alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Tungtvann

Tungtvann er ei norsk hip hop-gruppe som vart skipa i 1998 og fekk namnet sitt i 1999. Gruppa er har følgjande medlem: Lars Audun Sandness («Poppa»-Lars), Jørgen Nordeng («Jørg-1») og Håvard Jensen («Jan Steigen»). Håvard Jensen kom med på turnear frå 2001. Gruppa har utmerkt seg som den første norske hip hop-gruppa som har slege igjennom med «dialekt-rap» og gav heile rap-miljøet i Noreg eit løft rett etter tusenårsskiftet.

Musikken 
Debutplata åt Tungtvann vart laga i studioet «Vemork» heime hos «Poppa»-Lars. Reinspikka Hip Hop (EP) kom først ut i 100 vinyleksemplar i 1999, men blei supplert med tre ekstra vinylopplag då dei fort vann ry blant musikkritikarar og publikum. Det kom òg ein CD-versjon som selde ca. 8 000 eksemplar.

Den første CD-en åt gruppa kom hausten 2000 på EMI records. Nord og ned vekte merksemd sjølv om gruppa alt hadde hatt prestigejobbar som til dømes på Quart-festivalen. Seinare har gruppa gjeve ut tre andre CDar, ein EP og ei rekke singlar, m.a. Pøbla saman med Terje Nilsen.

Om gruppa har hausta ros for sine plateutgjevingar, er dei kanskje meir akta for sitt livespel. I tillegg til Quart har dei spela på Kongsberg Jazzfestival, Roskilde-festivalen og Øya-festivalen og har vore husorkester hos Bård Tufte Johansen og Harald Eia i Åpen Post på NRK fjernsyn. «Jørg-1» har søkt musikalsk samarbeid med andre, også utanfor hip hop miljøa. Ikkje berre med trubaduren og visesongaren Terje Nilsen, men òg med folk som gitaristen Lars Rasmussen og reggae-artisten Bjørn Jervås.

«Jørg-1» seier han er inspirert av litterære meistrar som Knut Hamsun og Aksel Sandemose når han skriv tekstane. Tungtvann har vore nominert til Spelemannsprisen og til Danish Hip Hop-Awards utan å ha vunne, men har elles vunne mange andre prisar og kåringar.

Prisar 
 Noregs Mållags dialektpris for Nord og ned
 Edvard-prisen til TONO i populærmusikk, open klasse for Nord og ned
 Alarmprisen 2001 i klassane hip-hop/rap og beste låt og alarmprisen 2007 i klassen beste video.

Diskografi 
 Reinspikka Hip Hop (EP, 1999, 2000)
 Nord og ned (Album, 2000)
 Mørketid (Album, 2002)
 Påfyll (EP, 2002)
 Velkommen til Tungtland (mixteip, 2004)
 III: Folket bak nordavind (Album, 2004)
 Velkommen til Tungtland 2 (mixteip, 2006)
 Siste skanse (Album, 2006)
 Bodø City (Singel, 2007)

Kjelder 
 Artistskildring hos NRK

Bakgrunnsstoff 
 Gruppas nettstad 
 Kritikk i Dagbladet

Vinnarar av Alarmprisen
Musikkgrupper skipa i 1998
Norske hiphopgrupper
Aud

Aud er eit norrønt kvinnenamn og ein namnedel som tyder rikdom. Aud har namnedag 30. juli. 

Det er om lag 13 500 nordmenn som ber namnet (SSB 2005). Det hadde ei jamn popularitetsstiging frå rundt 1920 med ein topp rundt 1939, før bruken sokk like jamnt mot 1960. I dag er det lite brukt.

Ein finn «Aud» i namnesamansetjingar som Audborg, Audfrid og Audhild.

Kjende namneberarar
Aud den djuptenkte, islandsk sogehelt
Aud Egede Nissen (1893-1974), norsk stumfilmskodespelar
Aud Schønemann (1922-2006), norsk skodespelar
Aud Korbøl (f. 1940), norsk forfattar
Aud Inger Aure (f. 1942), norsk jurist og KrF-politikar
Aud Blankholm (f. 1947), norsk organisasjonskvinne
Aud Gaundal (f. 1949), norsk politikar og stortingsrepresentant (Ap)
Aud Søyland (f. 1954), norsk målkvinne og SV-politikar
Aud Berit Alsaker Haynes (f. 1955), norsk lokalpolitikar

Sjå og
Audhumbla, viktig ku i norrøn gudelære
Otto

Bakgrunnsstoff

førenamn av norrønt opphav
kvinnenamn
namnedelar
namn knytte til eigedom
Det arabiske alfabetet

Det arabiske alfabetet er skriftsystemeit som vert nytta til å skrive arabisk. Det har fått ein viktig plass i den muslimske verda fordi Koranen, den heilage boka, er skrive med dette alfabetet. Det er vorte nytta til mange typar dekorasjonar i innvikla kalligrafi. Alfabetet er òg utgangspunkt for skriftspråket til andre språk enn arabisk, til dømes farsi og urdu.

Bokstavane

Bakgrunnsstoff 

Arabisk
Arabisk
Alfabet
Det arabiske alfabetet
Olden (fleirtyding)

Olden kan stå for fleire ting:

Stader i Noreg
 Olden i Levanger er eit bruk i Nord-Trøndelag
 Olden i Bjugn er ei grend i Sør-Trøndelag
 Olden er ei bygd i Stryn i Sogn og Fjordane

Olden som slektsnamn
Per august 2005 er det 299 personar i Noreg med Olden som slektsnamn.

Andre tydingar
 Olden er eit varemerke for vatn på flaske.

Bakgrunnsstoff

Norske stadnamn
Norske slektsnamn
Evje

Evje er ein tettstad i Setesdal og kommunesenter i Evje og Hornnes kommune i Agder fylke. Staden ligg ved elva Otra og Riksveg 42 og Riksveg 9 møtes på Evje. Tettstaden har .

Evje var tidlegare namnet på ein kommune som no er del av Evje og Hornnes kommune.

Den tidlegare kommunen Evje 
Evje var eigen kommune frå 1. januar 1877 til 31. desember 1959. Frå 1837 danna Evje saman med Vegusdal, Evje og Vegusdal formannskapsdistrikt. I 1877 vart området delt i to sjølvstendige kommunar. Evje kommune hadde då 870 innbyggarar. 

Evje vart slegen saman med Hornnes 1. jaunar 1960 til Evje og Hornnes kommune. Ved samanslåinga hadde Evje 1 646 innbyggarar. 1. januar 1986 vart området Lislevand (gardsnummer 125) i Birkenes kommune lagt under Evje og Hornnes kommune.

Kjende personar frå Evje 
 Jørgen Løvland – politikar

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Evje» frå ,  16. august 2005  
 

Geografi i Evje og Hornnes
Historie i Evje og Hornnes
Tettstader i Agder
Kommunesenter i Agder
Tidlegare kommunar i Aust-Agder
Norske kommunar skipa i 1877
Norske kommunar nedlagde i 1960
GNU Aspell

GNU Aspell, ofte kalla berre Aspell, er standard stavekontrollprogram for GNU-program, og det er laga for å erstatte Ispell. Det kan også kompilerast for andre Unix-skylde operativsystem og Microsoft Windows. Hovudprogrammet er lisensiert under GNU-lisensen GNU Lesser General Public License, og dokumentasjonen under GNU Free Documentation Licence. Aspell-ordlister er tilgjengelege for ca. 70 språk, mellom dei både nynorsk, bokmål og snart også nordsamisk. Administrator bak aspell er Kevin Atkinson.

Bakgrunnsstoff
 Aspell Sourceforge-side
 GNU Aspell-dokumentasjon under GNU Free Documentation Licence 
 GNU Aspell download page
 Aspell og UTF-8/Unicode
 GNU Aspell summary page 
 Testar som samanliknar GNU aspell med andre stavekontrollprogram
 Mac OS X brukargrensesnitt for Aspell 

stavekontrollprogram
GNU
Norges Handels- og Sjøfartstidende

For å lese om den tidlegare avisa Norges Handels- og Sjøfartstidende, sjå Dagens Næringsliv.
Norges Handels og Sjøfartstidende er eit norsk konsern.

Selskapa i konsernet er:

 Dagens Næringsliv
 dn.no
 TDN
 Fiskaren
 Europower
 TradeWinds
 Upstream
 Intrafish
 Nautisk Forlag

Norske medieføretak
Botniabanan

Botniabanan er ei jarnbanestrekning som er under bygging frå Ångermanälven nord for Kramfors flyplass, via Örnsköldsvik til Umeå. Bygginga inneber 19 mil jarnbane, 140 bruer og 25 kilometer tunnel. Banen skal vere klar 2010.

Botniabanan kjem til å bli ein kystbane nordover til Umeå, der det noverande jarnbanenettet er bygd inne i landet. Målet er å avlaste trafikken på E4, som er ein tungt trafikkert veg.

Sjå au 
 Inlandsbanan

Bakgrunnsstoff 
 Botniabanan 

Samferdsle
Kollektivtransport i Sverige
Svenske jarnbanar
Skipingar i 2010
Malmbanan

Malmbanan er ei svensk nemning på den kring 50 mil lange jarnbanen som går frå Narvik i Noreg i nord til Luleå i Sverige i sør. Den norske delen av Malmbanan mellom Narvik og riksgrensa går under namnet Ofotbanen. Gruveføretaket Luossavaara, Kiirunavaara AktieBolag (LKAB) transporterer jernmalm frå gruvene i Kiruna og Malmberget til hamnene i Narvik og Luleå for eksport.

Historie
Strekninga mellom Gällivare og Luleå vart opna i 1888, og den siste delen mellom Kiruna og Narvik vart offisielt opna den 14. juli 1903 av kong Oscar II av Sverige og Noreg. Banen mellom Kiruna og riksgrensa var den fyrste lengre jernbanen i Sverige som fekk elektrisk drift, allereie i 1915.
Den norske delen blei elektrifisert i 1923. Malmbanan var verdas nordlegaste elektrifiserte jarnbane fram til Murmanskbanen blei elektrifisert 2005.

Linjekart

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Malmbanan» frå ,  den 25. mai 2018. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Eisenbahn- und Verkehrsatlas von Europa, J. J. Arnd, Leipzig 1897.
 Trafikverkets linjekart

Bakgrunnsstoff 
 Norrbottens Järnvägsmuseum 
 MTAB 
 Malmbanans Vänner 
 Tidtabell for Malmbanan 

Svenske jarnbanar
Norrbotten
Skipingar i 1888
1888 i Sverige
Gruvedrift i Sverige
Teri Hatcher

Teri Hatcher () er ein amerikansk skodespelar  fødd i Sunnyvale i California. Ho er mest kjend frå rolla som Lois Lane i fjernsynsserien Lois & Clark (1993-1997).

I 2004 vart Teri Hatcher ein av Hollywood sine mest dagsaktuelle kvinnelege stjerner genom suksesserien Desperate Housewives (norsk Frustrerte Fruer). I januar 2005 vann ho ein Emmy for si rolle som Susan Mayer i denne serien. Ho har òg hatt nokre gjesteopptredingar i serien MacGyver.

Bakgrunnsstoff
 IMDb - Teri Hatcher
 Teri Hatcher Fansite (German) 
 Teri Hatcher Website 

USA-amerikanske skodespelarar
folk frå California
Ofotbanen

Ofotbanen er ein jarnbane som går frå Narvik i Noreg til riksgrensa mot Sverige. Ofotbanen er ein del av Malmbanan, som går mellom Narvik og Luleå. Frå 15. juni 2003 overtok Ofotbanen AS ansvaret for persontrafikken på Ofotbanen.
Ofotbanen vart opna den 15. november 1902.

Bakgrunnsstoff
 Jernbaneverket med oversyn over stasjonar på Ofotbanen
 Ofotbanen AS 
 Ofotbanen fyller 100 år Aftenposten

 
Jarnbanestrekningar i Nordland
Jarnbanestrekningar i Noreg med persontrafikk
Jarnbanestrekningar opna i 1902
1902 i Noreg
Disney Channel

Disney Channel er ein fjernsynskanal som sender barneprogram. Alle program er anten produserte eller distribuerte av Disney. Saman med gamle teikna kortfilmar vert nyare fjernsynsseriar i tillegg til langfilmar sende. Kanalen byrja å sende den 8. april 1983 i USA av The Walt Disney Company.

Kanalen kom til Norden i byrjinga av år 2003 når Viasat si avtale om omdistribusjon av kanalen byrja å gjelde. Til 1. august 2005 var Viasat åleine om å ha kanalen i sitt tilbud. 

Den skandinaviske varianten sender tre ulike lydspor for kvart av språka (dansk, norsk og svensk), men med same bilete. Alt er ikkje dubba og difor førekjem òg teksting på dei tre ulike språka. I kanalen sin grafikk førekjem det svært få ord sidan kanalen skal passe sjåarar i alle dei tre landa. 

Hjå Viasat inngår kanalen i dei to større kanalpakkane (sølv og gull).

Frå 1. august 2005 kom Disney Channel òg med i Canal Digital sitt kanaltilbud og inngår der i kanalpakkane Family og Entertain. Samtidig med dette starta òg Toon Disney, som til skilnad frå Disney Channel berre sender teiknefilm sendingane sine i Skandinavia.

Disney-kanalar på fjernsyn 
 Disney Channel
 Toon Disney
 Playhouse Disney

Bakgrunnsstoff 
 Disney Channel Norge

Barne- og ungdomskanalar
Disney
Skipingar i 1983
Fjernsynskanalar frå USA
Brødrene Dal

Brødrene Dal er ein norsk fjernsynsserie med Lars Mjøen, Knut Lystad og Trond Kirkvaag i rollene som dei eventyrlystne brødrene Gaus, Roms og Brumund Dal. Tom Mathisen er òg ein sentral figur i serien i si rolle som «Forteljaren».

Det har vorte laga fire seriar om Brødrene Dal;
 Brødrene Dal og Professor Drøvels hemmelighet (13 episodar, 1978)
 Brødrene Dal og Spektralsteinene (13 episodar, 1982)
 Brødrene Dal og Legenden om Atlant-is (12 episodar, 1994)
 Brødrene Dal og Mysteriet om Karl XIIs gamasjer (10 episodar, 2005)

Kjelder 
 KLM Fanklubb 
 Artikkel på wikipedia på bokmål/riksmål: :no:Brødrene Dal

Humorseriar
Norske fjernsynsprogram
Fjernsynsseriar frå 1970-åra
Oppdikta sysken
TV 2

For andre fjernynskanalar med namnet TV 2, sjå TV 2 (fleirtyding).

TV 2 er ein norsk kommersiell fjernsynskanal med hovudkontor i Bergen. TV 2 er eigd av TV 2 Gruppen AS, som igjen er eigd av Egmont Holding AS.

Kanalen vart tildelt lisens i 1991 og starta sendingane den 5. september 1992.

TV 2 har avdelingskontor i Tromso, Bodø, Trondheim, Ålesund, Hamar, Oslo, Stavanger og Kristiansand.

I 2018 hadde kanalen ein total markedsandel på 19 prosent av all TV-sjåing i Noreg. Det var ein oppgang på 0,1 prosentpoeng frå 2017.

Historie

1991-1994

Stortinget opnar for reklamefinansiert TV 
Stortinget opna i 1990 opp for at det kunne etablerast eit reklamefinansiert alternativ til NRK. Konsesjonen vart lyst ut 31. januar 1991 med krav om at ingen eigarar kunne eiga meir enn 20 prosent av aksjane i kanalen. Det var fleire som var interesserte i konsesjonen, og blant anna Schibsted, Egmont, Orkla, ei gruppering rundt Rolf Wesenlund og Arne Fjørtoft og ei investorgruppe med namn NTN gjekk med planar om å søkja på konsesjonen.

I august 1991 kunngjorde kulturminister Åse Kleveland at søkargruppa, leia av Schibsted og Egmont, var dei som skulle få den fyrste sjansen til å framforhandla ein avtale med Televerket om utbygging av sendenett for TV 2. Sjølv om det vart stilt harde krav om økonomiske garantiar frå kanalen, vart dei to partane til slutt einige i januar 1992

Under oppstarten bestod leiargruppa i kanalen av Bjørn Atle Holter-Hovind (sjef), Dan Børge Akerø (programdirektør), Finn H. Andreassen (nyhenderedaktør), Ole Bernt Larsen (teknisk sjef), Øivind Johannessen (økonomidirektør), Inger Bjerkestrand (personalsjef), Egil Storaas (marknadsdirektør) og Harald Strømme (informasjonsdirektør).

Opning av kanalen 
Kanalen hadde sin ofisielle opning 5. september 1991 med direktesendinga For første gang, leia av Dan Børge Akerø. Sendinga byrja med eit klipp av Kong Harald og Dronning Sonja som ynskte kanalen lykke til med oppstarten. Deretter gjekk sendinga vidare til Dan Børge Akerø og publikum i Grieghallen. Kongeparet vart så intervjua direkte av programleiaren. Programmet var ei samsending med NRK, og vart sett på av 1,7 millionar TV-sjåarar.

Ordinære sendingar starta dagen etterpå med sending av ein eliteseriekamp mellom Viking og Rosenborg, ein konsert med Oslo Gospel Choir i tillegg til nyhende, sport og dokumentarar.  Dei utanlandske seriane Flipper og Et vilt liv hadde òg fått plass på sendeskjemaet.

Den fyrste veka på kanalen baud på premierar av kanalen sine eigne produksjonar som Askeladden, God ettermiddag Norge!, Casanova og Holmgang, i tillegg til utenlandske seriar som Baywatch, Cheers og Silke.

Dotterkanalar 
 TV 2 Zebra
 TV 2 Filmkanalen
 TV 2 Nyhetskanalen
 TV 2 Sport
TV 2 Bliss

Bakgrunnsstoff 
 TV 2 sin nettstad
 Konsesjon

Kjelder 

TV 2
TV 2
Fjernsynskanalar og -stasjonar skipa i 1992
 
Medlemmar i EBU
Lydopptak

Lydopptak er ulike måtar å lagra lydbølgjer på slik at dei kan spelast av seinare. Det finst mekaniske, elektriske, elektroniske og digitale mtodar for å gjera lydopptak. Ein skil gjerne mellom analoge og digitale opptak.

Lydopptak, historisk utvikling

Opptak på voksrull og voksplate 

Thomas Edison fann opp fonografen i 1877, og gjorde eit opptak av seg sjølv med barnerimet «Mary had a little lamb». Dei fyrste musikkopptaka vart ikkje laga før 1887-1888. Fonografen tok opp lyd direkte gjennom ei trakt, og lyden var skriven inn på voksrull (akustisk opptak). Ein rull kunne ta om lag 2 minutt.

Elektrisk opptak frå 1925 
Eit stort gjennombrot var oppfinninga av elektrisk opptak, dvs. av mikrofonen og forsterkaren. No fekk ein betydeleg betre kvalitet og frekvensspekter. Dei fyrste elektriske musikkopptaka kom ut på markedet i 1925.

Etter andre verdskrig

Vinyl 
Fram til krigen vart platene laga med skjellakk, ein type insektvoks importert frå India. Under krigen stoppa forsyningane opp, og ein vart nøydde til å finne ei anna løysing. Vinyl, eit plastmateriale, viste seg å ha mykje høgare kvalitet. Ein fekk mykje finare riller. Platene fekk no meir plass (long playing - LP), meir enn 20 minutt på kvar side. Men viktigare var at med vinyl forsvann skrapinga frå dei gamle voksplatene.

Magnetisk lydband 
Magnetisk lydband hadde vore i bruk sidan 1930-talet i filmindustrien. Under krigen hadde tyskarane utvikla ein type lydband med høg kvalitet, og lydband vart etter krigen standard som master for lydinnspelingar, medan ein framleis nytta LP-plater til kopiane. Kassettband kom i handelen frå 1966.

Stereo 
Stereoopptak vart vanleg frå 1954.

Digitalt lydopptak 
Digitalisering av lyd var noko ein forska på frå slutten av 1960-talet, i telefon og kringkasting. Den fyrste plateutgjevinga (på LP) som nytta ein digital master, kom i 1979. CD-plata kom til slutt i 1982, og tok over for LP-en.

Litteratur 
 Day, Timothy, A century of recorded music: Listening to Musical History, Yale University Press, 2002.

Sjå òg 
 Audioteknologi
 Akustikk

Audioteknologi
Signalhandsaming
Akustikk

Akustikk er ein disiplin innan fysikk, knytt til lyd, der ein studerer bylgjer i gassar, væsker og fast stoff. 

Ordet kjem frå gresk akoustikos som er sett saman av akouein, 'å høyra' og 'ikos', 'knytt til'.

Undergrupper av akustikk 
Akustikk er eit svært omfattande felt og det finst mange undergrupper av akustikk.

 Bygningsakustikk handlar om lydutbreiing i bygningar: konserthallar, audiorium, bustadshus, osb.

 Elektroakustikk handlar om bruk av elektronikk og signalhandsaming for å skapa eller modifisera lyd, eller for å modifisera akustikken i eit rom. Ved hjelp av elektroakustikk kan ein til dømes auka etterklangstida i ein konserthall. 

 Musikkakustikk handlar om dei akustiske eigenskapane til musikkinstrument.

 Psykoakustikk handlar om korleis levande organismar oppfattar lyd. Storparten av forskninga innan dette feltet har vore retta mot den menneskelege hørselsansen. 

 Støy og støydemping er viktige undergrupper av akustikk. Støydemping kan vera både passiv og aktiv.

 Ultralyd er studiet av høgfrekvent lyd (over det hørbare området)

 Bioakustikk Studiet av lydsignal frå dyr (kval, delfin, flaggermus, fugl, osb.

 Hydroakustikk handlar om utbreiing av lydbølgjer i vatn og er viktig for til dømes utvikling av sonar, ekkolodd og underasskommunikasjon

 Vibrasjon handlar om lydforplantning gjennom og lydstråling frå mekaniske strukturar som til dømes byggingar, skipsskrog, bilkarosseri, fly, satellittar osb.

Sjå òg 
 Seismologi
 Akustisk musikk

Kjelder 
 

 
Ord av gresk opphav
Nyksund

Nyksund er eit tidlegare fiskevær som ligg på nordvest på Langøya i Øksnes kommune i Vesterålen, ei drøy mil frå kommunesenteret Myre. 

Busetnaden i Nyksund er spreidd over to øyar, Nyksundøya og Ungsmaløya. Desse øyane er samanbundne med ein 65 meter lang molo. Ein molo sambind òg Nyksundøya med Langøya. Ein grusveg går mellom Nyksund og Høydal. Grusvegen er ein del av Fylkesveg 938 i Nordland, som held fram som asfaltert veg derifrå inn til Myre.

Historie 

Rundt 1900 var Nyksund det nest største fiskeværet i Vesterålen. Nærleiken til fiskefelta utanfor Vesterålen gjorde staden til eit attraktivt fiskevær. Men etter andre verdskrigen vart nærleiken til fiskefelta mindre viktig, då ny teknologi i form av motorar og større båtar vart teken i bruk. Hamna i Nyksund vart for lita, og tettstaden Myre tok over som viktigaste hamn i området. Fiskeværet vart avfolka, og etter at dei siste fastbuande hadde fått fråflyttingstilskot frå staten, var Nyksund heilt fråflytt rundt 1970. 

Frå midten av 1980-talet sette den tyske sosialpedagogen Burkhard Herrmann i gang fleire internasjonale ungdomsprosjekt i Nyksund, mellom anna i samarbeid med Universität Berlin. I 1980- og 90-åra kom tyske studentar til Nyksund, og skapte ny aktivitet på staden. Etter kvart vart staden populær for tilreisande kunstnarar og turistar. I dag har Nyksund fleire fastbuande og eit heilårstilbod til turistar. Fleire av dei gamle bryggene i fiskeværet er i ferd med å bli restaurert.

Nyksund i dag 

Mellom dei fastbuande er det både ein smed, ein kunstnar og fleire yoga-instruktørar. Det vart laga fjernsynsprogram om dei fastbuande i Nyksund i serien Der ingen skulle tru at nokon kunne bu. Staden fekk i 2009 eige kombinert museum og konsertlokale. 
Nyksund er elles ein populær stad for fotografar og filmregissørar. Mellom anna vart spelefilmane Etter Rubicon og Insomnia delvis innspelte i Nyksund.

Mellom Nyksund og Stø går turløypa "Dronningruta". Den er den mest kjente turløypa i Øksnes. Dronningruta er oppkalla etter dronning Sonja, som har gått denne ruta.

Fleire små øyar og holmar nord for Nyksund og Stø er verna som naturreservat. Dette området er eit viktig produksjonsområde for sjøfugl og steinkobbe.

Kjelder 
 «Nyksund» henta frå Tysk Wikipedia 17. august 2005.
 Wikipedia på bokmål om Nyksund.
 Om Nyksund på nettsidene til Øksnes kommune. 
 Fjernsynsprogrammet om Nyksund

Geografi i Øksnes
Fiskevær i Nordland
Vesterålen
Turistmål i Nordland
Reine

Reine er eit fiskevær og tettstad i Moskenes kommune i Nordland fylke. Reine er kommunesenter i Moskenes, og ligg på søraustsida (innersida) av Moskenesøya. Europaveg 10 går ved Reine.

Geografi i Moskenes
Tettstader i Nordland
Fiskevær i Nordland
Kommunesenter i Nordland
Makt

Makt viser til det å kunna få noko til å skje. Det kan knytast til det å bruka kraft eller vald, men også til heilt andre verkemiddel. I høve til samfunnet vil makt seia at ein kan utøva ei viss sosial påverknadskraft. Enkeltpersonar, samfunnsgrupper, institusjonar, organisasjonar og statar kan ha makt, eller oppleva maktesløyse.

Makt i samfunnet
Vi seier at person A har makt over person B viss person A får person B til å gjere noko han elles ikkje ville ha gjort. Denne definisjonen som vi har etter statsvitaren Robert A. Dahl, føreset opne vedtaksprosessar der personane er medvitne om kva dei vil. 

Sosiologen Max Weber har ein liknande definisjon av makt som «'eit eller fleire menneske sin sjanse til å setje gjennom sin eigen vilje i det sosiale samkvem, og det sjølv om andre deltakarar i det kollektive liv skulle gjere motstand'» Weber prøvde likevel å få fram fleire nyansar i kva makt kunne vere. Weber brukte omgrepet herredøme for å karakterisere maktutøving utan vald. Herredøme er ein av dei mest utbreidde maktformene i samfunnslivet, meinte han, men framstår likevel som delt mellom to ulike ytterpolar:interessekonstellasjon på den eine sida og autoritet på den andre (men med mange blandingsformer). Interessekonstellasjon er utøving av herredøme på marknaden der personane gjer eit formelt sett fritt byte, men der ein eller nokre få aktørar har ein monopolsituasjon. Autoritet er, på si side, herredøme i kraft av mynde til å gje ordrar og plikt til å lyde. Personen som må lyde kan ikkje unndra seg plikta, men den som har autoritet må på ein eller annan måte kjennast legitim til dette av den undergjevne. Legitimitet er ein måte herredøme rettferdiggjer seg sjølv på og Weber meinte det var tre hovudtypar av legitimt herredøme: I kraft av lover, i kraft av trua på dei ordningar som finst frå gamalt av (tradisjon) og i kraft av tilknytinga til ein leiar og hans nådegåver (karisma).

At ein underordna person må kjenne si eiga underordning som legitim innfører her eit problem som går attende til Spinoza: Korleis har det seg at dei undertrykte ofte «forgyller lekkjene sine»? Filosofen Gilles Deleuze og psykoanalytikaren og aktivisten Félix Guattari hevda at vi ikkje berre kjenner vår eiga underordning som legitim, men at vi umedvite trår etter vår eiga undertrykking som om vi skulle ha gått i demonstrasjonstog og kravd «Mindre løn! Lengre arbeidstid!»

Kjelder

Sosiologi