alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Nissedal kommune

Nissedal kommune er ein kommune i Vestfold og Telemark fylke, som grensar til Fyresdal i vest,  Kviteseid i nord,  Drangedal i aust og i sør til tre kommunar i Aust-Agder: Gjerstad, Vegårshei og Åmli. 

Kommunen omkransar innsjøen Nisser, og har fleire mindre vatn og innsjøar. Dei viktigaste næringsvegane er industri, kraft og småbruk. Kommunesenteret Treungen er den einaste tettstaden i kommunen.

Nissedal kommune vart til i 1838, då han vart skild ut frå Kviteseid. Namnet stammar frå innsjøen Nisser. Kommunevåpenet har tre raude nisseluver på gull grunn og spelar på kommunenamnet.

Næringsliv 

Jordbruk er den viktigaste næringa i Nissedal, og kommunen har fleire smågardar. Skogen er viktig for gardsdrifta og det vert avverka om lag 21 000 m³ tømmer årleg. Seks kraftverk innan kommunen gir ein årleg produksjon på 535 GWh. 

Det finst noko trevareindustri og produksjon av dyrefôr i kommunen. Turisme har òg vorte viktig dei seinare åra, og Nissdeal har både hyttegrender og campingplassar.

Geografi 
Nissdeal kommune er gjennomskoren av den 35 km lange innsjøen Nisser. Busetnaden held for det meste til på austsida av Nisser, med kommunesenteret Treungen i sør og Kyrkjebygda og Nordbygda i nord. Sør for innsjøen finst det moreneavsetjingar med store furumoar. 

Dalføret langs Nisser har bratte sider, og frå der innsjøen ligg lyftar landskapet seg snøgt til ei fjellvidd med toppar på kring 800-1000 moh. Høgste punkt er Førheinutane på 1049 m.o.h., som ligg på grensa til Fyresdal i nordvest.

Samferdsel 
Riksveg 41 går gjennom kommunen frå nord til sør på austsida av Nisser. På vestsida av innsjøen går ein fylkesveg frå Treungen til Fjone og Sundsodden, med kabelferje til austsida. Fylkesveg 355 fører frå Tjønnefoss til Fyresdal i nordvest og fylkesveg 358 frå Drangedal over Gautefallheia til Treungen.

Kultur 
Det finst fleire hellemålingar i kommunen. Ved garden Trontveit på vestsida av Nisser finst ei hellemåling i ein ovande bratt fjellvegg. Denne stammar truleg frå bronsealderen. Ved Kvithamar lenger nord er det òg funne hellemålingar. Søraust for Treungen står Treungen kyrkje.

Kjende folk frå Nissedal 
Dagny Tande Lid (1903-1998), målar, illustratør og lyrikar

Fotnotar

Bakgrunnsstoff
 Nissedal kommune
 Vest-Telemark Blad - Lokalavis i Nissedal
 Historiske arkiv etter Nissedal kommune på Arkivportalen

 
Nynorskkommunar
Kommunar i Vestfold og Telemark
Tidlegare kommunar i Telemark
Kviteseid kommune

Kviteseid kommune ligg sentralt i Telemark-området i Vestfold og Telemark fylke og grensar i aust til Nome, i vest mot Tokke, i nord til Seljord og i sør mot Drangedal, Nissedal og Fyresdal. Kommunen har sine noverande grenser frå 1873, då eit mindre område vart overført til Seljord.

Administrasjonssenteret i Kviteseid er tettstaden Kviteseid. Lokalavisa er Vest-Telemark Blad, som òg dekkjer fem andre kommunar.

Geografi 
Landskapet er merkt av skogkledde åsar og dalar med vatn og elvar nede i botnane. Vassdraga er djupt skorne ned mellom bratte bergsider, noko som er årsak til veldig varierande høgder i området. Dei tre tettstadene i kommunen er kommunesenteret Kviteseid, Vrådal og Morgedal, og det er i tettstadene mesteparten av busetnaden i kommunen held til. Sveinsheia på 1 141 moh ligg i sørvest på grensa til Fyresdal og er det høgste punktet i kommunen.

Næringsliv 
Jord- og skogbruk er viktige næringar i kommunen, og den lokale industrien er knytt til desse næringane. I lågareliggjande strøk vert det dyrka frukt og bær fleire stader, til vanleg nært vatna. Turisme er ei viktig satsing, med fleire hotell og andre stader for overnatting. Alpinanlegget i Vrådal her 15 nedfartar, og er staden der den første 8-seters stolheisen i verda vart bygd.

Samferdsle 
Europaveg 134 kryssar Kviteseid i nord. Gjennom administrasjonssenteret går Rv. 41 frå Kristiansand og møter E 134 på Brunkeberg. Fv. 38 fører frå Eidstid ved Rv. 41 langs nordsida av Vråvatn til Dalen i Tokke. Fv. 355 går frå Vråliosen til Fyresdal- Sommarstid er det open båtrute i Telemarksvassdraget, som går mellom Skien og Dalen i Tokke.

Kommunenamn og -våpen 
Namnet Kviteseid er samansett av to ord som stammar frå norrønt, hvítr, kvitt objekt, og eid. Ein person frå Kviteseid vert kalla kvitseiding.

Kommunevåpenet vart godkjent ved kongeleg resolusjon den 27. november 1987. Motivet er på gul botn eit svart låsskilt og er henta frå Tveitloftet frå 1350 som står på Kviteseid bygdetun. Våpenet symboliserer bygdekunst og tradisjonar.

Kjende personar frå Kviteseid 

 Olav Bjaaland, polarutforskar
 Sondre Norheim, skipioner 
 Maren Ramskeid, tradisjonsberar
 Solveig Muren Sanden, teiknar og illustratør
 Aslaug Vaa, forfattar
 Dyre Vaa, bilethoggar

Kjelder 
Kviteseid SNL. Vitja 21. juli 2010
Kviteseid kommune, Telemark Allkunne. Vitja 21. juli 2010

Bakgrunnsstoff
 Kviteseid kommune
 Vest-Telemark Blad - Lokalavis i Kviteseid
Historiske arkiv etter Kviteseid kommune på Arkivportalen

 
Nynorskkommunar
Kommunar i Vestfold og Telemark
Tidlegare kommunar i Telemark
Kragerø kommune

Kragerø er ein kommune i Vestfold og Telemark fylke. Kommunen grensar i sørvest til Risør, i vest til Gjerstad, i nordvest til Drangedal og i nordaust til Bamble.

Kragerø  tilhøyrde tidlegare Telemark fylke, og var den kommunen i fylket som låg lengst sør. Om sommaren mangedoblar innbyggjartalet seg på grunn av turisttilstrøyminga.

Kragerø har 495 øyar, holmar og skjér og 4 000 fritidsbustadar. Det er òg 190 ferskvatn innanfor kommunen sine grenser. I seglskutetida var Kragerø ein av dei største sjøfartsbyane i Noreg. I 1960 vart Kragerø slegen saman med Skåtøy og Sannidal. Kragerø, saman med Drangedal utgjer regionen Vestmar.

Kjende personar frå Kragerø kommune
Edward Amundsen (1873-1928), misjonær og språkforskar.
Theodor Kittelsen (1857-1914), teiknar og kunstmålar, særleg kjend for eventyrillustrasjonar. 
Anton Martin Schweigaard (1808-1870), norsk jurist og politikar.
Jacob og Henrik Homann, eigedomsutbyggarar, mellom anna av området bak Slottet i Oslo som i dag blir kalla Homansbyen.

Industri 
Den Norske Høyttalerfabrikk AS (DNA) (Klikk helst ikkje på lenkja: DNH blokkerer attendeknappen)

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 Kragerø kommune
 www.krageronett.no - Lokale nyheter

Kommunar i Vestfold og Telemark
 
Tidlegare kommunar i Telemark
Hjartdal kommune

Hjartdal kommune ligg i Telemark-området i Vestfold og Telemark fylke og grensar til Notodden i aust, til Tinn i nord og i sør og vest til Seljord. Kommunen har sine noverande grenser frå 1905, då eit mindre område vart overført til Seljord.

Administrasjonssenteret i Hjartdal er Sauland. Lokalavisa er Telen, som òg dekkjer to andre kommunar.

Kommunenamn og -våpen 
Namnet «Hjartdal» stammar truleg frå eit eldre namn Hjarta på Hjartdøla, av dyrenamnet «hjort». Ein person frå Hjartdal vert kalla for hjartdøl.

Kommunevåpenet vart godkjent ved kongeleg resolusjon den 17. februar 1989. Motivet er på grøn grunn ein ståande sølv hjort og viser til ein mindre hjortestamme som held til innan kommunen.

Geografi 

Busetnaden i Hjartdal er for det meste spreidd. Kommunen har ingen tettstader, men tre mindre bygder, Tuddal, bygda Hjartdal og kommunesenteret Sauland. Landskapet i Hjartdal utgjer for det meste fjell og hei, og om lag ein fjerdedel av kommunen ligg innan landskapsområdet Brattefjell-Vindeggen. Sør for det største dalføret ligg Mælefjell på 1413 moh. ved grensa til Seljord og i nordvest Vindeggen på 1516 moh. Det høgste punktet i kommunen ligg på ryggen opp mot Gaustatoppen og er på 1615 moh.

Næringsliv 

Skog- og jordbruk er viktige næringar i kommunen, hovudsakleg med husdyrhald kombinert med skogdrift og andre næringar, som anleggs- og byggearbeid. I Sauland vert det dyrka korn, sidan jordbotnen, terrenget og klimaet dannar eit gunstig grunnlag for dette. Av dei yrkesaktive har nærare halvparten arbeid utanfor kommunen, særleg i Notodden og i Seljord. Turisme er ei viktig næring i fjellbygda Tuddal, med me.a. fleire hytter i området. Det er tre kraftverk i kommunen med ein årleg kapasitet på 114 MW. Størst av desse er Hjartdøla attmed Hjartsjåvatnet som vert drive av vassdraga vest for Tuddal og nord for det største dalføret i kommunen.

Samferdsle 
Europaveg 134 (Drammen–Haugesund) passerer kommunen i sør og langsmed denne vegen ligg bygdene Hjartdal og Sauland. Frå Sauland er det veg gjennom Tuddal, vidare langsmed austsida av Gausta til Rjukan med passhøgd 1260 moh. Den øvre delen er stengd vinterstid.

Kjelder 
Hjartdal SNL. Vitja 29. august 2010
Hjartdal kommune, Telemark Allkunne. Vitja 29. august 2010

Bakgrunnsstoff
 Hjartdal kommune
 Opplev Hjartdalsbygda - Turistinfo om bygda Hjartdal
 Historiske arkiv etter Hjartdal kommune på Arkivportalen

 
Kommunar i Vestfold og Telemark
Tidlegare kommunar i Telemark
Fyresdal kommune

Fyresdal er ein norsk kommune som ligg sørvest i Telemark-området i Vestfold og Telemark fylke. Han grensar mot Åmli, Bygland og Valle i Aust-Agder fylke, og mot Tokke, Kviteseid og Nissedal i Telemark. 

Kommunen vart oppretta som Moland ved innføringa av formannskapslovene i 1838 og har ikkje hatt grensebrigde. Namnet blei endra til Fyresdal i 1879. Kommuneadministrasjonen held til i tettstaden Fyresdal.

Namn og symbol
Namnet kjem av innsjønamnet Fyrir, det gamle namnet på Fyresvatn. Ordet fyrir er ein preposisjon som tyder det som ligg framanfor eller i vegen for ein. Dette gjorde vatnet då ein i folkevandringstida trengde seg oppover mot og inn i denne dalen utan farbare strender ein kunne ferdast langs. På norrønt vart det då Fyrisdalr, der førstedelen av namnet er genitiv av *Fyrir (no Fyresvatn). Det siste elementet, dalr, tyder 'dal'. Ein person frå Fyresdal vert kalla for «fyresdøl».

Kommunevåpenet til Fyresdal viser to skråstilte øksar i sølv på grøn botn.  Det står for jordbruksnæring og skogdrift. Våpenet vart godkjent ved kongeleg resolusjon den 24. april 1992.

Geografi 
Kommunen er prega av Fyresdalen, eit nord-sørgåande dalsystem med det 26 km lange Fyresvatnet i botnen.

Næringsliv 
Dei viktigaste næringane i Fyresdal har gjennom lengre tid vore skogbruk og jordbruk, særleg med husdyr som sau og storfe. Skogane gir ein årleg produksjon på om lag 33 000 m³ tømmer kvart år. Kommunen har òg tre kraftverk med ein årleg produksjon på 327 GWh. Fjellterrenget har lenge vore brukt til jakt og fiske, og trekker i dag turistar.

Det er litt industri i kommunen, mellom anna Telemark Kildevann som tappar kjeldevatn, ein mekanisk verkstad og møbel- og trevareindustri.

Samferdsle 

Langs Fyresvassdraget gjennom kommunen går Fylkesveg 355 frå nord til sør, der han har samband med Rv. 41. I nord er han knytt saman med Fv. 38, og møter Europaveg 134 Drammen-Haugesund på Åmot i Vinje. Like nord for administrasjonssenteret Fyresdal, ved Verpe, ligg ein småflyplass, Fyresdal flyplass.

Kultur 
Ved Molandsmoen står Skeisteinen, ein runestein frå 1100-talet. Eit stort gravfelt ligg i parkområdet Øyskogen, med nokre freda furutre. 

I kommunen ligg Moland kyrkje, ei krosskyrkje i tre frå 1843, og Veum kyrkje frå 1873.

Kjende personar frå Fyresdal 
Kjell Audun Aalandsli, trubadur
Jon Lauritz Qvisling, pastor, forfattar og slektsforskar
Vidkun Quisling (1887-1945), offiser og politikar avretta for landsforræderi
Ivar Peterson Tveiten, politikar og stortingspresident
Petter Veum, spelemann
Knut Trondsson, spelemann
John Lie, forfattar
Haakon Lie, forfattar
Bendik Taraldlien, forfattar og lokalhistorikar

Kjelder 

Delar av denne artikkelen bygger på «Fyresdal kommune» frå ,  den 8. januar 2011.  

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Fyresdal kommune
 Vest-Telemark Blad - Lokalavis i Fyresdal
 Historiske arkiv etter Fyresdal kommune på Arkivportalen

 l
Tidlegare kommunar i Telemark
Kommunar i Vestfold og Telemark
Drangedal kommune

Drangedal er ein kommune i Telemark-området i Vestfold og Telemark fylke. Drangedal grensar i sørvest mot Gjerstad (i Aust-Agder fylke), i vest mot Nissedal, i nord mot Kviteseid, i nordaust mot Nome, i aust mot Skien og i sør mot Bamble og Kragerø.

Bilete

Bakgrunnsstoff
 Drangedal kommune

Kommunar i Vestfold og Telemark
 
Tidlegare kommunar i Telemark
Ringebu kommune

Ringebu er ein kommune i Innlandet fylke. Dei to største tettstadane i kommunen er Vålebrua (admininistrasjonssenter) og Fåvang. Under dei olympiske vinterleikane i 1994 vart det arrangert utfor i Kvitfjell alpinanlegg som ligg i Fåvang.

Verdt å sjå i Ringebu 

 Ringebu stavkyrkje
 Weidemannsamlinga
 Landsbyen Ringebu

Bakgrunnsstoff 
 Ringebu kommune
 Kvitfjell alpinanlegg

Tidlegare kommunar i Oppland
Kommunar i Innlandet
Gudbrandsdalen
Bamble kommune

Bamble er ein kommune i Telemark-området i Vestfold og Telemark fylke. Kommunen omfattar byane Stathelle og Langesund, og tettstadane Herre og Valle.

Bamble grensar til Kragerø, Drangedal, Skien og Porsgrunn kommune.

Kystområdet mot sør med sin skjergard er om sommaren rekreasjonsområde (med Skjærgårdsparken) for turistar, og har i overkant av 2000 hytter. Bamble har den lengste kystlinja i Telemark, frå Voldsfjorden i nordaust til Fossingfjorden i søraust.

Næring 
Hovudnæringane i kommunen er petrokjemisk industri (Hydro Rafnes og Borealis Rønningen), skipsteknologifirmaet Skarpenord, mekaniske verkstadar, fiskeri, servicenæring, jord- og skogbruk.

Venskapsbyar

  Tønder
  Närpes
  Akranes
  Västervik

Attraksjonar 
Bamble har fleire attraksjonar som til dømes Wrightegaarden (med konsertar), bygdeborga på Storås, Olavskyrkja ruin (Skeidi), Bamble kyrkje, Langesundstangen (tidlegare Tangen HV-fort til 1993) og Cudrios sjøbod (museum Langesund).

Der er også Brevik bru (frå 1962) og Grenland bru (frå 1997) austover over Frierfjorden til Porsgrunn kommune. Grenland bru er den høgaste fastlandskonstruksjonen i Noreg med eit tårn på 166 m.

Bilete

Bakgrunnsstoff
 Bamble kommune

Kommunar i Vestfold og Telemark
 
Tidlegare kommunar i Telemark
Nord-Fron kommune

Nord-Fron er ein kommune i Innlandet fylke. Han grensar i nord til Sel, i aust og sør til Sør-Fron, i sør til Gausdal og Øystre Slidre og i sørvest til Vågå. Ein person frå Fron vert kalla frøning.

Tettstaden Vinstra som ligg i kommunen fungerer som regionalt utdannings og handelssenter. På Vinstra blir det også arrangert ymse festivalar, med Peer Gynt-stemnet som det største arrangementet. 

Litt lenger nord i kommunen finn vi tettstaden Kvam.

Kultur og idrett 

Gudbrandsdal krigsminnesamling ligg i Kvam.

I den vesle fjellbygda Skåbu har dei eit lokalt idrettslag med namn STEIL . STEIL er ei forkorting for Skåbu Tverrbygda Espedalen Idrettslag. Dei driver blant anna med langrenn og hundekøyring. I mars 2007 arrangerte Nord-Fron og STEIL i samarbeid med Asker Trekkhundklubb EM og NM i hundekøyring.

Utdanning 
Vinstra vidaregåande skule ligg  på Vinstra.

Folk frå Nord-Fron

 Per Gynt, sogeomspunnen reinjeger frå Sødorp på 1700-talet
 Hallvard Lie (1905-1995), litteraturhistorikar, professor ved UiO (Vinstra)
 Helge Stormorken (1922-2019), lege og medisinsk forskar, professor ved UiO (Kvam)
 Ola O. Røssum (1926-2012), stortingsrepresentant for Sp 1969-1981 (Kvam)
 Ingar Sletten Kolloen (f. 1951), redaktør og forfattar (Kvam)
 Grete Berget (1954-2017), Ap-politikar, statsråd 1991-1996  (Vinstra)
 Eldar Nilsen (f. 1957), dirigent (Vinstra)
 Geir Helgemo (f. 1970), profesjonell bridgespelar (Vinstra)
 Kjersti Stenseng (f. 1974), partisekretær i Arbeiderpartiet (Kvam)
 Kristian Brenden (f. 1976), skihoppar (Vinstra)
 Eirik Rykhus (f., 1981), telemarkskjørar (Vinstra)
 Sigrid Rykhus (f. 1984), telemarkskjørar (Vinstra)
 Kjetil Jansrud (f. 1985), alpinist (Vinstra)

Bilete frå Nord-Fron

Bakgrunnsstoff 
 Nord-Fron kommune

 
Gudbrandsdalen
Tidlegare kommunar i Oppland
Kommunar i Innlandet
File Transfer Protocol

FTP, (File Transfer Protocol) er ein protokoll for å overføre filer på eit nettverk som nyttar IP-protokollen. Brukaren koplar seg opp mot ein FTP-tenar ved hjelp av ein FTP-klient, anten ved at brukaren har ein brukarkonto eller at det er opna for anonyme brukarar på tenaren. Ved ei vellukka pålogging kan filer overførast i begge retningar, avhengig av oppsettet på tenaren. Dei fleste 
nettlesarar støttar FTP, men det finst også eigne frittståande FTP-klientar.

Detaljert verkemåte 
FTP nyttar to TCP-samband for å kommunisere med tenaren. Ein FTP-sesjon startar ved at klienten koplar seg opp mot tenaren ved å opne ein TCP-samband, som vert kalla kontroll-tilkoplinga, mot port 21 på tenaren. Over denne tilkoplinga blir det overført kommandoar i klårtekst. Eit døme på ein slik kommando er USER (eng: brukar) som blir brukt av FTP-klienten for å overføre brukarnamnet. Tenaren vil deretter svare med ein statuskode avhengig av om kommandoen vart akseptert eller ikkje. Denne TCP-tilkoplinga blir verande oppe så lenge brukaren er logga inn. 

Når ei fil skal overførast blir det oppretta eit nytt TCP-samband, som blir kalla data-tilkoplinga. Dette sambandet er ope heilt til fila er overført. Data-tilkoplinga kan opprettast på to måtar, anten ved at tenaren opprettar eit samband mellom seg og klienten (aktiv FTP), eller ved at klienten opprettar eit samband mellom seg og tenaren (passiv FTP). Viss maskina som FTP-klienten køyrer på, er bak ein brannmur, er det ofte passiv FTP som må nyttast sidan tenaren ikkje får opprette eit nytt samband mot klienten. På grunn av at det er klienten som opprettar sambandet er passiv FTP sikrare (for klientmaskina) enn aktiv FTP.

Manglande sikkerheit 
Når ein loggar seg inn på ein FTP-tenar vert brukarnamnet og passordet overført i klårtekst. Data som vert overført, er heller ikkje kryptert. Dette tyder at det er mogleg å avlytte kommunikasjonen ved hjelp av ein pakkesniffar. Etter som både brukarnamnet og passordet vert overførte i klartekst kan desse snappast opp og avlyttaren kan logge seg inn på FTP-kontoen. Opplasting av innhald til vevtenarar via FTP, til dømes, kan lett verta etterfylgd av eit innbrot, der innbrytaren heilt eller delvis erstattar innhaldet på nettstaden. 

På grunn av den dårlege sikkerheita vert FTP i stort mon erstatta av SCP, som krypterer brukarnamn, passord og data.

Bakgrunnsstoff 
 J. og Reynolds, J., File transfer protocol (FTP), Network Working Group, Request for Comments: 959, 1985.

Kjelde 
W. Richard Stevens: TCP/IP Illustrated Volume 1, The Protocols Addison Wesley 1994

Opne standardar
Applikasjonslagprotokollar
Moss Glassverk

Moss Glassverk var eit glasverk som produserte glasemballasje som flasker og konservglas i Moss frå 1898 til 1999.

Selskapet vart stifta 18. januar 1898 som AS Moss Glasværk, seinare skifta det namn til Moss Glassverk AS. Produksjonen vart starta opp med ein smelteomn 22. desember same år. Det var då 32 glasblåsarar og heilt manuell produksjon. Etterkvart ekspanderte drifta og i 1907 hadde verket to smelteomnar og 65 glasblåsarar.

I 1913 kjøpte ein inn den fyrste flaskeblåsemaskina til Moss Glassverk. Like etterpå fusjonerte Laurvig Glasværk med Moss Glassverk, og seinare på året går også Bergens Glasværk med i samansluttninga. Produksjonen ved Laurvig Glasværk vart nedlagt i 1926, året etterpå må også Bergens Glasværk legge ned, og då var Moss Glasværk vorte den einaste produsenten av glasemballasje i Noreg.

På 20-talet byrja dei også produksjon av konserveglas og medisinflasker. På slutten av 30-talet produserte Moss Glassverk 20 millionar einingar i året. I 1972 var produksjonen oppe i 187 millionar einingar i året.

I 1954 fekk glasverket eige varemerke, MG.

I 1999 vart drifta ved Moss Glassverk lagt ned. Bygningane til Moss Glassverk er no rivne og det er bygd bustadar der.

Edvard Munch 
I 1913-1917 leigde Edvard Munch hovudbygninga på Grimsrød gård på Jeløya. Moss glasværk låg like Grimsrød gård. Eit av hans mest kjente måleri frå Jeløya er Arbeidere på hjemvei syner arbeidarar ved Moss glasværk på veg heim. Seinare laga han ein akvarell av same motivet.
 Arbeidere på hjemvei - måleri 1913-15 
 Arbeidere på hjemvei - akvarell 1918-20

Kjelder 
 Moss By og Industrimuseum
 Minner fra AS Moss Glasværk  ved arbeidsarven.net

Referansar 

Næringsliv i Moss
Norske glasverk
Norske fabrikkar
Skipingar i 1898
Nedleggingar i 1999
Lom kommune

Lom kommune ligg i Ottadalen i Innlandet fylke og grensar i nord til Skjåk og Lesja, i aust til Vågå, i sør til Vang, og i vest til Luster i Vestland fylke. Kommunen har sine noverande grenser frå 1866, då Skjåk vart skild ut som eigen kommune.

Administrerande senter i kommunen er Fossbergom, òg kalla fjellbygda Lom.

Geografi 

Mesteparten av arealet i Lom er snaufjell og brear der over 90% av arealet ligg over 900 moh. Innan kommunen ligg meir enn halvparten av Jotunheimen nasjonalpark og båe dei to høgaste fjelltoppane i Noreg, Galdhøpiggen på 2469 moh. og Glittertind, som er fast fjell på 2452 moh. med ein isbre på toppen. Gjennom fjellområda i kommunen går to dalføre, Ottadalen og Bøverdalen. Desse to dalane møtest ved tettstaden Fossbergom. Folk bur for det meste langsmed sørsida av Ottadalen. Andre busette område i kommunen er Lia, Garmo og Bøverdalen.

Næringsliv 
Den viktigaste enkeltnæringa i Lom er jord- og skogbruk. Grunna det turre klimaet må bøndene bruke vatningsanlegg. Lom har den norske rekorden for minst nedbør i laupet av eitt år, 130 mm i 1911. Turisme er ei viktig næring takk vere plasseringa mellom fjellområde, med ei rekkje hotell og turisthytter både i Fossbergom og oppover i Bøverdalen. Fleire naturområde i Lom er verna, mellom andre delane av kommunen som ligg innanfor nasjonalparkane Jotunheimen, Breheimen og Reinheimen, i tillegg til tre mindre naturreservat.

Samferdsle 
Dei viktigaste ferdselsårane gjennom Lom er Rv15 (heilårsvegen Otta-Måløy over Strynefjell) og Fv55 (Sognefjellsvegen) frå Fossbergom gjennom Bøverdalen og Leirdalen gjennom Leikanger til Vadheim i Høyanger. Det er òg samband med ekspressbuss til m.a. Bergen, Trondheim og Oslo.

Kultur 

Lom har fleire minne frå eldre kultur, m.a. Lom stavkyrkje. Garmo kyrkje vart riven i 1880 og atterreist på Maihaugen på Lillehammer som del av De Sandvigske samlinger. På Fossbergom Steinsenterer det samlingar av stein frå heile verda, særleg mange mineral frå Jotunheimen. Norsk fjellmuseum opna i 1994. Lom bygdemuseum er ein del av det konsoliderte Museet i Nord-Gudbrandsdalen og har fleire bygningar, m.a. Tor-Jonsson stugu, der diktaren voks opp. Ein minnestein er reist ved Hamsunstugu på Garmo, som er fødestaden til Knut Hamsun. Annakvart år vert litteraturfestivalen Diktardagar arrangert.

Lokalavisa er Fjuken, som òg dekkjer dei to andre kommunane i Ottadalen.

Kjende personar frå Lom kommune 
 Tosten Flatmo (1831-1886), biletskjerar 
 Olav Aukrust (1883–1929), lyrikar
 Knut Hamsun (1859-1952), forfattar
 Tor Jonsson (1916–1951), lyrikar
 Stein Haugen (1933-2008), friidrettsutøvar
 Sigmund Kvaløy Setreng (1934-2014), filosof, skribent og bonde, sentral i utviklinga av norsk økofilosofi, fødd i Trondheim

Verdt å sjå i Lom kommune 
 Lom stavkyrkje
 Fossheim steinsenter
 Norsk Fjellmuseum
 Lom Bygdemuseum
 Stavkyrkjesenteret
 Presthaugen
 Hamsun-Stugu

Kjelder 
«Lom» Store Norske Leksikon
«Lom kommune, Oppland» Allkunne

Bakgrunnsstoff 
 Lom kommune
 Vêrvarsel for Lom  - yr.no
 Fjuken - Lokalavis i Lom
 Opplev Lom - Turistinformasjon om Lom

 
Nynorskkommunar
Kommunar i Innlandet
Tidlegare kommunar i Oppland