alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
26. oktober

26. oktober er den 299. dagen i den gregorianske kalenderen (300. under skotår). Det er 66 dagar att av året.

Merkedag

Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

Religiøs helgedag

Namnedag

Hendingar

Utlandet 
 1917: Første verdskrigen: Brasil erklærte krig mot sentralmaktene (Tyskland med fleire).
 1951: Winston Churchill vann valet i Storbritannia og tok sin andre periode som statsminister.
 1956: Kampar mellom ungarske demonstrantar og sovjetrussiske stridsvogner i Budapest.
 1959: Sovjetunionen viste fram dei første bilda av baksida til Månen, tekne av romsonden Lunik 3 tidlegare i månaden.
 1979: Den sør-koreanske presidenten Park Chung Hee blei skoten av sin eigen etteretningssjef Kim Jea-kyu saman med fem andre.
 1994: Midtausten-konflikten: Israel og Jordan skreiv under på ein fredsavtale under ein seremoni ved Det kvite huset i Washington.
 2006: Romsonden Stereo blei skoten opp.

Noreg  
 1917: Stortinget vedtok forbod mot sal av sterkvin. Forbodet vart oppheva i 1923.
 1949: Norges kommunistiske parti ekskluderer generalsekretæren Peder Furubotn og ei rad framståande medlemer.

Fødde  

 1685: Domenico Scarlatti, italiensk komponist
 1916: François Mitterrand, fransk president
 1919: Muhammed Reza Pahlavi, iransk sjah
 1925: Anne Gullestad, skodespelar
 1947: Hillary Rodham Clinton, amerikansk politikar og minister
 1959: Evo Morales, boliviansk president

Døde 

 899: Kong Alfred den store av Wessex
 1764: William Hogarth, britisk målar
 1941: Masja Bruskina, russisk-jødisk sjukepleiar og partisan (avretta)
 1950: Bernhard Færøyvik, norsk historikar
 2008: Tony Hillerman, amerikansk forfattar

Bakgrunnsstoff
18. oktober

18. oktober er den 291. dagen i den gregorianske kalenderen (292. under skotår). Det er 74 dagar att av året.

Merkedag

Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

Religiøs helgedag

Namnedag

Hendingar

Utlandet 
 1922: BBC blei grunnlagd i Storbritannia.
 1944: Andre verdskrigen. Sovjetunionen gjekk inn i Tsjekkoslovakia.
 1967: Den sovjetrussiske romsonden Venera 4 landa på Venus og sende dei første bilda tilbake frå overflata.
 1989: Den kommunistiske leiaren av Aust-Tyskland, Erich Honecker, blei tvungen til å gå av.
 2007: Den pakistanske politikaren Benazir Bhutto og over hundre menneske kring henne blei drepne i eit sjølvmordsåtak etter at ho kom tilbake til Pakistan frå eksil.

Noreg  
 1927: Stortingsval: Arbeidarpartiet fekk største partigruppa med 59 representantar.

Fødde 

 1585: Heinrich Schütz, tysk toneskapar
 1632: Luca Giordano, italiensk målar
 1855: Lars Abrahamsen, sakførar og politikar
 1859: Henri Bergson, fransk filosof
 1913: Arne Skouen, norsk journalist, forfattar og regissør
 1923: Elisabeth Schweigaard Selmer, norsk justisminister
 1924: Egil Hovland, norsk komponist
 1926: Chuck Berry, amerikansk musikar
 1932: Vytautas Landsbergis, litauisk politikar
 1939: Jan Erik Vold, norsk diktar
 1963: Sigvart Dagsland, songar og toneskapar

Døde 

 1503: Pave Pius III
 1871: Charles Babbage, britisk datapioner
 1893: Charles Gounod, fransk toneskapar
 1931: Thomas Alva Edison, amerikansk oppfinnar
 1942: Mikhail Nesterov, russisk målar
 1950: Jacob Aaland, norsk historikar
 1973: Bernt Balchen, norsk og USA-amerikansk flygar
 1974: Anders Lange, norsk politikar som tufta Anders Langes Parti (seinare Framstegspartiet)
 1989: Håkon Mosby, norsk havforskar
 2013: Janina Katz, dansk forfattar

Bakgrunnsstoff
25. oktober

25. oktober er den 298. dagen i den gregorianske kalenderen (299. under skotår). Det er 67 dagar att av året.

Merkedag

Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

Religiøs helgedag

Namnedag

Hendingar

Utlandet  

 1648: Trettiårskrigen tok slutt.
 1917: Oktoberrevolusjonen
 1936: Roma-Berlin-aksen vart danna av Adolf Hitler og Benito Mussolini 
 1945: Taiwan vart overgjeve Kina

Noreg 
 1920: Røysterettsalderen vart sett til 23 år, mot tidlegare 25 år.
 1929: Opprettinga av Norske eggsentraler (PRIOR).
 1944: Andre verdskrigen. Russiske troppar inntok det nedbrende Kirkenes.
 1984: Yngve Hågensen vart vald til ny leiar i LO.

Fødde 

 1838: Georges Bizet, fransk komponist
 1860: Carl Stousland, kjøpmann og politikar
 1881: Pablo Picasso, spansk målar
 1936: Alf Cranner, norsk visesongar
 1943: Wenche Krossøy, forfattar
 1944: Jon Anderson, britisk song-musikar og komponist
 1952: Tove Nilsen, norsk forfattar
 1958: Kjell Inge Røkke, norsk industriherre og investor

Døde 

 1400: Geoffrey Chaucer, engelsk forfattar
 1647: Evangelista Torricelli, italiensk fysikar og matematikar
 1888: Theodor Kjerulf, norsk geolog og forfattar
 1932: Wollert Konow (H), norsk politikar
 1941: Robert Delaunay, fransk målar
 1956: Risto Ryti, finsk politikar og president
 2002: Edith Ranum, norsk forfattar

Bakgrunnsstoff
9. oktober

9. oktober er den 282. dagen i den gregorianske kalenderen (283. under skotår). Det er 83 dagar att av året.

Merkedag

Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar 

 Hanguldag i Sør-Korea til minne om oppfinninga av hangul, det koreanske alfabetet.

Religiøs helgedag

Helgendag i den katolske kyrkja 
 Dionysius av Paris
 Johannes Leonardi

Primstaven 
 Dinesmesse, markert med fisk, flagg eller bispestav

Namnedag

Hendingar

Utlandet 
 1820: Guayaquil i dagens Ecuador erklærte sjølvstende frå Spania.
 1962: Uganda erklærte sjølvstende frå Storbritannia.

Noreg 
 1937: Fyksesundbrua vart opna av kronprins Olav. 
 1968: Oljeselskapet Phillips melde om dei første oljefunna på norsk sokkel
 1989: Opninga av det norske Sametinget.

Fødde 

 1835: Camille Saint-Saëns, fransk komponist og pianist
 1842: John Lund, norsk forretningsmann og politikar
 1874: Nicholas Roerich, russisk målar og kulturforskar
 1920: Jens Bjørneboe, norsk forfattar
 1924: Aagot Noss, norsk tradisjonsforskar
 1934: Harald Grønningen, norsk langrennsløpar 
 1938: Heinz Fischer, austerriksk politikar 
 1940: John Lennon, engelsk musikar (The Beatles)
 1966: David Cameron, britisk statsminister

Døde 

 1841: Karl Friedrich Schinkel, prøyssisk arkitekt og målar
 1864: Poul Steenstrup, dansk-norsk næringsdrivar
 1958: Pave Pius XII
 1967: Che Guevara, argentinsk geriljaleiar, avretta
 1982: Otto Nielsen, norsk programskapar 
 1986: Arild Brinchmann, norsk teaterleiar
 1987: Knut Getz Wold, norsk sentralbanksjef
 1995: Alec Douglas-Home, britisk statsminister
 1999: Per Håland, norsk redaktør
24. oktober

24. oktober er den 297. dagen i den gregorianske kalenderen (298. under skotår). Det er 68 dagar att av året.

Merkedag

Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

Religiøs helgedag

Namnedag

Hendingar

Utlandet 
 1147: Reconquista-krossfararar leidd av Afonso Henriques tok Lisboa frå maurarane etter ei fire månader lang beleiring.
 1260: Domkyrkja i Chartres blei vigsla med Ludvig IX av Frankrike til stades.
 1260: Mamelukkherskaren Qutuz av Egypt blei snikmyrda av Baibars, som så tok makta.
 1795: Den polsk-litauiske unionen vart delt mellom Austerrike, Preussen og Russland.
 1922: Benito Mussolini marsjerte mot Roma
 1929: Den svarte torsdagen på New York Børs.
 1935: Italia invaderte Etiopia.
 1945: Dei sameinte nasjonane vart offisielt etablert då SN-pakta trådde i kraft.
 1964: Nord-Rhodesia fekk sjølvstende frå Storbritannia og blei republikken Zambia. Sør-Rhodesia heldt fram som koloni.
 1973: Jom kippur-krigen tok slutt.
 1980: Den polske regjeringa legaliserte Solidaritet.

Noreg 
 1929: Romanen «Medmenneske» av Olav Duun kjem ut.
 1942: Holocaust, Noreg under andre verdskrigen: Quisling-regjeringa vedtok ein lov om ekspropriasjon av eigedommen til alle jødar.
 1944: DS «Eira», ein rutebåt tilhøyrande Møre og Romsdal Fylkesbåtar, vart angripen av allierte fly ved Lepsøya i Haram. 16 menneske vart drepne og 7 såra.
 1945: Vidkun Quisling vart avretta på Akershus festning i Oslo, dømd for landssvik.
 1948: Stortinget vedtok samrøystes at barnetrygd skulle innførast.

Fødde 

 51: Domitian av Romarriket, romersk keisar
 1871: Sven Moren, forfattar  
 1899: Einar Hareide, fiskebåtreiar og politikar
 1930: Johan Galtung, norsk fredsforskar
 1936: Bill Wyman, britisk musikar
 1985: Wayne Rooney, britisk-enegelsk fotballspelar

Døde 

 996: Kong Hugo Capet av Frankrike
 1375: Kong Valdemar IV av Danmark
 1601: Tycho Brahe, dansk astronom
 1728: Alessandro Scarlatti, italiensk komponist
 1799: Karl Ditters von Dittersdorf, tysk komponist
 1898: Pierre Puvis de Chavannes, fransk målar
 1945: Vidkun Quisling, norsk politikar og offiser, dømd for landssvik (avretta)
 1955: Alfred Radcliffe-Brown, britisk sosialantropolog
 1963: Olav Sletto, norsk forfattar
 2005: Rosa Parks, USA-amerikansk menneskerettsaktivist

Bakgrunnsstoff
19. oktober

19. oktober er den 292. dagen i den gregorianske kalenderen (293. under skotår). Det er 73 dagar att av året.

Merkedag

Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

Religiøs helgedag

Namnedag

Hendingar

Utlandet 
 202 f.Kr.: Slaget ved Zama
 1918: American National Standards Institute vart grunnlagd
 1987: Amerikansk børs-ras: Dow Jones fall 508 poeng, heile 22,5 %.
 1989: Dei fire mennene i Guildford Four vart lauslatne etter 15 år i fengsel.
 2003: Moder Teresa av Calcutta vart saliggjort
 2005: Rettssaka mot den irakiske diktatoren Saddam Hussein tok til.

Noreg 
 1903: Ved stortingsvalet denne dagen fekk Arbeiderpartiet for første gong vald inn representantar.
 1942 – andre verdskrigen: Fire menn frå Kompani Linge blei sleppte over Telemark i forkant av Vemork-aksjonen.
 1956: Fem arbeidarar ved Raufoss Ammunisjonsfabrikker omkom i ein eksplosjon.
 2001: Stortingsrepresentant Jan Simonsen vart ekskludert av Framstegspartiet.

Fødde 

 1862: Auguste Lumière, fransk oppfinnar.
 1882: Umberto Boccioni, italiensk målar
 1899: Miguel Ángel  Asturias, guatemalansk forfattar
 1902: Karl Evang, norsk helsedirektør 
 1908: Geirr Tveitt, norsk komponist
 1912: Arnardo, norsk sirkusleiar
 1921: Gunnar Nordahl, svensk fotballspelar
 1926: Arne Bendiksen, norsk artist og plateprodusent
 1931: John le Carré, britisk forfattar
 1932: Erik Tandberg, norsk romfartsekspert
 1940: Michael Gambon, irsk–britisk skodespelar
 1946: Philip Pullman, britisk forfattar
 1947: Gunnar Staalesen, norsk forfattar
 1960: Beate Eriksen, norsk skodespelar og regissør
 1969: Dieter Thoma, tysk skihoppar

Døde 

 1745: Jonathan Swift, irsk-engelsk forfattar
 1872: Hanna Winsnes, norsk forfattar
 1926: Ludvig Karsten, norsk målar
 1935: Oda Krohg norsk målar
 1937: Ernest Rutherford, britisk fysikar
 1978: Gig Young, amerikansk skodespelar
 1983: Halldis Neegaard Østbye, norsk forfattar
 1984: Jerzy Popiełuszko, polsk prest
 1986: Samora Machel, President i Mosambik
 2003: Alija Izetbegović, bosnisk president

Bakgrunnsstoff
10. oktober

10. oktober er den 283. dagen i den gregorianske kalenderen (284. under skotår). Det er 82 dagar att av året.

Merkedag

Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

Religiøs helgedag

Namnedag

Hendingar

Utlandet  
 680: I slaget ved Karbala blei sjiaimamen Hussein ibn Ali drepen av styrkane til kalif Yazid I. Dagen blir minna av sjiamuslimar med høgtida asjura.
 732: I slaget ved Tours nær Poitiers slo frankarane under Karl Martell tilbake maurarhæren og stoppa dermed den muslimske ekspansjonen i Vest-Europa.
 1780: Ein tropisk orkan drap 20 000–30 000 i Karibia.
 1874: Det uavhengige kongedømet Fiji vart kolonisert av Storbritannia.
 1911: Wuchangopprøret som skulle føra til slutten på Qingdynastiet og opprettinga av Republikken Kina tok til i Kina.
 1964: Sommar-OL tok til i Tokyo i Japan.
 1970: Stillehavsriket Fiji fekk sjølvstende frå Storbritannia.
 1987: Fiji blei republikk.

Noreg  
 1814: Den abdiserande kongen Christian Frederik forlét landet
 1858: Vekeavisa Dølen kom ut for fyrste gong.
 1905: Det norske Stortinget ratifiserte Karlstadforliket.

Fødde  

 1731: Henry Cavendish, britisk fysikar
 1813: Giuseppe Verdi, italiensk komponist
 1861: Fridtjof Nansen, polfarar, oppdagar og diplomat 
 1916: Kåre Holt, norsk forfattar
 1917: Thelonious Monk, amerikansk pianist
 1963: Vegard Ulvang, norsk langrennsløpar
 1982: Ruth Kasirye, norsk vektløftar

Døde  

 19: Germanicus, romersk general
 680: Husayn ibn Ali, viktig person innan tidleg islam
 1488: Andrea del Verrocchio, italiensk målar
 1825: Dmitrij Bortnjanskij, ukrainsk-russisk komponist
 1849: Wilhelm F.K. Christie, norsk embetsmann og politikar
 1914: Kong Carol I av Romania
 1924: Edvard Liljedahl, norsk politikar
 1962: Trygve Gulbranssen, norsk forfattar
 1963: Édith Piaf, fransk songar
 1985: Orson Welles, USA-amerikansk skodespelar og filmskapar
 2000: Sirimavo Bandaranaike, tidlegare statsminister på Sri Lanka
23. oktober

23. oktober er den 296. dagen i den gregorianske kalenderen (297. under skotår). Det er 69 dagar att av året.

Merkedag

Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

Religiøs helgedag

Namnedag

Hendingar

Utlandet 
 425: Valentinian III av Romarriket blei keisar, 6 år gammal.
 1641: Det braut ut opprør i Irland.
 1929: Den store depresjonen. Etter ein gradvis nedgang sidan toppnoteringar i september tok Børsen i New York til å visa teikn til panikk.

Noreg 
 1904: Eit jordskjelv som målte opptil 5,5 på Richter-skalaen rysta Kristiania.
 1940: Hurtigruteskipet D/S «Prinsesse Ragnhild» gjekk på ei mine og gjekk ned i Vestfjorden. 81 nordmenn og rundt 230 tyske soldatar døydde.
 1944: Sovjetiske troppestyrkar forserte Pasvikelva og gjekk i strid med tyske okkupasjonsstyrkar.
 1978: Saltstraumbrua vart opna for trafikk.
 1993: Opninga av Norsk Grafisk Museum i Stavanger.

Fødde 

 1759: Sivert Aarflot, bonde og opplysningsmann
 1825: Halvor Bentsen, sakførar og politikar
 1875: Gilbert N. Lewis, amerikansk forskar innan fysikalsk kjemi.
 1899: Bernt Balchen, flygar
 1940: Pele, brasiliansk fotballspelar
 1945: Jon Lilletun, politikar
 1946: Agnes Buen Garnås, songar
 1949: Kaj Skagen, forfattar
 1958: Liv Signe Navarsete, norsk senterpartipolitikar og statsråd

Døde 

 1854: Niels Aall, norsk kjøpmann og godseigar
 1872: Théophile Gautier, fransk forfattar
 1917: Eugène Grasset, sveitsisk-fransk målar
 1939: Zane Grey, amerikansk forfattar

Bakgrunnsstoff
20. oktober

20. oktober er den 293. dagen i den gregorianske kalenderen (294. under skotår). Det er 72 dagar att av året.

Merkedag

Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

Religiøs helgedag

Namnedag

Hendingar

Utlandet 
 1827: I slaget ved Navarino under den greske sjølvstendekrigen blei ein tyrkisk og egyptisk armada øydelagd av britiske, franske og russiske styrkar.
 1883: Peru og Chile skreiv under på Ancón-traktaten som gav Tarapacá-provinsen til Chile og enda Peru si deltaking i Stillehavskrigen.
 1952: Den britiske guvernøren i Kenya, Evelyn Baring, erklærte unntakstilstand og byrja arrestera hundrevis av mistenkte Mau Mau-opprørarar, mellom dei Jomo Kenyatta, seinare kenyansk president.
 1970: Siad Barre erklærte Somalia som ein sosialistisk stat.

Noreg 
 1987: Tunnel- og brusambanda mellom Ålesund by og Ellingsøya, Valderøya og Giske vart opna av kong Olav.

Fødde 

 1469: Guru Nának, stiftar av sikhismen og den første av dei ti sikh-guruane.
 1819: Ali Muhammad Shirazi, iransk religiøs leiar, kjend som baben i babismen og bahai
 1847: Frits Thaulow, norsk målar
 1854: Arthur Rimbaud, fransk diktar
 1939: Rosemarie Köhn, norsk biskop
 1946: Elfriede Jelinek, austerriksk forfatar og nobelprisvinnar
 1958: Viggo Mortensen, amerikansk skodespelar
 1964: Kamala Harris, USA-amerikansk politikar og visepresident
 1971: Dannii Minogue, australsk songar, skodespelar, modell og TV-personlegdom

Døde 

 1900: Naim Frashëri, albansk diktar
 1926: Eugene V. Debs, USA-amerikansk politikar
 1935: Arthur Henderson, britisk politikar
 1984: Carl Ferdinand Cori, austerriksk biokjemikar og nobelprisvinnar
 Paul Dirac, britisk fysikar og nobelprisvinnar
 2011: Muammar al-Gaddafi, statsleiar i Libya
22. oktober

22. oktober er den 295. dagen i den gregorianske kalenderen (296. under skotår). Det er 70 dagar att av året.

Merkedag

Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

Religiøs helgedag

Namnedag

Hendingar

Utlandet 
 1797: André-Jacques Garnerin utførte verdas første fallskjermhopp over Paris.
 1953: Laos fekk sjølvstende.

Noreg 
 1967: Tjeldsundbrua vert opna av kong Olav.
 2005: Underskriftsaksjonen Slepp nynorsken til vart avslutta då Noregs Mållag leverte 36 017 underskrifter til redaksjonen i VG/Dagbladet. Aksjonen vart starta opp 15. mars same året.

Fødde 

 1811: Franz Liszt, ungarsk komponist og pianovirtuos 
 1826: Even Rejerson, lærar og politikar
 1870: Johan Ludwig Mowinckel, norsk statsminister (1924-26, 1928-31 og 1933-35)
 1904: Constance Bennett, amerikansk skodespelar og filmprodusent 
 1913: Keisar Bao Dai av Vietnam
 1919: Doris Lessing, britisk forfattar og nobelprisvinnar

Døde 

 741: Karl Martell, rikshovmeister (konge) over frankarane
 1859: Louis Spohr, tysk musikar
 1869: Michael Sars, norsk naturvitar
 1889: Synnøve Riste, norsk målkvinne
 1900: Anders Askevold, norsk målar
 1906: Paul Cezanne, fransk målar
 1975: Arnold J. Toynbee, britisk historikar
 1990: Louis Althusser, fransk filosof 
 1993: Jiří Hájek, tsjekkoslovakisk utanriksminister

Bakgrunnsstoff
11. oktober

11. oktober er den 284. dagen i den gregorianske kalenderen (285. under skotår). Det er 81 dagar att av året.

Merkedag

Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

Religiøs helgedag

Namnedag

Hendingar

Utlandet 
 1138: Eit stort og døydeleg jordskjelv ramma Aleppo i Syria.
 1634: Burchardiflaumen drap rundt 15 000 i Nord-Friesland, Tyskland og Danmark.
 1864: Grunnlegginga av byen Campina Grande i Brasil.
 1865: Morant Bay-opprøret braut ut på Jamaica.
 1899: Den andre boerkrigen braut ut i Sør-Afrika.
 1954: Den første indokinakrigen: Viet Minh tok kontroll over Nord-Vietnam.
 1968: NASA sende opp Apollo 7, den første bemanna Apollo-oppsendinga som lukkast.

Noreg 
 1906: Isak Saba blei vald inn på Stortinget som første same.
 1993: William Nygaard, forleggjar for Salman Rushdie, blei livstruande skadd etter å ha blitt skoten i eit attentat.
 2007: Det digitale bakkenettet opna i Buskerud, Vestfold og Telemark.

Fødde 

 1798: Ole Ingebrigtsen Soelberg, bonde og politikar
 1835: Ernst Sars, norsk historikar og politikar
 1846: Amund Helland, naturforskar
 1865: Hans E. Kinck, norsk forfattar og filolog
 1902: Bent Røiseland, bonde og politikar
 1905: Jens Arup Seip, norsk historikar
 1919: Art Blakey, amerikansk jazzmusikar
 1929: Astrid Dahlsveen, norsk bilethoggar
 1950: Helga Gunerius Eriksen, forfattar
 1956: Nicanor Duarte Frutos, paraguayansk president

Døde 

 1303: Pave Bonifatius VIII
 1424: Jan Žižka, tsjekkisk hærførar
 1531: Huldrych Zwingli, sveitsisk kyrkjereformator
 1829: Claus Frimann, norsk prest og diktar
 1889: James Prescott Joule, britisk fysikar
 1896: Anton Bruckner, austerriksk komponist
 1963: Jean Cocteau, fransk dramatikar, poet, grafikar og filmskapar
 2000: Donald Dewar, skotsk politikar og førsteminister 
 2007: Stephan Tschudi-Madsen, norsk kunsthistorikar
 2008: Jörg Haider, austerriksk politikar

Bakgrunnsstoff
21. oktober

21. oktober er den 294. dagen i den gregorianske kalenderen (295. under skotår). Det er 71 dagar att av året.

Merkedag

Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

Religiøs helgedag

Namnedag

Hendingar

Utlandet 
 1520: Ferdinand Magellan oppdaga eit stred mellom det søramerikanske fastlandet og Eldlandet, seinare kjend som Magellanstredet.
 1600: Slaget ved Sekigahara, det mest kjende slaget i japansk historie, då Tokugawa Ieyasu vann ein stor siger og kunne sameina landet under Tokugawa-shogunatet.
 1805: Napoleonskrigane. Slaget ved Trafalgar utanfor spanskekysten. Medan den britiske admiralen og militærhelten Horatio Nelson blei drepen, sigra britane over franskmennene, og sigeren blei ein av dei viktigaste i britisk marinehistorie.
 1937: Roberto Ortiz blei vald til president i Argentina.
 1959: Kunstmuseet Guggenheim Museum, teikna av Frank Lloyd Wright, blei innvigd i New York by i USA.
 1966: Ein avfallshaug frå ei walisisk kolgruve raste ut over landsbyen Aberfan og drap 144 menneske, mellom dei 116 skuleungar.

Noreg  
 1912: DS «Daghild» forliste i Kvitsjøen. 23 mann omkom.
 1960: Tankskipet MT «Polyana» av Kristiansand eksploderer i Persiabukta. Tolv personar omkom. 
 1962 Nordgåande hurtigrute «Sanct Svithun» forliste ved Nordøyan fyr på Folla. 44 personar omkom av dei 89 som var om bord.

Fødde 

 1772: Samuel Taylor Coleridge, britisk diktar og filosof
 1821: Eduard Heine, tysk matematikar
 1833: Alfred Nobel, svensk oppfinnar, grunnla Nobelprisen
 1879: Torkell Vinje, politikar
 1917: Dizzy Gillespie, amerikansk trompetar
 1949: Benjamin Netanyahu, israelsk politikar og statsminister
 1949: Anne-Grete Strøm-Erichsen, norsk politikar og statsråd
 1959: Åslaug Haga, norsk politikar og statsråd

Døde 

 1266: Birger jarl, svensk riksjarl
 1500: Keisar Go-Tsuchimikado av Japan
 1841: Niels Hertzberg, norsk prest
 1873: Johann Sebastian Welhaven, norsk diktar
 1953: Johan H. Andresen, norsk rikmann og politikar
 1982: Radka Toneff, norsk jazzmusikar
 1990: Eugen Haugland, norsk friidrettsutøvar
 2003: Elliott Smith, USA-amerikansk musikar

Bakgrunnsstoff
12. september

12. september er den 255. dagen i den gregorianske kalenderen (256. under skotår). Det er 110 dagar att av året.

Merkedag

Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

Religiøs helgedag

Primstaven 
 Fingergullmesse, markert med ei sol eller ei halv sol, til minne om at noko av Jesus sitt blod kom til Nidaros. Dagen var kjent som saueklippedagen i Nordland.

Namnedag

Helgendag i den katolske kyrkja 
 Fest for Maria sitt heilage namn
 Guido av Anderlecht

Hendingar

Utlandet  
 490 f.Kr.: Atenarane slo den persiske hæren i slaget ved Marathon
 1683: I slaget om Wien slo kristne europeiske styrkar leia av den polske kongen den invaderande osmanske hæren leia av storvisir Merzifonlu Kara Mustafa Pasha. 
 1940: Oppdaginga av holemåleria i Lascaux.
 1943: Tyske kommandosoldatar frigav Mussolini.
 1974: Den etiopiske keisaren Haile Selassie blei avsett og erstatta med eit militærråd.
 1992: Peruanske spesialstyrkar fanga Abimael Guzmán, leiaren av geriljagruppa Lysande sti.

Noreg 
 1941: Kystruteskipet DS «Barøy» vart torpedert i Vestfjorden. 101 menneske omkom, 11 vart berga.
 2005: Stortingsvalet 2005.

Fødde 

 1492: Lorenzo II de' Medici.
 1852: Herbert Henry Asquith, britisk statsminister
 1880: Fritz Kärfve, svensk kunstnar
 1888: Maurice Chevalier, fransk songar og skodespelar
 1897: Irène Joliot-Curie, fransk kjemikar og fysikar, nobelprisvinnar 
 1931: Ian Holm, britisk skodespelar
 1951: Bertie Ahern, irsk politikar og taoiseach
 1956: Dag Otto Lauritzen, norsk syklist
 1957: Hans Zimmer, tysk filmmusikkomponist
 1961: Mylène Farmer, fransk musikar og regissør

Døde 

 1362: Pave Innocens VI 
 1733: François Couperin, fransk komponist
 1764: Jean-Philippe Rameau, fransk komponist
 1836: Svend Hersleb, norsk teolog
 1868: Tormod Knutsson Borgejordet, norsk politikar og diktar
 1953: Sigrid Boo, norsk forfattar
 1977: Steve Biko, sørafrikansk anti-apartheidaktivist
 2003: Johnny Cash, USA-amerikansk musikant