alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Paul Due

Paul Due () var ein norsk arkitekt, fødd i Kristiansand og død i Kristiania (Oslo). Han tok utdanning i ingeniørvitskap hjå Hannovers Polytechnikum i åra 1852–1856, og var i USA dei fyrste åra etterpå, der han mellom anna arbeidde for militærmakta for Sørstatane under borgarkrigen. Han kom attende til Noreg i 1865, og teikna 23 bygningar i Drammen etter ein storbrann i byen i 1866.

I 1870 tok han til å samarbeide med arkitekt Bernhard Steckmest, og saman skipa dei firmaet Due & Steckmest. Her var det ofte Steckmest som stod for teikninga, medan Due hadde det administrative ansvaret og stod for arbeidet med byggesakene. Mange av dei kjente bygningane som vart reist i Kristiania i denne perioden, var det dei som stod attom. I åra 1891–1910, då samarbeidet med Steckmest var avslutta, arbeidde Paul Due som arkitekt for Noregs statsbaner, og teikna mange av dei stasjonsbygningane som vart reiste i denne perioden.

Kjelder
snl.no:Paul Due

Norske arkitektar
Folk frå Kristiansand
Plas Johnson

Plas John Johnson jr. () er ein USA-amerikansk soul-jazz- og hard bop-tenorsaksofonoist, truleg mest kjend som tenorsaksofonisten på Henry Mancini sin «The Pink Panther Theme».

Biografi
Fødd i Donaldsonville, han og pianistbroren Ray spelte først som the Johnson Brothers i New Orleans seint i 1940-åra, og Plas turnerte så med R&B-songaren Charles Brown. Etter teneste i hæren flytta han til Los Angeles og byrja som fulltids studiomusikar for artistar som B.B. King og Johnny Otis i tillegg til andre R&B-artistar. Ein tidleg støttespelar var Maxwell Davis, som hyrte han til å ta over sine eigne partar, slik at han kunne konsentrere seg om å produksjon for Modern Records.

Johnson vart rekruttert av Capitol Records i midten av 1950-åra og han spelte på mange innspelingar av Peggy Lee, Nat «King» Cole, Glen Gray, Frank Sinatra og andre. Han vart ein leiande studiomusikar dei neste tjue åra, og spelte i snitt på to innspelingar kvar dag på alt frå filmmusikk til rock and roll-singlar, av artistar som Ricky Nelson og Bobby Vee. Han spelte på mange Beach Boys-innspelingar, og var ein viktig del av mange instrumentalgrupper som eksisterte berre på papiret, som B. Bumble and the Stingers og The Pets. Seint i 1950- og tidleg i 1960-åra var han fast medlem av Henry Mancini sitt studioorkester og i 1963 spelte han på Pink Panther-temaet. Ein annan solo for ein kjend fjernsynsserie var på The Odd Couple. Johnson vart òg nytta av Motown, og spelte på hittar av Marvin Gaye, the Supremes og andre. Johnson spelte på innspelingar for Nancy Sinatra.

Johnson spelte i 1963 på albumet Ella Fitzgerald Sings the Jerome Kern Songbook med arrangøren Nelson Riddle. 

I 1964 spelte Johnson på «Blue Martini» (Ava Records), eit konseptalbum av John Neel. Det var eit banebrytande album der saksofonen var hovudstemma omgjeve av eit fullt strykeorkester. 

I 1970 vart han med i studiobandet til «The Merv Griffin Show» og spelte òg i mange jazz- og swingband i perioden.

Diskografi

 Rockin' with Plas (Capitol, 1957)
 This Must Be the Plas (Capitol, 1959)
 Mood for the Blues (Capitol, 1960)
 Blue Martini/John Neel Orchestra (Ava, 1964)
 The Blues (Concord Jazz, 1975)
 Positively (Concord Jazz, 1976)
 L.A. 1955 (Carell Music, 1983)
 Keep That Groove Going! (med Red Holloway) (Milestone, 2001)

Som sidemann
Med Henry Mancini
The Music from Peter Gunn (RCA, 1958)
More Music from Peter Gunn (RCA, 1959)
Uniquely Mancini (RCA, 1963)
The Pink Panther (RCA, 1964)
Mancini '67 (RCA, 1966)
Med Duane Eddy
Have 'Twangy' Guitar Will Travel (1958)
Med Chet Baker
Blood, Chet and Tears (Verve, 1970)
Med Clifford Coulter
 Do It Now! (Impulse!, 1971)
Med Lalo Schifrin
More Mission: Impossible (Paramount, 1968)
Mannix (Paramount, 1968)
Med Les Baxter
Jungle Jazz (Capitol, 1958)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Plas Johnson» frå ,  den 12. april 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

Afroamerikanske musikarar
USA-amerikanske jazzsaksofonistar
Soul-jazzsaksofonistar
Hard bop-saksofonistar
Musikarar frå Louisiana
The Wrecking Crew-medlemmar
Tony Terran

Anthony Terran eller Tony Terran () er ein USA-amerikansk trompetist og studiomusikar. Han var ein del av the Wrecking Crew, som var ei gruppe studiomusikarar i Los Angeles, som vart mykje hylla i 1960-åra. The Wrecking Crew vart innlemma i Musicians Hall of Fame i 2007. 

Han vert rekna som ein av dei mest allsidige trompetistane i musikkindustrien og har hatt ein innverknad på musikkmiljøet i Los Angeles i meir enn fire tiår. Han har spelt med mange artistar som The Baja Marimba Band, The Beach Boys, The Beatles, The Bee Gees, Ray Charles, Chicago, Nat King Cole, Perry Como, Bob Dylan, Ella Fitzgerald, Benny Goodman, Bob Hope, Michael Jackson, Eartha Kitt, Peggy Lee, Madonna, Dean Martin, Elvis Presley, Bonnie Raitt, Linda Ronstadt, Diana Ross, Frank Sinatra, Barbra Streisand, The Tijuana Brass og Tom Waits.

Terran har spelt på mange innspelingar for fjernsynsshow og filmar som I Love Lucy, The Lucy Show, Here's Lucy, The Brady Bunch, I Dream of Jeannie, Get Smart, Happy Days, Popeye, The Carol Burnett Show, Star Trek, Mission Impossible, Cheers, L.A. Law, The Simpsons, Rocky I, II og III, The Karate Kid I, II og III, The Natural, All the President's Men, Broadcast News, Field of Dreams, Blazing Saddles, Grease, An Officer and a Gentleman, Ghostbusters, Close Encounters of the Third Kind og The Deep.

Han vart òg soloist for komponistar og dirigentar som Nelson Riddle, John Williams, Patrick Williams, David Shire, Lalo Schifrin, Elmer Bernstein, Jerry Gullsmith, Henry Mancini, Johnny Mandel, James Horner, Johnny Mandel, Charles Fox og John Barry. Terran fekk Most Valuable Player-prisen frå National Academy of Recording Arts and Sciences i 1974.

Diskografi
Med Chet Baker
Blood, Chet and Tears (Verve, 1970)

Med the Henri René Orchestra
RCA Victor Presents Eartha Kitt (RCA, 1953)
That Bad Eartha (EP) (RCA, 1954)
Down To Eartha (RCA, 1955)
That Bad Eartha (LP) (RCA, 1956)
Thursday's Child (RCA, 1957)

Med Lalo Schifrin
 Music from Mission: Impossible (Dot, 1967)
 There's a Whole Lalo Schifrin Goin' On (Dot, 1968)
 Bullitt (filmmusikk) (Warner Bros., 1968)
 Enter the Dragon (filmmusikk) (Warner Bros., 1973)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tony Terran» frå ,  den 12. april 2016. 
 oppgav desse kjeldene: 
Hal Blaine and the Wrecking Crew, The Story of the World's Most Recorded Musikar, Page 56
L.A. Jazz Scene (monthly magazine/818-293-0584), July 2005, Bob's Beat, «Tony Terran's 79th Birthday Party,» Page 7

Bakgrunnsstoff
 Tony Terran si offisielle nettside

Musikarar frå Los Angeles
Folk frå Buffalo
USA-amerikanske studiomusikarar
The Wrecking Crew-medlemmar
USA-amerikanske jazztrompetistar
Jens Lunde

Jens Pedersson Lunde () var ein norsk landbruksmann frå Aurland i Sogn. Han var stortingsrepresentant for Bondepartiet 1939-40 og 1945-53.

Liv og gjerning
Lunde gjekk skulevinterane 1901/02 Sogndal Folkehøgskule og 1902/03 ein jordbruksskule på Rikheim i Lærdal. Etter eksamen ved Noregs Landbrukshøgskule 1907, fekk han stipend og studerte saueavl i Skottland same året. Åra 1909-12 underviste han på Stend jordbruksskule, deretter var han 1912-17 fylkesagronom i Sunnfjord. Med ytterlegare studieturar til Danmark, Sverige og Tyskland i 1920 og 1931, gav han ut ei lærabok i saueavl.

I 1917 overtok Lunde farsgarden i Aurland og starta ein privat landbruksskule, seinare kjend som Sogn jord- og hagebruksskule. Denne skulen styrte han til 1923. Frå 1923 til -49 var han landbrukssekretær i Sogn og Fjordane, sidan var han landbrukssjef i fylket til 1954.

Lunde var medlem av heradsstyret i Aurland frå 1919 til 1941. Han var ordførar i heradet 1926–28 og 1936–41.

Lunde møtte på Stortinget i 1939-40 som vararepresentant frå Sogn og Fjordane og Bondepartiet. Frå hausten 1945 hadde han fast plass på Stortinget frå same valkrinsen og partiet, og vart hausten 1949 attvald for fireårsperioden 1950-53. Han var både sekretær og nestformann i Landbrukskomiteen.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957

Stortingsrepresentantar 1937-1945
Stortingsrepresentantar 1945-1949
Stortingsrepresentantar 1950-1953
Folk frå Aurland
Rough av Tina Turner

Rough er det tredje soloalbumet til Tina Turner, gjeve ut i september 1978 på EMI i Storbritannia, Ariola Records i Vest-Tyskland og United Artists i USA.

Oversyn
Rough var det første soloalbumet til Turner etter at ho gjekk frå ektemannen Ike Turner i 1976. Dei to første soloalbuma, Tina Turns the Country On! (1974) og Acid Queen (1975), vart spelte inn medan ho framleis var gift med Ike Turner og var medlem av the Ike and Tina Turner Revue. Rough var det første albumet der Ike Turner ikkje hadde noko medverknad. Skilsmissa mellom dei to var endeleg over i 1978, same året som Rough. Tina Turner var utan pengar, men fekk halde retten til å bruke scenenamnet Tina Turner.

Albumet består av rockelåtar, i staden for soul, blues og R&B, som ho ofte hadde spelt med the Revue. Men albumet vart spelt inn på høgda av discotida og er prega av dette. Opningssporet, «Fruits of the Night», var til dømes skriven i lag med den langvarige samarbeidspartnaren til Giorgio Moroder, Pete Bellotte. Turner tok òg med ein versjon av Bob Seger sin «Fire Down Below», som seinare vart spelt inn av Bette Midler i 1979 for filmen The Rose. Albumet inneheld òg den første coverversjonen hennar av Elton John sin «The Bitch Is Back», som ho spelte inn på ny i 1991 for hyllestalbumet Two Rooms: Celebrating the Songs of Elton John & Bernie Taupin. 

Albumet Rough inneheld i dei fire singlane, «Viva La Money», «Root Toot, Undisputable Rock & Roller», «Sometimes When We Touch» - ein versjon av Dan Hill-balladen  - og «Night Time Is the Right Time», som alle fekk ein viss suksess. Albumet selde heller dårleg. Som det førre albumet Acid Queen, synte albumet retninga som Turner ønskte å ta med å kombinere rock med pop og R&B.

Albumet vart gjeve ut på CD av EMI tidleg i 1990-åra, men er i dag ute av opplag.

Innhald

Medverkande
Rick Kellis - horn, saksofon
Ken Moore - piano, korvokal
Airto Moreira - perkusjon
Dennis Belfield - bass
Michael Boddicker - synthesizer
Peter Bunetta - trommer
Al Ciner  - akustisk gitar
Denise Echols - korvokal
Dennis Farias - horn
Venetta Fields - korvokal
Ed Greene - trommer
Billy Haynes - bass
Maxayn Lewis - korvokal
Deborah Lindsey - korvokal
Lenny Macaluso - elektrisk gitar
Bill Oz - munnspel
Mary Russell - korvokal
Julia Tillman Waters -korvokal 
Stephanie Spruill - korvokal
Michael Stephenson - korvokal
Ron Stockert - synthesizer, clavinet
Marsha Thacker - korvokal
Tony Walthers - korvokal
Jeff Deane - horn
W.D. Smith - hammondorgel

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Rough (album)» frå ,  den 12. april 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

Tina Turner-album
Musikkalbum frå 1978
Matias Furevik

Matias Furevik () var ein norsk forkynnar og forfattar. Han var fødd i Naustdal og gjekk på Sunnfjord ungdomsskule 1906-1907 og 1907-1908 og tok diakoniutdanning og bibelskule i Kristiania og Stavanger. Furevik var knytt til Samemisjonen, der han vart første krinssekretær i Bergen krins.

Furevik gav ut forteljingar om Finnmark og samane, og historia om D.N.L. Finnemisjonsforbund.

Bibliografi

Bøker

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Filmopptak
Blant Samer i Finnmark. Opptatt av sekretær Furevik. Produsert av Norges Samemisjon

Kjelder
 Ord gjennom år : dikting og diktarar frå Sunnfjord og Nordfjord 1700-1986 : med bibliografi : ein antologi ved Carl Lauritz-Iversen. Naustdal : Sogn og Fjordane forlag, 1990
 Om Matias Furevik i Fylkesleksikon Sogn og Fjordane

Bakgrunnsstoff
 Om Matias Furevik i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Forfattarar frå Naustdal
Norske sakprosaforfattarar
Norske romanforfattarar
Ole Johnsen Hyenæs

Ole Johnsen Hyenæs () var ein norsk bonde og forfattar. Han var fødd i Gloppen. Hyenæs var haugianar.

Bibliografi

Kjelder 
 Ord gjennom år : dikting og diktarar frå Sunnfjord og Nordfjord 1700-1986 : med bibliografi : ein antologi ved Carl Lauritz-Iversen. Naustdal : Sogn og Fjordane forlag, 1990

Forfattarar frå Gloppen
Norske sakprosaforfattarar
Norske salmediktarar
Anders Nilsen Haave

Anders Nilsen Haave () var ein norsk lekpredikant, fråhaldstalar, bonde og forfattar. Han var fødd i Naustdal. Haave vart gripen av Hauge-vekkinga og vart ein av dei fremste haugianarane i landet. Han reiste rundt i heile landet som forkynnar 1836-1849 og som fråhaldstalar for Den norsk forening mot brændevinsdrik 1855-1866. Han betalte reisene sjølv på arbeid som snikkar og smed.

Frå 1853 var Haave gardbrukar i Stavang i Flora kommune, der slekta sidan m.a. har drive landhandel og byggjevareforretning. Han er far til Abraham Hove.

I 1887 gav nokre vener ut «Nogle aandelige Sange», dikta av Anders Haave.

Bibliografi

Bøker

Notar

I bøker - eit utval
Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder 
 Om Anders Nilsen Haave i Fylkesleksikon Sogn og Fjordane 
 Ord gjennom år : dikting og diktarar frå Sunnfjord og Nordfjord 1700-1986 : med bibliografi : ein antologi ved Carl Lauritz-Iversen. Naustdal : Sogn og Fjordane forlag, 1990
 Gravminner i Norge

Bakgrunnsstoff 
 Om Anders Nilsen Haave i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Forfattarar frå Naustdal
Forfattarar frå Flora
Norske salmediktarar
Samson Madsen Krogness

Samson Madsen Krogness () var ein norsk prest, lærar, redaktør og forfattar. Han var fødd i Naustdal. Krogness gjekk på Stord Lærarskule 1847-1849. Han var lærar i Naustdal, Kinn, Skien og Kristiania 1849-1866. Krogness studerte teologi 1862-1866 og emigrerte til Amerika i 1866 og vart ordinert same år. Han var prest 1866-1894 og var også redaktør for fleire blad og tidsskrift i det norsk-amerikanske miljøet.

Krogness gav ut andaktsbok og salmar før han reiste til Amerika, og i Amerika ei bok med religiøst innhald.

Bibliografi

Kjelder 
 Ord gjennom år : dikting og diktarar frå Sunnfjord og Nordfjord 1700-1986 : med bibliografi : ein antologi ved Carl Lauritz-Iversen. Naustdal : Sogn og Fjordane forlag, 1990
 Om Samson Madsen Krogness i Fylkesleksikon Sogn og Fjordane

Bakgrunnsstoff 
 Om Samson Madsen Krogness i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Forfattarar frå Naustdal
Forfattarar frå Flora
Norske sakprosaforfattarar
Norske salmediktarar
Magnus Thingnæs

Magnus Thingnæs () var ein norsk typograf og forfattar.  Han vart fødd i Florø, flytta til Ålesund i 1929 og til Oslo i 1938.  Der budde han til han døydde.

Thingnæs var med og skipa Florø-klubben i Oslo.  Han var òg aktiv i Sunnfjordlaget der.

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder
 
 Gravminner i Norge

Bakgrunnsstoff
Om Magnus Thingnæs i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
 Om Magnus Thingnæs i Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane 

Forfattarar frå Flora
Norske barnebokforfattarar
Norske lyrikarar
Norske sakprosaforfattarar
Karl Friedrich Kurz

Karl Friedrich Kurz () var ein tysk/sveitsisk/norsk forfattar.

Karl Friedrich Kurz er fødd nær Freiburg, Bremgarten i Tyskland. Som barn flytta han med foreldra til Basel i Sveits. Han ønskte å bli kunstmålar og begynte på akademiet i Karlsruhe.

Det  var tilfeldigheiter som gjorde han til skribent og forfattar. Etter å ha ført eit omflakkande tilvære med omfattande reiseverksemd i  m.a. aust-Asia og Japan, slo han seg ned i Noreg der han skreiv romanar på tysk. Han var påverka av Knut Hamsun og henta inspirasjon frå naturen og folkelivet ved Sognefjorden og i Sunnfjord.

Romanane vart svært populære i Tyskland og vart selde i store opplag. I 1934 fekk han Schillerprisen og Volkspreis frå Schweizerische Schillerstiftung i Zürich.

Han budde først i Solund, så ved Vadheim i Høyanger kommune før han i 1924 slo seg ned i Vårdal i Dalsfjorden i Askvoll kommune i Sunnfjord. Der budde han til 1950.  Då forlet han  familien sin og flytta til Nessjøen (Nese) i Fjell kommune på Sotra i Hordaland.  Han budde der til han døde i 1962, 84 år gamal.
Kurz gav ut 10 romanar og fleire novellesamlingar. Dei etterlatne papira hans er for det meste komne bort.

Karl Friedrich Kurz ligg gravlagt på kyrkjegarden i Holmedal i Dalsfjorden, Sunnfjord.

Bibliografi

Bøker - eit utval

Kjelder 
 Om Karl Friedrich Kurz i Fylkesleksikon Sogn og Fjordane 
 Ord gjennom år : dikting og diktarar frå Sunnfjord og Nordfjord 1700-1986 : med bibliografi : ein antologi ved Carl Lauritz-Iversen. Naustdal : Sogn og Fjordane forlag, 1990

Bakgrunnsstoff 
 Om Karl Friedrich Kurz i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Tyske forfattarar
Tyskspråklege forfattarar
Sveitsiske forfattarar
Forfattarar frå Askvoll
Norske romanforfattarar
Forfattarar frå Høyanger
Anders Kvellestad

Anders Kvellestad () var ein norsk skulestyrar og forfattar. Han var fødd i Vevring i Naustdal kommune. Han tok lærarskuleeksamen i 1899 og var på språkstudium i England 1913. Kvellestad var lærar ved Florø folkeskule 1913-1915, styrar ved Sørlandets kristelige ungdomsskole 1915-1928. Dei siste åra var Kvellestad busett i Stokke i Vestfold. Han arbeidde ei tid for Bergen Indremisjon, var reisetalar for Langesundsfjordens Indremisjonsselskap og Indremisjonsselskapet.

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

I tidsskrift - eit utval
Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder 
 Ord gjennom år : dikting og diktarar frå Sunnfjord og Nordfjord 1700-1986 : med bibliografi : ein antologi ved Carl Lauritz-Iversen. Naustdal : Sogn og Fjordane forlag, 1990
 Om Anders Kvellestad i Fylkesleksikon Sogn og Fjordane
 Gravminner i Norge

Bakgrunnsstoff 
 Om Anders Kvellestad i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Forfattarar frå Naustdal
Norske romanforfattarar
Ski-NM 1963

Noregsmeisterskapen på ski 1963 i nordiske greiner vart avvikla i tida 16.-24 februar 1963. Fem av dei ni tevlingane fann stad i Lørenskog og i Rælingen i Akershus, medan fire vart avvikla i Birkenes i Aust-Agder. Menn tevla i hopprenn, kombinertrenn og fire langrennsøvingar, medan kvinnene tevla i to langrennsøvingar. Hoppøvingane fann stad i Marikollen i Rælingen.

Langrenn menn

15 km

Dato: 23. februar 1963
Stad: Lørenskog

30 km

Dato: 21. februar 1963
Stad: Lørenskog

50 km

Dato: 17. februar 1963
Stad: Birkenes

Langrenn kvinner

5 km

Dato: 17. februar 1963
Stad: Birkenes

10 km

Dato: 16. februar 1963
Stad: Birkenes

Kombinert

Dato: 22./23. februar 1963
Stad: Rælingen og Lørenskog

Hopprenn

Dato: 24. februar 1963
Stad: Marikollen i Rælingen

Kjelder

Sportsboken 1963.
Arbeiderbladet 18.2.1963

Noregsmeisterskap i 1963
Noregsmeisterskap på ski
Idrettstilskipingar i Viken
Idrettstilskipingar i Agder
Idrett i Birkenes
Idrett i Lørenskog
Idrett i Rælingen
Os Turnforening

Os Turnforening er eit idrettslag i Os kommune i Hordaland, stifta 1919, som er aktivt med i fotball, friidrett, handball og turn. Laget spelar i gule trøyer og svarte bukser.

Fotball
Aktiviteten rundt Os Turn var stor på 1970-talet og mange deltok i dugnader. Det vart bygt nytt klubbhus, ny tribune og ein idrettshall vart planlags.

Os vann i 1973-sesongen Vestland Nord-avdelinga i dåverande 3. divisjon, og rykte opp i 2. divisjon etter kvalifiseringskampar mot Odda IL. Sesongen etter overraska laget stort og gjekk heilt til topps i A-avdelinga framfor Fredrikstad Fotballklubb og Bryne Fotballklubb, med Erik Just Olsen, Svein Gunnar Rein og Gunnar Moberg som dei førande spelarane.

Såleis spelte Os i 1975 i norsk 1. divisjon, saman med dei beste fotballaga i Noreg. Sesongen enda med seriegull til Viking FK framfor SK Brann, medan Os hamna på ein desidert sisteplass av dei tolv laga i serien. Laget måtte nøye seg med fem uavgjortkampar som best, ingen seriekamp bikka Os sin veg. Etter tre nye sesongar i 2. divisjon rykte Os ned til 3. divisjon etter 1978-sesongen.

Sidan 2011 har Os spelt på 4. nivå i norsk seriefotball.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Os Turnforening» frå ,  den 13. april 2016.  
 

Norske idrettslag
Os kommune i Hordaland
Vondskap

Vondskap er eit abstrakt omgrep som kan visa til noko pinefullt og plagsamt eller det å ønska å gjera andre vondt. 
Det kan også definerast som den ytterste rekkjevidden av å gjera gale eller å mangla moral. Det finst mange definisjonar av vondskap, såvel som analysar av motiva for det. Element som ofte blir sett i samanheng med vondskap er likevel ubalansert oppførsel som omfattar formålstenlegheit, egoisme, ukunne og neglisjering.

I visse kulturar, særleg dei påverka av abrahamittiske religionar, blir vondskap gjerne sett på som ein dualistisk antagonistisk motsetnad til godskap, der det gode skal sigra over det vonde. 
Vonde hendingar er gjerne følgjer av synd eller å vanvyrde Gud.
Det vonde kan personleggjerast med ein skikkelse som Djevelen, Satan, Iblis og så bortetter.

I dharma-religionar er det gjerne slik at ein kan fri seg frå både det gode og det vonde gjennom å oppnå eining med verdsaltet. 
I kulturar påverka av buddhismen er både det gode og det vonde sett på som motsetningar som ein må fri seg frå gjennom å oppnå sunyata, tomheit frå dei.
I hinduismen er ikkje vondskap rekna som eit eige metafysisk prinsipp, men som noko som finst i lag med livet i verda, både i høve til menneske og tidsepokar (yuga). Liding og kosmisk uorden (adharma, mangelen på dharma) går ofte att i kampen mellom gudar (devaer) og demonar (asurarer).

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Evil» frå ,  den 14. april 2016.  
 

Etikk
Psykologi
Religion og livssyn
Pols

Pols er ein gammal norsk bygdedans i slekt med polsk masurka og svensk polska. Han er ein 4-delt pardans (2+2) i ujamn 3-takt og moderat tempo. Dansen består av ei veksling mellom opne tak med halte-steg framover i ringen og runddansing med tette tak.

Pols er særlig kjend frå rørostraktene, men er i slekt med dansar som rundom i Østerdalen og springleik i Gudbrandsdalen. Ein går ut frå at pols stammar frå svensk og/eller tysk innvandring på 1600-talet i samband med gruvedrifta ved Røros.

Referansar

Kjelder

Norske folkedansar
Svein Erik Kjærvik

Svein Erik Kjærvik () er ein norsk forfattar. Han er fødd på Årdalstangen i Årdal kommune, men er oppvaksen i Moelv i Hedmark. Han jobba på aluminiumsverket i Årdal til han fekk sjukdomen Parkinson som 34-åring. Foto og skriving er Kjærvik sine sentrale interesser.

Bibliografi 

Som medforfattar

Jan Moslet. Ringsaker kirke gjennom 850 år. Ringsaker Kirkes Venner, 2017.

Kjelder 

 Om boka Støvets ansikt på Publica
 Om boka Vanntyven på Publica

Forfattarar frå Årdal
Norske lyrikarar
Eldrid Grimeland Lausund

Eldrid Grimeland Lausund () er ein norsk kyrkjelydssekretær, lærar og forfattar. Ho er fødd i Førde. Lausund tok artium ved Firda gymnas 1954, eksamen ved Kristiansand lærerskole 1957 og vidareutdanning i spesialpedagogikk 1974. Ho var lærar ved Jølster framhaldsskule 1957-1959, ved Eiksmarka skole i Bærum 1959-1962, ved Tingvoll barne- og ungdomsskole 1971-1981 og kyrkjelydssekretær frå 1982. Ho bur på Tingvoll.

Bibliografi

Bøker

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder 
 Ord gjennom år : dikting og diktarar frå Sunnfjord og Nordfjord 1700-1986 : med bibliografi : ein antologi ved Carl Lauritz-Iversen. Naustdal : Sogn og Fjordane forlag, 1990

Forfattarar frå Førde
Norske lyrikarar
Kjellaug Lillengmo

Kjellaug Lillengmo () er ein norsk forfattar. Ho er fødd i Nordalsfjorden, men kom tidleg til Jølster og vaks opp på slektsgarden Hjellbrekke. Lillengmo har eksamen frå handels- og yrkesskule, og vidareutdanning i kontorfag. Ho reiste frå Jølster i 1952 og var i Venezuela 1966-1967. Frå 1973 er Lillengmo busett i Lillesand.

Lillengmo har hatt fleire radiokåseri og ho har skrive noveller, dikt og artiklar i årbøker, tidsskrift og aviser, i tillegg til at ho har gitt ut fleire bøker.

Bibliografi

Bøker

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder 
 Ord gjennom år : dikting og diktarar frå Sunnfjord og Nordfjord 1700-1986 : med bibliografi : ein antologi ved Carl Lauritz-Iversen. Naustdal : Sogn og Fjordane forlag, 1990
 Om Kjellaug Lillengmo i Fylkesleksikon Sogn og Fjordane

Forfattarar frå Jølster
Norske romanforfattarar