alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Oslo katedralskole

Oslo katedralskole er ein vidaregåande skole i Oslo med røter tilbake til mellomalderen og den opplæringa som kyrkja stod for. 
Skolen er i dag ei privat stifting (Stiftelsen Oslo katedralskole) som sjølv eig bygningen og det eineståande biblioteket, som er det eldste i Noreg. Sjølve skoledrifta er likevel kommunal (fylkeskommunal), til liks med andre offentlege vidaregåande skolar.

Katedralskolen er kjend som «Katta» på folkemunne.

Historie 
Skolen blei grunnlagt i år 1153 av den paveutsende kardinalen Nicolaus Breakspeare (seinare pave Hadrian IV). I reformasjonsårhundret var skolen sentrum for den såkalla austlandshumanismen, leia av menn som biskop Jens Nielssøn og lector theol. Hallvard Gunnarsøn.

På 1600-talet blei oppretta eit gymnasium i samband med skolen, som kunne ha vore det første tilløpet til eit norsk universitet, men pengevanskar førte til at det blei nedlagd etter kort tid.

Kjende tidlegare elevar 
 Niels Henrik Abel (1802-1829)
 Henrik Anker Bjerregaard (1792-1842)
 Mauritz Hansen (1794-1842)
 Kong Harald V (1937-)
 Veronica Orderud (1972-)
 Conrad Nicolai Schwach (1793-1860)
 Jens Stoltenberg (1959-)
 Arne Treholt (1942-)
 Henrik Wergeland (1808-1845)
 Johan Herman Wessel (1742-1785)

Bakgrunnsstoff 

 Nettstad for Oslo katedralskole 
 Historie på nettstaden 
 Kattateateret

Vidaregåande skular i Oslo
Kulturminne i Oslo
Lov om stadnamn

Lov om stadnamn (stadnamlova) er ei norsk lov som regulerer skrivemåten av stadnamn i offentleg bruk. Lova vart sett i kraft frå den 1. juli 1991.

Endringar i lova vart sette i kraft 1. august 2006, og ei ny forskrift vart sett i kraft 1. juni 2007. Samtidig kom det ei rettleiing til forskrifta.

Nye endringar vart sette i kraft 1. juli 2015.

Bakgrunnsstoff 
 LOV 1990-05-18 nr 11: Lov om stadnamn.
 Forskrift til lov om stadnamn
 Rettleiing til forskrift om stadnamn

Stadnamn
Stadnamn
Utanlandssendinga

Utanlandssendinga var det vanlege namnet på NRK sitt radioprogram retta mot sjøfolk og nordmenn utanlands, send mellom 1948 og 2002.

Programmet starta i 1948 med sendingar frå Fredrikstad kringkastar, seinare Kvitsøy kringkastar.

Leiar frå starten og opp gjennom mange år var Gunnar Nygaard. Senior ved avdelinga då verksemda vart nedlagt 31. desember 2002 var Einar Lie.

Bakgrunnsstoff
Stemmen fra Norge - Einar Lie 
radionorge.jankrogh.com: Lydsnutt fra Utenlandssendingen (oktober 1990)  (wav)

radioprogram
radioprogram i NRK
Norske radioprogram
skipingar i 1948
nedleggingar i 2002
Ola Breivega

Ola Ireneus Breivega (, tidlegare etternamn Bredeveien) er ein norsk filolog og målmann frå Sør-Fron kommune. Breivega var leiar for Noregs Mållag (skrivar) i tidsrommet 1963-64. Han har gjennom fleire tiår engasjert seg i språkpolitikk og normeringsordskifte. Breivega driv språkkonsulentfirmaet Samråd, som skipar til kurs og opplæringstiltak i nynorsk.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 "Då nynorsken kom til Transilvania". Intervju med Ola Breivega. 
 Allkunne om Ola Breivega.

Leiarar av Noregs Mållag
Målfolk
Folk frå Sør-Fron
Norske filologar
Leiv Heggstad

Leiv Heggstad () var ein norsk skulemann og målmann. 

Heggstad var fødd i i Namsos som son av Kristoffer Marius Hægstad. Han var styrar ved Voss private gymnas 1911–1916, overlærar ved Voss landsgymnas 1916–31 og rektor ved Molde høyere skole 1931–45. Han skreiv småskrifter og artiklar i målstriden og gav mellom anna ut Norsk Grammatikk (større utg. 1931), Gamalnorsk ordbok (1931), Vossemålet (1933) og Eventyr og segner på målføre frå alle kantar av landet (1950). Han omsette Egilssoga. Som 21-åring vart Leiv Heggstad den første formannen i Studentmållaget i Oslo, skipa i 1900.

Kjelder 

 Utdjupande artikkel om Heggstad, skriven av Kjell Venås på snl.no

Målfolk
Norske lærarar
Folk frå Namsos
Norske forfattarar
Norske lærebokforfattarar
Flypostavisen Nytt fra Norge

Flypostavisen Nytt fra Norge var ei vekeavis retta mot nordmenn i utlandet. Sidan ho ikkje kom ut like hyppig som andre aviser, gav ho eit resymé av siste hendingar. Utgjevar var eit selskap der mellom anna Utanriksdepartementet var aksjonær.

Avisa kom ut med eit prøvenummer i juni 1954. Fyrste ordinære utgåve kom 12. januar 1955 med Odd Hjorth-Sørensen som fyrste redaktør, ein stilling han hadde fram til 1958. Avisa vart nedlagt i 1995. Frå 1996 til 2000 fanst det ei elektronisk utgåve. Siste redaktør var Helge Loland.

I 2011 tok ei kanadisk nettside namnet «Nytt Fra Norge» og brukar ho til å vidarebringe nyhende frå mange norske aviser.

Kjelde 
 Denne artikkelen bygger på «Flypostavisen Nytt fra Norge» frå , den 27. juli 2011. 
 

Norske aviser etter namn
Tidlegare norske aviser
Skipingar i 1955
Nedleggingar i 2000
Colin Archer

Colin Archer (), fødd på Tollerodden i Larvik, død same stad, var båtkonstruktør og båtbyggjar. Han vart særleg kjend for konstruksjonen og bygginga av polarskipet «Fram» på oppdrag frå Fridtjof Nansen. I tillegg konstruerte og bygde han lystbåter, losbåtar og redningsskøyter. Båtar konstruert av han eller i same stil som losbåtene og redningsskøytene, vert gjerne kalla Colin Archer-skøyte.

Colin Archer-bukta på Nabljudenijøya i Karahavet vart namngjeve av baron Eduard Toll. Colin Archer bygde polarskipet hans «Zarja», som han nytta på ekspedisjonar i havområda nord for Russland, der han og skipet òg forsvann. 

Archer Peak i Victoria Land i Antarktis er ein fjelltopp kalla opp etter Archer. Archer konstruerte både «Fram» og DS «Southern Cross» som vart nytta til tidlege ekspedisjonar til Antarktis.

Bakgrunnsstoff 
 Seilskøyteklubben Colin Archer
 Redningsskøyta "Colin Archer" 

Folk frå Larvik
Norske båtbyggjarar
Norske båtkonstruktørar
Skandfers baadbyggeri

Skandfers baadbyggeri var eit båtbyggjeri som dreiv verksemd ved Kulstadsjøen i Vefsn kommune i Nordland. Båtbyggjeriet vart etablert av Nils Skandfer i 1903 og heldt til ved den gamle handelsstaden på Kulstadsjøen. Dette skjedde samstundes med at trelastverksemda Nesbruket, som heldt til like ved, hadde stor verksemd med uttak av tømmer og trelastproduksjon. Skandfer hadde blant anna gått i lære hos Colin Archer og båtane han konstruerte hadde mange likskapstrekk med Colin Archer skøytene. Skandferbåtane var dei første seglbåtane med heildekk som vart bygd i Nord-Noreg.

I 1914 var arbeidsstokken hos Skandfer oppe i 75-80 mann. Det vart fortalt at han kunne bygge opptil 10 fartøy samtidig. I 1920 starta dei økonomiske nedgangstidene og Skandfer fekk store økonomiske problem. Året etter vart selskapet overlevert skifteretten. Verftet vart lagt ned i 1921 etter at ein ikkje fann råd med ny finansiering.

Tidlegare norske føretak
Næringsliv i Vefsn
Historie i Vefsn
Norsk industrihistorie
Skipingar i 1903
Nedleggingar i 1921
Olav Gullvåg

Olav Gullvåg () var ein norsk forfattar frå Trondheim.

Gullvåg sitt mest kjende verk er Spelet om Heilag Olav, eit sogespel, som vert spela kvart år på Stiklestad. Stykket byggjer på de tre eldre skodespela Natterast på Sul (1952), Føre slaget (1954) og Stiklestad (1960). Elles har Gullvåg skrive eit stort tal lettare skodespel med tanke på framføring i ungdomslag.

Av romanane er Det byrja ei jonsoknatt (1937) og framhaldet Kongens nåde (1939) mest kjende. Den dramatiske handlinga går føre seg i Telemark på 1700-talet, og har kjærleik på tvers av standsgrenser som sentralt tema. Romanserien er på ti bind, og vert avslutta med Levi Lenning og hans hus, 1959. Romanen Lagnads-natta (1956) er ikkje del av serien.Romanane vart tidleg omsett til ei lang rad språk.

Verk av Gullvåg er omsett til svensk, dansk, islandsk, engelsk, tysk, russisk, nederlandsk, fransk, tsjekkisk, ungarsk og latvisk. I 1938 vann han Melsom-prisen.

Verkliste

Romanar 
 Kaptein Skugge : fantastisk forteljing um krigen millom Russland og Noreg i 1950. 1911 (under pseud. Johan Visionary)
 Den gule marquis : ei soga fraa storkrigen 1915. 1915. (under pseud. Kaare Gullveng)
 Antaios, 1916
 Jarnbyrd, 1922
 Hav-ørna, 1925 (under pseud. Kaare Gullveng)
 Det byrja ei jonsoknatt, 1937
 Kongens nåde, 1939
 Halvmåneblåsaren, 1941
 Sigerhuva, 1945
 Drivtømmer, 1947
 Ariadne, 1949
 Brattøra, 1951
 Her hender det ingenting, 1953
 Det bortkomne manuskriptet, 1955
 Lagnads-natta, 1956
 Levi Lenning og hans hus, 1959

Dikt 
 Song i storm, 1918
 Paa tvomannhand, 1924
 På viddene, 1934
 Bak blånane, 1942
 Villvin, 1946
 Skrift i sand, 1960

Skodespel 
 Rabies politica, eller Politisk galenskap, 1914 (under pseud. Rabelais)
 Ordet, 1917
 Haaløygabrand, 1919
 Jammerdalen, 1922
 Fanitullen, 1926
 Godt gifte, 1927
 Hemnaren, 1938
 Natterast på Sul, 1952
 Tusse-tonen, 1953
 Føre slaget, 1954
 Stiklestad, 1960

Sakprosa 
 Menneske og helgen : Olav Haraldson, 1946

Bakgrunnsstoff 
 Digitaliserte bøker av Olav Gullvåg hjå Nasjonalbiblioteket

Litteratur om Gullvåg 
 Eivind Hasle: Olav Gullvåg : bladmann og bokmann : (1885-1961). (2015) Forfattaren er dotterson av Olav Gullvåg.

Norske forfattarar
Nynorskforfattarar
Leiarar i Unge Venstre
Vinnarar av Melsom-prisen
Folk frå Trondheim
Tage Erlander

Tage Fritiof Erlander () var ein svensk sosialdemokratisk politikar. Han var svensk statsminister i tida frå 1946 til 1969, det vil seia i heile 23 år. Han er den regjeringssjefen i noko demokratisk land som har sete lengst ved makta. Han vart ofte omtala som «Sveriges lengste statsminister». Omtalen sikta både til kroppslengda og regjeringstida.

Svenske statsministrar
Svenske sosialdemokratiske politikarar
Ingvar Carlsson

Ingvar Carlsson () er ein svensk sosialdemokratisk politikar. 

Carlsson var riksdagsmedlem 1965-1996, utdanningsminister 1969-1973, konsultativ statsråd 1973 og 1982-1986 (bustadminister 1973, visestatsminister 1982-86 og frå 1985 òg miljøminister), bustadminister 1974-1976 og statsminister 1986-1991 og 1994-1996.

Han etterfylgde Olof Palme som statsminister etter Palmemordet.

Svenske statsministrar
Svenske politikarar
Svenske sosialdemokratiske politikarar
Per Albin Hansson

Per Albin Hansson () var ein svensk politikar. Han var leiar for sosialdemokratane, Socialdemokratiska arbetarpartiet, og sat som svensk statsminister i fire regjeringar i tidsrommet mellom 1932 og 1946. Ei av desse regjeringane var koalisjonsregjeringa som vart danna under andre verdskrigen. Regjeringa under krigen inkluderte alle dei store partia, med unntak av kommunistpartiet.

Då verdskrigen tok til, lét Hansson, som frykta at også Sverige skulle bli invadert, tyske troppar reisa gjennom landet til okkuperte Noreg og Finland.

Politisk arbeida Hansson for innføringa av velferdsstaten som han omtalte som Folkhemmet.

Han døydde i Stockholm av hjarteslag medan han gjekk av trikken, det vanlege framkomstmiddelet sitt, på Ålstens Gård station. Han er gravlagd på Norra begravningsplatsen i Stockholm.

Sjå òg 
 Sverige under andre verdskrigen
 Per Albin Line

Svenske riksdagsrepresentantar
Folk frå Malmö
Svenske statsministrar
Svenske forsvarsministrar
Svenske politikarar
Svenske sosialdemokratiske politikarar
Folk frå andre verdskrigen
Telefonnummer

Eit telefonnummer er ein sekvens av tal som vert brukt til å ringa mellom telefonlinjer i eit offentleg svitsja telefoninett. Norske mobilnummer startar med nummera 4 eller 9, og inneheld som regel 8 siffer. På mobiltelefonar er tastane som regel markerte med eit nummer, samt 3 eller 4 litt mindre bokstavar for bruk til tekstskriving som til dømes SMS.

Telefoni
Raga

Raga (sanskrit रागः /rāgaḥ/, hindi राग /rāg/, tamil ராகம் /rāgam/) er melodireglane som blir brukte innan klassisk indisk musikk. Hindustani- og karnatisk musikk bruker begge ragaer, men utforminga, namngjevinga og klassifiseringa er forskjellig.

Ein raga kan skildrast som ein sekvens av mellom fem og sju notar. Grunnforma av denne sekvensen kan skildrast om lag som ein skala. Ragaen dannar utgangspunkt for improvisasjon der ein følgjer notesekvensen fram og tilbake. Oppgangen og nedgangen kan vera noko forskjellig.

I hindustanimusikk er ragaene organiserte i thát. Kvar raga er knytt til ei viss stemning, årstid, tid på døgnet, hendingar, kjensler og etiske kvalitetar. Ein har også organisert ragaer i 6 rāga-rāgini med ein «mannleg» og ein «kvinneleg» raga i kvart par, i tillegg til «søner» og «svigerdøtrer» av desse para. Personifiseringa av ragaene inspirerte ei rekkje ragamalamåleri. Denne klassifiseringa er likevel ikkje vanleg i dag.

I karnatisk musikk deler ein ragaene inn etter grunnleggjande ragaer (melakarta) som har gjeve eller kan gje opphav til ei rekkje underragaer.

Kjelder

«Raga» (14. februar 2009), Store norske leksikon. Henta 26. november 2013.
«raga», Philip's World Encyclopedia. (Published online: 2004 Current Online Version: 2012).
«raga», The Oxford Dictionary of Music'' (6 ed.). Tim Rutherford-Johnson, Michael Kennedy, Joyce Bourne Kennedy (red.), Oxford University Press Print Publication Date: 2012 Print ISBN-13: 9780199578108 Published online: 2013 Current Online Version: 2013 eISBN: 9780191744518

Bakgrunnsstoff

Klassisk indisk musikk
Hindustanimusikk
Karnatisk musikk
Svithun av Winchester

Svithun (fødd kring år 800 (etter 802?) i Wessex i England, død 2. juli 862) var ein angelsaksisk biskop av Winchester. Kort tid etter at han døydde vart han utpeika som helgen av den katolske kyrkja. Han vert difor ofte omtala som Den heilage Svithun, eller Sankt Svithun. Namnet kan òg verta stava Swithun eller Swithin. Minnedagen hans er 2. juli i den katolske kyrkja og 15. juli i den anglikanske kyrkja. I Noreg går minnedagen under namnet syftesok.

Reinald kryssa Nordsjøen omkring 1125 og grunnla Stavanger bispedøme. Nokre meiner at Reinald hadde med seg eit armbein frå Svithun som eit relikvie. Reinald vart den fyrste biskopen av Stavanger, og hans store prosjekt var bygginga av Stavanger domkyrkje. Domkyrkja vart vigd til St. Svithun. St. Svithun vart vernehelgen for Stavanger by. Stavanger kan bli omtalt som St. Svithuns by, og den katolske kyrkja i byen heiter St. Svithun kirke.

Katolske helgener
Engelske katolske biskopar
Døde i 862
Feitetysdag

Feitetysdag eller feittysdag er tysdag føre oskeonsdag, og den siste dagen før fasta tek til. Som namnet seier, fell han alltid på ein tysdag. Dette er ikkje ein dag frå den kriste liturgien, men ein folkeleg festdag i oppkøyringa til den kristne fastetida. Det har vore tradisjon for å eta mykje feit mat på feitetysdagen for å vera best mogleg budd på fasteperioden, og for å tøma skapa for ingrediensar ein ikkje treng i fasta. Matskikkane har halde seg godt mange stader, endå det no er få som fastar etterpå.

Tidspunkt 
Datoen for feitetysdag varierer frå 3. februar til 9. mars ut frå når påska er. Feitetysdag fell på  i , og på  i .

Ulike namn og skikkar 

Feittysdagen er kjend under fleire namn. Eit av desse er sjumålsdagen fordi ein helst skulle eta sju måltid. Det vart brukt ein stav, sjumålsstaven, for å halda teljinga på måltida. Dagens siste måltid var gjerne eit stort smørbrød. 

Eit anna namn er kvitetysdag fordi det ein åt, gjerne var kvitt, som egg, mjølk eller mjøl. Fastelavnsbollen er endå eit teikn på dette. 

I Hardanger vart dagen kalla grauttysdag fordi ein åt rømmegraut. Fata vart jamleg oppfylte, og det vart sagt at skeia aldri måtte bli tørr. 

I mange land er feitetysdagen kjend som mardi gras (fransk for ‘feitetysdag’) og er den siste dagen i karnevalet. Den mest kjende feitetysdagsfeiringa er karnevalet i Rio de Janeiro.

I engelsktalande land er dagen kjend som Shrove Tuesday (etter fortidsforma av shrive, som tyder skrifte), Pancake Tuesday eller Pancake Day. Dei to sistnemnde viser til skikken med å eta mange pannekaker av smør, egg og sukker ein skulle bruka opp føre fasta. Mange stader har ein tradisjonar der ein kappspring med pannekaker i panner i samband med feiringa av dagen.

Kjelder 

Faste
Tysdag
Hardangerbrua

Hardangerbrua er ei hengebru som fører Riksveg 7 og 13 over Eidfjorden i Hardanger. Ho vart opna 17. august 2013 og går mellom Vallavik på vestsida og Bu på austsida. Brua erstatta ferjesambandet Bruravik-Brimnes.

Brua er 1 380 meter lang, og med det den lengste hengebrua i Noreg. Hovudspennet er lengre enn mellom anna det på Golden Gate Bridge i San Francisco i USA. Brutårna har ei høgd på 202,5 meter, medan seglingshøgda er 55 meter. På nordsida av fjorden går ein ny arm av Vallaviktunnelen fram til brua. Tunnelen har ei munning som er 23 meter høg, kanskje den største tunnelportalen på ein vegtunnel nokonsinne.

Brua var kalkulert å kosta i overkant av 1,8 milliardar 2005-kroner, noko som skulle finansierast gjennom bompengar, fylkeskommunale tilskot, innsparte ferjetilskot og ordinære statlege midlar.

Hardangerbrua vart i 1996 røysta ned av Stortinget, men i løpet av åra fram til den nye avrøystinga endra opposisjonen standpunkt i saka, og bruprosjektet vart vedteke 28. februar 2006 med 79 mot 24 røyster. Arbeidet med prosjektet starta 26. februar 2009, og gjekk utan større avbrot fram til opninga den 17. august 2013.
Det var kommunal- og regionalminister Liv Signe Navarsete som stod for den offisielle opninga. Fleire hundre menneske deltok på opninga. Mellom dei var også ein delegasjon frå Elektroarbeidernes Fagforeningsom demonstrerte mot at det hadde vore sosial dumping ved bygging av brua. 
Tilhengjarar av brua har argumentert for at brua vil letta køyring både lokalt i Hardanger og mellom Austlandet og Vestlandet. Aust-vest vil brua føra til utbetring av riksveg 7 over Hardangervidda og nord-sør av riksveg 9 og riksveg 13. Motstandarar av brua har drege fram at auka trafikk over Hardangervidda vil føra til vanskar for villreinstamma der. Ei bru vil føra til endring av fjordlandskapet, og ein ikkje vil kunna gå under brua med høge cruiseskip, slik at mellom anna Eidfjord og Ulvik ikkje kan vitjast av slike skip lenger. Mange turistar kjem til område for å sjå det særmerkte landskapet. Eit anna motargument er at brua ikkje har høgt nok trafikkgrunnlag, og ikkje vil vera så kostnad-nytte-effektiv som ein del andre moglege vegtiltak.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

 Brujubel i vestlandsver, frå Hardanger Folkeblad – 28. februar 2006
 Hardangerbrua ferdig i 2011  Bergens Tidende
 «Bru over Hardangerfjorden vedtatt», frå VG – 28. februar 2006
 www.hardangerbrua.no
 Motstanden mot Hardangerbrua framleis stor  www.naturvern.no
 St.prp. nr. 2 (2005-2006) Om utbygging og finansiering av rv 7/rv 13 Hardangerbrua i Hordaland
 Broen er åpnet

Vegbruer i Vestland
Bruer opna i 2013
2013 i Noreg
Vegar i Ulvik
Vegar i Ullensvang
Hengebruer i Noreg
Folkerøystinga om atomkraft i Sverige

Folkerøystinga om atomkraft i Sverige var ei folkerøysting om i kva grad Sverige skulle satsa på atomenergi, og då særleg atomkraftverk. På svensk språk vert røystinga omtala som Folkomröstningen om kärnkraften. Røystedagen var den 23. mars 1980. I røystinga kunne ein velja mellom tre framlegg, som var gjeve namna Linje 1, Linje 2 og Linje 3. Resultatet vart 18,9% for Linje 1, 39,1% for Linje 2 og 38,7% for Linje 3. Linje 1 var mest positiv til framtidig bruk av atomkraft, linje 2 var ei mellomløysing, medan linje 3 innebar ei nedlegging av atomkraftverka innan ti år og ei auka satsing på energiøkonomisering.

Avgjerda om å skipa til ei folkerøysting var teke i etterkant av Harrisburgulukka i USA i 1979 og med ein veksande opposisjon mot satsing på atomkraft i Sverige. Alle partia i den svenske riksdagen var med på kravet om folkerøysting.

Dei politiske partia i riksdagen sat saman i tre dagar for å formulera framlegga i folkerøystinga. Leiar var statsminister Thorbjörn Fälldin(c). Ingvar Carlsson(s) har i ettertid hevda at han før forhandlinga kom fram til at det logisk sett burde vore fire framlegg. På nei-sida ynskte mange å stenga ned kjernekraftverka med ei gong. Nei-folka var redde for å gå glipp av mange veljarar som syntest at ei brå nedstenging skulle få altfor store økonomiske konsekvensar. Nei-sida samla seg då om eit framlegg som gjaldt avvikling innan ti år (Linje 3). På ja-sida fanst det dei som ynskte å halda fram med satsing på atomenergi. Ikkje noko parti våga å stå for dette synet, og det vart difor ikkje eit eige framlegg i folkerøystinga.

Moderaterna, Folkpartiet og Socialdemokraterna førte forhandlingar for å formulera eit samla ja-alternativ. Atomreaktorane skulle kunna nyttast i si tekniske livslengd, som var rekna å vera 25 år. Forhandlingane braut til slutt saman av di Moderaterna ikkje kunne akseptera nokre tilleggsframlegg. Tilleggsframlegga gjekk på at private ikkje skulle eiga kraftverka, og at privat vinst frå vasskraftverk skulle skattleggjast hardare. Resultatet vart at Moderaterna stod for Linje 1, Folkpartiet og Socialdemokraterna for Linje 2. Centerpartiet, Kds (no Kristdemokraterna) og Vpk (no Vänsterpartiet stilte seg bakom Linje 3.

Etter folkerøystinga avgjorde Riksdagen at alle reaktorar skulle vera stengd ned innan år 2010. Ein rekna at Forsmark 3 og Oskarshamn 3, som skulle tas i bruk først i 1985, hadde ei teknisk livslengd på 25 år. Året 2010 var ikkje formelt ein del av framlegga i folkerøystinga, men vart nytta i kampanjen for Linje 2. Seinare har ein gått vekk frå avgjerda om avvikling innan 2010.

Røysteresultat

Folkerøystinga om atomkraft i Sverige

Atomkraft
1980 i Sverige
Hendingar i 1980
Kjerneenergi
Oskeonsdag

Oskeonsdag er ein kristen heilagdag, som markerer byrjinga på fastetida. Søndagane blir ikkje talde med i fastetida, og derfor fell han frå kyrkjeleg synspunkt 40 dagar før påske (1. påskedag). Talet på dagar er fastsett til minne om Jesus Kristus sitt 40 dagar lange opphald i ørkenen. Oskeonsdagen er ein gong mellom 4. februar og 10. mars, avhengig av når påska kjem.

For nokre kristne har oskeonsdag tradisjonelt vore ein dag ein mintest at mennesket er dødeleg. I Den katolske kyrkja inneheld liturgien utdeling av oskekrossar. Oska kjem frå palmegreiner frå palmesøndagen året før, brent kort tid før oskeonsdag, gjerne saman med heilage oljar frå tidlegare år. Ein geistleg teiknar ein kross med oske blanda med litt vatn på panna til kvar enkelt av dei truande, mens han seier nokre ord som minner om at mennesket er dødeleg og/eller behovet for omvending. Det tradisjonelle formularet er «Kom ihug, menneske, at du er støv og igjen skal bli til støv; gjer bot slik at du kan ha evig liv». Dette minner om den gamle tradisjonen med å drysse oske på hovudet som eit symbol på anger overfor Gud, noko som er skildra fleire gonger i Bibelen. Det tidlegaste beviset for skikken er frå ei liturgisk bok skrive i Mainz ca. år 960, og han vart gjort universell i den katolske kyrkja av pave Urban II i 1091. I katolsk og ortodoks tradisjon er oskeonsdag ein faste- og abstinensdag, noko som betyr at dei truande skal eta minst mogleg, og helst unngå kjøt.

Dagen før askeonsdag blir på folkemunne kalla feittysdag, og er avslutninga av den folkelege karnevalstida.

Andre tydingar 

I Australia kan oskeonsdag (engelsk Ash Wednesday) òg vise til dei store skogbrannane som herja 16. februar 1983 i Victoria og South Australia. 75 mista livet, og meir enn 200 heimar vart øydelagt.

Faste
Onsdag
Kyrkjeåret
Blåmåndag

Blåmåndag er tradisjonelt den siste måndagen før fasta tar til.  Dagen kan ha denne nemninga fordi ein tidlegare pynta alteret i kyrkjene med eit blått klede denne dagen.

Dagen før blåmandagen, fastelavnssundag, var det vanleg å festa. Festinga kunne halda fram til månadagen, slik at også denne dagen blei rekna som ein fridag. 

Tradisjonelt skulle alle handverkssveinar ha fri kvar måndag, «halde blåmandag». Sveinelauga hadde møte måndag føremiddag ettersom det var fordbode i lang tid å ha møte på sundagar. I Noreg blei denne typen blåmåndag avskaffa ved handverksloven av 1839.

No for tida blir uttrykket «blåmåndag» meir brukt om ein vond dag, ein dag etter ein rangel i bokstavleg eller overført tyding, der ein vaknar opp til arbeidsveka att etter helga.

Kjelder

Faste
Måndag