alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Vakuum

Vakuum er i fysikken definert som eit tomt rom, altså fråvær av materie i eit gjeve volum av rommet. I daglegtale vert omgrepet òg ofte nytta om kvart rom der det er undertrykk. Eit perfekt vakuum er ein ideell tilstand som ikkje kan eksistere. Den beste tilnærminga på ein slik tilstand er det ytre rom. Fysikarar brukar omgrepet delvis vakuum for å skildre ikkje-ideelle vakuum. Ein komplett karakteristikk av den fysiske tilstanden krev fleire parameterar, som temperatur. Antitesa til eit vakuum – som også er ein ideell og ikkje oppnåelege tilstand – vert kalla eit plenum.

I fysikk og teknikk blir trykk under 1 pascal eller 1/100 000 atmosfære rekna som vakuum. Trykk under 0,01 pascal vert kalla høgvakuum. I laboratorium har ein nådd trykk på under 10−9 pascal. Ved så lågt trykk er likevel rommet langt frå tomt; det er framleis ein million molekyl per cm3. I det ytre verdsrommet er trykket langt lågare, kring 10−14 pascal med omkring 10 molekyl per cm3.

Lufttomt rom er eit rom fritt for gassmolekyl. I praksis finst ikkje dette, i såkalla vakuum (ved jordoverflata) vil det enno vere ca. ein million gassmolekyle (luftmolekyle) per kubikkcentimeter. I verdsrommet finst det ca. 10 gassmolekyler per kubikkcentimeter.

Kjelder 
 
 

 
Grunnleggande fysiske omgrep
Industriprosessar
Ingenting
Jødisk marathi

Jødisk marathi eller judeomarathi er ei form av marathi som blir tala av bene Israel, ei jødisk folkegruppe i India. Jødisk marathi skil seg generelt ikkje så mykje ut frå annan marathi at ein reknar det som eit sjølvstendig språk. I sjølve ordforrådet er det mange lånord frå hebraisk og arameisk og — etter innflytnad frå cochinijødane i Kerala — jødisk malayalam og portugisisk.

Kjelder 
 «Judæo-Marathi» på Engelsk Wikipedia

bene Israel
jødiske språk
indoariske språk
språk i India
Elektrisk ladning

Elektrisk ladning òg kalla elektrisitetsmengd er ein grunnleggjande fysisk eigenskap for eit stoff som gjer at det verkar ei kraft på stoffet når det er i nærleiken av andre elektrisk ladde stoff. Det finst to typar elektrisk ladning, kalla positiv og negativ. Eit stoff som ikkje har noko netto elektrisk ladning vert kalla nøytralt. Positivt ladde stoff støyter frå seg andre positivt ladde stoff, men trekkjer til seg negativt ladde stoff. Negativt ladde stoff støyter frå seg andre negativt ladde stoff, men trekkjer til seg positivt ladde. SI-eininga for elektrisk ladning er coulomb (C), sjølv om ein i elektroteknikk òg ofte nyttar amperetime (Ah), og i kjemi er det vanleg å nytte elementærladninga (e) som eining. Symbolet Q vert ofte nytta for ei ladning. Studiet om korleis ladde stoff vekselverkar vert kalla klassisk elektrodynamikk, og er nøyaktig så lenge ein kan ignorere kvanteeffektar.

Den elektriske ladninga er ein fundamental bevart eigenskap til somme subatomære partiklar, som avgjer den elektromagnetiske vekselverknaden deira. Elektrisk ladde stoff er påverka av, og produserer, elektromagnetiske felt. Vekselverknaden mellom ei ladning i rørsle og eit elektromagnetisk felt er opphavet til den elektromagnetiske krafta, som er ein av dei fire fundamentale kreftene (sjå òg magnetfelt).

Eksperiment på 1900-talet synte at elektrisk ladning er kvantisert; det vil sei at ladninga er multippel av individuelle små eininga ein kallar elementærladning, e, tilnærma lik  (utanom for partiklar kalla kvarkar, som har ladningar som er multippel av ⅓e). Protonet har ladninga e, og elektronet har ladninga −e. Studiet av ladde partiklar, og korleis vekselverknaden dannar ein overgang til foton, vert kalla kvanteelektrodynamikk.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Electric charge» frå , den 24. august 2012. 
 

Ladning
Ladning
Ladning
Fysiske storleikar
Kjemiske eigenskapar
Innleiande fysikk
Bevaringslover
Spinntronikk
Anders Beer Wilse

Anders Beer Wilse () var ein norsk fotograf. Han er best kjend for arbeidet med fotografisk dokumentasjon av Noreg, men han var òg portrettfotograf.

Anders Beer Wilse var fødd  i Flekkefjord som son av stadsingeniør Lauritz Marius Wilse og Karoline Dorothea Beer. Han voks opp i Kragerø, drog til sjøs 13 år gammal og tok eksamen ved Horten Tekniske Skole på Karljohansvern i Horten i 1882.

I 1884 emigrerte han til USA. Her kjøpte han i 1886 sitt første kamera. Han arbeidde både som jernbaneingeniør og kartteiknar, og  i 1897/98 etablerte han ei fotografiforretning i Seattle. Han klarte seg godt som fotograf, og i 1901 flytta han og familien attende til Noreg.  Her starta han ei fotografisk forretning i Christiania, først i Nedre Slotsgd. 13, flytta seinare til Prindsensgd. 25 og i 1920 til Drammensveien 20, noverande Henrik Ibsens gate. Den siste adressa hadde han deretter så lenge han levde.

I løpet av første halvdelen av 1900-talet reiste Wilse på kryss og tvers over hele Noreg og vart med ein enorm produksjon kjend som landets store landskaps- og turistfotograf. Han fotograferte særleg vakre og talande «postkortmotiv», men òg idyllisk bygdeliv, kjende og ukjende personar. Norsk Folkemuseum og Oslo Bymuseum har store samlingar av Anders B. Wilse sine negativplater. Mange av fotografia er tilgjengelege på internett i Galleri NOR, Nasjonalbibliotekets fotoarkiv. Bileta hans har stor kulturhistorisk verdi. I 1925 vart Wilse tildelt Kongens fortenestmedalje i gull.

Anders B. Wilse gav i 1936 ut boka En emigrants ungdomserindringer.

Wilsearkivet 
I 2014 vart Wilsearkivet frå 1900–1949 ein del av Noregs dokumentarv. Arkivet tilhøyrer Norsk folkemuseum, Nasjonalbiblioteket, Norsk Teknisk Museum, Norsk Maritimt Museum, Oslo Museum, Preus museum og inneheld mellom anna ca. 167 300 negativ, ca. 61 800 originalpositiv av dei rundt 40 000 i album.

Galleri

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 Anders Beer Wilse i Galleri NOR


Norske fotografar
Kongens fortenestmedalje i gull
Folk frå Flekkefjord
Axel Lindahl

Axel Theodor Lindahl () var ein svensk fotograf som i perioden 1883-89 arbeidde i Noreg. Han er særleg kjend for sine landskapsbilete.

Liv og gjerning
Lindahl var frå Mariestad i Västra Götalands län. Saman med broren Udo opna han fotoverkstad i Uddevalla i 1865; allereie året etter vart verk av han utstilt på museum. Kring 1867 flytta han verksemda si til Göteborg. Der tok han etter kvart til å interessere seg for landskapsfotografering. Til å byrje med konsentrerte han seg om den svenske vestkysten, før han flytta over grensa til Noreg. I 1883 selde han parten sin i foto-verksemda i Sverige. Frå då av var norske landskapsfotografi hans einaste forretningsfelt, i nært samarbeid med forleggaren Rich. Andvord.

Til skilnad frå mange samtidige naturfotografar, som la vekt på å syne det spektakulære i det norske landskapet, søkte Lindahl å vektlegge det harmoniske og estetiske i naturlandskapet.

Gjennom sine år i Noreg laga han 3 500 negativplater. Ein stor del av Lindahl-bilete frå Noreg vart overteke og innlemma i negativarkivet til den norske fotografen Anders Beer Wilse. Desse er del av Wilses fotoarkiv, som den norske staten kjøpte av private eigarar i 1991, og som i dag er å finne på Norsk Folkemuseum. Delar av fotografia hans er gjort tilgjengeleg på Galleri NOR.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Axel Lindahl» frå ,  den 18. april 2013.

Bakgrunnsstoff
 Artiklar på norske Wikipedia med bilete av Axel Lindahl
 Axel Theodor Lindahl i Galleri NOR

Svenske fotografar
Folk frå Mariestad
Battlefield 2

Battlefield 2 er eit førstepersonskytars dataspel (FPS) i moderne drakt. Scenarioet er sett i nær framtid, og slaget står mellom USA, ein Midt-Austen-koalisjon og Kina.

Det var mange viktige oppgraderingar i forhold til forgjengaren Battlefield 1942. Det største er den nye spelmotoren som i tillegg til betre grafikk, blant anna gjer at ein no har moglegheit til å organisera dei forskjellige fraksjonane i opp til ni separate «squads» (lag), som kan styrast av ein «commander» (leiar). Kvart lag igjen har ein lagleiar som kan gi ordrar/eller få ordrar frå leiaren og tilkalle artilleristøtte, be om radarscanning og forsyningsslepp.

I november 2005 kom det også ein tilleggspakke til Battlefield 2, Battlefield 2 Special Forces.

Dataspel frå 2005
Windowsspel
Jakt

Jakt eller veiding er det å spora opp vilt for å drepa eller fanga det. Ein kan driva med jakt for å få mat eller råmateriale, for å senka talet på visse dyr, som idrett eller som fritidsaktivitet. Ein som driv med jakt blir kalla jeger, medan ein som driv ulovleg jakt blir kalla krypskyttar.

Historie

Menneske har drive med jakt i førhistorisk tid og i ei rekkje kulturar. I Noreg finst det spor av gammal veidekultur i helleristingar, dyregraver og fangstanlegg rundt omkring i landet. Jakt kan framleis vera eit viktig næringsgrunnlag, til dømes for inuittar og for jegerfolk i Sibir. Etter kvart som menneske blei bufaste og tok til med å driva jordbruk, blei jakt ei viktig binæring i matproduksjonen. Ein jakta også for å få skinnvarer, huder og pelsverk, som blei viktige handelsvarer. Jakt blei tidleg også rekna som ein forlystande fritidsaktivitet som kongelege og adelege kunne driva med.

Mennesket jakta opphavleg ut frå trongen til mat. På 1900-talet vart tilgangen på mat industrielt organisert, og jakt vart mindre vesentleg. I dag fyller jakta ofte sekundærbehov som ynskje om friluftsliv og sosialt fellesskap med likesinna. Kostnadane ved å delta i jakt vil ofte overstige innsparingane, og berre sjeldan finn ein menneske som i Noreg livnærer seg med det jaktutbyttet. Derimot finn me i aukande grad, næringar med organisering av jakt (for andre) som forretningsidé.

Regulering
I Noreg er jakt regulert av Lov om viltet av 1981. Som hovudregel er alt vilt freda om ikkje anna er spesifisert med lov. Viltlova regulerer alle viltlevende landpattedyr og fuglar, amfibier og krypdyr. Føremål med loven er «at viltet og viltets leveområder skal forvaltes slik at naturens produktivitet og artsrikdom bevares. Innenfor denne rammen kan viltproduksjonen høstes til gode for landbruksnæring og friluftsliv.» Alle som skal jakte på vilt i Noreg må ha bestått jegerprøven.

Sjå ogso 
 Norges Jeger- og Fiskerforbund
 Direktoratet for naturforvaltning

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 LOV 1981-05-29 nr 38: Lov om viltet

 
Friluftsliv
Loftleiðir

Loftleiðir var eit privat islandsk flyselskap.

Loftleiðir, eller Icelandic Airlines Loftleiðir, blei grunnlagt 10. mars 1944 av tre unge islandske flygarar som etter heimkomst frå flygarutdanning i Canada stifta selskapet. Dei fyrste åra opererte selskapet utelukkande på innanlandsnettet

17. juni 1947, på nasjonaldagen til Island, starta Loftleiðir sin fyrste internasjonale rute mellom Reykjavík og København. Flyet som blei brukt var ein DC-4 Skymaster, det fyrste verkelege flyet til Island som var egna for utanrikstrafikk. I 1948 fekk Loftleiðir løyve til å fly rute til USA, og 26. august 1948 landa Skymasteren til Loftleiðir på Idlewild Airport (nå kjent som JFK) med 46 passasjerar i den fyrste kommersielle flyginga mellom Island og USA.

I 1952 starta Loftleiðir fast ruteflyging mellom New York og Europa via Island.

På 1950-talet var restriksjonane innan den internasjonale flytrafikken større enn i dag. Dei fleste selskapa hadde stort sett berre løyve til å transportere passasjerar og gods til og frå eiget land.

Loftleiðir utnytta den moglegheita som låg i dette til å transportere passasjerar mellom Europa og USA ved å fly desse til Island og frå Island, det var ikkje naudsynt, reint fysisk, å dele reisa i to, berre aktuelt å utstyre passasjerane med to billettar.

I løpet av 1960- og 1970-åra innførte Loftleiðir lågprisbillettar over Nordatlanteren med Luxembourg som utgangspunkt, via dei nordiske landa og Island.

Tilbodet om lågprisbillettar blei svært populært og selskapet trekte til seg mange passasjerar, men selskapet blei motarbeida av IIATA på grunn av dette. 
 
Etter kvart fekk selskapet økonomiske problem og konkurransen med det nasjonale selskapet til Island, Flugfelag Islands, blei merkbar. Samtidig var det eit aukande press frå den islandske regjeringa om samanslutning, og dei to selskapa gjekk saman i 1973 og danna Icelandair.

Namnet Flugfélag Íslands blei vekt til live igjen i 1997 gjennom ein samanslutning av Icelandair og Flugfélag Nordurlands og frå 2003 opererer Loftleidir Icelandic igjen som eit charterselskap og med utleige av fly.

Bakgrunnsstoff 
 Loftleiðir

Island
Skipingar i 1944
Islandske flyselskap
Icelandair

Icelandair er det nasjonale flyselskapet til Island

Icelandair blei stifta i 1973 ved ei samanslutning av dei to konkurrerande islandske flyselskapa Flugfélag Íslands og Loftleiðir. I dag er Icelandair det største flyselskapet på Island med eit omfattande rutenett til byar i Norden, Europa og USA.

På grunn av den geografiske plasseringa til Island har Icelandair og tidlegare Loftleiðir dratt nytte av dette og gjort Keflavik til ein transittlufthamn for passasjererer frå USA til ulike byar i Europa. Denne verksemda står for ca. 50 % av det heile. Som ein ekstra bonus blir passasjerane tilbode eit kortare opphald i Reykjavík til fordelaktige prisar.

Icelandair er eit av 13 selskap under «FL Group» (tidlegare kalla Flugleidir Icelandair Group). Konsernet er sentralt i den raskt veksande islandske turistindustrien som omfattar Icelandair, Icelandair Cargo, Icelandair Hotels, Air Iceland, Iceland Travel, Reykjavik Excursions, Icelandair/Hertz, Icelandair Ground Services, Icelandair Technical Services, Loftleidir-Icelandic and Icelandair Shared Services.

Den 23. oktober 2005 kunngjorde FL Group overtakinga av det danske lågprisselskapet Sterling Airways.

I tillegg har Icelandair 16,18 % eigardel i det britiske selskapet easyJet.

Flypark 
Flåten til Icelandair består av følgjande fly (pr. april 2005):

 11 Boeing 757-200
 1 Boeing 757-300
 1 Boeing 767-300

28. februar 2005 teikna Icelandair ein kontrakt for to stk. Boeing 787 til levering i 2010 med opsjon på ytterlegare fem fly. (ref: Air International April 2005)

Referansar 
 Icelandair.is – Sagan (Icelandair –historie)

Bakgrunnsstoff 
 Heimesidene til Icelandair
 Icelandair –flåtedetaljar
 Icelandair –passasjermeiningar
 Bilde av flya til Icelandair

Island
Skipingar i 1973
Islandske flyselskap
Heilo

Heilo (Pluvialis apricaria) er ein fugleart i lofamilien. Ho er ein vadefugl som hekkar på heier og tundra i nordlege Europa, inkludert Island og Fennoskandia, dessutan austover i Sibir til området sør for Tajmyrhalvøya. Dei er flyttfuglar med overvintringsområde i Storbritannia, Irland, Mellom-Europa og rundt Middelhavet. Trekket sørover startar i slutten av juli og går føre seg til tidleg i oktober. Dei vaksne fuglane reiser først. Fuglane kjem attende til låglandet og kysten i sør frå slutten av mars, og til hekkeplassane er dei komne i byrjinga av mai. Spesielt i seine vårar kan flokkar av heilo halde seg på innmark i låglandet medan dei ventar på snøsmeltinga i høgareliggande strok.

Kjenneteikn 
Heilo har ein slank kroppsfasong, rundvore hovud og lange vadeføter. Samanlikna med andre vadefuglar har ho kort nebb.
Dei er mellom 150 til 200 gram tunge og rundt 27 cm lange. Vengespennet er frå 53 til 59 cm.

Fuglen har ei gulspetta overside og kvite armholer. Undersida er flekka gråbrun. Om våren og under hekketida om sommaren har han eit svart felt frå nebbet og nedover med beina, som særleg gjer hannen lett kjennbar med svart bryst og strupe som er innramma av ei kvit rand. Hoa er også mørk på undersida men ofte med mindre kontrast enn hannen.

Heiloa kan forvekslast med tundralo. Tundraloa har gråkvite flekkar på oversida og svartbrune akselfjør på undersida av vengefestet underside. Tundraloa hekkar ikkje i Noreg, men er å sjå langs kysten under trekket.

Forplanting 
Heiloa hekkar (april-juli) helst i høgtliggande strøk på opne område i vier- og bjørkebeltet, i kyststrøk på lynghei. Reiret er eit søkk i bakken, kledt med gras. Ho legger om lag 3 egg. Båe kjønn tar del i ruginga. Egga klekkjer etter 27-30 dagar, ungane er flygeferdige etter 30-33 dagar.

Åtferd 

Utover hausten samlar heiloa seg i flokkar. Dei trekker so sørover for overvintring. I sommarhalvåret har ho ein kjend lokketone (fonetisk: tlyy). Ho livnærer seg på mark, insekt og biller, i tillegg til litt bær og frø.

Utbreiing i Noreg 
Heiloa er å finna over heile Noreg og har ein bestand på om lag 130 000 par. 
Ho hekker over det meste av landet, men er mindre utbreidd på Austlandet og Sørlandet. 
Fuglen er delvis jaktbar. Sporadisk finst heilo òg på Svalbard.
I 2021 kom arten inn på den norske raudlista for artar i kategorien nær truga, NT.

Kjelder 

Peder Fiske, 1994, Artsomtale: Pluvialis apricaria – heilo, S. 176 i: Gjershaug, J. O., Thingstad, P. G., Eldøy, S. & Byrkjeland, S. (red.): Norsk fugleatlas. Norsk Ornitologisk Forening, Klæbu, henta 22. oktober 2011

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 Norsk Fugleatlas, 1994.

Fuglar i Noreg
Lofamilien
Benjamin Disraeli

Benjamin Disraeli () var ein britisk konservativ politikar og forfattar. Han er til no den einaste statsminister i Storbritannia med jødisk bakgrunn. Han er rekna å ha vore ein god ven av dronning Victoria. Disraeli er rekna å ha vore den som sette opp tittelen keisarinne av India til dronninga. 

Disraeli, Benjamin
Disraeli, Benjamin
Disraeli, Benjamin
Disraeli, Benjamin
Disraeli, Benjamin
Folk frå viktoriatida
Orrfugl

Orrfugl (Tetrao tetrix) er ein fugleart av skogshøns.

Kjenneteikn 
Det er stor skilnad på høna og hanen. Høna er brunspragla. Hanen er nærmast svart med blåskinnande fjør på brystet. Halen er lyreforma, og det kvite vengjespelet er lett å kjenne igjen under flukt. Hanen veg mellom 1 og 1,5 kg og er om lag 53 cm lang.

Forplanting 
Orrhanespelet (orrleiken) er innleiinga til forplantinga. Den er tidleg på våren og skjer på islagte vatn og opne myrar. På linje med storfuglen er orrfuglen polygam. Parringa skjer på spelplassen i mai. Høna legg 8-9 egg i eit reir på bakken og ho ruger dei ut på 25-27 dagar.

Forvekslingsart 
Orrfugl kan vanskeleg forvekslast med andre fuglar, men hofuglen kan likne på røya (storfuglhoa).

Åtferd 
Kulla held saman heile sommaren. Utover hausten er dei meir spreidd. Vinterstid går dei ofte saman igjen i små flokkar og då beitande i bjørkeskogen. Ved kraftig snøver går dei ofte i dokk, slik som rypene.

Utbreiing 
Orrfuglen held til i skogsområde i heile landet, men sjeldan i Finnmark. Orrfuglen likar seg helst i litt meir opent lende enn storfuglen. Lyngrabbar og og myrparti trivst dei god i. I barmarksessongen er bær viktigaste føde, om vinteren tar dei opp mot bjørkeskoggrensa for å beite på skota.

Jakt 
Orrfuglen er jaktbar og kjent for godt kjøtt. Årleg vert det felt om lag 30 000 orrfugl i Noreg.

Galleri

Kjelder 
Referansar

Bakgrunnsstoff 

Skogshøns
Jakt
Fuglar i Noreg
Sinclair ZX80

Det var ZX80 som starta heimedatamaskin-eventyret i England. Då Sinclair lanserte denne maskina i 1980, var det den minste og billigaste ein kunne få tak i. Den vart seld i 70 000 eksemplar og fanst både som sjølvbyggjarsett og ferdigbygd.

ZX80 hadde ganske moderate spesifikasjonar: 4 KB ROM og 1KB RAM. Prosessoren var ein Zilog 80-kompatibel NEC 780-C på 3,25 MHz. Operativsystemet var Sinclair BASIC, ein variant av programmeringspråket BASIC.

Den hadde eit noko spesielt BASIC-tilpassa tastatur. Det einaste ein behøvde for å skrive kommandoen PRINT, var å trykkje bokstaven P.

Grafikkelektronikken i ZX80 var ganske enkel og i prinsippet var det prosessoren som genererte videosignala, så lenge den ikkje var opptatt med noko anna. Sjølv det å skrive på tastaturet gjorde at skjermen blinka for kvart teikn. 

ZX80 vart etterkvart erstatta av ZX81.

Heimedatamaskinar
Sinclair Research
John Fredriksen

John Fredriksen () er ein norsk-kypriotisk skipsreiar og rikmann.

Tidsskriftet Kapital vurderte at John Fredriksen i 2012 var god for 69,7 milliardar kroner, noko som gjorde han til den rikakste nolevande personen fødd i Noreg og den rikaste personen på Kypros.
 
Fredriksen er oppvaksen på austkanten i Oslo. Han har tent mesteparten av si enorme formue som skipsreiar. Fredriksen kontrollerer i dag verdas største VLCC-flåte (Oljetankskip), gjennom tankreiarlaget Frontline Ltd og verdas største flåte av LNG-skip gjennom Golar LNG Ltd. Fredriksen er kjend for å vere veldig risikovilleg, og har vore nær konkurs ved fleire høver. Fredriksen har den siste trappa ned tankreiarverksemda og investert store delar av formua i andre selskap. Han er i dag storeigar i oppdrettsselskapa Pan Fish og Fjord Seafood. Fredriksen har også satsa stort på Riggmarknaden gjennom SeaDrill Ltd. I tillegg er han storaksjonær i tørrbulkreiarlaget Golden Ocean Group. Fredriksen har også investert ein del midlar i fotballklubben Vålerenga.

Fredriksen er i dag busett på Kypros, og driv verksemdene sine frå London, der han eig ein av byens mest verdifulle eigedommar.

Kjelder

kypriotar
norske skipsreiarar
norske forretningsfolk
Norske rikfolk
Folk frå Oslo
Norske investorar
André Muri

André Muri () er ein norsk fotballspelar. Han er midtstoppar på Vålerenga, mein var leigd ut til Odd Grenland siste halvpart av 2007. Muri gjekk på idrettslina ved Dønski videregående skole. Han har spela atten kampar for U21-landslaget.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

Norske fotballspelarar
Vålerenga-spelarar
Idrettsutøvarar frå Oslo
Freddy dos Santos

Freddy dos Santos () er ein norsk tidlegare fotballspelar frå Oslo. Han har spela for Vålerenga, og har spela på alle plassar på banen untatt i mål. Sjølv trivst han best i angrep. Han laga flest mål i klubben i 2003 og 2004, mykje på grunn av sine gode straffespark. Han var ein av dei viktigaste spelarane på laget i fleire sesongar, og har vore visekaptein (2005).

Han har spela 8 U21-landskampar.

Norske fotballspelarar
Vålerenga-spelarar
Idrettsutøvarar frå Oslo
Programleiarar for TV2
Snoopy

Snoopy (i norsk omsetting kalla Sniff) er namnet på Charlie Brown sin hund i teikneseriestripa  Knøttene (engelsk Peanuts) av Charles M. Schulz. Snoopy er ein beagle. Schulz hadde eigenleg tenkt å kalle han «Sniffy» heilt til han oppdaga at dette namnet vart brukt i ei anna teikneseriestripe. Teikningar og figurar av hunden er utbreidde over heile verda.

Historie
Snoopy byrja livet sitt som ein vanleg hund, men etterkvart lærte han å «snakke» til lesaren ved hjelp av tankebobler. I tillegg til dette, kan mange av dei menneskelege figurane i Peanuts forstå kva han tenkjer. Etterkvart vart han ein av dei mest dynamiske figurane i stripa, og er i dag ein av dei mest populære teikneseriefigurane i verda.

Roller
Hunden er glad i å spela roller og å sitja på taket av hundehuset sitt og tenka. Han apt både etter fleire figurar i teikneserien, ei rekke ulike dyr, og  kjende figurar, til dømes Mikke Mus og Beethoven. Elles er han kjend for å opptre som eit flygaress frå første verdskrigen og ein forfattar som alltid tek til med setninga «Det var ei mørk og stormfull natt». Den opphavlege byrjinga «It was a dark and stormy night...» er frå romanen Paul Clifford frå 1830 av Edward George Bulwer-Lytton.

Venner
Eigaren til Snoopy er Charlie Brown, eller Baltus Brun som han heiter på norsk. Men best venner er hunden med den vesle fuglen Woodstock, på norsk Fredrikke. Berre han kan tyda det fuglen seier ved hjelp av utropsteikn.

Kjelder
«Snoopy» på engelsk Wikipedia

teikneseriefigurar
oppdikta hundar
Knøttene

sv:Snobben
cs:Peanuts
de:Die Peanuts#Snoopy
fr:Peanuts#Snoopy
hu:Peanuts
ms:Peanuts
Fantomet

Fantomet, opphavleg The Phantom, er ein maskert teikneseriehelt som er kjend i ei rekke land. Figuren er skapt av Lee Falk, og stammar frå seriestriper i dagsavisene i Sambandsstatane, der han heiter The Phantom.

The Phantom vart skapt av Lee Falk og Ray Moore i 1936. I dag er serien mest populær i Noreg, Sverige, Finland, Australia og India, og han har eige serieblad i alle desse landa. I dei nordiske landa kjem bladet ut på Egmont forlag, i Australia på forlaget FREW, og i USA på Moonstone Books. I Noreg har bladet kome ut sidan 1964. I 1987, 88, 89 og 97 har Fantomet kome i eige julehefte.

Fantomet er òg blitt filmatisert ei rekke gonger, sist i 1996 med Billy Zane i hovudrollen.

Teikneseriefigurar
USA-amerikanske teikneseriar