alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Beacon Supergroup

Beacon Supergroup er ein geologisk formasjon som er eksponert i Antarktis, lagt ned frå devon til trias (400 til 250 millionar år sidan). Han vart opphavleg skildra som ein formasjon eller sandstein, men vart oppgradert til gruppe og supergruppe etter kvart som tida gjekk. 

Gruppa er kalla opp etter Beacon Heights.  Han fekk først namn i 1907, og typeseksjonen vart skildra i 1963.

Skildring
 Antarktis: McMurdo Sound, kysten av Ross Bay;
og sør i Victoria Land.
 Gruppa vart skildra av Robert F. Scott og gruppa hans på veg til Sørpolen.

Serien er over 1 km tjukk somme stader, og strekkjer seg over 1500 km.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Beacon Supergroup» frå ,  den 7. mars 2014. 
 oppgav desse kjeldene:

Antarktisk geografi
Antarktisk geologi
Geologiske formasjonar
Geologiske supergrupper
Cornwell Corner

Cornwell Corner er ein vinkelforma fjellskrent, kring 800 meter høg ved vestenden av Horney Bluff og enden av Merrickbreen, der isstraumen vert tvungen austover av ein spiss vinkel ved Byrdbreen. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names, i samband med Byrdbreen, etter kaptein Delbert S. Cornwell i U.S. Navy som var kaptein på hangarskipet USS «Philippine Sea» under U.S. Navy Operasjon Highjump i 1946–47, leia av Admiral Byrd. «Philippine Sea» første seks Douglas R4D-fly, som tok av frå hangarskipet og flydde kring 1100 km til Little America-basen på Rossisen.

Kjelder
 

Klipper i Oates Land
Hillary Coast
Det austantarktiske kratonet

Det austantarktiske kratonet er ein eldgammal kraton som dannar det meste av Antarktis. Det austantarktiske kratonet var ein del av superkontinentet Nena for 1,8 milliardar år sidan.

I løpet av tidleg paleozoikum vart Aust-Antarktis ein del av superkontinentet Gondwana.

Oppbryting 
I løpet av mesozoikum braut Gondwanaland opp og Aust-Antarktis vart skild frå dei andre store kontinentalområda. 

I løpet av og etter denne oppbrytinga vart den tektoniske terranen Vest-Antarktis lagt til det noverande kontinentet i Antarktis.

Kjelder
Stanford University 

Antarktisk naturhistorie
Antarktisk geografi
Austantarktis
Løvebakken

Løvebakken er eit vanleg nytta namn på den oppbygde terrassen framfor hovudinngangen til Stortingsbygningen i Oslo, med oppkjørsler som små bakkar opp frå både Karl Johans gate og Stortingsgata. Løvebakken vert òg nytta som ei meir eller mindre humoristisk nemning på Stortinget som institusjon eller Stortingsbygningen som arena for politisk verksemd.

Namnet Løvebakken har denne terrassen framfor Stortingsbygningen fått etter to statuar av ei liggjande løve på soklar nedst i kvar av oppkjørslene. Dei er formgjevne av bilethoggaren Christopher Borch og hogget i steinsorten nordmarkitt av straffangar som sat fengsla på Akershus festning i Oslo. Løvene var ferdige samstundes med at Stortingsbygningen stod ferdig i 1866.

Bakgrunnsstoff 
 

Stortinget
Kultur i Oslo
Gater i Oslo
Rådhusgata i Oslo

Rådhusgata i Oslo går mellom Bjørvika i aust og Rådhusplassen i vest. På ein part av strekninga er gata ei av langgatene i den opphavlege byen Christiania. Ettersom gata passerte torget i byen, der det fyrste rådhuset i Christiania låg, hadde gata tidlegare namnet Raadhusstræde.

Bakgrunnsstoff
 

Gater i Oslo
Haskell Strait

Haskell Strait er eit sund sør i McMurdo Sound, mellom Cape Armitage på Ross Island og Cape Spencer-Smith på White Island i Antarktis.   Oseanografisk skil det McMurdo Sound frå havbassenget under Rossisen. Sjølve sundet er kring 25 km breitt og somme stader over 900 meter djupt. Det er målt straumar på nesten ein halv knop i sundet, sjølv om straumen vanlegvis er svakare. Det er stort sett dekt av is av McMurdoisen og fastisen sør i McMurdo Sound. Ved sjeldne høve har havisen brote sund slik at det har vore mogeleg å segle i nordvesthjørnet av sundet fram til Scott-basen.

Namn
Det er kalla opp etter den newzealandske polarforskaren dr. Timothy G. Haskell i 2009. Det er uklårt kvifor det ikkje tidlegare vart namngjeve som sund. Truleg kjem dette av at det som regel er isdekt og dominert av barrieren (McMurdoisen).

Historie
Apsley Cherry-Garrard skildrar korleis mennene og ponniane til Robert F. Scott her prøvde å kome seg bort frå isen som var i ferd med å falle frå kvarandre, medan spekkhoggarar patruljerte sjøen like ved. Scott-basen, som er den newzealandske forskingsstasjon, vart oppretta under Det internasjonale geofysiske året 1957 og ligg like ved Haskell Strait.

Oseanografi
Sidan sundet er eit av dei sørlegaste i verda, er det kraftig påverka av jordrotasjonen. Det er òg den vestlege innfallsporten til Rossgropa, ei enorm, hovudsakleg ukjend grop i Rosshavet. Gropa er ei stor kjelde til underkjølt vatn, vatn som er kaldare enn frysepunktet, men framleis flytande. Slikt vatn påverkar veksten til sjøisen som igjen påverkar klima.

Kjelder

Sund i Antarktis
Geografi i Ross Dependency
Stader i Antarktis kalla opp etter newzealendarar
Hillier Moss

Hillier Moss er ei vått, lågtliggande område, som har fleire små vatn og eit omfattande mosedekke, 350 meter nord for Lenton Point søraust på Signy Island i Antarktis. Han vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee etter Edward R. Hillier, ein militærlege i British Antarctic Survey og leiar ved Signy forskingsstasjon i 1967.

Kjelder

Geografi på Sør-Orknøyane
Rådhusplassen i Oslo

Rådhusplassen i Oslo er ein stor plass som ligg mellom Oslo rådhus og bryggene inst i Pipervika, ei vik i Indre Oslofjord. Men Rådhuset på nordsida av Rådhusplassen har ikkje hovudinngangen frå denne plassen, men frå Fridtjof Nansens plass på nordsida av rådhuset.

Som ein del av den kunstneriske utsmykkinga av Rådhuset er det på Rådhusplassen skulpturar og springvatn. 

I 1998 vart ein part av Rådhusplassen mot Kontraskjæret i aust gjeve namnet Rolf Strangers plass etter Rolf Stranger (1891-1990), og ein part heilt i vest gjeve namnet Brynjulf Bulls plass etter Brynjulf Bull (1906-1993). Båe hadde vore ordførarar i Oslo i lange periodar for kvart sitt politiske parti, Høgre og Arbeidarpartiet.

Torg i Oslo
Isfjell B-15

Isfjell B-15 er det største registrerte isfjellet i verda. Det var kring 295 km langt og 37 km breitt med eit areal på 11 000 km² —større enn øya Jamaica. Massen vart estimert til å vere kring tre milliardar tonn. I 2009 hadde B-15 framleis ikkje smelta.

Bakgrunn
Isfjellet kalva frå Rossisen nær Roosevelt Island i mars 2000. B-15 braut sundt i fleire stykke i  2000, 2002 og 2003. Den største, B-15A, dekte 6 400 km². I november 2003 etter at B-15J braut av, dreiv B-15A bort frå frå Ross Island og ut i ope farvatn i Rosshavet.

I desember 2003 braut eit lite knivforma isfjell, B-15K (kring 300 km²), seg av frå B-15A og starta å drive nordover. I 2005 tok straumane B-15A sakte mot Drygalski istunge. Kollisjonen braut den ytste tuppen av Drygalskitunga av i midten av april. Isfjellet segla så langs kysten og ut av McMurdo Sound før det gjekk på grunn utanfor Cape Adare i Victoria Land og braut opp i fleire mindre bitar den 27.–28. oktober 2005. Det største stykket heldt namnet B-15A (no kring 1 700 km²), medan tre andre stykke fekk namna B-15P, B-15M og B-15N. 
Det flaut så lenger nord og braut opp i mindre stykke. Desse vart oppdaga frå lufta av fiskeripatruljar den 3. november 2006. Den 21. november 2006 vart fleire store stykke sett berre 60 km utanfor kysten av Timaru på New Zealand. Det største målte kring 1,8 km og låg 37 meter over havoverflata.

Effekt på økologien i Antarktis
Den 10. april 2005 trefte B-15A Drygalski istunge, eit framhald av den rasktflytande Davidbreen som flyt gjennom fjella i Victoria Land. Eit 8 km² stort stykke av istunga braut sundt og gjorde at kartet over Antarktis måtte teiknast på nytt.  

B-15A hindra havstraumar og vindar sommaren 2004-2005 frå å bryta opp havisen i McMurdo Sound og vart ei hindring for dei årlege forsyningsskipa til tre forskingsstasjonar i området. Isflaka var venta å føre til eit katastrofalt fall i adeliepingvinbestanden, sidan det vart mykje lenger veg for pingvinane å reise attende frå sjøen til kyllingane sine. Weddellselar og joar ved McMurdo Sound vart òg råka av desse isproblema.

I oktober 2006 merka MacAyeal et al. (2006) seg at store uvêr i Alaskabukta skapte store dønningar som kryssa heile Stillehavet og som kan ha medverka til at B15-A braut opp i mange stykke den 27. oktober 2005. Dønningane flytta seg 13 500 km frå Alaska til Antarktis i løpet av seks dagar.

Sjå òg
Isfjell B-9
Isfjell B-17B
Isfjell C-19
Isfjell D-16
McMurdo Sound

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Iceberg B-15» frå ,  den 7. mars 2014. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

 ESA si satelittovervaking 
 Bilete frå tre forskingsturar til isfjellet
 Satellittbilete av isfjellfragment from Antarctica Meteorological Research Center 

B-15
Antarktisk geografi
Isfjell B-17B

Isfjell B-17B er eit isfjell som var dobbelt så stort som Manhattan, flytande i Sørishavet kring 1700 km utanfor kysten av Vest-Australia. Isfjell B-17B målte kring 140 km2 og kalvar utanfor Rossisen i 1999.

Australian Bureau of Meteorology sende ut ei åtvaring i midten av desember 2009 til all skipstrafikk i området.

Sjå òg 
 Isfjell B-9
 Isfjell B-15
 Isfjell C-19
 Isfjell D-16

Kjelder

Isfjell
Antarktisk geografi
Australsk geografi
Vigdis Ystad

Vigdis Ystad,  eller Åse Vigdis Ystad (), var ein norsk litteraturforskar, fødd i Verdal, professor i nordisk litteratur ved Universitetet i Oslo frå 1979 etter å ha vore universitetslektor og dosent same stad frå 1973, og leiar for prosjektet Henrik Ibsens skrifter frå 1998 til 2009. Ho vart dr.philos. i 1974 på ei avhandling om Kristofer Uppdals lyrikk (utgjeve i 1978).

Vigdis Ystad har hatt ein rad faglege og forskingspolitiske verv. I forskingsarbeidet sitt har ho særleg interessert seg for forfattarskapen til Henrik Ibsen. Det store prosjektet Henrik Ibsens skrifter, som ho var leiar for, var ei heilt ny vitskapleg og historisk-kritisk utgåve av alle arbeida til Henrik Ibsen. Prosjektet vart avslutta i 2010 og resulterte i 16 band med Ibsens tekstar, 16 band med kommentarar og eit registerband som gjorde greie for dei filologiske retningslinene, alt utgjeve som både bøker og i elektronisk skipnad.

Vigdis Ystad er medlem av Det Norske Videnskaps-Akademi, Kungl. Vetenskaps-Societeten, Kungliga Vitterhets Historie och Antikvitets Akademien, Det Norske Akademi for Sprog og Litteratur, Det norske språk- og litteraturselskap og Nordisk Nettverk for Edisjonsfilologer. Ho var leiar av Fondet for Dansk-norsk samarbeid i åra 1978–2000. I 2012 vart ho riddar av 1. klasse av Den Kongelege Norske St. Olavs Ordenen for sin innsats for norsk kulturliv.

Professorar ved Universitetet i Oslo
Medlemmar av Det Norske Videnskaps-Akademi
St. Olavs Orden
Medlemmar av Det Norske Akademi
Isfjell B-9

Isfjell B-9 var eit isfjell som målte 154 km gonger 35 km (5 390 km2) som kalva frå Antarktis i 1987, frå sektoren aust for Roosevelt Island, like ved Hvalbukta og like aust for staden der Isfjell B-15 kalva i 1999. Det vart ført bort frå Little America V.

Ein del av isfjellet, B-9B, dreiv mot Mertzbreen på George V Coast, der det grunnstøytte ved sidan av breen og vart liggande i ro i 18 år. Den 12. eller 13. februar 2010 kolliderte B-9B med den enorme, flytande Mertz isbretunge og eit nytt isfjell som målte 78 gangar 39 kilometer. I desember 2011 var B-9B på veg inn i Commonwealth Bay og hadde brote opp i tre mindre stykke, og var delvis frose fast i havbotnen. Det store isfjellet hindra tre turistskip frå å nå Antarktis for å markere at det var 100 år sidan australiaren Douglas Mawson gjekk i land på Cape Denison den 8. januar 1912. Isfjellet B-9B er framleis i Commonwealth Bay og kan bli liggande her det neste tiåret.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Iceberg B-9» frå ,  den 7. mars 2014. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 http://uwamrc.ssec.wisc.edu/isfjellfaq.html
 «The calving and drift of isfjell B-9 i Rosshavet i Antarktis» i Antarctic Science, 1990

B-9
Antarktisk geografi
Isfjell C-19

Isfjell C-19 er ein isfjell som kalva frå Rossisen i mai 2002 langs ei sprekk som forskarane hadde overvaka sidan 1980-åra. Etter at isfjellet braut laus hadde Rossisen gått attende til storleiken han hadde i 1911, då han vart kartlagt av gruppa til Robert F. Scott. Han vart det nest største isfjellet som kalva i området i løpet av få år  (etter B-15). Det hadde eit overflateareal på meir enn 5500 km².

I løpet av 2002 hindra C-19 havisen frå å flyte ut frå det sørvestlege området av Rosshavet og denne blokaden førte til uvanleg mykje is på pvåren og sommaren det året. Dette skapte ein stor reduksjon i produksjonen av planteplankton som er sørs viktig i næringskjeden her. 

Sommaren 2003 flytta C-19 nordover særs raskt, passerte  rapidly, Cape Adare og braut opp i to bitar: C-19A og C-19B.

I september 2005 byrja isfjellet C-19A  etter to år ved kysten av Victoria Land (vest for den franske stasjonen Dumont d'Urville) å drive nordover. I mars 2006 låg isfjellet i Stillehavet, 200 km vest for Ballenyøyane.

I 2008 fekk C-19A namnet Melting Bob etter ein konkurranse sponsa av Hay Festival og Scott Polar Research Institute. I mai 2008 var overflatearealet kring 5 141 km².

Sjå òg 
Isfjell B-9
Isfjell B-15
Isfjell B-17B
Isfjell D-16

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Huge Antarktis Iceberg Makes a BIG Splash on Sea Life, press release, Goddard Space Flight Center, NASA, 1 oktober 2003
 Antarktis isfjell C19A renamed Melting Bob by Max Dolan, 6, story of how C19A became the first isfjell to be given a proper name, mai 31, 2008

C-19
Antarktisk geografi
Isfjell D-16

Isfjell D-16 er eit isfjell på storleik med ein by nær Antarktis, oppdaga den 26. mars 2006 av National Ice Center ved hjelp av satellittbilete frå Defense Meteorological Satellite Program. Det braut av Fimbulisen, langs nordvestsida av Dronning Maud Land aust i Weddellhavet.

Det er kring 13 km brei og 24 km langt (310 kvadratkilometer).

Sjå òg
 Isfjell B-9
 Isfjell B-15
 Isfjell B-17B
 Isfjell C-19

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Iceberg D-16» frå ,  den 7. mars 2014. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Satellittbilete av D-16

Isfjell
Antarktisk geografi
Indira Mount

Indira Mount er eit undersjøisk fjell som ligg i Sørishavet. Det vart oppdaga under Den første indiske ekspedisjonen til Antarktis då dei reiste frå Mauritius til Antarktis.

Skildring
Fjellet stig frå ei djupne på kring 4500 meter til kring 1200 meter under havet og har fleire toppar. Ein av desse toppane har ei høgd opp til 880 meter under havbotnen. Sida av fjellet er forholdsvis bratt og hellinga er frå 1:25 til 1:3,7 i nord og 1:6,5 i sør. Fjellet skapar ein magnetisk anomali av orden 1000 gamma. Dette indikerer at fjellet stort sett består av vulkanske bergartar. Dette er eit av dei høgaste undersjøiske fjella i verda.

Det vart namngjeve etter tidlegare statsminister av India Indira Gandhi av ekspedisjonsmedlemmane.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Indira Mount» frå ,  den 7. mars 2014. 
 oppgav desse kjeldene:

Antarktisk geografi
India og Antarktis
Junction Corner

Junction Corner er knutepunkt mellom fastlandet og vestsida av Shackletonisen i Queen Mary Land. Han vart oppdaga og namngjeven av Den australasiatiske antarktisekspedisjonen i 1911-14, under Mawson.

Kjelder

Antarktisk geografi
Queen Mary Land
Milward Patch

Milward Patch er ein stor flekk med tang og tare 2 km nord for austenden av Birdøya, utanfor vesttuppen av Sør-Georgia. Han vart kartlagt i 1930 i lag med andre faktorar som var til fare for skipsfarten av mannskapet under Discovery Investigations på RRS «William Scoresby» og kalla opp etter C.A. Milward, overstyrmann på skipet under landmålinga.

Kjelder

Geografi i Sør-Georgia
Mawson Corridor

Mawson Corridor er ein passasje mellom grunnstøytte isfjell på veg til Mawson-stasjonen ved Holmevika. Han er kring 22 nautiske mil (41 km) lang og 4 til 9 km brei, og opnar ut i sørenden. Han vart oppdaga av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) i 1954, og ofte nytta av skipa til ANARE på veg til Mawson-stasjonen.

Kjelder

Antarktisk geografi
Geografi i Mac. Robertson Land
Kveldsfalk

Kveldsfalk (Falco vespertinus) er ein fugl i falkefamilien med utbreiing i Aust-Europa og Asia. Han er ein trekkfugl som overvintrar i Afrika, men er òg ein vanleg streiffugl i Vest-Europa. Eit individ vart i 2004 for første gongen funne i Nord-Amerika, på øya Marthas Vineyard, Massachusetts.

Dette er ein mellomstor og langvenga falk. Vaksne hannar er einsfarga blågrå, med unntak av djupraud undergump og bein, undersida av vengene er jamt grå. Hofuglar har grå rygg og venger med kraftige tverrstriper, oransje hovud og underside, og eit kvitt andlet med svart augestripe og svarte teikningar som «mustasjar».

Unge fuglar har brun overside og gulbrun underside med mørke lengdstriper, og eit andletsmønster som hoa. Kveldsfalken er 28-34 cm i kroppslengd med eit vengespenn på 65-75 cm. Den gjennomsnittlege kroppsmassen er 155 gram. Denne falken er ein kolonihekkar, gjer gjenbruk av gamle reir av kråkefuglar, til dømes kornkråker. Han legg 2-4 egg. 

Bestanden er trudd å vere minkande som følgje av habitatstap og jakt. I Europa minkar populasjonen med meir enn 10 % per tiår. Den maksimale levetida til denne arten er ca. 13 år som vill og 18 år i fangenskap.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Red-footed Falcon» frå ,  den 8. mars 2014.  
  
BirdLife International (2014) Species factsheet: Falco vespertinus . Henta frå http://www.birdlife.org den 8. mars 2014.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

falkefamilien
Streiffuglar i Noreg
Den magnetiske sørpolen

Den magnetiske Sørpolen er eit vandrande punkt på den sørlege halvkula til jorda der dei geomagnetiske linjene er retta vertikalt oppover. Han må ikkje forvekslast med den mindre kjende geomagnetiske sørpolen. 

Av historiske årsaker vert «enden» av ein magnet som peikar (omtrentleg) nordover kalla «nordpolen» på ein magnet, og den andre enden, som peikar sørover, vert kalla «sørpolen». Fordi motsette polar tiltrekkjer kvarandre er den magnetiske sørpolen fysisk i røynda nordpolen til magneten. 

Den magnetiske sørpolen endrar seg konstant i forhold til endringar i magnetfeltet til jorda. I 2005 vart han kalkulert til å ligge ved  like utanfor kysten av Antarktis mellom Adelie Land og Wilkes Land. Punktet ligg utanfor den antarktiske polarsirkelen. På grunn av polardrift flyttar polen seg nordvest med kring 10 til 15 kilometer i året.

Ekspedisjonar
Av tidlege mislukka forsøk på å nå den magnetiske sørpolen finn ein forsøka til den franske oppdagaren Dumont d'Urville (1837–40), amerikanaren Charles Wilkes (ekspedisjonen i 1838–42) og briten James Clark Ross (ekspedisjonen i 1839–43).

Den første utrekninga av den magnetiske sørpolen vart gjort 23. januar 1838 av hydrografen Vincendon-Dumoulin, som var med på Dumont d'Urville-ekspedisjonen i Antarktis på korvetten «L'Astrolabe» og  «Zélée» i 1837-1840.

Den 16. januar 1909 hevda tre mann (Douglas Mawson, Edgeworth David og Alistair Mackay) frå Nimrod-ekspedisjonen leia av Ernest Shackleton, å ha funne den magnetiske sørpolen, som på den tida låg på land. Det er noko tvil om staden dei fann var korrekt.

Den tilnærma posisjonen til polen den 16. januar 1909 var .

Tilpassing til globale datasett

Den magnetiske sørpolen har òg blitt estimert ved hjelp av tilpassing til globale datasett, som World Magnetic Model (WMM) og International Geomagnetic Reference Model (IGRF). For tidlegare år attende til 1600 vert GUFM1 nytta, basert på innsamling av data frå skipsloggar.

Den geomagnetiske sørpolen

Det geomagnetiske feltet til jorda kan tilnærmast som ein hellande dipol (som ein stavmagnet) plassert midt i jorda. Den geomagnetiske sørpolen er enden av der aksen kryssar jordoverflata på den sørlege halvkula. I 2005 vart han utrekna til å ligge ved , nær Vostok-stasjonen. Fordi feltet ikkje er ein eksakt dipol, ligg ikkje den sørlege geomagnetiske polen på same stad som den sørlege magnetiske polen.

Sjå òg 
 Den magnetiske nordpolen
 Polar alignment

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «South Magnetic Pole» frå ,  den 8. mars 2014. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Australian Antarctic Division 

Polar
Antarktisk geografi
Jordmagnetisme
Orientering
Fernanda Nissen

Petra Gregorine Fernanda Holst Nissen () var ei norsk kvinnesakskvinne, litteratur- og teaterkritikar og arbeidarpartipolitikar.

Virke
Fernanda Nissen vaks opp i eit borgarleg miljø i Kragerø, men utvikla seg til sosialist i den politiske orienteringa si. Det politiske arbeidd starta i den borgarlege kvinnerørsla. Nissen arbeidde for Norsk Kvinnesaksforening og var med i diskusjonsforeninga Skuld. I 1889 var ho ein sentral person i Fyrstikkarbeidarstreiken i Kristiania og vart aktiv i Arbeidarpartiet.

I avisa Social-Demokraten blei ho aktiv i både litteratur- og teaterarbeidet. Nissen var fast litteratur- og teaterkritikar for avisa frå 1892 til 1918. I tillegg til å arbeida som journalist omsette ho føljetongar. Nissen blei etter kvart vald inn i skulestyret i Kristiania (1908) og bystyret i (1910). Ho var engasjert i politiske saker knytte til barneheimar, aldersheimar, fødselsheimar, betre kår for jordmødrer og menneskelege butilhøve også for arbeidarklassen. Nissen var også medlem av tilsynsutvalet for Kristiania Kretsfengsel.

Fernanda Nissen arbeidde hardt for opprettinga av husmorskular, og i 1916 blei Oslo kommunale Husmorskole oppretta på Grønland i Kristiania. I 1930 blei denne skulen flytta til Borggata 2b og lokala til den tidlegare  Grønland gutte- og folkeskole. Skulen fekk seinare namnet Fernanda Nissen videregående skole.

Det andre store interesseområdet til Nissen var kulturpolitikk. Ho arbeidde for bygginga av Folketeatret, og var medlem av tilsynet for Deichmanske bibliotek frå 1914 til ho døydde.  

I 1909 blei ho redaktør for det sosialdemokratiske tidsskriftet Kvinden. Nissen skreiv teateroversikter for kvinneblada Urd og Hjemmenes vel.

Familie 
Nissen var gift to gonger, første gong med Venstremannen og redaktøren Lars Holst, som ho vart skild frå i 1895. Same året gifta ho seg med Oscar Nissen.

Ho var mor til forfattaren Helge Holst.

Kjelder 

<div class="references-small">
Delar av denne artikkelen bygger på «Fernanda Nissen» frå ,  den 27. oktober 2019.

Bakgrunnsstoff 
Fernanda Nissen Stemmerettsjubileet 1913 - regjeringen.no

Norske kvinnesaksfolk
Ap-politikarar i Oslo
Norske forfattarar
Norske journalistar
Folk frå Kragerø
Anne Gjevang

Anne Gjevang () er ein norsk operasongar. Ho syng altstemme, og har ofte sunge i operaer av Wagner.

Karriere 

Gjevang har si musikalske utdanning m.a. frå Santa Cecilia-konservatoriet i Roma. Ho blei uteksaminert derifrå i 1971, same året som ho heldt konsertdebuten sin som songarinne. Ho utdanna seg vidare ved musikkhøgskolen i Wien, der ho tok eksamen i 1973. Ho song i sin fyrste opera allereie i 1972, og har hatt ein lang og innhaldsrik karriere etter dette.

I Noreg har ho mellom anna sunge hovudrollene i både Frøken Julie og Carmen ved Den Norske Opera. På verdsbasis har ho sunge solo med både Berliner Philharmoniker, Chicago Symphony Orchestra og London Philharmonic Orchestra og opptredd i Metropolitan Opera i New York by, på La Scala i Milano, på operaen i Zürich, i Paris, på Royal Opera House i London og på festspela i Bayreuth.

Anne Gjevang har også vore avløysande operasjef på Den Norske Opera frå Paul Curran gjekk av 1. januar 2012 til Per Boye Hansen overtok stillinga 1. august.

Prisar og utmerkingar 

 1985/86: Kritikarprisen  
 1993: Lindemanprisen

Kjelder

Fotnotar 

Musikarar frå Oslo
Norske operasongarar
Starbuckkrateret

Starbuckkrateret er eit lite, snøfyllt krater ved foten av vestsida av Mount Bursey-massivet i Marie Byrd Land. Det vart kartlagt av United States Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959-66. Krateret vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter James E. Starbuck i Bartol Research Foundation, som studerte kosmisk stråling ved Sørpolstasjonen i 1970.

Kjelder

Krater i Antarktis
Geografi i Marie Byrd Land