alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Steik

Steik  (av norrønt steik) er ein matrett av eit større stykke kjøt som typisk er steikt i omn eller over eld.

I nokre høve kan ein bruka eit heilt dyr til steik. Elles bruker ein visse større stykkingsdelar, eller ruller tynne stykke saman til rullesteik.
Ein bind ofte opp eller dresserar kjøtstykket ein skal nytta til steik.

Ein kan laga steik i varm steikjeomn på nokså kort tid, men kan også nytta langtidssteiking på lågare temperatur. Denne kan ta mange timar, men gjev svært mørt kjøt.

Steik er ein tradisjonell søndagsmiddag fleire stader.
Ein kunne la steika vera i omnen før ein gjekk i kyrkja og ha retten klar etter kyrkjegangen. Steika kunne så vera utgangspunkt for matretter seinare i veka.
Steik kan også vera festmat, til dømes til middagsselskap, jul eller nyttår.

Steik frå ulike dyr
Nokre typar steik frå ulike dyr er:

Fugl:
Andesteik, gåsesteik, hønsesteik, kyllingsteik, kalkunsteik, svanesteik

Husdyr:
Bøffelsteik, haresteik, fåresteik, kalvesteik, lammesteik, oksesteik, reinsdyrsteik, svinesteik

Vilt:
Bjørnesteik, dyresteik  (hjort, reinsdyr, rådyr), elgsteik, kaninsteik, villsvinsteik

Etterstavinga «-steik» kan også visa til eit kjøtmåltid som ikkje nødvendigvis er tilreidd som steik, til dømes «hønsesteik» når reven tek høner, eller «ramnesteik» om milt frå slakta dyr som ein kasta til ramnane.

Ulike stykkingsdelar og tillagingsmåtar 
Visse stykke frå større dyr blir oftare brukt til steik, som indrefilet, ytrefilet, kotelettkam og mørbrad. Steik av dei ulike stykka kan ha særskilde namn, som kamsteik, nakkesteik, ribbesteik eller skinkesteik.

Grytesteik er ei steik ein lagar til i gryte, til dømes ved å la steika trekkja over lang tid.

Rullesteik er ei steik laga ved å rulla saman tynnare kjøt til ei større steik.

Pinnekjøt eller nærskylde retter kan ha namn som julesteik, pinnesteik eller ribbesteik.

Andre typar steik
Hakkasteik er ein norsk tradisjonrett laga av kokt kjøt og flesk blanda med kokte byggryn.

Nøttesteik er ein rett laga som eit vegansk eller vegetarisk alternativ til steik med kjøt.

Kjelder

Kjøtretter
Steiking
Kristen Løland

Kristen Andersson Løland () var ein skulemann og forfattar frå Iveland i Aust-Agder.

Løland tok eksamen ved Elverum lærarskule i 1906. Dei neste åra var han lærar ymse stader, så som i Krødsherad, Tveit, Lista, Ølen, Halse og Harkmark. Der etter underviste han i folkeskulen i Søndeled i meir enn to tiår. I 1910 og -12 fekk han gitt ut forteljingane/romanane Gunnar Sollid og Fraa Kakse-bygda på eit forlag i Risør. Sjølv redigerte han ungdomsbladet 'Dølen', som kom ut i Risør i tida 1912-15.

Ein «augnesjukdom gjorde at han laut slutta skulearbeidet». Han flytta då tilbake til Løland, der han i 1934 fekk bygt stovehus til seg og familien på ei bot av farsgarden. Då han døydde, hadde han «vore blind i mange år».

Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957
Iveland I. Gards-og ættesoge

Norske skulefolk
Norske forfattarar
Folk frå Iveland
Leutasch

Leutasch er ein kommune i distriktet Innsbruck Land i forbundslandet Tirol i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 102,9 km² og i kring 2 400 ibuarar. Kyrkjestaden i kommunen ligg 1136 meter over havet, om lag 20 kilometer nordvest om Innsbruck. Leutasch grensar i sør til vintersportstaden Seefeld, og i nord til delstaten Bayern i Tyskland.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Leutasch» frå ,  den 1. mars 2019.  
 

Kommunar i Tirol
A Treasure

A Treasure er eit konsertalbum av den kanadiske musikaren Neil Young, gjeve ut den 14. juni 2011. Albumet inneheld opptak frå den amerikanske turneen hans i 1984 og 1985 med The International Harvesters. Albumet er volum ni i Archives Performance-serien til Young og det sjette som er gjeve ut i serien..

Bakgrunn
Turneen som opptaka er henta frå kom etter det Young kallar det første Old Ways, eit album med countrymusikk som plateselskapet nekta å gje ut fordi dei meinte det ikkje var kommersielt nok. På denne tida spelte Young inn plater i mange forskjellige sjangrar. Bandet hans, «International Harvesters», bestod av profesjonelle countrymusikarar frå Nasville, og somme hadde òg spelt (som «The Shocking Pinks») på rockabillyalbumet hans Everybody's Rockin'. Dette albumet inneheld både eldre Young-songar og nyare songar frå Old Ways. Det inneheld fem songar som ikkje var gjevne ut før (spor 1, 5, 8, 11 og 12).

I følgje Young kom platetittelen frå Ben Keith. «Eg hadde ikkje høyrt desse opptaka på 25 å, men då me gravde dei fram sa medprodusenten Ben Keith 'This is a treasure' (dette er ein skatt).»

Innhald

Medverkande
Neil Young – gitar, vokal
Ben «Long Grain» Keith – pedalsteelgitar, lapslidegitar, stringman, vokal
Anthony Crawford – gitar, banjo, vokal
Rufus Thibodeaux – fele
Spooner Oldham – piano
Tim Drummond – bass
Karl T. Himmel – trommer
Hargus «Pig» Robbins – piano (på spor 10, 11, 12)
Joe Allen – bass (på spor 10, 11, 12)
Matraca Berg & Tracy Nelson – korvokal (på spor 11)

Salslister

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «A Treasure» frå ,  den 1. mars 2019. 
 oppgav desse kjeldene:

Konsertalbum frå 2011
Konsertalbum av Neil Young
Album produserte av Neil Young
Album produserte av Ben Keith
Serranía del Perijá

Serranía del Perijá, òg kalla Sierra de Perijá, er ei fjellkjede, ei forlenging av den austlege forgreininga av Andes mot vest, lengst nord i Sør-Amerika. Fjellkjeda dannar grenseområdet mellom mellom Colombia og Venezuela, og endar nord mot Guajira-ørkenen. Ho skil Maracaibo-bassenget i Venezuela frå Cesar-Rancharía-bassenget i Colombia.

Skildring 
Denne fjellkjeda startar i sør nær Ocaña, Colombia, der ho dannar grensa mellom dei colombianske departementa Norte de Santander og Cesar, og nordom Norte de Santander dannar ho den internasjonale grensa mellom Zulia-staten i Venezuela og Cesar i Colombia.  Utstrekninga frå Ocaña nordover til der fjellkjeda endar, er over 300 kilometer. Litt meir enn halve arealet av fjellkjeda ligg i Venezuela. Det høgste punktet er Cerro Pintado på 3630 moh., etterfølgt av Cerro de Las Tetas på 3630 moh.

Venezuela har avsett ein monaleg del av området som ein nasjonalpark, Sierra de Perijá nasjonalpark, og Colombia har ein mindre ein. I den venezuelanske delen finn ein område for yucpa-folket og barí-folket, og i Colombia for iroko- og sokorpa-folket.

Kjelder  
Denne artikkelen bygger på «Serranía del Perijá» frå ,  den 2. mars 2019.  
 
Referansar

Bakgrunnsstoff 

Colombiansk geografi
Venezuelansk geografi‎
Gunnar Mandt

Gunnar Tarjusson Mandt () var ein norsk skulemann og lokalhistorikar frå Vrådal i Telemark.

Mandt tok eksamen ved lærarskulen i Kviteseid i 1889. Der etter var han folkeskulelærar i Kviteseid, og seinare i Vestre Slidre. Før 1910 byrja han som lærar i framhaldsskulen på Skotterud i Eidskog, der han vart verande til han gjekk for aldersgrensa i 1939.

Mandt var aktiv i den frilynde ungdomsrørsla, skipa og styrte bladet «Valdres». Han gav i 1925 ut Varden-boka og var hovudforfattar til Jubileumsskrift for Solør-Odal, ei bok som kom ut i samband med 100-årsjubileet for opprettinga av kommunane i Noreg. Mandt skreiv manus til to band av Brandval-boka, begge banda kom ut etter han døydde på Bekkestua i Akershus fylke.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958

Norske skulefolk
Norske lokalhistorikarar
Folk frå Kviteseid
Morten Steenstrup

Morten Steenstrup () er ein norsk jurist, Høgre-politikar og forretningsmann frå Tønsberg, busett i Oslo.

Steenstrup var son til ein lektor. Sjølv gjekk han Tønsberg gymnas  og utdanna seg til cand.mag. i 1976, etter studiar i statsvitskap og sosiologi ved Universitetet i Oslo. Fire år seinare vart han cand.jur. ved same universitetet.

Steenstrup engasjerte seg tidleg i partiet Høgre. Såleis var han bystyremedlem i Tønsberg 1976–83, i den andre fireårsbolken med plass i formannskapet. Hausten 1981 vart han vald inn på Stortinget frå Vestfold, attvald i 1985. På Tinget var Steenstrup medlem i Justiskomitéen dei to fyrste sesjonane. Frå 1983 hadde han plass i Finanskomitéen til 1989, med unnatak for nokre månader som statssekretær i Finansdepartementet 1985–86 og ved Statsministerens kontor våren 1986.

I 1987 fekk Steenstrup advokatløyve. Då han gjekk ut av Stortinget, etablerte han i 1989 sitt eige advokatfirma, eit firma som i 1999 skifta namn til Steenstrup Stordrange DA. Steenstrup har særleg markert seg som forretningsadvokat, og har gjennom åra hatt styreverv i ei rad med større og mindre industriselskap og forretningstiltak. Frå 1993 har hatt møterett i Høgsterett. 

Perioden 2015-19 er Steenstrup bystyremedlem for Høgre i Oslo kommune.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1981-1985
Stortingsrepresentantar 1985-1989
Norske juristar
Folk frå Tønsberg
Jürgen Pommerenke

Jürgen Pommerenke () er ein tysk tidlegare fotballspelar frå Wegeleben i Sachsen-Anhalt som vann cupvinnarcupen 1974 med FC Magdeburg. Midtbanespelaren vann olympisk bronsemedalje i 1972 for Aust-Tyskland.

Klubbspel
Pommerenke spelte i alle år FC Magdeburg. Han debuterte for klubben i 1970 og la opp i 1985. Perioden 1972-75 bidrog han mykje til at Magdeburg vann tre av fire austtyske ligatitlar. Høgdepunktet for Pommerenke kom då Magdeburg i 1974 vann cupvinnarcupfinalen i Rotterdam, der laget sigra 2-0 over italienske AC Milan. Elles sanka han fem nasjonale cuppokalar, den fyrste i 1973 og den siste ti år seinare. I 1975 vart han kåra til årets spelar i Aust-Tyskland.

Landslagsspel
Pommerenke deltok i 57 landskampar for det austtyske landslaget i tida 1972-83. Under dei olympiske sommarleikane 1972 i München var han på plass då Aust-Tyskland og Sovjetunionen spelte 2-2 i bronsefinalen, og begge laga vart tildelt bronse. To år seinare spelte han tre av kampane då Aust-Tyskland var med i Fotball-VM 1974 i Vest-Tyskland. Pommerenke skåra 3 landslagsmål.

Merittar
Vinnar av cupvinnarcupen: 1974 med FC Magdeburg
Austtysk ligameister: 1972, 1974, 1975 med FC Magdeburg
Austtysk cupmeister: 1973, 1978, 1979, 1983 med FC Magdeburg
Olympisk bronse: 1972 for Aust-Tyskland

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jürgen Pommerenke» frå ,  den 2. mars 2019.  
 
eu-football

Tyske fotballspelarar
Magdeburg-spelarar
Austtyske deltakarar under sommar-OL 1972
Spelarar i Fotball-VM 1974
Sergej Ustjugov

Sergej Aleksandrovitsj Ustjugov () er ein russisk langrennar frå Khanty-Mansia. Han vart verdsmeister på 30 km og i lagsprint under Ski-VM 2017 i Lahti. Elles sikra han seg i perioden 2013-19 fire VM-sølv og ein VM-bronse i ulike øvingar under verdsmeisterskapane i langrenn. Han gjekk til topps i Tour de ski 2017. Per 1. mars 2019 stod han bokført med 13 sigrar i verdscupen i langrenn, av dei 9 bestetider i etapperenn.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Sergei Alexandrowitsch Ustjugow» frå ,  den 2. mars 2019.  

Russiske langrennsløparar
Folk frå Khanty-Mansia
Krista Pärmäkoski

Krista Pärmäkoski, fødd Lähteenmäki, () er ein finsk langrennar frå Ikaalinen i Birkaland. Ho har vunne to VM-sølv og like mange OL-sølv, samt fire VM-bronsar og to OL-bronsar i perioden 2011-18. Frå 2016 til -18 vann ho fem renn i verdscupen, tre av dei etapperenn i såkalla tour-tevlingar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Krista Pärmäkoski» frå ,  den 2. mars 2019.  
 

Finske deltakarar under Vinter-OL 2010
Finske deltakarar under Vinter-OL 2014
Finske deltakarar under Vinter-OL 2018
Finske langrennsløparar
Kathrine Kleveland

Kathrine Kleveland () er ein norsk politikar for Senterpartiet. Ho er leiar i Nei til EU frå 2014. I Stortingsvalet 2017 var ho førstekandidat for Senterpartiet i Vestfold.

Kleveland har vore leiar for Norges Bygdekvinnelag i seks år. Ho har vore styreleiar for i Stiftelsen Skolematens venner og vore engasjert i å utvikle eit nettverk for GMO-fri mat. Innan eige politiske parti har ho vore leiar i Vestfold Senterparti og sentralstyremedlem. I 2013 var ho listetopp for Senterpartiet i Vestfold.

Kleveland har bakgrunn som grafisk designar. Ho er bonde på garden Bergan i Holmestrand, som ho driv med mann og barn.

Frå 2021 er ho vald inn frå Vestfold og Senterpartiet til Stortinget.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Stortingsrepresentantar for Vestfold
Stortingsrepresentantar frå Sp
Stortingsrepresentantar 2021-2025
Nei til EU
Sp-politikarar i Vestfold
Norske gardbrukarar
Drottsete

Drottsete, frå norrønt dróttseti, tyder eigentleg ein som har sete i hirden. Drottsete var den høgaste sivile embetsmannen i hirden og hadde ansvar den kongelege hushaldet og den indre forvaltinga av riket når kongen sjølv ikkje kunne ha det, på grunn av at han ikkje var myndig, heldt til i utlandet eller av andre grunnar ikkje kunne ta seg av den direkte styringa av riket. Drottsete var med andre ord ein riksforstandar. Til dømes var Erling Vidkunsson drottsete frå 1323 til 1332, medan kongen, Magnus Eriksson, var mindreårig. Drottsete var eit mellombels embete, som kunne vera ledig i fleire år.

Adelstitlar
Norsk mellomalder
Nordreisa kyrkje

Nordreisa kyrkje er ei langkyrkje med 350 plassar frå 1856 i Nordreisa kommune i Troms og Finnmark. Attmed kyrkja står eit servicebygg som tidlegare vart brukt til bårehus.

Byggverket er i tømmer som vart henta frå Kirkestilla eller Kirkkosuanto i Reisadalen, om lag 40 km frå Storslett. Tømmeret vart fløyta nedover Reisaelva til byggestaden. Tømmeret er framleis synleg inne i kyrkja, og ein kan sjå ein lafteteknikk utført i ei tid med berre handdrivne verktøy.

Arkitekt og stadskonduktør Christian Henrik Grosch skreiv 9. august 1852 til Kirkedepartementet at han sender «de af det høie Departement forlangte Tegninger til en Kvænkirke for Reisen Dalen, tilhørende Skjervøe Præstegjeld, paa 5 Blade med tilhørende Beskrivelse og Overslag.»

Kyrkja vart vigsla 8. oktober 1856 av biskop Knud Gislesen.

Interiøret 
Altertavla er frå 1923. Ho har tittelen «Nedtagelsen» og er laga av Mons Breidvik. Under måleriet står eit sitat frå Evangeliet etter Johannes 1, 29: Se det Guds Lam som bærer Verdens Synd. Frå kyrkja vart bygd til altertavla kom på plass stod det ein enkelt kvitmålt kross på alteret.

Under andre verdskrigen vart kyrkja brukt som bustad for tyske soldatar og likhuset vart brukt som hestestall. Mykje av inventaret vart borte på denne tida. Til dømes vart dåpsfatet funne i ein haug med hestemøkk nokre år etter krigen, det vart restaurert og heng no til pynt på veggen ved dåpssakristiet. Men kyrkja vart spara under brenninga av Nord-Troms og Finnmark.

Under klokkeringing på ei av høgtidene vinteren i 1975 sprakk kyrkjeklokka på grunn av ekstrem kulde. Ny klokke vart kjøpt inn i 1976, den er litt mindre enn den gamle, som no står på taket av dåpssakristiet inne i kyrkja.

Allereie i 1908 fekk kyrkja eit harmonium i koret. I 1968 fekk kyrkja det første pipeorgelet sitt, eit orgel bygd av Vestre orgelfabrikk. I 2005 fekk kyrkja eit nytt pipeorgel bygd av Robert Gustavsson orgelbyggeri på 19 piper.

Kjelder 

 Turistbrosjyra Nordreisa kirke utgitt av Den norske kyrkja, Nordreisa sokn og utlagt i kyrkja. Udatert.

Denne artikkelen bygger på «Nordreisa kyrkje» frå ,  den 3. mars 2019.

Bakgrunnsstoff 
 Nordreisa kirkelige fellesråd om kyrkja
 
 Arkitekturguide for Nord-Norge og Svalbard
 
  Kirker i Norge (Kirchen in Norwegen)

Kyrkjer i Nord-Troms prosti
Kulturminne i Nordreisa
1856 i Noreg
Christian H. Grosch
Kyrkjer i Nordreisa
Sider utan gjennomgåtte omsetjingar
FA-cupfinalen i fotball 1995

FA-cupfinalen i fotball 1995 fann stad på Wembley stadion i London 20. mai 1995, med 79 592 tilskodarar på tribunane. Kapteinen på Everton FC kunne heve pokalen etter at laget frå Liverpool vann med 1-0 mot Manchester United.

Kampen
Finalen vart avgjort etter ein halvtimes spel. Ei Everton-kontring vart avslutta med eit skot som trefte tverrliggaren, returen stanga Paul Rideout i nettet frå femmeters hald. Resten av kampen dominerte Manchester United, utan at spelarane fekk ballen over målstreken til motstandane. 

Vinnarlaget Everton bestod av: Neville Southall, Matt Jackson, Dave Watson (kaptein), David Unsworth, Gary Ablett, Anders Limpar, Joe Parkinson, Barry Horne, Andy Hinchcliffe, Graham Stuart og Paul Rideout. Duncan Ferguson og Daniel Amokachi kom på bana etter høvesvis 50 og 68 minuttars spel, ut gjekk Rideout og Limpar.
 
Manchester United stilte med: Peter Schmeichel, Gary Neville, Steve Bruce (kaptein), Gary Pallister, Denis Irwin, Nicky Butt, Paul Ince, Roy Keane, Lee Sharpe, Brian McClair og Mark Hughes. Ryan Giggs tok over for Bruce i pausen, medan Paul Scholes erstatta Sharpe i det 72. minutt.

Dommaren heitte Gerald Ashby.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «1995 FA Cup Final» frå ,  den 2. mars 2019.  
 

Fotball i 1995
Manchester United
FA-cupfinalar
Påskehatt

Påskehatt er eit hovudplagg laga til eller teke i bruk ved påske. Han er særleg viktig i britisk og USA-amerikansk kultur.

Tidlegare var det vanleg å få nye klede til påske mange stader. 
På 1800-talet fekk ein ny eller fornya hatt ei viktig stilling for kvinner av alle klassar. Slike hattar kunne ha mange utformingar, men var ofte sommarhattar laga av strå og pynta med band, blomar eller fjører.
Nye hattar blei også brukte av menn.

I 1960-åra var det framleis ein assosiasjon mellom påske og nye hattar i USA.
Hatten har halde fram med å vera viktig for å dekkja til hovudet i samband med kyrkjegang i nokre kyrkjesamfunn.
Det finst også framleis festivalar og paradar der ein viser fram påskehattar.

Påskehatten, kjend på engelsk som Easter bonnet, blei udøydeleggjort av Irving Berlin i songen «Easter parade», framført i filmen av same namn. Denne var inspirert av påskeopptoget i New York langs Fifth Avenue frå St. Patrick's Cathedral:
In your Easter bonnet
with all the frills upon it,
You'll be the grandest lady in the Easter parade.

I Storbritannia er det vanleg at barn (eller foreldra deira) lagar pynta hovudplagg til å syna fram ved påsketider. Hovudplagga kan vera av strå eller papir, og pynta med vår- eller påskepynt som kyllingar, kaninar og egg.
Hattane kan vera del av ei tevling, og hendinga kan ved nokre høve vera knytt til innsamling av pengar.

Galleri

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Easter bonnet» frå ,  den 3. mars 2019.

Bakgrunnsstoff

Hatt
Hovudplagg
Britisk kultur
USA-amerikansk kultur
Sluk

Sluk eller avløpsopning er ei sylinder- eller skålforma opning eller trakt som noko fer ned gjennom. Døme kan vere i ei opning til kloakkavløp, avslutning av avløpsrøyr for oppsamling av vatn frå golv, tak og liknande.

Inne i bygningar monterer ein sluk på golv der det er risiko for søl av vatn, til dømes baderom og andre våtrom. Slukane er utførte med vasslås og med rist over opningen. Golvsluk har knytast til mindre avløpsleidningar frå vaskekommar, bidéar og badekar. Avløpsleidningane frå sluket blir lagde i golvet og knytte til eit avløpsrøyr.

For baderom blir det levert spesielle sluk for montering i vegg, veggsluk. For nedløp frå flate tak bruker ein taksluk som blir leverte utan vasslås, ofte med varmeelement for å hindre at sluket frys att om vinteren. Industrisluk har ei særleg solid utføring.

Kjelder 
 
 

Avløp
Bygningsdetaljar
Tove Mohr

Tove Kathrine Mohr () var ein norsk lækjar og sosial-reformator. Til liks med mor si, kvinnesaksforkjemparen Katti Anker Møller, arbeidde Mohr for mødrehygiene og abortsak. I abortspørsmålet tok ho til ords for at kvinna sjølv måtte bestemme. Også i fråhaldssaka engasjert ho seg sterkt, ho såg samanheng mellom dei to saksområda.

Tove Møller voks opp i eit frisinna miljø på herregarden Thorsø i Østfold. Ho tok artium i 1909 og reiste året etter til London, der ho deltok i suffragettene sine demonstrasjon for kvinnestemmeretten.  Frå 1910 studerte ho medisin, embetseksamen tok ho i 1917, tre år etter ho gifta seg med Otto Lous Mohr. I 1918 reiste ekteparet til USA, der ho arbeidde på Women's Hospital ved Columbia University. Etter opphaldet i USA arbeidde Tove Mohr både på den kirurgiske avdelinga ved Ullevål sykehus, ved Kvinneklinikken og ved barneavdelinga til Rikshospitalet, alle saman i Oslo. I 1922 opna ho privat legepraksis, og frå 1926 var ho lege ved nyoppretta Bethanien fødehjem. Åra 1928–31 underviste ho i fysiologi og helselære ved Statens lærerinneskole på Stabekk.

Elles var Tove Mohr medlem i Straffelovkomiteen av 1922, formann i Oslo edruskapsnemnd i fleire år, medlem av Oslo verjeråd og av tilsynskomiteen for Landsfengselet for kvinner. I 1934 var ho med i Justisdepartementet sin komité til revisjon av abortlovgjevinga. I tillegg var ho medlem i skulestyre i Oslo, Sosialdepartementet sin komite til revisjon av rusdrikklova i 1947 og formann i Oslo Mødrehygienekontor 1948–52.

Kjelder
Store norske leksikon

Norske legar
Henrik Finne

Henrik Finne () var ein norsk forretningsmann og embetsmann som vert hugsa for sin pionerinnsats i fiskeindustrien i Stavanger.

Finne var fødd i Christiania. Han vart cand.jur. i 1861 og arbeidde som overrettssakførar i Stavanger frå 1862. I 1887 vart han politimeister i Stavanger, fire år seinare fekk han den nyoppretta stillinga som byfut. År 1895 var han ordførar i Stavanger, som representant for partiet Venstre.

Finne var ein føregangsmann for hermetikkindustrien i Stavanger. I 1873 tok han initiativet til at Stavanger Preserving Co. den fyrste hermetikkfabrikken i byen, vart grunnlagd. Han var elles den fyrste direktøren (styreleiar) i Det Stavangerske Dampskibsselskabs, og han var styremedlem i mangt eit forretnings- og industrifirma.

Finne var svigerson til Gabriel Schanche Kielland.

Kjelder
Norsk Allkunnebok. IV. bandet. 1953

Norske embets- og tenestefolk
Norske industrigrunnleggjarar
Folk frå Stavanger
Påskepynt

Påskepynt er dekorasjonar knytte til påske som ein nyttar ute og inne, i heimar og kyrkjer. Vanlege døme er påskeegg, påskekyllingar, påskeharar og påskehattar.

Palmar

Palmesundag er særleg knytt til palmegreiner, og både kyrkjer og rutene til opptog kan ha pynt laga av palmar eller som etterlikning av dei. I område der det veks palmar kan ein også laga dekorasjonar av palmeblad, som små krossar.

Symbolske påskepalmar kan vera laga av stokkar, seljegreiner og liknande, pynta med band, blomar og andre plantar. Tradisjonelt er dette gjerne små oppsatsar ein kan ha i handa eller i ein vase, men polske påskepalmar (polsk ) kan bli svært høge, opptil ti meter.

Kjelder

Pynt
Pynt
Jarl Magnus Riiber

Jarl Magnus Riiber () er ein norsk kombinertrennar frå Oslo, medlem i Idrettslaget Heming. Han vann to VM-gull under Ski-VM 2019 i Seefeld, eitt i individuell tevling, det andre som ankermann på det norske firemannslaget i 4 x 5 km lagtevling. Dessutan sikra han seg og Jan Schmid ein sølvmedalje i tomannsstafetten. Under Vinter-OL 2018 var Riiber med det norske laget som tok sølv i lagetvlinga.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jarl Magnus Riiber» frå ,  den 3. mars 2019.  
 

Norske kombinertløparar
Verdsmeistrar i kombinert
Noregsmeistrar i kombinert
Kongepokalvinnarar i skiidrett
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Noreg
Medaljevinnarar under vinter-OL 2018
Norske deltakarar under vinter-OL 2018
Kombinertløparar under vinter-OL 2018
Andreas Wellinger

Andreas Wellinger () er ein tysk skihoppar frå Ruhpolding som vart olympisk meister i normalbakken under Vinter-OL 2018 i Pyeongchang. Tidlegare vann han OL-gull i laghopping i 2014 og VM-gull i mix-laghopping i 2017. I tillegg har sikra Wellinger sikra seg tre sølvmedaljar i individuelle hopptevlingar, to under verdsmeisterskapen 2017 i Lahti og ei under vinterleikane i 2018, i dei sistnemnde leikane også var han med om å vinne sølv i laghoppinga.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Andreas Wellinger» frå ,  den 3. mars 2019.  
 

Tyske skihopparar
Verdsmeistrar i skihopping
Olympiske meistrar for Tyskland
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Tyskland
Deltakarar under vinter-OL for ungdom 2012
Medaljevinnarar under vinter-OL 2014
Tyske deltakarar under vinter-OL 2014
Skihopparar under vinter-OL 2014
Medaljevinnarar under vinter-OL 2018
Tyske deltakarar under vinter-OL 2018
Skihopparar under vinter-OL 2018
Stina Nilsson

Täpp Karin Stina Nilsson () er ein svensk langrennar frå Malung. Ho vart olympisk meister i sprinttevlinga under Vinter-OL 2018 i Pyeongchang og vann to gullmedaljar under Ski-VM 2019 i Seefeld, begge i stafettøvingar. Elles i åra 2015-19 vann ho to individuelle VM-sølv og ein individuell OL-bronse, samt tre VM-sølv, to OL-sølv og ein OL-bronse i ulike stafettøvingar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Stina Nilsson» frå ,  den 3. mars 2019.  
 

Svenske langrennsløparar