alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Die Dame

Die Dame var eit tysk illustrert dameblad som kom ut i Berlin frå 1911 til 1943.

Historie 

Bladet bygde på Illustrierte Frauen-Zeitung, som var blitt gjeve ut av Lipperheide-Verlag frå 1874. Ullstein Verlag kjøpte dette bladet fordi dei fem sønene til forlagsgrunnleggjaren Leopold Ullstein innsåg at det ikkje hadde noko tilbod for kvinner, sjølv om denne gruppa var kundar med middel. Bladet blei lansert under det nye namnet Die Dame i desember 1911. 

Die Dame etablerte seg som eit glamorøst vekeblad som tok for seg kultur, samfunn og mote.
Moteredaktørar som Elsa Herzog, Johanna Thal, Stephanie Kaul og Lily von Nagy vektla ein stil som ikkje bygde på opphav eller rikdom, men på individuell eleganse og smak og som representerte den nye kvinna (Neue Frau) under Weimarrepublikken. Ein eller to gonger i månaden inneheldt det litteraturmagasinet Die losen Blätter. Kunstnarar og forfattarar som George Grosz, Bertolt Brecht, Hannah Höch og Max Pechstein bidrog til bladet, som også hadde tekstar av Kurt Tucholsky, Carl Zuckmayer, Ringelnatz og Klabund.
Arthur Schnitzler gav ut si Traumnovelle her for første gong, og forfattaren Vicki Baum var med i redekasjonen fram til ho emigrerte.

Under nazistane blei bladet ekspropriert og arianisert. I 1943 stoppa utgjevinga av bladet på grunn av krigen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Die Dame (Zeitschrift)» frå ,  den 30. juni 2018.  
 

Skipingar i 1911
Nedleggingar i 1943
Dameblad
Tidlegare tyske tidsskrift
Media i Berlin
Sagskater

Sagskater (Pristidae) er ein familie bruskfiskar. Dei liknar på haiar i forma, men hovudet er flatare. Dessutan er snuten lengja til eit flatt blad som på kvar side har 16 til 32 store hudtenner. Sagskater kan skiljast frå saghaiane ved at gjellespalta finst på undersida av kroppen.

Sagskatefamilien femnar om sju artar i to slekter som finst i tropiske saltvass- og brakkvass-strok; nokre går dessutan opp i ferskvatn. Dei kan verta 10 meter lange (saga kring 25 centimeter) og vega . Sagskater lever mest av botndyr som dei rotar opp av sanden med saga, men dei tek òg mindre fisk som dei slår i svime ved å slå med saga i vatnet.

Kjelder 

Skater
Alain Giresse

Alain Jean Giresse () er ein fransk tidlegare fotballspelar frå Langoiran i Gironde som i 1984 vart europameister med Frankrike. 163 cm høge Giresse var ein offensiv og målfarleg midtbanespelar som i tida 1982-86 utmerkte seg på det franske landslaget og i klubblaget Girondins Bordeaux. Han vart kåra til årets spelar i Frankrike i 1982, 1983 og 1987.

Klubbspel
Giresse fekk plass i fyrsteellevaren til FC Girondins de Bordeaux i 1970, ein plass han hadde i 16 sesongar til 1986. Våren 1984 vart han ligameister med klubben, få veker før han bidrog til at Frankrike vann Fotball-EM på heimebane. Bordeaux forsvarte ligatittelen i 1985. I mai 1986 var Giresse med å vinne den nasjonale cupmeisterskapen. Med sine 158 mål på 520 seriekampar er han Bordeauxs beste målskytar nokon gong. Sommaren 1986 gjekk han til  Olympique Marseille, der han spelte fast til han la opp i 1988.

Landslagsspel
Landslagsdebuten fekk Giresse mot Polen i september 1974, men dei neste sju åra fekk han berre nokre få landskampar. Derimot var han frå hausten 1981 eit fast innslag på midtbana, ei midtbane som elles bestod av Michel Platini i den mest offensive rolla, Jean Tigana og i ein meir defensiv posisjon, Luis Fernández, ofte omtala som «Carre Magique» (det magiske kvadratet). Under VM i fotball 1982 i Spania skåra Giresse to gongar mot Nord-Irland, medan han i semifinalen mot Vest-Tyskland la på til 3–1 i ekstraomgangane, ein kamp der vesttyskarane sidan utlikna til 3–3, for så å vinne straffesparkskytinga, ei skyting der Giresse sette inn den fyrste straffa. Han stod over bronsefinalen då Frankrike måtte tole tap mot Polen. To år seinare spelte han alle kampane då Frankrike på heimebane vann den fyrste store meistertittelen i fotball, i EM-finalen i Paris sigra vertslandet med 2-0 over Spania. Under verdsmeisterskapen 1986 i Mexico spelte han sine siste landskampar, i den aller siste, semifinalen mot Vest-Tyskland i Guadalajara, vart han teken av bana i andre omgang. Han spelte såleis ikkje bronsefinalen mot Belgia, der landslagskameratane sikra fransk bronse etter 4-2. Giresse var med i 47 landskampar og skåra seks mål.

Merittar
Europameister: 1984 for Frankrike
VM-bronse: 1986 for Frankrike
Fransk seriemeister: 1984 og 1985 med Girondins Bordeaux
Fransk cupmeister: 1986 med Girondins Bordeaux

Kjelder
<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Alain Giresse» frå ,  den 1. juli 2018.  
eu-football

Franske fotballspelarar
Bordeaux-spelarar
Marseille-spelarar
Spelarar i Fotball-VM 1982
Spelarar i Fotball-EM 1984
Spelarar i Fotball-VM 1986
José Nasazzi

José Nasazzi Yarza () var ein uruguayansk fotballspelar frå Montevideo. Han var forsvarsspelar og lagkaptein på Uruguay sitt landslag som i 1930 på heimebane vann den aller fyrste verdsmeisterskapen i fotball.

Foreldra til Nasazzi var innvandrarar frå Lombardia i Italia og Baskarland i Spania. Sjølv byrja han spele fotball i ein liten klubb i Montevideo, før han i elleve år, 1922-32, gjorde teneste i fyrstedivisjonklubben Bella Vista. Sidan var han aktiv 1933-37 i Nacional, ein klubb han vart seriemeister med i 1933 og 1934.

I tida 1923-37 spelte Nasazzi 41 landskampar for Uruguay. Her bidrog han til landslaget sine mange suksessar i 1920- og 1930-åra. Både i 1923, 1924, 1926 og 1935 var han med å vinne den søramerikanske meisterskapen. Han var også med då Uruguay sigra i OL-finalen 1924 og då laget i 1928 i Amsterdam forsvarte den olympiske meistertittelen med 2-1 i finaleomkampen mot Argentina. Høgdepunktet i karrieren var likevel Fotball-VM 1930 på heimebaner. Etter å ha vunne semifinalen med 6-1 over Jugoslavia, låg Uruguay under 1-2 overfor Argentina ved pause i VM-finalen på Centenario-stadion i Montevideo. Framfor over 68 000 snudde Uruguay kampen i den andre omgangen og vann 4-2, etter kaptein Nasazzi hadde oppeldna lagkameratane i pausen. Nasazzi vart kåra til meisterskapens beste spelar og var den fyrste som kunne heve Jules Rimet-pokalen. Uruguay valde å ikkje delta i Fotball-VM 1934 i Italia. Året etter vann Nasazzi sin sjuande store triumf med Uruguay, også her under søramerikameisterskapen 1935 vart han kåra til turneringas beste spelar. Som back deltok han ikkje i angrep og skåra aldri på landslaget.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «José Nasazzi» frå ,  den 1. juli 2018.  
 

Uruguayanske fotballspelarar
Uruguayanske OL-deltakarar
Olympiske meistrar for Uruguay
The Black Eyed Peas

The Black Eyed Peas, tidlegare berre Black Eyed Peas, er ei amerikansk musikkgruppe skipa i 1995. Ho består av rapparane will.i.am, apl.de.ap og Taboo og tidlegare var også songaren Fergie med. Gruppa begynte som ei alternativ hip-hop-gruppe, men endra musikkstilen sin etter kvart i retning av pop og dance-pop. Sjølv om gruppa vart gunnlagt i Los Angeles i 1995, var det ikkje før Elephunk, det tredje albumet deira vart sleppt at dei oppnådde høge platesal. Sidan den gongen har gruppa selt om lag 76 millionar plater (35 millionar album og 41 millionar singlar). Dette gjer dei til ei av dei mestseljande gruppene nokonsinne. 

Den første store hiten deira var singelen «Where Is the Love?» som kom ut i 2003. Singelen var med på Elephunk, og toppa listene i 13 land, mellom anna Storbritannia. Der blei han liggjande på førsteplass i sju veker og vart den mest selde singelen i landet i 2003. Ein annan europeisk hitsingel frå albumet var «Shut Up». Det fjerde albumet deira, Monkey Business  vart ein endå større suksess på verdsbasis. Det selde til fire gonger platina i USA, og det vart gitt ut fire singlar frå albumet: «Don't Phunk with My Heart», «Don't Lie», «My Humps» og «Pump It». I 2009 vart gruppa ei av berre 11 musikkartistar som har halde både første og andreplassen på Billboard 100-lista samtidig; det gjorde dei med singlane «Boom Boom Pow» og «I Gotta Feeling». Sistnemnde sette ny rekord ved å toppa lista i 26 samanhengande veker. Albumet som singlane er henta frå,The E.N.D, produserte seinare ein tredje singel som kom på førsteplass på lista, «Imma Be». Det er berre få grupper som har fått tre singlar frå eitt og same album på førsteplass på Billboard-lista, og i tillegg kom både «Rock That Body» og «Meet Me Halfway» blant topp ti. «I Gotta Feeling» vart den første singelen som selde meir enn ein million nedlastingar i Storbritannia.

Under den femtiandre Grammy-prisutdelinga, som fann stad i januar 2010 var gruppa nominert til seks prisar og vann tre av dei. I november 2010 sleppte dei ut albumet The Beginning. I februar 2011 opptredde gruppa på den prestisjetunge halvtidsunderhaldninga under Super Bowl.

Studioalbum 

 Behind the Front (1998)
 Bridging the Gap (2000)
 Elephunk (2003)
 Monkey Business (2005)
 The E.N.D. (2009)
 The Beginning (2010)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «The Black Eyed Peas» frå ,  den 1. juli 2018.

Fotnotar 

Musikkgrupper skipa i 1995
USA-amerikanske hiphop-grupper
USA-amerikanske popgrupper
Grammy-vinnarar
Bladet Life

Life, ofte skrive LIFE, var eit amerikansk tidsskrift som kom ut jamleg frå 1883 til 1972 og igjen frå 1978 til 2000. Det er knytt til bladet Time.

Life var opphavleg eit humoristisk blad med avgrensa opplag  som kom ut frå 1883 til 1936. Då blei det kjøpt opp av Henry Luce, som omforma det til eit moderne vekeblad med vekt på fotoreportasje. Dette bladet kom ut kvar veke fram til 1972. Deretter kom det ut spesialutgåver med ujamne mellomrom fram til 1978, før det blei gjeve ut kvar månad fram til 2000. 
Frå 2004 til 2007 blei det gjeve ut som eit vekeblad inkludert i fleire amerikanske aviser av Time Inc.

I 2009 blei nettstaden LIFE.com lansert som eit samarbeid mellom Life og Getty Images. Nettstaden inneheld millionar av fotografi frå dei kombinerte bildearkiva deira. 
Bladet er også blitt arkivert av Google. 
Eit arkiv av alle nummera av Life frå 1936 til 1972 er tilgjengelege gjennom Google Book Search.
Google image search inneheld også mange bilde tekne for, men ikkje gjevne ut i bladet.

Då Life blei skipa i 1883 bygde det på liknande humoristiske britiske blad, som Punch. I 53 år blei det gjeve ut som eit allment, underhaldande blad med mange illustarsjonar, vitsar og samfunnskommentarar. Mange store forfattarar, redaktørar, illustratørar og vitseteiknarar bidrog til bladet, mellom anna Charles Dana Gibson, Norman Rockwell og Jacob Hartman Jr. Gibson blei eigar og redaktør etter at John Ames Mitchell døydde i 1918.

Life var det første amerikanske nyheitsbladet som var gjennomillustrert med fotografi, og dominerte marknaden i over 40 år. Det var så populært av både Harry S. Truman, Winston Churchill og general Douglas MacArthur hadde memoara sine gjevne ut som føljetongar i det. Eit av dei best kjende bilda frå Life er det av ein amerikansk marinegast som kysser ein sjukepleiar den 14. august 1945 under feiringa av sigeren over Japan i andre verdskrigen. Bladet hadde ei viktigrolle i historia til fotojournalistikk før det gjekk tilbake grunna økonomi og smakar i endring.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Life (magazine)» frå , og «Life (magasin)» frå  den 1. juli 2018.

Bakgrunnsstoff

USA-amerikanske tidsskrift
Skipingar i 1883
Doi Nang Non

Doi Nang Non er eit fjell i Chiang Rai-fylket i Thailand, i distriktet Mae Sai.

Tham Luang-grotta
I fjellet finst eit system av grotter. Tham Luang-grotta (eller Tham Luang Nang Non) er 10 kilometer lang. I 2018 blei tolv gutar frå eit fotballag og trenaren deira sakna etter å ha gått inn i grotta. Dei blei funne i live etter ni dagar.
Ein omfattande internasjonal redningsaksjon fann stad og redda dei 13 ut av det oversvømte grottesystemet.

Lokale ungdommar har vitja grotta i mange år, og det finst døme på at nokre av dei har gått seg vill der i kortare tidsrom.

Kjelder

Fjell i Thailand
Heinz Hajek-Halke

Heinz Hajek-Halke () var ein tysk eksperimentell fotograf som saman med Otto Steinert var med i gruppa Fotoform.

Liv
Hajek-Halke var fødd i Berlin i 1898. Han voks opp i Argentina, og kom tilbake til Tyskland i 1910. Han byrja studera grafikk i Berlin i 1915. I 1916 blei han soldat under første verdskrigen.
Etter at krigen slutta fortsette han å studera frå 1919 til 1923. I 1925 byrja han verka som sjølvlært fotograf, og gjorde oppdrag for mange ulike blad. Han hadde eit kortvarig samarbeid med ein annan ung og nyskapande fotograf, Yva, i 1926.

Frå 1934 til 1937 laga han fotoreportasjar for bladet Natur und Volk. I 1937 laga han fleire reportasjar frå Brasil. 
Frå 1938 til 1945 arbeidde han for flyfabrikanten Dornier-Werke. Seinare blei han frilansar.

I 1949 blei Hajek-Halke med i den tyske gruppa Fotoform, og tok del i dei to første utstillingane hennar. I 1955 blei han utnemnd til professor i fotografi og grafisk design ved Hochschule für bildende Künste (no Universität der Künste Berlin) i Berlin.

Verk
Som fotograf eksperimenterte Hajek-Halke med ulike teknikkar for fotomanipulasjon som fotomontasje, kollasj, dobbeleksponering og å kombinera fleire negativ til eit fotografi.

Han var interessert i dyr - han tok makrofotografi av insekt og dreiv med slangar. Han eksperimenterte med lysgrafikk, og fotograferte ståltrådfigur han hadde laga for dette føremålet.

Prisar og utmerkingar
 1965: Kulturpreis der Deutschen Gesellschaft für Photographie
 1978: David-Octavius-Hill-medaljen

Utstillingar 
(Utval)
 1960: Nasjonalmuseet for moderne kunst i Tokyo
 1970: Landesbildstelle Berlin
 1978: Galerie Werner Kunze, Berlin
 1997: Haus am Waldsee, Berlin
 2002: Kunsthaus Lempertz, Köln
 2002: Centre Georges Pompidou, Paris
 2007: Kunstbibliothek Berlin
 2008: Kunstfoyer der Versicherungskammer Bayern, München
 2009: Städtische Galerie Regensburg
 2012: Akademie der Künste, Berlin

Utgjevingar

 Experimentelle Fotografie 
 Lichtgrafik

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Heinz Hajek-Halke» frå , og «Heinz Hajek-Halke» frå  den 1. juli 2018.

Bakgrunnsstoff
Bilde av Heinz Hajek-Halke ved deutschefotothek.de

Folk frå Berlin
Tyske fotografar
Noreg i etterkrigstida

Etterkrigstida er nemninga på tidsperioda etter andre verdskrigen. Noreg, så vel som dei fleste andre land i Europa og Nord-Amerika, opplevde store endringar av politisk, kulturell og økonomisk art i denne perioden. 

Stortingsvalet i 1945 markerte tilbakekomsten til det parlamentariske demokratiet etter det nasjonalsosialistiske Tysklands okkupasjon og marionettregjeringa til Nasjonal Samling ved Vidkun Quisling. Valresultatet gav Det norske Arbeidarpartiet majoritet i Stortinget, ein majoritet partiet heldt på fram til stortingsvalet 1965, då dei borgarlege partia danna ei koalisjonsregjering under leiing av Per Borten. Ap-statsministeren Einar Gerhardsen var den leiande skikkelsen i rikspolitisk samanheng i denne perioden, og har vorte omtalt som landsfader. 

Marshallhjelpa og handelssamband med USA var med på å skapa grobotn for ein enorm økonomisk vekst. Middelklassa voks, og del fattige sokk betrakteleg som følgje av Visjonane til arbeidarpartiet om ein heldekkende velferdsstat. Som elles i Europa sokk arbeidsledigheten, og velstanden auka. Husmorsyrket var høgt akta, og få land hadde større del hjemmeværende mødrer. I 1960 var heile 55 prosent av alle vaksne kvinner husmødre på heltid. Som i dei fleste industrilanda sokk sysselsette i primær- og sekundærnæringene i takt med økinga av sysselsette innan tenestenæringa. Som følgje av politiske vedtak om maksimal arbeidstid, og effektivisering innan primær- og sekundærnæringer, søkk mengder timeverk per person i etterkrigstida.

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Norge i etterkrigstida» frå ,  den 2. juli 2018.  
 
Norsk historie etter tidsrom
The Blues Brothers

The Blues Brothers er eit amerikansk blues- og soul-band som vart grunnlagt i 1978 av komikarane Dan Aykroyd og John Belushi som del av ein musikalsk sketsj på fjernsynsprogrammet Saturday Night Live. Belushi og Aykroyd var frontfigurane i bandet i rollene som hovudvokalist «Joliet» Jake Blues og munnspelspelar/vokalist Elwood Blues. Resten av bandet bestod av velkjende og respekterte musikarar. Dei debuterte som musikalske gjester i TV-showet den 22. april 1978. Dei opna showet ved å framføra «Soul Man» og seinare «Hey Bartender».

Bandet strekte seg snart utover rammene i fjernsynet. I november 1978 sleppte dei albumet Briefcase Full of Blues, nyttårsaftan 1978 varma dei opp for Grateful Dead på Winterland Arena i San Francisco og i 1980 vart filmen The Blues Brothers produsert.

Etter at Belushi døydde i 1982, heldt the Blues Brothers fram med å opptre med ei rekkje ulike gjestesongarar og andre bandmedlemmer. Bandet samla seg igjen i 1988 for å reisa på verdsturné, og i 1998 gav dei ut oppfølgjarfilmen Blues Brothers 2000.

Bandmedlemmer

Opphavlege medlemmer
(Ikkje alle medlemmene her var med i filmen frå 1980).
«Joliet» Jake E. Blues – vokal
Elwood J. Blues – munnspel, vokal
Steve «The Colonel» Cropper – gitar, rytmegitar 
Donald «Duck» Dunn – bassgitar 
Murphy Dunne – keyboard, tamburin 
Willie «Too Big» Hall – trommer, perkusjon 
Steve «Getdwa» Jordan – trommer, perkusjon 
Birch «Crimson Slide» Johnson - trombone 
Tom «Bones» Malone – trombone, trompet, saksofon
«Blue» Lou Marini – saksofon 
Matt «Guitar» Murphy – gitar og rytmegitar 
Alan «Mr. Fabulous» Rubin – trompet
Paul «The Shiv» Shaffer – keyboard, arrangør 
Tom «Triple Scale» Scott – saksofon

Andre medlemmer
 Jim Belushi (som «Brother» Zee Blues) – vokal
 John Goodman (som «Mighty Mack» McTeer) – vokal
 Buster Blues – munnspel, vokal (spelt av J. Evan Bonifant i Blues Brothers 2000, munnspelet vart spelt av John Popper)
 Joe Morton (som Cabel «Cab» Chamberlain) - vokal
 Cab Calloway – vokal
 Larry «T» Thurston – vokal
 Eddie «Knock on Wood» Floyd – vokal
 Sam «Soul Man» Moore - vokal
  Bobby «Sweet Soul»  Harden - vokal
 Tommy «Pipes» McDonnell – munnspel, vokal
 Rob «The Honeydripper» Paparozzi – munnspel, vokal
 Leon «The Lion» Pendarvis – piano, vokal, arrangør
 Danny «G-Force» Gottlieb – trommer
 Jimmy «Jimmy B» Biggins – saksofon
 Anthony «Rusty» Cloud – keyboard
 Birch «Crimson Slide» Johnson – trombone
 Eric «The Red» Udel – bass
 John «Smokin» Tropea – gitar
 Lee «Funky Time» Finkelstein – trommer
 Steve Potts – trommer
 Anton Fig - trommer
 Larry «Trombonius Maximus» Farrell – trombone
 Alto Reed - saksofon
 Jonny «The Rock & Roll Doctor» Rosch - vokal, munnspel

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «The Blues Brothers» frå ,  den 2. juli 2018.

Fotnotar 

USA-amerikanske musikkgrupper
Musikkgrupper skipa i 1976
USA-amerikanske bluesgrupper
USA-amerikanske soulband
Albert Sjesternjov

Albert Aleksejevitsj Sjesternjov () var ein russisk fotballspelar frå Moskva som spelte på CSKA Moskva og Sovjetunionen. Han vert gjerne rekna som den aller beste forsvarsspelaren i den sovjetiske fotballsoga. Sjesternjov spelte 90 landskampar for Sovjetunionen, mellom dei finalen i europameisterskapen 1964. I 1970 vart han kåra til årets spelar i sovjetisk fotball.

Klubbspel
Sjesternjov spelte på CSKA Moskva frå 1959 til han la opp i 1972. Han var kaptein på laget frå han var 21 år gammal. I 1970 var han sentral då CSKA vann den sovjetiske seriemeisterskapen for fyrste gong på 20 år. CSKA Moskva og Dynamo Moskva endå då à poeng og måtte avgjere meisterskapen gjennom omkamp, då den fyrste enda 0-0 måtte ein ut ein til, den andre enda med 4-3 til CSKA etter ekstraomgangar.

Landslagsspel
Sjesternjov landslagsdebuterte i oktober 1961, men måtte vente i to år før han fekk landskamp nummer to. Under fotball-EM 1964 var han med å slå Danmark 3-0 i semifinalen og deretter tape 0-2 mot Spania i finalen. Frå april 1966 var han kaptein på det sovjetiske landslaget til han la opp, i alt var han kaptein i 67 landskampar. Han deltok i Fotball-VM 1966, der Sovjetunionen tapte semifinalen mot Vest-Tyskland 1-2. To år seinare enda EM-semifinalen mot vertslandet Italia 0-0 etter ekstraomgangar, før Sovjetunionen tapte finaleplassen ved myntkast. I VM 1970 rauk Sovjetunionen ut or turneringa etter kvartfinaletap 0-1 mot Uruguay. Den 27. oktober 1971 spelte Sjesternjov  sin 90. og siste landskamp, ein EM-kvalifiseringskamp mellom Spania og Sovjetunionen i Sevilla som endå mållaus, nett liksom Sjesternjov i heile hans landslagstid.

Merittar
EM-sølv: 1964 for Sovjetunionen
VM-firar: 1966 for Sovjetunionen
EM-firar: 1968 for Sovjetunionen
Sovjetisk seriemeister: 1970 med CSKA Moskva
 
Sjestjernjov var alkoholikar og døydde av skrumplever.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Albert Alexejewitsch Schesternjow» frå ,  den 2. juli 2018.  
 
eu-football

Sovjetiske fotballspelarar
Spelarar i Fotball-VM 1962
Spelarar i Fotball-VM 1966
Spelarar i Fotball-VM 1970
Russiske fotballspelarar
CSKA Moskva-spelarar
Nürnberglovane

Nürnberglovene (tysk die Nürnberger Gesetze) var ei gruppe lovar frå det nasjonalsosialistiske Tyskland som blei einstemmig vedtekne den 15. september 1935 ved eit spesielt riksdagsmøte under Rikspartidagane i Nürnberg. Nürnberglovane nedfelte antisemittisme i det tyske lovverket på ein heilskapleg måte. Dei peikte ut jødar som ei gruppe utan dei same rettane som andre tyske borgarar, og forsterka det juridiske grunnlaget for dei nazistiske jødeforfølgingane som enda med Holocaust. Desse lovane innførte også hakekrossflagget som nytt tysk nasjonalflagg.

Lovar

Nürnberglovene omfatta tre lovar:

 Riksborgarloven ()

 Blodsvernloven eller Lov om vern av det tyske blodet og den tyske æra ()
 Riksflaggloven ()

Riksborgarloven og Blodsvernloven var skrivne av Wilhelm Stuckart saman med Bernhard Lösener og Franz Albrecht Medicus ved innanriksdepartementet, som var leia av riksministeren Wilhelm Frick.

I løpet av dei neste åtte åra blei det også lagt til tretten dekret til lovane.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Nürnberglovene» frå , og «Nürnberglagarna» frå  den 2. juli 2018.  
 

Antisemittisme
Holocaust
Nazi-Tyskland
Nürnberg
1935 i Tyskland
1930-åra i Tyskland
Zvonimir Boban

Zvonimir Boban () er ein kroatisk tidlegare fotballspelar, fødd i Imotski i dåverande Jugoslavia. Han var kaptein på Kroatia sitt landslag som i 1998 tok bronseplassen under verdsmeisterskapen i fotball. Boban var ein kreativ midtbanespelar, særleg kjend som klubbspelar for Dinamo Zagreb og italienske AC Milan, med sistnemnde lag vann han Meisterligaen 1994.

Karriere

Klubbspel
Boban debuterte på Dinamo Zagreb i 1986 og fekk omgåande plass i fyrsteellevaren. Sommaren 1991 vart han overført til AC Milan, men spelte 1991/92 for Bari. Frå 1992 til 2001 gjorde han teneste i den italienske toppklubben frå Milano, der han i tida 1993-99 var med å vinne Serie A fire gongar. Den 18. mai 1994 var han på plass på AC Milan si midtbane då det italienske laget i meisterligafinalen slo FC Barcelona med solide 4-0. Boban la fotballskoa på hylla i 2001.

Landslagsspel
I 1987 var Boban kaptein på det jugoslaviske ungdomslandslaget som vann verdsmeisterskapen for U20-lag, i finalen skåra han målet som gav 1-1 mot Vest-Tyskland, der etter sette han den avgjerande straffa i straffetevlinga. Frå 1988 til-91 spelte han sju landskampar for dåverande Jugoslavia, skåra eitt mål. Allereie i desember 1990 byrja Boban spele for Kroatia, i landet sin andre landskamp. Frå oktober 1992, til han spelte han sin 58. og siste landskamp i november 1999, var han Kroatia sin lagkaptein. I denne perioden var han med å føre Kroatia til kvartfinalane i Fotball-EM 19960 i England, samt til siger i bronsefinalen mot Nederland under VM i fotball 1998. Boban skåra 12 mål for Kroatia

Merittar
VM-bronse: 1998 for Kroatia
Vinnar av meisterligaen: 1994 med AC Milan
Italiensk seriemeister: 1993, 1994, 1996 og 1999 med AC Milan
Tapande finalist i meisterligaen: 1995 med AC Milan

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Zvonimir Boban» frå ,  den 2. juli 2018.  
 
eu-football

Kroatiske fotballspelarar
Milan-spelarar
Spelarar i Fotball-EM 1996
Spelarar i Fotball-VM 1998