alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Dent d'Hérens

Dent d'Hérens er eit fjell i Wallis-Alpane på grensa mellom Italia og Sveits med ei høgd på 4 171 meter over havet. 

Fjellet vart først klatra 12. august 1863 av Florence Grove, William Edward Hall, Reginald Somerled Macdonald, Montagu Woodmass, Melchior Anderegg, Jean-Pierre Cachat og Peter Perren. Berre dagar før hadde Edward Whymper, Jean Antoine Carrel og Luc Meynet prøvd å nå toppen, men valde ei rute med laus stein og måtte snu. Første gong fjellet vart klatra om vinteren av 16. januar 1910 av M. Piacenza, J.J. Carrell og G.B. Pellisier.

Den 1300 meter høge nordveggen vart først utforska av George Finch, T.G.B. Forster og R. Peto 2. august 1923. 

Aostahytta på 2 781 meter over havet vert nytta som utgangspunkt for den vanlege ruta til toppen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dent d'Hérens» frå ,  den 13. november 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Dent d'Hérens på SummitPost
 Normalrute frå Aostahytta 

Fjell i Alpane
Fjell i Italia
Fjell i Sveits
Fjell i Valais
Fjell i Aostadalen
Internasjonale fjell i Europa
Epomeo

Epomeo er det høgaste fjellet på vulkanøya Ischia i Napolibukta i Italia. Epomeo består av vulkansk horst, har ei høgd på 789 meter over havet og tårnar over resten av Ischia. Mykje av Epomeo er dekt av frodig vegetasjon med eit par vingardar i fjellsidene. Om lag 75 meter frå toppen er fjellet dekt av kvit lava. 

Ein sti går til toppen av fjellet frå Serrara Fontana, ein av dei rolege landsbyane rundt fjellet.

Kjelde 

 Vulkanhistorien til Ischia

Den campanianske vulkanbogen
Fjell i Italia
Falterona

Falterona er eit fjell i Dei nordlege Appenninane i Italia med ei høgd på 1 654 meter over havet. Det er ein del av nasjonalparken Parco nazionale delle Foreste Casentinesi. 

Grensa mellom provinsane Firenze, Arezzo og Forlì-Cesena går langs toppen.

Fjellet, som hovudsakleg består av sandstein, er dekt av bøk og på den eine sida finn ein kjelda til elva Arno (ved den såkalla Capo d'Arno).

I aust ligg det eit søkk i terrenget med restane av ein innsjø. Her er det funne fleire etruskiske statuar.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Monte Falterona» frå ,  den 13. november 2007.  
 

Appenninane
Fjell i Italia
Fumaiolo

Fumaiolo er eit fjell i Appenninane i Romagna i Italia med ei høgd på 1407 meter over havet. Fjellet er særleg kjend som kjelda til elvane Tiber og Savio. Det ligg om lag 50 km frå Cesena, ovanfor landsbyane Bagno di Romagna og Verghereto.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Monte Fumaiolo» frå ,  den 13. november 2007.  
 

Appenninane
Fjell i Italia
Gargano

Monte Gargano er eit fjell i Apulia i Italia som dannar ryggen av halvøya Promontorio del Gargano i Adriahavet. Det meste av høglandet, om lag 1 211,18 km², er i dag ein nasjonalpark, Parco nazionale del Gargano, oppretta i 1995. Denne vert administrert av provinsen Foggia.

Gargano er ei halvøy som delvis er fjellkledd og delvis dekt av restane av den gamle skogen Foresta Umbra, den einaste gjenverande delen i Italia med eldgamle eik- og bøkeskogar som ein gong dekte mykje av Sentral-Europa.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Monte Gargano» frå ,  den 13. november 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Parco Nazionale del Gargano
 Turist- og reiseinformasjon
 Bilete frå Gargano og Vieste

Fjell i Italia
Halvøyar i Italia
Nasjonalparkar i Italia
Gran Paradiso

Gran Paradiso (fransk Grand Paradis) er det høgaste fjellet i Dei graiiske Alpane i Italia med ei høgd på 4 061 meter over havet. Det ligg nordvest i landet, nær Mont Blanc ved grensa til Frankrike, men ligg heilt innanfor det italienske området. Gran Paradiso er det einaste fjellet som ligg heilt innanfor Italia på over 4 000 meter.

Den høgaste toppen vart først nådd 4. september 1860 av J.J. Cowell, W. Dundas, J. Payot og J. Tairraz. I dag vert det rekna som ein relativt lett klatretur, bortsett frå dei siste 60 metrane til toppen. Klatringa startar vanlegvis frå anden Rifugio Chabod eller Rifugio Vittorio Emanuele. Sistnemnde er kalla opp etter Viktor Emmanuel II av Italia som oppretta det kongelege reservatet Gran Paradiso i 1856, som i dag er Gran Paradiso nasjonalpark.

Bakgrunnsstoff 

 Gran Paradiso på SummitPost
 Parco Nazionale Gran Paradiso
 Gran Paradiso på Distantpeak
 Biletgalleri 
 Panoramabilete av Gran Paradiso 
 Utsyn mot Dei graiiske Alpane frå Petite Chenalette

Kjelde 

Fjell i Alpane
Fjell i Italia
Gran Sasso

Gran Sasso er det høgaste fjellområdet i Appenninane i Abruzzo i Italia. Det høgaste fjellet er Corno Grande på 2 912 moh. Fjellområdet utgjer nasjonalparken Parco Nazionale del Gran Sasso e Monti della Laga som vart oppretta i 1993. Gran Sasso er òg det høgaste fjellområdet på Den italienske halvøya. L'Aquila er den næraste byen til Gran Sasso, berre 16 km frå Assergi, ein liten landsby ved foten av fjellet. Roma ligg 132 km med bil frå fjellet. 

Dei tre toppane på Gran Sasso er Corno Grande med 2 912 meter over havet, Corno Piccolo og Pizzo Intermésoli. Toppane er dekte av snø det meste av året. På nordsida av Corno Grande ligg Calderonebreen, den sørlegaste isbreen i Europa. Han er derimot i kraftig tilbakegang og forskarar reknar med at han truleg vil forsvinne rundt år 2020. 

I 2005 vart den 2 424 meter høge toppen tidlegare kalla Gendarme, nemnd opp etter pave Johannes Paul II. Paven vitja ofte staden og omtalte fjellet som ein «spesiell stad å møte Gud» og at Gran Sasso minte han om fjella i heimlandet Polen.

Biletgalleri

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Gran Sasso» frå ,  den 13. november 2007.  
 
 Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

Appenninane
Fjell i Italia
Monte Grappa

Monte Grappa er eit fjell i Veneto i Italia med ei høgd på 1 776 meter over havet. Fjellet er ein del av lavberga ved foten av Alpane og er delt mellom provinsane Vicenza, Treviso og Belluno. Fjellet var åstad for eit kjent slag under den første verdskrigen. 

Slaget ved Monte Grappa, stundom kalla «Den italienske thermopylene», vart utkjempa av Italia mot troppar frå Austerrike og Tyskland i november og desember 1917. Fjellet var den siste forsvarslinja mellom den austerriksk-tyske hæren og venetianarane. Totalt fall 24 000 italienarar, over 4 000 engelsk- og franskmenn og over 100 000 austerrikarar. I eit mausoleum like under fjelltoppen ligg gravlagd 25 000 italienske og austerrikske soldatar som døydde i slaget. 

Grappa-massivet, med fleire nabotoppar, er òg kjend for den tradisjonelle osten Bastardo del Grappa. Terrenget er eit populært mål for syklistar.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Mount Grappa» frå ,  den 13. november 2007.  
 

Grappa
Tyskland etter 1945

Etter at den andre verdskrigen enda med nederlag for Tyskland, låg landet i ruinar, både når det gjaldt infrastruktur og politikk.

Då det tredje riket endeleg kapitulerte den 8. mai 1945, var landet okkupert av dei allierte i vest, og av sovjetiske styrkar i aust. Den vestlege delen blei etter kvart til Forbundsrepublikken Tyskland eller Vest-Tyskland, medan den austlege delen blei Den tyske demokratiske republikken DDR eller Aust-Tyskland.

Tysk historie
1900-talet
Grenzgipfel

Grenzgipfel er ein 4 618 meter høg fjelltopp på grensa mellom Italia og Sveits.

Toppen er ein del av Monte Rosa-massivet i Wallis-Alpane og ligg på grensekammen mellom skarda Silbersattel (4 515 moh) i nord og Grenzsattel (4 453 moh) i søraust, på den staden søraustegga på Dufourspitze snur mot aust og avvik frå grensekammen.

Vanlegvis blir Grenzgifel gått frå Zermatt eller frå stasjonen Rotenboden på Gornergratbahn over Monte Rosa-hytta. Toppen blir sjeldan klatra som eit sjøvstendig mål, men er meir ein overgang på vegen til Dufourspitze, framfor alt frå dei italienske hyttene Capanna Regina Margherita eller Capanna Gnifetti. Grenzgipfel dannar òg avslutninga på klatreruta over Monte Rosa sin austvegg (frå landsbyen Macugnaga).

Sjå òg 
Firetusenmeterstoppar i Alpane

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Grenzgipfel» frå ,  den 13. november 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Monte Rosa-gruppa på SummitPost
 Helmut Dumler und Willi P. Burkhardt: Viertausender der Alpen. Bergverlag Rother, München 2001, ISBN 3-7633-7427-2.
 Michael Waeber: Gebietsführer Walliser Alpen, 11. Auflage. Bergverlag Rother, München 1996. ISBN 3-7633-2416-X

Fjell i Alpane
Fjell i Italia
Fjell i Sveits
Fjell i Valais
Fjell i Aostadalen
Monte Inici

Monte Inici er eit fjell i Castellammare del Golfo i provinsen Trapani på Sicilia i Italia. Det er om lag 1 060 meter over havet og ligg eit par kilometer sør for Golfo di Castellammare, ei vik i Tyrrenhavet. 

Monte Inici har vore mykje utforska og det er funne mange fossil her frå juratida og krittida. 

I antikken låg den greske busetnaden Inykon ved Monte Inici.

Kjelde 

Inici
Sicilia
Dei juliske Alpane

Dei juliske Alpane (slovensk Julijske Alpe) er eit fjell i Dei sørlege kalksteinsalpane på grensa mellom Italia og Slovenia. Den høgaste fjelltoppen er Triglav på 2 864 meter over havet, det høgaste fjellet i Slovenia og tidlegare i Jugoslavia. Dei er kalla opp etter Julius Cæsar. Ein større del av Dei juliska Alpane er del av Triglav nasjonalpark.

Fjelltoppar 
Dei viktigaste fjelltoppane er: 
 Triglav/Tricorno 2864 m
 Jôf di Montasio/Montaž/Montasch 2755 m
 Škrlatica 2740 m
 Mangart 2679 m
 Jôf Fuart 2666 m
 Jalovec 2645 m
 Razor 2601 m 
 Canin/Kanin 2582 m
 Kanjavec 2568 m
 Prestreljenik 2500 m
 Špik 2472 m 
 Tošc 2275 m
 Krn 2244 m

Fjellovergangar 
Viktige fjellovergangar i Dei juliske Alpane er: 
 Vršič, 1611 m, den høgaste fjellovergangen i Slovenia.
 Predilasset, 1156 m
 Hrušica/Birnbaumerwald, 883 m
 Saifnitz eller Pontebbapasset/Tabeljski prelaz, 797 m

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Julian Alps» frå ,  den 13. november 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Dei juliske Alpane på Hribi.net
 Dei juliske Alpane
 Dei juliske Alpane på SummitPost

Juliske
Juliske
Juliske
La Verna

La Verna eller Monte Penna er eit isolert fjell på 1 283 meter over havet sentralt i Toscana i Appenninane ovanfor dalen Casentino i Italia. Staden er særleg assosiert med Frans av Assisi og det var her han skal ha fått stigmataen sin. Heilagdomen La Verna vart bygd her og tileigna han. Administrativt er fjellet ein del av provinsen Arezzo og kommunen Chiusi della Verna.

Bakgrunnsstoff 

 Il sito di Zenigata - Vacanze - Ritiro spirituale al santuario di La Verna

Kjelde 

Fjell i Italia
Toscana
Sinfest

Sinfest: The webcomic to end all webcomics er ein teikneserie på internett forfatta og teikna av Tatsuya Ishida. Den første stripa vart vist den 17. januar 2000, dei kjem no opp til dagleg på heimesida til Sinfest. Tidlegare var Sinfest ein del av Keenspot-sidene.

Hovudtemaet i serien er menneskenaturen, med spesiell merksemd retta imot seksualitet og religion. Andre tema har vore forbrukarkulturen og politiske kommentarar. Sinfest fokuserer på det humoristiske og er ikkje moralsk fordømmande.

Sinfest på trykk 
Sinfest har ikkje slått i gjennom som avisstripe. Ishida har på eige forlag gjeve ut bøkene:

 Sinfest (2002)
 Life is My Bitch (2003)
 Dance of the Gods (2005)

Seriemagasinet Nemi har publisert Sinfest i fargar og er ein av dei få publikasjonane som gjev ut serien. Nettutgåva på Sinfest si heimeside er berre unntaksvis i fargar.

Bakgrunnsstoff 

 Keenspot

2000
Gratis netteikneseriar
USA-amerikanske teikneseriar
Monte Leone

Monte Leone er det høgaste fjellet i Dei lepontinske Alpane på grensa mellom Sveits og Italia med ei høgd på 3 552 meter over havet. Fjellet ligg heilt vest i Dei lepontinske Alpane, nokre kilometer aust for Simplonpasset.

Kjelde 

Leone
Leone
Leone
Leone
Fjell i Piemonte
Internasjonale fjell i Europa
Lyskamm

Lyskamm eller Liskamm er eit fjell i Wallis-Alpane på grensa mellom Italia og Sveits med ei høgd på 4 527 meter over havet. Fjellet består av ein fem kilometer lang rygg med to toppar. Den sørlege sida i Italia er ru og reiser seg nokre hundre meter over isbreen nedanfor (Ghiacciaio del Lis), medan nordsida i Sveits er ein imponerande 1100 meter høg isvegg som stig opp frå Gornergletscher. 

Den vanlegaste ruta til toppen er frå Felikjoch i vest til Listjoch i aust, eller omvendt. Den austlegaste og høgaste toppen vart først klatra i 1861 av eit lag på 14 mann (åtte engelsmenn og seks sveitsarar) leia av J. F. Hardy opp austryggen.

Bakgrunnsstoff 
 Lyskamm på SummitPost

Kjelde 

Fjell i Alpane
Fjell i Italia
Fjell i Sveits
Fjell i Valais
Internasjonale fjell i Europa
Maggiorasca

Maggiorasca er eit fjell i Appenninane i Italia mellom Liguria og Emilia-Romagna. Den høgaste toppen er 1 799 meter over havet. 

Fjellet ligg ovanfor Val d'Aveto og Val Nure, i tillegg til kommunnane Santo Stefano d'Aveto (provinsen Genova) og Ferriere (provinsen Piacenza). På toppen av fjellet står det ein statue av Vår Frue av Guadaloupe, reist i 1947, og eit TV-tårn.

Kjelde 

Denne artikkelen bygger på «Monte Maggiorasca» frå ,  den 13. november 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Val d'Aveto

Appenninane
Fjell i Italia
Liguria
Emilia-Romagna
Marmolada

Marmolada (ladinsk Marmoleda, tysk Marmolata) er det høgaste fjellet i Dolomittane nordaust i Italia med ei høgd på 3 343 meter over havet. Fjellet består av ein rygg som går frå vest til aust. Mot sør består fjellet av ein fleire kilometer lang stupbratt vegg. På nordsida finn ein relativt flate isbrear, mellom anna den einaste store breen i Dolomittane, Marmoladabreen (Ghiacciaio della Marmolada).

Ryggen består av fleire toppar med dei høgaste i vest: Punta Penia (3 343 m), Punta Rocca (3 309 m), Punta Ombretta (3 230 m), Monte Serauta (3 069 m) og Pizzo Serauta (3 035 m). Det går ein taubane til toppen av Punta Penia.

Paul Grohmann var den første til å nå toppen av fjellet. Det skjedde i 1864 langs nordruta. 

Før den første verdskrigen gjekk grensa mellom Austerrike og Italia langs Marmolada, slik at fjellet danna ein del av frontlinja. Austerrikske soldatar var innkvartert i djupe tunnelar inn i breen på nordsida og italienske soldatar ved stupet på sørsida. Sidan isbreane trekkjer seg tilbake vert det stundom funne restar og ting etter soldatane.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Marmolada» frå ,  den 13. november 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Datagenererte panoramabilete: Nord Sør Indeks 

Fjell i Alpane
Fjell i Italia
Matajur

Monte Matajur eller Monte Mataiur (slovensk Velika baba) er eit fjell i Dei juliske Alpane på grensa mellom Italia og Slovenia med ei høgd på 1 650 meter over havet. Frå toppen av fjellet kan ein sjå Adriahavet. 

26. oktober 1917 erobra Rommel fjelltoppen med 100 mann mot ein italiensk styrke på over 7000 mann.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Monte Mataiur» frå ,  den 13. november 2007.  
 

Fjell i Alpane
Fjell i Italia
Fjell i Slovenia
Mont Blanc de Courmayeur

Mont Blanc de Courmayeur (italiensk Monte Bianco di Courmayeur) er eit fjell i Mont Blanc-massivet i Italia og Frankrike og det nest høgaste fjellet i Alpane med ei høgd på 4 748 meter over havet. 

Fjellet ligg søraust for toppen av Mont Blanc, på andre sida av Col Major, og ein kan nå toppen via Bossesryggen eller Peuterey- og Brouillardryggane.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Mont Blanc de Courmayeur» frå ,  den 13. november 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Mont Blanc de Courmayeur på SummitPost

Fjell i Alpane
Fjell i Italia
Fjell i Frankrike
Mont Dolent

Mont Dolent er eit fjell i Mont Blanc-massivet i Italia med ei høgd på 3 823 meter over havet. Det ligg på grensa mellom Frankrike, Italia og Sveits. 

Den første stigninga av fjellet vart gjort 9. juli 1864 av Anthony Reilly og Edward Whymper med guidane Michel Croz, Henri Charlet og Michel Payot.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Mont Dolent» frå ,  den 13. november 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Mont Dolent på SummitPost

Fjell i Alpane
Fjell i Italia
Fjell i Sveits
Fjell i Frankrike
Fjell i Valais
Fjell i Aostadalen
Internasjonale fjell i Europa
Trelandsgrenser
Liberal Alliance

Liberal Alliance er eit dansk politisk parti leidd av Anders Samuelsen. Etter danske tilhøve er Liberal Alliance eit sentrum-høgre-parti.

Partiet vart stifta som Ny Alliance den 7. mai 2007 av utbrytarane Naser Khader og Anders Samuelsen frå Det Radikale Venstre og av Gitte Seeberg frå De Konservative.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Liberal Alliance» frå ,  den 13. november 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Nettsida til Liberal Alliance

Danske politiske parti
Liberalistiske parti
Skipingar i 2007
Amiata

Monte Amiata er eit fjell i Antiappenninane i Toscana i Italia med ei høgd på 1 738 meter over havet. Det ligg i provinsane Grosseto og Siena.

Amiata er ein gamal, utdøydd vulkan med vulkansk stein og små innsjøar. Vatn frå fjellet fyller Fiora-akvedukten, som gjev vatn til mykje av det sørlege Toscana og område nord i Lazio. Elvane Fiora og Albegna har sine utspring her, sistnemnde i Buceto, som er ein utstikkar sørvest for sjølve massivet. 

Hovudnæringa i området er kastanjer, tømmer og i aukande grad turisme (skistader finst ved Prato delle Macinaie, Prato della Contessa, Rifugio Cantore og Pian della Marsiliana). I dei lågareliggande områda finn ein oliventre vinranker. Anna vegetasjon er mellom anna bøk og furu. I antikken vart det utvunne sinober her. 

Amiata omfattar kommunane Abbadia San Salvatore, Arcidosso, Castel del Piano, Piancastagnaio, Santa Fiora og Seggiano, alle i ei høgd på mellom 600 og 800 meter over havet.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Amiata» frå ,  den 13. november 2007tittel=Monte Amiata.  
 

Toscana
Fjell i Italia
Vaud

Vaud (fransk Vaud) er ein av kantonane i Sveits. Kantonen ligg i den sørvestlege delen av landet. Hovudstaden i Vaud er Lausanne. Kantonen har 701 526 innbyggarar. Flatevidda er på 3 212 km2.

Geografi 
Størstedelen av kantonen ligg mellom Genfersjøen i sør og Neuchâtelsjøen i nord, ein del ligg aust for Genfersjøen. Kantonen grensar i nord til kantonen Neuchâtel, i aust til kantonane Fribourg og Bern, i sør til Valais og Genève, medan han i vest grensar opp mot Frankrike og til kantonen Jura. Landskapet i søraust ligg på nordsida av Bern-Alpane og er rike på fjell. I dette området, ofte kalla Vaud-Alpane, ligg høgste fjellet i kantonen, Les Diablerets, der ein òg finn dei einaste isbreane i kantonen. Dei sentrale delane av kantonen ligg i eit morenelandskap, og består såleis av ein god del åsar og mindre vatn. Områda i nordvest, der landskapet stig opp mot Jurafjella, er prega av lågare fjelltoppar, dei aller fleste med høgder mindre 1 500 meter over havet.

Språk og samfunn 
Talespråket i Vaud er fransk. 28 % av innbyggarane i kantonen er utanlandske statsborgarar, ein stor del av desse kjem frå Italia. Om lag 40 % av innbyggarane er protestantar, nesten like mange, 34% soknar til den romersk-katolske kyrkja. Etter reformasjonen og inn i det 20. hundreåret var kantonen fullstendig dominert av protestantismen, veksten for katolisismen kjem mykje av den store innvandringa frå Sør-Europa.

Distrikt og kommunar 
Vaud omfattar ti distrikt, som er delt opp i til saman 376 kommunar. Dei ti distrikta er Aigle, Broye-Vully, Gros-de-Vaud, Jura-Nord Vaudois, Lausanne, Lavaux-Oron,
Morges, Nyon, Ouest Lausannois og Riviera-Pays-d'Enhaut.

Dei mest folkerike kommunane etter Lausanne, er Yverdon-les-Bains, Montreux, Renens, Nyon, Vevey, Pully, Morges, Gland, Prilly, Ecublens og La Tour-de-Peilz. Alle desse har over 10&nsbp;000 innbyggarar.

Historie 
Gjennom mellomalderen rådde ulike maktsentera over landområda i det seinare Vaud. Burgundarar tok kontroll over området på 400-talet. Seinare, i merovingartida, rådde frankarar til desse i 888 måtte vike for karolingane sitt keisardømme. Det tyske fyrstehuset Zähringen erobra makta i 1032 og styrte Vaud til 1218. Ei ny fyrsteslekt, hertugane av Savoie, fekk makta og skapte, gjennom danninga av eit baroni, den første politiske eininga i området. På 1400-talet vart Savoy si makt svekka, og militære styrkar frå kantonen Bern byrja erobre delar av området. I 1536 annekterte Bern heile det seinare Vaud.

Bernesarane var lite populære, særleg hos dei franskspråklege i Vaud. Dei fransktalande kjende seg tilsidesett i høve til dei som tala tysk. I 1723 leia offiseren Abraham Davel eit opprør, som vart slått ned, og Davel vart avretta. Seinare dreiv vaudarane ut guvernøren frå Bern, og danna i 1798 utbrytarkantonen Léman. Denne kantonen gjekk same året med i den nyskipa republikken Helvetia. Etter republikken braut saman i 1803, gjekk Vaud inn i den sveitsiske føderasjon som eigen kanton. Under den sveitsiske borgarkrigen i 1847, var Vaud ein sterk motstandar av dei konservative og katolsksinna kantonane.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Vaud» frå , den 10. oktober 2011. 
 

 
Vinområde i Sveits
Monte Capanne

Monte Capanne er det høgaste fjellet på øya Elba i Italia med ei høgd på 1 019 meter over havet.

Toscana
Capanne
Monte Disgrazia

Monte Disgrazia er eit fjell i Bregagliafjella i Italia med ei høgd på 3 678 meter over havet. 

Fjellet vart først klatra av Leslie Stephen, Thomas Stuart Kennedy og Thomas Cox i lag med guiden Melchior Anderegg den 23. august 1862.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Monte Disgrazia» frå ,  den 13. november 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Monte Disgrazia på SummitPost

Disgrazia
Disgrazia
Nordend

Nordend er det nordlegaste (namnet tyder «nordenden») fjellet i Monte Rosa-massivet på grensa mellom Italia og Sveits med ei høgd på 4 609 meter over havet. Nordend er den fjerde høgaste toppen i massivet etter Dufourspitze (4 634 m), Ostspitze (4 632 m) og Grenzgipfel (4 618 m).

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Nordend» frå ,  den 13. november 2007.

Bakgrunnsstoff 
 Nordend på SummitPost

Fjell i Alpane
Fjell i Italia
Fjell i Sveits
Fjell i Piemonte
Fjell i Valais
Internasjonale fjell i Europa
Monte Nuovo

Monte Nuovo er ein sinderkjeglevulkan vest for Napoli i Italia. Fjellet hare ei høgd på 458 meter over havet og er ein del av Campi Flegrei-kalderaen og hadde det siste utbrotet sitt i 1538. Kalderaen er igjen ein del av Den campanianske vulkanbogen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Monte Nuovo» frå ,  den 13. november 2007.  
 

Den campanianske vulkanbogen
Nuovo
Nuovo
Kantonen Jura

Republikken og kantonen Jura (fr. République et Canton du Jura) er den nyaste av kantonane i Sveits og ligg i den nordvestlege delen av landet. Hovudstaden i kantonen er Delémont.

Distrikt og kommunar 
Jura omfattar tre distrikt, som er delt opp i til saman 83 kommunar. Dei tre distrikta er Delémont, Porrentruy og Franches-Montagnes.

Samfunn og soge 
Fransk språk er kantonsspråk. Den einaste kommunen som er tyskspråkleg er Ederswiler i nordaust.

Dei fleste innbyggarane i Jura soknar til den romersk-katolske kyrkja.

Jura vart skilt ut frå kantonen Bern i 1979 etter lang tids strid. Bern er hovudsakleg tyskspråkleg og protestantisk, medan Jura er franskspråkleg og katolsk.

Sjå òg 
 Tidsperioden Juratida, som har namn etter Jurafjella. Desse ligg delvis i kantonen Jura.

 
Skipingar i 1979
Monte Ortigara

Monte Ortigara er eit fjell i Vizentine-alpane i Italia med ei høgd på 2 105 meter over havet. Fjellet stig 1500 meter bratt opp frå Suganadalen i sør.

Fjellet var åstad for slaget ved Monte Ortigara under den første verdskrigen mellom italienske og austerriks-ungarske styrkar, som begge mista tusenvis av mann i forsøket på å erobre toppen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Monte Ortigara» frå ,  den 13. november 2007.  
 

Ortigara
Ortigara
Andåsfossen kraftverk

Andåsfossen kraftverk vart etablert ved elva Skjerva i Vefsn kommune i 1908. I 1932 vart det opphavlege anlegget rive, og eit nytt etablert. Dette vart stengt og erstatta av eit tredje anlegg i 2001.

Den gamle kraftverksbygninga frå 1932 vart restaurert av Helgeland museum for tilbakeføring til opphavleg stand for å kunne fungere som eit viktig kulturminne.

Kraftverket har ein installert effekt på 2 MW og ein middels årsproduksjon på 7 GWh.
Anlegget er eigd av Helgelandskraft.

Kjelder 
 

Kraftverk i Vefsn
Helgeland Kraft
Kraftverk skipa i 1908
1908 i Noreg
Bjerka kraftverk

Bjerka kraftverk er eit vasskraftverk ved Finnbakken i Hemnes kommune i Nordland fylke. 

Kraftverket nyttar eit fall på 371 meter frå magasinet Stormålvatnet til Leirelva. Stormålvatnet er oppdemt og er regulert mellom 430 til 397 moh. Bjerkaelva er regulert som følgje av verket.

Det er installert ein Francisturbin på 20 MW. Middels årsproduksjon er på 176 GWh. 

Eigar er Statkraft.

Kjelder 
 NVE

Kraftverk i Hemnes
Statkraft
Kraftverk skipa i 1972
1972 i Noreg