alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Eugène Fromentin

Eugène Samuel Auguste Fromentin () var ein fransk forfattar og målar.

Liv og gjerning
Fromentin vart fødd i La Rochelle, der far hans var dokter. Etter skuletida i heimbyen reiste han til Paris for å studere jus. Han fullførte studiane, men tok ikkje opp yrket. I staden byrja han å måle. Han studerte då nokre år hos landskapsmålaren Louis Cabat.

I 1846 gjorde Fromentin ei reise til Algerie. Med sin kjennskap til landet og folket, vart det ein inngang til kunstlivet. Som ein av dei fyrste laga han bilete med motiv frå Algerie. Hans fyrste store suksess kom då han i 1847 fekk synt verket Gorges de la Chiffa, basert på turen til Algerie, på Paris-salongen.

Fromentin var ein ivrig deltakar då det franske monarkiet vart styrta i 1848. Same året reiste han tilbake til Algerie, der han vart verande i fire år. I 1850 sende han nye kunstverk frå Algerie til Académie des Beaux-Arts i Paris. Ved tilbakekomsten til Frankrike i 1852 byrja han i tillegg til målinga også å skrive om reisene sine.

Fromentin pleia omgang med dei mektigaste miljøa i det nye regimet, det andre keisarriket. Han var ein populær kunstnar, tok ofte del ved store middagar og feiringar. Til dømes sat han då Suezkanalen vart opna i 1869 ved sida  av keisarinne Eugénie og Ferdinand de Lesseps, leiaren for bygginga av kanalen. Reisa og opphaldet i Egypt gav opphav til nye motiv, noko som resulterte i fleire av dei beste bileta hans.

Forfattarskapen hans var ikkje like omfattande som målargjerninga. Fromentin skreiv ein einaste roman, Dominique, som gjekk som magasin-føljetong i 1862, før han året etter kom i bok. Elles skreiv han fleire verk om reisene sine i Nord-Afrika. Han skreiv også ein grundig kunsthistorisk studie om dei nederlandske og flamske 1600-talsmålarane, Les maîtres d’autrefois (1876), basert på ei reise i Belgia og Nederland i 1875.

Han vart i samtida mykje beundra for måleria sine, forma i ein stil som viser påverknad frå den eldre landsmannen Eugène Delacroix. Fromentin sine bilete er karakterisert av ein slåande komposisjon, framifrå handlag og ein briljant fargebruk.

Han døydde brått ved La Rochelle i 1876, knapt 56 år gammal.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Eugène Fromentin» frå ,  den 5. oktober 2013.

Bakgrunnsstoff

Franske målarar
Franske forfattarar
Målarar frå 1800-talet
Alexander Archipenko

Alexander Archipenko () var ein ukrainsk-amerikansk skulptør og grafisk kunstnar.

Liv og gjerning

Archipenko var fødd i Kiev i Ukraina, den gongen i Tsar-Russland. Han byrja måle i den  impresjonistiske stilen, og utvikla seg vidare gjennom stilartar som kubismen og konstruktivismen. Han kom i 1908 til Paris, der han slutta seg til krinsen kring Pablo Picasso, og var ein tidleg talsmann for moderne, framfor alt den kubistiske, skulpturen.

På 1920-talet høyrde Archipenko med mellom dei mest radikale og dristige i utviklinga av skulptur. I verk frå denne tida er naturformene knapt til stades. Store utstillingar av verka hans fann stad i Berlin i 1922 og New York i 1924. Samstundes busette han seg i USA. Seinare vende han tilbake til ei meir røyndomsnær oppfatning av former. Dei vanlegaste materiala i skulpturane hans er stein eller metall.

I 1937 vart verk av Archipenko tek med på nazistane si utstilling i München av det dei kalla Entartete Kunst.

Han døydde i New York.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Alexander Archipenko» frå ,  den 5. oktober 2013.

Bakgrunnsstoff

Bilethoggarar
Ukrainske kunstnarar
Folk frå Kiev
Impresjonistiske kunstnarar
Kubisme
Konstruktivisme
Kunstnarar frå 1900-talet
Askje skipreide

Askje (Ask, Askø) skipreide var den sørvestlegaste av skipreidene i Ryfylke.

Geografisk område etter gammal inndeling:
Kvitsøy sokn
Askje sokn
Utstein kloster sokn
ein liten del av Hauske sokn (Brimse)
ein liten del av Hetland sokn (Austre Åmøy)
ein liten del av Strand sokn (Hidle)
Geografisk område etter noverande inndeling:
Kvitsøy kommune
søre delen av tidlegare Rennesøy kommune (Mosterøy sokn og Brimse)
ein liten del av Stavanger kommune (Austre Åmøy)
ein liten del av Strand kommune (Hidle)

På Vestlandet vart skipreidene avløyste av tinglag først i begynninga av 1800-talet og Askje skipreide vart nemnd Askje tinglag. Etterkvart vart grensene regulerte slik at dei samsvarte betre med sokne- og kommunegrensene: 1841 vart Rennesøy tinglag oppretta og erstatta storparten av Askje og Hauske skipreider.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
Kart over Rogaland med skipreidene innteikna (frå Norsk historisk leksikon)

Skipreider
Ryfylke
Geografi i Kvitsøy
Historie i Kvitsøy
Geografi i Stavanger
Historie i Stavanger
Geografi i Strand
Historie i Strand
Hauske skipreide

Hauske (Hausken) skipreide var ei av skipreidene i Ryfylke.

Geografisk område etter gammal inndeling:
Sørbø sokn
Hauske sokn (unnateke Brimse)
ein liten del av Talgje sokn (Hanasand og Austbø)

Geografisk område etter noverande inndeling:
Mosterøy sokn i tidlegare Rennesøy kommune 
ein del av Talgje i tidlegare Finnøy kommune (garden Østabø)

På Vestlandet vart skipreidene avløyste av tinglag først i begynninga av 1800-talet og Hauske skipreide vart nemnd Hauske tinglag. Etterkvart vart grensene regulerte slik at dei samsvarte betre med sokne- og kommunegrensene: 1841 vart Rennesøy tinglag oppretta og erstatta storparten av Hauske og Askje skipreider.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
Kart over Rogaland med skipreidene innteikna (frå Norsk historisk leksikon)

Skipreider
Geografi i Stavanger
Historie i Stavanger
Ryfylke
Mangereflugeskvett

Mangereflugeskvett (Petroica traversi) er ein sterkt truga sporvefugl i flugeskvettfamilien med leveområde avgrensa til Chathamøyane utanfor austkysten av New Zealand. Han er nært nærskyld stripeflugeskvett ( P. australis). I motsetnad til slektningane på fastlandet, er flygeevna noko redusert. Evolusjon i fråvære av rovdyr gjort han sårbar for introduserte artar som kattar og rotter, og han vart utrydda på hovudøya i Chathamøyane før 1871. Det norske artsnamnet reflekterer at arten overlevde på Little Mangere Island til 1938 før vernetiltak kom i gang. I 2011 var det trudd å eksistere 260 individ av arten, dei fleste på Rangatira-øya.


Skildring 

Mangereflugeskvetten er ein liten, sporvestor fugl på ca. 15 cm med kroppsvekt på 22 til 25 gram. Hannfuglar er vanlegvis noko tyngre enn hoer. Fjørdrakta er brunsvart mest over det heile, og han har eit svart nebb og lange, brunsvarte bein med lysare føter. Auga er mørkebrune.

Songen åt hannar er ei enkel strofe av 5 til 7 tonar. Ropet hans er ein einaste høgfrekvent tone.  

Mangereflugeskvettar er territoriale slik at hannfuglar patruljerer og forsvarer områda sine. Hoer er kjente for å jage vekk andre hoer. Vanlegvis held para saman frå år til år. 

Habitata deira ligg lågt i krattskog. Dei føretrekker flate område av skogen med lag av nedfall. Det er komplette insektetarar, og finn føda på skogbotnen og på låge greiner. Mangereflugeskvettar beitar insekt blant nedfall av blad på bakken kor dei tar larver, kakerlakkar, kongroer, wetaer og biller.  Dei gjer korte flygingar frå grein til grein, men flyg ikkje over lange strekk.

Mangereflugeskvettar vil vanlegvis byrje å hekke når dei er to år. Hekkinga føregår mest vanleg i hòle tre og i rotne stubbar. Hoa byggjer to til tre reir, men berre eit blir fullført. Egglegginga skjer til vanleg i oktober og november. Hoa rugar egga, og kvart kull er typisk berre to egg. Begge foreldra matar ungane.

Forventa levetid er ca. fire år. Eit kjent individ blei meir enn 12 år gamalt.

Arten er enno truga, men det er pågåande restaurering av habitat, og utrydding av introduserte rovdyr blir gjennomført.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Chatham Robin» frå ,  den 5. oktober 2013.  
  
Barrie Heather og Hugh Robertson, The Field Guide to the Birds of New Zealand (revised edition), Viking, 2005 
BirdLife International (2013) Species factsheet: Petroica traversi. Henta frå http://www.birdlife.org den 5. oktober 2013.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

flugeskvettfamilien
Fuglar endemiske til New Zealand
Hesby skipreide

Hesby skipreide var ei av skipreidene i Ryfylke.

Geografisk område etter gammal inndeling:
Hesby sokn
Talgje sokn (unnateke Hanasand og Austbø)
Geografisk område etter noverande inndeling:
sørlege delar av Finnøy kommune (øyane Finnøy, Fogn og Talgje, unnateke Austbø)

På Vestlandet vart skipreidene avløyste av tinglag først i begynninga av 1800-talet og Hesby skipreide vart nemnd Hesby tinglag. Etterkvart vart grensene regulerte slik at dei samsvarte betre med sokne- og kommunegrensene: 1841 vart Hesby tinglag erstatta av det nesten identiske Finnøy tinglag.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
Kart over Rogaland med skipreidene innteikna (frå Norsk historisk leksikon)

Skipreider
Ryfylke
Geografi i Stavanger
Historie i Stavanger
Childe Hassam

Frederick Childe Hassam () var ein USA-amerikansk impresjonist-målar, ein av dei fyrste nord-amerikanske kunstnarane som måla i ein impresjonistisk stil.

Liv og gjerning

Hassam var fødd i den dåverande småbyen Dorchester (seinare ein bydel i Boston) i delstaten Massachusetts. I unge år arbeidde han med tresnitt og etablerte seg som illustratør for tidsskrift som Century Magazine, Harper's Magazine og Scribner's Magazine. I 1878 gjekk han på ein kveldsskule arrangert av Boston Arts Club og Lowell Institute. Der laga han sine fyrste landskapsmåleri i ein naturalistisk stil, med motiv frå Boston og nærområda. Hans fyrste måleriutstilling fann stad i 1882, og han fekk seld sine fyrste bilete.

Sommaren 1883 reiste Hassam på sin fyrste tur til Europa. Han besøkte både Italia, Frankrike,  Nederland, Spania og Storbritannia. Særleg let han seg inspirere av William Turner sine akvarellar. I 1884 stilte Hassam i Boston ut 67 akvarellar, laga under og etter Europa-reisa.

I New York såg Hassam i 1886 utstillinga med verk av dei franske impresjonistane. Allereie same året reiste han til Paris. Han vart verande i byen dei neste tre åra, der han studerte ved Académie Julian. År 1887 stilte han ut bilete  på Paris-Salongen for fyrste gong. To år seinare fekk han med verk til verdsutstillinga i Paris, og vart prisa med ein bronsemedalje. Same året, 1889, reiste han tilbake til USA og slo seg ned i New York.

Hassam var ein av dei aller fremste av dei nord-amerikanske impresjonistane. I 1897 braut han ut av kunstnarorganisasjonen Society of American Artists. Saman med John Henry Twachtman og Julian Alden Weir skipa han den nye kunstnarforeininga «Ten American Painters», til dagleg kalla «The Ten». Både Hassam sine bymotiv, som Washington Square og Fifth Avenue, og hans landskapsbilete, som Gloucester og andre motiv, var ettertrakta hos publikum.

Gjennom livet la han ut på nye, lengre reiser til Europa og innanlands i USA. I 1916 byrja han å lage ein serie bilete med det USA-amerikanske flagget som motiv. Til grunn for dette prosjektet var hans engasjement for at USA skulle gå inn på alliert side i verdskrigen som rasa i Europa.

Frå 1919 budde Hassam i East Hampton på Long Island i New York, og der døydde han i 1935.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Childe Hassam» frå ,  den 5. oktober 2013.

Bakgrunnsstoff

USA-amerikanske målarar
Impresjonistiske målarar
Målarar frå 1900-talet
Folk frå Massachusetts
Diktaren Allan Ramsay

Allan Ramsay () var ein skotsk diktar, dramatikar, utgjevar, bibliotekar og parykkmakar frå den skotske opplysingstida.

Ramsay var fødd i Leadhills i Lanarkshire som son av ein gruvestyrar, ohn Ramsay. Faren døydde i 1685, og mora Alice gifta sg opp att med ein lokal landeigar,  Andrew Crichton. Ramsay var tidleg oppteken av skotsk folkedikting og historieforteljingar, og skal ha ønska å bli målar, men fekk ikkje løyve til dette av stefaren.

Han blei utdanna som parykkmakar i Edinburgh, og dreiv si eiga forretning frå 1711. 14. desember 1712 gifta han seg med Christian Ross, som var dotter av forfattaren Robert Ross og Elizabeth Archibald. Dei fekk fleire barn. Den eldste sonen, Allan Ramsay, blei ein kjend portrettmålar.

Allan Ramsay byrja skriva dikt som medlem av klubben Easy Club, som han var med på å grunnleggja i 1712. Dette var ein typisk festleg klubb som var vanleg i byar i den skotske opplysingstida. I 1715 blei han utnemnd til klubbdiktar. 

På 1720-talet gav Ramsay seg som parykkmakar og byrja i staden som bokseljar. Han selde etterkvart også kunstverk, medaljar, sølv og smykke.

I 1733 kjøpte Ramsay ein eigedom på Castlehill i Edinburgh. Her bygde han Goose Pie House like ved Edinburgh Castle.

Virke

Ramsay skreiv først høvesdikt, men samla også inn eldre låglandsskotsk dikting. I 1716 og 1718 gav han ut Christ's Kirk on the Green, transkribert frå Bannatyne-manuskriptet med eigne tillegg. I 1719 gav han ut Scots Songs og i 1724 første utgåve av The Tea-table Miscellany, ei samling av eigne, samtidige og eldre skotske dikt, og The Ever Green, ei samling skotske dikt skrivne før 1600. I 1725 gav han ut ein pastoral opera, The Gentle Shepherd.

Fables and Tales og A Tale of Three Bonnets frå 1722 var satirar om den nye unionen mellom Skottland og England. Fair Assembly (1723) kritiserte presbyterianarane for haldningane deira til dans.

Gjennom arbeidet sitt søkte Ramsay å dra ei linje mellom dei store diktarane (makar) frå 1400- og 1500-talet til samtidig dikting, og inspirerte seinare store skotske diktarar som Robert Fergusson og Robert Burns. Han kritiserte «lånt staffasje» og «utanlandsk pynt» i diktinga, og oppmuntra til å sjå til den enklare skotske tradisjonen.

Kjelder

Ramsay, Allan (1686-1758), The Burns Encyclopedia, robertburns.org
«Biography of Allan Ramsay», poemhunter.com

Denne artikkelen bygger på «Allan Ramsay (poet)» frå ,  den 5. oktober 2013.

Bakgrunnsstoff
Ramsay, Allan (1686-1758), The Burns Encyclopedia, robertburns.org
«Biography of Allan Ramsay», poemhunter.com. Lenkjer til fleire dikt nedst på sida.
«The Vision.» Dikt av Ramsay ved spenserians.cath.vt.edu
Poems. By Allan Ramsay (1720) Digital utgåve ved Internet Archive (arhchive.org).

Skotske diktarar
Forfattarar frå 1700-talet
Den skotske opplysingstida
Piet Mondrian

Pieter Cornelis Mondrian () var ein nederlandsk målar, ein viktig banebrytar for abstrakt kunst. Han er særleg kjend for sine Komposisjonar, måleri som består av strenge geometriske former og grunnfargar.

Liv og gjerning
Mondrian var fødd i Amersfoort. Opphavleg måla han realistisk, for så å lage symbolistiske verk då han vart kjend med teosofien. I Paris kom han 1912 i kontakt med kubismen og utvikla eit heilt abstrakt måleri. Han ville skildre den reine røyndomen, som han oppfatta som noko universelt, og som einast kunne uttrykkast med hjelp av rette linjer og grunnfargane raudt, blått og gult mot svart og kvitt.

I lag med mellom andre Theo van Doesburg danna Mondrian i 1917 gruppa de Stijl, dei danna eit miljø som gav ut eit tidsskrift og elles tok aktivt del i kunstlivet med sine idear. Kunstnargruppa, som også bestod av arkitektar og musikkinteresserte, fremja ein anti-individualistisk og anti-ekspresjonistisk tendens og streva mot objektivitet i sine verk.

Mondrian gav i 1920 ut eit manifest om det han kalla neo-plastisisme. Her hevda han at formene, linjene og fargane i naturen har sine eigne absolutte, sjølvstendige verde og tilhøve seg i mellom, fullstendig fri frå ei rolle som kan beskrivast. Om ein lukkast skape, eller gjenskape desse elementa og tilhøva ville ein kunne nå eit idealsamfunn der røyndomen erstatta kunsten. Måleria han laga på basis av desse tankane, er kjenneteikna av horisontale og vertikale linjer i ulike, varsame fargemønster.

Verk av Piet Mondrian kom i 1937 med på den nazistiske kunstutstillinga Entartete Kunst i München.

Etter mange år i Paris, flytta Mondrian i 1938 til London. To år seinare flytta han vidare til USA og New York. Der skapte han abstrakte komposisjonar som reflekterte storbyen New York og pulsen og rytmane i jazzmusikken. I 1944 døydde han i storbyen.

Kjelder
Store norske leksikon.

Denne artikkelen bygger på «Piet Mondrian» frå ,  den 5. oktober 2013.  
 

Notar

Bakgrunnsstoff

Nederlandske målarar
Abstrakte målarar
Monte Argentera

Monte Argentera  er eit 3 297 meter over havet høgt fjell i dei italienske Kystalpane, med høgste fjelltoppen i den delen av Alpane. Fjelltoppen er den høgste på ein lang fjellrygg med toppar på grensa mellom kommunane Entracque og Valdieri i provinsen Cuneo.

Geologisk består fjellmassivet av gneis, med innslag av granitt.

Den kjende, USA-amerikanske fjellklatraren W.A.B. Coolidge var den fyrste på toppen den 18. august 1879, i fylgje med dei sveitsiske fjellførarane Christian Almer og Ulrich Almer, far og son.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Monte Argentera» frå ,  den 5. oktober 2013.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Italia
Anne Line Gjersem

Anne Line Gjersem () er ein norsk kunstløpar. Ho vart noregsmeister i 2011. Under Nebelhorn Trophy 2013, sørga ho for å sikre Noreg ein OL-plass i kunstløp i kategorien kvinner, single under Vinter-OL 2014 i Sotsji. Dette er fyrste gong Noreg er kvalifisert i kunstløp sidan 1964.

Tvillingsystera hennar, Camilla, er også kunstløpar. Dei var båe med i det fyrste programmet i den andre sesongen av Min idrett som gjekk fyrste gong på NRK1 den 27. mars 2012.

Program

Konkurransehøgdepunkt

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Anne Line Gjersem på ISUresults.com
 Anne Line Gjersem  på sport-folio.net
 

Norske kunstløparar
Noregsmeistrar i kunstløp
Norske deltakarar under vinter-OL 2014
Kunstløparar under vinter-OL 2014
Norske tvillingar
Folk frå Ringerike
Sjernarøy skipreide

Sjernarøy skipreide, og kalla Sæbø skipreide, var ei av skipreidene i Ryfylke.

Geografisk område etter gammal inndeling:
Sjernarøy sokn
ytre delar av Fister sokn (vestre Randøy og øyane vestafor)
Geografisk område etter noverande inndeling:
nordlege delar av tidlegare Finnøy kommune (Sjernarøyane, Fisterøyane, Eidssund og Jørstad krinsar på Ombo)
ein liten del av Hjelmeland kommune (Randa, Kota og Børøy)

På Vestlandet vart skipreidene avløyste av tinglag først i begynninga av 1800-talet og Sjernarøy skipreide vart nemnd Sjernarøy tinglag. Etterkvart vart grensene regulerte slik at dei samsvarte betre med sokne- og kommunegrensene: 1841 vart Sjernarøy tinglag oppløyst, og Fister sokn gjekk til Hjelmeland tinglag, mens Sjernarøy vart del av det nye Nedstrand tinglag.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
Kart over Rogaland med skipreidene innteikna (frå Norsk historisk leksikon)

Geografi i Hjelmeland
Skipreider
Historie i Hjelmeland
Geografi i Stavanger
Historie i Stavanger
Ryfylke
Wallace-linja

Wallace-linja (eller Wallacelinja) er ei grenselinje for fauna som den britiske naturforskaren Alfred Russel Wallace definerte i 1859. Ho skil den asiatiske økosona frå Wallacea, der Wallacea representerer ei overgangssone mellom Asia og Australia. Vest for Wallace-linja finst organismar knytt til asiatiske artar, aust for linja ei blanding av artar av asiatisk og australsk opphav. Linja er kalla opp etter Alfred Russel Wallace, som la merke til dette klåre skiljet under reisene han gjorde gjennom Malayarkipelet på 1800-talet. Linja går gjennom Indonesia, mellom Borneo og Sulawesi, og gjennom Lomboksundet mellom Bali og Lombok. Avstanden mellom Bali og Lombok er liten, ca. 35 kilometer. Mange fugleartar har distribusjon vest eller aust for linja, sidan mange fuglar ikkje kryssar sjølv dei minste strekningane med ope hav. Nokre flaggermusartar derimot har distribusjonar som kryssar linja, men andre pattedyr er generelt avgrensa til den eine eller den andre sida, eit unntak er apearten krabbemakak. Andre grupper av plantar og dyr viser ulike mønster, men det generelle mønstret er slåande og rimeleg konsistent.

Flora følgjer ikkje Wallace-linja i same grad som fauna.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Wallace Line» frå ,  den 6. oktober 2013.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Too Many Lines; The Limits of the Oriental and Australian Zoogeographic Regions George Gaylord Simpson, Proceedings of the American Philosophical Society, Vol. 121, No. 2 (Apr. 29, 1977), pp. 107–120
 Wallacea Research Group 
 Map of Wallace's, Weber's and Lydekker's lines

biogeografi
Oppkallingar etter Alfred Russel Wallace
Kvitpannegerygone

Kvitpannegerygone (Gerygone albofrontata) er ein liten sporvefugl i tornsmettfamilien, endemisk til Chathamøyane utanfor austkysten av New Zealand. Han liknar gerygone på Nordøya og Sørøya, men kvitpannegerygonar har lengre nebb og brunare fjørdrakt. 


Skildring 
Denne arten måler ca. 12 centimeter i kroppslengd og har kroppssvekt på 8,5 til 10 gram, hannfuglar er tyngst. Hannar har mørke felt på venger og hale, eit markert kvitt augebryn som går rundt panna, og har framtredande kvit hals, bryst og underside. Hoer er gråare på underside og bryst og manglar det kvite partiet i panna.  

Kvitpannegerygonar lever i skog og krattskog på mange av dei sørlege Chathamøyane inkludert Pitt Island, og på den skogkledde sørlege delen av hovudøya. Detter er ein insektetande art, det meste av føda plukkar dei frå bladverk og sprekker i trestammar og greiner. Dei beitar òg insekt blant nedfall av blad på bakken. Blant byttedyra inngår larver, fluger, kongroer og biller.

Dei bygg overbygde, hengjande reir med sideinngang på tre cm i tverrsnitt, kring seks meter over bakken eller lågare. Eit kull er på typisk tre kvite egg som hoa rugar i 20 dagar. Etter det tar det ca. 20 dagar til ungane er flygedyktige, og foreldra kan  fôre dei opptil 24 dagar etter at dei forlét reiret. Unge fuglar startar hekking når dei er to år, og kvitpannegerygonar kan nå ein levealder på opptil sju år.

Arten har status som livskraftig, om fuglane finst over store område er dei ikkje vanlege nokon stader. Storleiken på populasjonen er ikkje talfesta, men er trudd å vere minkande.

Kjelder 
Barrie Heather og Hugh Robertson, The Field Guide to the Birds of New Zealand (revised edition), Viking, 2005 
BirdLife International (2013) Species factsheet: Gerygone albofrontata . Henta frå http://www.birdlife.org den 6. oktober 2013.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

tornsmettfamilien
Fuglar endemiske til New Zealand
Jean-Léon Gérôme

Jean-Léon Gérôme () var ein fransk målar og skulptør som er best kjend for sine akademiske kunstverk og sine historiemåleri. Mange av måleria hans byggjer på ulike motiv i orientalismen, gresk mytologi og klassiske framstillingar. I tillegg måla han portrett.

Liv og gjerning

Gérôme var fødd i Vesoul i Haute-Saône. 17 år gammal reiste han til Paris, der han gjekk i lære hos Paul Delaroche. Saman reiste dei i 1844-45 på ei reise i Italia. To år etter heimkomsten debuterte Gérôme så på den årlege utstillinga på Paris-salongen med måleriet Hanekamp, og fekk ein medalje.

Dei neste åra deltok han regelmessig på dei viktigaste fransk kunstutstillingane med måleri over historiske og mytologiske tema. Reiser til Tyrkia i 1854 og til Egypt i 1857 førte til nye motiv kom med i målera hans. Mange av bileta viser til Orienten, medan andre syner berømte historiske hendingar. Eit av hans mest kjente verk, laga i 1867, syner Napoléon framom sfinksen i Giza i Egypt.

Gérôme vert halde som ein av de viktigaste målarane frå den akademiske perioden. I tillegg til å vere ein etterspurd målar, hadde han gjennom åra svært mange elevar. 

Gérôme var ein svoren motstandar av impresjonismen, og kjempa iherdig mot denne stilretninga då ho byrja fange interesse midt på 1870-talet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jean-Léon Gérôme» frå ,  den 6. oktober 2013.

Bakgrunnsstoff

Franske målarar
Franske bilethoggarar
Akademisk kunst