alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Krattfuglar

Krattfuglar er sky, tilbaketrekte, bakkelevande sporvefuglar som utgjer den biologiske slekta Atrichornis, einaste slekta i familien Atrichornithidae. Det finst berre to artar. Rustkrattfugl er sjeldan med særs avgrensa distribusjon, og larmkrattfugl er så sjeldan at fram til 1961 trudde ein at arten var utdøydd. Begge er endemiske til Australia. 

Krattfuglefamilien er gamal og blir forstått å vere nærast knytt til lyrehalar, og sannsynlegvis òg til gartnarfuglar og trekryparar. Alle desse fire familiane starta utvikling frå Australia-Ny-Guinea-regionen. 

Populasjonen av larmkrattfugl blei estimert til 40-45 fuglar i 1962. Innsats for å verne fuglane klarte å auke bestanden til ca. 400 fuglar ved midten av 1980-talet, og dei har seinare vorte gjeninnført fleire stader, men er framleis trua. Pr. 2002 var populasjonen rekna til 1200 individ.

Skildring 
Fuglar av begge artar er omtrent på storleik med star, om lag 20 cm i lengd, og med kamuflerande farger i brunt og svart. Dei held begge til i tett underskog, rustkrattfugl i temperert regnskog i nærleiken av Queensland-New South Wales-grensa, og larmkrattfugl i lyngheier og i kløfter med småskog ved kysten av Vest-Australia. Begge er flinke til å smette ut av syne som mus gjer for å unngå merksemd. Dei spring fort, men dugleiken til å flyge er svak. 

Hannane har kraftfulle lydytringar, metallisk, høgt ringande, så høgt at lyden trengjer gjennom tett kratt og er nesten smertefullt på nært hald. Hofuglane byggjer eit kuppelforma reir nær bakken og tar aleineansvar for avkomet.

Kjelder 
 ''Denne artikkelen bygger på «Scrub-bird» frå , den 14. august 2010
 
 Referansar:

Bakgrunnsstoff 

 Lydopptak av krattfuglar hos Internet Bird Collection

 
Sporvefuglar
Fuglar i den australske regionen
Fugleslekter
Regulus

Regulus (α Leo, α Leonis, Alfa Leonis) er den mest lyssterke stjerna i stjernebiletet Løva og ei av dei mest lyssterke stjernene på nattehimmelen. Ho ligg kring 79 lysår frå jorda. Regulus er ei multippel stjerne som består av fire stjerner organiserte i to par. Regulus A består av ei blåkvit hovudseriestjerne og følgjestjerna hennar, som til no ikkje er blitt direkte observert, men som truleg er ei kvit dvergstjerne. Lenger unna ligg paret Regulus B og Regulus C, som er lyssvake hovudseriestjerner.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Regulus» frå ,  den 9. juli 2016.

Bakgrunnsstoff

Leo, Alfa
Hovudseriestjerner klasse B
Trippelstjerner
Løva
Stjerner med eigennamn
Objekt mindre enn 100 lysår frå jorda
Kirsebær

Kirsebær (Prunus cerasus), òg kjent som surkirsebær (Prunus vulgaris, Mill.) er ei steinfrukt i kirsebærslekta. I same familie finn ein òg hegg og morell (Prunus avium). Det er ikkje fagleg semje om kirsebær er opphavleg viltveksande eller innført av menneske til Noreg.

Kirsebæret er i motsetning til morellen ikkje ei spesielt søt frukt. Kirsebæret har ein bitrare smak og nyttast ofte i likørar. Kirsebær veks vilt både i Europa og Asia. I Noreg blir det dyrka det mest kirsebær i Buskerud. Den totale produksjonen av kirsebær var i 2009 på 357 tonn. Til samanlikning vart det dyrka 960 tonn moreller og 13 769 tonn eple.

Kirsebær i Noreg 
 Skyggekirsebær

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 Les meir om kirsebær på Treveven 

Kirsebærslekta
Frukt
SS «Skomvær»

SS «Skomvær» er den største seglskuta, og den første som vart bygd i stål, i Noreg. Tidlagare vart jarnskip bygde av støypejarnplater. Til «Skomvær» vart det brukt plater med kontrollert karboninnhald. 

SS «Skomvær» vart bygd hjå Laxevaags Maskin- og Jernskibsbyggeri i Bergen for reiarlaget J. C. & G. Knudsen i Porsgrunn. Skipet vart teikna av Randulf Hansen. Konstruksjonn hans vart noko endra av skipreiar Gunnar Knudsen, slik at lastekapasiteten vart auka med 50 tonn. Sjøsettinga var 23. april 1890. «Skomvær» vart rigga som bark, og hadde 23 manns besetning. Skuta fekk namn etter Skomvær fyr.

I 1915 var «Skomvær» seld til O.C. Axelsen i Flekkefjord. Og i 1917 vidare til S.O. Stray i Kristiansand, største seglskutereiarlaget i Noreg. Etter å ha hamna i opplag i 1922 vart ho opphoggen i 1924.

SS «Skomvær» har i ettertid vorte kjend gjennom visa «Skomværvalsen» av Erik Bye og Bjarne Amdahl. Seglskuta har og gjeve namn til redningsskøytene «Skomvær II» og «Skomvær III».

Kjelder
Jon Winge: Norske skip. Oslo 2006

Norske seglskip
Stålskip
Skipingar i 1890
Nedleggingar i 1924
Skip kalla opp etter norske stader
Ketil Motzfeldt

Ketil Johnsen Melsted Motzfeldt () var ein norsk offiser, sjømann, embetsmann, stortingsrepresentant og statsråd. Peter Motzfeldt var far hans, Ulrik Motzfeldt bror hans.

Motzfeldt var fødd i Bergen. Tolv år gammal vart han teken opp ved sjøkadettinstituttet i Fredriksvern, tok eksamen og vart sekondløytnant i 1832. Frå 1833 til -35 siglde han i koffardifart, var deretter ekvipasjemeister ved marinen sitt verft 1836-38 og 1841-42. År 1844 var han sjef for dei fyrste djupnemålingar langs kysten av høvesvis Finnmark og Møre.  Han var oppsynssjef under vårsildfisket 1851-57 og lofotfisket 1858.

År 1854 var Motzfeldt formann i ein kongeleg kommisjon om lofotfisket, og medlem av kommisjonar om stortingsbygninga 1857, om skysslova 1858, om seifisket i Nordland og Finmarken 1859. I 1877 deltok han i den parlamentariske skattekommisjonen.

I 1852 og -53 var han ekspedisjonssjef i postvesenet. Generalpostdirektør frå 1857 til 1860, då generalpostdirektoratet vart omgjort til Postdepartementet. Motzfeldt vart då statsråd og sjef for både Postdepartementet og Marinedepartementet frå 18. august 1860 til 31. oktober same året. Deretter var han medlem av statsrådsavdelinga i Stockholm fram til 30. september 1861, frårekna to veker i august då han var medlem av den svensk-norske interimsregjeringa som styrte medan kongen var sjuk. Frå 1. oktober  til 1. desember 1861 var han sjef for Marine- og postdepartementet.

Motzfeldt representerte Christiania på Stortinget 1854 og Christiania og Hønefoss 1857 og 1858, og Christiania, Hønefoss og Kongsvinger 1859-60. Frå 1871 til 1885 var han stortingsmann for Jarlsberg og Larvik amt. I 1854 var han sekretær i militærkomiteen, i 1857 medlem i same. Han var i 1859-60 formann i både militærkomiteen og trykkekomiteen. Frå 1871 til -82 var han mellom anna formann i næringskomite nr 1, og 1874 medlem av jarnbanekomiteen samt 1875-77 medlem av røysterettskomiteen. 1880-82 var han medlem av Lagtinget, 1883-85 av konstitusjonskomiteen.

Motzfeldt vart utnemnd til riddar av St. Olavs Orden i 1857, og i 1860 forfremja til kommandør. Han var også riddar  av den danske Dannebrogordenen og kommandør av 1. klasse av den svenske Nordstjerneordenen.

Etter han gjekk av frå statsrådet i 1861 budde Motzfeldt i Borre fram til 1886. Sidan var han busett i Kristiania, der han døydde i 1889.
 
Hans Dagbøger 1854-1889 vart utgjevne i 1908.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Bakgrunnsstoff 
 
 Ketil Motzfeldt Vestfold Høyre

Norske statsrådar 1814-1884
Stortingsrepresentantar 1854-1856
Stortingsrepresentantar 1857-1858
Stortingsrepresentantar 1859-1861
Stortingsrepresentantar 1871-1873
Stortingsrepresentantar 1874-1876
Stortingsrepresentantar 1877-1879
Stortingsrepresentantar 1880-1882
Stortingsrepresentantar 1883-1885
St. Olavs Orden
Nordstjerneordenen
Folk frå Bergen
Sivert Fergstad

Sivert Andreas Fergstad () var ein norsk prest og politikar frå Byåsen i Trondheim.

Fergstad var son av ein skipper som døydde då Sivert var to år gamal. Han tok examen artium i 1835 og vart cand.theol. i 1841. Frå 1841 var Fergstad personalkapellan hos prost Widerøe i Stjørdal. År 1849 vart han den fyrste residerande kapellan i Meråker, sokneprest same staden 1864, og i tillegg prost i Søre Innherad frå 1875.

Fergstad var ordførar i Stjørdal 1846-49 og i Meråker 1854-57. Han var 2. representant  på Stortinget frå Nordre Trondhjems amt i 1854, og 4. representant i 1857 og på omframstortinget 1858. I 1854 var han medlem av næringskomite nr 2, i 1857 av justiskomite nr 1. Synspunkta hans i mange saker låg til høgre i politikken og var truleg til hinder for attval.

Fergstad døydde på prestegarden i Meråker i 1885.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
Røe, Tormod: Stjørdal kommune 1837–1987 : Kommunalt selvstyre i 150 år (1987), s. 36

Bakgrunnsstoff 
Sivert Andreas Fergstad hos Norsk samfunnsvitenskapelig datatjeneste

Stortingsrepresentantar 1854-1856
Stortingsrepresentantar 1857-1858
Norske prestar
Folk frå Trondheim
Thomas Engelhart

Thomas von Westen Engelhart () var ein norsk statsråd for Venstre, amtmann og statsadvokat.

Engelhart var fødd i Vinger, faren var offiser. Han vart student frå Nissens skole i Christiania i 1866, og avla juridisk embetseksamen i 1871. Deretter var han advokatfullmektig og frå 1873 overrettssakførar på Kongsvinger. Frå 1876 var han høgsterettsadvokat i Vinger, der han også var ordførar mellom 1881 og 1889 og direktør i den lokale sparebanken. I 1889 vart han statsadvokat for Akershus og Kristians (Oppland) lagsokn.

Engelhart representerte Hedemarkens amt på Stortinget i tida 1886-97. Han var 1886-89 medlem av jarnbanekomiteen, 1888-89 som formann. 1889 og 1891 var han president i Odelstinget. I 1890 vart han nekta møte på Stortinget, 56 røyster mot 40, ettersom han hadde søkt statsadvokatembetet. Medlem av konstitusjonskomiteen 1893, formann 1894-96. Medlem av valkomiteen 1893-96 og av undersøkingskomiteen 1894, samt medlem av Lagtinget 1895-96.

Frå mars 1891 til 1892 leia Engelhart Revisjonsdepartementet i Johannes Steen si fyrste regjering, var så medlem av statsrådsavdelinga i Stockholm til regjeringa gjekk av i 1893. Sidan vart han 1895 utnemnd til sjef for Indredepartementet i den fyrste Francis Hagerup-regjeringa, før han atter vart medlem av statsrådsavdelinga i Stockholm 1897-98.

Han var amtmann i Bratsberg amt 1898-1902 og i Jarlsberg og Larvik amt frå 1902 til han døydde brått sommaren 1905 medan han var på Feskjær ved Åsgårdstrand.

Engelhart vart i 1892 utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden og forfremja til kommandør av 1. klasse i 1898. Han var også innehavar av fleire utanlandske ordenar, mellom dei den svenske Nordstjerneordenen.

Kjelde
Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Norske statsrådar 1884-1905
Norske revisjonsministrar
Norske innanriksministrar
Stortingsrepresentantar 1886-1888
Stortingsrepresentantar 1889-1891
Stortingsrepresentantar 1892-1894
Stortingsrepresentantar 1895-1897
St. Olavs Orden
Nordstjerneordenen
Folk frå Kongsvinger
Christian Jensen

Christian Jensen () var ein norsk embetsmann, amtmann i Christians amt, stortingsmann og statsråd 1879-84.

Jensen var fødd i Bergen, der faren var kjøpmann. Han vart student frå katedralskulen i Bergen i 1841 og cand. jur. i 1845. Frå 1846 arbeidde han som kopist i Indredepartementet sitt vegkontor, 1850 byråsjef og 1854 ekspedisjonssekretær i same departementet. Frå 1859 var han amtmann i Christians amt i samfulle 20 år.

Jensen var med i fleire kongelege kommisjonar. 1854 var han med i kommisjonen om reguleringa av Øyeren, 1866 om embete som hadde inntekter av sportlar, 1867 om lønsregulativ av sivile og militære embete, og 1869 om eldsfarlege stoff.

Jensen var stortingsmann 1862-70 og 1875-79. Føre 1870 representerte han byane Lillehammer, Hamar og Gjøvik. Sidan møtte han for Christiania, Hønefoss og Kongsvinger. Han var 1862-63 formann i skoglovskomiteen og medlem av vegkomiteen, på omframstortinget 1864 var han medlem av jarnbanekomiteen. Formann i næringskomite nr 1 både i 1865-66 og 1868-69. Medlem av Lagtinget 1868-69 og 1877-79. Valbolken 1874-76 var han 1. varamann, møtte fast 1875 og -76, medlem av justiskomiteen. Formann i justiskomite nr 2 åra 1877-79. I 1864 var han medlem av deputasjonane til Eidsvoll 17. mai og Christiania 4. november.

Hausten 1879 fekk Jensen plass i statsrådet, var så sjef for dels Revisjonsdepartementet, Justisdepartementet og Indredepartementet. 26. mars 1884 gjekk han ut av statsrådet, etter han to dagar i førevegen av riksretten vart dømd for å ha brote vilkåra for embetet. I byrjinga av juni same året vart han konstituert som auksjonsforvaltar i Kristiania. Døydde i hovudstaden berre tre månader seinare.

Kjelder og litteratur 
Feiring, Trond: Lillehammer og Fåbergs historie 2 : Byen og bygda. Materiell vekst og kulturell blomstring, Lillehammer 2004, s. 115.
Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
Folketellinga 1865 for Lillehammer
 

Norske statsrådar 1814-1884
Norske revisjonsministrar
Norske justisministrar
Stortingsrepresentantar 1862-1864
Stortingsrepresentantar 1865-1867
Stortingsrepresentantar 1868-1870
Stortingsrepresentantar 1874-1876
Stortingsrepresentantar 1877-1879
Ordførarar i Oslo
St. Olavs Orden
Nordstjerneordenen
Dannebrogordenen
Fylkesmenn i Oppland
Norske amtmenn
Folk frå Bergen
Carl Ellingsen

Carl Martin Ellingsen () var ein forretningsmann frå Sortland og Venstre-politikar.

Ellingsen var son til ein handelsmann i Sortland. I yngre år dreiv han som notbas. Sidan var han gardbrukar og handelsmann på Kvitnes i Hadsel etter far sin, som hadde flytta til staden frå Sortland.

Ellingsen var mellom dei leiande i Hadsel. Mangeårig medlem av heradsstyret, nokre år var han ordførar. Han var disponent for Kvitnes salt- og tøndelager. Elles var han mellom anna styreformann i Hindø dampskipsselskap og styremedlem i Vesteraalens dampskipsselskap.

Ellingsen var stortingsrepresentant i fem valperiodar. På Stortinget representerte han Venstre og Nordlands amt i periodane 1886-91 og 1895-97, og einmannskrinsen Vesterålen 1906-09 og 1913-15. Han var medlem av tollkomiteen 1866-88, av vegkomiteen 1889-91, 1906-09 og 1913-15 og militærkomiteen 1895-97. Han var medlem av Lagtinget i alle sesjonane, bortsett frå dei to fyrste.

I åra 1905-11 var Ellingsen medlem av riksskattekommisjonen. Han var også medlem av to departementale komitear, ein om sildetønner og vraking av sild, ein annan om nytt fiskeristyre.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Bakgrunnsstoff
Norsk Samfunnsvitenskapelig Datatjeneste, Politikerarkivet 1814-1905
Otto Jørgensen: Stamtavle over den Nordenfjellske gren av slekten Blix 

Norske gardbrukarar frå 1800-talet
Norske gardbrukarar frå 1900-talet
Stortingsrepresentantar 1886-1888
Stortingsrepresentantar 1889-1891
Stortingsrepresentantar 1895-1897
Stortingsrepresentantar 1907-1909
Stortingsrepresentantar 1913-1915
Folk frå Sortland
Jørgen Tandberg

Jørgen Johan Tandberg () var ein norsk biskop og stortingsmann. Han var far til Jens Tandberg.
 
Tandberg var fødd i Tønsberg, der far hans var prest. Han vart sjølv student 1833 og cand.theol. i 1838. Frå 1842 var han lærar ved borgarskule i Christiania, deretter styrar av borgarskulen i Fredrikstad året etter. O 1848 vart han residerande kapellan i Haus. Sidan var han tredjeprest ved Trefoldighetskyrkja i Christiania frå 1858 og kapellan ved domkyrkja i hovudstaden frå 1866. I 1870 vart han stiftsprost i Oslo og i 1882 biskop i i Christiansand stift eller Kristiansand.

Tandberg var medlem av den store kyrkekommisjonen frå 1859 til 1865, samt dissentarlovkommisjonen 1879. I 1874 stifta han Komitéen for Den norske kirkes misjon ved Schreuder og leia denne til 1882.

Tandberg representerte Søndre Bergenhus på Stortinget 1857 og omframstortinget 1858. Han var medlem av kyrkjekomiteen.

Jøgren Tandberg døydde i Kristiansand i 1884, etter berre to år med bispestaven.
 

Norske biskopar
Stortingsrepresentantar 1857-1858
Folk frå Tønsberg
Stortingsrepresentantar for Hordaland
Gravlagde på Vår Frelsers gravlund
Ole Andreas Furu

Ole Andreas Furu () var ein norsk jurist, stortingsrepresentant og statsråd, fødd i Trondheim.

Far til Furu var gardbrukar i Sunndal. Sjølv arbeidde han i fire år på kontoret til sorenskrivaren i Nordmøre. I 1864 vart han student frå Heltbergs studentfabrikk i Christiania og så cand. jur. i 1867. Same året vart han fullmektig hos sorenskrivaren i Nordmøre, året etter byrja han som  sakførar i Kristiansund. Administrerande direktør i Kristiansunds Kreditbank 1875-89. Han var med i bystyret frå 1875 til 1889, i fleire år ordførar.

Furu representerte Kristiansund på Stortinget i to valperiodar, høvesvis frå 1880 og frå 1886. Siste gongen vart valet underkjent, men han vart vald også ved omvalet. I 1880 var han medlem, 1881-82 sekretær av budsjettkomiteen. 1886-88 var han medlem av næringskomite nr 1. I den siste perioden representerte han den ferske partigrupperinga Høgre.

Han var 1887-89 medlem av ein kongeleg kommisjon om sildefisket, og av komiteen om mellomrikslova 1889. I 1892 var han medlem av den departementale konsulatkomiteen.

Furu var statsråd i to regjeringar. 1889-91 var han fyrst ved statsrådsavdelinga i Stockholm, deretter leia han Indredepartementet. I 1893-95 var han sjef for Finansdepartementet og i ei tid Revisjonsdepartementet, før han atter var eit par månader i Stockholm.

Frå 1895 til 1918 var Furu amtmann i Akershus. Han døydde i 1925 i Oslo. Amtmann Furus plass i Oslo er kalla opp etter han.

Kjelder 
Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 

Norske finansministrar
Norske revisjonsministrar
Norske revisjonsministrar
Høgrestatsrådar
Norske statsrådar 1884-1905
Stortingsrepresentantar 1880-1882
Stortingsrepresentantar 1886-1888
Stortingsrepresentantar for Kristiansund
Stortingsrepresentantar frå Høgre
Ordførarar i Kristiansund
Høgreordførarar i Møre og Romsdal
Norske amtmenn
Fylkesmenn i Oslo og Akershus
Norske advokatar
Norske bankfolk
St. Olavs Orden
Nordstjerneordenen
Folk frå Sunndal
Gina Krog

Gina Krog () var ein norsk kvinnesaksforkjempar.

Ho var fødd i Flakstad, der far hennar var prest. Han døydde før Gina kom til verda, og familien flytta så til Karmøy, i 1855 vidare til Christiania. I hovudstaden gjekk ho på Fru Autenrieths Pikeskole, sidan byrja ho i 1872 sjølv å undervise på Sylows skule.

Kring 1880 gav Krog opp læraryrket. Ho reiste i 1880 til England og gjorde seg kjend med kvinnesaksmiljøet på Bedford College i London. Frå då av var ho ein aktiv skribent for kvinnesaka i pressa.

Krog vart leiande i den nasjonale kvinnerørsla som etablerte Norsk Kvinnesaksforening i 1884 og Kvindestemmeretsforeningen i 1885. Ho var formann i sistnemnde fram til 1898, då ho fekk skipa Landskvindestemmeretsforeningen. I 1904 fekk ho skipa Norske Kvinders Nasjonalraad, der ho var formann til ho døydde i 1916. Ho var redaktør i bladet Nylænde i perioden 1887-1916, kvinnesaksforeininga sitt medlemsblad. Gjennom dette organet, brosjyrar og foredrag var ho med og stridde fram både kommunal og statsborgarleg røysterett for norske kvinner, høvesvis 1910 og -13.

Sommaren 1905 bar Krog fram for Stortinget ein resolusjon med underskrifter frå over  norske kvinner til stønad for unionsoppløysinga. Same året skreiv ho Norway, eit skrift om den statsrettslege stoda i Noreg. Krog var den norske regjeringa sin representant i Den Internasjonale Røysterettsalliansen.

Krog døydde i Kristiania i 1916 og gravlagd på Vår Frelsers gravlund. Offisielle personar som stortingspresidenten, statsministeren og høyesterettsjustitiarius var til stades ved bisettingar.

Gina Krog var svigerinne til kvinnesaksforkjemparen Cecilie Thoresen og faster til forfattaren Helge Krog.

Kjelder
Norsk Allkunnebok VII. 1956

Litteratur
Aslaug Moksnes. Gina Krog - en høvding i kvinnekampen, kronikk i Aftenposten 6. juli 1997

Norske politikarar
Folk frå Flakstad
Norske kvinnesaksfolk
Gravlagde på Vår Frelsers gravlund
Gravimetri

Gravimetri er målinga av styrken til tyngdekrafta. Gravimetri kan nyttast når anten tyngdefeltet eller eigenskapane til stoff som skapar tyngdefeltet skal studerast. Uttrykket gravimetri eller gravimetrisk vert òg nytta innan kjemi for å definere ein klasse med analytiske prosedyrar kalla gravimetrisk analyse, der ein veg ein stoffprøve.

Måleeiningar
Tyngdekraft vert vanlegvis målt i einingar for akselerasjon. I SI-systemet er standardeininga til akselerasjon 1 meter per sekund i andre (forkorta som m/s2). Andre einingar er gal (stundom kalla galileo, forkorta gal), som er lik 1 centimeter per sekund i andre og g (gn), lik 9.80665 m/s2. Verdien av gn er tilnærma lik akselerasjonen på grunn av tyngdekrafta ved jordoverflata (sjølv om den faktiske akselerasjonen varierer frå stad til stad).

Måleinstrument
Eit instrument for å måle tyngdekraft vert kalla eit gravimeter, eller gravitometer. Sidan generell relativitet tek omsyn til at ein ikkje kan skjelne tyngdekrafteffekten frå effektane av akselerasjon, kan gravimeter reknast som ei spesialutgåve av akselerometer.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Gravimetry» frå ,  den 15. august 2010.  
 

 
Geodesi
Korsaren

Korsaren var eit norsk skjemteblad som kom ut i Kristiania mellom 1879 og 1926, fram til 1895 under namnet Krydseren.

Bladet Krydseren vart starta av Harald Hjalmar Schmidt i 1879. Fram til 1883 utkom bladet anonymt, frå då av stod Schmidt som redaktør. Han styrte bladet til 1892. I 1894 endra bladet namn til Korsaren. Egil Hartmann var redaktør 1894-1903.

I 1907 fekk Korsaren ein skarpare politisk profil med den norske forfattaren Hans Jæger, og den danske anarkisten Jean Jacques Ipsen som redaktørar. Korsaren skulle arbeide mot sosialdemokratisk alliansepolitikk og statsparlamentarisme. Dette organet kom i ti nummer, og vart etterfølgd av Revolten som kom i åtte nummer. Andreas Bloch og Gustav Lærum var mellom dei fremste teiknarane i Korsaren.

Tidlegare norske tidsskrift
Anarkistiske blad
Publikasjonar skipa i 1879
Publikasjonar nedlagde i 1926
1879 i Noreg
1926 i Noreg
Norske skjemteblad
Hirse

Hirse er ei gruppe planter i grasfamilien.

Bruk
Ulike korn bli kalla hirse. Fleire typar blir dyrka i Afrika og i Asia og Europa. Alle hirsetypane er naturleg frie for gluten. 

Mange ulike hirseplanter finst. Dei er ikkje i slekt seg i mellom. Finn ein ei oppskrift med «hirse» kan det vere ulike hirsetypar som det er snakk om: perlehirse, «vanleg» hirse, fingerhirse eller til og med sorghum kan av og til kallast hirse. Det er svært ulike planter og dei kan ikkje naudsynt erstatte kvarandre. 

Den planta ein i Noreg vanlegvis kallar hirse, kan òg kallast romersk hirse, sidan romarane dyrka han. Det blir i dag seld hirse i både helsekostforretningar (romersk hirse) og i innvandrarbutikker (fingerhirse i tamilske butikkar kalla kurukkan, perlehirse i pakistanske butikkar kalla bajra, sorghum som heiter jowar på hindi). Hirse treng tørt klima for å vekse.

Bakgrunnsstoff

Grasfamilien
Korn
Glutenfri mat
Tyngdeanomali

Ein tyngdeanomali eller gravitetsanomali er skilnaden mellom den observerte verdien av tyngdekrafta ved eit punkt på jorda og den teoretiske utrekna verdien. 

Måling av tyngdeanomaliar vert nytta i geofysiske undersøkingar, som til dømes forundersøkingar ved leitinga etter petroleum. Negative tyngdeanomaliar viser at det må vere lette massar (til dømes tjukke sedimentlag) i undergrunnen, medan positive tyngdeanomaliar viser at det må vere tunge bergarter der (til dømes gabbro eller peridotitt).

Astronomi
Området i verdsrommet med høgare massetettleik enn venta vil skape ein tyngdeanomali. Observasjonar av tyngdeanomaliar på galaktisk og intergalaktisk skalaer, har ført til teorien om at mørkt stoff finst der.

Kjelder
Delar av denne artikkelen bygger på «Gravity anomaly» frå ,  den 15. august 2010.  
 
 

Gravimetri
Grefsheimmeteoritten

Grefsheimmeteoritten er ein steinmeteoritt som vart funnen på isen på Mjøsa 1. februar 1976 av gardbrukar Johan E. Mellbye. Meteoritten vart funnen i fleire delar på isen, men vog opphavleg litt over 45 gram. Han bestod hovudsakleg av minerala olivin, ortopyroksen og plagioklas. I dag finst meteoritten på utstilling hos Geologisk museum i Oslo.

Meteoritten er kalla opp etter storgarden Grefsheim på Nes i Ringsaker i Hedmark. Han er den 10. og minste kjende meteoritten i landet.

Kjelder

Norske meteorittar