alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Scoblebreen

Scoblebreen er ein isbre, 7 km vest for Campbell Head i Mac. Robertson Land. Han vart kartlagt av norske kartografar frå flyfoto tekne under Thorshavn-ekspedisjonane i 1936–37, og namngjeve Breoddane. Han fekk nytt namn av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter Charles H. Scoble, som var dieselingeniør ved Macquarieøya-stasjonen. Han drukna der i juli 1948.

Kjelder

Isbrear i Mac. Robertson Land
Scyllabreen

Scyllabreen er ein stor isbre som drenerer austover mellom Athos Range og Porthos Range i Prince Charles Mountains. Han vart oppdaga i desember 1956 av den sørlege gruppa til ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) leia av W.G. Bewsher. Han vart kalla opp etter Homer sin Scylla fordi det var store vanskar å krysse regionen på grunn av breen.

Kjelder

Isbrear i Mac. Robertson Land
Strahanbreen

Strahanbreen er ein isbre som flyt nord og ut i sjøen 3 km vest for Stevens Rock, halvvegs mellom Cape Daly og Cape Fletcher. Han vart oppdaga i februar 1931 av British Australian New Zealand Antarctic Research Expedition (BANZARE) under Mawson. Han namngav han etter F. Strahan, assisterande sekretær for statsminister i Australia, 1921-35.

Kjelder

Isbrear i Mac. Robertson Land
Trailbreen

Trailbreen er ein isbre på sørsida av Mount Menzies, kring 3,5 km frå toppen. Han er kring 9 km lang og 6 km brei. Isbreen flyt frå ei snømark på kring 2750 m og ned ei bratt fjellside, som er minst 900 meter høg, før han spreiar seg ut og flyt saman med isdekket nokre få kilometer sør for fjellet. Han vart kartlagt frå flyfoto og landmålingar av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) i Prince Charles Mountains i 1960-61. Han vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter D.S. Trail, ein geolog som leia ei gruppe frå ANARE til denne breen i desember 1961.

Kjelder

Isbrear i Mac. Robertson Land
Utstikkarbreen

Utstikkarbreen er ein brei isbre som flyt nord frå nærleiken av Moyes Peak i Antarktis og endar i Utstikkar bretunge mellom Utstikkarbukta i aust og Allison Bay i vest. 

Isbreen vart kartlagt og namngjeven Utstikkarbreen av norske kartografar frå flyfoto tekne under Thorshavn-ekspedisjonane i januar-februar 1937.

Kjelder

Isbrear i Mac. Robertson Land
Kui tuuled pöörduvad

«Kui tuuled pöörduvad» (estisk for Når vindane snur) er ein song av den estiske songaren Sandra Nurmsalu frå 2014. Songen er skriven av Sven Lõhmus.

«Kui tuuled pöörduvad» var eit av bidraga i Eesti Laul 2014, den estiske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark.

Kjelder
 

Eesti Laul 2014-songar
Sandra Nurmsalu-songar
Songar skrivne av Sven Lõhmus
Estiskspråklege songar
Pikritt

Pikritt er eit fellesnamn på mørke, tunge magmabergartar som hovudsakleg består av olivin saman med andre jernmagnesium-mineral. Døme på pikrittiske (det vil seie olivinrike) bergartar er oseanitt og peridotitt.

Kjelder
Pikritt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/pikritt.

Afanittiske bergartar
Mafiske bergartar
Ultramafiske bergartar
Basalt
Pimpstein

Pimpstein (det første leddet kjem frå eit latinsk ord nærskyld «skum») er ein dagbergart forma som eit sterkt blærete, skumaktig vulkansk glas. Han vert danna ved at gassar har strøymd ut under strøkninga av sur (rhyolittisk) lava. Blæreromma opptek ein så stor del av volumet at pimpstein flyt på vatn. Fargen er vanlegvis lysegrå.

Pimpstein blir ofte kasta ut av vulkanar i form av større eller mindre rundaktige bitar som pimpsteinslapilli eller cinder, og kan danne utstrakte og mektige tuffavleiringar som pimpsteinstuff eller trass. Den øvste delen av meir basiske lavastraumar er òg ofte oppblæra til ein slags pimpstein kalla scoria, medan den lågare delen består av meir kompakt lava.

Pimpstein vert nytta som slipemiddel og i pulverform som tilsetning til skurepulver og såpe.

Kjelder
Pimpstein. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/pimpstein.

Vulkanologi
Glasaktige bergartar
Slipemiddel
Pingo

Ein pingo er ein meir eller mindre konisk haug som opptrer i arktiske strøk med permafrost. Haugen er vanlegvis 30–50 meter høg med ein diameter på opptil 400 meter og inneheld ein kjerne av is. Han får ofte ein vulkanliknande utsjånad når toppen kollapsar under delvis oppsmelting av iskjernen. Slike overflateformer blir danna i deltaområde der mindre sjøar blir fylte med sediment og frys til, og på stader der grunnvatnet trengjer gjennom telen nedanfrå. 

Pingoar er særleg kjende frå Mackenzie-deltaet i Canada og frå dalbotnane på Svalbard og Grønland.

Kjelder
Pingo. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/pingo.

Geomorfologi
Glasiologi
Strukturmark
Periglasiale landformer
Arktisk geografi
Pipeleire

Pipeleire er ei feit, ljos leire, gjerne av grå farge. Han vert nytta til framstilling av keramiske produkt og vert kvit ved brenning.

Kjelder
Pipeleire. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/pipeleire.

Leire
Keramiske material
Plategrense

Ei plategrense er grenseområdet mellom to jordskorpeplater. Ein deler plategrensene inn i tre hovudtypar. 

 Spreiingsakse, eller konstruktiv eller divergent plategrense. Skjer der to plater glir frå kvarandre i havet. Slike plategrenser er knytte til havbotnspreiing og midthavsryggar. Desse kan skape små vulkanar og grunne jordskjelv. 
 Kollisjonssone, eller destruktiv eller konvergent plategrense. Skjer der to plater glir mot kvarandre og anten skapar ein subduksjonssone (om ei plate glir under ei anna, som t.d. vestlege Sør-Amerika) eller ved kollisjon melom platene. Djuphavsgroper knytte til desse grensene når ei plate glir under ei anna, medan fjellkjeder som Himalaya og Alpane er skapt av kollisjon mellom to plater. 
 Transformforkasting. Skjer der to litosfæriske plater glir forbi kvarande langs ei forkasting. Ingen av platene vert skapt eller øydelagd. Kraftige jordskjelv kan oppstå langs forkasting. San Andreas-forkastinga i California er eit døme på ei slik plategrense.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «List of tectonic plate interactions» frå ,  den 29. desember 2013.  
Bryhni, Inge. (14. februar 2009). Plategrense. I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013.

Platetektonikk
Plutonisme

Plutonismen var ei retning i den tidlege faghistoria til geologien. Særleg på slutten av 1700-talet til byrjinga av 1800-talet var debatten mellom plutonistar og neptunistar store.

Plutonistane hevda at vulkanisme og varme i det indre av jorda var sterkt medverkande til danninga av bergarter. Den leiande plutonisten var skotten James Hutton. Etter kvart som arbeidet hans vart kjent utover på 1800-talet, gjekk plutonismen sigrande ut av striden.

Andre tydingar
Ein kan av og til i dag sjå plutonisme brukt om magmatiske prosesser som føregår djupt nede i litosfæren – til skilnad frå vulkanismen i dei øvre delene av jordskorpa. Ein snakkar då om plutonske bergartar.

Geologihistorie
Pneumatolyse

Pneumatolyse er omvandling av ei bergart, eller krystallisasjon av mineral, ved gasshaldige utstrøymingar frå eit magma. Gassane kan avsetje ulike mineral omkring vulkanske krater, såkalla ekshalasjonsbeslag. Der gassane treng inn i sidebergartane, vil desse til dels omdannast og nye mineral blir avsett. Dette er ein vanleg prosess ved kontaktmetamorfose og utgjer ei form for metasomatose. Nyttige mineral som kassiteritt, wolframitt og molybdenitt blir ofte danna ved pneumatolytiske prosessar. Pneumatolyse utgjer eit tidlegare stadium i den magmatiske utviklinga enn den hydrotermale fasen og føregår ved høgare temperatur.

Kjelder
Pneumatolyse. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/pneumatolyse.

Geologiske prosessar
Petrologi
Frogner kyrkje i Lier

Frogner kyrkje er ei krosskyrkje frå 1694 i Lier kommune i Viken fylke.

Mellomalderkyrkja på Frogner brann etter eit lynnedslag i 1651, og det tok nokre tiår før ny kyrkje vart bygd. Frogner kyrkje har historisk vore hovudkyrkja i Lier.

På austre del av kyrkjegarden står eit gravkapell frå 1912.

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 Jubileumshefte 1994 
 Den kulturelle skolesekken: Frogner kirke 1694 
 Tunsberg bispedømme
 Buskerud historielag
 Lokalhistoriewiki
 
 

Kyrkjer i Lier
Kyrkjer i Lier prosti
Norske kyrkjer frå 1690-åra
Krosskyrkjer i Noreg
Kulturminne i Lier
Valkyrkjer i 1814
Freda bygg i Viken
Tranby kyrkje

Tranby kyrkje er ei langkyrkje frå 1855 i Lier kommune i Viken fylke.

Det har vore kyrkje på Tranby sidan mellomalderen. Dagens kyrkje vart oppført få år etter at kommunen tok over gamlekyrkja i 1842. Kyrkja vart endra noko i 1949–50 etter planar av Ragnar Nilsen, og interiørfargane er frå 1950-åra.

Aust for kyrkja står eit gravkapell frå 1913 (restaurert 1967), og kyrkjegarden har enkelte gravminne tilbake til 1700-talet.

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 Jubileumshefte 2005 
 Tranby kirke i «Norges kirker»
 Lier kyrkjelige fellesråd 
 
 

Kyrkjer i Lier
Kyrkjer i Lier prosti
Norske kyrkjer frå 1850-åra
Langkyrkjer i Tunsberg bispedømme
Kulturminne i Lier
1855 i Noreg
Sjåstad kyrkje

Sjåstad kyrkje er ei langkyrkje frå 1896 i Lier kommune i Viken fylke.
Kyrkja vart oppført på initiativ frå familien Hofgaard, som dreiv lokal industri og gav grunn til kyrkja. Dei har ein eigen familiegravstad på kyrkjegarden. På kyrkjegarden står eit gravkapell frå 1916 (restaurert i 1995). Det vert i dag nytta som kyrkjestove.

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 Jubileumshefte 1996 
 Sjåstad kirke i «Norges kirker»
 
 Lier kyrkjelege fellesråd 
 

Kyrkjer i Lier
Kyrkjer i Lier prosti
Norske kyrkjer frå 1896
Langkyrkjer i Tunsberg bispedømme
Kulturminne i Lier
Henry Bucher
Poikilittisk

Poikilittisk er eit omgrep nytta i geologi om tekstur i ein magmatisk bergart, der små krystall av eit mineral er inneslutta i ein større krystall av eit anna mineral. Ein tilsvarande tekstur i metamorfe bergartar blir kalla poikiloblastisk.

Kjelder
Poikilittisk. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/poikilittis

Petrologi
Polflukt

Polflukt var ein geofysisk hypotese lagt fram i 1915 av Alfred Wegener for å forklare kontinentdrift. Han foreslo at kontinenta har ein tendens til å flytte seg bort frå polane på grunn av jordrotasjonen. Hypotesen vart vidareutvikla av Paul Sophus Epstein i 1920, men ein veit i dag at krafta er mange millionar gonger for svak til å ha ein slik verknad. 

Kontinentaldriften blir no forklart gjennom platetektonikken.

Sjå òg
polvandring

Kjelder
Bryhni, Inge. (14. februar 2009). Polflukt. I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/polflukt.

Platetektonikk
Tidlegare vitskaplege teoriar
Poretrykk

Poretrykk er trykket i porer i undergrunnen frå ei væske eller ein gass. 

Porevasstrykk vert i hydrologien nytta om grunnvatnet, medan ein i petroleumsgeologi nyttar formasjonstrykk om trykket frå gass eller olje. 

I porøse bergartar med høg permeabilitet, der porevatnet kan strøyme fritt til overflata, vil poretrykket vere lik hydrostatisk trykk, som er vekta av væska over. Om den porøse bergarten ligg under eit tett lag og har låg permeabilitet, vil ein kunne få høgare poretrykk.

Kjelder
Gundersen, Nils. (2011, 20. oktober). Poretrykk. I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/poretrykk.

Jordmekanikk
Petroleumsgeologi
Porfyr

Porfyr er ei nemning på magmatiske bergarter som inneheld større korn av einskilde mineral, særleg feltspat eller kvarts, i ein finkorna grunnmasse. Dei store korna blir kalla fenokrystall, strøkorn eller innsprengningar. Porfyrisk struktur er karakteristisk for lavaar og gangbergarter. Fenokrystalla er utskilt ved langsam avkjøling av magmaet i djupet, medan den finkorna grunnmassen er oppstått ved rask avkjøling etter at magmaet er pressa opp i ein sprekk i jordskorpa eller har nådd jordoverflaten.

Sjå òg
 porfyritt

Kjelder
Porfyr. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/porfyr.

 
Vulkanske bergartar
Stein
Skulpturmateriale
Sylling kyrkje

Sylling kyrkje er ei langkyrkje i Lier kommune i Viken fylke. Kyrkja avløyste ei mellomaldersteinkyrkje og vart oppført i 1851–52. Tårnet vart oppført i 1877. Interiøret vart endra i 1947–52, og kyrkja vart sett i stand til 150-årsjubileet i 2002.

På kyrkjegarden står eit gravkapell frå 1917. Det vert nytta som kyrkjestove og har òg bårerom.

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 Jubileumshefte 2002
 Sylling kirke i «Norges kirker»
 Lier kyrkjelege fellesråd

Fotnotar

Kyrkjer i Lier
Kyrkjer i Lier prosti
Norske kyrkjer frå 1850-åra
Langkyrkjer i Tunsberg bispedømme
Kulturminne i Lier
1852 i Noreg
Porfyritt

Porfyritt er ei eldre nemning på porfyriske bergartar med fenokrystall av plagioklas, i motsetnad til bergartar med kalifeltspat, kalla alkalifeltspat.

Kjelder
Porfyritt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/porfyritt.

Porfyrar
Kaolin

Kaolin eller porselensjord er ei leire som opphavleg vart vunnen ut i Gaoling i provinsen Jiangxi i Kina.

Leira er kvit og særs plastisk med fleire bruksområde, og består hovudsakleg av mineralet kaolinitt (aluminiumsilikat). 

Ordet kjem frå namnet på Gāolǐng, 高岭 (eldre transkribering: Kao-ling) i provinsen Jiangxi i Kina (namnet tyder høgås). Frå denne staden henta ein leire til dei kjende porselensfabrikkane i Jingdezhen. Andre keramiske produkt, skapt for å likne på porselenet, inneheld òg kaolin som beinporselen, feltspatporselen og flintgods. Ein nyttar òg kaolin for produksjon av finare tegl, innan papirindustrien (for å gje ei kvit og glatt overflate), innan kosmetikkindustrien og ved produksjon av gummi, og tidlegare òg i medisin, som piller og strøpulver. 

Materialet vert òg nytta ved produksjon av sanitetsgods, eldfast tegl og isolatorporselen.

I Europa kjenner ein til at kaolin vart produsert på Dei eoliske øyane i oldtida. Kaolinførekomstr finst utover i Gaoling òg mellom anna i Böhmen, Tyskland, Cornwall, Bornholm, Frankrike, Bulgaria og USA. I Sverige finst kaolin på Ivön, og i Billinge i Skåne.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kaolin» frå ,  den 29. desember 2013.  
 

Keramiske material
Porselen
Aluminiummineral
Aluminosilikat
Leirmineral
Medisinsk leire
Fylosilikat
Porøsitet

Porøsitet er eit uttrykk for kor mange prosent holroma utgjer av totalvolumet av ei bergart. Dei fleste bergartene inneheld porerom, men porøsiteten varierer sterkt for dei ulike bergartene på grunn av dei ulike måtane dei vert danna på, og kva som har hendt med dei sidan. Vanleg, laus sand har ein porøsitet på 39–54 %, leire kan ha over 90 %. Porøsiteten minkar jo djupare bergartene har vorte gravlagde, og jo større forandringar som har føregått med dei.

Porøsiteten gjev eit mål for kor mykje væske eller gass ei bergart kan innehalde, og då alle porerom under grunnvasspegelen er fylla med vatn, sjeldnare olje eller gass, spelar studiet av porøsiteten ei viktig rolle i petroleums- og hydrogeologien. Til måling av porøsiteten i bergarter i petroleumsbrønner nyttar ein porøsitetslogg.

Kjelder

Vassførande sjikt
Hydrogeologi
Porøse stoff
Jordfysikk
Jordmekanikk
Mjøndalen kyrkje

Mjøndalen kyrkje er ei arbeidskyrkje i Drammen kommune i Viken fylke.

Mjøndalen kyrkjegard er eit godt stykke unna kyrkja, aust for sjølve Mjøndalen.
Fram til 2020 låg kyrkja i tidlegare Nedre Eiker kommune i Buskerud.

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 Mjøndalen kyrkjelyd 
 Lokalhistoriewiki
 Kyrkjesøk

Kyrkjer i Drammen
Kyrkjer i Eiker prosti
Norske kyrkjer frå 1983
Arbeidskyrkjer
Heikki Ikola

Heikki Johannes Ikola () er ein finsk tidlegare skiskyttar frå Jurva i Kurikka. Han vann VM-gullet på 20 km både i 1975, 1977 og 1981, samt gullmedalje for Finland i stafett under VM i skiskyting 1975. I alt tok han fire individuelle medaljar og seks stafettmedaljar i ulike OL og VM i tida 1972-81, alle ti medaljane i gull eller sølv.

Aktiv
Ikola fekk i 1972 den fyrste av fem sølvmedaljar i stafett med Finland. Både denne fyrste i Sapporo og den fjerde stafettmedaljen i Innsbruck i 1976 var OL-sølv, medan medaljane han fekk i 1974, 1977 og 1979 var VM-sølv. I VM 1975 i Antholz vart han verdsmeister både på 20 kilometer og i stafett, den sistnemnde bragda gjorde han på lag med Heikki Flöjt, Simo Halonen og Juhani Suutarinen. Han vart dessutan nummer fire på 10 km i meisterskapen.

Ikola vart på ny verdsmeister på normaldistansen 20 km under verdsmeisterskapen i Vingrom i 1977, der han slo sølvmannen Sigleif Johansen med 25 sekundar. På finsk heimebane i Lahti i 1981 skaut Ikola 20 blanke treff på 20-kilometeren og tok sin tredje VM-tittel i øvinga, over minuttet føre det austtyske skiskytingsfenomenet Frank Ullrich.

Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap
VM i skiskyting 1971 i Tavastehus: Nr 10 på 20 km
Vinter-OL 1972 i Sapporo: Sølvmedalje i stafett
VM i skiskyting 1973 i Lake Placid: Nr 11 på 20 km
VM i skiskyting 1974 i Minsk: Sølvmedalje i stafett, nr 4 på 20 km
VM i skiskyting 1975 i Antholz: Gullmedalje på 20 km og i stafett
Vinter-OL 1976 i Innsbruck: Sølvmedalje på 20 km og i stafett
VM i skiskyting 1977 i Vingrom: Gullmedalje på 20 km og sølvmedalje i stafett
VM i skiskyting 1978 i Hochfilzen: Nr 4 på 20 km 
VM i skiskyting 1979 i Ruhpolding: Sølvmedalje i stafett, nr 7 på 20 km
Vinter-OL 1980 i Lake Placid: Nr 18 på 20 km
VM i skiskyting 1981 i Lahti: Gullmedalje på 20 km
VM i skiskyting 1982 i Minsk: Nr 16 på 10 km

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar

Finske skiskyttarar
Verdsmeistrar i skiskyting
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Finland
Medaljevinnarar under vinter-OL 1972
Finske deltakarar under vinter-OL 1972
Skiskyttarar under vinter-OL 1972
Medaljevinnarar under vinter-OL 1976
Finske deltakarar under vinter-OL 1976
Skiskyttarar under vinter-OL 1976
Finske deltakarar under vinter-OL 1980
Skiskyttarar under vinter-OL 1980
Profil i geologi

Eit profil i geologi er eit geologisk snitt i berggrunnen eller i lausmasse som kan vera skapt på ein naturleg eller kunstig måte. Profilet gjev ein høve til å studere den geologiske oppbygginga av berggrunnen, og kan gjerne framstillast som ei skisse eller teikning. Strukturgeologiske profil viser korleis ein tenkjer seg utbreiinga til bergartene under jordoverflata (og evt. tidlegare utbreiing over dagens overflate).

Kjelder

Strukturgeologi
Propylitt

Ein propylitt er ein hydrotermalt omvandla andesitt. Bergarta er omvandla langs gjennomsetjande ertsgangar, der det i sprekkane har strøymt gassar og varme løysingar som har omdanna det opphavleg mineralet i andesitten til epidot, kloritt og albitt, samstundes som det er avsett pyritt og karbonat. Prosessen blir kalla propylittisering.

Kjelder
Propylitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/propylitt.

Afanittiske bergartar
Vulkanologi
Geologiske prosessar
Porfyrar
Vulkanske bergartar
Pseudofossil

Pseudofossil er uorganiske strukturar som liknar på fossil. Dei vanlegaste er dendrittar, som liknar plantefossil, men er danna ved utfelling av jarn- og manganoksid på sprekkeflater, og «forsteina appelsinar» og andre «frukter», som er konkresjonar danna ved kjemisk utfelling i dei opphavlege sedimenta. Sedimentære strukturar, som tørkesprekker, og reine forvitringsformer kan òg i einskilde tilfelle takast for å vere fossil.

Kjelder
Pseudofossiler. (2011, 20. oktober). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/pseudofossiler.

Paleontologi
Geologi
Fossil
Nedre Eiker kyrkje

Nedre Eiker kyrkje er ei langkyrkje i Drammen kommune i Viken fylke. Kyrkja vart oppført i 1858–60, og interiøret vart endra i 1957. Kyrkja vart sett i stand til 150-årsjubileet i 2010.

På ein del av kyrkjegarden nord for den gamle riksvegen står eit gravkapell frå 1915/16 (ombygd i 1950-åra etter teikningar av Carsten Lien).

Fram til 2020 låg kyrkja i tidlegare Nedre Eiker kommune i Buskerud.

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 Sigrid Marie og Håkon Christie: Nedre Eiker kirke i «Norges kirker»
 Nedre Eiker kyrkjelyd
 Nedre Eiker kyrkjelege fellesråd om kyrkjehistoria
 Tunsberg bispedømme
 Kunsthistorie.com
 Kyrkjesøk

Fotnotar

Kyrkjer i Drammen
Kyrkjer i Eiker prosti
Norske kyrkjer frå 1860-åra
Langkyrkjer i Tunsberg bispedømme
Kulturminne i Drammen
1860 i Noreg
Olavskyrkja i Modum

Olavskyrkja er ei sekskanta kyrkje frå 1976 i Modum kommune i Viken fylke. Kyrkja er eigd av Modum Bad, som har eiga presteteneste. I tillegg til denne kyrkja har badet eit lite sjukehuskapell i hovudbygningen.

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 Sigrid Marie og Håkon Christie: Olavskirken i «Norges kirker»
 Modum bad om kyrkja 
 NRK om kyrkja

Kyrkjer i Modum
Norske kyrkjer frå 1976
Erkki Antila

Erkki Lauri Johannes Antila () er ein finsk tidlegare skiskyttar frå Jurva i Kurikka. Han tok to individuelle VM-medaljar i 1981 og dessutan to VM-sølv i stafettøvinga.

Aktiv
Antila gjekk for det finske laget som fekk sølvmedalje på 4x7,5 km stafett under VM i skiskyting 1977 på Vingrom, einast slått av Sovjetunionen. To år seinare kopierte eit nytt finsk stafettlag prestasjonen under VM 1979 i Ruhpolding, også då med Antila på laget. Etter at han under vinter-OL 1980 i Lake Placid hadde blanda seg inn i medaljekampen på 20 km, gjorde han sitt beste meisterskap i Lahti i 1981. Her tok han bronsemedaljen på 20 km, og sidan sølvmedaljen på 10 km.

Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap
VM i skiskyting 1977 i Vingrom: Sølvmedalje i stafett, nr 10 på 10 km
VM i skiskyting 1978 i Hochfilzen: Nr 8 på 20 km 
VM i skiskyting 1979 i Ruhpolding: Sølvmedalje i stafett, nr 11 på 20 km
Vinter-OL 1980 i Lake Placid: Nr 5 på 20 km
VM i skiskyting 1981 i Lahti: Sølvmedalje på 10 km og bronsemedalje på 20 km
VM i skiskyting 1982 i Minsk: Nr 5 på 20 km 
VM i skiskyting 1983 i Antholz: Nr 5 i stafett

Langrennaren Hilkka Riihivuori er syskenbarnet hans.

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar

Finske skiskyttarar
Finske deltakarar under vinter-OL 1980
Skiskyttarar under vinter-OL 1980
Raki

Raki (tyrkisk rakı, ]) er eit brennevin med anissmak som er utbreidd i Tyrkia og nærliggjande land. Raki kan lagast av druer, rosiner, dadlar eller fiken.

Skildring
Raki er i utgangspunktet eit klart brennevin, men blir gjerne drukke tilsett først vatn og så isbitar. Dette gjev det ein mjølkekvit farge, og eit tilnamn til raki er «løvemjølk».

Drikken har ein lakrissmak som gjer at han kan minna om gresk ouzo eller fransk pastis. Drikken blir typisk servert i tynne, sylinderforma glas som ein skålar med ved å halda øvst og føra botnane mot kvarandre.
Han blir gjerne drukken med mat som meze (småretter) og fisk.

Utbreidde rakimerke er Yeni, Efe og Tekirdağ.

Kulturell tyding

Raki er rekna som tyrkisk nasjonaldrikk. Statsminister Recep Tayyip Erdoğan, som er strengt muslimsk avhaldsmann, har skapt blest fleire gonger med uttalingar knytt til drikken. I mars 2013 hevda han at leiaren av opposisjonen i Tyrkia måtte ha drukke «raki med vatn». I april same året heldt han fram ayran, ein joghurtdrikk utan alkohol, som tyrkisk nasjonaldrikk. Drikkedebatten markerer skiljet mellom dei sekulære kreftene i Tyrkia, symbolisert av landsfaderen og rakielskaren Mustafa Kemal Atatürk, og seinare religiøs fundamentalisme.

Sjå òg
Arak

Bakgrunnsstoff
How to drink raki: A crash course in Turkey’s signature drink. CNN.com

Kjelder 

«Raki» (14. februar 2009), Store norske leksikon. Henta 26. desember 2013.
Dave Broom, «Distilling the Secrets of Raki», The Wall Street Journal (Sept. 16, 2005)
Belgin Akaltan, «Drinking rakı with water», hurriyetdailynews.com
Jonathon Burch, «Turkey's leader hits a nerve over country's "national drink"», Reuters (Apr 27, 2013)
Istanbul Eats, «Drinking Culture: Tapping the Ayran (Powder) Keg», culinarybackstreets.com (June 14, 2013)
«What to Drink in Istanbul?» , wittistanbul.com

Brennevin
Tyrkisk mat
Gulsrud kyrkje

Gulsrud kyrkje er ei langkyrkje frå 1931 i Modum kommune i Viken fylke. Ho vart oppført etter at eit kapell frå 1906 brann i 1930.

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 Sigrid Marie og Håkon Christie: Gulsrud kapell i «Norges kirker»
 Modum kyrkjelege fellesråd
 
 

Kyrkjer i Modum
Norske kyrkjer frå 1931
Kyrkjer i Eiker prosti
Langkyrkjer i Tunsberg bispedømme
Kulturminne i Modum