Adolph Tidemand

Adolph Tidemand () var ein norsk kunstmålar og sentral kunstnar i nasjonalromantikken i Noreg. Mellom dei mest kjende måleria hans finn ein Haugianerne, som han måla i fleire utgåver frå 1848 til 1865. Eit anna er Brudeferd i Hardanger som han laga saman med Hans Gude. 

Teikningane han utførte av norske folkedrakter har òg stor kunstnerisk og kulturell betydning. Draktteikningane spenner over eit tidsrom på nærare 30 år; frå kunstnaren si fyrste studiereise i 1843 til den siste i 1874, og utgjer til saman rundt 150 teikningar og arbeid i olje. Draktteikningane tilhøyrer Nasjonalgalleriet og er ein del av i basisutstillinga Livets dans. Museet fekk samlinga som testamentarisk gåve i 1882. Ho inneheld både skissebøker, teikningar, akvarellar og oljemåleri.

Bakgrunn og utdanning 
Tidemand var fødd i Mandal som son av tollinspektør og stortingsrepresentant Christen Tidemand og Johanne Henriette Henrikke Haste, som var dansk. Tilknytinga til Danmark var med på å avgjera kor han skulle utdanna seg og han studerte ved Det Kongelige Danske Kunstakademi i 1832-1837. Her hadde han J.L. Lund og Christoffer Wilhelm Eckersberg som lærarar. 

På Akademiet måla han landskaper saman med Dankvart Dreyer og Friedrich Ernst Wolperding og stilte ut på Charlottenborgs Forårsutstillinger i 1835-1837. Tidemand konkurrerte om og vann den vesle sølvmedaljen i 1835, den store året etter og konkurrerte om den vesle gullmedaljen i 1837 men vann han ikkje.

Han reiste til Düsseldorf for å utdanna seg vidare ved akademiet der og fekk Theodor Hildebrandt som lærar. Allereie i 1841 vakte han oppsikt med måleriet Gustav Vasa taler til dalkarene i Mora kirke. Det vart kjøpt av ei kunstforeining og pengane sette han i stand til å reise til München og seinare Roma.

Sumaren 1842 vende Tidemand heim til Noreg med planar om å slå seg ned for godt. Men etter ei langvarig strid om bestillinga på altartavla i Vår Frelsers kyrkje - Oslo domkyrkje, mista han moglegheita til å slå seg ned som målar i heimlandet. Året etter drog han på si fyrste av mange reiser rundt i Sør-Noreg, studerte folkedrakter og samla på forteljingar.
I 1844 var han med på å skipa Fortidsminneforeningen og han sat i det fyrste styret.

Tidemand slo seg ned i Düsseldorf i 1845 og budde her resten av livet. Han døydde i Kristiania.

Familie og barn 
Tidemand gifta seg med barndomsvenninna Claudine Marie Bergitte Jæger (1817–1887) i 1845. Saman fekk dei sonen Adolph. 
Da sonen døydde 28 år gamal i 1874, knekte det faren.

Utmerkingar 
I 1849 fekk Tidemand St. Olavs Orden, han fekk den franske Æreslegion i 1855 og den svenske Nordstjerneorden i 1866.

Nokre verk 
 1841 – Gustav Vasa taler til dalkarlene i Mora kirke
 1844 – Eventyrfortellersken 
 1845 – Søndagskveld i en røykstue i Hardanger
 1846 – Norsk juleskikk 
 1848 – Brudeferd i Hardanger (saman med Hans Gude)
 1848 – Signe Halvorsdatter Valle i Sætersdalen
 1848 – Haugianerne 
 1849 – De ensomme gamle (og kjend som Husandakt)
 1849 – Ingeborg Andersdatter Gulsvik, Flå, som brud
 1851 – Aften på Krøderen (saman med Hans Gude)
 1852 – serien Bondeliv i Oscarshall 
 1853 – Likferd på Sognefjorden (med Hans Gude)
 1854 – Den foreldreløse
 1859 – Fiskere i havsnød (med Hans Gude)
 1865 – Bestefaderens erindringer
 1865 – Bestemors brudekrone
 1865 – Fanatikerne 
 1874 – Syneve
 1874 – Nød

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Aagot Noss: Adolph Tidemand og folk han møtte, Universitetsforlaget og Norsk folkemuseum 1981, ISBN 82-00-05712-7
 Tone Klev Furnes: Adolph Tidemand 1814-1876 : - at fastholde, hvad endnu bestaar. 2019

Norske målarar
Målarar frå 1800-talet
Nasjonalromantiske målarar
Folk frå Mandal
St. Olavs Orden
Nordstjerneordenen