alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Garonne

Garonne (i antikken Garumna; katalansk og oksitansk Garona) er ei elv sørvest i Frankrike og nord i Spania med ei lengd på 575 km.

Etymologi 
Namnet «Garonne», Garumna i antikken, er eit namn som framleis tyder «elv» på gasconsk. Det kjem av det aquitanske ordet *kʰarr-, som tyder «stein», og liknar det moderne baskiske harri, «stein», og frå den urindoeuropeiske rota -unn-, -onna, som tyder «kjelde, elv», og som ein kan finne igjen i mange andre elvar i Vest-Europa (som Seinen eller Saône).

Geografi 
Elva har sitt utspring i Val d'Aran (dei spanske Pyreneane), og renn via Toulouse mot Bordeaux, der ho munnar ut i elvemunningen Gironde. Gironde renn vidare ut i Biscayabukta og Atlanterhavet.

Garonne har tre store sideelvar: Ariège, Tarn, Lot. Like etter Bordeaux møter Garonne elva Dordogne og dei to dannar elvemunningen Gironde, som etter om lag 100 km renn ut i Biscayabukta. Andre sideelvar er Save og Gers.

Garonne er ei av få elvar i verda som har ei stor tidvassbølgje. Surfarar kan t.d. ri på bølgja så langt opp elva som til landsbyen Cambes, som ligg 110 km opp i elva, og stundom enno lengre.

Byar langs elva 
 Val d'Aran (Spania): Vielha
 Haute-Garonne (31): Saint-Gaudens, Muret, Toulouse
 Tarn-et-Garonne (82): Castelsarrasin
 Lot-et-Garonne (47): Agen, Marmande
 Gironde(33): Langon, Bordeaux, Blaye, Le Verdon-sur-Mer
 Charente-Maritime (17): Royan

Største sideelvar 
Frå utspring til munning:

Transport 
Garonne spelar ei viktig rolle som innlands vassveg. Elva er framkommeleg for havgåande fartøy opp til hamna i Bordeaux, og er ein del av Canal des Deux Mers, kanalen som knyter Middelhavet til Biscayabukta, ein langt kortare og tryggare transportveg frå jordbruksområda i Sør-Frankrike til Atlanterhavet. 

Frå havet kan skip passere gjennom elvemunningen Gironde fram til munningen av Gironde, som ligg til venstre for dei som seglar oppover elva. Garonne er framkommeleg for større fartøy opp til Pont de Pierre (Steinbru) i Bordeaux. Elvebåtar kan segle vidare oppover elva til Castets-en-Dorthe, der Canal Latéral à la Garonne møter elva. Denne sidevegskanalen kan ta skip gjennom 53 sluser til byen Toulouse, der kanalen møter Canal du Midi, og dei dannar i lag «Canal des Deux Mers».

Det vart gjort store utbetringar på Canal Latéral à la Garonne på 1900-talet, eit av dei største prosjekta av sitt slag i Europa, då kanalen vart standardisert med sluser på 38x5 meter. Den franske ministeren Freycinet avgjorde at alle viktige kanaler for langdistansetransport skulle omgjerast til desse dimensjonane. Canal du Midi slapp delvis unna denne operasjonen, fordi då ein byrja på dette arbeidet hadde den kommersielle trafikken i kanalen nesten heilt forsvunne. Arbeidet vart stoppa, og kanalen kom seinare på UNESCO si verdsarvliste.

Kjelder 

 NoorderSoft database over vassvegar
Denne artikkelen bygger på «Garonne» frå ,  den 24. april 2007.

Bakgrunnsstoff 

Elvar i Catalonia
Elvar i Spania
Elvar i Frankrike
Garonne
Charente-Maritime
Gironde
Haute-Garonne
Lot-et-Garonne
Tarn-et-Garonne
Metakognisjon

Metakognisjon er tenking om tenking, eller den kunnskapen ein person har om alle typar kognitiv aktivitet han utfører, og den kontrollen han har over denne. Metakognisjon har tre sider: Ei kunnskapsside, ei strategiside og ei personside.

 Kunnskap- eller oppgåvesida består både av kunnskap om og kontroll av den kunnskapen ein har i forhold til ei gitt oppgåve og kva krav sjølve oppgåva stiller.
 Strategisida omfattar dei strategiane og hjelpemidla som blir brukte i løysinga av ei bestemt oppgåve, og kva ein gjer når ein står fast, kva vurdering ein gjer av strategiane sine, og evna til å lære nye. 
 Personsida omfattar all kunnskap og overbevising ein har om seg sjølv og andre som kognitive vesen, all kapasitet, alle begrensningar og alle særeigenheitar. 

Metakognitive ferdigheiter ser ut til å spele ei viktig rolle i mange typar kognitive aktivitetar brukt i samband med problemløysing. Eksempel på slike kognitive aktivitetar er munnleg kommunikasjon, forståing av tale og skrift, skriving, læring av språk, persepsjon, styring av merksemd, hugs, logisk resonnement, sosial kognisjon og ulike former for sjølvinstruksjon og sjølvkontroll. 

Metakognisjonen er tilsikta, planlagt, forsetteleg, målretta og framtidsorientert mental åtferd. Når ein er merksam på, overvaker og kontrollerer dei mentale prosessane sine, blir ein svært fleksibel og tilpassingsdyktig. God metakognisjon gjer ein flink til å lære, og metakognisjon samvarierer med høg intelligens. 

Metakognisjon er i Noreg knytt til omgrepet læringsstrategiar.

Kjelder 
 Flavell, J.H., Miller, P.H. & Miller, S. A. 2002. Cognitive development. (4th ed.) Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
 Sternberg, R.J. 1986. Intelligence applied. NY: Harcourt Brace Jovanovich Publishers.

Pedagogikk
Psykologi
Tanke
Nonsfjellet

Nonsfjellet er eit namn på norske fjell. Namnet kan komme av at dei namngjevande gardane har sola over dette fjellet ved nonstider, jamfør fjellnamn som Daurmål og Middagshornet. 

I Noreg er dei mest markerte nonsfjella
 Nonsfjellet på Ertvågsøya i Aure på Nordmøre i Møre og Romsdal fylke
 Nonsfjellet i Vestnes i Romsdal i Møre og Romsdal fylke 
 Nonsfjell i Oppdal i Sør-Trøndelag fylke
 Nonsfjellet i Meldal i Sør-Trøndelag fylke
 Nonsfjellet på grensa mellom Høylandet i Nord-Trøndelag fylke og Bindal i Nordland fylke, 927 m.o.h.
 Nonsfjellet i Gildeskål i Salten i Nordland fylke
 Nonsfjellet i Beiarn i Salten i Nordland fylke
 Nonsfjellet i Gratangen i Troms fylke

Kjelder 
 Det Store Norgesatlas, Hjemmets Bokforlag 1992  
 Artiklar på Wikipedia (Aure og Vestnes (bokmål: «Vestnesfjellene»)

Fjell i Noreg
Fleirtydingssider
Green Cargo

Green Cargo AB er eit heileigd svensk statleg transportføretak som køyrer godstransport med tog i Sverige og til og frå utlandet. Green Cargo AB starta ved omlegginga av Statens Järnvägar den 1. januar 2001. Green Cargo gjekk tidlegare under namnet SJ Gods.

Bakgrunnsstoff 
 Green Cargo AB

Svenske føretak
Jarnbaneselskap
Skipingar i 2001
SJ

SJ AB er eit svensk statseigd føretak som i hovudsak køyrer persontrafikk med tog i Sverige. SJ AB vart til ved oppdelinga av Statens Järnvägar den 1. januar 2001.

Bakgrunnsstoff
SJ AB
Berlin Night Express 

Svenske føretak
Jarnbaneselskap
Skipingar i 2001
Svenska Tågkompaniet AB

Svenska Tågkompaniet AB, eller berre Tågkompaniet, er eit svensk føretak som køyrer tog i Stockholm og Nord-Sverige. Føretaket vart stifta i 1999 av tre tidlegare tilsette i Statens Järnvägar og eit investorfirma. I 2005 kjøpte Noregs Statsbaner 34 % av aksjane i Tågkompaniet, og ved slutten av 2006 eigde NSB 85 % av aksjane.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tågkompaniet» frå ,  den 24. april 2007.

Bakgrunnsstoff 
 

Svenske føretak
Jarnbaneselskap
Skipingar i 1999
Elva Dordogne

Dordogne (oksitansk Dordonha) er ei elv i sørvestlege og sentrale delar av Frankrike

Geografi 
Elva har sitt utspring i fjellsida av Puy de Sancy (1 885 m) i fjella i Auvergne, der to små fjellelvar renn i hop: Dore og Dogne. Ho renn hovudsakleg vestover om lag 500 km gjennom regionane Limousin og Périgord før ho munnar ut i Gironde, elvemunningen som ho delar med Garonne, nord for byen Bordeaux.

Etymologi 
Dordogne kjem av det antikke ordet Durānius, som igjen har sitt opphav i den urkeltiske rotadur-, dor- (som i Durance).

I mellomalderen fekk namnet på elva den doble endinga -ononia, påverka av endinga -onna, som ein finn i namnet til mange andre elvar i Frankrike. På 500-talet var namnet Dorononia fluvius, på  700-talet Dornonia, som utvikla seg til Dordonia (800-talet).

Natur 
Dordogne er ei av få elvar i verda der store tidvassbølgjer brer seg langt oppover elva. Dordognedalen vert rekna som ein vakker dal, og er med på å trekke turistar til regionen. Turistsesongen varer stort sett frå juni til september, der juli og august er høgsesong.

Elveleiet 
Dordogne renn gjennom følgjande departement og byar: 
 Puy-de-Dôme - Mont-Dore (nær kjelda), La Bourboule
 Corrèze - Argentat, Bort-les-Orgues
 Lot - Souillac
 Dordogne - Beynac-et-Cazenac, Sarlat, Saint-Cyprien og Bergerac
 Gironde - Sainte-Foy-la-Grande og Libourne

Sideelvar 
Dei største sideelvane til Dordogne frå kjelda til munningen (H=høgre, V=venstre)

 (H) Rhue
 (H) Diège
 (H) Luzège
 (V) Sumène
 (V) Auze
 (H) Doustre
 (V) Maronne
 (V) Cère
 (H) Sourdoire
 (V) Ouysse
 (H) Vézère
 (H) Isle
 (V) Laurence

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Dordogne River» frå ,  den 25. april 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Turisme i Dordognedalen

Dordogne
Dordogne
Dordogne
Dordogne
Dordogne
Dordogne
Dordogne
Dronne

Dronne (oksitansk Drona) er ei 1800 km lang elv sørvest i Frankrike, og ei av sideelvane til Isle. Ho har sitt utspring nordvest i Massif Central, aust for småbyen Châlus (sørvest for Limoges). Ho renn sørvestover gjennom følgjande departement og byar: 

 Haute-Vienne
 Dordogne: Saint-Pardoux-la-Rivière, Brantôme, Ribérac
 Charente: Aubeterre-sur-Dronne
 Gironde: Coutras

Dronne munnar ut i Isle i Coutras.

Elvar i Frankrike
Dordogne
Gironde
Haute-Vienne
Vézère

Vézère (oksitansk Vesera) er ei 211 km lang elv sørvest i Frankrike, og ei av sideelvane til Dordogne frå høgre. Ho har sitt utspring nordvest i Massif Central, og renn sørvestover gjennom følgjande departement og byar: 

 Corrèze: Pérols-sur-Vézère, Bugeat, Uzerche, Vigeois, Brive-la-Gaillarde
 Dordogne: Montignac, Terrasson-Lavilledieu, Les Eyzies-de-Tayac-Sireuil, Le Bugue

Ho munnar ut i Dordogne nær Le Bugue. Ei av sideelvane til Vézère er Corrèze.

Vézèredalen er kjend for grottesystemet som ligg her. Desse inneheld mange holemåleri og restar etter menneske. UNESCO sette alle desse på verdsarvlista si i 1979. Av desse finn ein mellom anna Lascaux

Bakgrunnsstoff 
 Verdsarv profil

Vezere
Vezere
Vezere
Vezere
Sunndal skyttarlag

Sunndal skyttarlag vart stifta den 17. mai 1863 og det vart da avgjort at ein skulle melde laget inn i Centralforeningen for Udbredelse af Legemsøvelser og Vaabenbrug - ein av organisasjonane som leidde fram til det som i dag er Det frivillige skyttervesen. Først 21.- 22. juni 1924 fekk skyttarlaget sin eigen bane. Grunna omlegging av riksvegen, vart denne øydelagt ca 1962. Ny bane kom på plass ca. 1975 med 300m og 100m hald. Han vart lagt på Gravem øvst i Sunndal. Banen vart ombygd i 2004 og vart da utstyrt med elektroniske skiver, no på 200m og 100m. På baneområdet har skyttarlaget òg eit skyttarhus som er mykje nytta til ymse tilstellingar. Knytt til skyttarhuset har no skyttarlaget bygd ein innandørs skytebane for kaliber .22.

Sunndal Skyttarlag har vore og er eit av dei mest aktive skyttarlaga på Nordmøre. Det er via Nordmør Skyttersamlag tilslutta Det frivillige skyttervesen. Av dei meir prominente medlemmene i laget kan nemnast Barbara Arbuthnott som i ei vanskeleg tid for laget gjorde mykje for halda aktiviteten oppe, og Ivar Ivarson Halden - kalla Ivaso. Førstnemnde vert heidra kvart år med skyttarstemnet som er kalla «Lady Arbuthnotts pris». Ivaso fekk òg namnet sitt knytt til eit årleg stemne - feltstemnet Ivasofelten.

Bakgrunnsstoff 
 Sunndal skyttarlag
 Nordmør skyttarsamlag
 Det frivillige skyttervesen

Skyttarlag
Idrettslag i Møre og Romsdal
Skipingar i 1863
Sunndal kommune
Motortrafikkveg

Motortrafikkveg (tidlegare motorveg klasse B) er ein type veg som er særskilt lagt til rette for køyring med bilar i høg fart, utan at han oppfyller alle krava som gjev motorvegstatus. I Noreg er motortrafikkveg ein vegklasse.

Motortrafikkvegar var tidlegare kjent som «motorveg klasse B», eit omgrep som kunne skapa misforståingar ettersom vegane altså ikkje hadde motorvegstandard. Omgrepet motortrafikkveg var i bruk i Danmark (motortrafikvej) og Sverige (motortrafikled).

Bruk
Køyretøy som ikkje kan køyra over ein viss fart, har ikkje løyve til å køyra på ein motortrafikkveg. Kryssande vegar går gjerne i tunnel under motortrafikkvegen, eller på ei bru over han. Fotgjengarar har ikkje høve til å gå ved ein motortrafikkveg, men det er gjerne lagt til rette med gang- og sykkelveg tilknytt han.

Utbygging
I Noreg har ein fleire gonger bygd ut motortrafikkvegar til fullgode motorvegar, mellom anna på enkelte strekk av Europaveg 6 gjennom Østfold. Ei slik oppgradering gjev ikkje store problem ettersom traséane allereie er passande for motorvegar og fleire av kryssa allereie er planskilde.

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Motorvei» frå ,  den 28. januar 2008.  
 

Vegar
Elva Corrèze

Corrèze er ei 85 km lang elv sørvest i Frankrike, og ei av sideelvane til Vézère frå venstre. Ho har sitt utspring nordvest i Massif Central, og renn sørvestover gjennom departementet Corrèze (kalla opp etter elva) og byane Tulle og Brive-la-Gaillarde. Eit par km etter Brive-la-Gaillarde munnar Corrèze ut i Vézère.

Correze
Corrèze
Elva Lot

Lot, opphavleg Olt, er ei elv i Frankrike, og ei av sideelvane til Garonne frå høgre. Ho har sitt utspring i Cevennane, og renn vestover gjennom Quercy, der ho munnar ut i Garonne nær Aiguillon etter ei lengd på 481 km. Ho har gjeve namn til departement Lot.

Sideelvar 
 Truyère
 Bramont
 Célé
 Lémance
 Lède

Departement og byar 
Lot renn gjennom følgjande departement og byar: 
 Lozère: Mende
 Aveyron: Entraygues-sur-Truyère, Capdenac-Gare
 Cantal
 Lot: Cahors
 Lot-et-Garonne: Villeneuve-sur-Lot, Aiguillon

Bakgrunnsstoff 
 Bilete av elva og departementet 

Lot
Lot
Lot
Lot
Lot
Lot
Lot
Truyère

Truyère er ei 170 km lang elv sørvest i Frankrike, og ei av sideelvane til Lot. Ho har sitt utspring sørvest i Massif Central, nord for Mende. Ho renn hovudsakleg vestover gjennom følgjande departement og byar: 
 Lozère: Le Malzieu-Ville
 Cantal
 Aveyron: Entraygues-sur-Truyère

Truyère munnar ut i Lot i Entraygues-sur-Truyère.

Bakgrunnsstoff 

Truyere
Truyere
Truyere
Truyere
Elva Gers

Gers er ei 178 km lang elv sør i Frankrike, og ei av sideelvane til Garonne frå venstre. 

Ho har sitt utspring ved foten av Pyreneane nær Lannemezan. Ho renn nordover gjennom departementa Hautes-Pyrénées, Gers og Lot-et-Garonne, og munnar ut i Garonne nær Agen. Byen Auch ligg langs Gers, og elva har gjeve namn til departementet med same namn.

Gers
Gers
Gers
Gers
Gers
Elva Tarn

Tarn (tarnis på latinsk tyder «rask» eller «innmurt») er ei 375 km lang elv sør i Frankrike (regionane Languedoc-Roussillon og Midi-Pyrénées) og ei av sideelvane til Garonne frå høgre. 

Tarn renn hovudsakleg vestover, og har utspring i ei høgd på 1 550 meter over havet ved Mont Lozère i Cevennane (del av Massif Central). Ho renn mellom anna gjennom ei djup og lang kløft kalla Gorges du Tarn til Moissac i Tarn-et-Garonne, der ho munnar ut i Garonne 4 km nedanfor sentrum av byen. 

Ho har eit tilsigsområde på om lag 12 000 km², og ei middelvassføring på om lag 140 m³ per sekund.

Sideelvar 

Dei største sideelvane til Tarn er Tarnon, Dourbie, Agout og Aveyron.

Department og byar 
Tarn renn gjennom følgjande departement og byar: 
 Lozère: Le Pont-de-Montvert
 Aveyron: Millau
 Tarn: Albi, Gaillac, Rabastens
 Haute-Garonne: Villemur-sur-Tarn
 Tarn-et-Garonne: Montauban, Moissac. 

Viaduc de Millau, den høgaste brua i verda, langs motorvegen A75 kryssar Tarnkløfta nær Millau. Ho opna i desember 2004. 

Tarn er, i lag med Donau, kjend for å ha skapt nokre av dei største flaumane i Europa. Den mest vidkjende skjedde i mars 1930. Då steig Tarn med meir enn 17 meter over normalt vassnivå i Montauban på berre 24 timar, og fekk ei vassføring på 7 000 m³/s (middelvassføringa i Rhinen er 2 200 m³/s, i Nilen var middelvassføringa under den årlege flaumen 8 500 m³/s før Aswandemningen vart bygd og i Mississippielva 16 200 m³/s). Ein tredjedel av departementet Tarn-et-Garonne vart råka og om lag 300 menneske mista livet. Tusenvis av hus vart øydelagde, dei lågare distrikta i Montauban vart øydelagde, og nesten heile byen Moissac forsvann.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Tarn River» frå ,  den 25. april 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Turisme ved Tarn 
 Tarn på euroriviere.com 

Tarn
Tarn
Tarn
Tarn
Tarn
Tarn
Elva Aveyron

Aveyron (oksitansk: Avairon) er ei 250 km lang elv sør i Frankrike, og ei av sideelvane til Tarn frå høgre. Ho har sitt utspring i den sørlege delen av Massif Central nær Sévérac-le-Château.

Sideelvar 
 Viaur
 Cérou
 Vère

Stader langs elva 
Aveyron renn gjennom følgjande departement og byar: 
 Aveyron (kalla opp etter elva): Rodez, Villefranche-de-Rouergue.
 Tarn
 Tarn-et-Garonne

Ho munnar ut i Tarn nær Lafrançaise, nordvest for Montauban.

Aveyron
Aveyron
Aveyron
Aveyron
Viaur

Viaur er ei 163 km lang elv i sørvestlege delar av Frankrike, og ei av sideelvane til Aveyron. Ho har sitt utspring i sørlege delar av Massif Central, nord for Millau. Ho renn hovudsakleg vestover gjennom følgjande departement og byar: 
 Aveyron: Pont-de-Salars
 Tarn: Pampelonne
 Tarn-et-Garonne: Laguépie

Viaur munnar ut i Aveyron i Laguépie.

Elvar i Frankrike
Aveyron
Tarn
Tarn-et-Garonne
Agout

Agout (oksitansk Agot) er ei 180 km lang elv sørvest i Frankrike, og ei av sideelvane til Tarn frå venstre. Ho har sitt utspring sør i Massif Central i Parc naturel régional du Haut-Languedoc. Ho renn hovudsakleg vestover gjennom følgjande departement og byar:

 Hérault: La Salvetat-sur-Agout
 Tarn: Brassac, Castres, Lavaur, Saint-Sulpice

Agout munnar ut i Tarn i Saint-Sulpice.

Galleri

Bakgrunnsstoff 

Elvar i Frankrike
Hérault
Tarn
Eesti Keskerakond

Eesti Keskerakond (på norsk Det estiske senterpartiet) er eit sosialliberalt sentrumsparti i Estland. Etter at det slo seg saman med Det estiske pensjonistpartiet (Eesti Pensionäride Erakond) den 20. august 2005 har det nest flest medlemer av dei estiske politiske partia. Ved parlamentsvalet i 2007 fekk det 26,1 % av røystene og 29 mandat i nasjonalforsamlinga (av 101). Det er det største opposisjonspartiet. Leiaren er Edgar Savisaar, som var statsminister i Estland frå 1990 til 1992. Partiet er medlem av Det europeiske liberaldemokratiske og reformpartiet, saman med mellom anna norske Venstre. I namn og symbolbruk er det òg knytt til dei andre nordiske senterpartia - som Senterpartiet i Noreg, Centerpartiet i Sverige og Centern i Finland har det ein firkløver som partisymbol. Partiet vart grunnlagd 12. oktober 1991.

Politikk 
Partiet seier sjølv at det har som mål at det vert danna ein sterk middelklasse i Estland. Det kallar seg eit «liberalt parti for middelklassen». Det støttar småbedrifter. I 1999 gjekk partiet til val med innføring av progressiv inntektsskatt som si fremste kampsak - Estland er eit av dei få landa i verda som har flat inntektsskatt. I 2004 inngjekk det eit samarbeid med det russiske "maktpartiet" Sameint Russland, noko som kan ha gjort partiet ekstra populært blant den russiske minoriteten i Estland. Fleirtalet på partiet sitt landsmøte i 2003 gjekk mot estisk EU-medlemskap.

Historie 
Partiet har teke del i fleire koalisjonsregjeringar sidan det vart stifta. Det har òg vore utsett for splittingar og avskalingar, ettersom det estiske partisystemet har utvikla seg etter sjølvstendet i 1991. Det var det største partiet i Estland ved parlamentsvala i 1999 og 2003. Fram til parlamentsvalet i 2007 sat det i ei koalisjonsregjering med det liberalistiske Reformpartiet og det populistiske Estlands folkeunion. Det gjekk svakt fram ved valet i 2007, men gjekk ut av regjeringa, og er no det største opposisjonspartiet i landet.

Oppslutning ved parlamentsval 1995-2011

Litteratur 
 Elisabeth Bakke (red): Sentral-Europa og Baltikum etter 1989 (2. utg.), Samlaget, 2006, 280 s. ISBN 82-521-6786-1.

Bakgrunnsstoff 
 Offisielle nettsider på estisk.

Estiske politiske parti
Sentrumsparti
Liberale parti
Skipingar i 1991
Gironde-estuaret

Gironde er eit estuar, ofte kalla ei elv, sørvest i Frankrike, og vert danna av elvane Dordogne og Garonne like nedanfor byen Bordeaux.

Gironde er om lag 65 km lang, og mellom 3 og 11 km brei, og departementet Gironde er kalla opp etter ho. I Gironde er det svært kraftige tidvasstraumar, og sjølv om elva er framkommeleg for havgåande skip, er ho vansksleg å navigere i på grunn av dette.

Den andre verdskrigen 
Gironde var åstad for Operasjon Frankton, ein operasjon av britiske spesialstyrkar under den andre verdskrigen der målet var å øydeleggje skip som låg til kai i Bordeaux.

Øyar i Gironde 
I elvemunningen mellom Pointe de la Grave på sjøsida og Le bec d’Ambes ligg det ei rekkje småøyar. 

Île de Patiras er 200 ha stor med eit fyr, som hjelp til med navigering i elvemunningen. På øyane vert det dyrka vinranker og mais. 

Île de Sans-Pain og Île de Bouchaud er i dag praksis ei øy, på grunn av tilslamming av området mellom dei, og dei vert no kalla Île Nouvelle. Dei har eit totalt areal på 256 ha, og er eig av Conservatoire du Littoral og under styret til departementet Gironde. 

Île du Fort Paté er om lag 13 ha og var i 2006 privateigd. Øya har ei historisk festning bygd mellom 1685 og 1693. Han var ein del av det nasjonale festningsprogrammet til Vauban. Bygningen har ein oval form, er om lag 12 meter høg og hadde ein gong om lag 30 kanoner. Fort Paté i lag med Fort Médoc og festninga Blaye forsvarte elvemunningen og Bordeaux. Under Den franske revolusjonen vart fortet nytta som fengsel for prestar. 

Île Verte, Île du Nord og Île Cazeau utgjer om lag 800 ha, og er ein stoppestad for trekkfuglar. 

Île Margaux er 25 ha og i 2005 var 14 ha av ho dekte av vinranker, som er ein del av det verdskjende vinområdet Médoc.

Kjelder 
 Artikkel frå avisa 'Sud Ouest' 3. oktober 2006.

Denne artikkelen bygger på «Gironde estuary» frå ,  den 25. april 2007.  

Gironde
Gironde
Gironde
Estuar
Gimone

Gimone er ei 136 km lang elv sørvest i Frankrike, og ei av sideelvane til Garonne frå venstre. Ho har sitt utspring ved foten av Pyreneane nær Lannemezan. Ho renn gjennom følgjande departement og byar: 

 Hautes-Pyrénées
 Gers: Saramon, Gimont
 Tarn-et-Garonne: Beaumont-de-Lomagne

Gimone munnar ut i Garonne nær Castelsarrasin.

Elvar i Frankrike
Sideelvar til Garonne
Hautes-Pyrénées
Gers
Tarn-et-Garonne
Save i Frankrike

Save er ei 143 km lang elv sør i Frankrike, og ei av sideelvane til Garonne frå venstre. Ho har sitt utspring ved foten av Pyreneane sør for Lannemezan. Ho renn nordaustover gjennom følgjande departement og byar: 
 Hautes-Pyrénées. 
 Haute-Garonne: Grenade, L'Isle-en-Dodon. 
 Gers: L'Isle-Jourdain.

Ho munnar ut i Garonne i Grenade, nord for Toulouse.

Elvar i Frankrike
Gers
Haute-Garonne
Hautes-Pyrénées
Sideelvar til Garonne
Hers-Mort

Hers-Mort er ei 90 km lang elv sør i Frankrike, og ei av sideelvane til Garonne frå høgre. Ho har ei middelvassføring på 4 m³/s. Hers-Mort har sitt utspring i regionen Lauragais nær landsbyen Fonters-du-Razès, i departementet Aude. Ho renn gjennom følgjande departement og byar: 

 Aude: Payra-sur-l'Hers, Salles-sur-l'Hers
 Haute-Garonne: Villefranche-de-Lauragais, Baziège, Toulouse, Saint-Jory

Elva munnar ut i Garonne nær Grenade-sur-Garonne. Ei av sideelvane hennar er Girou, og desse to gjev vatn til hagane rundt Toulouse. Hers-Mort kryssar Canal du Midi nær Villefranche-de-Lauragais.

Elvar i Frankrike
Sideelvar til Garonne
Aude
Haute-Garonne