alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Etterslag

Etterslag (engelsk backbeat eller back beat) er ei musikalsk rytmemønster i 4/4-takt der andre og fjerde slaget er kraftig markert, i motsetnad til førslag (downbeat), der markeringa er på første og tredje slaget. Sidan fjerdeslaget kjem like før ein ny takt i 4/4-takt, vert uttrykket òg kalla oppslag (upbeat).

Døme

Ved å telje til fire fleire gonger i eit jamt tempo kan ein vise rytmemønsteret. 

Utan å vektlegge nokre av slaga vert det ein monoton rytme. 
 1 2 3 4 1 2 3 4 

Ein kan variere med sterke og svake rytmar. Utheva skrift syner kva takt som er vektlagt. 

 1 2 3 4 1 2 3 4 -- her er det «forventa» slaget vektlagt. 

Ein kan òg synkopere dette mønsteret og varierer trykket på odde og like taktar, og danne ein synkope:

 1 2 3 4 1 2 3 4 -- her er trykket på den «uventa» eller synoperte takten

Historie og bruk
I dagens populærmusikk er det oftast skarptromma av trommene som vert nytta til å spele etterslaget som fjerdedelsnotar på etterslaget eller den noko meir interessante: 

Fred Maddox frå Maddox Brothers and Rose var kjend for ein slap-bass-stil som la vekt på etterslag og som var medverkande til større endringar i popmusikken. Dette gav opphav til raskare rytmar som seinare utvikla seg til rockabilly, ei av dei tidlegaste formene for rock and roll. Maddox brukte denne stilen så tidleg som i 1937. 

På songen «Roll 'em Pete» av Pete Johnson og Big Joe Turner frå 1938 kan ein høyre klapping på etterslaget. Eit tydleg etterslag kan ein òg høyre på «Back Beat Boogie» av Harry James and His Orchestra, spelt inn seint i 1939. Andre tidlege døme på etterslag er siste verset i «Grand Slam» av Benny Goodman i 1942.

I midten av 1940-åra spelte «hillbilly-bandet» the Delmore Brothers boogie-songar med eit hardt etterslag, som «Freight Train Boogie» som nådde andre plass på salslisten i 1946. 

Vektlegginga på etterslaget dukka opp på rhythm and blues-innspelingar seint på 1940-talet og er ein av faktorane som definerer rock and roll og som vert nytta i nesten all popmusikk. Bossa nova er eit av unntaka. Trommeslagar Earl Palmer sa at den første innspelinga som ikkje hadde noko anna enn etterslag var «The Fat Man» av Fats Domino i 1949, som han spelte på. Palmer sa òg at han fanga stilen opp frå dei siste refrenga eller versa i dixieland-jazz. Sjølv om «The Fat Man» kan ha vore den første hitten med etterslag heile vegen gjennom, vart etterslaget vektlagt mykje tidlegare med klapping og tamburin i gospelmusikk. 

Tidleg funkmusikk nytta ofte eit forseinka etterslag, for «å gje eit 'spark' til heile takten»:

Kjelde 
Denne artikkelen bygger på «Backbeat» frå ,  den 9. september 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Pop
Rytme
Puerto Maldonado

Puerto Maldonado er ein by i det søraustlege Peru i regnskogen i Amazonas 55 kilometer vest for den bolivianske grensa og ved staden der elvene Madre de Dios og Tambopata flyt saman. Han er hovudstaden i Madre de Dios-regionen. Folkesetnaden er 50 661 (2005). Høgda er 183 moh.

I området som grensar til Puerto Maldonado ligg Manu nasjonalpark, Tambopata verneområde og Bahuaja-Sonene nasjonalpark. Desse er nokre av dei best bevarte primære regnskogar i verda, kjent for sitt biologiske mangfald, til dømes har Manu nasjonalpark registrert over 1000 fugleartar. Området inkluderer fleire kroksjøar.

Historie 
Puerto Maldonado vart skipa i 1901, etter at peruanske styresmakter hadde tatt initiativ til å utforske vassvegar i landet. Byen fekk namn etter Faustino Maldonado, Tarapoto, som hadde utforska elva Madre de Dios i 1861 og drukna i eit stryk i Mamoré i Bolivia. 

Madre de Dios-regionen vart oppretta ved lov av 26. desember 1912 med Puerto Maldonado som hovudstad. 

Byen var tidleg ein vektig by for gummiindustri. På 1980-talet kom flyplassen i drift, det sette fart i gullrushet etter at det hadde vore funne gull ved byen føre tiåret.

Klima 
Puerto Maldonado ligg i det tropiske Amazonasbassenget. Klimaet er varmt og fuktig gjennom heile året. Den gjennomsnittlege årlege temperaturen er 26 °C med månadane august og september som dei heitaste. Årleg nedbør overstig 1000 millimeter. Den våte sesongen er frå oktober til april. Den vektigaste delen av byen ligg på eit litt heva område som vanlegvis ikkje vert råka av flaum i den våte sesongen. Biltrafikk vert ofte umogeleg i løpet av denne perioden. Lågt vatn oppstår mellom juni og august. 

Eit vanleg fenomen er kjent lokalt som «surazo» eller «friaje» og oppstår når kald vind blæs ned frå høgfjellet i sør. Temperaturen kan då falle så lågt som til 8 ° C..

Næringsliv 
I 2008 er tømmerhogst og gullvasking framleis næringar. Dessutan hausting av paranøtter, båtbygging og økoturisme. Området er nesten uthogd, berre eit felt står att. Paranøttindustrien har gått attende grunna nytt lovverk i EU. Gullvasking frå elva skjer for det meste med handkraft i små grupper. Men dei vektigaste kjeldene for innkomme er turisme og verksemder knytt til båtkonstruksjon.

Infrastruktur 

Drivstoff er kostbart i byen, derfor er motorsyklar eit mykje brukt transportmiddel. Flyplassen ved byen er kjent som Aeropuerto Padre Aldamiz.

Ferdsla på vegen mellom Cuzco og byen Iñapari ved treriksgrensa Peru, Brasil og Bolivia har kryssa elva Madre de Dios med eit ferjesamband like ved Puerto Maldonado. Sambandet vert erstatta av ei 722 meter lang bru. Vegen er ein del av eit vegprosjekt som skal knyte hamner på stillehavskysten i Peru med elvehamner i Brasil. Bygginga vart starta av president Alejandro Toledo, men har vore forsinka av manglande finansiering som òg har ført med seg strukturelle skader. Somme grupper frykter at den nye vegen vil opne nye område for ulovleg jakt og tømmerhogst og føre til konflikt mellom inntrengjarar og urfolk.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Puerto Maldonado» frå ,  den 9. september 2008.  

Byar i Peru
Madre de Dios-regionen
Helgheim kyrkje

Helgheim kyrkje er ei langkyrkje i nygotisk stil frå 1877 i Sunnfjord kommune i Vestland. 

Kyrkja ligg i bygda Helgheim, ved den nordre breidda av Jølstravatnet. 
Europaveg 39/Riksveg 5 går like oppom kyrkja. 
Bygget er i tre og har 500 sitjeplassar og galleri.

Kyrkja er soknekyrkje i Helgheim sokn i Sunnfjord prosti.

Det er nemnd kyrkje på Helgheim i eit visitatvarsel frå 1322, og ein meiner det har vore kyrkje der frå attende på 1200-talet. 
Ei gamal altertavle som er datert 1667, og ein preikestol frå 1666 som er frå Helgheim-kyrkja vart i 1904 overført til Bergen Museum.

Sjå òg 
 Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

Kjelder 
 Margrethe Henden Aaraas og Sigurd Vengen: «Helgheim kyrkje» på netttaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
 NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon: «Helgheim kyrkje»

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Om Helgheim kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
 Bilete av Helgheim kyrkje på nettstaden til Sogn og Fjordane Fylkesarkiv
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen/Digitalarkivet
 Skanna kyrkjebøker frå Sogn og Fjordane på nettstaden til Arkivverket
 Oversyn over gravminne i Jølster kommune på nettstaden disnorge.no
 Eldre fotografi av Helgheim kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

 

Kyrkjer i Sunnfjord
Kyrkjer i Sunnfjord prosti
Jacob Wilhelm Nordan
Langkyrkjer i Bjørgvin
Norske kyrkjer frå 1870-åra
Kulturminne i Sunnfjord
1877 i Noreg
Gudbrandsdølen

Gudbrandsdølen eller Gyllar-Jørn er ein slått som hovudsakleg har vore spela i Telemark. Slåtten går i tidssignaturen 6/8, og er i tradisjon etter Håvard Gibøen som for det meste funne i Dale-spelet etter han.

Generelt

Namnet 
Namnet Gyllar-Jørn er etter ein sylvsmed frå Gudbrandsdalen som forsikring i Telemark og forgylte søljer for folk. Det skriv seg frå eit slengjestev:

 Kjenner du rett til han Gudbrandsdølen
 Åt opp maten og drakk opp ølet,
 Låg med jenta på bakstefjøle (Rauland).

eller:

 Gudbrandsdølen, gudbrandsdølen,
sala hesten og ridde på stølen
 Gudbrandsdølen, gudbrandsdølen,
 Ville gifte seg, ikkje tør`n.
 Gudbrandsdølen, gudbrandsdølen,
 åt upp dravlen og drakk upp ølet (Tinn).

Variantgruppa 

Slåtten er katalogisert som nr 110 i band I av hardingfeleverket. Tre variantar er frå Vest i Telemark, og fire frå aust. Lars Hovden kunne to variantar av slåtten, og Johannes og Gunnar Dale spela begge i tradisjon etter bestefaren Knut Dale. Både Dale og Hovden har slåtten etter Håvard Gibøen. Slåtten var og nytta av Svein Løndal og Eilev Smedal.

 a: Gudbrandsdølen/Gyllar-Jørn, etter Lars Hovden, Høydalsmo, Lårdal . Nedskrift Truls Ørpen 1932 om lag (Ø 78).

 b: Gudbrandsdølen, etter Lars Hovden, Høydalsmo . Nedskrift Eivind Groven 1932 (G 1020). Hovden hadde denne forma etter Kjetil Håvardsson, son av Håvard Gibøen. Variantane a og b skriv seg frå to ulike kjelder.

 c: Gyllar-Jørn, etter Gunnar Dale, Tinn . Nedskrift Truls Ørpen 1930 (Ø 396).

 d: Gyllar-Jørn, etter Johannes Dale, Tinn . Nedskrift Eivind Groven 1955 (G 1004). Både Johannes og Gunnar hadde slåtten etter morfaren Knut Dale. Brørne former ut slåtte noko ulikt. Varianten etter Gunnar har nokre tak som slenger inn på Jenta med garde. 

 e: Gudbrandsdølen, etter Olav R. Berge og Aslaug Rikardsdotter Groven, Rauland . Nedskrift Eivind Groven 1918 (G 614a). Det var Aslaug, mor til Eivind, som song stevet om Gudbrandsdølen. Groven song sjølv inn stevet for NRK på eldre dagar. Dette er og den knappaste forma.

 f: Gudbrandsdølen, etter Mattis M. Kleppen, Sauland . Nedskrift Eivind Groven 1955 etter minne (G 614c). Groven lærte slåtten alt i 1920, men skreiv han ikkje opp før 1955. Kleppen byrjar ulikt dei andre formene, som for det meste byrjar nede på tersen.

Supplementsform 

Nr 166: Knebukseslåtten, etter Kjetil Løndal, Tuddal. Nedskrift Eivind Groven 1970 (G 1895). Slåtten er i form etter Ole Kolsrud frå Heddal, og Løndal lærte han av Anund Haugan frå Heddal.

Norske slåttar
Svartor

Svartor (Alnus glutinosa) er eit tre i bjørkefamilien.

Utbreiing 

Svartor veks over nesten heile Europa. Berre heilt i sør og heilt i nord er han ikkje å finne. I Noreg veks han langs kysten nord til Snåsa i Nord-Trøndelag. På Austlandet nord til Åsnes. Han veks langs vatn og elvar og på myr med høgt grunnvatn. Svartor er varme- og lyskrevjande.

Utsjånad 
Svartor skil seg frå gråor ved at barken på eldre tre er mørkare og meir oppsprokken. Blada er blanke, ovale og butte i enden. Som unge er dei kleimute. Han blømer tidleg. Raklane er ofte utspungne før hasselen. Frøa er, liksom på gråor, plasserte i forveda horaklar som liknar på konglar. Dei står ofte på treet over vinteren. Frøa, orenøttene, har luftfylte lister som gjer at dei flyt godt og kan spreiast med vatn. Svartor kan verte ganske store tre. Under gunstige forhold kan han verte 25-30 meter høg. Stammediameteren kan verte 50-80 cm. Svartortrea vert sjeldan gamle. 100 år er ein vanleg alder. Under visse forhold kan han verte 300 år. 

Orerøtene er nitrogenfikserande. Ved hjelp av bakterieknollar kan trea take opp fritt nitrogen frå lufta. Den gode tilgangen på nitrogen er truleg årsak til at ora kan felle lauva medan dei er grøne.

Bruk 
Oreved har vorte rekna som beste materialen til protesar. Han har og vore nytta til å lage treskor av. Dette fordi han er lett og god til å bearbeide med skjerande jarn. I seinare tid har oreveden vorte meir allsidig bukt. Mellom anna vert han brukt til møblar, panel og kjøkkeninnreiing. I styrke og andre mekaniske eigenskapar liknar han mykje på bartre. Han rotnar lett i fuktig miljø. Men er godt haldbar i konstrusjonar som er plassert under vatn.

Veden har eit gylt preg. Han er lett å farge, og vert brukt til å imitere andre treslag som mahogni og palisander.
Oreveden eignar seg godt til kjerald for mat og drikke då han ikkje set smak på matvarer. Av same grunn vert han brukt i matboder og spiskammer. 

Or er også mykje brukt til røyking av mat. Or gjev mild smak av røyk, samtidig er den nitrogenhaldige oren ekstra konserverende for røykt mat.

Kjelder 

 Bohumil Kucera og Ragnar M. Næss: TRE naturens vakreste råstoff. Oslo 1999. ISBN 82-529-2167-1
 Johannes Lid: Norsk og svensk flora. Oslo 1974
 Knut Fægri: Norges Planter Oslo 1970

Bjørkefamilien
Lauvtre
Viltveksande plantar i Noreg
Plantar frå fuktig kontinentalklima
Plantar frå maritimt klima
Lansettfiskar

Lansettfiskar er ei gruppe små ryggstrengdyr som omfattar eit par dusin artar på grunt saltvatn over heile verda. Dei er dei virvellause dyra som står nærast virveldyra; og har mange trekk i anatomi og kroppsbygging som liknar det ein finn hjå desse. Arten Branchiostoma lanceolatum finst langsmed norskekysten.

Ein reknar med at det kambriske dyret Pikaia er i nær slekt med forfedrane til lansettfiskane.

Kjenneteikn 
Lansettfiskar er små, smale og avlange dyr med ryggstreng langs heile lengderetninga til kroppen. Over denne ligg det eit nerverøyr som svarar til sentralnervesystemet hjå virveldyr, men utan nokon spesialisert hjerne. Det er likevel tjukkare lengst framme.

På undersida av hovudet har dei ei munnopning som leier inn i ein stor gjelletarm. På sidene av denne har dei ei lang rekkje gjellespalter - opp til 200 i somme tilfelle. Dei har korkje kjevar eller augo. Blodkarsystemet er lukka, men utan hjarta. I buken har dei blodkar som kan trekka seg saman og såleis held pumpa i gang sirkulasjonen i kroppen.

Dyra vert sjeldan meir enn 5 cm lange. Over ryggen og under buken har dei ei upara finne som dei nyttar til å lagra næringsstoff i. Desse er naudsynte for danning av kjønnsceller.

Levesett 
Som larvar er lansettfiskane planktonisk, og finst frå slutten av juli til oktober. Vaksne individ liknar borna, og lever som regel nedgravne i grov sand med berre hovudet over botnen. Her filtrerer dei mikroorganismar frå vatnet omkring seg. Dei er òg i stand til å symje, noko som er viktig for at dyra skal kunne spreie og formeira seg.

Lansettfiskar vert kjønnsmogne ved treårsalderen, og gytinga skjer i skumringa. Dei er særkjønna og har ytre befruktning.

Kjelder 
 Brusca & Brusca: Invertebrates Sinauer Associates 2002
 Moen, Frank Emil & Svensen, Erling: Dyreliv i Havet - Nordeuropeisk marin fauna KOM Forlag 2003

Ryggstrengdyr
Gjetingsdalen

Gjetingsdalen er ein dal i Mauranger i Kvinnherad kommune i Vestland. 

Dalelva renn gjennom dalen før ho munnar ut i Maurangsfjorden. Gjetingsdalen fekk vegutløysing i 1986, før det gjekk all frakt av folk og varer i båt på fjorden. Fylkesveg 51 i Hordaland går frå Riksveg 551 i Austrepollen til Eikenes, derfrå og oppover dalen går det kommunal veg.

Gardar i drift 
Det er om lag 10-20 innbyggjarar i Gjetingsdalen i dag, medan det i 1900 var 92 personar som var busette der. 
I dag er det berre tre gardar att i drift. Andre gardsbruk har i staden vorte fritidsbustader for utflytte og turistar. 

Den fyrste garden ein kjem til i Gjetingsdalen er rekkjetunet Eikenes som er frå 1778. 
Bråtun er den neste garden og heilt øvst oppi dalen ligg Bakke. 
På gardane vert det drive med sau, geiter og storfe.

Kraftverk 
Dalelva kraft AS vart starta 2010, og har planlagt årsproduksjon på 9.3 gwh/år

Gjetingsdalen Kraft AS vart starta i januar 2007, og har planlagt årsproduksjon på 9.7 gwh/år. Det har også vore planar om fleire kraftverk i dalen.

Skulehuset 
Det gamle skulehuset i dalen vert no nytta som grendehus og brukt til forskjellige møte og samkomer.
Blant anna den årvisse påskebasaren.

Kjelder 
 Om Gjetingsdalen på nettstaden mauranger.no 

Geografi i Kvinnherad
Dalar i Vestland
Seksuell seleksjon

Seksuell seleksjon er ein evolusjonsdrivande mekanisme som vart innført av Charles Darwin som eit supplement til det naturlege utvalet. Denne forma for seleksjon vert definert som konkurransen mellom individ av eit kjønn, som regel hannar, om tilgang til formeiring med det andre kjønnet.

Evolusjon
Lennart von Post

Ernst Jakob Lennart von Post () var ein svensk geolog og naturvitar. 

Han var professor i geologi ved Stockholms Högskola frå 1929. I mange år leia han den vitskaplege granskinga av svenske myrer og er mest kjend for utviklinga av pollenanalyse som vitskapleg metode. 

Svenske geologiprofessorar
Professorar ved Stockholms Högskola
Svensk adel
Jackie Brenston

Jackie Brenston () var ein amerikansk R&B-songar og saksofonist som spelte i Ike Turner sitt band og medverka på det som mange reknar som den første rock and roll-songen, «Rocket 88».

Brenston var fødd i Clarksdale i Mississippi, eit viktig bluesområde. Etter militærteneste kom han tilbake til Clarksdale i 1947 og lærte å spele tenorsaksofon. I 1950 kom han med i Ike Turner sitt band, Kings of Rhythm, som saksofonist og stundom vokalist. Gruppa hadde lokal suksess og B.B. King anbefalte dei for studioeigaren Sam Phillips i Memphis. Der gjorde dei fleire innspelingar tidleg i mars 1951, mellom anna «Rocket 88», der Brenston song vokalen. Han vart òg oppgjeven som låtskrivar. 
 
Phillips gav innspelingane til Chess Records i Chicago, som gav ut «Rocket 88» som «Jackie Brenston and his Delta Cats» i staden for å nytte Turner sitt namn. Plata gjekk raskt til topps på den amerikanske R&B-lista til Billboard og heldt seg der i over ein månad. Phillips hevda seinare at dette var den første rock and roll-plata, noko som mange andre har sagt etter han, men dette kan han sagt for å framheve seg sjølv, sidan han hadde produsert plata. Det var derimot fleire andre kandidatar til denne tittelen. Phillips nytta suksessen med «Rocket 88» til å starte Sun Records året etter. 

Etter ei innspeling til skilde Brenston og Turner lag og Brenston slo seg saman med Lowell Fulson sitt band dei neste to åra. Han kom tilbake til Turner sitt band frå 1955 til 1962. Sjølv om han stundom song med bandet, gav ikkje Turner han lov til å synge «Rocket 88».

Brenston var no vorte ein alkoholikar og heldt fram å spele i lokale band. Etter den siste plateinnspelinga han medverka på med Earl Hooker i 1963, arbeida han stundom som lastebilsjåfør før han døydde i Memphis i Tennessee av eit hjarteattakk, 49 år gammal.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Jackie Brenston» frå , den 10. september 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Jim Dawson og Steve Propes, What Was The First Rock'n'Roll Record?, ISBN 0-571-12939-0
 Nick Tosches, Unsung Heroes Of Rock'n'Roll, ISBN 0-436-53203-4
 

USA-amerikanske R&B-musikarar
USA-amerikanske bluesartistar
Folk frå Mississippi
Akhtang

Akhtang er ein skjoldvulkan med ein liten basaltisk stratovulkan i Sredinnyjfjella på Kamtsjatkahalvøya i Russland søraust for vulkanen Itsjinskij.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Akhtang» frå , den 10. september 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Fjell i Russland
Vulkanar i Russland
Stratovulkanar
Kamtsjatka kraj
Alnej-Tsjasjakondzja

Alnej-Tsjasjakondzja er eit vulkansystem nord på Kamtsjatkahalvøya i Russland. Det består av to stratovulkanar, Alnej (2598 moh) og Tsjasjakondzja (2526 moh).

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Alney-Chashakondzha» frå , den 10. september 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 

Kamtsjatka kraj
Fjell i Russland
Vulkanar i Russland
Stratovulkanar
Alngej

Alngej (russisk Алнгей) er ein stratovulkan sentralt på Kamtsjatka. Vulkanen ligg aust for skjoldvulkanen Tekletunup og vest for ryggen av dei nordlege Sredinnyjfjella.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Alngey» frå , den 10. september 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Vulkanar i Russland
Fjell i Russland
Kamtsjatka kraj
Stratovulkanar
Anaun

Anaun er ein stratovulkan sentralt på Kamtsjatka. Vulkanen ligg nordaust for vulkanen Uksitsjan sør i Sredinnyjfjella.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Anaun» frå , den 10. september 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Vulkanar i Russland
Fjell i Russland
Kamtsjatka kraj
Stratovulkanar
Angvundastsjorr

Angvundastsjorr (russisk массив Ангвундасчорр; - massiv Angvundastsjorr - «fjellet med dei sandete sidene» frå samisk) er eit fjellmassiv i Lovoziorskije Tundry på Kolahalvøya i Russland. 

Det høgaste punktet på fjellet er 1120 meter over havet. 

Angvundastsjorr-passet mellom Angvundastsjorr og fjellet Kedykvampakhk (Кедыкварпахк) går mellom dalane til elvane Tsjinglusuai og Sengisiok.

Fjellet er ein turistattraksjon på grunn av segna som seier at Angvundastsjorr inneheld eit avtrykk av den drepne trollmannen Kuyva og fjellet derfor vert rekna som ulovleg for fjellklatrarar.

Bakgrunnsstoff 
 Lovoziorskije Tundry

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Angvundaschorr» frå , den 10. september 2008. 
 

Fjell i Russland
Murmansk oblast
Anik

Anik (russisk гора Аник) er det høgaste fjellet i Primorskij kraj i Russland. Det ligg i nord på grensa til Khabarovsk kraj. Anik er det tredje høgaste fjellet i fjellkjeda Sikhote-Alin etter Tordoki Jani og Ko.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Anik Mountain» frå , den 10. september 2008. 
 

Fjell i Russland
Primorskij kraj
Asatsja

Asatsja (russisk Асача) er ein vulkan sør på Kamtsjatkahalvøya i Russland.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Asacha» frå , den 10. september 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 

Kamtsjatka kraj
Fjell i Russland
Vulkanar i Russland
Komplekse vulkanar
Aktive vulkanar
Kompleks vulkan

Ein kompleks vulkan eller ein samansett vulkan er ein vulkan med meir enn ein struktur. Dei vert danna på grunn av endringar i utbrotsmønsteret eller ved at det oppstår fleire ventilar i eit område. Stratovulkanar kan danna komplekse vulkanar fordi dei kan overlappe kvarandre frå eksplosive utbrot, lavastraumar, pyroklastiske straumar og fleire utbrot etter kvarandre, slik at det vart danna fleire toppar og ventilar. Stratovulkanar kan òg forme ein stor kaldera som vert fylt att med mange små sinderkjegler, lavadomar og det kan dannast krater på kanten av kalderaen.

Sjølv om det er ein forholdsvis uvanleg vulkantype er dei spreidd over heile verda og gjennom heile den geologiske historia.

Døme 
 Rincón de la Vieja Vulkan (Costa Rica)
 Mount Edziza (British Columbia, Canada)
 Mount Meager (British Columbia, Canada)
 Mount Silverthrone (British Columbia, Canada) 
 Bennett Lake Caldera (British Columbia/Yukon, Canada) 
 North Sister Field (Oregon, USA)
 South Sister (Oregon, USA)
 Valles Caldera (New Mexico, USA)
 Yellowstone Caldera (Wyoming, USA)
 Long Valley Caldera (California, USA)
 Pacaya (Guatemala)
 Pilas, Las (Nicaragua)
 Trois Pitons, Morne (Vestindia)
 Akita-Take-Yama (Honshū, Japan)
 Asama (Honshū, Japan)
 Mundua (New Britain, Papua New Guinea)
 St. Andrew-sundet (Admiralty Islands, Papua New Guinea)
 Asatsja (Kamtsjatkahalvøya, Russland)
 Groznyjgruppa (Kurilane, Russland)
 Banahaw (Luzon, Filippinane)
 Ischia (Italia)
 Homa (Kenya)
 Galeras (Colombia)
 McDonald Islands (Indiahavet, Australia)
 Suretamatal (Vanuatu)
 Three Kings (New Zealand)
 Whale Island (New Zealand)
 Kelimutu (Flores i Indonesia)

Sjå òg 
 Stratovulkan
 Kaldera

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Complex volcano» frå , den 10. september 2008. 
 

Vulkanske landformer
Atlasova

Atlasova (òg kalla Atlasov eller Nylgimelkin) er ein basaltisk skjoldvulkan på Kamtsjatka i Russland.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Atlasova» frå , den 10. september 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Vulkanar i Russland
Fjell i Russland
Kamtsjatka kraj
Skjoldvulkanar
Atsonupuri

Atsonupuri er ein vulkan sentralt på øya Iturup i øygruppa Kurilane i Russland. Han har ei høgd på 1206 meter over havet og hadde sist siste utbrot i 1932.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Atsonupuri» frå , den 10. september 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 

Kurilane
Fjell i Russland
Vulkanar i Russland
Stratovulkanar
Aktive vulkanar