alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Rayleigh

Rayleigh er ei måleining for fotonradians, og vert nytta til å skildre lyset frå natthimmelen. Eininga har namn etter Robert John Strutt Rayleigh. Eininga har symbolet R og er lik 106/4π foton/cm²·s·steradian, som tilsvarar ein effekt på 5,272·10–25·f watt/m²·s·steradian, der f er frekvensen til lyset. 

Synleg nordlys har ein radian på mellom ca 103 R og 106 R. Eininga er ikkje er godkjent i SI-systemet.

Kjelder 
Holtebekk, Trygve. (14. februar 2009). Rayleigh. I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013.

Fotometriske måleiningar
Måleiningar for luminans
CGS-einingar
Referanse i måling

Innan måleteknikk er ein referanse ein lekam, instrument, material eller naturkonstant som representerer ein nøyaktig verdi for ein storleik, og som kan nyttast til kalibrering av måleutstyr. 

Den nasjonale normalen for kilogram er til dømes den mest nøyaktige referansen for kalibrering av vekt og lodd i Noreg.

Kjelder 
Halbo, Leif. (2009, 14. februar). Referanse: måling. I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/referanse%2Fm%C3%A5ling.

Måleteknikk
Referanse
Referansemateriale

Referansemateriale er eit material eller ein stoff med ein eller fleire eigenskapar som er så godt etablert at materialen kan brukast til kalibrering av instrument eller evaluering av målemetodar.

Kjelder 
Halbo, Leif. (2009, 14. februar). Referansemateriale. I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/referansemateriale.

Måleteknikk
Referanse
Eininga rem

Rem, ei forkorting frå engelske roentgen equivalent man, og er ei måleining for ekvivalent dose. Eininga, som har vore i bruk sidan 1950, tilsvarar rad multiplisert med modifikasjonsfaktorar for strålingstype og vev. Etter vedtak av Generalkonferansen for mål og vekt i 1979 og tilrådingar frå Den internasjonale kommisjonen for strålingsenheter og -målingar (ICRU) i 1985 vart rem erstatta av SI-eininga sievert, lik 100 rem.

Kjelder 
Rem: måleenhet. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/rem%2Fm%C3%A5leenhet.

Måleiningar for radioaktivitet
Radiobiologi
Repeterbarheit

Repeterbarheit syner til i kor stor grad gjentekne målingar på same materiale og med same metode stemmer over eins, når dei vert utført under mest mogleg same vilkår. Målingane blir utført i same laboratorium, med same utstyr og av same person. 

Ein nyttar denne metoden som eit ledd i validering av ein analyse- eller målemetode får finne ut kor stor måleutryggleiken ved metoden er.

Kjelder 
Halbo, Leif. (2011, 20. oktober). Repeterbarhet. I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/repeterbarhet.

Målingar
Vitskapsfilosofi
psykometri 
Vitskaplege metodar
Testing og testmetodikk
Rod

Rod er eit britisk og amerikansk måleining for lengd, òg kalla pole eller perch og er lik 5,5 yards eller 5,029 meter.

Kjelder 
Rod. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/rod.

Måleiningar for lengd
Rode

Rode er ei gammal måleining for lengd, mellom 10 og 18 fot. I Noreg og Danmark var ein rode som regel 10 fot (3,14 m), men lokalt 12 fot. Ein gammal engelsk rode var det same som ein furlong.

I Noreg og Danmark vart rode òg brukt om arealeininga kvadratrode, dvs 9,84 m² eller 14,17 m².

Ein rode var òg namn på eit målereiskap sett saman av tre lekter i A-form, med ein avstand på ein halv eller ein rode mellom beina. Målingane var lette å utføre ved å la roden vandre, medan ein målestav måtte leggjast ned på bakken.

Kjelder 
Rode. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/rode.

Måleiningar for lengd
Gamle måleiningar
Roede

Roede er ei gammal nederlandsk måleining for lengd. Fram til 1870 var måleininga lik 10 meter. Ein eldre amsterdamsk roede var 3,681 meter.

Kjelder 
Roede. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/roede.

Måleiningar for lengd
Gamle måleiningar
Vitskap og teknologi i Nederland
Runlet

Runlet er ei gammal engelsk måleining for volum nytta for flytande varer. Han er lik 18 Winchester gallons (US gallons) eller 68,1 liter, som er det same som kilderkin.

Kjelder 
Runlet. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/runlet.

Måleiningar for volum
Gamle måleiningar
Rood

Rood er ei gammal engelsk måleining for lengd og areal. Som lengdeeining er eininga mellom 5½ yards (òg kalla ein rod) og 8 yards. Som arealeining lik ein furlong (220 yards) gonger ein rod (5½ yards), som er 1/4 acre eller 1012 m².

Kjelder 
Rood. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/rood.

Måleiningar for lengd
Måleiningar for areal
Gamle måleiningar
Réaumurskalaen

Réaumurskalaen er ein temperaturskala der smeltepunktet til is er sett lik 0° og kokepunktet til vatnet lik 80°, slik at ei grad réaumur (1 °r) = 5/4 °C. Skalaen vart foreslått av René Antoine Ferchault de Réaumur og var lenge i bruk i Frankrike, i ein periode òg i Tyskland og Russland. Skalaen er ikkje lenger i bruk.

Kjelder 
Réaumurskalaen. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/r%C3%A9aumurskalaen.

Temperatureiningar
Gamle måleiningar
Vitskap og teknologi i Frankrike
Den einskaplege relativitetsteorien

Den einskaplege relativitetsteorien er ei utviding av relativitetsteorien, som Albert Einstein ønskte å oppnå, der elektriske og andre krefter kan handsamast på lik linje med gravitasjon i form av ein einskapleg eller universell teori. 

I 1970- og 1980-åra vart det gjort oppdagingar innan elementærpartikkelfysikk som har gjort at ein meiner å funne ein samanheng mellom kraftfelta som verkar i desse partiklane og gravitasjonskreftene. Ein har ikkje enno kome fram til ein einskapleg skildring, slik Einstein søkte. Den mest aktuelle kandidaten til ein slik einskapleg teori vert kalla supersymmetrisk strengeteori.

Kjelder
Holtebekk, Trygve & Grøn, Øyvind. (2009, 5. august). Relativitetsteorien: enhetlig teori. I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/relativitetsteorien%2Fenhetlig_teori.

Relativitet
Fysikk utover standardmodellen
Teoretisk fysikk
Sb

SB, Sb eller sb har fleire tydinar:

SB 
 Sandefjords Blad
 Salomonøyane, ISO 3166-landskode SB
 Służba Bezpieczeństwa (eller SB), det stalinistiske hemmelege politiet i Folkerepublikken Polen
 Special Branch i Storbritannia, Irland og i mange samveldenasjonar ei grein av politiet som handterer saker som rører den nasjonale tryggleiken 
 Stavspiralgalakse (Spiral, Barred)

Sb 
 Antimon, grunnstoff med kjemisk symbol Sb
 Squeezebox, en serie nettverksmusikkspelarar
 symbol for stilb, tidlegare nytta eining for luminans.

sb 
 .sb, toppnivådomene for Salomonøyene
Schoppen

Schoppen er ei gammal tysk og sveitsisk måleining for volum med storleik mellom 1/4 og ½ liter, mest brukt for øl og vin. Frå 1872 var eininga ei nemning på ½ liter og brukt både for væsker og tørre varer.

Kjelder 
Schoppen. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/schoppen.

Måleiningar for volum
Gamle måleiningar
Scruple

Scruple er ei britisk måleining for masse med symbol ℈. Eininga vert nytta for apotekarvarer og er lik 20 grains eller 1,296 gram.

Kjelder 
Scruple. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/scruple.

Måleiningar for masse
Seer

Seer er ei asiatisk måleining for masse. I dei fleste landa er han lik 1/40 maund, som vil sei mellom 0,3 og 1 kg. I India var eininga frå gammal tid ca. 300 g, i nyare tid standardisert til 933 g. I Iran var ein gammal seer lik 16 mishal, som var 73 g, men er no sett lik 100 g, kalla metrisk seer.

Kjelder 
Seer. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/seer.

Måleiningar for masse
Seidel

Seidel er eit drikkekar for øl og eit målekar for væsker, korn og mjøl. Det er òg ei tysk måleining for volum som er mellom ca. 0,3 og 0,5 liter. For øl var ein Seidel i Bayern lik ½ Kanne, som er 0,53 liter og i Austerrike var han lik 1/4 Massom var 0,36 liter.

Kjelder 
Seidel. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/seidel.

Måleiningar for volum
Drikkekar
Shaku

Shaku er to japanske måleiningar som var i bruk til innføringa av SI-systemet i 1966.

Shaku var ei grunneining i det japanske einingsysstemet og som lengdeeining var han lik 0,303 meter og ei tilsvarande arealeining på 9,18 dm².

Kjelder
Shaku: japansk grunnenhet. (2009, 15. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/shaku%2Fjapansk_grunnenhet.

Måleiningar for lengd
Vitskap og teknologi i Japan
Gamle måleiningar
Skipslast

Skipslast var ei tidlegare måleining for masse. I Noreg var ei skipslast 161/4 skippund eller 2590 kg.

På engelsk nytta ein shipload for veging av kol. 1 shipload var 424 tons eller 431 tonn.

Kjelder
Skipslast. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/skipslast.
Shipload. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/shipload.

Måleiningar for masse
Sho

Sho er ei gammal japansk måleining for volum. 1 sho var lik 100 shaku = 1,804 liter.

Kjelder
Sho. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/sho.

Måleiningar for volum
Vitskap og teknologi i Japan
Skjeppe land

Skjeppe land er ei gammal tysk og dansk måleining for areal. Ei skjeppe land var det landområdet ein kunne så med ei skjeppe såkorn. 1 dansk skjeppe land var 1/8 tynne = 7000 danske kvadratfot = 690 m². I dei tyske statane varierte storleiken mykje.

Kjelder
Skjeppe land. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/skjeppe_land.

Måleiningar for areal
Gamle måleiningar
Spesifikk

Spesifikk tyder «særeigen» eller «typisk for». 

Det vert mykje nytta innan fysikken i der adjektivet syner til ein storleiksorden for å angje ein karakteristisk storleik for ein lekam, dividert med massen til lekamen, som spesifikk varmekapasitet eller spesifikk masse.

Kjelder
 Holtebekk, Trygve. (2009, 15. februar). Spesifikk: fysikk. I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/spesifikk%2Ffysikk.

Adjektiv
Fysikk
Eininga matskei

Matskei er ei måleining for volum, nytta innan matlaging. Eininga er ikkje ei SI-eining og har symbolet ss.
Ei matskei er definert som 15 milliliter (15 ml).

Når ein skal måle opp ei matskei er det stundom viktig å bruke eit mål som nøyaktig angjev femten milliliter framfor å bruke ei tilfeldig matskei.

1 matskei er lik:
15 kryddermål
3 teskeier
11⁄2 (1,5) barneskeier
1⁄10 kaffikopp
15⁄250 (0,06) tekopp

Og motsett:
1 kryddermål = 1⁄15 matskei
1 teskje = 1⁄3 matskei
1 barneskje = 2⁄3 (0,67) matskei
1 kaffikopp = 10 matskei
1 tekopp = 162⁄3 matskei

1 matskei er, i SI-eininga liter, lik:
 15 milliliter
 1,5 centiliter
 0,15 desiliter
 0,015 liter

Og motsett:
 1 milliliter = 0,0666… matskei
 1 centiliter = 0,666… matskei
 1 desiliter = 6,66… matskei
 1 lit = 66,6… matskei

Matskei
Britisk standard
Skeier
Sporbarheit

Sporbarheit er det å kunne finne tilbake til opphavet og detaljar i prosessen som har funne stad seinare. Sporbarheit oppnår ein ved at alle ledd i forløpet utfører registreringar/målingar og oppbevarer dokumentasjon av kva som har skjedd. Sporbarheit er ein viktig del av kvalitetsstyring.

Innan måleteknikk er det å etablere ein ubroten kjede av kalibreringar av måleinstrument frå bruksinstrument som ei måling er utført med.

Kjelder 
Sporbarhet. (2009, 15. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/sporbarhet.

Måleteknikk
Ragnar Tveiten

Ragnar Tveiten () er ein tidlegare skiskyttar som vart verdsmeister med Noregs stafettlag både i 1966 og 1967.

Aktiv
Tveiten deltok i skiskyting i dei olympiske vinterleikane både i 1964 i Innsbruck, i 1968 i Grenoble og i 1972 i Sapporo. Han kom på fjerdeplass på 20 km under leikane i Innsbruck i 1964, bak Vladimir Melanjin og Aleksandr Privalov frå Sovjetunionen og landsmannen Olav Jordet.

Tveiten gjekk Noreg inn til gull i 4 x 7,5 km stafett under VM i skiskyting 1966 i Garmisch-Partenkirchen, på dei tidlegare etappane gjekk Ivar Nordkil, Jon Istad og Olav Jordet. Året etter gjekk han Noreg inn til ny VM-tittel i same øvinga under VM i skiskyting 1967 i Altenberg, då saman med Ola Wærhaug og førnemnde Istad og Jordet. Sidan var Tveiten med på å vinne fire VM-sølv i stafettøvinga; høvesvis 1969, 1970, 1971 og 1973.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ragnar Tveiten» frå ,  den 17. november 2013.  
 

Norske skiskyttarar
Verdsmeistrar i skiskyting
Noregsmeistrar i skiskyting
Norske deltakarar under vinter-OL 1964
Skiskyttarar under vinter-OL 1964
Norske deltakarar under vinter-OL 1968
Skiskyttarar under vinter-OL 1968
Norske deltakarar under vinter-OL 1972
Skiskyttarar under vinter-OL 1972
Folk frå Rollag
Eininga stadion

Stadion er ei måleining for lengd frå den greske antikken. Det var lengda av løpebanen på eit stadion, ca. 190  meter. Lengda varierte noko og banen på det olympiske stadionet var 192 meter, medan eit romersk stadion til dømes var 185 meter. Eit stadion var delt inn i seks pletrum, 60 arkana eller 600 greske fot, eller i 10 amma, 100 100 orgyia eller 10 000 digiti. 

På moderne gresk blir stadion brukt om kilometer.

Kjelder 
Stadion: lengdeenhet. (2009, 15. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/stadion%2Flengdeenhet.

Måleiningar for lengd
Gamle måleiningar
Steen

Steen er ei nederlandsk måleining for masse. 

Han var opphavleg lik 2,96 kg, men var frå 1821 sett lik 3 kg.

Kjelder 
Steen. (2009, 15. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/steen.

Måleiningar for masse
Vitskap og teknologi i Nederland
Stilb

Stilb (av gresk for «glitre» eller «lyse») er ei eldre måleining for luminans, som er lik 1 candela/cm². Eininga har symbolet sb. Måleininga inngår i CGS-systemet.

Kjelder 
Stilb. (2009, 15. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/stilb.

Fotometri
CGS-einingar
Måleiningar for luminans
Eininga stolpe

Stolpe er ei tidlegare måleining for lengd nytta i samband med måling av husdyr i samband med dyrehandel. 1 stople var 1/32 alen. Frå 1824 var 1 stolpe ca. 1,96 cm. 

Stolpemål vart òg kalla kreaturmål, krøttermål eller hestemål.

Kjelder 
Bryhn, Rolf. «Stolpe: mål og vekt» (9. januar 2012). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013.

Måleiningar for lengd
Gamle måleiningar
Stone

Stone er ei gammal britisk måleining for masse. Han er lik 14 pounds eller 6,35 kg. Han vert ofte nytta til å oppgje vekta av ein person.

Kjelder 
Stone. (2009, 15. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/stone.

Måleiningar for masse
Britisk standard
Straumtettleik

Straumtettleik er ein elektrisk straum gjennom eit flateelement loddrett på straumretninga dividert med arealet av flateelementet. Straumtettleiken vert som regel målt i ampere/mm².

Kjelder 
Strømtetthet. (2009, 15. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/str%C3%B8mtetthet.

Elektromagnetisme
Tettleik
Svein Engen

Svein Engen () er ein norsk tidlegare skiskyttar frå Tyristrand i Ringerike kommune, som vann fire individuelle NM-gull og eitt stafett-NM.

Aktiv
Engen deltok for Noreg i vinter-OL 1976 i Innsbruck og vart nummer 20 på 20 kilometer og kom på femteplass i stafetten. Året etter vart han nummer ni på 20 km under VM i Vingrom og vann begge dei individuelle tevlingane under NM, samt stafetten for Buskerud saman med Odd Pedersen, Ivar Olsen og Nils Sørensen. I 1978 vart han på ny norsk meister på 20 km og i 1979-sesongen kom han på tiandeplassen på 10 km under verdsmeisterskapen i Ruhpolding.
 
Under vinter-OL 1980 i Lake Placid fekk han med seg to fjerdeplassar på høvesvis 20 kilometer og i stafett. I 1983 vart han noregsmeister for siste gong då han gjekk til topps, og samstundes vann si 13. og siste NM-medalje (5-3-5).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Svein Engen» frå ,  den 17. november 2013.  
 

Norske skiskyttarar
Noregsmeistrar i skiskyting
Kongepokalvinnarar i skiskyting
Norske deltakarar under vinter-OL 1976
Skiskyttarar under vinter-OL 1976
Norske deltakarar under vinter-OL 1980
Skiskyttarar under vinter-OL 1980
Folk frå Ringerike
Stère

Stère er ei fransk nemning for kubikkmeter. Eininga vart godkjend ved Meterkonvensjonen, men ikkje i SI-systemet.

Kjelder 
Stère. (2009, 15. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/st%C3%A8reie.

Måleiningar for volum
Franske ord og uttrykk
Størmer

Størmer eller stoermer er ei måleining for evna ladde partiklar har til å motsetje seg at den banen dei følgjer krummar seg på grunn av magnetfeltet til jorda. Han er kalla opp etter Carl Størmer. 

1 størmer = √EM/mvc, der e er den elektriske elementærladningen, M er jorda sitt magnetiske dipolmoment, 8,1 · 1015 Wb·m, m er massen av den innkommande partikkelen, v er farten til partikkelen og c er lysfarten. Storleiken har dimensjon m1/2 · s1/2 og er altså ingen lengdeeining, men ein høvsmessig parameter for utrekning av partikkelbaner.

Kjelder 
Størmer. (2009, 15. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/st%C3%B8rmer.

Måleiningar for elektromagnetisme
Supersymmetri

Supersymmetri, ofte forkorta SUSY er ein teori i teoretisk fysikk som for tida blir rekna som ein av dei mest lovande utvidingane av standardmodellen for elementærpartiklar.

I supersymmetri har kvar elementærpartikkel ein superpartnar. Partnaren for eit boson er eit fermion, og for eit fermion er det eit boson.

LSP (Lightest Supersymmetric Partner) er den lettaste supersymmetriske partikkelen som kan tilførast systemet. Denne LSP-partikkelen blir rekna som den viktigaste kandidaten for identiteten til mørk materie. I motsetnad til andre supersymmetriske partiklar kan han ikkje spontant nedbrytast (og dermed bli kjelde for nye, endå lettare supersymmetriske partiklar), og det har bortsedd frå massen sin liten eller ingen interaksjon med kjend materie.

Dersom ein SUSY blir nytta på ein lokal symmetri (det same som utviding frå ein global til ein lokal gaugeteori), vil dette på ein elegant måte følgje relativitetsteorien. Denne teorien omfattar både supersymmetri og tyngdekraft og kallast difor supergravitasjon. Denne teorien stammar òg frå strengeteorien, som er den mest lovande teorien ved låge energiar.

Sjå òg 
 Teorien om alt

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Supersymmetri» frå ,  den 17. november 2013.  
 

 
Teoretisk fysikk
Fysikk utover standardmodellen
Temperaturkoeffisient

Temperaturkoeffisient er forholdet mellom den relative endringa av ein temperaturavhengig fysisk storleik og den tilsvarande endringa av temperaturen. Dette gjev opphav til lengdeutvidingskoeffisient, volumutvidingskoeffisient, trykk-koeffisient og resistanskoeffisient.

Kjelder 
Temperaturkoeffisient. (2009, 15. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/temperaturkoeffisient.

Elektriske og magnetiske felt i stoff
Elektroteknikk
Kjernefysikk
Temperatur
Stange kyrkje

Stange kyrkje er ei steinkyrkje frå midten av 1200-talet i Stange kommune kommune i Innlandet fylke. Ho avløyste i si tid ei enda eldre steinkyrkje. I 1620 slog lynet ned, og mellomalderinventaret brann opp. Kyrkja vart utvida med ein ny fløy mot nord i 1703, den såkalla «Nykyrkja», oppført dels med stein frå domkyrkjeruinane på Hamar. Våpenhuset i vest er frå tidleg på 1800-talet, og i 1928 fekk kyrkja glasmåleri laga av Gabriel Kielland. Mange kjenner Stange kyrkje frå eit bilete måla av Harriet Backer.

På prestegarden står mellom anna eit par hus frå 1700-talet som er freda.

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 Stange kyrkjelyd
 
 
 Stange kommune – Stange kirke 

Kyrkjer i Stange
Kulturminne i Stange
Norske kyrkjer frå 1200-talet
Norske steinkyrkjer frå mellomalderen
Kyrkjer i Hamar domprosti
Langkyrkjer i Hamar bispedømme
Freda bygg i Innlandet
Valkyrkjer i 1814
Temperaturskala

Ein temperaturskala er ein måte å dele eit termometer inn i grader på.  Grunneininga for temperaturmåling er kelvin og er definert ut frå termodynamisk temperatur, og andre temperaturskalaer er fastlagt i tilhøve til kelvinskalaen.

Forskjellige temperaturskalaer

Formalar for temperaturomrekning

Kelvin 

Matematisk oppstilte formlar:

Celsius 

Matematisk oppstilte formlar:

Fahrenheit 

Matematisk oppstilte formlar:

Rankine 

Matematisk oppstilte formlar:

Delisle 

Matematisk oppstilte formlar:

Newton 

Matematisk oppstilte formlar:

Réaumur 

Matematisk oppstilte formlar:

Rømer 

Matematisk oppstilte formlar:

Bakgrunnsstoff

 Temperaturomrekning på nettet

Kjelder
 Holtebekk, Trygve. (2009, 15. februar). Temperaturskala. I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/temperaturskala.

 
Fysiske storleikar
Termodynamikk
Tical

Tical, ticul eller tikal er ei britisk eller europeisk nemning på den thailandske masseeininga bath og den myanmarske (burmesiske) kyat som begge er ca. 16 gram. Han vert òg nytta på mynteiningane baht og kyat i dei to landa.

Kjelder 
Tical. (2009, 15. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/tical.

Måleiningar for masse
Tidseining

Tidseeining syner til kor lenge to hendingar varer eller tidslengda mellom dei, og vert nytta til å måle tid. SI-eininga for tid er sekund.

Tidseiningar

Sekund 
Eitt sekund er definert som 9 192 631 770 svingingar av eit foton frå isotopen cesium 133.

Døgn 
Eit døgn var tidlegare knytt til to påfølgjande nedre kulminasjonar for sola, men er no definert som 24 timar, 1440 minutt eller 86 400 sekund, og er dermed knytt til SI-systemet sjølv om døgnet i seg sjølv ikkje er ei SI-eining.

Sidan døgnet ikkje lengre er knytt til sola, blir det med ujamne mellomrom lagt inn skotsekund for å halde døgnet i takt med gongen til sola over himmelen.

Månad 
Ein månad er mellom 28 og 31 døgn.

Kvartal 
Eit kvartal er tre månader.

Tertial 
Eit tertial er fire månader.

År 
Eit år er den tida jorda nytter på éit omløp rundt sola.
Anomalistisk år = Jorda si omløpstid om Sola i tilhøve til perihel, 365 døgn 6 timar 13 minutt og 53,01 sekund = 365,2596 døgn.
Tropisk år = Sola si omløpstid i tilhøve til vårjamdøgnspunkt = 365 døgn 5 timar 48 minutt og 45 sekund = 365,2421875 middelsol-døgn (epoke J2000.0).
Siderisk år (stjerneår) = Sola si omløpstid i tilhøve til stjernene = 365 døgn 6 timar 9 minutt og 9,54 sekundar = 365,2564 døgn.

Desennium 
Eit desennium er 10 år.

Sekel 
Eit sekel er 100 år.

Millennium 
Eit millennium er 1000 år.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tidsenheter» frå ,  den 17. november 2013.
Tierce

Tierce er ei gammal britisk måleining for volum. Han er lik 1/3 pipe eller 42 wine gallons (US gallons), som vil sei 159 liter.

Kjelder 
Tierce. (2009, 15. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/tierce.

Måleiningar for volum
Gamle måleiningar
Toise

Toise er ei gammal fransk måleining for lengd lik 1,949 meter. Han var delt i 6 pieds (fot) og 12 pouces (tommar) eller 12 lignes (strekar). Den franske standarden for lengd på 1600- og 1700-talet, Toise du Chatelet, var målt inn i trappa på festningstårnet Grand Chatelet i Paris, men var ved slutten av 1700-talet så nedslite og rusta at han vart erstatta av den nye normalen Toise de Perou. Denne vart brukt ved gradmålinga som vart lagt til grunn for avgjersla av arkivmeteren i 1799. I ein overgangsperiode (1812–39), der dei gamle einingane vart tilordna dei metriske, var ein toise sett lik 2 meter.

Kjelder 
Toise. (2009, 15. februar). I Store norske leksikon. Henta 16. november 2013 frå http://snl.no/toise.

Måleiningar for lengd
Vitskap og teknologi i Frankrike
Gamle måleiningar