alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Nazcakulturen

Nazcakulturen (ca 300 f.Kr.–800 e.Kr.) blomstra i territoriet kor Ica- og Nazcaprovinsane i Ica-regionen ligg i dag. Kulturen har skapt dei vidgjetne nazcalinjene og imponerande undergrunnakveduktar som framleis er i funksjon. Nær kor akveduktane er opne for turistar, finst ein utkiksstad der ein kan sjå ein bygning som er bygd etter inkaerobringa. På ørkensletta med linjene finst det eit seremonielt senter Cahuachi kor ein kan sjå utover pampasen. Kunne om nazcakulturen er knytt til det å studere byen Cahuachi.

Keramikk 

Territoriet åt folket var ein ørken som nazcakulturen med hjelp av akveduktteknologien gjorde om til eit levedyktig område for agrikultur. Keramikken utgjer nyttegjenstandar i vanleg utforming, men også gjenstandar utforma som modellar av mytiske eller naturalistiske figurar slik som i biletet til høgre. Generelt har bileta i dekor varierande uttrykk, eit trekk ved mykje Nazca-keramikk er at bileta er mangfarga.

Nazcakeramikk delast inn ni fasar. Kring år 200 f.Kr. ved slutten av tørkeperioden i tidleg horisont, starta nazca I. Keramikk frå denne æraen rommar det mytiske frå paracaskulturen, men legg til figurative modellar av ting som frukter, plantar, menneske og dyr. Realismen fekk aukande vekt i dei komande fasar, II, III og IV, som òg vert refererte til som dei monumentale fasar. Pottemakeri frå desse periodar femnar om eit uttrykk der hovudteikningane legst på ei kvit eller sterk raud bakgrunnsfarge. Neste fase, nazca V, inkluderer bilete av naturalistiske menneske og overnaturlege vesen. Fase VI og VII legg til militære uttrykk og avteiknar medlem frå den sosiale elite. I desse to fasar ser ein og ein byrjande påverknad frå moche. Endeleg i fase VIII kjem innføringa av komplette åtskilde figurar og ein rikhaldig ikonografi som framleis ingen har dechiffrert. 

Inndelinga i fasar vart gjort før karbondatering vart funne opp, det skaper nokre problem med datering av fasar som no ser ut til å overlappe. Ein har rekna nazca IX å slutte kring år 600 medan nokre gjenstandar i kategorien vart skapt så seint som i 755 e.Kr eller seinare. Siste fase er eigentleg ein manifestasjon av warikulturen frå høglandet, nokre arkeologar reknar han ikkje som ein distinkt fase i nazca og taler heller om åtte fasar.

Tekstilar 
Kulturen er òg kjent for tekstilane han la etter seg. Nazca kom i gang med å nytte ull frå lama og frå alpakka tusen år før kulturane på nordkysten fann å verdsetje ull frå kameldyra. Ein trur at kjelda for ull låg i Ayacucho-regionen. Motiva som kom til syne i pottemakarkunst kom først i tekstilane. Tekstilane frå nazca- og paracaskulturane har blitt vel konservert i det tørre klimaet i området og samanfattar det meste av kva vi veit om tidlege tekstilar i regionen.

Anna informasjon 
Nazcakulturen eksisterte samstundes med mochekulturen i det som i dag er nordre del av Peru.

Litteratur 
 Michael E. Moseley: The Incas and the Ancestors: The Archaeology of Perú. ' Revised Edition. 
 Helaine Silverman: Cahuachi in the Ancient Nasca World. ''

Kjelder 
 Nettside hos Bruce Owen
 Tilsvarande wikipedia-artikkel på engelsk

Amerikanske kulturar før Columbus
Peruansk historie
Nordmøringar

Nordmøringar (eintal «nordmøring») er folk som kjem frå landskapet Nordmøre nordaust i Møre og Romsdal fylke. Målføret til nordmøringane, som saman med fosenmålet og ytternamdaling høyrer til dei uttrøndske målføra (den vestlege undergruppa av trøndermåla), blir oftast kalla nordmøring lokalt og nordmørsdialekt eller nordmørsmål i faglitteraturen.

 
 
Folk frå Møre og Romsdal
Spanske autonome regionar etter flatevidd

Dette er ei liste over spanske autonome regionar etter flatevidd.

Sjå òg
Spanske autonome regionar etter folketal

lister
spansk geografi

it:Comunità autonome della Spagna#Popolazione e superficie
Domenetap

Domenetap inneber at eit språk taper terreng til eit anna sterkare språk på ulike område av samfunnslivet.

I Noreg skjer domenetapet først og fremst ved at norsk taper terreng til engelsk.

Språkteori
Marcia Prager

Rabbi Marcia Prager er ein lærar, forteljar, kunstnar, terapeut og rabbinar med ordinasjon frå Reconstructionist Rabbinical College og personleg semikhá frå Zalman Schachter-Shalomi som er mellom dei mest sentrale aktørane i Jewish Renewal-rørsla i dag. Ho er dean (administrativ leiar) av the ALEPH Ordination Programs, det desentraliserte rabbinar- og ḥazzánseminaret åt Jewish Renewal-rørsla.

Verk 
 1997: The Letters of Creation (Harmony Books), 1997. ISBN 0-517-70362-9
 2003: The Path of Blessing : Experiencing the Energy and Abundance of the Divine (Harmony Books), 1998. ISBN 0-517-70363-7
 Pnai Or Siddur:
 A Siddur for Erev Shabbat. Compiled and edited by Marcia Prager.
 A Siddur for Shabbat Morning. Compiled and edited by Marcia Prager.

Bakgrunnsstoff 
 Heimesida åt Marcia Prager 

Prager, Marcia
Prager, Marcia
Prager, Marcia
Reinli stavkyrkje

Reinli stavkyrkje er ei stavkyrkje i Sør-Aurdal kommune i Innlandet. Kyrkja vert datert til etter 1326.

Kjelder 
 Norges Kirker: «Reinli gamle kirke» på nettstaden til Norsk institutt for kulturminneforskning 
 Stavkirkeprogrammet 2001 -2015 - Hva har skjedd så langt. Riksantikvaren 2008: «Reinli stavkirke» s. 24
 Om Reinli stavkyrkje på nettstaden stavkirke.org

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Om Reinli sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Oppland» på nettstaden til Arkivverket 
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 Eldre fotografi av Reinli stavkyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
 
 

Kyrkjer i Sør-Aurdal
Freda bygg i Innlandet
Norske kyrkjer frå 1300-talet
Norske stavkyrkjer frå mellomalderen
Kyrkjer i Valdres prosti
Kulturminne i Sør-Aurdal
Langkyrkjer i Hamar bispedømme
Garmo stavkyrkje

Garmo stavkyrkje er ei stavkyrkje som står på friluftsområdet til museet Maihaugen på Lillehammer.

Stavkyrkja vart bygd kring 1200 på Garmo i Lom kommune. Tårnet er frå 1690 og tverrskipet frå 1730. Kyrkja vart riven i 1880, før ho vart sett opp på museumsområdet i Lillehammer 1921.

Døypefonten av kleberstein er frå 1100-talet. Altertavla frå 1695 stod opphavleg i Lillehammer stavkyrkje. Preikestolen kjem frå Hustad kyrkje i Romsdalen, og blei skoren av bygdekunstnaren Peder Knudsen Kjørsvik om lag 1730.

Bakgrunnsstoff 
 
 
 
 
 Maihaugens nettsted om Garmo stavkyrkje
 Garmo stavkirke på stavkirke.info
 Miljøstatus i Norge: Garmo stavkirke 

Freda bygg i Innlandet
Kyrkjer i Lillehammer
Norske kyrkjer frå 1200-talet
Flytta stavkyrkjer
Norske stavkyrkjer frå mellomalderen
Kulturminne i Lillehammer
Aveyron

For elva med same namn, sjå elva Aveyron
 

Aveyron (oksitansk Avairon) er eit departementet sør i Frankrike. Departementet ligg i regionen Midi-Pyrénées og er kalla opp etter elva med same namn.

Historie 
Aveyron er ein av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Dei første kjende busetnadane i området var stamma Rutenii, men området var busett lenge før dette og har mange førhistoriske ruinar.

Geografi 
Departementet er ein del av regionen Midi-Pyrénées, og grensar til departementa Tarn, Tarn-et-Garonne, Lot, Hérault, Gard, Lozère og Cantal.

Det høgaste punktet i departementet er toppen Mailhebuau på 1 469 m.

Demografi 
Innbyggjarar i departementet vert kalla aveyronnais. Innbyggjarane i Rodez vert kalla ruthénois, som er basert på dei første romerske busetnadane, rutenii.

Turisme 

Aveyron inneheld ein del av Parc National des Cévennes. To kjende turistattraksjonar er slottet i Najac, mellomalderruinar som ligg på ein høg klippe, og klosteret Loc-Dieu, som ligg nær Martiel i eit område med mange steindysser. Den litle byen Millau ligg ved den høgaste brua i verda, Viaduc de Millau. Alt før opninga av viadukten av President Chirac 14. desember 2004 har dette spesielle byggverket vore ein turistattraksjon. Viadukten kryssar heile Tarndalen.

I kommunen Saint Léons (sjå ) ikkje langt frå Millau ligg «insektbyen» Micropolis.

Bakgrunnsstoff 
 
 Prefekturet si nettside
 Offisiell side
 planet-aveyron.com
 Reiseguide for Aveyron
 aveyron.com
 Området Segala
 Turistinformasjon
 Tempelherrelandsbyen La Couvertoirade

 
Franske departement
Micropolis

Micropolis er eit insektsopplevingssenter som ligg i landsbyen Saint Léons ikkje langt frå Millau i det franske departementet Aveyron. Saint Léons var heimstaden til den kjende entomologen Jean-Henri Fabre (1823 - 1915).

Lekkjer 
 Mikropolis si heimeside 
 Fabre-muséet si heimeside
 Saint Léons si heimeside 

Biologi i Frankrike
Aveyron
Nazca

Sjå òg nazcakulturen, nazcalinjene og kontinentalplata nazca.
Nazca er ein by i Ica-regionen i Peru, og hovudstaden i Nazcaprovinsen. Byen har eit folketal på om lag 30 000 (1996) og ligg like ved nazcalinjene. Det har derfor skjedd eit økonomisk oppsving grunna turismen som følgjer med. Byen har fleire hotell og restaurantar, i tillegg til reisebyrå der ein kan kjøpe flyturar over nazcalinjene. Det finst ein småflyplass like ved byen. Ved Plaza de Armas ligg eit museum med keramikk frå nazcakulturen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Nazca (Stadt)» frå ,  den 1. september 2005.  
 
 Rob Rachowiecki, Peru, 3. opplag, Lonely Planet (1996)

Ica-regionen
Byar i Peru
Nazcalinjene

Nazcalinjene er «geoglyfar», store figurar laga som riss i ørkenoverflata på pampasen ved byen Nazca i Peru. Dei strekkjer seg ut frå Nazca mot byen Palpa over ein distanse på nær 60 km. Området er ekstremt tørt og sjeldan utsett for vind, delar av området med flest figurar er flatt. Figurane (geoglyfane) er avteikningar av plantar, dyr, fuglar og eit stort knippe geometriske former, ofte sett saman av lange rette linjer som i trapesfigurane. Dei naturalistiske teikningane inkluderer ein kolibri, ein apekatt, ei vevkjerring og ein blekksprut, for å nemne nokre av dei meir enn 300 teikningane. Dateringa av figurane ligg mellom år 200 og 600.

Korleis linjene kan ha vorte til 
Jordsmonnet i ørkenen er av leire og kalkhaldig sand, dekt av malmhaldig grus som har fått eit jarnoksiddekkje på overflata. Den malmhaldig grusen er få centimeter tjukk. Når ein tar bort det øvste laget, til dømes i ei smal linje, vil farga i den lyse ørkenjorda under danne kontrast til urørt mørkare oksidert ørkengrus. Nazcalinjene er synlege ovanfrå og står fram som lyse fordi det øvste laget av ørkengrus er fjerna. I praksis kan det ha skjedd ved at menneske har tråkka ned det øvste laget eller dei kan ha skrapa furer i overflata.

Oppdaginga 

Figurane vart først oppdaga då det kom i gang flyruter over den peruanske ørkenen i 1920-åra. Passasjerar hevda då at dei observerte primitive «landingsstriper» på bakken.

Toribio Mejia Xesspe, ein peruansk arkeolog var den første vitskapsmann som frå 1927 synte interesse for det som han kalla «stor inkaseremoniell kunst».

Hensikt eller forklaringar 
Eit mogleg formål med teikningane kan vere det som lokale bufaste skal ha hevda, at det indianske urfolket utførte religiøse ritual på desse gigantiske teikningane, for å sikre at vatn ville fortsette å renne ned frå Andes. Det har òg vore spekulasjonar knyter til astronomiske formål med linjene, men det finst ingen underbygd teori kring det.

Annan informasjon 
Rett sør om nazcalinjene er det oppdaga eit tidlegare seremonielt senter, Cahuachi, som kan ha vore brukt av folket som laga figurane.

Området med linjer og teikningar blei sett på UNESCO si verdsarvliste i 1994.

Kjelder 

 Tilsvarande wikipedia-artikkel på engelsk
 Informasjon frå «Dr. Maria Reiche» organisasjonen

Litteratur 
 Aveni, Anthony F. (red.). The Lines of Nazca. American Philosophical Society, Philadelphia (1990). ISBN 0-87169-183-3
 Bauer, Susan Wise. The Story of the World, Vol. 1 Peace Hill Press (2001). ISBN 0-9714129-0-1
 Lambers, Karsten. The Geoglyphs of Palpa, Peru: Documentation, Analysis, and Interpretation. Lindensoft Verlag, Aichwald/Germany (2006). ISBN 3-929290-32-4

Bakgrunnsstoff 
 UNESCO World Heritage Om nazcalinjene
 Photogrammetric Reconstruction of the Geoglyphs of Nasca and Palpa
 Die Linien von Nazca und Frau Maria Reiche 
 The Nazca Lines Revisited: Creation of a Full-Sized Duplicate Oversyn av resultat frå reproduksjon av Joe Nickell
 Skeptic's Dictionary
 Nazca Lines Fotografi av linjer og teikningar av Georges Rosset
 Nazca Lines Research

Arkeologiske funn i Peru
Verdsarv i Peru
Geoglyfar
Potetmjøl

Potetmjøl er ein type stive som er framstild av poteter. Potetmjøl vert framstild ved at poteter vert rivne før raspet vert bløytt ut i vatn. Stiven vil då vaskast ut i vatnet og samle seg på botnen av vaskekaret. Potetmjøl vert framstilt av næringsmiddelindustrien og seld til privathushaldningar og verksemder som framstiller heil- og halvfabrikatmat. I dag vert potetmjøl også brukt til å framstille kunstige sagogryn.

Potetmjøl i matlaginga 
Potetmjøl vert til dømes brukt til å tjukne fruktgrautar, -kompottar og -sausar, og som bindemiddel i rettar som kjøttkaker, kjøttpudding, fiskekaker, fiskebollar og fiskepudding. Når ein brukar potetmjøl til å tjukne fruktgrautar og anne er det viktig å ikkje koke retten etter at ein har hatt i potetmjølet sidan for hard varmehandsaming vil gjere grauten seig. Potetmjøl vert også brukt ein del i baking, ein kan til dømes bruke det i sukkerbrød.

Mjøl
Stive
Potet
André Leroi-Gourhan

André Leroi-Gourhan () var ein fransk vitskapsmann og forskar innan arkeologi og fysisk antropologi og professor ved Collège de France. 

Leroi-Gourhan har gjeve ei vidkjend tolking av holemåleri som dei i Lascaux i Dordogne.

Franske arkeologar
Franske antropologar
Franske vitskapsfolk
Neteland

Neteland er ein matrikkelgard i Kvam herad. Neteland ligg lengst opp mot Kvamskogen i Steinsdalen ved Norheimsund. Det er sju gardar her kalla: Haoko, Simons, Larsa, Johans, Gjermunds, Netelandshagen og Solheim.

Neteland som slektsnamn 
Det er 255 personar som nyttar Neteland som slektsnamn per januar 2011. Mest kjend er administrerande direktør Atle Neteland i Bergenshalvøens Kommunale Kraftselskap (BKK), Dagfinn Neteland tidlegare direktør i Tide (kom frå direktørstillinga i HSD), og direktør Johannes D. Neteland i TTS Marin. Dei tre er brør.

Kjelder 
Tre brør Neteland

Geografi i Kvam
Gardar i Vestland
Tuonela

Tuonela (også kjend som Tuoni, Manala og Mana) er etter førkristen finsk tradisjon og verdssyn dødsriket eller bustaden til dei daude, Helheimen. Tuonela låg under jorda, eller på ei øy, var mørk eller grå. I Kalevala blir det ofte vist til Tuonela.

Det var tydelegvis slik at alle kom til Tuonela etter at dei var daude. I Tuonela var det trasig og trist å vere, men ikkje spesielt grufullt eller vondt. I Tuonela vart dei frå alt dei måtte styre med på jorda, på godt og på vondt. Tuonela tilsvarer altså ikkje det kristne helvetet, og heller ikkje den kristne himmelen. Vonde menneske kunne rett nok få dårlegare vilkår enn andre i Tuonela, slik som ei steinseng.

Dei daude kom ikkje direkte til Tuonela, dei måtte reise dit. Sjela kunne vere att ei tid, til dømes hos slekta si, men før eller seinare var dei nøydde til å dra, seinast når slektningane jaga bort skrømtet. Det var til fordel for dei levande at daudingane for til Tuonela, for då var dei ikkje att og spøkte, men det var mogleg å få tak i dei viss ein ville ha hjelp. Sjela kunne reise til Tuonela gjekk over Tuonela-elva, rett nok med hjelp av båten til tuoni-jenta, seier Kalevala. Finnar som levde i Kvitsjø-traktene skal ha sendt dei daude av garde i båt.

I Tuonela fanst det verdfull kunnskap, tydelegvis på grunn av kunnskapen til dei slektningane, eller i det heile til dei vise menneska, som hadde komme dit. Alt som levande kunne ein håpe på å få denne kunnskapen ved å «vitje Tuonela». Det ser ut til at det her er snakk om ein transetilstand, noaiden si sjel skulle reise visse vegar, eller klare store utfordringar, for å kome til Tuonela, til dømes lyge til tuoni-jenta at han verkeleg var daud, eller symje over den farlege elva. Dessutan måtte han kome seg bort frå Tuonela, om han skulle kunne kome tilbake til dei levande.

Det finske Tuonela minnar på mange måtar om dødsriket til andre folk. Det greske dødsriket var Hades, det norrøne var Helheimen.

Sjå òg 
 Tuonela-svana

Kjelde 
 «Tuonela» på Finsk Wikipedia

Finsk mytologi
Kalevala
Dødsrike
Tuonela-svana

Tuonela-svana (fi. Tuonelan joutsen eller Tuonen joutsen) er ei svane frå finsk mytologi som blir skildra i Kalevala. Ho sym i Tuonela-elva, og den som skyt på denne svana må døy. Forteljinga om lagnaden til den som skyt på svana heng saman med austersjøfinnanes førkristne verdsbilete, der svana var heilag og tabu. Dei trudde at den som skaut ei svane sjølv måtte døy.

Tuonela-svana i kunsten 

Eino Leino skreiv i 1896 Tuonelan joutsen, eit nyromantisk versedrama, som kombinerer symbolisme og folkedikting. 

Akseli Gallen-Kallela tok Tuonelas svane med i bakgrunnen i det berømte måleriet sitt Lemminkäisen äiti «Lemminkäinens mor», der ho får henta Lemminkäinen attende frå Tuonela-elva, med å fiske opp beina hans og setje dei saman att.
 
Sibelius har kalla sats to i Lemminkäinen-seria si (opus 22) for Tuonelan joutsen. Satsane har alle emne frå Kalevala (1. Lemminkäinen ja saaren neidot, 2. Tuonelan joutsen, 3. Lemminkäinen Tuonelassa
4. Lemminkäisen kotiinpaluu)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Tuonen joutsen» frå ,  den 2. september 2005.

Bakgrunnsstoff 

 Tuonelas svane i Gallen-Kallelas berømte måleri Lemminkäisen äiti frå 1897 

Finsk mytologi
Kalevala
Fuglar i kulturen
Rockall

Rockall er ein del av eit undersjøisk fjell som stikk opp av havet Nordaust i Atlanterhavet. Det bur ingen menneske der, og det er ikkje ofte nokon går i land. Rockall er nok for dei fleste mest kjend frå vêrmeldingar. Rockall ligg 407 kilometer vest av Hebridane. Posisjonen er 57°35’48"N-13°41’19"V. Fjellet stikk 23 meter opp av havet, med eit tverrmål på kring 27 meter. I 1955 gjekk britiske soldatar i land og erklærte fjellet som ein del av det sameinte kongeriket Storbritannia og Nord-Irland. Dei sette opp ein plakett på fjellet. På plaketten står det:
«By authority of Her Majesty Queen Elizabeth II, by the Grace of God of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland and of her other realms and territories Queen, Head of the Commonwealth, Defender of the Faith etc, etc., etc., and in accordance with Her Majesty's instructions dated the 14th day of September, 1955, a landing was effected this day upon this island of Rockall from HMS Vidal. The Union flag was hoisted and possession of the island was taken in the name of Her Majesty. [Signed] R H Connell, Captain, HMS Vidal, 18th September, 1955.»

I 1969 vart det oppdaga store petroleumsressursar i området kring. Det er ikkje starta med utvinning av petroleum, men ressursane gjer det attraktivt å ha rettane til kontinentalsokkelen ved Rockall. 
Fleire andre land gjer krav på Rockall. Danmark hevdar krav i høve til Færøyane. I tillegg har Island og Republikken Irland gjort krav på Rockall. 

Miljøorganisasjonen Greenpeace gjekk i 1997 i land på Rockall. I protest mot planane om petroleumsutvinning grunnla dei staten Waveland. 

Det har vore mange skipsforlis ved Rockall. 28. juni 1904 rende D/S «Norge» på St. Helens-revet like nordaust om Rockall, og 610 av dei 765 som var om bord mista livet.

Bakgrunnsstoff 
 Waveland-nettstad 

Omstridde øyar
Øyar i Nord-Atlanteren
Vulkanpluggar
Vulkanar i Atlanterhavet
Omstridde område i Storbritannia
Omstridde område i Irland
Omstridde område i Island
Omstridde område i Danmark
Levenshtein-distanse

I informasjonsteori refererer Levenshtein-distansen mellom to strengar (t.d. to ordformer) til det minste talet på operasjonar som trengst for å endre den eine strengen til ein annan, der operasjonane er innsetjing, stryking eller byting. Levenshtein-distansen har fått namnet sitt etter den russiske forskaren Vladimir Levenshtein, som sette opp mål for redigeringsdistanse i 1965. Levenshtein-distansen er nyttig for å finne ut kor like to strengar er, og blir brukt m.a. i retteprogram, men han har også blitt brukt i bioinformatikk, for å samanlikne DNA-strengar. I dataprogrammering, og særleg webprogrammering, er Levenshtein-distansen brukt mykje i søkemotorar og søkefunksjonar. Ein brukar Levenshtein-distansen for å finne resultat som liknar på f.eks. søkarens inntasting. Wikipedia, til dømes, brukar denne funksjonen.

Kjelde 

:en:Levenshtein distance

Bakgrunnsstoff

 Levenshtein Distance, in Three Flavors, by Michael Gilleland
 NIST's Dictionary of Algorithms and Data Structures: Levenshtein Distance
 CSE 590BI, Winter 1996
 Levenshtein Distance - visualisert versjon
 Distance between strings - Levenshtein and Hamming
 visualisert versjon
 Wie funktioniert der Levenshtein-Algorithmus...?

informasjonsteori
Centre-Val de Loire

Centre-Val de Loire er ein region nordvest i Frankrike. Regionshovudstad er Orléans.

Historie 
Centre består av dei tidlegare franske provinsane:
 Orléanais
 Touraine
 Berry
 Delar av Perche (resten av Perche ligg i Basse-Normandie og Pays-de-la-Loire)

Geografi 
Dei største kjenneteikna i geografien til Centre er Loiredalen, den frodige dalen til elva Loire og sideelvane hennar Cher, Indre, Loiret. Dei mest kjende slotta (châteaux) i Loiredalen ligg i Centre, som trekker mange turistar til området.

Byar 
 Blois
 Bourges
 Chartres
 Châteauroux
 Dreux
 Fleury-les-Aubrais
 Joué-lès-Tours
 Orléans
 Tours
 Vierzon
New Orleans

New Orleans er den største byen i delstaten Louisiana i Sambandsstatane (USA). Folketeljinga i 2010 kom fram til at byen har 343 828 innbyggjarar. I heile tettstaden med forstader var det 1337 726 innbyggjarar. Byen ligg ved enden av Mississippielva, der elva renn ut i Mexicogolfen. 

Sentrum av byen ligg på den nordlege stranda av Mississippielva. Byen brer seg ut fram til innsjøen Lake Pontchartrain. Byen ligg delvis under havnivå og til og med delvis under Mississippielva sitt nivå. For å hindra flaum er det bygd eit system av demninger og dike. 

New Orleans har den største hamna i den sørlege delen av USA. Mestedelen av næringsverksemda i byen er knytt opp mot hamna og handelen der. Handel skjer mellom anna med Mexico og øyane i Karibia. Offshore petroleumsverksemd er òg viktig for økonomien i området. Byen er kjend som staden der musikkstilen jazz utvikla seg. Byen er kjend som ein stad for moro og folkeliv. I samband med Mardi Gras vert det skipa til eit stort karneval.

Historikk 
New Orleans vart bygd opp av franskmenn frå 1718 under namnet La Nouvelle Orléans, eller Ny-Orléans. Under krigen mellom Storbritannia og USA frå 1812 til 1815 stod det i 1815 eit avgjerande slag ved byen. I slutten av august 2005 vart byen sterkt øydelagd i samband med orkanen Katrina. Dika kring byen vart oversvøymd, og mestedelen av byen vart overfløymd.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 New Orleans Online

Byar i Louisiana
Orkanen Katrina

Orkanen Katrina var ein særs kraftig tropisk syklon som i slutten av august 2005 ramma sørlege delar av USA. Delstatane Louisiana, Mississippi og Alabama vart hardast ramma. Store delar av byen New Orleans vart oversvøymd. I kjølvatnet av orkanen vart det store materielle øydeleggingar. 

Katrina
Hendingar i 2005
2005 i USA
Vêr i USA