alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Fylkesveg 255

Sjå òg Fylkesveg 255 (fleirtyding)
Fylkesveg 255 (Fv255) går mellom Vinstra i Nord-Fron og Hovemoen i Lillehammer. Veglengda er 108,4 km.

Det pågår no utbetring av vegen (breiddeutviding og bygging av gang-/sykkelveg) mellom Hovemoen og Segalstad bru, samt forlenging frå Hovemoen til Storhove.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt

Vinstra
  frå Byrbrua til  Sødorp skole
  Byrbrua (ca. 290 m)
  Sødorp
  frå Sorperoa til  Åmotet i Sel
 Skåbu
  frå Hellå til Karistua (4,8 km)
 Privat bomvei  Jotunheimvegen vidare til  i Vang

 Privat bomvei  Peer Gyntveien frå Øvre Dalssætra til  Skei i Gausdal
 Espedalen

  Løvlund
  frå Bennmoen til Løvlund (12,7 km)
 Kommunal veg frå Klåpe til Enden,  privat bomveg Børkdalsvegen vidare til Gålåvatnet
  frå Forset til   Fagernes i Nord-Aurdal
  Linflå
   Segalstad bru
  Aulestad
  Follebu,  til Perhus

  Lund
   Jorekstad,  til  Fosse i Sør-Fron
  Sundgården bru (ca. 230 m)
  Hovemoen

Bakgrunnsstoff 

Primære fylkesvegar
Fylkesvegar i Oppland
Vegar i Lillehammer
Vegar i Gausdal
Vegar i Sør-Fron
Vegar i Nord-Fron
Fylkesveg 256

Sjå òg Fylkesveg 256 (fleirtyding)
Fylkesveg 256 (Fv256) går mellom Hundorp i Sør-Fron og Vinstra i Nord-Fron. Veglengda er 20,1 km.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt

Hove ved Hundorp

 Hundorp bru (ca. 220 m)
 frå Skillestad til   Jorekstad i Lillehammer
 frå Lia til  Hundorp og til  Sørjordet
 frå Skurdal til  Harpefoss og til Gålå
 Skurdal nord

 frå Haugen til Vollsdammen
 frå Brynsbakken til  Brattliflata (2,8 km)
 Odden ved Vinstra

Bakgrunnsstoff 

Primære fylkesvegar
Fylkesvegar i Oppland
Vegar i Sør-Fron
Vegar i Nord-Fron
Fylkesveg 257

Sjå òg Fylkesveg 257 (fleirtyding)
Fylkesveg 257 (Fv257) går mellom Sjoa i Sel og Randsverk i Vågå. Veglengda er 31,4 km.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.

Kommunar og knutepunkt

Sjoa
 frå Sjoa til Sjoa stasjon (0,7 km)
 Sjoa bru (ca. 170 m)
 frå Åmotet til  Otta
 frå Åmotet til  Sorperoa i Nord-Fron
 frå Storødegård til  Langrusten
 Faukstad
 Harlaug
 Prestgard
 frå Heidal til  Lalm i Vågå (11,6 km) → 
 frå Leirflaten til Vålbubakken

 Randsverk

Bakgrunnsstoff 

Primære fylkesvegar
Fylkesvegar i Oppland
Vegar i Sel
Vegar i Vågå
Follebu

Follebu er eit sokn og tettstad i Gausdal kommune sør i Gudbrandsdalen i Innlandet fylke.

Follebu sokn
Follebu sokn har om lag 2 400 innbyggjarar (2013), og femnar om bygdene rundt elva Gausa  frå grensa i sør mot Lillehammer kommune og nordover til og med Einstad og tettstaden Segalstad bru som delest i to av soknegrensa. Det høyrde til Gausdal prestegjeld fram til 1878, deretter Østre Gausdal prestgjeld. Follebu kyrkje er bygd år 1260 og ligg eit stykke nordom Follebu tettstad. 

I Follebu ligg òg Aulestad, heimen til Bjørnstjerne Bjørnson som no er museum.

Follebu tettstad
Tettstaden Follebu  er med  den største i kommunen, ligg 4 km søraust for kommunesenteret Segalstad bru og 16 km nordvest for Lillehammer.

Sjå òg 
 Aulestad
 Follebu kyrkje
 Vonheim folkehøgskule
 Granheim lungesykehus
 Tettstader i Oppland

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»

Geografi i Gausdal
Tettstader i Innlandet
Segalstad bru

Segelstad bru er administrasjonssenter i Gausdal kommune i Innlandet fylke. 
Tettstaden har , og ligg ved vegskiljet mellom Austre og Vestre Gausdal. 
Staden har fått namnet sitt frå brua som bind dei to delane av kommunene saman. 

Ei rekkje verksemder og butikkar er lokalisert på Segalstad bru. 
Den viktagste er trevareverksemda Gausdal Bruk. 
På Segalstad bru finn ein òg Fjerdum skole, Gausdal videregående skole, kommuneadministrasjonen og idrettsanlegg.

Ved Segalstad bru er også det fyrste av dei to Q-meieria i Noreg. 
Dette var tidlegare Gausdal Ysteri, ein av dei største brunostprodusentane i landet.

Segalstad Bru er kjend for kampane i aprildagane 1940, der fleire menn fall.

Sjå òg 
 Tettstader i Oppland

Kjelder 

 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»

 Denne artikkelen bygger på «Segalstad bru» frå , den 26. september 2008. 

Geografi i Gausdal
Tettstader i Innlandet
Kommunesenter i Innlandet
Tretten

Tretten er ein tettstad i Øyer kommune i Oppland i Innlandet fylke. Staden har .

Sjå òg 
 Tettstader i Oppland

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»

Bakgrunnsstoff 
 Eldre fototgrafi frå Tretten på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

Tettstader i Innlandet
Geografi i Øyer
Granrudmoen

Granrudmoen er ein tettstad i Øyer kommune i Oppland i Innlandet fylke. Staden har .

Sjå òg 
 Øyer kyrkje
 Tettstader i Oppland

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»

Tettstader i Innlandet
Geografi i Øyer
Fåvang

Fåvang er eit sokn og ein tettstad i Ringebu kommune, sør i Gudbrandsdalen i Innlandet fylke.

Fåvang sokn
Såvang sokn har drygt 1 200 innbyggjarar og femnar om bygdene på begge sider av Gudbrandsdalslågen, frå Tromsa og Moelva i nord til grensa mot Lillehammer kommune i sør. Soknegrensa langsmed Tromsa delar tettstaden Fåvang i to omtrent like store partar, slik at den nordre delen høyrer til Ringebu sokn. Fåvang kyrkje frå 1630 ligg fire kilometer sørom tettstaden.

Fåvang tettstad
Tettstaden har  og ligg ein mil sørom Ringebu og fem mil nordom Lillehammer, på austsida av Gudbrandsdalslågen. Som nemnt ovanfor er staden delt av elva Tromsa i ein nordleg del som høyrer til Ringebu sokn og ein sørleg del som høyrer til Fåvang sokn. Tettstaden har vakse fram som stasjonsby etter at Fåvang stasjon ved Dovrebanen blei opna i 1896. Stasjonen ligg på vestsida av Lågen og heitte fram till 1921 Myre stasjon.

På vestsida av Lågen, kring tre km. frå Fåvang sentrum ligg Kvitfjell alpinanlegg. Kvitfjell var arena under Lillehammer-OL i 1994. I Kvitfjell vert det arrangert verdscuprenn i super-G og utfor kvar vinter.

Lågen byr på eit godt fiske.

Sjå òg 
 Tettstader i Oppland

Kjelder 

 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»

 Denne artikkelen bygger på «Fåvang» frå , den 26. september 2008.

Bakgrunnsstoff 
 Eldre fototgrafi frå Fåvang på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

Geografi i Ringebu
Tettstader i Innlandet
Flubergbrua

Flubergbrua er ei hengebru som kryssar nordre del av innsjøen Randsfjorden i Oppland. Brua kryssar innsjøen mellom Rødnes og Haga i Søndre Land kommune, og er 359 meter lang. Ho er ein del av Fylkesveg 139.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Flubergbrua» frå , den 26. september 2008. 
 

Vegbruer i Innlandet
Vegar i Søndre Land
Hengebruer i Noreg
Peer Gynt-vegen

Peer Gynt-vegen er ein kring 60 km lang privateigd turistveg som går frå Svingvoll i Gausdal til Ruten i Espedalen. Vegen er berre open om sommaren. Det er bomveg fra Skeikampen til Gålå. Han fortset på kommunal veg forbi Fefor, men for å køyre vidare til Ruten må ein gjennom ny bom ved Hattdalsseter. Det høgaste punktet på vegen er Listulhøgda på 1068 moh.

Ved Fagerhøy går det ein sideveg via Vendalen til Hundorp og fra Gålå går det veg ned til Harpefoss og Vinstra.

Vegen vart opna i 1956. I motsetnad til Peer Gynt setervei, nordaust for Vinstra i Nord-Fron, går ikkje Peer Gynt-vegen gjennom område som har tilknyting til Peer Gynt-tradisjonen.

Den fyrste etappen av vegen er særleg populær. Spesielt tyske og nederlandske turistar nyttar dette høvet til å kome opp i høgfjellsnatur etter berre få timars køyretur frå Oslo.

Vegen vert òg nytta av sykkelturistar.

Kjelder 
 Nettstaden peergyntvegen.no

 Denne artikkelen bygger på «Peer Gyntveien» frå , den 26. september 2008. 
 

Sykkelvegar i Noreg
Vegar i Gausdal
Vegar i Ringebu
Vegar i Sør-Fron
Vegar i Nord-Fron
Kapp

Kapp kan visa til:

 Kappestrid, særleg det å gå, springa, ri eller liknande om kapp, frå norrønt kapp, knytt til kamp.
 Avkappa endar av tømmer eller tre, frå verbet «å kappa».
 Ei rekke stader i verda:
 Tettstaden Kapp i Østre Toten
 Eit nes eller ein odde, avleidd frå latin caput, 'hovud', og kome til norsk gjennom tysk. «Kapp» er dermed del av ei rekke namn:
 Nordkapp
 Kapp Verde
 Kapp Horn
 Kapp Agulhas
 Kapp Enniberg
 Kapp det gode håp
 Kapp Morris Jesup
 Kapp Finisterre
 Kapp Farvel
 Kapp Dezjnjov
 Kapp Trafalgar
 Kapp Kanin
 Kapp Amsterdam
 Kapp Roca
 Sørkapp
 Kapp er også eit tysk etternamn, brukt av mellom anna:
 Andy Kapp (f. 1967), tysk curlar
 Artur Kapp (1878-1952), estisk komponist
 Colin Kapp (born 1928), britisk forfattar
 Eugen Kapp (1908-1996), estisk komponist
 Friedrich Kapp (1824-1884), tysk-amerikansk advokat, forfattar og politikar
 Wolfgang Kapp (1858-1922), aust-prøyssisk journalist som leia Kapp-kuppet, eit forsøk på å styrta Weimar-republikken.

Sjå og 
 Kaps
 Kappe
 Kappa
Kgalema Motlanthe

Kgalema Motlanthe () var president i Sør-Afrika frå 25. september 2008 til 9. mai 2009, og visepresident av African National Congress (ANC). Han overtok det som stod att av presidenskapsperioden til Thabo Mbeki då denne trekte seg.

Motlanthe blei fødd i Johannesburg som son av ein gruvearbeidar. Han tok del i studentopprør, fagforeiningsarbeid og kampen mot apartheid med ANC. I desember 2007 blei han visepresident i ANC. Motlanthe blei teken inn i regjeringa som minister utan portefølje i juni 2008, for å klargjera ein enklare overgang frå den Thabo Mbeki si avgåande regjering til den som blei vald i 2009.

Mothlanthe blei vald til ny president av den sørafrikanske folkeforsamlinga den 25. september og teken i eid same dag. 
Han fekk 269 av 351 gjevne stemmer. Kgalema Mothlante tok over etter at Ivy Matsepe-Casaburri hadde vore stadfortredande president i ein dag.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Kgalema Motlanthe» frå , og «Kgalema Motlanthe» frå  den 26. september 2008. 
 

Apartheidmotstandarar
Sørafrikanske politikarar
Sørafrikanske presidentar
Folk frå Johannesburg
Det russiske imperiet

Det russiske imperiet (eldre russisk: Pоссійская Имперія, moderne russisk: Российская Империя) var ein stat som eksisterte frå 1721 til den russiske revolusjonen i 1917. Han etterfølgde Det russiske tsardømet, og vart etterfølgd av Sovjetunionen. Det var det andre største samanhengande imperiet verda hadde sett, berre det mongolske riket var større. På eit tidspunkt i 1866 strekte det seg frå Aust-Europa, gjennom Asia og inn i Nord-Amerika. På byrjinga av 1900-talet var Russland det største landet i verda. Det strekte seg då frå Nordishavet i nord til Svartehavet i sør, og frå Austersjøen i vest til Stillehavet i aust. Over dette enorme området var dei 176,4 millionar innbyggjarane spreidde. På denne tida var dette det tredje største folketalet i verda, etter Qing-dynastiet og Britisk India. I folkesetnaden var det stor skilnad både i økonomiske, etniske og religiøse faktorar. Regjeringa, som vart leidd av keisaren, var eit av dei siste absolutte monarkia som var att i Europa.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Russian Empire» frå ,  den 26. september 2008.  
 

Russiske imperiet
Russiske imperiet
Skipingar i 1721
Nedleggingar i 1917
Lia

Lia er ein tettstad i Sør-Fron kommune i Innlandet fylke. Staden har , og ligg sørom Lågen like ved Hundorp.

Sjå òg 
 Tettstader i Oppland

Kjelder 

 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»

Tettstader i Innlandet
Geografi i Sør-Fron
Harpefoss

Harpefoss er ein tettstad i Sør-Fron kommune i Innlandet fylke. Staden har . Harpefoss ligg ved Lågen mellom Hundorp og Vinstra.

Harpefoss vart teke i bruk som namn etter jarnbaneutbygginga i 1896, da jarnbanestasjonen fekk namnet Harpefoss. Tidlegare gjekk området under namna Skurdal og Ryssland, på respektive vestre og austre sida av Lågen. Harpefossen var namnet på fossen som skilde dei to grendene.

Ved jarnbaneutbygginga vart Harpefoss hotell oppført. Det er det einaste av dei opphavlege hotella frå jarnbaneutbyggingstida som framleis står i Gudbrandsdalen. Det er oppført i sveitsarstil med nygotiske trekk. Det er for lenge sidan nedlagd som hotell, og etter ein periode med landhandeldrift tener bygning no som bustadhus. Frå 2011 vart Harpefoss hotell opna igjen som kulturarena for kunst, litteratur og musikk. 

Fossen Harpefoss er ein foss i Gudbrandsdalslågen. I ei kilometerlang strekkje renn Lågen i eit trongt gjel. Fossen vart i 1960-åra bygd ut. Fallhøgda er 35 meter, og Harpefoss kraftstasjon ved Solbrå har ei installert effekt på 92 MW.

Turisme har tydd mykje for staden. Sidan jarnbanen kom og lett kunne frakte gjester til dalen har stølsområda vore nytta til turisme. Dei høgfjellshotella som framleis er i drift er Wadahl og Gålå. Ved Gålåvatnet vert kvart år Ibsens Peer Gynt framført på ein friluftscene. Pensjonata Skogly og Grøntuva er nedlagde. I nyare tid er gardsturismen ei aktuell form for turisme. Sygard Grytting vert drive som overnattingsstad, og Rudi Gard vert drive som ein opplevingsstad med ulike arrangement.

Sør-Fron ungdomsskole ligg på Harpefoss. Det var den tredje ungdomsskulen som vart etablert i Noreg, så tidleg som i 1959. Attved ungdomsskulen er Sør-Fron kulturhus bygd, det vert nytta til idretts- og kulturarrangement.

Harpefoss stasjon er nedlagd, og poststaden 2645 Harpefoss er òg utgått.

Sjå òg 
 Tettstader i Oppland

Kjelder 

 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»

 Denne artikkelen bygger på «Harpefoss» frå , den 26. september 2008.

Bakgrunnsstoff 
 Eldre fototgrafi frå Harpefoss på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

Tettstader i Innlandet
Geografi i Sør-Fron
Fleirsporsinnspeling

Fleirsporsinnspeling er ein metode for lydinnspeling som gjer at ein kan spele inn fleire forskjellige lydkjelder og danna ein heilskap. Veldig mykje av popmusikken er spelt inn med fleire spor. Dette gjer at ein artist til dømes kan spele inn på spor 2, medan han lyttar til spor 1. Ein kan så spele inn spor 3, medan ein lyttar til spor 1 og 2. Dei tre spora kan så spelast av samstundes som om dei hadde vorte spelt inn samstundes. 

Stundom kan to spor miksast saman til eit spor, slik at det eine av dei to spora vert ledige. Beatles sin plateprodusent George Martin nytta seg av denne teknikken på fleire av albuma deira med berre firesporsopptakarar fram til åttesporsopptakarar vart tilgjengelege på White Album. The Beach Boys sitt Pet Sounds var eit av dei første albuma spelt inn med åttesporsopptakar (1965-1966).

Når innspelinga er ferdig vert alle spora «miksa saman» gjennom ein miksepult til ein to-spors stereoopptakar, som så kan kopierast og distribuerast. Film og DVD-musikk kan miksast til fire eller fleire spor, såkalla kringlyd (surround-lyd). 

Prosessen vart funne opp og utvikla av gitaristen Les Paul i 1940-åra med økonomisk støtte og inspirasjon frå Bing Crosby og Ampex Corporation. Dette skapte den første 8-sporsopptakaren som nytta ein 1 toms tape.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Multitrack recording» frå ,  den 26. september 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Lydteknikk
Audioteknologi
Lydinnspeling

ja:オーバー・ダビング
Haakon Lie (1884-1970)

Sjå òg politikaren Haakon Lie

Haakon Lie () var ein norsk forstmann og forfattar. 

Haakon Lie var fødd i Fyresdal som son av bonde, lærar og forfattar John Lie (1846-1916), og tok skogutdanning i Steinkjer i 1904 og ved Norges landbrukshøgskole til 1907. Han arbeidde som «amtsskogmester» i Romsdal 1908, som skogforvaltar og lærar ved Storhove landbruksskole 1910–1918, som skogforvaltar i Innherad og styrar for Statens skogskole i Steinkjer 1918–1923. Den lengste yrkesaktive tida hadde han som skogforvaltar i Sør-Gudbrandsdal 1923–1947, med base på Lillehammer, der han budde frå 1923 og ut livet.

Som lærar hadde Lie eit forstfagleg forfattarskap, med titlar som Skogbrukets driftslære og Skogens fugler og insekter, lærebok for skogskolene. Begge kom i fleire utgåver. Han skreiv òg nasjonaløkonomiske pamflettar om skogsaka, og om naturvern: Skogens nationaløkonomiske betydning  (1916), Fjeldskogen (1925) og Ormtjernkampen villmark (1961). Han vann Melsom-prisen i 1950.

Den første barneboka han skreiv var Ekorngutten (1928), og han skreiv etterkvart åtte barnebøker. Han fekk Kyrkje- og undervisningsdepartementets premiering for tre av bøkene: Villmark og villdyr (1949), Vegen til eventyret (1960) og I villdyrskog (1961). Lies spesialsjanger var dyrefiksjonar med vekt på presisjon i det naturfaglege, og med ein forsiktig personifisering av hovudkarakterane. 

Den øvrige forfattarskapen hans omfattar romanar, dikt og høvesdikting. Lie veksla heile livet mellom bokmål og nynorsk, og utgav ofte paralellutgåver. Lie var den første som lanserte ideen om Birkebeinerrennet som eit historiemotivert skirenn. Dette gjorde han i ein avisartikkel i 1930.

Eit album der Haakon Lie sine dikt er tonesette, kom ut i 2005. Albumet het "Fivrelddans-Haakon Lie i ord og tonar" og bandet bak var Sugar Plum Fairies frå Fyresdal. Albumet resulterte i mykje radiospeling på NRK Telemark og Kulturprisen i Fyresdal i 2006.

Kjelder: 
Denne artikkelen byggjer på ei omsetjing av tisvarande artikkel på bokmålswikipeda, som oppgjev desse kjeldene:
 nettbirken.no: Birkebeinerrennet blir til ; publisert 15.3.2007
 Torgeir Fryjordet. «Haakon Lie (1884-1970) : Fyresdøl, forstmann,naturvenn og forfatter». I: Årbok for Norsk Skogbruksmuseum, nr 14; 1996 (Inneheld bibliografi over Haakon Lies forfattarskap, av Morten Haugen)
 Birkeland, Risa, Vold. Norsk barnelitteraturhistorie. 2. utg. Samlaget, 2005 ISBN 82-521-5933-8

Bakgrunnsstoff 
 Bøker av Haakon Lie digitalisert hjå Nasjonalbiblioteket

Norske forfattarar
Norske forstfolk
Nynorskforfattarar
Folk frå Fyresdal
Vinnarar av Melsom-prisen
Olav Hurum

Olaf Andreasen Hurum () var ein norsk lyrikar kjend som Olav Hurum.

Olav Hurum var fødd i Hole i Buskerud. Han flytta i ung alder til Kristiania (Oslo) og gav i alt ut to diktsamlingar: Skogtyngd i 1905 og Dvergmaal i 1907, begge på Olaf Norlis Forlag. Sjølv om målforma hans var bokmål, skreiv Olav Hurum alle dikta på nynorsk. Olav Hurum døydde av tuberkulose den 15. juli 1908 på Nordstrand i Oslo.

Norske lyrikarar
Folk frå Hole
Folk frå Oslo
Malstraumgalaksen

Malstraumgalaksen (katalogisert M51 og NGC 5194) er ein vekselverkande spiralgalakse i stjernebiletet Jakthundane. Observasjonar av supernova SN 2005cs i Malstraumgalaksen i år 2005 har gjeve eit avstandsestimat på 23,4 millionar lysår. Eldre estimat har gjeve avstandar på 31 og 37 millionar lysår.

Malstraumgalaksen har ein mindre kompajonggalakse, NGC 5195, som har sett i gang stjernedanning i den større galaksen grunna gravitasjonspåverknaden han har.

Oppdaging 

Malstraumgalaksen blei oppdaga i oktober i 1773 av Charles Messier medan han observerte ein svak komet. Spiralstrukturen til galaksen blei først oppdaga av Lord Rosse i 1845, og galaksen blir av og til refert til som Rosse sin galakse. Kompanjonggalaksen blei oppdaga i 1781 av Pierre Méchain.

Malstraumgalaksen kan lett sjåast gjennom mindre teleskop.

Bakgrunnsstoff 

 Artikkel av Knut Jørgen Røed Ødegaard frå 2001 om Hubble-biletet av galaksen same år
 Hubble sitt siste og skarpaste bilete av galaksen frå 2005

Kjelder 

Spiralgalaksar
Messierobjekt
NGC-objekt
Jakthundane
Vekselverkande galaksar
UGC-objekt
PGC-objekt
Arp-objekt
Seyfert-galaksar
Himmellekamar oppdaga i 1773
Harerug

Harerug (Bistorta vivipara, ev. Polygonum viviparum eller Persicariaa vivipara) er ein om lag 15 cm høg fleirårig plante i slireknefamilien. Han har ein mørk knebøygd jordstengel og ugreina stengel. Dei nedste blada er langskafta og lansettforma. Lenger oppe på stengelen er dei smalare og lysare og har kortare bladstilk. Blomsterstanden er eit aks der det sit kvite eller bleikraude blomstrar. Frukta er ei nøtt. Men sidan planten ofte har flest hanblomstrar vert det lite eller ingen frukt på akset. I staden har akset ofte mange yngleknuppar. Dei utviklar seg gjerne med grøne blad før dei dett av morplanten.

Utbreiing
Harerug har ei sirkumpolar utbreiing, og er vanleg i alle nordområda.
Arten veks over mest heile Noreg. Han er ikkje vanleg i låglandet sør om Oslo. Han veks mellom vekslande vegetasjon, og høgt til fjells. På Galdhøpiggen er han funnen i 2280 meters høgd. Elles er han vanleg nord til Jan Mayen, Bjørnøya og Svalbard.  Utanom Noreg har planten sirkumboreal eller sirkompolar utbreiing.

Bruk
Både jordstengelen, blada, fruktene og yngleknuppane er etande. Det er helst born som har brukt å ete harerug. Dei kan ha teke opp jordstengelen, putta yngleknuppane rett i munnen eller teke dei med inn og ete dei saman med mjølk. 

Tidlegare høyrer vi at planten har vore brukt som tilskot til mathaldet, helst då i dårlege år. Yngleknuppane har då vorte tørka, malne og brukt i brødet.

Kjelder

Johannes Lid: Norsk og svensk flora Det Norske Samlaget 1974 ISBN 82-521-0297-2
Ørjan Nilsson: Nordisk Fjellflora. Oslo 1995
Ove Arbo Høeg: Planter og tradisjon. Universitetsforlaget, 1975. ISBN 82-00-08930-4

Nytteplantar
Slireknefamilien
Arktisk flora
Joe Meek

Robert George Meek eller Joe Meek () var ein plateprodusent og låtskrivar frå England og rekna som ein av dei første og mest oppfinnsame sjølvstendige produsentane i verda.

Den mest kjende songen han arbeidde på var hitten til The Tornados, «Telstar» i 1962, som var den første singelen av eit britisk band som gjekk til topps på den amerikanske singellista. Han låg òg fem veker på toppen av den britiske lista og Meek fekk ein Ivor Novello Award for produksjonen same året.

Andre store hittar som han arbeidde på var «Don't You Rock Me Daddy-O» og «Cumberland Gap» av Lonnie Donegan (som lydteknikar), «Johnny Remember Me» av John Leyton, «Just Like Eddie» av Heinz, «Angela Jones» av Michael Cox og «Have I the Right?» av The Honeycombs. Meek sitt konseptalbum I Hear a New World vert rekna som ein milepåle i moderne musikk for den nyskapande bruken av elektroniske lydar.

Joe Meek produserte òg musikk for filmar, mellom anna Live It Up! i 1963.

Perioden med kommersiell suksess som produsent var kortvarig og Meek fekk etter kvart stor gjeld og vart deprimert. 3. februar 1967 tok han livet av husvertinna si med ei hagle, før han skaut seg sjølv.

Meek var ein pioner innan musikkproduksjon. På ei tid då mange lydteknikarar gjekk kledd i kvite laboratoriefrakkar, spelte han inn musikk i sitt eige studio og var aldri redd for å manipulere lyden for å skape effektane han var ute etter. Då han spelte inn «Johnny Remember Me», var til dømes fiolinane plassert i trappene, trommerslagaren nesten på badet, og blåserekka stod i ein annan etasje. Han var av dei første som fysiske separerte instrumenta, og handsama instrument og stemmer med ekko og klang, og køyrte lydsignala gjennom sine eigne heimelagde elektroniske utstyr.

Litteratur 
 John Repsch: The Legendary Joe Meek (1989) ISBN 1-901447-20-0 
 Barry Cleveland: Creative Music Production - Joe Meek's BOLD Techniques (2001) ISBN 1-931140-08-1
 Nick Moran with James Hicks: "Telstar - The Joe Meek Story", (2007) ISBN 978-1-84002-588-0

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Joe Meek» frå , den 27. september 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Tony Kent Holloway Road Hit Factory (Intervju 2007) www.redferns.com

Bakgrunnsstoff 
 BBC Music: Joe Meek
 Biografi av John McCready (Mojo Magazine) 
 Joe Meek: Portrait of a Genius feature
 Liste over innspelingar

Engelske plateprodusentar
Lydteknikarar
Engelske låtskrivarar
Mordarar