alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Strålingsavkjøling

Strålingsavkjøling har ein når ein lekam mistar meir energi ved stråling enn han får tilført frå omgivnadane. 

Storskala-sirkulasjonen i jordatmosfæren er driven av skilnadar i absorbert solinnstråling per kvadratmeter. Sola varmar opp Jorda meir i tropisk strøk enn i polare område. Atmosfærisk sirkluasjon og havstraumar omfordeler ein del av denne energien som merkande varme og latent varme ved hjelp av mellom anna stortstilte vindsystem og syklonar i atmosfæren. Tropane strålar altså mindre varme ut i verdsrommet enn dei ville gjort om det ikkje fanst sirkulasjonsstraumar på Jorda. I tillegg ville polområda hatt større strålingsavkjøling. Dei tropiske områda har større strålingsavkjøling (meir utstråling) enn polområda på grunn av høgare overflatetemperatur her. 

I liten skala kan ein kjenne eit døme på strålingsavkjøling framfor eit kaldt vindauge om vinteren. Den sida av andletet som vender mot vindauget blir kaldare enn den som vender inn mot rommet.

Termodynamikk
Atmosfærisk stråling
Multifunksjonar

Ein multifunksjon f: A --> P(B) er ein funksjon frå ei mengd A til potensmengda til ei mengd B.

Bakgrunn for definisjonen 
Ein funksjon er ei tilordning f: A --> B slik at for alle a i A finst ein unik b = f(a) i B. Ein multifunksjon er uformelt ein «uekte» funksjon der b ikkje er unik. Til dømes er den inverse funksjonen til ein funksjon ofte ein multifunksjon. Den formelle definisjonen gjeve ovanfor sikrar at me likevel har med ein funksjon å gjera, sidan me let funksjonen ta mengder i staden for enkeltelement. Døme: f(x) = 'alle y slik at y2 = x' er ein multifunksjon, når f(4) = {-2,2}.

Mengdelære
Funksjonar
Olav Steinar Namtvedt

Olav Steinar Namtvedt () var ordførar i Radøy kommune(1991-2007). Han representerer Senterpartiet og vart i 2003 attvald til ordførar. Men signaliserte før valet i 2007 at han ikkje kom til å ta attval. Og gav stafettpinnen vidare til Jon Askeland (Sp).
Namtvedt hadde vore folkevald i Radøy i 28 år då han trekte seg tilbake i 2007.

Ordførarar i Radøy
Sp-ordførarar i Hordaland
Kasein

Kasein, også kalla ostestoff, er det dominerande fosfoproteinet som finst i frisk mjølk og ostemasse. Når kasein koagulerar ved hjelp av løype, vert det av og til kalla parakasein. I fri tilstand i mjølk, er det eit kalsium-salt. Kasein vert ikkje koagulert ved varme åleine. Det kan fellast ut ved hjelp av syrer og løype, eit proteolytisk enzym frå magen til ein kalv.

Kasein består av eit ganske stort tal prolin-peptid som ikkje verkar på kvarandre. Det er heller ingen disulfidbruer. Som resultat av dette har kasein relativt lite sekundær- og tertiærstruktur. Dermed denaturerer det heller ikkje særleg lett. Ein annan konsekvens er at hydrofobe grupper hamnar på utsida av proteinet og gjer det uløyseleg i vatn. I mjølk er kaseinet derfor i ein suspensjon av miceller som vert halde saman av kalsiumion. 

I tillegg til å bli drukke i form av mjølk, vert kasein brukt i lim, bindemiddel og som vernane belegg. Reint protein er uløyseleg i vatn og nøytrale saltløysingar, men løyser seg lett i alkaliske løysningar og i natriumoksalat og natriumacetat.

Ved fordøying av kasein vert det danna peptidsekvensar kalla casomorfinar. Nokre menneske med autisme, ADHD og Aspergers syndrom er sensitive mot casomorfinar og gluten-peptid.

Sjå og 
 Kaseintempera, ein måleteknikk der kasein inngår som emulgator i bindemiddelet.

Fosfoprotein
Mjølkeprodukt
Ost
Strontiumnitrat

Stontiumnitrat  er eit salt av samansett av strontium og nitrationet. 

Saltet kan dannast i ein reaksjon mellom strontiumkarbonat  og salpetersyre. 

Strontiumnitrat vert brukt som oksidant og raud fargeagent i mellom anna fyrverkeri og naudbluss.

Nitrat
Salt
Trinitrotoluen

Trinitrotoluen (TNT), meir spesifikt 2,4,6-trinitrotoluen, er ei kjemisk sambinding med formel CH(NO)CH, best kjend som sprengstoff. Stoffet er gulaktig, fast og vanskeleg å løysa i vatn.

Historie 
Trinitrotoluen vart framstilt for første gong i 1863 av den tyske kjemikaren Joseph Wilbrand. Storskalaproduksjon vart for første gong starta i 1891.

Framstilling 
Stoffet kan framstillast ved nitrering av toluen.

Sjå òg 
 Dynamitt

Bakgrunnsstoff 

Nitrotoluen
Trinitrobenzen
Eksplosive kjemikal
Immuntoksin
Luftpakke

Ein luftpakke blir i meteorologien definert som ein klump med luft i atmosfæren. Storleiken på luftpakken avheng av kva skala ein ser på. Meteorologar studerer rørsla til luftpakkar og endringar som skjer i dei i samband med vêrvarsling. 

Ein kan tenke seg ein luftpakke som ei øskje fylt med luft som har tenkte veggar, botn og lok. Ein luftpakke har visse eigenskapar, der varme og fukt er mellom dei viktigaste. Viss pakken får tilført varme, blir han varmare enn omgivnadene og vil stige. På same måte vil pakken søkke om han blir kaldare enn omgivnadene. Blir ikkje pakken påverka av omgivnadene, skjer det heller ingen endringar med pakken. 

Atmosfærisk termodynamikk
Morten

Morten, Mårten, Maarten og Morthen er mannsnamn avleidd av Martin, som har kjelde i det latinske namnet Martinus. Morten er ein dansk stavemåte medan Mårten er svensk.

11. november er namnedag for Morten i Noreg og for Mårten i Sverige.

Opphav

Namnet viser opphavleg til den romerske krigsguden Mars, men det var som helgennamn det spreidde seg over den kristne verda i ulike variantar. Den heilage Martinius, seinare Martin av Tours, var ein helgen som blei forbunden med gjæser. Mortensmessa den 11. november er ein gammal høgtidsdag som blei feira til minne om han.

Bruk
Namnet er kjent i Noreg frå 1400-talet. I tida 1955–1970 har Morten vore blant dei mest populære døypenamna i landet.

Kjende namneberarar

Morten Mortensen (1816–1910), norsk stortingsmann
Morten Lambrechts (1824–1900), norsk stortingsmann
Mårten Eskil Winge {1825–1896}, svensk kunstnar
Morten Müller (1828–1911), norsk kunstmålar
Morten Olsson Lundberg (1834–1889), norsk stortingsmann
Morten Svendsen (1877–1959), norsk komponist
Morten Borgersen (f. 1950), norsk teatersjef
Morten Krogvold (f. 1950), norsk fotograf
Morten Smelror (f. 1958), norsk paleontolog
Morten «Diesel» Dahl (f. 1959), norsk musikar og MC-entusiast
Morten Harket (f. 1959), norsk musikar
Morten Harry Olsen (f. 1960), norsk forfattar
Mårten Palme (f. 1961), svensk økonom
Morten Abel (f. 1962), norsk musikar
Morten Sandøy (f. 1964), norsk journalist
Morten Ørsal Johansen (f. 1964), norsk politikar (FrP)
Morten Høglund (f. 1965), norsk politikar (FrP)
Morten Dramstad (f. 1967), norsk ingeniør og gründer
Morten Tyldum (f. 1967), norsk filmregissør
Morten Øen (f. 1969), norsk lyrikar
Morten Berre (f. 1975), norsk fotballspelar
Morten Ask (f. 1980), norsk ishockeyspelar
Morten Moldskred (f. 1980), norsk fotballspelar
Morten Solem (f. 1980), norsk skihoppar
Morten Ågheim (f. 1980), norsk skihoppar
Morten Gamst Pedersen (f. 1981), norsk fotballspelar
Morten Hetland (f. 1989), norsk forfattar

Sjå òg 
Mortensmesse
Mortensnes
Mortensrud

Mannsnamn
Førenamn av latinsk opphav
Bowenforholdet

Bowenforholdet er forholdet mellom merkande varme og latent varme frå eit medium til eit anna. Matematisk kan forholdet skildrast: 

 ,

der  er merkande varme og  er latent varme. Harald Sverdrup kalla forholdet opp etter Ira Sprague Bowen (1898–1973), ein astrofysikar som først brukte forholdet i arbeidet sitt med fordamping av vatn, og det blir mest brukt innan meteorologi og hydrologi. I denne samanhengen er storleiken  mindre enn ein, altså blir ein større tilgjengeleg energimengd frå overflata overført til atmosfæren som latent varme enn som merkande varme. Når  vil derimot  gå mot uendeleg, og bowenforholdet vil då vere ein dårleg variabel å bruke i andre formlar, særleg for tørre overflater. På grunn av dette er fordampingsbrøkdelen (FB), som viser dei forskjellige turbulente energifluksane til og frå overflata, ein betre variabel å bruke i desse tilfella. 

Bowenforholdet er relatert til fordampingsbrøkdelen  gjennom likninga

 .

Referansar 
 Bowen, I.S., 1926: The ratio of heat losses by conduction and by evaporation from any water surface. Physics Review, 27, pp 779—787.
 Lewis, J.M., 1995: The Story behind the Bowen Ratio. Bulletin of the American Meteorological Society, 76, pp 2433-2443.

Termodynamikk
Atmosfærisk termodynamikk
Forhold
Konvektiv tilgjengeleg potensiell energi

Konvektiv tilgjengeleg potensiell energi (CAPE, convective available potential energy) er eit uttrykk brukt innan meteorologi for energimengda ein luftpakke ville hatt om den blei løfta til ei viss høgd i atmosfæren. CAPE blir målt i joule per kilogram luft (J/kg). Alle verdiar større enn 0 J/kg indikerer instabilitet og at utviklinga av torevêr er mogeleg. 

Torevêr oppstår når luftpakkar blir løfta vertikalt. Atmosfæren er varm ved overflata, men blir gradvis kaldare med høgda. Når luftpakkar blir avkjølt seinare enn i omgivnadane rundt, vil den bli varmare og få mindre tettleik enn omgivnadane. Pakken vil då fortsette å stige gjennom atmosfæren så lenge omgivnadane er kaldare enn luftpakken. 

I ekstreme tilfelle med kraftig uvêr kan CAPE-verdiane komme over 5000 J/kg. To timar før Oklahoma vart ramma av ein kraftig tornado i mai 1999, vart CAPE-verdiane over Oklahoma City målt til 5885 J/kg. Eit par timar seinare raste ein F5 tornado dei sørlege forstadane av byen. 

Uvêr og tornadoar kan derimot oppstå i område med mykje lågare CAPE-verdiar.

Bakgrunnsstoff 
 Ei kort skildring av CAPE 

Atmosfærisk termodynamikk
Lufttettleik

Lufttettleik, ρ (gresk: rho), er jordatmosfæren sin masse per volum. I SI-systemet blir den målt som kilogram luft per kubikkmeter (kg/m3). Tørr luft ved havnivå og med temperatur på 20 °C har ein tettleik på om lag 1,2 kg/m3. Lufttettleiken varierer med trykket og temperaturen, som begge minkar med høgda.

Effekt av trykk og temperatur 

Likninga for lufttettleiken er gjeven ved: 

der ρ er lufttettleiken, p er trykket, R er gasskonstanten og T er temperaturen i kelvin.

Den spesifikke gasskonstanten R for tørr luft er: 

Dermed:
 Ved standard temperatur og trykk (0 °C og 1013,25 hPa)har tørr luft ein tettleik på ρSTP = 1,293 kg/m3.
 Ved standard temperatur og trykk i omgivnadane (25 °C og 1000 hPa) har tørr luft ein tettleik på ρSATP = 1,168 kg/m3.

Effekt av vassdamp 
Med vassdamp i lufta (fuktig luft) blir tettleiken til lufta mindre, som i første omgang kan virke ulogisk. 

Dette skjer fordi den molekylære massen til vatn (18) er mindre enn den molekylære massen til luft (rundt 29). For ein gass med ein viss temperatur og trykk, vil talet på molekyl vere konstant i eit visst volum. Så med vassdamp i lufta vil luftmolekyla bli bytta ut med talet på vassmolekyl, utan at trykket eller temperaturen endrar seg. Dermed blir massen per volum mindre, og tettleiken redusert. 

Kor stor effekten blir avheng av den absolutte fukta og ikkje relativ fukt.

Effektar av høgde 

For å rekne ut lufttettleiken som ein funksjon av høgda, må ein ha fleire parameterar. Dei er lista opp nedanfor i lag med verdien dei har i Internasjonal Standard Atmosfære og ved å bruke den universelle gasskonstanten i stadenfor den spesifikke: 

 trykket i havnivå p0 = 1013,25 hPa
 standard temperatur i havnivå T0 = 288,15 K
 tyngdeaksellerasjonen g = 9.80665 m/s2.
 adiabatisk temperaturendring L = −0,0065 K/m
 universell gasskonstant R = 8,31447 J/mol·K
 molekylvekta til tørr luft M = 0,0289644 kg/mol

Temperaturen i høgda h meter over havnivå er gjeven ved denne likninga (som berre gjeld i troposfæren):

Trykket i høgda h er gjeve ved: 

Tettleiken kan då reknast ut:

Temperaturen si rolle 

Tabellen under viser korleis forskjellige eigenskapar ved luft endrar seg med temperaturen. 

Tabell — lydfarten i luft c, lufttettleiken ρ,
akustisk impedans Z, temperatur °C

Bakgrunnsstoff 

 Lufttettleik og variasjon med høgda

Atmosfærisk termodynamikk
Ewok

Ewok er ein fiktiv dyreart frå Star Wars-filmane. Dei er framstilt som bjørneliknande rovdyr. Dei bur på månen til Endor, ein planet i yttarkanten av fiksjonsuniverset filmane utspeler seg i. Ewokane er rundt ein meter i høgde, og står på to føter. Dei har ein primitiv teknologi, og kan konstruera hangefly og katapultar. Den nyfikne naturen deira viser seg når dei vert stilt framfor avansert teknologi. Ewokane bur høgt oppe i trea i små landsbyar på skogsmånen.

Filmar og fjernsynsseriar 
 Star Wars: Episode VI - Return of the Jedi (1983)
 Caravan of Courage: An Ewok Adventure (1984)
 Ewoks: The Battle for Endor (1985)
 Ewoks (1985)

Bakgrunnsstoff 
 Ewok i Star Wars Databank
 Ewok i Wookieepedia

Star Wars
Oppdikta dyr
C-3PO

C-3PO er ein figur i Star Wars-filmane. Han er ein engsteleg robot.

Star Wars
Hollywood Walk of Fame

de:Figuren aus Star Wars#C-3PO
he:מלחמת הכוכבים - דמויות#C-3PO
Moldefjorden

Moldefjorden er namnet på to fjordar på nordvestlandet i Noreg:

 Moldefjorden i Romsdal er namnet på den breie delen av Romsdalsfjorden mellom Otrøya og Sekken i Romsdal i Møre og Romsdal fylke.
 Moldefjorden i Nordfjord er namnet på ein fjordarm i Sildegapet som går inn sørvest på Stadlandet i Selje kommune i Nordfjord i Sogn og Fjordane fylke.

Fjordar i Noreg
Ole Bjerkebakke

Ole Bjerkebakke () er ein norsk trommelagar som har spela i grupper som Cadaver og Ricochets.

Bakgrunnsstoff 
 MICLEX/Norsk pop- og rockleksikon

Bjerkebakke, Ole
Strategic Defense Initiative

Strategic Defense Initiative (SDI), på folkemunne Star Wars etter ein populær science fiction-film, var eit framlegg frå USAs president Ronald Reagan. Framlegget som kom 23. mars, 1983 gjekk ut på å nytte forsvarsmiddel på bakken og i verdsrommet for å verna Sambandsstatane mot ballistiske rakettar med atomvåpen. 

Våpensystem
USA
Aurlandsfjorden

Aurlandsfjorden er ein om lag 29 kilometer lang fjordarm på sørsida av Sognefjorden. Han ligg i kommunane Lærdal, Aurland og Vik.

Fjorden har innløp mellom Staven nær Fresvik i vest og Solsnes nær garden Buene i aust. Like innanfor innløpet ligg garden Simlenes på vestsida. Han har vegsamband via åtte hårnålssvingar som går om lag 450 høgdemeter opp til toppen av Fresvikåsen. Vidare innover i fjorden er fjordsidene bratte og stort sett urørte med høgder opp til 1100 meter på kvar side. 11 km deler fjorden seg i to om lag like lange delar. Aurlandsfjorden held fram søraustover til Aurlandsvangen og Flåm, medan den smale Nærøyfjorden går sørvestover og inn til Gudvangen. 

5 km sør for innløpet til Nærøyfjorden ligg Undredal på vestsida, på motsett side (litt lenger inne) ligg grenda Skjerdal i enden av ein blindvei. Om lag 7 km lenger inn ligg Aurlandsvangen, kommunesenteret i Aurland, her munnar Aurlandselvi ut i fjorden. Mellom Aurland og Flåm går E16 langs austsida av fjorden. Flåm ligg om lag 5 km innanfor Aurland i botnen av fjorden. Mellom Aurland og Flåm ligg grendene Onstad og Otternes. Otternes er også bygdetun og museum.

Galleri

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Fjordar i Vestland
Geografi i Lærdal
Geografi i Aurland
Geografi i Vik
Filmen Casino Royale (2006)

Casino Royale er den 21. offisielle James Bond-filmen. Han hadde verdspremiere 17. november 2006. I Noreg hadde han premiere 24. november. Daniel Craig spelar hovudrolla som James Bond for fyrste gong. EON Productions står bak produksjonen av filmen. Filmen er bygt på den fyrste boka om Bond, Casino Royale, frå 1953.

Casino Royale, film
Casino Royale
Casino Royale
Blåmann Barnebokklubb

Blåmann Barnebokklubb, til vanleg kalla Blåmann, var ein bokklubb for born mellom 2 og 12 år. Klubben vart stifta av Det Norske Samlaget i 2001 og tilbaud berre bøker på nynorsk. Redaktør var Erle Stokke. I 2009 selde Samlaget bokklubben og den nynorske nettbokhandelen Bokdykk til private investorar, m.a. Trond Økland frå Florø. Blåmann barnebokklubb vart nedlagt i 2012.

Namnet Blåmann har klubben frå songen Blåmann, skriven av Aasmund Olavsson Vinje

Bakgrunnsstoff 
 Blåmann Barnebokklubb 

Norske bokklubbar
Laft

Laft eller lafteverk er ein type berekonstruksjon som var den mest brukelege til å bygge trehus i Noreg frå vikingtida og fram til midten av 1800-talet. Laftinga blir gjort av tømmerstokkar som blir lagde vassrett og stabla oppå kvarandre. Stokkane blir lagde i kryss så dei ligg i same nivå i to parallelle vegger, mens stokkane i dei to veggane imellom ligg ein halv stokkhøgd høgare. I hjørna (lafta, knutane eller nøvene) blir stokkane skore saman med underhogg og overhogg som låsar dei til kvarandre. Ordet «laft» tyder opphavleg 'hjørne'. 

Stokkar i same vegg blir tilpassa til kvarandre ved å hogge eit v-forma spor (medfar eller mosefar) i underkanten av overliggjande stokk. Presis tilpassing til den runde overkanten av underliggjande stokk vert gjort med meddragning, som vil seie at ein kloforma reiskap rissar konturen av understokken inn i overstokken. Til tetting mot trekk blir det under opplaftinga lagt husmose mellom stokkane, slik at mosen fyller både medfaret og laftehogga. Stokkane vart lagde andføttes i same veggen, toppende over rotende, slik at ulike stokkhøgder vart utjamna.

I løer og andre uthus som skal vere luftige, vert veggene lafta av rundtømmer utan medfar. Utanfor Norden kjenner ein til lafting heilt utan meddrag, der tetting mellom stokkane vert gjort med leirklining eller dytting.

Sjå òg
Reisverk
Bindingsverk

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Lafteverk» frå ,  den 7. november 2006.

Bakgrunnsstoff 

 Sagastua - lafting påNorsk Folkemuseum

Trebygningar
Byggteknikk
Norsk bygdekultur

cs:Roubená stavba
eo:Kabano
Sandra

Sandra er eit kvinnenamn som er ei kortform av Aleksandra, som er eit namn med gresk opphav. Den avleidde forma Sandra skal fyrst ha vorte teke i bruk i Italia som kortnamn for Alessandra, den italienske forma av namnet Aleksandra. Tilsvarande mannsnamn er Sandro og Sander. Sandra kan også vere ei kortform av Kassandra.

Sandra i Noreg og Sverige 
I Noreg var namnet ein del bruka på slutten av 1800-talet, men gjekk so nesten ut av bruk til det tok seg noko oppatt frå 1940-talet og utover. Namnet fekk ein stor oppsving på midten av 1980-talet og har helde seg ganske populært sidan, men det har ikkje noko år vore mellom dei ti mest gjevne jentenama i Noreg sett under eitt. Dei som fekk namnet på slutten av 1800-talet budde til størstedelen i Nordland og Troms, hovudområdet frå etter andre verdskrigen var Sør-Vestlandet.

Mellom 1996 og 2005 har det kvart år vore mellom 134 og 220 jentebarn som har fått namnet Sandra. 1. januar 2006 var det 4592 jenter og kvinner i Noreg som hadde Sandra som fyrste førenamn.

I Sverige har namnebruken hatt ei liknande utvikling som den i Noreg, men namnet vart der endå meir populært på 1980-talet. Sandra var på sitt mest populære det sjette mest gjevne namnet til jentebarn i Sverige. Pr. 31. januar 2005 var det 24 155 jenter og kvinner som hadde Sandra som fyrste førenamn i Sverige.

Namnedag 
Sandra har namnedag 17. februar både i Noreg og Sverige.

Kjende namneberarar 
 Sandra Day O'Connor (f. 1930), amerikansk jurist, første kvinnelege dommar i høgsteretten i USA
 Sandra Mondaini (f. 1931), italiensk filmskodespelar
 Sandra Dee (1942–2005), amerikansk filmskodespelar
 Sandra Cretu (f. 1962), også kjend som berre Sandra, tysk popsongar som hadde ein kjempehit på midten av 1980-talet med Maria Magdalena.
 Sandra Bullock (f. 1964), amerikansk filmskodespelar
 Sandra Oh (f. 1971), kanadisk skodespelar
 Sandra Kim (f. 1972), belgisk popsongar, vinnar av Melodi Grand Prix 1986

Fiktive figurar med namnet Sandra 
 Sandra Salamander er ein rollefigur i Tramteaterets Pelle Parafins Bøljeband

Bakgrunnsstoff 
 Ola Stemshaug, Kristoffer Kruken: Norsk personnamnleksikon. Det Norske Samlaget. Oslo 1982. ISBN 82-521-2036-9
 Namnestatistikk og tabellar for Noreg frå Statistisk sentralbyrå
 Namnestatistikk for Sverige frå Statistiska centralbyrån

Førenamn av gresk opphav
Kvinnenamn
Italienske førenamn
Kortnamn
Otilie

Otilie, også skrive Otelie, er eit kvinnenamn som er avleida frå det tyske kvinnenamnet Oda. Otilie er ei latinisering av det gamaltyske Odila, som igjen er ei diminutivsform av Oda. Tilla har vore brukt som kortform for Otilie.

Otilie i Noreg 
Sist på 1800-talet var Otilie eit vanleg bruka namn i Noreg. Etter 1930-talet vart namnet lite bruka. Pr. 1. januar 2006 var det 136 kvinner i Noreg som hadde Otilie eller Otelie som fyrste førenamn, 75 av desse bruka forma Otilie og 61 bruka Otelie.

Fiktive figurar som heiter Otilie 
 Otilie Senne – i romanen Godwi oder Das steinerne Bild der Mutter frå 1801–02, av den tyske forfattaren Clemens Brentano.

Bakgrunnsstoff 
 Ola Stemshaug, Kristoffer Kruken: Norsk personnamnleksikon. Det Norske Samlaget. Oslo 1982. ISBN 82-521-2036-9
 Namnestatistikk og tabellar for Noreg frå Statistisk sentralbyrå
 Namnestatistikk for Sverige frå Statistiska centralbyrån

Førenamn av tysk opphav
Kvinnenamn
Tomatsuppe

Tomatsuppe er ei suppe som er laga av tomatar. Ho vert ofte servert kald eller brukt som ein ingrediens i meir avanserte rettar. 

Supper
Tomatretter
Skrue

Ein skrue er eit skaft med ein heliks (gjenge) på overflata. Dei to viktigaste bruksområda er som festemiddel og som ei enkel maskin for å omdanne ei roterande kraft til ei lineær kraft.

Skruar vert klassifiserte mellom anna etter fastleiken til materialet, typen hovud og typen gjenge.

Sjå òg
Skrujarn
Skrueuttrekkjar

Byggteknikk
Festemiddel
Maskindelar
Heliksar
Jernvarer
Enkle maskinar
Mutter

For andre tydingar, sjå mutter (fleirtyding)

Ein mutter er ein reiskap til å festa noko med. Ein mutter er laga av eit hardt materiale, oftast metall eller plast. Han har eit hòl med innvendige gjenge, som passar til gjenga på ein skrue. Den vanlegaste utforminga av mutrar er sekskanta, med eit gjennomgåande, gjenga hòl normalt på dei flate endane.

Byggteknikk
Festemiddel
Ting av metall
Maskindelar
Daniel Ortega

Daniel Ortega Saavedra () er president i Nicaragua. Han var også president i perioden 1985–1990.

Ortega var ein av leiarane til sandinistane i Nicaragua, ei rørsla av revolusjonære sosialistar som tok makta ved ein revolusjon i 1979.

Nicaraguanske presidentar
Tørrtemperatur

Tørrtemperatur er lufttemperaturen målt med eit udekka termometer som er verna mot stråling og fukt. Innan bygningsbransjen er det ein viktig faktor i design av bygningar i enkelte klima. Det har vore sagt at det er den viktigaste klimavariabelen for menneskeleg komfort og energisparing i bygningar.

Sjå òg 

 Våttemperatur
 Hygrometer

Referansar 

 Nall, D. H. (2004-11). Looking across the water: Climate-adaptive buildings in the United States & Europe. In The Construction Specifier, 57, 50 – 56.

Atmosfærisk termodynamikk
Temperatur

es:Temperatura#Temperatura seca
Våttemperatur

Våttemperatur eller våtkuletemperatur (wet-bulb temperatur) er ein temperatur som kan brukast til å finne relativ fukt. Våttemperaturen blir målt med eit termometer som har ein våt sokk rundt temperaturfølaren. Eit slikt instrument blir kalla våttermometer (wet-bulb termometer). Når den relative fukta er under 100 % fordampar vatnet frå sokken, noko som gjer at følaren blir avkjølt. For å avgjere den relative fukta, blir lufttemperaturen målt med eit vanleg termometer, i denne samanhengen kalla eit tørrtermometer (dry-bulb termometer). Når den relative fukta er låg vil skilnaden mellom tørr- og våttemperaturen vere større, og våttemperaturen den lågaste. Når ein kjenner desse to temperaturane kan ein bruke eit diagram for å finne den relative fukta (eller gjere avanserte utrekningar). 

Hygrometer er instrument som brukar både våt- og tørrtermometer.

Sjå òg 

 Doggpunkt
 Tørrtemperatur

Atmosfærisk termodynamikk
Temperatur