alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Syenitt

Syenitt er ein djupbergart som vesentleg består av alkalifeltspat, noko plagioklas og dessutan mørke mineral som biotitt, amfibolar eller pyroksenar. Mindre mengder kvarts finst vanlegvis òg med aukande mengder overgang til granitt, eller eventuelt nefelin i overgang til nefelinsyenittar). Med aukande innhald av plagioklas kjem ein over i monzonitt, med avtakande innhald i alkalisyenitt. 

Normalt har syenittar ein jamnkorna tekstur, men det finst òg syenittporfyrar som fører store feltspatkrystall. Dsse opptrer særleg som gangbergartar. Einskilde typar har utprega miarolittisk tekstur, det vil sei dei er rike på druserom, til dels med sjeldnare mineral (til dømes kjent hos grefsensyenitt og nordmarkitt i Oslofeltet). Òg syenittaplitt og syenittpegmatitt kan finnast. Lavabergarten som svarar til syenitt, blir kalla trachytt.

Kjelder 
Syenitt. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/syenitt.

Granittar
Syklisk sedimentasjon

Syklisk sedimentasjon er gjenteken sedimentasjon av ei bestemd rekkjefølge (syklus) av sediment, til dømes kalkstein, leire, kol, svart skifer, grå skifer, så kalkstein, leire osv. igjen. I eit sedimentasjonsbasseng kan det vere fleire hundre slike syklar over kvarandre. Fenomenet kjem av periodiske forandringar i avleiringsforholda og havnivået, kombinert med ein jamn innsynking av jordskorpa.

Kjelder 
Syklisk Sedimentasjon. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/syklisk_sedimentasjon.

Sedimentologi
Stratigrafi
Jehona

«Jehona» (albansk for Ekko) er ein song av den albanske musikkgruppa NA, gjeven ut i desember 2013. Songen er skriven av Enis Mullaj.

Eurovision

Festivali i 52-të i Këngës në RTSH
«Jehona» var eit av bidraga i den andre semifinalen og finalen i Festivali i 52-të i Këngës në RTSH, den albanske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark. Bidraget vart teken med i tevlinga då «Jeta në orën 4» av Orges Toçe vart trekt attende. Alle bidraga deltok både i éin semifinale og finalen, og «Jehona» enda på sjuandeplass med 25 poeng.

Bakgrunnsstoff
 
 
 

Songar frå 2013
Albanske songar
Festivali i 52-të i Këngës në RTSH-songar
NA-songar
Songar skrivne av Enis Mullaj
Albanskspråklege songar
Syngenetisk

Syngenetisk er eit omgrep nytta om mineral eller ein malmførekomst som er danna samstundes med dei omgjevande bergartane.

Kjelder 
Syngenetisk. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/syngenetisk.

Petrologi
Synklinal

Synklinal er ein nedbøygd del av ein fold. Det motsette er antiklinal. Sjå òg folding.

Kjelder 
Synklinal. (2011, 20. oktober). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/synklinal.

Strukturgeologi
Synorogen

Synorogen er eit omgrep nytta om bergart som er danna i ein periode med fjellkjedefolding (orogenese), eller om ein geologisk prosess som føregår under slike tilhøve.

Kjelder 
Synorogen. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/synorogen.

Orogenese
Syntektonisk

Syntektonisk vert nytta om ein bergart som er danna i ein periode med tektonisk verksemd, eller om ein geologisk prosess som føregår under slike tilhøve.

Kjelder 
Syntektonisk. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/syntektonisk.

Platetektonikk
Søvitt

Søvitt er ein magmatisk bergart først kjent frå Fensfeltet ved Ulefoss i Telemark. Medan dei vanlege magmatiske bergartane består av silikat, er søvitt ein kalsittbergart med mindre mengder apatitt, flogopitt, magnetitt, pyritt og dei niobhaldige minerala koppitt og columbitt som har vore økonomisk utnytta i Søve gruver. Søvitt er kjent av geologar verda over fordi han var eit av dei første døma på ein magmatisk karbonatbergart. Seinare er liknande bergarter funne ei rekkje andre stader, som i Nord-Noreg, Sverige og Afrika. Dei har fått fellesnamnet karbonatitt.

Kjelder 
Søvitt. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/s%C3%B8vitt.

Vulkanske bergartar
Telemarksuiten

Telemarksuiten er ein særs samansett, kring 1200–1500 mill. år gammalt, bergartskompleks som finst i Telemark og inn over Hardangervidda. Han består av både vulkanske og sedimentære bergarter, som kvartsittar, som dannar Gaustatoppen. Bergartene er ofte lite omvandla, og er omgjeve av yngre granitt. Ein del mindre ertsførekomstar med kopar, molybden og gull er knytt til dette komplekset.

Kjelder 
Telemarksuiten. (2011, 20. oktober). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/Telemarksuiten.

Geologi i Vestfold og Telemark
Tornquistlinja

Tornquistlinja er ei forkasting som går frå nordvest til søraust mellom Nordsjøen og Svartehavet. Sona går gjennom Skåne og markerer den sørvestre randa av Det baltiske skjoldet.

Kjelder 
Tornquistlinjen. (2011, 20. oktober). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/Tornquistlinjen.

Forkastingar i Europa
Grorud kapell

Grorud kapell er ei langkyrkje i Siljan kommune i Vestfold og Telemark fylke. Kapellet er eit av relativt få kyrkjebygg som vart innvigd under krigen.

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 Siljan kyrkjelege fellesråd 
 Kyrkjesøk

Fotnotar

Kyrkjer i Siljan
Kulturminne i Siljan
Kyrkjer i Skien prosti
Norske kyrkjer frå 1944
Langkyrkjer i Agder og Telemark bispedømme
Herøya kyrkje

Herøya kyrkje er ei arbeidskyrkje frå 1957 i Porsgrunn kommune i Vestfold og Telemark.

Kyrkja har tilknyting til verksemda til Norsk Hydro, som gav tomt og bidrog med finansiering.

Saman med Stridsklev kyrkje høyrer denne kyrkja til Klevstrand sokn. Det er ikkje kyrkjegard på staden.

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 Porsgrunn kyrkjelige fellesråd

Fotnotar

Kyrkjer i Porsgrunn
Kyrkjer i Skien prosti
Norske kyrkjer frå 1957
Kulturminne i Porsgrunn
Arbeidskyrkjer
Berg arbeidskyrkje i Brunlanes

Berg arbeidskyrkje er ei arbeidskyrkje i Brunlanes (no Larvik kommune) i Vestfold og Telemark fylke.

Berg trekyrkje hadde stort behov for oppussing på 1970-talet, men ikkje alt vart gjennomført. I staden vart det arbeidd for å byggje ei ny arbeidskyrkje. Etter forseinkingar i samband med kommunesamanslåinga mellom Larvik og Brunlanes kom det fortgang i planane rundt tusenårsskiftet, og arbeidskyrkja vart oppført på Søndersrød i utkanten av Helgeroa, med vigsling 27. januar 2007.

Arbeidskyrkja er hovudsakleg forblenda med teglstein utvendig, medan stopulen er ein trekonstruksjon. Sjølve kyrkjesalen er kvadratisk og har ein takkonstruksjon av limtre. Rommet er møblert med lause stolar. 

Arbeidskyrkja har i stor grad teke over som gudstenestekyrkje etter trekyrkja. Det er ikkje kyrkjegard ved arbeidskyrkja. Gravferder skjer fortsatt ved trekyrkja.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Berg arbeidskyrkje i Brunlanes» frå ,  den 29. juli 2014.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff
 Børve og Borchsenius om kyrkja
 
 Larvik kyrkjelege fellesråd
 iBrunlanes.no
 Tunsberg bispedømme om Berg-kyrkjene

Kyrkjer i Larvik
Kyrkjer i Larvik prosti
Arbeidskyrkjer
Norske kyrkjer frå 2007
Berg steinkyrkje i Brunlanes

Berg steinkyrkje er ei langkyrkje i Brunlanes (no Larvik kommune i Vestfold og Telemark).

Dateringa er usikker, men det er vanleg å datere kyrkja til omkring 1100. Kyrkja var prega av forfall før ho vart restaurert i 1592. Ho vart riven i 1882 etter at Berg trekyrkje hadde teke over som soknekyrkje, og gjenreist i 1970 etter planar av Finn Bryn.

Kyrkja vert nytta til bryllaup og konsertar og elles til nokre få gudstenester i året.

Rundt kyrkja finn ein gamle gravminne. Ellers vert kyrkjegarden ved trekyrkja nytta.

Litteratur

Bakgrunnsstoff 
  
 Vestfolds vakre middelalderkirker (PDF-bok)
 
 Lokalhistoriewiki
 iBrunlanes.no

Fotnotar 

Kyrkjer i Larvik
Norske kyrkjer frå 1100-talet
Norske steinkyrkjer frå mellomalderen
Kyrkjer i Larvik prosti
Langkyrkjer i Tunsberg bispedømme
Kulturminne i Larvik
Freda bygg i Vestfold og Telemark
Berg trekyrkje i Brunlanes

Berg trekyrkje er ei langkyrkje frå 1878 i Brunlanes (no Larvik kommune) i Vestfold og Telemark.

På slutten av 1800-talet var Berg steinkyrkje for lita og i dårleg stand, og det vart vedteke å byggje ny kyrkje. Kyrkja vart teikna av Johannes Henrik Nissen, oppført av byggmeister Mathias Olsen frå 1875 og innvigd i 1878. Ho har vesttårn, og koret i aust er polygonalt avslutta og har sakrsiti på kvar side.

Kyrkja går for å vere den største trekyrkja i Larvik kommune, men overslaga over talet på sitjeplassar varierer.

Altartavla er frå 1580 og vart overført frå steinkyrkja, som vart riven etter at trekyrkja var innvigd (for så å bli gjenreist seinare). Preikestolen ser ut til  å vere på alder med kyrkja.

På 1970-talet vart det avdekka skadar på trekyrkja, og det vart sett av midlar til istandsetjing. Ikkje alle reparasjonane vart faktisk utført. I staden vart det arbeidd for å oppføre ei arbeidskyrkje, som vart innvigd i 2007. Denne har for ein stor del teke over som gudstenestekyrkje.

Kyrkjegarden er framleis i bruk, og den nye arbeidskyrkja har ingen kyrkjegard.

Bakgrunnsstoff 
 
 
 Lokalhistoriewiki
 iBrunlanes.no

Fotnotar 

Denne artikkelen bygger på «Berg trekirke» frå ,  den 5. januar 2014.  
 

Kyrkjer i Larvik
Norske kyrkjer frå 1870-åra
Kyrkjer i Larvik prosti
Langkyrkjer i Tunsberg bispedømme
Henrik Nissen
1878 i Noreg
Kulturminne i Larvik
Trondheimsfeltet

Trondheimsfeltet er eit stort område i Trøndelag, frå traktene omkring Trondheimsfjorden og sørover til den nordlege delen av Gudbrandsdalen.
Feltet består av bergarter skove inn frå nordvest og deformert i løpet av den kaledonske orogenesen. Feltet består av ei rekkje underordna skyvedekke med opphavleg prekambriske bergarter saman med kambrosilurisk glimmerskifer, sandstein, grønskifer, kalkstein og djupbergartar som gabbro, oppdalitt og trondhjemitt. I einskilde kalksteinar og skifrar finst fossil som er nærare knytt til fossilfaunaen i Nord-Amerika enn til den ein finn ved Oslo, i Sverige og dei baltiske landa.

Den klassiske inndelinga av bergartene i Trondheimsfeltet er Gulagruppa, Størengruppa, Hovingruppa og Horggruppa.

Ei rekkje kisførekomstar har gjeve grunnlag for gruvedrift, t.d. ved Røros, Løkken og Folldal.

Kjelder 
 Trondheimsfeltet. (2011, 20. oktober). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/Trondheimsfeltet.

Geologi i Trøndelag
Geologi i Innlandet
Geologiske felt i Noreg
Tachylitt

Tachylitt er ein bergart av svart, grønt eller brunfarga vulkansk glas. Han vert danna av basaltisk magma som vert raskt avkjølt. 
Namnet kjem av gresk for 'hurtig' og 'oppløysande', det vil sei som løyser seg raskt i syrar.

Pseudotachylitt 
Pseudotachylitt (smeltemylonitt) er ein bergart som er oppstått ved delvis smelting i samband med sterk nedknusing (kataklase), sjå mylonitt.

Kjelder 
Tachylitt. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/tachylitt.

Mafiske bergartar
Glasaktige bergartar
Innsirkling

Innsirkling er ein serie romanar av den norske forfattaren Carl Frode Tiller. Målformen til bøkene er nynorsk, og dei er gjevne ut på Aschehoug forlag, den første i 2007. Den første boka vart tildelt Brageprisen, og vart òg nominert til Nordisk råds litteraturpris. 28. september 2009 fekk Tiller som første nordmann EUs litteraturpris for romanen.

I 2010 gav Tiller ut ein frittståande oppfølgjar til Innsirkling, med tittelen Innsirkling 2. Tredje og siste roman i serien kom i 2014.

Samandrag 
Hovudpersonen i boka, David, har mista hukommelsen. Gjennom ein avisannonse med fotografi, vert dei som kjenner han oppfordra til å ta kontakt via brev for å fortelja han kven han var (slik at han skal kunna finna ut kven han er). I første boka svarar to vener frå ungdomstida, i tillegg til Davids stefar, på annonsen. I andre boka er det ein ven frå barndommen og ein frå tidleg ungdom, i tillegg til ei veninne av mora, som svarar. Tredje boka skal i følgje forfattaren handla om Davids studietid. David sjølv er ein fråverande hovedperson gjennom heile romanane; han opptrer og vert framstilt utelukkande via breva og forteljingane frå dei andre. Fortida og episodane spelar seg ut i Namsos-traktene på 1980-talet.

Nokre tematiske aspekt 
Breva er eit forsøk på å konstruera skikkelsen «David». Det å byggja identitet, og funksjonen til forteljinga når identitet vert konstruert, vert dermed eit framtredande aspekt ved Innsirkling. På den måten vert òg «det å fortelja» eit tema – boka har med andre ord eit tydeleg metafiktivt nivå. Eit anna tema som kan seiast å dominera i romanen, er fraværet av farsskikkelsar. Omtrent alle karakterane som opptrer i romanen har mista faren sin, og dei som ikkje har mista faren har til gjengjeld eit heller problematisk tilhøve til han.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 TV-intervju med Tiller, frå NRK Trøndelag
 Tiller mottek Trondheim arbeidsstipendet til kommune, frå nettsidene til Adresseavisa 
 Tiller tildelt Brageprisen 2007 for Innsirkling, frå nettsidene til Dagsavisen
 Tiller tildelt Brageprisen 2007 for Innsirkling, frå nettsidene til Vårt land
 Tiller tildelast Brageprisen 2007 for Innsirkling, frå nettsidene til Adresseavisa 
 Innsirkling vert nominert til Litteraturprisen til nordisk råd, frå nettsidene til Dagsavisen
 Innsirkling vert nominert til Litteraturprisen til nordisk råd, frå nettsidene til Dagbladet

Omtaler 
 Omtale på NRKs nettsider, publisert 8. oktober 2007
 Omtale på Dagsavisens nettsider, publisert 20. november 2007
 Omtale på Dag og Tids nettsider, publisert 16. november 2007
 Omtale på Bergens Tidendes nettsider, publisert 5. november 2007
 Omtale på Aftenpostens nettsider, publisert 30. september 2007
 Omtale på Dagbladets nettsider, publisert 8. oktober 2007

Norske romanar
Bøker frå 2007
Bøker frå 2010
Opphavleg omsett med Apertium
Taconitt

Taconitt er jernhaldig, sedimentær bergartsformasjon frå Mesabi Range i Minnesota i USA. Jerninnhaldet er 25–30 %, dels i form av oksid, dels som silikat. Førekomstane er av særs stor utstrekking.

Bergarten er kalla opp etter Taconic Range og Vermont og -itt.

Kjelder
 Taconitt. (2009, 15. februar). I Store norske leksikon. Henta 5. januar 2014 frå http://snl.no/taconitt.

Økonomisk geologi
Geologi i Minnesota
Jernmineral
Jerngruvedrift
Sedimentære bergartar
Forseglingsbergart

Forseglingsbergart eller takbergart er ein tett bergart som hindrar olje og gass frå å sleppe ut frå eit reservoar. Petroleumsførekomstane ligg i ein porøs eller oppsprukken reservoarbergart, medan leirskifer dannar ei tett kappe eller lokk over dette laget.

Kjelder
 Bryhni, Inge. (2009, 14. februar). Forseglingsbergart. I Store norske leksikon. Hentet 6. januar 2014 fra http://snl.no/forseglingsbergart.

Petroleumsgeologi
Sedimentære bergartar
Tekstur i geologi

Tekstur i geologi og mineralogi er ei anordning og samanføying av dei einskilde mineralkorna i ei bergart. Teksturen er ein karakter hos bergarta på lågare nivå enn struktur (ned til mikroskopisk nivå). Sjå til dømes hypidiomorf.

Kjelder 
Tekstur: mineralogi, geologi. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/tekstur%2Fmineralogi%2C_geologi.

Petrologi
Mineralogi
Tektitt

Tektitt (gresk τηκτός tēktos, «smelta», «flytande») er naturlege førekomstar av svart, brunt, grått eller grønt glas, opp til nokre centimeter i storleik. Dei fleste forskarar trur at dei er danna av store meteorittnedslag på jordskorpa. Tektittar høyrer til dei tørraste bergartane som finst, med eit vassinnhald på i snitt 0,005 %. Dette er veldig uvanleg, sidan de fleste, om ikkje alle krater der tektittar er oppdaga, låg under vatn før nedslaget. Dessuten har delvis smelta zirkonar blitt oppdaga nær tektittar. Dette tyder på at tektittane vert danna ved høg temperatur og trykk.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tektitt» frå ,  den 6. januar 2014.  
 

Kollisjonsmineral
Glas i naturen
Amorfe stoff
Tektonikk

Tektonikk er læra om den strukturelle oppbygginga til jordskorpa, korleis ho vart danna, deformert og den historiske utviklinga. Dei viktigaste tektoniske prosessane er folding og forkasting.

Sjå òg 
 platetektonikk

Kjelder 
Tektonikk. (2011, 20. oktober). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/tektonikk.
Terrestrisk avsetning

Terrestriske avsetningar er sediment som er danna på tørt land. Døme på dette er sanddyner og forvitringsjord.

Kjelder 
Terrestriske avsetninger. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/terrestriske_avsetninger.

Sediment
Terrigen

Terrigen er eit omgrep for noko som stammar frå land, særleg om avsetning i havet danna av material frå fastlandet.

Kjelder 
Terrigen. (2011, 20. oktober). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/terrigen.

Sedimentologi
Maringeologi
Oseanografi
Tinguaitt

Tinguaitt er ein tett, grå gangbergart. Han er ein porfyrisk nefelinsyenitt med fenokrystall av alkalifeltspat og nefelin. Tinguaitt finst omkring Fensfeltet i Telemark og dessutan i Oslofeltet.

Bergarten har fått namn etter Serra de Tingua, nær Rio de Janeiro i Brasil.

Kjelder 
Tinguaitt. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/tinguaitt.

Vulkanske bergartar
Tonalitt

Tonalitt (etter Tonale, Tirol og -itt) er ein djupbergart som etter mineralinnhaldet er nærskyldt med granodioritt og dioritt.

Kjelder 
Tonalitt. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/tonalitt.

Felsiske bergartar
Granittar
Trachytt

Trachytt er ein lys, finkorna lavabergart som i samansetnad svarar til djupbergarta syenitt. Han består vesentleg av alkalifeltspat med noko plagioklas og mørke mineral, som biotitt, hornblende eller pyroksen, eventuelt med glas. Det er atskillig variasjon i mineralinnhaldet frå kvartsførande til nefelinførande typar. Dei første går over i rhyolittar, dei siste i fonolittar.

Trachyttar er ofte porfyriske, med plater av feltspat som ligg parallelt (trachytt-tekstur). Nokre av rombeporfyra i Oslofeltet er trachytter. Trachyandesitt og trachybasalt inntar ein mellomstilling mellom høvesvis trachytt/andesitt og trachytt/basalt, og svarar såleis til latitt.

Kjelder 
Trachytt. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/trachytt.

Vulkanske bergartar
Transformforkastning

Ei transformforkasting er ei sidelengs forkasting der forskyvinga brått stoppar eller forandrar form. Dei fleste transformforkastingane er knytte til midthavsryggane og danna ved havbotnspreiing. På eit kart over havbotn kan ein gjerne sjå dei parallelle brotsoner på tvers av midthavsryggane.

Kjelder 
Transformforkastning. (2011, 20. oktober). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/transformforkastning.

Forkastingar
Strukturgeologi
Platetektonikk
Trassbergart

Trass er ein gråkvit bergart av vulkansk opphav. Han består vesentleg av pimpstein (pimpsteinstuff) og finst i Eifel-området vest for Rhinen. Han vert nytta i blanding med leska kalk til muring under vatn (hydraulisk mørtel), på same måte som pozzolan.

Kjelder 
Trass: bergart. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/trass%2Fbergart.

Naturlege stoff
Tysk geologi
Muring
Langestrand kyrkje

Langestrand kyrkje er ei åttekantkyrkje frå 1818 i Larvik kommune i Vestfold og Telemark fylke. Den førre kyrkja på Langestrand (frå 1642) vart riven i 1812.

Kyrkja fekk nytt korparti i 1903 og nytt sakristi i 1906, og våpenhuset vart ombygd i 1910. Kyrkja har ikkje klokketårn, men frittståande stopul.

Kyrkjegarden vert gjerna kalla Langestrand nedre kyrkjegard, til skilnad frå Langestrand øvre kyrkjegard ved kapellet.

Bakgrunnsstoff 
 
 
 
 
 iBrunlanes.no

Fotnotar 

Kyrkjer i Larvik
Kulturminne i Larvik
Norske kyrkjer frå 1810-åra
Åttekanta kyrkjer i Noreg
Kyrkjer i Larvik prosti
1818 i Noreg
Larvik kyrkje

Larvik kyrkje er ei langkyrkje i Larvik kommune i Vestfold og Telemark fylke.

Kyrkja vart innvigd 6. januar 1677. I byrjinga hang klokkene i ein stopul på kyrkjegarden. Tårnet i nord vart oppført i 1758–60. I 1859–64 vart interiøret endra etter planar av Christian Heinrich Grosch, og kyrkja fekk det nygotiske preget ho framleis har i innvendig takkonstruksjon og orgelgalleri. Østportalen med våpenhus er frå same tid. Det er mogleg at kyrkja opphavleg var planlagd som krosskyrkje.

I byrjinga var det gravplass attmed (og under) kyrkja. Næraste gravplass i dag er på Undersbo, under ein kilometer frå kyrkja.

Valkyrkje
Larvik kyrkje var valkyrkje i 1814 og Christian Adolph Diriks blei 4. mars vald til å representere Larvik på Riksforsamlinga på Eidsvoll.

Bilete frå kyrkja

Bakgrunnsstoff

Fotnotar 



Kyrkjer i Larvik
Kulturminne i Larvik
Norske kyrkjer frå 1600-talet
Langkyrkjer i Tunsberg bispedømme
Kyrkjer i Larvik prosti
Valkyrkjer i 1814
Tanum kyrkje i Brunlanes

Tanum kyrkje er ei langkyrkje frå mellomalderen i Brunlanes (no Larvik kommune) i Vestfold og Telemark.

Dateringa er usikker. Det kan dreie seg om 1100- eller 1200-talet. Opphavleg var kyrkja enkel. Vesttårnet er frå ei større ombygging i 1849–50. Sakristiet er frå 1886. Det var ei omfattande restaurering i 1910–11, ikkje minst innvendig, og i 1923 laga Per Vigeland glasmåleri til korvindauget.

Bilete frå kyrkja

Bakgrunnsstoff 
 
 
 
 
 Stavernguiden 
 Vestfolds vakre middelalderkirker (PDF-bok)

Fotnotar 

Kyrkjer i Larvik
Kulturminne i Larvik
Norske kyrkjer frå 1600-talet
Langkyrkjer i Tunsberg bispedømme
Kyrkjer i Larvik prosti
Freda bygg i Vestfold og Telemark
Valkyrkjer i 1814
Tripoli i geologi

Trippel, tripoli eller polerskifer er ein lys og finskifta, laus bergart som hovudsakleg består av diatoméskal (kiselgur). Han finst i tertiære lag, og blir brukt som polermiddel.

Bergarten er kalla opp etter Tripolis i Nord-Afrika (Tripolitania), der trippel først vart funnen.

Kjelder 
Trippel: tripoli. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/trippel%2Ftripoli.

Skifer
Slipemiddel
Metallarbeid
Teie kyrkje

Teie kyrkje er ei arbeidskyrkje frå 1977 på Nøtterøy i Færder kommune i Vestfold og Telemark.

Altartavla er ein biletvev av Else Marie Jakobsen (tittel «Livets hav») med eit krusifiks av Brit Sørensen.

Det er ikkje gravplass ved kyrkja. Ein nytter Nøtterøy kyrkjegard.

Bakgrunnsstoff 
 
 
 

Kyrkjer i Færder
Nøtterøy
Kyrkjer i Tønsberg domprosti
Norske kyrkjer frå 1977
Arbeidskyrkjer
Troktolitt

Troktolitt er ein bergart med ein olivingabbro som er nesten fri for pyroksen. Ofte dannar olivin små svarte, brune eller grøne flekker i ein grå feltspatmasse, derav namnet. Han finst saman med andre olivinførande bergartar til dømes på Mørekysten.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Vulkanske bergartar
Trondhjemitt

Trondhjemitt er ein bergart av lys kvartsdioritt som er utbreidd i Den kaledonske fjellkjeda i Noreg. Han vert broten som prydstein fleire stader som i Sogn, Støren og Tolga, ofte under nemninga kvit granitt.

Trondehjemitt er brukt på den eine veggen og skvalpesonen mot vest i Operahuset i Oslo og på Grand Hotell i Oslo i Oslo.

Sjå òg 
 dioritt
 naturstein
 Trondheimsfeltet

Kjelder 
Trondhjemitt. (2011, 21. oktober). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/trondhjemitt.

Vulkanske bergartar
Trykkoppløysing

Trykkoppløysing er oppløysing av mineral som høvesvis skjer langs kontaktflater mellom mineralkorn, der det ytre trykket overskrid det hydrostatiske trykket i porevæska. Det oppløyste material kan fellast ut igjen i tilgrensande område, der trykket er lågare. På denne måten kan til dømes samantrykka sand bindast saman til ein fast sandstein.

Kjelder 
Trykkoppløsning. (2011, 20. oktober). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/trykkoppl%C3%B8sning.

Geologiske prosessar
Kalkstein
Petrologi
Sedimentære bergartar
Strukturgeologi