alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Aust-Telemark tingrett

Aust-Telemark tingrett er ein førsteinstansdomstol under Agder lagdømme. Han ligg på Notodden i Telemark fylke og dekker kommunane
Notodden, Hjartdal, Tinn, Bø og Sauherad.

Historikk
Heddal heradsrett blei oppretta i 1920. Kommunane Notodden (kjøpstad) og Heddal blei då utskilde frå Nedre Telemark heradsrett, og skipa eit nytt domssokn saman med kommunane Hjartdal, Gransherad og Hovin frå den samstundes nedlagde Øvre Telemark østfjelske heradsrett.

I 1937 blei Tinn heradsrett oppløyst og lagd til Heddal tingrett, som då fekk namnet skifta til Tinn og Heddal heradsrett. I 2002 blei nemninga endra til Tinn og Heddal tingrett.

Ved nedlegginga av "gamle" Nedre Telemark tingrett i 2007 blei domssoknet utvida med kommunane Bø og Sauherad, samstundes som namnet blei endra til det noverande Aust-Telemark tingrett.

Kjelder

Tingrettar i Noreg
Notodden kommune
Hjartdal kommune
Tinn kommune
Bø kommune i Telemark
Sauherad kommune
Styresmakter i Telemark
Vest-Telemark tingrett

Vest-Telemark tingrett er ein førsteinstansdomstol under Agder lagdømme. Han ligg på Kviteseid i Telemark fylke og dekker kommunane
Seljord, Kviteseid, Nissedal, Fyresdal, Tokke og Vinje, det vil seie det område som i dei fleste samanhengar definerest som Vest-Telemark.

Historikk
Domstolen heitte opphavleg Øvre Telemarken vestfjelske heradsrett. Domssoknet femna først om dei noverande kommunane Fyresdal, Tokke og Vinje, men blei i 1714 utvida med Seljord, Nissedal og Kviteseid (som då også omfatta Flåbygd) og og i 1756 med Hjartdal og Gransherad. I 1832 blei Seljord, Hjartdal og Gransherad frådelt på ny, og i 1845 også Flåbygd.

Nemninga blei endra til Vest-Telemark heradsrett i 1922, og det noverande Vest-Telemark tingrett i 2002. Domssoknet fekk si noverande utstrekning i 2007, då ho blei utvida med Seljord.

Kjelder

Tingrettar i Noreg
Seljord kommune
Kviteseid kommune
Nissedal kommune
Fyresdal kommune
Tokke kommune
Vinje kommune
Hjartdal kommune
Notodden kommune
Nome kommune
Styresmakter i Telemark
Skalenoeder

Skalenoeder er ei krystallform som er avgrensa av tolv eller åtte ulikebeinte, trekanta flater, høvesvis heksagonalt og tetragonalt skalenoeder.

Kjelder
Skalenoeder. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 20. november 2013 frå http://snl.no/skalenoeder.

Krystallar
Symmetri i krystallografi

Symmetri i krystallografi syner til den ytre symmetrien til krystall og er eit uttrykk for ein ordna indre oppbygging. Ein nyttar tre element for å skilde symmetrieigenskapane: symmetrisentrum, symmetriaksar eller rotasjonsaksar og symmetriplan. Symmetrielementa gjev 32 mogelege kombinasjonar som igjen gjev ei inndeling i 32 krystallklasser.

Kjelder
Raade, Gunnar. (2009, 15. februar). Symmetri: krystallografi. I Store norske leksikon. Henta 20. november 2013 frå http://snl.no/symmetri%2Fkrystallografi.

Krystallografi
Symmetri
Termogravimetri

Termogravimetri eller termogravimetrisk analyse (forkorta TGA) er ei måling av forandring i masse som følgje av forandring i temperatur. Målingane blir utført med termovekt, som vanlegvis registrerer vekttapet som funksjon av temperaturauken. Metoden blir brukt for å undersøkja adsorpsjon, dehydrering (tørking), fordamping, sublimasjon og kjemiske reaksjonar. Metoden vert ofte kombinert med differensialtermisk analyse (DTA), og i tillegg med avgjersle av dei avgjevne gassane (EGA, engelsk for evolved gas analysis).

Kjelder
Termogravimetri. (2009, 15. februar). I Store norske leksikon. Henta 20. november 2013 frå http://snl.no/termogravimetri.

Materiallære
Analytisk kjemi
Triboluminescens

Triboluminescens er ei form for luminescens. Det er ei utsending av lys som oppstår når krystall rivast i stykke ved gniding eller blir brote i stykke. Det kjem av at atoma i krystalla blir eksitert ved mekanisk påverknad. Triboluminescens er tydeleg å sjå ved kvarts og ved urannitrat, og kan sjåast når ein gnir to sukkerbitar mot kvarandre i eit mørkt rom.

Kjelder
Triboluminescens. (2009, 15. februar). I Store norske leksikon. Henta 20. november 2013 frå http://snl.no/triboluminescens.

Luminescens
Lyskjelder
Trikroisme

Trikroisme er ein eigenskap einskilde optiske og toaksa krystallar har ved at dei viser ulik farge i tre retningar.

Sjå òg
 dikroisme
 pleokroisme

Kjelder
Trikroisme. (2009, 15. februar). I Store norske leksikon. Henta 20. november 2013 frå http://snl.no/trikroisme.

Mineralogi
Optisk mineralogi
Mikroskopi
Gemmologi
Tvillingkrystall

Tvillingkrystall er krystallar av eit mineral som har vokse saman. Slike krystall er særs vanlege blant minerala. Det geometriske tilhøvet mellom delane i ein tvillingkrystall skildrast ved ei tvillinglov, anten uttrykt som eit tvillingplan eller ein tvillingakse.

Døme
 Albitt-tvillingar mellom plagioklas og kalifeltspat gjev perthitt-tekstur.
 Karlsbadtvilling
 Gips-krystallar som har vokse saman.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tvilling (mineraler)» frå ,  den 21. november 2013. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Hurlbut, Cornelius S.; Klein, Cornelis, 1985, Manual of Mineralogy, 20th ed., ISBN 0-471-80580-7

Bakgrunnsstoff
Tulane Edu. crystal twinning
Mineral galleries – twins 
Mathematical and Theoretical Crystallography 
Online Dictionary of Crystallography

Krystallografi
Materiallære
Den alpine fjellkjedefoldinga

Den alpine fjellkjedefolding er ei fjellkjedefolding som fann stad i tertiærtida for om lag 60-80 millionar år sidan, og som mellom anna skapte fjellkjeda Alpane, ved sida av ei rekkje andre fjellkjeder som ligg i ein boge nord for Afrika og India.

Desse fjella omfattar (frå vest til aust) Atlasfjella, Pyreneane, Alpane, Dei dinariske Alpane, Hellenidane, Balkanfjella, Taurusfjella, Kaukasus, Alborz, Zagros, Hindu Kush, Pamir, Karakoram og Himalaya. Einskilde gonger finst andre namn for å skildre danning av separate fjellkjeder: til dømes den karpatiske orogenesen for Karpatane, den helleniske orogenesen for Hellenidane eller den himalayiske orogenesen for Himalaya.

Den alpine fjellkjedefoldinga føregjekk då kontinenta Afrika og India og den vesle kimmeriske plata kolliderte (frå sør) med Eurasia i nord. Motgåande rørsle mellom dei tektoniske platene byrja alt tidleg i krittida, men hovudfasane av fjellkjededanninga byrja i paleocen til eocen og han er endå ikkje heilt avslutta.

Den alpine fjellkjedefoldinga er rekna som ein av tre orogeneser som definerer geologien i Europa:
Den kaledonske fjellkjedefolding som danna Old Red Sandstone-kontinentet då kontinenta Baltica og Laurentia kolliderte i tidleg paleozoikum. Denne rørsla skapte blant anna dei norske Langfjella, Dei kaledonske fjella i Skottland, Appalachane på austkysten av USA, og fjellkjedene aust på Grønland og vest på Svalbard.
Hercynske (varisciske) fjellkjedefoldinga som danna Pangea då Gondwana og Old Red Sandstone-kontinentet kolliderte i midten til seinare paleozoikum. Denne rørsla skapte blant anna Ardennane i Belgia, Taunus og Hunsrück i Tyskland, og Karpatane i Aust-Europa.
Alpine fjellkjedefoldinga.

Sjå òg
Alpene 

Orogenese
Alpane
Kenozoikum
Asiatisk geologi
Europeisk geologi
Arcaleire

Arcaleire er ein leiretype som har namn etter muslingen Bathyarca glacialis, tidlegare kalla Arca glacialis. Han er yngre enn vår eldste istidsleire, portlandialeire. Den typiske arcaleira er mellom anna utbreidd i strøka omkring Oslofjorden.

Kjelder
Arcaleire. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 21. november 2013 frå http://snl.no/arcaleire.

Sedimentære bergartar
Den baltiske issjøen

Den baltiske issjøen var ein stor ferskvassjø danna i sørlege delen av Austersjøen for 13 000–10 300 år sidan, med aukande utstrekking føre restane av innlandsisen idet han trekte seg tilbake mot nord. Utløpet mot havet i vest gjekk først gjennom Øresund, men etter kvart som isen smelta, rykte issjøen etter og fekk nytt avløp mot vest gjennom Billingen i Sverige. For ca. 10 300 år sidan vart demninga mot vest brote, og issjøen tappa. I den etterfølgjande tida (10 300–9 000 år tilbake) hadde området ved Austersjøen samband med havet i vest (Yoldiahavet), men vatnet var lenge ferskt på grunn av smeltevatnet frå isbreen.

Kjelder
Baltiske issjøen. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 21. november 2013 frå http://snl.no/Baltiske_issj%C3%B8en.

Austersjøen
Tidlegare innsjøar
Bredemde sjøar
Bonnevillesjøen

Bonnevillesjøen var ein sjø under istida i Nord-Amerika. Han dekte ca. 51 000 km² av ørkenområdet mellom Rocky Mountains og Sierra Nevada. Great Salt Lake i Utah er ein rest av Bonnevillesjøen. Han er kalla opp etter den amerikanske reisande B. de Bonneville (1796–1878).

Kjelder
Bonnevillesjøen. (20. oktober 2011). I Store norske leksikon. Henta 21. november 2013.

Innskrumpa innsjøar
Endorheiske sjøar i Nord-Amerika
Geografi i Utah
Geografi i Idaho
Geografi i Nevada
Tidlegare innsjøar
Pleistocen
Den baltiske isstraumen

Den baltiske isstraumen var den delen av innlandsisen som låg i Austersjøsenkninga i siste delen av siste istida. Isstraumen svinga mot vest og nord til Kattegat og Jylland i staden for mot Nord-Tyskland, dit han gjekk då isen var tjukkare.

Kjelder
Baltiske isstrøm. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 21. november 2013 frå http://snl.no/baltiske_isstr%C3%B8m

Isstraumar
Austersjøen
Basseng i geologi

Eit basseng i geologi er eit avgrensa område av jordskorpa der det har hopa seg opp tjukke avleiringar (sedimentbasseng). Basseng kan variere i storleik frå nokre få kilometer til over 500 km i lengd og opptil over 20 km djupn. Ein kan finne basseng inne på kontinenta, men dei er vanlegast og størst langs randa av kontinenta, på grensa mot havområda (sjå platetektonikk).

Mange av dei geologisk yngre bassenga inneheld djuptliggande sedimentære lag der det opphavleg var eit høgt innhald av organisk material, sjå kjeldebergart. Her kan det ha utvikla seg olje og gass som har vandra ut og samla seg til drivverdige førekomstar i nærliggande porøse reservoarbergartar. Dei kring 600 sedimentbassengane rundt om i verda har vist seg å vere interessante som leiteområde for petroleum.

I Nordsjøen er det eit breitt basseng med opptil 3500 meter tjukke avleiringar frå tertiærtida. Under dette bassenget finst eit langstrekt basseng som er avgrensa av forkastingar og inneheld fleire kilometer tjukke avleiringar frå perm til krit, som Vikinggraben og Sentralgraben.

Kjelder

 
Sedimentologi
Batyal avleiring

Batyale avleiringar er avleiringar på djupt vatn, vanlegvis mellom 200 og 3500 meter djupne.

Kjelder
Batyale avleiringer. (2011, 20. oktober). I Store norske leksikon. Henta 21. november 2013 frå http://snl.no/batyale_avleiringer.

Sedimentologi
Camp Century

Camp Century er ein tidlegare geofysisk stasjon på innlandsisen på Grønland, kring 120 km austom Thule. Stasjonen vart oppretta i 1959, i utgangspunktet som ein amerikansk militærbase, og var den første basen for overvintring på innlandsisen på Grønland.

Han er mest kjend som geofysisk stasjon, der dei første djupe kjerneboringane gjennom innlandsisen vart gjort i perioden 1963–66. For første gongen lukkast det å bore heilt ned til botnen av innlandsisen, som her var 1390 meter tjukk. Dette var ein eineståande ingeniørmessig prestasjon; tidlegare hadde det berre lukkast å bore ein kjerne på 70 m i Antarktis. Borekjernen gav grunnlag for klimastudiar og rekonstruksjon av klima i tidlegare tider ved hjelp av iskjerneanalysar frå seinare boringar på Grønland og i Antarktis. Ved hjelp av oksygenisotopanalysar av borekjernen fekk ein forholdsvis sikre informasjonar om temperaturvariasjonar i lufta gjennom dei siste 100 000 åra.

Prosjekt Iceworm
Prosjekt Iceworm var kodenamnet på eit topphemmeleg prosjekt for US Army under den kalde krigen for å byggje eit nettverk av mobile atombomemissilar under innlandsisen på Grønland. Det ultimate målet var å plassere mellomdistansemissil under isen, nær nok Moskva til å kunne nå mål i Sovjetunionen. Prosjektet vart halde skjult for danske styresmakter. For å studere om det var mogeleg å arbeide under isen, vart eit offentleg «dekkprosjekt» kalla Camp Century. Usikre istilhøve under innlandsisen gjorde at prosjektet vart skrinlagt i 1966.

Kjelder
Camp Century. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 21. november 2013 frå http://snl.no/Camp_Century.

Den kalde krigen
Militærvesen i Arktis
Atomvåpenprogrammet til USA
Grønland i 1958
Damestenen

Damestenen, som òg vert kalla Dammestenen eller Hesselagerstenen, er den største flyttblokka i Danmark. Han består av raudgrå gneis og er 12,5 meter høg. Omkrinsen er 45,8 meter og volumet 370 m³ med ei vekt på over 1000 tonn. Han ligg ved Hesselagergård på Fyn og er freda. 

Segna fortel at ei kjempe frå Langeland ville knuse Svindinge kirke, men slynga gjekk i stykke, og steinen hamna ved Hesselager. Ei anna segn fortel at det var ei trollkvinne som kasta steinen. Det blir òg fortalt at steinen var mykje mindre då han vart kasta, for han skal vekse kvar gong han luktar nybakt brød.

Kjelder
Damestenen. (17. september 2012). I Store norske leksikon. Henta 21. november 2013 frå http://snl.no/Damestenen.

Bakgrunnsstoff
Stort foto av Damestenen 
ystrom.dk
fynhistorie.dk

Svendborg kommune
Fyn
Flyttblokker i Danmark
Sjøli kyrkje

Sjøli kyrkje er ei langkyrkje frå 1914 nord for Sjølisand i Rendalen kommune (Innlandet).

Det har vore kyrkjegard på staden sidan 1883.

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 
 Rendalen kommune  om kyrkjene i kommunen
 

Kyrkjer i Rendalen
Kyrkjer i Nord-Østerdal prosti
Kulturminne i Rendalen
Norske kyrkjer frå 1914
Langkyrkjer i Hamar bispedømme
Grue Finnskog kyrkje

Grue Finnskog kyrkje er ei langkyrkje i nygotisk stil frå 1886 i Svullrya i Grue kommune i Innlandet fylke. Kyrkja heitte tidlegare Revholt kapell fram til 1952 då namnet vart Grue Finnskog kapell. Det er ei trekyrkje med 340 plassar og ligg på Svullrya på Grue Finnskog.

Det kom kyrkjegard på staden i 1854. I 1862 vart det bygd eit lite kapell (utan tårn) som vart innvigd 4. mars 1863. Kapellet vart oppført av Brede Bredesen Kolstad. Kapellet var altfor lite og det vart derfor rive i 1883 for å gi plass til ei ny og større kyrkje. 

Ny kyrkje (kapell) vart teikna av Niels Stockfleth Darre Eckhoff og oppført av Günter Schüssler. Ho vart innvigd i 1886. 28. januar 1948 raste mykje av kyrkja saman på grunn av store snømengder. Berre tårnet og den vestlege delen av skipet sto att. Kyrkja vart deretter gjenreist etter teikningar av Ola B. Aasnes og innvigd på ny den 26. november 1950. 

Altertavla har eit bilde som er måla av Cecilie Dahl i kopi etter Carl Bloch. Dei to kyrkjeklokkene i tårnet er støypte i stål hos Bochumer Verein i Bochum i Westfalen i 1886. Kyrkja fekk orgel i 1889 bygd av orgelbyggaren  J. P. Nyström i Karlstad. I 1957 vart dette skifta ut med eit frå Norsk Orgel- og Harmoniumfabrikk.

Det har tidlegare òg vore gravplassar ute på nokre holmar i innsjøen Røgden. Dei blir kalla Kjerringholmane eller Akkasauri.

Referansar

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 
 Grue kommune om kyrkjene i kommunen
 Olaf Lindtorp: Fra Finnskogene i Solør og Vermland : beretninger og folkeminne fra grensebygdene
 
 Kulturminneplan for Grue 2015 – 2024

Kyrkjer i Grue
Kyrkjer i Solør, Vinger og Odal prosti
Kulturminne i Grue
Norske kyrkjer frå 1886
Langkyrkjer i Hamar bispedømme
Niels Stockfleth Darre Eckhoff
Hof Finnskog kyrkje

Hof Finnskog kyrkje er ei arbeidskyrkje frå 1953 i Åsnes kommune i Innlandet. Kyrkja avløyste Dulpetorpet kapell frå 1877.

Bakgrunnsstoff 
 
 
 
 

Kyrkjer i Åsnes
Kyrkjer i Solør, Vinger og Odal prosti
Kulturminne i Åsnes
Norske kyrkjer frå 1953
Langkyrkjer i Hamar bispedømme
Djuphavsslette

Ei djuphavsslette er ei undervasslette på djuphavsbotnen, vanlegvis i djupner på mellom 3000 og 6000 m. Ho ligg generelt mellom foten av kontinentalfoten og ein midthavsrygg. Djuphavsslettene dekkjer meir enn 50 % av jordoverflata. Dei er av dei flataste, glattaste og minst utforska områda på jorda. Djuphavsslettene er eit av hovudelementa i havbassenga, og i tillegg til slettene finn ein som regel midthavsryggar, djuphavsåsar, djuphavsgroper og subduksjonssoner.

Djuphavsslettene vart ikkje rekna som eigne fysiografiske trekk ved havbotnen før seint i 1940-åra, og fram til nyare tid har dei ikkje vorte systematisk utforska. Dei er dårleg bevarte i det sedimenetære arkivet, fordi dei som regel blir slukt av subduksjonsprosessar. Djuphavsslettene oppstår ved at havbotnen spreiar seg (platetektonikk) og smelting av den lågare havskorpa. Magma stig opp frå astenosfæren (eit lag i den øvre mantelen) og når dette basaltiske materialet når overflata i midthavsryggane, vert det danna ny havskorpe. Desse vert dradd til sides av havbotnen som spreiar seg. Djuphavssletter hadde opphavleg ei ujamn flate, men har vorte dekte av finkorna sediment, hovudsakleg leire og og silt. Mykje av desse sedimenta er avsett av turbidittstraumar som har vorte kanalisert frå kontinentalmarginar langs submarine canyonar ned til djupare vatn. Resten av sedimenta består hovudsakleg av djuphavssediment. Metallisk knollar er vanlege i somme område av slettene, med forskjellige konsentrasjonar av metall, som mangan, jarn, nikkel, kobolt og kopar. Desse knollane kan vere viktige ressursar for framtidig gruvedrift.

Kjelder
<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Abyssal plain» frå ,  den 21. november 2013. 
 oppgav desse kjeldene:  

 
Akvatisk økologi
Oseanografi
Fysisk oseanografi
Kyst- og havlandformer
Åmot kyrkje på Rena

Åmot kyrkje er ei krosskyrkje i Rena sentrum i Åmot kommune, Innlandet.

Det har vore kyrkje på Rena sidan mellomalderen, før 1768 lengre nord, ved den gamle prestegarden. Den førre kyrkja vart riven i 1899 og den noverande oppført året etter, men innvigd vart ho fyrst i 1902. Kyrkja er teikna av Henrik Bull og bygda av lafta tømmer i dragestil. Ho vert iblant kalla Tømmerkatedralen.

Interiøret var frå starten prega av jugendstil, men er seinare gradvis tilpassa interiøret frå 1700-talet.

Den tidlegare prestegarden ligg om lag ein kilometer nord for kyrkja.

Bakgrunnsstoff 
 
 
 
 
 Åmot kommune  om kyrkjene i kommunen
 

Kyrkjer i Åmot
Kyrkjer i Sør-Østerdal prosti
Kulturminne i Åmot
Norske kyrkjer frå 1902
Krosskyrkjer i Noreg
Hof kyrkje i Åsnes

Hof kyrkje er ei krosskyrkje frå 1860 i Åsnes kommune i Innlandet.

Hof har hatt kyrkje sidan mellomalderen. Då var ho på austsida av Glomma, men elveløpet har flytta seg sidan den tid, og både den gamle kyrkjestaden og den noverande er på vestsida. Altartavle, preikestol og døypefont er overført frå den førre kyrkja, som vart riven i 1861. I tillegg er eit par portalvangar å finne i Oldsaksamlinga.

Gravkapellet på kyrkjegarden vert no nytta som kyrkjestove.

Prestar ved Hof kyrkje frå 1557

Bakgrunnsstoff

Fotnotar 

Kyrkjer i Åsnes
Kyrkjer i Solør, Vinger og Odal prosti
Kulturminne i Åsnes
Norske kyrkjer frå 1860
Krosskyrkjer i Noreg
Christian H. Grosch
Narbuvoll kyrkje

Narbuvoll kyrkje er ei langkyrkje frå 1862 i Os kommune i Innlandet. Dette er den einaste steinkyrkja i nordre Østerdalen.

Litteratur

Bakgrunnsstoff
  
 Kyrkjene i Os kommune
 

Kyrkjer i Os
Kyrkjer i Nord-Østerdal prosti
Kulturminne i Os
Langkyrkjer i Hamar bispedømme
Norske kyrkjer frå 1862
Jakob kyrkje i Oslo

Jakob kyrkje (no: Kulturkyrkja Jakob) var ei soknekyrkje på Ankertorget i Oslo. Kyrkja vart innvigd i 1880, men i 1985 vart soknet nedlagt. Kyrkja skulle eigentleg rivast, men vart freda i 1992. I dag er ho hovudkvarter for Kirkelig kulturverksted.

Det er ikkje gravplass ved kyrkja.

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 Jakob kyrkje i kirkesok.no
 Kirkelig kulturverksted
 

Kyrkjer i Oslo
Kulturminne i Oslo
Langkyrkjer i Oslo bispedømme
Norske kyrkjer frå 1880-åra
Bygningar teikna av Georg Andreas Bull
Spjelkavik kyrkje

Spjelkavik kyrkje er ei sekskanta kyrkje i betong og tegl, frå 1987. Ho står på Moa i Ålesund kommune i Møre og Romsdal fylke, nordvest for Moa-senteret.  

Kyrkja vart teikna av Alf Apelseth. Den ytre utforminga av kyrkja, som kan minne om eit stort telt, viser til israelsfolket si vandring frå Egypt til det lova landet. I tillegg til kyrkjerommet inneheld kyrkja kyrkjelydssal med kjøkken, undervisingsrom, ungdomssal, speidarrom, aktivitetsrom for klatring, kontor og ekspedisjon. Kyrkja har frittståande klokketårn. 

Rundt på dei 6 veggane har biletkunstnaren Håkon Bleken laga i alt 96 glasmåleri som representerer scener frå heile Bibelen.

Referansar

Bakgrunnsstoff
 Spjelkavik kyrkjelyd

Kyrkjer i Ålesund
Norske kyrkjer frå 1987
Kyrkjer i Nordre Sunnmøre prosti
Alf Apelseth
Mellom-Gudbrandsdal heradsrett

Mellom-Gudbrandsdal heradsrett var ein domstol i Kristians amt (noverande Oppland fylke) som blei oppretta i 1841 ved frådeling av Sør-Gudbrandsdal heradsrett. Domssoknet femna om dei noverande kommunane Øyer, Ringebu, Sør-Fron og Nord-Fron. Dessutan ingjekk Sollia sokn i noverande Stor-Elvdal kommune, som likevel blei overflytta til Nord-Østerdal domssokn i 1890.

I 1909 blei Mellom-Gudbrandsdal heradsrett lagt ned og Sør-Fron, Ringebu og Øyer blei lagt til Sør-Gudbrandsdal domssokn, mens Nord-Fron blei lagt til Nord-Gudbrandsdal.

Kjelder

Tingrettar i Noreg
Øyer kommune
Ringebu kommune
Sør-Fron kommune
Nord-Fron kommune
Stor-Elvdal kommune
Nedre Telemark tingrett

Nedre Telemark tingrett er ein førsteinstansdomstol under Agder lagdømme. Han ligg i Skien i og dekker dei søre delane av Telemark fylke, eller kommunane Bamble, Drangedal, Kragerø, Nome, Porsgrunn, Siljan og Skien. Domstolen består av sorenskrivar Jahn Mydland, sju dommarar og fire dommarfullmektigar.

Historikk
Skien var kjøpstad frå mellomalderen og hade byfut. Då Porsgrunn fekk kjøpstadrettar i 1807 blei denne byen lagd under byfuten i Skien, før han fekk eigen byfut i 1843.

I 1938 blei byfuteembetet i Skien nedlagt og erstatta av Skien heradsrett, som hade Skien by og Solum heradskommune som domssokn. I 1973 blei Skien heradsrett og Gjerpen heradsrett samanslegne til Porsgrunn og Skien byfutembete, som i 1974 også blei utvida med den nedlagde Bamble heradsrett. Domssoknet omfatta frå då av Skien, Porsgrunn, Siljan og Bamble. Nemninga blei endra i 1990 til Porsgrunn og Skien byrett og i 2002 til Porsgrunn og Skien tingrett.

I 2006 blei domssoknet utvida med Drangedal og Kragerø kommuner ved nedlegginga av Kragerø tingrett, og i 2007 tilkom også Nome kommune ved nedlegginga av "gamle" Nedre Telemark tingrett. Porsgrunn og Skien tingrett fekk då overta namnet Nedre Telemark tingrett.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Nedre Telemark  tingrett

Tingrettar i Noreg
Bamble kommune
Drangedal kommune
Kragerø kommune
Nome kommune
Porsgrunn kommune
Siljan kommune
Skien kommune
Sandefjord tingrett

Sandefjord tingrett er ein førsteinstansdomstol under Agder lagdømme. Han ligg i Sandefjord i Vestfold og domssoknet omfattar Sandefjord kommune. Domstolen består av éin sorenskrivar, éin dommar og to dommarfullmektigar.

Historikk
Sandefjord fekk kjøpstadrettar i 1845 og samstundes blei eit felles byfutembete for byene Larvik og Sandefjord oppretta. I 1858 fekk dei to byane kvar sin byfut, men i 1936 blei Sandefjord byfut avskipa. I staden blei Sandefjord heradsrett oppretta, med eit domssokn som femna om Sandefjord by og heradskommunane Sandar og Andebu som til då hade lege under høvesvis Larvik heradsrett og Mellom-Jarlsberg heradsrett. I 1952 blei Andebu frådelt og lagt til Jarlsberg heradsrett.

Sandar heradskommune blei lagd Sandefjord bykommune i 1968 og same år blei nemninga byfut teke tilbake, for å på ny endrast til heradsrett 1988. Sandefjord tingrett blei endeleg namnet frå 2002.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Sandefjord tingrett 

Tingrettar i Noreg
Sandefjord kommune
Styresmakter i Vestfold