autonom klosterstat. I det indre av halvøya og nord i dei sentrale område av periferieininga ligg fjellet Kholomóndas.

I antikken var Khalkidikí ein del av Thrakia. Dei første greske busetjarane kom til området frå byane Khalkída og Erétria på Évvia, rundt 700-talet fvt. og grunnla byar som Mende, Torone og Skione. Ei ny bølgje med emigrantar kom frå Ándros på 500-talet fvt.. Den antikke byen Stájira var fødestaden til den store filosofen Aristoteles.

Hovudstaden i Khalkidikí er byen Polýjyros, som ligg midt på halvøya.

Periferieininga grensar berre til periferieininga Thessaloníki i nord.

Antikke byar 
 Olynthos
 Potidaia
 Palaiokhori

Administrativ inndeling 

Tidlegare var Khalkidikí eit prefektur. Frå 2011 er periferieininga delt inn i fem kommunar.

Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:

Kjende innbyggjarar 
 Aristoteles, filosofen
 Sokratis Malamas (f. 29. september, 1957 i Sykiá), gresk songar
 Manolis Mitsias (f. 1944 in Doumbiá), gresk songar
 Grigoris Arnaoutoglou (f. 1970), TV-vert

Bakgrunnsstoff 
 Turistguide
 Khakidikí på e-city.gr
 Offisiell nettside
 in-chalkidiki.com

Referansar

Kjelde 

 
Khalkidiki
Khalkidiki
Khalkidiki
Khalkidiki
Oligotrofe vatn

Oligotrofe eller næringsfattige vatn er innsjøar med lite tilfang av mineral og næringssalt, med eit påfølgjande fattig plante- og algeliv. Ein finn dei som regel i område med harde bergartar som ikkje lett let seg løysa opp i vatn; t.d. i granittfelt. Mangelen på algar og plankton gjer at vatnet vert særs klårt og fattig på liv. Dei fleste norske fjellvatn er oligotrofe.

Sjølv om dei oligotrofiske vatna er fattige på mineral, er dei ofte rike på oksygen; særleg i botnsjikta. Her finn ein gjerne oksygen- og kaldtvasskrevjande fiskeartar som t.d. aure.

Det motsette av oligotrofe vatn er eutrofe vatn.

Somme oligotrofe vatn i Noreg 
 Jølstravatnet
 Pasvik
 Femunden
 Selura

Innsjøar
Økosystem

en:Trophic state index#Oligotrophic
Vegår

Vegår er ein innsjø i Agder. Han har eit areal på 17,70 km² og ligg 189 moh. i Vegårshei kommune.

Namn på Vegår 
Vegår har mange namn. Den blir kalla anten Vegår, Vegårvann eller Fjorden. Det sist nemnte gjeld berre på Vegårshei.

Fjorden og bygda 
Fjorden har vore livsgrunnlaget for vegårsheiingane rundt i Fjordbygda. Dei fløytte tømmer ned gjennom bekkane og ned til Fjorden.

Sjøen kan skryta av ein av landets lengst samanhengande bestandar av bever, og har elles bestandar av åbor, aure, røye og ål.

Bakgrunnsstoff 
 Noregs vassdrags- og energidirektorat 
 Fleirbruksplan for vassdraget

Geografi i Vegårshei
Innsjøar i Agder
Laura Djupvik

Laura Djupvik () er ein norsk journalist, forfattar og omsetjar. Ho debuterte i 2004 med romanen Båten er så liten.

Djupvik fekk Guro Sandsdalens litteraturpris i 2008.

Bibliografi 
Båten er så liten (2004)
Hundre appelsinar og ein fiolin (2007)
Den magiske kulen (2009)
Kvitt (2013)

Referansar

Bakgrunnsstoff
 Om Laura Djupvik i NRK Forfatter
 Presentasjon av Laura Djupvik på nettstaden til Samlaget
 Utgjevingar av Laura Djupvik i BIBSYS Ask

nynorskforfattarar
Norske barnebokforfattarar
Norske romanforfattarar
Folk frå Herøy i Møre og Romsdal
Forfattarar frå Møre og Romsdal
Arthur Ratche

Arthur Johan Ratche () var ein norsk journalist og forfattar, fødd i Bardal (då i Hemnes på Helgeland) av foreldra Ane Helene Jensdtr. frå Sund og Georg Martin Ratkje frå Bergen. Han vart gift i Trondheim 18.09. 1015 med Agathe van Severen og døydde i Oslo.

Arthur Ratche tok middelskole i Mosjøen og vart sidan journalist i Trondheim og Oslo.

I ein artikkelserie i Morgenbladet i 1935, publisert i boka Finsk fare for Finnmark som kom i 1936, advarte han mot at delar av landet med stort kvensk innslag i framtida kunne bli ein del av eit storfinsk rike, sidan kvenane heldt på det kvenske språket og i liten grad gjekk opp i norsk kultur. Han meinte samane var meir nøytrale i denne spenninga, men advarte om at dei i tilfelle ei folkerøysting om tilslutning til Noreg eller Finland ville røyste slik dei sjølve fann det mest fordelaktig.

I 1937 fekk han Petter Dass-medaljen for aktivt arbeid i Nordlændingernes Forening og for Nord-Noreg.

Bibliografi: 
 1930: Forlags- eller haandverksmæssig bundne bøker
 1935: Helgeland
 1936: Finsk fare for Finnmark
 1941: 75 års kolonialhistorie 1866 - 20. april - 1941 : Joh. Johannson kolonial en gros Oslo

Kjelder 
 Arkivverket - Digitalarkivet Kyrkjebok og folketeljing
 Teemu Ryymin 1998 Finske nasjonalisters og norske myndigheters kvenpolitikk i mellomkrigstiden 
 Terje Roghell: Folk og slekt på Hemnesberget Hemnes kommune 2007 ISBN 978-82-993491-7-8

Finnmark fylke
Norske journalistar
Samisk historie
Kvensk historie
Folk frå Leirfjord
William Shepherd

William McMichael Shepherd () er ein tidlegare amerikansk astronaut som var sjef for det første permanente mannskapet på Den internasjonale romstasjonen. Han har og reist med fleire av dei amerikanske romferjene og med det russiske romfartøyet Soyuz.

Romferder

Prisar og utmerkingar 
 Shepherd vart tildelt «Congressional Space Medal of Honor» i 2003.
 Mottakar av NASA sin «Steve Thorne» Aviation Award».

Bilete

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 William M. Shepherd hos National Aeronautics and Space Administration (NASA)s nettstad.
 spacefacts.de - Biographies of U.S. Astronauts: Shepherd, William McMichael
 usna.edu - WILLIAM M. SHEPHERD (CAPTAIN, USN)

Romfararar frå USA
Folk frå Tennessee
Folk frå New York
Cyphochilus

Cyphochilus er ei billeslekt med uvanleg kvite kroppar som ein kan finne i søraust-Asia. Dei har skjold som er kvitare enn alt anna i naturen, sjølv mjølketenner og papir.

Fargen 
Kvitheita i billa sin kropp kjem av av eit tynt lag gjenspeglande fotonisk stoff i skjoldet. Dette er berre fem mikrometer, og bygd opp av eit nettverk av nanoskjelprotein som er samansett heilt utan nokon form for system. Desse uordna delane har ei anna lysbryting enn lufta som omgjev dei, som gjer at dei kan spreie lyset over heile det synlege spekteret.

Ein trur at billa har utvikla kvitheita som kamuflasje, og at den finn løyn for rovdyr rundt ein lokal kvit soppart.

Artar
 C. assamensis
 C. candidus
 C. farinosus
 C. fruhstorferi
 C. oberthuri
 C. pygidialis

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Cyphochilus» frå ,  den 29. august 2007.  
 
 BBC News
 Physicsworld.com 
 Illustrert Vitenskap 
 The University of Exeter 

Biller
99942 Apofis

99942 Apofis eller Apophis er ein asteroide oppkalla etter det greske namnet på den egyptiske demonguden Apep. Asteroiden, som vart oppdaga den 19. juni 2004, er eit Near Earth Object (NEO), eller nærjordsobjekt, som tyder at han har ei bane som kryssar den til jorda.

I desember 2004 skapte asteroiden litt oppstuss då dei fyrste observasjonane tyda på at han kom til å treffe jorda i 2029. Seinare observasjonar kom med betre forutseiingar som fjerna mogelegheita for eit treff på jorda eller månen i 2029. Men det stod att ein moglegheit, at mens han passerer jorda i 2029 vil Apofis passera gjennom eit «gravitasjonelt nykelhol» — eit presist punkt i rommet, ikkje meir enn 400 meter breitt, som forandrar bana til asteroiden slik at han treffer jorda den 13. april 2036. Denne mogelegheita heldt asteroiden på nivå 1 på Torino Impact Hazard Scale heilt til august 2006, då faren for kollisjon vart sett ned til nivå 0. Asteroiden slo rekorden for det høgaste nivået på torinoskalaen med sitt nivå 4, sjølv om han berre hadde dette nivået ei kort stund.

Bakgrunnsstoff 

Apofis
Apofis
Gunnar Heiðar Þorvaldsson

Gunnar Heiðar Þorvaldsson (Gunnar Heidar Thorvaldsson) () er ein islandsk fotballspelar, frå Vestmannaeyjar. Han spelar for Esbjerg frå 1. juli 2008.

Þorvaldsson spela først for ÍBV frå Vestmannaeyjar, frå 2004 i Halmstads BK i Sverige. I 2005 blei han toppskårar i Allsvenskan. I 2006 underteikna han kontrakt med Hannover 96 i Tyskland, men fekk lite speletid på grunn av skadar. I august 2007 underteikna han ein utleigeavtale på eit halvt år med Vålerenga, Þorvaldsson ønskte ikkje avtalen forlenga.

Han har spela på det islandske landslaget frå mars 2005.

Bakgrunnsstoff 
 Heimesida til Vålerenga 

Gunnar Heidar Thorvaldsson
Kapp Maléa

Kapp Maléa (gresk Ακρωτήριο Μαλέας, Akrotírio Maléas) er ei av halvøyane søraust på Peloponnes i Hellas. Ho skil Det joniske havet i vest frå Egearhavet i aust og er det nest sørlegaste punktet på det greske fastlandet (etter Kapp Ténaro). Ein gong stod eit av dei største fyra i Middelhavet her. 

I antikken var havområda utanfor sterkt trafikkert og ei av dei store rutene frå nordaust i Middelhavet til vestlege område. Vêret i området var derimot kjend for å endre seg heile tida, noko som mellom anna vert fortalt i Odysseen. Homer skildrar korleis Odyssevs på veg heim til Ithaka rundar Kapp Maléa, men vert blese ut av kurs, og han vart borte i opp mot 10 år. 

Neset vart derimot langt mindre viktig då Korintkanalen opna, som gjorde at skip ikkje lenger trong å segle rundt Peloponnes. Det går likevel framleis mykje skip forbi halvøya. 

Under den andre verdskrigen starta nazistane på Hellas å byggje eit militærtårn for forsvar og overvaking av skipsruta utanfor kysten. Konstruksjonen vart derimot aldri gjort ferdig sidan okkupasjonen enda i 1944. 

Kapp Malea høyrer til periferieininga Lakonía. Området Vátika (Βάτικα) eller Viés (Βοιές) ligg heilt sør på halvøya med Neápoli som den største byen. 

Vest for halvøya ligg øya Elafónisos, som er kjend for sine lange og lyse strender.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Cape Maleas» frå , den 29. august 2007. 
 

Halvøyar i Hellas
Kapp Malea
Bardal

Bardal er ei bygd i Leirfjord kommune på Helgeland. Bygda ligg ved Ranfjorden, Fylkesveg 17 og riksveg 808 og har postnummer 8897.

I Bardal har det vore jektebruk sidan 1611 og handelshus (eit borgarleie) i periodar frå 1695. Bardal har i periodar sokna til Nesna, i andre periodar til Hemnes. Frå 1738 til 1918 høyrde borgarleiet til Hemnes, men den omkringliggande jorda høyrde til Nesna. Ved kongeleg resolusjon 18. oktober 1918 vart borgarleiet Bardal overført frå Hemnes sokn til Nesna sokn og prestegjeld. 

Ved kongeleg resolusjon 10. juni 1887 blei det tillatt å byggje eit kapell på Bardal der det skulle vere fire gudstenester årleg, etter kongeleg resolusjon 2. mai 1903 seks gudstenester årleg. 

Bardal høyrer no til Leirfjord kommune. Bygda har om lag 100 innbyggjarar.

Kjelder: 
 Bardalinfo 
 Terje Roghell: Folk og slekt på Hemnesberget Hemnes kommune 2007 ISBN 978-82-993491-7-8

Fotnotar 

Geografi i Leirfjord
Bygder i Nordland
Sithonía

Sithonía (gresk Σιθωνία) er ei halvøy og ein kommune i periferieininga Khalkidikí i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Sithonía ligg sør på den sentrale delen av Khalkidikí, med Kassándrahalvøya i vest og Áthoshalvøya i aust.

Vest for halvøya ligg Singitikóbukta og i aust Toronéobukta. Fjellet Ítamos eller Dragoundélis ligg midt på halvøya. Av stader på Sithonía ligg den antikke byen, slottet og kyrkja Ájos Athanásios i Toróni, vindmøllene i Sykiá og kyrkja frå 1500-talet i Nikíti. Pórto Koufó, er den største og tryggaste av dei naturlege hamnene i Hellas, og vert nemnd av Thoukididis som ei «heilag hamn».

Landskapet er dekt av skog, grassletter og fjell.

Administrativ inndeling 

Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane
 Sithonía 
 Toróni
Dei to tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen Sithonía 12 394 innbyggjarar, medan kommunaleininga med same namn hadde 8 841 innbyggjarar.

Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Guide til Sithonía
 Sithonía i Khalkidikí

Kjelde 

Sithonia
Sithonia
Sithonia
Sithonia
Kassándra

Kassándra (gresk Κασσάνδρα) er ei halvøy og ein kommune i periferieininga Khalkidikí i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Halvøya er den vestlegaste av dei tre «fingrane» på halvøya Khalikidikí. Setet i kommunen heiter Kassándria.

Administrativ inndeling

Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane
 Kassándra 
 Pallíni
Dei to tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen Kassándra 16 672 innbyggjarar, medan kommunaleininga med same namn hadde 10 760 innbyggjarar.

Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

Referansar 

Kassandra
Kassandra
Kassandra
Kassandra
Morgenbladet

Morgenbladet er ei avis som kjem ut i Oslo kvar fredag. Ho har eit stadfesta nettoopplag på 15 720. Ansvarleg redaktør er Sun Heidi Sæbø.

Avisa har som mål å vere ei ubunden røyst i den offentlege debatten og konsentrerer seg hovudsakleg rundt temaa kultur, media, politikk, kunst og litteratur. Tidlegare var avisa ei konservativ avis.

Dei viktigaste eigarane i Morgenbladet er Forlagskonsult, Fritt Ord og Dagsavisen.

Historie 
Boktrykkar Niels Wulfsberg stod bak den første utgåva av Morgenbladet, som kom ut 1. januar 1819. Ingen norske dagsaviser er eldre. Avisa kom med undertittelen «En daglig Avis af alle Slags Indhold» og vart trykka av det Wulfbergske Boktrykkeri under faktor Rasmus Hviid.

Morgenbladets første format var 20 x 20 cm, mindre enn dagens A4-format. Sidetalet var fire. Dette formatet heldt avisa på i 17 år.

Wulfsberg utgav til tross for at enkelte krefter meinte at ein hadde nok aviser i landet. Morgenbladet utkom samtidig med aviser som Nationalbladet, Drammens Tidende, Budstikken og Rigstidende.

Utover 1820-talet vart Morgenbladet sett på som ei av dei viktigaste avisene i Noreg.

Adolf Bredo Stabell 
Morgenbladet fekk i 1831 med Adolf Bredo Stabell, som første norske avis, ein redaktør som førte ei langsiktig politisk line. Med inspirasjon fra utlandet innførte Stabell leiarartikelen. Gjennom sitt politiske ståsted og uahenighetsideal i Morgenbladet vart Stabell ein av dei fremste bidragsytarane til utforminga av den norske redaktørrollen.

1900-talet 

Carl Joachim Hambro d.e. var Morgenbladets redaktør under og etter den første verdskrigen.

Avisa vart under den andre verdskrigen stoppa av den tyske okkupasjonsmakta i april 1943. Redaktørane Olaf Gjerløw og Fredrik Ramm vart sende i tysk fangenskap.

Etter krigen gjekk det stadig nedover med Morgenbladet.

I perioden 1963 til 1982 var Chr. Christensen (C.C.) redaktør i avisa.

Ein periode på 1980-talet vart avisa utgjeven av Hroar Hansen, som også stod bak Søndag Søndag. I denne perioden var Hans Geelmuyden redaktør. Etter ei tid trekte likevel Geelmuyden og det meste av redaksjonen seg etter fleire konfliktar med Hansen.

I 1993 kjøpte Truls Lie avisa, som vart omgjort til ei vekeavis.

Ansvarlege redaktørar 
Niels Wulfsberg 1819–1821
Rasmus Hviid 1821–1831
Adolf Bredo Stabell 1831–1857
Christian Friele 1857–1894
Nils Vogt 1894–1913
C.J. Hambro 1913–1919
Olaf Gjærløw 1920–1940
Olaf Gjærløw og Fredrik Ramm 1940–1941
Rolv Werner Erichsen 1941–1943
Olaf Gjærløw 1945–1949
Birger Kildal 1958–1963
Christian Christensen 1963–1982
Sverre M. Gunnerud 1982–1984
Odd Gisholt 1984–1985 (fungerende)
Paul Einar Vatne 1985–1987
Hans Geelmuyden 1987–1988
Hroar Hansen 1988–1993
Truls Lie 1993–2003
Alf van der Hagen 2003–2012
Anna Børve Jenssen 2012–2019

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Morgenbladet» frå ,  den 29. august 2007.

Litteratur 

 Bastiansen, Henrik G. og Dahl, Hans Fredrik : Norsk Mediehistorie – Universitetsforlaget – ISBN 82-15-00325-7

På nettet: 
 morgenbladet.no
 morgenbladet.no om avisens historie

Bakgrunnsstoff
 morgenbladet.no

Norske aviser etter namn
 
Aviser i Oslo
Vekeaviser
Skipingar i 1819 i Noreg
Aviser skipa i 1819