alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ole Irgens

Ole Irgens () var ein norsk skulemann og politikar frå Bergen. Christian A. Irgens var ein eldre bror, medan Aksel Irgens var son hans.

Irgens var son av ein reipslagar. Han vart student frå katedralskulen i fødebyen i 1848 og cand. theol. i 1853. I 1855 oppretta han ein jenteskule i Bergen, som han sjølv styrte til 1861, då han vart utnemnd til skuleinspektør for Bergen by. Denne stillinga hadde han heilt til han tok avskjed i 1898.

Allereie i 1862 la Irgens fram «Forslag til ny plan for Bergens almueskolevæsen». Han studerte pedagogiske idear og praksis på fleire reiser i utlandet. Mellom anna reiste han 1864 i Tyskland der undersøkte «industriskoler og skoler for vanartede barn». Både 1867 og 1874 oppretta og styrte han kurs for kvinnelege lærarar. Han stod også bak opprettinga av «Ulfsnæsøens opdragelsesanstalt». 1875 var han medlem av ein departemental komite om allmugeskulen i byane. År 1864 var han med i å stifte Den Norske Sjømannsmisjon, formann dei to fyrste åra. 

Irgens var medlem av Bergens kommunestyre frå 1861. Han var ein av hovudmennene bak bygginga av Fjellveien i Bergen. 1868-69 var han 3. representant for Bergen på Stortinget. Han var medlem av kyrkjekomite nr 1, der han særleg gjorde seg til talsmann for sjølvstyre innanfor statskyrkja.

Irgens var riddar av St. Olavs orden. Han døydde i Bergen i 1906.

Kjelder
Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
Keilhau, Wollert: «Irgens, Ole», i Salmonsens konversationsleksikon, 2. utgave, bind XII, s. 489–90. København: J. H. Schultz, 1922.

Stortingsrepresentantar 1868-1870
Stortingsrepresentantar for Bergen
St. Olavs Orden
Norske pedagogar
Folk frå Bergen
Katedralskule

Katedralskule var opphavleg ein skule knytt til domkyrkjer (katedralar). Skulane vart oppretta for å utdanne prestar til teneste i dei lokale kyrkjene. Dei tidlegaste norske katedralskulane kom truleg i gang på 1100-talet i Bjørgvin, Nidaros og Oslo. Dei skulane i Noreg som i dag nyttar nemninga «katedralskule» er vidaregåande, allmennfaglige skular drivne av det offentlege.

Det er i dag katedralskular i Trondheim, Bergen, Oslo, Stavanger, Hamar og Kristiansand. Av desse er Trondheim katedralskole rekna som den eldste. Roskilde katedralskole blir rekna som den eldste i Danmark og Lunds katedralskola i Sverige.

Kjelder

religiøse skular
kristne institusjonar
skulehistorie
Jury

Jury eller lagrette er nemningar som vert nytta i ymse samanhengar om eit utval av personar som har fått mandat til å avgjere saker innanfor eit fastsett saksområde.

Jury i domstolane
Etter lova i mange land skal ein jury, eit utval av lekfolk (det vil seie folk som ikkje er juristar), avgjere under rettargangen om ein person som er tiltalt for eit brotverk er straffeskuldig eller ikkje. Det er ofte stor skilnad frå land til land på kva slags type lovbrot og under kva slags vilkår det krevst jury under førehavinga av straffesaker i domstolane. I Noreg gjeld dette berre i straffesaker som står for lagmannsretten, og dersom strafferamma for lovbrotet er på meir enn seks års fengsel, og då vert juryen kalla lagrette. I England, og i andre land som hadde engelsk rettssystem som førebilete, var det tidlegare òg ein ordning med tiltalejury, såkalla grand jury (storjury), som avgjorde om prova var sterke nok til å reise tiltale mot ein som var mistenkt for eit brotverk. Dersom tiltale vart reist, vart skuldspørsmålet avgjort på ordinær måte under rettargangen av ein annan jury.

Anna bruk av omgrepet «jury»
Nemninga jury vert elles nytta i fleire andre samanhengar som ikkje har med rettssystemet å gjere. Det er vanleg å omtale som «jury» mange av dei utvala som avgjer tevlingar av ymse slag der det krevst ei skjønnsmessig vurdering for å kåre sigraren, som til dømes i idrettstevlingar som kunstløp på skeiser, turn, skihopping osb. 

Ein jury vert òg ofte oppnemnd for å avgjere tevlingar som gjeld kunstnariske framføringar eller arbeid av ymse slag, arkitekttevlingar om utforminga av bygningar og av planar for nye bydelar, kven som skal få sine kunstnariske arbeid utstilt på ein kunstutstilling, kven som er best i songtevlingar, orkestertevlingar osb. Til dømes er det ein jury som avgjer kven som skal få prisen for beste film, Palme d'Or (Gullpalmen), under Filmfestivalen i Cannes i Frankrike.

Meir eller mindre presis bruk av nemninga «jury» vert elles ofte nytta om dei som avgjer spissfindige tevlingar mellom deltakarar i underhaldningsprogram i radio og fjernsyn.

Sjå òg
Lagrette, synonym særleg nytta i norsk strafferett.

Engelske ord og uttrykk
Rettsvitskap
Lars Olsson Kolbeinstveit

Lars Olsson Kolbeinstveit () var ein norsk gardbrukar, lensmann, ordførar og stortingsmann frå Suldal. Njeld Kolbenstvedt var sonen hans.

Kolbeinstveit var son til ein gardbrukar. Hans einaste skulegang skal ha vore undervisning kvar laurdag hos presten i Suldal, elles lærde han seg sjølv ved sjølvstudium. Frå han var ei 16 år gammal, voks han opp hos Pål Bakke i Suldal. Sidan arva han garden etter denne og dessutan tre andre gardar av ein anna slektning. Sjølv var han gardbrukar på farsgarden Kolbeinstveit. Ei kort tid var han lensmann i Suldal.

Kolbeinstveit var den fyrste ordføraren i Suldal. Han var ordførar 1838-45, 1850-55 og 1860-61. Elles forlikskommissær og fleire kommunale verv.

Kolbeinstveit var stortingsrepresentant for Stavanger amt i 1839, 1848-58. I 1839 var han medlem av konstitusjonskomiteen og lovkomiteen. 1848-58 var han medlem av Lagtinget, medan han i 1848 var medlem av justiskomite nr 1, og 1851-58 av gasje og pensjonskomiteen.

Han døydde på Sand i Ryfylke i 1876.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 

Stortingsrepresentantar 1839-1841
Stortingsrepresentantar 1848-1850
Stortingsrepresentantar 1851-1853
Stortingsrepresentantar 1854-1856
Stortingsrepresentantar 1857-1858
Stortingsrepresentantar for Rogaland
Ordførarar i Suldal
Norske gardbrukarar 
Folk frå Suldal
Århus amt

Århus amt var eit amt i det vestlege Danmark, på den sentrale delen av halvøya Jylland.

Kommunar 

Danmark var fram til 1. januar 2007 inndelt i seksten amt. Desse vart erstatta av fem regionar.

Amt i Danmark
Det norske Nationalblad

Det norske Nationalblad var ei norsk avis som kom ut i Christiania mellom 1815 og 1821.

Avisa kom med sitt fyrste nummer den 17. juli 1815. 23-åringen Hans Abel Hielm stod som ansvarleg utgjevar og redaktør. Viktigaste bidragsytar og den leiande i redaksjonen var Jonas Anton Hielm. Avisa var eit leiande organ for opposisjonen mot norsk og svensk statsleiing. Hans Abel Hielm kom i fleire prosessar for avisa sine utfall mot regjeringa. Avisa mista portomoderasjonen etter ei sak der avisa vart dømd for majestetskrenking, og kom sidan ikkje ut.

Kjelder 

Norske aviser etter namn
Tidlegare norske aviser
Aviser skipa i 1815
Aviser nedlagde i 1821
Ole Juell

Ole Juell () var ein norsk embetsmann og stortingsmann. Daniel Bremer Juell var sonen hans.

Juell var fødd i Stange, der far hans var sorenskrivar. Han var i 1797 regimentskvartermeister og auditør i Christiania. I 1801 vart han sorenskrivar i Øvre Telemark, budde på garden Bjørge i Seljord til han døydde.

I 1818 representerte Juell Bratsberg amt på Stortinget. Han var formann i ein og sekretær i to av dei elleve komiteane han var medlem av. Formann i komiteen om lausgjengarlova og konventikkelplakaten av 1754, sekretær i komiteen om Kongsberg sølvverk. Elles var han medlem av Lagtinget, der han var sekretær.

Juell døydde i Seljord i 1832.

Kjelder 
 
 

Stortingsrepresentantar 1818-1820
Stortingsrepresentantar for Telemark
Norske sorenskrivarar
Folk frå Stange
Kunstakademi

Kunstakademi er ein høgskule som gjev opplæring i teikning, måling, bilethogging, grafikk, arkitektur og ofte kunsthandverk. Det fyrste kunstakademiet var Accademia di San Luca som kom i gang i Roma i 1557.

I Noreg

I Noreg blei Statens Håndverks- og Kunstindustriskole danna som Den kongelige tegneskole i 1818 i Oslo, medan Statens Kunstakademi blei grunnlagd i 1909. I 1996 blei desse undervisningstilboda ein del av Kunsthøgskolen i Oslo. Vestlandets kunstakademi blei oppretta i 1973. Denne gjekk inn i Kunsthøgskolen i Bergen i 1996. Kunstskolen i Trondheim blei statleg kunstakademi i 1987 under namnet Kunstakademiet i Trondheim (KIT). Frå 1996 blei KIT innlemma i Noregs teknisk-naturvitskaplege universitet (NTNU) som ein del av fakultetet for arkitektur og billedkunst.

Kunstpedagogikk
Høgskular
Anne Johanne Kvale

Anne Johanne Kvale () var ein norsk journalist og politikar.

Anne Johanne Kvale debuterte som journalist i avisa Firda og arbeidde der frå 1946 til 1951. I perioden 1956—61 var ho landssekretær i Norges Bondekvinnelag og utdanna seg som sosionom. I ettertid har ho arbeidd som landssekretær i Kristeleg Folkepartis Kvinner og som informasjonssekretær i Landsforeningen mot Kreft, i tillegg til ei rad verv som styremedlem i Avholdfolkets landsnemnd, Det Hvite Bånd og Kriminalomsorg i Frihet og Norske Kvinners Nasjonalråd. Ho har også sete i bystyret i Oslo og vore medlem av tilsynsrådet til Ullersmo landfengsel. Kvale var den første kvinnelege leiaren i Sunnfjordlaget i Oslo og har gjeve mykje stønad til lokalhistoriske skrifter i Førde, særleg til Jul i Sunnfjord.

Kvale skreiv to bøker, begge om Kristeleg Folkepartis Kvinner, og bidrog til ei rad tidsskrift og meldingsblad for mellom anna Landsforeningen mot Kreft, Norges Bondekvinnelag, Kvinners Frivillige Beredskap og Norske Kvinners Nasjonalråd. Ho gav i 1994 ei større boksamling på 6000 bind til Førde bibliotek.

Kvale fekk i 2009 Kongens fortenestmedalje i sølv.

Bibliografi

Bøker

I tidsskrift - eit utval
Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Referanse

Kjelder 

 «Anne Johanne Kvale» i Allkunne, innhenta 13. august 2010.

Bakgrunnsstoff
Om Anne Johanne Kvale i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Norske journalistar
Folk frå Førde
Kongens fortenestmedalje i sølv
Forfattarar frå Førde
Lokalpolitikarar i Oslo
Norske sakprosaforfattarar
Nordjyllands amt

Nordjyllands amt var eit amt i Danmark, på den nordre delen av halvøya Jylland.

Amtet vart oppretta i 1970, ved samanslåing av dei dåverande amta Hjørring og Ålborg.

Kommunar 

Danmark var fram til 1. januar 2007 inndelt i seksten amt. Desse vart erstatta av fem regionar.

Amt i Danmark
Marimesse om hausten

Marimesse om hausten eller Maria himmelfart vert feira 15. august og markerer dagen då Jomfru Maria etter tradisjonen fór levande til himmelen. 

I folketradisjonen heldt mariafeiringene seg lenger enn mange andre helgendagar. Andre marimesser er marimesse om våren  eller Maria bodskapsdag (25. mars og morsmesse eller marimesse andre om hausten 8. september, Jomfru Maria sin fødselsdag. Alle desse tre mariadagane var bønedagar for jordbruksavlinga. Marimesse om hausten var spesielt ein merkedag for kornavlinga.

På primstaven var dagen ofte avmerkt med ei krone, ein kross eller eit tre.

Kjelder
Randi Ekrem (1992): Primstaven : Tradisjonar og merkedagar  ISBN 82-992691-0-5

Primstaven
august
Barsok

Barsok eller St. Bartholomeusmesse vert feira 24. august til minne om apostelen Bartolomeus.

I følgje tradisjonen omvendte Bartolomeus kongen av Armenia, men da bror til kongen oppdaga det, let han Bartolomeus bli flådd levande og deretter halshogd. 

Primstavmerket var ein kniv, og dagen er somme stader kalla Baro bukkekniv, fordi det no var tid for å slakte bukkar som ikkje var gjelda. Dagen var heimfarardag for dei som låg på setrane. Elles er dagen knytt til ulike vêrmerke: «Barsokfrost gjer mange matlause.»

Kjelder
Randi Ekrem (1992): Primstaven : Tradisjonar og merkedagar  ISBN 82-992691-0-5

Primstaven
August
Johannes halshogg

Johannes halshogg, vergimesse  eller Andre barsok  29. august  er minnedag for dagen då døyparen Johannes vart halshogd. 

På primstaven er dagen avmerkt med eit sverd eller eit merke som har vore tolka som ei jagarbuske. Denne dagen skulle alle krøttera vore komne heim frå setra, og jagarbuska minte om at buskapen skulle jagast heim.

Kjelder
Randi Ekrem (1992): Primstaven : Tradisjonar og merkedagar  ISBN 82-992691-0-5

Primstaven
august
Viborg amt

Viborg amt var eit amt i det vestlege Danmark, på den sentral-nordre delen av halvøya Jylland.

Kommunar 

Danmark var fram til 1. januar 2007 inndelt i seksten amt. Desse vart erstatta av fem regionar.

Amt i Danmark
Vejle amt

Vejle amt var eit amt i det sørlege Danmark, på austkysten av halvøya Jylland.

Kommunar 

Danmark var fram til 1. januar 2007 inndelt i seksten amt. Desse vart erstatta av fem regionar.

Amt i Danmark
Storstrøms amt

Storstrøm amt var eit amt som dekkja den sørlege delen av Sjælland og øyane Lolland, Falster og Møn.

Kommunar 

Danmark var fram til 1. januar 2007 inndelt i seksten amt. Desse vart erstatta av fem regionar.

Amt i Danmark
Ringkjøbing amt

Ringkjøbing amt var eit amt på den vestlege delen av Jylland.

Kommunar 

Danmark var fram til 1. januar 2007 inndelt i seksten amt. Desse vart erstatta av fem regionar.

Amt i Danmark
Ribe amt

Ribe amt var eit amt som dekkja den sørvestlege delen av Jylland, og som no er ein del av Region Syddanmark

Kommunar 

Danmark var fram til 1. januar 2007 inndelt i seksten amt. Desse vart erstatta av fem regionar.

Amt i Danmark
Frederiksborg amt

Frederiksborg amt var eit amt i Danmark på den nordaustre delen av Sjælland.

Kommunar 

Danmark var fram til 1. januar 2007 inndelt i seksten amt. Desse vart erstatta av fem regionar.

Amt i Danmark
Fyns amt

Fyns amt var eit amt i Danmark og dekte Fyn, Ærø, Langeland og kring 90 andre øyar. Amtet vart danna i 1970, ved samanslåing av amta Odense og Svendborg, og er no ein del av Region Syddanmark.

Kommunar 

Danmark var fram til 1. januar 2007 inndelt i seksten amt. Desse vart erstatta av fem regionar.

Amt i Danmark
Københavns amt

Københavns amt var eit amt i Danmark, på Sjælland kringom København. Arealet dekte ikkje kommunane København og Frederiksberg.

Kommunar 

Danmark var fram til 1. januar 2007 inndelt i seksten amt. Desse vart erstatta av fem regionar.

Amt i Danmark
Københavns kommune

Københavns kommune er ein kommune i Region Hovedstaden på Sjælland i Danmark. Han er den største i Danmark i høve folketal, og kommunesenteret København er hovudstaden i landet.

København kommune fungerte før 1. januar 2007 som ein amtkommune og var ikkje ein del av Københavns amt.

Bakgrunnsstoff 
 Københavns kommune

 
Kommunar i Region Hovedstaden
Christian Birch-Reichenwald

Christian Birch-Reichenwald () var ein norsk embetsmann, statsråd og stortingsmann. Peter Birch-Reichenwald var sonen hans.

Birch-Reichenwald var fødd på Blaker skanse i Aurskog, der far hans var offiser. Han vart student frå katedralskulen i Trondheim i 1830, studerte 1831 i Uppsala, deretter cand. jur. 1834 frå universitetet i Christiania. Atten år gammal vart han leiar for Studentersamfundet. Etter kvass debatt braut han og vel 50 andre medlemer ut av samfunnet og danna ei ny studentforeining som gav ut tidsskriftet Vidar. Johan Sebastian Welhaven, Anton Martin Schweigaard og Bernhard Dunker var mellom studentvennene hans.

I 1835 byrja Birch-Reichenwald å arbeide i Justisdepartementet. Byråsjef 1839  i  Kyrkjedepartementet, ekspedisjonssjef 1841. År 1847 vart han amtmann i Smaalenenes amt, frå 1852 hadde han tilsvarande embete i Akershus. Til sist sorenskrivar i Aker 1869-89.

Han var medlem av bystyret i hovudstaden 1843-46 og 1861-66, varaordførar 1845, ordførar 1846 og 1862-66. I 1855 var han eit halvt års tid direktør i Hovudjarnbanen og 1854 formann i ein kongeleg kommisjon om verneplikt og utskriving.

1848 og 1854 var Birch-Reichenwald stortingsrepresentant for Moss og Drøbak. På 1848-tinget var han formann i justiskomite nr 1, 1854 formann i vegkomiteen og komiteen om vegskatten, samt medlem av Lagtinget. Då han møtte på Stortinget 1862-66, representerte han Christiania, Hønefoss og Kongsvinger. Han var 1862-64 medlem av Lagtinget og 1865-66 president i same. Formann i kyrkjekomite nr 2 i 1862-63 og i gasje- og pensjonskomiteen 1865-66. 

Birch-Reichenwald vart statsråd i desember 1858, då han tok over leiinga i Justisdepartementet. Han var ein nær venn av kong Karl IV, og ettersom kongen oftast rådførte seg med han før regjeringa tok avgjerd i sakene, var han «de facto» regjeringssjef i tre år. Dette tok slutt då han gjekk imot kongen i ein konflikt om Noregs rettar. Han gjekk då, i desember 1861, ut av regjeringa i protest mot kongen si avgjerd.

Birch-Reichenwald døydde i Kristiania i 1891.

Kjelder
Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Notar

Norske statsrådar 1814-1884
Norske justisministrar
Norske revisjonsministrar
Stortingsrepresentantar 1848-1850
Stortingsrepresentantar 1854-1856
Stortingsrepresentantar 1862-1864
Stortingsrepresentantar 1865-1867
Stortingsrepresentantar for Oslo
Stortingsrepresentantar for Moss og Drøbak
Ordførarar i Oslo
Norske amtmenn
Norske sorenskrivarar
Fylkesmenn i Østfold
Fylkesmenn i Oslo og Akershus
St. Olavs Orden
Nordstjerneordenen
Formenn av Det Norske Studentersamfund
Folk frå Aurskog-Høland
Folk frå Sørum
Gravlagde på Vår Frelsers gravlund
Kanselli

Kanselli (frå latin cancel'laria) er ei nemning på eit sentralt forvaltningsorgan i ein stat.

Eit kanselli var opphavleg eit rom med «gitter» (cancelli), der fyrsten eller ein leiande embetsmann mottok og ekspederte skriv eller kunngjeringar.

I mellomalderen i Noreg var det kanslaren sitt kontor, og kanselliet syrgde for at kongen eller statsrådet sine dekret vart skrivne og utsende.

I Danmark-Noreg var kanselliet, innført med eineveldet i 1660, delt i to. Det danske kanselli hadde ansvar for danske og norske innanrikssaker, så som kyrkje, skule og rettsstell. Medan det tyske kanselli hadde ansvaret for utanrikssaker og saker vedkomande kongen sine tyske hertugdømme Schleswig og Holstein.

Den katolske kyrkja sitt kanselli vart oppretta av pave Pius II i 1463.

Kjelder
Norsk Allkunnebok, VII. 1956

Offentleg forvaltning
Latinske ord og uttrykk
Korvett

Korvett (av fransk corvette) var tidlegare nemning på eit fullrigga seglkrigsskip, om lag 500 tonn stort, og med 18-24 kanoner på eitt dekk. Nokre korvettar hadde eit dekk over kanondekket.

I dag er «korvett» nemning for eskortefartøy med stor fart, væpna med kanonar og torpedoar og utstyrt for å kunne delta i ubåtkrig.

Kjelder

Norsk Allkunnebok. 1956

 
båttypar
franske ord og uttrykk
Magistrat

Magistrat (av latinsk magi'stratus) var ein representasjon for staten i styringa av byane fram til 1922. I dei fleste norske byane låg magistraten til byfut eller politimeister, sjeldnare til sorenskrivar og til lensmann.

Lov av 9. mars 1917 avgjorde at magistraten skulle opphøyre i Noreg.

Kjelde 
 Norsk Allkunnebok. 1956

Norske styresmakter
Mo i Telemark

Mo i Telemark er ein tidlegare kommune i Telemark, frå 1.1.1964 slått saman med Lårdal til Tokke kommune. 1658 mobyggjer budde i kommunen i 1964.

Heradet Mo hadde ei flatevidd på 694,9 km². Høgste fjellet er det 1537 moh høge Kvannfjellet, største vatnet er Byrtevatnet.

Folketalet var i 1801 på 1146, 1865 på 1903, fall så ned til 1873 i 1900 og 1663 i 1910. I 1955 budde 1580 menneske i kommunen.

Heradet var delt i to kyrkjesokn, Mo og Skafså. Mo kyrkje er frå 1839, Skafså kyrkje er frå 1831.

Jordbruk var hovudnæringa før kommunesamanslåinga i 1964, føre industri. Åmdals verk dreiv ut koparkis heilt frå 1500-talet.

Kraftverket Tokke ligg i Mo.

Kjelde
Norsk Allkunnebok VIII. 1957

Bakgrunnsstoff 
Historiske arkiv etter Mo kommune på Arkivportalen

Tidlegare kommunar i Telemark
Geografi i Tokke
Historie i Tokke
Norske kommunar skipa i 1838
Norske kommunar nedlagde i 1964
Nore stavkyrkje

Nore stavkyrkje er ei krosskyrkje av midtmasttypen, truleg opphavleg bygd som ei einskipa stavkyrkje (langkyrkje), i Nore i Nore og Uvdal kommune i Viken. Det er vanleg å datera stavkyrkja til slutten av 1100-talet. Delar av konstruksjonen har blitt årringsdatert til 1167. Kyrkja har kraftig preg av renessanse og rokokko.

Stavkyrkja har 150 plassar, og tilkomst er via fylkesveg 116  og fylkesveg 40.

Bygget 
Skipet er rektangulært bygd i stavverk. Koret og tverrfløyene er i laft. Tverrfløyene kan ha hatt avsluttande apsidar og små tårn, mens skipet hadde eit større tårn. 
Det mest unike med kyrkja er at ho alt i mellomalderen ser ut til å ha blitt bygd om til krosskyrkje. Det finst ingen parallellar. Opphavleg var ho ei einskipa stavkyrkje av midtmasttypen. Ho har ein krossforma grunnplan, våpenhus og sør- og nordfløy. Koret er i same breidd som skipet. 
Kyrkja har ein åttekanta takryttar.

Det er gjort ei rekkje ombyggingar. Fløyene blei bygde om i 1709 og 1714, og koret utvida i 1683. Kyrkja fekk våpenhus i 1723 og midt på 1700-talet blei det bygd sakristi.

Interiør 

Kyrkja har ein krossforma grunnplan med seksten stavar i midtskipet og fløyene. Midt i skipet står ei kraftig søyle med terningkapitel.

Kyrkja er bygd med galleri. Veggar, galleri og søyler blei måla i sterke fargar i 1655. 

I 1888 kjøpte Lorentz Dietrichson kyrkja og gav ho to år seinare til Fortidsminneforeningen.

Litteratur 
 Anker, Leif Middelalder i tre, Stavkirker i Kirker i Norge bind 4, Oslo 2005, ISBN 82-91399-16-6
 Anker, Peter, Stavkirkene deres egenart og historie, Oslo 1997, ISBN 82-02-15978-4
 Dietrichson, L., De norske Stavkirker, Kristiania 1892

Bakgrunnsstoff 
  Kyrkjer i Noreg (Kirchen in Norwegen)
 Nore stavkyrkje i Fortidsminneforeningen 
 Nore stavkyrkje, Riksantikvaren (pdf)
 Nore stavkyrkje i Stavkirke.org 

Kyrkjer i Nore og Uvdal
Norske stavkyrkjer frå mellomalderen
Krosskyrkjer i Noreg
Freda bygg i Viken
Norske kyrkjer frå 1100-talet
Fortidsminneforeningens eigedommar
Kulturminne i Nore og Uvdal
Kyrkjer i Kongsberg prosti
Rosemåla kyrkjer
Nils L. Landmark

Nils L. Landmark () var ein norsk embetsmann og stortingsmann. Andreas Landmark var ein eldre bror.

Landmark var fødd i Christiania, faren var ein kunstvevar innvandra frå Sverige. Sjølv vart han for ein stor del oppfostra hos sorenskrivaren J.D. Stub i Nordfjord. Han tok i 1797 juridisk eksamen i morsmålet i København. Deretter styrte han embetsforretningane til sorenskrivar Stub i Nordfjord til denne døydde i 1802. 1808 vart han utnemnd til sorenskrivar i Sunnfjord, eit embete han allereie hadde styrt ei tid. I si lange embetstid, han tok avskjed i 1852, verka han for fremjing av landbruket. Sin eigen gard, Tysse i Holmedal, dreiv han som eit mønsterbruk med treplanting, fruktdyrking og oppdyrking av myr.

Landmark var 2. representant frå Nordre Bergenhus på Stortinget 1821 og omframstortinget 1822. I 1821 var han sekretær i Stortinget og visesekretær i Odelstinget. Han var medlem av 15 komitear, formann i to av dei og sekretær i fem andre. Mellom anna var han formann i komiteen om utskiftingslova og sekretær i redaksjonskomiteen og i komiteane om tukthus i Nordlands amt, om Tromsø seminar og allmugeskulestellet. På omframstortinget 1822 var han sekretær i både Stortinget og i redaksjonskomiteen, dessutan medlem av komiteen om skatterestansar og om slottsbygninga.

Gardsdagbøker 
Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane har digitalisert dagbøkene Nils Landmark skreiv om gardsdrifta på Tysse, og publisert dei på heimesida. Dagbøkene dekkjer åra 1813-1842, og dei ligg også tilgjengeleg på Arkivportalen.

Bibliografi

Bøker

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder

Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Bakgrunnsstoff 
 Om Nils Landmark i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
 Gravminner

 Landmark, Nils (Arkiv frå Arkivportalen)
 

Norske sakprosaforfattarar
Norske sorenskrivarar
Stortingsrepresentantar 1821-1823
Stortingsrepresentantar for Sogn og Fjordane
Forfattarar frå Fjaler
Folk frå Fjaler