alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Bharati Mukherjee

Bharati Mukherjee () er ein indisk-amerikansk forfattar og professor i engelsk. I verka sine tek ho særleg for seg spørsmåla indiske kvinner møter når dei flytter til Vesten.

Mukherjee blei fødd i Calcutta i den indiske delstaten Vest-Bengal. Familien var velståande, og ho fortsette si indiske universitetsutdanning i USA og Canada. Der trefte ho den kanadiske forfattaren Clark Blaise som ho gifta seg med i 1963. Dei har to ungar, og har skrive to bøker saman.

Det mest kjende verket til Bharati Mukherjee er romanen Jasmine frå 1989, der ei ung kvinne frå India går gjennom mange omstillingar før ho slår seg ned som mor i ein amerikansk lappeteppefamilie.

Forfattaren er i dag tilsett ved Berkeley-universitetet i California.

Verkliste 

 1972: The Tiger's Daughter
 1975: Wife
 1977: Days and Nights in Calcutta (reiseskildring, med Clark Blaise)
 1985: Darkness (noveller)
 1987: The Sorrow and the Terror: The Haunting Legacy of the Air India Tragedy (med Clark Blaise)
 1988: The Middleman and Other Stories (noveller)
 1989: Jasmine
 1993: The Holder of the World 
 1997: Leave It to Me
 2002: Desirable Daughters 
 2004: The Tree Bride: A Novel

Mukherjee, Bharati
Mukherjee, Bharati
Mukherjee, Bharati
Mukherjee, Bharati
Arne Gallis

Arne Gallis (), var ein norsk språkforskar født i Andebu. Han jobba som førstebibliotekar ved Universitetsbiblioteket i Oslo 1951–1957 og blei dosent i slaviske språk ved Universitetet i Oslo i 1957. Han var professor i slaviske språk på Universitetet i Oslo frå 1967–1975. I tillegg til å gi ut vitskaplege verk dreiv han med omsetting av bøker til bokmål og nynorsk, mellom anna Dr. Zhivago av Boris Pasternak frå russisk og fleire bøker av Ivo Andrić frå serbokroatisk.

Verksliste (ikkje komplett) 
 Bygdeborger i Andebu. I: Vestfoldminne II (1927-31): s. 372-379.
 Romania: dets hovedproblemer i dag på historisk grunn (1940)
 Nynorsk bokliste band 4 for 1926–1935 (1942)
 Lærebok i russisk : for begynnere (1945)
 Études sur la comparaison slave : la syntaxe de la comparaison d'inégalité en vieux-slave ecclésiastique et dans les autres dialectes slaves méridionaux du moyen age (1946)
 Jugoslavia-Norge, en bibliografi (1953)
 The syntax of relative clauses in Serbo-Croatian : viewed on a historical basis (1956)
 Zum Gebrauch von da + Präsens versus Infinitiv beim Futurum I im Serbokroatischen : Untersuchungen über die «Koreni» von Dobrica Cosic (1970)
 Kulturliv på Balkan: utvalgte artikler (1978)
 Andebu bygdebok (1975–1983) (redaktør)
 Fra Vestfold til Balkan: en språkmann minnes (1991) (sjølvbiografi)

Norske språkforskarar
Andebu
Folk frå Sandefjord
Kim Småge

Kim Småge (), eigentleg namn Anne Karin Thorshus, er ein norsk forfattar, frilansjournalist og tekstforfattar. Ho er utdanna cand.mag. ved Universitetet i Trondheim med faga norsk, engelsk og geografi. Ho er òg utdanna instruktør i Norges Dykkeforbund. Debuterte som forfattar under namnet Kim Småge i 1983. Småge var den første i Noreg som vart omtala som «krimdronning», og ho vert rekna som ein av grunnleggjarane for den feministiske krimbølgja i Noreg.

Gjennomgangsfigur i mange av kriminalromanane hennar er politibetjent Anne-Kin Halvorsen. Bøkene refererer ofte til eit felles univers rundt Trondheim politikammer som Småge deler med forfattarane Fredrik Skagen, Idar Lind og Anne Birkefeldt Ragde.

Utgjevingar 
 Nattdykk – Kriminalroman (1983)
 Origo – Kriminalroman (1984)
 Kainan – Kriminalroman(1986)
 Figurene – Ungdomsbok (1986)
 Interrail – Ungdomsbok (1988)
 Lex Love – Roman (1991)
 Kvinnens lange arm – Noveller (1992)
 Sub rosa – Kriminalroman (1993)
 En kjernesunn død – Kriminalroman (1995)
 Containerkvinnen – Kriminalroman (1997)
 Medaljen – Lettlestbok for psykisk utviklingshemma (1997)
 Koksbiter og trollsplint – Roman (1999)
 Solefall – Kriminalroman (2002)
 Dobbeltmann – Kriminalroman (2004)
 Dameroman m/menn – Dameroman (2016)

Prisar 
 Rivertonprisen 1983, for Nattdykk
 Beste ungdomsroman 1986, for Figurene
 Språklig samlings litteraturpris 1990
 Glassnøkkelen 1993, for Sub Rosa
 Palle Rosenkrantz-prisen 1998, for En kjernesunn død

Norske forfattarar
Norske kriminalforfattarar
Folk frå Trondheim
Vinnarar av Rivertonprisen
Vinnarar av Glassnøkkelen
Sigrun Krokvik

Sigrun Krokvik, eigentleg namn Sigrun Karin Christiansen, () er ein norsk forfattar. Den første romanen ho skreiv, den psykologiske thrilleren Bortreist på ubestemt tid, vekte stor merksemd tidleg på 1970-talet. Boka vart halden fram som ei oppattnying av den norske kriminallitteraturen. Boka vart filmatisert av Pål Bang-Hansen i 1974, og også filmen er rekna som eit sentralt verk blant norske kriminalfilmar. Krokvik har berre gjeve ut to romanar.

Utgjevingar 
 Bortreist på ubestemt tid – kriminalroman (1972)
 Kikkeren – kriminalroman (1973)

Prisar 
 Rivertonprisen 1972, for Bortreist på ubestemt tid

Norske forfattarar
Norske kriminalforfattarar
Vinnarar av Rivertonprisen
Skog

Ein skog (au kalla skau i mange austlandsmål) er eit område dekt med tre. Mindre tredekte område i eit elles ope landskap blir kalla lund eller holt. Ein vill og uframkomeleg skog kan kallast jungel, eit omgrep som også i stor grad er blitt nytta om tropisk regnskog.

Definisjon av skog 
Knut Skinnemoen har formulert denne definisjonen av skog:

Skog er eit område der det veks tre, og som elles oppfyller følgjande krav:
 Trea må kunne nå ei viss høgd. Denne høgda er ikkje fast, men ved definisjon av fjellskoggrensa er ho foreslått sett til 3 meter.
 Trea må stå så tett at dei gjensidig påverkar kvarandre. Ved definisjon av fjellskoggrensa er minsteavstanden i skog sett til 30 meter.
 Det tresette arealet må ha ein viss storleik, i det minste så stor at tresamfunnet er skikka til varig produksjon av trevyrke.
 Tettleik og areal må til saman gje opphav til eit skogklima som skil seg frå klimaet i området utanom skogen (i «omgivelsene»).
Etter § 2 i den norske Skogbrukslova er skogsmark etter lova grunn som er skogproduserande, eller som etter ei samla vurdering er best eigna for skogproduksjon, og som ikkje er nytta til andre formål.

Skogøkologi 
Skogen høyrer heime i område der nedbøren er større enn fordampinga. Viss det på eit gitt område med klimatiske føresetnader for skogdanning på ei tid råder ein annan vegetasjonstype, anten på grunn av brann eller menneskeleg aktivitet, vil trea ved den store høgda si og dei vide kronene sine skygge ut annan vegetasjon, sånn at skogen blir klimakssamfunn.

Globalt skil vi gjerne mellom eviggrøn tropisk regnskog, temperert regnskog, bladfellande temperert lauvskog og nordlege (boreale) barskogar. Innanfor desse hovudøkosystema finst det mange undergrupper.

I eit skogøkosystem av nordisk type delar ein gjerne skogen inn i fire sjikt: 
 Tresjiktet
 Busksjiktet
 Feltsjiktet, beståande av gras, urter og lyng
 Botnsjiktet, beståande av mosar, lav og krypande urter

Det er fyrst og fremst feltsjiktet som brukast som kjennemerke for dei økologiske tilhøva. Det karakteriserer fuktforholda, næringstilstanden og lysforholda. Ved klassifiseringa brukast lister med karakteristiske artar, såkalla indikatorartar. 

Av dei opphavlege skogane i verda er det berre dei tropiske regnskogane som over større område har bevart den naturlege artssamansettinga og dermed kan kallast urskogar. Av dei andre skogtypane finst det i dag berre mindre urskogsområde, anten som eit resultat av freding eller fordi dei hittil har vore utilgjengelege for økonomisk utnytting. Skogane har vore i tilbakegang heilt sidan steinalderen på grunn av avskoging for beiting og oppdyrking. Dei boreale barskogane har ikkje minka i omfang i like stor grad som dei andre, men moderne skogsdrift har gjennom flatehogst og planting påverka den naturlege artssamansettinga sterkt i retning av einsarta og einsaldra bestand.

Sjå au 
 Skogane i Noreg

Kjelder 
 Knut Skinnemoen: Skogskjøtsel (Landbruksforlaget, 1969)
 Skogbrukslova

Bakgrunnsstoff 

 Ingvar Leiv Leknes: Skogen og livet der i notid og fortid 

 
Økologi
Økosystem
Michael Grundt Spang

Michael Grundt Spang () var ein norsk forfattar og journalist. Spang arbeida for Dagbladet og Verdens Gang. Han var særleg kjend som kriminaljournalist, kriminalforfattar og samfunnsdebattant. I dei mange bøkene og artiklane sine uttrykte han ei gjennomgåande konservativ og systemtru haldning til norsk rettspleie og kriminalomsorg. Boka Torgersen-saken var eit tilsvar til Jens Bjørneboe si bok Tilfellet Torgersen, der Bjørneboe argumenterte for at den drapsdømte Fredrik Fasting Torgersen hadde vorte utsett for justismord.

Spang sin roman Operasjon V for vanvidd vart filmatisert i 1970. Saman med Kjell Syversen vann han i 1981 Nordvisjonens tevling om beste manuskript for TV-krim. Dramaet vart filmatisert i 1984 av NRK som SK 917 har nettopp landet. I 1985 vart romanen Spionen dramatisert som høyrespelserie av NRK Radio.

Utgjevingar 
 Den ukjente morder – sakprosa (1965)
 En morder går løs – kriminalroman (1966)
 Operasjon V for vanvidd – kriminalroman (1968)
 Malkersaken – kriminalroman (1969) (saman med Arild Feldborg)
 Justismordet – kriminalroman (1972)
 Torgersensaken – sakprosa (1973)
 Aksjon Ullersmo – kriminalroman (1975)
 Du står ved stupet – kriminalroman (1980)
 Spionen – kriminalroman (1982)
 Spionen som lengtet hjem – kriminalroman (1985)
 Treholtsaken: Hva skjedde? – sakprosa (1986)

Prisar 
 Rivertonprisen 1985, for Spionen som lengtet hjem

Norske forfattarar
Norske journalistar
Norske kriminalforfattarar
Folk frå Mandal
Vinnarar av Rivertonprisen
Heitåsen

Heitåsen er ein ås i Nittedal kommune.

Bakgrunnsstoff 
 hvor.no  - Heitåsen vist på kartet åt hvor.no

Åsar i Noreg
Fredrik Skagen

Fredrik Skagen ()var ein norsk forfattar. Han er tidlegare bibliotekar og universitetsbibliotekar ved NTH. Skagen debuterte som forfattar i 1968. Han er ein av dei mest produktive, mest omsette og mest prisbelønna kriminalforfattarar i Noreg.

Skagen skapte i 1987 tildels sterk debatt med boka Purpurhjertene, som gav seg ut for å vera ei dokumentarisk attforteljing av ein nordmann sine opplevingar som amerikansk soldat i Vietnam. Boka vann forlaget Cappelen si tevling om beste dokumentarroman, men vart «omdefinert» til roman då det vart klårt at forfatteren var gjort til offer for ein svindel.

Mange av Skagens bøker inneheld referansar til eit felles univers rundt Trondheim politikammer som han deler med forfattarane Kim Småge, Idar Lind og Anne Birkefeldt Ragde.

Utgjevingar 
 Jakten etter Auriga – Roman (1968)
 Jeg vet en deilig have – Roman (1970)
 Papirkrigen – Roman(1973)
 Ulvene – Kriminalroman (1978)
 Forræderen – Kriminalroman (1979)
 Alt står bra til med nordmennene – Noveller (1980)
 Kortslutning – Kriminalroman (1980) 
 Viktor! Viktor! – Kriminalroman (1982)
 Fritt fall – Kriminalroman (1983)
 Tigertimen – Kriminalroman (1984)
 Voldtatt – Roman (1985)
 Døden i Capelulo – Kriminalroman (1986)
 Purpurhjertene – Roman (1987)
 Menneskejegeren – Kriminalroman (1988)
 Alte Kameraden – Kriminalroman (1990)
 Pelle Maradona – Barnebok (1990)
 Landskap med kulehull – Kriminalroman (1991)
 Å drepe en sangfugl – Noveller (1992)
 Otto og røverne – Barnebok (1992)
 Nemesis – Kriminalroman (1993)
 Når sant skal sies – Ordbok (1993)
 Dødelig madonna – Kriminalroman (1993) (Saman med Gunnar Staalesen)
 Skrik – Kriminalroman (1994)
 Nattsug – Kriminalroman (1995)
 Rekyl – Kriminalroman (1996)
 Blackout – Kriminalroman (1998)
 Drømmen om Marilyn – Roman (1998)
 Blomster og blod – Kriminalroman (2000)
 Blitz – Kriminalroman (2001)
 Fri som fuglen – Kriminalroman (2002)
 En by som ingen ainnen: Trondheim og jeg siden 1936 – Memoar/Dokumentar (2004)
 God natt, elskede – Kriminalroman (2007)

Prisar 
 Rivertonprisen 1980, for Kortslutning
 Cappelenprisen 1986
 Palle Rosenkrantz-prisen 1986, for Viktor! Viktor!
 Bokhandlerprisen 1987, for Purpurhjertene
 Glassnøkkelen 1996, for Nattsug

Kjelder 

Norske forfattarar
Norske kriminalforfattarar
Folk frå Trondheim
Vinnarar av Rivertonprisen
Vinnarar av Cappelenprisen
Vinnarar av Bokhandlarprisen
Vinnarar av Glassnøkkelen
Arild Rypdal

Arild Rypdal () er ein norsk forfattar og tidlegare lufthamnsjef ved Ålesund lufthamn, Vigra. Rypdal er utdanna flygar og ingeniør. Han debuterte som forfattar i 1991 med spaningsromanen Hexagon.

Rypdal sine romanheltar arbeider for britiske MI6. Inspirasjonen skal han ha fått som ung gut under andre verdskrigen. Familien måtte rømma til Storbritannia i 1941, og far til Rypdal arbeidde resten av krigen for Secret Intelligence Service - seinare kjent som MI6.

Utgjevingar 
 Hexagon – Spaningsroman (1991)
 Orakel – Spaningsroman (1992)
 Grønn desember – Spaningsroman(1993)
 Kodene i Metrograd – Spaningsroman (1994)
 Djevelens stoff – Spaningsroman (1995)
 Drakon – Spaningsroman (1996)
 Guds brødre – Spaningsroman (1997)
 Himmelens villmenn – Spaningsroman (1998)
 Intermesso i Praha – Spaningsroman (1999)
 Dødens konsulent – Spaningsroman (2000)
 Triangelets herre – Spaningsroman (2001)

Prisar 
 Rivertonprisen 1992, for Orakel

Norske forfattarar
Norske kriminalforfattarar
Norske kriminalforfattarar
Folk frå Ålesund
Fødde i 1934
Vinnarar av Rivertonprisen
Morten Harry Olsen

Morten Harry Olsen () i Narvik), er ein norsk forfattar. Olsen har grunnfag i kriminologi frå Universitetet i Oslo og grunnfag i filosofi frå Universitetet i Tromsø. Han har hatt arbeid som ekspeditør, drosjesjåfør, nattportiér, journalist, omsetjar, kontorist, litteraturkritikar, forlagskonsulent og forlagsredaktør. Han har vore formann i Norsk Forfattersentrum (1989-1991), formann i arrangementskomitéen for Brageprisen (1991-1995) og nestformann i Den norske Forfatterforening (1997-1998). Frå 1988 til 1991 var han medlem av Den norske Forfatterforeningens litterære råd. I perioden 1992-1996 var han redaktør for Bokklubben krim og spenning. 

Olsen debuterte litterært i 1985 med novellesamlinga For alt hva vi er verdt, som vart påskjøna med Tarjei Vesaas' debutantpris. Fleire av bøkene hans har vekt betydeleg merksemd hjå kritikarane.

Utgjevingar 
 For alt hva vi er verdt – noveller (1985)
 Ganske enkelt sand – roman (1986)
 En dans til – roman (1988)
 Tråder – essays (1989)
 Mississippi – roman (1990)
 Syndenes forlatelse – kriminalroman (1991)
 Mannen som hatet duer – skuespill (1992)
 Begjærets pris – kriminalroman (1993)
 Tilfeldig utvalg – kriminalroman (1996)
 Naken for leseren, naken for Gud: et essay om romanen – litteraturkritikk (1997)
 Mord og galskap – roman (2000)
 Mississippi. neo – roman (2002)
 Størst av alt – roman (2004)

Prisar 
 Tarjei Vesaas' debutantpris 1985, for For alt hva vi er verdt
 Rivertonprisen 1993, for Begjærets pris
 Havmannprisen 2004, for Størst av alt

Bakgrunnsstoff 
 Morten Harry Olsens heimesider
 Kreativ Prosa v/Morten Harry Olsen

Norske forfattarar
Norske kriminalforfattarar
Norske skjønnlitterære debutantar i 1985
Folk frå Narvik
Vinnarar av Tarjei Vesaas' debutantpris
Vinnarar av Rivertonprisen
Anne Holt

Anne Holt () er ein norsk forfattar og advokat fødd i Larvik. Ho var justisminister i Thorbjørn Jagland si første regjering frå 25. november 1996 til 4. februar 1997, då ho måtte gå av pga. sjukdom. Anne Holt er utdanna cand.jur. ved Universitetet i Bergen i 1986. Ho var tilsett som programsekretær i NRK 1984–1988 og 1990–1991. I perioden 1988–1990 var ho politifullmektig ved Oslo politikammer. Holt debuterte som forfattar i 1993. Ho var president i Rivertonklubben 2001–2003. To av bøkene hennar er filmatiserte, Blind gudinne og Salige er de som tørster, begge i 1997. Regissør for begge filmane var Karl Jørgen Kiønig. Boka Død joker er dramatisert for radio.

Anne Holt er særleg kjend for dei realistiske politiromanane sine om den lesbiske politibetjenten Hanne Wilhelmsen. Ho vert rekna som ein av dei viktigaste forfattarane av feministisk kriminallitteratur i Noreg.

Utgjevingar 
 Blind Gudinne – Kriminalroman (1993)
 Salige er de som tørster – Kriminalroman (1994)
 Demonens død – Kriminalroman(1995)
 Mea culpa – Roman (1997)
 Løvens gap – Kriminalroman (1997) (Saman med Berit Reiss-Andersen)
 I hjertet av VM – Fotballbok (1998)
 Død joker – Kriminalroman (1999)
 Bernhard Pinkertons store oppdrag – Barnebok (1999) (Saman med illustratøren Pjotr Sapegin)
 Uten ekko – Kriminalroman (2000) (Saman med Berit Reiss-Andersen)
 Det som er mitt – Kriminalroman (2001)
 Sannheten bortenfor – Kriminalroman (2003)
 Det som aldri skjer – Kriminalroman (2004)
 Presidentens valg – Spenningsroman (2006)
 1222 – Kriminalroman (2007)

 Pengemannen – kriminalroman (2009)  
 Mai-Britt, Mars-Britt og campingvogna – barnebok (2010). Illustrert av Anne G. Holt.
 Flimmer – kriminalroman (2010) saman med broren, Even Holt
 Mai-Britt, Mars-Britt og mopsen Muntermor – barnebok (2011). Illustrert av Anne G. Holt.
 Skyggedød – kriminalroman (2012) 
 Sudden death – kriminalroman (2014) saman med Even Holt
 Offline – kriminalroman (2015) 
 I støv og aske – kriminalroman (2016) 
 Furet/værbitt – kriminalroman (2019) 
 Mandela-effekten – kriminalroman (2020) 
 Det ellevte manus – kriminalroman (2021)

Prisar 
 Rivertonprisen 1994, for Salige er de som tørster
 Bokhandlerprisen 1995, for Demonens død
 Cappelenprisen 2001

Norske forfattarar
Norske kriminalforfattarar
Norske juristar
Folk frå Larvik
Vinnarar av Rivertonprisen
Vinnarar av Cappelenprisen
Evenkisk

Evenkisk er det største av dei nordlege tungusiske språka. Det blir snakka av evenkar i Russland, Mongolia og Kina. 

Det grunnleggjande ordforrådet har mykje til felles med mongolske og tyrkiske språk, noko som tyder på eit nært slekskap. Det finst store dialektforskjellar og språket blir delt opp i tre store grupper; nordlege, sørlege og austlege dialektar.

Det evenkiske skriftspråket blei til seint i 1920-åra, som del av den sovjetiske språkpolitikken.

Kjelder

tungusiske språk
språk i Russland
språk i Mongolia
språk i Kina
Menstruasjon

Menstruasjon, mensen, det månadlege, tante raud osb. er nemingar brukte om ei blødning frå vagina som dei fleste kvinner i fruktbar alder har om lag ein gong i månaden (gjennomsnittleg kvar 28. dag). Blødninga er eigentleg ei utsondring av både blod og slimhinnerestar.

Menstruasjonssyklusen er ein fysiologisk syklus som er styrt av kjønnshormon og er ein naudsynt prosess for reproduksjon. Store apar, som sjimpansar og orangutangar, har også menstruasjonssyklusar, men hjå dei fleste andre pattedyra finn vi i staden østrus-syklus. Denne artikkelen handlar hovudsakleg om menstruasjon hjå menneske.

Syklusen tek til ved at kvinnekroppen frigjev ei eggcelle (somme gonger fleire) frå eggstokkane, noko som blir kalla eggløysing. Medan egget vandrar ned eggleiaren bygger det seg opp ei slimhinne i livmora. Viss egget blir befrukta vil det slå seg til ro der og veksa. Viss det ikkje skjer noka befrukting vil kroppen skilja ut livmorsslimhinna, som kjem ut saman med blod som menstruasjon. Dersom menstruasjonen uteblir reknar ein det gjerne som eit teikn på at ein er blitt gravid, sjølv om det ikkje alltid treng vera det. 

Menstruasjonen tek til under puberteten til normalt fruktbare kvinner ein stad mellom åtte og seksten års alder, men i gjennomsnitt i tolvårsalderen. Den første menstruasjonen blir feira i mange kulturar med ein overgangsseremoni. Etter overgangsalderen, typisk mellom 45 og 55 års alder, sluttar kvinner å menstruera og kan dermed ikkje lenger få barn. Også denne overgangen er viktig i mange kulturar, til dømes kan kvinner ha friare reglar for kva som er sømeleg klesdrakt.

Sjå òg
Menstruasjonsbind

Kjelder 

Gynekologi
Formeiring
Finlandia

Finlandia er eit symfonisk dikt av Jean Sibelius. Den første versjonen vart skriven i 1899, og vart revidert i 1900.  Stykket vart komponert for å styrke patriotiske kjensler og for å mobilisere opposisjonen for fridom for Finland mot styret frå det russiske tsar-dømet.

Den siste hymnen av Finlandia vart seinare utgangspunkt for Finlandia hymnen.

Melodien til Finlandia vart i 1967 nytta som nasjonalsong for Biafra, Land of the Rising Sun. Han har òg vore melodi til salmesong i fleire land til dømes i England for den kristne salmen Be Still, My Soul.

Finlandiahymnen 

Dette er teksten Veikko Antero Koskenniemi sette til hymnen i 1941, og som vert nytta i Finland i dag.

Bakgrunnsstoff
  "Be Still My Soul" The Cyber Hymnal 

symfoniske dikt
Jean Sibelius
Gujarati

Gujarati er eit språk som stammar frå staten Gujarat vest i India.  Det er eit indoeuropeisk språk i den indoariske familien og er med sine 46 millionar talarar det 22. mest tala språket i verda. Gujarati var morsmålet til mellom anna Mahatma Gandhi, «far til India», og Mohammed Ali Jinnah, «far til Pakistan».

Den gujaratiske skrifttradisjonen går tilbake til 1100-talet. Gujarati blir ikkje skrive med devanagariskrift, men med ei eiga skrift, som er avleidd frå dette. Gujarati blir skrive utan den øvre tverrbjelken som vi finn i devanagari, slik at devanagari-bokstaven for g, ग, blir skriven som ગ utan tverrbjelke i gujarati.

Språket har tre kjønn, til forskjell frå hindi, som berre har to. Det har også tre kasus for substantiv.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 
 Encyclopaedia Britannica

Indoariske språk
Språk i India
Språk i Tanzania
Språk i Kenya
Språk i Pakistan
Språk i Storbritannia
Språk i USA
Einskildspråk
Mystikk

Mystikk (av gresk μυστικός mystikos «som høyrer til mysteria», «løyndomsfull») er ein religiøs term for ein personleg, åndeleg relasjon til det guddommelege.

Mystikk finst i alle dei teistiske verdsreligionane jødedom, kristendom og islam. Ettersom mystikaren meiner å ha ei direkte røynsle av Gud, utanom skriftene og dei religiøse institusjonane, kjem mystikarar i blant i konflikt med dei etablerte institusjonane i sin religion. 

Det er to hovudretningar i mystikken: den ekstatiske og den kontemplative. Ein kan òg skilje mellom indre mystikk og naturmystikk; den siste har drag av panteisme, eller panenteisme.
 
Det er gjort ulike forsøk på å definere og beskrive den mystiske erfaringa, til dømes skil den svenske erkebiskopen Nathan Söderblom mellom personlegdoms- og uendelegdomsmystikk. Han meiner dermed ein varierande grad av av opplevd distanse mellom personen og det guddommelege. I blant skil ein au ut mellom anna spekulativ mystikk og praktisk mystikk. 

Det er ikkje vanleg å rekne omvendinga av Paulus, som er omtalt i apostelgjerningane i det nye testamentet, som eit døme på kristen mystikk, men Albert Schweitzer ser i si bok The mysticism of Paul the Apostle (1931) hendinga som ei sentral mystisk røynsle. 

Jødisk mystikk blir kalla kabbala. Islams fremste mystiske tradisjon er sufismen.

Sjå au 
 Mystikarane i religionane

Religion og livssyn
Ord av gresk opphav
Enare

Enare (finsk Inari, svensk Enare, nordsamisk Anár, enaresamisk Aanaar og skoltesamisk Aanar) er ein kommune i Finland, i Lapplands län. Kommunen sitt innbyggjartal er 6 799 og flatevidda er 17 321 kvadratkilometer, av dei er 2 148,5 kvadratkilometer vatn. Breddegraden er 69°N, 28°Ø.

Enare er etter flatevidda den største kommunen i Finland. Enare sjø (fi. Inarijärvi, svensk Enare träsk) er den største sjøen i Lapplands len (1 102 km²). Enare er den einaste firespråklege kommunen i Finland, i tillegg til finsk er kommunen nord- enare- og skoltesamisk.

Den største tettstaden i Enare er Ivalo (enares. Avveel, nords. Avvil, skoltes. Âˊvvel).

Tettstader 

Enare, Ivalo, Kaamanen, Kirkonkylä, Kultala, Kyrö, Muddusjärvi, Näätämö, Paadar, Paatsjoki, Saariselkä, Sevettijärvi

Historie 

Enare fekk vegsamband i 1929, då Ishavsvegen frå Sodankylä til Petsamo vart opna.

Venskapskommunar 

 Noreg: Sør-Varanger
 Russland: Petsjenga

Bakgrunnsstoff 

 Nettstaden til Enare kommune

Kommunar i Lappland
Samiske kommunar
Biafra

Biafra var ein kortliva sjølvstendig stat i Vest-Afrika. Han var danna av Aust-regionen i Nigeria og utropt den 30. mai 1967 med Enugo som hovudstad. Biafra hadde 14 millionar innbyggjarar, hovudparten var kristne iboar. Berre få andre land godtok statsdanninga.

Nigeria aksepterte ikkje sjølvstendeerklæringa, og prøvde gjennom Biafrakrigen å ta landet tilbake. Etter fleire år med harde kampar lukkast dei, og Biafra slutta å eksistera den 15. januar 1970 då dei stridande styrkane der kapitulerte.

Vest-Afrika
Tidlegare land i Afrika
Nigeriansk historie