alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hägglunds Bv206

Hägglunds Bv206 er eit svenskprodusert amfibisk rammestyrt beltedrive terrengkøyretøy, utvikla på 1980-talet. I 2005 var det i bruk i 35 land, mellom anna av det norske forsvaret, der det erstatta Volvo BM BV202. Forsvaret kallar det BV-206 (altså med bindestrek), og brukar det i hovudsak som personellkøyretøy for motorisert infanteri. Den blir òg bruka i fleire versjonar som til dømes bombekastar, sambandsberar og ambulanse. Forsvaret oppgir prisen på ei vogn til å vera rundt 1,3 millionar og driftskostnadene per kilometer til å vere kroner 63, begge i 1996-kroner. 

Vogna består av to separate delar, og er rammestyrt ved at hydrauliske sylindrar verkar på leddet mellom vognene. Det er drift på alle fire belta, som er av stålforsterka gummi. Den ekstra girkassa er utstyrt med lågserie. Bv206 flyt, og kan ta seg over ope vatn med belta som framdrift.

Variantar 
Namnet på variantane er Hägglund sine namn. Dei forskjellige militærvesna der vognene er i bruk kan ha andre nemningar.

 Bv206 – basisvariant, vanlegvis fem- eller seksylindra turbodieselmotor frå Mercedes eller i enkelte tilfelle sekssylindra (V6) bensinmotor frå Ford.
 Bv206S – pansra mot splintar, turbodieselmotor.
 BvS10 – tyngre pansra enn Bv206S.
 TL-4 – større versjon med Cummins turbodieselmotor og hytte frå Volvo lastvagnar, mellom anna i bruk av Sysselmannen på Svalbard. Ikkje amfibisk.
 TL-6 – vidareutvikling av TL-4, bl.a. i bruk av Norsk Polarinstitutt. Ikkje amfibisk.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 Hägglunds heimeside  (engelsk)

Sjå òg 
 Volvo BM BV202

Terrengkøyretøy
Militære køyretøy
Alfa

Alfa (Α, α) er den første bokstaven i det greske alfabetet. I nygresk språk står alfa for vokalen [a] og vert uttalt tilnærma likt vokalen og den latinske bokstaven A i norsk språk.

Bokstaven og namnet alfa vert brukt i mange samanhengar utanom gresk språk, ofte i tydinga «den første»:

 Alfabet; er sett saman av dei to første bokstavane i det greske alfabetet, alfa og beta
 I ymse uttrykk, som jonisk «alfa og omega» («det første og det siste»)

Naturvitskap 
 I astronomi: den lysaste stjerna eit stjerneteikn (til dømes Alfa Centauri; hovudstjerna i det næraste nabostjernesystemet vårt, omtrent 4,3 lysår unna)
 I åtferdsbiologi: Alfa-hannen/-hoa er det leiande individet i ein flokk, til dømes ein ulveflokk
 I fysikk: 
 eit mål på dei elektromagnetiske kreftene som held dei grunnleggande byggesteinane i materien saman
 alfastråling er radioaktiv stråling
 I medisin: mange samanhengar, td. alfablokkar (blokkerer alfa-reseptorar)

Kultur 
 Transport:
 Alfa Romeo; heitte opphavleg berre ALFA – Anonima Lombarda Fabbrica Automobili, men skifta namn til Alfa Romeo I 1915 då Nicola Romeo tok over fabrikken
 Ubåtar: ein klasse ubåtar heiter «Alfa-klassen»
 Datavitskap:
 Krøllalfa: @
 Alfa-versjonen av programvare er ein tidleg versjon som til dømes vert nytta til interne testføremål
 Underhaldning:
 Alfa er ein figur i TV-serien Sesam Stasjon

Det greske alfabetet
Beta

Beta (Β, β) er den andre bokstaven i det greske alfabetet. Bokstaven svarar til B i det latinske alfabetet. På nygresk heiter bokstaven vita og står for språklyden [v] (stemt labio-dental frikativ).

Beta vert nytta i fleire samanhengar: 

 Alfabet; er sett samann av dei to første bokstavane i det greske alfabetet, alfa og beta
 I astronomi: den nest lysaste stjerna eit stjernebilete (til dømes Beta Centauri; hovudstjerna i det næraste nabostjernesystemet vårt, omtrent 4,3 lysår unna)
 I finans er beta eit mål på risikoen knytt til ei aksjeportefølgje relativt til alle tilgjenglege portefølgjer i marknaden. Beta er eit mål på systimatisk risiko som ein ikkje kan diversere bort. 
 Ein tidleg versjon av ei programvare vert kalla ein betaversjon. Ein slik versjon vert gjerne gjeve ut til ei lita gruppe brukarar for nøye testing. 
 Betastråling er ein type radioaktiv stråling
 Eit kallenamn på det gamle videosystemet Betamax

Det greske alfabetet
Gamma

Gamma (Γ, γ) er den tredje bokstaven i det greske alfabetet. Bokstaven har gjeve opphav til både C og G i det latinske alfabetet. I nygresk språk står gamma som oftast for ein stemt velar frikativ, [γ], lik uttalen av bokstaven g før vokal i islandsk språk. Før fremre vokalar (e, i) vert han uttala [j].

Bruksområde for gamma: 
 I matematikk er gamma mellom anna nytta for
 Eulers konstant - γ
 Gammafunksjonen - Γ
 Gammastråling er ein type radioaktiv stråling
 eldre eining for magnetisk feltstyrke. 1 γ = 10−2/4 π ampere/meter. Særleg brukt for å angje variasjonar i styrken av det jordmagnetiske feltet.

Det greske alfabetet
Delta

Delta (Δ, δ) er den fjerde bokstaven i det greske alfabetet. I klassisk gresk svarar bokstaven til D i det latinske alfabetet. I nygresk står delta for ein stemt dental frikativ, [ð], som den islandske og gamalnorske bokstaven ð, og th-lyden i engelsk the.

Bokstaven har gjeve opphav til nokre omgrep: 
 I geografi kjem ordet elvedelta frå bokstaven, sidan eit slikt delta ofte liknar på ein trekant. Eventuelt har det vorte hevda at utforminga av bokstaven kjem frå ein hieroglyf som tyder elvedelta.
 Bokstaven er av og til nytta som ord på vengeforma til eit fly (deltaveng).
 I matematikk og fysikk står Δ som skilnaden mellom to storleikar, eller endring av ein variabel. (Døme:  - tyder endringa av variabelen )

δ er symbol for måleininga dioptri. 

Det greske alfabetet
Epsilon

Epsilon (Ε, ε) er den femte bokstaven i det greske alfabetet. Bokstaven svarar til E i det latinske alfabetet.

Bokstaven har mellom anna gjeve opphav til desse omgrepa: 
 I matematikk står ε for eit så lite reellt eller komplekst tal, men større enn infinitesimalt, at ein kan sjå bort frå det i praksis. Ofte nytta som uttrykk for ymse feilverdiar, til dømes i signalhandsaming.
 I fysikk er ε talet som skildar dielektrisitetskonstanten til eit material.

Det greske alfabetet
Alfredo Palacio

Dr. Luis Alfredo Palacio González () var presidenten i Ecuador frå 2005 til 2007. Frå 15. januar 2003 til 20. april 2005, var han visepresident. Etter det vart han peika ut til å verte president, når nasjonalkongressen i Ecuador fjerna Lucio Gutiérrez etter ei politisk krise.

Ecuadorianske politikarar
Ecuadorianske presidentar
Bharrat Jagdeo

Bharrat Jagdeo () var presidenten i Guyana frå 11. august 1999 til 3. desember 2011. Han hadde tidlegare vore medlem i Janet Jagan si regjering, og vart president etter at Jagan pensjonerte seg grunna dårleg helse. Jagdeo blei då det yngste statsoverhovudet i Caricom-landa.

Guyanske politikarar
Presidentar av Guyana
Heinz Fischer

Heinz Fischer () er ein austerriksk politikar frå det sosialdemokratiske partiet Sozialdemokratische Partei Österreichs som var president i landet frå 2004 til 2016.

Fischer er fødd i Graz i Steiermark, og avla sin Matura (examen artium) i 1956. Han studerte deretter jus ved Universität Wien, der han i 1961 vart dr.jur. Han habiliterte seg i 1978, og vart i 1993 professor i statsvitskap. Fischer er innehavar av storkrossen av St. Olavs Orden.

Sidan 1971 har Fischer vore medlem av nasjonalrådet i Austerrike (underhuset i parlamentet i Austerrike). Mellom 1983 og 1987 var han forskingsminister i ein koalisjon under kanslaren Fred Sinowatz, og 1990-2002 var han president i nasjonalrådet.

Kandidaturet hans til å til å etterfylgje Thomas Klestil som president vart gjort kjent i januar 2004. Fischer la då ned partifunksjonane sine, som medlem av sentralstyret og viseformann.

Han vart vald til president i Austerrike 25. april 2004 med 52,4 % av stemmene, over den konservative motkandidaten, utanriksministeren i Austerrike, Benita Ferrero-Waldner. 8. juli same år vart han innsett som president, to dagar etter at forgjengaren Thomas Klestil døydde. Han vart gjenvald til stillinga den 25. april 2010, og sat som president fram til 8. juli 2016. 

Heinz Fischer har vore gift med kona si Margit sidan 1968 og har to vaksne ungar. Han er ein ivrig fjellklatrar og mangeårig leiar for dei austerrikske naturvenene.

Austerrikske politikarar
Austerrikske presidentar
St. Olavs Orden
Folk som har opna OL
Franjo Tuđman

Franjo Tudjman () var den fyrste presidenten i Kroatia frå 1990 fram til sin død. Han høyrde til det nasjonalistiske partiet HDZ.

Kroatiske presidentar
Kroatiske politikarar
Bjørn Dæhlie

Bjørn Erlend Dæhlie () er ein tidlegare norsk langrennsløpar. Dæhlie vert rekna som ein av dei aller fremste utøvarane i skiidretten gjennom tidene. Han hadde gjennombrotet sitt i VM i Val di Fiemme i 1991 med 9. plass på 10 kilometer klassisk. I same meisterskap tok han sitt fyrste gull på jaktstart 15 kilometer. Han la opp i mars 2001, etter å ha slite med skadeproblemer over lengre tid. Bjørn Dæhlie bur på Nannestad og er gift med Vilde Falck-Ytter.

Utmerkingar 

 For innsatsen sin under vinter-OL i 1992 vann Bjørn Dæhlie Fearnleys olympiske ærespris dette året.
 I 1992 vart han også tildelt Peer Gynt-prisen saman med Vegard Ulvang.
 I 1997 fekk han Aftenpostens Gullmedalje
 Holmenkollmedaljen i 1997

Norske langrennsløparar
Folk frå Elverum
Folk frå Nannestad
Olympiske meistrar for Noreg
Vinnarar av Holmenkollmedaljen
Vinnarar av Fearnleys olympiske ærespris
Vinnarar av Aftenpostens Gullmedalje
Norske deltakarar under vinter-OL 1992
Norske deltakarar under vinter-OL 1994
Norske deltakarar under vinter-OL 1998
Bjarne Dæhli

Bjarne Dæhli () er ein norsk organisasjonperson. Han har bakgrunn frå fleire barne- og ungdomsorganisasjonar, blant anna Europeisk ungdom. I perioden 2007-2011 var han leiar i Landsrådet for Noregs barne- og ungdomsorganisasjonar (LNU). I 2009 vart han nestleiar i hovudstyret til SN-sambandet.  I 2017 vart han generalsekretær i Norsk musikkråd.

Dæhli er utdanna bachelor i PR- og kommunikasjonsleiing frå Handelshøyskolen BI og som fenrik frå Befalsskolen for Kystartilleriet.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Bjarne Dæhli» frå ,  den 29. april 2012.  

Landsrådet for Noregs barne- og ungdomsorganisasjonar
Opphavleg omsett med Apertium
Folk frå Ringsaker
Stortingsvalet 1973

Stortingsvalet 1973 vart halde den 10. september 1973. Oppslutninga ved stortingsvalet var på 80,2 %. Antalet stortingsrepresentantar auka med 5, til 155. Av dei nye mandata var to i Oslo og tre i Akershus.

Stemmetal ved stortingsvalet 1973 etter parti 

¹ Endring i høve til Sosialistisk Folkeparti og Norges Kommunistiske Parti samanlagt i 1969.
² Mandat frå borgarlege felleslister fordelt på einskilde parti.

Dei borgarlege felleslistene var:
 Senterpartiet og Venstre i Oslo, Oppland, Vestfold, Telemark, Aust-Agder, Nord-Trøndelag, Troms og Finnmark
 Kristeleg Folkeparti, Senterpartiet og Venstre i Hedmark
 Høgre og Kristeleg Folkeparti i Nord-Trøndelag

Statistisk Sentralbyrå lagar ein statistikk over valresultatet med felleslistene oppløyst på dei einskilde partia. Resultata for desse partia på landsbasis vert då:

Kjelder 
 Stortinget.no
 Statistisk sentralbyrå
 Stortingsforhandlinger 1973-74 (Oslo, 1974]

1973
Val i 1973
Hendingar i 1973
1973 i Noreg
Toro

Toro er ei næringsmiddelverksemd som driv framstilling av sausar, supper og liknande. Verksemda ligg i Indre Arna i Bergen. Toro er den største verksemda i Arna. Det blir laga meir enn 140 millionar brukarpakningar i året ved verksemda i Arna, delt på 750 produkt.

Verksemda har omkring 350 tilsette i Arna, og sysselset rundt 900 på landsbasis.

I 1959 starta verksemda med å produsera grønsaksuppe. I 1967 flytta ho frå Nøstet i Bergen sentrum til Arna. Merkevarenamnet Toro kjem frå spansk, tyder okse og blei registrert 8. januar 1964.

Det har vore 9 utvidingar av produksjonslokala sidan starten.

Norske fabrikkar
Skipingar i 1946
Næringsliv i Bergen
Nøstet

Nøstet er eit strøk i Bergen sentrum. 

På Nøstet var det tidlegare ferjestad for Laksevaagsfergen og Askøyferja.

TV2 ligg på Nøstet. Også kulturhuset USF.

Bergenhus
Garnes

Garnes er eit tettbygd område i Bergen kommune. Garnes er skulesentrum i Arna og ligg langs fylkesveg 276 i Hordaland.

Badeplass på Garnestoni (uttalast "Tonæ") ytst der Arnavågen går saman med Sørfjorden. På Garnes ligg det også eit gartneri. 

Veteranjernbanen på Vossabanen går frå Garnes stasjon.

Barne- og ungdomsskular 
 Garnes barneskule
 Garnes ungdomsskule

Vidaregåande skular 
 Arna vidaregåande skule

Bakgrunnsstoff 
 Heimesida for Gamle Vossabanen 
 Toni (Garnes) 

Det finst også ein stad i Ulstein kommune, Møre og Romsdal, som heiter Garnes, og ein stad i Verdal i Sør-Trøndelag. 

Busetnader i Bergen
Gardar i Arna
Sven Mollekleiv

Sven Mollekleiv () er tidlegare generalsekretær og president i Norges Røde Kors 

Mollekleiv blei i generalsekretær for Norges Røde Kors i 1991. I 2001 gjekk han til Det norske Veritas. No er Mollekleiv mest kjend som styreleiar i Vålerenga Fotball, eit verv han hadde frå 2002 til 2006. 

3. oktober 2008 blei Mollekleiv vald til president i Norges Røde Kors, etter Thorvald Stoltenberg. Han hadde vervet til 6. oktober 2017, då han blei erstatta av Robert Mood.

Kjelde 
 Store Norske Leksikon

Vålerenga
Folk frå Bergen
Theta

Theta (Θ, θ) er den åttande bokstaven i det greske alfabetet. Bokstaven svarar til Þ i det latinske alfabetet. I gresk språk, både klassisk og nygresk, står theta for språklyden [θ], ein ustemt dental frikativ, som bokstaven þ på islandsk og gamalnorsk eller th-lyden i engelsk thing.

I fysikk og matematikk vert Θ ofte nytta som nemning på ein (fase-) vinkel.

Det greske alfabetet
Zeta

Zeta (Ζ, ζ) er den sjette bokstaven i det greske alfabetet. Bokstaven svarar til Z i det latinske alfabetet. I gresk språk, både klassisk og nygresk, står zeta for språklyden [z], ein stemt dental sibilant, populært kalla «stemt s».

Det greske alfabetet
Lambda

Lambda (Λ, λ) er den ellevte bokstaven i det greske alfabetet. Bokstaven svarar til L i det latinske alfabetet.

Somme omgrep:

 Som geodetiske koordinatar står bokstaven λ for lengdegrad.
 I fysikk vert λ mellom anna brukt for bylgjelengd. 
 I matematikk vert λ mellom anna brukt for Langrange-multiplikatoren ved optimering under sidevilkår, som i økonomi ofte vert tolka som ein skyggepris.
 I økologien brukar mange λ som eit symbol for netto reproduksjonsrate, eller bestandsvekstrate per tidseining. Symbolet er i mykje litteratur synonymt med stor R.

Det greske alfabetet
My

My (Μ, μ) er den tolvte bokstaven i det greske alfabetet. Han svarar til M i det latinske alfabetet.

Bokstaven vert nytta i fleire samanhengar: 
μ er eit prefiks i måleeiningar (vert uttala mikro), som tyder milliondel, til dømes μF, mikrofarad = 1/1000000 farad. (Det hender seg ofte at ein skriv u istadenfor μ av di det er lettare på ein vanleg PC. (Ein nyttar kombinasjonen [alt gr] + m for å få fram teiknet, men det er ikkje alle program som klarar nytte seg av den.)
I mekanikk står μ som friksjonstal
I magnetismen vert μ nytta for permeabilitet (Sjå òg ε og dielektrisitetskonstanten)

det greske alfabetet
Omega

Omega (Ω, ω), den tjuefjerde bokstaven i det greske alfabetet. Bokstaven svarar til O i det latinske alfabetet. På gresk tyder namnet opphavleg stor O i motsetjing til omikron – liten o. På nygresk vert omega og omikron uttala likt, om lag som norsk å i båt eller o i bolle.

Bokstaven vert nytta i somme omgrep: 
 Diverse varemerker
 ω vert innanfor fysikk nytta for vinkelfart
 Ω vert innanfor elektronikk nytta for motstand
 Omega-3 er ei gruppe feittsyrer som ein meiner er nødvendige for utviklinga til hjernen
 symbol for ohm, ei SI-eining for resistans.

Det greske alfabetet
Alfred Eriksen

Alfred Eriksen () frå Christiania var norsk stortingspolitikar, sokneprest på Karlsøy i Troms frå 1891 til 1911, redaktør og grunnleggar av avisa Nordlys.

Alfrd Eriksen grunnla Nordlys i 1902 og trykte avisa heime i prestebustaden på Karlsøy. Hovudgrunnen var at han rauk uklår med venstreavisa i Tromsø

Alfred Eriksen var ein av fire Arbeiderpartipolitikarar frå Nord-Noreg som vart vald inn på Stortinget i 1903 som dei første frå Arbeidarpartiet. Dei andre tre var Meyer Foshaug og John Lind-Johansen frå Troms og Jørg Berge frå Narvik. Alfred Eriksen vart ekskludert frå Arbeidarpartiet i 1912.

Kjelder 
 NBL-artikkel om Eriksen, skriven av Håvard Dahl Bratrein.
 

Stortingsrepresentantar 1904-1906
Stortingsrepresentantar 1907-1909
Stortingsrepresentantar 1910-1912
Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar for Troms
Ordførarar i Karlsøy
Ap-ordførarar i Troms
Norske prestar
Norske redaktørar
Politikarar frå Oslo
Kjemisk stoff

Kjemiske stoff er former av materie som har konstant samansetning og konstante eigenskapar, og som ikkje kan delast opp i enklare stoff utan å bryte opp kjemiske bindingar. Ein skil mellom enkle stoff, kjemiske sambindingar og legeringar. Kjemiske stoff kan opptre i fast og flytande form, samt i gass- og plasmaform.

Kjemiske stoff blir av og til kalla reine stoff for å skilje dei frå stoffblandingar. For eksempel er reint vatn eit kjemisk stoff fordi det har dei same eigenskapane og det same atomforholdet (hydrogen-oksygen 2:1), uavhengig av om det er henta i bekken eller framstilt i laboratorium.

Kjemikal 
Kjemikal (eller kjemiske produkt) er kjemiske stoff framstilte gjennom kjemiske metodar i fabrikkar eller laboratorium. Omgrepet kan omfatta reine grunnstoff, kjemiske sambindingar eller stoffblandingar, og kan vera organiske eller uorganiske. Ein kan skilja mellom kjemikaliar og droger, som er råstoff framstilte frå dyr eller plantar. 

Ein skil også mellom finkjemikal og tungkjemikal. Finkjemikal er reine kjemikal som blir framstilte og nytta i laboratoriemålestokk med ulik reinleiksgrad. Reinleiken blir oppgjeven med nemningar som rein (purum), reinast (purissimum eller puris.), pro analysi, eller i prosent, promille eller parts per million (ppm). 
Tungkjemikal (eller grovkjemikal) er kjemikal, særleg uorganiske, som blir framstilte i store mengder med såkalla teknisk reinleiksgrad. Syrer, salt og lut som ikkje har blitt særskild reinsa er døme på tungkjemikal.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Erdetfarlig.no (Klima- og forurensningsdirektoratet): om farlege kjemikal i forbrukarprodukt
Torfeltet

Torfeltet er eit oljefelt i Nordsjøen, knytt opp mot Ekofiskfeltet. Feltet er kalla opp etter guden Tor. 

Norske oljefelt
Olje- og gassfelt i Nordsjøen
Havørn

Havørn (Haliaeetus albicilla) er den største rovfuglen i Nord-Europa. Som andre ørnar høyrer ho til haukefamilien.

Skildring 
Ungfuglen har svart og brun stjert med noko lyst i og svart nebb. Vaksne fuglar har kvit stjert og gult nebb. Begge kjønn har same utsjånad.

Havørna blir mellom 87 og 100 cm lang. Den vaksne hofuglen kan ha eit vengespenn på opptil 240 cm, medan hannfuglen er noko mindre. Ein fugl kan bli opptil 50 år gammal, men det er sjeldan.

Levevis 
Havørna lever av fisk og sjøfugl, men tek òg åtsel.

Ho byggjer store reir av kvister og greiner som ho forer med lyng, tang, mose og gras. Ofte bruker ørna same reir i fleire år. Ho legg egg mellom slutten av mars og mai. Dei to–tre egga blir ruga på i 35 til 45 dagar av begge foreldra.

Leveområde 
Eldre havørnar held seg som oftast på ein stad, medan yngre fuglar streifar rundt omkring og trekkjer til dels sør- og vestover om vinteren.

Noreg 
I Noreg finst ørnane langs kysten frå Finnmark til Vest-Agder. Dei hekkar på øyar og holmar langs heile kysten, men mest i Nord-Noreg. Ifølgje Norsk Raudliste har talet på dyr vore veksande dei siste tretti åra, og bestanden på 4000–6000 reproduserande individ er rekna som robust. Utbygginga av vindmøller i hekkeområda har likevel medført fleire dødsfall.

Sverige 
I Sverige hekkar havørna først og fremst ved Austersjøkysten, ved sør- og mellomsvenska sjøar og i Lappland. EIn kan sjå den i heile Sverige og har vore hekkfugl i alle svenske landskap utanom Dalsland, Härjedalen og Jämtland. Svenske havørnar kan vinterstid flytte sørover så langt som til Mellom-Europa, men kan òg flytte kortare strekningar eller bli verande i hekkeområdet.

Danmark 
Havnørna er ein relativt sjeldsynt fugl i Danmark, idet den opphavlege bestanden vart utrydda i 1917, men den gjeninnvandra i 1995 og bestanden er no stigande. Den finst hovudsakleg i Sønderjylland og i Austersjøområdet m.a. på det sørlege Sjælland og Lolland-Falster. Den er lettast å sjå om vinteren.

Galleri

Kjelder 
Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Foto av havørn 

Haukefamilien
Fuglar i Noreg
Samferdsledepartementet

Samferdsledepartementet har eit overordna ansvar for all samferdsle i Noreg.  

Fagavdelingene i departementet er: 
 Stategi-, miljø- og administrasjonsavdelinga
 Luft-, post- og teleavdelinga
 Veg- og trafikktryggleiksavdelinga
 Kollektivtransport- og baneavdelinga
 Kommunikasjonsavdelinga

Under sjølve departmentet er det organisert ulike forvaltingsorgan: Post- og teletilsynet, Statens jernbanetilsyn, Luftfartstilsynet, Statens havarikommisjon for transport , Jernbaneverket, Taubanetilsynet, Vegtilsynet og Statens vegvesen. Samferdsledepartementet forvaltar i tillegg den norske staten sine eigarinteresser i nokre aksjeselskap, som vert eigd fullt ut av staten: Avinor AS, Baneservice AS, Posten Noreg AS, NSB AS.

Samferdsledepartementet vart oppretta i 1946 ved omlegging av Arbeidsdepartementet, oppretta i 1885.

Sjå òg 
 Norske samferdsleministrar

Kjelder 

 Samferdsledepartementet - regjeringa.no/sd
 Samferdselsdepartementet 1946-  Riksarkivet

Norske departement
Samferdsle i Noreg
Skipingar i 1946
1946 i Noreg
Jordskorpeplate

Jordskorpeplate, litosfæreplate eller tektonisk plate er dei oppdelte platene som dannar det stive ytre skalet til jorda. Dei består av jordskorpe og øvre del av mantelen. 
Jordskorpa er ikkje fast og samanhengande over heile jorda, men delt opp i fleire plater som «flyt» på den mjukare astenosfæren. Dei rører seg med nokre centimeter i året (platetektonikk). Rørslene fører til at kontinenta, som sit fast på platene, gradvis flyttar på seg. Dei fører også til endringar i sonene der platene grensar mot kvarandre - ved konvergente soner der platene glir mot kvarandre vil ei av synka eller bli pressa ned i ei subduksjonssone, ved divergente soner der platene glir frå kvarandre blir det forma ny jordskorpe langs spreiingsryggar, og ved transforme soner der platene glir langs kvarandre oppstår det friksjon som kan gje seismisk aktivitet, som jordskjelv.

Platene kan vera opptil  280 kilometer tjukke, men ved midthavsryggar kan dei vera under ein kilometer tjukke.

Det finst fleire store, og mange mindre jordskorpeplater. Dei største er:

 Den afrikanske plata
 Den antarktiske plata
 Den arabiske plata
 Den australske plata
 Cocos-plata
 Den eurasiske plata
 Den indo-australske plata
 Nazca-plata
 Nordamerikaplata
 Stillehavsplata
 Den filippinske plata
 Scotia-plata
 Den søramerikanske plata

Kjelder

Platetektonikk
Brødremesse

Brødremesse var ein merkedag på primstaven som blei feira den 20. januar. Dagen var til minne om martyrane Fabian og Sebastian som blei drepne med pil og øks. Desse har i tradisjonen blitt oppfatta som brør.

Dagen var markert med ei øks, pil, eller øks og pil saman, to krossar eller ei bispehue.

Øks som primstavmerke var og påminning om at ein måtte hogge emneved i tide før det byrja stige sevje i trea.

På Vestlandet blei òg namnet stamnbrødremesse nytta om denne dagen, etter stamn på båten. Dei som skulle ro fiske saman på våren avtalte dette på denne dagen.

Januar
Primstaven