alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ånderdalen nasjonalpark

Ånderdalen nasjonalpark er ein norsk nasjonalpark som ligg på øya Senja, i Senja kommune i Troms og Finnmark.

Nasjonalparken er karakteristisk for den varierte nordlege kystnaturen. Golde fjell med heier og glissen bjørkeskog pregar mykje av nasjonalparken. Mellom fjella ligg vatn og breie elvar med hissige stryk og fossar. Skogen av kystfuru inneheld opptil 500 år gamle tre.

Vegetasjonen i Ånderdalen har relativt få artar. Det er fordi berggrunnen er av lys, hard granitt som gjev dårleg jordsmonn når han forvitrar. Klimaet, med mykje nedbør og låge temperaturar, gjer òg sitt til at berre dei mest hardføre artane trivst her. Etter at nasjonalparken vart utvida ned mot Selfjorden er han ein av få nasjonalparkar på det norske fastlandet som grensar mot havet.

Bilete frå Ånderdalen nasjonalpark

Bakgrunnsstoff 
 Verneforskrifta
 Direktoratet for naturforvalting, informasjon om Ånderdalen nasjonalpark. 
 PDF-kart 

Nasjonalparkar i Noreg
Verneområde i Troms og Finnmark
Verneområde oppretta i 1970
Geografi i Senja
Torsken
Møysalen nasjonalpark

Møysalen nasjonalpark er ein nasjonalpark i kommunane Lødingen, Hadsel og Sortland i Nordland fylke. Fjellet Møysalen på 1262 moh. ligg sentralt i området.

Vern og bruk 
Formålet med vernet av Møysalen nasjonalpark er å:

 ta vare på eit intakt utsnitt av eit kystalpint landskap 
 sikre det biologiske mangfaldet med økosystem, artar og bestandar 
 sikre kulturminne mot skadar og øydelegging. 

Folk skal kunne drive enkelt friluftsliv med liten grad av teknisk tilrettelegging. 

Området kan nyttast til reindrift.

Bakgrunnsstoff 
 Verneforskrifta
 Direktoratet for naturforvalting, informasjon om Møysalen nasjonalpark. 
 PDF-kart 
 DNT-turplanleggar

Nasjonalparkar i Noreg
Verneområde i Nordland
Verneområde oppretta i 2003
Geografi i Lødingen
Geografi i Hadsel
Geografi i Sortland
The Onion Router

The Onion Router (oftast kalla TOR) er ein fri og gratis programvareimplementasjon av «onion routing», ein teknikk for pseudonym (eller anonym) kommunikasjon over eit datanettverk. Programvaren fakk opphavleg finansiering frå US Naval Research Laboratory, og fekk økonomisk stønad mellom 2004 og november 2005 frå Electronic Frontier Foundation (EFF), som i 2006 framleis gjev webhosting-tenester til prosjektet.

Bakgrunnsstoff 
 www.torproject.org

Kommunikasjonsprogramvare
Bjarne Solbakken

Bjarne Solbakken () er ein norsk alpinist som køyrer for Stranda IL. I løpet av karrieren har han vunne eitt verdscuprenn – eit Super-G-renn i desember 2003. 

Under OL i 2002 oppnådde han høvesvis femte, sjette og tolvte plass i Super-G, storslalåm og utfor. 

Han var òg med i den norske troppen til OL i 2006 i Torino.

Bakgrunnsstoff 
 
 

Norske alpinistar
Noregsmeistrar i alpine greiner
Norske deltakarar under vinter-OL 2002
Alpinistar under vinter-OL 2002
Norske deltakarar under vinter-OL 2006
Alpinistar under vinter-OL 2006
Folk frå Stranda
Kjetil Jansrud

Kjetil Jansrud () er ein norsk alpinist frå Vinstra. Han har tre olympiske medaljar av tre ulike valørar, vunne i tre ulike øvingar, og ein VM-medalje i ei fjerde type øving. I 2010 tok han sølvmedaljen i storslalåm under vinter-OL i Vancouver. Fire år seinare fekk han fyrst OL-bronsen i utforrennet under vinterleikane i Sotsji, før han så vart olympisk meister i super-G-tevlinga i same leikane. I VM i alpine greiner 2015 vann han sølvmedaljen i kombinasjon.

Aktiv
Jansrud starta karrieren sin i 2001/2002, allereie som sekstenåring, då han deltok i Europacupen i alpint. Han debuterte på internasjonalt seniornivå 19. januar 2003 i Wengen i slalåm og var med i verdscupsesongen 2004/2005. Jansrud var òg med i den norske troppen til VM 2005 i Bormio.

Det beste resultatet til Jansrud i verdscupen til no er ein tredjeplass. Jansrud fekk det fyrste møtet med pallen i storslalåm i Adelboden den 10. januar 2009. Jansrud låg på 14. plass etter fyrste omgang, men køyrde seg inn til ein tredjeplass i andre omgang. Han enda opp 72 hundredelar bak vinnaren Benjamin Raich, og 48 hundredelar bak andreplassen til Massimiliano Blardone.

I tillegg har han to fjerdeplassar. Den fyrste kom i desember 2005 i slalåmrennet i Beaver Creek. Den andre kom tre år seinare, i desember 2008 på same stad, men denne gongen i storslalåm.

Fotnote

Bakgrunnsstoff 
 Resultatoversikt hjå FIS 

Norske alpinistar
Verdsmeistrar i alpine greiner
Noregsmeistrar i alpine greiner
Olympiske meistrar for Noreg
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Noreg
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Noreg
Norske deltakarar under vinter-OL 2006
Alpinistar under vinter-OL 2006
Medaljevinnarar under vinter-OL 2010
Norske deltakarar under vinter-OL 2010
Alpinistar under vinter-OL 2010
Medaljevinnarar under vinter-OL 2014
Norske deltakarar under vinter-OL 2014
Alpinistar under vinter-OL 2014
Medaljevinnarar under vinter-OL 2018
Norske deltakarar under vinter-OL 2018
Alpinistar under vinter-OL 2018
Norske deltakarar under vinter-OL 2022
Alpinistar under vinter-OL 2022
Vinnarar av Aftenpostens Gullmedalje
Vinnarar av Fearnleys olympiske ærespris
Folk frå Nord-Fron
Lars Myhre

Lars Elton Myhre () er ein norsk tidlegare alpin skirennar. medlem i Gjøvik Skiklubb. Han vart norsk meister i utforrenn i 2007 og 2008 og i slalåm i 2009.

Myhre tok steget opp i noregseliten i 2004-sesongen då han mellom anna fekk sølv i NM-slalåmen i Øyer, vel sekundet bak noregsmeisteren Aksel Svindal. Same året fekk han sin debut i verdscupen. Vinteren 2007 vart han tiandemann i slalåm under alpint-VM i Åre. Seinare i sesongen overraska han med å vinne utforrennet under noregsmeisterskapen på Bjorli. Si beste plassering i ei verdscuptevling fekk Myhre då han vart nummer fem i kombinasjonen i Beaver Creek i USA 29. november 2007. På tampen av same sesongen forvarte han NM-tittelen i utfor ved meisterskapen i Øyer, veteranen Lasse Kjus på sølvplass kom vel halvsekundet bak i mål. Myhre sikra seg sitt tredje NM-gull under NM 2009 på Oppdal. I spesialgreina slalåm lukkast han å vinne framfor Kjetil Jansrud, med Truls Ove Karlsen på bronseplass.

Myhre deltok i dei olympiske vinterleikane 2006 og 2010, utan han makta hevde seg. Vedvarande skadeplagar gjorde at han la opp i 2013.

Bakgrunnsstoff 
 
 

Norske alpinistar
Noregsmeistrar i alpine greiner
Norske deltakarar under vinter-OL 2006
Alpinistar under vinter-OL 2006
Norske deltakarar under vinter-OL 2010
Alpinistar under vinter-OL 2010
Folk frå Gjøvik
Truls Ove Karlsen

Truls Ove Karlsen () er ein norsk alpinist. Han køyrer for Sæli Alpinklubb.

Karlsen debuterte i verdscupen i 2001/02-sesongen. Han har vunne eit verdscuprenn, slalåmrennet i Kranjska Gora i Slovenia i februar 2004. Han var òg med til OL i Salt Lake City.

Bakgrunnsstoff 
 
 

Norske alpinistar
Noregsmeistrar i alpine greiner
Norske deltakarar under vinter-OL 2002
Alpinistar under vinter-OL 2002
Norske deltakarar under vinter-OL 2010
Alpinistar under vinter-OL 2010
Folk frå Oslo
Folk frå Steinkjer
Atommasseeining

Atommasseeininga u er definert slik at 12u er massen til C-12, den vanlegaste karbonisotopen. 1u er om lag lik massen til eit proton eller eit nøytron, og kan ved SI-systemet skrivast som 1.66053886 × 10−27 kg. Det kan også skrivast som  gram, der  er Avogadros tal.

Sjå også 
 SI
 Dalton
 Kilogram

Kjernekjemi
Måleiningar for masse
Metrologi
Kjemiske måleiningar
Nina Haver-Løseth

Nina Haver-Løseth () er ein norsk alpinist som køyrer for Spjelkavik IL. 

Ho debuterte i verdscupen i februar 2006. Den beste plasseringa hennar i verdenscupen til no er ein niandeplass i slalåmrennet i Semmering i Austerrike 29. desember 2006.

Bakgrunnsstoff 
 
 

Norske alpinistar
Noregsmeistrar i alpine greiner
Kongepokalvinnarar i skiidrett
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Noreg
Norske deltakarar under vinter-OL 2014
Alpinistar under vinter-OL 2014
Medaljevinnarar under vinter-OL 2018
Norske deltakarar under vinter-OL 2018
Alpinistar under vinter-OL 2018
Folk frå Ålesund
Villrein

Villrein lever i Alaska, Kanada, Grønland, Noreg med Svalbard, Finland, Russland og i Kina. Systematikk og levevis er omtalt i artikkelen reinsdyr.

Villreinen i Skandinavia 

Det er sju underarter av rein, men all rein tilhøyrer same art. I Skandinavia finst tre underartar: 
 tundraformen R. t. tarandus, som òg finst i Russland
 Svalbardrein (R. t. platyrhynchus), som berre finst på Svalbard.
 skogsrein (R. t. fennicus) i tre førekomstar i Finland .

Villreinen har vore i Noreg sidan innlandsisen trekte seg tilbake for ca. 10.000 år sidan. I mange tusen år var reinen livsgrunnlaget for fangstfolka som følgde reinen under trekket til dei ulike årstidsbeita.

Då tamreindrifta tok seg opp frå 1700-talet, fortrengde tamreinen villreinen frå store beiteareal. Når jakta ut på 1900-talet vart driven meir intensivt, førte det til at villreinen vart utkonkurrert og fordriven i heile Sverige, Finland og nesten hele Nord-Noreg. I Sør-Noreg var det rein igjen berre i nokre av fjellområda. I 1920-åra var villreinbestanden i Noreg neppe større enn 2.700 dyr. Frå 1930-åra vart jakta kvoteregulert, og reinbestanden auka på nytt og reinen spreidde seg til nye fjellområde. Forvilla tamrein bidrog i tillegg til å auke villreinbestandane.

Forvalting av villreinen 

Både opphavleg villrein, slik vi finn han i Rondane og på Dovre, og forvilla og utsett tamrein, slik vi finn han i Ottadalsområdet, vert i dag forvalta som villrein. I dag har vi i Noreg ein vinterbestand på om lag 30 000 villrein av varierande genetisk opphav, fordelt på 26 ulike villreinområde i Sør-Noreg.

Noreg er i dag det einaste landet i Europa som har rester av den opphavlege ville fjellreinen. Styresmaktene kjenner derfor eit ansvar for å ta vare på dette viltet, både ved å sikre livsgrunnlaget for fjellreinen, og for ved jakt å syte for at reinen ikkje et seg ut av matfatet.

Villreinområde i Noreg

Bakgrunnsstoff 

 Villrein-kartklient 
 villreinrådet
 Følg med posisjonane til elg, villrein og gauper på dyreposisjoner.no

Hjortedyr
Pattedyr i Noreg
Reindrift
Piperfeltet

Piper er eit oljefelt i Nordsjøen mellom Skottland og Noreg. Feltet ligg i sektoren til Storbritannia. 
Det vert frakta råolje frå feltet via ein røyrleidning til mottaksterminalen på øya Flotta, ei av Orknøyane. 
På feltet stod oljeplattforma Piper Alpha (Piper A). Den 6. juli 1988 braut det ut brann på plattforma. Ei lekkasje av naturgass gav opphav til ein serie eksplosjonar. I ulukka døydde 167 av dei 229 personane på Piper Alpha.

Bakgrunnsstoff 
 Piper  på http://www.og.dti.gov.uk 

Britiske oljefelt
Olje- og gassfelt i Nordsjøen
Dokumentet skøyte

Skøyte er eit dokument som gir uttrykk for overføring av eigedomsrett til fast eigedom. Ved tinglysing av skøytet, vert grunnboksheimelen overført frå gamal til ny eigar.

Dokument
Tamrein

Tamrein er rein haldne som husdyr av menneske. Reindrift er blitt starta opp ved at ein har gjeta rein og etterkvart merkt og til ein viss grad avla på han. Det er ingen genetisk skilnad mellom villrein og tamrein. I Noreg er det samisk reindrift frå Hedmark og nordover. Også i dei norske villreinområda har det tidlegare vore drive reindrift, enno er det fire tamreinlag i Sør-Noreg. Villrein og rein som har vore tamrein kan difor ha blanda seg i mange område, slik dei har gjort det på Hardangervidda.

Rundt år 1900 var det om lag 100 000 tamrein i Noreg. I 2003 blei talet estimert til vel 200 000 dyr. 70 % av tamreinen er i Finnmark. Mangel på vinterbeite, uro på kalvingsplassane og tap til rovdyr, spesielt jerv, er dei største problema for reindriftsnæringa.

Tamrein på verdsbasis 
Nordisk råd anslo i 2004 at den totale tamreinbestanden i verda var på ca. 1,8 millionar dyr, ca. 1,2 millionar (2/3) av desse lever i Russland. I Russland er det spesielt nenetsarane som driv reindrift, men også russiske samar og vepsarar bidreg til det store tamreinhaldet.

I Sverige var tamreinstammen på ca. 220 000 dyr i år 2000, fordelt på ca. 4 700 reineigarar. Ca. 3 700 av desse var samar. Talet på tamrein varierte mellom 160 000 og 300 000 dyr på 1990-talet.

Reindrift som livsgrunnlag 

Reinen har alltid vore viktig for samane, først som jaktbytte, sidan ved moderne, men narurnær reindrift. Samane har brukt køyrerein, og dei har fått mat, mjølk og klede frå reinen. Pelshåra til reinsdyra er hòle, slik at dei isolerer godt mot ver og vind. Klede og sko vart før gjerne sydd med sener frå dyret. Av geviret har samane tradisjonelt laga både reiskap og pyntegjenstandar.

Samar og andre urfolk har rike tradisjonar med reinkjøtt som matkjelde. Mange har enno reinkjøtt som den viktigaste proteinkjelda. For at kjøttet skulle kunne brukast utover heile året, vert det ofte salta, tørka eller røykt. Tradisjonelt har hele dyret vorte utnytta. Innmat, margebein og såkalla gumppus (blodkaker og blodpølser) reknast som delikatesser i det samiske kjøkkenet. Ein av dei mest kjende samiske matrettane er bidos, ein kjøttsuppe kokt på mykje reinkjøtt og lite vatn. Også finnbiff/reinskav er ein populær kjøttrett laga av strimla reinkjøtt.

Reinsdyrkjøtt er svært magert samanlikna med anna mørkt kjøtt. Det inneheld omkring 4 % feitt.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 ADW
 World Deer
 Reindriftsforvaltningen

Hjortedyr
Pattedyr i Noreg
Reindrift
Gutulia nasjonalpark

Gutulia nasjonalpark er ein nasjonalpark oppretta i 1968 for å ta vare på ein av dei siste urskogane i Noreg. Trea er opptil fleire hundre år gamle og uvanleg store. Furua dominerer skogen.

I 2004 vart nasjonalparken utvida for å inkludere eit våtmarksområde og meir av den frodige skogen i Gutulia. Parken omfattar areal i Engerdal i Hedmark fylke. 

Naturgrunnlaget innanfor nasjonalparken er viktig for samisk kultur og næring. Området skal kunne nyttast til reindrift.

Bakgrunnsstoff 
 Verneforskrifta
 Direktoratet for naturforvalting, informasjon om Gutulia nasjonalpark. 
 PDF-kart 

Nasjonalparkar i Noreg
Verneområde i Innlandet
Verneområde oppretta i 1968
Geografi i Engerdal
Ormtjernkampen nasjonalpark

Ormtjernkampen nasjonalpark  er ein tidligere nasjonalpark i Noreg som låg i Gausdal kommune i Innlandet fylke. I 2011 blei parken innlemma i den mykje større Langsua nasjonalpark på 537 km². Då Ormtjernkampen blei oppretta den 14. juni 1968, var det for å «bevare et naturmiljø med urskog og østlandsk fjellandskap i naturlig tilstand der dyre- og plantelivet får utvikle seg mest mulig fritt, samtidig som området skal gi mulighet for opplevelse av uberørt natur.» Han dekka eit område på 8,5 km², og var med god margin den minste nasjonalparken i Noreg. Parken grensa til Ormtjernsmyra naturreservat.

Kjelder

Nasjonalparkar i Noreg
Nasjonalparkar i Innlandet
Verneområde oppretta i 1968
Nedleggingar i 2011
Gausdal kommune
Reinheimen nasjonalpark

Reinheimen nasjonalpark er ein nasjonalpark i fjellområdet Reinheimen med areal i Rauma, Norddal, Vågå, Lom, Skjåk og Lesja kommunar i Møre og Romsdal og Innlandet. Han vart oppretta i 2006.

Omkring nasjonalparken ligg seks landskapsvernområde:
 Trollstigen landskapsvernområde
 Romsdalen landskapsvernområde
 Tafjord-Reindalen landskapsvernområde
 Ottadalen landskapsvernområde
 Lordalen landskapsvernområde
 Finndalen landskapsvernområde med Brettingsmoen naturreservat

Vern og bruk 
Formålet med oppretting av Reinheimen nasjonalpark er å:
 ta vare på eit stort, samanhengande og villmarksprega fjellområde 
 ta vare på eit høgfjellsøkosystem med eit eigenarta og variert biologisk mangfald 
 ta vare på sentrale leveområde til villreinstammen i Ottadalen nord 
 ta vare på eit viktig referanseområde for forsking med ein aust-vest gradient med stor variasjonsbreidd i høve til geologi, klima, vegetasjon og topografi 
 ta vare på landskapsformer og særprega geologiske førekomstar 
 ta vare på vassdragsnaturen i området 
 verne om kulturminne. 

Ålmenta skal ha tilgang til naturoppleving gjennom utøving av tradisjonelt og enkelt friluftsliv med liten grad av teknisk tilrettelegging.

Kjelder 
 Verneforskrifta
 Kart og verneforskrift

Nasjonalparkar i Noreg
Verneområde i Møre og Romsdal
Nasjonalparkar i Innlandet
Verneområde oppretta i 2006
Geografi i Lesja
Geografi i Lom
Geografi i Fjord
Geografi i Rauma
Geografi i Skjåk
Geografi i Vågå
Seiland nasjonalpark

Seiland nasjonalpark ligg på ei øy i Finnmark-området i Troms og Finnmark fylke, og omfattar areal i Alta og Hammerfest kommunar.

Vern og bruk 
Formålet med nasjonalparken er mellom anna å ta vare på
 eit alpint kystlandskap med eit eigenarta og variert biologisk mangfald, 
 særprega geologiske førekomstar
 kulturminne 

Folk skal ha høve til å oppleve naturen gjennom tradisjonelt og enkelt friluftsliv med liten grad av teknisk tilrettelegging. Naturgrunnlaget innanfor nasjonalparken er viktig for samisk kultur og næring. Området skal kunne brukast til reindrift.

Bakgrunnsstoff 
 Verneforskrifta
 Direktoratet for naturforvalting, informasjon om Seiland nasjonalpark. 
 PDF-kart

Nasjonalparkar i Noreg
Verneområde i Troms og Finnmark
Verneområde oppretta i 2006
Geografi i Alta
Geografi i Hammerfest
Kvalsund
Turistmål i Alta
Varangerhalvøya nasjonalpark

Varangerhalvøya nasjonalpark, på nordsamisk Várnjárgga álbmotmeahcci, er ein nasjonalpark oppretta i 2006 og som omfattar areal i kommunane Båtsfjord, Unjárga/Nesseby, Vadsø og Vardø i Troms og Finnmark.
 
Fornminne viser at menneske har hatt tilhald i området i fleire tusen år. Dei eldste kulturminna på halvøya er daterte til eldre steinalder, meir enn 6500 år attende. Her finst buplassar og restar av reiskap, fangstanlegg og leiegjerde for villrein, og mange samiske heilagdomar og offerplassar. Varangerhalvøya er eit gammalt samisk haustingsområde.

Vern og bruk 

Formålet med vernet er mellom anna å ta vare på
 den mest arktisk prega delen av fastlands-Noreg med spesielle landformer og avsetningar etter istida
 eit plante- og dyreliv med austlege og arktiske innslag
 eit kjerneområde for fjellrev
 unike samiske kulturminne. 

Området er svært viktig for sædgås og dverggås. 

Folk skal ha høve til å oppleve naturen gjennom enkelt og tradisjonelt friluftsliv med liten grad av teknisk tilrettelegging. Naturgrunnlaget innanfor nasjonalparken er viktig for samisk kultur og næring. Området skal kunne brukast til reindrift.

Bakgrunnsstoff 
 Verneforskrifta
 Direktoratet for naturforvalting, informasjon om Dovre nasjonalpark. 
 PDF-kart 

Nasjonalparkar i Noreg
Verneområde i Troms og Finnmark
Verneområde oppretta i 2006
Geografi i Båtsfjord
Geografi i Nesseby
Geografi i Vardø
Geografi i Vadsø
Hallingskarvet nasjonalpark

Hallingskarvet nasjonalpark vart oppretta ved forskrift 22. desember 2006.   

Nasjonalparken omfattar sjølve Hallingskarvplatået og høgfjellsområda vestover til og med Vargebreen og Såtedalen, vidare Lengjedalen, Ynglesdalen og delar av Raggsteindalen. Dette er areal i Hol kommune, Ulvik herad og Aurland kommune i Viken og Vestland.

Hallingskarvet er eit svært karakteristisk landskapselement, der fleire istider har gjeve skarvet sin karakteristiske form. Området viser den geologiske historia, og samanhengen mellom den geologiske og den biologiske variasjonen er tydeleg. Det er registrert område med særskilte verdiar og fleire spesielle artar, mellom anna trua eller sårbare planteartar som tinderublom og handmarinøkkel.

Vern og bruk
Formålet med Hallingskarvet nasjonalpark er å bevare eit stort, særmerkt og tilnærma urørt fjellområde slik at landskapet og det biologiske mangfaldet med økosystem, arter og bestandar, mellom anna villrein, blir bevart. Vernet skal sikre eit karakteristisk landskapselement som er viktig for forståinga av den geologiske historia. 

Vernet skal sikre verdifulle kulturminne. 

Ålmenta skal ha høve til friluftsliv og naturoppleving gjennom utøving av tradisjonelt og enkelt friluftsliv med liten grad av teknisk tilrettelegging.

Bakgrunnsstoff
Verneforskrifta
DNT-turplanleggar

Nasjonalparkar i Noreg
Verneområde i Viken
Verneområde i Vestland
Geografi i Aurland
Geografi i Ulvik
Geografi i Hol
Verneområde oppretta i 2006
Tsjeburasjka

Tsjeburasjka (russisk Чебурашка) er ein figur frå ei soge av den russiske forfattaren Eduard Uspenskij (Эдуард Успенский) som seinare vart til ein langtlevande animasjonsserie. 

Tsjeburasjka er eit dyr som er «ukjent for vitskapen». Han budde visst i regnskogen fram til han ein dag snubla over ei kasse med appelsinar som han sovna i og dermed vart sendt til storbyen. Namnet fekk han då ein overraska butikkeigar såg at han ramla ut av kassa og er teke av stammen til eit då forelda russisk ord som tyder 'å snuble'.

Tsjeburasjka var hovudfiguren i fleire animasjonsfilmar laga av Roman Katsjanov ved Soyuzmultfilm. Den fyrste filmen blei laga i 1969. 

Det japanske animasjonsstudioet GoHands gav ut filmen Cheburashka Arere? med figuren i 2009.

Kjelder

Russisk litteratur
Russisk film
Oppdikta dyr
Kanonbåt

Kanonbåt er eit mindre marinefartøy eller krigsskip med relativt kraftig skyts. Utforminga på båtane og utrustinga har variert mykje. Attende i segltida kunne ein kanonbåt vere ein rodd båt med ei kanon. I dag har missiltorpedobåtane teke over for kanonbåtane.

Båtar
Marine
Zuluar

Zuluar (sør-afrikansk engelsk og isiZulu amaZulu) er ei afrikansk folkegruppe på om lag 11 millionar menneske som til største delen lever i provinsen KwaZulu-Natal i Sør-Afrika. Mindre grupper bur også i Zimbabwe, Zambia og Mosambik. Språket deira, isiZulu, er eit bantuspråk som høyrer til undergruppa nguni.

Kjende zuluar 

 Kong Zulu kaMalandela, grunnleggjar av zuluklanen
 Kong Shaka kaSenzangakhona, grunnleggjar av zulunasjonen
 Kong Goodwill Zwelithini kaBhekuzulu, zulukonge
 Edward Bhengu, skipar av PAC
 Mangosuthu Buthelezi, skipar av Inkatha Freedom Party
 Albert Luthuli, leiar for African National Congress og vinnar av Nobels fredspris
 Jacob Zuma, president av Sør-Afrika

Kjelder

Sør-Afrika
Algrøyna

Algrøyna er ei lita øy i Øygarden kommune. Øya ligg vest av Sotra, og har saman med øyane Langøyna, Lokøyna og Syltøyna brusamband til Sotra. Før brua kom, gjekk ei ferje til Apalvågen.

Høgaste punkt på øya er Hillefjellet på 78 moh.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Øyar i Øygarden
Rosenborg slott

Rosenborg slott er eit slott i Kongens Have i København. Det er bygt etter ordre frå Kristian IV 1606-1607. Fyrst var Rosenborg eit lysthus, men med utvidingar i 1613-1615, 1616-1624 og igjen i 1633 vart det det slottet vi kjenner i dag. Dette var bustad for skiftande kongar fram til 1710. Det er oppført i nederlandsk renessansestil, som er typisk for byggverka på den tida.

I dag er det eit kulturhistorisk museum, De Danske Kongers Kronologiske Samling, som fortel historia til dei danske kongane gjennom 300 år, frå Frederik II på 1500-talet til Frederik VII på 1800-talet, og er heimstad for dei danske kronregaliene og kronjuvelane, som ein òg kan sjå der.

Slottet er freda.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Kongernes Samling - Rosenborg

Slott i Danmark
Byggverk i København
Freda bygg i Danmark
Sleipnerfeltet

Sleipnerfeltet er eit stort gassfelt i sentrale delar av Nordsjøen. Feltet er knytt til røyrleidningsnettet for naturgass sørover. Feltet er kalla opp etter Odin sin hest, Sleipner. Understellet til Condeep oljeplattforma Sleipner A sokk i Gandsfjorden under uttauing den 23. august 1991.

Bakgrunnsstoff 
 http://www.norskpetroleum.no/fakta/felt/sleipner-ost/
 http://www.norskpetroleum.no/fakta/felt/sleipner-vest/

Norske naturgassfelt
Olje- og gassfelt i Nordsjøen
Auvers-sur-Oise

Auvers-sur-Oise er ein kommune i departementet Val-d'Oise i Frankrike. Auvers-sur-Oise ligg i dei nordvestre forstadane til Paris, om lag 27 km frå Paris sentrum. I 2004 var det 6938 personar heimehøyrande i kommunen, som dekkjer eit areal på 12,69 km².

Auvers er særleg kjend for at målaren Vincent van Gogh ligg gravlagd der. Før han døydde laga han fleire måleri med motiv frå staden.

kommunar i Val-d'Oise