alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Olav Trondsson

Olav Trondsson (daud 25. november 1474) var erkebisp i Nidaros frå 1459 til 1474, men styrte i røynda erkesetet frå 1454. Lite er kjent frå styringstida hans, men alt tyder på at han var ein dyktig administrator.

Ætt og framvokster 
Mor hans Olav var Joran Aslaksdotter, som tilhøyrda Aspa-ætta frå Frei på Nordmøre; faren var Trond Toraldsson Smørhatt. Morsætta er kjend frå ei ættetavle frå 1500-talet, medan farsætta mest truleg er Smørhatt-ætta, utan at det er heilt visst. Broren Ivar Trondsson er omtala i ei rekkje kjelder frå siste del av 1400-talet.

Olav vart student i Rostock i 1430, og oppnådde magistergraden i 1438. Han er først omtala som kannik i Nidaros i 1446. Då Aslak Bolt døydde i 1450, valde domkapittelet Olav til etterfølgjar. Fleire nære medarbeidarar av Aslak Bolt var politisk merkte av samarbeidet med svenskekongen Karl Knutsson Bonde, og det kan vera grunnen til at den rimeleg unge Olav vart vald framfor eldre medlemer av domkapittelet. Men kong Kristian I godkjende ikkje valet, og ynskte i staden Skålholtbispen Marcellus. Domkapittelet gjekk til sist med på å velja han, men paven ville ikkje ha Marcellus, og utnemnde i staden Henrik Kalteisen. Sistnemnde fekk ei stutt styringstid, og var i Trondheim berre sommaren 1453.

Electus og erkebisp 
Jamvel om Kalteisen formelt hadde tittelen erkebisp, var det Olav Trondsson som i røynde styrte erkesetet dei neste åra. I januar 1458 var Olav som ein del av det norske riksrådet, til stades ved eit stort møte i Skara, der riksrådet lova å ta Kristian Is son Hans til konge etter faren. I den samanhengen vart Olav omtala som «electus i Trondhem», dvs. vald erkebisp. For å oppnå dette, stadfeste Kristian sættergjerda frå 1277, som sikra kyrkja både makt og sjølvstende andsynes kongen.

7. juni 1458 gav paven Henrik Kalteisen avskil, og utnemnde samstundes Olav Trondsson til etterfølgjar. Han reiste då til Roma, og vart innvia i Perugia i februar 1459. Frå åra etter fortel ikkje kjeldene mykje, men han synest å ha arbeidd for å styrkja domkapittelet; truleg var det han som opprette stillinga som erkedekn. Han hjelpte òg til med å atterreisa Helgeseter kloster, som var kome i forfall. Brevveksling med eit sokn i Herjedalen fortel om kontakt med meir perifere delar av stiftet. I 1473 gav Olav og broren Ivar domkyrkja inntektene av ei rekkje eigedomar på Nordmøre for 30 år; sidan skulle jorda gå attende til ætta.

Sommaren 1474 reiste Olav til Roma, og der døydde han 25. november same år. Han vart gravlagd i klosterkyrkja San Agostino, og gravplata har inskripsjonen: CUI DEDERAT SACRAM MERITO NORVEGIA SEDEM HIC TEGIT OLAVI FRIGIDVS OSSA LAPIS. Det tyder: Olav, som Noreg med rett hadde gjeve den geilage stolen, her er beina hans lagt under den kalde stein

Kjelder 
 
 Lars Hamre: «Unionstiden 1450-1523». I Arne Fjellbu m.fl. (utg.): Nidaros erkebispestol og bispesete: 1153-1953, band I s. 453-531. Oslo 1955. 
 Oddvar Grønli: «Ei ættetavla frå reformasjonstida.» Norsk slektshistorisk tidsskrift XIII, s. 209-244. Oslo 1952.

Døde i 1474
Folk frå Tingvoll
Norske mellomalderbiskopar
Drapet på Ahmed Bouchiki

Drapet på Ahmed Bouchiki syner til drapet på den marokkanskske kelneren Ahmed Bouchiki på Lillehammer 21. juli 1973, utført av agentar frå Mossad. Drapet har tidlegare vorte kalla den alvorlegaste terrorhandlinga i Noreg. Mossad hadde tenkt å drepa Ali Hassan Salameh, som var innblanda i München-massakren året før, men tok feil og drap Bouchiki i staden. Bouchiki vart skoten og drepen då han var på veg heim frå kino saman med den norske kona si, som var gravid.

Referansar 

Lillehammer kommune
1973 i Noreg
München-massakren
B
Mord i Noreg

no:Lillehammer-saken
sv:Lillehammerfallet
de:Lillehammer-Affäre
en:Lillehammer affair
es:Asesinato de Ahmed Bouchiki
fr:Affaire de Lillehammer
it:Affare Lillehammer
he:מבצע זעם האל#פרשת לילהאמר
nl:Ahmed Boushiki
pt:Caso Lillehammer
fi:Ahmed Bouchiki
München-massakren

München-massakren var eit terroråtak utført av den palestinske gruppa Svart september under sommar-OL 1972 i München, der fem israelske idrettsutøvarar, fire israelske idrettstrenarar, to israelske idrettsdommarar, fem palestinske terroristar og ein vesttysk politimann vart drepne.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Munich massacre» frå ,  den 7. september 2012.

Bakgrunnsstoff 
 NRK: 40 år siden München-massakren

1972 i Vest-Tyskland
Massakrar i Tyskland
Den arabisk-israelske konflikten
München
Sommar-OL 1972
Svart september
Terroråtak
Peder Rosenkilde

Peder Valentin Rosenkilde () var ein kjøpmann, reiar, stadshauptmann, eidsvollsmann og stortingsmann frå Stavanger.

Rosenkilde var son av ein kjøpmann i Stavanger. I yngre år gjekk han i handelslære i Hamburg. Seinare overtok han handelshuset Rosenkilde etter faren. Han var elles stadskaptein og sjef for borgarvæpninga i Stavanger.

Rosenkilde satsa i første omgang på handel med korn og salt, etter kvart kom skipsfart til å verte sentralt i verksemda hans. Han skaffa seg ei rekke fartøy, og eigde eit skipsverft i Østre Havn.

I 1812 reiv Rosenkilde den gamle kjøpmannsgården i Nedre Strandgate for å bygge nytt. Då dagens Rosenkildehus stod ferdig eit drygt år etter, vart det taksert høgre enn domkyrkja i Stavanger.

Rosenkilde møtte på riksforsamlinga på Eidsvoll i 1814 som utsending frå Stavanger by. Han høyrde der til sjølvstendepartiet, og fekk plass i finanskomitéen som skulle vurdere statsfinansane. Saman med Niels Aall og Wilhelm F. K. Christie var han medlem av deputasjonen som riksforsamlinga sende til England for å tale Noregs sak.

Han representerte Stavanger også på Stortinget i 1821 og det overordentlege storting i 1822. I 1821 var han medlem av 14 komitéar, mellom anna om fisket i Borgundfjorden, om fisket ved Skudesnes, om sildehandel i Bergen, om hummarfisket, om frihamn i Kristiansand og om vernepliktslova.

Rosenkilde vart slått til riddar av Dannebrog for innsatsen sin for fedrelandet.

Kjelder
Aurenes, Ola:Rogalendingar og ætter
Tallak Lindstøl: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
www.eidsvoll1814.no
 

Eidsvollmenn
Stortingsrepresentantar for Rogaland
Stortingsrepresentantar 1821-1823
Norske kjøpmenn
Folk frå Stavanger
Gullik Madssen Rød

Gullik Madssen Rød () var ein norsk soldat, gardbrukar og eidsvollsmann.

Rød var fødd i Botne, der faren var gardbrukar. Kring 1812 tok han over garden Bø i Sande i Vestfold etter svigerfaren sin. Han var elles kommandersersjant i sandeske kompani av telemarkske regiment.

I 1814 var Rød utsending frå telemarkske regiment til riksforsamlinga på Eidsvoll. Der slutta han seg til sjølvstendepartiet. Han «beundret Christian August og saa i Christian Fredrik samlingstegnet for vor nationale selvstændighet» . 17. mai 1814 var han med i deputasjonen som møtte den nyvalde kongen, Kristian Fredrik.

Rød vart vald til å representere Jarlsberg og Larviks amt på Stortinget i 1836. Han møtte også på det overordentlege stortinget 1836-37. Mellom anna var han medlem av militærkomiteen.

Rød dreiv garden sin i Sande i lang tid. I alle år var han ein mykje nytta rådgjevar, var både prestens medhjelpar og forlikskommissær. Han døydde i Sande i 1857.

Fotnotar

Kjelder
Tallak Lindstøl: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 

Eidsvollmenn
Stortingsrepresentantar for Vestfold
Stortingsrepresentantar 1836-1838
Norske gardbrukarar
Folk frå Holmestrand
RS «Biskop Hvoslef»

RS 38 «Biskop Hvoslef» var den første redningsskøyta Bjarne Aas teikna for Redningsselskapet. Ho vart bygd av Brødrene Løvfald på Løfallstrand i Sunnhordland og levert i 1932. Skøyta var kravellbygd med eikehud på furuspant. «Biskop Hvoslef» hadde kryssarhekk og var noko større enn dei tidlegare skøytene til Redningsselskapet som Colin Archer stod bak. Men mykje av linjene til Archerskøytene vart ført vidare til Aas sine skøyter.

«Biskop Hvoslef» vart levert med bermudarigg. Det var mykje på grunn av dei raskaste seglbåtane tidleg på 1930-talet var bermudarigga.  Mastene måtte då vere ein god del høgre enn dei var på dei gaffelrigga skøytene. Bermudariggen viste seg ueigna. «Biskop Hvoslef» var rigga om etter berre eit år. Ho fekk då gaffelstorsegl, men hadde framleis bermudamesan. Mastene vart nedkorta. I tillegg til full seglføring fekk ho motor på 50/80 hk. Den som styrte skøyta hadde plass  i ein styrebrønn som hadde vindskjerm. Under motorskifte og ombygging i 1955 vart det bygd styrehus.

«Biskop Hvoslef» vert finansiert gjennom gåve frå kaptein Hvoslef og frue i New York. Skøyta fekk namn etter far til gjevaren: biskop Fredrik Waldemar Hvoslef.

Redningsselskapet selde «Biskop Hvoslef» i 1969.

I 1992 kjøpte Stiftelsen Biskop Hvoslef i Malangen redningsskøyta. I 2006 og 2007 vart ho restaurert ved Nord-Norsk Fartøyvernsenter i Gratangen.  Skøyt vert i dag utleigd til ymse turar.

Kjelder
Bjørn Foss: Fra seil til vannjet. Historien om redningsskøytene  Norsk Maritimt Forlag 2002
R/S 38 Biskop Hvoslef

Bakgrunnsstoff 
 

Biskop Hvoslef
Biskop Hvoslef
Skip frå 1932
Krokskogen

Krokskogen eller Krokskauen er eit skogområde som er delt mellom kommunane Hole, Bærum, Ringerike og Oslo. Krokskogen omfattar området som i aust er avgrensa av Langlielva og vatnet Spålen, i nord av fylkesgrensa mellom Oppland og Buskerud, i vest Ringeriksbygdene og Tyrifjorden, E16 i sørvest og Bærumsbygdene i sør. Grensene mellom Bærumsmarka og Krokskogen følgjer bekken Fløyta slik at garden Kampen ligg på Krokskogen medan serveringsstaden Vensåssetra ligg i Bærumsmarka. 

Høgste punktet er Oppkuven på 703,6 meter over havet. Andre høge toppar er Ringkolltoppen på 701,4 meter over havet og Gyrihaugen på 682,1 meter over havet. 

Krokskogen vert rekna med til Oslomarka.

Geologi 
I tidlegpermtida sprakk jordskorpa opp og lava strøymde ut over området. Krokskogen er bygd opp av lava frå minst 13 vulkanutbrot. Krokskogen-Kolsås-Nittedal lavaprovins vart danna i riftstadie seks. Dette utgjorde slutten på riftstadiet som starta i sør og enda lengst mot nord. Den innleiande riftinga kulminerte med straumar av rombeporfyrlava som dekte to tredjedeler av Oslofeltet. Krokskogstupet er bygt opp av rombeporfyr.

Historie
27. juni 2017 stogga Naturvernforbundet i Oslo og Akershus bygginga av ein snaut to kilometer lang skogsbilveg i Sørkedalen og Lommedalen; "Daglig aksjoneres det nå mot byggingen", skreiv media 5. juli 2017.

Kulturminne 
Kongevegen frå Oslo til Bergen vart ferdiggjord over Krokskogen i 1807 av Peder Anker.

Litteratur 
Det er fleire skildringar frå Krokskogen. Mellom dei
 Asbjørnsen og Moe: Norske folkeeventyr, En sommernatt på Krokskogen
 Reidar Holtvedt, Historier fra Krokskauen, Gyldendal 1985. ISBN 978-82-05-16373-7

Kjelder 

 Skiforeningens presentasjon av Krokskogen i Markadatabasen

Bakgrunnsstoff 
 Grimstad, Sverre. KROKSKOGEN på kryss og tvers. Imprintforlaget 2005. ISBN 82-7981-039-0
 Revil, Bjørn. Markaguiden Gyldendal 2008. ISBN 978-82-05-37903-9
 Krokskogen i Markadatabasen 
 Oslo byarkiv

Geografi i Hole
Geografi i Ringerike
Geografi i Bærum
Geografi i Oslo
Du Far og Herre

Du Far og Herre, du som rår er ein salme med utgangspunkt i ei bøn henta frå «The Brewing of Soma», skriven av den amerikanske diktaren John Greenleaf Whittier i 1872/1884.  Salmen er trykt i Norsk Salmebok nr. 415 med ein melodi av C.H.H. Parry (1888).

Ifølgje Verbum Forlag er salmen omsett til norsk av Arve Brunvoll i året 1978. 

I Norsk Salmebok har salmen fem vers. Første verset opnar med orda
<p>
«Du Far og Herre, du som rår,å gløym vår dårskaps vis;»- og salmen avsluttast med orda

</p><p>«Lat tvilen vike for vår tru;
i jordskjelv, storm og eld, kom du,kom, linne susings røyst» ''

Salmar frå 1800-talet
Aksdal kyrkje

Aksdal kyrkje er ei kyrkje frå 1995 i Tysvær kommune, Rogaland fylke. Kyrkja er teikna av arkitekt Stein Jarle Helgeland. Byggekostnadene var 21,3 millionar kroner. Kyrkja har 250 sitjeplassar.

Kjelder 
Om Aksdal kyrkje på nettstaden til Tysvær kyrkjelege fellesråd og Bokn kyrkjelege fellesråd
 Aksdal kyrkje Kyrkjesøk

Kyrkjer i Tysvær
Kyrkjer i Haugaland prosti
Norske kyrkjer frå 1995
Deg å få skode

Be Thou My Vision

Be Thou my Vision, O Lord of my heart;
Naught be all else to me, save that Thou art.
Thou my best Thought, by day or by night,
Waking or sleeping, Thy presence my light.

Be Thou my Wisdom, and Thou my true Word;
I ever with Thee and Thou with me, Lord;
Thou my great Father, I Thy true son;
Thou in me dwelling, and I with Thee one.

Be Thou my battle Shield, Sword for the fight;
Be Thou my Dignity, Thou my Delight;
Thou my soul’s Shelter, Thou my high Tower:
Raise Thou me heavenward, O Power of my power.

Riches I heed not, nor man’s empty praise,
Thou mine Inheritance, now and always:
Thou and Thou only, first in my heart,
High King of Heaven, my Treasure Thou art.

High King of Heaven, my victory won,
May I reach Heaven’s joys, O bright Heaven’s Sun!
Heart of my own heart, whatever befall,
Still be my Vision, O Ruler of all.

Dal­lan For­gaill (translated from the Irish byMa­ry E. Byrne, Versified by El­ea­nor H. Hull)
«Deg å få skode», på gamalirsk Rop tú mo baile og engelsk Be Thou My Vision, er ein irsk salme frå 700-talet. Teksten blei omsett til engelsk av Eleanor H. Hull i 1912. Melodien er ei irsk folketone. 

Salmen blei omsett til norsk av Arve Brunvoll i 1978, og blei i 1985 teke med i Norsk Salmebok. Med denne salmen blei det ei større interesse for irsk trusliv og musikktradisjon i norsk kyrkjesamanheng. Salmen blei seinare omdikta til bokmål av Eyvind Skeie, og framført av Hanne Krogh på plata Vestavind (1998), med tittelen «Irsk hymne» og opningslina Vær du visjonen, å Herre, i meg. 

Same folkemelodi blir òg nytta i den svenske popballaden «Gå inte förbi», med tekst av Ulf Schagerman og lansert som juleplate i 2003 av Sissel Kyrkjebø og Peter Jöback.

Kjelder 

 Youtube, orgel
 nrk.no | Salmer til alle tider: Salmer fra vest
 altamotettkor.no: lydopptak
 mp-info.net: lydopptak

Salmar frå mellomalderen
Frederik Meltzer

Frederik Meltzer () var ein norsk kjøpmann, eidsvollsmann og stortingsmann frå Bergen.

Bakgrunn
Far til Meltzer var kjøpmann i Bergen. Sjølv lærde han kjøpmannsyrket, mellom anna under eit toårig opphald i England og Frankrike. Han var frå 1802 kjøpmann på Tyskebryggja i heimbyen. Seinare vart han også overfiskevrakar og i 1837 børskommissær.

Politisk utsending
I 1814 var Meltzer utsending frå Bergen til riksforsamlinga på Eidsvoll saman med Wilhelm Frimann Koren Christie, Jens Rolfsen og Jonas Rein. Der høyrde han til sjølvstendepartiet. Han var elles medlem av finanskomiteen.

Meltzer var representert på Stortinget 1821, 1822, 1824, 1827 og 1828. I 1821 søkte han om fritak, noko som vart avvist og han møtte frå 6. mars. På dette tinget kom han med forslag om at det norske flagget skulle ha same fargane som det franske, det USA-amerikanske og det nederlandske flagget, i tillegg til det britiske unionsmerket. Eit forslag som vart vedteke, og det norske flagget hadde fått si varige form. Han var medlem av 18 komitear, mellom dei om russehandelen i Finnmark, om bøkkerlauget i Bergen og om brennevinsbrenning på landsbygda. I 1822 var han med i komiteen om oppgjeret med Danmark. På 1824-stortinget var han med i bankkomiteen og i komiteen om kjøpstadskatten, og om fiskeria.
Også i 1827 var han med i bankkomiteen samt næringskomiteen. På det overordentlege storting 1828 var han med i komiteen om auke av setelmassen.

Meltzer var i 1840 medlem av fiskerilovkommisjonen og i 1843 om vrakarvesenet. Sistnemnde år medlem av ein kongeleg kommisjon om skattestellet i byane.
 
Meltzer døydde i Bergen i 1855. Han var far til Harald Meltzer.

Bustad i 1814 
I 1814 budde Meltzer i eit hus i Slottsgaten 7 i Bergen. Det vart øydelagt under eksplosjonen på Vågen 20. april 1944. Dramshusen, handelshuset hans på Bryggen i Bergen, blei rive ved saneringa av den sørlege delen av Bryggen.

Utmerkingar 
Meltzer vart riddar av den svenske Vasaordenen i 1821.

Kjelder 
Tallak Lindstøl: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Bakgrunnsstoff 


Eidsvollmenn
Stortingsrepresentantar for Bergen
Stortingsrepresentantar 1821-1823
Stortingsrepresentantar 1824-1826
Stortingsrepresentantar 1827-1829
Vasaordenen
Norske kjøpmenn
Folk frå Bergen
Richard Floer

Richard Floer () var ein norsk bergmann og eidsvollsmann.

Floer var fødd i Kvikne i Hedmark, far hans var stiger ved koparverket der. Sjølv vart han revisor ved Røros koparverk i 1785, hytteskrivar frå 1813. Han var elles kaptein i Røros frivillige jegerkorps.

I 1814 var Floer utsending frå jegerkorpset til riksforsamlinga på Eidsvoll.

Han døydde på Røros i 1822.

Kjelde
Tallak Lindstøl: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Bakgrunnsstoff 

Eidsvollmenn
Folk frå Tynset
Lars Larssen Forsæth

Lars Larssen Forsæth () var ein norsk gardbrukar, klokkar og eidsvollsmann frå Klæbu.

Forsæth var gardbrukar på farsgarden Forset heimbygda Klæbu. Frå 1812 var han i tillegg klokkar i Klæbu. Forsæth var også med i forlikskommisjonen. Han stod for bygginga av Klæbu kyrkje, og for bygginga av ei demning i Nidelva. Han er saman med Svend Aspås rekna som arkitekt for Støren kyrkje.

I 1814 var Forsæth utsending frå Søndre Trondhjems amt til riksforsamlinga på Eidsvoll. Der slutta han seg til sjølvstendepartiet. 17. mai 1814 var han med i deputasjonen som møtte den nyvalde kongen, Kristian Fredrik.

Forsæth vart tildelt både Dannebrog og seinare borgardådsmedaljen. Han døydde på Forset-garden i 1839. Paul Larssen Forsæth var bror hans.

Kjelder

Tallak Lindstøl: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Bakgrunnsstoff 

Eidsvollmenn
Folk frå Klæbu
Dannebrogordenen
Medaljen for borgardåd
Paul Larssen Forsæth

Paul Larssen Forsæth () var ein norsk gardbrukar, lensmann og stortingsmann frå Klæbu.

Forsæth var leiglendingsgardbrukar på Nordset i Klæbu. Han var også lensmann i Klæbu.

Forsæth vart innvald frå Søndre Trondhjems amt på det overordentlege storting 1814. Han var medlem av forhandlingskomiteen, og av deputasjonen som 10. oktober 1814 møtte Kristian Fredrik, samt møtte kronprins Karl Johan i Fredrikshald.

Forsæth døydde i Nordset i Klæbu i 1817. Til liks med broren Lars Larssen Forsæth hadde han vorte tildelt Dannebrogordenens hederstegn.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 

Stortingsrepresentantar 1814
Stortingsrepresentantar for Sør-Trøndelag
Norske gardbrukarar
Folk frå Klæbu
Slaget ved Jumonville Glen

Slaget ved Jumonville Glen, òg kjend som Jumonville-saka, var det første slaget i den franske og indianske krigen, utkjempa 28. mai 1754 nær dagens Uniontown i Pennsylvania. George Washington hadde vorte send til Ohio Country, eit område som både britiske og franske kolonistar kjempa om, som ein britisk utsending i desember 1753, for å fortelje franskmennene, som bygde fort i området, om å forlate området. Dei franske offiserane sa høfleg i frå til Washington at dei ikkje var nøydde til gjere som han sa og at dei meinte å verte verande, sidan brevet ikkje hadde vorte adressert til generalen eller guvernøren deira som var ansvarleg. 

Washington reiste attende til Virginia og informerte guvernør Robert Dinwiddie om at franskmennene nekta å forlate området. Guvernøren samla førti mann under kaptein William Trent i mars 1754 og sende dei til området der elvane Allegheny og Monongahela renn saman, for å byggje eit fort. Franskmennene sende tusen mann for å drive bort britane og byggje ferdig fortet dei hadde starta på. Fortet fekk namnet Fort Duquesne. Mot slutten av april 1754, reiste Washington med 120 militssoldatar attende til Ohiodalen. Claude-Pierre Pécaudy de Contrecoeur sende Joseph Coulon de Jumonville med 30 mann for å stadfeste at Washington hadde invadert fransk territorium. Jumonville og mennene hans forlet Fort Duquesne den 23. mai. Morgonen den 28. mai gjekk Washington til åtak mot dei sovande soldatane med bajonettar, for å ikkje vekke dei. Britane tok livet av 10 soldatar og fanga 21. Jumonville, som var skadd, vart drepen medan han las opp eit krav til Washington. Denne treffinga var starten på striden som etter kvart utvikla seg til sjuårskrigen i 1756.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Battle of Jumonville Glen» frå ,  den 5. juni 2010. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 
 
 

 Referansar 
 

Slag i den franske og indianske krigen
Fransk Nord-Amerika
Historia til Pennsylvania
Slag i USA
Konfliktar i 1754
Franske slag
Britiske slag
Petter Johnsen Ertzgaard

Petter Johnsen Ertzgaard () var ein norsk gardbrukar, kvartermeister og eidsvollsmann frå Stjørdal i Nord-Trøndelag. Han er i dag best kjent som den av eidsvollsmennene som kom lengst nordfrå.

Ertzgaard gjorde teneste som underoffiser i det strindenske kompani frå 1807 til 1817, deltok i 1809 som furer under felttoget i Jämtland. Ertzgaard overtok farsgarden Ersgard i 1816, og dreiv sidan denne.

Ertzgaard vart i 1814 vald til 2. representant frå trondhjemske dragonkorps til riksforsamlinga på Eidsvoll. Han røysta med unionspartiet, men deltok ikkje aktivt i debattane.

Både i 1830 og i 1833 representerte Ertzgaard Nordre Trondhjems amt på Stortinget. På begge tingsamlingane var han medlem av militærkomiteen, i 1833 var han elles medlem av Lagtinget. Som stortingsrepresentant røysta Ertzgaard mellom anna, som ein av få bønder, imot Halvor Olaus Christensen sitt forslag om fast avisporto. Han var valmann frå 1814 til og med 1845.

I 1837 vart Ertzgaard vald inn i det fyrste heradstyret i Stjørdal, var varaordførar 1838 og 1839. Han var i lang tid prestens medhjelpar i Værnes, og medlem av bygdekommisjonen. Forlikskommissær frå 1830.

Ertzgaard var ein nær venn av John Neergaard, og var opphavsmann til det som var skrive på selbudialekt i Neergaards bok En Odelsmanns Tanker om Norges nærværende Forfatning («Olaboka»).

Etzgaard døydde på Ersgard i 1848. Ein bauta over han vart reist på kyrkjegarden på Værnes i heimkommunen Stjørdal.

Kjelder
Tallak Lindstøl: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
Løkken, Hans Olav: Stjørdalens krønike, bind II.

Bakgrunnsstoff 

Petter Johnsen Ertzgaard frå Eidsvoll 1814

Eidsvollmenn
Stortingsrepresentantar 1830-1832
Stortingsrepresentantar 1833-1835
Stortingsrepresentantar for Nord-Trøndelag
Norske offiserar
Folk frå Stjørdal
Anders Hanssen Grønneberg

Anders Hanssen Grønneberg () var ein norsk skipper, offiser, gardbrukar og eidsvollsmann.

Grønneberg var fødd i Berg sokn i Brunlanes, der faren var lensmann. Sjølv vart han sjømann, etter kvart skipper. Under napoleonskrigane vart han utnemnd til såkalla månadsløytnant, deltok i erobringa av to engelske kutterar ved Stavern. Slo seg sidan ned på farsgarden som gardbrukar.

I 1814 var Grønneberg utsending frå Larvik grevskap til riksforsamlinga på Eidsvoll. Han deltok ikkje aktivt i forhandlingane, men røysta truleg med sjølvstendepartiet.

Han døydde på garden sin, Ødelund, i Berg sokn i 1819. Det finst ingen bygningar att frå hans tid på garden.

Kjelder

Tallak Lindstøl: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914, digital utgåve side 307

Eidsvollmenn
Norske gardbrukarar
Norske offiserar
Folk frå Larvik
Slaget ved Fort Beauséjour

Slaget ved Fort Beauséjour markerte opninga på ein britisk offensiv i den franske og indianske krigen (den nordamerikanske delen av sjuårskrigen). Frå 3. juni 1755 la ein britisk arme under oberstløytnant Robert Monckton ei omleiring på ein liten fransk garnison ved Fort Beauséjour med mål om å få kontroll over Chignecto-eidet. Å ha kontroll over dette eidet var kritisk for franskmennene, fordi det var den einaste vegen mellom Quebec og Louisbourg på vinterstid. Etter ei to veker lang omleiring, den 16. juni, kapitulerte Louis Du Pont Duchambon de Vergor, kommandanten i fortet.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Battle of Fort Beauséjour» frå ,  den 5. juni 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
 

Konfliktar i 1755
Fort Beausejour 1755
Fort Beausejour 1755
Fort Beausejour 1755
Konfliktar i Canada