Melodi Grand Prix 1980

Melodi Grand Prix 1980 var den 20. utgåva av Melodi Grand Prix, Noregs nasjonale uttaking til Eurovision Song Contest. NRK inviterte ti komponistar til å sende inn bidrag til finalen 22. mars 1980. Vinnaren blei «Sámiid ædnan», framført av Sverre Kjelsberg og Mattis Hætta. Låten er komponert av Kjelsberg, med tekst av Ragnar Olsen. I den internasjonale finalen i Haag enda bidraget på 16. plass med 15 poeng.

Sendinga 
I motsetnad til året før, satsa NRK dette året på eit langt meir ekstravagant show. Den opne konkurransen blei droppa, og i staden inviterte NRK ti landskjende komponistar innan ulike sjangrar. Blant låtskrivarane og artistane var kjende namn som Anita Skorgan, Jahn Teigen, Ole Paus, Åge Aleksandersen, Henning Sommerro og Jan Eggum. 

Noregs til då best plasserte Eurovision-deltakar, Åse Kleveland, leia finalen frå Studio 2 i NRK Marienlyst. Dei ti bidraga blei akkompagnerte av eit 36-mannsorkester spesielt samansett for tevlinga. Orkesteret blei leia av Egil Monn-Iversen. Som pauseinnslag framførte Kleveland vinnarbidraget sitt frå 1966, «Intet er nytt under solen». 

Også dette året var det ein fagjury på ni medlemmar som kåra vinnaren. Avstemminga blei den mest spennande nokon gong i Melodi Grand Prix. Til slutt stod to bidrag att på toppen, kvar med 61 poeng: «Bjørnen sover» og «Sámiid ædnan». Etter ein ny røysteomgang mellom dei to vinnarane vann «Sámiid ædnan» marginalt med 5–4.  

For første gong brukte NRK ei digital poengtavle. Ho blei oppdatert og styrt av datamaskinen «Petra».

Resultat 
Poengsummane til «Bjørnen sover» og «Sámiid ædnan» inkluderer òg poenga frå andre røysterunde.

Avstemming 
Juryen bestod av ni fagfolk som sat i Studio 4. Kvar jurymedlem rangerte dei ti låtane frå 1 til 10 poeng. Til slutt stod to bidrag att på topp med 61 poeng, dermed måtte dei ni dommarane røyste på nytt ved å gi ei røyst til den av dei to dei likte best.

Hendingar 
For første gong inneheldt ein Melodi Grand Prix-vinnar samisk joik. Tittelen er også samisk og tydar «samisk jord», og teksten handlar om samefolkets politiske kamp for større sjølvstyre og sveltestreiken utanfor Stortinget i samband med Altasaken. «Sámiid ædnan» har etter kvart blitt ein av dei mest kjende vinnarmelodiane i Melodi Grand Prix, med eit refreng som dei fleste vaksne nordmenn kan hugse. I 2010 kåra NRK bidraget til den mest minnerike augeblinken i Melodi Grand Prix. 

Rett etter den norske finalen hagla plagiatskuldingane mot vinnarmelodien. I eit intervju med VG sa 15-åringen Isak Mattis Triumf at han fekk den same joiken i dåpsgave, men Mattis Hætta nekta for at han hadde stole nokon andre sin joik. Skuldingane blei heller ikkje tekne til følgje av NRK, og «Sámiid ædnan» drog til Haag for å representere Noreg.

For første gong på mange år var også pressa positiv etter finalen. VG rosa både programleiaren, sendinga og røystinga, og skreiv at «denne gang hadde man følelsen av å få et tverrsnitt av dagens lette musikkliv i Norge på godt og vondt». Aftenposten meinte rett låt vann og kalla finalen «den beste på flere år.» Den svenske komponisten Stikkan Anderson meinte «Sámiid Ædnan» var den riktige vinnaren og spådde Noreg ein høg plassering i Haag. Også under Eurovision Song Contest 1980 var det stor merksemd omkring det norske bidraget, og internasjonal presse følgde dei norske deltakarane tett. Europas juryar var ikkje like imponerte, «Sámiid Ædnan» blei berre nummer 16 av 19.

I 2006 kåra også NRK finalen i 1980 til den beste nokon gong.

Fotnotar 

Melodi Grand Prix
Melodi Grand Prix 1980-songar
Hendingar i 1980
1980 i Noreg