alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Francis Sejersted

Francis Sejersted () var ein norsk historikar. Sejersted var professor i økononmisk og sosial historie ved Universitetet i Oslo frå 1973, og var leiar i Den norske Nobelkomiteen 1991–99.

Francis Sejersted var dosent i historie ved Universitetet i Oslo frå 1971 til 1973 og deretter professor i sosial og økonomisk historie same stad. Han har forska mykje på teknologihistorie og politisk historie. Frå 1988 til 1998 var han direktør for Senter for teknologi og kultur ved Universitetet i Oslo og er frå 1999 knytt til Institutt for samfunnsforskning.

Han har skrive mykje om mellomkrigstida, mellom anna om Norges Banks paripolitikk på 1920-talet, og om korleis ein kom ut av den økonomiske krisa på 1930-talet. Han har òg skrive eit band i historieverket om partiet Høgre.

Sejersted er medlem av Høgre og var i 1962 formann i Det Norske Studentersamfund. Han vert rekna som ein av dei fremste representantane for den verdikonservative delen av Høgre.

Frå 1971 til 1975 redigerte han Historisk Tidsskrift og i 1984 vart han medredaktør i Nytt Norsk Tidsskrift.

Sejersted er medlem av Det Norske Videnskaps-Akademi (frå 1976), Det Norske Akademi for Sprog og Litteratur (frå 1985), Academia Europae (frå 1989), Det Kongelige Danske Videnskabers Selskab (frå 1993), Norges Tekniske Videnskapsakademi (frå 1995), Kungliga Vetenskapsakademin (frå 1997) og Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab (frå 2001).

Frå 1996 til 1999 var han formann i den regjeringsoppnemnde Ytringsfridomskommisjonen og er frå 2000 styreformann i stiftinga Institusjonen Fritt Ord.

Sejersted vart utnemnd til kommandør av St. Olavs orden. I 2008 fekk han Ossietzky-prisen.

Bibliografi, utval
 Historisk introduksjon til økonomien. 1974 og 1985.
 Fra Linnerud til Eidsvold Værk , 1972 og 1978.
 Den vanskelige frihet, 1978.
 Demokrati og rettsstat, 1984.
 Opposisjon og posisjon, 1984. Band 3 i Høyres historie
 Demokratisk kapitalisme, 1993.

Kjelder 
 Institutt for samfunnsforskning om Sejersted 
 Nobelprize.org om Sejersted
 Francis Sejersted - en historiker mellom frontene Aftenposten

Norske historikarar
Professorar ved Universitetet i Oslo
Leiarar av Den Norske Nobelkomite
Norske redaktørar
St. Olavs Orden
Vitskapsfolk frå Oslo
Medlemmar av Det Norske Videnskaps-Akademi
Profet

Profet er innan religionar ei nemning på ein person eller bodbringar som vert rekna å kunna formidla eit bodskap (profeti eller openberring) frå ei høgare makt. Ei slik høgare makt kan vera Gud.

Profetar som religionsgrunnleggjarar 
Fleire profetar har fått store tilhengjarskarer som etterkvart er blitt til ein religion. Av desse kan nemnast

 Abraham, ofte rekna som stiftar av jødedommen
 Zoroaster (Zarathustra) (1000-talet f.Kr.), som grunnla parsismen
 Mani (ca. 210–276), som grunnla manikeismen
 Døyparen Johannes (første hundreåret), grunnla mandeismen 
 Jesus (første hundreåret), rekna som guddommeleg i kristendommen, rekna som profet i islam
 Muhammed (570–632), grunnla islam
 Báben (1819–1850) og Bahá'u'lláh (1817–1892), grunnla babismen og bahai
 Marcus Garvey (1887–1940) er rekna som profet i rastafari

Profetar frå Det gamle testamentet 
Fleire av tekstane i Det gamle testamentet er tilskrivne profetar. 

 Abraham
 Moses
 Amos 
 Elia 
 Elisa 
 Hesekiel 
 Hosea 
 Hulda 
 Jeremia 
 Jesaja 
 Jona 
 Mika 
 Sakarja 
 Samuel

Sjå og 
 Orakel
 Rishi

Bakgrunnsstoff 

 
Religiøse leiarar
Profeti

Profeti er i religionar eit bodskap som ein profet kjem med. Ofte vert bodskapen rekna å koma frå ei høgare makt, til dømes Gud. Bodskapen kan ha kome som ei enkelt openberring, eller over tid. 
I ei meir utvida tyding er profeti ein spådom om framtida, til dømes ein sjølvoppfyllande profeti.

Spådommar
Religiøs åtferd og erfaring
Den russiske føderasjonens kommunistiske parti

Den russiske føderasjonens kommunistiske parti (russisk Коммунистическая партия Российской Федерации, Kommunistitsjeskaja partija Rossijskoj Federatsii, KPRF) er eit politisk parti i Russland. Det vart stifta i 1990 som ei samanslutning av medlemer i Sovjetunionens kommunistiske parti i den russiske føderasjonen. Etter oppløysinga av Sovjetunionen i 1991 vart KPRF i realiteten det sovjetiske kommunistpartiet sin etterfylgjar. Det har sidan vore eit av dei største partia i Russland, og eit av dei få som har ein reell landsdekkjande partiorganisasjon, men har aldri sete ved makta. Leiaren sidan 1993 er Gennadij Ziuganov. Ved det siste russiske parlamentsvalet, i 2007, vart KPRF det nest største partiet med 11,6 % av røystene, men partiet kravde, saman med andre opposisjonsparti, at dette valet skulle underkjennast som udemokratisk. Ved det russiske presidentvalet, i 2004 var KPRF sin kandidat Nikolaj Kharitonov som fekk 13,7 % av røystene. I 2008 fekk Ziuganov 17,8 prosent.

Valresultat for KPRF

Bakgrunnsstoff 

 Offisielle nettsider

Russiske føderasjonens kommunistiske parti, Den
Russiske føderasjonens kommunistiske parti, Den
Skipingar i 1993
Gennadij Ziuganov

Gennadij Andrejevitsj Ziuganov () er ein russisk politikar. Han har vore leiar for Den russiske føderasjonens kommunistiske parti sidan 1993. Ziuganov har stilt som presidentkandidat i den russiske føderasjonen i 1996, 2000, 2008 og 2012. 

I 1996 kom Gennadij Ziuganov på andreplass med 32,0 % av røystene i første valomgang og 40,3 % i andre valomgang. I 2000 kom han på andreplass med 29,2 % av røystene. Ved presidentvalet i 2008 kom han på andreplasse med 17,6 % av røystene, og i 2012 kom han også på andreplass med 17,18 % av røystene.

Kjelder 

 «All Ballots Counted: Putin Wins 63.6% of Vote» i RIA Novosti, 5. mars 2012

Russiske politikarar
Kommunistiske politikarar
Energikjelde

Energikjelde er ei nemning på ulike kjelder menneska har henta eller hentar ut energi frå. Me kan dela kjeldene inn på ulike måtar, til dømes i fornybare og ikkje-fornybare energikjelder.

Opphav
Dei fleste typar energikjelder er eigentleg lagra energi som opphavleg stammar frå sola. Dette gjeld til dømes petroleumsenergi, vindkraft og vasskraft. Atomenergi, jordvarme og tidevassenergi er døme på energikjelder der energien ikkje stammar frå sola.

Energi
Hanukkasongar

Hanukkasongar er songar av varierande innhald og form som har til felles at dei særleg blir framførte til hanukká.

Songane handlar gjerne om korleis jødane vann over den hellensk-syriske overmakta, om lysunderet i Tempelet i Jerusalem eller om ymse element ved hanukkafeiringa. Blant askenasím dreier mange songar seg om eting av latkes og spel med dreidl.

Typiske hanukkasongar inkluderer «Davidssalme 30», «Hannerót hallálu», «Mi ze jemallél», «Ocho kandelikas» (moderne sefardisk), «Vajhí mikkéṣ» (sef.), «Ma‘óz ṣur» (ask.), «‘Al hannissím», «Oj chanike», «Mi jemallél», «O, ir kleine lichtelech» og «I have a little dreydel».

 
Hanukká
Henry Valen

Henry Valen () var ein norsk statsvitar. Valen var mag.art. frå 1954, og dr. philos frå 1966 ved Universitetet i Oslo. Han var professor same staden frå 1970. Valen har ytt mykje til forståinga av val, folkemeining og representasjon. Han var vitskapleg assistent for Stein Rokkan.

I 1998 vart han utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden.

Valen, Henry
Valen, Henry
St. Olavs Orden
Apokope

Apokope er bortfall av vokal eller konsonant i slutten av eit ord. Det er større sjanse for apokope når lyden ligg langt unna trykksentrum i ordet. I både trøndersk og estisk er det apokope for ord med lang rotstaving, men ikkje med kort rotstaving:

 Lang rotstaving: 
 Trøndersk: å lik, å kast ( < norr. líka, kasta)
 Estisk: piim, linn "mjølk, by (jf. finsk piimä, linna ("surmjølk, borg")
 Kort rotstaving:
 Trøndersk: å levva, å værra (< norr. lifa, vera Estisk: tuli, lumi "eld, snø ( = finsk)

Andre norske dialektar har ikkje apokope i stavinga attmed trykkstavinga, men i stavingar lenger unna (t.d. båtan < båtane.

Fonologi
Lingvistikk
Retoriske figurar
Nidhogg

Nidhogg (norrønt Níðhǫggr) var i den norrøne gudetrua ormen som budde ved eine rota til verdstreet Yggdrasil.

Ormen livnærer seg på «lik av daude». 

Den svære ormen prøvde stadig å gnaga sund rota så treet skulle rotna og døy. 
Men treet hadde ei eiga livskraft som gjorde at treet heldt seg oppreist og sterkt. Dessutan ausa dei tre nornene Urd, Verdande og Skuld vatn frå urdarbrunnen over såra på røtene kvar kveld, slik at dei blei lega.

Eit bilete av Nidhogg er gitt i siste strofa av Voluspå, etter volva har skildra den nye verda som kjem etter Ragnarok.

Kjem den dimme 
draken fljugande, 
fråne-orm, nedan 
frå Nida-fjelli. 
Ber lik i fjørom, 
flyg yver voll 
Nidhogg nåbleik. 
No mun ho søkke.

Nidhogg var ein av dei som skulle overleva Ragnarok.

Dyr i norrøn mytologi
Mytologiske ormar
Garm

Garm (norrønt: Garmr) er i den norrøne gudelæra ein diger hund som vaktar inngangen til dødsriket til Hel.

Garm er den største hunden som fanst, som regel blodig om både brystet og kjeften. Han held til i Gnipahelleren.

Voluspå fortel at hunden skal varsla Ragnarok ved å gøy høgt tre gonger. Etter det første varselet skal Fimbulvinteren ta til. Etter det andre skal jotnar koma seg inn i Åsgard. Det tredje ber bod om ei ny og betre verd etter kaoset.

Under kampen mellom jotnar og æser skal Garm slost mot Ty, og dei to kjem til å drepa kvarandre.

Sjå òg
Kerberos

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Garm» frå , og «Garm» frå  den 2. januar 2006.  
 

dyr i norrøn mytologi
mytologiske hundar
Heidrun

Heidrun (norrønt Heiðrún) er ei geit i norrøn mytologi. Heidrun beitar på taket av Valhall saman med hjorten Eiktyrne, frå greinene av treet Lærad (kanskje det same som Yggdrasil). 

Heidrun forsyner einherjane i Valhall med mjød. Denne sprutar frå juret hennar ned i eit stort drikkekar som står i hallen, og mengda er stor nok til å gjera alle einherjane fulle.

Geita har gjeve namnet til det norske Heidrunfeltet.

dyr i norrøn mytologi
Mytologiske geiter

de:Heidrun
Heidrunfeltet

Heidrunfeltet er eit olje- og gassfelt på Haltenbanken i den norske sektoren av Norskehavet, om lag 175 km vest for Kristiansund. Det er blitt utbygd av oljeselskapa ConocoPhillips og Statoil. Statoil er operatør for feltet. Feltet er bygd ut med ei flytande strekkstagsplattform i betong, Heidrun TLP.

Feltet blei funne av ConocoPhillips i 1985 og produksjonen starta i oktober 1995. Olja på Heidrun blir overført til tankskip på feltet og i hovudsak skipa til Mongstad, samt noko til Tetney i Storbritannia. Naturgassen går i røyrleidningar til Tjeldbergodden og sidan 2001 via Åsgard transport til Kårstø. På Tjeldbergodden vert gassen nytta som råstoff i metanolfabrikken til Statoil. Frå Kårstø går gassen vidare til Dornum i Tyskland. Frå feltet til Dornum er avstanden 1400 km.

I alt er det planlagt 76 brønnar på hovudfeltet, 51 for produksjon og 24 for vassinjeksjon, samt ein for gassinjeksjon. I august 2000 starta produksjonen på nordflanken av Heidrunfeltet. Vass- og gassinjeksjonsbrønnane gjer at det ikkje kjem skadelege utslepp frå Heidrunplattforma, slik som tidlegare var vanleg. Vatn med oljepartiklar og kjemikaliar vert pumpa ned i reservoaret igjen og medverkar òg til auka trykk, slik at utvinninga aukar.

Det er den storproduserande geita Heidrun i norrøn gudetru som har gjeve namn til feltet.

Kjelder 
 http://home.online.no/~bjaholte/andra.htm 
 The NPD's fact-pages. Field HEIDRUN.  Fakta om Heidrun, Oljedirektoratet
 Olje- og energidepartementet: Fakta norsk petroleumsverksemd 2005. Nettversjon
 Fakta om Heidrun  på http://www.statoil.com
 Heidrun field development Informasjon om Heidrun- plattforma

Norske olje- og gassfelt
Olje- og gassfelt i Norskehavet
Jabloko

Jabloko eller Det russiske demokratiske partiet «Jabloko» (russisk Росси́йская Демократи́ческая Па́ртия «Я́блоко», Rossijskaja demokratitsjeskaja partija “Jabloko”) er eit politisk parti i Russland. Jabloko er eit liberalt parti og medlem av Den liberale internasjonale, og er soleis å rekna som eit søsterparti av Venstre i Noreg. Det reknar seg som del av den demokratiske opposisjonen til president Vladimir Putin. Namnet kjem opphavleg frå forbokstavane til dei tre grunnleggjarane, Grigorij Javlinskij, Jurij Boldyrjov og Vladimir Lukin, ordet jabloko tyder òg ‘eple’. Leiar sidan starten er Grigorij Javlinskij.

Jabloko oppstod som ein valallianse før det russiske parlamentsvalet i 1993. Alliansen fekk 7,9 % av røystene ved dette valet, men har ved seinare val ikkje klard å auka stemmetalet sitt. I januar 1995 vart det organisert som eit politisk parti. Jabloko støtta marknadsreformer, men ikkje til ein kvar pris og på alle område, som til dømes helse, utdanning, kultur eller miljøvern. Jabloko kallar seg difor eit sosialliberalt parti. Jabloko har vore svært kritiske til krigen i Tsjetsjenia. 

Etter at Vladimir Putin kom til makta har partiet åtvara mot innskrenkingar i demokratiske rettar i Russland. Ved parlamentsvalet i 2003 hamna partiet under sperregrensa på 5 % og fekk berre valt inn fire representantar i enkeltmannskrinsar. Javlinskij skulda Putin for valfusk for å hindra at Jabloko og eit anna demokratisk parti, Unionen av høgrekrefter, skulle koma inn i parlamentet. Ved presidentvalet i 2004 stilte Jabloko difor ingen kandidat. Det var mykje snakk om samling av demokratiske parti og rørsler før parlamentsvalet i 2007 og presidentvalet i 2008. Som eit første steg i denne retninga stilte Jabloko og Unionen av høgrekrefter felles liste til valet til byparlament i Moskva i 2005. Denne lista fekk 11,1 % av røystene. Men etter dette vart det ikkje meir av planane om samanslåing.

Leiaren Grigorij Javlinskij har heile tida vore den heilt dominerande personen i partiet. Han stilte som presidentkandidat i 1996 og 2000.

Valresultat for Jabloko

Bakgrunnsstoff 
 Offisielle heimesider

Russiske politiske parti
Liberale parti
Skipingar i 1993
Sperregrense

Sperregrense er ei ordning ved val som regulerer kva parti som får ta del i fordelinga av plassar i forsamlinga det er val til. Sperregrensa er som regel oppgitt i ein prosentdel av røystene. Noreg har ei sperregrense for fordeling av utjamningsmandat ved stortingsval på 4 %. Det vil seie at for å ta del i fordelinga av utjamningsmandat må eit parti få meir enn 4 % av røystene. For dei direktevalde mandata frå kvart fylke er det ikkje ei sperregrense. Difor var til dømes Venstre og Raud Valallianse representert på Stortinget mellom 1993 og 1997 sjølv om dei ikkje nådde sperregrensa på landsbasis. Ved kommune- og fylkestingsval er det inga sperregrense i Noreg.

Sperregrenser er innført i fleire land for å redusera talet parti i nasjonalforsamlinga for å unngå for sterk fragmentering. Ei høg sperregrense vil favorisera etablerte parti, medan ei låg sperregrense vil gjera det lett for småparti å koma inn i parlamentet. Eit ekstremt utslag av ei sperregrense fekk ein i Tyrkia etter valet i 2002. Sperregrensa i Tyrkia er på 10 %. 45 % av røystene ved valet i 2002 gjekk dermed til parti som ikkje vart representerte i nasjonalforsamlinga. 

Detaljar i mekanismen til sperregrensa kan variera frå land til land. I nokre land er det slik som i Noreg at sperregrensa berre gjeld fordeling av ekstramandat, som dei norske utjamningsmandata. I andre land er det ikkje mogleg å bli representert i parlamentet utan å nå sperregrensa på landsbasis. I land som har eit valsystem som kombinerer einmannskretsar og listeval, som til dømes i Tyskland, påverkar sperregrensa som oftast ikkje resultata av vala i einmannskretsane. I Tyskland kan eit parti kvalifisera for mandat ved listevalet sjølv om det kjem under sperregrensa på landsbasis dersom det får tre kandidatar valt i einmannskretsane.

Dette er nokre av landa som har sperregrense:
 Israel (2 %)
 Danmark (2 %)
 Austerrike (4 %)
 Noreg (4 %)
 Sverige (4 %)
 Belgia (5 %)
 Polen (5 %)
 Tyskland (5 %)
 Russland (7 %)
 Tyrkia (10 %)

Valordningar
Politisk terminologi
Flaneri

Flaneri (frå fransk flânerie, 'slentring') er ein litterær sjanger med ein uformell, personleg stil som gjer seg betraktingar rundt det som skjer i tida. 

Hallvard Rieber-Mohn har kalla flaneriet «...en krysning av novelle, epistel og kåseri, tilsatt en knivsodd 'fortrolig samtale med leseren'». Engelske Virginia Woolf skreiv mykje innan denne sjangeren, medan det i Noreg var Odd Eidem som etablerte han på 1960- og 1970-talet, gjennom mange godtseljande bøker med undertittel «Flanerier».

Nemninga «flanør» om ein som slentrer rundt blei brukt av Charles Baudelaire og Walter Benjamin for å skildra moderniteten i storbyen.

Bakgrunnsstoff 
 Tone Selboe. «Flanøren, tilskueren og Virginia Woolf», Norsk Litteraturvitenskapelig Tidsskrift, nummer 2, 1998.

Kjelder 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Flanør» frå , den 26. september 2010. 
 

Litteratursjangrar
Funksjonell gruppe

Funksjonelle grupper er atom eller atomgrupper som gjev eit stoff karakteristiske eigenskapar og reaksjonsmønster.

Døme på funksjonelle grupper, etter rang:

 Karboksyl-gruppa, -COOH (for organiske syrer)
 Ester-gruppa, -COOR* (i esterar)
 Karbonyl-gruppa, >C=O (i både aldehyd og keton)
 Hydroksyl-gruppa, -OH (i alkoholar)
 Amino-gruppa, -NH2 (i amin)
 Alkoksy-gruppa, -OR* (i eterar)

-*R står for ei alkylgruppe.

Funksjonelle grupper
Organisk kjemi
-mund

Mund er eit sisteledd i norrøne og andre germanske mannsnamn som kan tydar 'vern'/'vernar' eller 'gåve'/'festgåve'. 

Det finst i namn som:

 Amund
 Asmund
 Audmund
 Edmund
 Fredmund
 Hermund
 Geirmund
 Gjermund
 Gudmund
 Oddmund
 Sigmund
 Tormund
 Åsmund

Mund
Rettsstat

Rettsstat eller lovstat er nemningar for ein stat som blir styrt etter offentlege generelle rettsreglar. I ein rettsstat står prinsipp om legalitet, rettstryggleik og maktfordeling sentralt.
Ein reknar også med at ein slik stat har eit velutvikla og sivilisert rettssystem. Motsatsar til rettsstat er til dømes politistat eller anarki.

Idé og grunnprinsipp 
Tanken om rettsstaten voks fram i Europa på 1700-talet under eineveldet til ulike monarkar. Til motsats frå desse skulle ein ikkje kunne handle slik han sjølv finn det for godt. Det var den franske opplysningsfilosofen Charles Montesquieu som unnfanga maktfordelingsprinsippet, ein modell som delar staten inn i tre sjølvstendige delar: den lovgjevande makta, den utøvande makta og den dømmande makta. Kvar del av statsmakta skulle føre tilsyn med dei andre, slik ein del ikkje kunne opptre lovstridig eller kritikkverdig utan innblanding frå dei andre delane. Med dette ville ein få ein balanse mellom statsmaktene.

Legalitetsprinsippet 

Eit av dei viktigaste prinsippa i moderne rettssystem er kravet om legalitet. Dette prinsippet medfører at den utøvande makta aldri kan gripe inn overfor borgarane i landet utan å ha heimel for dette i gjeldande rettsreglar. Staten sitt maktområde er difor underlagt ei negativ avgrensing, medan borgarane i landet er omfatta av ei positiv avgrensing. I praksis vil dette seie at ein person eller ei verksemd kan utføre ein alle aktivitetar som ikkje er forbodne eller regulerte gjennom rettsreglar. Staten derimot, må han ein rettsregel for å til dømes krevje inn skatt eller påleggje folk verneplikt.

Sjå òg 
 Rettstryggleik

Kjelder 

 «rettsstat» (26.01.2012) i Store norske leksikon. 

Statsvitskap
Statsrett
Rettsstat
Harald Sohlberg

Harald Oskar Sohlberg () var ein norsk nyromantisk målar. Han arbeidde med oljemåleri, akvarell, teikning, litografi og radering. Han er ein av dei mest kjende norske målarane, og verka hans finst i privat eige og i galleri over heile verda.

Sohlberg laga ofte mange utgåver av same motivet. Målt mot andre kunstnarar hadde han ein liten produksjon. 

Det mest kjende bildet hans er Vinternatt i Rondane, også kalt Vinternatt i fjellene. I tillegg festa han fleire motiv frå Røros til papir og lerret.

Vinternatt i Rondane 
Harald Sohlberg måla Vinternatt i Rondane i fleire utgåver, både som oljemåleri og fargelitografi. Han byrja arbeidet med den fyrste utgåva av Vinternatt i Rondane i 1901, medan det som vert sett som hovudutgåva, det store oljemåleriet som er i Nasjonalgalleriet, ikkje var ferdig før vinteren 1913/1914, etter at det var påbyrja i 1911. 

Etter dette arbeidde han vidare med motivet som fargelitografi, og han arbeidde på ei måleriutgåve opp i dei siste åra av livet. Til saman finst det i tillegg til litografia 20 utgåver av biletet, dei fleste i vassfargar eller i blanda teknikk på papir.

Måleri

Bakgrunnsstoff 
 Stutt artikkel om Sohlberg på nettstaden «Kunstnere i Akershus».

Sohlberg, Harald
Sohlberg, Harald
Sohlberg, Harald
Sohlberg, Harald
Sohlberg, Harald
Gravlagde på Vår Frelsers gravlund
Tatarar

Sjå òg taterar.

Tatarar (tatarisk Tatarlar/Татарлар) er ei tyrkisk folkegruppe med tatarisk som morsmål. Dei fleste tatarar bur i Russland, der dei er den nest største folkegruppa. Ved folketeljinga i Russland i 2010 var det 5 311 000 menneske som registrerte seg som tatarar, noko som utgjorde 3,7 % av befolkninga i Russland. Den største konsentrasjonen finn ein i republikken Tatarstan der tatarar utgjer eit knapt fleirtal, 53 % av befolkninga, og i naborepublikken Basjkortostan der dei utgjer 25 %, men det bur tatarar over heile Russland. Dei fleste tatarar er sunni-muslimar.

Det finst fleire undergrupper av tatarar, som av og til vert rekna som eigne folkeslag. Desse omfattar mellom anna krimtatarar på Krimhalvøya i Ukraina og sibirtatarar. Ein kompliserande faktor er at det i Russland i tsar-tida var vanleg å kalla tyrkiske folkeslag frå aserbajdsjanarar til sibirske folkeslag for tatarar.

I Europa i mellomalderen vart nemninga «tatarar» brukt om mongolane. I omtale av russisk mellomalder vert òg uttrykka «tatarar» og «mongolar» brukt om ein annan i Russland i dag. Truleg er dagens tatarar resultat av ei assimilering av mongolane, som invaderte store delar av Asia og Aust-Europa på 1200-talet, med nokre av folkeslaga dei hadde erobra, særskilt volga-bulgarane. På 1400-talet fanst det fleire mongolsk-tatarske statsdanningar eller khanat: Kazan-khanatet, Astrakhan-khanatet, Krim-khanatet og Sibir-khanatet. Kazan vart erobra av russarane i 1552, Astrakhan i 1556 og Sibir-khanatet i 1582. Krim-khanatet overlevde, til dels som ein vasallstat av Det osmanske riket fram til 1783.

Kjelder 

Folkegrupper i Russland
Tyrkiske folk
Kjetil Lunde

Kjetil Lunde () er frilans gitarist og har spela både live og på plate med artistar som Winta, Samsaya, Alejandro Fuentes, Wisnu Witono Adhi, Fenomenon og Vestlandsfanden.

Han er utdanna ved Norges Musikkhøgskole og blei kåra til Årets unge jazzmusikar på Moldejazz i 2000.

Bakgrunnsstoff 

 Profil på Mic.no

Lunde, Kjetil
Lunde, Kjetil
Panathinaikos

Panathinaikos (PAO) er ein gresk fotballklubb frå Aten. Klubben vart stifta i 1908.

Triumfar 
 Seriemeisterskap (20): 1930, 1949, 1953, 1960, 1961, 1962, 1964, 1965, 1969, 1970, 1972, 1977, 1984, 1986, 1990, 1991, 1995, 1996, 2004, 2010

 Cupmeisterskap (18x): 1940, 1948, 1955, 1967, 1969, 1977, 1982, 1984, 1986, 1988, 1989, 1991, 1993, 1994, 1995, 2004, 2010, 2014

 Superkap (3x): 1988, 1993, 1994 

 Balkankap (1x): 1978

Kjende spelarar 

Antonis Antoniadis, Stratos Apostolakis, Angelos Basinas, Georgios Delikaris, Mimis Domazos, Giorgos Donis, Kostas Eleftherakis, Panagiotis Fissas, Kostas Frantzeskos, Mike Galakos, Giorgos Georgiadis, Takis Ikonomopoulos, George Kalafatis, Ioannis Kalitzakis, Aristidis Kamaras, Giorgos Kapouranis, Kostas Georgiadis, Anthimos Kapsis, Giorgos Karagounis, Ioannis Kirastas, Sotiris Kirjakos, Kostas Linoxilakis, Spiros Livathinos, Takis Loukanidis, Spiros Marangos, Angelos Messaris, Antonis Miyiakis, Apostolos Nikolaidis, Antonios Nikopolidis, Nikos Nioplias, Loukas Panourgias, Michalis Papazoglou, Mimis Pierrakos, Nikos Sarganis, Dimitris Saravakos, Giourkas Seitaridis, Kostas Tsiklitiras, Nikos Vamvakoulas

Oscar Alvarez, Juan Jose Borelli, Juan Ramon Rotcha, Juan Ramon Veron

Júlio César da Silva, Flávio Conceição

Rene Henriksen, Jan Michaelsen

Markus Münch, Karlheinz Pflipsen

Aljoša Asanović, Robert Jarni, Goran Vlaović, Velimir Zajec

Erik Mykland

Emmanuel Olisadebe, Josef Wantzik, Krzysztof Warzycha

Paolo Sousa

Spelarar 2010/2011 
(september 2010)

 

Greske fotballag
Aten
Skipingar i 1908

io:Panathinaikos#Futbalo
Stavingskjerne

Stavingskjerne er den delen av ei staving som kan utgjere ei staving åleine. Stavingskjernen er som regel ein vokal, som a og e i ordforma alle, men det kan og vere ein stavingsberande konsonant, som [n̩] i den norske ordforma [¹boːtn̩] båten.

fonologi
staving

en:Syllable#Nucleus