MS «Delfinus» (1948)

MS «Delfinus» (kallesignal LNDY) var eit motorskip bygt i 1948 som lasteskip for Det Bergenske Dampskibsselskap (BDS). Det Bergenske Dampskibsselskab hadde som tradisjon å namngje skipa sine etter fenomen og objekt på nattehimmelen, her det latinske namnet på stjernebiletet Delfinen. Det var det andre av to båtar under BDS med dette namnet etter  som krigsforliste i 1940. 

Skipet gjekk i Nederlandsruta til BDS i lag med systerskipet .

Historie
Skipet vart bygt ved Bergens Mekaniske Verksted i Bergen.og vart levert i april 1948.

Skipet skulle inn i ruta til Rotterdam, Amsterdam og Antwerpen frå Trondheim, Bergen og Stavanger i lag med systerskipet «Arcturus», men etter prøveturen på Byfjorden gjekk jomfruturen til Haugesund for å laste 11 000 tønner saltsild til Lübeck. Det hadde eit par turar til til Tyskland, før det 25. juni starta i ruta til Nederland. Stundom, som i februar 1949, gjekk turen til Nederland via England, og stundom segla det òg noko vidare sørover til vestkysten av Frankrike. 

28. september 1948 rørte «Delfinus» så vidt botnen i Vatlestraumen under oppseglinga til Bergen då styremaskinen slo klikk. Skipet kunne derimot fortsette til Trondheim og tilbake til Nederland, før skipet fekk ein kort reparasjon.
 
6. oktober 1954 gjekk «Delfinus» på grunn ved Måløy på veg til Nederland. Skipet gjekk på ved lågvatn og vart ståande høgt på land. Skipet var likevel tilsynelatande tett. Bergingsdamperen «Draugen» vart tilkalla for å assistere frå Ålesund, men klarte ikkje å dra av skipet ved flo sjø. Etter at bergingsbåten «Uller» òg kom til, fekk dei dratt skipet av grunnen, etter at ein del av lasta, som mellom anna bestod av cellulosemasse, vart lossa over på ein lekter. Skipet vart dykkarundersøkt og det vart oppdaga ein skade midtskips og ein liten lekkasje i ein av tankane.
 
16. desember 1957 kolliderte «Delfinus» med to mindre fartøy då det skulle legge til kai ved Farsund. Skipet hadde fått klarsignal om at alle småbåtar var borte frå kaien, men då skipet nærma seg viste det seg at dette likevel ikkje var tilfelle. Sundet var for smalt til å manøvrere i, så «Delfinus» hadde ikkje anna val enn å halde fram framover og slå full akter på maskinen. Skipet råka dei to mindre båtane, mellom anna akter då skipet bakka inn i sementkaien. Dei to småbåtane fekk ein heil del skade.

11. april 1962 gjekk «Delfinus» i dokk ved Bergen Mekaniske Verksted for å forlengast med 14 fot. Det vart delt i to like framom overbygget og fekk ny kjøleseksjon.	Det skulle stå klart i juli same året, men natt til 7. juni vart det råka av ein kraftig brann midtskips. Brannen var særskild kraftig i overgangen mellom førre og akter lasterom, som var isolert med kork. Det vart trudd at gnistar frå sveising frå tidlegare på dagen hadde lege og ulma fram til det tok fyr. Først i midten av september 1962 var skipet klart att, og gjekk frå no av i ruta mellom Trondheim og Hamburg. 

Natt til 20. desember 1963 dreiv «Delfinus» inn i kaien i Ålesund og fekk ein del skadar på skroget. Det kunne derimot halde fram mot Hamburg og vart sidan reparert i Bergen. 
 
8. juli 1965 kolliderte «Delfinus» ved Rongevær i Fedjefjorden med fraktebåten  frå Kristiansund i tett tåke. «Brettingen» var lasta med kvarts på veg til Mo i Rana og fekk store skadar. Nær klokka fem om morgonen såg dei to fartøya kvarandre på radaren og at dei var på kollisjonskurs. «Brettingen» endra kurs nokre grader mot styrbord og gav halv fart. Det vart plassert ut utkikk på bakken, og då konturane av «Delfinus» vart oppdaga endra det kurs ytterlegare og sette fulle fart for å kome framom «Delfinus», samstundes som «Delfinus» gav full fart akterover, men kollisjonen var ikkje til å unngå og «Brettingen» vart råka like framom styrhuset. Frå maskinen vart det meldt at det tok inn vatn og då ein ikkje kunne sjå kor stor skaden var frå dekk, gjekk alle mann i livbåten. Dei fekk kontrollert skaden frå sjøen og kom fram til at det ikkje var så alvorleg, så mannskapet gjekk igjen ombord. Lekkasjen vart stoppa med tvist og margarin, og «Brettingen» gjekk inn til Sildevågen på Fedje. Det vart slept til Bergen med . «Delfinus» slapp uskadd frå kollisjonen og kunne halde fram turen til Trondheim. I februar 1968 var det rettssak om kollisjonen og Backers Rederi, som eigde «Brettingen», kravde 169 000 kr i erstatning av BDS. «Delfinus» vart i retten dømt til å ha 2/3 av skulda for kollisjonen og BDS måtte betale 174 839 kroner i erstatning. 

Frå 4. oktober 1967 vart «Delfinus» sett attende i 14-dagleg rute til Rotterdam og Amsterdam, som året etter vart ei hyppigare rute samordna med London-ruta. Sommaren 1969 var skipet attende i ruta til Hamburg, der det gjekk fram til februar 1970. 	

12. februar 1970 vart skipet selt til A/S Ocean Transport & Co (Chr. Dale og Per Hysing Dahl) i Bergen og fekk namnet «Fanafjord». Skipet gjekk inn i den nyoppretta linja til Ocean Transport mellom Japan og Micronesia. Linjefarten her var eit samarbeid med Marine Chartering Co. Inc. i USA som stod for all transport til Micronesia i høve ein avtale med The Government of the Trust Territory of the Pacific Islands. 
 
Nesten to år seinare, i desember 1971, vart det selt til Balboa Nav. Lines SA. i Panama og vart omdøypt «San Jose». I 1975 fekk skipet nye eigarar igjen i Manila på Filippinane og namnet «Leon».  Den vidare lagnaden til skipet er ukjend. I 1988 var det utgått frå registeret til Lloyds.

Skipet
Tonnasjen til skipet var ved levering 1 335 brt, 702 nrt og lasteevna var 1 970 dødvekttonn.
Volumet i lasterommet var 3 059 m³ og av dette var 571 m³ kjølerom. Hovudmaskinen var ein dieselmotor, levert av Sulzer. Oppgjeven yting var  NHK 1100 bHk (bremsande hestekrefter) og 292 nominelle hestekrefter som gav ein toppfart på 12 knop.

I 1951 fekk skipet innsett radar. I september 1962 vart skipet forlenga med 12 fot ved Bergen Mekaniske Verksted og fekk dei nye måla på 1 980 dwt, 1 466 brt og 791 nrt. 

Skipet hadde plass til 8-10 passasjerar.

Sjå òg
Flåten til Det Bergenske Dampskibsselskab

Kjelder

Mange av ruteskildringane er henta frå søk i arkivet til Bergens Tidende under små, korte notisar kalla «Skipsetterretninger».

Norske motorskip
Norske passasjerskip
Norske lasteskip
BDS-eigde fartøy
Skip bygde ved Bergen Mekaniske Verksted
Skip frå 1948