alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Moldjord

Moldjord ligg i nedre del av Beiardalen, og er kommunesentret i Beiarn kommune i Nordland. Her ligg kommunehuset med trygdekontor, likningskontor, bank, bibliotek og lensmannskontor. Av andre fasilitetar finn ein både frisørsalong, butikkar, lækjarsenter, sjukestove, tannlækjar, idrettsbane, lokalradio og kyrkjelydskontor her. Kyrkjestaden for Beiarn kyrkje vart lagt hit allereie i 1724 og det noverande kyrkjebygget frå 1872 har interiør frå 1700-talet. 

Det ligg òg ein klokkargard på Moldjord, som vert brukt som kulturhus. Her var komponisten Fridthjov Anderssen fødd.
Dessutan finst ein gjestegard her som tilbyr overnatting og servering.

Moldjord skole vart bygd på 1950-talet og har i dag grunnskule fra 1. - 7. klasse, samt vidaregåande skule VG1 i regi av LOSA og vaksenopplæringstilbod. Gymnastikksalen fungerer òg som samfunnssalen i kommunen med kulturscene, pussa opp i 2004. Barnehagen i Beiarn ligg òg på Moldjord.

Hustufter frå vikingtida vart funne på Arstad ved Moldjord i 1967; dette var det fyrste funnet av sitt slag i Nord-Noreg.

Kjelder 
 Wikipedia på bokmål om Moldjord
 Store Norske Leksikon om Moldjord
 Store Norske Leksikon om Beiarn
 Beiarn Kommune 
 Heimeside om Moldjord 
 Beiarn Gjestegård 

Geografi i Beiarn
Busetnader i Nordland
Kommunesenter i Nordland
Kosmopolitisk utbreiing

Kosmopolitisk utbreiing eller kosmopolitisk distribusjon er eit uttrykk i biologien for at ein art eller ein biologisk kategori, til dømes familie, er utbreidd over heile verda. Ein art som har kosmopolitisk utbreiing kan omtalast som kosmopolitt. Ordet «kosmopolitt» stammar frå gresk kosmos '(verds)orden' og polites 'borgar' og blir bruka for å nemne at det som vert omtala gjeld heile verda.

I omgrepet ligg det implisitt ei avgrensing til det naturlege miljøet til arten eller gruppa, til dømes ved at brugde finst i havet i område med temperert klima, både på den sørlege og den nordlege halvkula, men ikkje i tropane og ikkje i ferskvatn. 

Nokre eksempel på kosmopolitiske artar er menneske, mange kvalar, nokre starar, nokre insekt som kvefsen Copidosoma floridanum, tistelsommarfuglen Vanessa cardui og lavarten bristlav Parmelia sulcata. 
Nokre kosmopolitiske grupper er muslingslekta Mytilus (som mellom anna omfattar blåskjel) og gnagargruppa Myomorpha, der ein finn mus, markmus, rotter, ørkenrotter, hamsterar og lemen.

Biletdøme
Tistelsommarfuglen (Vanessa cardui) frå sommarfuglslekta Vanessa finst i heile verda bortsett frå Arktis og Antarktis.

Sjå òg
Endemisk

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Distribución cosmopolita» frå , den 13. desember 2009 
 «Kospomolitt» i Nynorskordboka, Dokumentasjonsprosjektet
 «Kosmos» i Store Norske Leksikon'', 13. desember 2009 

Biogeografi
Sivsongar

Sivsongar (Acrocephalus schoenobaenus) er ein sporvefugl som høyrer til kjerrsongarfamilien, Acrocephalidae, og som tidlegare vart plassert i songarfamilien. I daglegtalen vert sivsongaren framleis rekna som songar sjølv om vitskapen har vist at sivsongar og gruppa Sylvia-songarar ikkje har ei sams biologisk avstamming.

Utsjånad og lyd 

Sivsongaren er ein middelsstor songar, 11,5 til 13 cm lang. Vengebreidda er frå 17 til 21 cm og vekta om lag 10-15 gram. Den vaksne fuglen har ein kraftig streka brungrå rygg og lys gulaktig underside. Panna er jamn med eit framtredande kvitaktig augebryn, og issen er brunsvart. Strupa er kvitaktig og nebben er kraftig og spiss. Kjønna er like, slik som hos dei fleste andre songarar. Ungfuglane er flekkete på brystet. Songen er svært omvekslande og består av eit raskt, snerrande jirra-jirra-jirra avbrote av typiske kvislelydar og hermelåt.

Utbreiing 
Fuglen hekkar i nesten heile Europa og i det vestlege og sentrale Asia.

Biotop, leveområde i Noreg og trekkvanar 
Sivsongaren er vanlegast i Nord-Noreg, der han gjerne held til i våtmarker og vierkratt. I Sør-Noreg er han mest knytt til kysten der han vel seg stader med mykje busker, samt takrørsjøane rundt Oslofjorden. Fuglen er ein nykomling i Sør-Noreg, då det fanst lite av han før enn i det 20. hundreåret. Den norske hekkebestanden er rekna å ligge mellom 10 000 og 100 000 par. Sivsongaren er trekkfugl og overvintrar i det tropiske og sørlege Afrika. Dei norske fuglane overvintrar helst vest i dette området. Fuglane dreg sørover i august, nokre allereie i slutten av juli, og nokre utover i september. For å klare den lange flygeturen samlar fuglen feittreservar.

Hekking 
Sivsongaren vert kjønnsmoden etter eit år. Hoa legg 3-6 egg i eit reir nær marka i tett vegetasjon, i blant i ei buske. Foreldra, som oftast hoa, ruger i 12-14 dagar. Ungane vert flygeferdige etter 10-12 dagar. Sivsongaren kan bli opp til sju år gammal.

Føde 
Som dei fleste andre songarar et sivsongaren insekter, men kan også ete anna smått som edderkoppar, sniglar og bær.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Sävsångare» frå  og på  «Sivsanger» frå 
 Norsk Fugleatlas, 1994.
 Sedge Warbler i engelskspråkiga Wikipedia 10 augusti 2005
 Schilfrohrsänger i tyskspråkiga Wikipedia 10 augusti 2005
 Nordens fåglar'' av Roland Staav och Thord Fransson, andra upplagan, Stockholm 1991 ISBN 91-1-913142-9

Bakgrunnsstoff 
 P2 - Sävsångare
 Dansk ornitologisk forening

Fuglar i Noreg
Kjerrsongarar
Piz Morteratsch

Piz Morteratsch er eit 3 751 meter høgt fjell i Berninafjella i Sveits. Aust for fjellet ligg Morteratschbreen og sørvest for fjellet ligg Tschiervabreen.

Fjelltoppen er ein av dei toppane i Berninafjella som er lettast å klive. Normalruta fylgjer vegen dei fire fyrstebestigarane, C. Brügger, P. Gensler og fjellførarane Karl Emmermann og Angelo Klaingutti, brukte den 11. september 1858.

Tre av fjellryggane er meir krevjande og vert nytta av skarpklatrarar:
Sør-søraust-ryggen, klatra fyrste gongen i 1903
Aust-nordaust-ryggen, heile ryggen klatra fyrste gongen 10. oktober 1908
Sørvestryggen, klatra fyrste gongen i september 1868

To turisthytter ved fjellet er opne frå midt i mars til midt i oktober, men er stengde i perioden 15. mai-15. juni. Boval-hytta (2 495 m) ligg på austsida, medan Tschierva-hytta (2 573 m) ligg på sørvestsida.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Piz Morteratsch» frå , den 13. desember 2009.

Bakgrunnsstoff 
Piz Morteratsch på SummitPost

Morteratsch
Morteratsch
Morteratsch
Morteratsch
Engadin
Piz Argient

Piz Argient er eit 3 945 m høgt fjell i Berninafjella i Alpane. Grensa mellom Sveits og Italia går over fjelltoppen. 

Fjellet er omkransa av isbrear på alle kantar. Nord for fjellet strekker Morteratschbreen seg, i vest Øvre Scerscengletscher, og i sør og aust ligg Fellaria-breen. Topp er skild frå grannetoppane Piz Zupò i aust av skaret Fuorcla dal Zupò (3 851 m) og frå Crast' Agüzza i nordvest av Fuorcla da l'Argient (3 705 m).

Toppen vart vitja fyrste gongen i 1869. Eit fylgje på fem beståande av turistane Seiler og von Seldeneck i lag med fjellførarane Christian Grass og J. B. Walther og ein ikkje namngjeven gemsejeger, kleiv opp.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Piz Argient» frå ,  den 13. desember 2009.

Bakgrunnsstoff
 Berninagruppa på SummitPost

Berninafjella
Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Italia
Fjell i Graubünden
Fjell i Lombardia
Internasjonale fjell i Europa
Engadin
Piz Varuna

Piz Varuna er eit 3 453 meter høgt fjell i Berninafjella på grensa mellom Sveits og Italia. Toppen er den høgste i eit mindre fjellmassiv, dei andre toppane i massivet er Piz Canton (3 110 m), Cima Val Fontanà (3 070 m) samt Sasso Rosso (3 416 m).

Isbreane på Piz Varuna flyt mot nord gjennom Vadret da Varuna ned i Palübreen, og mot aust gjennom Vadret da Canton og dalen Val Varuna ned i sveitsiske Valposchiavo. Vedretta di Varuna, som ligg lengst sør, renn på om lag ti år gjennom dalen Val Malenco i retning Italia. Tidlegare strekte eit brearm seg gjennom Val Tempesta i Val d’Ursé i Valposchiavo.

Til straks etter 2. verdskrigen gjekk grensa mellom Italia og Sveits over Piz Varuna langs vasskiljet over Vedretta di Varuna til Cima Val Fontanà. Grunna bortsmeltinga av breane vart grensa omlagt, til gunst for Italia.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Piz Varuna» frå ,  den 13. desember 2009.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Italia
Fjell i Lombardia
Fjell i Graubünden
Internasjonale fjell i Europa
Strandsnipe

Strandsnipa (Actitis hypoleucos) er ein euroasiatisk vadar i familien sniper.

Utsjånad, låt og feltkjenneteikn 
Kragen og øvre delen av sidene på halsen er brungrå, med svarte flekkar og tverrstriper. Ryggen og vengane er gråbrune med ein bronseglans. Eit kvitt band bak på vengane er godt synleg når fuglen flyg. Undersida er kvit, stjerten brungrå. Stjerten når eit stykke bakom dei samanlagde vengespissane når fuglen sit. Lengda på fuglen er 20-22 cm og vengespennet 38-41 cm.

Fuglen brukar ofte den karakteristiske lokkelæta, ein vemodig pipande låt som gjerne vert uttrykt i fire-fem stavingar. Låten sekk i toneleie for kvar staving og kan skrivast «hi-diii-dii-dii».

Strandsnipa er livleg, forsiktig og sky, og spring omkring på marka med trippande steg, eller sit på steinar som stikk ut i vasskanten. Når ho sit vippar ho ofte opp og ned med stjerten, nesten som ei erle. Ofte flyg ho med nedbøygde, vibrerande vengespissar tett over vassflata, samstundes som ho tek opp att sin drillande låt fleire gongar. Strandsnipa er svært sjeldan å sjå i flokk.

Utbreiing 
Strandsnipa er ein trekkfugl som hekker over store delar av Europa og Asia. Ho overvintrar i Afrika, det sørlege Asia og Australasia. Ein nærståande art, flekksnipe, held til i Amerika.

Biotop og leveområde i Noreg 
Strandsnipa er den vanlegaste vadefuglen i landet, både med omsyn til utbreiing og tal. Truleg hekker 150 000 par i Noreg. Talet på fuglar minkar både nordom polarsirkelen og ovanfor bjørkebeltet. Fuglen trivst både ved stilleståande sjøar og vatn, og ved sakteflytande eller raskt flytande elvar og bekkar, som gjerne kan vere små. Terrenget rundt spelar lite rolle, men ho krev faste breidder med berg eller sand, eller oppstikkande steinar. Til fjells kan ho også halde til i meir myrlende strok. Aller best liker strandsnipa klare, relativt hurtigstrøymande små elver. Også ved saltvatn er strandsnipa vanleg mange stader.

Hekking 
Strandsnipa legg fire 36 mm lange egg i slutten av mai og i juni. Desse er gulkvite med mykje flekkar i brunt og oskegrått. Reiret vert plassert på marka, oftast nær men iblant ganske langt frå vatn. Ungane går frå reiret straks dei er klekte.

Trekket 
Dei norske strandsnipene reiser langt og overvintrar i Afrika. Også i vinterkvartera held dei seg ved rennande vatn. Fuglane flyg sørover i august og kjem attende tidleg i mai.

Føde 
Denne består av makkar, insekt og larvene deira, som ho plukkar på stranda eller fangar i flukta.

Galleri

Kjelder 
Referansar

 Norsk Fugleatlas, 1994.
 Mullarney, K. Svensson, L. Zetterström, D. (1999) Fågelguiden, Europas och medelhavsområdets fåglar i fält. Stockholm: Albert Bonniers förlag

Denne artikkelen bygger på «Drillsnäppa» frå ,  den 13. desember 2009.

Bakgrunnsstoff 
 Sveriges Radio: P2-fågeln Drillsnäppa Läte

Fuglar i Noreg
Snipefamilien
Huaynaputina

Huaynaputina (quechua Waynaputina) er ein stratovulkan som ligg i det vulkanske høglandet sør i Peru. Vulkanen kan ikkje identifiserast som eit eige fjell, men har i staden form som eit stort vulkankrater. Han har produsert høg-kaliumhaldig andesitt og dasitt. Den 19. februar 1600 eksploderte vulkanen katastrofalt (vulkaneksplosivitetsindeks eller VEI 6) i det som var den største vulkaneksplosjonen i Sør-Amerika i historisk tid. Utbrotet heldt fram med ei rekkje hendinga fram til mars. Ei skildring av hendinga er fortalt i Fray Antonio Vazquez de Espinosa sin Compendio y Descripción de las Indias som vart omsett til engelsk som Compendium and description of the West Indies i 1942.

Effektar i regionen

Då Huaynaputina eksploderte produserte han om lag 30 kubikkilometer med tefra og pyroklastiske straumar raste 13 km austover og søraustover, samt at laharar – vulkanske gjørmestrøymar – øydela fleire landsbyar og nådde kysten av Stillehavet, 120 km unna. Utbrotet starta med ei plinisk røykfane som strekte seg inn i stratosfæren og oskefallet og dei tilhøyrande jordskjelva skapte store øydeleggingar i storbyane Arequipa (70 km mot vest) og Moquegua.

Oskefall vart rapportert 250–500 km unna, gjennom heile det sørlege Peru og det som i dag er det nordlege Chile og vestlege Bolivia. Oskelaget dannar i dag eit nyttig stratigrafisk grenselag gjennom heile Peru.

Det tok jordbruksnæringa i regionen 150 år for å kome seg på fote att.

Globale effektar

Russland

Eksplosjonen hadde effekt på klimaet på den nordlege halvkula (på den sørlege halvkula har ein få rapportar), der 1601 var det kaldaste året på seks hundreår, noko som førte til hungersnaud i Russland, den russiske hungersnauda 1601-1603.

Elles i Europa

I Estland, Sveits og Latvia var det særs kalde vintrar i 1600-1602; i 1601 i Frankrike der innhaustinga av vindruer kom seint. I tillegg kollapsa vinproduksjon i Tyskland og i Peru.

Asia

I Japan fraus Suwasjøen til tidlegare enn han hadde gjort på 500 år. I Kina blømde ferskentrea seint.

Grønland

På Grønland er det i iskjernene funne svovelsyre innhald som var høgare enn etter Krakatau-utbrotet i 1883.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Huaynaputina» frå ,  den 13. desember 2009. 
 oppgav desse kjeldene:
  (på spansk)

Bakgrunnsstoff
 Science News om den russiske hungersnauda 
 Huaynaputina-utbrotet i 1600 hadde global effekt 

Stratovulkanar
VEI-6-vulkanar
Fjell i Peru
Vulkanar i Peru
Cima di Castello

Cima di Castello er eit 3 375 meter høgt fjell og det nest høgaste i Bregagliafjella. Fjellet ligg på grensa mellom Sveits med kantonen Ticino på nordsida, og Italia med regionen Lombardia på sørsida.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Cima di Castello» frå ,  den 13. desember 2009.

Bakgrunnsstoff
Cima di Castello på SummitPost

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Italia
Fjell i Graubünden
Fjell i Lombardia
Den russiske hungersnauda 1601-1603

Den russiske hungersnauda 1601–1603 var den verste hungersnauda som har råka Russland og tok kanskje livet av ein tredjedel av folkesetnaden under problemtida, då det politiske styret vakla og landet seinare blei invadert av Det polsk-litauiske samveldet. Ho var ein del av ei verdsomspennande klimaendring med særs kalde vintrar og uår, som i 2008 blei sett i samanheng med vulkanutbrot i Peru.

Årsaker 
Hungersnauda var truleg knytt til eit vulkanutbrot i Peru frå vulkanen Huaynaputina. Han kasta ut 16 millionar til 32 millionar tonn med partiklar i atmosfæren, i hovudsak svoveldioksid som danna svovelsyre (sjå vulkanvinter). Dette svekka sollyset som nådde jordoverflata og skapte ein massiv hungersnaud og svært kalde vintrar i åra etter.

Følgjer 
Folk blei desperate av svolt og åt det dei kunne finna, «gras om sommaren og høy om vinteren, som fe». Det er også blitt fortald om kannibalisme. Tsaren Boris Godunov henta inn korn til Moskva og selde det for halv pris, delte ut mat og prøvde sysselsetta folk som kom til Moskva med å bygga nye steinhus, men makta ikkje letta hungersnauda.

I løpet av ein periode på to og eit halv år, vart 127 000 lik gravlagd i massegraver berre i Moskva. Omfattande svolt tok kanskje livet av to millionar menneske i Russland. Dei store dødstala rokka ved samfunnssordenen. Hungersnauda kan ha vore medverkande til at tsar Boris Godunov vart styrta, og gjorde at Det polsk-litauiske samveldet kunne okkupera delar av Russland.

Sjå òg 
 Holodomor i Ukraina i Sovjetunionen
 Den sovjetiske hungersnauda 1932-1933
 Vulkanvinter

Bakgrunnsstoff 
 faculty.arec.umd.edu . Om eit tilfeldig møte som gjorde at forskarar oppdaga samanhengen mellom vulkanutbrotet og hungersnauda.
 1600 Eruption Caused Global Disruption  (4/25/2008) Geology Times
 Utbrotet på msnbc.com

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Russian famine of 1601–1603» frå ,  den 13. desember 2009.  
 
 

Russisk 1601
Russisk historie
1601
1602
1603
Suwasjøen

Suwa (japansk 諏訪湖) er ein innsjø sentralt i Nagano prefektur i Japan. Han er den 24. største innsjøen i Japan ut frå areal. 

Suwa er åstad for o-miwatari, eit interessant naturfenomen. Han har ei naturleg varmekjelde under overflata, slik at når vassflata frys til om vinteren, så er dei lågare delane av innsjøen varm og sirkulerar. Dette fører til skrugardar i isen, med høgder på 30 cm eller meir. Lokale segner fortel at skrugardane er danna av gudane som kryssar innsjøen, medan dei reiser mellom froskjellige bygningar i Suwa Taisha.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lake Suwa» frå ,  den 13. desember 2009.  
 

Innsjøar i Japan
Spegjelen

Spegjelen var eit målblad som kom ut i tidsrommet 1911-21 i Trondheim. Bladet kom i byrjinga ut ein gong i veka, før det seinare kom ut to gonger i veka, og i ein periode jamvel tre gonger i veka. Albert Joleik var bladstyrar fram til 1914, då broren Marius Joleik tok over i ein stutt bolk. Seinare tok Peter Benum over som bladstyrar, og endra namnet til Olsok i 1915. Bladet gjekk endeleg inn i 1921.

Kjelder 
 Olaf Almenningen et al.: Målreising i 75 år : Noregs mållag 1906-1981, s. 423 - Fonna forlag, Oslo. ISBN 82-513-0070-3.

Fotnotar 

Norske aviser etter namn
Nynorske tidsskrift
Aviser i Trøndelag
Skipingar i 1911
Nedleggingar i 1921
Kultur i Trondheim
Piz da la Margna

Piz da la Margna er eit 3 158 meter høgt fjell i Berninafjella i Sveits. Fjellet ligg søraust for Maloja Pass ved sørvest-botnen av Engadin-dalen.

Ein kan nå toppen frå Maloja langs med nordryggen, ei litt enklare rute går via Val Fedoz opp austsida. Søraustryggen frå fjellskaret Fuorcla da la Margna vart klatra fyrste gongen av Hans Frick, Christian Zippert og Hans Casper den 14. august 1918.

Den fyrste kjende turistklivinga av fjelltoppen fann stad i juni 1857 og var gjort av J. Caviezel, Krättli, Robbi og Zaun.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Piz da la Margna» frå ,  den 13. desember 2009.

Bakgrunnsstoff
Webcam retta mot Piz da la Margna 
Nächtliche Winterlandschaft mit Piz da la Margna (måleri av Giovanni Giacometti, 1913)
Piz da la Margna på SummitPost

Fjell i Sveits
Margna
Engadin
Margna
Margna
Svoveldioksid

Soveldiosksid med kjemisk formel SO2 er ein fargelaus gass som vert danna ved at svovel brenn. Svoveldioksid reagerer med oksygen og er lett løyseleg i vatn. Dette gjer at svoveldioksid kan medføre uønskte helseeffektar.

Reaksjonslikningar 
Reaksjonslikninga viser at eit svovelatom kan reagere med oksygengass og danne svoveldioksid:
S + O2 → SO2

Reaksjonslikninga nedanfor viser at dersom svoveldioksid vert oppløyst i vatn, vert det danna svovelsyrling:
SO2 + H2O → H2SO3

Svovelsyrling kan igjen reagere med vatn og danne svovelsyre, som vist i reaksjonslikninga nedanfor:
2 H2SO3 + O2 → 2 H2SO4

Strukturformel og bindingstypar 
SO2 er eit bøygd molekyl med C2v symmetrigruppe. Svovelatomet har eit oksidasjonstrinn på +4, ei lading på 0 og er omgjeve av 5 elektronpar og kan skildrast som eit hypervalent molekyl. Frå perspektiv av molekylorbitalteorien, er dei fleste valenselektrona bunde opp i S-O bindingar.

S-O-bindingane er kortare i SO2 (143.1 pm) enn i svovelmonoksid, SO (148,1 pm), medan O-O-bindingane er lenger i O3 (127.8 pm) enn i dioksigen, O2 (120,7 pm). Bindingsenergien er større i SO2 (548 kJ mol−1) enn i SO (524 kJ mol−1), medan han er mindre i O3 (297 kJ mol−1) enn i O2 (490 kJ mol−1). Desse dataa fører kjemikarar til å konkludere med at S-O-bindingane i svoveldioksid har ein bindingsorden på minst 2, som er forskjellig frå O-O-bindingane i ozon, som har ein bindingsorden på 1,5

Bakgrunnsstoff 
 Miljøstatus i Noreg: Svoveldioksid

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Svoveldioksid» frå ,  den 13. desember 2009. 
 oppgav desse kjeldene:

Svovelsambindingar
Oksid
Piz Cambrena

Piz Cambrena er eit 3 606 meter høgt fjell i Berninafjella i Sveits. Austtoppen er berre fire meter lågare enn hovudtoppen. På vestsida av fjellet ligg Persgletscher, medan botnen av Puschlav-dalen med fjellvatnet Lago Bianco ligg på austsida. Mot sørvest reiser Piz Palü seg i ei høgde på 
3 900 meter.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Piz Cambrena» frå ,  den 13. desember 2009.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Graubünden
Piz Glüschaint

Piz Glüschaint er eit 3 594 meter høgt fjell i Berninafjella på grensa mellom Sveits med kantonen Graubünden på nordsida, og Italia med regionen Lombardia på sørsida.

Turistar som vil til topps på Piz Glüschaint nyttar oftast fjellhytta Coaz på 2 610 meter over havet som utgangspunkt.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Piz Glüschaint» frå ,  den 13. desember 2009.  

Fjell i Alpane
Fjell i Sveits
Fjell i Italia
Fjell i Lombardia
Fjell i Graubünden
Internasjonale fjell i Europa
Piz Cancian

Piz Cancian er eit 3 103 meter høgt fjell i Berninafjella. Fjellet ligg på grensa mellom Sveits med kantonen Graubünden på nordsida, og Italia med regionen Lombardia på sørsida.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Piz Cancian» frå ,  den 13. desember 2009.  
 

Cancian
Cancian
Internasjonale fjell i Europa
Cancian
Cancian
Fjell i Italia
Krabba

Krabba er eit klippeframspring mellom Sviskenuten og Rukkenutane på kysten av Dronning Maud Land. Ho vart kartlagt frå landmålingar og flyfoto tekne under Den japanske antarktisekspedisjonen (JARE), 1957–62 og namngjeve Kani-iwa.

Kjelder

Klippeformasjonar i Dronning Maud Land
Kronprins Olav Kyst
Industriland

industriland eller I-land viser til land som har sterkt utvikla og mangfaldig industri, og med dette gjerne også rikdom og høg levestandard.

Dei blir kalla industrilanda fordi industrien har vore og er ei viktig næring i desse landa. det er industrialiseringa som i stor grad har lagt grunnlaget for rikdommen og velstanden i dei rike landa. U-land står for utviklingsland, det er dei fattige landa. Her er det ofte lite industri, og desse landa har ikkje hatt den same økonomiske utviklinga som i-landa.

Økonomi
Det internasjonale samfunnet