alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Studentmållaget i Oslo

Studentmållaget i Oslo (forkorta SmiO) er eit av dei største laga i Norsk Målungdom og Noregs Mållag. Dei gjev ut tidsskriftet Mål og Makt og har matpakkesamlingar på Blindern-universitetsområdet kvar veke.

Soge 
SmiO vart skipa 31. oktober 1900. Første formann i laget var filologistudent Leiv Heggstad.

Litteratur 
 Almenningen, Hoel, Pilskog og Tangen: Studentar i målstrid : Studentmållaget i Oslo 1900-2000, Oslo 2003. ISBN 82-521-5698-3

Sjå òg 
 Studentmållaget i Nidaros
 Studentmållaget i Bergen
 Ås Studentmållag

Norsk Målungdom
Noregs Mållag
Studentmållag
Norske studentlag
Skipingar i 1900
Giewont

Giewont er eit fjellmassiv i Tatrafjella i Polen med ei høgd på 1894 meter over havet. 

Det består av tre toppar: 
 Vesle Giewont - (polsk Mały Giewont, 1728 m) 
 Store Giewont - (Wielki Giewont, 1894 m) 
 Lange Giewont - (Długi Giewont, 1867 m). 

Det er ein fjellovergang mellom Store og Lange Giewont kalla Szczerba (1823 m). Han går mellom dalane (doliny) Kondratowa, Małej Łąki og Strążyska. Lange Giewont og Store Giewont ligg oppfor den nærliggande byen Zakopane, og er godt synleg her frå. 

På Store Giewont står det ein 15 meter høgt stålkross og mange pilegrimar kjem her. Det er derimot farleg å opphalde seg her under torevêr. 

Geologisk består Giewont av dolomitt- og kalksteinsgrotter, og av gneis og granitt i den sørlege delen. 

Den første kjende klatringa av toppen vart gjort i 1830 av Franciszek Herbich og Aleksander Zawadzki (ikkje kommuninsten på 1900-talet). Første gong fjellet vart klatra om vinteren var i 1904 av ei gruppe på fire fjellklatrarar leia av Mariusz Zaruski. 

Giewont ligg i den polske Tatra nasjonalpark (Tatrzański Park Narodowy). I polske folkeminne er det knytt til ei segn om ein sovande riddar som vil vakne når Polen er i fare. Profilet til fjellet kan sjå ut som ein liggande riddar.

Bakgrunnsstoff 

 Zakopane - Giewont webcam
 SummitPost.org
 Giewont webcam - click "Day at a Glance" if night.

Fjell i Polen
Dei vestlege Tatrafjella

Dei vestlege Tatrafjella (slovakisk Západné Tatry; polsk Tatry Zachodnie) er ein del av Tatrafjella, som igjen er ein del av Karpatane, på grensa mellom Polen og Slovakia. Fjella grensar til Høge Tatra i aust. I Slovakia ligg dei delvis i dei tradisjonelle regionane Liptov og Orava. 

Den høgaste toppen er Bystrá er 2248 moh i Slovakia. Andre kjende fjell er Jakubiná (2194 m) Baranec (2184 m), Baníkov (2178 m), Tri kopy (2136 m) og Ostrý Roháč (2088 m) i Slovakia og Vysoký vrch (polsk Starorobociański Wierch 2176 m), Kasprov vrch (Kasprowy Wierch 1987 m) og Volovec (Wołowiec; 2064 m) på grensa mellom Slovakia og Polen.

Geologi og økologi 
Dei vestlege Tatrafjella er verna av Tatranský národný park i Slovakia og Tatrzański Park Narodowy i Polen.

Sjå òg 
 Dei austlege Tatrafjella – fjellkjede som grensar til Dei vestlege Tatrafjella i aust.

Bakgrunnsstoff 

 SummitPost.org

Fjellkjeder i Karpatane
Fjellkjeder i Polen
Fjellkjeder i Slovakia
Gubałówka

Gubałówka er eit fjell ved Zakopane i Polen. Fjellet er ein populær turistattraksjon og har flott utsyn over Tatrafjella og dalen nedanfor. På toppen av fjellet står det eit radio- og TV-tårn. 

Fjell i Polen
Veslepolske voivodskap
Halicz i Bieszczady

Halicz er eit fjell i fjellkjeda Bieszczady sør i Polen. Det har ei høgd på 1333 moh. 

Det er eit av dei høgaste fjella i fjellkjeda og frå toppen kan ein sjå resten av Bieszczady i både Polen og Ukraina.

Fjell i Polen
Kasprowy Wierch

Kasprowy Wierch (polsk) eller Kasprov vrch (slovakisk) er eit fjell i Dei vestlege Tatrafjella på grensa mellom Polen og Slovakia. 

I 1910 vart Kasprowy eit populært skifjell. Det vart bygd ein taubane til toppen i 1935-1936 og er den eldste av sitt slag i Europa. I 1938 vart det bygd ein vêrstasjon på toppen. På toppen er òg ein restaurant.

Bakgrunnsstoff 

 Webkamera frå Zakopane og Kasprowy Wierch

Fjell i Polen
Fjell i Slovakia
Rotna

Rotna er ei elv i Innlandet. Elva renn gjennom kommunane Grue, Åsnes og Kongsvinger før ho renn vidare inn i Värmland i Sverige som elva Rottnan til Norsälven.

Namnet kan vise til oppsamlingar av rote trevirke som kan ha samla seg opp langs elvebreiddene.

Rotna er eit typisk skog. og låglandsvassdrag på Finnskogen, og drenerer mot Sverige. Dei aude skogområda har ein rik fauna, bl.a. med sjeldne rovfuglartar. 

Elva er freda gjennom Verneplan IV for vassdrag.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 
 NOU 1991:12A Verneplan for vassdrag IV
 Oluf Rygh: Norske elvenavne Kristiania 1904

Elvar i Innlandet
Verneplan IV for vassdrag
Geografi i Grue
Geografi i Åsnes
Geografi i Kongsvinger
Klin i Tatra

Klin er eit fjell i Høge Tatra på grensa mellom Slovakia og Polen. Toppen har ei høgd på 2176 meter over havet.

Fjell i Slovakia
Fjell i Polen
Vangrøfta

Vangrøfta er ei elv i Innlandet. Elva renn gjennom kommunane Tolga, Os og Røros. Elva renn ut i Glomma ved Os i Østerdalen.

Berggrunnen i nedbørfeltet inneheld kambrosilurske bergartar i Trondheimsfeltet, noko som gjev ein artsrik og variert flora, m.a. med sjeldne orkidéar. 

Elva har fossane Brufoss og Breanfoss. 

Elva er freda gjennom Verneplan IV for vassdrag ned til og med samløpet Vangrøfta – Langsåa.

Kjelder 
 NOU 1991:12A Verneplan for vassdrag IV

Elvar i Innlandet
Elvar i Trøndelag
Verneplan IV for vassdrag
Geografi i Tolga
Geografi i Os
Geografi i Røros
Tegninga

Tegninga er ei elv i Innlandet. Elva renn gjennom kommunane Alvdal og Rendalen. Elva renn ut i Glomma 6 km nord for Hanestad.

Namnet Tegninga kan ha samanheng med norrønt þagna, tǫgn.

Elva er freda gjennom Verneplan IV for vassdrag.

Kjelder 
 NOU 1991:12A Verneplan for vassdrag IV
 Oluf Rygh: Norske elvenavne Kristiania 1904

Elvar i Innlandet
Verneplan IV for vassdrag
Geografi i Alvdal
Geografi i Rendalen
Glommavassdraget
Unsetåa

Unsetåa er ei elv i Innlandet fylke. Elva renn gjennom kommunane Rendalen, Tynset og Tolga.

Ved Elvål i Øvre Rendalen renn elva saman med elva Tysla og dannar elva Rena. 

Nedbørfeltet rommar mange sjeldne plante- og fugleartar, og har varierte og verdfulle kulturminne, mellom anna med fangstgropsystem. Spekdalen har hatt både samisk, norsk og finsk busetjing. 

Gjennom Spekehogget renn elva gjennom eit trongt og bratt gjel. 

Elva er verna mot kraftutbygging gjennom Verneplan IV for vassdrag til og med samløpet med Neka.

Namnet kan ha samanheng med norrønt unnr, 'bølgje'.

Kjelder 
 NOU 1991:12A Verneplan for vassdrag IV
 Oluf Rygh: Norske elvenavne Kristiania 1904

Elvar i Innlandet
Verneplan IV for vassdrag
Geografi i Rendalen
Geografi i Tynset
Geografi i Tolga
Auståa

Auståa er ei sideelv til Glomma i Innlandet. Elva har utspring i Vestmarka i Hedmark og renn gjennom kommunane Grue, Åsnes, Våler og Stange. 

Elva er freda gjennom Verneplan IV for vassdrag.

Kjelder 
 NOU 1991:12A Verneplan for vassdrag IV

Elvar i Innlandet
Verneplan IV for vassdrag
Geografi i Grue
Geografi i Åsnes
Geografi i Våler i Innlandet
Geografi i Stange
Perfect Square

Perfect Square er ein DVD som inneheld opptak frå ein konsert som det amerikanske rockebandet R.E.M. hadde i Wiesbaden i Tyskland 19. juli 2003. Han vart utgjeven som DVD på Warner Bros. 9. mars 2004.

Denne konserten er kanskje best kjend for ei framføring av songen «Country Feedback», der Michael Stipe byrjar med å seie at det er «favorittsongen» hans. Andre ting å leggje merke til var at to nye songar var med, «Bad Day» og «Animal», i tillegg til «Permanent Vacation» som ikkje hadde vore brukt på lenge.

Ein bonusdokumentar er også med på DVD-en. A Stirling Performance fortel om dei tre kveldane deira på Stirling Castle i Skottland i juli 1999. Dokumentaren viser kva for effekt konsertane deira hadde på Stirling og innbyggjarane der. Denne vart fyrst utgjeven i 2000.

Dokumentaren hadde premiere i Storbritannia 17. oktober 2000, på Metro Cinema i London under Raindance Film Festival. I USA hadde han premiere på 7 Stages i Atlanta 10. juni 2001.

Innhald 
 «Begin the Begin» (Frå Lifes Rich Pageant) (4:04)
 «What’s the Frequency, Kenneth?v (Frå Monster) (4:12)
 «Fables of the Reconstruction» (Frå Fables of the Reconstruction) (3:28)
 «Drive» (Frå Automatic for the People) (4:44)
 «Animal» (Frå In Time: The Best of R.E.M. 1988-2003) (4:22)
 «Daysleeper» (Frå Up) (3:46)
 «The Great Beyond» (Frå Man on the Moon) (4:17)
 «Bad Day» (Frå In Time: The Best of R.E.M. 1988-2003) (4:24)
 «The One I Love» (Frå Document) (3:22)
 «All the Way to Reno (You’re Gonna Be a Star)» (Frå Reveal) (5:00)
 «Orange Crush» (Frå Green) (3:59)
 «Losing My Religion» (Frå Out Of Time) (4:45)
 «At My Most Beautiful» (Frå Up) (3:37)
 «Electrolite» (Frå New Adventures in Hi-Fi) (4:28)
 «She Just Wants to Be» (Frå Reveal) (5:58)
 «Walk Unafraid» (Frå Up) (5:16)
 «Man on the Moon» (Frå Automatic for the People) (5:57)
 «Everybody Hurts» (Frå Automatic for the People) (6:26)
 «So Fast, So Numb» (Frå New Adventures in Hi-Fi) (4:24)
 «Country Feedback» (Frå Out Of Time) (6:11)
 «Permanent Vacation» (2:52)
 «Imitation of Life» (Frå Reveal) (3:55)
 «It’s the End of the World as We Know It (And I Feel Fine)» (Frå Document) (5:55)

R.E.M.
Kopa Bukowska

Kopa Bukowska er ein fjelltopp i Bieszczady sør i Polen. Det har ei høgd på 1320 meter over havet.

Fjell i Polen
Krzemień

Krzemień er eit fjell i fjellkjeda Bieszczady sør i Polen. Det har ei høgd på 1335 meter over havet.

Fjell i Polen
Sanok

Sanok (tysk og tidlegare norsk Saanig) er hovudstaden i Doły Jasielsko Sanockie og Subkarpatiske voivodskap i Polen. Han ligg 50 km aust for Rzeszów ved elva San. Han har no 41 000 innbyggjarar. Han fekk byprivilegium (Magdeburg-privilegium) i 1399 og blei vidare utbygd; utbygginga frå denne gangen kan ein framleis sjå i gamlebyen. Seinare kom han under Habsburgane, og blei så annektert av Austerrike og innlemma i den austerriksk-ungarske provinsen Galizia.
 
Byen er særleg kjend for konsentrasjonsleiren Zaslaw frå den andre verdskrigen.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

Byar i Polen
Subkarpatiske voivodskap
Shtetlar
Łysa Góra

Łysa Góra, og kalla Łysiec eller Święty Krzyż, er eit velkjent fjell i Świętokrzyskiefjella i Polen. Med ei høgd på 595 meter over havet er fjellet det nest høgaste i fjellkjeda etter Łysica på 612 moh. I fjellsidene og langs toppen er det fleire turstiar, ruinane av ein mur frå 800-talet, benediktinarkloster Święty Krzyż frå 1000-talet (øydelagd under den andre verdskrigen og i dag delvis restaurert), og eit fjernsynstårn. Fjellet vert ofte omtalt i lokale segner som ein stad der hekser hadde sabbaten sin. 

Łysa Góra består kvartsitt og kambrisk skifer og ligg aust i fjellkjeda Łysogóry, og er den nest største toppen i den større fjellkjeda Świętokrzyskiefjella.

Landemerke 

I den polske førhistoria var Łysa Góra truleg eit heilag fjell og ein heidensk kult hadde eit tempel her nemnd av Jan Długosz. Ein veg frå tempelet står framleis på fjellet. Tempelet vart forlate etter kristninga av Polen. 

Staden der tempelet låg vart det bygd eit benediktinarkloster, i følgje segna i 1006 av kong Bolesław Chrobry av Polen. Klosteret fekk namn etter Den heilage krossen fordi ein bit av krossen til Jesus visstnok vart halde her. Klosteret vart øydelagd og bygd opp at fleire gonger og dei største øydeleggingane fann stad på 1800- og 1900-talet. Etter delinga av Polen tok Det russiske keisardømet over bygningen i 1819 og omgjorde det til eit fengsel. Det vart delvis restaurert i mellomkrigstida etter Polen fekk sjølvstende sitt tilbake. Nazi-Tyskland tok så over bygget under den andre verdskrigen og nytta det som fengsel og avrettingsplass av sovjetiske krigsfangar (om lag 6000 forsvann her). Etter krigen vart bygget ein del av Świętokrzyski nasjonalpark og delar av bygningane vart renovert. I dag er det museum i enkelte av dei gamle bygningane, medan ein religiøs orden har teke over ein annan del. Klosteret har gjeve namn til sjølve Świętokrzyskiefjella i tillegg til Święty Krzyż-voivodskapet. Klosteret har òg nokre mumifiserte leivningar og eit av desse skal visstnok vere Jeremi Wiśniowiecki, men dette er ikkje stadfesta.

Eit anna byggverk på fjellet er fjernsynstårnet, det høgaste frittståande tårnet i Polen. Det vart bygd i 1966 og har ei høgd på 157 meter over havet. 

Dei sovjetiske krigsfangane som vart avretta av nazistane er gravlagd i ei massegrav nær toppen. Ved foten av fjellet står eit monument over polakkane som døydde i Katynmassakren.

Bakgrunnsstoff 

 Święty Krzyż - Sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Łysa Góra» frå , den 13. mai 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Den polske utgåva av artikkelen. 
 Łysa Góra  i PWN Encyklopedia
 

Fjell i Polen
Święty Krzyż-voivodskapet
Łysica

Łysica er det høgaste fjellet i Świętokrzyskiefjella i Polen. Det har ei høgd på 612 meter over havet og ligg i Świętokrzyski nasjonalpark. Det er eit kloster nedanfor toppen og det kan ha stått eit heidensk tempel her før kristninga av Polen.

Sjå òg 
 Łysa Góra

Fjell i Polen
Święty Krzyż-voivodskapet
Łysogóry

Łysogóry er den største fjellkjeda i Świętokrzyskiefjella i Polen. Ho er 25 km lang og strekkjer seg frå elva Lubrzanka til Nowa Słupia. Her ligg den høgaste fjelltoppen i Świetorzkyskiefjella (Łysica) og det mest kjende fjellet (Łysa Góra).

Fjellkjeder i Polen
Święty Krzyż-voivodskapet
Mały Szyszak

Mały Szyszak (tsjekkisk Malý Šišák, tysk Kleine Sturmhaube) er eit fjell i Polen, nær grensa til Tsjekkia. Det ligg sentralt i den (schelsiske) delen av fjellkjeda Karkonosze, like oppfor landsbyen Przesieka.

Fjell i Polen
Mięguszowiecki Szczyt

Mięguszowiecki Szczyt (slovakisk Veľký Mengusovský štít) er eit fjell i Tatrafjella på grensa mellom Polen og Slovakia. 

Det er det nest høgaste fjellet i Polen og det høgaste av dei tre Mięguszowieckie-toppane.

Bakgrunnsstoff 

Fjell i Polen
Fjell i Slovakia
Pilsko

Pilsko er det nest høgaste fjell i Żywiec-Beskidane med ei høgd på 1557 meter over havet. Det ligg på grensa mellom Polen og Slovakia. Det er eit populær turfjell om sommare og eit skiområde om vinteren.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Pilsko» frå , den 13. mai 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Fjell i Polen
Fjell i Slovakia
Schlesiske voivodskap
Djupvik kyrkjestove

Djupvik kyrkjestove (kirkestue) er ei langkyrkje frå 1980 i Kåfjord kommune i Troms og Finnmark fylke.

Byggverket er i tre og har 110 plassar.

Ein kjem til staden via E6.

Litteratur

Bakgrunnsstoff 
 
 
 
  Kyrkjer i Noreg (Kirchen in Norwegen)

Kyrkjer i Kåfjord
Kulturminne i Kåfjord
Langkyrkjer i Nord-Hålogaland bispedømme
Norske kyrkjer frå 1980
Polica

Polica, lokalt kalla Police, er eit fjell på 1369 moh sør i Polen nær Zawoja i fjellkjeda Żywiec-Beskidane.

Eit fly styrtar på nordsdia av Polica den 2. april 1969. Staden der ulukka skjedde er markert med ein kross som vart reist i 1990-åra. 

Fram til 1918 var Polica på grensa mellom Galicia og Ungarn, og mellom 1918 og 1920 på grensa mellom Polen og Tsjekkoslovakia.

Fjell i Polen
Veslepolske voivodskap
Radostowa

Radostowa er eit fjell i Polen og Świętokrzyskiefjella med ei høgd på 451 meter over havet. Ved foten av fjellet ligg Ciekoty, heimstaden til den kjende polske forfattaren Stefan Żeromski.

Namnet på fjellet liknar det tsjekkiske fjellet Radhošť. Begge namna kjem truleg frå den slaviske guden for gjestfridom, Radhost.

Fjell i Polen
Langkyrkje

Langkyrkje er ei vanleg kyrkjeform. Ei langkyrkje har eit langstrakt kyrkjerom som skal symbolisere mennesket sin veg eller vandring gjennom livet. Målet er alteret som då symboliserer paradis. Denne kyrkjeforma har vore den vanlegaste i Noreg frå mellomalderen fram til 1900-talet. Det er vanlegast med denne kyrkjetypen at koret er smalare og lågare enn sjølve kyrkjeskipet. Denne kyrkjeforma var særleg utbreidd då nygotikken kom til Noreg. Forma fekk òg ei ideologisk forankring som ei luthersk kyrkjeform.

Av kyrkjer oppført på 1800-talet er omkring 40 % langkyrkjer.

Ei rad stavkyrkjer er utforma som langkyrkjer. Reinli stavkyrkje har kor med same høgde og breidde som skipet, og før den fekk lagt til apsis og svalgang, har den hatt eit rektangulært grunnplan. Opphavleg er det berre to av stavkyrkjene som har vore av denne typen, Reinli og Rinde stavkyrkje, men fleire stavkyrkjer vart bygd om til langkyrkjer på eit seinare tidspunkt, enkelte allereie i mellomalderen og andre etter reformasjonen. Dei første stavkyrkjene som vart bygd om var Ål og Torpo stavkyrkje. Dette skjedde truleg i andre del av 1200-talet. 

Mange av steinkyrkjene oppført etter 1250 er også langkyrkjer.

Kjelder

Kyrkjearkitektur
Arbeidernes Edruskapsforbund

Arbeidernes Edruskapsforbund (AEF) er ein rus- og sosiopolitisk organisasjon som ikkje er ein fråhaldsorganisasjon, men ein organisasjon som grunnar i ein edrueleg livsstil. AEF arbeider fyrst og fremst førebyggande for at barn og unge ikkje skal koma opp i rus- og/eller alkoholproblem.

Soge
AEF vart skipa i 1932 med Martin Tranmæl som ein av eldsjelene. 

I 1972 starta AEF Barnas Ferieklubb som er eit tilbod til vanskelegstilte barn og unge.

Sjå òg
 Actis

Bakgrunnsstoff
heimeside til AEF

Kjelder
Heimesidene til Actis 

Rusgiftorganisasjonar
Skipingar i 1932
Rysy

Rysy (ungarsk Tengerszem-csúcs, tysk Meeraugspitze) er eit fjell på toppen av Høge Tatra og på grensa mellom Polen og Slovakia. Rysy har tre toppar, ein i midten (2503 m), ein i nordvest (2499 m) og ein i søraust (2473 m). Den nordvestlege toppen er det høgaste punktet i Polen, medan den høgaste toppen av dei tre ligg på den slovakiske sida av grensa.

Namn 
Ein meiner at namnet, som tyder revner eller sprekker på både polsk og slovakisk kjem frå ei rekkje raviner på vest- og nordsida av fjellet. Andre meiner at ordet er ei fleirtalsform som tyder «gauper», men gaupa held ikkje til over tregrensa. 

Det ungarske og det tyske namnet tyder «Auget i sjøen» og viser til vatnet Morskie Oko som ligg på nordsida av fjellet.

Historie 
Den første kjende klatringa av fjellet vart gjort i 1840 av Ede Blásy og føraren hans Ján Ruman-Driečny Sr. Fjellet vart første gong klatra om vinteren i 1884 av Theodor Wundt og Jakob Horvay. På 1900-talet hevda kommunistiske styresmakter at Vladimir Lenin klatra fjellet ein gong tidleg i 1910-åra.

Turisme 

Rysy er det høgaste fjellet i Tatra der turistar kan ta seg fram utan ein guide. Det er mogeleg å nå toppen frå den slovakiske sida frå Štrbské pleso forbi Chata pod Rysmi eller frå den polske sida forbi Morskie Oko, som er ein hardare og brattare tur.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Rysy» frå , den 13. mai 2008.

Bakgrunnsstoff 
 Fleire bilete
 Rysy på Peakbagger.com
 Meir informasjon og fleire bilete 

Fjell i Polen
Fjell i Slovakia
Fjell i Karpatane
Dyrøy kyrkje

Dyrøy kyrkje er ei langkyrkje frå 1880 på Dyrøya i Dyrøy kommune i Troms og Finnmark. Bygget vart restaurert utvendig og påbygd i 1998.

Byggverket er i tre og har 450 plassar.

Bakgrunnsstoff 
 
 
 
 
 
 Om Dyrøy kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
 Arkivverket: Prestegjeld og sogn i Troms

Kyrkjer i Dyrøy
Kyrkjer i Senja prosti
Håkon Mosling
Norske kyrkjer frå 1880-åra
Kulturminne i Dyrøy
1880 i Noreg
Langkyrkjer i Nord-Hålogaland bispedømme
Elgsnes kapell

Elgsnes kapell, også kjend som Hans Egedes minne, er ei langkyrkje frå 1985 i Harstad kommune i Troms og Finnmark.

Kapellet er ikkje ei kyrkje etter lova, men har status som bygning vigsla for kyrjeleg bruk.
Byggverket er i tre og har 100 plassar.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 
 

Kyrkjer i Harstad
Kyrkjer i Trondenes prosti
Norske kyrkjer frå 1985
Kulturminne i Harstad
Ślęża

Sjå òg artikkelen om elva Ślęza

Ślęża (tysk Zobten eller Zobtenberg, òg kalla Silingi) er eit fjell i Sudetane (Pogórze Sudeckie) i Nederschlesen sør i Polen. Området er eit naturreservat som hovudsakleg består av granitt og har ei høgd på 718 meter over havet. Fjellet er dekt av skog og vart skildra av Klaudios Ptolemaios som Asciburgius i Magna Germania.

På toppen av fjellet ligg eit herberge og ei fjernsyns- og radionmast.

Heilag fjell 

Frå steinalderen var Ślęża ein heilag stad i Lausitzerkulturen. Området vart så busett av keltisk-germanske lygiar, etterfølgd av slavarar. Schlesen vart så ein del av Stormähren, og så Böhmen, ein del av Det tysk-romerske riket. Hertug Boleslaw I av Polen erobra Schelsen i 990, men mista det igjen til Böhmen. 

På byrjinga av 1100-talet var området rundt fjellet eigd av Peter Wlast Dunin, (polsk Piotr Włostowic). Han grunnla eit augstinarnonnekloster der, som vart flytta til Wrocław i 1153.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Mount Ślęża» frå , den 13. mai 2008.

Bakgrunnsstoff 
 http://radiopolska.pl/wykaz/pokaz_lokalizacja.php?pid=165

Fjell i Polen
Mutter av Rammstein

For andre tydingar av oppslagsordet mutter, sjå mutter (fleirtyding)

Mutter (tysk for mor) er det tredje albumet til det tyske industrimetallbandet Rammstein. Det blei utgjeve den 2. april 2001

Spor 

 «Mein Herz Brennt» ("Hjartet mitt brenn") – 4:40
 «Links 2 3 4» ("Venstre 2 3 4") – 3:36
 «Sonne» ("Sol") – 4:32
 «Ich Will» ("Eg vil") – 3:37
 «Feuer Frei!» ("Fire at will" eller "Fyr!". Direkte omsett til "Skyt fritt".) – 3:08
 «Mutter» ("Mor") – 4:29
 «Spieluhr» ("Musikkboks") (med Khira Li) – 4:46
 «Zwitter» ("Hermafroditt") – 4:17
 «Rein Raus» ("Inn ut") – 3:11
 «Adiós» (spansk: "Farvel") – 3:49
 «Nebel» ("Tåke" eller "Skodde") (med Bobo) – 4:54
 «Hallelujah» ("Hallelujah") - 3:43

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell heimesida

Rammstein-album
Musikkalbum frå 2001
Elvenes kapell

Elvenes kapell er ei langkyrkje frå 1959 i Salangen kommune i Troms fylke.

Byggverket er i tre og har 100 plassar.

Kapellet vart sett i stand i 2009.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 

Kyrkjer i Indre Troms prosti
Kyrkjer i Salangen
Norske kyrkjer frå 1959
Kulturminne i Salangen
Langkyrkjer i Nord-Hålogaland bispedømme
Mutter (fleirtyding)

Mutter kan vera:

 Mutter, ein reiskap brukt med skruer

 Eit norsk slangomgrep for 'mor', frå tysk Mutter, fleirtal Mütter

 Mutter, eit album av den tyske industrimetallgruppa Rammstein

 Mutter og Mütter kan vera eit tysk etternamn, brukt av mellom anna:
 Anne-Sophie Mutter, tysk fiolinist
 Stefan Mutter, sveitsisk syklist
 Mütter museum, eit medisinsk museum i Philadelphia i USA

Tyske ord og uttrykk
Blå Kors

Blå Kors er ein evangelisk fråhaldsorganisasjon med diakonalt arbeid. Han har som ml å skapa rusfrie miljø med kristne verdiar.

Soge 
BK vart skipa i Noreg den 26. august 1906 i Oslo på initiativ frå sokneprest Ole Theodor Moe. 87 medlemer skreiv seg på. 3. september same året vart den fyrste kvinneforeninga under BK skipa.

I 1909 heldt BK sitt fyrste årsmøte der presten Oskar T. Hvalby vart vald til formann. Same året vart Blåkorsheimen Eina opna. Eina vart Noregs fyrste kurstad for alkoholikarar.

Leiarar 
 Ole Theodor Moe, 1906-07 (formann i Noregs fyrste Blå Kors-forening) 
 Ole Steffensen Isene, 1907-09 (formann i Blå Kors sitt "centralstyre" i Oslo)
 Oscar T. Hvalbye, 1909-14 
 A. Gundersen, 1914-20
 Ole Steffensen Isene, 1920-24
 Otto Halvorsen, 1924-36
 Halvor Midtbø, 1936-48
 Nils Høimyr, 1948-52
 Halvor Midtbø, 1952-60
 Egil Aarvik, 1960-62
 Herman Rangøy, 1962-68
 Rolf Wiersholm, 1968-70
 Albert Johan Holsen, 1970-76
 Kai B. Flå, 1976-82
 Odd Holten, 1982-86
 Kai B. Flå, 1986-88
 Jorunn M. Johnsen, 1988-93
 Per O. Mathiesen, 1993-99
 Sigbjørn Kvistad, 1999-

Sjå òg 
 Blå Kors Ungdom
 Actis

Kjelder 

 Sogesidene på BK sine heimesider

Bakgrunnsstoff 
 BK sine heimesider

Rusgiftorganisasjonar
Skipingar i 1906
Stożek Wielki

Stożek Wielki (tsjekkisk Velký Stožek) er eit fjell på grensa mellom Polen og Tsjekkia i Dei schlesiske Beskidane. Det har ei høgd på 978 meter over havet. 

Ein kan krysse grensa på toppen av fjellet, som ligg nær byen Wisła. Det har ei karakteristisk kjegleform og i fjellsidene veks det bøk og barskog. 

Sidan 1922 har det vore ei fjellhytte i fjellsida.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Stożek Wielki» frå , den 13. mai 2008. 

Fjell i Polen
Fjell i Tsjekkia
Blå Kors Ungdom

Blå Kors Ungdom (BKU) er ein tverrkyrkjeleg, kristen organisasjon og dotterorganisasjonen til Blå Kors. BKU arbeider for å gjera ungdom medvitne om skadane knytt til bruk av rusgift.

Sjå òg 
 Blå Kors
 Actis

Bakgrunnsstoff 
 heimesida til BKU

Rusgiftorganisasjonar