alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Finanstilsynet

Finanstilsynet, fram til 21. desember 2009 Kredittilsynet, er ein norsk statleg etat som fører tilsyn med føretak og marknader for å bidra til finansiell stabilitet og ordna marknadstilhøve. Tilsynet ligg under Finansdepartementet.

Tilsynet sin jurisdiksjon omfattar bankar, finansieringsselskap, kredittføretak, forsikringsselskap, pensjonskasser, verdipapirføretak, verdipapirfondsforvalting og marknadsåtferd i verdipapirmarknaden, børsar og autoriserte marknadsplassar, oppgjørssentralar og verdipapirregister, eigedomsmeklingsføretak, inkassoføretak, rekneskapsførarar og revisorar.

Bjørn Skogstad Aamo var direktør i Kredittilsynet fra 1993 til åremålet gjekk ut våren 2011. Morten Baltzersen tiltrådte som finansdirektør frå 15. august 2011.

Bakgrunnsstoff 
 Finanstilsynet sin nettstad, vitja 10. januar 2010 
 Finanstilsynet: Morten Baltzersen tiltrer stillingen som finanstilsynsdirektør 

Norske statsetatar
Norsk økonomi
Game Boy Advance

Game Boy Advance (ofte korta GBA) er ein handhalden spelkonsoll utvikla, produsert og marknadsført av Nintendo. Han vart lansert i Japan 21. mars 2001, i Nord-Amerika 11. juni 2001, i Europa og Australia 22. juni 2001. Under utviklinga vart Game Boy Advance gjeve kodenamn Project Atlantis.

Tekniske spesifikasjonar 
 CPU: Spesialtilplassa 32-bit 16,8 MHz ARM prosessor; inneheld òg ein 8,4 MHz Z80-liknande prosessor
 RAM: 32 Kbyte WRAM + 96 Kbyte VRAM i CPU og 256 Kbyte WRAM utanfor CPU
 Skjerm: 240x160 pikslar (kan skifte til 160x144)
 Skjermstørrelse:
 Advance/SP: 2,9 tommar (40,8 mm x 61,2 mm)
	Micro: 2 tommar 
 Fargepalett: 32 768 fargar
 Kommunikasjon: Seriellport
 Strøm:
	Advance: To AA batteri, rekk til om lag 15 timar
	SP: Litium-batteri med 10 timar med speling med lys, 18 timer utan
	Micro: Litium-batteri
Vekt:
Advance: 140 g
SP: 143 g
Micro: 85 g
Mål:
Advance: 82 mm høg x 144,5 mm brei x 24,5 mm djup
SP: 84,6 mm høg x 82 mm brei x 24,3 mm djup
Micro: 50,8 mm høg x 101,6 mm brei x 17,8 mm djup

Andre utgåver

Game Boy Advance SP 

SP-versjonen som vart lansert i mars 2003 hadde ein ny og mindre kamskjelldesign med ein skjerm som ein kunne flippe opp, internt forlys (ikkje baklys) og oppladbart batteri, men var elles uforandra. SP står for Special (spesiell).

Game Boy Micro 

Game Boy Micro er den andre omforminga av Game Boy Advance. Maskina er 10,6 cm brei, 5,08 cm høg og 1,78 cm djup og veg 85 gram. Micro har ein mindre skjerm enn dei andre modellane, men med skarpare oppløysning og bakgrunnsopplysing. Maskinen er ikkje kompatibel med spel for Game Boy eller Game Boy Color.

 
Advance
Bamako

Bamako er hovudstaden i det afrikanske landet Mali. Byen ligg ved elva Niger (Joliba 'blodelva' (joli 'blod', ba 'elv') på bambara) i den sørvestlege delen av landet. Bamako er administrativt sentrum i landet, og er ein viktig hamneby og eit regionalt handelssentrum. Hovudnæringane er tekstil, matvarer og metall.

Folkesetnad 
Bamako er på sjetteplassen mellom dei raskast veksande byane i verda. I 1884 hadde byen 2 500 innbyggjarar, i 1908 8000 innbyggjarar, i 1945 37 000 innbyggjarar, i 1960, året då Mali blei uavhengig, hadde talet stige til 100 000, og i 2009 var det kome opp i 2 209 225. Byen er dessutan den sjuande største i Vest-Afrika, etter Lagos, Abidjan, Kano, Ibadan, Dakar og Accra.

Namnet på byen 
Namnet Bamako kjem frå bambara og tyder 'krokodillerygg' (bama 'krokodille'; kɔ 'rygg').

Bydelar 
Bamako har desse bydelane; namna er skrivne på bambara (bamanankan) og nokre i tillegg på fransk (etter skråstreken når båe språka er med):

Klima 
Bamako ligg lengst sør i Sahel og har eit tropisk klima med ein gjennomsnittleg nedbør på 878 mm i året, og med ei klårt åtskild tørketid og regntid.

Venskapsbyar 
  Angers, Frankrike (sidan 1974)
  Bobo Dioulasso, Burkina Faso
  Dakar, Senegal
  Leipzig, Tyskland
  Rochester, New York, USA (sidan 1975)
  São Paulo, Brasil
  Sinyar, Indonesia
  Slocomb, Alabama, USA (sidan 1912)

Kjende personar som er fødde i Bamako 
 1954, 24. oktober, Amadou Bagayoko, songar og gitarist i Amadou & Mariam
 1955, 23. juni, Jean Tigana, fransk fotballspelar og -trenar
 1958, 15. april, Mariam Doumbia, songar Amadou & Mariam
 1968, 25. februar, Oumou Sangaré, songar, feminist og menneskerettsaktivist
 1979, 15. juli, Boubacar Diarra, malisk fotballspelar
 1978, 15. april, Soumaila Coulibaly, malisk fotballspelar i FSV Frankfurt

Norske organisasjonar i Bamako 
Mange internasjonale humanitære organisasjonar og misjonsorganisasjonar er etablerte i Bamako, og mellom norske organisasjonar finn vi Kirkens nødhjelp, Strømmestiftelsen, Santalmisjonen og Det norske misjonsselskap.

Bibliografi 
Brauner, Siegmund 1974. Lehrbuch des Bambara. Leipzig: VEB Verlag Enzyklopädie.

Fotnotar 

Byar i Mali
Hovudstader i Afrika
Game Boy Advance SP

Game Boy Advance SP er ein oppgradert variant av den handhaldne spelkonsollen Game Boy Advance utvikla, produsert og marknadsført av Nintendo. Han vart lansert i Japan februar 2003, og i Nord-Amerika og Europa månaden etter. «SP» i namnet står for «Special» (spesiell).

Game Boy Advance
Advance SP
Game Boy Micro

Game Boy Micro er ein handhalden spelkonsoll utvikla, produsert og marknadsført av Nintendo. Han er den andre og siste omforminga av Game Boy Advance, og det siste tilskotet i Game Boy-serien. Konsollen vart lansert i Japan og Nord-Amerika september 2005 og i Australia og Europa november same året. Game Boy Micro stør ikkje spelkassettane for Game Boy og Game Boy Color.

GBM har ein mindre, men merkbart skarpare skjerm enn forgjengarane, med justerbar ljosstyrke. Den har ogso høyretelefonutgong og utskiftbare frontdeksel. Game Boy Micro er ikkje kompatibel med dei eldre Game Boy- og Game Boy Color-konsollane, og spel utvikla til disse kan derfor ikkje bli spelt på GBM.

Det er den siste konsollen i den originale Game Boy-serien. Mottakinga til den handhelde konsollen var god og andmeldelsane fabelaktige. I Japan har den håndholdte blitt utgiven i fire fargar og stilar kvar. Dei fire fargane er svart, blå, lilla og sølv.

Historie
Game Boy Micro blei offisielt avduka av Nintendo of America sin visepresident for sal og marknadsføring, Reggie Fils-Aime, på selskapet sin E3 pressekonferanse den 17. mai 2005. Systemet blei lansert i Japan den 13. september 2005 og i Nord-Amerika den 19. september 2005. GBM blei utgiven i Europa den 4. november 2005 og Australia den 3. november 2005. Den kom ut i Kina som iQue Game Boy Micro den 1. oktober 2005]] og senere given ut i Sør-Korea den 9. november 2005.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Game Boy Micro» frå , og «Game Boy Micro» frå  den 23. februar 2014.  

Game Boy Advance
Micro
John Byng

Admiral John Byng () var ein offiser i Royal Navy som vart stilt for krigsrett og avretta for å ha mislukkast i år «gjere sitt yttarste» under slaget ved Menorca i starten på sjuårskrigen.

Byng gjekk inn i marinen i 1718, 14 år gammal. Far hans var då ein veletablert admiral med ei stor karriere som hadde vunne mange sjøslag og var høgt akta av kongane han tente. 

Tidleg i karrieren vart Byng send til ein rekkje postar i Middelhavet. 23 år gammal vart han kaptein på HMS «Gibraltar». Fram til 1739 kom han ikkje ut i kamp.. I 1742 vart han kommandørguvernør i den britiske kolonien Newfoundland.

Han vart forfremma til kontreadmiral i 1745 og til viseadmiral i 1747. Han tente på dei mest komfortable stasjonane og unngjekk dei meir krevjande oppgåvene i marinen.

I 1756 fekk han i oppgåve å segle til Menorca, som var under britisk kontroll, for å hjelpe garnisonen der i forsvaret mot den franske marinen. Franskmennene kom dit før Byng og flåten hans nådde fram, og slaget ved Menorca fann stad utanfor øya. Dette markerte starten på sjuårskrigen i Europa. Byng kom imot den franske flåten på ei linje, men med ein vinkel i forhold til den franske linja. Dette medførte at dei første skipa i linja vart hardt råka av fransk kanoneld, før dei bakre skipa i den britiske flåten kom innanfor rekkevidd for sine kanonar. Byng innsåg at han ikkje ville klare å påføre franskmennene noko skade og vende attende til Gibraltar, der han hadde starta reisa. 

Det mislukka slaget og tapet av Menorca førte til stort sinne i Storbritannia. Byng vart ført heim og stilt for krigsrett for brot på Krigsartiklane. Lova sa at dersom ein offiser ikkje hadde gjort sitt yttarste, skulle han dømmast til døden, og slik vart det òg med Byng, som retten meinte hadde vist dårleg mot. John Byng vart skoten 14. mars 1757 om bord på HMS «Monarch».

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «John Byng» frå , den 7. oktober 2009. 
  oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Biografi på Dictionary of Canadian Biography Online
 John Byng på Ward's Book of Days

Folk frå Bedfordshire
Folk avretta ved skyting
Britiske admiralar
Britar i sjuårskrigen
Jungfrau

Jungfrau (tysk for «jomfru») (4158 moh) er ein av dei høgaste fjelltoppane i Bern-Alpane. Fjellet ligg på grensa mellom kantonane Valais og Bern i Sveits. Saman med Eiger og Mönch dannar Jungfrau ein massiv vegg godt synleg i Berner Oberland, og er rekna for å framvise eit av dei mest imponerande syn i dei sveitsiske Alpane. Jungfrau er tredje høgste fjellet i Bern-Alpane, etter dei nærliggjande Finsteraarhorn og Aletschhorn, høvesvis 12 og 8 km unna.

Geografi 
Jungfrau er det vestlegaste og høgste punktet i ein gigantisk 10 km lang fjellvegg, som kneisar dominerande over dalane Lauterbrunnen og Grindelwald. Fjellveggen vert danna gjennom oppstillinga av dei mest utprega nordveggane i Alpane, med Mönch (4107 m) og Eiger (3970 m) langs sida av Jungfrau, fjellveggar som reiser seg opptil 3000 m frå dalane under. Jungfrau er om lag 6 km unna Eiger; toppen av Mönch ligg omtrent midt i mellom, ei 3,5 km frå Jungfrau. Fjellveggen held fram vidare mot aust til Gross Fiescherhorn, og mot vest i Lauterbrunnen-veggen.

Høgdeskilnaden mellom fjelltoppen og den djupe dalen Lauterbrunnen (800 m), er særleg synleg frå området kring fjellandsbyen Mürren. Frå dalbotnen stig terrenget med over 3000 m, på ei horisontal strekning på 4 km.

Landskapet kring Jungfrau er rikt på kontrastar. I nordvest er dei stupbratte avgrunnane, søraustsida er snødekt til kring 3 500 moh av Aletschgletscher. Den 20 km lange Aletsch-dalen i søraust er ubebudd og er kringsett av andre, liknande bredalar. Dette området er det største, bredekte i heile Alpane.

Klatresoge 
Toppen av Jungfrau vart nådd fyrste gong 3. august 1811 av brørne Rudolf og Hieronymus Meyer frå Aarau (søner av topografen J.R. Meyer). Dei hadde fylgje med to gemsejegerar frå Valais, truleg A. Volker og J. Bortis. Fyrst gjekk dei opp til Aletschfirn (vestleg arm av Aletschgletscher), nord for Aletschhorn. Dei slo leir der, og kunne etter tre dagars tur stå på toppen. Bestiginga deira vart trekt i tvil, så dei bestemte seg i september året etter for å gjenta bestiginga. Dei gjekk då same ruta. For å vise dei hadde nådd til topps, bar dei med seg eit flagg.

Fyrste direkteruta frå dalen Lauterbrunnen vart klatra i 1865 av George Young, H. Brooke George og fjellføraren Christian Almer. Dei bar med seg stigar som dei nytta til å krysse dei mange bresprekkene på nordsida av fjellet.

Fyrste vinterbestiginga fann stad 22. januar 1872. Meta Brevoort og W.A.B. Coolidge nytta då ein slede opp Ober Aletschgletscher. Brevoorts yndlingshund, Tschingel, var med dei på turen til toppen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Jungfrau» frå , den 7. oktober 2009.

Bakgrunnsstoff 

 moh Webkamera frå toppen av Jungfraujoch
 Bileteav Jungfrau frå Kleine Scheidegg

Bern-Alpane
Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Valais
Fjell i Bern
Verdsarv i Sveits
Breithorn i Lauterbrunnen

Breithorn eller Lauterbrunnen Breithorn er eit 3780 m høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits. Grensa mellom kantona Bern og Valais går over fjellet.

Geografi 
Fjellet ligg mellom Grosshorn og Tschingelhorn. Mellom Breithorn og Tschingelhorn ligg det bredekte Wetterlücke. Mot nord stuper Breithorn i ein om lag 1 200 meter høg berg- og isvegg, Lauterbrunnenveggen, ned i Lauterbrunnental og dannar ein imponerande avgrunn.

Fyrsteklatring 
Fjellet vart klatra fyrste gongen den 31. juli 1865 av fjellpioneren Edmund von Fellenberg frå Bern. Med seg på turen hadde han fjellførarane Johann Bischoff, Peter Egger, Peter Inäbnit og Peter Michel frå Lauterbrunnen og Grindelwald.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Breithorn (Lauterbrunnen)» frå , den 7. oktober 2009. 

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Bern
Grünhorn

Grünhorn eller Gross Grünhorn (4043 moh) er eit fjell i Bern-Alpane i Sveits. Fjelltoppen ligg på egga mellom dei to største breane i Alpane, Aletschgletscher i vest og Fieschergletscher i aust. Sør for fjellet stig Gross Wannenhorn, og i nord Gross Fiescherhorn.

Klatresoge 

Fyrste stiginga fann stad den 7. august 1865. Fjellpioneren Edmund von Fellenberg frå Bern, saman med fjellførarane Peter Michel, Peter Egger og Peter Inäbnit steig til topps. Dei klatra fjellet frå vestsida, turen tok til på Ewigschneefeld, ein brearm til Aletschgletscher. Dei nådde toppen, trass i vanskelege vertilhøve. Dei same klatrarane hadde mislukkast å nå toppen av Grünhorn året før. Den gongen nådde dei einast til eit noko lågare punkt, kalla Grünegghorn.

Ei rute opp nordaustegga vart klatra fyrste gongen den 26. august 1913, av D. von Bethmann-Hollweg og O. Supersaxo. Sommaren 1950 klatra G. Van der Leck vestveggen. Vestpillaren vart klatra av C. Blum og U. Frei den 27. august 1967.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Grünhorn» frå , den 7. oktober 2009. 
 

Bern-Alpane
Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Valais
Tschingelhorn

Tschingelhorn (3562 m) er eit fjell i Bern-Alpane i Sveits. Kantongrensa mellom Bern og Valais går over fjelltoppen. Fjellet er elles med i verdsarvområdet som vart oppretta kring Jungfrau og Aletschgletscher.

Heinrich Feuz, W. H. Hawker, Christian Lauener og Ulrich Lauener var dei første som nådde toppen av fjellet, den 6. september 1865.

Ymse 
Briten W.A.B. Coolidge sin hund Tschingel, som elles var ei gåve til Coolidge frå den sveitsiske fjellføraren Christian Almer, var oppkalla etter fjellet Tschingelhorn. Hunden, ei tispe, var med på elleve fyrstebestigingar i Alpane og gjennomførte 66 såkalla grandes courses, storturar. Hunden vart føreslått til æresmedlem av Alpine Club, noko som vart avvist med tilvising til kjønn.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Tschingelhorn» frå , den 7. oktober 2009.

Bakgrunnsstoff 

 The Tschingelhorn på SummitPost

Bern-Alpane
Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Bern
Fjell i Valais
Karvatsjauth

Karvatsjauth er ei nordindisk, hovudsakleg hinduhøgtid for gifte kvinner. Ho blir markert gjennom at konene faster ein heil dag for å be om vern for ektemannen sin, og utfører visse rituale. Namnet karva viser til ei leirkrukke som blir brukt i ritualet, medan chauth, 'den fjerde', viser til at dagen fell på den fjerde dagen etter fullmåne i månaden kartik.

Koner pynter seg særskild denne dagen, og samlar seg til særskilde måltid og bøner. Til gjengjeld pleier ektemenn gje dei gåver og ekstra merksemd.

Karvatsjauth er tradisjonelt blitt markert i Panjab og delar av Uttar Pradesh, men har spreidd seg frå slutten av 1900-talet gjennom populære indiske kjærleiksfilmar frå 1990-talet. Den auka utøvinga kan òg knytast til gruppepress og framveksten av hindunasjonalisme og auka merksemd mot ein felles hinduisk identitet på denne tida.

Sjå òg 
 Raksjabandhan

Kjelder 
 
 
 

 http://www.sscnet.ucla.edu/southasia/Culture/Festivals/karwa.html
 http://hinduism.about.com/od/festivalsholidays/p/karwachauth.htm

Kartik
Hinduhøgtider
Silberhorn

Silberhorn er eit 3 695 m høgt pyramideforma fjell i Jungfrau-massivet i Bern-Alpane i Sveits. Med sin markante utsjånad er Silberhorn eit av dei mest ynda fotomotiva i Berner Oberland. Fjelltoppen ligg nordvest for toppen av Jungfrau.

Fyrste bestiginga fann stad i 1865 og gjekk langs nordvestegga. Med på toppturen var britane James John Hornby, Thomas Henry Philpot, og dei lokale fjellførarane Christian Almer, Ulrich Almer, Johann Bischof og Christian Lauener.

I eit brev i 1968 omtalar J. R. R. Tolkien Silberhorn slik han såg det då han campa nær Mürren i 1911 som «Silvertine (Celebdil) frå draumane mine».

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Silberhorn (Alpen)» frå , den 8. oktober 2009. 
 

Bern-Alpane
Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Bern
Gspaltenhorn

Gspaltenhorn (3 436 m) er eit fjell i Bern-Alpane i Sveits.

Fjellet er ein del av Blüemlisalp-massivet, og ligg lengst i nordaust av toppane i dette massivet. Mot sør stuper fjellet i ein bratt bergvegg ned mot Tschingelfirn.

Sørvestegga av Gspaltenhorn har mange kløfter, og har openbert vore med å gje fjellet det namnet det har.

Fyrste bestiginga av fjellet fann stad 10. juli 1869. Briten G. E. Forster og fjellførarane Jakob Anderegg og Hans Baumann stod for denne.

Normalruta til topps går langs nordvestegga, kalla for Leiterngrat. Startstad er Gspaltenhornhütte på 2458 moh, derifrå går turen til Bütlassesattel (3020 m). Frå denne salen når ein nordvestegga, og vidare følgjer ein denne med lett klatring til fjelltoppen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Gspaltenhorn» frå , den 8. oktober 2009. 

Bern-Alpane
Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Bern
Solan

Solan eller Soland er mannsnamn med ukjend opphav, kanskje nylaga etter mønster av namn på -land, som Roland og Erland.

Bruken av namnet i Noreg 
I folketeljinga i 1801 vart sju personar manntalsførte med namnet Solan(d), seks av dei budde i Tolga, den sjuande i Røros. 

I teljinga frå 1900 var det 15 personar som het Solan(d), flest i Sør-Trøndelag. 

I 2008 er det 25 menn som har Solan til første fornamn.

Kjende namneberarar 
 Solan Gundersen, figur i eventyrverda til Kjell Aukrust.

Sjå òg 

 Folketeljingar i Digitalarkivet

Andre kjelder 
 Olav Veka: Namneboka (Det Norske Samlaget, 1991) ISBN 82-521-3604-4

Mannsnamn
Norske førenamn
Kåre Lilleholt

Kåre Lilleholt () er ein norsk professor i jus ved Universitetet i Oslo.

Lilleholt blei cand. jur. ved UiO i 1979 og dr. juris. ved Universitetet i Bergen i 1986. Han har tidlegare vore professor ved UiB og Norges Handelshøyskole. Han har sidan 2006 vore professor ved Universitetet i Oslo og har også drive eigen advokatpraksis. 

Lilleholt arbeider særleg innan felta formuerett, bustadrett, kontraktsrett og komparativ rett. Han har gitt ut ei rekkje bøker, og har blant anna vore redaktør for dei nyaste utgåvene av Knophs Oversikt over Norges rett, i tillegg har han sitet i fleire offentlege lovutval.

Han har også vore medlem av språkrådet, der han mellom anna har vore leiar av nynorskseksjonen.

Bakgrunnsstoff 
 	
 Heimeside ved UiO
 Lister opp publikasjonar av Kåre Lilleholt i biblioteksdatabasen BIBSYS 
 Lister opp publikasjonar av Kåre Lilleholt i forskningsdokumentasjonssystemet FRIDA

Norske jusprofessorar
Professorar ved Universitetet i Oslo
Professorar ved Norges Handelshøyskole
Professorar ved Universitetet i Bergen
Gross Wannenhorn

Gross Wannenhorn er eit 3 906 m høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits. Fjellet ligg i kantonen Valais. Frå fjelltoppen er det open utsikt til dei 4000-meters-fjella i Bern-Alpane som ligg i nord, og mot sør over Rhone-dalen til Wallis-Alpane.

Geografi 
Fjellet er det høgste av dei såkalla Walliser Fiescherhörner. Desse fjelltoppane er omringa av brear på alle kantar, også på sørsida. Austover buktar Fieschergletscher seg, vestover renn Aletschgletscher. I nordvestleg retning ligg Konkordiaplatz. I nord vert desse fjella, som ikkje må forvekslast med toppane Hinter Fiescherhorn og Gross Fiescherhorn, skilt frå Grünhorn av Grünhornlücke.

Gross Wannenhorn er ein tvillingtopp. Nordtoppen er ein steil knaus, medan sørtoppen er meir flatvoren. Austsida av fjellet er mykje bredekt. Vestsida består av bratte bergveggar, avbrotne av fleire breband, som fell ned mot Aletschgletscher. Mot sør fører ei egg over Wannenhornsattel (3669 m) til det litt lågare Kleinen Wannenhorn (3707 m). Beint i nord ligg grannen, det 3854 moh høge Schönbühlhorn.

Klatresoge 
Fyrste bestiginga av Gross Wannenhorn fann stad 6. august 1864. Gottlieb Studer, Rudolf Lindt, Kaspar Blatter og Peter Sulzer klatra då opp austryggen. Nedturen frå fjellet gjekk vidare mot vest, så klatrelaget var og det fyrste som traverserte fjellet frå aust til vest. Nordvestegga vart klatra fyrste gongen i august 1922. Søraustegga vart klatra ned tidlegare enn ho vart klatra opp, høvesvis 1907 og 1919.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Gross Wannenhorn» frå , den 8. oktober 2009. 
 

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Valais
Rottalhorn

Rottalhorn er eit 3 972 m høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits. Grensa mellom kantonane Bern og Valais går over fjelltoppen. Toppen av Rottalhorn ligg 600 m sør for toppen av Jungfrau.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Rottalhorn» frå , den 8. oktober 2009. 
 

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Bern
Fjell i Valais
Sparrhorn

Sparrhorn er eit 3 021 m høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits. Fjellet ligg i kantonen Valais.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Sparrhorn» frå ,  den 8. oktober 2009.  

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Valais
Schreckhorn

Schreckhorn er eit 4 078 m høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits. Fjellet ligg i kantonen Bern. Av fjelltoppane i Sveits som er over 4 000 m er Schreckhorn den som ligg lengst mot nord.

Geografi 
Schreckhorn ligg 10 km søraust for Grindelwald, mellom Øvre Grindelwaldbreen og Nedre Grindelwaldbreen. Området elles består av folketomme bredalar med dei store Aargletscher og Fieschergletscher. Toppen av det nær jamhøge Lauteraarhorn ligg tett attmed Schreckhorn. Høgste fjelltoppen i Bern-Alpane, Finsteraarhorn ligg 10 km lenger sør. Berggrunnen er den same på Schreckhorn som i Aar-massivet.

Klatresoge 
Fyrste bestiginga av Schreckhorn fann stad den 16. august 1861. Briten Leslie Stephen saman med Ulrich Kaufmann, Christian Michel og Peter Michel klatra ei rute via den øvste Schreck-renna til Schrecksattel og deretter opp søraustegga. Dette var normalruta dei neste femti åra, i dag vert ho sjeldan nytta.

Fleire fjellturistar og klatrelag hadde tidlegare prøvd å kome til topps. Best kjende er forsøket som den sveitsiske naturforskaren Joseph Hugi gjorde i 1828 (Hugisattel på Schrekhorn er oppkalla etter han), og den klatreturen som den sveitsiske geologen Pierre Desor la ut på med sine fjellførarar i 1842. Ved eit mistak kleiv klatregruppa ein mindre fjelltopp ved Lauteraarhorn.

Nordvestegga vart klatra fyrste gongen 7. august 1883 av John Stafford Anderson, George Percival Baker, og fjellførarane Ulrich Almer og Aloys Pollinger.

Fyrste oppstiginga over sørvest-egga, dagens normalrute på Schreckhorn, vart føreteken 26. juli 1902 av John Wicks, Edward Branby og Claude Wilson. Dei bestemte seg for å klive den svært bratte egga utan hjelp av lokale fjellførarar.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Schreckhorn» frå , den 8. oktober 2009. 
 

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Bern