alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Mylonitt

Mylonitt er ein bergart som består av fullt oppknuste og omkrystalliserte delar, danna ved intens deformasjon under plastiske tilhøve, gjerne knytte til overskyvningssoner i fjellkjeder og forkastninger. Mylonitter er finkornae, finstripete, båndete og stadvis småfoldede og fargerike. Nokre stader er dei såpass dekorative at dei kan bli utforma som smykkestein for brosjer og ringar. I sjeldne tilfelle kan friksjonsvarmen bli så høy under danninga, at det nedknuste materialen delvis smeltar. Med det oppstår smeltemylonitter (pseudotachylitter), som til forveksling kan likne magmatiske bergartar.

Kjelder
Mylonitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/mylonitt.

Metamorfe bergartar
Strukturgeologi
Månestein

Månestein er ein varietet av alkalifeltspat (adular eller ortoklas), svakt gjennomskineleg med eit vent mjølkeaktig til blåleg skimmer (iridescens eller irisering), som særleg kjem fram på cabochonslipt overflate. Effekten kjem av submikroskopiske (kryptoperthittiske) lamellert i feltspaten (perthitt). Månesteinen vert nytta som smykkestein, og er særleg kjent frå Sri Lanka. 

Namnet brukast òg ukorrekt om andre feltspat med liknande eigenskapar, til dømes albitt og peristeritt, om anortoklas med kraftig fargespel frå Ula og Stavern, eller til og med om andre mineral.

Kjelder
Månesten. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/m%C3%A5nestan.

Bakgrunnsstoff

Edelsteinar
Narsarsukitt

Narsarsukitt er eit mineral, vanlegvis fargelaust til gult. Det er kjemisk sett er det eit natriumtitan-silikat, Na2(Ti,Fe3+ )Si4(O,F)11, med tetragonal symmetri. 

Det vart opphavleg skildra i 1900 frå kvartsførande syenitt-pegmatittar i Narsarsuk i det alkaliske Igalikokomplekset på Grønland. 
 
I Noreg er det kjent frå ekeritt ved Gjerdingselva i Nordmarka, nord for Oslo.

Kjelder
Narsarsukitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/narsarsukitt.

Kjelder

Inosilikat
Tetragonale mineral
Ivar Werner Oftedal

Ivar Werner Oftedal () var ein norsk mineralog og krystallograf. 

Han tok doktorgraden i 1941 og var professor i mineralogi og geologi ved Universitetet i Oslo frå 1949 til 1964. Han gav ut avhandlingar om mineralogiske, geokjemiske og krystallografiske emnar.

Kjelder
Ivar Werner Oftedal. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/Ivar_werner_oftedal.

Norske mineralogar
Norske geologiprofessorar
Professorar ved Universitetet i Oslo
Folk frå Larvik
Nasjonalstein

Nasjonalstein er stein eller mineral som er meint å symbolisere Noreg. Det har ikkje vore noko formell kåring av nasjonalstein for Noreg, men det bleikraude mineralet thulitt har vore foreslått og uoffisielt gjeve rangen. Thulitt har namnet sitt frå romarane sitt Ultima Thule, som særs vel kan ha vore Noreg. Andre gode kandidatar til å bli utmerkt som nasjonalstein for landet er dei vene bergartene eklogitt, larvikitt eller rombeporfyrlava.

Kjelder
Nasjonalstein. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nasjonalstein.

Norsk geologi
Natrolitt

Natrolitt er eit ganske utbreitt zeolittmineral. Det er fargelaust, kvitt eller raudleg.

Det fekk namnet natrolitt av Martin Heinrich Klaproth i 1803. Namnet kjem frå natron.

Det finst i Noreg mellom anna på kontaktførekomstane i Oslofeltet, i nefelinsyenittpegmatittar ved Langesundsfjorden i Vestfold, der dei ofte er som pseudomorfoser etter nefelin eller sodalitt (såkalla Spreustein).

Kjelder
Natrolitt. (2012, 20. januar). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/natrolitt.

Bakgrunnsstoff
Mineralgalleri

Tektosilikat
Natriummineral
Aluminiummineral
Zeolittar
Ortorombiske mineral
Naumannitt

Naumannitt er eit sjeldan mineral, eit sølvselenid, Ag2Se. 

Det er kalla opp etter den tyske mineralogen K. F. Naumann (1797–1873).

I Noreg er det kjent frå Kongsberg.

Kjelder
Naumannitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/naumannitt.

Sølvmineral
Selenid
Nedslagsbergart

Ein nedslagsbergart eller impaktitt er ei gruppe metamorfe bergartar danna ved nedslag av ein meteoritt eller komet. Dei viktigaste er nedslagsbreksje, suevitt og nedslagslava eller nedslagssmeltebergart.

Kjelder
Bryhni, Inge. (14. februar 2009). Nedslagsbergartar. I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nedslagsbergartar.

Metamorfe bergartar
Sedimentære bergartar
Kollisjonsmineral
Glas i naturen
Nefelin

Nefelin, tidlegare kalla elæolitt, er eit vanlegvis grått til raudleg mineral med glas- til feittaktig glans, utan spalteretningar. Mineralet består av natrium-aluminiumsilikat, NaAlSiO4, med ein del kalium som erstattar natrium. Det er eit feltspatoid-mineral som blir danna i silikafattige bergartar (nefelinsyenitt, fonolitt). Nefelin vert omdanna forholdsvis lett til ulike zeolittar ved påverknad av hydrotermale løysingar.

Det finst i Noreg til dømes i bergarten lardalitt nord for Larvik og i pegmatittgangar ved Langesundsfjorden og på Stjernøya i Finnmark. Nefelin er eit viktig råstoff i glas- og porselensindustrien med nefelinsyenitt.

Kjelder
Nefelin. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nefelin.

Feldspatoid
Natriummineral
Kaliummineral
Aluminiummineral
Heksagonale mineral
Nefelinsyenitt-pegmatitt

Nefelinsyenitt-pegmatitt er ein særs grovkorna bergart samansett av minerala nefelin og alkalifeltspat, i tillegg til pyroksen, biotitt og magnetitt. Dei opptrer i tilknyting til nefelinsyenitt som grovkorna gangar og kan innehalde ei rekkje sjeldne mineral.

I Noreg er nefelinsyenitt-pegmatittgangane i Langesundsfjorden kjent for fleire sjeldne mineral. W.C. Brøgger skildra i alt 75 ulike mineral frå dette området, og av desse var meir enn 20 den gongen nye for vitskapen. 

Hovudmineral er alkalifeltspat (hovudsakleg mikroperthitt), nefelin (ofte omdanna til ein zeolittblanding), sodalitt (for det meste omdanna til natrolitt, 'spreustein'), ægirin, barkevikitt og nærstående hornblender.

Kjelder 
Bryhni, Inge. (2009, 27. februar). Nefelinsyenitt-pegmatitt. I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå https://snl.no/nefelinsyenitt-pegmatitt.

Vulkansk petrologi
Djupbergartar
Nefritt

Nefritt er ein varietet av amfibolmineralet aktinolitt. Det består av ein samanfiltra masse av særs fine trådar eller fibrar og dannar ein ven, tett, grønleg bergart som går under namn av jade.

Namnet kjem av det latinske lapis nephriticus som tyder «nyrestein». Steinen vart boren som vern mot nyresjukdomar.

Kjelder
Nefritt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nefritt.

Amfibolgruppa
Neighboritt

Neighboritt er eit sjeldan mineral. Det er kjemisk eit natrium-magnesiumfluorid, NaMgF3. Det vart skildra i 1961 frå ein sedimentær bergartsformasjon i Utah i USA. 

Det finst på druserom i ekeritt frå Gjerdingselva i Nordmarka, nord for Oslo.

Mineralet er kalla opp etter den amerikanske geologen F. Neighbor.

Kjelder
Neighboritt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/neighboritt.

Natriummineral
Magnesiummineral
Nesquehonitt

Nesquehonitt er eit sekundært danna mineral med formel Mg(HCO3)OH·2H2O. 

Det er kalla opp etter lokaliteten Nesquehoning, nær Lansford i Pennsylvania.

I Noreg er det mellom anna skildra frå Feragen-serpentinitten ved Røros.

Sjå òg
 lansforditt

Kjelder
Nesquehonitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nesquehonitt.

Magnesiummineral
Nikkelin

Nikkelin er eit metallisk, lyst koparraudt mineral, eit nikkelarsenid, NiAs. Det krystalliserer heksagonalt med same struktur som pyrrhotitt. Det finst på einskilde sølv- og koboltførande malmgangar og saman med pyrrhotitt og chalkopyritt i noritter eller malmar som stammar frå norittar. Det kan vere ein viktig nikkelerts (Natsume i Japan; Sudbury i Canada). I Noreg er det kjent i små mengder frå førekomstar ved Arendal, Kragerø, Kongsberg og Råna i Ballangen.

Mineralet er òg kjent som raudnikkelkis, koparnikkel, nickelin, nikkolitt eller niccolitt.

Nikkelin er handelsnamnet for koparlegeringar.

Kjelder
Nikkelin. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nikkelin.

Nikkelmineral
Arsenidemineral
Heksagonale mineral
Nordenskiöldin

Nordenskiöldin er eit sjeldan mineral som er skildra frå nefelinsyenitt-pegmatitt ved Langesundsfjorden av W.C. Brøgger i 1887. Det har gul farge og er kjemisk eit
kalsium-tinnborat, CaSn(BU3)2. Mineralet krystalliserer trigonalt og er isomorft med dolomitt.

Det er kalla opp etter Adolf Erik Nordenskiöld.

Kjelder
Nordenskiöldin. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nordenski%C3%B6ldin.

Kalsiummineral
Tinnmineral
Borat
Nordmarkitt

Nordmarkitt er ein djupbergart med stor utbreiing i Oslofeltet. Det er ein alkalifeltspatsyenitt (eller kjemisk sett ein alkalisyenitt). Den eigenlege nordmarkitten fører alkaliamfibol og ægirin, og går med aukande kvartsinnhald over i ekeritt. Nordmarkitt brukast òg om ein syenitt-type med mørk glimmer (biotitt), som seinare er skilt ut som grefsensyenitt.

Steinindustri

Den lyseraude nordmarkitten, som seinare er vald til fylkesstein for Oslo, utgjorde saman med den svært like grefsensyenitten (under namnet «grorudgranitt») tyngdepunktet i landet sitt steinindustri mellom 1820-åra og 1870. Bergarten vart nytta ved bygging av Slottet i 1820-åra, løvene føre Stortinget, og etter brannen i Hamburg i 1842 vart store mengder eksportert til bruk ved gjenoppbygging av kaiar, kanalar og bygningar.

I brota, som låg mellom Grorud, Grefsen og Sogn, arbeidde fleire hundre menneske med bryting og hogging av denne steinen, som òg vart nytta til mellom anna kaier, bruer, bygningssoklar og trapper i Christiania og Aker. I 1845 byrja ein å hogge stein til Oscarsborg festning. Slaveriet på Akershus avgav fangar til dei militære byggmeistrane. Akershus Landsfengsel byrja steinhogging på eiga hand i 1850-åra, og store steinarbeid til Universitetet i Oslo, Stortinget, Trefoldighetskirken og Johanneskyrkja vart utført ved steinhoggeriet til fengselet.

I 2009 er berre éit mindre brot i drift, ved Bånkall øvst i Groruddalen.

Kjelder
Nordmarkitt. (2010, 21. september). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nordmarkitt.

Djupbergartar
Nordstranditt

Nordstranditt er eit mineral, som er ein triklin modifikasjon av aluminiumhydroksid, Al(OH)3. Det er polymorft med minerala bayeritt, doyleitt og gibbsitt. 

Mineralet er kalla opp etter kjemikaren R. A. van Nordstrand.

Det er funne som eit sjeldan mineral i syenittpegmatittar i Langesundsfjorden.

Kjelder
Raade, Gunnar. (14. februar 2009). Nordstranditt. I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nordstranditt.

Aluminiummineral
Oksydmineral
Norm i geologi

Norm syner i geologi til ei bergart norm eller normativ samansetjing, som er den teoretiske mineralsamansetjinga berekna etter visse reglar på grunnlag av ein kjemisk analyse. Det blir brukt for klassifikasjon og samanlikning av bergartsanalysar. Norma ligg vanlegvis nær den verkelege (modale) mineralsamansetjinga, men det kan finnast at utrekninga gjev ei mindre mengd av eit normativt mineral som ikkje finst i bergarten.

Kjelder
Norm: geologi. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/norm%2Fgeologi.

Mineralogi
Nosean

Nosean eller noselitt er eit fargelaust til blått mineral. Det finst i dagbergartar (fonolittar). Kjemisk sett er det eit sulfathaldig natrium-aluminiumsilikat. Mineralet krystalliserer kubisk og tilhøyrer sodalittgruppa.

Det vart først skildra i 1815 frå Rheinland i Tyskland og kalla opp etter den tyske mineralogen K.W. Nose (1753–1835).

Kjelder
Nosean. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nosean.

Bakgrunnsstoff

Feldspatoid
Sodalittgruppa
Natriummineral
Aluminiummineral
Sulfatmineral
Kubiske mineral
Gullklump

Nuggets (frå engelsk for klump) er runde eller flate korn og klumpar av gedigent gull som finst i gullførande sand saman med andre motstandsdyktige mineralkorn. Særleg store nuggets (maksimum 86 kg) er kjent frå Australia. Det finst òg nuggets av platina finst.

Kjelder
Nuggets. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nuggets.

Gullgruvedrift
Nybøitt

Nybøitt er eit monoklint, blågrått amfibol-mineral med samansetjing NaNa2(Mg3Al2)Si7O22(OH)2. 

Det vart originalskildra i 1981 frå ein eklogitt i Nordfjord og er kalla opp etter garden Nybø ved Sørpollen på Vågsøy.

Kjelder
Nybøitt. (12. mars 2012). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nyb%C3%B8itt.

Natriummineral
Amfibolgruppa
Aluminiummineral
Magnesiummineral
Silikatmineral
Nyerereitt

Nyerereitt er eit sjeldan natrium/kalsium-mineral (Na2Ca(CO3)2) som dannar fargelause, tavleforma, pseudoheksagonale og ortorombiske krystall som ofte dannar tvillingar. Nyerereitt forvitrar umiddelbart ved kontakt med luft.

Det vart først skildra i 1963 av J. B. Dawson frå karbonatitt-lava frå vulkanen Ol Doinyo Lengai. Det er kalla opp etter president Julius Nyerere frå Tanzania. Mineralet er òg påvist i Afrikanda-komplekset på Kolahalvøya og Monte Vulture i Italia.

Kjelder

Karbonatmineral
Jorunn Ringstad

Jorunn Ringstad () var ein norsk politikar for Senterpartiet. Ringstad sat på Stortinget for Sogn og Fjordane først som vararepresentant frå 1989 til 1993 så som fast representant frå 1993 til 2005.

Ringstad vart fødd i Askvoll i Sogn og Fjordane. Ho vart utdanna som lærar og ingeniør, og jobba for det meste som lærar fram til 1986. Ringstad var ordførar i Askvoll frå 1988 til 1993. Ho var medlem av sentralstyret i Senterpartiet frå 1997 til 2000, og var visepresident i Odelstinget frå 1997 til 2001. Ringstad var styreleiar i Helse Førde frå 2012.

Stortingets presidentskap
1997–2001 visepresident i Odelstinget.

Stortingskomitéer
2001–2005 første nestleiar i Samferdselskomitéen.
2001–2005 medlem av Valkomitéen.
1997–2001 medlem av Samferdselskomitéen.
1997–2001 medlem av Valkomitéen.
1997–2001 medlem av Arbeidsordningskomitéen.
1997–2001 varamedlem av Den utvida utanrikskomitéen.
1993–1997 medlem av Justiskomitéen.
1993–1997 varamedlem av Den utvida utanrikskomitéen.
1993–1997 varamedlem av Den førebuande fullmaktskomitéen.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
Stortinget.no - Biografi
Kvinnestemmer frå Sogn og Fjordane 
NRK Sogn og Fjordane: – Politiet skulle aldri valt Florø.
NRK Sogn og Fjordane fylkesleksikon: Jorunn Ringstad.

Ordførarar i Askvoll
Sp-ordførarar i Sogn og Fjordane
Folk frå Askvoll
Kvinner frå Sogn og Fjordane
Stortingsrepresentantar 1993-1997
Stortingsrepresentantar 1997-2001
Stortingsrepresentantar 2001-2005
Stortingsrepresentantar for Sogn og Fjordane
Stortingsrepresentantar frå Sp
Agnordal

Agnordal (av norrønt agnǫr, mothake) er ein sidedal der elvane renn mot retninga til elva i hovuddalføret. 
I Noreg finst fleire vassdrag der sideelvane kjem på skrå inn mot retninga til hovudelva. Dalar som formar slike mothakemønstre, kallast agnordalar. Der det er agnormønster, renn gjerne hovudelva i ein høvesvis trong og djup dal gjennom eit høgtliggjande landområde der agnordalen har sitt opphav. I fortsetjinga av det som no er den øvre delen av hovuddalen, går det ein vidare dal med ei elv som renn i motgåande retning til den noverande hovudelva. Eit godt eksempel på ein slik agnordal er Drivdalen som kjem ut i dalføret Oppdal. Denne dalen var ein gong ein del av eit dalsystem som gjekk mot nordaust gjennom Gauldalen til Trondheimsfjorden. Tilstrøyminga av elver frå begge sidene i dalføret gjennom Oppdal viser alle det same agnormønsteret. Dette kan berre forklårast med at vasskiljet før istidene låg lenger mot vest og at agnordalane var del av ei opphavleg dalforming som drenerte austover. Gjennom istidene må ei djuptgåande omforming hendt i vassdraget. Agnordalane til Oppdal var tidlegare del av eit vassdrag som gjekk i motgåande lei. Brigdinga må vere fanga inn ved at elva og innlandsisen gjennom istidene har forma den noverande hovuddalen og skore seg gjennom det gamle vasskiljeområdet og flytt vasskiljet austover til noverande posisjon. Truleg er det dei stutte, bratte elvane som renn mot kysten i vest, som har stole sideelvar frå dei lange, slake elvane som går i austleg lei.

Referansar

Dalar
Israel i Junior Eurovision Song Contest

Israel debuterte i Junior Eurovision Song Contest 2012 i Amsterdam i Nederland med songen "Let The Music Win", framført på hebraisk, engelsk, fransk og russisk av gruppa Kids.il. Bidraget var vald av den israelske kringkastaren IBA. Israel forsøkte å debutere i Junior Eurovision Song Contest i 2004 og 2008, men begge gongane trekte de seg før fristen.

I 2016, etter å ha vore vekke frå tevlinga i tre år, vendte Israel attende til Junior Eurovision Song Contest. Dei valde å gjennomføre ei intern utveljing, og valde duoen Shir og Tim til å representere landet, med songen «Follow My Heart».

Bidrag

Røystgjeving

Galleri

Sjå òg
 Israel i Eurovision Song Contest

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Israel in the Junior Eurovision Song Contest» frå ,  den 8. juli 2014.  
 

Land i Junior Eurovision Song Contest
Frankrike i Junior Eurovision Song Contest

Frankrike debuterte i Junior Eurovision Song Contest 2004 i Lillehammer, Noreg, med songen «Si on voulait bien», framført på fransk av Thomas Pontier. Bidraget var valt av den franske kringkastaren France Télévisions.

I 2018 returnerte Frankrike til Junior Eurovision Song Contest, etter å ha sist delteke i 2004. Bidraget vart valt internt av den franske kringkastaren, som valde Angélina Nava og songen «Jamais sans toi» til å representere landet.

Bidraga i Junior Eurovision Song Contest

Røystehistorikk

Galleri

Vertskap

Sjå òg 
 Frankrike i Eurovision Song Contest

Fotnotar

Kjelder

 Frankrike i Junior Eurovision Song Contest

Denne artikkelen bygger på «Frankrike i Junior Eurovision Song Contest» frå ,  den 7. desember 2018.

Land i Junior Eurovision Song Contest
Fransk musikk
Sveits i Junior Eurovision Song Contest

Sveits debuterte i Junior Eurovision Song Contest 2004 i Lillehammer, Noreg med songen «Birichino», framført på italiensk av Demis Mirarchi. Bidraget vart vald i den nasjonale finalen Mara e Meo, arrangert av den sveitsiske kringkastaren Radiotelevisione Svizzera di Lingua Italiana.

Bidrag

Røystgjeving

Sjå òg 
 Sveits i Eurovision Song Contest

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Switzerland in the Junior Eurovision Song Contest» frå ,  den 8. juli 2014.  
 

Land i Junior Eurovision Song Contest
Okanoganitt-(Y)

Okanoganitt-(Y) er eit sjeldan, raudleg mineral. Det er kjemisk eit fluorhaldig borosilikat med formel (Na,Ca)3(Y,Ce)12Si6B2O27F14. 

I Noreg er det kjent frå granittpegmatittar i Tysfjord-området.

Det er kalla opp etter Okanogan County i Washington i USA.

Kjelder
Raade, Gunnar. (14. februar 2009). Okanoganitt-(Y). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/okanoganitt-%28Y%29.

Natriummineral
Kaliummineral
Yttriummineral
Ceriummineral
Borosilikat
Okenitt

Okenitt er eit kvitt mineral i zeolittgruppa som opptrer i fibrige massar, særleg på holrom i basalt saman med apofyllitt og ulike zeolittar. Det er eit triklint kalsiumsilikat med vatn og den kjemiske formelen er Ca5Si9O23·9H2O.

Det vart først skildra i 1828 etter ein førekomst på øya Disko på Grønland og kalla opp etter den tyske naturalisten Lorenz Oken (1779–1851).

Dei er særleg kjend frå frå Mumbai i India. I Noreg er det skildra frå Sulitjelma.

Kjelder
Okenitt. (2009, 20. mars). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/okenitt.

Fylosilikat
Triklinske mineral
Oldhamitt

Oldhamitt er eit brunleg mineral som berre er funne i meteorittar. Kjemisk sett er det eit magnesiumhaldig kalsiumsulfid, (Ca,Mg)S, med kubisk struktur. Det er isotypt med galenitt (blyglans).

Det vart først skildra i 1862 etter ein førekomst i Busteemeteoritten i Gorakhpur i Uttar Pradesh i India. Han vart kalla opp etter den irske geologen Thomas Oldham (1816-1878), direktør for Indias geologiske undersøking.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Meteorittmineral
Sulfidmineral
Kubiske mineral
Oligoklas

Oligoklas er eit feltspatmineral i plagioklasrekkja (kalknatronfeltspat). Det er utbreidd mellom anna i granittar, syenittar, gneisar og fleire og er vanleg på norske
granittpegmatitter. Ein varietet med raudt fargespel blir kalla aventurin-feltspat eller solstein.

Namnet vart gjeve av August Breithaupt i 1826 frå det greske oligos, liten, og klasein, å brytast, fordi mineralet var trudd å ha mindre perfekt kløyv enn albitt.

Kjelder
Oligoklas. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/oligoklas.

Tektosilikat
Natriummineral
Kalsiummineral
Feltspat
Triklinske mineral
Omfacitt

Omfacitt er eit grønt pyroksenmineral som saman med granat utgjer ein hovudbestanddel av bergarten eklogitt. Det er ein aluminiumrik klinopyroksen, ein blandkrystall mellom augitt, diopsid og jadeitt.

Det vart først skildra i 1815 i Münchberg i Franken i Bayern i Tyskland.

Kjelder
Omfacitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/omfacitt.

Inosilikat
Kalsiummineral
Natriummineral
Magnesiummineral
Jernmineral
Aluminiummineral
Opal

Opal er eit amorft mineral eller såkalla mineraloid som består av silisiumdioksid (kiselsyre eller silika, SiO2) med varierande innhald av vatn, vanlegvis 4–9 %. Edle opalar er av dei mest verdfulle edelsteinane.

Opal finst særleg i holrom i dagbergartar og sedimentære bergartar, og er danna ved avsetjing frå varme, kiselsyrehaldige løysingar. Han kan òg avsetjast i samband med varme kjelder. Opal blir òg danna som skalmateriale hjå til dømes radiolarar og diatomear.

Edelopal har eit vent fargespel og er ein verdfull edelstein. Desse finst særleg i Australia. I 1970-åra byrja det å kome syntetisk edelopal av fyrsteklasses kvalitet på marknaden. Edel opal kan òg vere gulraud og nesten klår og blåleg. 
 
Vanleg opal er gjennomskineleg eller uklår og syner ikkje fargespel.

Kjelder
Raade, Gunnar. (2012, 20. januar). Opal. I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/opal.

Bakgrunnsstoff 

Edelsteinar
Glas i naturen
Hydrat
Kvartsvariantar
Optisk akse i mineralogi

Optisk akse i mineralogi har ein i ein dobbeltbrytande krystall der ein optisk akse tilsvarar ei retning som er karakteristisk ved at lysfarten som forplantar seg i denne retninga er uavhengig av polarisasjonsretninga til lyset. Difor vil upolarisert lys som forplantar seg i denne retninga, ikkje bli splitta opp i ein ordinær og ein ekstraordinær stråle.

Dobbeltbrytende krystall har anten éin eller to optiske aksar.

Kjelder
Optisk Akse: krystall. (2009, 17. mai). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/optisk_akse%2Fkrystall.

Polarisasjon
Optisk mineralogi
Thoritt

Thoritt er eit radioaktivt mineral som består av thoriumsilikat, ThSiO4. Fargen er vanlegvis brun til svart, eller oransjegul hos varieteten
orangitt. Mineralet er tetragonalt og isotypt med zirkon og thorogummitt. Ein uranrik varietet blir kalla uranothoritt.

Både thoritt og orangitt er originalskildra frå norske førekomstar, høvesvis i 1829 og 1851. Mineralet finst på pegmatittgangar, dels nefelinsyenittiske (Langesundsfjorden), dels granittiske (særleg ved Arendal). Før dei store førekomstane av monazittsand i Brasil og andre stader vart funne, var thoritt den viktigaste kjelda for framstilling av
thoriumoksid, som vart nytta til glødehetter i såkalla auerbrennerar. Thoritt var då særs etterspurt og vart produsert frå fleire norske førekomstar.

Ei langt sjeldnare form av ThSiO4 har monoklin monazittstruktur. Denne er ikkje funnen i Noreg.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Thoriummineral
Uranmineral
Nesosilikat
Tetragonale mineral
Ortoakse

Ortoakse er brukt om b-aksen i monokline krystall fordi han står vinkelrett på den andre aksen.

Kjelder
Ortoakse. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/ortoakse.

Krystallografi