alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Benedikte

Benedikte er eit kvinnenamn danna av mannsnamnet Benedikt, som kjem frå latinsk Benedictus, 'signa'. 

Benedikte har norsk namnedag den 8. oktober.

Andre former av namnet er Benedicte, Benedicta og Benedikta. Bénédicte og Benoîte er franske former av namnet, Benedetta den italienske og Benedita den portugisiske. Bente og Bengta er nordiske kortformer.

Bruk 
Namnet var lite brukt på første halvdel av 1900-talet, men bruken tok til å veksa rundt 1960. Han voks til to toppar, ein på over 0,4% for Benedicte mot slutten av 1980-åra og ein på 0,25 % for Benedikte mot slutten av 1990-åra, og gjekk så raskt ned igjen. I 2009 var det 1 367 norske kvinner som heitte Benedikte og 2 633 som heitte Benedicte.

Namneberarar 

 Benedicta von Origny (d. 362), kristen martyr
 Benedicta Ebbesdotter (ca. 1165–ca. 1200), svensk dronning
 Benedicta Margareta von Löwendal (1683–1776), dansk-tysk adeleg
 Infanta Benedita av Portugal (1746–1829) 
 Benedikte Naubert (1756–1819), tysk forfattar
 Benedicta Riepp (1825–1862), tysk benediktinarnonne
 Benedicte Adrian (f. 1963), norsk artist
 Benedicte Schøyen (f. 1965), norsk dansar, koreograf og pedagog
 Benedikte Lindbeck (f. 1970), norsk skodespelar
 Benedicte Torget (f. 1971), norsk artist
 Bénédicte Desrus (f. 1976), fransk fotograf
 Benedicta Ajudua (f. 1980), nigeriansk idrettsutøvar
 Benedicte Kurzen (f. 1980), fransk fotojournalist
 Benedikte Aarvik (f. 1988), norsk fotballspelar

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Benedikte» frå , den 20. mars 2009. 
 

Kvinnenamn
Førenamn av latinsk opphav
Namn knytte til kristendommen
Đavolja Varoš

Đavolja Varoš (serbisk Ђавоља Варош, tyder «Djevelbyen») er ein geografisk region sør i Serbia ved Radanfjella nær Kuršumlija. Regionen inneheld eksotiske formasjon skildra som jordpyramidar. Desse er skapt av erosjon. 

Sidan 1959 har Đavolja Varoš vore verna av staten, og sidan 1995 har dei av den serbiske regjeringa hatt status som eit særskild viktig naturområde.

Kjelder under pyramidane har høgt mineralinnhald. Det er to kjelder: Đavolja voda («Djevelvatnet») med ekstremt surt vatn (pH 1,5) og høgt mineralinnhald (15 gram per liter vatn) og Crveno vrelo («Raudbrønnen»).

Đavolja Varoš er ein kandiat og ein av favorittane til å verte eit av dei sju naturlege underverka.. For tida ligg staden øvst i kategorien «Steinformasjon» og ligg an til å hamne i den siste avgjerande avstemninga mellom 21 kandidatar, som vert avgjort 31. juli 2009.

Formasjonane vart skapt for fleire millionar år sidan av vulkansk aktivitet. Det er fleire segner om korleis formasjonane vart skapt.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Đavolja Varoš» frå , den 20. mars 2009. 
  oppgav desse kjeldene: 
 http://www.serbia-tourism.org/srpski/tekst.php?podaci=priroda.txt&gde=dja
 kursumlija.pondi.hr

Bakgrunnsstoff 
 Mineralvatn i Đavolja varoš
 Đavolja varoš
 Djavolja Varos - eit mogeleg underverk 
 jos nesto o kursumliji i djavoljoj varosi

Serbisk geografi
Luftfartstilsynet

Luftfartstilsynet er den norske staten sin uavhengige tilsynsmyndigheit for luftfart. Luftfartstilsynet ferdar ut dei fleste sertifikata, løyva og godkjenningane innan luftfarten og fører tilsyn med at alle aktørane i luftfartssystemet som er tildelt ei driftsløyving til luftfart eller luftfartsrelatert verksemd, utøver denne med heimel i lover og forskrifter. 

Luftfartstilsynet blei stifta og skild ut i frå Luftfartsverket 1. januar 2000 med kontor i Oslo. Inntil da var det Luftfartsverket som lagde regelverk, dreiv verksemda og overvaka aktørane i luftfarten (Luftfartsverket inkludert).

Tilsynet blei vedtatt flytta til Bodø innan 1. januar 2007. Flyttinga fann stad over fleire år og har møtt motstand.

Sidan Luftfartstilsynet blei oppretta i 2000 er direktøren for etaten òg norsk luftfartsdirektør. Tidlegare var direktøren for Luftfartsverket norsk luftfartsdirektør. Det er ei åremålsstilling med ein åremålsperiode på seks år.

Liste over luftfartsdirektørar
Stein Erik Nodeland frå 2012.
Heine Richardsen frå 2006 til 2012.
Otto Lagarhus frå 2005 til 2006.
Per Arne Skogstad frå 2000 til 2005.

Ei av avdelingane i Luftfartstilsynet er Legenemnda for flygarar som er ein del av Flymedisinsk institutt ved Universitetet i Oslo som også er Luftforsvarets flymedisinske kompetansesenter.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad

Luftfart i Noreg
Norske statsetatar
Tryggleik i Noreg
Skipingar i 2000
Vidde

Vidde tydar eit ope fjellområde, som ligg høgare enn tregrensa og har lite vekst av tre. Kjende vidder i Noreg er Hardanger-, Røros- og Finnmarksvidda. Fleire av desse har reinsdyrstammer, ville eller tamme.

Sletter
Platå
Skråningslandformer
Statsministrar på Island

Forsætisráðherra Íslands (statsministeren på Island) er overhovud for regjeringa på Island tilsvarande statsministeren i Noreg. Den islandske statministeren blir formelt sett utnemnd av Den islandske presidenten.

Islandske heimestyreministrar 
Ráðherrar heimastjórnar Íslands (på dansk Minister for Island), frå før Island fekk indre sjølvstyre

Islandske statsministrar

Statsministrane på det sjølvstyrte Island 
Det sjølvstyrte kongeriket Island (1. des. 1918 - 17. jun. 1944)

Statsministrar for det sjølvstendige Island 
 Lýðveldið Ísland (frå 17. jun. 1944)

Sjå au 
 Islandsk politikk
 Presidentar på Island
 Utanriksministrar på Island
 Finansministrar på Island
 Alltingspresidenten

 
Lister
Kosovisk geografi

Kosovo er eit omstridd land på Balkan i Europa. Det har eit areal på om lag  med folketal på om lag 2 millionar innbyggjarar.

Klima 
Kosovo ligg mellom Middelhavet og fjellområde søraust i Europa på Balkanhalvøya. Denne geografiske plasseringa fører til store årlege temperaturvariasjonar. Sommartemperaturen kan nå over 30 °C, medan vintertemperaturen -10 °C. Kosovo har eit fuktig kontinentalklima, med varme somrar og kalde, snørike vintrar.

Fjell og fjellkjeder 

Det meste av Kosovo har eit fjellterreng. Šarfjella ligg i sør og søraust og grensar til Nord-Makedonia. Dette er ein av dei mest populære turist- og skistadene i regionen, med Brezovica og Prevalac som dei største turistsentra. Det høgaste fjellet i Kosovo er Đeravica med ei høgd på 2656 moh og ligg sørvest i landet ved grensa til Albania.

Kopaonikfjella ligg i nord. Dei sentrale regionane Drenica, Crnoljeva og den austlege delen av Kosovo, kalla Goljak, er hovudsakleg åslendte område.

Hydrologi 

Kosovo grenser ikkje til sjø, men har fleire kjende elvar og innsjøar innanfor grensene sine. Dei største elvane er Kvite Drin, som renn mot Adriahavet, med Erenik som den største sideelva, Sitnica, Sør-Morava i Goljak og Ibar i nord. Dei strørste innsjøane er Gazivodasjøen (380 million m³) i nordvest, Radonjićkosjøen (113 million m³) i sørvest, Batlavasjøen (40 million m³) og Badovacsjøen (26 million m³) i nordaust. Andre mindre fjellvatn er Liqeni i Zemrës, Đeravicasjøen og Liqenatsjøen.
Kosovo har òg nokre fossefall: 
 Den 25 meter høge Drinfossen ligg ved munningen til Kvite Drin. 
 Mirušadalla er ei rekkje fossefall på Mirušaelva (ei sideelv til Drin) i kommunen Mališevo vest i Kosovo.

Rugovadalen og kløfta 
Ein av dei mest prominente geologiske formasjonane er Rugovakløfta i Prokletije. Den 25 km lange kløfta nær grensa til Montenegro vart danna av Pećka Bistrica. Kløfta vart erklært eit verna nasjonamonument i 1988, og skal inn i den foreslåtte Prokletije nasjonalpark.

Sletter 
Det er to store sletter i Kosovo. Metohija ligg vest i Kosovo og Kosovosletta ligg i aust. Mellom desse to er det eit område med låge åsar kalla Drenica.

Kosovosletta er i snitt 100 meter høgare enn sletta i Metohija. Middelhøgda på Kovososletta er 550 meter over havet, medan Metohijasletta er om lag 450 meter.

Bakgrunnsstoff 
 

 Turistside

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Geography of Kosovo» frå , den 21. mars 2009. 
 oppgav desse kjeldene:
Bendix Ebbell

Bendix Ebbell () var ein norsk medisinar og teolog, kjend for misjonsarbeid på Madagaskar og interessa si for det gamle Egypt.

Ebbell var fødd i Christiania. He fekk grada cand.theol. i 1888 og cand.med. i 1892. Frå 1893 til 1912 arbeidde han som lege for dei norske misjonærane på Madagaskar. Han dreiv medisinsk forsking, mellom anna på mangelsjukdommar, og gav ut innsiktsfulle studie om beri-beri og rakitt. I 1903 gav han ut musikken til den madagassisk-lutherske salmeboka.

Han gifta seg med Anna Margrethe Dahle, som sjølv var dotter av ein misjonsprest og oppvaksen på Madagaskar, i 1894. Han grunnla eit sjukehus i den norske misjonsstasjonen Antsirabé. Det blei brend ned av motstandarar mot det franske kolonistyret i 1896, men raskt attreist av Ebbell.

Bendix Ebbell var òg interessert i egyptologi, særleg gammalegyptisk medisin. Han omsette to papyrusar, «Papyrus Ebers» frå 1500-talet f.Kr. og Papyrus Edwin Smith frå 1600-talet f.Kr. 

I 1912 kom Ebbell tilbake til Noreg og blei distriktslege i Sandnes. Frå 1917 til 1935 var han fylkeslege i Rogaland og distriktslege i Hetland.

Bendix Ebbell var medlem av hovudstyret i Det Norske Misjonsselskap frå 1924 til 36. Han blei vald inn i Det Norske Videnskaps-Akademi i 1937.

Kjelder 
 
 Utdypning om Bendix Ebbell ved snl.no

Norske legar
Norske egyptologar
Vitskapsfolk frå Oslo
Norske misjonærar
Misjonærar på Madagaskar
Medlemmar av Det Norske Videnskaps-Akademi
Bendix Joachim Ebbell

Sjå òg Bendix Ebbell 

Bendix Joachim Ebbell () var ein norsk forfattar fødd i Christiania. 

Ebbell skreiv ungdomsbøker som Vi på løkken (1900), Gutter som blev mænd (1911), Veien mot nord (1925) og De som drog ut (1925). Han skreiv òg lystspelet Menneskebørn som blei oppført på Nationaltheatret i 1908. Ebbell bidrog òg med nokre delar av Grimstad bys historie (1928).

Bendix Ebbell var gift med forfattaren Clara Thue Ebbell.

Kjelder 
 
 Denne artikkelen bygger på «Bendix Joachim Ebbell» frå , den 21. mars 2009.

Bakgrunnsstoff 
 Digitaliserte bøker av Ebbell på NBdigital

Norske forfattarar
Forfattarar frå Oslo
Clara Thue Ebbell

Clara Thue Ebbell () var ein norsk forfattar fødd i Grimstad. 

Ho skreiv faktabøker og skjønnlitteratur for ungdom, mellom anna fleire biografiar om kvinner. Ebbell var og aktivt med i kvinnesaka.

Clara Thue Ebbell var gift med forfattaren Bendix Joachim Ebbell. Ho var elleve år yngre, og levde som enkje etter han i 34 år.

Verkliste 
 Hun som skrev Onkel Toms hytte (1916)
 Katharina von Bora (1917) 
 Da Mayflower drog (1920)
 Catherine Booth (1929)
 Fire på egen hånd (1935, 1959)
 Cathinka Guldberg (1940)
 Der går et stille tog (1941)
 Maja (1960) 
 I ungdomsbyen med Henrik Ibsen (1966)

Kjelder 
 
 Denne artikkelen bygger på «Bendix Joachim Ebbell» frå , den 21. mars 2009. 
 

Norske forfattarar
Folk frå Grimstad
Pauline

Pauline er eit opphavleg fransk kvinnenamn danna av det romerske slektsnamnet Paulinus som igjen var danna av namnet Paulus som betyr 'liten'. Paul er ei mannleg form av namna, medan Paulina og Paula er nærskylde kvinnenamn.

På norsk blir namnet gjerne uttalt med tre stavingar, medan det på fransk og engelsk blir uttalt meir som pålin.

Pauline har namnedag den 22. mars.

Namneberarar 
 Pauline av Württemberg (1800–1873)
 Pauline av Württemberg (1810–1856), prinsesse av Württemberg
 Pauline Johnson (1861–1913), kanadisk forfattar
 Pauline Hall (1890-1969), norsk musikar og komponist
 Pauline Kael (1919–2001), amerikansk filmkritikar
 Pauline Oliveros (f. 1932), amerikansk musikar
 Pauline Gedge (f. 1945), newzealandsk forfattar
 Julia Pauline Boracco Braaten (f. 1991), norsk skodespelar
 Pauline Taylor, britisk songar

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Pauline» frå , den 21. mars 2009. 
 

Kvinnenamn
Namn knytte til eigenskapar
Førenamn av latinsk opphav
Franske førenamn
Bente

Bente er eit kvinnenamn danna som ei kortform Benedikte som har opphav i det latinske Benedictus, 'signa'.

Bente har norsk namnedag den 8. oktober.

Andre former av namnet er Bende, Benta, Benthe og Bentha. Bent, Bengt, Bendik og Benedikt er nærskylde mannsnamn.

Bruk 
Namnet var lite brukt på første halvdel av 1900-talet, men bruken tok til å veksa rundt 1960. Han voks til to toppar, ein på over 0,4% for Benedicte mot slutten av 1980-åra og ein på 0,25 % for Benedikte mot slutten av 1990-åra, og gjekk så raskt ned igjen. I 2009 var det 1 367 norske kvinner som heitte Benedikte og 2 633 som heitte Benedicte.

Namnet er brukt i Danmark og Noreg. Bente var blant dei mest brukte namna på nyfødde jenter i Noreg på 1950- og 1960-talet, men fall sidan raskt i popularitet.

Namneberarar 
 Bente Børsum (f. 1934), norsk skodespelar
 Bente Erichsen (f. 1949), norsk filmskapar og direktør
 Bente A. Landsnes (f. 1957), administrerande direktør ved Oslo Børs
 Bente Kahan (f. 1958), norsk musikar og skodespelar 
 Bente Træen (f. 1958), norsk forfattar
 Bente Nyland (f. 1958), norsk geolog
 Bente Thorsen (f. 1958), norsk politikar (FrP)
 Bente Pedersen (f. 1961), norsk forfattar
 Bente Skari (f. 1972), norsk langrennsløpar
 Bente Nordby (f. 1974), norsk fotballspelar
 Bente Kvitland (f. 1974), norsk fotballspelar

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Bente» frå , den 21. mars 2009. 

Kvinnenamn
Danske førenamn
Førenamn av latinsk opphav
Namn knytte til kristendommen
Bente Pedersen

Bente Pedersen () er ein norsk forfattar. Ho har skrive dikt, noveller og romanar men er best kjend for bokseriar som Raija (40 bøker), Rosa (35 bøker), Sara (6 bøker), Liljene (3 bøker) og Huset Arent (21 bøker).

Pedersen er fødd og voks opp i Storfjord kommune, og seinare busett i Skibotn.

Sjå òg 
Finn Arnesen

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Bente Pedersen» frå , den 21. mars 2009.

Bakgrunnsstoff 
 Bente Pedersen i Dagbladet Forfatter
 Bente Pedersen i NRK Forfatter

Norske forfattarar
Folk frå Storfjord
Byar i Serbia

Dette er ei liste over byar i Serbia i følgje Serbisk statisisk sentralbyrå, som klassifiserer busetjingane som urbane eller landlege. Denne inndelinga er ikkje berre avhengig av storleik, men òg administrative og lovlege krav. 

Formelt har ein eininga by. Beograd vert rekna som ein stor by, medan dei andre er mindre byar på kommunenivå. Dei har ein særeigen status med sjølvstyre og eit bystyre, samt ein folkevald borgarmeister. 

I denne lista er berre dei urbane busetjingane tekne med.

Byrettar 
I 2008 hadde følgjande stader offisielt byrettar: 
 Beograd
 Čačak
 Jagodina
 Kraljevo
 Kragujevac
 Kruševac
 Leskovac
 Loznica
 Novi Pazar
 Novi Sad
 Niš
 Pančevo
 Požarevac
 Priština
 Smederevo
 Sombor
 Sremska Mitrovica
 Subotica
 Šabac
 Užice
 Valjevo
 Vranje
 Zaječar
 Zrenjanin

Største byar i Sentral-Serbia og Vojvodina 

I 2002 vart det halde folketeljing i Serbia, men berre i Sentral-Serbia og Vojvodina.

Kjelder 
<div class="references-small">
 Denne artikkelen bygger på «List of cities in Serbia» frå , den 21. mars 2009. 
  oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

 
Serbia
Serbisk geografi
L`Homme Armé

L´homme Armé (den væpna mannen), er ei kjend fransk vise frå 1400-talet. Songen handlar om ein leigesoldat. Desse var svært frykta og vidgjetne i samtida. 

Teksten fortel at ein skal ottast den væpna soldaten, og krev at alle skal kle seg i jarnskrud. Melodien er truleg laga av Antoine Busnoys.

Sjølv om visa er verdsleg, og moglegvis ei folkevise, vart han tidleg nytta som førelegg for messer, og det var skrivne mange L`homme Armé-messer frå 1450 og opp mot 1600. Melodien har truleg vore den vanlegaste cantus firmus-melodien i renessansen.

{spire}
.

Renessansen
Kåre Nordstoga

Kåre Nordstoga () er ein norsk musikar med orgel som hovudinstrument. Frå 1984 har han vore domorganist i Oslo domkyrkje.

Under Spellemannprisen 1994 vann Nordstoga saman med Knut Buen og Leif Rygg klassen folkemusikk/ gamaldans for plata Bjølleslåtten. 

I 2006 fekk Nordstoga Lindemanprisen.

Kjelder 

Norske organistar
Vinnarar av Spellemannprisen
Folk frå Kongsberg
Overformynderiet

Overformynderiet har som oppgåve å vareta umyndige - mindreårige og umyndiggjorde - sine interesser, særleg på det økonomiske området. Dei syter for oppnemning av verje og hjelpeverje og fører tilsyn med desse. Overformynderiet forvaltar midlar for dei umyndige, og fører kontroll i dei tilfella der verje eller hjelpeverje forvaltar midlar. Overformynderiet fattar vedtak i ein del viktige saker, så som om ein umyndig skal selje fast eigedom, bruke eller fråfalle odelsrett. 

Det er eit overformynderi i kvar kommune. Oppgåvene til overformynderiet blir regulert av verjemålslova. Fylkesmannen er klageinstans. 

Ei av dei mest praktiske problemstillingane er at overformynderiet tar kontroll over pengane viss eit barn arvar meir enn kr 75.000.

Bakgrunnsstoff 
Verjemålslova av 1927

Fotnotar 

Rettsvitskap
Privatrett
Julirevolusjonen

Julirevolusjonen er nemninga på eit opprør som fann stad i Frankrike i tida frå 26. juli til 29. juli 1830. Resultatet av opprøret var at den franske restaurasjonspolitikken etter 1815 vart stogga, vidare borgarrettar vart innførte, og den franske kongen gjekk av. Victor Hugo kallar opprøret «ein halv revolusjon» etterdi dette var eit opprør frå borgarskapet, og sidan arbeidarklassa ikkje var med i stor grad.

Bakgrunn og utvikling

Bakgrunnen for revolusjonen låg i misnøya med politikken til kong Charles X, som førte Frankrike meir og meir attende mot einevaldstida. Utpå våren 1830 tok han til å snevre inn ytringsfridomen, og dette førte til store protestar då sommaren kom.

Den første reaksjonen mot kongen kom alt den 18. mars, då kongen innsette fyrsten av Polignac, Auguste av Polignac, som ny statsminister. Dette valet vart fordømt av båe kammer i det franske parlamentet, utan at dette førte til noko. Polignac var kjend for reaksjonære haldningar. I månaden som følgde var det harde dragkampar mellom kongen og parlamentet, ei stode som enda med at kongen oppløyste båe kammera og skreiv ut nyval den 16. mai.

Opprøret eksploderte same dag som kongen gav bod om at ytringsfridomen skulle snevrast inn. Det kom til folkeopprør i Paris og fleire andre stader den 27. juli. Etter tre dagar fekk kongen nok, innsette Ludvig Philip som regent i Frankrike, og gjekk endeleg av 2. august. Ludvig Philip vart lovleg vald til fransk konge av parlamentet den 7. august. Frå no var det og vedteke av tricoloren skulle vera den offisielle franske nasjonalflagget. Uka etter vart ei ny grunnlov vedteke, som innførte konstitusjonelt monarki. Lova var ikkje overveldande radikal. Den katolske trua vart statsreligion, og pressesensuren vart halden i hevd.

Verknad 

Etter Julirevolusjonen gjekk det ei båre av liknande opprør gjennom andre europeiske land. Inspirert av det som hadde hend i Frankrike, gjorde Belgia opprør mot Nederland same haust, og Belgia vart skipa som sjølvstendig stat. Det vart og opprør i dei tyske statane. Noko seinare på året kom det til opprør i Polen, men dette vart brutalt slege ned på av Russland. Hendingane i 1830 var til stor inspirasjon for den gryande sosialismen, og mellom anna hylla av Henrik Wergeland, som vart svært radikalisert etter ei vitjing til Frankrike i 1831.

I Frankrike blei Julirevolusjonen etterfølgd av Julimonarkiet.
Det konstitusjonelle monarkiet som vart oppretta etter 1830 synte seg snart å vera langt frå rettvist. Nye oppstandar vart slegne ned alt året etter, og seinare opprør vart tekne på same vis (mellom anna skildra i Les Miserables). Den vedvarande misnøya med kongedømet rydda vegen for den andre franske republikken, som vart oppretta etter Februarrevolusjonen.

Kjelder 

 Julirevolusjonen hjå Store norske leksikon

Europeisk historie
Fransk historie
Opprør i Frankrike
Revolusjonar på 1800-talet
Konfliktar i 1830
Semitrailer

Semitrailer (halvtilhengar) kviler framenden på ei svingskive på ei trekkvogn, medan den bakre delen har ein eller fleire (boggi) akslar. I daglegtale vert gjerne ordet nytta unøyaktig om vogntog med trekkvogn og semitrailer, eller direkte feilaktig om vogntog generelt.

Semitrailer kan ta lang last og har ofte litt større nyttelast enn eit vogntog med påhengs-/slepvogn. Største tillatne lengd på semitrailer i Noreg er 13,6 m og på trekkvogn pluss semitrailer 17,5 m.

Det finst mange typar semitrailer:
 Rett semitrailer, der heile lasteplanet har same høgd og ligg over svingskiva. 
 Tanksemi, der høgda under tanken er større i framkant, slik at han ligg over svingskiva.
 Jumbosemi, der den fremre delen av lasteplanet er så høgt at det ligg over svingskiva og den bakre delen er senka. 
 Svanehalshengar, der heile lasteplanet er senka og det berre er svanehalsen i framenden som er høg nok til at han ligg over svingskiva. Det finst fleire variantar av denne typen. 

Ved hjelp av ein «dolly» kan ein semitrailar gjerast om til ei slepvogn og nyttast saman med ei trekkvogn utan svingskive. Dette er ikkje aktuelt i Noreg grunna maksimalt tilleten lengd, medan til dømes Sverige tillet slike vogntog. Frå 1. juni 2008 vart det starta ei prøveordning for såkalla modulvogntog på maksimalt 25,25 m lengd og 60 tonn total masse også i NoregOppdatert informasjon om prøveordning med modulvogntog, Statens vegvesen..

Galleri

Kjelder 

 Denne artikkelen er henta ut frå «Tilhengar», den 22. mars 2009. 

Lastebilar
Tilhengarar
Slepvogn

Slepvogn er ein tilhengar som vert slepa etter si trekkvogn, som til dømes ein lastebil eller ein traktor. Slepvogn vert også omtala som «toaksla» eller oftare som «firehjulshengar». Dette tykkjest vera historisk betinga med ein aksling bakerst, og ein aksling montert under ei svingskive fremst på tilhengaren. Draget er festa til denne fremste akslingen og dermed svingar hengaren etter trekkvogna.

Slepvogner oppnår svært bra sporing (fylgjer i same spora som trekkvogna) når dei vert dregne av ei trekkvogn med stort overheng (avstand mellom bakre aksling og tilhengarkroken). Dei er samstundes mogleg å manøvrere svært smidig ved til dømes rygging, men grunna det ekstra leddet samanlikna med ei påhengsvogn, krev det litt meir trening å rygge med ei slepvogn.

Slepvogn nytta som lastebilhengar 

Slepvogner vert vanlegvis nytta som slep etter lastebil. Tilhengarane har då gjerne tre eller fire akslingar, men prinsippet er framleis aksling(ar) fremst og bakerst på tilhengaren.

I Noreg er det svært utbreidd med treaksla slepvogner. Tradisjonelt har det vore vanleg med ein enkelt aksling fremst, og (lang-)boggi bakst. I dag ser ein stadig fleire 3-aksla tilhengarar med boggi fremst og ein enkelt aksling bakst. Føremonnen med dette er å kunne laste gods direkte mot framveggen i skåpbilar utan å overbelaste den fremste akslingen. Samstundes gjev det mindre spenn mot bakken ved manøvrering i krappe svingar, noko som sparar underlag, dekk – og gjer hengaren lettare å trekke.

Fireaksla slepvogner består av boggi framme og bak, noko som tilseier ei tillaten totalmasse på 36 tonn (18+18). Den bakre boggien er iblant av typen «langboggi», noko som tilseier ei enno høgare tillaten totaltvekt på 38 tonn (18+10+10). Samstundes avgrensar norske reglar maksimal tillaten totalmasse for fireaksla slepvogner til 30 tonn. Difor er det ikkje så populært å nytte slike tilhengarar i Noreg.

Kjelder 

 Denne artikkelen er henta ut frå «Tilhengar», den 22. mars 2009.

Sjå òg 
 Tilhengar

Tilhengarar
Påhengsvogn

Påhengsvogn kan også verte omtala som enkelaksla sidan hengartypen i utgangspunktet er balansert over ein sentrert aksling. Likevel er det ofte slik at tilhengarane er utstyr med boggi/trippelboggi i staden for den eine akslingen. Grunna balanseringa rundt aksling(ane) midt under tilhengaren ber desse størsteparten av vekta medan berre ein liten del kviler på trekkvogna.

Tilhengarar til personbilar er vanlegvis av denne typen.

Påhengsvogner vert ofte vurdert som lettare å rygga med enn slepvogner.

Lastebilhengar 
Påhengsvogner er ofte nytta på grusbilar/dumparbilar. Tilhengartypen er også populær for volumkrevjande gods sidan han mogleggjer liten lysopning mellom trekkvogn og tilhengar. Går også gjerne under namnet kjerre.

Traktortilhengar 
Påhengsvogner til traktor er har oftast akslinga(ne) plassert så langt bak at ein stor del av tyngda til tilhengaren vert boren av traktoren. Dei er dermed ikkje balansert på same måten som dei andre påhengsvognene. Føremonnen med dette er at traktoren får meir vekt på bakakselen og dermed betre framkommelegheit.

Dette er den vanlegaste tilhengartypen for traktor i Noreg.

Kjelder 

 Denne artikkelen er henta ut frå «Tilhengar», den 22. mars 2009.

Sjå òg 
 Tilhengar
 Traktortilhengar

Tilhengarar