alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Distriktet Muri

Muri er eit av dei elleve distrikta (Bezirk) i den tysk-talande kantonen Aargau i Sveits. Distriktet ligg søraust i kantonen, det grensar i vest og i sør mot kantonen Luzern, og i aust mot kantonane Zug og Zürich. Muri hadde 32 370 innbyggarar per 31. desember 2010, og dekker eit areal på 139 km². Distriktet har namn etter den mest folkerike kommunen.

Distriktet omfattar 19 kommunar, alle har ei flatevidd mindre enn 21 km². Muri er den einaste kommunen med meir enn 5 000 innbyggarar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Muri (Bezirk)» frå ,  den 19. februar 2012.

Bakgrunnsstoff

Muri
Stelviopasset

Stelviopasset (tysk Stilfser Joch eller Stilfserjoch, italiensk Passo dello Stelvio) er med   den høgste fjellovergangen i Italia og den nest høgste asfalterte vegovergangen i Alpane – etter Col de l'Iseran. Stelvio knyter saman Bormio i Veltlin, Lombardia med Prad i Vinschgau, Sør-Tirol.

Området rundt passet har sidan 1935 vore ein del av Stelvio nasjonalpark.

Sykkelsport 
På grunn av sine mange hårnålskurver er vegen til Stelviopasset eit populært mål for syklistar. Dei kan ta passet som ein del av ein rundtur frå Prad eller Glurns. Den vanlegaste ruta går over Stelvio til kort over passhøgda, deretter over Umbrailpasset og Santa Maria Val Müstair i Sveits og tilbake til Glurns eller Prad. 

Stelviopasset er mykje brukt i Giro d'Italia, og på passhøgda står eit minnesmerke over den italienske syklisten Fausto Coppi som vann rittet fem gonger. 

Første laurdag i september eller siste laurdag i august er det sykkeldag på Stelviopasset, og då er vegen frå Trafoi til Bormio stengd for motorkøyrety frå om morgonen til sein ettermiddag. Same dagen er vegen frå Santa Maria i Münstertal over Umbrailpasset stengd for motortrafikk.

I midten av juli arrangerer sykkelklubben i Vinschgau eit ritt med start i Prad og målgang på passhøgda.

Skisport 
På Stelviopasset er det eit sommarskisenter som er open frå rundt pinsetid til november då vegen blir vinterstengd.

Galleri

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 Bilder frå Stelviopasset under den første verdskrigen
 Bilder frå Stelviopasset under den første verdskrigen 2
 Bilder frå Stelviopasset under den første verdskrigen
 Nasjonalparken
 Høgdeprofil frå Prad 
 Høgdeprofil frå Bormio 
 GPS-tracks og høgdeprofil
 Sommarskistaden 
 Das Stilfser Joch für Radfahrer auf Quaeldich.de, sykkelstoff

Fjellovergangar i Alpane
Fjellovergangar i Italia
Giro d'Italia
Livigno-Alpane
Ortleralpane
Armenia i Eurovision Song Contest

Armenia debuterte i Eurovision Song Contest i 2006 og har delteke 13 gongar. Sidan debuten har Armenia kvalifisert seg til finalen 11 gongar. Armenia har blitt slått ut i semifinalen tre gongar: i 2011, 2018 og 2019. Armenia har aldri vunne Eurovision Song Contest, men den beste plasseringa til Armenia er to fjerdeplassar: i 2008 og 2014.

Historie
Det er den armenske kringkastaren Hayastani Hanrayin herrustaynkerut’yun (ARMTV) som har rettane til å sende Eurovision Song Contest i Armenia. I 2006 sendte Armenia sitt fyrste bidrag til Eurovision Song Contest; André med «Without Your Love». Han kom på sjetteplass i semifinalen og kvalifiserte seg dimed til finalen. Der hamna André på åttendeplass med 129 poeng. Med åttendeplassen, var Armenia direktekvalifisert til finalen i Eurovision Song Contest 2007. Fram til 2011 kom Armenia på topp ti kvart år. Sidan har resultata vore varierte, og Armenia vart slått ut i semifinalen to år på rad i 2018 og 2019.

Fråværa i 2012 og 2021 
I Düsseldorf i 2011 vart artisten Emmy og «Boom Boom» slått ut i sin semifinale, og for fyrste gong klarte ikkje Armenia å ta seg vidare til ein Eurovision-finale.

Året etter, valde Armenia ikkje å deltake, sidan nabolandet og erkefienden Aserbajdsjan skulle arrangere Eurovision Song Contest etter å ha vunne året før. Dei to landa har ein langvarig og konfliktfylt historie, blant anna striden om regionen Nagorno-Karabakh. Vinteren 2012 sette armenske artistar i gang ein underskriftsaksjon for å få Armenia til å trekkje seg frå tevlinga, sidan dei meinte Aserbajdsjan nyleg hadde utvist «anti-armenske haldningar». Aserbajdsjanske myndigheiter på si side garanterte for tryggleiken til den armenske delegasjonen, men Armenia valde til slutt å trekkje seg frå tevlinga. Armenia kom tilbake til Eurovision Song Contest igjen i 2013 og deltok kvart år fram til 2020.

I 2021 var Armenia påmelde til tevlinga, men vedtok å trekkje seg i mars 2021, berre ei veke før tidsfristen gjekk ut for å levere inn bidrag. Kringkastaren forklara vedtaket om å trekkje seg frå tevlinga med den politiske uroa i landet som eskalerte vinteren 2020-2021, der kuppmakarane kravde at statsministeren Nikol Pasjinian skulle gå av. Uroa skuldast frustrasjon med den økonomiske utviklinga i landet, og utfallet av krigen om Nagorno-Karabakh, der Armenia vart tvinga til å gje frå seg område til erkerivalen Aserbajdsjan.

Bidrag

Galleri

Røystehistorikk (2006-2021)

Finalane

Semifinalane

Kommentatorar og talspersonar

Sjå òg
 Armenia i Junior Eurovision Song Contest
 Forholdet mellom Armenia og Aserbajdsjan i Eurovision Song Contest

Referansar

Kjelder
Den offisielle nettsida til Eurovision Song Contest
Armenia i Eurovision Song Contest

Denne artikkelen bygger på «Armenia i Eurovision Song Contest» frå ,  den 5. mars 2021.  
 

 
Land i Eurovision Song Contest
Utvidingskoeffisient

Utvidingskoeffisient er tilhøvet mellom dimensjonsauken til ein lekam og temperaturstigning. 

Lengdeutvidingskoeffisienten, som vanlegvis har symbol a, er forholdet mellom den relative lengdeauken av ein lekam ved oppvarming og den tilsvarande temperaturauken. For dei fleste stoff er a i området 0 – 100 °C av storleiksorden 1/(100 000 °C) = 10–5 K–1.

Volumutvidingskoeffisient, som vanlegvis har symbol g, er forholdet mellom den relative volumauken av ein lekam ved oppvarming og den tilsvarande temperaturauken. Som regel reknar ein at g = 3a. Volumutvidingskoeffisienten for væsker, bortsett frå vatn, er av storleiksorden 10–3 K–1. Vatn er den einaste væska som i eit særskild område, 0 – 4 °C, har negativ utvidingskoeffisient. For dei fleste gassar er g ved konstant trykk særs nær 0,00367 K–1.

For å få nøyaktig utvidingskoeffisient må alltid fysiske forhold som trykk og temperatur vere med.

Sjå òg
Kontraksjon i fysikk
Termisk ekspansjon

Kjelder

Termodynamikk
Varmeoverføring
Fysiske storleikar
Bygningsmanglar
Typegodkjenning

Typegodkjenning, òg kalla samsvarssertifikat, er godkjenning av eit instrument eller ein annan produkttype basert på grundige undersøkingar av eitt eller få eksemplar av produktet. Dette vert mellom anna gjort for å sikre seg at produkttypen tilfredsstiller krav frå styresmaktene i ei forskrift før produktet kan leggast ut for sal. Det kan òg dreie seg om krav frå ein profesjonell kunde før det vert bestilt store mengder av produktet. 

Typegodkjenning er ein del av føresetnaden for CE-merking og sal av mange produkttrypar i forhold til EØS-forskriftene. I tillegg vert det gjort stikkprøvar av produkta når dei er i sal for å sikre at dei er i samsvar med typeproduktet.

Kjelder
typegodkjenning. (2012-02-19) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/typegodkjenning

Produktsertifisering
Søren H. H. Larsen

Søren H. H. Larsen () var ein norsk fysikar. 
Han tok militærutdanning i Sverige i 1944 og deltok i militæroperasjonar i Finnmark i 1945. I 1950 tok han cand.real. ved Universitetet i Oslo og doktorgraden tok han i 1958 ved Universitetet i Oxford med Gordon Dobson som vegleiar. Frå 1955 var han amanuensis ved Nordlysobservatoriet i Tromsø. Frå 1959 til 1962 var han lektor ved universitet i Oslo, så ved University of Chicago fram til 1963, før han i 1963-1964 var forskar ved NCAR Boulder. Han reiste attende til Universitetet i 1964 der han var lektor fram til 1987, før han vart seniorforskar ved NAVF fram til 1990. 

Han var ein pioner innan arbeidet med stratosfærisk ozon. I 1950 og 1951 utførte han ozonmålingar i Longyearbyen på Svalbard. Dette var dei første ozonmålingane frå ein høgarktisk stasjon. Desse målingane var viktige for Dobson då han starta ozon-målingane i Antarktis i 1956.

Målingane hans frå norske stasjonar er nokre av dei lengste måleseriane i verda av ozon. 

Frå 1970 til 1976 var han medlem av Den internasjonale ozonkommisjonen.

Kjelder
 
 Thormod Henriksen, Solstråling, Gyldendal, 2002 ISBN 82-05-30406-8

Norske fysikarar
Fysikarar på 1900-talet
Elevar ved Universitetet i Oslo
Elevar ved Universitetet i Oxford
Måleininga tønne

Tønne er ei eldre måleining, hovudsakleg for volum. Eininga vart nytta over nesten heile Europa for den vara tønna var meint for. Storleiken varierte med vareslag og stad.

Volum
Ei tønne tørre varer, som korn, var i Noreg frå 1683 åtte skjeppe, utrekna å tilsvare 139 liter, men storleiken har variert gjennom tidene og mellom ulike distrikt. På ei tønne går det fire fjerdingar eller kvartel a 34,71 liter. Det var òg vanleg å bruka mål som halvtønne. 

Ei tønne for flytande varer er 115-120 liter, meir nøyaktig utrekna til 115,8 liter. På ei slik tønne går det tre anker a 38,6 liter. I dag er eit meir standardisert tønnemål 100 kg.

Ei tønne fisk var i Noreg frå 1500-talet 115-120 l. Frå 1683 skulle fisketønna ta 136 pottar, dvs 131,6 liter. Fisketønner på 120 pottar vart òg bruka. Fisketønna vart òg bruka til å måle tjære, tran, øl m.m.  I 1683 vart ei norsk og dansk korntønne sett lik 144 potter eller 139,4 liter, i Noreg frå 1824 lik 4,5 ft3, 139 l. Ei tønne smør, sild, øl, tran og feitevarer var 136 potter (41/4 ft3, 131 liter), ei tønne fisk eller tjøre 120 potter eller 116 liter. Ei tønne poteter vart vanlegvis rekna lik 100 kg som svarar til ei korntønne toppmål. 

I andre land varierte tønne mellom 100 og 200 l. Ein britisk tun er 252 gallon eller 1144 liter. Den britiske eininga som svarar til tønne er barrel.

I Det nye testamentet er eininga tønne bruka som holmål for korn tilsvarane ikring 360 liter.

Flatemål
Tønne land har òg vore brukt som eit flatemål for dyrka mark, lik det arealet det gjekk ei tønne såkorn på.

Kjelder
 
 Norsk Alkunnebok
 Kulturhistorisk leksikon for nordisk middelalder, Rosenkilde og Bagger 1956/1978
 Kåre Lunden: Norges Landbrukshistorie II: 1350-1814 Frå svartedauden til 17. mai ISBN 82-521-6010-7
 tønne. (2012-02-19) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/tønne/rommål og http://snl.no/tønne/arealenhet

Referansar

Tønne
Gamle måleiningar
Bibelske måleeiningar
Måleiningar for areal
Tønne land

Tønne land er ei gammal måleining for areal, i prinsippet det åkerlandet ein treng for å så ei tønne korn.

Ei tønne land svarte i Noreg 40 000 ft2 eller 4 mål eller 3,937 dekar. I Danmark var ei tønne land 56 000 ft2 = 5,516 dekar og i Sverige (tunnland) 56 000 svenske ft2 = 4,936 dekar.

Ei tønne land kunne inndelast i 8 skjepper land. Måleiningane vart lite bruka i Noreg, men finst i ein del statistikk over åkerland.

Kjelder
 Tønne Land i Historisk leksikon

Måleiningar for areal
Gamle måleiningar
Røntgenspektroskopi

Røntgenspektroskopi er eit fellesomgrep for alle metodar som vert nytta for å registrere eit røntgenspektrum, avgjere bølgjelengda til strålinga og klassifisere spektrallinjene og sette dei i teoretisk samanheng med atomstrukturen. 

Eit røntgenspektrum er elektromagnetisk stråling som vert sendt ut frå eit stoff når det vert utsett for røntgenstråling. Strålinga fører til at elektron i stoffert vert akselerert og innfallande elektron slår ut elektron i dei forskjellige elektronskala, slik at utanforliggande elektron går inn på dei tomme plassane. Det vert då frigjort energi i form av karakteristiske kvantar og ein får eit karakteristisk spektrum.

Sjå òg
 røntgenfluorescensanalyse

Kjelder
røntgenspektrum. (2012-02-19) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/røntgenspektrum
røntgenspektroskopi. (2012-02-19) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/røntgenspektroskopi

Spektro
Spektroskopi
Quintal

Quintal er ei gammal måleining for masse som er lik 100 lb, dvs. 45–50 kg. Ein metrisk quintal er lik 100 kg. Eininga har vore i bruk i Storbritannia, Frankrike og spansk- og portugisisktalande land.

Sjå òg
 Kantar

Kjelder
quintal. (2012-02-19) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/quintal

Måleiningar for masse
Gamle måleiningar

en:Quintal
Pyrometer

Eit pyrometer er eit instrument for måling av helst høge temperaturar. Strålinga frå lekamen ein skal avgjere temperaturen til vert fokusert ved hjelp av eit objektiv inn i instrumentet der strålinga vert analysert og temperaturen avgjort. 

Forskjellige pyrometer nyttar forskjellige måtar å analysere strålinga på. Både intensiteten og spektralfordelinga til strålinga varierer med temperaturen. Den totale intensiteten til strålinga aukar med temperatur og spektralfordelinga vert forskyvd mot høgare frekvensar med aukande temperaturar. Ein lekam som er kvitglødande er derfor varmare enn eitt som er raudglødande. 

Av dei forskjellige pyrometera finn ein totalstrålepyrometeret der den totale energimengda i strålinga vert målt, tostrålepyrometer der to frekvensband av den totale strålinga vert filtrert ut, optisk pyrometer der fargen på strålinga visuelt vert samanlikna med fargen på ein glødetråd. 

Alle pyrometer baserer seg på prinsippet om svartlekamstråling, men sidan strålingskjelda aldri ville vere ein svartlekam, er dette ei feilkjelde for alle typar pyrometer. «Graden av svartheit» vert kalla emittans. Dersom ein kjenner emittansen til målelekamen, så kan ein kompensere for denne feilen. 

Måling av høge temperaturar vert kalla pyrometri og vert hovudsakleg nytta for temperatur mellom –20 °C og kring +3000 °C.

Kjelder
pyrometer. (2012-02-19) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/pyrometer

Bakgrunnsstoff 

Radiometri
Termometer
Forbrenning
Måleinstrument
Metallurgiske prosessar
Owen Willans Richardson

Sir Owen Willans Richardson () var ein britisk fysikar. Han vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1928 «for hans arbeid med det termioniske fenomenet, og spesielt for oppdaginga av lova som er kalla opp etter han».

Frå 1906 til 1914 var han professor ved Princeton University i USA, og frå 1914 til 1924 professor ved King's College i London. Han vart Research-professor ved Royal Society og Director of Research ved King's College frå 1924 til 1944. Han fekk nobelprisen i fysikk i 1928 for arbeid om elektron som vert sendt ut frå glødande metall, den såkalla Edison-Richardson-effekten, og særskild for oppdaginga av Richardson-lova, som viser korleis elektronstraumen frå overflata av eit metall er avhengig av temperaturen. 

Han vart adla i 1939.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Owen Willans Richardson» frå ,  den 19. februar 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Engelske fysikarar
Britiske nobelprisvinnarar
Nobelprisen i fysikk
Folk frå West Yorkshire
Medlemmar av Royal Society
Teoretiske fysikarar
Fysikarar på 1900-talet
Nøytron–antinøytron-oscillasjon

Nøytron–antinøytron-oscillasjon er periodiske overgangar mellom det å vere eit nøytron og eit antinøytron. Slike svingingar er ikkje observert, men i følgje forslag til samlande teoriar for elektromagnetisme, svak kjernekraft og sterk kjernekraft skulle slike svingingar kunne eksisterer med ein periode på over eitt år. 

Prosessen vil derimot berre skje dersom det finst ein uoppdaga fysisk prosess som bryt baryontalbevaringa.

Kjelder
nøytron–antinøytron-oscillasjon. (2012-02-19) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/nøytron–antinøytron-oscillasjon

Antimaterie
Nøytron
Route des Grandes Alpes

Route des Grandes Alpes er ein av dei mest kjente vegane gjennom Alpane til Middelhavet. På sin veg frå Thonon-les-Bains ved Genfersjøen til Menton i Côte d'Azur går den over 17 alpepass, 6 av dei over 2 000 moh. Til desse høyrer Col de l'Iseran, som med 2 770 m er den høgste vegovergangen i Alpane. Ruta er om lag 700 km lang og ein høgdeskilnad på i alt 15 700 m. Tour de France går ofte på delar av denne ruta.

Ei lang rekke militæranlegg frå 1600-talet (Vauban) til 1900-talet (Maginotlinja) er synlege frå rutetraséen, til dømes Ouvrage de la Platte (Fort 2000), Barrière de l'Esseillon, Briançon, Redoute de Berwick, Fort de Tournoux, Petit ouvrage de Fressinea og Ouvrage du Castillon.

Ruta er (til dels sparsamt) skilta og teikna inn på fleire vegkart. Vegen er open frå juni til om lag 15. oktober.

Fjellovergangar 
Route des Grandes Alpes går over følgjande pass:
 Col des Gets (1163 m)
 Col de la Colombière (1613 m)
 Col des Aravis (1487 m)
 Col des Saisies (1650 m)
 Cormet de Roselend (1967 m)
 Col de l'Iseran (2770 m)
 Col du Télégraphe (1566 m)
 Col du Galibier (2645 m)
 Col du Lautaret (2058 m)
 Col d'Izoard (2360 m)
 Col de Vars (2109 m)
 Col de la Cayolle (2326 m)
 Col de Valberg (1673 m)
 Col de la Couillole (1678 m)
 Col Saint-Martin (1500 m)
 Col de Turini (1607 m)
 Col de Castillon (706 m)

Bakgrunnsstoff 
 Route des Grandes Alpes (offisiell heimeside)
 Reiseskildring
 Turskildring og kart

Turistvegar i Frankrike
Richard Eriksen

Richard Eriksen () var ein norsk filosof, forfattar og journalist. Han var både fødd og døydde i Oslo.

Eriksen arbeidde i mange år i Norsk Telegrambyrå. Elles sysla han med filosofiske spørsmål, var ei tid mellom anna oppteken av okkultisme og spiritisme. Tidleg i 1900-åra gjekk han over til teosofien.

I 1911 la Eriksen fram avhandlinga Jeget og tænkningen for doktorgraden, ei avhandling domsnemnda forkasta som uvitskapleg. Dette førte til ein langvarig strid om åndsfridomen ved Universitetet i Oslo. Soialøkonomen Oskar Jæger var forkjempar for Eriksen si sak. I 1915 vart Eriksen doktor på ei ny avhandling, den eksperimtalpsykologiske  Tænkningens psykologiske utviklingsbetingelser. Han vart i 1916 universitetsstipendiat i filosofi, året etter fekk han statsstipend.

Eriksen gav ut ei rad kulturfilosofiske og psykologiske verk, både før og etter han fekk godkjent doktoravhandlinga si.

Verk
Det oversanselige, 1891
Spiritismen, dens rette betydning og værd, 1893
Sjælens gaade, 1893
Indledning til teosfi, 1908
Skjulte sider av mennesket og dets udvikling, 1909
Tidens kurs. En populær udsikt over nye tankeretninger, 1912
Sjælen og videnskapen, 1918
Det religiøse problem, 1920
Conciousness, life and the fourth dimension, 1920
Skapelse og utvikling, 1927
Erotikk og livsanskulese, 1928
Eros, psykoanalyse og religion, 1930
Faser og kriser i personlighetens utvikling, 1932

Kjelder
Norsk Allkunnebok, IV. bandet, 1952

Bakgrunnsstoff 
Digitaliserte bøker av Eriksen på NBdigital

Norske filosofar
Statsstipendiatar
Folk frå Oslo
Måltal

Måltal er eit tal som syner til kor mange einingar ein storleik inneheld. Til dømes om eit termometer viser temperaturen 5 °C er 5 måltalet og °C eininga. Temperaturen er storleiken.

Kjelder
måltall. (2012-02-19) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/måltall

Måleiningar
Col du Lautaret

Col du Lautaret er eit 2.057 m høgt fjellpass i dei franske alpane som knyter saman dalane Oisans og Briançonnais.

Ein kan nå passet frå tre sider. Søraustsida startar i Briançon. Vestsida frå landsbyen Le Clapier ved Le Bourg-d'Oisans er den lengste og tyngste opp. Ved vegen ligg det oppdemte vatnet Lac du Chambon og vintersportstaden La Grave. Frå nord kjem ein til Lautaret frå Saint-Michel-de-Maurienne over Col du Télégraphe (1 566 m), skistaden Valloire og Col du Galibier (2 645 m).

Vegane til Col du Lautaret er nesten kvart år i bruk under Tour de France. Fritidssyklistar kan nå fleire pass frå Col du Lautaret: Col du Galibier, Col de la Madeleine (2 000 m), Col du Glandon (1 924 m), Col de la Croix-de-Fer (2 067 m) og Col d'Izoard (2 360 m). Lautaret høyrer til Hautes-Alpes og utgjer forbindelsen med Isère og Savoy.

Nordvest for passhøgda ligg alpinumet Station Alpine Joseph Fourier som blei bygd i 1899.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Lautaret sin geologi
 Høgdeprofil frå Briançon 
 Høgdeprofil frå Le Clapier 

Fjellovergangar i Frankrike
Fjellovergangar i Alpane
Tour de France
Provence-Alpes-Côte d'Azur
Eininga lås

Lås er ei gammal måleining for lengd som vart nytta til sjøs. Ein lås er lik lengda mellom to sjaklar på ein låsekjetting, normalt 15 famner.

Kjelder

Gamle måleiningar
Måleiningar for lengd
Tov Flatin

Tov Aslaksson Flatin () var ein lærar, gardbrukar, lokalhistorikar, folkeminnesamlar, statsstipendiat og kommunemann. Kjetil Aslaksson Flatin var bror hans.

Flatin var fødd i Seljord. Han gjekk Telemark lærarskule 1895-96 og på lærarseminar i Seljord 1898. Sidan var han lærar i Morgedal 1898-1900 og frå 1900 til 1943 i Flesberg. I Flesberg var han også gardbrukar. Elles var han formann i venstrelaget og ordførar i heradet.

Tidleg tok Flatin til med å samle inn og gje ut folkeminne, og var frå 1918 statsstipendiat. Tida 1913-28 gav han ut seks band om Gamalt fraa Numedal, medan firebandsverket om Flesberg-soga kom over ein periode på 30 år frå 1917. Også tre band bygdesoge for Seljord stod Flatin bak.   
Eit særkjenne ved forfattarskapen er det store innslaget av folkeminnestoff i bygdebøkene.

Han var med å stifte Numedal sogelag i 1912, også medstiftar og leiar av Landslaget for folkeminnesamlarar og styremedlem for Lågdalsmuseet. Perioden 1915-18 gav han ut tidsskriftet Numedal, og åra 1919-27 tidsskriftet Dølaminne.

Verk
 Flesberg-maalet. 1910; ny utg 1923
 Gamalt fraa Numedal. 7 bd. 1913-1939 (faksimile 1983-84)
 Buskerud Amt jubilæumsskrift. 1914
 Flesberg skulesoga. 1917
 Flesberg, fraa dei eldste tider til no. 4 bd. 1914-1947
 Innsamling av folkeminne, ei rettleiing. 1920
 Noka æventy aa gamle truir, samla i selljor. 1922
 Redaktør av broren Kjetil Flatins Tussar og trolldom. 1930
 Flesberg heradsstyre 1837-1937. 1937
 Seljord. 3 bd. 1942-54

Litteratur om Flatin
 Reimund Kvideland: «Tov Flatin» I: Norsk biografisk leksikon

Kjelder
Norsk Allkunnebok, IV. bandet, 1953

Statsstipendiatar
Folk frå Flesberg
Norske folkeminnesamlarar
Folk frå Seljord
Kvit støy

Kvit støy er eit stokastisk signal (elektronisk eller fysisk) som oppviser konstant energitettleik, uavhengig av frekvens. Kvit støy har med andre ord eit flatt energispektrum.

Med energitettleik meiner ein energien innanfor ei gjeven bandbreidde. For å standardisere energitettleiken er 1 Hz vald som refererande bandbreidde. Energitettleiken av støyen blir såleis mælt i Watt per Hz. Innan elektronikk er det ofte amplitudespekteret til ei støyspenning som vert målt og oppgjeve i datablad. Eininga er då V/ (volt per kvadratrota av Hertz). Ein skil mellom kvit støy, der alle frekvensinterval har same energitettleik, og farga støy der energitettleiken varierer med frekvensen.

Nemninga kvit er lånt frå fargelæra. Kvitt ljos består av alle fargane i spekteret same intensitet. Når ein fjernar høge frekvensar frå ljoset sitt spektrum blir ljoset raudlegare i fargetonen. Ein snakkar òg om rosa, raud, brun og blå støy i denne samanhengen:

Total støyeffekt 
Effekten (energi per tidseining) til eit støysignal finn ein ved å intergrera energispekteret med omsyn på frekvens og dividera på integrasjonsintervalet. Alle fysiske signal har endeleg bandbreidd, så energien er alltid endeleg, uavhengig av «farga» til energispekteret. Når ein ynskjer å analysera eit signal som er maskert av tilfeldig støy nyttar ein ofte eit bandpassfilter for å fjerna støyen som ligg utanfor det frekvensområdet ein er interessert i. I radiomottakarar gjer ein det same.

Amplitudefordeling 
Amplituden til støysignalet er kjenneteikna av å vere tilfeldig, det vil seie at å kjenne signalet fram til eit gjeve tidspunkt ikkje fortel korleis det vil sjå ut i neste augneblunkar. Slike støysignal ver difor kalla tilfeldig støy. Dette i motsetnad til deterministiske signal, som til dømes ei sinusbølgje. Det einaste som er kjent er sannsynsfordelinga til amplituden.

Fysiske signal, som musikk, temperatur, vindstøy, trafikkstøy, og så vidare, har med god tilnærming Gaussisk amplitudefordeling. Det finst òg støy som ikkje har Gaussisk amplitydefordeling. Eit døme er kvantiseringsstøy i til dømes AD-omformarar.

Kjelder

Sjå òg
 Støy
 Farga støy
 Støy i elektronikk

Støy
Stokastiske prosessar
Tidsrekkjeanalyse
Datakomprimering
Nykvarns kommun

Nykvarn (Nykvarns kommun) er ein kommune i Stockholms län i Sverige. Folketalet er  9 257. Administrasjonssenteret i kommunen er Nykvarn.

Tettstader 
Nykvarn kommune har to tettstader.
Innbyggjartalet i tabellen er per 31. desember 2005.

Bakgrunnsstoff 
  www.nykvarn.se

 
Kommunar i Stockholms län