alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Pålemakk

Pålemakk (også kalla pelemark og peleorm) er ei slekt av makkliknande muslingar, med sterkt forkrøpla skal. Dei høyrer til i familien Teredinidae, som er utbreidde over store deler av verda. Det finst rundt 65 ulike typar slike muslingar, og av desse finst 4-5 i Noreg 
Det er funne pålemakk rundt det meste av norskekysten.

Pålemakk kalklegg gangane sine. Dei er vanlige ned til eit djup på rundt 30 meter. Pålemakk er eigentlig muslingar med skal som er redusert til ei slags borekrone, som sit fremst på kroppen og har ein storleik på omlag 1 cm. Pålemakken er ellers naken og den langstrakte forma gjer at han minner meir om ein mark enn om ein musling. 

Dei borar lange gangar i trevyrke og kan gjera stor skade ved at angripa skip og båtar av tre, trestolpar under kaier og bryggjer, osb. Pålemakk lever berre i sjøvatn, så ein kan unngå han ved å fortøya båtar litt oppe i ein elveos. 

Som dei fleste marine muslingar lever pålemakk av partiklar dei filtrerer ut frå vatnet, og ikkje primært trevyrke. Dei tek til seg tre som eit ekstra næringsstoff ved hjelp av bakteriar i nokre av cellene deira. Dei treng likevel ikkje tre for å leva, og kan klara seg på overflata til strukturar av både tre og andre materiale.

Artar
 Teredo aegypos Moll, 1941
 Teredo bartschi Clapp, 1923
 Teredo bitubula Li, 1965
 Teredo clappi Bartsch, 1923
 Teredo fulleri Clapp, 1924
 Teredo furcifera Martens in Semon, 1894
 Teredo johnsoni Clapp, 1924
 Teredo mindanensis Bartsch, 1923
 Teredo navalis Linnaeus, 1758
 Teredo poculifer Iredale, 1936
 Teredo portoricensis Clapp, 1924
 Teredo somersi Clapp, 1924
 Teredo triangularis Edmondson, 1942

Galleri

Referansar 

Muslingar
Trebåtar
Turn under Sommar-OL i 2021

Turnøvingane under Sommar-OL i 2021 i Tokyo vart avvikla i tida 24. juli til 3. august. Øvingane omfatta 14 tevlingar, 8 for menn og 6 for kvinner.

Menn

Mangekamp

Bøylehest

Frittståande

Hopp

Ringar

Skranke

Svingstang

Lagkamp

Kvinner

Mangekamp

Bom

Frittståande

Hopp

Skranke

Lagkamp

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Gymnastics at the 2020 Summer Olympics» frå ,  den 4. august 2021.  
 

Turn
Sommar-OL i 2021
Tokyo
Teredinidae

Teredinidae er ein familie av makkliknande muslingar, med sterkt forkrøpla skal. Dei lever i saltvatn og er utbreidde over store deler av verda. Det finst rundt 65 ulike typar slike makkar, og av desse finst 4-5 i Noreg 

Dei mest kjente artane, som høyrer til slekta pålemakk (Teredo), kalklegg gangane sine. Dei er vanlige ned til eit djup på rundt 30 meter. Pålemakk er eigentlig muslingar med skal som er redusert til ei slags borekrone, som sit fremst på kroppen og har ein storleik på omlag 1 cm. Pålemakken er ellers naken og den langstrakte forma gjer at han minner meir om ein mark enn om ein musling'. 

Dei borar lange gangar i trevyrke og kan gjera stor skade ved at angripa skip og båtar av tre, trestolpar under kaier og bryggjer, osb. Pålemakk lever berre i sjøvatn, så ein kan unngå han ved å fortøya båtar litt oppe i ein elveos.

Slekter
Teredinidae omfattar fleire slekter, der pålemakk (Teredo) er den vanlegast nemnde. Den best kjende arten er Teredo navalis.  Historisk har det vore større konsentrasjonar av Teredo i Det karibiske havet enn i dei fleste andre saltvassområde.

Slekter i familien Teridinidae er:
 Bactronophorus Tapparone-Canefri, 1877
 Bankia Gray, 1842
 Dicyathifer Iredale, 1932
 Kuphus Guettard, 1770
 Lithoredo Shipway, Distel & Rosenberg, 2019
 Lyrodus Binney, 1870
 Nausitoria Wright, 1884
 Neoteredo Bartsch, 1920
 Nototeredo Bartsch, 1923
 Psiloteredo Bartsch, 1922
 Spathoteredo Moll, 1928
 Teredo Linnaeus, 1758
 Teredora Bartsch, 1921
 Teredothyra Bartsch, 1921
 Uperotus Guettard, 1770
 Zachsia Bulatoff & Rjabtschikoff, 1933

Referansar 

Muslingar
Trebåtar
Sagflis

Sagflis, eller sagma, er flis som sagtennerne riv laus ved saging av trevyrke. Sagflis blir mellom anna nytta som strø for husdyr, innan kjemisk treforedling.

Referansar 

 
Trevirke
Treforedling
Sagbruk
Fyrstereisgut

Fyrstereisgut er ein gut eller mann som reiser til sjøs fyrste gongen. Om farkosten er 
ein fiske- eller fangstbåt blir han ofte kalla skårunge. I tidlegare tider fekk fyrstereisguten ofte arbeid som ikkje kravde erfaring eller som dei meir erfarne mannskapet ikkje ville ha, som til dømes å stå for matstellet, reinhald o.l.

«Førstereisgutten» er ein kjend norsk song skriven av H. Anker-Eriksen og framført av Gunnar Engedahl og Erling Stordahl.

Referansar 

Sjøfartsyrke
Vedmål

Vedmål er mål på volum ved. Skieved har tradisjonelt vore målt i famn, som er ei ramme med lengd og høgd på ei famn (ei famn = 3 alen = 1,88 m). Lengda på vedskiene skulle vera ei alen (62,8 cm). Dette gav eit volum på 9 kubikkalen (2 1/4 m). Då meterlova («Lov om Mål om Maal og Vegt») vart vedteke i 1875 vart dimensjonane på måleramma endra slik at lengda og høgda vert 2 m, som endra volumet til 2 1/2 m.

Referansar 

Måleiningar for volum
Verdsmeisterskapen i orientering 1970

Verdsmeisterskapen i orientering 1970, den tredje i sitt slag, vart avvikla ved Friedrichroda i dåverande Aust-Tyskland dagane frå 27. til 29. september. Deltakarane kom frå 15 land. I dei individuelle tevlingane stilte 69 karar og 48 kvinner til start.

Menn

Klassisk-distanse – 14,5 km/19 postar

Stafett

Kvinner

Klassisk-distanse – 7,5 km/10 postar

Stafett

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Orientierungslauf-Weltmeisterschaften 1970» frå ,  den 5. august 2021.  
 

Verdsmeisterskap i orientering
Idrettstilskipingar i Tyskland
Sport i 1970
Şamaxı astrofysiske observatorium

Şamaxı astrofysiske observatorium (aserbajdsjansk Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası) er eit stort observatorium i Aserbajdsjansom ligg 22 km nordvest for Şamaxı i distriktet Şamaxı. Observatoriet ligg i Store Kaukasus, 1435 meter over havet. Det høyrer til Aserbajdsjans nasjonale vitskapsakademi.

Det vart grunnlagt i 1958 av Jusif Mammadalijev og vart bygt mellom 1958 og 1960. Hovudinstrumentet er Carl Zeiss-spegelteleskopet på 2,0 m, som vart innvigt i 1966. Observatoriet har også tre mindre teleskop.

Teleskop 
 2,0 m Carl Zeiss-spegelteleskop
 70 cm AZT-8 Cassegrain-teleskop 
 60 cm Zeiss-600 Cassegrain-teleskop
 35 cm Katadioptrisk-teleskop

Galleri

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Shamakhy Astrophysical Observatory» frå , den 5. august 2021.

Bakgrunnsstoff

   Offisiell nettstad

Astronomiske observatorium i Aserbajdsjan
Skipingar i 1960
Filmen Luca

Luca er ein amerikansk dataanimert fantasyfilm frå 2021. Han vart produsert av Pixar Animation Studios og gjeven ut av Walt Disney Pictures 18. juni 2021 på Disney+. Han vart regissert av Enrico Casarosa, og handlinga vart skriven av Enrico Casarosa, Jesse Andrews og Simon Stephenson.

Handling 
Luca Paguro er eit ungt sjømonster som bur på botn av Liguriahavet og gjeter flokkar med fisk, ikkje so langt unna den oppdikta italienske byen Portorosso. Ein dag møter Luca Paguro foreldrelause Alberto Scorfano, som viser Luca korleis livet er ute av havet, og ymse ting han har samla opp av menneskesaker, som dei brukar til å laga sin eigen Vespa. Foreldra hans Luca er redde for kva folk kjem til å gjera med Luca, so dei bed onkelen hans om å taka vare på han i ein sesong. Luca likar ikkje at dei sender han bort ein heil sesong, som gjer at han stikk av til Alberto. Dei tenkjer seg at det er tryggast å fara til byen Portorosso for å koma seg bort, der kan dei ogso skaffa seg ein ordentleg Vespa å køyre kringom verda med.

Skodespelarar

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Luca ved The Internet Movie Database (IMDb)

Pixar-filmar
Filmar frå 2021
Filmar frå USA
Animasjonsfilmar
Hals på båt

Halsen på ein båt er det nedste delen av det fremre delen av av botnen. På geitbåtar og oselvarar er den fremre delen av det nedste bordet hola ut (med øks) slik at båten «sveljer sjøen» i staden for å skuva han framføre seg.

Referansar 

Vassfartøykomponentar
Roing under Sommar-OL 2004

Roing under Sommar-OL 2004 i Aten omfatta 14 båtklassar, 8 for menn og 6 for kvinner. 557 deltakarar frå 51 land var påmeld, av dei 364 menn og 193 kvinner. Tevlingane vart avvikla dagane frå 14. til 22. august på ei regatta-bane i Marathónas.

Noreg fekk ein gullmedalje då Olaf Tufte vann singlesculler for menn. Det var den fyrste norske olympia-sigeren i roing sidan 1976.

Menn

Singlesculler

Dobbeltsculler

Lettvekts-dobbeltsculler

Toar utan styrmann

Dobbeltfirar

Firar utan styrmann

Lettvekts-firar utan styrmann

Åttar

Kvinner

Singlesculler

Dobbeltsculler

Lettvekts-dobbeltsculler

Toar utan styrmann

Dobbeltfirar

Åttar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Olympische Sommerspiele 2004/Rudern» frå ,  den 6. august 2021.  
 

Roing
Sommar-OL 2004
Sport i 2004
Krøterbåt

Krøterbåt var ein robåt som vart nytta til å frakta levande krøter med, men dei vart òg nytta for å frakta slakt. 

Norske fraktefartøy
Robåtar
Dyretransport
Arboretum Vrahovice

Arboretum Vrahovice er eit lite arboret i landsbyen Vrahovice i Tsjekkia. Det omfattar tre og buskar frå Nord-Amerika, Europa og Asia. 

Arboretet blei skipa av Spolek za staré Vrahovice, foreininga for gamle Vrahovice, og oppretta og planta mellom 2010 og 2015. Det er ope for allmugen  dagleg, gratis.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Arboretum Vrahovice» frå ,  den 6. august 2021.

Bakgrunnsstoff 
 

Arboret
Byggverk i Tsjekkia
Vrahovice
Havregryn

Havregryn er valsa, heile gryn av havre. Produktet blei opphavleg framstilt til å laga havregraut av, men ein kan også eta rå havregryn med mjølk og tilsetjingar som sukker eller rosiner til.

Det var kring 1900 at ein byrja valsa havregryn, og med det blei havregraut populær som frukost.

Havre har eit høgt feittinnhald i høve til andre kornslag, og det krev ein særskild behandling for å unngå at feittstoff blir harskt før havregryna kan brukast. Havren blir difor dampkokt ei god stund før han blir tørka, gjenoppvarma og valsa.

Havregryn kan brukast som ingrediens i bakverk, som  havregrynkuler.

Sjå òg
Bjørn havregryn‎

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Havregryn» frå ,  den 6. august 2021.  
 
Havre
Frukost
Kornprodukt
Valsøya

Valsøya er ei øy  i Heim kommune i Trøndelag. Ho ligg ved innløpet til Valsøyfjorden, som går mot sør. I nord ligger Vinjefjorden, som går mot aust, og Arasvikfjorden, som går mot vest.

Valsøya har eit areal på 2,18 km² og er den største øya i kommunen. Det høgaste punktet ligg 86 meter over havet.

E39 går over Valsøya, langs den søraustlege delen av øya. Vegen knyter Valsøya til fastlandet i aust med ei bru over Stokksundet, og kryssar i vest over Valsøyfjorden via Kjøløya.

Referansar 

Øyar i Trøndelag
Geografi i Heim
Kyrkjebåt

Kyrkjebåt er ein båt som tradisjonelt har vore bruka til å ro til kyrkja frå frå ei grend som soknar til kyrkja. Dei var som oftast lange og smale for at dei skulle vera lettrodde, men dei kunne variera mykje både i storleik og utforming. Firekneipingar (åttringar) og femkneipingar (tiæringar) var vanlege kyrkjebåtar; «Fjordamerra», bygd i 1842 Årvågfjorden i Aure kommune. 

I Sverige var kyrkjebåtat med 8-10 par årer vanlige, men nokre hadde 12 par. I fylje Eskeröd kunne dei største båtena ta 80 til 90 personar. Bilete i  syner at det sat folk mellom roarane og på ripa. Men det var på vatn i innlandet, som Siljan. 

Når det var bryllaup sat som oftast brura i kyrkjebåten og resten av fylgjet, som det ikkje var plass for, rodde i andre båtar, som seksringar og færingar. Det var ofte kapproing og det var stor skam og noko rodde frå brurebåten. Kyrkjebåtane vart og bruka for å ro til tinget og i samband med gravøl.

Galleri

Referansar 

Norske båttypar
Robåtar
Notbåt

Notbåt er ein fiskebåt med akterspegel, med ein rull over, som nota vert dregen over.

Referansar

Sjå òg 
 Notfiske
 Notlag

Norske båttypar
Fiskefartøy
Kransag

Kransag, eller bordsag, er ei sag, laga av eit breidt tynt stålblad, som vart bruka for å skjera bord og plankar av ein tømmerstokk. Stokken vart lagt på eit stillas, og ein mann sto oppe på stillaset (oppåsagaren) og drog saga oppover, medan ein annan stod under og drog saga nedover (undersagaren). Det var oppåsagaren som fungerte som bas. Den som sto under stillasjet fekk lett sagflis i augo, så det var nok ikkje så triveleg. 

Ein veit ikkje når ein fyrst tok til å saga bord og plankar på denne måten, men eit veggmåleri i Pompeii syner at det må ha vore før år 79; dette er rett nok ei grindsag, men arbeidsmåten er lik med den som vart nytta for dei breie kransagene. Det er kjend at ein over heile Europa saga bord og plankar på denne måten i mellomalderen. Etter rundt 1950 har ikkje denne arbeidsmetoden vore i bruk i Europa, men i delar av Asia, Afrika og Amerika er dei framleis i bruk. 

I Noreg var kransaga i bruk frå rundt 1600 til 1850. Dette heng nok saman med at jarnverka då vart i stand til å produsera tynne valsa stålsager. Dei var soleis i bruk samstundes med oppgangssagene. Sidan oppgangssagene vart drivne med vasshjul laut dei plasserast ved elver. Kransaga derimot kunne plasserast overalt og vart nytta når ein trong nokre bord, til dømes til vøling av bygningar. Men det var tungt arbeid å saga bord og plankar på denne måten, så ho var ikkje brukbar for storproduksjon. Bruken dabba av frå midten av 1800-talet, men i fylgje Godal var ho i bruk fram til rundt 1950. Ein film frå bygginga av Porjus kraftverk syner bruk av kransag.

Galleri

Referansar 

Sager
Stampehus for tøving

Stampehus er eit hus der ein stampar vove ullstoff vatn for å krympe og gjere tettare, mjukare og sterkare. Eit vasshjul eller ein kvernkall dreiv stampeverket. Stampehusa var difor plasserte ved ved ein bekkar, og var som oftast lafta.

Bakgrunnsstoff 
 Stampehuset i Østbyfossen, Historie og kulturlandsskap (film).

Tekstilindustri
Verdsmeisterskapen i orientering 1968

Verdsmeisterskapen i orientering 1968, den andre i sitt slag, vart avvikla ved Linköping i Sverige dagane 28. og 29. september. Deltakarane kom frå 13 land, alle frå Europa. I dei individuelle tevlingane stilte 63 karar og 38 kvinner til start.

Menn

Klassisk-distanse – 14,7 km/18 postar

Stafett

Kvinner

Klassisk-distanse – 7,8 km/10 postar

Stafett

Kjelder

Verdsmeisterskap i orientering
Idrettstilskipingar i Sverige
Sport i 1968
Verdsmeisterskapen i orientering 1966

Verdsmeisterskapen i orientering 1966, den aller fyrste i sitt slag, vart avvikla i Fiskars ved Pohja i Finland den 1. og 2. oktober. Deltakarane kom frå 11 land i Europa; Austerrike, Aust-Tyskland, Bulgaria, Danmark, Noreg, Storbritannia, Sveits, Sverige, Tsjekkoslovakia, Ungarn og arrangørlandet Finland. I dei individuelle tevlingane stilte 58 karar og 35 kvinner til start.

Åge Hadler frå Bergen vart den aller fyrste verdsmeisteren i orienteringsløp for menn. Noreg fekk elles bronseplassen i stafettane for både menn og kvinner.

Menn

Klassisk-distanse – 14,1 km/11 postar

Stafett

Kvinner

Klassisk-distanse – 6,6 km/6 postar

Stafett

Kjelder

Verdsmeisterskap i orientering
Idrettstilskipingar i Finland
Sport i 1966
Vengbåt

Vengbåt var ein skyssbåt for embetsmenn, som geistlege, amtmenn osb. Dei hadde ein fastmontert veng i akterskotten, der dei reisande kunne opphalda seg i le for vêr og vind. Vengen på desse båtane var meir forseggjord enn løftingen på bruksbåtar som til dømes fembøringar. Nokre vengar såg ut som små hus og var ofte måla i fleire farger. Vengbåtane vart rodd av opp til 10 mann, men dei hadde òg mast med råsegl.

Baroniet i Rosendal hadde fleire vengbåter. Nokre vengbåtar, som Eidsvollsbåten var utstafferte med baugspryd og gallionsfigur. Vengen hadde ofte glasruter slik at dei reisande kunne nyta utsikta. Det var vanleg med eit klaffbord og skåp for mat og drikkevarer. 

I 1997 bygde Fosen folkehøgskole i Rissa ein vengbåt som fekk namnet «Nidaos».

Galleri

Referansar 

Norske båttypar
Storfæring

Storfæring er ein Åfjordfæring men 3/4 langt hundrom.

Referansar 

Norske båttypar
Robåtar
Tendring

Tendring, småjekt, eller storbåt, er mindre føringsbåtar med akterspegel. Dei har omlag same form som ei lita jekt, men dei er mindre enn vanleg jektestorleik (5 til 6 lestar), og vart mest nytta over korte distansar. Dei er kjende frå Hålogaland, der dei mellom anna vart nytta for å frakta ved. Namnet kjem av tiæring (norrønt teinæringr), ettersom dei hadde 10 par årar. Etter som dei kunne roast var dei meir fleksible enn jektene, som var avhengige av seglingsvind. Grensa mellom jekt og tendring var nok litt diffus, og det er ikkje opplagt om små jekter, som til dømes Bakkejekta, bør reknast som jekt eller tendring. At tendringen ofte vart kalla «storbåt» er ei kjelde til forvirring, ettersom åttringar og fembøringar òg vart kalla «storbåt».

Referansar 

Norske båttypar
Robåtar
Båtshake

Båtshake (norrønt bátshaki) er ei stong med krok og spiss i eine enden som blir brukt på båtar og skip til å halda fast, hala inn, skyva frå eller henta noko opp frå sjøen.

Båtshaken er laga av ei rund stong som tradisjonelt var av tre med beslag i eine enden. I nyare tid er det blitt vanlegare å laga han av aluminium. Kroken kan vera av metall eller i nyare tid plastikk.

Ein båtshake bør også ein butt ende for å kunne skyva frå når båten forlet brygga. Ein kan også ho ha eit tau festa i han så ein ikkje mistar haken.

Motivet i kommunevåpenet til Jondal kommune var tre båtshakar.

Galleri

Kjelder 

Tilbehøyr i båt
Skipsutstyr
Ord frå norrønt
Tiæring

Tiæring, eller femkneiping, er ein robåt med fem par årer. Tiæringar kunne vera spissgatta, eller dei kunne ha akterspegel, som tendringane og vengbåtane.

Referansar

Referansar 

Norske båttypar
Robåtar
Tolværing

Tolværing, eller sekskneiping, er ein robåt med seks par årer. Tolværingar var store båtar og tunge å ro, så det vart segla når det var seglevind. Nokre kyrkjebåtar var tolværingar.

Referansar

Referansar 

Norske båttypar
Robåtar
Æring

Æring er den minste av dei vanlege robåtstorleikane, 4 – 4,5 m lang.  Ordet kjem av at robåtstorleiken har berre eit par årer.  Det er to storleikar æringar. Den eine har berre to band, og dirfor berre eit rom, medan den andre har tre band som ein færing, men det bakre rommet er berre ca. 50 cm langt.  

Det er mulig at æringene er kome til i løpet av dei siste ca. 50 år, av ein trong ein mindre robåtar.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Æring» frå ,  den 7. august 2021. 

Norske båttypar
Robåtar
Halvfjerderømming

Halvfjerderømming er ein robåt med 3 1/3 rom. Dei blir òg kalla «kobberomsbåt», «bunkeromsbåt», og i Vesterålen «stor færing», medan trønderane kallar dei «skottkneiping».

Referansar 

Norske båttypar
Robåtar
Halvfemterømming

Halvfemtrømming er ein robåt med 4 1/2 rom. I Hålogaland blir dei òg kalla «kobberomsbåt», «skottkneiping» og «bunkeromsbåt», medan trønderane kallar dei «storfiring» eller «lestafiring», men i Innherred seier dei «halvfemtrømming».

Referansar 

Norske båttypar
Robåtar
Joos de Momper

Joos de Momper den yngre () var ein flamsk landskapsmålar.

De Momper var fødd i Antwerpen. Han var son og elev av målaren og kunsthandlaren Bartolomeus Momper, og han blei alt i 1581 med i målarlauget i Antwerpen. Deretter hadde han truleg studiereiser i Italia, Tyrol og Sveits – det verker usannsynleg at dei fleste alpelandskapa hans berre vera fantasibilde. Det finst eit stort tal måleri som er tillagde Momper, men sidan dei nesten aldri er signerte, er det særs vanskeleg å avgjera kva for nokre som er hans eigne verk og kva for nokre som er laga av etterliknarar. Karakteristisk for alle er ein brun forgrunn i eine halvdel av bilde og ein grøn i den andre i tillegg til ein blåtona dal i bakgrunnen.  

I Sverige er han mellom anna representert i Nationalmuseum gjennom eit Alpelandskap.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Joos de Momper» frå ,  den 7. august 2021. 
 oppgav desse kjeldene: 
 

Folk frå Antwerpen
Målarar frå 1600-talet
Målarar frå 1500-talet
Gatt

Gatt (norrønt gat, nederlandsk gatt) eller GATT kan syna til:
 Akterenden på fartøy, som kan delast inn etter forma: Spissgattar, plattgattar, rundgattar
 Kabelgatt, lite rom for å oppbevare tauverk, blokker, o.l. på fartøy
 Hellegatt, lite oppbevaringsrom på krigsskip
 Spygatt, små portopningar i relinga på skip og båtar
 Endetarmsopningen på nokre dyr, særleg fisk. Sjå òg  gattfinne.
Namnet Gatt, eit skotsk, tysk og maltesisk etternamn

Forkortingar
 Generalavtalen om toll og handel
 Generisk attributtprofil
Roing under Sommar-OL 2008

Roing under Sommar-OL 2008 i Beijing omfatta 14 båtklassar, 8 for menn og 6 for kvinner. 555 deltakarar frå 60 land var påmeld, av dei 364 menn og 191 kvinner. Tevlingane vart avvikla dagane frå 9. til 17. august. 

Noreg fekk ein gullmedalje då Olaf Tufte vann singlesculler for menn, nett som i OL 2004.

Menn

Singlesculler

Dobbeltsculler

Lettvekts-dobbeltsculler

Toar utan styrmann

Dobbeltfirar

Firar utan styrmann

Lettvekts-firar utan styrmann

Åttar

Kvinner

Singlesculler

Dobbeltsculler

Lettvekts-dobbeltsculler

Toar utan styrmann

Dobbeltfirar

Åttar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Olympische Sommerspiele 2008/Rudern» frå ,  den 8. august 2021.  
 

Roing
Sommar-OL 2008
Sport i 2008
Bitumen

Bitumen er eit svart, seigt hydrokarbon som i nokon grad finst naturleg, men som oftast er skaffa som restprodukt etter destillasjon av råolje, der det framstår som den tyngste fraksjonen med høgast kokepunkt.

Bruksområde 
Bitumen blir hovudsakleg brukt til asfaltbetong, der bitumenet blir varma opp og blanda med grus før det blir lagt ned og jamna ut. Andre bruksområde er blant anna taktetting, då spesielt av flate tak. Flytande bitument kan òg brukast som patinering til kunstartiklar i keramikk, gips og metall. Fargegraderinga blir avgjort av kor uttynna det er av t.d. reinsa terpentin. Tidlegare var bitumen brukt som botnstoff på båtar, og til tider òg til vern av hus, naturleg bitumen skal blant anna ha vorte varma opp og smurt på husa i Babylon som vern mot vêr og vind. Bitumen blir òg brukt på kablar og liner.

Bitumen må ikkje forvekslast med tjøre eller bek.

Bakgrunnsstoff

Petroleum