alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Lubjanka

Lubjanka (russisk skrift Лубянка) er det uoffisielle namnet på ei bygning ved Lubjankaplassen i Moskva, der dei sovjetiske løynlege tenestene, som er best kjent under namna NKVD og KGB, hadde hovudkvarter frå 1920 til 1991. Bygningen omfatta vidare KGB sitt sentrale fengsel og arkiv. Etter at Sovjetunionen braut saman har den russiske tryggingstenesta FSB hatt hovudkvarter i Lubjanka.

Fengsel 
Lubjanka omfatta eit stort fengsel. I kjellarromma der vart fleire hundre tusen menneske forhøyrde og torturerte, særleg frå 1920 og i åra med dei store utreinskingane. Det var vanleg å hindra fangane å sove over svært lang tid. Under forhøyra vart dei regelmessig mishandla og terrorisert. Mange fangar tok sjølvmord eller vart skotne i denne kjellaren etter «rettssaker» utan forsvarar.

Etter KGB 
Etter at KGB vart oppløyst, vart bygninga brukt som hovudkvarter for Den russiske grensevakta. Noko av fengselet vert no (2017) brukt av ei av avdelingane til FSB. Resten er KGB-museum (russisk Историко-демонстрационный зал ФСБ России) og ope for turistar og andre interesserte. I 1990 vart den sokalla Solovetskijsteinen reist tvers over Lubjankaplassen frå bygninga for å minnast ofra for den politiske undertrykkinga i Sovjet-tida.

Referansar

Denne artikkelen bygger på «Lubjanka» frå  og «Lubyanka Building» frå ,  den 15. november 2017.  
 

Byggverk i Moskva
Turistmål i Moskva
Sovjetisk historie
Otto Martin Dahl

Otto Martin Dahl () var ein norsk embetsmann fødd i Solum som var stortingsmann 1868-69 frå Søndre Bergenhus amt.

Far til Dahl var byfut i Drammen. Sjølv gjekk han den lærde skulen i Christiania før han studerte og vart cand.jur. i 1843. Frå 1846 var han tilsett i Justisdepartementet, fyrst som kopist, frå 1851 som byråsjef og 1854 som ekspedisjonssjef. I 1860 fekk han sorenskrivar-jobben i Sunnhordland, budde og arbeidde på Kårvik på Stord til han døydde, 61 år gammal.

Dahl var med på fleire valting i Søndre Bergenhus i 1860-åra. Han representerte valkrinsen på Stortinget 1868-69, der han var medlem i Justiskomité nr. 1.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1868-1870
Norske sorenskrivarar
Folk frå Drammen
Thomas Henrik Hammer

Thomas Henrik Hammer () var ein norsk embetsmann frå Toten. Han var stortingsmann frå Stavanger amt 1859-61.

Hammer var son av Abraham Falck Hammer (1781–1837), landhandlar på Rogneby i Østre Toten. Sjølv studerte han jus og vart cand.jur. i 1839. Der etter var han sorenskrivarfullmektig i Jæren og Dalane til han i 1860 vart sorenskrivar i Indre Sogn. Sidan hadde han tilsvarande embete i Dalane frå 1869, og var dessutan magistrat og politimeister i Egersund.

I 1850-åra var Hammer medlem av bystyret i Egersund. Stortinget 1859-60 representerte han Stavanger amt, medan han på Stortinget 1865-66 var fyrste varamann frå Nordre Bergenhus amt. 1859-60 var han  sekretær i Justiskomité nr. 1.

Hammer døydde i Egersund i sitt 85. år. Han var tildelt St. Olavs orden.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1859-1861
Norske sorenskrivarar
Folk frå Østre Toten
Comédie-Française

Comédie-Française eller Théâtre Français er nasjonalteateret i Frankrike, skipa i 1680 etter initiativ av kong Louis (Ludvig) XIV. Teateret har tre spelestader, som alle ligg i Paris. Dei tre er hovudscena Salle Richelieu i gata rue de Richelieu i nærleiken av Palais Royal, der teateret har hatt tilhald sidan 1799, Théâtre du Vieux-Colombier og Studio-Théâtre.

Den forfattaren som framfor alt vert assosiert med Comédie-Française er Molière, som døydde sju år før la Comédie-Française opna. Frå tid til anna vert teateret kalla la Maison de Molière («Molières hus»), som i og for seg er misvisande, ettersom repertoaret femnar om både klassiske og moderne stykke av ulike forfattarar.

Bakgrunnsstoff
Internettsidene åt Comédie-Française

Teater i Paris
Skipingar i 1680
Dobbeltagent

Ein dobbeltagent er ein person som til dømes arbeider for to etterretningstenester på same tid.
Det kan vere tale om to ulike formar:
 Ein agent som arbeider for to etterretningstenester, der ingen av dei to organisasjonane veit at agenten arbeider for den andre.
 Ein agent som arbeider for ei etterretningsteneste og blir verva av ei anna, eller ein agent som arbeider for ei etterretningsteneste og greier å infiltrere ei anna etterretningsteneste.

Døme frå den kalde krigen
Eit døme på ein dobbeltagent frå den kalde krigen er den russiske KGB-offiseren Oleg Gordijevskij. 
Han hadde arbeidd ved KGB si avdeling i Kjøpenhamn i 1966 og i møtet med Danmark byrja han å mistru sovjetstyret.  
I november 1973 freista vestlege etterretningstenester å gjera Gordijevskij til dobbeltagent, og den 19. januar 1975 lukkast dei.
Han arbeidde som dobbeltagent fram til 1985, då han rømde til USA.
Avsløringa av Gordijevskij som dobbeltagent skuldast delvis ein annan dobbeltagent, Aldrich Ames.

Amerikanaren Aldrich Ames arbeidde for CIA, og vart verva som dobbeltagent av KGB for pengar.
Ein annan amerikansk KGB-dobbeltagent var Robert Hanssen, som arbeidde for FBI.
Både Ames og Hanssen hadde føringsoffiseren Viktor Sjerasjin.
I Noreg er det òg døme på avhopparar frå KGB, med dobbeltagenten Mikhail Butkov, som verva seg for KGB i 1984, vart dobbeltagent i 1989 og hoppa av 22. mai 1991.

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Dobbeltagent» frå ,  den 15. november 2017.  
 

Spionasje
Etterretning
HUMINT
Dobbeltagentar
Théâtre de l'Odéon

Théâtre national de l'Odéon, som frå mars 1990 har hatt namnet Odéon–Théâtre de l'Europe, er eit offentleg teater i Paris i Frankrike. Teateret ligg på place de l'Odéon i 6. arrondissement, og vart skipa i 1782. I perioden frå 1782 til 1793 nytta skodespelartruppen frå teateret Comédie-Française (kalla les Comédiens-Français) mellombels théâtre de l'Odéon (salle Luxembourg) som si hovudscene. 

Frå september 1971 har L'Odéon vore eit av seks teater i Frankrike som har status som nasjonalteater.

Teateret har vore utsett for fleire brannar. Den noverande teaterbygningen opna i 1819, og har frå 1947 vore verna som monument historique. Sal og scene er utforma «à l'italienne» (på italiensk vis), som vil seie at scena har form som ei kube og salen som ein halvsirkel. Eksteriøret er utforma i neoklassisistisk stil. Teateret har 800 plassar.

I tidas løp har teateret hatt mange ulike namn eller nemningar: Théâtre-Français du faubourg Saint-Germain (1782-1789), Théâtre de la Nation (1789-1793), Théâtre de l'Égalité (1794-1796), Théâtre de l'Impératrice et Reine (1808-1818), Second Théâtre-Français (1819-1990).

Bakgrunnsstoff
Internettsidene til teateret 

Teater i Paris
6. arrondissement i Paris
Skipingar i 1782
Théâtre du Vieux-Colombier

Théâtre du Vieux-Colombier er eit teater i nr. 21 i gata rue du Vieux-Colombier i 6. arrondissement i Paris i Frankrike. Det vert nytta som ein av spelestadene for teateret la Comédie-Française.

Soga
Teateret vart skipa i oktober 1913 av den framståande kulturpersonen og teatermannen Jacques Copeau (1979-1949) i lokala etter Athénée-Saint-Germain. Han namngav teateret etter namnet på gata for at publikum lettare skulle finne fram til det. Som modell for emblemet åt teateret nytta han eit motiv med to duer på ei golvhelle frå kyrkja  San Miniato i Firenze (gatenamnet  rue du Vieux-Colombier tydar «gata med det gamle dueslaget», ein bygning for tamme duer).

I 1924 overtok teater- og filmregissøren Jean Tedesco leiinga av teateret, og frå 1935 til 1943 teater- og fimregissøren René Rocher. Under den andre verdskrigen kjøpte advokaten og forretningsmannen Paul Annet Badel (1900-1985) teateret og opna i 1949 jazzklubben Le Vieux Colombier der mellom andre namngjetne jazzfolk som Sidney Bechet, Claude Luter, André Réwéliotty og Moustache (François-Alexandre Galepides) har vore i aksjon. Frå 1960 til 1970 var teateret leia av Bernard Jenny, som var den fyrste til å iscenesetje Paul Claudels triologi L'otage, Le pain dur og Le père humilié. Etter ei stutt tid med Marthe Mercadier som leiar frå desember 1970 til oktober 1971, så det i 1975 ut til å vere kome til slutten for teateret. Men takka vere reaksjonar frå skodespelarane vart teateret berga. Frå 4. januar 1978 har teateret vore verna som monuments historiques, det vart kjøpt av den franske staten i 1986, og før la Comédie-Française overtok, har det i 1987-1988 vore nytta som atelier for den franske kunstmålaren Didier Paquignon.

Litteratur
 Marie-Françoise Christout, Noëlle Guibert, Danièle Pauly, Théâtre du Vieux Colombier, 1913-1993, éditions Norma, Paris 1993. ISBN 9782909283074

Bakgrunnsstoff
Internettsidene åt Théâtre du Vieux Colombier
Internettsidene åt Comédie-Française, som òg gjeld Théâtre du Vieux Colombier

Teater i Paris
6. arrondissement i Paris
Skipingar i 1913
Potentiana

Potentia, Pudentiana, Potenciana  eller Potentiana er ein helgen i den katolske kyrkja. Det finst ikkje historiske kjelder til livet hennar, men ho skal ha vore ein kristen martyr som levde i Roma på første halvdel av 100-talet, samtidig som dei kristne apostlane var verksame.

Ho hadde tidlegare ein festdag den 19. mai.
I det gamle nordiske bondesamfunnet skal namnet hennar ha vore nytta som ein hugseregel for at potetene skulle vera i jorda ved denne datoen (minneregel POTentia – POTet).

Soge

Potentiana skal ha vore dotter av heilage Pudens, eit namn som er nemnd i Paulus’ andre brev til Timoteus i Nytestamentet.

Potentiana og heilage Praxedis skal ha vore systrer, og dei to er ofte nemnd eller avbilda saman. Ho skal også ha vore syster av Novatus og Timotheus. Ei seinare soge omtalar heilage Claudia som mor til alle desse, som skal ha fått opplæring i kristendommen av apostlane Peter og Paulus.

Potentiana skal ha gjeve rikdommen sin til dei fattige og hjelpt til ved gravleggingane til kristne martyrar. Ho og Praxedis skal ha tørka blodet etter dei kristne martyrane. Ho skal ha døydd berre seksten år gammal. Ulike soger knyter levetida hennar til å ha vore under kristenforfølgingane til keisar Nero, medan andre plasserer henne under dei til Marcus Aurelius (161-180).

Status 

Kyrkja titulus Pudentis, det vil seia 'grunnlagd av Pudens', skal ha vore heimen til Pudens som seinare blei vigd til den første kyrkja i Roma av heilage Peter.
Den latinske nemninga for kyrkja, ecclesia Pudentiana, kan ha gjeve opphav til helgennamnet Pudentiana gjennom ei misforståing. 
Kyrkja heiter i dag Santa Pudenziana, og er rekna som den eldste kyrkja i Roma.

Pudentiana er først nemnd i itinerarium frå 600-talet som tek for seg gravene til kristne martyrar i Roma. Her står det at Potentia og Praxedis skal vera gravlagde i Priscilla-katakombene. Seinare er ho nemnd i Reichenau-manuskriptet av martyrologiet til heilage Hieronymus med minnedagen 19. mai.

Den spanske conquistadoren og grunnleggjaren av Manila, Miguel López de Legazpi, fekk kontroll over Filippinane den 19. mai 1571. Sidan dette var minnedagen til Pudentiana (Potenciana på spansk), erklærte han henne vernehelgen for området. Etter førespurnad frå biskopane på Filippinane blei ho erklært under-vernehelgen for Filippinane saman med Rosa av Lima i det apostoliske brevet Impositi Nobis av  pave Pius XII den 12. september 1942, med jomfru Maria som hovudvernehelgen.

Helgeneksperten pave Benedikt XIV (1740-58) gjekk gjennom det romerske breviaret og rekna soga om Potentiana og Praxedis som lite truverdige. Potentiana blei teken ut av den romerske universalkalenderen i 1969, og minnedagen blir no berre markert i Santa Pudenziana.

Kjelder 

  
 
Denne artikkelen bygger på «Potentia» frå  og «Pudentiana» frå ,  den 16. november 2017.  
 

Italienske helgenar
Romerske helgenar
Filippinane
Augustinius Lossius

Augustinius Meldal Lossius () var ein norsk proprietær frå Hemne i dagens Sør-Trøndelag. Han var stortingsmann i 1818.

Lossius var son til ein proprietær. Han vart cand.jur. i København i 1813, der han 1810-14 var fullmektig i generalpostdirektoriatet og krigsassessor. Sidan flytta han heim til Noreg og vart i 1817 konstituert sorenskrivar i Nordmøre. I 1818 representerte han Romsdals amt på Stortinget der han var med i 10 komitear, mellom dei om turrfiskvraking, tukthus i Bodø, den lutherske kyrkja i London og om «overdaadighet». Han var òg med i Stortinget sitt sendelag til kryninga av Karl III. Johan i Stockholm.

Lossius vart tiltalt for å ha forandra ein attest vedlagd ein embetssøknad. Han vart frikjend av underretten, men dømd til bøter av overretten. I 1822 dømde Høgsteretten han til festningsarbeid, året etter omgjort til ein månads «simpel arrest». Sidan levde han som proprietær og landhandlar i Hemne.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1818-1820
Folk frå Hemne
David Andreas Lervaag

David Andreas Lervaag () var ein norsk forfattar og avisredaktør. Han vart fødd på Atløy i Askvoll kommmune.

Lervaag skreiv og gav ut fleire kristelege bøker på eige forlag. Den første boka kom på prent i 1894, og hadde tittelen Vidnesbyrd om Guds Ords kraft eller Erfaringer fra Sygeleiet : samt nogle aandelige Sange.

På slutten av 1800-talet gav han ut misjonsbladet Den syges Ven. Namnet på tidsskriftet blei endra til Det lille Trøsteblad. Bladet blei etter at David Andreas Lervaag døydde gitt ut av enka Astrid Lervaag til 1922.

David Andreas Lervaag var redaktør i avisa Firda Folkeblad frå starten av i 1906 og til våren 1907. Avisa blei prenta i Askvoll.

Lervaag engasjerte seg i kristeleg misjonsarbeid.

David Andreas Lervaag var frå ung alder plaga av sjukdom som gjorde han sengeliggande. Han nytta sjukeleiet til å skrive.

Bibliografi

Bøker

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Om David Andreas Lervaag i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane 

Norske redaktørar
Forfattarar frå Askvoll
Folk frå Askvoll
Norske sakprosaforfattarar
Norske salmediktarar
Arne Lekve

Arne Brynjelsson Lekve () var ein norsk skulelærar, gardbrukar og klokkar frå Ulvik som var stortingsmann i 1821.

Lekve var fødd på garden Lekve i Ulvik, der far hans var gardbrukar og klokkar. Frå 1793 var han omgangsskulelærar i heimbygda og tok i ung alder over farsgarden då far hans døydde. Fram til 1854 var han òg kyrkjesongar i tre kyrkjer i Ulvik prestegjeld.

Lekve var valmann til riksforsamlinga 1814 og fleire gongar seinare. I 1819 var han medlem av matrikkelkommisjonen og i 1821 representere han Søndre Bergenhus amt på Stortinget, så vel som på omframtstortinget 1822. Han var i 1821 medlem i tre komitear, av dei om odelslova og om skulestellet.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1821-1823
Folk frå Ulvik
Christian Meidell

Christian Garup Meidell () var ein norsk hærmann frå Balestrand som var stortingsmann 1827-28 og fyrste ordføraren i heradet.

Meidell var son til ein militær-kaptein og gardbrukar på Flesje i Balestrand. Sjølv reiste han til København og utdanna  seg 1795-98 ved landkadettakademiet. Han steig i gradane frå fenrik i 1798, via sekondløytnant og premierløytnant til kaptein og kompanisjef i 1811. I 1818 tok han avskjed frå dansk hærteneste og busette seg garden Flesje. Frå 1823 var han kompanisjef i Bergenske brigade, 1839-54 oberstløytnant og korpssjef.

Meidell representerte Nordre Bergenhus amt på stortinget 1827 og omframtstortinget 1828. I 1827 var han med i Militærkomiteen, i 1828 i Komiteen om vernepliktslova. Sidan var han både ordførar 1838-39 og forlikskommissær i Balestrand i mange år.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1827-1829
Folk frå Balestrand
Christopher Collin

Christopher Stenersen Collin () var ein norsk hærmann som representerte Søndre Bergenhus amt på Stortinget i 1830.

Collin var fødd i Gran på Hadeland, voks opp der og i Ullensaker. Som far sin utdanna han seg i det i militære, utnemnd til offiser i 1811. Sidan var han frå 1815 premierløytnant i Trondhjemske infanteribrigade og 1818 i Bergenske brigade, forfremja til kaptein i 1837. Han var i fleire år forvaltar av godset Rosendal i Hardanger, der han døydde.

I 1830 var Collin stortingsmann for Søndre Bergenhus, sekretær både i Odelstinget og Justiskomiteen.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1830-1832
Folk frå Gran
Norske offiserar
Brevdue

Brevduer er tamme etterkommarar av klippedua, særleg avla fram for å finne vegen heim att etter å ha vore plassert ein anna stad. Dei kan fly inntil 1 000 kilometer med ei gjennomsnittsfart på ein kilometer i minuttet. Men brevduer flyr ikkje om natta eller i dårlig vêr. Og dei flyr berre heim til reirplassen, ikkje til ein eller annan stad som dua får ordre om å fly til, slik det gjerne vert sagt i eventyr og forteljingar.

Dei buene som er bygd og innreia som hus for duene, vert kalla dueslag.

Brevduer som kommunikasjonsmiddel
Dua kan gjerast til postbod ved å binde til beinet på ho ei melding skrive på eit lite og lett papirark eller anna lett materiale, gjerne lagt i ein lett kapsel. Dette har vore gjort både i orienten i gamal tid, hjå grekarane og romarane i klassisk tid, og i Europa frå 1500-talet til langt fram på 1800-talet. Då byen Paris i Frankrike var kringsett i åra 1870-1871, vart brevduer mykje nytta til å utveksle meldingar mellom byen og omlandet. Både under den fyrste og den andre verdskrigen vart brevduer nytta i spionasjeverksemda og for å sende meldingar i andre høve.

Brevduesport
Kappflyging mellom dresserte duer, såkalla brevduesport, har framleis mange tilhengjarar både i Noreg og ikkje minst i andre land, og det vert drive avl på duer til slik bruk. Norges Brevdueforbund, som vart skipa i 1912 og har nitten regionale grupper, arrangerer kappflygingar i sommarsesongen frå mai til september-oktober.

Kjelder
snl.no:Brevdue (fri artikkel)

Bakgrunnsstoff
Norges Brevdueforbund

Duefuglar
Kommunikasjon
Spionasje
Husdyr
Hanne Hogness

Hanne Hogness () er ein norsk tidlegare handballspelar frå Trondheim. Kantspelaren vann OL-sølv både i 1988 og 1992, samt VM-bronse i 1986.

Hogness spelte handball både på Sverresborg Idrettsforening, Ås Idrettslag og Toten Håndballklubb. Ho fekk sin landslagsdebut i august 1986, men spelte einast opningskampen i VM 1986, meisterskapen då Noreg tok steget opp i verdseliten i handball med ein bronsemedalje. Frå 1988 var ho jamnt over den føretrekte spelaren på høgrekanten i det norske landslaget. Hausten 1988 bidrog ho mykje til norsk OL-sølv under sommarleikane i Seoul, ein prestasjon ho og landslaget gjentok då Sommar-OL 1992 fann stad i Barcelona. Hogness deltok i 186 landskampar og skåra 378 mål for Noreg, dei siste i 1994.

Merittar
 VM 1986: Bronsemedalje etter 23–19 mot Aust-Tyskland
OL 1988: Sølvmedalje etter 20–23 mot Sør-Korea
 VM 1990: Nr 6 med Noreg
OL 1992: Sølvmedalje etter 21–28 mot Sør-Korea

Kjelder
handball.no

Norske handballspelarar
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Noreg
Spelarar i Handball-VM 1986 for kvinner
Medaljevinnarar under sommar-OL 1988
Norske deltakarar under sommar-OL 1988
Handballspelarar under sommar-OL 1988
Medaljevinnarar under sommar-OL 1992
Norske deltakarar under sommar-OL 1992
Handballspelarar under sommar-OL 1992
Folk frå Trondheim
Kristin Midthun

Kristin Midthun Ihle () er ein norsk tidlegare handballspelar frå Oslo. Kantspelaren vann OL-sølv i 1988 og VM-bronse i 1986.

Midthun spelte i mange år på Oslo-laget IL Vestar og vart i 1989 seriemeister med laget. På Noregs handballandslag var ho i fleire sesongar det soleklare fyrstevalet på venstrekanten i angrepet. Frå debuten i 1982 deltok ho i 142 landskampar og skåra 302 mål. Ho var sterkt delaktig både då Noreg vann bronse i Handball-VM 1986 og sølv under Sommar-OL 1988 i Seoul. I  november 1988, to månader etter sommarleikane, opptredde ho i landsdrakta for siste gong.

Merittar
 VM 1986: Bronsemedalje etter 23–19 mot Aust-Tyskland
OL 1988: Sølvmedalje etter 20–23 mot Sør-Korea
Seriemeister: 1989 med Vestar

Kjelder
handball.no

Norske handballspelarar
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Noreg
Spelarar i Handball-VM 1986 for kvinner
Medaljevinnarar under sommar-OL 1988
Norske deltakarar under sommar-OL 1988
Handballspelarar under sommar-OL 1988
Folk frå Oslo
Lahore festning

Lahore festning (panjabi og urdu  (Shahi Qila), 'Kongefestningen', engelsk Lahore Fort) er ein festning i Lahore i Panjab i Pakistan som saman med Shalimar-hagen er rekna som verdsarv av UNESCO. Mesteparten av den noverande festningen blei bygd på 1600-talet, då Mogulriket var på høgda si.

Festningen ligg nord i gamlebyen innanfor bymuren i Lahore, og omfattar eit område på over 20 hektar. Han omfattar i dag 21 bygningar. Bygginga av den moderne festningen byrja i 1566 under Akbar den store, som gav festnigen ein synkretisk arkitektur som blanda både muslimske og hindumotiv.  Under Shah Jahan blei det brukt luksuriøs marmor med inkrusteringar i persisk stil. Den kjende Alamgiri-porten blei bygd under den siste mektige stormogulen, Aurangzeb, og vender mot Badsjahi-moskeen.

Staden der festningen no står har vore busett i tusenår, men den eldste dokumentasjonen av eit forsvarsverk her viser til ein teglverksbygning frå 1000-talet. 

Etter at Mogulriket fall blei Lahore festning først brukt av sikh-herskaren Ranjit Singh som bustad. Det blei teke over av Britisk India i 1849 og fall til Pakistan i 1947. 

I 1980 nominerte dei pakistanske styresmaktene festningen og Shalimar-hagen i Lahore til UNESCO si verdsarvliste. Dei to stadene blei sett inn som ei felles oppføring på lista i oktober 1981.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Lahore Fort» frå ,  den 16. november 2017.

Bakgrunnsstoff 

 Unescos världsarvslista: Fort and Shalamar Gardens in Lahore 

Mogularkitektur
Verdsarv i Pakistan
Lahore
Festningar i Pakistan
Dueslag

Dueslag er ei bu, eit lite hus eller ein større bygning eller tårn nytta til å ale opp og hysa ein større eller mindre mengd duer som husdyr, anten til bruk som brevduer til å sende meldingar med, eller som kappflygingsduer i konkurransar (brevduesport), eller for å nytte duer og dueungar som mat for menneske.

Duer som mat og som gjødselprodusentar
På kontinentet i mellomalderen var kjøt av duer mykje verdsett, og vart servert under kongelege festmåltid. Òg i seinare tider var duekjøt nytta til mat. Det ligg føre overslag frå Frankrike om at det i Paris på slutten av 1800-talet gjekk med nesten to millionar duer årleg til menneskeføde. Men ein vel så viktig faktor ved dueavl var den gjødsla som duene produserte, og som var særs ettertrakta for krevjande planter, som til dømes vindruer og vekstane i kjøkenhagane. Det økonomiske verdet av denne gjødselproduksjon var så stor at det i sine høve vart teke med ein passus om dette i avtaler om giftarmål .

Galleri

Fotnotar

Bakgrunnsstoff

Husdyrhald
Fjørfe
Byggverk for dyr
Knut A. Taraldset

Knut Andersson Taraldset () var ein norsk gardbrukar og stortingsmann frå Innvik i Nordfjord. Han representerte Moderate Venstre på Stortinget i tre valperiodar og var ordførar i Innvik i 21 år.

Taraldset var son til ein gardbrukar og tok i 1891 over farsgarden. Tingbolkane 1895-97, 1898-1900 og 1903-06 vart han vald til tingmann for Nordre Bergenhus amt. Han var 1895-1900 medlem i Vegkomiteen og 1903-05 sekretær i Lagtinget og på ny medlem i Vegkomiteen. Våren 1905 var han med i den 19 mann store Specialkomiteen som greidde ut kva Noreg skulle gjere etter landet braut ut or unionskongedømmet med Sverige. Den 21. august 1905 vart han permittert grunna sjukdom og kom ikkje tilbake på Tinget. Taraldset var ordførar 1911-31 i Innvik og i fleire tiår styreformann i den lokale sparebanken, forlikskommissær og medlem i amtsskulestyret mm.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
allkunne.no 

Stortingsrepresentantar 1895-1897
Stortingsrepresentantar 1898-1900
Stortingsrepresentantar 1904-1906
Folk frå Stryn
Ordførarar i Innvik