alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kazan'-skulen

Kazan'-skulen. Fonologien som disiplin kan sporast attende iallfall til 1870-talet, då den polske lingvisten Jan Baudouin de Courtenay (1845-1929) skipa Lingvistskulen i Kazan’ (russisk Казанская лингвистическая школа Kazanskaja lingvističeskaja škola). I lag med to av studentane sine, den polske lingvisten Mikołaj Kruszewski (1851–1887) og den russiske lingvisten Lev Ščerba (i kyrillisk skrift Лев Щерба) (1880-1944) utarbeidde han ein moderne bruksmåte av termen fonem, som hadde blitt laga i 1873 av den franske lingvisten A. Dufriche-Desgenettes.Det var Jan Baudouin de Courtenay som innførte skiljet mellom morfofonologiske vekslingar og allofoniske vekslingar - eller høvesvis fysiofonetiske vekslingar og psykofonetiske vekslingar, som de Courtenay kalla dei.

Fonologi
Strukturalistisk fonologi

Strukturalistisk fonologi er fonologi som byggjer på den retninga innanfor moderne lingvistikk som heiter strukturalistisk lingvistikk, eller berre strukturalisme. Strukturalismen blei grunnlagd av den sveitsiske lingvisten Ferdinand de Saussure (1857-1913), og er presentert i det posthume verket Cours de linguistique générale (1916).

Langue og parole 
Ein grunnleggjande idé i strukturalistisk lingvistikk i det heile er at språket (langue hos Saussure) er eit system av teikn, og at dette språksystemet er studieobjektet til lingvistikken, ikkje språkbruken (parole hos Saussure). Eit språksystem eksisterer på eit særskild tidspunkt i historia, og ein må skilje studiet av dette synkrone systemet frå det diakrone studiet, som er ei jamføring av system på ulike historiske stadium.

Syntagmatiske og paradigmatiske relasjonar 
I språket står teikna i to relasjonar til kvarandre, ein syntagmatisk relasjon (relasjonen mellom teikn som fylgjer etter kvarandre i tid) og ein paradigmatisk relasjon (relasjonen mellom teikn som kan bytast ut med kvarandre på eitt einskilt punkt langs den syntagmatiske aksen). Båe desse relasjonane er viktige for fonologien, jamvel om den paradigmatiske har spela ei meir sentral rolle. Termen system kan innanfor strukturalistisk lingvistikk definerast som eit sett av einingar som står i ein paradigmatisk relasjon til kvarandre.

Teiknet. Signifiant og signifié 
Teiknet har som tidlegare nemnt eit uttrykk og ei tyding (høvesvis signifiant og signifié hos Saussure), og syntagmatiske og paradigmatiske relasjonar eksisterer mellom språklege einingar på både uttrykks- og tydingssida.

Opposisjon. Valeur 
Strukturalistisk fonologi er primært studiet av lydsystem, sett med lydar som står i ein opposisjon (= paradigmatisk relasjon) til kvarandre, og ei eining som inngår i systemet er definert ut frå relasjonen til dei andre einingane i systemet – eininga har ein relativ eller relasjonell verdi (valeur hos Saussure) som er styrt av heilskapen. Fonemet /p/ i norsk er ei anna eining enn fonemet /p/ i cree, fordi dei to fonem inngår i ulike system. Norsk /p/ står mellom anna i opposisjon til fire andre labiale fonem (/b/, /m/, /f/ og /v/), medan /p/ i cree berre står i opposisjon til to andre labiale fonem (/m/ og /w/).

Fotnotar 

Fonologi
Lingvistkrinsen i Praha

Lingvistkrinsen i Praha (fransk Cercle linguistique de Prague, tsjekkisk Pražský lingvistický kroužek) blei skipa i 1926, og mellom grunnleggjarane var tsjekkarane Vilém Mathesius og Jan Mukarovský og russarane Nikolaj S. Trubetzkoy, Roman Jakobson og Sergej Karcevskij. Dei bygde vidare på hovudideane frå Kazan'-skulen og Ferdinand de Saussure, slikt dei er framstilte ovanfor . Glansperioden for krinsen var tida fram til 2. verdskrigen. Det fonologiske hovudverket frå denne perioden er Grundzüge der Phonologie av Nikolaj S. Trubetzkoy; boka kom ut posthumt i 1939.<br\>

Fotnotar 

Fonologi
Nordamerikansk strukturalistisk fonologi

Dei fremste namna i nordamerikansk strukturalistisk fonologi er Edward Sapir (1884–1939), Leonard Bloomfield (1887–1949), W. Freeman Twaddell (1906–1982), Zellig S. Harris (1909–1992) og Charles F. Hockett (1916–2000). Jamt over kan det seiast at nordamerikansk strukturalistisk fonologi er prega av meir praktiske problemstillingar enn til dømes Praha-fonologien. Sapir, Bloomfield og Hockett og mange andre nordamerikanske lingvistar nytta mykje tid på å beskrive innfødde amerikanske språk (indianarspråk), og tilnærminga deira til fonologien er prega av dette. Sapir og Hockett var både lingvistar og antropologar.

Edward Sapir 
Edward Sapir publiserte i 1925 artikkelen «Sound patterns in language». Dette er eit tidleg bidrag til fonologien, der Sapir demonstrerer skilnaden mellom fonetikk og fonologi. I prinsippet kan to språk ha meir eller mindre dei same fonane, men likevel kan fonane i dei to språka danne heilt ulike fonologiske «mønster» av fonem, og to språk med meir eller mindre dei same fonema kan veldig ulike fonar, ved at fonema er realisert forskjellig.

Leonard Bloomfield

W. Freeman Twaddell 
W. Freeman Twaddell publiserte i 1935 den teoretisk interessante artikkelen «On Defining the Phoneme». Talet på ulike distinktive segment varierer ofte sterkt mellom ulike fonologiske omgjevnader. Twaddell postulerte difor eit fonemsystem for kvar omgjevnad, system av det han kalla mikrofonem. På grunnlag av fleire system av mikrofonem kunne ein så ta steget vidare og postulere eit system av makrofonem, som ei generalisering over alle systema med mikrofonem, men dette steget kan ofte vere problematisk. Trubetzkoy løyste det same problemet ved å hevde at når visse omgjevnader hadde færre fonem enn andre, var det snakk om nøytralisering av visse opposisjonar. Meir praktisk orienterte nordamerikanske fonologar valde ei tredje løysing, styrt av prinsippet ein gong eit fonem, alltid eit fonem: språket har berre eitt system av fonem, og dei nemnde skilnadene mellom ulike omgjevnader handla berre om at ulike fonem har ulike distribusjon.

Zellig S. Harris 
Zellig S. Harris publiserte i 1951 boka Methods in Structural Linguistics, der han presenterer objektive kriterium for å nå fram til ein lingvistisk analyse, såkalla oppdagingsprosedyrar (engelsk discovery procedures). Teoretisk interessant er mellom anna det han kallar lange komponentar i fonologien (engelsk long components), som svarar til det den britiske lingvisten John Rupert Firth kalla prosodiar.

Charles F. Hockett 
Charles F. Hockett publiserte i 1955 boka A Manual of Phonology., som byggjer på den fonologiske teorien til Lingvistkrinsen i Praha, men vi finn nytt stoff om stavinga og lange komponentar.

Kenneth Lee Pike 
Nemnast bør òg lingvisten og antropologen Kenneth Lee Pike (1912–2000), som mellom mykje anna gav grunleggjande bidrag til studiet av tonespråk, og innførte skiljet mellom konturtonar og registertonar.

Fotnotar 

Fonologi
Britisk strukturalistisk fonologi

Dei to fremste representantane for britisk strukturalistisk fonologi var Daniel Jones (1881–1967), som arbeidde ved University College London, og John Rupert Firth (1890–1960), som arbeidde ved University College London før han flytte over til School of Oriental and African Studies.

Daniel Jones 
Daniel Jones, som elles er særleg kjend for det grunnleggjande arbeidet sitt i fonetikken, som "far" til kardinalvokalane, innførde termen fonem i britisk lingvistikk. Han definerte fonemet som eit sett med allofonar, slik at til dømes det engelsk fonemet /t/ kan identifiserast med allofonane [t], [tʰ], [ʔ͡t], [tʷ], [tʰʷ] og [ʔ͡tʷ]. Allofonane til eit fonem var ikkje alle like viktige, og han skilde mellom hovudallofon og biallofonar. Teorien har i dag interesse for fonologisk teori innanfor rammene av kognitiv lingvistikk, der ein postulerer fonemet som ein prototypisk kategori. Hovudallofonen kan i stor grad identifiserast som ein prototypisk medlem av fonemet.

John Rupert Firth 
John Rupert Firths hovudbidrag til fonologien var prosodisk analyse (engelsk Prosodic Analysis). Han skilde mellom fonologiske einingar på to nivå - det paradigmatiske og det syntagmatiske. Dei fyrste var dei fonemiske einingane (segment) (engelsk phonematic units) og dei andre var prosodiane (engelsk prosodies), som nasalisering, runding og velarisering, som i mange språk strekkjer seg over fleire segment eller heile ord. Eit døme er vokalharmoni. Prosodisk analyse er ein klår forlaupar for autosegmental fonologi.

Fonologi
Roman Jakobson

Roman Jakobson (russisk Роман Осипович Якобсон Roman Osipovič Jakobson; () var ein russisk-jødiske lingvisten som var med og skipa Lingvistkrinsen i Praha i 1926. Han fekk meir å seie for utviklinga av lingvistikken på 1900-talet enn dei fleste, og fonologien stod sentralt i arbeidet hans.

Biografi 
Han flykta frå Tsjekkoslovakia i 1939, før den tyske innmarsjen, og drog til Norden, fyrst til Danmark og Noreg, der han hadde nær kontakt med den norske lingvisten Alf Sommerfelt, og så vidare til Sverige då tyskarane kom. I 1941 drog han til USA; i 1943 fekk han eit professorat ved Columbia University; i 1949 blei han kalla til Harvard University; frå 1957 underviste han òg ved granneinstitusjonen Massachusetts Institute of Technology (MIT). Mellom dei fremste elevane til Roman Jakobson er den latvisk-amerikanske jødiske lingvisten Morris Halle (1923–), som byrja å studere ved Columbia University etter at han hadde teke mastergraden i lingvistikk ved University of Chicago i 1946, og som i 1951 blei professor ved MIT.

Vitskapleg arbeid 
I 1952 gav Roman Jakobson og Morris Halle ut boka Preliminaries to speech analysis : the distinctive features and their correlates i lag med den svenske fonetikaren Gunnar Fant (1919–1909). Her presenterer dei eit sett med distinktive trekk som var meint å uttrykkje alle distinktive opposisjonar i alle språk i verda.

Fotnotar 

Russiske språkforskarar
Generativ fonologi

Generativ fonologi

Klassisk generativ fonologi 
Det sentrale verket innanfor tidlege versjonar av generativ grammatikk var The Sound Pattern of English, av Noam Chomsky og Morris Halle frå 1968. I staden for å sjå på fonema som fonologiske primitivar ser dei på den fonologiske strukturen som ein streng av segment med fonologiske trekk. Desse trekka er artikulatorisk bestemde (dvs. avhengig av korleis lydane blir uttalt). Fonologiske reglar bestemmer deretter korleis ordet skal uttalast.

Autosegmental fonologi 
Hovudartikkel: Autosegmental fonologi<br\>
Utover 1970-talet vart det klårt at mange fonologiske fenomen gjekk att for meir enn eitt segment. Dette førte til ei utvikling av ein fonologisk teori basert på fenomen som går over fleire segment, såkalla suprasegmental fonologi, også kalla autosegmental fonologi, etter ein term introdusert av John Goldsmith i ei avhandling fra 1976. Her introduserte han konseptet om parallelle bindeledd («tiers») mellom segment som tillèt fonologiske prosessar som til dømes prosodi. Eksempel er tonem, setningsmelodi og vokalharmoni. Desse segmenta er parallelle med dei individuelle segmenta (vokalar og konsonantar), samstundes som dei har uavhengige eigenskapar. Goldsmith brukte teorien i ein detaljert fonologisk analyse av igbospråket i Nigeria.

Metrisk fonologi

Optimalitetsteori 
Hovudartikkel: Optimalitetsteori<br\>
Den dominerande retninga innanfor fonologisk teori frå og med 1990-talet har vore optimalitetsteori. Optimalitetsteorien går bort frå absolutte reglar, og sett i staden opp eit sett av (språkuavhengige) vilkår (constraints). For kvar ordform er det ein komponent ("Generer fritt") som genererer ulike kandidatar. Alle kandidatane bryt fleire eller færre av vilkåra, og den forma som bryt færrest vilkår vinn konkurransen. Skilnaden språk imellom kjem av at desse vilkåra er ordna seg imellom på ulike måtar i ulike språk. Ein grunn til at optimalitetsteorien har vore så populær er sannsynlegvis at han er i stand til å løyse eit av dei sentrale problema med klassisk generativ fonologi, nemleg problemet med arbitrære reglar. Sentrale namn her er Paul Smolensky, John McCarthy og Alan Prince.

Styringsfonologi 
Ei anna grein av fonologien er styringsfonologi (government phonology), ein teori som går attende til byrjinga av 1980-talet. Styringsfonologien tek utgangspunkt i akustisk definerte primitivar heller enn i artikulatorisk definerte, og går utifrå at desse primitivane kan kombinerast etter eit lite sett av prinsipp, og val av ulike binære parameter. Etter denne teorien er den fonologiske strukturen til alle språk grunnleggjande den same, og den variasjonen vi kan sjå kjem av ulike val for desse parametra. Sentrale namn her er Jonathan Kaye, Jean Lowenstamm, Jean-Roger Vergnaud, Monik Charette og John Harris.

Naturleg generativ fonologi 
Hovudartikkel: Naturleg generativ fonologi

Fonologi
Roger Eskeland

Roger Eskeland () er ein norsk fotballspelar som spelar for Bryne FK som målvakt. Han har tidlegare spela for Feda, og Kvinesdal. I 1994 vart Roger henta til Bryne, og har til saman spela kring 350 kampar for klubben irekna treningskampar. Som ung spelar fekk han òg med seg ei rad landslagskampar på dei forskjellige gutelandslaga (G15,G16,G17,G18,M20 og M21). Til saman 34 kampar.

Bakgrunnsstoff 
 NIFS.no – Eskelands spillerprofil hos Norsk & Internasjonal Fotballstatistikk
 Spillerprofilen på hos supporterklubben til Bryne, www.b-gjengen.com 

Norske fotballspelarar
Bryne-spelarar
Folk frå Kvinesdal
Rolf Teigen

Rolf Teigen () er ein norsk fotballtrenar, som for tida er utan klubb. Den 19. mai 2009 sende Bryne FK ut ei pressemelding, der det vart gjeve melding om at Teigen og assistenten Mathias Haugaasen var oppsagt. Han kom til klubben 1. november 2007. I dei obligatoriske seriekampane fekk han 10 sigrar, 9 uavgjort, og 19 tap som sjef for Bryne. Han har tidlegare vore trenar fem sesongar i Groruddalen Ballklubb. Der førte han laget frå botn av 3. divisjon til toppen av 2. divisjon. Teigen har òg ei fortid som spelar og trenar i FK Vigør.

Teigen, Rolf
Teigen, Rolf
Teigen, Rolf
Fotballtrenarar for Bryne FK
Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl

Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl, eller Heidelberg-Königstuhl statlege observatorium, er eit historisk astronomisk observatorium som ligg nær topppen av Königstuhl, ein ås i byen Heidelberg i Tyskland. Føregjengaren til det noverande observatoriet vart opna ikkje så langt unna i 1774 i Mannheim, men tilhøva for observasjonar forverra seg der, og observatoriet vart difor flytta til Königstuhl i 1898.

Observatoriet er ein del av Senteret for astronomi ved Universitetet i Heidelberg. Max Planck-instituttet for astronomi opna attmed i 1967.

Historie 
Instrumenta i observatoriet skriv seg frå observatoriet i Mannheim, grunnlagt i 1774. I 1880 vart observatoriet mellombels flytta til Karlsruhe fordi dei atmosfæriske tilhøva vart blitt vanskelege. Deretter vart tre andre alternativ for plassering vurdert, før ein bestemte seg for Heidelberg og Königstuhl.

Den 20. juni 1898 vart «Großherzogliche Bergsternwarte», «det storhertuglege fjellobservatoriet», høgtideleg opna av Storhertug Frederik I av Baden. Den astronomiske institusjonen bestod av to avdelingar, astrofysisk leia av Max Wolf, og astrometrisk leia av Karl Wilhelm Valentiner. Valentiner var direktør for observatoriet i Mannheim, og var den som stod bak flyttinga til Karslruhe. Etter at Valentiner gjekk av med pensjon i 1909 vart Max Wolf leiar for begge avdelingane. Max Wolf klarte å skaffe private gjevarar, slik at her kunne kjøpast inn nye kraftige teleskop.

Hovudområdet for aktiviteten ved observatoriet var å undersøke nebula og å leite etter asterioidar. Wolf, staben hans og dei som kom etter oppdaga meir enn 800 asteroidar, mellom anna den første trojanske asteroiden Achilles i 1906.

Observatoriet vart finanisert av tyske statlege midlar fram til det i 2005 vart slått saman med institutt for teoretisks astrofysikk og institutt for astronomiske kalkulasjonar ved Universitetet i Heidelberg, til eit nytt Senter for astronomi ved dette universitetet.

Mellom 1912 og 1957 oppdaga Karl Wilhelm Reinmuth nesten 400 asterioidar frå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl» frå , den 13. juni 2009. Engelsk Wikipedia bygde på ein artikkel frå Tysk Wikipedia.

Bakgrunnsstoff 
 

Astronomiske observatorium
Heidelberg
Universitet i Heidelberg
Tyskland
Tonen B

Tonen B (engelsk B flat, italiensk Si bemolle) er i musikken tonen H senka eit kromatisk halvtonetrinn, dvs hess. 

I mellomaldersk bokstavnoteskrift var B den nest lågaste tonen, eit heiltonetrinn over utgangstonen A. I kyrkjetoneartane dorisk og lydisk forekom tonen b i to variantar, den mjuke og b (♭) og den harde b.  Den mjuke ♭ låg ein halv tone under den harde b. For å skilje dei to tonane, vart teiknet for den harde (høgare) b teikna meir kantet, og slik kom det til å likne meir på teiknet for vår h. I norsk, som i tysk, musikktradisjon vert denne tonen difor kalla h, medan engelsk enno brukar namnet b for vår h.

Forteiknet ♭ kom med tida til å bli bruka generelt for å vise at ein tone skal bli senka eit halvt trinn. Teiknet for den harde b (h) utvikla seg til teikna # og eit oppløysingsteikn som opphever verknaden av eit tidlegare # eller ♭.

På andre språk
I moderne svensk vert tonen kalla Bess eller B♭, i traditionell svensk B (ved klassisk musikk).

Kjelder

Cappelens musikkleksikon 1978 ISBN 82-02-03690-9
Musikken og vi, J.W. Cappelens Forlag 1983 ISBN 82-02-09001-6

B

sv:Ton (ljud)#B, H och Bess
Tonen C

Tonen C, italiensk Do, er i musikken namnet på grunntonen i C-durskalaen, vår moderne grunnskala.

Kjelder 

 Cappelens musikkleksikon 1978

C
Cess

Cess, engelsk C-flat, italiensk Do bemolle, er i musikken namnet tonen ein får ved å senke tonen C eitt kromatisk halvtonetrinn. På eit tangentinstrument vil Cess tilsvare tonen H.

Kjelder 

 Cappelens musikkleksikon 1978

Tonetrinn
Cessess

Cessess eller C♭♭ (engelsk C-double flat, italiensk Do doppio bemolle) er i musikken namnet på tonen ein får ved å senke tonen C to kromatiske halvtonetrinn. På eit tangentinstrument vil Cessess tilsvare tonen B.

Kjelder 

 Cappelens musikkleksikon 1978

Tonetrinn
Cississ

Cississ (engelsk C-double sharp, italiensk Do doppio diesis) er i musikken namnet tonen ein får ved å heve tonen C to kromatiske halvtonetrinn. På eit tangentinstrument vil Cississ tilsvare tonen D.

Kjelder 

 Cappelens musikkleksikon 1978

Tonetrinn
Karl Wilhelm Reinmuth

Karl Wilhelm Reinmuth () var ein tysk astronom.

Han var ein svært produktiv oppdagar av asteroidar, heile 395. Alle asterodiane vart oppdaga medan han frå 1912 til 1957 arbeidde hos  Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl, eit astronomisk observatorium som ligg på Königstuhl, ein ås oppom Heidelberg i Tyskland. Den første var 796 Sarita i 1914.

Dei viktigaste oppdagingane er 1322 Coppernicus, Apollo-asteroidane som starta med 1862 Apollo, og 69230 Hermes. 69230 Hermes vart oppdaga av Reinmuth i 1937, men let seg ikkje finne seinare. Den vart funnen igjen hausten 2003 som ei følgje av  LONEOS-programmet, der ein har leita etter slike asteroidar som kjem nær jorda.

Han oppdaga også dei trojanske asteroidane 911 Agamemnon, 1143 Odysseus, 1172 Äneas, 1173 Anchises, 1208 Troilus, 1404 Ajax, 1437 Diomedes, 1749 Telamon.

Han oppdaga 5535 Annefrank som Stardust-romskipet har sett nærare på.

Han oppdaga to kometar, dei periodiske kometane 30P/Reinmuth og 44P/Reinmuth.

Asteroid 1111 Reinmuthia er oppkalla etter han, og vart oppdaga av han. Slik namnsetting har ein gått bort frå sidan.

Initialane på asteriodane 1227 til 1234, alle oppdaga av Reinmuth, stavar «G. Stracke». Denne tyske astronomen hadde sagt at dei ikkje skulle gi nokon asteriode namn etter han. Reinmuth heidra han på denne måten i staden: 
1227 Geranium 
1228 Scabiosa
1229 Tilia 
1230 Riceia 
1231 Auricula
1232 Cortusa
1233 Kobresia
1234 Elyna

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Karl Wilhelm Reinmuth» frå ,  den 13. juni 2009.

Bakgrunnsstoff

Minneartiklar
 MPBu 7 (1979) 10
 MitAG 50 (1980) 7

Tyske astronomar
Asteriode-oppdagarar
Komet-oppdagarar
Folk frå Schleswig-Holstein
Dess

Dess (engelsk D-flat, italiensk Re bemolle) er i musikken namnet tonen ein får ved å senke tonen D eitt kromatisk halvtonetrinn.

Kjelder 

 Cappelens musikkleksikon 1978

Tonetrinn
Dessess

Dessess, eller D♭♭  (engelsk D-double flat, italiensk Re doppio bemolle) er i musikken namnet tonen ein får ved å senke tonen D to kromatiske halvtonetrinn. På eit tangentinstrument vil Desses tilsvare tonen C.

Kjelder 

 Cappelens musikkleksikon 1978

Tonetrinn
Diss

Diss (engelsk D-sharp, italiensk Re diesis) er tonen ein får ved å heve tonen D eit kromatisk halvtonetrinn.

Tonetrinn
Dississ

Dississ (engelsk D-double sharp, italiensk Re doppio diesis) er i musikken namnet tonen ein får ved å heve tonen D to kromatiske halvtonetrinn. På eit tangentinstrument vil Dississ tilsvare tonen E.

Kjelder 
 Cappelens musikkleksikon 1978

Tonetrinn
Tonen E

E, italiensk Mi, er i musikken namnet på den tredje tonen i C-durskalaen, vår moderne grunnskala. I mellomalderske bokstavnoteskrifter var E femte tone, ein kvint over utgangstonen A.

Kjelder 

 Cappelens musikkleksikon 1978

E
Eiss

Eiss (engelsk E-sharp, italiensk Mi diesis) er tonen ein får ved å heve tonen E eit kromatisk halvtonetrinn. På eit tangentinstrument vil Eiss tilsvare tonen F
Tonetrinn

en:E♯ (musical note)
Eississ

Eississ (engelsk E-double sharp, italiensk Mi doppio diesis) er i musikken namnet tonen ein får ved å heve tonen E to kromatiske halvtonetrinn. På eit tangentinstrument vil Dississ tilsvare Fiss.

Kjelder 

 Cappelens musikkleksikon 1978

Tonetrinn
Raudøya landskapsvernområde

Raudøya landskapsvernområde er eit landskapsvernområde med plantelivsfreding. Området omfattar mesteparten av Raudøya i Ørsta kommune i Møre og Romsdal. Området blei oppretta ved kongeleg resolusjon 13. oktober 2000. Landskapsvernområdet omfattar 371 daa og er oppretta for å verne eit kultur- og naturlandskap med kristtorn. Området har ein stor og vital førekomst av kristtorn. 

Resten av Raudøya vart same dag verna som Raudøya naturreservat.

Bakgrunnsstoff 
 Direktoratet for naturforvaltning: Naturbase Faktaark for Raudøya landskapsvernområde
 Verneforskrifta for Raudøya landskapsvernområde hos Lovdata

Verneområde i Møre og Romsdal
Geografi i Ørsta
Landskapsvernområde i Noreg
Ess

Ess (engelsk E-flat, italiensk Mi bemolle) er i musikken namnet tonen ein får ved å senke tonen E eitt kromatisk halvtonetrinn.

Kjelder 

 Cappelens musikkleksikon 1978

Tonetrinn
Essess

Essess, eller E♭♭  (engelsk E-double flat, italiensk Mi doppio bemolle) er i musikken namnet tonen ein får ved å senke tonen E to kromatiske halvtonetrinn. På eit tangentinstrument vil Esses tilsvare tonen D.

Kjelder 

 Cappelens musikkleksikon 1978

Tonetrinn
Tonen F

F, italiensk Fa, er i musikken namnet på den fjerdee tonen i C-durskalaen, vår moderne grunnskala. I mellomalderske bokstavnoteskrifter var F sjette tone, ein liten sekst over utgangstonen A.

Kjelder 

 Cappelens musikkleksikon 1978

F
Tonen Fess

Fess eller fess (engelsk F-flat, italiensk Fa bemolle) er i musikken namnet på tonen ein får ved å senke tonen F eitt kromatisk halvtonetrinn. På eit tangentinstrument vil Fess tilsvare tonen E.

Kjelder 

 Cappelens musikkleksikon 1978

Tonetrinn
Fessess

Fessess, eller F♭♭  (engelsk F-double flat, italiensk Fa doppio bemolle) er i musikken namnet tonen ein får ved å senke tonen F to kromatiske halvtonetrinn. På eit tangentinstrument vil Fesses tilsvare Ess.

Kjelder 

 Cappelens musikkleksikon 1978

Tonetrinn
Fiss

Fiss (engelsk F-sharp, italiensk Fa diesis) er tonen ein får ved å heve tonen F eit kromatisk halvtonetrinn.

Tonetrinn
Fississ

Fississ (engelsk F-double sharp, italiensk Fa doppio diesis) er i musikken namnet tonen ein får ved å heve tonen F to kromatiske halvtonetrinn. På eit tangentinstrument vil Fississ tilsvare tonen G.

Kjelder 

 Cappelens musikkleksikon 1978

Tonetrinn
Tonen G

G, italiensk Sol, er i musikken namnet på den femte tonen i C-durskalaen, vår moderne grunnskala. I mellomalderske bokstavnoteskrifter var G sjuande tone, ein liten septim over utgangstonen A.

Kjelder 

 Cappelens musikkleksikon 1978

G
Gess

Gess (engelsk G-flat, italiensk Sol bemolle) er i musikken namnet tonen ein får ved å senke tonen G eitt kromatisk halvtonetrinn.

Kjelder 
 Cappelens musikkleksikon 1978

Tonetrinn