alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Robert F. Kennedy

Robert Francis «Bobby» Kennedy, også kalla «RFK», (), var ein amerikansk politikar fødd i Brookline i Massachusetts. Han var son av Joseph Kennedy og bror av den amerikanske presidenten John F. Kennedy og senator Edward Kennedy. Under brorens presidentperiode var han justisminister. Han vart drepen i eit attentat i California 1968 mens han førte valkamp for å bli presidentkandidat for Demokratane.

Under andre verdskrigen meldte den 18 år gamle Kennedy seg til US Navy der han gjennomgjekk grunnopplæring. Han var ikkje i aktiv krigsteneste.

Robert Kennedy gjekk på college ved Harvard og tok eksemen i 1948 og tok juridikum ved University of Virginia Law School i 1951. Kennedy var gift frå 17. juni 1950 med Ethel Skakel og saman fekk dei elleve born.

Da storebroren stilte som presidentkandidat, var det Robert Kennedy som organiserte valkampen. Han vart justisminister etter valsigeren. Av oppgåvene han konsentrerte seg om som justisminister var arbeidet mot den organiserte kriminaliteten og tilknytinga denne hadde inn i amerikansk fagrørsle, mellom anna leiaren for de amerikanske transportarbeidarane Jimmy Hoffa. Han var heile tida ein del av presidentens innarste krets, særleg kom dette fram under invasjonen i Grisebukta og Cubakrisa.

Robert Kennedy støtta aktivt den amerikanske borgarrettsrørsla og var ein viktig politisk støttespeler for denne.

Etter drapet på president John F. Kennedy heldt Robert Kennedy fram som justisminister for Lyndon B. Johnson, men samarbeidet mellom desse var ikkje godt. Etter ni månader vart Kennedy vald som senator frå New York. Johnson planla å stille til attval som president i 1968, men etter Tet-offensiven i februar same år vart det klart at krigen i Vietnam ikkje gjekk som forventa, og Johnson trekte seg frå valkampen 31. mars. Den 16. mars hadde Kennedy erklært seg som kandidat. Kennedy vann primærvala i Indiana og Nebraska, men tapte i Oregon. Det var difor viktig for Kennedy å vinne primærvalet i California, slik at han kunne få eit forsprang på sin sterkaste rival, Hubert Humphrey.

Kennedy vann valet i California 4. juni, men vart skoten av den 24 årige palestinaren Sirhan Sirhan etter at han hadde halde sin takketale tidleg om morgonen 5. juni. Kennedy døydde på sjukehuset 6. juni 1968.

Robert Kennedy er gravlagt på Æresgravlunden i Arlington.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Robert F. Kennedy» frå ,  den 18. april 2008.

Bakgrunnsstoff 

Senatorar i USA
USA-amerikanske politikarar
Folk frå Massachusetts
Folk frå New York
Elevar ved Harvard University
Mørk energi

I kosmologi er mørk energi ei hypotetisk form for energi som gjennomsyrer alt rom og bidrar til å auke ekspansjonsraten i universet. 
Hypotesen om mørk energi er den mest brukte måten å forklare nyare observasjonar som tyder på at universet utvidar seg raskare og raskare. I den kosmologiske standardmodellen utgjer mørk energi rundt 74 % av all masse/energi, eller 74 % av universets "innhald". Mørk materie utgjer 22% mens 4% er vanleg materie.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Mørk energi» frå , den 18. april 2008. 

Energi i fysikk
Fysisk kosmologi
Uløyste problem i astronomi
Uløyste problem i fysikken
Jenta med garde

Jenta med garde er namnet på ein lausslått frå Valdres, del av ein større slåttekrins med utbreiing over mange dalføre. Difor er slåtten rekna til vandreslåttane. Slåtten er for det meste nytta til lausdans, men er og nytta som gangar, særskild i Numedal og Telemark. Det knyter seg ei rekkje stev til dei ulike formene av slåtten. Slåtten er ikkje registrert vestafjells, og difor er det rimeleg at kjerneområdet for slåtten er Buskerud. 
Slåtteformene har ulike namn, som Rikanguten, Spursmann, Suserua, Sullarguten eller Skripalåtten. Mange av steva og namna knyter dei ulike formene til gamle tradisjonar for frieri. I det førindustrielle bondesamfunnet var ei jente med gard (ei odelsjente), noko av det gjævaste ein kar kunne vinne.

Namnet jenta med garde skriv seg frå stevet:

 Det var troll te snåle kar,
 det var synd han har kje gard (Sullarguten).

Eller

 Hei for flinke gut eg har.
 Det var synd han har kje gard (Suserua).

Variantgruppa 

Slåttekrinsen har variantnummer 105/128 i Hardingfeleverket.

	a: Rikanguten, etter Johan Kleven, Krødsherad . Nedskrift Truls Ørpen 1917 (Ø 51). Kleven hadde slåtten etter faren Gamle-Kleven. Namnet er etter slåttestevet:

 er du rikanguten, du?
 har du knapp i vesten rau?
 Har du fengje av gjenta jau?
 Kanskje har du gard au?

	b: Suserua, etter Torgeir Grotbekk, Heddal . Nedskrift Arne Bjørndal 1924 (B 780). Grotbekk hadde slåtten etter Johannes Kopperstugu, Heddal, som var av Sagafoss-ætta. Slåttenamnet skriv seg frå plassen Suserud under garden Høybø, ikkje langt frå Notodden.
	c: Hau te` flinke gut eg hev, etter Torkjell Haugerud, Bø i Telemark . Nedskrift Arne Bjørndal 1911 (B 2385). Haugerud kan ha fått slåtten frå Wilhelm Sorteberg. Grunntaka minner mykje om Rikanguten.
	d: Sullarguten, etter Gunnleik Smedal, Flatdal, Seljord . Nedskrift Eivind Groven 1921 (G 560). Til denne slåtten finst og stevet Spela gut du bippason, du bippason. Smedalskarane hadde fått slåtten av Svein Løndal. Kjetil Løndal kalla slåtten Ola, Guri, Hans og Turi. Svein Løndal hadde vore ein del i lag med felemakar og spelemann A. C. Kleven frå Krødsherad, og kan han fått slåtten frå han.

nr 128:

	128 a: Spursmann, etter Hellik Juveli, Flesberg . Nedskrift Sven Nyhus 1978 Ein spursmann er det same som ein belegut. Juveli hadde slåtten etter Anders Ødegard. Ødegard kan ha fått slåtten frå Gamle-Kleven og Tor Grimsgard.
	128 b: Skripalåtten, etter Sevat Sataøen, Ål . Nedskrift Sven Nyhus 1978 etter opptak. Sataøen fekk slåtten av Ola A. Strand frå Ål. Ordet Skriput er Hallingmål og er nytta om kranglevorne folk (jamfør Eglefisken). Slåtten er nytta til lausdans.
	128c: Jenta med garde` etter Torleiv Bolstad, Øystre Slidre . Nedskrift Sven Nyhus 1978. Bolstad hadde slåtten etter Ola Okshovd. Forma var nytta av Kvedargruppa Dvergmål som tone til Ivar Aasens dikt Oslo til Bergen (sunge av Øyonn Groven Myhren og Marit Mattisgard.

Norske slåttar
Attentat

Attentat (frå latin attentatum, 'forsøk på [brotsverk]') er eit planlagt, forsøkt eller utført åtak på person/ar, som regel nytta om offentlege personar. I og med at ordet attentat ordrett handlar om forsøket, er det strengt tatt unødvendig å omtale mislykka drapsforsøk som «attentatforsøk».

Det er dermed heilt korrekt å seie at Adolf Hitler vart utsett for ei rekke attentat, sjølv om ingen av dei enda med at han vart drepen. Det er også strengt tatt meir presist å omtale det som skjedde med president John F. Kennedy som drapet på president K. enn å kalle det for attentatet mot han, sidan uttrykket attentat i seg sjølv ikkje fortel noko om utfallet av attentatet. 

Eit vellukka attentat vert nokre gonger kalla for snikmord. Eit snikmord utført med skytevåpen blir nokre gonger kalla snikskyting, men treng ikkje nødvendigvis å vere eit døme på skarpskyting.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Attentat» frå ,  den 18. april 2008.

Bakgrunnsstoff
Attentat i Store Norske Leksikon

Attentat
Vald
Latinske ord og uttrykk
Brotsverk
Mord
Andøya stasjonskapell

Andøya stasjonskapell låg på Andenes i Andøy kommune i Nordland fylke og er frå 1964. Det var eit militært kapell knytt til Skarsteindalen leir ved Andøya flystasjon. Leiren er lagd ned og anlegget seld.

Fotnotar

Kjelde 
 

Tidlegare kyrkjer i Nordland
Norske militærkapell
Alvheimfeltet

Alvheimfeltet er eit olje- og gassfelt som ligg i den nordlege delen av Nordsjøen nær grensa til britisk sektor.

Bakgrunnsstoff 
 Alvheim  på sokkelkartet til Stavanger Aftenblad

Norske oljefelt
Olje- og gassfelt i Nordsjøen
Det norske Skogselskap

Det norske Skogselskap er ein landsomfattande medlemsorganisasjon med 12 000 medlemmer, organisert i 18 fylkesskogselskap. 

Ut frå visjonen at alle menneske skal oppleve skog som ei verdfull kjelde til livskvalitet, har skogselskapet som mål å fremje forståing for skogens mangesidige betyding, og arbeide for auka verdiskaping og ei langsiktig berekraftig forvalting av skogen. 

Skogselskapet vart stifta 26. september 1898 på initiativ av konsul Axel Heiberg.

Gjennom fylkesskogselskapa driv skogselskapet ei rad med planteskolar. Dei utarbeider informasjonsmateriell for skolar og skogbrukarar. Direktør i skogselskapet er Trygve Enger.

Fylkesskogselskap: 
 Skogselskapet i Østfold
 Skogselskapet i Hedmark
 Oppland Skogselskap
 Oslo og Akershus Skogselskap
 Skogselskapet i Buskerud
 Vestfold Skogselskap
 Telemark Skogselskap
 Skogselskapet i Aust-Agder
 Skogselskapet i Vest-Agder
 Skogselskapet i Rogaland
 Skogselskapet Bergen og Hordaland 
 Sogn og Fjordane Skogselskap
 Skogselskapet i Møre og Romsdal
 Skogselskapet i Trøndelag
 Namdal Skogselskap
 Helgeland Skogselskap
 Salten Skogselskap
 Troms Skogselskap
 Finnmark Skogselskap

Bakgrunnsstoff 
 Skogselsakpet si heimeside

Skogbruk
Skogsaka
Skipingar i 1898
Norske organisasjonar
Finnmark Skogselskap

Finnmark skogselskap  vart stifta i Hammerfest 2. mars 1900 som «Finnmarken Amts Træplantingsselskap» på initiativ av skogforvaltar Axel Otto Hagemann. 

Laget er tilknytt Det norske skogselskap.

Kjelder 
 Arvid Sveli 1987: Skogbruk i Nord-Norge ISBN 9034911-4

Finnmark fylke
Skogsaka
Skipingar i 1900
Troms Skogselskap

Troms skogselskap  er ein ideell organisasjon som har til formål å fremje forståinga for den mangesidige tydinga av skogen og å arbeide for eit godt skogbruk. Laget er tilknytt Det norske skogselskap.

Troms skogselskap produserer skogplantar i Bardufoss planteskole, dei utarbeider skogbruksplanar for å hjelpe skogeigarar med eigedomsforvaltinga, og dei driv informasjonsarbeid om skog og skogbruk. 

Troms skogselskap vart stifta 5. juni 1900 som «Tromsø Amts Skogplantingsselskap», eit framhald og overbygging for «Maalselvens Skogselskab» og «Bardo Skoglag». Stiftingsåret hadde Troms Amts Skogplantingsselskap 260 medlemmer, i tillegg til 122 medlemmer i Maalselvens Skoselskap og 80 medlemmer i Bardo Skoglag.

Bakgrunnsstoff 
 Troms skogselskap

Kjelder 
 Arvid Sveli 1987: Skogbruk i Nord-Norge ISBN 9034911-4

Troms fylke
Skogsaka
Skipingar i 1900
Øyuvsvatn

Øyuvsvatn (Øyulvsvatn) er eit vatn som ligg i Fyresdal kommune i Vestfold og Telemark. Vatnet har utløpet sitt i Skardstøylåi til Liåni, vidare gjennom Kleivvatn, Ramnvatn og Ramnåi ut i Bondalsvatn, som renn ut i elva Finndøl, på veg til Fyresvatnet. Systemet er ein del av Arendalsvassdraget.

Innsjøar i Fyresdal
Arendalsvassdraget
Salten Skogselskap

Salten Skogselskap  er ein organisasjon som har til formål å fremje forståinga av den mangesidige tydinga av skogen og arbeide for et godt skogbruk i Salten, Ofoten, Vesterålen og Lofoten. Laget er tilknytt Det norske Skogselskap.

Salten skogelskap har eigedommen Breidvika i Beiarn. Her har dei planta mange ulike treslag som ein del av eit skogreisingsarbeid. Spesielt har vanleg gran, sitkagran og sibirsk lerk funne seg godt til rette. 

Salten Skogselskap var stifta den 11. februar 1905, etter at Nordlands Amts Skoghusholdningsselskap var nedlagt året før.

Bakgrunnsstoff 
 Salten skogselskap

Kjelder 
 Arvid Sveli 1987: Skogbruk i Nord-Norge ISBN 9034911-4

Nordland fylke
Skogsaka
Skipingar i 1905
Øysævatn

Øysævatn er eit vatn som ligg i Fyresdal kommune i Vestfold og Telemark.

Innsjøar i Fyresdal
Reservoar i Vestfold og Telemark
Arendalsvassdraget
Helgeland Skogselskap

Helgeland skogselskap  er ein ideell organisasjon som har til formål å fremje forståinga for den mangesidige tydinga til skogen. Laget er tilknytt Det norske Skogselskap.

Helgeland Skogselskap var stifta den 23. juni 1905, etter at Nordlands Amts Skoghusholdningsselskap var nedlagt året før. Initiativtakarane var godseigar Hans Coldevin på Dønnes og lensmann A.B. Hansen, kjøpmann Hans A. Meyer, skogforvaltar Einar Nilsen og skogplantar Th. Scheflo, alle frå Mo i Rana. Blant innbudarane til stiftingsmøtet var elles m.a. stortingsmennene Kristian Andersen Grimsø og Mikal Bjørnåli, og folkehøgskolelærar Odin Benum. 

Helgeland skogselskap driv Alstahaug planteskole. 

Helgeland skogselskap eig m.a. eigedommane Østenbakken i Rana, Tuvneset ved Ømmervatnet i Vefsn, Lauvøya i Dønna og Finnkona i Leirfjord. 

Laget har mottoet «Vi vil skogkle Helgeland».

Bakgrunnsstoff 
 Helgeland skogselskap

Kjelder 
 Arvid Sveli 1987: Skogbruk i Nord-Norge ISBN 9034911-4
 Arvid Sveli 1980: Helgeland Skogselskap gjennom 75 år

Nordland fylke
Skogsaka
Skipingar i 1905
1905 i Noreg
Økteren

Økteren er ein innsjø i Skien kommune i Vestfold og Telemark. Det viktigaste tilløpet kjem frå Bestumelva, medan utløpet er Økterelva, som munnar ut i Fjellvatnet. Systemet høyrer til Skiensvassdraget.

Innsjøar i Skien
Skiensvassdraget
Reservoar i Vestfold og Telemark
Vråvatn

Vråvatn er ein innsjø som ligg i Kviteseid kommune i Vestfold og Telemark. Han har hovudtilløpet sitt frå Skredvatn, medan utløpet er via «Straumen», til Nisser. Systemet er ein del av Arendalsvassdraget.

I 1914 vart det bygd to sluser i Straumen. Dette gjorde det mogeleg å reise heile den 50 km lange strekninga frå Tveitsund sør i Nisser til Vråliosen nord i Vråvatn med båt. Veteranbåten «Fram» trafikkerar framleis denne strekninga med turistar om sommaren.

Innsjøar i Vestfold og Telemark
Geografi i Kviteseid
Arendalsvassdraget
Vråsjåen

Vråsjåen er eit vatn som ligg i kommunane Tinn og Vinje i Vestfold og Telemark. Sjølve vatnet ligg i Vinje, medan den nordaustlege breidda dannar grense mot Tinn.

Vatnet sitt hovudtilløp kjem via Sletteåi som drenerer Kallungsjåen, og utløpet skjer via Håletjønn til Grytefjorden og vidare til Kalhovdfjorden. Systemet høyrer til Skiensvassdraget.

Innsjøar i Tinn
Innsjøar i Vinje
Skiensvassdraget
Viuvatnet

Viuvatnet er eit vatn som ligg i Tinn kommune i Vestfold og Telemark. Vatnet har utløpet sitt til vatnet Kalven i Nore og Uvdal kommune i Viken.

Innsjøar i Tinn
Skiensvassdraget
Vinjevatn

Vinjevatn er eit vatn som ligg i Vinje kommune i Vestfold og Telemark. Vatnet har hovudtilløpet sitt frå Smørkleppåi, og vert drenert via Vinjeåi som munnar ut i elva Tokke. Systemet er ein del av Skiensvassdraget.

Vatnet er regulert som magasin til Tokke kraftverk.

Innsjøar i Vinje
Reservoar i Vestfold og Telemark
Skiensvassdraget
Vinjefjorden i Vinje

Vinjefjorden i Vinje kommune i Vestfold og Telemark er den nordlegaste delen av innsjøen Møsvatn. Fjorden er kring åtte kilometer lang og strekkjer seg frå utløpet av Tommåi i sør til nordenden av innsjøen ved Mogen og utløpet av elva Kvenna.

Innsjøar i Vinje
Vindsjåen

Vindsjåen er ein innsjø som ligg i Hjartdal kommune i Vestfold og Telemark. Innsjøen høyrer til Skiensvassdraget, og har utløpet sitt i elva Kova.

Innsjøen er regulert mellom 971 og 956 moh som magasin for Mydalen og Hjartdøla kraftverk.

Innsjøar i Hjartdal
Reservoar i Vestfold og Telemark
Skiensvassdraget
Teaterbåten

For den amerikanske musikalen Teaterbåten frå 1927, sjå Show Boat
Teaterbåten var ein båt som tidlegare blei brukt til fremføring av teaterførestillingar i kystdistrikta på Vestlandet. Idéen om ein teaterbåt oppstod ved Sogn og Fjordane Teater, eit underbruk av Riksteateret. 

Teaterbåten blei ein realitet i 1982 medan Anne Gullestad var teatersjef. Ei tidlegare bilferje, MS «Innvik», fekk æra av å bli Noregs første teaterbåt. Båten blei ombygd til teaterbåt for bruk i fjordbygdene på Vestlandet med hovudscene og plass til 150-200 tilskodarar. I Hordaland, Sogn og Fjordane og Møre og Romsdal var teaterbåten ein suksess. 

Båten blei eigd av lutlaget Den norske Kulturbåten i Bergen. Reiarlaget Fylkesbaatane i Sogn og Fjordane hadde driftsansvaret. Kong Olav deltok ved innviinga av den fullt utbygde teaterbåten i 1991. Teaterbåten var som arena et godt supplement og alternativ til samfunnshus og gymnastikksalar. Båten var i drift på Vestlandet fram til 2001. 

I slutten av april 2001 blei båten kjøpt av Nordic Black Theatre i Oslo og lagt til kai for godt. Alle sertifikat for sjøtrafikk var utgått og hovudmotoren var i tvilsam forfatning. MS «Innvik» låg i Bjørvika og vart driven (2008) som kombinert teaterbåt og bed and breakfast-hotell sommarstid.

Båttypar
Teater i Noreg
Skipingar i 1982
Vestfjorden i Tinn

Vestfjorden er ein sidearm til Tinnsjø i Tinn i Vestfold og Telemark. Frå fjordbotn går Vestfjorddalen i retning Rjukan. I fjordbotn er Mæl, med ferjeleiet for jernbaneferja over Tinnsjøen til Tinnoset. Fjordarmen vart kjend i samband med tungtvassaksjonene under den andre verdskrigen.

Innsjøar i Tinn
Skiensvassdraget
Romsonde

Romsondar er umanna fartøy skotne opp og sende vekk ifrå jorda med det mål å returnera vitskaplege data om himmellekamar og/eller verdsrommet generelt. Instrumenta som romsondar nyttar seg av kan vera alt ifrå fjernsensorar som spektrometer og kamera til instrument som krev direkte kontakt med overflateelementa dei skal undersøkja.

Romsondetypar 

Romsondar kan landa på, gå inn i bane rundt, fly forbi og/eller slå ned i himmellekamar. 
I romalderen sine tidlege år var passeringssondane dei mest vanlege då det å passera ein lekam er enklare enn å gå inn i bane rundt ein sidan ein ikkje treng den ekstra presise navigasjonen for å landa\kollidera med vilje, eller den ekstra drivkrafta for å gjennomføra ein baneinnsetjingsmanøver. Som ein underklasse av landarar finst det såkalla roverar som kan køyra rundt på planetoverflata slik at dei rekk lengre og kan utforska større område og sjølve landingsstaden i større detalj.

Spesielt nemneverdige romsondar 

Luna 1:

Den første suksessfulle romsonden var sovjet-sonden Luna 1 som passerte månen i 1959. Luna 1 nådde jorda sin unnsleppingsfart og passerte nærare enn 5995 km ifrå månen si overflate 83 timer etter at han blei skote opp. Han fortsette so vidare vekk ifrå jorda og enda opp i bane rundt sola, mellom jord- og marsbanen.

''Huygens-sonden:Huygens-sonden var den første sonden til å landa på månen til ein annan planet enn jorda. Han blei konstruert av Den europeiske romfartsorganisasjonen og landa på saturnmånen Titan den 14. januar 2005. Han returnerte 350 bilete ifrå overflata.Voyager 1'':

Voyager 1-sonden er den lengstvarande NASA-romsondeferda og det fjernaste menneskeskapte objektet. Sonden blei skote opp i 5. september 1977 og er framleis operativ. Sonden besøkte Jupiter og Saturn og var den første sonden som returnerte detaljerte bilete av månane til dei to planetane.

Den 12. august 2006 hadde Voyager 1 ein avstand på 14,96 terameter til sola, omtrent 100 gongar avstanden mellom jorda og sola (AE). På denne avstanden tar det meir enn 13 timar for radiosignala til Voyager 1 å reisa til jorda. Voyager 1-sonden har oppnådd unnsleppingsfarten til solsystemet slik at han kjem til å forlata solsystemet.

I lag med Pioneer 10, Pioneer 11 og systersonden Voyager 2 er Voyager 1 ein interstellar sonde.

Ubemanna romfart
Skogselskapet i Rogaland

Skogselskapet i Rogaland er ein ideell organisasjon som ut frå visjonen om eit velferdsamfunn tufta på menneskets skaparevne
og hausting av naturens overskot har som mål å få «menneske ut i skogen og skogen inn i våre heimar».

Skogsleskapet arbeder for bruk av treinteriør, trehus og biovarme. Dei arbeider for at folk skal få gode naturopplevingar i skogen. Den viktigaste strategien er å formidle kunnskap om skog og tre til skulen, til skogeigarane og elles i samfunnet. 

Skogselskapet i Rogaland driv òg skogplanteskole.

Laget vart sifta i 1899. Det er tilslutta Det norske Skogselskap.

Bakgrunnsstoff 
 Heimeside 

Rogaland fylke
Skogsaka
Skipingar i 1899
Totak

Totak er ein innsjø i Vinje kommune i Vestfold og Telemark som dekkjer eit areal på 35,7 km² og ligg mellom 687–680 moh.

Innsjøen er ein del av Skiensvassdraget. Det viktigaste tilløpet er elva Songa, og avløpet går gjennom elva Tokke ned til innsjøen Bandak. Innsjøen er regulert ved Tokkeutbygginga, og er eit magasin for Vinje kraftverk ved Vinjevatn i Vinje.

Namnet på innsjøen kjem av norrønt þot,som tyder brusing.

Kjelder 

Innsjøar i Vinje
Reservoar i Vestfold og Telemark
Sønstevatn i Notodden

Sønstevatn er eit vatn som ligg i Notodden kommune i Vestfold og Telemark. Vatnet har sitt utløp i elva Tjåga, som munnar ut i Tinnelva nedanfor Årlifoss. Systemet er ein del av Skiensvassdraget.

Innsjøar i Notodden
Skiensvassdraget
Sønnlandsvatnet

Sønnlandsvatnet er eit vatn i Hjartdal kommune i Vestfold og Telemark. Hovudtilløpa er Kova og Hovdeåi, medan utløpet er Skogsåa, som renn ut i Hjartdøla ved Sauland. Systemet er ein del av Skiensvassdraget.

Innsjøar i Hjartdal
Skiensvassdraget
Sæsvatn

Sæsvatn er eit vatn som ligg i Vinje kommune i Vestfold og Telemark og ved Bjåen i Bykle kommune i Agder. Vatnet har utløpet sitt via Breidvatn til elva Otra, og er dermed ein del av Otravassdraget.

På 70-talet vart det sett ut ørekyte i vatnet, og sidan har ørekyten spreidd seg nedover vassdraget til utsleppstunnelen frå Brokke kraftverk.

Innsjøar i Bykle
Innsjøar i Vinje
Sundsbarmvatnet

Sundsbarmvatnet er ein innsjø som ligg i kommunane Seljord og Kviteseid i Vestfold og Telemark. Vatnet, som er regulert, vert drenert via Mandalselvi mot Seljordsvatn, og er dermed ein del av Skiensvassdraget.

Vatnet er hovudmagasin for Sundsbarm kraftverk og det vert overført vatn frå Åmotdals, Morgedal og Øyfjell vassdraga.

På ei halvøy i vatnet ligg restar etter Guldnes gruver. Gruvene var i drift periodisk i årene mellom 1538 og 1880-åra.

Spor av den eldste drifta forsvann etter at vatnet vart oppdemd. I 1540 var det eit stor bondeoppgjer på staden og bøndene prøvde å jage tyske gruvearbeidarar vekk. Opprøret vart slått ned og 16 av dei dømd til døden. 10 av de dømde fekk kjøpt seg fri. Den første Norske dalar er laget av sølv frå denne gruva.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sundsbarmvatnet» frå ,  den 18. april 2008.  

Innsjøar i Vestfold og Telemark
Geografi i Seljord
Geografi i Kviteseid
Sundkilen

Sundkilen er ein liten innsjø i Kviteseid kommune i Vestfold og Telemark. Innsjøen er ein avstikkar av Telemarkskanalen, og høyrer til Skiensvassdraget. Største tilløp kjem frå nordvest med Dalaåi. Dalaåi renn frå Oftevatnet ved Høydalsmo. Sundkilen går ut i Kviteseidvatnet i søraust. Desse innsjøane ligg på same høgd og er berre avskild av eit lite sund.

Inst i Sundkilen ligg Kviteseidbyen, kommunesenteret i Kviteseid kommune. Kviteseidbyen som voks fram i samband med opninga av Telemarkskanalen i 1892. 

Sundkilen er eit forholdsvis grunt vatn. Temperaturen i vatnet sommarstid vert ofte høg, og badesesongen er lang. Det er lagt til rette for badande i Kviteseidbyen med eigen badebrygge og stupetårn. Sundkilen er kjent som eit godt fiskevatn. Her finst aure, røye, sik, åbor og ål.

Sundkilen frys normalt til nokre veker før jul, og isen ligg gjerne langt ut i april. Sjølv i milde vintrar legg det seg solid is på Sundkilen. Det er lange tradisjonar for travkøyring på Sundkilenisen. Midt på 1800-talet starta organisert travkjøring i samband med Kviteseidmarken. På midten av 1990-talet vart denne tradisjonen teke opp igjen.

Innsjøar i Vestfold og Telemark
Geografi i Kviteseid
Skiensvassdraget
Ståvatn

Ståvatn er ein innsjø som ligg i Vinje kommune i Vestfold og Telemark og Ullensvang i Vestland. Vatnet har sitt utløp til Kjelavatn og vidare i elva Kjela. Systemet er ein del av Skiensvassdraget.

Ståvatn er oppdemd og kan regulerast mellom 978 og 966 moh. Vatnet vert nytta i Kjela kraftverk

Innsjøar i Vinje
Innsjøar i Ullensvang
Reservoar i Vestfold og Telemark
Reservoar i Vestland
Skiensvassdraget
Songavatnet

Songavatnet, også kalla Songavatn og Songevatnet, er ein regulert innsjø i Vinje kommune i Vestfold og Telemark. Vatnet fungerer som vassmagasin for Songa kraftverk.

Songavatnet er oppdemd av to demningar, Trolldalsdammen og Songadammen. Begge er steinfyllingsdammar med tettingskjerne av morenemasse. 

Vatnet er regulert 35 meter.

Kjelder

Innsjøar i Vinje
Reservoar i Vestfold og Telemark
Skredvatn

Skredvatn er ein innsjø som ligg i kommunane Fyresdal og Tokke i Vestfold og Telemark. Vatnet, som har sitt utløp til Vråvatn, høyrer til Arendalsvassdraget.

Innsjøar i Fyresdal
Geografi i Tokke
Reservoar i Vestfold og Telemark
Arendalsvassdraget