alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Bettingen

Bettingen er ein kommune i kantonen Basel-Stadt i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 378 meter over havet.

Bettingen er først nemnd i 777 som Bettingen.

Kommunen ligg i storbyområdet til Basel, ved høgrebreidda til Rhinen og sida av St. Chrischona.

Bettingen er delt inn i to busetnader, Dorf Bettingen og Chrischonahöhe. Eit landemerke i Bettingen er Swisscom-Sendeturm St. Chrischona, eit radiotårn i Chrischonahöhe.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bettingen» frå ,  den 31. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad  (tysk)

Kommunar i Basel-Stadt
Édouard Vuillard

Jean-Édouard Vuillard () var ein fransk målar og grafikar, medlem av nabisgruppa.

Liv og gjerning 
Vuillard var son til ein pensjonert offiser og voks opp i Cuiseaux i Saône-et-Loire. Då han var ni år gammal, 1878, flytta familien til Paris. Etter faren døydde i 1884 fekk Vuillard eit stipend så han kunne halde fram studiane sine. På Lycée Condorcet møtte han målarar som Ker Xavier Roussel, Maurice Denis, musikaren Pierre Hermant, forfattaren Pierre Véber og Lugné-Poë. Etter råd frå Roussels nekta han militærteneste og byrja på École des Beaux-Arts, der han trefte Pierre Bonnard.

År 1885 byrja Vuillard, saman med Roussel, å studere under målaren Diogène Maillart. Hos Maillart tileigna dei to seg dei grunnleggjande kunnskapane for kunstmålarfaget. 

Vuillard gjekk i 1888 inn i kunstnargruppa Les Nabis. Han deltok på utstillingane til gruppa på galleriet 'Le Barc de Boutteville'. Seinare delte han atelier med andre medlemmer i nabisgruppa, som Pierre Bonnard og Maurice Denis. Tidleg på 1890-talet arbeidde Vuillard for Théâtre de l'Oeuvre i Lugné-Poë, der han designa scenografi og trykksaker. 

Saman med andre i Les Nabis, framom alt Bonnard, utvikla han ein kunst som kombinerte symbolisme og impresjonisme. Verka hans er ofte kjenneteikna av dekorative flater og påverknad frå japanske tresnitt, særleg kva gjeld perspektivet.  

Vuillard døydde i La Baule-Escoublac i 1940.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Édouard Vuillard» frå , den 31. mars 2012. 
 

Franske målarar
Walter Wiemken

Walter Kurt Wiemken () var ein sveitsisk målar frå Basel. Arbeida hans syner påverknaad frå både ekspresjonisme, impresjonisme og surrealisme.

Liv og gjerning
Foreldra til Wiemken var opphavleg tyske, men fekk i 1898 sveitsiske statsborgarskap då dei hadde busett seg i Basel. Wiemken vart sjuk med polio då han var fire månader gammal, og var sidan hjelpetrengande. Han levde heile livet i foreldreheimen, der han også hadde sitt atelier.

I åra 1923-27 var Wiemken student ved yrkesskulen i Basel. Han gjekk i klassa med kunstgrafikk, der Fritz Baumann var læraren hans. Baumann hadde grunnlagt den ekspresjonistiske kunstnarkrinsen Das neue Leben (Det nye livet), og formidla også ideane til kunstrørsla Bauhaus. Wiemken sin illustrasjonar frå den tida er bygt på ekspresjonismen. Kring same tida søkte Wiemken kontakt med kunstnargruppa Rot-Blau (Raud-blå), ei gruppe som bestod av elevar av Ernst Kirchner.

Sommarsemesteret 1927 studerte Wiemken ved kunsthandverksakademiet i München. Han gjekk der i lære hos Fritz Hellmut Ehmcke og Richard Klein. Etter opphaldet i München reiste Wiemken saman med Otto Abt på studietur til Paris. Hans siste ekspresjonistiske måleri er frå dette opphaldet. Der laga dei nesten berre dystre gatescener. Deretter var Wiemken oppteken med impresjonismen. I åra 1928 og 1929 reiste Wiemken saman med sine livslange kunstnarvener, Walter Bodmer og Otto Abt, til kunstnarkolonien Collioure i Roussillon og sidan i kantonen Ticino. På desse turane skapte dei framifrå landskapsbilete. Wiemken og vennene hans besøkte Collioure fleire gongar fram til 1939.

Synet av gravferda til ei jente og på same tid den daglege verksemda til ein slaktar, fekk varig verknad for det kunstnariske arbeidet til Wiemken. Dei sterke motsetningar og hendingar i menneskelivet er ofte samtidig til stades i måleria hans. På 1930-talet syner Wiemken sin kunst påverknad frå surrealistiske verk laga av Serge Brignoni, Kurt Seligmann og Pablo Picasso. Arbeida hans var prega av at sol- og skuggesidene i menneskelivet var slik dei var. I 1936 deltok Wiemken i utstillinga Zeitprobleme in der Schweizer Malerei und Plastik i Kunsthaus Zürich.

Saman med venene Bodmer og Abt høyrde Wiemken i 1933 med mellom grunnleggjarane av Gruppe 33, i protest mot dei konservative tendensane i dei sveitsiske kunst- og arkitekturmiljøa, særleg i Basel. Gruppe 33 hadde ei klar anti-fascistisk orientering. Åra 1936 og 1937 vart Wiemken, gjennom venen Bodmer, påverka av den konstruktivistiske kunsten. Wiemken reiste til Belgia i 1937 og sette stemne med den surrealistiske kunstnaren James Ensor.

30. desember 1940 gjekk Wiemken seg ein tur. Han omkom, men liket vart funne først fleire veker seinare, den 23. januar 1941, i Breggiajuvet nær Castel San Pietro.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Walter Kurt Wiemken» frå ,  den 31. mars 2012.

Bakgrunnsstoff

Sveitsiske målarar
Målarar frå 1900-talet
Folk frå Basel
Rong

Rong er ein tettbygd stad i Øygarden kommune i Vestland. Rong ligg på Rongøy om lag 35 km nordvest for Bergen.

Rong var heimstaden til symjaren Aleksander Dale Oen.

Geografi i Øygarden
Djurgårdsbrunnsviken

Djurgårdsbrunnsviken er ei vik av Saltsjön i Stockholm.

Han strekkjer seg frå Ladugårdslandsviken mellom bydelane Stockholm og Djurgården og fortset ut i Djurgårdsbrunnskanalen. Vika er 2 km lang og opptil 380 meter brei. Om ein vil spasere rundt vika, er strekninga ca 4,8 km

Under sommar-OL 1912 vart vika brukt som arena for dei olympiske symjekonkurransane.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Djurgårdsbrunnsviken» frå ,  den 31. mars 2012.  
 

Bukter i Sverige
Geografi i Stockholm
Arenaer under sommar-OL 1912
Olympiske symjearenaer
Djurgårdsbrunnskanalen

Djurgårdsbrunnskanalen er ein kanal sentralt i Stockholm i Sverige, som skil øya Djurgården frå fastlandet i nrod (eller meir korrekt Sør- og Nord-Djurgården).

Kanalen strekkjer seg éin kilometer frå Lilla Värtan til Djurgårdsbrunnsviken slik at skip som er opp til 9,5 meter breie og 2,1 meter djupe kan passere. Det går to bruer over kanalen: Djurgårdsbrunnsbron og Lilla Sjötullsbron.

Kong Karl XIV tok avgjersla om å byggje kanalen, som stod ferdig i 1834.

Galleri

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Djurgårdsbrunnskanalen» frå ,  den 31. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 kanaler.arnholm.nu - Bilete av Djurgårdsbrunnskanalen

Kanalar i Sverige
Geografi i Stockholm
Edsviken

Edsviken er ei lang, smal vik i Austersjøen som går gjennom dei svenske kommunane Danderyd, Solna og Sollentuna. Edsviken strekkjer seg frå Stocksund og Bergshamra i sør til Edsberg i nord. Vika er om lag 7,7 km lang og dekkjer eit areal på kring . Den største djupna er 20 meter. Edsviken munnar ut i Stocksundet ved Bergshamra og strøymer så ut i Lilla Värtan.

Edviken er ein populær vassveg og vert nytta av fiskarar, båteigarar og til bading om sommaren, samt skeising om vinteren. 

Vika har brakkvatn og eit unikt miljø for dyr- og planteliv. Forskjellige kyst- og våtmarksplanter veks rundt Edsviken, som vassforglemmegei—ei sjeldan plante i Sverige—havsevaks og tang. Tjeld og kvitkinngås hekkar begge ved Edsviken, som òg har eit rikt fiskeliv med åbor, brasme , gjedde, hork, sandart og stundom sild. 

Breidda av Edsviken er berre delvis utbygd. Langs vika finn ein mellom anna Danderyds sjukhus, Ulriksdal slott, Sollentuna bygdefort, Kevinge gård og Stockholm golfklubb. I sørvest ligg Ekoparken nasjonale bypark.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Edsviken» frå ,  den 31. mars 2012.

Bakgrunnsstoff

Geografi i Stockholm
Bukter i Sverige
Guido Reni

Guido Reni () var ein italiensk målar under barokken. Han er særleg kjend som kolorist og teiknar, og vert rekna som den som fullenda den eklektiske klassisismen. Dei ofte melodramatiske framstillingane hans av motiv i eit så vidt spekter som Kristus, Lucretia og Kleopatra var svært ettertrakta i samtida.

Liv og gjerning
Reni vart fødd inn i ei musikarfamilie i Calvenzano, i nærleiken av Bologna. Ni år gammal vart han sett i lære hos Denis Calvaert, der også Francesco Albani og Domenichino var lærlingar. Reni og Albani stod kvarandre nær, men dette endra seg til rivalitet alt ettersom dei voks opp. Før Reni fylte tjue, slutta han seg til det rivaliserande 'Accademia degli Incamminati', leia av Ludovico Carracci. Åra 1602-14 arbeidde han i Roma saman med Albani. Under pave Paul Vs tid fekk han stor merksemd og hadde høg prestisje. 

Reni forlét Roma og reiste til Bologna etter ein reprimande frå kardinal Cristoval Rojas de Spinola under pave Urban VIII. I Bologna etablerte Reni ein omtala og produktiv målarskule. Han arbeidde sidan i Bologna, med unnatak for ei reise til Ravenna. Saman med tre lærlingar utsmykka Reni kapellet i katedralen med sitt berømte måleri «Israelittane samlar mammon».

Renis kanskje mest kjende verk er Aurora, ein 19-20 kvadratmeter stor freske laga til 'Casino Rospigliosi' i Roma. Fresken er frå 1612-14.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Guido Reni» frå ,  den 31. mars 2012.  
 

Italienske målarar
Barokkmålarar
Hammarby sjö

Hammarby sjö er ein innsjø i det austlege Stockholm, i bydelane Södermalm og Södra Hammarbyhamnen.

Opphavleg var det ein innsjø mellom Skanstull og Danviken, som hadde utløpet sitt i ein liten bekk til Saltsjön. Gustav Vasa vedtok å lage ei demning ved Skanstull og heva overflata til sjøen til 4,8 meter over Saltsjön. Ved Danviken oppførte ein Danvikens Hospital, og der kunne ein anleggje ei mølle og ei smie som drog nytte av det fossande vatnet.

På 1920-talet vart Hammarbyleden bygd, og vassnivået vart igjen senka til same nivå som Saltsjön, og ein bygde sluser ved Skanstull og Sicklasjön.

På begge sider av innsjøen ligg Hammarby Sjöstad. Bygginga vart påbegynt tidleg på 1990-talet.

Sjå òg

Danvikens Hospital
Hammarbyleden
Hammarby Sjöstad
Hammarby IF

Kjelder
<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Hammarby sjö» frå ,  den 31. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
Artportalen - Siste fugleobservasjoner 

Geografi i Stockholm
Bukter i Sverige
Hanöbukten

Hanöbukten er ei bukt i Austersjøen på austkysten av Skåne. Bukta strekkjer seg frå Listerlandet i nord til Stenshuvud i sør. Hanöbukten har fått namnet sitt frå øya Hanö.

Dei viktigaste hamnene rundt Hanöbukten er Sölvesborg, Åhus og Kivik.

Elver som Skräbeån, Helge å, Julebodaån og Verkeån munnar ut i bukta.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hanöbukten» frå ,  den 31. mars 2012.  
 

Austersjøen
Bukter i Sverige
Skåne
Blekinge
Riddarfjärden

Riddarfjärden er det austlegaste sundet i Mälaren.

Riddarfjärden ligg ved Stockholm, mellom bydelane Marieberg, Kungsholmen, Norrmalm, Riddarholmen og Gamla stan i nord, og dessutan Södermalm og Långholmen i sør. Västerbron er den vestlege grensa, medan Vasabron er austleg grense.

Riddarfjärden er 2,7 km lang i aust-vestleg retning, og på det minste 400 meter brei. I snitt er djupna 15-20 meter, den største djupna er 23 meter. Strandlinjen er 6,4 km. 

Riddarfjärden munnar ut i Norrström og Söderström mot Saltsjön og Austersjøen. Grensa mellom landskapa Uppland og Södermanland går gjennom det midtre spennet til Västerbron.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Riddarfjärden» frå ,  den 31. mars 2012.  
 

Bukter i Sverige
Mälaren
Geografi i Stockholm
Saltsjön

Saltsjön er ei bukt i den indre indre hamna til Stockholm, mellom Lilla Värtan og Strömmen. På sørsida ligg Kvarnholmen, Finnboda og Danviken i Nacka og dessutan Södermalm i Stockholm. På nordsida ligg Södra Djurgården.

Gjennom Saltsjön går skipsleia inn til den indre hamna i Stockholm, og dessutan til Hammarbyleden. Vassdjupna er i dag opptil ca 30 meter etter at dei største djupa er brukt til tippeområde. Botnsedimenta er sterkt forureina. 

Langs strendene finst det mange vene og imponerande bygningar, til dømes Täcka Udden og Manillaskolan på Södra Djurgården og eldreheimen Danvikshem, mølla Tre Kronor og Saltsjöqvarn i Nacka.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Saltsjön» frå ,  den 31. mars 2012.  
 

Geografi i Stockholm
Bukter i Sverige
Stockholms skjergard
Uggleviken

Uggleviken er ei tidlegare bukt og ein innsjø i Norra Djurgården, eit landleg område nordaust for Stockholm i Sverige. Han dannar ein del av den nasjonale byparken Ekoparken.

I lag med Lillsjön, Laduviken og Storängsbotten var Uggleviken ein del av ei bukt som forgreina seg i Norra Djurgården. I dag er bukta ei myr eller våt orskog med siv her og der. Området har stor verdi som naturområde og vert rekna som eit av dei mest interessante botaniske og ornitologiske områda i Stockholm.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Uggleviken» frå ,  den 31. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene:
 

Bukter i Sverige
Geografi i Stockholm
Kusbölehelvetet

Kusbölehelvetet er ei kløft nær Gräftåvallen i Berg kommun i Jämtland i Sverige, som Helvetesbäcken renn gjennom. Kløfta er om lag 20 meter djup og 2 km lang. 

I 1993 kalla musikaren Waldemar Swiergel eit stykke for ein trombonekvartett opp etter Kusbölehelvetet.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kusbölehelvetet» frå ,  den 31. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Kløfter i Sverige 
Jämtland
Skurugata

Skurugata er ein uvanleg geologisk danning i Eksjö i Jönköpings län i Sverige. Skurugata er ei omkring 800 meter lang kløft i fjellet som er mellom 7 og 24 meter brei. Det finst fleire liknande «skuror» på andre stader i austre Småland, der Skurugata er den største. Dei bratte fjellveggane er på visse stader 35 meter høge.

Det finst ei rekkje teoriar om korleis kløfta ein gong vart danna. Den vanlegaste forklaringa er at kløfta vart graven ut av ei iselv då innlandsisen smelta. Andre trur at kløfta er ein sprekk i fjellgrunnen eller ein forkastning. Fjellet i området og steinane på botnen av kløfta består av gråbrun og mørkbrun porfyr med innlegg av kvarts og raud feltspat.

Det finst ei rekkje mosearter i sprekken, nokre av desse finst elles berre i fjellområde. I dei omkringliggande skogane finst òg eit interessant fugleliv. Blant anna kan ein påtreffe storfugl, orre, jerpe og ramn.

Sjølv på varme sommerdager pleier det å vere svalt i botnen av kløfta, og einskilde år har haugar av snø og is lege til langt ut på sommaren. Tidleg på sesongen og etter kraftig regn kan sprekken verte fylt av vatn. Området kring Skurugata er eit naturreservat og i området finst ein sti, kring 2 km lang, som går gjennom heile sprekken og opp på fjelltoppen Skuruhatt.

I midten av kløfta finst ein stein som det går å løfte bort, og bak denne finst ei gjestebok, plasseringa er markert med eit skilt på klippeveggen.

Ei segn seier at ei bøsse finst gøymd i Skurugata, han skal ha vorte gøymt av ein person kalla «Tjuva-Jösse». Det vert sagt han som finn bøssa vil få stor lukke i livet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Skurugata» frå ,  den 31. mars 2012.  
 

Jönköpings län
Kløfter i Sverige
Korallgrottan

Korallgrottan er ei marmorgrotte heilt nord i Jämtland, nær Ankarvattnet i Sverige. Ho vart oppdaga i 1985. Så langt er seks kilometer av grotta utforska, noko som gjer ho til den lengste i Sverige. Det er ikkje lov for ålmenta å vitje grotta utan guide.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Korallgrottan» frå ,  den 31. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Grotter i Sverige
Jämtlands län
Lummelundagrottan

Lummelundagrottan er ei grotte og eit naturreservat nær Lummelunds bruk nord for Visby på Gotland i Sverige. Grotta vert òg kalla Rövarkulan. Reservatet er 17 hektar stort og omfattar grotta og eit område på overflata. Ho er ei av dei lengste grottene i Sverige og den utforska delen måler nesten 4 km. Staden vert vitja av kring 110 000 menneske kvart år.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad
Bilete av Lummelundagrottan 

Grotter i Sverige
Gotland
Naturreservat i Sverige
Kungsbackafjorden

Kungsbackafjorden er ein fjord og eit naturreservat i Hallands län, vest i Sverige. Fjorden er om lag 10 km lang. Han grensar i vest til Onsalahalvøya og i aust til soknet Fjärås. Elvane Rolfsån og Kungsbackaån munnar ut i fjorden som opnar ut mot Kattegat.

Kungsbackafjordens naturreservat vart oppretta i 2005 og dekkjer eit område på 5200 hektar, og er ein del av nettverket Natura 2000. Meir enn 240 fugleartar er observert, som raudstilk, gulerle, toppand og den sjeldne lappfiskanda.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kungsbacka Fjord» frå ,  den 31. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Skipingar i 2005
Fjordar i Sverige
Naturreservat i Sverige
Storglaciären

Storglaciären er ein isbre (svensk: glaciär) i Tarfaladalen på austsida av Kebnekaise i Lappland i Sverige.

Isbreen vart først dokumentert av geologen Fredrik Svenonius og vart fotografert av han alt i 1886. Storglaciären kom til å bli hovudsakleg studieobjekt for Tarfala forskningsstation då han vart grunnlagt på 1940-talet og måleseriane av Storglaciärens massebalanse, som starta i 1946, er den lengste i verda. Den langvarige forskinga som er driven på isbreen gjer at han i dag tilhøyrer dei mest kartlagde breane i verda.

Storglaciären er ca. 3,5 km lang og har eit areal på 3,1 km². Han strekkjer seg frå kring 1700 meters høgd ned til kring 1150 meter over havet. I snitt er isen 100 meter tjukk og på det meste 250 meter. Breen rykte kraftig fram på 1800-talet og nådde ein den maksimale utbreiinga si kring 1910 då han atter vart fotografert av Svenonius. Deretter har fronten trekt seg tilbake om lag 500 meter til dagens posisjon.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Storglaciären» frå ,  den 31. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

 

Isbrear i Sverige
Kiruna
Egeisk

Egeisk er eit upresist namn på førgreske språk som vart talte i området kring Egearhavet lenge før indoeuropeiske erobrarar kom til området kring 2000 fvt. Problemet med omgrepet «egeisk» i denne samanhengen er at det truleg dekte fleire særs forskjellige språk, og ofte vert det nytta synonymt med minoisk, som hovudsakleg vart nytta på Kreta. Dei egeiske språka la grunnlaget til utviklinga av det greske språket i det dei næraste påfølgjande hundreåra og gresk har utvilsamt lånt mange ord frå desse.

Kjelder
egeisk. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/egeisk

Språkfamiliar
Frygisk

Frygisk var eit språk som i oldtida vart tala av frygarane i Frygia. Frygarane innvandra på eit ganske tidleg tidspunkt til Anatolia etter å ha budd i Balkan-området. Frygisk slekta truleg på illyrisk (og kan kanskje reknast med til paleobalkansk). Språket kom derimot deretter til å bli tala i området der det elles vart tala anatoliske språk.

Innskrifter på frygisk stammar frå to ulike periodar og er skrivne med to ulike alfabet. Det finst nokre få gammalfrygiske innskrifter frå tida 700 til 300 fvt. Dei er skrivne med ei tidleg form av gresk alfabetisk skrift. Kring 100 nyfrygiske gravinnskrifter er skrivne med det greske alfabetet frå den romerske keisartida.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Frygisk» frå ,  den 31. mars 2012.  

Indoeuropeiske språk
Språk i antikken
Einskildspråk
Hollandsk

Hollandsk (nederlandsk Hollands) er ein nederlandsk dialekt. Han blir snakka i dei vestlege delane av Nederland, hovudsakleg i provinsane Noord-Holland og Zuid-Holland. I Noord-Holland er dei hollandske dialektane prega av det frisiske språket, som opphavleg var det dominerande språket i området, men som sidan har mista statusen sin til fordel for den hollandske dialekten. Standardnederlandsk vart til på 1600-talet, og dei hollandske og brabantske dialektane leverte dei viktigaste bidraga.

Fordi provinsen Holland (no delt i Noord-Holland og Zuid-Holland) vart det leiande politiske og kulturelle senteret i den nye nord-nederlandske staten som vart danna etter oppstanden mot det spanske regimet, vert «hollandsk» ofte nytta einstydande med nederlandsk.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hollandsk (dialekt)» frå ,  den 31. mars 2012.  
 

Språk i Nederland
Noord-Holland
Zuid-Holland
Iberiske språk

Iberiske språk var språket til iberarane i antikken. Det er kjend frå fleire innskrifter, men ein veit ikkje mykje om språket i dag. 

Språket vart skriven dels med det greske alfabetet, dels med det latinske alfabetet, og dels med eit eige iberisk alfabet. 

Slektskapen til språket med andre språk er ukjent. Det var etter alt og døme eit ikkje-indoeuropeisk språk. Ein har prøvd å knyte det med baskisk, men det har ein ikkje klart å bevise. Andre slektskap har ein heller ikkje kunne bevise.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Iberisk» frå ,  den 31. mars 2012.  
 

Isolerte språk
Språk i antikken
Jonisk gresk

Jonisk var ein gammalgresk dialekt talt i Jonia på vestkysten av Litleasia og på dei fleste øyane i Egearhavet. Det var nært i slekt med attisk. Ved sidan av attisk er jonisk den viktigaste litterære dialekten i Hellas før koiné-perioden, og vart ofte nytta i epos (med innslag frå andre dialektar, særleg aiolisk), elegi og jambedikting, og dessutan i eldre prosa, som til dømes Herodot og Hippokrates.

Kjelder

Gammalgresk
Språk i antikken
Julie Frost

Julie Frost () er ein amerikansk låtskrivar, songar, gitarist og musikkprodusent. Ho er den andre amerikanske låtskrivaren som har vunne Eurovision Song Contest. Saman med John Gordon skreiv ho «Satellite» som vann Eurovision Song Contest 2010 for Tyskland.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Julie Frost» frå ,  den 31. mars 2012.  
 

USA-amerikanske låtskrivarar
USA-amerikanske songarar
USA-amerikanske gitaristar
USA-amerikanske plateprodusentar
Eurovision Song Contest 2010-låtskrivarar
Tyske Eurovision Song Contest-låtskrivarar
Folk frå Vermont
Eurovision Song Contest-vinnarlåtskrivarar
Liv Holtskog

Liv Holtskog () var ein norsk diktar.
Ho debuterte i 1966 med diktsamlinga Kanskje ein –, og har sidan skrive 16 diktsamlingar til.

Holtskog var frå Gvarv og dreiv slektsgarden der saman med mannen sin. Ho hadde ikkje høgare utdanning, men tok ymse kurs, gjennomførte studiereiser og dreiv sjølvstudium i litteratur.

Liv Holtskog vart gravlagt på Nes kyrkjegard på det som ville ha vore 80-årsdagen hennar, 4. august 2014.

Diktsamlingar 
 1966 – Kanskje ein –
 1969 – Dagane millom
 1971 – Skurdesong
 1974 – Det lova landet
 1976 – Før vatn flør
 1979 – Så kort ein sommar menneska har
 1981 – Menneskebildet
 1983 – Glasberget
 1984 – Det roper frå båe bredder
 1986 – Enno eig me lengsle
 1987 – Synsk jord
 1988 – Tvillingsjelers ferd
 1990 – Månen veit ikkje at han lyser
 1992 – Ferda frå Theben
 1994 – Gje meg ikkje noko som liknar
 1996 – Ein diktars heimland – dikt i utval
 1999 – Held på å lære dei dødes språk
 2007 – I eitt med vinden og vatnet

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Intervju med Liv Holtskog i Varden, 4. august 2004
 Intervju med Liv Holtskog i Telen, 29. september 2007
 Intervju med Liv Holtskog i Dag og Tid, 5. desember 1996 
 Digitaliserte bøker av Liv Holtskog hjå Nasjonalbiblioteket
 

Folk frå Sauherad
Forfattarar frå Telemark
Norske lyrikarar
Norske skjønnlitterære debutantar i 1966
Nynorskforfattarar
Stuorrajekna

Stuorrajekna er den største isbreen i Sverige med eit areal på 13 km². Han ligg i Sulitjelma-massivet søraust i Padjelanta nasjonalpark i Lappland.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Stuorrajekna» frå ,  den 1. april 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Isbrear i Sverige
Norrbotten
Smoi

Smoi er ei form for løyndespråk som vart utvikla i Mandal i tida før fyrste verdskrigen. Ordet smoi tyder smug på Mandalsdialekt. Prinsippet for smoi er at ord og lydar vert stokka om på så det blir vanskeleg for utanforståande å skjøne. Soleis er smoi eit døme på fenomenet som kallast løyndespråk, kodespråk eller antispråk. Torghandlarar kunne bruke smoi for å «dysne nøbbane», altså snyte bøndene. Språket har også vore brukt av drosjesjåførar, av bankfolk, og av motstandsrøyrsla under andre verdskrigen. Smoi kan også nyttast som rein leik og underhaldning. I dag er det helst eldre mandalittar som meistrar smoi.

Kjelder 
 Om smoi 
 Mandalittenes eget stammespråk, Fædrelandsvennen 12. august 2005

Språk
Mandal
Løynspråk
Øyar i Sverige

Dette er ei liste over svenske øyar.

Etter storleik

Andre kjende øyar 

Adelsö
Björkö (Birka)
Frösön
Gåsö
Gotska Sandön
Helgö
Holmöarna

Lidingö
Mjältön
Koster
Stora Karlsö
Ven
Visingsö

Sjå òg 
Øyar i Austersjøen
Øyar i Stockholm
Fyr og fysskip i Sverige