alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Three Cliffs Bay

Three Cliffs Bay eller Three Cliff Bay er ei bukt på sørkysten av Gowerhalvøya i byen og grevskapet Swansea i Wales. Bukta er kalla opp etter tre klipper som spring fram i bukta. Pennard Pill, ei lita elv, munnar ut i sjøen midt i bukta. 

Stranda har ofte Blått Flagg-status. Nokre hundre meter innover frå stranda ligg Pennard Castle. Det vart bygd på 1100-talet og er omtalt i mange segner. Dei forskjellige strendene har sine eigne namn, som Pobbles Bay i aust og Tor Bay i vest. Strendene er fråskilde ved flo sjø, men heng saman ved fjøre. Det går stiar nordover til Pennard Burrows, aust til Pobbles og vest til Tor Bay. Ein kan òg nå Pobbles og Tor Bay frå stranda ved fjøre sjø. 

Three Cliffs Bay er i røynda ein del av den større bukta Oxwich Bay. Klippene rundt bukta består av kalkstein og er om lag 20 meter høge. Desse vert mykje nytta til fjellklatring.

Bakgrunnsstoff
 GowerUK.com - Three Cliffs Bay 
 Official tourist website for Gower

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Three Cliffs Bay» frå ,  den 11. januar 2010.  

Gowerhalvøya
Bukter i Wales
Blått Flagg

Blått Flagg er ei internasjonal miljøsertifisering som vert gjeven til badeplassar og småbåthamner som oppfyller visse krav om vasskvalitet, tryggleik, service og miljøinformasjon. Blått Flagg-sertifiseringa starta i 1985 i Frankrike for å verne om marine miljø. Under det europeiske miljøvernsåret 1987 vart Blått flagg oppretta fleire stader i Europa. I dag leier organisasjonen Foundation for Environmental Education, FEE, arbeidet. 

Ein må søkje om statusen kvart år og stader som får statusen kan heise det blå flagget. 

I 2009 hadde Bystranda og Hamresanden i Kristiansand og Storøyodden i Bærum, samt fleire båthamner på Sør- og Austlandet Blått flagg-sertifisering. Den norske Blått Flagg-sesongen varer frå 23. juni til 31. august.

Kjelder 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Blå Flagg» frå , den 11. januar 2010.

Bakgrunnsstoff 

 Blått Flagg-organisasjonen
 Foundation for Environmental Education om Blått Flagg 

Strender
Flagg
Miljømerking
Småbåthamner
Strandliv
Miljøstandardar
Skipingar i 1985
Traeth Coch

Traeth Coch (walisisk for «Raud strand») er ei brei sandstrand som er erklært som eit særskild vakkert naturområde på austkysten av øya Anglesey i Wales. Bukta er på engelsk mest kjend som Red Wharf Bay og ligg mellom landsbyane Pentraeth og Benllech.

Kvart år finn Red Wharf Bay Sailing Club Anglesey Offshore Dinghy Race stad frå Beaumaris til Traeth Bychan. Seglasen går over 22 km opp til Menaisundet og ned kysten av Anglesey.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Traeth Coch» frå ,  den 11. januar 2010.

Bakgrunnsstoff
Panoramabilete av Red Wharf Bay 

Anglesey
Bukter i Wales
Tremadog Bay

Tremadog Bay er ei bukt i Cardigan Bay, som grensar til den nordlege kambriske kysten og Llŷnhalvøya nord i Wales.

River Glaslyn munnar ut i bukta, og Harlech og Cricieth er to landsbyar ved kysten. St Tudwal-øyane ligg i vestenden av bukta.

Bakgrunnsstoff 
 Marinbiologi i bukta

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Tremadog Bay» frå ,  den 11. januar 2010.  
 

Bukter i Wales
Whiteford Sands

Whiteford Sands er ei 3 km lang strand på nordsida av Gowerhalvøya, sør i Wales. Ho er den nordlegaste stranda på Gower og strekkjer seg langs Loughor-estuaret.  

Stranda er berre tilgjengeleg til fots, og dette gjer at ho er forholdsvis roleg samanlikna med mange andre strender på Gower. Whiteford fyr i støypejern står i bukta utanfor stranda. 

Whiteford Burrows er eit sanddynesystem bakom Whiteford Sands. Dette området består av sanddyner og furuplantasjar og er klassifisert som eit nasjonal naturreservat.

Bakgrunnsstoff 
Whiteford Burrows/Sands, Gower
Spøkinga i Whiteford Sands

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Whiteford Sands» frå ,  den 11. januar 2010.  
 

Bukter i Wales
Gowerhalvøya
Whitesands Bay i Pembrokeshire

Whitesands Bay (walisisk Porth-mawr) er ei bukt og ei sandstrand med Blått Flagg-sertifisering i St Brides Bay i Pembrokeshire Coast nasjonalpark i Wales. 
Stranda ligg om lag 3 km vest for den vesle byen St. Davids og om lag 1,5 km sør for St Davids Head. Stranda er skildra som den beste surfestranda i Pembrokeshire.

Området nordaust for bukta er dominert av ei stor klippe på 181 meter over havet,kalla Carn Llidi. Pembrokeshire kyststi går langs bukta og vidare til dei meir avsidesliggande buktene i Porthlleuog og Porthmelgan, som ein berre kan nå til fots. I sør fører stien til Porthselau og St. Justinian's. 

Det er sagt at St. Patrick hadde eit syn om å konvertere Irland til kristendomen her og sette segl ut bukta på 400-talet. Det ligg eit keltisk kapell, tileigna St. Patrick, nær bukta. Når fjøra er ekstra låg kan ein sjå spor etter ein eldgammal skog som er lagt under vatn.

Bakgrunnsstoff
Pembrokeshire Outdoor 
St David's på visitpembrokeshire.com
St David's golfbane
Bilete av Whitesands Bay

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Whitesands Bay (Pembrokeshire)» frå ,  den 11. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Strender i Wales
Bukter i Wales
Pembrokeshire
Walney Channel

Walney Channel er eit smalt område med grunt tidvatn i Irskesjøen mellom øya Walney Island og Barrow-in-Furness på det britiske fastlandet. Han dannar fronten på Furnesshalvøya. Kanalen er om lag 15 km lang. 

Den sentrale delen av kanalen vert tørrlagd ved fjøre sjø, og det går ein gangveg over kanelen her. Walney Bridge, opna i 1908, går over den sentrale delen av sundet. Dette området vart utvikla på 1800-talet då Barrow skipsverft voks fram. Det var då, og framleis er, naudsynt og mudre opp den sørlege delen av kanalen.

Den sørlege delen av kanalen munnar ut i Morecambe Bay mot Rampside og Roa Island. I kanalen ligg Piel Island og Sheep Island, sistnemnde er dominert av Piel Castle. Området mellom desse to øyane vert tørrlagt ved fjøre sjø.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Walney Channel» frå ,  den 11. januar 2010. 

Sund i Storbritannia
Geografi i Cumbria
Brettesmesse

Brettesmesse er ei gammal norsk kyrkjehøgtid den 11. januar, markert på primstaven med hest, øks, flagg eller kross. 

Dagen har opphav som minnedag for heilage Brigid frå Irland, eller til minne om Brictiva/Brettiva, ein helgen kjent i Trøndelag som kan minna om Sunniva.

Dagen var eigentleg til minne om den heilage Brictiva, ein norsk helgen, men «brette» kom til å tyda 'brekka'. Denne dagen kunne ein brekka restane av julematen oppi ei gryte og eta han opp på eit «pompegilde». 

Ein skulle ikkje køyra med hest denne dagen, då meinte ein han ville brekka eit bein. Dagen var elles ulukkesbringande, ting kunne lett gå sund og ein burde ikkje gifta seg på brettesmesse.

Kjelder

primstaven
januar
Blanefeltet

Blanefeltet er eit oljefelt sør i den norske sektoren av Nordsjøen. Feltet ligg på grensa mot britisk sektor og hadde produkssjonsstart i 2007. Det er bygd ut med anlegg plassert på havbotn på den britiske sokkelen. Talisman Energy Norge er operatør for utvinninga.

Kjelde 
 Om Blanefeltet på nettstaden til Stavanger Aftenblad 

Norske oljefelt
Olje- og gassfelt i Nordsjøen
Ballard Cliff

Ballard Cliff er ein del av Jurassic Coast nær Swanage på Isle of Purbeck i Dorset i England. Den bratte kalklippa frå krittida markerer nordenden av Swanage Bay. Ei rekkje jordras seint i 1990-åra og tidleg i 2000-åra skapte eit tydeleg kvitt sikk-sakk-mønster i den bratte skråninga.

Sjå òg
Jurassic Coast

Bakgrunnsstoff
Ian West sin Geology of the Wessex Coast, med bilete

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ballard Cliff» frå ,  den 12. januar 2010.  
 

Klipper i England
Geografi i Dorset
Bempton Cliffs

Bempton Cliffs er eit naturreservat i Bempton i East Riding of Yorkshire i England.

Klippene er mest kjend for hekkande sjøfugl, som havsule, lundefugl, alke, lomvi, krykkje og havhest.

Plassering
Dei harde kalkklippene ved Bempton er relativt motstandsdyktige for erosjon og består av mange verna nes og revner for hekkande sjøfygl. Klippene strekkjer seg om lag 10 km frå Flamborough Head og nordover til Filey og er over 100 meter høge enkelte stader. 

Det er gode stiar på toppen av klippene og fleire stader gode gjerde og trygge utkikkspunkt.

Bakgrunnsstoff 

 Bempton Cliffs naturservat
 Information Britain
 Turar rundt Bempton Cliffs
 Travel Publishing

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bempton Cliffs» frå ,  den 12. januar 2010.  
 

Klipper i England
Fuglereservat i England
Furzy Cliff

Furzy Cliff er ei klippe på kysten nær landsbyen Preston, like aust for Weymouth i Dorset i England. Han ligg i den nordaustlege enden av Weymouth Beach, oppfor Weymouth Bay mot Portland Harbour og Isle of Portland. Like aust for klippa ligg Bowleaze Cove. Like innover i landet mot nord ligg Jordan Hill og restane av Jordan Hill romartempel. På toppen av klippa er det ei stor grasslette med god utsikt.

Det skjer ofte ras frå den smale underklippen og basen består hovudsakleg av leire Det er funne fleire fossil i denne leira.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Furzy Cliff» frå ,  den 12. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Klipper i England
Geografi i Dorset
Hangmanklippene

Hangmanklippene er nokre klipper nær Combe Martin på Exmoor-kysten av Devon. 

Great Hangman er 318 meter over havet med eit loddrett fall på om lag 250 meter. Han er den høgaste kystklippa i England og det høgaste punktet langs South West kyststi.

Systerklippa er den 218 meter høge Little Hangman, som markerer starten på Exmoor.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Hangman cliffs» frå ,  den 12. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Geografi i Devon
Exmoor
Klipper i England
Hen Cliff

Hen Cliff er ein del av Jurassic Coast nær Kimmeridge i Isle of Purbeck i Dorset i England. HO strekkjer seg frå austenden av Kimmeridge Bay (nedanfor Clavell Tower) og austover til Cuddle. Klippene består av dolomitt med tjukkare bitar av skifer innimellom. Steinsprang er vanleg og farleg her.

Sjå òg 
 Jurassic Coast

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Hen Cliff» frå ,  den 12. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Isle of Purbeck
Klipper i England
Nes i Dorset
Lincoln Cliff

Lincoln Cliff er ei klippe som går frå nord til sør gjennom Lindsey og Kesteven, sentralt i Lincolnshire i England og ruvande i eit landskap som generelt er flatt i dette området. 

Klippa består hovudsakleg av bergartar frå juratida, særleg kalkstein. Ho strekkjer seg over 80 km frå grensa av Leicestershire nær Grantham til elva Humber. Elvane Ancaster og Lincoln renn gjennom klippene.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lincoln Cliff» frå ,  den 12. januar 2010.  
 

Klipper i England
Geografi i Lincolnshire
Swyre Head i Lulworth

Swyre Head ligg på Jurassic Coast mellom Bat's Head i vest og Durdle Door i aust, nær Lulworth (lenger aust) i Dorset i England. Forvirrande nok har ho same namnet som det høgaste punktet i Purbeck Hills i Isle of Purbeck (som er ei halvøy og ikkje ei øy), same stad som denne Swyre Head ligg. 

Kalkklippa er bratt med ei grasslette på toppen. Stien ned klippa er ein populær fottur, men bratt. og naturen er vill. Klippa skjer seg inn i åsen som dannar Swyre Head på dette punktet. 

Området mellom Swyre Head og Durdle Door vert stundom kalla «Scratchy Bottom» på grunn av det bratte henget.

Sjå òg 
 Jurassic Coast

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Swyre Head, Lulworth» frå ,  den 12. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Klipper i England
Nes i Dorset
Firth

Firth er det låglandsskotske ordet nytta om forskjellige farvatn rundt Skottland. Rundt det skotske fastlandet vert det nytta om store bukter, fjordar eller sund. I Northern Isles vert det vanlegvis nytta om mindre viker. Ordet slektar på ordet fjord og begge kjem av det same proto-germanske *ferþuz. Engelskmennene nyttar firth om lag på same måte som ein Skandinavia nyttar fjord. 

Det er vanlegare å nytte firth på austkysten av Skottland enn på vestkysten, sjølv om Firth of Lorn er eit unntak. Kysten av Highland har mange estuar, sund og bukter med same form som dei på austkysten, men heiter til dømes the Minch og Loch Torridon. Desse vert ofte kalla sea lochs.

Sjå òg
Loch
Fjord

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Firth» frå ,  den 12. januar 2010. 
 

Kyst- og havlandformer
 
Skotske ord og uttrykk

sv:Fjärd
gd:Linne (na mara)
Kari Nordheim-Larsen

Kari Nordheim-Larsen () er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet og Fylkesmann i Telemark.

Kari Nordheim-Larsen var varaordførar i Telemark fylkeskommune frå 1984 til 1990. Dei neste to åra var ho regionsekretær for Arbeidarpartiet. Ho var deretter statsråd (bistandsminister) frå 1992 til 1997 i Gro Harlem Brundtland si tredje regjering og i Thorbjørn Jagland si regjering. Ho var også konstituert barne- og familieminister i fire månader 24.12 1993 - 5.04 1994, i Grete Berget sin fødselspermisjon. Frå 1998 til 2002 var ho leiar av SN sitt  utviklingsprogram i Laos. Frå 2004 var ho rådmann i Hol kommune, til ho i 2006 vart utnemnd til fylkesmann i Telemark.

Kjelder 
 

Norske utviklingsministrar
Norske barne- og familieministrar
Statsrådar i Regjeringa Brundtland III
Statsrådar i Regjeringa Jagland
Ap-statsrådar
Fylkesmenn i Telemark
Rådmenn
Lokalpolitikarar i Skien
Ap-politikarar i Telemark
Folk frå Hol
Folk frå Nome
Norske bistands- og utviklingsministrar

Norske bistands- og utviklingsministrar: Som følgje av at Kåre Willoch si regjering blei utvida 17. juni 1983, blei det oppretta ein statsrådspost utan ansvar for noko departement, men med ansvar for utviklingshjelp. Ved Kongeleg resolusjon av 16. desember 1983 blei Departementet for utviklingshjelp oppretta med verknad frå 1. januar 1984. Dette departementet blei lagt ned den 31. desember 1989 Seinare regjeringar har likevel hatt ein bistands- eller utviklingsminister, med sete i Utanriksdepartementet. Ministerposten blei avvikla den 16. oktober 2013, da Erna Solberg presenterte si regjering.

Fotnotar 

Bistand
Norske regjeringar
Norsk politikk
Lister
Norske utviklingsministrar
Nesseby

Nesseby er ei bygd i Nesseby kommune, aust i Finnmark-området i Troms og Finnmark fylke. Bygda ligg på sørkysten av Varangerhalvøya, på nordsida av Varangerfjorden. I Nesseby ligg Nesseby kyrkje.

Geografi i Nesseby
Bygder i Troms og Finnmark
Vadsø

Vadsø er ein by og administrasjonssenteret i Vadsø kommune i Finnmark. Byen ligg på Varangerhalvøya, på nordsida av Varangerfjorden. Vadsø har hatt bystatus sidan 1833, og er administrasjonssentrum i Finnmark. Det bur om lag 5100 menneske i byen, om lag 83 % av folketalet i kommunen.

Avisa Finnmarken kjem ut i Vadsø seks dagar i veka.

Historie

Byen hadde stor innvandring frå Finland på 1800-talet, og innvandringa synest tydeleg i dag gjennom finsk kultur og mange finske etternamn blant innbyggjarane. Vadsø blir difor ofte omtala som «kvenhovudstaden».

Vadsø Sildoljefabrikk la ned produksjonen i 2009.

Før hadde NRK Finnmark sete i byen.

Næringsliv
«54 prosent av de sysselsatte i Vadsø» var per 2016 «ansatt i offentlig sektor. Fjerde høyest i landet», skreiv NRK i 2018.

Samferdsle 
Vadsø har hurtigruteanløp. 

Vadsø lufthamn ligg i Kiby, rett aust for byen. Widerøe flyg til Tromsø, Alta og Kirkenes. I tillegg er det daglege avgangar til Båtsfjord, Berlevåg, Mehamn, Honningsvåg og Hammerfest.

Kultur 
Varangerfestivalen er ein blues- og jazzfestival som blir arrangert kvart år i starten av august. 
Kongekrabbefestivalen Polar spectacle blei første gong arrangert i byen i oktober 2004. 
Vadsø har fleire idrettslag, mellom anna Vadsø turn, IL Norild og Vadsø Skiklubb
Vadsø har også The Arctic Kite Challenge

Kjelder

Byar i Troms og Finnmark
Geografi i Vadsø
Tettstader i Troms og Finnmark
Vardø

Vardø (av varde og øy, eldre norrønt Vargøy ‘ulveøya’), nordsamisk Várggát, kvensk Vuorea, er ein by i Vardø kommune, aust i Finnmark-området i Troms og Finnmark fylke, mindre enn éin breiddegrad frå det nordlegaste punktet i Finnmark, Knivskjellodden. 

Byen ligg på den 3,7 km² store Vardøya utanfor austkysten av Varangerhalvøya. Innbyggjartalet er om lag 1900, som utgjer om lag 89 % av innbyggjartalet i kommunen. Vardø er den austlegaste tettstaden i Noreg. Saman med Hammerfest er han den eldste byen i Nord-Noreg. Begge fekk bystatus i 1789. Vardø er òg kjend som Pomorhovudstaden sidan byen på 1800-talet var eit sentrum for norsk handel med Russland.

Historie 
Busetjinga i Vardø går heilt tilbake til då kong Håkon V Magnusson (1299-1319) bygde ei borg, seinare Vardøhus festning, som skulle forsvara Noreg sine interesser i området. På fjellet Domen vest for det 1,7 km breie Bussesundet som skil Vardøya frå fastlandet, var det på 1600-talet ei rekkje hekseprosessar der totalt 88 menneske blei dømde til døden og avretta. Venuspassasjen i 1769 blei observert frå Valen, eidet som bind vestre og austre del av Vardøya saman. Dette var viktig for berekninga av avstanden mellom jorda og sola.

Namn 
På 1300-talet blei Vardø skrive Vargøy, av norrønt vargr 'ulv, fredlaus mann'. Seinare i mellomalderen blei skrivemåten til stadnamnet endra til *Vǫrð(u)øy, dernest Vardøy frå varði ‘varde’. På 1500-talet heitte byen 'Vardeøen/Vaarødenn' då danskane sette sitt preg på stadnamnet. Det moderne namnet Vardø er ei fordanska form av norske Vardøy. Den tradisjonelle norske uttala er Vårøya.

Samferdsel og kommunikasjon 

Vardøya er knytt til Europaveg 75 gjennom den 2892 meter lange Vardøtunnelen under Bussesundet. Tunnelen, som blei teken i bruk 22. desember 1983 og offisielt opna av kong Olav V den 16. august 1984, var den første undersjøiske tunnelen i Noreg.

Bilete frå byen

Kjelder

Byar i Troms og Finnmark
Tettstader i Troms og Finnmark
Geografi i Vardø
Hurtigruteanløp i Troms og Finnmark
Beauly Firth

Beauly Firth er ein firth eller fjord nord i Skottland. Han er eit framhald av Moray Firth vestover frå Inverness (North Kessock og South Kessock) og innover. Fjorden endar opp der elva Beauly munnar ut. Kessock-ferja har kryssa den austlege, ytste enden sidan 1400-talet. I dag kryssar A9 fjorden over Kessock-brua.

Beauly Firth har fleire namn på skotsk-gælisk som Linne Fharair, Poll an Ròid og Caolas Uisge a' Mhanachainn.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Beauly Firth» frå ,  den 12. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Fjordar i Skottland
Geografi i Highland
Site of Special Scientific Interest i Skottland
Cromarty Firth

Cromarty Firth (skotsk-gælisk Caolas Chrombaidh, tyder 'Kyles(-sunda) i Cromarty') er ein firth eller fjord i Nordsjøen i Skottland. Han er den midterste av tre fjordarmar eller sealochs i botn av Moray Firth. Lenger nord ligg Dornoch Firth og i sør Beauly Firth.

Ved inngangen til Cromarty Firth ligg to stupbratte klipper — den på nordsida er 122 meter høg og den på sørsida 141 meter. Desse vert kalla «The Sutors» («Skomakarane») sidan dei kan likne på to skomakarar som står bøygd over ein lestane sine. Frå The Sutors strekkjer fjorde seg vestovre og så sørvestover med ei totalt lengd på 30,6 km. Fjorden er i snitt 1,5 km brei, bortsett frå ved Nigg Bay og Cromarty Bay der han er om lag 8 km brei og ved Alness Bay der han er 3 km brei. Langs heile sørsida av fjorden går halvøya Black Isle. Ein har best utsyn over fjorden frå toppen av Fyrish.

Inst i fjorden munnar elva Conon ut. Andre elvar som munnar ut i fjorden er Allt Graad, Coruon, Peffery, Sgitheach og Alness. Dingwallkanalen er knytt til fjorden, men er ikkje i bruk lenger. Dei største busetnadane langs fjorden er Dingwall, nesten heilt inne i fjorden, Cromarty (som fjorden er kalla opp etter) nesten heilt ute og Invergordon i mellom Landsbyane Evanton, Alness og Culbokie ligg i nærleiken. 

Fjorden er ein av dei lunaste og beste ankerplassane i det nordlege Skottland og Invergordon var ein gong ein stor base for Royal Navy. Fjorden var åstad for Invergordon-mytteriet i 1931. Spor etter marinen finst framleis, som ein nedlagd rullebane nær Evanton (i dag eit industriområde) som vart bygd for å ta fly frå hangarskip medan dei låg ankra opp. Under den andre verdskrigen låg det ein stor trenings- og operasjonsbase for amfibiekjøretøy og sjøfly hmellom Invergordon og Alness. Dette er òg eit industriområde i dag. 

Fjorden er erklært eit særskilt verneområde for bevaring av dyreliv. Det går ei bru langs A9 over fjorden, som i hovudsak er i vegfylling. Tidlegare gjekk det fleire ferjer over fjorden, men i dag er det berre ei att med kapasitet på to bilar. Ho går mellom Cromarty og Nigg om sommaren.

Oljeindustri

Busetnaden Nigg er eit viktig oljesenter i Nordsjøen. Her finst ein tørrdokk for reparasjon og bygging av oljeplattformer. Verftet vart opna i 1972 som prosjektsamarbeid mellom Kellogg, Brown og Root (då Brown & Root) og George Wimpey. I dag heiter verftet KBR Caledonia Ltd.

Langs fjorden finst fasilitetar for cruiseskip, prosessanlegg for olje og andre maritime aktivitetar.

Bakgrunnsstoff
 Cromarty Firth Port Authority
 Kart frå streetmap.co.uk

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Cromarty Firth» frå ,  den 12. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene: This Noble Harbour av Marinell Ash 1991
 

Fjordar i Skottland
Ramsarstader i Skottland
Geografi i Highland
Site of Special Scientific Interest i Skottland
Dornoch Firth

Dornoch Firth (skotsk-gælisk Caolas Dhòrnaich) er ein firth eller ein fjord på austkysten av Highland nord i Skottland. Han er ein del av grensa mellom Ross and Cromarty i sør og Sutherland i nord. Fjorden er den nordlegaste armen av Moray Firth.

I lag med Loch Fleet er fjorden erklært eit særskild verneområde (SPA) for bevaring av dyreliv. I tillegg er han i lag med Morrich More erklært eit særskild bevaringsområde (SAC). Her finst fugleartar som fiskeørn, som hekkar her, og overvintrande fugleartar som lappspove, grågås , brunnakke, storspove, myrsnipe, tjeld og krikkand.

I 1991 vart Dornoch-brua opna over fjorden og korta ned vegen A9 mellom Inverness og Thurso. Før brua opna måtte trafikken gå om Bonar-brua inst i fjorden.

Bakgrunnsstoff 
Skildring
SPA-utmerking 
SAC-utmerking
Series of photographs

Fjordar i Skottland
Ramsarstader i Skottland
Geografi i Highland
Site of Special Scientific Interest i Skottland
Firth of Forth

Firth of Forth (skotsk-gælisk Linne Foirthe) er ein firth eller fjord i Nordsjøen i Skottland mellom Fife i nord og West Lothian, City of Edinburgh og East Lothian i sør. Den indre delen av fjorden vert rekna som estuaret til elva Forth. I romartida vart fjorden kalla Bodotria.

Geografi og økonomi
Fjorden vart forma under den siste istida.

I elva kan ein merke tidvatnet heilt opp til Stirling, men generelt vert enden av fjorden rekna for å vere ved Kincardine-brua.

Det ligg mange byar langs kysten, samt eit petrokjemisk industriområde ved Grangemouth, ei kommersiell hamn i Leith, eit tidlegare verft ved Methil som bygde oljeplattformer, skipsopphoggingsverft ved Inverkeithing og eit marineverft ved Rosyth.

Kincardine Bridge, Clackmannshire Bridge og Forth Road Bridge og jerbanebrua Forth Bridge fører trafikk over fjorden. 

Det er òg planar om å starte ei luftputebåtrute over fjorden mellom Edinburgh og Kirkcaldy.

Den indre fjorden, mellom bruene Kincardine og Forth, har mista omtrent halvparten av det tidlegare litorale området sitt etter at området vart fylt. Desse områda vert nytta til jordbruk, industri og store oskebasseng med avfall frå kolkraftverket Longannet Power Station nær Kincardine.

Fjorden har status som ein stad av særleg vitskapleg interesse og øyane i fjorden er erklært eit særskilt verneområde med over 90 000 hekkande sjøfugl kvart år. Det er eit fugleobservatorium på Isle of May.

Øyar i Firth of Forth
Bass Rock
Craigleith
Cramond
Eyebroughy
Fidra
Inchcolm
Inchgarvie
Inchkeith
Inchmickery med Cow og Calf
The Lamb
Isle of May

Busetnader langs kysten
Nordsida
Aberdour, Anstruther
Buckhaven, Burntisland
Cellardyke, Crail
Culross
Dalgety Bay, Dysart
Earlsferry, East Wemyss, Elie
Inverkeithing
Kincardine, Kinghorn, Kirkcaldy
Leven, Lower Largo
Methil
North Queensferry
Pittenweem
Rosyth
St Monans

Sørsida
Aberlady, Athelstaneford
Blackness, Bo'ness
Cockenzie, Cramond
Dirleton, Dunbar, Dunglass
Edinburgh
Fisherrow
Grangemouth, Granton, Gullane
Inveresk
Leith, Longniddry
Musselburgh
North Berwick
Port Edgar, Portobello, Port Seton
Prestonpans
South Queensferry
Whitekirk

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Firth of Forth» frå ,  den 12. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Isle of May fugleobservatorium 

Fjordar i Skottland
Ramsarstader i Skottland
Nordsjøen
Site of Special Scientific Interest i Skottland