alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Mathias Fredriksson

Mathias Fredriksson () er ein svensk, tidlegare langrennsløpar. Han vann verdscupen i 2003, og tok VM-sølv på 15 km i Lahti i 2001. I verdscupen sigra han i ni enkeltrenn. Han vann heile seksten SM-titlar.

Fredriksson er fødd i Uddevalla, men voks opp i Dals-Rostock i Dalsland. I dag bur han i Östersund. Langrennsløparen Thobias Fredriksson er bror hans.

Medaljar i internasjonale meisterskap
Ski-VM 2001 i Lahti: Sølvmedalje både på 15 km og 4 x 10 km stafett
Ski-VM 2003 i Val di Fiemme: Bronsemedalje på 4 x 10 km stafett
Vinter-OL 2006 i Torino: Bronsemedalje på 4 x 10 km stafett
Ski-VM 2007 i Sapporo: Bronsemedalje på 4 x 10 km stafett

Fredriksson la opp etter eit renn i Åre den 14. april 2012.

Bakgrunnsstoff
 FIS-biografi

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mathias Fredriksson» frå ,  den 16. juli 2012.  
 

Svenske langrennsløparar
Olympiske medaljevinnarar i langrenn
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Sverige
Svenske deltakarar under vinter-OL 1994
Langrennsløparar under vinter-OL 1994
Svenske deltakarar under vinter-OL 1998
Langrennsløparar under vinter-OL 1998
Svenske deltakarar under vinter-OL 2002
Langrennsløparar under vinter-OL 2002
Medaljevinnarar under vinter-OL 2006
Svenske deltakarar under vinter-OL 2006
Langrennsløparar under vinter-OL 2006
Deltakarar under Ski-VM 1995
Deltakarar under Ski-VM 1997
Deltakarar under Ski-VM 1999
Deltakarar under Ski-VM 2001
Deltakarar under Ski-VM 2003
Deltakarar under Ski-VM 2005
Deltakarar under Ski-VM 2007
Deltakarar under Ski-VM 2009
Nils Östensson

Nils Holger Östensson () var ein svensk langrennsløpar som vart olympiameister med Sverige i 4 x 10 km stafett og tok sølvmedaljen på 18 km under OL 1948 i St. Moritz. Östensson tevla for Sälens IF.

Under Vinter-OL 1948 i St. Moritz var dei svenske langrennarane overlegne konkurrentane. På den innleiande 18-kilometeren tok dei heim alle medaljane; Martin Lundström vart olympiameister 32 sekund føre Östensson, medan Gunnar Eriksson kapra bronsen. På 4 x 10 km stafett gjekk Östensson startetappen for Sverige og veksla nesten to minuttar føre Finlands mann på andreplass. Nils Täpp, Eriksson og Lundström berre auka forspranget på sine respektive etappar, så til sist skilde det 8.58 minuttar mellom Sverige og sølvkvartetten frå Finland.

Seinare i 1948 vann kom Östensson på tredjeplassen på 18 km i Holmenkollen, eitt sekund bak Täpp; Lundström sigra som i OL-tevlinga. I 1949-sesongen deltok Östensson i Holmenkollrenna på nytt og vann like godt både 18 km og 50 km.

Han omkom i ei motorsykkelulukke i 1949 på vegen mellom Lima og Torsby, 31 år gammal. Östensson var då på veg heim til Transtrand frå kraftverksarbeid i Värmland.

Bakgrunnsstoff
FIS-biografi 
Holmenkoll-vinnarar sidan 1892

Kjelder

P.Chr. Andersen: Den nye olympiaboken, 1957
Denne artikkelen bygger på «Nils Östensson» frå ,  den 16. juli 2012.  

Svenske langrennsløparar
Olympiske meistrar for Sverige
Svenske deltakarar under vinter-OL 1948
Langrennsløparar under vinter-OL 1948
Philadelphus lewisii

Philadelphus lewisii (engelsk Lewis's mock-orange) er ein lauvfellande busk i skjærsminslekta i hortensiafamilien. Naturleg veks ho i den vestlege delen av Nord-Amerika, frå nordvestre California i Sierra Nevada, nord til særleg British Columbia i Canada, og aust til Idaho og Montana. Ho er utbreidd, men er likevel ikkje særleg vanleg og opptrer som einslege buskar mellom andre planter. Planta vart først samla av Meriwether Lewis i 1806. Ho har ikkje noko offisielt norsk namn, sjølv om einskilde kultivarar er nytta som hageplante i Noreg.

Skildring

Blomstrane sit i klasar i enden av store stilkar og har fire 5-40 mm lange kronblad og mange gule støvberarar. Når busken er i full blome er han dekt av ei mengd kvite blomstrar. Blomstrane har ei sterk, søt lukt lik den frå appelsinblomstrar med eit snev av ananaslukt. Frukta er ein liten hard kapsel som er 1 cm lang med treaktige, spisse venger, og inneheld mange brune 2.5-3 mm lange frø.

Amerikanske urfolk nytte P. lewisii til ulike formål. Den harde veden vart nytta for å lake jakt- og fiskereidskap, truger, piper, og møblar. Blada og barken inneheld saponin, vart blanda med vatn for å bli brukt som ei mild såpe.

Kultivarar
 Philadelphus lewisii 'Waterton', opphavleg frå Waterton Lakes-området i Alberta i Canada.

Dyrking
Busken veks best i heilt eller delvis sol. Den toler tørke og veks på dårleg grunn med lysande blomster og fruktduft.

Statsblome
P. lewisii er delstatsblome for Idaho.

Referansar
Casebeer, M. (2004). Discover California Shrubs. Sonora, California: Hooker Press. ISBN 0-9665463-1-8

Bakgrunnsstoff 

Plants of British Columbia: Philadelphus lewisii
Jepson Flora: Philadelphus lewisii
USDA Plants Profile: Philadelphus lewisii
Idaho Statutes: State Flower 
Ethnobotany of P. lewisii

Hageplantar
Buskar
Skjærsminslekta
hortensiafamilien
Idaho
Novle kraftverk

Novle kraftverk er eit vasskraftverk i Røldal-Suldal-anlegget. Det ligg aust for Røldal i Ullensvang kommune i Vestland fylke. Kraftverket blei sett i drift i 1967, og nyttar eit fall på 345 meter frå reguleringsmagasinet Votna (1019-977 moh). Det er installert éi francisturbin på 40 MW. Midlere årsproduksjon er på 187 GWh.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Novle kraftverk» frå , den 16. juli 2012.

Bakgrunnsstoff 
 Dagbladet: Kraftens arkitektur
 Hydro: Vannkraftanleggene i Røldal og Suldal
 Statkraft
 NVE
 Miljøstatus Suldal Kommune

Røldal-Suldal
Kraftverk i Ullensvang
Kraftverk skipa i 1960-åra
Suldalsvassdraget
Jörgen Brink

Jörgen Brink () er ein svensk langrennsløpar og skiskyttar frå Delsbo. Han bur i Sollefteå og tevlar for Hudiksvalls IF.

I VM 2003 i Val di Fiemme vann Brink tre bronsemedaljar, på duatlon (10 km klassisk + 10 km fri), på 50 km og på 4 x 10 km stafett. Han vert særleg hugsa for sin kollaps på stafetten. Han gjekk ut på siste etappe i ganske klar leiing, men gjekk tom etter ca. 8 km og vart forbigått straks før oppløpet av både Thomas Alsgaard og av Tysklands Axel Teichmann..

Brink har ein individuell siger i verdscupen i langrenn, på 30 km fellesstart i Otepää den 12. januar 2003. Han var også på det svenske verdscuplaget som vann 4 x 10 km stafett i Falun 23. mars 2003. Brink kom på tredjeplass i verdscupen for 2002/03-sesongen.

Etter 2006 byrja han for fullt med skiskyting. Her opnådde han som beste ein femteplass i eit sprintrenn i Vancouver i 2009.

Brink gjekk så over til langrenn att, og satsa på dei store maratonrenna. Han deltok i Vasaloppet fyrste gongen i 2007 og vart nummer tre. Sidan vann han Vasaloppet tre år på rad, 2010-12.

Notar

Bakgrunnsstoff

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Jörgen Brink» frå ,  den 16. juli 2012.  

Svenske langrennsløparar
Svenske skiskyttarar
Svenske deltakarar under vinter-OL 2002
Langrennsløparar under vinter-OL 2002
Svenske deltakarar under vinter-OL 2006
Langrennsløparar under vinter-OL 2006
Svandalsflona kraftverk

Svandalsflona kraftverk er eit vasskraftverk i Røldal-Suldal-anlegget. Stasjonen er utsprengt i fjellet inn frå E134 vest for Haukelitunnelen i Ullensvang i Vestland. Kraftverket nyttar eit fall på 227 meter frå reguleringsmagasinet Middyrvatnet (1232-1192 moh). Det er installert ein francisturbin på 19,5 MW, og midlere årsproduksjon er på 36 GWh.
 
9. mai 2009 omkom to personar under arbeid i ein av tunnelane til kraftverket.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Svandalsflona kraftverk» frå , den 16. juli 2012.

Bakgrunnsstoff 
 Dagbladet: Kraftens arkitektur
 Hydro: Vannkraftanleggene i Røldal og Suldal
 Statkraft
 NVE
 Miljøstatus Suldal Kommune

Røldal-Suldal
Kraftverk i Ullensvang
Kraftverk skipa i 1977
Suldalsvassdraget
Helen McCrory

Helen McCrory () er ein engelsk skodespelar som mellom anna har spelt i filmen The Queen og hadde rolla som Narcissa Malfang i dei tre siste filmane i Harry Potter-serien.

Filmografi

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Helen McCrory» frå ,  den 16. juli 2012.  

Skodespelarar i Harry Potter
Engelske skodespelarar
Skodespelarar frå London
Miranda Richardson

Miranda Richardson () er ein engelsk scene-, film- og TV- skodespelar fødd i Southport. 
Filmdebuten hennar var i Dance with a Stranger (1985), og ho blei oscarnominert for Damage (1992) og Tom & Viv (1994). For Damage vann ho BAFTA-prisen for beste kvinnelege birolle. Andre filmar ho har spelt i er Empire of the Sun (1987), The Crying Game (1992), The Apostle (1997), Sleepy Hollow (1999), Snow White: The Fairest of Them All (2001), Spider (2002), Harry Potter and the Goblet of Fire (2005) og Made in Dagenham (2010).

Skodespelarar i Harry Potter
Engelske skodespelarar
Folk frå Southport
Middyr kraftverk

Middyr kraftverk er det høgastliggande vasskraftverket i Røldal-Suldal-anlegget. Det ligg på 1 240 moh ved Middyrvatnet i Odda kommune i Hordaland. Kraftverket nyttar eit fall på 54 meter frå reguleringsmagasinet Nupstjødn (1 303-1 287 moh).

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Middyr kraftverk» frå , den 16. juli 2012.

Bakgrunnsstoff 
 Dagbladet: Kraftens arkitektur
 Hydro: Vannkraftanleggene i Røldal og Suldal
 Statkraft
 NVE
 Miljøstatus Suldal Kommune

Røldal-Suldal
Kraftverk i Ullensvang
Kraftverk skipa i 1980-åra
Suldalsvassdraget
Domhnall Gleeson

Domhnall Gleeson () er ein irsk skodespelar, regissør og forfattar frå Dublin. Han har mellom anna spelt i TV-serien The Last Furlong og komedie showet Your Bad Self. Han spelte også Rulle Wiltersen i Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 1 og part 2. Han er barnebarn til Brendan Gleeson, som spelar Galøye Bister i serien.

Kjelder
 Engelsk wikipedia: Domhnall Gleeson

Irske skodespelarar
Videospelet Harry Potter and the Order of the Phoenix

Harry Potter and the Order of the Phoenix er eit videospel basert på boka Harry Potter og Føniksordenen av J.K. Rowling og filmatiseringa. Det er utvikla og utgjeve av Electronic Arts UK. Spelet er gjeve ut til Nintendo Wii, Xbox 360, PlayStation 3, PlayStation 2, PlayStation Portable, Nintendo DS, Game Boy Advance, og PC/MAC.

Kjelder
 Harry Potter wikia: Harry Potter and the Order of the Phoenix (video game)

Harry Potter-videospel
Videospelet Harry Potter and the Philosopher's Stone

Harry Potter and the Philosopher's Stone er eit videospel basert på Harry Potter og de vises stein av J.K. Rowling og filmatiseringa. Det er utvikla av KnowWonder, Warthog, Griptonite og Argonaut og utgjeve av Electronic Arts 15. november 2001. Spelet er gjeve ut til Microsoft Windows, PlayStation, PlayStation 2, Game Boy Color, Game Boy Advance, Nintendo GameCube, Xbox og Mac.

Kjelder
 Harry Potter wikia: Harry Potter and the Philosopher's Stone (video game)

Harry Potter-videospel
B'Boom: Live in Argentina

B'Boom: Live in Argentina er eit dobbelt konsertalbum av bandet King Crimson, som kom ut i 1995. Alle songane vart spelte inn mellom 6. og 16. oktober 1994 på Broadway i Buenos Aires i Argentina, utanom «Heartbeat» som vart spelt inn i Córdoba. 

Dei argentinske konsertane til King Crimson seint i 1994 var dei første konsertane deira på over ti år. Før B'Boom kom ut, vart opptak frå turneen seld på piratmarknaden av eit italiensk piratkopiselskap. B'Boom vart gjeven ut for å hindre salet av dei italienske platene.

Innhald

Medverkande
Robert Fripp - gitar
Adrian Belew - gitar, vokal
Tony Levin - bassgitar, kontrabass, vokal
Trey Gunn - Chapman stick, vokal
Bill Bruford - trommer, perkusjon
Pat Mastelotto - trommer, perkusjon

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «B'Boom: Live in Argentina» frå ,  den 16. juli 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Doble konsertalbum
Konsertalbum frå 1995
King Crimson-album
Videospelet Harry Potter and the Chamber of Secrets

Harry Potter and the Chamber of Secrets er eit action-adventure spel frå 2002 av Electronic Arts. Spelet er basert på Harry Potter og Mysteriekammeret av J.K. Rowling og filmatiseringa.

Spelet er given ut til Microsoft Windows, Playstation, PlayStation 2, GameCube, Xbox, Mac, Game Boy Advance og Game Boy Color.

Kjelder
 Harry Potter wikia: Harry Potter and the Chamber of Secrets (video game)

Harry Potter-videospel

he:הארי פוטר - משחקים#הארי פוטר וחדר הסודות
Videospelet Harry Potter and the Prisoner of Azkaban

Harry Potter and the Prisoner of Azkaban er eit videospel basert på Harry Potter og fangen fra Azkaban av J.K. Rowling og filmatiseringa. Det er utvikla av KnowWonder, Electronic Arts, Griptonite Games og utgjeve av Electronic Arts. Spelet er gjeve ut til Microsoft Windows, PlayStation 2, Game Boy Advance, Nintendo GameCube, Xbox.

Kjelder
 Harry Potter wikia: Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (video game)

Harry Potter-videospel
Videospelet Harry Potter and the Half-Blood Prince

Harry Potter and the Half-Blood Prince er eit videospel basert på Harry Potter og halvblods-prinsen av J.K. Rowling og filmatiseringa. Det er utvikla av KnowWonder, Electronic Arts, Griptonite Games og utgjeve av Electronic Arts. Spelet er gjeve ut til Microsoft Windows, PlayStation 2, PlayStation 3, Nintendo DS , Xbox 360, PlayStation Portable, Wii , Mac OS X og til mobil.

Kjelder
 Harry Potter wikia: Harry Potter and the Half-Blood Prince (video game)

Harry Potter-videospel
Medaljefordeling under sommar-OL 1896

Medaljefordeling under sommar-OL 1896 gjev oversyn over medaljefordelinga under sommar-OL 1896. Totalt 241 utøvarar frå 14 nasjonar deltok i 43 øvingar i ni idrettsgreiner.

Ti nasjonar vann medaljar, i tillegg vart tre av medaljane vunne av blanda lag som var sett saman av utøvarar frå ulike nasjonar. USA vann flest gullmedaljar (11) og vertsnasjonen Hellas vann flest medaljar totalt (46) så vel som flest sølvmedaljar (17) og bronsemedaljar (19) og nest flest gullmedaljar (10).

Under dei tidlegaste olympiske leikane deltok to utøvarar frå ulike nasjonar som eit lag under fleire øvingar. IOK laga neminga «Blanda lag» med landskoden ZZX. Nokre utøvarar vann medaljar individuelt og som ein del av eit blanda lag, og desse medaljane er lista opp under anten nasjoen dei deltok for eller blanda lag. Dionýsios Kásdaglis var av gresk opphav, men budde i den egyptiske byen Alexandria. Han var oppført av IOK som gresk under tennis singel, men i tennis dobbel deltok han saman med greske Dimítrios Petrokókkinos, som ikkje er identifisert med nokon nasjon, under blanda lag.

Det vart ikkje utdelt gull-, sølv- og bronsemedaljar under sommar-OL 1896 i Aten. Vinnaren fekk ein sølvmedalje, ei olivengrein og eit diplom og andreplassen fekk ein bronsemedalje, ei laurbærgrein og eit diplom. Det var fyrst under sommar-OL 1904 det vart utdelt medaljar til dei tre beste, men Den internasjonale olympiske komitéen (IOK) har stadfesta at medaljefordelinga òg gjeld for dei olympiske leikane i 1896 og 1990.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «1896 Summer Olympics medal table» frå ,  den 16. juli 2012.

Fotnotar

Sommar-OL 1896
1896
Videospelet Harry Potter and the Goblet of Fire

Harry Potter and the Goblet of Fire er eit videospel basert på Harry Potter og Ildbegeret av J.K. Rowling og filmatiseringa. Det er utvikla av EA UK og utgjeve av Electronic Arts. Spelet er gjeve ut til Microsoft Windows, PlayStation 2, Nintendo DS, Nintendo GameCube, Xbox, Game Boy Advance og PlayStation Portable.

Kjelder
 Harry Potter wikia: Harry Potter and the Goblet of Fire (video game)

Harry Potter-videospel
Jan Ottosson

Jan Bo Otto Ottosson () frå Högsäter i Dalsland er ein svensk, tidlegare langrennsløpar som tevla for Åsarna IK. 

Ottosson vann to OL-gull i stafett, 1984 og 1988. Hans beste plasseringar individuelt i ski-VM og vinter-OL er to sjetteplassar; fyrst på 50 km under OL 1988 og sidan på 15 km under VM 1991.

Han vann eitt renn i verdscupen i langrenn, då han 14. januar 1983 sigra i ein 15 km i Reit im Winkl. Ottosson sikra seg åtte SM-titlar i tida mellom 1983 og 1994.

Ottosson vann Vasaloppet fire gongar; 1989, 1991, 1992 og 1994.

OL-medaljar
Vinter-OL 1984 i Sarajevo: Gullmedalje på 4 x 10 km stafett
Vinter-OL 1988 i Calgary: Gullmedalje på 4 x 10 km stafett

Gullmedaljar i svenske meisterskap
1983: 30 km og 50 km
1985: 30 km
1988: 15 km og 50 km
1990: 15 km
1994: 50 km og 25/15 km jakstart

I perioden 1980-94 vann Åsarna IK elleve av dei femten SM-stafettane over 3x10 km. Ottosson var med på ti av dei elleve triumfane, og gjekk mange gongar i lag med langrennarar som Thomas Wassberg (7 gonger) og Torgny Mogren (5).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jan Ottosson» frå ,  den 16. juli 2012.  
 

Svenske langrennsløparar
Olympiske medaljevinnarar i langrenn
Olympiske meistrar for Sverige
Medaljevinnarar under vinter-OL 1984
Svenske deltakarar under vinter-OL 1984
Langrennsløparar under vinter-OL 1984
Medaljevinnarar under vinter-OL 1988
Svenske deltakarar under vinter-OL 1988
Langrennsløparar under vinter-OL 1988
Svenske deltakarar under vinter-OL 1992
Langrennsløparar under vinter-OL 1992
Svenske deltakarar under vinter-OL 1994
Langrennsløparar under vinter-OL 1994
Videospelet Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 1

Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 1 er eit videospel basert på Harry Potter og Dødstalismanene av J.K. Rowling og filmatiseringa (Harry Potter og Dødstalismanene del 1). Det er utvikla og utgjeve av EA Games. Spelet er gjeve ut til Microsoft Windows, Nintendo DS, Nintendo Wii, Playstation 3, Xbox 360 og mobil.

Kjelder
 Harry Potter wikia: Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 1 (video game)

Harry Potter-videospel
Videospelet Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2

Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 er eit dataspel basert på Harry Potter og Dødstalismanene av J.K. Rowling og filmatiseringa (Harry Potter og Dødstalismanene del 2). Det er utvikla og utgjeve av EA Games. Spelet vart gjeve ut i 2011 til Microsoft Windows, Nintendo DS, Nintendo Wii, Playstation 3, Xbox 360 og mobil.

Kjelder

Harry Potter-videospel
Dødslekene

Dødslekene (engelsk The Hunger Games) er den fyrste boka i trilogien Dødslekene av Suzanne Collins. Boka fekk for det meste positive tilbakemeldingar frå store lesarar og forfattarar, m.a. forfatterane Stephen King og Stephenie Meyer. Boka blei rost for handlinga og karakterane, men nokon anmelderar noterte likheten mellom Collins si bok og Koushun Takami sin roman, Battle Royale (1999).

Dødslekene har vunne mange prisar, inkludert California Young Reader Medal, og var kåra til ein av Publishers Weekly sine «Best Books of the Year» (Årets beste bøker) i 2008. Romanen var fyrst given ut i innbundet form den 14. september 2008, av Scholastic. Boka sitt omslag var designa av Tim O'Brien. Sidan det har boka blitt utgiven i pocket og som lydbok og ebok. Boka har blitt omset til 26 språk. Boka er den fyrste i Dødslekene-triologien, etterfylgt av Opp i flammer (2009) og Fugl Føniks (2010). I 2012 kom ei filmatisering ut, regissert av Gary Ross.

Bakgrunn
Collins sa ho fekk inspirasjon til triologien då ho såg etter noko å sjå på på TV.

Hanlding
Dødslekene handlar om landet Panem, der det kvart år blir vald ut ei jente og ein gut (mellom 12-18 år)  i kvart av dei 12 distrikta, som skal være med i Dødslekene. Det er ein konkurranse der desse ungdommane blir sende ut på ein utandørs arena der dei må drepe kvarandre til det berre står ein  levande igjen, til underholdning for innbyggjarane i Capitol.  

Hovudpersonen, Katniss Everdeen, er nødd til å konkurrere når ho ofrar seg for veslesystera, Primrose. Ho må forlate venen Gale Hawthorne og møter Peeta Mellark.

Filmatisering
Jennifer Lawrence spelar Katniss Everdeen. Lawrence var fire år gamlare enn karakteren når filminga byrja. Ho seier ho er ein fan av bøkene. Josh Hutcherson og Liam Hemsworth spelar Peeta Mellark og Gale Hawthorne. Filmen fekk 13-års aldersgrense. No har den aldersgrense 11 år.

Kjelder
 Engelsk wikipedia: The Hunger Games
 https://en.wikipedia.org/wiki/Suzanne_Collins

Dødslekene-serien
Bøker frå 2008
THRaKaTTaK

THRaKaTTaK er eit konsertalbuma av bandet King Crimson, gjeven ut i 1996. Opptaka består av framføringa og improvisasjonar frå albumet THRAK spelt inn i USA og Japan.

Innhald

Medverkande
Robert Fripp - gitar, mellotron
Adrian Belew - gitar
Tony Levin - bassgitar, chapman stick, kontrabass
Trey Gunn - Warr-gitar
Bill Bruford - trommer, perkusjon
Pat Mastelotto - trommer, perkusjon

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Thrakattak» frå ,  den 16. juli 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Konsertalbum frå 1996
King Crimson-album
Dødslekene-serien

Dødslekene er ein science fiction dystopisk eventyrtrilogi skriven av den amerikanske forfattaren Suzanne Collins. Den fyrste boka heiter Dødslekene (The Hunger Games) frå 2008, den andre Opp i flammer (Catching Fire) frå 2009 og den tredje Fugl Føniks (Mockingjay) frå 2010.

Struktur
Kvar bok i trilogien er delt inn i tre delar med ni kapittel kvar. Collins seier at ho skriv på denne måten grunna manusforfattar-bakgrunnen sin, som lærte henne å skrive i tre akter. Forfattaren sin førre serie, The Underland Chronicles, blei skriven på same måten. Collins er «veldig komfortabel» med denne strukturen. Ho ser på kvar gruppe med ni kapittel som ein eigen del av historia, og seier at ho fortsett kallar desse oppbrytingane «aktpausar.»

Handling

Bakgrunn
Dødslekene-trilogien tek stad i ein uidentifisert framtidig tidsperiode etter øydelegginga av dagens nasjonar i Nord-Amerika, i ein nasjon kjend som "Panem". Panem består av eit enormt, rikt Capitol, som ligg i det som pla å vere Rocky Mountains, og tolv (tidlegare tretten) dårlegare distrikt rundt. Capitol er overdådig rikt og teknologisk futuristisk, men dei tolv distrikta er i varierande tilstander av fattigdom - trilogien sin forteljar og hovudperson, Katniss Everdeen, bur i det fattigaste, distrikt 12, tidlegare Appalachia, der mange døyr av svolt. Generasjonar tidlegare gjorde distrikta opprør mot Capitol, då tolv av distrikta blei slått ned av Capitol og det trettande vart øydelagt. Som straff må det kvart år loddtrekkjast éin gut og éi jente mellom tolv og atten år frå kvart av dei tolv distrikta, som så blir tvinga til å delta i "Dødslekene". Leikane er ei TV-hending der deltakarane, kalla "tributtar", må kjempe til døden i ein farleg utandørs arena til det berre står éin igjen. Formålet med Dødslekene er å gje underhaldning til Capitol sine innbyggjarar og for å åtvara distrikta mot Capitol si makt og minna dei på si mangel på anger.

Filmatisering

Rettane til Dødslekene-filmane tilhøyrer Lionsgate Entertainment. Dødslekene kom ut 23. mars 2012, og Opp i flammer kom ut 22. november 2013.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Dødslekene» frå ,  den 26. juli 2012.  

Denne artikkelen bygger på «The Hunger Games» frå ,  den 16. juli 2012.

Bakgrunnsstoff 

 U.S. Scholastic Nettstad
 thehungergames.co.uk

Dødslekene-serien
Opp i flammer

Opp i flammer er ein science fiction-roman av den amerikanske forfattaren Suzanne Collins, og er den andre boka i Dødslekene trilogien. Som oppfølgjaren til 2008-bestseljaren Dødslekene, fortsetter historia om Katniss Everdeen og nasjonen av Panem. Etter hendingane i førre roman, har eit opprør mot den Capitol begynt, og Katniss og Peeta Mellark blir tvinga til å vende tilbake til arenaen i ei spesialutgåve av Dødslekene.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Catching Fire (2009 novel)» frå ,  den 16. juli 2012.  

Dødslekene-serien
Bøker frå 2009
Boka Fugl Føniks

Fugl Føniks (opphavleg tittel Mockingjay) er den tredje boka i Suzanne Collins trilogi Dødslekene.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Mockingjay» frå ,  den 16. juli 2012.  
 

Dødslekene-serien
Bøker frå 2010