alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Bobsleigh

Ein bobsleigh er ein stålkjelke med to par meiar, som blir køyrd av to eller fire personar. Køyring med bobsleigh oppstod i Albany i New York i 1880-åra, og blei seinare introdusert i Sveits. Dei første konkurransane blei haldne på underlag av snø. Moderne bobbanar bør vere minst 1500 meter lange og ha minst 15 svingar, og det er ikkje uvanleg med fart på opptil 130 km/t. Det finst tolv baner som blir brukt til konkurranse på toppnivå:

 Igls, Austerrike. 1220 m, 98 m høgdeforskjell, 14 prosent maksimal helling
 Calgary, Canada. 1475 m, 121 m høgdeforskjell, 15 % maksimal helling
 Cesana, Italia. 1435 m, 117 m høgdeforskjell, 9,2 % gjennomsnittleg fall
 La Plagne, Frankrike. 1507 m, 124,5 m høgdeforskjell, 14,5 % maksimal helling
 Altenberg, Tyskland. 1413 m, 122 m høgdeforskjell, 15 % maksimal helling
 Königssee, Tyskland. 1250 m, 117 m høgdeforskjell
 Winterberg, Tyskland. 1325 m, 110 m høgdeforskjell, 14,5 % maksimal helling
 Cortina d'Ampezzo, Italia. 1350 m, 120,5 m høgdeforskjell, 16 % maksimal helling
 Nagano, Japan. 1762 m, 112,5 m høgdeforskjell, 15 % maksimal helling (berre japansk)
 Lillehammer, Noreg. 1365 m, 114 m høgdeforskjell, 15 % maksimal helling
 St. Moritz, Sveits. 1722 m, 129 m høgdeforskjell, 15 % maksimal helling
 Lake Placid, USA. 1455 m, 107 m høgdeforskjell
 Lake City, USA. 1340 m, 103,9 m høgdeforskjell

Opphavleg var kjelkane bemanna med fem til seks personar, men dette blei endra til toar- og firarbob i 1930-åra. Den maksimale lengda på kjelkane er høvesvis 3,8 og 2,7 meter for firar- og toarbob. Maksimalvekta, inkludert mannskapet, er 630 kg og 390 kg — ein kan bruke metallvekter for å kompensere for manglande vekt. Før vektgrensa blei innført i 1952, var deltakarane på bobsleighlaga vanlegvis svært tunge.

Bobsleigh har vore ei olympisk grein sidan første vinter-OL i 1924. Kvinnene fekk delta i bogsleigh for første gongen i Vinter OL i Salt Lake City i 2002.

Bakgrunnsstoff 
 Norges ake-, bob- og skeletonforbund

Bobsleigh
Transportmiddel på snø
Christian Vidsteen

Christian Vidsteen () (fullt namn Christian Bang Vidsteen, somme tider skrive Widsteen) var ein norsk distriktslege og språkgranskar. Arbeidet hans med dialektane i Hordaland er ei kjelde til kunnskap både om språket og kulturen mot slutten av 1800-talet.

Vidsteen vart fødd på Hamarhaug i Ølve, der det i den tida var futegard. Faren, Ole Vidsteen, var fut i Sunnhordland og Hardanger. Etter at Christian Vidsteen var ferdig utdanna lege, var han eitt års tid utanlands, for det meste i Paris og Wien, før han vart distriktslege i Førde i Sunnfjord. I 1864 vart han distrikslege i Ytre Sunnhordland, med bustad på Stord. I 1882 slutta han i embetet og vigde seg etter det til språkstudiet. Same året gav han ut «Oplysninger om Bygdemaalene i Søndhordland». I 1884 kom «Opplysninger om Vossemaalet», og i 1885 «Opplysninger om Bygdemaalene i Hardanger» - om Hardingdialekta. «Ordbog over Bygdemaalene i Søndhordland» var truleg så å seia ferdig ved same tida, men vart ikkje trykt før i år 1900. I 1907 gav han ut ei dansk-norsk ordbok som skulle syna norske avløysarord for dei danske. Den boka som likevel har fått mest å seia og som må reknast som hovudverket hans er ordboka over Sunnhordlandsmålet som kom i år 1900.

Christian Vidsteen døydde i 1915. Han gav Vidsteenparken til Leirvik Brand- og bygningskommune. I dag har Stord kommune hand om eigedommen, der Sunnhordland Folkemuseum held til.

Kjelder 
 Vidsteen 1900, Christian Vidsteen: Ordbog over Bygdemaalene i Søndhordland. Nyutgåve ved Sunnhordland Folkemuseum og Sogelag, 1983. Føreord om forfattaren ved Reinert Leirvik.

Vidsteen
Vidsteen
Vidsteen
Vidsteen
Vidsteen
Vidsteen
Vidsteen
Norske legar
Ailsa Craig

Ailsa Craig (skotsk-gælisk Creag Ealasaid) er ei øy i ytre Firth of Clyde i Skottland der det vart hogge ut granitt for å lage curlingsteinar. Øya oppstod frå ein vulkanplugg etter ein utdøydd vulkan og er ikkje busett. 

Øya var ein fristad for den katolikkar under den skotske reformasjonen på 1500-talet, men er i dag eit fuglereservat med store koloniar havsule og stadig fleire lundefugl.

Geografi 
Øya ligg 15 km vest for Girvan. Ho har ein omkrins på 3 km og ei høgd på 340 meter over havet. Heile øya er ein gammal vulkanplugg frå ein utdøydd vulkan som kan ha vore aktiv for om lag 500 millionar år sidan.

Øya er administrativt ein del av South Ayrshire, i det gamle soknet Dailly.

Fyret på austsida av øya vender inn mot det skotske fastlandet, og oppfor fyret ligg ruinane av fyrvaktarbustaden.

Historie 

Ailsa Craig var ein fristad for romersk-katolske under den skotske reformasjonen. I 1597 tok katolikken Hugh Barclay frå Ladyland over Ailsa Craig, og han meinte å nytte ho som proviantering og stoppestad for ein spansk invasjon som skulle gjennopprette den katolske trua i Skottland. Han vart oppdaga av den protestantiske ministeren Andrew Knox og han prøvde då anten å rømme eller drukna seg sjølv med vilje i sjøen utanfor Ailsa Craig.

I 1831 vart den tolvte jarlen av Cassillis den første markien av Ailsa, og tok tittelen frå denne øya, som han eigde. 
  
Frå midten av 1800-talet til midten av 1900-talet vart det hogge ut sjeldan granittstein med riebeckitt (kjend som «ailsitt») frå øya. Desse vart nytta til å lage curlingsteinar. I 2004 var 60-70 % av alle curlingsteinar laga av granitt frå øya. Golvet i Thistle-kapellet i St Giles-katedralen i Edinburgh er òg laga av denne steinen.

Ailsa Craig er ikkje lenger busett og fyret her har vore automatisert sidan 1990. Det er ikkje lenger lov å drive steinbryting på øya, men lause granittsteinar frå øya har nyleg vorte nytta til å lage curlingsteinar av.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Ailsa Craig» frå ,  den 6. februar 2010. 
  oppgav desse kjeldene:
 
 
 Watson, W.J., The Celtic Place-Names of Scotland, (Edinburgh, 1926) reprinted, with an Introduction, full Watson bibliography and corrigenda by Simon Taylor (Edinburgh, 2004)

Bakgrunnsstoff 
 Entry on the Maybole Home Page
 Ailsa Craig Index — computer-generated virtual panoramas
 Pictures of Ailsa Craig

Øyar i Firth of Clyde
Fjell og åsar på dei skotske øyane
Geografi i South Ayrshire
Utdøydde vulkanar
Isle of Arran

Arran eller Isle of Arran (skotsk-gælisk Eilean Arainn) er den største øya i Firth of Clyde i Skottland med eit areal på  og den sjuande største i Skottland. Ho høyrer til regionen North Ayrshire og hadde i 2001 5058 innbyggjarar. Ho vert ofte knytt til Hebridane, og deler mykje av kulturen her, men desse øyane ligg lenger nord og vest for Kintyre. Arran er fjellkledd og har vorte skildra som eit paradis for geologar.

Øya har vore kontinuerleg busett sidan tidleg i yngre steinalder og det er gjort mange førhistoriske funn. Frå 500-talet koloniserte goidelsktalande folk frå Irland øya og ho vart eit senter for religiøs aktivitet. Under den trøblete vikingtida vart Arran underlagt Noreg før ho vart formelt innlemma i kongedømet Skottland på 1200-talet. Mange av stadnamna har norrønt opphav. Håkon IV vitja øya i 1263 i samband med at den skotske kongen kravde suverenitet over dei norske øyane. Besøket enda i slaget ved Largs.

På 1800-talet vart folketalet kraftig redusert og det gæliske språket og levemåten forsvann meir eller mindre. Økonomien og folketalet på øya har betra seg dei siste åra og hovudnæringa i dag er turisme. Her finst mangfaldig dyreliv med tre artar som er endemiske for området.

Bakgrunnsstoff 

 Satellittbilete av Arran 
 The Sleeping Warrior
 Arran.info - interaktiv guide

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Isle of Arran» frå ,  den 6. februar 2010. 
  oppgav desse kjeldene:
 Downie, R. Angus (1933) All About Arran. Glasgow. Blackie and Son. 
 Hall, Ken (2001) The Isle of Arran. Catrine. Stenlake Publishing. ISBN 978-1-84033-135-6
 Haswell-Smith, Hamish (2004) The Scottish Islands. Edinburgh. Canongate. ISBN 1-84195-454-3

Øyar i Firth of Clyde
Vulkanar i Skottland
Utdøydde vulkanar
Burnt Islands

Burnt Islands er tre små øyar som ligg i Kyles of Bute vest for det skotske fastlandet. 

Øyane er kvar for seg kjend under dei skotsk-gæliske namna sine. Frå den største til den minste er dei Eilean Mòr (Storøya), Eilean Fraoich (Lyngheiøya) og Eilean Buidhe (Guløya). Merkeleg nok er det berre den minste av desse småøyane, Eilean Buidhe, som har spor etter permanent busetnad med ruinar av eit glassert fort. 

Litt lenger vest ligg Eilean Dubh (Svarteøya) ved innløpet til Loch Riddon og i nord ligg Eilean Dearg i sjølve fjorden. 

Øyar i Firth of Clyde
Eika

Eika er ei øy i Ulstein kommune på Sunnmøre. Den har eit eit flatemål på om lag 2,4 kvadratkilometer. 

Øya er relativt lang og smal, om lag 3,8 km lang og om lag 1,1 km breid på det breidaste. Omkretsen (kystlina) er om lag 11 km.

Eika ligg sør for Hareidlandet, skilt frå Hareidlandet med Eiksundet og Selvågdjupet.
Nordaustover frå øya ligg Vartdalsfjorden som går over til Rovdefjorden vest for øya. Eika ligg også nord for utlaupet til Voldsfjorden og nordvest for utlaupet til Ørstafjorden. På vestsida av øya ligg Gurskøya, og leia nordover mot det tronge Dragsundet mellom Gurskøya og Hareidlandet.

Om lag 300 m sør for Eika ligg den 0,8 km2 store Yksnøya i Volda kommune

Eika fekk brusamband over den 405 m lange Eiksundbrua til Eiksund på Hareidlandet i samband med utbygginga av Eiksundsambandet, ein del av Fylkesveg 653. Den 7765 m lange  Eiksundtunellen går frå Eika til Sørheim i Ørsta. Sambandet vart offisielt opna 23. februar 2008.

Det er fleire gardar på Eika, men ingen i drift no. Øya har berre nokre få fast busette.

Frå 1837 var Eika saman med Eiksund ein del av Herøy kommune. Den 1. januar 1964 vart Eika og Eiksund flytta til Ulstein kommune. Eika og Eiksund hadde då 222 innbyggjarar til saman.

Fotnoteliste 

Geografi i Ulstein
Øyar på Sunnmøre
Raudøya i Ørsta

Raudøya er ei øy og ein matrikkelgard i Ørsta kommune på Sunnmøre. Ho har eit eit flatemål på om lag 394 daa, dvs. litt mindre enn 0,4 kvadratkilometer.

Øya er relativt lang og smal, om lag 1,7 km lang og om lag 370 m brei på det breiaste, og nesten delt på midten, der den er berre ca. 50 m på det smalaste. Dei to delane av øya er om lag like store i areal.

Nord for Raudøya ligg den ca. 31 daa store Raudøyholmen, og den vesle holmen Blæja på ca. 2 daa.

Raudøya ligg midt i utlaupet av Ørstafjorden, rett sør og vest for Liadalsbygda på den eine sida av fjorden og rett nord for Steinnes på den andre sida. Avstanden til Liadalsbygda er ca. 700 m på det kortaste, og om lag 600 m over til Steinnes på den andre sida. Nordaustover frå øya ligg Vartdalsfjorden, som sørvest for øya går over i utlaupet til Voldsfjorden og held fram som Rovdefjorden.

Heile Raudøya er freda, som Raudøya landskapsvernområde og Raudøya naturreservat. Grunnlaget for fredinga er mellom anna den store førekomsten av kristtorn på øya.  Det er òg særs mange fornminne på øya, mellom andre Kjemperøysa (sjå kjelder) der truleg holmgangsmannen Ljot den bleike vart gravlagt.

Raudøya er gardsnummer 64 i Ørsta. Her har vore 3 bruk på øya, men ingen av dei er i drift no, og øya har ingen fast busette. Det har også budd folk på Raudøyholmen.

Namn 
Namnet er eit vanleg øynamn, og siktar truleg til ein raudaktig bergart.

Kjelder 
 Bjørn Jonson Dale: Ørstingar II Ættebok for Ørsta 1900-1998, Ørsta 1999 ISBN 82-91790-02-7, side 813-814.

Fotnoteliste 

Geografi i Ørsta
Øyar på Sunnmøre
Matrikkelgardar i Ørsta
Isle of Bute

Bute eller Isle of Bute (skotsk-gælisk Eilean Bhòid) er ei øy i Firth of Clyde i Skottland. Ho var tidlegare ein del av grevskapet Buteshire, men ligg no i regionen Argyll and Bute. Øya har litt over 7000 innbyggjarar.

Geografi
 
Bute ligg i Firth of Clyde. Den einaste byen på øya er Rothesay, som har ferjesamband til fastlandet. Landsbyar på øya er:

Ascog
Ardbeg
Kerrycroy
Kilchattan Bay
Kildavanan
Kingarth
Port Bannatyne
Rhubodach
St Colmac
Straad

Bute er delt i to av Highland Boundary-forkastinga. Nord for forkastinga er øya åslendt og stort sett udyrka med store skogar. Det høgaste punktet her er Kames Hill på 267 meter over havet. I sør er terrenget glattare og meir oppdyrka. Lengst sør vert øya meir kupert att rundt Glen Callum. Loch Fad er den største innsjøen på Bute og går langs forkastingslinja.

Vestsida av Bute er kjend for strendene med utsyn over Sound of Bute mot Arran, samt den vesle naboøya Inchmarnock. Av landsbyar på vestsida finn ein Straad, rundt St. Ninian's Bay og Kildavanan ved Ettrick Bay.

Mellom Bute og Cowalhalvøya i nord ligg sundet Kyles of Bute. Nordsida av øya er tynt folkesett, men frå ferjekaien på Rhubodach går det båt til fastlandet ved Colintraive. Ho er mindre enn den andre ferjeruta, men kortare, berre 300 meter lang og overfarten tar berre få minutt.

Historie
Det er truleg at Bute var busett av folk som snakka britannisk (liknande dagens walisisk), før gællarane kom og innlemma Bute i Cenél Comgall i Dál Riata. I vikingtida vart øya kalla Rothesay og hovudbyen på øya var Bute.  Etter langvarig misbruk av desse namna på øya og byen, vart dei til slutt bytta om.

Etter vikingtida vart ikkje øya gjeven til Lord of the Isles, som dei fleste av øyane på vestkysten av Skottland vart. I staden vart Bute den personlege eigedomen til det skotske monarkiet.

I 1940- og 1950-åra var Bute eit stort marinehovudkvarter. Under den andre verdskrigen husa ho ein stor leir for offiserar og polske soldatar.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Isle of Bute» frå ,  den 6. februar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Guide til Isle of Bute
 Visit Bute
 Ei anna turistside
 Isle of Bute community 
 Bilete frå Bute

Øyar i Firth of Clyde
Geografi i Argyll and Bute
Castle Island i Skottland

Castle Island (skotsk-gælisk Eilean a' Chaisteil) er ei lita tidvassøy utanfor austsida av Little Cumbrae, og vest for Trail Island i Firth of Clyde i Skottland. Ho heng saman med Little Cumbrae ved lågvatn. 

Borga som øya er kalla opp etter vart bygd i 1527 og øydelagd av styrkane til Oliver Cromwell i 1650. Den firkanta bygningen seier ein vart bygt for å hindre krypskyting av hjort.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Castle Island, Scotland» frå ,  den 6. februar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Firth of Clyde
Tidvassøyar i Skottland
Davaar Island

Davaar Island eller Island Davaar (skotsk-gælisk Eilean Dà Bhàrr) er ei øy ved innløpet til Campbeltown Loch utanfor austkysten av Kintyre i Argyll and Bute i Skottland. Ho er ei tidvassøy og er landfast via ein naturleg grusbanke kalla Dhorlin nær Campbeltown ved lågvatn. Det er mogeleg å krysse banken på kring 40 minutt. 

Davaar vart kalla Island of Sanct Barre mellom 1449 og 1508. Den moderne forma Davaar kjem frå det eldre Do Bharre, som tyder dobbeltspissa øy. 

I 1854 vart det bygd eit fyr nord på øya. Fyret vart automatisert i 1983 og i dag er dei einaste innbyggjarane på øya oppsynsfolk, sauer, geiter og mink. 

Øya er òg kjend for dei sju grottene, og i ei av desse finn ein eit holemåleri som viser krossfestinga. Denne er måla i 1887 av kunstnaren Archibald MacKinnon etter at han hadde fått eit syn om at han måtte gjere nettopp dette. Måleriet skapte oppstyr i området fordi det vart sett på som eit teikn frå gud, før ein oppdaga at det var MacKinnon og ikkje Gud. Han vart då utvist frå bygda. Måleriet har vorte vandalisert fleire gonger, men så restaurert att.

Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad
Davaar fyr

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Davaar Island» frå ,  den 6. februar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Firth of Clyde
Tidvassøyar i Skottland
Eilean Dearg

Eilean Dearg er ei lita øy i Loch Riddon i Skottland. Det stod ein gong eit slott på øya, som vart øydelagd under Argyll-opprøret i 1685. Det er ikkje synlege restar av slottet i dag, men arkeologar gjorde utgravingar her mellom 1964 og 1967. Dei fann då hallen, eit kapell, eit tårn og grunnmurane. Dei gjorde òg funn av glassert stein, som tyder på at det kanskje har stått eit glassert fort her tidlegare.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Eilean Dearg, Loch Riddon» frå ,  den 6. februar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Firth of Clyde
Jambe

Ein jambe er i moderne verselære ein versefot samansett av ei trykklett og ei trykktung staving, som i orda poet, eller, ironisk nok i ordet troké, sjå der. 

I klassisk dikting var ein jambe  samansett av ei stutt og ei lang staving. 

Verselære
Troké

Troké (gjennom latin frå gresk, 'springande') er i moderne dikting ein versefot samansett av ei tung og ei lett staving, som i ord som «dikte», «lenge», «rose» eller, ironisk nok, «jambe», ein motsett versefot.
I klassisk dikting var ein troké ein versefot samansett av ei lang og ei stutt staving. 

Troké er mykje brukt i latin, der trykket nesten aldri fell på siste staving. Dette finn ein mellom anna døme på i Dies irae-delen av rekviem-messa:

Dies irae, dies illa
Solvet saeclum in favilla
Teste David cum Sybilla. 

Mykje eldre finsk litteratur, som nasjonaleposet  Kalevala, er skrive i trokéisk tetrameter (fire trokéar på kvar linje: DAM-da DAM-da DAM-da DAM-da):

vaka vanha Väinämöinen
itse loihe laatijaksi,
tekijäksi teentelihe.

Lengre dikt som brukar mykje troké (av typen med tung og lett staving) kan lett oppfattast som monotone eller strenge i uttrykksmåten, men i kortare dikt kan versefoten vera effektiv.

Gjennomført bruk av troké er mindre vanleg i engelsk enn i latin, men han er brukt i fleire kortare vers, som i heksediktet i Macbeth av Shakespeare:

Double, double, toil and trouble;
Fire burn and cauldron bubble.

Versefoten er også vanleg i barnerim:

Jack and Jill went up the hill
To fetch a pail of water.
Jack fell down and broke his crown,
And Jill came tumbling after.

Også på norsk kan troké nyttast i kortare dikt og songar, som i «Noen barn er brune» av Jo Tenfjord:

Noen barn er brune 
som et nystekt brø

Sjå òg
 Jambe
 Anapest
 Daktylos

Kjelder

trochee i Encyclopædia Britannica. Henta 16. september 2013.
troké (2009, 15. februar) i Store norske leksikon. Henta 16. september 2013.
 Per Einar Jensen, Verseføtter , Versekunst

Verselære
Semje

Semje (av norrønt semja) er oftast definert som samsvar mellom to meiningar eller haldningar. Semje er etterstreba i politikk og tilhøve mellom menneske generelt. Når to eller fleire er samde om noko, er dei og komne til semje.

Sjå òg 
 konsensus

Kjelder

 politikk
Versefot

Ein versefot er den minste rytmiske eininga i ei verselinje.  Dei viktigaste verseføtene i norsk språk er

 jambe: -V  (- markerer trykklett staving, V markerer trykk, som i banal)
 anapest: --V (som i militær)
 stigande peon: ---V (som i paradoksal)
 troké: V- (som i fager)
 daktyl: V-- (som i sanneleg)
 fallande peon: V---  (som i vikingane)

Dikting
Eilean Dubh i Kyles of Bute

Eilean Dubh (skotsk-gælisk for «Svartøya»), stundom kalla Glen Caladh Island, er ei øy like utanfor Cowalhalvøya i Kyles of Bute. Øya er rundt 300 meter lang og 19 meter over havet på det høgaste. Nesten heile øya er dekt av skog. 

Sjølv om Eilean Dubh ikkje er busett har eigarane av øya familiegravstaden sin her. Det står òg ei lykt på nordsida av øya.

Eilean Dearg ligg like nord for Eilean Dubh og Burnt Islands ligg like aust.

Bakgrunnsstoff
Bilete av Caladh Harbour

Øyar i Firth of Clyde
The Eileans

The Eileans er to små, lågtliggande øyar i Newtown Bay i Millport ved Isle of Cumbrae i Skottland. 

Namnet er ei anglisering av det skotsk-gæliske eilean som tyder «øy». Det er uvanleg for vestkysten av Skottland at to øyar ikkje har eit eige namn og alltid vert omtalt i lag med det same namnet. 

Tre mindre skjer - Leug, the Spoig og Clach - ligg i vest.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «The Eileans» frå ,  den 6. februar 2010.  
 

Eileans
Mellomfag

Mellomfag er eit tidlegare omgrep som blei brukt om eit fag som ein hadde teke 90 studiepoeng i. Dette tilsvara då 1,5 år studietid dersom ein tok ei årseining (60 studiepoeng) om gongen. Til dømes: Ein årseining, dvs 60 studiepoeng i matematikk ville gje eit grunnfag. 90 studiepoeng ville gje eit mellomfag. 
  
Etter mellomfag kunne ein ta hovudfag, i eit fag der ein allereie hadde mellomfag. Hovudfag utgjorde 120 studiepoeng i tillegg til dei 90 frå mellomfaget.

Som ein del av Bologna-prosessen blei gradssystemet i Noreg lagt om, og ein har i staden eit system med bachelorgrad og mastergrad.

Akademiske grader
Grunnfag

Grunnfag er eit tidlegare omgrep som blei brukt om eit studiefag ved universitetet der eksamen gav 20 vekttal (60 studiepoeng), tilsvarande ei årseining. Frå eit grunnfag kunne ein student gjerne halde fram med ytterlegare 10 vekttal (30 studiepoeng), eit semester til i same fag, for å få mellomfag. To grunnfag innan same fag var eit storfag, (f.eks. 1. og 2. avdeling jus).

Grunnfag, mellomfag, eventuelt storfag med førebuande prøver danna cand.mag-graden på 4 år normert studietid. Mellomfag eller storfag i eit og same fag i ein cand.mag-grad danna grunnlag for eit toårig hovudfag på 40 vekttal (120 studiepoeng), totalt 6 års utdanning. I realfag tok kandidatane normalt hovudfag på 5 år.

I 2003/2004 kom kvalitetsreforma og vekttal blei erstatta med studiepoeng etter tid-for-tid-prinsippet. Cand.mag-grada blei til bachelorgrad på 3 år. Hovudfag blei til mastergrad. Grunnfag fekk namnet årsstudium.

Akademiske grader
Glunimore Island

Glunimore Island er ei busetnadslaus øy rundt 5 km søraust for Kintyrehalvøya i Skottland. Ho ligg langs Sanda Island og Sheep Island 

Øya er berre 200 meter lang og er 27 meter over havet på det høgaste. Det er ei grotte på nordsida av øya. Eit rev ligg omkring øya i nord og aust. Fleire farlege grunner ligg i sundet mellom Glunimore, Sanda and Sheep Island. Paterson's Rock er ei anna farleg klippe rundt 1,5 km lenger aust. 

Glunimore og naboøya Sheep Island er dei viktigaste hekkestadane til lundefugl i Firth of Clyde og fuglane vender no attende frå her til Ailsa Craig, som er ein annan tradisjonelle hekkestad. Lomvi og alke hekkar òg her.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Glunimore Island» frå ,  den 6. februar 2010.  
 

Øyar i Firth of Clyde
Cand.mag.

Candidatus magisterii, eller candidata magisterii for kvinner, forkorta cand.mag. og også kalla skuleembetseksamen, har vore ei akademisk grad i Noreg, gitt i perioden 1959 til 2003. Grada kvalifiserer til adjunktstilling i det norske skuleverket, det blir i tillegg kravd praktisk-pedagogisk utdanning for adjunktar. Cand.mag.-grada vart tilbydd i fagkrinsane realfag, samfunnsfag og humanoria, og i filologiske fag. Normal studietid var fire til fem år. 

Som følgje av Bologna-prosessen og Kvalitetsreforma blir ikkje cand.mag.-grada gitt lenger i Noreg.

Historikk 
Grada candidatus magisterii blei oppretta ved Københavns Universitet i 1883, og då  kalla skoleembedseksamen, etter som ho var ein føresetnad for tilsetting i latinskulen og avløysaren til latinskulen, gymnaset.

I Noreg blei cand.mag.-grada oppnådd ved bestått eksamen etter mellom 4-5 års studiar ved universitet og høgskular. Bestått ex. phil. var obligatorisk før ein kunne motta ei cand.mag.-grad. Grada gav òg rett til å ta eit hovudfag, som normalt tok ytterligare to år. Frå studieåret 2003–2004 var cand.mag.-grada erstatta av bachelor-grada. 

I Danmark utgjorde grada tradisjonelt normalt 5,5 års studiar. Etter gjennomføringa av Bologna-prosessen blei cand.mag. ei femårig grad, som blir omsett til engelsk som Master of Arts. Dei første tre studieåra fører då fram til ei bachelorgrad.

Grada cand.mag. må ikkje forvekslast med magistergrada, som i moderne tid var ei 7-årig (Noreg) eller 6-årig (Danmark) utdanning med stor vekt på den vitskapelege avhandlinga, og som var nær dagens ph.d..

Kjelder

Referansar

Bakgrunnsstoff
Kunnskapsdepartementet: Gradsstruktur i høgre utdanning, NOU 2000:14, kapittel 9

Akademiske grader
Transitive verb

Transitive verb vert kalla så for di handlinga desse  verba merkjer av, kan gå over på objektet, slik at objektet vert påverka av handlinga.

Transitive verb er til dømes:
Eg målar husetBjørnen åt sauen.
Bonden har skote bjørnen.Du kan selje skinnet.

Ein tommelfingerregel for å skilje transitive verb frå intransitive, er å spørje:  Går det an å (verbet) nokon?  I døma ovanfor er svaret på eit slikt spørsmål alltid ja: Det går an å måle nokon, å ete nokon, å skyte nokon og å selje nokon.

Sjå òg
 intransitive verb

Kjelder
 Olav T. Beito: Nynorsk grammatikk Det Norske Samlaget 1986 ISBN 82-521-2801-7

Verb