alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Furzey Island

Furzey Island er ei øy i Poole Harbour i Dorset i England. Øya ligg sør for den større Brownsea Island. Sett frå sjøen eller tilstøytande landområde, ser øya ut som nok ei aude, furukledd øy, men gøymd mellom trea ligg ein oljebrønn og ein stasjon knytt til Hamble på Southampton Water via ei røyrleidning. Den høge oljeriggen er eit stort landemerke i Southern Poole Harbour og det største landemerke mellom Brownsea og Furzey.

Furzey Island ligg i kommunen Corfe Castle i Purbeck distrikt.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Furzey Island» frå ,  den 23. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Geografi i Dorset
Øyar i England
Green Island i Dorset

Green Island er ei øy i Poole Harbour i Dorset i England. Ho ligg sentralt i bukta, sør for Brownsea Island og Furzey Island. Øya har status som Area of Natural Beauty (vakkert naturområde, AONB), Site of Special Scientific Interest (SSSI, stad av særleg vitskapleg interesse) og Special Protection Area (SPA, særskild verneområde).

Øya er om lag 0,18 km² stor ved fjøre og 0,07 km² ved flo. Ho er dekt av furuskog og lyngheier. Rundt øya ligg eit stort marsklandområde samt eit strandområde. Det meste av øya består av sandstein. Det står to hus på øya, eit sommar hus og ei hytte. Her er helikopterlandingsplass og ei privat brygge. I lag med naboøyane Brownsea Island og Furzey Island er ho ein av få stader i Storbritannia der det framleis finst ekorn.

Green Island ligg i kommunen Corfe Castle i Purbeck.

Øya er i dag privateigd.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Green Island (Dorset)» frå ,  den 23. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Geografi i Dorset
Øyar i England
Havergate Island

Havergate Island er ei 1,08 km² stor øy i River Alde og River Ore i Suffolk i England. Ho er eit myrlendt naturreservat styrt av Royal Society for the Protection of Birds og kjend for klydene og ternene som heldt til her.

Øya ligg nær Orfordness og er den største i grevskapet Suffolk, mellom Orford Beach og fastlandet. I nordvest grenser ho til kanalane Lower Gull og The Gull (del av Ore) og i søraust til The Narrows (del av Alde). Havergate ligg hovudsakleg under havnivå, men er drenert av ei rekkje kanalar og eit dike.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Havergate Island» frå ,  den 23. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:
Havergate Island - The Royal Society for the Protection of Birds
Havergate in History

Øyar i England
Fuglereservat i England
Geografi i Suffolk
Hayling Island

Hayling Island er ei øy utanfor sørkysten av England i Havant i Hampshire. 

Øya er forma som ein T og er 6,5 lang og brei. Totalt har ho eit areal på 30 km². Det går ei bru frå nordenden til fastlandet. Det går òg båtrute frå øya til naboøya Portsea der byen Portsmouth ligg. I vest ligg Langstone Harbour og i aust Chichester Harbour.  

Øya er stort sett eit bustadområde, men òg eit feriesenter for brettsegling og vanleg segling.

Busetnader på øya 
Mengham
Northney
Eastoke
West Town
Sinah
Sandy Point
South Hayling
Gable Head
Ferry Point
Mill Rythe
Tournerbury
Stoke
Tye

Bakgrunnsstoff
Hayling Island Community Board 
Hayling.co.uk

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Hayling Island» frå ,  den 23. januar 2010.  

Geografi i Hampshire
Øyar i England
Hilbre Island

Hilbre Island er den største av tre øyar ved munningen av elva River Dee nær Wirralhalvøya i England. 

Hilbre Island er om lag 5 hektar stor og ligg 1,6 km frå Red Rocks på Wirralhalvøya. Dei to andre øyane er Middle Eye og Little Eye. Øyane er tidvassøyar og ein kan gå tørrskodd til dei når det er fjøre. Det står eit par hus på Hilbre Island, medan dei to andre ikkje er busette. Det står eit lite fyr på øyane frå 1927. 

Øya er kalla opp etter eit kapell som vart bygd her i mellomalderen, tileigna St. Hildeburgh. 
Ein meiner at øya har vore busett sidan steinalderen. Rundt 1080 vart det oppretta ei lite kloster på øya. Den siste munken forlet øya rundt 1550. I 1692 vart det sett opp ein liten fabrikk for å raffinere bergsalt.

Bakgrunnsstoff
The Friends of Hilbre
Merseyside Views: Hilbre Island 
Trinity House: Hilbre Island fyr

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Hilbre Island» frå ,  den 23. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:
 Craggs, J. D. (Ed.) (1978). Hilbre - The Cheshire Island - its history and cultural history. Liverpool University Press. ISBN 0-85323-314-4.
 Burnley, Kenneth J. (1981). Portrait of Wirral. Robert Hale Ltd. ISBN 0-7091-9409-9

Fyr i England
Merseyside
Tidvassøyar i England
Buller District

Buller District er administrert av Buller District Council og er eit distrikt regionen West Coast på Sørøya påNew Zealand. Distriktet omfattar Westport, Karamea, Reefton og Inangahua Junction. Arealet er 7 953,12 km² (3 070,72 sq mi). Administrasjonssenteret i distriktet er Westport, der 45% av innbyggjarane i regionen bur.

Populasjon 
Distriktet hadde ved folketeljinga i 2006 eit folketal på 9 702, av desse var 8 % maoriar. Av innbyggjarane budde 3900 i Westport, 423 i Karamea, 159 i Inangahua Junction og 948 i Reefton.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Buller District» frå ,  den 23. januar 2010.

Bakgrunnsstoff 

Distrikt på New Zealand
Buller District
Egge i Steinkjer

Egge i Steinkjer er ein gamal storgard i Steinkjer kommune i Trøndelag, 2 km nord for sentrum. Han ligg på ein åsrygg, og det er dét som har gjeve han namnet.

Historie

Snorre
Egge gard er nemnt første gong i Soga om Håkon den gode, om lag år 960 etter vanleg rekning, som heimstaden til Trond Haka, hovdingen som stod for blotinga i Sparbyggjafylket, då trønderane la planar om å få kongen til å blote.

Neste gong Egge gard er nemnt, er i Soga om Olav den heilage vinteren 1020-21. Då var Olve på Egge talsmann for bøndane i Inntrøndelag som kongen skulda for å halde fram med bloting i løynd. Kongen fekk sidan vita at det skulle haldast eit stort blot for alle inntrønderane på Mære og at Olve skulle stå for gildet. Kongen kom til Mære om natta og drap Olve.

Egge (og dei andre eigedomane, og enkja Sigrid Toresdotter) vart teken over av Kalv Arnesson. Kalv vart ein mektig og eigenrådig lendmann som veksla mellom å vere alliert med kongen og med ladejarlane, som vart leiar for bondehæren i slaget på Stiklestad og som henta Magnus Olavsson heim frå Gardarike i 1034. Han eigde Egge og budde der til han flydde landet etter å ha falle i unåde hos Magnus nokre år ut på 1030-talet, og kongen tok alle eigedomane hans. Kalv fekk garden og eigedomane att i år 1050 etter at broren Finn Arnesson hadde bede Harald Hardråde om det, men han døydde alt sommaren etter då kongen sende han og ein liten flokk i land mot ein stor hær på Fyn. Seinare høyrer vi ikkje meir til Egge og hovdingane der.

Bakgrunnsstoff 
 Om Egge gard frå Egge museum

Gardar i Trøndelag
Historie i Steinkjer
Kulturminne i Steinkjer
Busetnader i Steinkjer
Grey District

Grey District Council i regionen West Coast på Sørøya på New Zealand er eit distrikt som omfattar Greymouth, Runanga, Blackball, Cobden og busetnadar langs Grey River. Arealet er 3,516.48 km² (1,357.72 sq mi). Administrasjonssentereret ligg i Greymouth, der 27 % av innbyggjarane i distriktet bur.

Populasjon 
Distriktet hadde eit folketal på 13 221 ved folketeljinga i 2006, der åtte prosent var maoriar. Av innbyggjarane budde 3600 i Greymouth, 1221 i Runanga, 1707 i Cobden og 330 i Blackball. Om lag 95 % av innbyggjarane er av europeisk avstamming (i følgje folketeljinga i 2001), slik at Grey District har ei svært homogen etnisk samansetjing av innbyggjarane sine. Førti prosent av innbyggjarane hadde inga vidareutdanning i 2001, samanlikna med om lag 27 % på New Zealand sett under eitt.

Infrastruktur 

Det er 619 km vegar i distriktet, av desse har 358 km fast dekke (data frå 2000).

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Grey District» frå ,  den 24. januar 2010.

Bakgrunnsstoff 
 Grey District Council

Distrikt på New Zealand
Isle of Grain

Isle of Grain er ei tidlegare øy nord i Kent i England aust for Hoohalvøya. Det meste av øya er myrlendt og Grain Marshes er eit viktig fugleområde. 

Øya utgjer eit verdsleg sokn med 1731 innbyggjarar (2001). Ho er 5,5 km lang og 4 km brei. 

For å verne utløpet til Themsen vart festninga Grain Tower bygd. Det var i drift fram til 1946. Tidlegare var malaria eit stort problem på øya. Det siste tilfellet med denne sjukdommen vart registrert i 1918. 

Den sørlege delen av øya er eit viktig industriområde i dag. Fram til 1982 låg det eit stort oljeraffineri her. I dag ligg Thamesport, den tredje største containerhamna i Storbritannia, på denne staden. Ved sidan av den gamle oljeraffineriet ligg eit oljefyrt kraftverk som utgjer 3 % av det nasjonale kraftforsyninga i landet.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Isle of Grain» frå ,  den 24. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Historic Kent  
 Bignell, Alan (1999). The Kent Village Book
 

Geografi i Kent
Grain
Isle of Sheppey

Isle of Sheppey er ei øy utanfor nordkysten av Kent i England i Themsenestuaret, om lag 61 km aust for sentrum av London. Ho har eit areal på 93 km² og er ein del av distriktet Swale. Sheppey kjem av det gamle saksiske Sceapige, som tyder «Saueøya», og sjølv i dag beiter store saueflokkar her. 

Landmassen som vert kalla Sheppey består av tre hovudøyar: Sheppey, Isle of Harty og Isle of Elmley (dei vart ein gong kalla Isles of Sheppey (Sheppeyøyane) før kanalane som skilde dei mudra til. Det myrlendte landskapet sør på øya gjer at fleire kanalar og avløp dannar mange små øyar. Øya er låg, men ved Minster er høgda 73 meter. 

Mellom Sheppey og fastlandet ligg kanalen The Swale. Som med Wantsum Channel mellom Isle of Thanet og fastlandet i aust og Yantlet Creek ved Isle of Grain, vart dei i eldre tider ein del av skipsrutene inn til hamnene i Chatham og London. 

Under regjeringstida til Edvard I vart det bygd ei bru mellom Sheppey og fastlandet ved Elmley. Ho heitte Tremsethg Bridge, men gjekk tapt i ei tidvassbølgje og aldri erstatta. I nyare tid vart Kingsferry Bridge bygd. Det har vore i alt fire bruer over The Swale frå øya.

Dagens Sheppey 
Den største byen på øya er Sheerness. Andre landsbyer er Minster som har ei grusstrand, og Leysdown-on-Sea som har sandstrand. Heile nordkysten er spekka med husvogner, campingvogner og feriehus. Det er òg ei strand for naturistar bortanfor Leysdown, mot Shellness. Det er eit fuglereservat ved Elmley Marshes.

Det er tre fengsel på øya, alle ligg sør for landsbyen Eastchurch: HMP Elmley, HMP Standford Hill, og HMP Swaleside. Totalt er det rundt 2200 innsette her. 

I 2001 hadde øya 37 852 innbyggjarar og mange pendlar til fastlandet med jernbanen Sheerness-Sittingbourne og den nye brua Sheppey Crossing.

Bakgrunnsstoff 
 Sheppey Website 
 Sheppey Access 
 Sheppey Online

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Isle of Sheppey» frå , og «Sheppey» frå  den 24. januar 2010.  
 

Geografi i Kent
Øyar i England
Isle of Oxney

Isle of Oxney er eit område i Kent i England som tidlegare var ei øy.

På 1200-talet var Oxney ein del av kysten som grensar til det som i dag er Romney Marsh. Då myrområdet mudra til og fram til utpå 1600-talet, rann River Rother, som munnar ut etter Rye, forbi Kent frå vest til aust. Utover 1700-talet hadde elva endra lei og rann sørover, og området der elva tidlegare rann vart tørt land. Området heldt derimot på øynamnet sitt. 

Stader i Isle of Oxney er mellom anna Wittersham, Stone in Oxney og Small Hythe. Ved Stone finst eit steinaltar frå romartida.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Isle of Oxney» frå ,  den 24. januar 2010.

Bakgrunnsstoff 
Historia til Isle of Oxney

Oxney
Geografi i Kent
Long Island i Dorset

Long Island er ei øy i Poole Harbour i Dorset i England. Ho ligg like utanfor Arnehalvøya sørvest i bukta og mellom øya og naboøya Round Island gårr ein smal kanal, som berre er vel ein meter brei. Øya utgjer om lag 12 hektar ved fjøre sjø, men vert berre 3,8 hektar ved flo.

Long Island er privateigd av Rempstone Estate og har hatt same eigarar i 250 år. 

Long Island ligg i det verdslege soknet Corfe Castle. Soknet er ein del av Purbeck district.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Long Island (Dorset)» frå ,  den 24. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

Geografi i Dorset
Øyar i  England
Longships

Longships er ei gruppe skjer om lag 2 km vest for Land's End i Cornwall i England.

Det står eit fyr på Longships, opphavleg bygd i 1795 på det høgaste punktet på det største skjeret. Det første tårnet stod berre 12 meter over havet, så ved grov sjø var det ikkje mogeleg å sjå fyrlykta. Dermed valde Trinity House å byggje eit større tårn. Bygginga av det nye tårnet starta i 1870 og vart først tent i desember 1873.Sjølv med desse utbetringane forliste «S.S. Bluejacket» like ved fyret ei klår natt i 1898, og øydela nesten fyret i same slengen. Sidan 1988 har fyret vore automatisert. Lyset er isofase med eit intervall på 10 sekund. Fyret har òg ein tåkelur som gjev frå seg lyd kvart 10. sekund i skodde.

Bakgrunnsstoff
 Information on the Longships lighthouse at Trinity House

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Longships» frå ,  den 24. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Cornwall 
Fyr i Cornwall
Looe Island

Looe Island, eller St George's Island og tidlegare St Michael's Island, er ei lita øy like utanfor byen Looe i Cornwall i England. 

I følgje ei lokal segn kom Josef frå Arimatea i land her med Jesusbornet.

Historie
Folk har kome til øya sidan jernalderen. Ein har funne spor etter tidlege busetnader, mellom anna bitar av romerske amforaer og steinanker.. I mellomalderen vart det eit kapell og bustader her. 

Seint i mellomalderen kom øya under Glastonbury abbedi. Det var ho fram til klostera vart nedlagde i 1536 og eigedomane kom under krona. På 1600- og 1700-talet vart øya nytta av smuglarar som prøvde å unngå tollskipa til styresmaktene i Plymouth og Falmouth. På 1900-talet var øya eigd og busett av to systrer, Babs og Evelyn Atkins, som skreiv to bøker om livet på øya. Då Babs døydde i 2004 vart øya testamentert til Cornwall Wildlife Trust.

Geografi
Øya har status som særleg vakkert naturområde og er eit fuglereservat. Ho er 91 hektar stor og har ein omkrins på kring 1,5 km. Det høgaste punktet på øya er 47 meter over havet. Øya er normalt tilgjengeleg med båt, men det går an å gå til øya ved fjøre.

Bakgrunnsstoff
 Nettside
 Smugglarhistorie

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Looe Island» frå ,  den 24. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Øyar i Cornwall
Naturreservat i England
Lord's Island

Lord's Island er ei av fire øyar i Derwent Water i Keswick i Cumbria i England. Ho har fått namnet sitt frå jarlane av Derwentwater som budde her. I tillegg til det fine huset til jarlen, gjekk det ei klaffebru over til fastlandet. 

Huset på øya forfall etter at jarlane hadde flytta og i dag står berre grunnmuren att. Stein frå huset vart ført inn til Keswick der det vart nytta som byggmaterialet i møtesalen der. 

Den siste jarlen, James Radclyffe, vitja berre området ein gong. Han skaffa seg ein hær og tok jakobittane si side i 1714. Han vart derimot slått ved Preston og halshogd i 1716.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Lord's Island» frå ,  den 24. januar 2010.

Bakgrunnsstoff
 Google Maps: bilete av øya

Øyar i England
Geografi i Cumbria
Øyar i innsjøar
Mesopotamia i Oxford

Mesopotamia er ei smal øy (700 meter lang og 27 meter brei) i University Parks i Oxford i England.  Ho ligg mellom den øvre og nedre delen av River Cherwell. Namnet Mesopotamia tyder på gresk «mellom elvar» og vart opphavleg nytta om området mellom elvane Tigris og Eufrat i dagens Irak.

Landområdet vart kjøpt av University of Oxford då universitetsparken vart utvida mellom 1860 og 1865. 

Domesday Book har registrert ei vassmølle på denne staden fram til 1825.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Mesopotamia, Oxford» frå ,  den 24. januar 2010.  
 

University of Oxford
Øyar i England
Geografi i Oxfordshire
Peel Island i Cumbria

Peel Island (tidlegare kalla Montague Island eller Gridiron) er ei av tre øyar i Coniston Water i Lake District i Cumbria i England. Dei to andre er Fir Island (som er landfast så lenge vasstanden ikkje er høg) og Oak Island. Ho er kjend for å ha inspirert til Wild Cat Island i bøkene Swallows and Amazons av Arthur Ransome. I dag er øya ein populær turistdestinasjon, og høyrer til National Trust.

Peel Island vart gjeven til National Trust av hertug John Montagu-Douglas-Scott av Buccleuch, i lag med 4,5 hektar skog i 1932.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Peel Island, Cumbria» frå ,  den 24. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Geografi i Cumbria
Øyar i England
Øyar i innsjøar
National Trust-eigedommar
Portsea Island

Portsea Island er ei lita, flat og lågtliggande øy like utanfor sørkysten av England. Øya ligg innanfor og omfattar store delar av byen Portsmouth. Ho er den tredje mest folkerike øya av Dei britiske øyane, etter øya Storbritannia og Irland.

I aust ligg Langstone Harbour og i vest Portsmouth Harbour. I sør vender ho ut mot Solent. Ein liten kanal, Ports Creek, skil øya frå fastlandet. 

Tre vegbruer (M275, A3 og A2030), ei gangbru og ei jernbanebru går frå øya til fastlandet, og ei lita vegbru går vidare til Whale Island. I tillegg går det båtruter til Gosport (på fastlandet), Hayling Island og Isle of Wight.

Namnet Portsea vert òg nytta om eit administrativ distrikt i Portsmouth, som ligg i det sørvestlege hjørnet i øya.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Portsea Island» frå , den 24. januar 2010. 
 

Øyar i England
Geografi i Hampshire
Round Island i Dorset

Round Island er ei øy i Poole Harbour i Dorset i England. Ho ligg like utanfor Arnehalvøya sørvest i bukta og berre ein smal kanal ligg mellom denne øya og naboøya Long Island.

Øya er 12 hektar stor og er privateigd. Landskapet er ei blanding av graskledde innhegningar og skogområde. 

Round Island ligg i det verdslege soknet Corfe Castle i Purbeck district.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Round Island (Dorset)» frå ,  den 24. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Geografi i Dorset
Øyar i England
Scolt Head Island

Scolt Head Island er ei barriereøy nær Brancaster, nord i Norfolk i England, 10 km vest for Wells-next-the-Sea. Ho er eit naturreservat og veks sakte, men sikkert vestover mot vraket av «SS Vina». 

Øya består av sanddyner, marskland, mudderflater og grus. Mange fugleartart, som er viktige i Storbritannia, hekkar her, som splitterne, rosenterne, raudnebbterne og dvergterne, samt overvintrande vadefuglar og fuglevilt.

Om sommaren går det båt til øya frå landsbyen Burnham Overy Staithe.

Bakgrunnsstoff
 Naturreservatet

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Scolt Head Island» frå ,  den 24. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Steers, J.A. (Ed). (1934). Scolt Head Island. The story of its origin: the plant og animal life of the dunes og marshes. W. Heffer & Sons Ltd: Cambridge, for the Norfolk & Norwich Naturalists' Society.
 

Geografi i Norfolk
Øyar i England
Naturreservat i England
Seghy Island

Seghy er ei lita øy utanfor vestkysten av Cornwall i England. Ho er den største klippa i Cripp's Cove, ei vik på halvøya Logan Rock, ein kilometer vest for Porthcurno.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Seghy Island» frå ,  den 24. januar 2010.  
 

Øyar i Cornwall
Spike Island i Bristol

Spike Island er eit område og ei tidlegare øy i hamnebyen Bristol i England, like ved sentrum av byen. Det består av ei landstripe mellom Floating Harbour i nord og tidvassområdet New Cut i River Avon i sør, og frå innløpet til hamna i vest til Bathurst Basin i aust. Øya er ein del av distriktet Cabot.

Spike Island vart danna av William Jessop tidleg på 1800-talet, då han bygde New Cut og  omforma den tidlegare leia til River Avon slik at ho rann ut i Floating Harbour. Fram til den andre verdskrigen gjekk det ei sluse mellom Bathurst Basin og New Cut og Spike Island var ei ekte øy med vatn på alle sider. Under krigen var ein redd for at eit bombeåtak på slusa skulle få katastrofale følgjer og valde å fylle ho att.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Spike Island, Bristol» frå ,  den 24. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bristol
Tidlegare øyar i England
Spike Island i Cheshire

Spike Island er i øy i Halton Borough i Widnes i England. Det var her den kjemiske industrien starta i Storbritannia og er ein giftig avfallsplass som er omgjort til eit naturområde. Øya ligg i Mersey-estuaret og er i dag ein Ramsarstad. 

Virvaret av gamle kjemiske fabrikkar, jernbanelinjer, kanalar og industrielle dokkplassar og industriforureining, som hadde vorte eit rusta, giftig belte i villmarka, vart rydda opp og gjort om til skogsområde, våtmarksområde og grøntområde mellom 1975 og 1982. Eit lagerhus vart verande att og er i dag eit katalysatormuseum, det einaste vitskapsmuseumet i Storbritannia som berre omhandlar kjemi. 

Lokalt vert øya ofte berre kalla Spikey

Bakgrunnsstoff 
The Catalyst Museum

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Spike Island, Cheshire» frå ,  den 24. januar 2010.  
  

Geografi i Cheshire
Øyar i England
Ramsarstader i England
St Mary's Island i Tyne and Wear

St. Mary's Island er ei lita sandsteinsøy nær feriestaden Whitley Bay i Tyne and Wear i England. Ho vart opphavleg kalla Bates Island, Hartley Bates eller Bates Hill då ho var eigd av familien Bates. Øya ligg utfor Curry's Point på fastlandet og ved fjøre sjø dukkar det opp ei steinlagt vegfylling inn til land. St. Mary's fyr frå 1898 står på øya. 

I mellomalderen stod det eit kapell på øya tileigna St. Helena. I kappellet stod lykta Lady Light, òg kalla St. Katherine's Light. Lykta vart seinare tillagt Jomfru Maria, og øya vart slik kjend som St. Mary's Island. Det er omdiskutert om lykta vart nytta som fyrlykt for skipsfarten, eller om det berre var religiøst. Ved sidan av kapellet låg ein gravplass for munkar og lokale innbyggjarar. Spor etter kapellet vart øydelagd då fyret vart bygd der i 1898. 

På 1800-talet var det eit vertshus på øya, Square and Compass. Etter at bråkete kundar gjekk i land på nærliggande område utan lov, vart vertshusfamilien kasta bort frå øya i 1895. 

Fyret var i drift fram til 1984, då det vart teken ut av teneste.

Bakgrunnsstoff
 Vener av St Mary's Island

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «St Mary's Island, Tyne and Wear» frå ,  den 24. januar 2010.  
 

Geografi i Tyne and Wear
Øyar i England
Platanlønn

Platanlønn (Acer pseudoplatanus) er ein art i lønnslekta med naturleg utbreiing i Sentral- og Sør-Europa, nord til Paris, og som har vore planta i Noreg som prydtre sidan midten av 1700-talet. Her er platanlønnen naturalisert både i barskog og lauvskog, og i rask spreiing, spesielt i kyst- og fjordstrok. Tilpassingsevna har ført til at artsdatabanken har ført platanlønnen opp på med svært høg økologisk risiko i fremmedartlista. 

I følgje Alan Mitchells Trær i skog og hage var det romarane som introduserte platanlønnen til Sør-Europa. 

Platanlønnen har vid, kuppelforma krone, i Noreg vert han opp til 20 m høg. Med blad virkar treet mørkt og tett. Kvistene er snaue, blada er håra, blågrøne med eit raudskjær på undersida. Blada har fem lappar med grov, ujamn sagtakking. Lappane er buttare enn hos spisslønn, men flikane mellom lappane er spissare enn hos spisslønnen. 
 
Platanlønnen blomstrar med hengande klasar litt etter lauvsprett. Han set karateristiske frø med to vengar som lett spreier seg med vinden. Vinkelen mellom frøvengene er spiss. Ungplantane toler godt å vekse i skygge, slik kan platanlønnen lett etablere seg i annan lauvskog.

Galleri

Kjelder 
 Alan Michell: Trær i skog og hage. Oslo 1977. ISBN 82-10-01282-7 * Johannes Lid: Norsk flora. Oslo 2004 ISBN 82-521-6029-8
 Knut Skinnemoen: Skogskjøtsel Oslo 1968

Bakgrunnsstoff 
 Artsdatabankens tekst om platanlønn (NTNU)

Lauvtre
Lønnefamilien