alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kristin Normann

Kristin Normann (), fødd i Oslo, er ein norsk jurist, tidlegare professor i jus og advokat. Ho blei 12. februar 2010 utnemnd til dommar i Noregs Høgsterett. Ho tiltredde som høgsterettsdommar 9. august 2010.

Kristin Normann vart uteksaminert cand.jur. frå Det juridiske fakultetet ved Universitetet i Oslo i 1982, og vart  dr. juris i 1994. Ho har arbeidd som advokatfullmektig i Advokatfirmaet BA-HR 1983-1984, 
forskar, førsteamanuensis og professor ved Institutt for privatrett, Universitetet i Oslo 1985-2007, konstituert lagdommar i Borgarting lagmannsrett i 2003, og som advokat og partner i Advokatfirmaet Selmer frå 2006. 

Kristin Normann har vore styremedlem ved Oslo Børs, og i privateigde norske selskap. Ho har også vore medlem av kontrollkomitéar for private og offentlege finansinstitusjonar. Ho har også vore valdgiftsdommar, og var med i granskingsutvalet i Valla-saka.

Kristin Normann sitt fagområde har vore selskapsrett.

Bibliografi 
Medvirkeransvaret i aksjeloven og allmennaksjeloven § 17-1 (2). Særlig om medvirkeransvaret i konsernforhold” i Festskrift til Mads H. Andenæs, Redaktører Geir Woxholth, Gudmund Knudsen og Kristin Normann (2010).
Misligholdsbeføyelser ved brudd på aksjonæravtale” i Institutt for privatrett Skriftserie 175: Mads Henry Andenæs, Gudmund Knudsen og Kristin Normann: ”Tre foredrag om aksjonæravtaler”. (2009)
Om tidspunktet for overgang av aksjonærens organisatoriske beføyelser knyttet til aksjer i allmennaksjeselskaper, Nordisk Tidsskrift for Selskabsret, 2003, s. 357 
Nordic financial market law: the regulation of the financial services in Denmark, Finland, Iceland, Norway and Sweden, 2003, medforfatter 
Prospektansvar – behov for nytenkning?, Tidsskrift for Rettsvitenskap, 2002, s. 239 
Indirekte aksjonæransvar, Nordisk Tidsskrift for Selskabsret, 1999, s. 64 
Ansvarlige selskapers prosessuelle stilling, Jussens Venner, 2000, s. 229 
Styremedlemmers erstatningsansvar i aksjeselskaper, 1994

Kjelder 
Kristin Normann hos domstol.no
Kristin Normann hos selmer.no, vitja 19. juni 2010
To nye dommarar i Høgsterett 12. februar 2010 hos regjeringen.no, vitja 19. juni 2010
Intervju med Kristin Normann  i Advokatbladet.no nr. 4- 2010, vitja 19. juni 2010
SNL-artikkel om Normann, skriven av Jon Gisle.

Norske jusprofessorar
Professorar ved Universitetet i Oslo
Norske høgsterettsdommarar
Folk frå Oslo
Norske advokatar
Bengt Eriksen

Bengt Eriksen () er ein norsk fotballekspert som jobbar for TV2. Eriksen er utdanna økonom og fotballtrenar. Han har spela for Vålerenga og trena Drøbak/Frogn og Skeid i Adeccoligaen og Tippeligaen. Han har også vore bankmann i Nordea, journalist i Dagens Næringsliv, redaktør i Skattebetalarforeininga, redaktør i FireFireTo og fotballspaltist i Dagbladet, VG og Nettavisen.

I 2008 var han ønskt som ny sportsdirektør i Vålerenga, men takka nei til stillinga.

Kjelder 
Profil  Tv2blogg.no

Fotnotar

Programleiarar for TV2
Norske fotballspelarar
Norske fotballtrenarar
Vålerenga-spelarar
Drøbak/Frogn-spelarar
Idrettsutøvarar frå Oslo
Hundekjeks

Hundekjeks (Anthriscus sylvestris) er ei fleirårig plante i skjermplantefamilien. Arten er utbreidd over Europa, Asia og det nordlege Afrika. 

Planta er kring 70 cm høg, med kvasstagga stengel som er stivhåra nedst. Blada er blanke og lysgrøne. Planten har småsveip med 5-6 blad. Blomstrane er kvite eller bleikt grøngule. Frukta er 6-7 mm lang og brunsvart på farge. Hundekjeks blømer kring juni i eng og open skog. 

Hundekjeks er vanleg over heile Noreg. Han er funnen opp til 1280 moh. i Oppdal.

Planta breier seg lett, og vert sett på som eit ugras i jordbrukslandskapet. Plantene vert då sprøytte med gift enkeltvis.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hundkäx» frå ,  den 19. juni 2010.  
 
Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Bakgrunnsstoff

Viltveksande plantar i Noreg 
Skjermplantefamilien
Ugras
Gol i Hallingdal

Gol er ein tettstad og administrasjonssenteret i Gol kommune i Viken. Han er den største tettstaden i Hallingdal, med .

Gol ligg der riksveg 52 frå Hemsedal møter riksveg 7, som bind Geilo saman med Vikersund. Bygda er eit viktig handels-, teneste- og kommunikasjonssenter og har ein del turisme, med fleire butikkar og hotell. På Gol er det grunnskule, Gol vidaregåande skule, Hallingdal folkehøgskule og Gol bygdemuseum, ein del av Hallingdal Museum. Gol stasjon er stoppestad for Bergensbanen. Gol kyrkje på Gol er ei langkyrkje i tre frå 1882. Gol stavkyrkje, ei stavkyrkje frå mellomalderen, vart i 1884 flytta til Norsk Folkemuseum i Oslo. Ein kopi av denne kyrkja, Gol nye stavkyrkje, er oppført i familieparken Gordarike på Gol.

Bilete frå Gol

Kjelder 

Geografi i Gol
Tettstader i Viken
Kommunesenter i Viken
Souleymanou Hamidou

Souleymanou Hamidou () er ein kamerunsk fotballspelar som har spela som keeper for Kayzerispor i den tyrkiske fotballigaen, og for det kamerunske landslaget.

I 2006 spelte han som keeper for Kamerun under Afrikameisterskapen. I kvartfinalen mot Elfenbeinskysten i den meisterskapen stod han i mål i den særskilt målrike straffesparkkonkurransen, som enda 12-11 til Elfenbeinskysten. Verken Hamidou eller kollegaen hans i Elfenbeinskysten sitt mål klarde å redda nokon straffar, men Hamidou skåra sjølv på eit straffespark. Under fotball-VM i 2010 var han igjen førstekeeper for Kamerun.

Referansar

Kamerunske fotballspelarar
Rizespor-spelarar
Denizlispor-spelarar
Kayserispor-spelarar
Daniel av Sverige

Daniel () vart prins av Sverige og hertug av Västergötland etter å ha gifta seg med kronprinsesse Victoria av Sverige 19. juni 2010.

Westling var personleg trenar og dreiv treningsselskapet Master Training med to studio i Stockholm.

Westling møtte kronprinsesse Victoria på treningsstudioet sitt i 2002, og dei to utvikla venskapet sitt sidan den gong. 24. februar 2009 kunngjorde det svenske hoffet at Daniel Westling og Victoria hadde trulova seg. Bryllaupet vart halde 19. juni 2010 i Storkyrkan, domkyrkja i Stockholm.

23. februar vart prins Daniel og kronprinsesse Victoria foreldre til Estelle av Sverige.

Namn og titlar
 1973–2010: Olof Daniel Westling
 2010–i dag: Prins Olof Daniel av Sverige, hertug av Västergötland

Galleri
Daniel av Sverige

Kjelder 

  Denne artikkelen byggjer på «Daniel Westling» frå , den 24. mai 2010. 
 
 Aftenposten sin norske versjon (22.05.10) av intervjuet med Victoria og Daniel Westling i Svenska Dagbladet.

Folk frå Gävleborgs län
Svenske prinsar
Hertugar av Västergötland
Fyrstehuset Bernadotte
Serafimerordenen
RS «Bergen»

RS 7 «Bergen» var ei redningsskøyte som vart bygd av Rasmus Rolfsen ved Nyhavns Verft i Bergen. Ho vart sjøsett i juli 1895. RS «Bergen» vart nummer 7 i skøyteregisteret til Redningsselskapet då RS «Frithjof» vart stroken . RS «Bergen» vart bygd med utgangspunkt i Colin Archer sine redningsskøyteteikningar. Skipsbyggarmeister Oluf Joachim Hilmar gjorde ein del endringar i konstruksjonen. Det er usikkert kor stor del av konstruksjonen Hilmar gjorde, om det var nyteikning eller modifisering av Colin Archer sitt arbeid. RS «Bergen» kosta 9986,26 kroner. Ho vart finansiert ved at ti bergensarar gav 1000 kroner kvar. Skøyta vart for det meste stasjonert i Vesterålen og Lofoten.

RS «Bergen» forliste i ein orkan i januar 1907. Etter at ho hadde mist riggen natt til 23. januar vart ho kasta gjennom fleire grunnbrot. Ho enda på eit skjer utanfor Stave på Andøya. Mannskapet vart redda av fire menn som tok seg ut til havaristen i open båt under svært vanskelege forhold. Redningsmennene vart heidra med Medaljen for edel dåd for denne redningsbragda. Dei fekk òg gåver frå Redningsselskapet.

Vraket av RS «Bergen» vart kjøpt av to fangstmenn som ville setje henne i stand. Men før dei fekk gjort noko med henne vart ho totalvrak då ho vart kasta på land i ein ny storm. Den utvendige jarnkjølen vart liggande i fjøra til han var plassert på ein sokkel utanfor ungdomshuset på Stave, til minne om forliset og redninga. 

I dei tolv åra RS «Bergen» kryssa på fiskefelta redda ho 133 personar frå ein sikker daude. Ho redda 35 fartøy. 224 fartøy fekk assistanse. 

Mannskapet på RS «Bergen» vart heidra med Emile Robins belønning for kryssingssesongen 1905-1906.

Kjelder 

 Bjørn Foss: Fra seil til vannjet. Historien om redningsskøytene Norsk Maritimt Forlag 2002

Bakgrunnsstoff 
 Meir om forliset ved vesteraalen.info

Norske redningsskøyter
Skip frå 1895
Forlis i 1907
Forlis i Nordland
Skip kalla opp etter norske stader
Kalkmåleri

Kalkmåleri er måleri utført på ein mur som er pussa med kalkmørtel.

Måleriet kan vere påført ein kvitkalka tørr mur, og då er måleriet utført i ein secco-teknikk. Det kan òg vere påført medan murpussen framleis er våt, og blir då kalla freskomåleri. Freskomåleri vart mykje nytta i bygningar i Romarriket, som til dømes funna i Pompeii i Italia syner, og i kyrkjer og andre bygningar i mellomalderen, mellom anna i nordiske steinkyrkjer.

Freskomåleri kan halda seg i hundrevis av år under dei rette tilhøva. Arkeologiske funn syner at dette er ein sers gamal metode for dekorasjon av veggar og murar.

Norske kyrkjer med kalkmåleri
Enebakk kyrkje
Tanum kyrkje i Bærum
Moster gamle kyrkje
Kinsarvik kyrkje
Dale kyrkje i Luster
Tingvoll kyrkje
Byneset kyrkje

Sjå òg
Freskomåleri

Bakgrunnsstoff 
 Kalkmalerier.Dk, søkbar base
 Kalkmalerier Nasjonalmuseet DK.
 Kirker og kalkmalerier 

Litteratur
 Bolvig, Aksel: Danmarks kalkmalerier, København 2002, ISBN 87-567-6516-9

Mellomalderkunst
Nordisk kultur
Målarteknikkar
Veggmåleri
Fanøya

Fanøya eller Fanøy er ei lita øy i øygruppa Batalden som ligg heilt vest i tidlegare Flora kommune, no i Kinn kommune i Vestland fylke. Storleiken på øya er ca. 1 km² stor og består av grusveg og opptrakka turstiar. Næraste by er Florø som ligg ein halvtimes båttur unna.

Fanøy er senteret i Batalden. Her ligg Batalden bedehuskapell (vigsla 23. oktober i 1907 og eigd av bygdefolket), Batalden landhandel og rutebåtkai. 
Batalden skule vart bygd i ca. 1965, men etter ca 45 år i drift vert skulen nedlagt frå hausten 2010. 

Fiskeri har vore hovudgrunnlaget for busetnad på øyane. I dag er det fleire fiskebåtar av ulik storleik her. I tillegg er det fiskeoppdrett, konfeksjonsverksemd og turistverksemd. 
I Store-Batalden driv Gunnhild Bjelland Noregs vestlegaste kunstgalleri og Batalden Havbu.

Det store sildefisket frå 1820 til 1870 har sett sine spor på øya. Ein kan framleis sjå murane etter saltbuene rundt omkring på øya.

Kjelder

Øyar i Kinn
Fjellmarikåpe

Fjellmarikåpe (Alchemilla alpina) er ei fleirårig plante i rosefamilien som har ei amfi-atlantisk utbreiing.

Planta vert om lag 1 dm høg, og har 5-7-kopla blad som er snaue ovanpå og glinsande silkehåra under. Gulgrøne blomstrar på korte skaft. Blømer kring juni i heiar, enger og snøleger til fjells og ikkje sjeldan i låglandet i mest heile Noreg. Funnen opp til 1760 m i Jotunheimen.

Som hos alle marikåper forplantar også fjellmarikåpa seg ukjønna. Medan dei andre marikåpeartane i Norden står kvarandre svært nær skil fjellmarikåpa seg klart frå desse.

Kjelder
Tysk wikipedia.
Svensk wikipedia.
Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Plantar i Noreg
Rosefamilien
Hedda-prisen

Hedda-prisen er ein norsk teaterpris delt ut i samarbeid mellom Norsk teater- og orkesterforening, Norsk Teaterledelsesforum, Aksel Waldemar Johannesens minnefond og Nationaltheatret. Han blei delt ut første gong i 1998. 

Sjølve prisen er ein statuett laga av Nina Sundbye som viser Hedda Gabler med eit pistolhandtak som fot. Årets debutant får eit stipend som pris.

Prisar

Faste kategoriar er:
 Beste kvinnelege hovudrolle
 Beste mannlege hovudrolle
 Beste kvinnelege birolle
 Beste mannlege birolle
 Beste regi
 Beste førestilling
 Årets teaterprosjekt (Årets begivenhet)
 Beste scenografi/kostyme/lysdesign
 Beste barne- og ungdomsførestilling
 Særleg fagleg innsats
 Årets debutant

Nokre år blir det også delt ut ein ærespris. Denne har gått til Wenche Foss (2002), Jon Fosse (2003) og Toralf Maurstad og Espen Skjønberg (2005).

Prisvinnarar

Kjelder

Om Heddaprisen  ved nto.no
Heddaprisar 2009  ved nto.no

Bakgrunnsstoff
Oversikt og bakgrunnsstoff om Heddaprisen  hos Norsk Teater- og Orkesterforening. 
Om Heddaprisen  ved nto.no

norsk teaterkunst
norske kulturprisar
skipingar i 1998
Kvitbladtistel

Kvitbladtistel er ein fleirårig art i korgplantefamilien. Planta er utbreidd over Europa og Asia. 

Kvitbladtistelen vert kring 7 dm høg, og har blad med ymse former, tungeforma eller buktfinna med framrette lappar.  Bladoversida grøn og snau, undersida kvitfilta. Stengelen er rak, ofte med berre ei korg. Taklagde korgdekkblad utan tornar. Blømer kring juli i beitemarkar og fjellier. Vanleg gjennom det meste av Noreg. Funnen opp til 1680 m i Jotunheimen.

Kjelder
Svensk wikipedia.
Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Plantar i Noreg 
Korgplantefamilien
Ryllik

Ryllik er ein art i korgplantefamilien. Planta har ei sirkumpolar utbreiing.

Ryllik vert 20-30 cm høg, har krypande jordstengel. Stengel og blad er mjuklodne. Blomen har ei 5 mm brei korg, oftast med 5 kvite eller stundom litt raudfarga kantkroner. Ryllik blømer kring juni i turre bakkar. Han er vanleg gjennom heile Noreg, og finst i beitemarker til høgt over tregrensa. Ryllik er funnen på Fillefjell opp til 1595 m.

Kjelder 
 Svensk Wikipedia.
 Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Bakgrunnsstoff

Viltveksande plantar i Noreg
Korgplantefamilien
Raudkløver

Raudkløver er ei fleirårig urt i ertefamilien. Han er utbreidd over alle kontinent med temperert eller varmt klima. 

Planta vert 20-30 cm høg og har eggforma eller avlange småblad, om lag utagga og med lange mjuke hår. Dei øvre øyreblada er eggforma med kort spiss. Raudkløber har stort rundt blomsterhouvud som oftast er uskafta. Han blømer kring juni i eng og bakkar. 

Raudkløver er vanleg over det meste av Noreg, sjeldan lengst nord. Han går opp på setrane, og er funnen opp til 1230 m på Hardangervidda. Han er vanleg dyrka i eng. Arten er rekna som innført i Noreg, med innføring ein gong før 1800.

Kjelder

Fotnotar

Svensk Wikipedia.
Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Plantar i Noreg 
Erteblomfamilien
Nytteplantar
Kvitkløver

Kvitkløver er ei plante i ertefamilien. Arten er utbreidd over alle verdsdelar med temperert eller varmt klima.

Planta vert 10-20 cm høg, og har stengel som kryp på marka og har lange opprette bladskaft og blomsterstandskaft. Ho har rundt blomsterhouvd med kvite eller stundom raudlege blomstrar. Kvitkløver blømer kring juni i beitemarkar og på vegkantar. Han er vanleg over det meste av Noreg, sjeldsynt lengst nord.

Kjelder 

 Svensk Wikipedia.
 Johannes Lid: Norsk-svensk-finsk flora. Det Norske Samlaget, 1985.

Plantar i Noreg
Erteblomfamilien
Sabelnebbar

 
Sabelnebbar er tre artar av afrikanske fuglar i den biologiske slekta Rhinopomastus. Dei er ofte klassifisert i kakelarfamilien, Phoeniculidae, men genetiske studium viser at dei skilde seg frå slekta Phoeniculus, verkelege kakelarar, for om lag 10 millionar år sidan, så dei er nokre gonger plassert i ein eigen familie  Rhinopomastidae.

Dei er mindre enn dei fleste kakelarar og nebbane er sterkt bendt som ein sabel, dette gjev òg desse fuglane namn. Dei er stort sett glinsande svart i farga med eit par kvite teikningar på vengene. Medan andre kakelarar er selskapelege fuglar som opptrer i flokkar, er sabelnebbar vanlegvis observert einslege eller i par.

Dei lever hovudsakleg av insekt og andre virvellause dyr, som dei finn ved hjelp av nebbane sine ved å søkje i hòl og sprekkar i tre. Dei er akrobatiske fuglar, godt tilrettelagt for klatring i tre. Egga blir lagt i ein hol trestamme.

Artar
 Svartsabelnebb, Rhinopomastus aterrimus - mindre markert bendt nebb enn dei andre. To populasjonar, ein som strekkjer seg frå Vest-Afrika austover til Etiopia og den andre i Angola og tilstøytande land.
 Sørsabelnebb, Rhinopomastus cyanomelas - den største arten med lengste halen, og han einaste med kvite teikningar på halen. Lever i sørlege og austlege Afrika.
 Nordsabelnebb, Rhinopomastus mindre - mindre enn dei andre artane med eit raudt nebb i staden for svart som dei andre to. Funne i tørre kratt frå Tanzania nordover til Somalia.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Scimitarbill» frå , den 20. juni 2010

Referansar
 Christopher Perrins, ed. (2004) The New Encyclopedia of Birds, Oxford University Press, Oxford
 Ian Sinclair & Peter Ryan (2003) Birds of Africa south of the Sahara, Struik, Cape Town

Kakelarfamilien
Fuglar i den afrotropiske regionen
Hærfuglar

 
Hærfuglar, Upupa, er ei lita slekt av fuglar som høyrer til ordenen Bucerotiformes. Upupa er einaste slekta i den biologiske familien Upupidae.

Det er ulike synspunkt på inndeling av artar og underartar i denne slekta, det er rekna frå ein til fire artar avhengig av taksonomi. Ein art, U. Antaeus på øya St. Helena døyde ut på 1500-talet, truleg på grunn av oppdaginga av øya.

Hærfuglar finst i sørlege og sentrale delar av Europa og Asia og i dei fleste delar av Afrika. Føretrekte habitat er opne landskap, som savannar eller jordbruksland. Dei brukar mykje tid på bakken i jakta på insekt og mark.

Artar etter Clementslista:  
 Hærfugl, Upupa epops
 Madagaskarhærfugl, Upupa marginata
IOC-lista skildar dessutan Upupa africana som ein art, og ikkje som underart av hærfugl Upupa epops.

Referansar

 
Bucerotiformes
Byen Guanajuato

Guanajuato er hovudstaden i delstaten Durango i Mexico. Han har eit folketal på om lag 153 364 innbyggjarar i 2005. Byen vart grunnlagd av Antonio de Mendoza y Pacheco i 1546.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

G
Solipsisme

Solipsisme (av latin sol «åleine» og ipsis «sjølv») er ein filosofisk teori som hevdar at eget er det einaste som eksisterer, og følgjeleg at verda og andre menneske berre eksisterer som ein del av medvitet til eget.

Om ein reiser tvil om gyldigheita av vår kunnskap om ei objektivt eksisterande verd uavhengig av erkjennande subjekt, kan solipsismen framstå som ein truande og uønskt konsekvens. Teorien kan òg skildre utvikling som: «vegen vert til medan du går» og verdsoppfatting og kunnskap som deling av illusjonar.

Science fiction-forfattaren Robert A. Heinlein har i fleire av sine bøker bygd på denne ideen, med den konsekvens at hans personar stundom frivillig og stundom uvillig forflyttast til alternative univers. Kombinert med ideen om at då kan alle religionar samstundes vere riktige, vert multiuniversa ein nye arena for utfolding av eit kreativt forfattarskap som slutta i 1988. Han innførte òg omgrepet panteistisk solipsisme som vert nærare forklart i Heinlein sine siste romanar.

Den franske filosofen Jean-Paul Sartre definerer solipsisme som at kvar einskild lever i si eiga verd. Vår erfaring tilseier at andre menneske er til på same måte som oss sjølve, og sidan dei har tilsvarande kropp og oppfører seg på same måte, so kan vi gå ut frå at dei tenker og føler som oss. Vi kan likevel ikkje få vondt i eit anna menneske sin fot eller vite korleis andre har det utan å vurdere dette som objekt.

Kjelder

Kunnskapsforlagets store norske leksikon og forfattaren sine bøker

Filosofi 
Science fiction
Gjøvik

Gjøvik er ein by og administrasjonssenteret i Gjøvik kommune i Oppland i Innlandet fylke. Byen har .

Næringsliv 
Gjøvik er forretningssentrum for Toten og store delar av Vestoppland, og har sjukehus og universitet (no NTNU, tidlegare Høgskolen i Gjøvik).

Mustad fabrikker, HOFF Norske Potetindustrier og Hunton fiber held til i Gjøvik. Viktige industrigreiner er særleg jarn- og metallindustri og trevarer. Mustad er i dag kjent som den største fiskekrokprodusenten i verda.

Den lokale avisa er Oppland Arbeiderblad og ho har hatt monopol i Gjøvik sidan Samhold/Velgeren gjekk inn i 1998. I 2002 vart Gjøviks Blad etablert som gratisavis i kommunen.

Samferdsle 
Gjøvik er knutepunkt og sentrum for samferdsle for ein innbyggjarmasse som tel nærare 100 000 menneske. Innpendlingsområdet gjeld i første rekke kommunane Søndre og Nordre Land kommune, i tillegg til Østre og Vestre Toten kommune. Gjøvik er nærmaste by og kommunikasjonssenter for folket i Hadeland (Gran, Jevnaker og Lunner) og Valdres. Fleire samferdselsårar går gjennom byen. Fylkesveg 33 bind Gjøvik med E6 ved Minnesund. Riksveg 4 går gjennom byen og møtest av E6 midt i Gjøvik kommune mellom Redalen og Biri. I sørleg retning knyter vegen Gjøvik til Raufoss (Vestre Toten) og Gran (i Hadeland). Gjøvikbanen har endestasjon midt i Gjøvik sentrum. Grunnlaget for ferjesambandet Gjøvik-Mengshol vart borte etter at Mjøsbrua vart opna.

Utdanning 
Gjøvik videregående skole vart etablert i 2005 som ei samanslutning av Tranberg vgs. (Allmenfag og musikk, dans, drama), Gjøvik vgs. (Yrkesfag) og Bondelia vgs. (Helse og sosialfag, hudpleiefag og medium og kommunikasjon). I august 2007 vart dei tre skulane samlokaliserte i eit nytt, moderne bygg like ved Gjøvik sjukehus, i kvartalet mellom Ludvig Skattumsgt., Austeens veg og Gravlundvegen.

NTNU campus Gjøvik ligg sørvest for Gjøvik sentrum og tilbyr høgre- og lægregradsstudiar innan helse og teknologi.

Sjå òg 
 Gjøvik kommune
 Tettstader i Oppland

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Gjøvik» frå ,  den 27. februar 2011.

Bakgrunnsstoff 
 Gjøvik kommune

Gjøvik kommune
Tettstader i Innlandet
Byar i Innlandet
Kommunesenter i Innlandet
Lillehammer

Lillehammer er ein by og administrasjonssenteret i Lillehammer kommune i Innlandet fylke. Byen har , er sete for fylkesmannen og fylkesadministrasjonen i Oppland, og er prostesete i Sør-Gudbrandsdal prosti.

Historie 

Lillehammer fekk kjøpstadrettar i 1827 og bystatus i 1842. Kjøpmann Ludvig Wiese har vore rekna som grunnleggjar av byen, og det vart reist ein statue av han på Lilletorget i samband med byen sitt 100-årsjubileum. Fram til midten av 1800-talet låg busetnaden hovudsakleg i området rundt Hammer gard. Byen hadde i 1850 om lag tusen innbyggjarar, og hadde gode kommunikasjonar sør- og nordover. Legginga av hovudbanen Oslo-Eidsvoll i 1852 baserte seg på vidare samband med dampskip langs Mjøsa til Lillehammer, og nylagt veg vidare oppover Gudbrandsdalen. Dette transportsystemet gjorde transitt av tømmer og jordbruksvarer til hovudstaden mogleg, og bidrog til at byen voks fram.

Olympiske og paralympiske vinterleikar
Lillehammer var i 1994 vertsby for dei 17. olympiske vinterleikane; vinter-OL 1994. Samstundes var vinter-PL 1994 arrangert i byen. I den samanhengen vart det bygd nye idrettsanlegg, og eksisterande kulturbygg og vegar fekk ei opprusting. I 2016 var Lillehammer på nytt vertsby for OL etter at han 7. desember 2011 var vald ut som vertsby for vinter-OL for ungdom 2016.

Vennskapsbyar

Sjå òg 
 Lillehammer kommune
 Tettstader i Oppland

Kjelder

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
Lillehammer kommune
Vêrvarsel for Lillehammer , yr.no

Geografi i Lillehammer
Tettstader i Innlandet
Byar i Innlandet
Vertsbyar for vinter-OL for ungdom
Kommunesenter i Innlandet