alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Symfoni nr. 38 av Mozart

Symfoni nr. 38 i D-dur, K. 504, vart komponert av Wolfgang Amadeus Mozart seint i 1786. Han hadde premiere i Praha den 19. januar 1787, eit par veker etter at Le nozze di Figaro opna der, og vert populært kalla Praha-symfonien. Mozart har sjølv skrive 6. desember 1786 på det signerte partituret.

Andre verk skrivne av Mozart om lag på same tid er pianotrio i B-dur (K. 502, fullført 18. november 1786, og  pianokonsert nr. 25 (K. 503), fullført 4. desember 1786.

Praha

Sjølv om populariteten til Mozart hos innbyggjarane i Wien gjekk opp og ned, var han alltid populær hos bøhmarane og han hadde ein fast tilhengjarskare i Praha. Eit stykke i Prager Neue Zeitung der tid etter Mozart døydde syner dette: «Mozart ser ut til å ha skrive for folket i Bøhmen. Ingen stad forstår ein musikken hans betre enn i Praha, og sjølv på landsbygda er musikken hans høgt verdsett.»

Form

Praha-symfonien er instrumentert for to fløyter, to oboar, to fagottar, to horn, to trompetar, pauke og strykarar.

Verket har tre satsar:

Adagio—Allegro, 4/4 (Sonateform)
Andante i G-dur, 6/8 (Sonateform)
Finale (Presto), 2/4

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Symphony No. 38 (Mozart)» frå ,  den 28. desember 2010. 
 oppgav desse kjeldene:
Deutsch, Otto Erich (1965) Mozart:  A Documentary Biography.  Stanford, California:  Stanford University Press.
Einstein, Alfred. Mozart, his Character, his Work. London: Oxford University Press. 1945. Translated from the German by Arthur Mendel and Nathan Broder. LCCN 45001487.
Girdlestone, Cuthbert. Mozart and his Pianokonserts. New York: Dover Publications. 1964 republication. "An unabridged and corrected republication of the second (1958) edition of the work first published i 1948 by Cassell & Company, Ltd., London, under the title Mozart's Pianokonserts." Translation of Mozart et ses concertos pour piano. ISBN 0-486-21271-8 (pbk.)

Bakgrunnsstoff 
 
 

38
Musikk i 1786
Symfoni nr. 39 av Mozart

Symfoni nr. 39 i Ess-dur av Wolfgang Amadeus Mozart, K. 543, vart skriven ferdig den 26. juni 1788.

Komposisjon og premiere

Den 39. symfonien er den første av dei tre siste symfoniane som Mozart komponerte i rask rekkefølgje sommaren 1788. Nr. 40 vart ferdig den 25. juli og nr. 41 den 10. august. På same tid skreiv Mozart pianotrioane sine i E- og C-dur, hans sonate facile, og ein fiolin-sonatina. Mozart-biografen Alfred Einstein har indikert at Mozart tok Michael Haydn sin Symfoni nr. 26, i same toneart, og nytta som utgangspunkt.

Ein er ikkje sikker på når verket hadde premiere, eller om det vart framført i det heile medan Mozart levde.

Instrumentering og satsar

Symfonien er skriven for fløyte, to klarinettar, fagottar, horn og trompetar, pauke og strykarar, og består av fire satsar:

Adagio, 2/2 – Allegro, 3/4
Andante con moto, 2/4
Menuett: Trio, 3/4
Allegro, 2/4

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Symphony No. 39 (Mozart)» frå ,  den 28. desember 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
Deutsch, Otto Erich (1965) Mozart: A Documentary Biography. Stanford: Stanford University Press.
Einstein, Alfred (1945) Mozart: His Character, His Work, translated into English by Arthur Mendel & Nathan Broder. Oxford: Oxford University Press.

Bakgrunnsstoff
 
 

39
Musikk i 1788
Symfoni nr. 40 av Mozart

Wolfgang Amadeus Mozart skreiv sin Symfoni nr. 40 i g-moll, KV. 550, i 1788. Han vert stundom kalla «Den store g-moll-symfonien», for å skilje han frå «Den vesle g-moll-symfonien», Nr. 25. Desse to er dei einaste symfoniane Mozart skreiv i moll.

Den 40. symfonien vart ferdig den 25. juli 1788 i ein særs produktiv periode i løpet av få veker. I same periode skreiv han ferdig den 39. og den 41. symfonien òg.

Symfonien er skriven for fløyte, 2 oboar, 2 klarinettar, 2 fagottar, 2 horn og strykarar. Her finst ikkje trompetar og pauke.

Verket er i fire satsar, i det vanlege arrangementet rask-langsam-menuett-rask:

Molto allegro, 2/2
Andante, 6/8
Menuett – Trio, 3/4
Allegro assai, 2/2

Det første temaet er særs kjend:

Mottaking 

Verket har kalla fram forskjellige tolkingar hos kritikarane. Robert Schumann meinte verket hadde ein «gresk lettheit og ynde». Donald Francis Tovey såg kjenneteikn frå opera buffa. Den vanlegaste tolkinga i dag er at symfonien har ein tragisk tone og er særs kjenslemessig. Til dømes har Charles Rosen (i The Classical Style) kalla symfonien «eit verk av lidenskap, vald og sorg».  

Sjølv om tolkingane er forskjellige er symfonien utan tvil ein av dei mest kjende til Mozart og vert fote framført og innspelt. 

Ludwig van Beethoven kjende symfonien godt og kopierte 29 taktar frå partituret i ei skissebok. Ein trur at opningstemaet i den siste satsen kan ha inspirert Beethoven til å komponere den tredje satsen i hans femte symfoni.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Symphony No. 40 (Mozart)» frå ,  den 28. desember 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
Deutsch, Otto Erich (1965) Mozart:  A Documentary Biography.  Stanford, CA:  Stanford University Press.
Hopkins, Antony (1981) The Nine Symphonies of Beethoven.  Heineman.
Schoenberg, Arnold (1954, rvs. 1969) Structural Functions of Harmony (W.W. Norton and Company, 1954, rev. 1969).  Analyzes the wide-ranging development sections of both outer satss at some length 
Zaslaw, Neal (1983) Introductory notes to a recording of the 31st and 40th Symphonies made by Christopher Hogwood and the Academy of Ancient Music, Oiseau-Lyre 410-197-2.

Bakgrunnsstoff 
 
 
 

40
Musikk i 1788
Symfoni nr. 41 av Mozart

Symfoni nr. 41 i C-dur, K. 551, er ein symfoni av Wolfgang Amadeus Mozart som han skreiv ferdig den 10. august 1788. Det var den siste symfonien han komponerte. 

Verket har fått kallenamnet Jupiter-symfonien. Dette namnet kjem ikkje frå Mozart, men truleg frå impresarioen Johann Peter Salomon i eit tidleg arrangement for piano.

Den 41. symfonien var den siste av tre symfoniar som Mozart skreiv i rask rekkefølgje sommaren 1788. Den 39. vart ferdig den 26. juni og den 40. den 25. juli. På same tid skreiv Mozart pianotrioane sine i E- og C-dur, hans sonate facile, og ein fiolinsonatina.

Det er ikkje kjend om symfonien vart framført medan Mozart levde. 

Verket er skrive i fire satsar og arrangert som ein tradisjonell symfoni frå klassisismen. 

Allegro vivace, 4/4
Andante cantabile, 3/4 i F-dur
Menuett: Allegretto - Trio, 3/4
Molto Allegro, 2/2

Det uvanlege med denne symfonien er ein fugato for fem stemmer (som representerer dei fem dur-temaa) mot slutten av den fjerde satsen. Det er fugale-seksjonar gjennom heile satsen. Hovudtemaet består av fire notar: 

I ein artikkel om Jupitersymfonien skriv Sir George Grove at «det er i finalen Mozart slepp laust alt han har heldt tilbake av det han har lært, og all krafta, som ingen ser ut til å ha hatt i same grad som han sjølv, og bevart denne vitskapen og gjort det til ein reiskap for musikken, som er like behageleg som lærerik. Ingen stad han oppnådd meir.» Musikkvitarar er sikre på at Mozart studerte Michael Haydn sin Symfoni nr. 28 i C-dur, som òg har ein fugato i finalen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Symphony No. 41 (Mozart)» frå ,  den 28. desember 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
Deutsch, Otto Erich (1965) Mozart:  A Documentary Biography.  Stanford:  Stanford University Press.

Bakgrunnsstoff 

 
Jupiter in the Age of Enlightenment, Program Notes on Symphony No. 41 by Ron Drummond

41
Musikk i 1788
Pianokonsert nr. 1 av Mozart

Pianokonsert nr. 1 i F-dur, KV 37, er ein solokonsert for piano komponert av Wolfgang Amadeus Mozart i april 1767, då han var elleve år gammal i Salzburg. Konserten vart lenge rekna for å vere original, men ein veit i dag at han er ei omarrangering av sonatar frå fleire tyske virtuosar. 

I dei første fire pianokonsertane sine baserte Mozart kvar sats på ein pianosonate komponert av nokon andre. Denne praksisen med å låne, tilpasse og arrangere stykke frå andre komponistar var vanleg i operaer på denne tida, og musikkvitarar trur at faren Leopold Mozart ønskte at sonen skulle verte kjend med denne måten å skrive på. Konsertane vart arrangerte i 1767, då Mozart var elleve år, etter eit lengre opphald i Paris. Det var på denne turen at Mozart vart kjend med komponistane Johann Gottfried Eckard, Johann Schobert, Hermann Friedrich Raupach og Leontzi Honauer, som sonatane er lånte og arrangerte frå.

Konserten er instrumentert for strykarar, piano (eller cembalo) og par av oboar og horn. Dei tre satsane er: 

Allegro
Andante - i C-dur
Allegro

Den andre satsen i F-dur-konserten er den einaste satsen av dei fire verka som ikkje enno er identifisert med verket til ein annan komponist. Den første satsen er eit arrangement av Raupach sin pianosonate nr. 5, og finalen kjem frå Honauer sin Sonate Op. 1 nr. 3.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 

01
Musikk i 1767
Pianokonsert nr. 2 av Mozart

Pianokonsert nr. 2 i B-dur, K. 39, er ein pianokonsert av Wolfgang Amadeus Mozart, skriven i Salzburg i 1767, då Mozart berre var elleve år gammal. Sjølv om nesten heile manuskriptet for B-dur-konserten er skriven av faren Leopold Mozart, meiner musikkvitarane at arrangementet er av sonen, og kanskje ein improvisert solo som faren skreiv ut. 

Denne konserten er skriven for strykarar, piano (eller cembalo), og to oboar og to horn. Satsane er: 

Allegro spiritoso
Andante staccato
Molto allegro

Dei originale stykka er tilskriven Hermann Friedrich Raupach sin første pianosonate (første og siste sats) og Johann Schobert sin Op. 17 nr. 2 (andre sats). Denne praksisen med å sette saman verk frå andre verk av forskjellige komponistar vert kalla ein «pastisj», og vart gjort av Mozart i dei fire første pianokonsertane hans.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 

02
Musikk i 1767
Storfrytle

Storfrytle er ei plante i sevfamilien. Arten si utbreiing ligg innanfor Europa. Planta vert kring 50 cm høg og veks i store tuver med broddspisse blankt mørkgrøne blad med hår i kanten. Blada står grøne om vinteren. Rakt strå og stor greina kvast. Storfrytle har brune sylspisse blomsterblad og blank svartbrun kapsel. Panta blomstrar kring mai månad i lier utmed kysten. Ho veks i Noreg frå Aust-Agder til Helgeland og også i Lofoten, og er funnen opp til 700 m i Sogn.

Kjelder
Dansk Wikipedia.
Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Viltveksande plantar i Noreg
Sevfamilien
Pianokonsert nr. 3 av Mozart

Pianokonsert nr. 3 i D-dur, K. 40, er ein pianokonsert av Wolfgang Amadeus Mozart, skriven i Salzburg i 1767, då Mozart berre var elleve år gammal. Dei tidlege konsertane til Mozart vert meir rekna som ei øving i sjangeren, og ein studie av orkestereffektar og fargar. Konserten vart komponert etter ei lang reise i Europa (1763-1766) og dei fire første pianokonsertane hans låner alle sonatesatsar frå fleire andre komponistar som Mozart møtte på vegen, mellom andre Johann Schobert og Hermann Friedrich Raupach. Denne metoden å komponere på var ikkje uvanleg på denne tida, særleg innan opera. 

Konserten er skriven for strykarar, piano (eller cembalo), og to horn, to oboar og to trompetar. Satsane er:

Allegro maestoso
Andante
Presto

Denne konserten låner pianosonatar frå Leontzi Honauer (Op. 2 nr. 1), Johann Gottfried Eckerd (Op. 1 nr. 4), og C.P.E. Bach («La Bohmer», frå W. 117).

Kjelder

Bakgrunnsstoff

03
Musikk i 1767
Pianokonsert nr. 4 av Mozart

Pianokonsert nr. 4 i G-dur, K. 39, er ein pianokonsert av Wolfgang Amadeus Mozart, skriven i Salzburg i 1767, då Mozart berre var elleve år gammal. Dei fire første pianokonsertane til Mozart vart ikkje i røynda skriven av han sjølv, men dei var arrangement av pianosonatar skrivne av andre komponisertar, som Johann Gottlieb Eckard, Johann Schobart og C.P.E. Bach. Denne måten å komponere på var ganske vanleg på denne tida, og vart på sett og vis rekna som ein måte å ære komponistar på. Denne konserten var den siste av dette slaget for Mozart. 

Konserten er skriven for strykarar, piano (eller cembalo) og to horn og to fløyter. Satsane er:

Allegro
Andante, i G-moll
Molto Allegro

Den første og tredje satsen er basert på musikk av Honauer, og den midtre av Raupach.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

04
Musikk i 1767
Pianokonsert nr. 5 av Mozart

Pianokonsert nr. 5 i D-dur, K. 175, vart komponert av Wolfgang Amadeus Mozart i 1773, då han var 17 år gammal. Det er den første originale pianokonserten til Mozart. Dei tidlegare konsertane hans var basert på verk av andre komponistar.

Instrumentering
Verket er skriven for to oboar, to horn, to trompetar, pauke og  strykarar og var den einaste konserten med trompetar og pauke fram til Nr. 13, K. 415.

Merk at berre den første og siste satsen har delar for trompet og pauke.

Satsar
Dei tre satsane i konserten er: 
Allegro
Andante ma un poco adagio
Rondo: Allegro

Med to heilnotar, er den mektige finalen i konserten storarta, men framleis ufullkomen. Mozart taklar eit problem i denne allegroen, korleis innføre kontrapunktiske element i ein sats på sonateform. Dette problemet skulle han vende attende til fleire gonger seinare. Mozart komponerte seinare ein meir melodirik rondofinale for denne konserten, fordi han meinte den ville falle meir i smak hos publikum i Wien. 

Konserten var ein av favorittane til Mozart og er nemnd i fleire av breva hans. Han spelte stykket på konsertar fram til året han døydde.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Piano Concerto No. 5 (Mozart)» frå ,  den 28. desember 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Hutchings, A. 1997. A Companion to Mozart's Piano Concertos,  Oxford University Press. ISBN 0-198-16708-3

Bakgrunnsstoff

05
Musikk i 1773
Pianokonsert nr. 6 av Mozart

Pianokonsert nr. 6 i B-dur, K. 238, vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart i januar 1776.

Verket er i tre satsar: 

I. Allegro aperto
II. Andante un poco adagio
III. Rondeau: Allegro

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Piano Concerto No. 6 (Mozart)» frå ,  den 28. desember 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Hutchings, A. 1997. A Companion to Mozart's Piano Concertos,  Oxford University Press. ISBN 0-198-16708-3

Bakgrunnsstoff 

 

06
Musikk i 1776
Pianokonsert nr. 7 av Mozart

Konsert i F for tre piano og orkester, nr. 7, K. 242, er ein pianokonsert av Wolfgang Amadeus Mozart frå 1776, som han komponerte av tre forskjellige pianokonsertar. Han skreiv ophavleg ferdig verket for tre piano i februar 1776. Han reviderte seinare verket for seg sjølv og ein annan pianist i 1780 i Salzburg. Konserten vert ofte kalla «Lodron-konserten» fordi han vart bestilt av grevinne Antonia Lodron for at døtrene hennar Aloysia og Giuseppa skulle spele det.

Konserten har tre satsar:

Allegro
Adagio
Rondo : Tempo di Menuetto

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Piano Concerto No. 7 (Mozart)» frå ,  den 28. desember 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Girdlestone, Cuthbert. Mozart and his Piano Concertos. 2nd edition. 1952:  Norman, University of Oklahoma Press. Republished by Dover Publications, 1964, ISBN 0-486-21271-8.

Bakgrunnsstoff 
 
 
 Article, source for dates above. Quotes Alfred Einstein's Mozart: His Character, His Work. Einstein discusses the work briefly - to lines i to pages - dismissing it as the least of Mozart's concertos with piano.
 Philadelphia Orkester article 

07
Musikk i 1776
Serdar Tasci

Serdar Tasci, tyrkisk Serdar Taşçı () er ein tysk fotballspelar som har spela for Stuttgart i tysk Bundesliga og for det tyske landslaget. Tasci har tyrkiske foreldre.

Tasci vart seriemeister i Tyskland med Stuttgart den første sesongen han spelte for førstelaget deira, i 2006/07-sesongen, då han spelte 26 seriekampar. Han kunne ha spelt for landslaget til både Tyrkia og Tyskland, men valde Tyskland. 20. august 2008 debuterte han for A-landslaget i ein privatlandskamp heime mot Belgia. Han var med i Tyskland sin tropp til fotball-VM i 2010, der han fekk spela i éin kamp, då han kom inn som innbytar på overtid i bronsefinalen mot Uruguay.

Tyske fotballspelarar
Stuttgart-spelarar
Hårfrytle

Hårfrytle er ei plante i sevfamilien. Arten er utbreidd i Europa og Sibir. Planta vert kring 15 cm høg og har lysgrøne blad som er 5-10 mm breie og står grøne om vinteren. Ho har slakt strå som tidleg legg seg ned. Blomsterblada er mørkbrune med kvit hinnekant. Frukta er ein gulbrun kapsel. Frøa har kvit saftfylt utvokster. Dei vert spreidde av maur. 

Planta blomstrar kring april månad i skog og kratt. Ho er vanleg gjennom heile Noreg, og er funnen til fjells opp til 1300 m.

Kjelder
Svensk Wikipedia.
Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Viltveksande plantar i Noreg
Sevfamilien
Norsk akevitt

Norsk akevitt er beskytta produktnamn for akevitt framstilt i Noreg. For å bruke den beskytta nemninga, må akevitten vere framtilt i Noreg av potetsprit med minst 95 % norske poteter, og akevitten må sidan ha vore lagra på eikefat i minst 6 månader.

Kjelder 

 Landbruksdepartementet: Kriterier for norsk akevitt
 Forskrift om endringer i forskrift 11. oktober 2006 nr. 1148

Norsk drikke
Beskytta produktnemningar
Brennevin
Alkoholdrikkar
Visdals kvintett

Visdals kvintett var ei norsk gammaldansgruppe som eksisterte frå 1987-1999, og kom frå Vågå, Lom og Sør-Fron. Namnet kjem av orkesterleiaren sitt etternamn. 

Kvintetten vart skipa som ein vidareføring av "Ola Sandums kvintett/kvartett" (1978-1987), da orkesterleiaren deira - Ola Sandum - gav seg og vart erstatta av Jan Visdal.

Mannskap

Visdals kvintett 
 (1987-1999) Jan Visdal - trekkspel
 (1987-1999) Svein Stensrud - trekkspel
 (1987-1999) Leif Inge Schjølberg - fele
 (1987-1999) Odd Ymbjørgøyen - gitar
 (1994-1999) Ola B. Visdal - kontrabass
 (1989-1994) Ole Foss - kontrabass
 (1987-1989) Reidar Ymbjørgøyen - bassgitar

Ola Sandums kvintett/kvartett 
 Ola Sandum - trekkspel
 Svein Stensrud - trekkspel
 Leif Inge Schjølberg - fele
 Ivar Schjølberg - fele
 Arne Skogum - fele
 Odd Ymbjørgøyen - gitar
 Birger Holen - gitar
 Reidar Ymbjørgøyen - bassgitar

Utgjevingar 
Fante Nils (1989)
Slåttdonan (1996)
Ved Gjende (1997)

Utmerkingar 
1990 Gull på Landsfestivalen i Gamaldansmusikk, Oppdal
1990 Sølv i 'Kappspel', NRKs gammeldanskonkurranse, Fagernes
1991 Bronse på Landsfestivalen i Gamaldansmusikk, Vågå
1993 Bronse i 'Kappspel', NRKs gammeldanskonkurranse, Nord-Sel
1994 Gull på Landsfestivalen i Gamaldansmusikk, Røros
1995 Sølv på Landsfestivalen i Gamaldansmusikk, Vinstra
''1997 Gull på Landsfestivalen i Gamaldansmusikk, Otta

Norske folkemusikkgrupper
Musikkgrupper skipa i 1987
Kelimutu

Gunung Kelimutu er ein 1639 meter høg vulkan på den indonesiske øya Flores. Fjellet er eit ynda turistmål med sine tre ulikt fargar kratersjøar. Siste kjende utbrot fann stad i 1968.

Dei tre sjøane på vulkan skiftar, grunna oppløyste mineral, over tid farge frå svart til turkis, raudbrunt eller grønt. Sjøen i vest heiter Tiwi Ata Mbupu, dei to andre høvesvis Tiwu Nua Muri Kooh Tai og Tiwu Ata Polo.

Innbyggarane i landsbyen ved fjellfoten trur at sjelene til dei døde vandrar i desse sjøane, og at ei fargeendring betyr at dei har vorte forarga.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kelimutu» frå ,  den 28. desember 2010.  

Flores
Vulkanar i Indonesia
Kvirinius

Publius Sulpicius Quirinius (ca. 51 f.Kr.-21) var ein romersk aristokrat, kjend frå Lukas-evangeliet i Det nye testamentet som Kvirinius (gresk Κυρήνιος, Kyrenios), statthaldar i Syria, då Jesus blei fødd.

Liv
Kvirinius var fødd i Lanuvium nær Roma i ein rik familie utan politisk makt. Han tenestegjorde i Spania.  Rundt 14 f.Kr. nedkjempa han Marmaridae-stammen frå Kyrenaika, kanskje medan han var guvernør for Kreta og Kyrene. I 12 f.Kr. blei han utnemnd til romersk konsul.

11–7 f. Kr. kjempa Kvirinius mot homonadane i nordre Syria og Kilikia. Etter å ha overvunne denne stammen blei han heidra med eit sigerstog, ein triumf. I år 6 f.Kr. blei han prokonsul for Pamfylia-Galatia. Han blei statthaldar av Syria og Judea i år 6, etter forvisinga av Herodes Arkelaos. Han fortsette i stillinga fram til år 12, då han drog tilbake til Roma. Her døydde han i 21, og fekk ei offentleg påkosta gravferd.

Kvirinius si folketeljing
Ein av dei første oppgåvene Kvirinius fekk utført var ei folketeljing i Syria og Judea i år 6 eller 7. 

Ei romersk folketeljing under Kvirinius er nemnd i Juleevangeliet etter Lukas. Matteus-evangeliet plasserer derimot fødselen under styret til den tidlegare Herodes den store, som døydde i 4 f.Kr.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Quirinius» frå , og «Publius Sulpicius Quirinius» frå  den 29. desember 2010.  
 

Personar i det nye testamentet
Romarar
Pianokonsert nr. 8 av Mozart

Pianokonsert nr. 8 i C-dur, K. 246, eller Lützowkonserten vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart i april 1776, same året som Haffnerserenaden (KV 250). Grevinne Antonia Lützow, 25 eller 26 år gammal, og den andre kona til Johann Nepomuk Gottfried Graf Lützow, kommandanten på Hohensalzburg, var ein flink pianist. Soloverket er ikkje særskilt krevjande, men det krev snøggleik. Mozart spelte pianokonserten i Mannheim og München den 4. oktober 1777 og nytta det til opplæring. Tre forskjellige kadensar finst i dag, og er tilpassa musikaren frå studentnivå til profesjonell: ein er for to piano.   

Ein trur òg at Mozart kan ha skrive ein fiolinkonsert for bror hennar Johann Rudolph Czernin (og nesten på same alder som Mozart). Johann Rudolf, systera hans og faren deira var i samband med Mozart på denne tida, medan Mozart var i teneste hos onkelen deira grev Hieronymus von Colloredo.
  
Konserten høver for nybyrjarar,  og er i tre satsar: 

I. Allegro aperto.
II. Andante
III. Tempo di Menuett.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Piano Concerto No. 8 (Mozart)» frå ,  den 29. desember 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 

08
Musikk i 1776
Pianokonsert nr. 9 av Mozart

Pianokonsert nr. 9 «Jeunehomme» i Ess-dur, K. 271, av Wolfgang Amadeus Mozart vart skriven i Salzburg i 1777, då Mozart var 21 år gammal. 

Verket har lenge vore kjend som «Jeunehomme-konserten». Det vart sagt at Mozart skreiv stykket for den franske pianisten Jeunehomme då ho vitja Salzburg. Musikkvitarane har derimot ikkje klart å identifisere kvinna som han skreiv stykket for. I nyare tid har Michael Lorenz hevda at kvinna var Victoire Jenamy (1749-1812), dottera til Jean-Georges Noverre, ein kjend dansar som var ein av dei beste venene til Mozart.

Struktur
Verket er skrive for piano, to oboar, to horn og Strykarar.  

Det består av tre satsar:

Allegro, i Ess-dur og vanleg (C) takt
Andantino, i C-moll 
Rondo (Presto), i Ess-dur

Mottaking

Kritikarane talar ofte varmt om dette verket. Charles Rosen har kalla det «kanskje det første utvetydige meisterverket i klassisismen». Alfred Brendel har kalla det «eit av dei store underverka i verda». Alfred Einstein kalla det «Mozarts Eroica».

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Piano Concerto No. 9 (Mozart)» frå ,  den 29. desember 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Girdlestone, Cuthbert (1964) Mozart and his piano concertos. New York: Dover Publications.
Rosen, Charles (1997) The Classical Style:  Haydn, Mozart, Beethoven.  Norton:  New York.  Rosen's discussion of the work appears on s. 59-60.

Bakgrunnsstoff
 

 Michael Lorenz: The Jenamy Concerto

09
Musikk i 1777
Pianokonsert nr. 10 av Mozart

Konsert nr. 10 i Ess-dur for to piano, K. 365/316a, av Wolfgang Amadeus Mozart vart skriven i 1779. Mozart skreiv han for å spele han i lag med systera Maria Anna («Nannerl»). Han var 23 år gammal og det var like før han reiste frå Salzburg til Wien.

Konserten er instrumentert for to piano i lag med to oboar, to fagottar; to horn og strykarar. Stykket er i tre satsar: 
 Allegro 4/4
 Andante B-dur 3/4
 Rondo: Allegro 2/4

Konserten skil seg frå ein vanleg konsert for solopiano med ein dialog mellom dei to piano som utviklar musikalske idear.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Piano Concerto No. 10 (Mozart)» frå ,  den 29. desember 2010.

Bakgrunnsstoff
 
Program notes by Steven Ledbetter  for the performance of November 12, 2006 by the Los Angeles Chamber Orchestra

10
Mozart
Musikk i 1779