alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sakhalin oblast

Sakhalin oblast (russisk Сахалинская область) er ein provins i Russland og eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. Hovudstaden er Juzjno-Sakhalinsk, arealet er 87 100 km² og innbyggjartalet er 498 000 (2010). Provinsen består av øya Sakhalin og øygruppa Kurilane i Stillehavet. Dei sørlegaste øyane i Kurilane vert òg kravde av Japan.

Demografi 
Berre 20 % av folket bur utanfor byar. Den einaste store byen er Juzjno-Sakhalinsk (181 700 ibuarar i 2010). Dei andre byane har under 40 000 ibuarar. Fleirtalet av folket er etniske russarar. Ved folketeljinga i 2010 var den etniske fordelinga:
 Russarar: 82,3 %
 Koreanarar: 5,0 %
 Ukrainarar: 2,4 %
Det største av urfolka, nivkhane, utgjorde 2290 menneske, 0,5 % av folketalet i provinsen.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Sakhalin oblast sine nettsider på russisk.
 Artikkel frå NUPI på engelsk.

Russiske føderasjonssubjekt
Rjazan oblast

Rjazan oblast, (russisk Рязанская область) er ein provins i Russland og eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. Hovudstaden er Rjazan, arealet er 39 600 km² og innbyggjartalet er 1 154 000 (2010).

Demografi 
Folketalet i Rjazan oblast er minkande, og minka med 12,2 % frå 1989 (1 346 000) til 2006. 70,9 % av folket bur i byar. Den einaste store byen er Rjazan (524 900 ib.) Det store fleirtalet av folket er etniske russarar. Ved folketeljinga i 2010 var den etniske fordelinga:
 Russarar: 89,0 %
 Ukrainarar: 0,8 %
6,4 % oppgav ikkje etnisitet ved folketeljinga.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Rjazan oblast sine nettsider på russisk.
 Artikkel frå NUPI på engelsk.
 Artikkel frå Kommersant  på engelsk

Russiske føderasjonssubjekt
Nowitna

Nowitna er ei 455 km lang elv i sentrale delar av Alaska, vest for Tanana. Ho renn for det meste gjennom Nowitna National Wildlife Refuge. Nowitna er ei roleg elv som eignar seg godt til kanopadling. Elva munnar ut i Yukon.

Bakgrunnsstoff 
 Nowitna National Wildlife Refuge des U.S. Fish & Wildlife Service, Alaska 

Alaska
Elvar i USA
Frontier Records

Frontier Records er eit plateselskap grunnlagd av Lisa Fancher i 1980. Det gir ut album innan sjangrane pønkrock, deathrock, alternativ rock og indierock.

Selskapet gjev ut musikk av band som Suicidal Tendencies, American Music Club, Heatmiser, Redd Kross, Thin White Rope, T.S.O.L., Christian Death, and the Young Fresh Fellows. Sin første suksess fekk dei med albumet Group Sex av Circle Jerks frå 1980.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Frontier Records» frå , den 5. september 2012.

Bakgrunnsstoff 
 Heimeside

USA-amerikanske plateselskap
Skipingar i 1980
Liljekonvall

Liljekonvall (Convallaria majalis) er ein 15 cm høg plante i liljefamilien (somme botanikarar reknar ’’konvallfamilien’’ som ein eigen familie) med store grøne blad og kvite klokkeblomstrar som dannar raudgule bær.

Utsjånad 
Liljekonvallen har ein lang, greina jordstengel med nokre få, kraftige røter. Over jorda har han skot med eit par raudfiolette lågblad og to store grøne blad med bogeforma nervar. Dei kvite hengande klokkeblomstrane sit i hjørnet av bitte små skjelforma høgblad.

Frukta vert eit raudgult bær som er delt i tre rom. Bæret er, som resten av planten, giftig.

Liljekonvallen lukter godt, og både lukta og utsjånaden gjer han til ein populær bukettblome.

Utbreiing 
Liljekonvallen veks i småskog og solvarme lier, i Noreg nord til Dønnes og Nord-Rana. På Hardangervidda veks han opp i 1245 meters høgd. 

Liljekonvallen er noko basekrevjande, slik at han ikkje trivst på sur jord.

Kultur 
Namnet liljekonvall er ei litterær nylaging, henta frå det gamle latinske namnet på planten, som første gong vart nytta for snart 500 år sidan, Lilium convallium, som omsett tyder 'lilja frå dalane'. Eit gammalt folkeleg norsk namn var rams.

Liljekonvallen er fylkesblomster i Østfold og nasjonalblomster i Finland.

Kjelder 
 Johannes Lid Norsk og svensk flora Det Norske Samlaget 1974 ISBN 82-521-0297-2
 Johannes Lid: Norsk flora (ved prof. R. Elven 2005) ISBN 978-82-521-6029-1
 C.A:M. Lideman Nordens Flora Gyldendal Norsk Forlag 1977 ISBN 82-05-08681-8
 Botanisk museum 

Liljefamilien
Østfold fylke
Giftige plantar
Geitrams

Geitrams (Chamaenerion angustifolium) er ein meterhøg fleirårig plante i mjølkefamilien.

Utsjånad 

Geitrams har krypande jordstengel og ugreina tettblada stengel. Planten vert meterhøg eller meir. 
Han blomstrar i juli med mørkraude begerblad og store fiolettraude kronblad. Frøkapselen er dunhåra, og på hausten kan lufta nesten verte fylt med flygande geitramsfrø.

Økologi 
Geitrams veks på tørre , solrike stader. Typiske voksestader er branntomter, hogstflater og vegkantar, men han veks òg i skog og på annan eng, men han utviklar seg dårlegare, og blomstar ikkje, på skrinn mark.

Geitramsen veks over heile Europa, nesten heile Asia og Nord-Amerika og Grønland; i Noreg høgt over tregrensa.

Kultur 
Dei dunhåra frøa har vore samla, reinska og spunne til tråd, helst i blanding med bomull. Dei er òg brukte til å spinne veker. 

Røtene er tørka og malne til mjøl, og det er brygga mjød og eddik på dei. Dei unge lyse stengelskota er brukte som grønsaker, og blada er brukte i salat. Blada er òg tørka og brukt som forfalsking for te. Slik te vil smake noko bitter.

Ei teikning av blomstrande geitrams pryder pappen som Tine BA sel skumma mjølk i. Geitrams er fylkesblomster i Hedmark.

Kjelder 
 Johannes Lid Norsk og svensk flora Det Norske Samlaget 1974 ISBN 82-521-0297-2
 C.A:M. Lideman Nordens Flora Gyldendal Norsk Forlag 1977 ISBN 82-05-08681-8
 Carl Gottlob Rafn: Danmark og Holsteens Flora Kiöbenhavn 1800
 Botanisk museum 

Mjølkefamilien
Hedmark fylke
Byar i Nederland

Dette er ei liste over byar i Nederland.

Største storbyområde 

Dei største storbyområda i Nederland er (tal frå 2007):

Amsterdam: 1 022 487 innbyggjarar
Rotterdam: 985 950 innbyggjarar
Den Haag: 619 414 innbyggjarar
Utrecht: 423 153 innbyggjarar
Eindhoven: 322 633 innbyggjarar

20 % av innbyggjarane i heile landet bur i desse områda.

Byar etter innbyggjartal 

Hovudstad og største by i Nederland er Amsterdam med 742 884 innbyggjarar. Regjeringssetet og tredje størsteby er Den Haag med 473 941 innbyggjarar.

Tabellen viser byar og kommunar med meir enn 50 000 innbyggjarar med offisielle tal frå 1980, 1990, 2000 og 2007. I tillegg er det oppført kva provins byen ligg i.

Bakgrunnsstoff
Statistikk over Nederland 
Aktuelle innbyggjartal for byane og kommunane i Nederland
City Population - Dei største byane og storbyområda i Nederland

 

no:Liste over nederlandske byer med byrettigheter
sv:Lista över städer i Nederländerna
br:Listennad kêrioù brasañ an Izelvroioù
bg:Списък на градовете в Нидерландия
de:Liste der Städte und Gemeinden in den Niederlanden
eo:Listo de urboj de Nederlando
fa:فهرست شهرهای هلند
fr:Villes des Pays-Bas
lt:Sąrašas:Nyderlandų miestai
nl:Lijst van Nederlandse plaatsen met stadsrechten
nds-nl:Lieste van Nederlaandse plaetse mit veurmoalige stadsrechten
sr:Списак градова у Холандији
zea:Liest van Nederlandse steê mie stadsrechten
zh:荷兰10万人口以上城市列表
Mogop

Mogop (Pulsatilla vernalis) er ein om lag 10 cm høg fleirårig plante kubjølleslekta i soleiefamilien. 
Mogop er giftig i frisk tilstand. Ho blir nytta som legeurt og blir brukt mot vorter, kaldfeber, migrene, utslett og mage-tarmbesvær og som brekkmiddel.

Utsjånad 
Mogopen har ein overvintrande bladrosett. Han blomstrar i april-juni med ein stor lysfiolett blomster med silkelodne blomsterblad.

Blomstrane er 3-4 cm i diameter, klokkeforma, først nikkande og seinare opprette. Kronblada er lyseraude til raudbrune på yttersida, medan dei er kvite på innsida. Dei er om lag dobbelt så lange som støvberarane.
Så snart han er avblomstra, strekkjer stengelen seg og får ein «barberkost» i toppen. Kosten består av ei samling små nøttefrukter, kvar av dei med ein fin, silkeglinsande hårpensel for enden.

Mogopen er silkehåra, noko som vernar mot eksteme temperaturar om våren. Sjølve planta er mellom 5 til 15 cm høg. Etter blomstring held blomsterstengelen fram med å vekse.

Mogopen kan bli fleire tiår gamal, kan hende over 100 år. Frøa derimot er kortliva og kan miste mykje av spireevna i løpet av eit år.

Utbreiing 
I Noreg veks mogop på tørre stader, både på furumoar og i fjellet, i Noreg frå Modum og nord til Sunndal og Tynset. Han blomstrar tidleg i fjellet. 

I Sverige veks mogopen frå Skåne til sør i Jämtland. Arten er i tilbakegang i den sørlege delen av utbreiingsområdet.

Mogop finst på tørr, mager jord på heden på Jylland i Danmark, men er særs seldsynt.

I Frankrike finn ein mogop mellom 1300 og 3600 meter over havet i Alpane, Pyreneane og på einskilde stadar i Vosges og i Massif Central (Plomb du Cantal, Mont Lozère, Mont Mézenc).

Kultur 

Mogop var fylkesblomster i tidlegare Oppland fylke og landskapsblomma i Härjedalen.

Galleri

Kjelder 
 Johannes Lid Norsk og svensk flora Det Norske Samlaget 1974 ISBN 82-521-0297-2

Bakgrunnsstoff 
 Den virtuella floran - Mosippa
 Botanisk museum 
 Hotade artar i Värmland, Länsstyrelsen i Värmland, 2010, ISBN 91-88844-98-6

Soleiefamilien
Oppland fylke
Systermarihand

Systermarihand (Dactylorhiza sambucina) er ein 20 cm høg orkidé. Han høyrer til marihandslekta Dactylorhiza i orkidéfamilien (marihandfamilien).

Utsjånad 
Systermarihand har breie, butte blad og hol stengel. Planten blomstrar tidleg om våren, før vårskjerpen gjer marka tørr – i mai i Sverige og Danmark, i juni i Noreg. Plantar med purpurraud og lysgule blomstrar veks om ein annan, men i Noreg er det berre funne plantar med gule blomstrar. Blomstrane sit i eit tett aks med lange støtteblad. 

Rotknollane - ei lys frå året og ein mørk frå fjoråret - skal likne to menneskekroppar som er klemte mot kvarandre, og kan ha gjeve opphav til namnet.

Utbreiing 

Systermarihand veks på tørre bakkar og enger. I Noreg veks planten frå Arendal i sør til Sigdal i nord og frå Tinn i vest til Øvre Eiker og Lardal i aust.

Arten finst òg, med båe fargeformene, i Sverige (LC) (svensk namn: «Adam och Eva»), i Danmark (EN) (dansk namn: «hylde-gøgeurt») og i Finland (VU) (finsk namn: «seljakämmekkä»). Elles veks han i fjellområde andre stader i Europa.

Kultur 
Søstermarihand er knytt til gammaldags driven kulturmark. Ho er avhengig av ugjødsla slåtteenger og beitemarker med god tilgang på lys. Med moderne jordbruk er dette kulturlandskapet truga, og systermarihand er derfor totalfreda i Noreg og klassifisert på Norsk raudliste for artar (2021) som sårbar (VU).

Systermaihand er fylkesblomster i Telemark.

Referansar

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 

Orkidear i Noreg
Orkidear i Sverige
Orkidear i Danmark
Orkidear i Finland
Telemark fylke
Verkebyll

Ein verkebyll eller ein abscess er ei avgrensa oppsamling av puss i kroppsvev. Ein verkebyll kan oppstå i alle kroppsdelar, og vert som regel forårsaka av ein bakterie-infeksjon. Byllar kan også oppstå på grunn av visse typar sopp og amøbar.

Verkebyllar oppstår når kroppsvev vert infisert og kroppen ikkje klarar å hindra infeksjonen i å spreia seg. Kvite blodlekamar kjem til og samlar seg opp i det infiserte området. Då vert det laga puss, som er samansett av væske, daude og levande kvite blodlekamar, daudt vev og bakteriar eller andre framandelement. Hud-abscessar er synlege, raude, hovne og smertefulle. Verkebyllar i andre kroppsdelar er ikkje like lette å oppdaga, noko som kan føra til komplikasjonar. Det medisinske ordet for pussoppsamlingar i hulrom i kroppen er empyem.

Ein lækjar bør undersøkja verkebyllen for å fastslå om det kjem av eit framandt objekt som har kome inn i kroppen. I så fall kan det vera naudsynt med eit kirurgisk inngrep for å fjerna det framande objektet. Det kan òg vera naudsynt å tømma verkebyllen for puss ved å stikka hòl i han. Pasienten får ofte antibiotika i tillegg, for å hindra vidare bakteriespreiing.

Sjå òg 
 Kvise
 Svulst

Kjelder 
 
 caplex.no
 Denne artikkelen bygger på «Varböld» frå , den 16. februar 2008. 

Infeksjonssjukdommar
138 Tolosa

138 Tolosa er ein lysfarga, steinete hovudbelteasteroide av S-typen. Han blei oppdaga av Henri Joseph Perrotin den 19. mai 1874 og namnsett etter det latinske namnet for byen Toulouse i Frankrike.

Tolosa
Tolosa
Tolosa
Abscisse

Abscisse er den første koordinaten til eit punkt i eit koordinatsystem. Abscisse vert kalla X-koordinaten i eit kartesisk koordinatsystem.

Sjå òg 
 Origo
 Ordinat

Kjelder 
 matematikk.net

Koordinatsystem
Vadestad

Vadestad, eller kortare vad, er nemninga på ein stad der der ein stig eller ein veg kryssar ei elv eller eit sund der det ikkje er for djupt til at dyr eller menneske kan gå over. Vadestaden eller vadet kan vere ei naturleg eller kunstig grunne i elva, og det kan til dømes vere lagt ut stein til å gå turrskodd på. Slike stader kan også byggjast opp med kavlebru eller påleverk.

Ordsoge
Vadestader har gjeve opphav til mange gards- og stadnamn. Stadnamnet Vadheim syner til dømes til ein vadestad. Vad og tilsvarande ord på andre språk, er òg etterlekk i mange stadnamn og gardsnamn, som til dømes i det norske stadnamnet og gardsnamnet Øksnevad eller Øksnavad, som tyder vadestad for oksar. Dei engelske orda for vadestad, ford, forth, som i dei engelske stadnamna Oxford (Oksevad, altså den engelske parallellen til det norske Øksnevad) og Gosforth (Gåsevad), og det tyske ordet for vadestad, furt, som i Frankfurt (folkegruppa frankaranes vad), er somme av ei mengd døme på dette. Orda vad, ford og furt stammar frå den same urgermanske rota *furduz, og er i slekt med det norske ordet fjord.

Ikkje berre Frankfurt (både am Main og an der Oder) er knytt til folkegruppa frankarane, men òg andre vad eller furt: Frangenkenforde i Westfalen, Frankenvurth ved øvre Ems og Frankenförde i Brandenburg. Men ingen vadestader, furt, er knytt til dei andre folkegruppene som har halde til i denne luten av Europa i gamal tid; soleis ingen Schwabenfurt, Sachsenfurt, Hessenfurt eller Baiernfurt.

Det engelske stadnamnet Gosforth, som tyder 'gåsevad', er underleg, då korkje tamgås eller villgås treng vadestader for å kome seg over elver. Namna på fleire ulike små og store dyr, mellom anna slike smådyr som ikkje likar vatn, finst som fyrste lekk i mange stadnamn som endar på -furt eller -ford, til dømes Hassfurt (som tyder Harevad, eit vad som harane eventuelt skulle ha nytta for å kome seg over elva), Schweinfurt (Svinevad, som soleis skal ha vore eit vad for svin), Hirschfurt (som tyder Hjortevad), og til og med eit Katzenfurt (Kattevad). Ved elva Main finst Ochsenfurt, som er den tyske varianten av det norske Øksnevad, tilsvarande Sør-Englands Oxford ved elva Themsen, der ein òg finn Swinford (altså eit Svinevad). Ikkje meir enn om lag tre kilometer nord for Oxford ligg det òg eit Gosford (Gåsevad).

I sjeldsynte høve er fyrstelekken til og med ein matvare, som Honigfort (Honningvad) og Käsevort (Ostevad) i Westfalen. Difor har det vore spekulert over om namn av denne typen syner til førkristne offerstader ved vadestader der gås, okse etc. vart ofra. Arkeologiske funn syner at ofringar i elver, myr og vatn har vore vanleg, og at det kunne vere sett opp tre- og steinfigurar av ulike slag ved bruer og andre vegkonstruksjonar over myr og våtmark.

Kjelder

Litteratur
Teorier om at førkristne offerstader kan ha vore knytt til vadestader, sjå:
Amstadt, Jakob. 1991. Südgermanische Religion seit der Völkerwanderungszeit. Stuttgart, Berlin, Köln: Verlag W. Kohlhammer. ISBN 3-17-011281-3

 
Vasstraumar
Vegar
Asteroidefamilie

Ein asteroidefamilie er ei gruppe av asteroidar som deler baneelement, slik som store halvakse, eksentrisitet og banehelling, og spektrum. Medlemane er tenkte å vera fragment av ein tidlegare asteroidekollisjon.

Generelle eigenskapar 

Store asteroidefamiliar inneheld fleire hundre av dei kjente asteroidane i tillegg til mange fleire, mindre objekt som enno ikkje har blitt oppdaga, eller som enno ikkje har blitt studert. Små tette familiar kan ha berre ein ti identifiserte medlem. Omtrent 33% til 35 % av asteroidane i hovudbeltet høyrer til i ein familie.

Det finst omtrent 20-30 anerkjente asteroidefamiliar i tillegg til eit titals minde sikre grupperingar. Dei fleste asteroidefamiliane finn ein i hovudbeltet, men fleire familieliknande grupper, slik som Pallas-familien, Hungaria-familien og Phocaea-familien ligg ved mindre store halvakse eller større inklinasjon enn hovudbeltet.

Ein familie har blitt føreslege i samband med det store transneptunske-objektet 2003 EL61. Nokre studie har forsøka å finna bevis for kollisjonsfamiliar blant jupitertrojanane, men så langt finst det ikkje konkluderande slike.

Opphav og utvikling 

Asteroidefamiliane er tenkte å vera resultat av kollisjonar mellom asteroidar. I mange eller dei fleste tilfella vart opphavslekamen knust og delt i småbitar, men det der òg fleire familiar som stammar i frå eit større nedslagskrater som ikkje øydela opphavslekamen (t.d. Vesta, Pallas, Hygiea og Massalia familiane). Slike kraterfamiliar består typisk av ein enkel stor lekam i tillegg til ein sverm av andre asteroidar som er mykje mindre. Nokre familiar, som Flora-familien, har komplekse indre strukturar som ikkje er tilstrekkeleg forklart for tida, men kan vera resultatet av fleire kollisjonar i den same regionen til ulike tider.

På grunn av måten dei blei danna på, har alle medlemane ein mykje lik samansetnad. Merkbare unntak er dei familiane som blei danna ifrå ein stor differensiert lekam, slik som Vesta-familien.

Kjelde 

 Denne artikkelen bygger på «Asteroid family» frå , den 16. februar 2008. 
 

Asteroidegrupper og familiar
Asteroidar
Absint

Absint er eit bittert brennevin laga av m.a. malurt og anis. Drikken har svært høgt innhald av alkohol, vanlegvis 45–78%. Smaken på absint minner om andre brennevinsortar laga av anis, men er noko meir bitter og kompleks på grunn av urtene.

Mange kallar absint ein likør, men absint er ikkje tilsett sukker og høyrer til difor ikkje denne gruppa av brennevin.

Absint vert omtala som «la fée verte» (den grøne fea) på grunn av fargen. Absint er oftast bleikt grøn eller smaragdgrøn, men kan stundom òg vera blank. På grunn av den høge alkoholprosenten og konsentrasjonen av oljer vert absint ofte blanda ut med tre til fem delar iskaldt vatn. Då vert drikken tåkete. Vatnet vert gjerne brukt til å løysa opp sukker, som vert tilsett for å dempa den bitre smaken. Desse førebuingane vert sett på som ein viktig del av opplevinga ved å drikka absint, faktisk så viktig at førebuingane har vorte eit heilt eige rituale med spesiallaga absintskeier og anna utstyr.

Absint kjem frå Sveits, der han først vart introdusert som ein «eliksir», men vart betre kjend for populariteten mellom franske kunstnarar seint på 1800-talet og byrjinga av 1900-talet. På høgda av drikken sin popularitet vart absint av kritikarane sett på som eit farleg, avhengigheitsskapande hallusinogen. Stoffet tujon, som finst i malurt, fekk skulda for den hallusinogene effekten.

Absint i opphavleg form vart forbode rundt 1915 fordi ein meinte det førte til skader på nervesystemet. I 1990-åra dukka det opp ei ny utgåva av absint, som ein i dag får kjøpt på Vinmonopolet.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Absint» frå , den 16. februar 2008. 
 
 Aschehoug og Gyldendals LILLE NORSKE LEKSIKON. Kunnskapsforlaget 1998.

Brennevin
Late Night with Conan O'Brien

Late Night with Conan O'Brien var eit talkshow med Conan O'Brien som programleiar. Programmet vart sendt på NBC frå 1993 til 2009.

Innslag 
Gjentakande innslag i programmet.
 New US Post stamps
 In the year 2000
 If they mated
 Actual items
 Celebrity secrets
 Celibrity survey
 Walker texas ranger levler
 Small talk moment

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Late Night with Conan O'Brien» frå ,  den 16. februar 2008.  

USA-amerikanske fjernsynsseriar
Talkshow
Fjernsynsseriar frå 1990-åra
Fjernsynsseriar frå 2000-åra
Skipingar i 1993
Nedleggingar i 2009
James Horner

James Horner () var ein Oscarvinnande amerikansk filmkomponist. Han har sett tonar til blant anna følgjande filmar:
 Cocoon
 Ailiens
 En amerikansk historie
 Willow
 Die Hard
 Kjære, jeg krympet barna
 Glory
 Patriotens spill
 Braveheart
 Apollo 13
 Jumanji
 Balto
 Ransom
 Titanic
 Deep Impact
 Zorro - Den maskerte hevner
 Den perfekte stormen
 Fiende ved porten
 Et vakkert sinn
 Windtalkers, 
 House of Sand and Fog
 Troja
 Flightplan
 The Legend of Zorro

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «James Horner» frå , den 16. februar 2008. 

USA-amerikanske filmmusikkomponistar
Folk frå Los Angeles
Oscarvinnarar
Will Jennings

Will Jennings () er ein låtskrivar frå USA.

Han har vore låtskrivear eller medlåtskrivar på mange songar for både film og for populæra songarar som Steve Winwood, B. B. King, Peter Wolf, Randy Crawford, Barry Manilow, Jimmy Buffett, Rodney Crowell, Roy Orbison, Joe Cocker, Eric Clapton, Frankie Miller, Whitney Houston, Tim McGraw, Linda Ronstadt, Gregg Allman, Aaron Neville, Céline Dion og Diana Ross. 

Mellom anna har han vunne Oscar, Golden Globe Award og Grammy Award i 1997 for å ha skrive teksten til «My Heart Will Go On» framført av Céline Dion for filmen Titanic.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Will Jennings» frå ,  den 16. februar 2008.  
 

USA-amerikanske låtskrivarar
Folk frå Texas
Oscarvinnarar
Grammy-vinnarar
Enghumleblom

Enghumleblom (Geum rivale) er ei fleirårig urt som høyrer til rosefamilien.

Utsjånad 
Enghumleblomen har jordstengel som veks eit kort stykke kvart år. Jordstengelen har svak nelliklukt. Enghumleblomen overvintrar med ein friskt grøn bladrosett på jordoverflata. Neste vår skyt det stenglar opp frå bladhjørna i rosetten. På toppen av stengelen, som vert opp til 50 centimeter lang, sit blomen. Ofte er det to blomar på kvar stengel. Blomen har eit klokkeforma beger som er purpurbrunt og lode. Kronblada er mørkt rosa. Det store begeret gjer at blomen alltid verkar halvopen. Blomen er lutande, men rettar seg opp når frøa mognar. Han blømer ofte i mai.

Griffelen fell ikkje av etter pollineringa. Når frøa mognar veks han til ein krok. Når kroken brotnar vert griffelenden hard og skarp. Kroken krøkjer seg då lett fast i dyr og menneske. På den måten kan frøa verte spreidde.

Utbreiing 
Enghumleblom veks ved bekkar og på fuktige lysningar i skogen. Han veks over Sentral- og Mellom-Europa. I Noreg veks han over heile landet, og over skoggrensa. På Dovre er han funnen opp til 1460 meter over havet.

Kjelder 
	Pål Hermansen: Våre vakreste fjellplanter. Universitetsforlaget 1985
	C. A .M. Lindman: Nordens Flora. Oslo 1977
	Knut Fægri: Norges Planter Oslo 1970

Rosefamilien
Viltveksande plantar i Noreg
Revebjølle

Revebjølle (Digitalis purpurea) er ein meterhøg toårig staude av maskeblomsterfamilien.

Utsjånad 
Revebjølla har rundtagga håra blad, nervane trer klårt fram på undersida. Blomsterkrona, som har form som ei bjølle, er purpurraud, blomstrane er dunhåra innvendig. Vanleg høgd er om lag 70 cm, men ho kan verte opptil halvannan meter.

Utbreiing 
Revebjølla er ein utprega oseanisk art som i Noreg veks naturleg i kyst- og fjordstrok frå Eidanger til Nord-Frøya, Verran og Leka; i Odda opp til 700 moh. I Sverige veks ho i Bohuslän; elles finst ho forvilla i begge landa. 

Utom Norden finst revebjølla på dei britiske øyane og langs Atlantarhavskysten av Vest-Europa. I Middelhavet veks ho på Korsika og Sardinia. 

Revebjølla veks på tørr jordbotn i skogbryn, gjerne på hogstfelt i lauvskog.

Kultur 
Revebjølla er ein giftplante som frå gammalt har vore bruka til lækjemiddel, både i folkemedisinen og sidan i lækjevitskapen. Giftstoffa digitoxin, gitoxin og gitalin påverkar hjarteaktiviteten. Til medisinsk bruk vert blad av planten samla under blomstringa og tørka; 2-3 g kan vere døyeleg dose. Symptom på forgifting er oppkast, auka blodtrykk, blåfarging av huda, synsforstyrringar, krampe og hjarteflimmer.

Revebjølla har sidan 1989 vore fylkesblomen i Sogn og Fjordane. Framlegget frå Det Norske Hageselskap og Norsk Botanisk Forening om at revebjølla skulle vera Sogn og Fjordane sin fylkesblom vart vedteke av Fylkestinget 6. juni 1989.

Kjelder 

 Johannes Lid Norsk og svensk flora Det Norske Samlaget 1974 ISBN 82-521-0297-2
 C.A:M. Lideman Nordens Flora Gyldendal Norsk Forlag 1977 ISBN 82-05-08681-8
 Kleppa, Hermund Revebjølla - Sogn og Fjordane sin fylkesblom

Bakgrunnsstoff

Maskeblomsterfamilien
Medisinplantar
Sogn og Fjordane fylke
Giftige plantar