alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Røynevardsfjorden

Røynevardsfjorden er ein liten fjord i Lillesand kommune. Han ligg mellom Kalvøya og 
Indre og Ytre Tronderøya. Dei indre delane av fjorden vert kryssa av Blindleia mellom Haraldsholmane i nordaust og Store Røysa i sørvest. Fjorden har innløp inn frå Skagerrak vert Skyllholmen og strekker seg 2 km nordvestover mot Røinevarden, som han er kalla opp etter.

Fjordar i Lillesand
Bliksfjorden

Bliksfjorden er ein liten fjord i Lillesand kommune. Han er ein del av Blindleia og ligg aust for Indre og Ytre Tronderøya og strekker seg om lag 1,5 km vestover mot innløpet til Isefjærfjorden. Fjorden ligg nord for Sandøya og Steinsøya, der den gamle kjøpstaden og uthamna Gamle Hellesund ligg.

Fjordar i Lillesand
Isefjærfjorden

Isefjærfjorden er ein fjord i Lillesand kommune. Fjorden er til tider særs smal og svingar seg 5 km innover i landet og har fleire mindre sidearmar. Han har innløp ved Bliksfjorden sør for Kvannes. Han går først 500 meter vestover før han snur rett nordover på vestsida av Kvannes og nord til den vesle Bruholmen. Her ligg Brusund, som berre er om lag 20 meter breitt. På nordsida av Bruholmen går Kjerkekilen 2 km austover og ut i Røynevardsfjorden. Kjerkekilen ligg på nordsida av Kvannes og like sør for tettstaden Høvåg. På det smalaste er Kjerkekilen berre 15 meter brei og her går det bru over til Kvannes. 

Vest for Bruholmen ligg det 45 meter breie Naudesund der Riksveg 401 kryssar over. På andre sida av Naudesund deler Isefjærfjorden seg i tre. Øreslandskilen strekkjer seg 700 meter nordaustover, medan Årsneskilen går 1,3 km sørvestover. Årsneskilen er særs smal, på det smalaste om lag 7-8 meter og her kryssar Riksveg 401 igjen fjorden. Det har vore snakk om å byggje ein kanal frå botn av Årneskilen og gjennom eit 300 meter langt eid til botn av Kvåsefjorden. Dette vil forlenge Blindleia og skjerme båtfolket frå overfarten over den stundom vêrharde Kvåsefjorden.

Hovuddelen av Isefjærfjorden held fram nordvestover. Her ligg to store holmar, Hestholmen og Kjøstveitholmen. Isefjærfjorden endar opp i Isefjær. Her ligg Sørlandets Naturistsenter.

Fotnotar 

Fjordar i Lillesand
Kvåsefjorden

Kvåsefjorden er ein 8 km lang fjord som danna fylkesgrensa mellom Aust-Agder og Vest-Agder. Han dannar òg delar av grensa mellom kommunane Lillesand og Kristiansand. Fjorden har innløp frå Skagerrak ved Meholmen og går hovudsakleg nordover og inn i landet. 

Ytst på austsida ligg Ytre og Indre Ulvøya og Ulvøysund, som vert rekna som det vestlege startpunktet for Blindleia, som er den indre skipsleia langs kysten av Lillesand. Mellom Indre Ulvøya og fastlandet ligg Indresund. Litt lenger nord ligg den kilometer lange bukta Hæstaddybningen. 

Ytst på vestsida av Kvåsefjorden ligg Torsøya og her går Stanggapet vidare vestover til Randøysund. Litt lenger nord ligg Kvarnesfjorden, den einaste sidefjorden til Kvåsefjorden med ei lengd på 2,5 km. Han er særs smal på det smalaste, berre om lag 5 meter og vert kryssa av Fylkesveg 3. 

Vest for Hæstaddybningen smalnar fjorden inn til om lag 200-250 meter og her ligg Malløya midt i leia. Etter om lag ein kilometer vert fjorden breiare igjen og her i den indre delen av fjorden ligg det tre større holmar, Lamholmen, Saltholmen (den største med ei lengd på 300 meter) og Eidjordsholmen. 

Det har vore snakk om å byggje ein kanal frå botn av Kvåsefjorden og gjennom eit 300 meter langt eid til botn av Årneskilen i Isefjærfjorden. Dette vil forlenge Blindleia og skjerme båtfolket frå overfarten over den stundom vêrharde Kvåsefjorden.

Fotnotar 

Fjordar i Kristiansand
Fjordar i Lillesand
Kvarnesfjorden

Kvarnesfjorden er den einaste sidefjorden til Kvåsefjorden i Kristiansand kommune med ei lengd på 2,5 km. Han har innløp mellom Kvarodden og Grønevoll og har retning nordvestover innover mot Dollsvåg. Han er særs smal på det smalaste, berre om lag 5 meter og vert kryssa av Fylkesveg 3.

Fjordar i Kristiansand
Kristiansandsfjorden

Kristiansandsfjorden er fjorden utanfor Kristiansand og den lengste fjorden i Vest-Agder. Lokalt vert fjorden ofte kalla Byfjorden. Fjorden er om lag 20 km lang frå innløpet frå Skagerrak mellom Oksøy og Grønningen fyr og inn til Ålefjær. 

Fjorden er opptil 260 meter djup og det djupaste området midt i leia er tidlegare nytta til ammunisjonsdumping. På fjordbotn, spesielt i dei indre områda, er det mykje forureining frå tidlegare verksemd langs strendene. Mykje av fjordbotnen er dei seinare åra vorte dekt til med fyllingar av stein og sand. 

Fjorden har to innløp, Østergapet (gabet på dialekt) mellom Oksøy og Grønningen og Vestergapet mellom Flekkerøy og Møvik/Kroodden. Før sa ein at Vestergapet låg mellom Indre og Ytre Flekkerøy og i sundet mellom øya og fastlandet var den viktigaste hamna langs Skagerrakkysten frå omkring 1550.

Fra Vestergapet og innover vest- og nordsida av fjorden ligg det fleire bukter og viker, som Sandvika, Brøvikbukta, Auglandsbukta og Hannevikbukta. Like utanfor Auglandsbykta ligg Bragdøya med Svensholmen og Dybingen like nord for seg. Rett nord for Dybingen igjen ligg Odderøya, like sør for sentrum av Kristiansand. Her munnar elva Otra ut i fjorden. 

På austsida av Østergapet ligg Vestre Randøya. Frå her går Randøysund og Stanggapet austover til Kvåsefjorden. Nordover på austsida av fjorden ligg Herøya, Dvergsøya, Sjursøya, Prestøya og Lyngøya. Mellom Presteøya og Dvergsnes på fastlandet ligg den vesle sidefjorden Korsvikfjorden. 

Topdalsfjorden er ein annan sidearm av fjorden som går frå Gleodden/Marvika til munningen av Topdalselva. Her kryssar E18 fjorden via dei litt over 600 meter lange Varoddbruene. Ved elveosen her ligg Kjevik og Hamresanden. Vidare innover vert namnet Ålefjærfjorden nytta. Fra Ålefjær til Gleodden er det 5 nautiske mil. 

I området ved Torsviga og Kongsgårdbukta på Lund mellom Marvika og Ringvoldåsen/Ringknuten i Topdalsfjorden er det bygd eit nytt hamneanlegg for Kristiansand.

Kjelde 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Kristiansandsfjorden» frå , den 24. februar 2008. 

Fjordar i Kristiansand
Korsvikfjorden

Korsvikfjorden er ein fjordarm av Kristiansandsfjorden i Kristiansand kommune med ei lengd på 2,5 km. Han har innløp frå Byfjorden ved Revholmane og strekkjer seg nordover mellom Prestøya i vest og Dvergsnes på fastlandet i aust. Odderhei ligg på austsida av fjorden. Heilt inst i fjorden strekkjer ein smal kil seg nokre hundre meter lenger inn med ei småbåthamn.

Bakgrunnsstoff 
 Vevkamera frå Korsvikfjorden

Fjordar i Kristiansand
Topdalsfjorden

Topdalsfjorden er ein sidearm av Kristiansandsfjorden som strekkjer seg frå Gleodden/Marvika i sør og nordover til munningen av Topdalselva. Frå elveosen ved Kjevik og Hamresanden og vidare innover heiter fjorden Ålefjærfjorden. Frå Ålefjær til Gleodden er det om lag 11 km, medan sjølve Topdalsfjorden om lag er 5 km lang. 

Fjorden med elveos var tidleg viktig for handel og skipsfart. I dokument frå 1600-talet og utover er lasteplassar i Gjusvik (Justvik), Tveit (Grovika), Lyngesund (Fuglevik) og Vige nemnd. Laksefisket i Tofdalselva var viktig.

I 1897 vart Marvika orlogsstasjon og Gleodden utstyrt med med kanonar og mineleggingsutstyr.

Den første brua over fjorden opna i 1956, Varoddbrua, som ved opninga var den lengste hengebrua i Nord-Europa. Fram til bruopninga gjekk det ferje frå Varodden til Torsvig på Søm, medan det var ferjefritt samband mot aust via Ålefjær og over Birkeland til Lillesand. 

Varoddbrua vart supplert med ytterlegare ei bru i 1994 slik at ein kunne føre E18 i fire felt over fjorden.

I området mellom Hesteheia og Ringknuten i Topdalsfjorden vart det drive søppeldeponering og -brenning i fleire år frå 1950-talet til 1973. Deponiet består av 250 000 m³ masse. I dette området vert det i dag bygd eit nytt hamneanlegg for Kristiansand.

Namnet
Den eldste namneforma er Topdalsfjorden, men på bakgrunn av den vanlege dialektuttalen, har også skriveformene Tovdal- og Tofdal-  i ein noe mindre grad vore brukte. Statens Kartverk har gjort vedtak om at namnet skal skrivast Topdalsfjorden.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Topdalsfjorden» frå , den 24. februar 2008. 

Fjordar i Kristiansand
Ålefjærfjorden

Ålefjærfjorden er den inste delen av Kristiansandsfjorden i Kristiansand kommune. Han har innløp ved munningen av Topdalselva og strekkjer seg om lag 6 km nordover til Ålefjær. Kristiansand lufthamn eller Kjevik ligg på austsida av fjorden. I sør grenser Ålefjærfjorden til Topdalsfjorden, som går vidare sørover til Byfjorden sør for sjølve Kristiansand. På vestsida ved innløpet til Ålefjærfjorden ligg Justnesøya og nord for denne ligg Justvikbukta sør for Jærnesskogen.

Fjordar i Kristiansand
Sandvikdalsfjord

Sandvikdalsfjord er ein fjord på grensa mellom kommunane Kristiansand og Søgne. Han har innløp ved holmen Ryvingen, vest for Flekkerøy. Fjorden er nesten 4 km lang og smalnar raskt inn på veg nordover. Midt i den ytre delen av fjorden ligg lille og store Langøya. Den inste halvdelen av fjorden er smal og vert òg kalla Holskogkilen. Innløpet til kilen er om lag 80 meter breitt, men lenger inne er han rundt 30 meter på det smalaste. Riksveg 456 går langs store delar av vestsida av Sandvikdalsfjorden og Holskogkilen.

Fjordar i Kristiansand
Herøyfjorden

Herøyfjorden er namnet på to fjordar i Noreg. 

 Herøyfjorden i Møre og Romsdal
 Herøyfjorden i Vest-Agder

Fjordar i Noreg
Herøyfjorden i Agder

Herøyfjorden er ein fjord i Kristiansand kommune. Han strekkjer seg frå området vest for Flekkerøy og Sandvikdalsfjord ved Tjamsøya, og 4 km rett vestover til Herøya, som han er kalla opp etter. Herøya ligg like sør for tettstaden Langnesbygda. Fleire holmar ligg på sørsida av fjorden og skjermar for Skagerrak. Desse er store og lille Lyngholmen, Flateskjer og Hellersøyane. Vest for Herøyfjorden og Herøya ligg Hellesundfjorden.

Fjordar i Kristiansand
Hellesundfjorden

Hellesundfjorden er ein fjord i Kristiansand kommune mellom Herøya i aust og Ny-Hellesund i vest. Fjorden har innløp mellom Hellersøyane og Helgøya som delar av Ny-Hellesund ligg på. Frå her strekker fjorden seg 2 km nordover, forbi Herøya og Langnesbygda til Kussevika inst i fjorden. Sør for Herøya strekker Herøyfjorden seg austover mot Flekkerøy. Nord for Ny-Hellesund ligg sundet Springedansen, som går vestover til Høllefjorden sør for Høllen og Tangvall.

Fjordar i Kristiansand
Høllefjorden

Høllefjorden er ein fjord i Kristiansand sør for Høllen og Tangvall, det tidlegare kommunesenteret i Søgne. Fjorden har tre innløp, sundet Springedansen nord for Ny-Hellesund som går aust til Hellesundfjorden, eit mellom Ny-Hellesund og Skarpøya, og eit vestleg innlp mellom Skarpøya og Kjeholmane. Fjorden strekkjer seg om lag 3 km nordover til Høllen. Årosstranda ligg på austsida av fjorden. Ved Høllen går det ein fjordarm, eller eit estuar, inn til munningen av Søgneelva. Det går ei om lag 100 meter lang bru over denne fjordarmen. 

Vest for Høllefjorden ligg Torvefjorden.

Fjordar i Kristiansand
Songvårfjorden

Songvårfjorden (historisk Hundsøyfjorden)  er ein fjord i Kristiansand kommune. Fjorden ligg ute i havgapet mellom ei rekkje øyar, i området sør for Høllen og sjølve Søgne. Fjorden har innløp i aust, mellom Songvår fyr i sør og Skarvøya i nord. Fjorden strekkjer seg 8 km vestover til innløpet av Kumlefjorden, nær kommunegrensa til Mandal. 

Av øyar på sørsida av fjorden finn ein Songvår, Grønningan, Ramnøy, Gjæve, Bøddelen, Drengene, Seiholmen og Vassøyan. På nordsida av fjorden ligg øyane Skarvøya, som ligg like sør for Ny-Hellesund, Hundsøya, Varholmen, Torsholmen, Lamholmen, Langøya, Geiderøya, Havnøyane og Åløya. 

Frå Songvårfjorden strekkjer fjordane Høllefjorden, Torvefjorden, Rivenesfjorden og Trysfjorden seg nordover.

Fjordar i Kristiansand
Ansjos

Ansjos (Engraulis encrasicolus) er ein liten sildefisk som er vanleg i kystnære farvatn i Middelhavet og aust i Atlanteren. Han er lett å kjenne att på den kjegleforma snuta og dei store augene og kjeften. Arten førekjem ikkje vanleg i norske farvatn, men vert rett som det er påtreft sør i Nordsjøen.

I Sør-Europa er ansjosfisket mellom dei viktigaste fiskeria.

Kjenneteikn 
Ansjosen har ei langstrekt blågrøn til grå kropp med store skjel som sit laust. Snuta er lang og kjegleforma og kjeften brei - overkjeven går langt bak auga. Bukfinnane sit lenger framme på kroppen enn den relativt korte ryggfinnen. Langs sidene har fisken ei sølvblank linje (ikkje funksjonell som sidelinje) som bleiknar når dyret vert eldre.

Ansjos er ganske små fisk som sjeldan vert meir enn 15 centimeter. Maksimal levealder er tre til fire år.

Levesett 
Ansjos lever pelagisk i stim nær kysten, stundom òg i lagunar og elveos. Stimane vandrar, med ein tendens til å gå lenger nord og høgare i vassmassane om sommaren. Dei beitar hovudsakleg på dyreplankton dei tek opp med gjellegitteret sitt, det vil seie ein silaktig struktur som består av minst 50 gjellestavar på dei fremre gjellebogane.

Når gytinga skjer varierer med utbreiingsområdet til fisken, men det går føre seg over ein lang periode om sommaren. Egga er ovale, noko som er sjeldsynt mellom fisk, og flyt pelagisk i nokre få dagar til dei klekker. Særs mange av desse går tapt, men sidan kvar ho kan gyta opp til 20 000 egg gjer ikkje det så mykje.

Ansjoslarvar heldt seg relativt høgt oppe i vatnet. Det tek berre eit år for dei å bli kjønnsmogne, men dei gyter likevel sjeldan meir enn to gongar i løpet av livet sitt.

Norsk «ansjos»

Ansjos som i Noreg vert omsett som joleansjos, ansjosfilet og liknande, er i røynda brisling som ofte er fiska i norske fjordar.

Kjelder 

 Hamre, Johannes & Gjøsæter, Harald: «Ansjos» i Norges Dyr, Cappellen 1992
 FishBase

Sildefisk
Fisk i Atlanterhavet
Fisk i Middelhavet
Fisk i Nordsjøen
Legatus

Legatus, på moderne norsk legat, var ein romersk embets- eller militærtittel.

Grunntydinga av det latinske ordet legatus er 'utsending, sendemann' (av legare, 'senda; utnemna').

I romartida var legatus nytta som embetstittel med ulike tydingar:
 under republikken (om lag første og andre hundreåret før Kristus) var ein legat øvste embetsmann under guvernøren for ein romersk provins.
 Julius Cæsar tok i bruk tittelen legatus for øvste kommanderande offiser over ein legion, og denne praksisen heldt fram under keisartida. Fram til om lag år 200 vart ein provins som hadde ein eller fleire legionar stasjonerte, styrde av ein militær kommandant med tittelen legatus Augusti pro praetore, altså «keisarleg legat».

Romarriket
Latinske ord og uttrykk
Åtvidaberg

Åtvidaberg er ein tettstad i Åtvidabergs kommun i Östergötlands län i landskapet Östergötland i Sverige. Tettstaden har i underkant av 8000 innbyggjarar. Hovudnæringsvegar er produksjon av kontorutstyr og -møblar, samt trevare- og mekanisk industri.

I mellomalderen blei det funne kopar i området og det voks fram eit gruvesamfunn. I løpet av det 18- og byrjinga av 1900-talet utvikla Åtvidaberg seg vidare til eit moderne industrisamfunn. Industriselskapet Facit, som særleg utvikla reknemaskinar, var fram til 1970-talet dominerande. Selskapet blei i 1972 kjøpt opp av Electrolux. 

Fotballaget Åtvidabergs FF kjem frå tettstaden og hadde ei stordomstid på 1970-talet då det blei svensk meister i 1972 og 1973, og cupvinnar i 1970 og 1971. Suksessen skuldast dels at Facit medverka med pengar til klubben. Laget gjorde det òg bra i cupvinnarcupen og serievinnarcupen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Åtvidaberg» frå ,  den 29. juni 2012.  
 

Åtvidabergs kommun
tettstader i Östergötlands län
Gunnar Aasland

Gunnar Aasland () er ein norsk jurist som sat som høgsterettsdommar frå 1979 til 2006. I 2006 vart Aasland utnemnd til kommandør med stjerne av Den Kongelege Norske St. Olavs Orden.

Aasland arbeidde som advokat i Nordisk Skibsrederforening frå 1969, og som advokat hjå regjeringsadvokaten frå 1972 fram til 1978 då han vart høgsterettsdommar. 

Gunnar Aasland vart fødd i Bærum. Han tok juridisk embetseksamen ved Universitetet i Oslo i 1961, der han fekk karakteren 2.15 — eitt av dei beste resultata nokosinne.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Gunnar Aasland» frå , den 24. februar 2008. 
 
 Store ettbinds leksikon frå Kunnskapsforlaget.

Norske juristar
Norske høgsterettsdommarar
Folk frå Bærum
St. Olavs Orden
Vitskap i 1940

Vitskapsåret 1940 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1940.

Hendingar
 5. januar - FM-radio vart for første gong demonstrert for amerikanske Federal Communications Commission.
 2. februar -
 Dei første transposona vart påviste i mais av Barbara McClintock.
 Ein relébasert reknemaskin for komplekse tal (Complex Number Calculator) vart ferdigstilt ved Bell Labs i USA under leiing av George Stibitz.
 27. februar - Den radioaktive isotopen kol-14 vart oppdaga av Martin Kamen og Sam Ruben.
 November - Tyske forskarar samla seg i München og vart samde om at relativitetsteorien er ein naudsynt del av fysikken. Dette innebar slutten for Philipp Lenards «tyske fysikk» (Deutsche Physik, ).
 Grunnstoffet astat vart kunstig framstilt av Corson, MacKenzie og Segre.
 McMillan og Abelson framstilte grunnstoffet neptunium kunstig, som den første transuranen.
 John Randall og Harry Boot fann opp magnetronen.

Biokjemi
24. august - Howard Florey og eit forskarlag med Ernst Chain, Arthur Duncan Gardner, Norman Heatley, M. Jennings, J. Orr-Ewing og G. Sanders ved Sir William Dunn School of Pathology, University of Oxford, publiserte sine laboratorieresultat som viste penicillinet sin in vivo-effekt. Dei reinsa òg legemiddelet.

Prisvinnarar
Brinellmedaljen: Martin Wiberg
Copleymedaljen: Paul Langevin
Darwinmedaljen: James Peter Hill
Murchisonmedaljen: Arthur Holmes
Nobelprisen: Ingen prisar vart utdelt. 
Penrosemedaljen: Nelson Horatio Darton
Polhemsprisen: Waloddi Weibull
Sylvestermedaljen: Godfrey Harold Hardy
Wollastonmedaljen: Henry Woods

Fødde
 27. november - Enrico Bombieri, italiensk matematikar

Døde
 20. april - Alfred Cort Haddon, britisk antropolog og etnolog (fødd )
 17. juni - Arthur Harden, britisk biokjemikar, nobelprisvinnar (fødd )

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Vitenskapsåret 1940» frå ,  den 16. februar 2012. 
 oppgav desse kjeldene:
Torvefjorden

Torvefjorden er ein liten fjord i Kristiansand kommune. Han strekkjer seg 3 km nordover frå Borøya til munningen av Lundeelva like sør for kommunesenteret i Søgne. 

Bortsett frå Borøya ligg øya Okse på vestsida av fjorden, medan neset Amfenes utgjer det meste av austsida. Aust for Amfenes ligg Høllefjorden. Vest for Okse ligg Rivenesfjorden, medan Hundsøyfjorden ligg sør for Borøya. 

Det ligg ei stor småbåthamn inst i fjorden og det har vore snakk om å byggje eit stort hotell her, Hotell Atlantis. Dei lokale innbyggjarane har derimot protestert.

Fotnotar 

Fjordar i Kristiansand
Frøydis Ree Wekre

Frøydis Ree Wekre () er ein norsk hornist.Mor hennar var pianist og pedagog medan faren var amatørfiolinist. Fiolin studerte ho med filharmonikeren Ernst Brun Johansen.Si fyrste undervisning i horn fekk ho av filharmonikaren Rolf Antonsen. Sedan studerte ho med Wilhelm Lanzky-Otto i Stockholm. Wekre debuterte i 1961 og spela i Den norske Operas orkester 1960/61. Ho var hornist i Oslo Filharmoniske Orkester frå 1961 til 1991 - frå 1965 til 1991 som alternerande solohornist. Ho vart i 1966 medlem av Oslo blåsekvintett. Ree Wekre er professor ved Norges musikkhøgskole frå 1984.

Utmerkingar 

 Lindemanprisen i 1987 
 Gammleng-prisen i 1990 i klassen klassisk.

Bakgrunnsstoff 

Wekre, Frøydis Ree
Wekre, Frøydis Ree
Wekre, Frøydis Ree
Rivenesfjorden

Rivenesfjorden, lokalt stundom kalla Oksefjorden, er ein liten fjord i Kristiansand kommune. Han ligg mellom Torvefjorden i aust og Trysfjorden i vest. Han har innløp nord for Hundsøyfjorden mellom ei rekke holmar som ligg mellom desse fjordstykka. Fjorden ligg på vestsida av øyane Borøya og Okse og strekker seg vidare nordover på vestsida av Rivenes, sørvest for sjølve Søgne. Fjorden er om lag 3,5 km lang.

Fjordar i Kristiansand
Trysfjorden

Trysfjorden er ein smal fjord i Kristiansand kommune. Han har innløp ved den vestlege enden av Hundsøyfjorden og strekkjer seg om lag 7 km nord-nordvestover mellom tettstadane Ålo på vestsida og Selskjer. 

Fjorden er forholsvis smal og er på det smalaste ved Skarpeid, der han er om lag 80 meter brei. Her kryssar Skarpeid bro fjorden. Før denne brua stod ferdig i 1963 brukte ein trekkferje over sundet. Vidare strekkjer Trolleneset seg nordover på austsida av fjorden. Ved enden av Trolleneset går Søylekilen, som og vert kalla Neverkilen, om lag 1,5 km søraustover på andre sida av neset. Trysfjorden held fram nordover til Fidje. Austsida av den inste delen av fjorden stig bratt opp til Holmensheia på 172 meter over havet. Mellom denne åsen og fjorden går Europaveg 39. 

Før det kom veg under Holmenheia var det ferje over Trysfjorden. Frå 1770 til 1923 var det trekkferje mellom Holmen og Ospedalen. Ferja vart dregen med med handemakt etter eit tau som gjekk over fjorden.

Kjelder 
 Søgne guiden 

Fjordar i Kristiansand
152 Atala

152 Atala er ein veldig stor og mørk asteroide i hovudbeltet. Han er ein type D asteroide, noko som betyr at han er samansett av karbon, organisk rike silikatar og kanskje vassis.

Han blei oppdaga av brørne Paul og Prosper Henry den 2. november 1875, men æra for oppdaginga blei gjeve til Paul. Asteroiden er namnsett etter Atala, ei episk heltinne frå novella til François-René de Chateaubriand frå 1801.

Ein okkultasjon av ei stjerne av Atala blei observert frå Japan den 11. mars 1994. Seinare okkultasjonar blei observert så nyleg som 2006.

Bakgrunnsstoff 

 Banesimulasjon frå JPL (Java)

Fotnotar 

Atala
Atala
Atala
Kumlefjorden

Kumlefjorden eller Komlefjorden er ein liten fjord i Kristiansand kommune. Han har innløp ved vestenden av Hundsøyfjorden og strekkjer seg 2,5 km nordvestover. Åløya ligg like aust for innløpet, og litt lenger nord ligg grenda Ålo. Fjorden er om lag delt i to i ein breiare ytre del som er opp mot 400 meter brei, og ein smal indre del som òg vert kalla Tånevikkilen. Innløpet til denne kilen er berre om lag 50 meter breitt, men opnar seg litt opp lenger inne.

Kjelder 

Fjordar i Kristiansand
Harkmarkfjorden

Harkmarkfjorden er ein liten fjord aust i Lindesnes kommune. Han har innløp nord for Kåløy og strekkjer seg 5,5 km nordover til tettstaden Harkmark, som fjorden er kalla opp etter. Like innanfor innløpet deler fjorden seg i to og ein liten del går sørvestover til Selvåg. Den andre delen går gjennom eit smalt sund, om lag 30 meter på det smalaste, som heiter Strømmen. Like innanfor her ligg tre små holmar, Prikkmannsholmen, Hattholmen og Kråkeholmen.

Fjordar i Lindesnes
153 Hilda

153 Hilda er ein veldig stor asteroide i det ytre av hovudbeltet. Av di han er samansett av primitivt karbonhaldig materiale har han ei veldig mørk overflate.

Hilda gjev namn til ein asteroidefamilie kalla Hilda. Han er ikkje ein ekte asteroidefamilie sidan medlemane ikkje har eit felles opphav. I staden er dei låst i eit 2:3 baneresonansforhold med Jupiter.

Hilda blei oppdaga av J. Palisa den 2. november 1875.

Hilda okkulterte ei stjerne den 31. desember 2002. Hendinga blei observert ifrå Japan.

Asteroiden har ein lyskurve med svært låg amplitude, noko som indikerer at han er rund.

Hilda
Hilda
Hilda
Hilda
Hellefjorden i Mandal

Hellefjorden er ein liten fjord i Lindesnes kommune sør for Tregde. Han har innløp inn frå Skagerrak mellom Pysen i vest og Ytsteskjer i aust og strekker seg 6 km nordvestover. Fleire øyar ligg på kvar side av fjorden. På austsida ligg Store Sæsøy, Utøy, Risøy, Hersøy og Buøya. På vestsida av fjorden ligg Sandøy, Hellersøy og den større Skjernøya som har brusamband til fastlandet over Skjernøysundet. Skjernøysundet ligg på nordsida av Skjernøya og går mellom Hellefjorden og Mannefjorden.

Fjordar i Lindesnes