Hjørundfjorden

Hjørundfjorden er ein fjordarm av Storfjorden i kommunane Ørsta og Sykkylven på Sunnmøre. Han er 33 kilometer lang og vert av mange rekna som ein av dei vakraste fjordane i verda. Dette fordi den er omkransa av ei mengd spisse tindar på begge sidene. Fjella rundt Hjørundfjorden er Sunnmørsalpane sitt kjerneområde.

Namn 
Namnet «Hjørundfjorden» kan kome av «sverd» (hjorr) i det ein samanliknar forma på fjorden med eit sverd eller spisse tindar. Ytst i fjorden ligg tre steinar som har vore kjende som Hjørungane. Fjorden kan ha fått namnet etter desse. 

Namnet til fjorden har ofte vore forveksla med Hjørungavåg. Blant anna har det vore diskusjon om kvar Jomsvikingslaget stod av denne grunn, med mellom anna teoriar om at gullet til «Bue Digre» skulle vere grave ned på Bjørke. På Bjørke inst i Hjørundfjorden vart det også utført leiting og utgraving for å påvise at teorien kunne stemme, utan at ein lukkast i dette.

Fjorden 

Fjorden har innløp mellom Vindsneset ved Festøya i vest og Kurset i Sykkylven kommune i aust. Ved Leknes går Norangsfjorden austover. Vidare sør for Hjørundfjorden ligg  Storfjorden. Inst i denne fjorden ligg grenda Bjørke. 

Ytst i nord er fjorden 2,5 kilometer brei og smalnar mot fjordbotnane. På det djupaste er han 441 meter, målt sør for Stavset og 440 meter utanfor Molaupen. Ytst er han om lag 400 meter djup og inne ved Viddal rundt 220 meter.

Fjella 

Hjørundfjorden er som nemnt kjerneområdet for Sunnmørsalpane, og her er mange kjende fjell. Eit lite utval:
 Jønshornet /Ramoen
 Breitinden i Hjørundfjord
 Storhornet ved Store-Standal
 Skårasalen
 Hornindalsrokken
 Jakta
 Slogen
 Råna

Vatn og vasskraft 
Kring fjorden er her rundt 70 små vatn. Eit av desse er Tussavatnet som har vore med på å gje kraftselskapet Tussa Kraft AS namnet sitt. Selskapet har i Hjørundfjorden hatt utgangspunktet for veksten sin med kraftproduksjon på Bjørke og seinare fleire mindre småkraftverk langs heile Hjørundfjorden.

Næringsvegar 
I hovudsak er jordbruk og turisme næringsvegar.

Kommunikasjon 
Mellom Festøya og Hundeidvik ytst i fjorden går det ferjesamband. Ferje går det òg frå Store-Standal til Midt-Trandal på andre sida, og frå her vidare sørover til Sæbø på vestsida. Frå Sæbø går ferja vidare over til Leknes på andre sida og frå her sørover til den isolerte grenda Skår på vestsida

Eigen kommune 
Hjørundfjorden var eigen kommune med namnet Hjørundfjord frå han vart oppretta med formannskapslovene i 1837 til han frå 1. januar 1964 vart slått saman med Vartdal kommune og Ørsta kommune til den nye storkommunen Ørsta kommune. Ved kommunesamanslåinga hadde Hjørundfjord 1.728 innbyggjarar.

Bygdelag 

 Hjørundfjordstranda
 Trandal 
 Norangsfjorden 
 Leknes
 Urke
 Øye
 Bondalen
 Sæbø
 Storfjorden
 Viddal og Leira
 Bjørke og Finnes
 Skjåstaddalen

Litteratur 
 Lars Strømme og Ragnar Standal: ++ 1993 Hjørundfjordbøkene (1-5)
 Lunden, Kåre (1986): «Slaget ved Hjørungavåg : dikting, historie, nasjonal myte,» i Middelalderforum, 1986, nr. 3/4, s. 86-96
 Jomsvikingslaget i oppklarende lys,- haugenbok.no - ISBN 978-82-92055-34-2

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Hjørundfjordportalen.

Fjordar på Sunnmøre
Geografi i Ørsta
Geografi i Sykkylven
Turistmål i Møre og Romsdal