alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Silafjella

Silafjella (italiensk La Sila) er eit fjellplatå og ein historisk region i Calabria, sør i Italia. Han ligg i provinsane Crotone, Cosenza og Catanzaro. Fjella er delt inn (frå nord til sør) i Sila Greca, Sila Grande og Sila Piccola. Dei høgaste toppane er Botte Donato (1 928 m) i Sila Grande, og Monte Gariglione (1 764 m) i Sila Piccola.

Silafjella er ein del av Sila nasjonalpark, eller Parco Nazionale della Sila, som vart oppretta i 2002.

Historie 
Dei første kjende busetjarane på Silaplatået var folket som utgjorde Brutium, ei gamal stamme av gjetarar og bønder. Etter øydelegginga av Sybaris i 510 f.Kr. fekk Roma meir påverknad over Calabria, inkludert Sila. Seinare vart området okkupert av austgotarar, austromarar og frå 1000-talet italo-normannarar. Sistnemnde oppretta fleire kloster i området, som Matina av San Marco Argentano, Sambucina ved Luzzi og Florensekloster ved San Giovanni in Fiore, grunnlagd av Joachim av Fiore.

I 1448-1535 slo emigrantar frå Albania seg ned i området mot Det joniske havet og danna samfunnet som vert kalla Sila Greca («Gresk Sila»). I dag er det 30 kommunar i Sila der albansk språk er bevart. 

Etter at området vart ein del av Italia på 1800-talet vart Sila ein base for røvarar. Området vart svært isolert om vinteren og nye vegar vart bygd for å betre dette, inkludert vegen Paola-Cosenza-Crotone og fjelljernbanar som Cosenza-Camigliatello Silano-San Giovanni in Fiore og Paola-Cosenza .

I dag er det aukande grad av turisme i området.

Bakgrunnsstoff 
Sila nasjonalpark 
Sila Calabria

Kjelde 

Calabria
Fjellkjeder i Italia
Valentinsdagen

Valentinsdagen den 14. februar er ein festdag for romantisk kjærleik. Han blir markert ved at ein gjev gåver, helsingar eller romantiske opplevingar til den ein elskar eller berre vil flørta litt med.

Bakgrunn 
Den kristne feiringa av dagen kan ha røter i romersk feiring av gudinna Juno som representerte kvinner og ekteskap (14. februar), og starten på lupercaliafestivalen, ein fruktbarheitsfest som byrja 15. februar. Pave Gelasius I la ned forbod mot å feira lupercalia seint på 400-talet. Det er fyrst på 1300-talet ein kjenner til at valentinsdagen vart feira som ei romantisk høgtid i Frankrike og England.

Valentinsdagen er knytt til heilage Valentin. Valentin vart fengsla etter at den romerske keisaren Claudius truga med fengsel og dødsstraff for dei som ikkje avsverga seg kristendommen. Valentin ville ikkje avsverge si gudstru, og difor vart han steina til døde i år 273. Før Valentin vart drepen, skreiv han eit brev til si kjære Julia og bad henne om å halde seg til Gud. Han underteikna med «… frå din Valentin».

Tradisjonar 
Mange sender postkort til kjærasten sin denne dagen, og Posten har arbeidd for å innføre denne tradisjonen i Noreg.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Februar
Merkedagar
Kjærleik
Sibillinifjella

Sibillinifjella er ei fjellkjede i Italia og utgjer ein del av Dei sentrale Appenninane. Ho ligg mellom austlege område av Umbria og Marche, og består nesten utelukkande av kalkstein som vart danna frå 100 til 50 millionar år sidan. Dei fleste fjelltoppane er over 2000 meter og den høgaste er Monte Vettore på 2 476 m.

Sidan 1993 har området vore ein del av nasjonalparken Parco Nazionale dei Monti Sibillini 

Topografien er dominert av U-dalar og nedsenkingar danna av isbrear. Det er òg enkelte karstformasjonar.

Kjelder 

 

Appenninane
Fjellkjeder i Italia
Vantnål

Ei vantnål vert brukt til å feste og stramme vant i eldre båtar. I tradisjonelle bruksbåtar har ho særleg vore brukt på Midt- og Nordvestlandet.

Vantnåla er ei trestikke med hol i. Vantet vert tredd gjennom holet og festa til nåla med eit stikk. I esinga på båten er ei toglykkje, ei urve, festa med ein jarnkrampe. Vantnåla vert tredd gjennom urva og lagd parallell med vantet. På vantet er tredd ein holk. Denne vert tredd nedover vantnålspissen og låser denne til vantet. Holken er helst ein hornring. Det har òg vore brukt togringar, til dømes tyrkerknop..

Vantnåla gjer at vantet svært raskt kan løysast frå båten. I naudsituasjonar har mastra kunna vorte holkestøytt. Det vil seie at holken har vorte dregen av vantnåla, som vert smett laus frå urva. Og så kan mastr og segl styrtast på havet.

Vantneler egnar seg godt til å stramme inn vant av hamp når dei har vorte slakke i tørt ver. Vanta må òg kunne strammast og slakkast på ein enkel måte, slik det vart gjort når dei gamle sunnmørsbåtane vende. Mastra vart då halla mot vinden.

Dette vantfestet har og vorte nytta utanlands, til dømes i Austersjøen.

Kjelder 
 Øystein Færøyvik: Vestlandsbåtar, Grøndahl, 1987.

Trebåt
Treting
Rigg og segl
NetLander

Ein NetLander er eit landingsfarty konstruert for landing på Mars. CNES (Den franske romfartsorganisasjonen) og ESA (Den europeiske romfartsorganisasjonen) hadde planar om å i år 2007 eller år 2009 senda opp eit banefartøy og fire små «netlandarar». Netlandarane skulle landa på fire forskjellige plassar på Mars og hatt med seg mellom anna seismometer, bakkepenetrerande-radar, og dei første mikrofonane på marsoverflata. 

Landarane sitt oppdrag ville ha vore å ta bilete av landingsplassen og å utforska den indre strukturen og atmosfæren til Mars. Oppdraget til banefartøyet ville ha vore å ta bilete frå banen rundt Mars og senda tilbake informasjonen og bileta frå netlandarane.

CNES og ESA kansellerte ferda fordi prosjektet vart for dyrt; begge organisasjonane hadde allereie planar om å senda andre banefartøy og landarar i prosjekt som til dømes ExoMars.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «NetLander» frå ,  den 11. november 2007.

Bakgrunnsstoff 

Instrumenta 

Marssondar
Aorangaia Island

Aorangaia Island er ei øy på austkysten av regionen Northland på New Zealand. Ho har ei største høgde på 102 meter og ligg 21 km utanfor kysten til Nordøya.

Øyar på New Zealand
Kantonen Genève

Republikken og kantonen Gèneve (fr. République et Canton de Genève) er den vestlegaste av kantonane i Sveits. Kantonen er nesten omslutta av Frankrike, og grensar elles til kantonen Vaud i nord og Genfersjøen i nordaust. Som nokre andre sveitsiske kantonar, Ticino, Neuchâtel og Jura, kallar kantonen seg republikk i den sveitsiske konføderasjonen.

Språk og samfunn 
Heile 39,7% av innbyggarane i kantonen er utanlandske statsborgarar i 2011. Borgarar av 180 statar bur i denne mest internasjonale av alle kantonar i Sveits. Tre fjerdedelar av utlendingane kjem frå land i Sør-Europa. Både talemålet og skriftspråket i kantonen er fransk. Eit fleirtal av innbyggarane er romersk-katolske, noko som kjem av stor innvandring frå fjellregionane i Sveits og frå Italia i det siste hundreåret. Historisk var protestantismen den dominerande religionsforma i kantonen. Sidan tidleg 1900-tal har kyrkjelivet i Genève vore sterkast påverka av fransk kristenliv.

Kommunar 
Kantonen Genève består av 45 kommunar. Den største kommunen i kantonen er byen Genève. Elleve andre kommunar har over 10 000 innbyggarar, dei er Carouge, Chêne-Bougeries, Lancy, Le Grand-Saconnex, Meyrin, Onex, Plan-les-Ouates, Thônex, Vernier, Versoix og Veyrier.

Historie 
Byen Genève er frå romartida. På 400-talet vart byen hovudstad i Burgund. Etter det burgundiske riket braut saman, vart Genève i 1032 ein del av det tysk-romerske riket og kom i 1156 under fyrstebiskopen av Genève. Etter den protestantiske reformasjonen fekk byen riksfridom og vart frå 1533 rekna som ein sjølvstendig byrepublikk. Genève var i tida 1526-36 med i det sveitsiske eidsforbundet, der det kom med att i 1584.

Inspirert av den franske revolusjonen gjorde mellomstanden opprør i 1793, året etter vart ein demokratisk konstitusjon innført. Frankrike annekterte byrepublikken i 1798 og og la elles til landområda i kring byen, då det danna departementet Léman. Etter Napoleon var overvunnen, fekk republikken Genève sjølvstende. Året deretter, 1815, vart byen sveitsisk og hovudstad i den nydanna kantonen med same namnet.

Bakgrunnsstoff 

 Denne artikkelen bygger på «Canton of Genèva» frå , den 13. oktober 2011. 
 

 
Geneve
Kohukohu

Kohukohu er ein historisk busetnad ved Hokianga Harbour i regionen Northland på Nordøya på New Zealand. Han var ein av dei første europeiske busetnadane på New Zealand. Innbyggjartalet ved folketeljinga i 2006 var  186, ein nedgang frå 222 ved teljinga i 1996.

Kohukohu ligg på nordsida av hamna, der ho deler seg i to elver, Mangamuka som forgreinar seg innover i landet mot nordaust, og Waihou som går mot aust forbi Mangungu, Horeke og Rangiahua.

Der hamna deler seg, er det ei lita øy kalla Motiti. Øya vart måla av Augustus Earle, den første europeiske kunstnaren som kom til området. Han budde fleire månadar på New Zealand, og vitja Hokianga i 1827.

Tidleg historie 
Etter overleveringar frå iwien Te Tai Tokerau, vitja Kupe området kring år 925, før han drog attende til Hawaiiki. Han vart sinna over at maten han fekk ikkje var nok koka i ein hangi (jordomn), og han forbanna dei som var ansvarlege for det ved å bruka ordet «kohu». Slik skal namnet Kohukohu ha oppstått. 

I 1819 kom den første europearen ein veit om til Hokianga Harbour, og i 1830-åra var Kohukohu hjarta i tømmerindustrien på New Zealand.

Kohukohu var ein viktig trelastby i nesten 100 år, og det største handelssenteret nord for hamna. I 1900 hadde busetnaden eit innbyggjartal på over 1 000.

Bakgrunnsstoff 
 Heimeside til Kohukohu

Busetnader i Northland
Kantonen Zug

Zug er ein av kantonane i Sveits. Han ligg i det sentrale Sveits. Kantonen har eit areal på 239 km², og hadde 114 711 innbyggarar i 2009. Hovudstaden i kantonen er byen Zug.

Geografi 
Zug grensar til kantonane Zürich i nord, Schwyz i sør, og Luzern og Aargau i vest. Landskapet er dominert av åsar og langstrakte fjellryggar. 1 580 meter høge Wildspitz i fjellmassivet Rossberg er det høgste punktet i kantonen. Zugsjøen ligg for ein stor del i kantonen.

Språk og samfunnn 
Tysk er skriftspråk i kantonen, talemålet høyrer til den sveitsartyske dialekta. Om lag 22% av innbyggarane er utanlandske statsborgarar. 62% av folket er medlemmer av den romersk-katolske kyrkja, medan 18% soknar til protestantismen.

Kommunar 
Zug består av elleve kommunar: Baar, Cham, Hünenberg, Menzingen, Neuheim, Oberägeri, Risch, Steinhausen, Unterägeri, Walchwil og Zug.

Historie 
Den eldre historia til kantonen er praktisk talt identisk med hovudstaden Zug si. I 1798 danna kantonen ein del av Tellgau, ein slags stat i det indre av Sveits. Noko etter vart Zug eit av distrikta i den vidstrakte kantonen Waldstätten i republikken Helvetia. Kantonen Waldstätten bestod også av det som i dag er kantonen Schwyz, kantonen Luzern, Unterwalden og kantonen Uri.

Gjennom meklingsavtalen av 1803 fekk kantonen Zug atter sjølvstende som ein eigen kanton. Grunnlova av 1814 avskaffa opne forsamlingar (Landsgemeinde), som hadde eksistert i kantonen sidan 1376. I 1845 slutta kantonen Zug seg til det separatistiske Sonderbund og deltok i borgarkrigen i 1847. Denne enda med tap, og den sveitsiske konføderasjonen sørgde i 1848 for at dei resterande funksjonane med opne forsamlingar vart avskaffa. Både i 1848 og i 1874 røysta kantonen mot føderale grunnlover. Grunnlova for kantonen av 1876 vart endra i 1881, og erstatta av ei ny i 1894.

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «Kanton Zug» frå , den 10. august 2011.

Bakgrunnsstoff 

 Kantonen Zug si offisielle webside
Dei vestlege Alpane

Dei vestlege Alpane er den vestlege halvdelen av Alpane og vanlegvis vert grensa rekna for å gå ved Splügenpasset aust i Sveits. Nord for Splügenpasset dannar dei øvste delane av Rhinen grensa og sør for passet er det elva Liro og Comosjøen.

Dei vestlege Alpane inneheld dei høgaste fjella i Alpane og av dei høgaste i Europa og strekkjer seg frå Den franske rivieraen og går langs grensa av Frankrike og Italia, og vidare langs grensa mellom Italia og Sveits. Dei høgaste toppane i Dei vestlege Alpane er Mont Blanc med 4 808 meter over havet, Mont Blanc de Courmayeur 4 748 m, Dufourspitze 4 634 m og andre toppar i Monte Rosa-gruppa og Dom, 4 545 m. Den høgaste toppen i Dei austlege Alpane er Piz Bernina, 4 049 m.

Inndeling 
Dei vestlege Alpane vert vanlegvis delt inn etter geografi:
 Dei liguriske Alpane
 Dei maritime Alpane
 Dei cottiske Alpane
 Dauphiné-Alpane
 Dei graiiske Alpane
 Wallis-Alpane
 Bern-Alpane
 Dei lepontinske Alpane
 Glarus-Alpane
 Dei nordaustsveitsiske Alpane.

Sjå òg 
 Alpane
 Dei austlege Alpane

Alpane
Fjellkjeder i Alpane
Vestlege Alpane
Vestlege Alpane
Vestlege Alpane
Sarntaleralpane

Sarntaleralpane er ei fjellkjede i Sør-Tyrol i Italia, som er ein del av Dei sentrale Alpane. 

Ho grensar til Dolomittane i aust, Zillertal-alpane i nordaust, Stubaieralpane i nord, Ötztaleralpane i vest, Nonsberg-alpane i sørvest og Fiemme-alpane i sør. 

Den høgaste fjelltoppen er Hirzer Spitze på 2 781 moh. 

Andre fjelltoppar i Sarntaleralpane: 
 Penser Weißhorn (2705 m)
 Kassianspitze (2581 m)
 Tagewaldhorn (2708 m)
 Königsangerspitze (2439 m)
 Ifinger (2581 m)
 Rittner Horn (2260 m)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Sarntaler Alpen» frå ,  den 11. november 2007.  

Fjellkjeder i Alpane
Fjellkjeder i Italia
Sør-Tyrol
Brenta-massivet

Brenta-massivet er ei fjellkjede i Dei italienske Alpane og ein del av Dei sørlege kalksteinsalpane i provinsen Trento.

Brenta-massivet grensar til Ortleralpane i nord på andre sida av Nocedalen, og til Adamello-Presanella i vest på andre sida av Campo Carlo Magno-passet og elva Sarca. Fiemme-alpane ligg aust for Adigedalen.

Fjelltoppar 

Dei største fjelltoppane i Brenta-massivet er:

Fjellovergangar 

Dei største fjellovergangane i Brenta-massivet er:

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Brenta Group» frå ,  den 11. november 2007.  

Fjellkjeder i Alpane
Fjellkjeder i Italia
Lombardia
Fiemme-alpane

Fiemme-alpane (tysk Fleimstaler Alpen) er ei fjellkjede i Dei italienske Alpane og ein del av Dei sørlege kalksteinsalpane.  

Fiemme-alpane grensar til Dolomittane i aust, Vizentine-alpane i sør, Brenta-massivet og Nonsberg-alpane i vest og Sarntaleralpane i nord.

Fjelltoppar 
Dei høgaste fjelltoppane i Fiemme-Alpane er: 
 Cima d'Asta, 2847 m
 Torri di Latemar, 2814 m
 Cimon del Latemar, 2812 m
 Paion, 2800 m
 Torre Christomannos, 2800 m
 Schenon, 2800 m
 Cornon, 2781 m
 Cima Valsorda, 2762 m
 Cima di Cece, 2754 m
 Cima del Forcellone, 2719 m
 Corno Val d'Ega, 2713 m
 Cima Feudo, 2670 m
 Cima di Valbona, 2663 m
 Monte Colbricon, 2602 m
 Cima Lastè, 2682 m
 Cima del Pascolo, 2646 m
 Monte Stelle delle Sute, 2615 m
 Monte Cauriol, 2494 m
 Monte Croce, 2488 m
 Cima Scanaiol, 2467 m
 Cimon Rava, 2434 m
 Cima di Sette Selle, 2396 m
 Gronlait, 2381 m

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Alpes de Fiemme» frå ,  den 11. november 2007.  
 

Fjellkjeder i Alpane
Fjellkjeder i Italia
Vizentine-alpane

Vizentine-alpane (tysk Vizentiner Alpen) er ei fjellkjede i Dei italienske Alpane og ein del av Dei sørlege kalksteinsalpane. Ho er den sørlegaste fjellkjeda i Dei austlege Alpane. 

Gardasjøen ligg vest for fjellkjeda, medan Fiemme-alpane ligg i nord. I nordaust ligg Dolomittane

Fjelltoppar 
Dei høgaste toppane i Vizentine-alpane er:

 Cima Dodici, 2341 m
 Cima Portule, 2310 m
 Cima Carega, 2259 m
 Cima Palon, 2235 m
 Cima Posta, 2215 m
 Cima del Cherlòng, 2210 m
 Cima della Neve, 2157 m
 Becco di Filadonna, 2150 m
 Cima Mosca, 2141 m
 Col Santo, 2112 m
 Monte Ortigara, 2105 m
 Cima Mandriolo, 2051 m
 Monte Obante, 2020 m
 Monte Verena, 2015 m
 Monte Plische, 1991 m
 Guglie del Fumante, 1983 m
 Monte Zevola, 1976 m
 Monte Zugna, 1965 m
 Cima Tre Croci, 1939 m
 Monte Lozze, 1920 m

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Préalpes vicentines» frå ,  den 11. november 2007.  

Fjellkjeder i Alpane
Fjellkjeder i Italia
Lombardia
Half-Life

Half-Life (HL eller HL1) er eit futuristisk fyrstepersonsskytespel, laga av Valve Software, først utgjeve av Sierra Studios den 19. november 1998, for datamaskiner som køyrer Microsoft Windows. Den 14. november 2001 vart spelet gjeve ut til spelkonsollen Playstation 2. Half-Life brukar ein tungt modifisert utgåve av den første Quake-motoren.

I Half-Life spelar du som Gordon Freeman, ein nyleg uteksaminert teoretisk fysikar. I ein hemmeleg underjordisk amerikansk rakettbase ved namn Black Mesa, gjer ein forsøk på teleportering til andre verder. Når dette går gale må Freeman sjølv trå til for å stoppe ein utanomjordisk invasjon og redde sine medarbeidarar.

Half-Life har rekorden for mest selde dataspel innan si sjanger, med 8 millionar selde. Spelet vart opplevd som stort nybrottsarbeid, då det gjekk heilt bort ifrå filmsekvensar for å fortelje ei historie. I staden fokuserte ein på fyrstepersonsperspektivet til spelaren, som opplevde førehandsdefinerte sekvensar som området gjekk igjennom og datastyrte karakterar utførte.

Handling
Spelet sin handling blei opphavleg inspirert av videospela Doom, Quake (båe spel produsert av id Software) og Resident Evil (utgiven av Capcom), Stephen King si novelle The Mist, og ein episode av The Outer Limits kalla «The Borderland».

Utvidingar 
To utvidingar vart laga av selskapet Gearbox Software for dataversjonen: Half-Life: Opposing Force (1999) og Half-Life: Blue Shift (2001). 
Half-Life: Decay var ei anna utviding av Gearbox, utgjeven for å følgje med på PlayStation 2 utgåva av Half-Life.

I 1999 følgde Team Fortress Classic med i ei oppdatering til Half-Life. Dette var skapt av tilsette i Valve, som tidlegare hadde laga Team Fortress til Quake som hobby. Oppfølgjaren til TFC kom med The Orange Box i 2007.

I 2004 kom oppfølgjaren Half-Life 2, som vart særs godt motteken av kritikarar og publikum. Serien har fortsett i mindre episodar.

Modifikasjonar 
Valve oppfordra og hjelpte til for eit levande modifiseringsmiljø rundt dette spelet, og miljøet blomstra sterkt. Verktøy for å lage brett vart levert gratis med spelet sin CD. Valve gav også ut eit gratis verktøy for å utvikle programvare.

Liste av modifikasjonar til hl

Mottaking 
Half-Life sine mottakelse var overveldande positiv. Spelet har vunne over 50 Game of the Year-prisar. På nettstaden Metacritic ligg spelet på ein score på 96 av 100. Guinness World Records tildelte Half-Life verdsrekorden for «Bestseljande fyrstepersonsskytespel nokon gong (til PC)» i Guinness World Records: Gamer Edition 2008.

Ein kortfilm basert på Half-Life med tittelen Half-Life: Uplink, blei utvikla av Cruise Control, eit britisk reklamebyrå, og blei given ut den 15. mars 1999. Filmen fekk dorlege tilbakemeldingar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Half-Life (video game)» frå ,  den 11. november 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Valve Software
 Steampowered

Dataspel frå 1998
Skytespel i førsteperson
Nonsberg-alpane

Nonsberg-alpane (tysk Nonsberg-gruppe) er ei fjellkjede i dei italienske Alpane og ein del av Dei sørlege kalksteinsalpane. 

Ho grensar til Ortleralpane og Brenta-massivet i vest og Fiemme-alpane i søraust. I nord ligg Sarntaleralpane

Fjelltoppar 
Dei høgaste fjelltoppane i Nonsberg-alpane er: 
 Monte Luco, 2434 m
 Monte Roen, 2116 m
 Monte Macaion, 1886 m
 Monte Penegal, 1737 m

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Massif de Non» frå ,  den 11. november 2007.  

Fjellkjeder i Alpane
Fjellkjeder i Italia
Aiguille Blanche de Peuterey

Aiguille Blanche de Peuterey er eit fjell i Mont Blanc-massivet i Italia med ei høgd på 4 112 meter over havet. 

Det er tre toppar på fjellet: 
 Pointe Güssfeldt (4 112 m)
 Pointe Seymour King (4 107 m)
 Pointe Jones (4 104 m)

I lag med nabofjellet, Aiguille Noire de Peuterey (3 773 m) – dannar Aiguille Blanche ein del av Peuterey-ryggen (Intégrale), ein av dei tre store ryggane (dei andre er Innominata og Brouillard ridges) til toppen Mont Blanc. Denne vart først klatra via ei fjellkløft på Brenvasida av Paul Güssfeldt med Emile Rey, Christian Klucker og César Ollier 15–19. august 1893. Den første klatringa av heile ryggen inkludert Aiguille Noire de Peuterey (Intégrale) vart gjort 28–31. juli 1934 av Adolf Göttner, Ludwig Schmaderer og Ferdinand Krobath.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Aiguille Blanche de Peuterey» frå ,  den 11. november 2007. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Dumler, Helmut and Willi P. Burkhardt, The High Mountains of the Alps, London: Diadem, 1994

Bakgrunnsstoff 
Aiguille Blanche de Peuterey på SummitPost

Fjell i Alpane
Fjell i Italia
Antelao

Antelao er det høgaste fjellet i dei austlege Dolomittane nordaust i Italia med ei høgd på 3 264 m over havet. Søraust for fjellet ligg Cortina d'Ampezzo i regionen Cadore. Fjellet vert kalla «Kongen av Dolomittane» (Marmolada, som er det høgaste i heile Dolomittane vert kalla «Dronninga») Som mange av toppane i Dolomittane er Antelao bratt og steinete. Det ligg òg nær kanten av Dolomittane og stig bratt opp frå dalane nedanfor.

Den lettaste ruta til toppen er frå nord, kalla «Laste», ein bratt og smal rygg. Fjelltoppen vart første gong klatra 18. september 1863 av Paul Grohmann, F. Lacedelli, A. Lacedelli og Matteo Ossi. Matteo Ossi kan ha klatra til topps alt rundt 1860.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Antelao» frå ,  den 11. november 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Antelao på PeakBagger

Fjell i Alpane
Fjell i Italia
Aornos

Aornos er to stader i antikken. 

Den eine staden var den siste staden Aleksander den store omleira. Omleiringa fann stad vinteren 327–326 f.Kr. Staden vart identifisert som fjellet Pir-Sar i Shangla i Pakistan av Sir Aurel Stein i 1926 og har vorte stadfesta seinare av arkeologar. Dette var den siste trugselen til forsyningslinja til Aleksander, som strekte seg over Hindu Kush tilbake til Balkh. Staden ligg nord for Attock i Punjab

Den andre staden som heitte Aornos i antikken var det greske namnet på hola Avernus ved kratersjøen Avernussjøen (Lago d'Averno) i Magna Graecia i Italia. Plinius den eldre skriv at giftige vulkanske gassar som strøymde ut av grotta var dødlege for fuglar.

Kjelder 

 Robin Lane Fox, 1973. Alexander the Great s. 343
 Arrian, Anabasis IV kaptitel 28.1–30.4 

Fjell i Italia
Aleksander den store