alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Varnasjøen

Varnasjøen (Варненско езеро, Varnensko ezero) er den største og djupaste limanen (innsjø i elv) langs den bulgarske svartehavskysten, og ligg om lag 2 km frå havet. Innsjøen har eit areal på 17 km² og eit volum på 165 000 000 m³. 

Innsjøen er langstrakt, og den sørlege breidda er høg, bratt og skogkledd. Varnasjøen vart danna i ein elvedal då havnivå steig etter den siste istida. Botn av innsjøen er dekt av tjukt slam og hydrogensulfit, og det finst òg store mengder medisinsk og mineralsk gjørme. Fleire elvar munnar ut i innsjøen, som Devnja og Provadijska. 

Fram til 1900-talet var vatnet ferskt, men då ein oppretta den moderne Varna hamna vart det frå 1906 til 1909 grave ut ein kanal mellom sjøen og innsjøen, som førte til at vassnivået fall med 1,4 meter og at saltvant kom inn i sjøen slik at han vart ein brakkvassinnsjø. 

I 1976 vart brua Asparuhov most opna over den 12 meter djupe kanalen. Ein annan kanal i vest har forbunde naboinnsjøen Beloslav til Varna hamn og jarnbaneterminalen. Fleire mindre hamner ligg på nordsida av Varnasjøen. Denne industrialiseringa har gjort at det tidlegare rike fiskelivet i innsjøen har minka kraftig. 

Varna kyrkjegard, der dei eldste gullskattane i verda vart funne, ligg nær den nordlege breidda, medan byen Varna ligg like aust for innsjøen. Langs nordsida av innsjøen ligg òg landsbyane Kazasjko og Ezerovo, medan Zvezditsa og Konstantinovo ligg i sør.

Kjelder 
 "Grad Varna - Varnensko ezero" . Varna.info.bg. 

Denne artikkelen bygger på «Lake Varna» frå ,  den 23. februar 2007.  

Innsjøar i Bulgaria
Liman

Ein liman er ein type innsjø som er danna ved munningen til ei elv blokkert av ein banke av sediment. Limanen kan vere maritim (banken er laga av elva som renn ut i sjøen) eller fluvial (banken er laga av ei større elv ved samanløpet).

Namnet vert brukt om denne type innsjøar langs den vestlege og nordlege kysten av Svartehavet, i tillegg til den lågare delen av Donau. Døme på limanar er Varnasjøen i Bulgaria, Razelmsjøen i Romania og Dnester liman i Ukraina.

Etymologi 
Ordet er eit låneord frå russisk лиман (liman), men opphavet kjem frå det mellomaldergreske λιμένας som tyder bukt eller hamn. Ordet vart spreidd av tyrkarane då dei okkuperte den vestlege og nordlege kysten av Svartehavet.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Liman (landform)» frå ,  den 23. februar 2007.  
 

Lagunar
Kyst- og havlandformer
Chris Martin

Christopher Anthony John Martin () er ein engelsk songar, gitarist og pianist kjend frå den engelske musikk-gruppa Coldplay. 

Han var gift med den USA-amerikanske skodespelaren Gwyneth Paltrow frå 2003 til 2016. Dei har to born saman.

Engelske musikarar
Engelske songarar
Coldplay
Folk frå Exeter
Vasilasjikisjøane

Vasilasjkisjøane (bulgarsk: Василашки езера) er ei gruppe fjellvatn Pirinfjella i Bulgaria. Dei ligg i eit stort dalsøkk mellom fjelltoppane Todorka og Vasilasjki Tsjukar. Dalsøkket er ope i aust der elva Demjanitsa renn ut. Gruppa består av 12 fjellvatn som til saman utgjer eit areal på 160 mål. Namnet har sitt opphav i soga om Vasil, som var forelska i Todorka og som hoppa i Ribnoto Vasilasjko då ho knuste hjarta hans. 

 Tevno Vasilasjko (Тевното Василашко езеро), eller det blå vatnet er ein av dei største og djupaste i fjellet. Det ligg i ei høgd på 2 362 m, med ein storleik på 63,9 mål (388x215 m), og dermed det sjette største vatnet i Pirin. Djupet i vatnet er 29 m. Vassvolumet er 510 000 m³. Vatnet ligg i vakre omgivnadar, og har ein djup blåfarge med små skjer i midten. Vatnet renn ned i Øvre Vasilasjko via underjordiske straumar, og derfor finst det ikkje fisk i dette vatnet. 
 Ribnoto Vasilasjko (Рибното Василашко езеро), av og til kalla Store Vasilasjko, og er den nest største av vatna med 35,9 mål. Det ligg like nedanfor Øvre Vasilasjko i ei høgd på 2 126 m. Han er 325 m lang, 177 m brei og 2,5 djup på det djupaste. Vatnet får vatn frå alle dei andre vatna i dalsøkket, og dannar først ei undergrunnselv, som etter 250 meter dukkar opp til overflata. 

 Øvre Vasilasjko (Горно Василашко езеро) ligg 2 154 over havet under fjelltoppen Tipits. Vatnet er forma som ein bumerang, og har eit areal på 23,2 mål, og er berre 3,1 meter djup. 
 Dlovnidnoto Vasilasjko (Дъговидното Василшко езеро) ligg i ei høgd på 2 215 m og har eit djup på 10,4 m. Vatnet er ikkje veldig stort og har eit areal på berre 10,9 mål. 
 Øvre Todorino (Горно Тодорино езеро) er den største av to vatn med same namn. Det ligg 2 536 meter over havet, og er eit av dei høgastliggande i Pirin. Arealet er på 13,2 mål og på det djupaste er det 7,7 meter. 
 Nedre Todorino (Долно Тодорино езеро) ligg 2 510 meter over havet med eit overflateareal på 6,7 mål og eit djup op 3,7 meter.

Pirin
Innsjøar i Bulgaria
Balkanfjella

Balkanfjellet (bulgarsk og serbisk Стара планина, Stara planina, Gamle Fjell) er ei fjellkjede, som strekkjer seg 560 km frå austlege delar av Serbia og gjennom sentrale område av Bulgaria til Eminehalvøya ved Svartehavet. Ho er ei forlenging av Karpatane, og fråskild frå denne fjellkjeda av elva Donau.

Den høgaste toppen på Balkan er Musala i Rilafjella nær Sofia med 2 925 m, tett følgd av Ólymbos i Hellas og Vihren i Bulgaria. Dei høgaste toppane i sjølve Stara planina ligg i sentrale område av Bulgaria, og den høgaste er Botev (2 376 m), som ligg i Sentrale Balkan nasjonalpark (oppretta 1991).

Nær fjellkjeda ligg Kalofer, fødestaden til Hristo Botev, ein bulgarsk poet og nasjonalhelt som døydde vest i Stara planina nær Vratsa i 1876 i kampar mot Det ottomanske riket. Nær fjelltoppen Botev ligg Sjipkapasset, åstaden for fire slag under Den russisk-tyrkiske krigen i 1877-1878, som enda tyrkarane sitt herredøme på Balkan. Nær passet ligg landsbyen Sjipka og ei russisk-ortodoks kyrkje, som er ført opp for å hylle den bulgarske motstanden under slaga.

Stara Planina er kjend for dyre- og plantelivet i området, mellom anna edelveis i området Koziata stena.

I tidlege tider vart fjella kalla Haemus Mons. Ein meiner at Haemus kjem frå det thrakiske ordet saimon som tyder 'fjellkjede'.

Fjelltoppar 
 Botev 2 376 m (kalla opp etter Hristo Botev)
 Vezjen
 Kom
 Buzludzja
 Levski (kalla opp etter Vasil Levski)

Fjellkjeder i Europa
Fjell i Bulgaria
Balkan
Fjellkjeder i Serbia
Norsk Eternit Fabrikk

Norsk Eternit Fabrikk var ein fabrikk for produksjon av eternit. Fabrikken låg på Bjerkås i Asker kommune i Akershus, og var i drift frå 1942 og fram til 1978. Selskapet blei skipa som ei dotterverksemd av Christiania Portland Cementfabrik på Slemmestad under den andre verdskrigen, men produksjon i full skala starta ikkje før krigen var over. Eternit blir hovudsakleg laga av sement og asbest, og asbest blei først og fremst brote i Canada og Sovjetunionen. Under krigen blei det difor nytta finsk asbest.

Fabrikken var heile tida den einaste eternitfabrikken i Noreg, og eternit blei mykje nytta i 1950–60-åra. Sjølv om eternit- og sementfabrikken ligg i kvart sitt fylke, skil det berre nokre hundre meter på dei. Eternitfabrikken nytta sement frå sementfabrikken i produksjonen, opp til 300 tonn i døgnet. Denne sementen blei blåst over i tørr form gjennom røyr.

Dei første tilfella av lungesjukdommen asbestose var oppdaga på 60-talet. Etter kvart blei det forbode å nytta asbest, og eternit blei eit spesialavfall. Eternitfabrikken blei lagd ned i 1978. Slemmestad Arbeiderforening reiste sak, og i 1983 blei det inngått eit forlik mellom Norsk Kjemisk Industriarbeiderforbund og Norcem som då var eigar. Norcem tok ikkje noko rettsleg ansvar, men tok ansvaret for den medisinske oppfølginga av dei tidlegare tilsette. Dei gav òg økonomisk kompensasjon til dei som blei råka av sjukdom. Så seint som i 1996 dukka det framleis opp nye tilfelle av asbestrelatert kreft (malignt mesotheliom). Ei undersøking frå 2002 viser ein kraftig auke i tilfelle av kreft mellom tidlegare tilsette, særleg av kreft i brysthinna (pleura), malignt mesoteliom.

Kjelder 
 Frithjof Gartmann: Sement i Norge 100 år. Oslo 1990
 Bente Ulvestad, Kristina Kjærheim et. al. Cancer incidence among workers in the asbestos-cement producing industry in Norway. Scand J Work Environ Health 2002;28(6);411-417.

Tidlegare norske føretak
Skipingar i 1942
Nedleggingar i 1978
Botev

Botev (bulgarsk: връх Ботев) er den høgaste fjelltoppen i Balkanfjella, og ligg om lag midt i Bulgaria, som ein del av nasjonalparken Dei sentrale Balkanfjella

Fram til 1950, då det vart gjeve nytt namn til ære for den bulgarske poeten og revolusjonæren Hristo Botev, vart toppen kalla Jumruktsjal (Юмрукчал).

På toppen av fjellet står det ein vêrstasjon og ei radiomast (opna 10. juli 1966), som dekkjer 65 % av landet. Middeltemperaturen i januar er -8,9 °C og i juli 7,9 °C.

Fjell i Bulgaria
Sagaen om Isfolket

Sagaen om Isfolket er ein bokserie av den svensk-norske forfattaren Margit Sandemo, og kom første gong ut i perioden 1982–1989 på forlaget Bladkompaniet AS i Noreg. Bokserien er ein slektssaga som startar seint på 1500-talet, og sluttar i 1960. Serien er på 47 bøker, som alle er på om lag 250 sider. Samla har bøkene eit opplag på over 6 millionar eksemplarar i Noreg. Serien finst også på svensk, dansk, islandsk, finsk, polsk, ungarsk og tysk.

Bøkene 
Dei 47 bøkene i Sagaen om Isfolket er
 Trollbundet
 Heksejakten
 Avgrunnen
 Lengsel
 Dødssynden
 Den onde arven
 Spøkelses-slottet
 Bøddelens datter
 Den ensomme
 Vinterstorm
 Blodhevn
 Feber i blodet
 Satans fotspor
 Den siste ridder
 Vinden fra øst
 Galgeblomsten
 Dødens have
 Bak fasaden
 Dragens tenner
 Ravnens vinger
 Djevlekløften
 Demonen og jomfruen
 Våroffer
 I jordens dyp
 Engel med svarte vinger
 Huset i Eldafjord
 Skandalen
 Is og ild
 Lucifers kjærlighet
 Utysket
 Fergemannen
 Hunger
 Nattens demon
 Kvinnen på stranden
 Vandring i mørket
 Trollmåne
 Skrekkens by
 Skjulte spor
 Rop av stumme røster
 Fanget av tiden
 Demonenes fjell
 Stille før stormen
 Et streif av ømhet
 Den onde dagen
 Legenden om Marco
 Det svarte vannet
 Er det noen der ute?

Sagnet 
Legenda er sånn:
   «Langt tilbake i tiden, for mange hundre år siden,
   vandret Tengel den onde ut i ødemarken for å selge sin sjel
   til Satan.
   Han ble stamfar til isfolket.
   Tengel fikk løfte om jordisk vinning mot at minst en
   av hans ætlinger i hvert slektsledd skulle gå i tjeneste hos
   djevelen og utføre onde handlinger. Deres tegn skulle være de
   kattegule øynene, og de skulle være i besittelse av trolldomsmakt.
   Og en gang skulle det fødes en som eide større overnaturlig kraft
   enn verden noen gang hadde sett.
   Forbannelsen skulle hvile over ætten til det stedet
   der Tengel den onde hadde gravd ned gryten han brukte
   da han kokte heksebrygget som manet fram Mørkets Fyrste.
   Så sier legenden,
   om den er sann, vet ingen»

Den endrast fleire gongar i serien.

Bokseriar
Norske romanseriar
Trollbundet

Trollbundet er den fyrste boka i serien Sagaen om Isfolket av den norsk-svenske forfattaren Margit Sandemo. Bokserien er ein slektssaga som fylgjer slekta Isfolket gjennom hundreåra.

Hovudpersonar 
 Silje Arngrimsdatter
 Tengel av Isfolket 
 Hemning Fogdedreper
 Sol Angelica av Isfolket
 Dag
 Hanna

Fødslar/dødsfall 
 Født: Liv Hanna av Isfolket
 Daud: † Sunniva av Isfolket, og hennar yngste dotter

Sagaen om Isfolket
Bøker frå 1982
Norske romanar

sv:Trollbunden
da:Troldbunden
Nils Johan Semb

Nils Johan Semb () er ein norsk fotballtrenar og idrettsleiar. Han var den første trenaren som tok Det norske herrelandslaget i fotball til ein Europameisterskap. Sesongen 1999 gav mange gode resultat, og Europa sitt mest anerkjende fotballmagasin, France Football, kåra Semb til årets trenar i Europa. I tida etterpå har han opplevd mindre suksess, mellom anna med ein katastrofal kvalifisering føre VM i fotball 2002.

Kjelder

 

Norske fotballtrenarar
Folk frå Horten
Buzludzja

Buzludzja er ein fjelltopp i Balkanfjella i Bulgaria på 1 441 meter. I 1868 var fjelltoppen åstad for den siste kampen mellom bulgarske opprørarar, leia av Hadji Dimitar og Stefan Karadzja, og tyrkarar. I 1891 skjulte ei gruppe leia av Dimitar Blagoev seg på fjellet for å danne ei organisert sosialistrørsle. Til ære for dette vart Buzludzja-monumentet, eit av symbola på sosialismen i Bulgaria, reist. 

Fjell i Bulgaria
Kontsjeto

Kontsjeto (Hesten) er ein fjellrygg i Pirinfjella i Bulgaria med ei høgd på om lag 2 780 meter, mellom toppane Bansko Suhodol (2 884 m) og Kutelo (2 908 m). Begge sidene av ryggen er bratte, og den nordaustlege sida er ein 300 meter høg nesten vertikal fjellvegg, medan den sørvestlege sida ikkje er så bratt (nærare 30 grader), men høgare (800 meter). Det er strekt ein stålkabel mellom dei to toppane for å hjelpe fotturistar over, men det er ikkje tilråda for personar med høgdeskrekk.

Fjell i Bulgaria
Pirin
Malovitsa

Malovitsa (bulgarsk Мальовица) er ein fjelltopp i nordvestlege delar av Rilafjella sørvest i Bulgaria. Han er 2 729 meter høg og eit av dei mest populære turistområda i fjellområdet. Rila kloster ligg ved foten av sørsida av fjellet, og Malovitsa skisenter, med to skitrekk, ligg i nord. 

Malovitsaregionen er sjølve sentrumet for fjellklatring i Bulgaria. Dei første organiserte ekspedisjonane vart gjort i 1921-22 av turistar frå landsbyen Samokov. Nordsida av fjellet vart først klatra i 1938 av Konstantin Savadzjiev og Georgi Stoimenov. Dette var den største bragda til bulgarske klatrarar på den tida, og vert rekna som starten på den bulgarske fjellklatringa. Seinare vart andre fjellveggar i området òg klatra, og dei aller vanskelegaste vart først klatra på 1970-talet. Etter 1990 har ikkje fjellklatring i Bulgaria vore like populært som tidlegare, sjølv om det er fleire vanskelege granittveggar i området.

Rila
Fjell i Bulgaria
Musala

Musala (bulgarsk Мусала) er den høgaste fjelltoppen i Bulgaria og på heile Balkan med ei høgd på 2 925 meter. 

Namnet kjem frå Mus Allah, «fjellet til Allah», og vart namngjeve då Bulgaria var ein del av Det ottomanske riket. Det gamle namnet på fjellet var Tangra.

Musala er ein del av Rila nasjonalpark, og er kjend for ein rik flora, inkludert artar som makedonsk furu og bulgarsk gran, og fauna. Området er eit av dei beste for å sjå fuglen murkrypar. Det vert sagt at frå toppen av fjellet kan ein sjå all dei store fjellkjedene i Bulgaria. Desse inkluderer Vitosja i nordvest, Sredna Gora mot nordaust, Balkanfjella i den nordlege horisonten bak Vitosja og Sredna Gora, Rodopifjella i søraust, Pirin i sør, Osogovo og Ruj i vest, i tillegg til sjølve Rila.

Den lettaste ruta til topps er anten ein direkte gåtur frå skisenteret Borovets, 10 km lenger nord. Det finst òg ein hengebane frå Borovets til Jastrebts på 2 369 m og ei rekkje fjellhytter. Frå Jastrebets er det ein times gåtur opp til fjellhytta Musala på 2; 430 meter, og frå her tar det 1,5-2 timar opp til uvêrshytta Everest, den høgastliggande fjellhytta i Bulgaria. På toppen står det òg ein vêrstasjon.

Dei høgaste toppane er Musala 2 925 m, Litle Musala 2 902 m og Iretsjek 2 852 m. 

Tre av dei største elvane i Bulgaria, Iskar, Maritsa og Mesta har alle sitt utspring nær Musala.

Galleri

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Musala» frå ,  den 24. februar 2007.  
 

Fjell i Bulgaria
Rila
Høgaste punkt
Osogovo

Osogovo (bulgarsk og makedonsk Осогово) eller Osogovska Planina (Осоговска планина eller Осоговска Планина) er eit fjell på grensa mellom Bulgaria (provinsen Kjustendil) og Nord-Makedonia (kommunane Kočani og Kriva Palanka). Fjellet er om lag 110 km langt og 50 km breitt, og den høgaste toppen er Ruen (Руен) på 2 251 meter. Den brattaste fjellsida er mot vest, og strekkjer seg ned frå Tsarev Vrv (Царев Врв; «Tsarens topp»).

Osogovo er den nordlegaste og høgaste delen av Osogovo-Belasitsa-gruppa, og ligg mellom dalane Kjustendil og Kamenitsa, og elvedalane Dobro pole, Bregalnitsa og Kriva Reka. Vestsida av fjellet er bratt, medan søraust sida er slak, og fjellet inneheld mykje polymetall.

Det er mange segner knytte til opphavet til namnet Osogovo, men den mest vidkjende er soga frå saksiske gruvearbeidarar som grov etter gull og sølv i området. I følgje denne soga kjem namnet av dei gamle germanske orda «osso» (gud) og «gov» (stad), som i lag tyder «ein gudommeleg stad».

Plantelivet inkluderer tre som eik, alm, agnbøk, ask, hassel og andre opp til om lag 1000 meter. Over her finn ein stort sett bøketre, og over 1 800 meter finn ein stort sett gras og einer. Fjellbekkane inneheld barbe, årbuk og fjellaure. Området inneheld òg den sjeldne alpine salamanderen.

Kjelde 

Fjell i Bulgaria
Fjell i Nord-Makedonia
Vernskog

Vernskog er etter norsk skogbrukslovgiving skog som anten:
 tener som vern for annan skog
 gir vern mot naturskadar
eller
 er sårbar og kan bli øydelagt ved feil skogbehandling fordi han står opp mot fjellet eller ut mot havet.

Vernskog er ikkje freda, men hogst i vernskog skal følgje retningsliner gitt av fylkeslandbruksstyret. Retningslinene kan innehalde reglar om meldeplikt.

Fylkeslandbruksstyret avgjer etter framlegg frå kommunen kva for skogområde som skal vere vernskog.

Bakgrunnsstoff 
 Om vernskog i skogbrukslova
 Kart over vernskog hos Skog og Landskap 

Skogbruk
Miljøvern i Noreg
Fiksjon

Fiksjon (frå latin ficti, fictin, som tyder 'innbilning, funne på') vert ofte nytta innanfor litteratur der det tyder den litteraturen som er oppdikta, altså skjønnlitteratur, i motsetning til fag- og dokumentarlitteratur.

Fiksjon kan tyde fylgjande:
 Ei oppdikta forteljing eller eit litterært verk med eit oppdikta innhald og ikkje basert på fakta.
 Ei løgn, oppdikta (jamfør «løgn og forbanna dikt»)
 I jus; noko som er usant, men presentert som sant av forteljaren.

Fiktive personar 
Skjønnlitteratur kan omhandle verkelege personar, medan ein oppdikta person då er ein fiktiv person. Nokre fiktive personar vert oppfatta som om dei er faktiske og reelle personar når enten detaljane i skildringane blir omfattande nok til at lesaren er i tvil. Slike personar er for eksempel:

 Sherlock Holmes, skjønnlitterær figur i Arthur Conan Doyle sine bøker.
 Morgan Kane, skjønnlitterær figur i Louis Masterson sine (Kjell Hallbing) bøker.

Litteratur
Svartebørs

Svartebørs er ulovleg omsetjing av varer. Det kan vere
 varer som er vanskelege å få tak i lovleg eller som er rasjonerte (typisk svartebørshandel av mat under andre verdskrigen).
 varer som ved lovleg handel er pålagde ein maksimalpris, men som på svartebørsen kan seljast til overpris.
 varer som er pålagde avgifter ved ordinær omsetjing, men som kan seljast billigare i ein svart marknad.
 varer som er ulovleg å kjøpe eller selje, eller varer det er knytt restriksjonar til (t. d. våpen, narkotika).

I Noreg er nemninga sterkt knytt til omsetjinga av rasjonerte varer i krigstida, og brukast helst om omsetjing av varer til overpris. Difor kan nemninga òg verte bruka om lovleg omsetjing av varer til overpris. Eit døme på det er sal av billettar til kultur- og idrettsarrangement. Slike billettar kan seljast til overpris på svartebørsen når dei er utselde i ordinære billettutsal.

Bakgrunnsstoff
 Ot.prp. nr. 29 (2006-2007)

Handel
Brotsverk
Novi Pazar

Novi Pazar (serbisk Нови Пазар, tyrkisk Yeni Pazar) er ein by og ein kommune i Raška distrikt i Serbia i den geografiske regionen Sandžak. 
Byen har om lag 55 000 innbyggjarar, medan kommunen har om lag 85 000 innbyggjarar.

Namn 
Namnet tyder «ny basar» på det lokale språket. Namnet kjem frå det tyrkiske ordet «pazar» og det serbiske/bosniske ordet «novi» som tyder «ny».

Historie 
Byen kom til liv som ein handelsenklave nær byen Ras, som var hovudstad i kongedømet Serbia i mellomalderen. Ras var ikkje ein ideell stad som stoppestad for handelsmennene som reiste langs handelsvegane på Balkan, og ein ny handelsstad vart grunnlagd nokre få kilometer frå hovudstaden (og derfor namnet på byen). 

Novi Pazar fekk formelt byrettar i 1459-1461 av Isa-beg Ishaković, som òg var grunnleggjaren av Sarajevo. Dei første skriftlege kjeldene nemner Novi Pazar på 1400-talet då Rådet i Republikken Ragusa sendte ein konsul til byen. Dette vitnar om at byen då alt truleg var utvikla med vegar til Dubrovnik, Niš, Sofia, Konstantinopel, Salonica (Thessaloníki), Sarajevo, Beograd og Budapest. Mange forfattarar skreiv om Novi Pazar og Evliya Celebi noterte at han var ein av dei største byane på Balkan på 1600-talet. 

Byen var sete for Novibazar Sanjak under Det osmanske riket frå 1400-talet til 1900-talet. 

Novi Pazar Sanjak vart okkupert og administrert av Austerrike-Ungarn frå 1878 til 1908. I 1908 kom området tilbake til Det osmanske riket, fram til 1912 då Serbia tok over under den første balkankrigen. Etter den første verdskrigen vart Novi Pazar mindre viktig.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Novi Pazar» frå , den 23. mars 2009. 
 

Byar i Serbia
Terje Halvorsen

Terje Halvorsen () er ein norsk historikar som har spesialisert seg på temaer knytte til norsk arbeidarrørsle si historie. Han har mellom anna skrive fleire bøker om NKP, og AUF si offisielle historie.

Halvorsen er son av tidlegare formann i NKU og nestleiar i SV Roald Halvorsen.

Bibliografi 
  
 Jern og Metall 100 år, bind 2 , Oslo 1990, Partiets salt : AUFs historie, Pax, Oslo 2003
 Vi seiler for velstand og lykke, bind 2 av Norsk Sjømannsforbunds historie, Oslo 2007
 Medlemsmakt og samfunnsansvar, bind 2 av LOs historie'' ( saman med Inger Bjørnhaug) Oslo 2009

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 
 

Norske historikarar
Nabisco

Nabisco er ein amerikansk produsent av kjeks og snacks, inkludert merke som Chips Ahoy!, Fig Newtons, Mallomars, Oreos, Ritz Crackers og Wheat Thins.

Selskapet har hovudkontor i New Jersey og er eigd av Kraft Foods, som igjen har Altria Group som eigar.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad

Skipingar i 1898
USA-amerikanske næringsmiddelprodusentar
Svart arbeid

Svart arbeid er ei tenesteyting som vert betalt kontant eller med naturalia utan at mottakaren oppgjev inntekta for skattlegging eller som grunnlag for betaling av avgifter (moms). 

I norsk økonomi vart omfanget av svart arbeid på skatteområdet i 2001 anslått til om lag 11 milliardar kroner, det tilsvarar eit par prosent av samla skatteinngang.

Undersøkingar gjort av Universitetet i Oslo viser at stadig færre nordmenn jobbar svart. Kvar tjuande nordmann arbeidde svart i 2003, mot kvar tiande i 1980. Endra haldningar til svart arbeid kan skyldast lågare skattesatsar, at færre har moglegheit for svart arbeid og at folks skattemoral er betre.

Kjelder: 
 Finansdepartementet: Økonomisk kriminalitet – skatteområdet
 St.prp. nr. 1 (2004-2005)

Handel
Arbeidsliv
Satellittby

Satellittby er eit omgrep brukt i moderne byplanlegging for forstadsbyar utanfor hovudbyen. Ein satellittby kan oppstå av sjølvstendige landsbygder som vert innarbeida, eller nye planlagde forstadsbyar.

Byplanlegging
Busetnad etter type
Ordulf av Sachsen

Ordulf av Sachsen() òg kalla Otto, var hertug av Sachsen.

Ordulf høyrde til huset Billung. Han var son til hertug Bernhard II av Sachsen og Eilica av Schweinfurt. Ordulf etterfølgde faren som hertug i 1059 og regenttida hans vart prega av striden mot sorbarane.

I 1042 vart Ordulf gift med Ulvhild, dotter til Olav II Haraldson (Heilag-Olav) og dei fekk sonen Magnus av Sachsen (1045–1106).

Magnus fekk mange etterkommarar i tyske og andre europeiske adelshus, blant dei sidan fyrstehuset Oldenburg, og gjennom Magnus av Sachsen og mor hans, Ulvhild Olavsdotter, kan det noverande norske kongehuset rekne ættefedrar attende til kongane frå sagatida.

Ordulf vart seinare (1071) gift med Gertrud av Haldesleben (d. 1116), dotter av grev Konrad, enkje etter grev Fredrik av Formbach i 1071. Dei fekk sonen Bernhard av Sachsen (fødd ca. 1072).

Kjelder 
Delar av denne artikkelen bygger på «Ordulf av Sachsen» frå ,  den 24. februar 2007.  
 
 Jo Rune Ugulen: Kongar i dei norske ættetavlene 
 Avskrift av artikkel frå Morgenbladet 23. mars 1929

Hertugar av Sachsen
Mellomalderherskarar