alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Krutvatnet

Krutvatnet (sørsamisk Kruvhtegenjaevrie) er ein innsjø som ligg i Hattfjelldal kommune i Nordland. Vatnet ligg ved Riksveg 73, mellomriksvegen frå E6 ved Trofors til E12. R73 er ein del av Krutfjellvegen. Nordlandsruta, ei merket vandrerute frå Abisko til Nord-Trøndelag, passerer på nordsida av Krutvatnet. Vatnet har ein blanda fiskebestand av både røye og aure. Det er fanga fisk over 6 kg. Ei regulering av vatnet for kraftproduksjon var planlagt gjennomført 2010-2012.		

Innsjøar i Nordland
Geografi i Hattfjelldal
Kjårdavatnet

Kjårdavatnet eller Tjårdavatnet (nordsamisk Čoađgejávri) er eit vatn som ligg på grensa mellom Noreg og Sverige. Den norske delen ligg i Narvik kommune i Nordland.

Innsjøar i Narvik
Innsjøar i Lappland i Sverige
Den norsk-svenske riksgrensa
Reservoar i Nordland
Kjerringvatnet i Hattfjelldal

Kjerringvatnet (sørsamisk Aahkanjaevrie) er eit vatn som ligg i Hattfjelldal kommune i Nordland.

Innsjøar i Nordland
Geografi i Hattfjelldal
Kjennsvatnan

Kjennsvatnan er to innsjøar, Austre Kjennsvatnet og Vestre Kjennsvatnet, som er skilde ved eit smalt sund; Smalsundet. Begge vatna ligg i Hemnes kommune i Nordland. Vatna er regulerte, og vass-standen varierer mellom 520 og 527 m.o.h. 

Sør for Vestre Kjennsvatnet står Kjennsvasshytta, som høyrer til Hemnes turistforening.

Innsjøar i Nordland
Geografi i Hemnes
Kjemåvatnet

Kjemåvatnet (lulesamisk Giebbnejávrre) er eit vatn som ligg i Saltdal kommune i Nordland.

Innsjøar i Nordland
Saltfjellet
Geografi i Saltdal
Kjelvatnet i Fauske

Kjelvatnet (lulesamisk Giebnejávri) er ein innsjø som ligg i Sulitjelma i Fauske kommune i Nordland.

Innsjøar i Nordland
Sulitjelma
Kjelvatnet i Narvik

Kjelvatnet er eit vatn som ligg i tidlegare Ballangen kommune, no Narvik i Nordland.

Innsjøar i Narvik
Lule älv-vassdraget
Kilvatnet

Kilvatnet (lulesamisk Ráhpukjávrre) er ein innsjø som ligg i Hamarøy kommune i Nordland.

Innsjøar i Hamarøy
Kaldvågvatnet

Kaldvågvatnet er eit vatn som ligg i Hamarøy kommune i Nordland.

Innsjøar i Hamarøy
Iptojávri

Iptojávri er eit vatn som ligg i Narvik kommune i Nordland.

Innsjøar i Narvik
Reservoar i Nordland
Indre Sildvikvatnet

Indre Sildvikvatnet er eit vatn som ligg i Narvik kommune i Nordland.

Innsjøar i Narvik
Reservoar i Nordland
Hundålvatnet

Hundålvatnet er ein regulert innsjø som ligg i Vefsn kommune i Nordland. Vatnet som naturleg renn nordover til Hundåla, vert no leidd vestover til Grytåga kraftverk.

Namnet er ikkje sikkert forklart. Det kan ha samanheng med ordet hunn eller hund, som i urnordisk må ha hatt ei tyding som har med jakt å gjere (jf. engelsk 'hunt'), og ordet ål, som i følgje Ivar Aasen i stadnamn synest tyde 'dal' eller 'vassdrag'. Ei anna forklaring kan vere at namnet Hundåla først vart gjeve til garden, avleia av eit elvenamn *Hunn som tyder fiskeelv og ål, om djupåla i fjorden der elva renn ut. 

Sørvasselva med eit nedbørsareal på 77 km² renn ut i Hundålvatnet.

Kjelder 

Innsjøar i Nordland
Geografi i Vefsn
Hopvatnet

Hopvatnet er ein innsjø som ligg i Steigen kommune i Nordland.

Innsjøar i Nordland
Geografi i Steigen
Hjertvatnet

Hjertvatnet er eit vatn som ligg i tidlegare Ballangen kommune, no Narvik i Nordland.

Innsjøar i Narvik
Reservoar i Nordland
Heggmovatnet

Heggmovatnet er ein innsjø som ligg i Bodø kommune i Nordland.
Vatnet er regulert og vart frå 2007 kommunen si hovudvasskjelde gjennom Bodø Hovedvannverk

Sjå òg 
 Heggmoen kraftverk

Innsjøar i Nordland
Geografi i Bodø
Hartvikvatnet

Hartvikvatnet (nordsamisk Árajávri) er eit vatn som ligg nedst i Vassdalen, ved Bjerkvik i Narvik kommune i Nordland.

Innsjøen vart kjend etter ei hending under andre verdskrigen, då elleve tyske Junker 52-fly landa på isen i april 1940 etter å ha møtt på tett snødrev og dårleg sikt på turen nordover til Bardufoss. Då dei tyske styrkane kom tilbake til flya hadde dei fleste frose fast og var for skadde til å kunne flygast vidare. berre eitt av flya kunne letta på nytt, og då isen seinare smelta sokk dei ti gjenverande flya i vatnet. I ettertid er fleire av dei henta opp, og dei fleste av desse er no på museum i Tyskland og Noreg. I 2012 var det framleis tre fly i vatnet. Eitt av dei hadde sokke ned i botnen, det andre låg på om lag 40 meters djupne, og det tredje låg like under vassoverflata (4–8 meter under vasoverflata).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hartvikvatnet» frå ,  den 8. juli 2016.  
 

Innsjøar i Narvik
Gåsvatnet

Gåsvatnet (sørsamisk Sarvejællanjaevrie) er eit vatn som ligg i Grane kommune i Nordland.

Innsjøar i Nordland
Geografi i Grane
Gresvatnet

Gresvatnet (sørsamisk Graesiejaevrie, på svensk side Gräsvattnet) er ein innsjø på grensa mellom Noreg og Sverige. Den norske delen ligg i Hemnes kommune i Nordland fylke, den svenske i Västerbottens län. Innsjøen har eit areal på 22,63 km², av dette 18,67 km² i Noreg.

På kart finn vi òg skrivemåten «Grasvatnet», men skrivemåten med -e- vart vedteken av Statens kartverk i 2005. Forstavinga deler vatnet med fjellet Gresfjellet som ligg nord for vatnet. Sør for vatnet ligg Okstindan. Frå Gresvatnet renn Gresvasselva til Austre Kjennsvatnet. 

Gresvatnet er regulert, slik at høgda varierer mellom 598 og 582 m.o.h.

Innsjøar i Nordland
Innsjøar i Lappland i Sverige
Geografi i Hemnes
Den norsk-svenske riksgrensa
Gjømmervatnet

Gjømmervatnet er ein innsjø som ligg i Bodø kommune i Nordland.

Innsjøar i Nordland
Geografi i Bodø
Geitvatnet

Geitvatnet er ein innsjø som ligg i tidlegare Ballangen kommune, no Narvik i Nordland.

Innsjøar i Narvik
Gautelisvatnet

Gautelisvatnet (nordsamisk Guovdelisjávri) er ein innsjø på grensa mellom Noreg og Sverige. Den norske delen av innsjøen ligg i Narvik kommune i Nordland fylke. Innsjøen har eit areal på 17,67 km², av dette 17,66 km² i Noreg.

Vatnet er demd opp og regulert i samband med Båtsvatn kraftverk.

Innsjøar i Narvik
Innsjøar i Lappland i Sverige
Den norsk-svenske riksgrensa
Reservoar i Nordland
Fustvatnet

Fustvatnet er ein triangelforma innsjø som ligg i Vefsn kommune i Nordland. 

Europaveg 6 passerer på vestsida av vatnet, gjennom Fustvassbygda. Sør for vatnet ligg bygda Herringen. Den mindre bygda Tverrlandet ligg på nordaustsida.

Fustavassdraget 
Fustvatnet er den største og nedste innsjøen i Fustavassdraget. Dei øvrige er Litle Luktvatnet (øvst), Luktvatnet, Ømmervatnet og Mjåvatnet. Fustvatnet har namnet sitt frå elva Fusta som renn frå Fustvatnet og munnar ut i Vefsnfjorden ved Skaland i Vefsn. Namnegranskarar held på at namnet Fusta kjem av adjektivet fus eller verbet fusa, som tyder 'haste', 'skunde seg'. 

Fleire elvar og bekkar renn ut i Fustvatnet. Straumen er den vesle elvebiten som går frå Mjåvatnet til Fustvatnet, og er ein del av hovudvassdraget. Straumen har gjeve namn til garden Straum som ligg like ved. Det er berre ein meters fall mellom Mjåvatnet og Fustvatnet, men trass dette har dette vesle stryket tatt liv i historiske tider. Den største sideelva er Herringelva. Ho er kjend for meandersvingane sine. Inst i Herringen ligg Herringen naturreservat, eit freda hekkeområde for fugl. Ho renn ut i Fustvatnet ved garden Brekka. 
Her renn òg den mindre elva Brekkelva ut i Fustvatnet. Ho kjem frå Kalvdalen og renn ned mot Fustvatnet nedover fjellsidene. Brekkforsen var eit velkjent landemerke for vegfarande i tidlegare tider. Baåga er ei mindre elv som renn gjennom Hellfjellbygda og som ligg på vestsida av Fustvatnet. Ho renn ut i Fustvatnet ved Baågneset. 

Heile vassdraget er varig verna mot kraftutbygging.

Fustvatnet er naturleg delt inn i tre delar, Litlvatnet, Storvatnet og Risnesvatnet.
Litlvatnet ligg i nordenden av innsjøen, Risnesvatnet i sørvestenden og resten av innsjøen går som Storvatnet. Omtrent midt i innsjøen mellom Myrnes og Aspnes ligg Granholmen som er den einaste øya i Fustvatnet. Det djupaste punktet ligg ved Hestskardberga mellom Myrnes og Risnes på sørsida av Fustvatnet.

Fustvatnet er omringa av fleire fjell og åsar. I sør ligg Vardfjellet, Kjemsåsen, Reinfjellet, Brurskanken og Kjerringtinden. På austsida ligg Stigfjellet, Brekkfjellet, Smedsengfjellet og Mjåvassfjellmassivet. På toppen av Mjåvassfjellet tronar den majestetiske Dåertinden på 1346 m. På vestsida ligg Baåsen og Hellfjellet samt nokre mindre åsar.

Fisk og fugl 
Fiskeslag i Fustvatnet er aure, røye og trepigga stingsild. Det har i tidlegare tider òg vore laks i innsjøen, men lakseparasitten gyrodactylus salaris har spreidd seg inn i vassdraget frå Vefsnavassdraget. Derfor har laksetrappa i Jomfruremforsen vorte stengd og laks kjem ikkje opp i innsjøen. Sjøaure vert til tider sortert ut og kasta over stengselet for hand. 

I råkene ved utløpet av vatnet samlar det seg mange songsvaner i vintermånadene.

Folkeliv 
Fastbuande i området jobbar for det meste i Mosjøen. Lokalt næringsliv er for det meste jordbruksretta, men det er flere overnattingssteder i området Treehouse Helgeland, Hub Helgeland og campingplassen på Aspneset. Dessutan ligg Nestby Trevarefabrikk i Hellfjellbygda. 

Baågneset er kjent både som badeplass og for bygdehuset.

Kjelder 

Innsjøar i Nordland
Geografi i Vefsn
Forsvatnet

Forsvatnet er ein innsjø som ligg i kommunane Sørfold og Hamarøy i Nordland.

Innsjøar i Sørfold
Innsjøar i Hamarøy
Forsanvatnet

Forsanvatnet er ein innsjø som ligg i kommunane Steigen og Hamarøy i Nordland.

Innsjøar i Nordland
Geografi i Steigen
Innsjøar i Hamarøy
Fjærvatnet

Fjærvatnet er eit vatn som ligg i Bodø kommune i Nordland.

Innsjøar i Nordland
Geografi i Bodø
Fjerdvatnet

Fjerdvatnet, òg kalla Kråkmovatnet, (samisk: Skilggajávri) er eit vatn som ligg i Hamarøy kommune i Nordland fylke.

Innsjøar i Hamarøy
Fjellvatnet i Bindal

Fjellvatnet er ein innsjø som ligg i kommunane Bindal og Brønnøy i Nordland.

Innsjøar i Nordland
Geografi i Bindal
Geografi i Brønnøy
Fiskvågvatnet

Fiskvågvatnet er eit tjern som ligg i Saltdal kommune i Nordland. Tjernet ligg rett vest for Rognan og er ein del av Fiskvågvatnet naturreservat.

Innsjøar i Nordland
Geografi i Saltdal
Fiskeløysvatnet i Saltdal

Fiskeløysvatnet (lulesamisk Guoledisjávrre) er eit vatn som ligg i Saltdal kommune i Nordland.

Innsjøar i Nordland
Geografi i Saltdal
Fiskelausvatnet i Narvik

Fiskelausvatnet er eit vatn som ligg i Narvik kommune i Nordland.

Innsjøar i Narvik
Reservoar i Nordland
Fiskelausvatnet i Grane

Fiskelausvatnet (sørsamisk Guelehtsjaevrie) er eit vatn som ligg i Grane kommune i Nordland. Vatnet ligg om lag 10 kilometer nordaust for Trofors.

Gjennom Fiskelauselva renn vatnet ut i Gluggvatnan og vidare i Gluggvasselva til Vefsna. Vatnet ligg innanfor grensene av Fislausvatnet naturreservat.

Bakgrunnsstoff 
 Miljøstatus, informasjon om Fisklausvatnet naturreservat

Innsjøar i Nordland
Geografi i Grane
Finnknevatnet

Finnknevatnet (sørsamisk Saemienboelve) er ein innsjø som ligg i Vefsn kommune i Nordland. Vatnet er regulert, og utgjer saman med Hundålvatnet magasin for Grytåga kraftverk.

Innsjøar i Nordland
Geografi i Vefsn
Fellvatnet

Fellvatnet er eit vatn som ligg i Gildeskål kommune i Nordland.

Innsjøar i Nordland
Geografi i Gildeskål
Famnvatnet

Famnvatnet (sørsamisk Faepmiejaevrie) er ein innsjø som ligg i Hattfjelldal kommune i Nordland.

Innsjøar i Nordland
Geografi i Hattfjelldal
Engavatnet

Engavatnet er ein innsjø som ligg i Brønnøy kommune i Nordland. Innsjøen er kjend for å vere særs lunefull, og med ujamne mellomrom forsvinn han heilt. Sist sjøen forsvann var i 2000, men det er òg registrert at han har forsvunne i 1957, 1974 og 1997. Spesielle grunnforhold og grottesystemer under innsjøen skal vere årsaka til at innsjøen forsvinn når grunnvassnivået er lågt. Vatnet er gjerne tilbake i innsjøen etter å ha vore borte eit par veker.

I botn av Engavatnet er det eit hol som er bunde til eit grottesystem. Dette holet vert vanlegvis tetta igjen av leire, men når grunnvasspegelen søkk kan denne «proppen» kollapse, og vatnet forsvinn. I 1997 skjedde dette så fort at fisk vart liggande på botn. Vanlegvis følgjer fisken med vatnet ned i grottene, og kjem tilbake i Engavatnet etter ein periode med nedbør, når vasstanden igjen er normal.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Engavatnet» frå , den 21. april 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Artikkel i Dagbladet 
 Artikkel i Illustrert Vitenskap 

Innsjøar i Nordland
Geografi i Brønnøy
Elsvatnet

Elsvatnet (sørsamisk Aalesjaevrie) er eit vatn som ligg i Hattfjelldal kommune i Nordland.

Innsjøar i Nordland
Geografi i Hattfjelldal
Eidevatnet

Eidevatnet er ein innsjø som ligg i kommunane Bindal og Brønnøy i Nordland.

Innsjøar i Nordland
Geografi i Bindal
Geografi i Brønnøy
Daningen

Daningen (sørsamisk Daarenege) er ein innsjø som ligg i Hattfjelldal kommune i Nordland.

Innsjøar i Nordland
Geografi i Hattfjelldal
Børsvatnet

Børsvatnet (nordsamisk Bođatjávri) er ein innsjø som ligg i tidlegare Ballangen kommune, no Narvik i Nordland.

Innsjøar i Narvik
Reservoar i Nordland
Båvrojávrre

Båvrojávrre er ein innsjø som ligg på grensa mellom Noreg og Sverige. Den norske delen ligg i Narvik kommune i Nordland. Innsjøen har eit samla areal på 6,08 km², der 5,47 km² ligg i Noreg.

Innsjøar i Narvik
Innsjøar i Lappland i Sverige
Den norsk-svenske riksgrensa
Lule älv-vassdraget
Borkvikvatnet

Borkvikvatnet er eit vatn som ligg øvst i Borkvika på øya Store Molla i Vågan kommune i Lofoten.

Innsjøar i Nordland
Geografi i Vågan
Blåmannsisvatnet

Blåmannsisvatnet er ein innsjø som ligg i Fauske kommune i Nordland.

Innsjøar i Nordland
Sulitjelma
Bleksvatnet

Bleksvatnet er eit vatn som ligg i Andøy kommune i Nordland. Vatnet ligg i Lovikdalen søraust for Lovika på Hinnøya, 111 moh og dekkjer eit areal på vel tre kvadratkilometer. 

Bleksvatnet drenerer gjennom Storelva i Lovika i Andøy. Vassdraget vart utbygd først på 1950-talet og gjev vatn til Lovik kraftverk i Lovikdalen. Kraftverket vart bygd av Andøya kraftlag og stod ferdig i 1954. Før utbygginga gjekk anadrome laksefisk (laks, sjøaure og sjørøye) opp til Bleksvatnet.

Bakgrunnsstoff 
 Andøy Historielag om Lovika 

Innsjøar i Nordland
Geografi i Andøy
Bleikvatnet

Bleikvatnet er ein innsjø som ligg i Hemnes kommune i Nordland. Bleikvasslia er kalla opp etter Bleikvatnet. Rett nord for Bleikvatnet ligg Okstindan, i sør Kongsfjellet. Bleikvatnet er regulert og fungerer som magasin for Øvre Røssåga kraftstasjon. Vatnet frå Bleikvatnet vert tappa over i Røssvatnet gjennom ein tunnel. Rundt vatnet ligg gardsbruka Rabliåsen, Smalsundmoen (nedl.), Lenningsvika (nedl.), Finneset (nedl.) og Oksfjellelva (nedl.). Dei eldste gardane vart tekne opp på 1700-talet, men dei fleste gardane vart fråflytte på 60-talet som følgje av vasskraftutbygginga.

Innsjøar i Nordland
Geografi i Hemnes
Bleiksvatnet

Bleiksvatnet er eit vatn som ligg i Andøy kommune i Nordland. Vatnet ligg ved fiskeværet Bleik på Andøya, 27 moh.

Innsjøar i Nordland
Geografi i Andøy
Baugevatnet

Baugevatnet er ein innsjø som ligg i Narvik kommune i Nordland. Innsjøen har eit areal på 4,9969 km² og ligg 780 meter over havet. Vatnet er ein del av Lule älv-vassdraget

Kjelder 

Innsjøar i Narvik
Lule älv-vassdraget
Balvatnet

Balvatnet (lulesamisk Bállávvre) er ein innsjø i Saltdal kommune i Nordland fylke.

Innsjøar i Nordland
Geografi i Saltdal
Arstaddalsdammen

Arstaddalsdammen er ei demning som ligg i Arstaddalen i Beiarn kommune i Nordland. Ho vart bygd i midten av sekstitallet, og vart oppgradert og forsterka i 2006.

Innsjøar i Nordland
Geografi i Beiarn
Reservoar i Nordland
Alsvågvatnet

Alsvågvatnet er eit vatn som ligg i Øksnes kommune i Nordland. Vatnet ligg vest for Alsvåg på Langøya.

Innsjøar i Nordland
Geografi i Øksnes
Innsjøar i Nordland

Dette er ei liste over innsjøar i Nordland.

A 
 Alsvågvatnet
 Andkjelvatnet
 Arstaddalsdammen

B 
 Balvatnet
 Baugevatnet
 Bleiksvatnet
 Bleikvatnet
 Bleksvatnet
 Blåmannsisvatnet
 Båvrojávrre
 Børsvatnet

D 
 Daningen
 Drevvatnet

E 
 Eidevatnet
 Elsvatnet

F 
 Famnvatnet
 Faulvatnet
 Fellvatnet
 Finnknevatnet
 Fiskelausvatnet i Grane
 Fiskelausvatnet i Narvik
 Fiskelausvatnet i Rana
 Fiskeløysvatnet i Saltdal
 Fiskvågvatnet
 Fjellvatnet i Bindal
 Fjerdvatnet
 Fjærvatnet
 Forsanvatnet
 Forsvatnet
 Fustvatnet

G 
 Gautelisvatnet
 Geitvatnet
 Gjømmervatnet
 Grasvatnet
 Gåsvatnet

H 
 Hartvikvatnet
 Heggmovatnet
 Hjertvatnet
 Holmvatnet
 Hopvatnet
 Hundålvatnet

I 
 Indre Sildvikvatnet
 Iptojávri

J 
 Jengelvatnet

K 
 Kaldvågvatnet
 Kallvatnet
 Kalvvatnet
 Kilvatnet
 Kjelvatnet i Ballangen
 Kjelvatnet i Fauske
 Kjemåvatnet
 Kjennsvatnan
 Kjerringvatnet i Hattfjelldal
 Kjårdavatnet
 Kobbvatnet
 Krutvatnet
 Kvitvatnet

L 
 Langvatnet i Ballangen
 Langvatnet i Fauske
 Langvatnet i Gildeskål
 Langvatnet i Rana
 Langvatnet i Sørfold
 Langvatnet i Tysfjord
 Litle Sokumvatnet
 Livsejávrre
 Lossivatnet
 Luktvatnet
 Lysvatnet
 Låmivatnet

M 
 Majavatnet
 Makkvatnet
 Markavatnet i Meløy
 Melkevatnet
 Mellingsvatnet
 Mjåvatnet
 Muorkkejávrre

N 
 Nedre Fagervollvatnet
 Nedre Fiplingvatnet
 Nedrevatnet
 Niingsvatnet
 Nordre Bjøllåvatnet

R 
 Ramsgjelvatnet
 Ranseren
 Reinoksvatnet
 Rekvatnet
 Rotvatnet
 Røssvatnet

S 
 Saglivatnet
 Sandnesvatnet
 Sausvatnet
 Sealggajávri
 Sefrivatnet
 Siiddašjávri
 Simskardvatnet
 Sisovatnet
 Skilvatnet
 Skogvollvatnet
 Šluŋkkajávri
 Sokumvatnet
 Solbjørnvatnet
 Soløyvatnet
 Storakersvatnet
 Store Svenningsvatnet
 Storglomvatnet
 Stormyrbassenget
 Stormålvatnet
 Storvatnet i Ballangen
 Storvatnet i Gildeskål
 Storvatnet i Leirfjord
 Storvatnet i Narvik
 Storvatnet i Steigen
 Straumfjordvatnet
 Straumvatnet
 Strindvatnet
 Søre Bukkevatnet
 Søre Vistvatnet

U 
 Umbukta
 Unkervatnet
 Unna Guovdelisjávri

V 
 Valnesvatnet
 Vatnvatnet
 Vuolep Sårjåsjávrre

Ø 

 Ømmervatnet
 Øvre Doarrovatnet
 Øvre Fiplingvatnet
 Øvre Kalvvatnet
 Øvrevatnet

Å 

 Åbjørvatnet
Virvatnet

Virvatnet (lulesamisk Viresjávri) er eit vatn som ligg i Rana kommune i Nordland.

Innsjøar i Rana
Umbukta

Umbukta er den norske delen av innsjøen Uman (eller Överuman på svensk) i Rana kommune i Nordland fylke. Han er ei bukt som strekkjer seg rundt fire kilometer nordover frå riksgrensa. E12 følgjer austsida av innsjøen. Området rundt sjøen er mykje brukt som friluftsområde for folkesetnaden i Ranaområdet.

Umbukta fjellstove 
Ved nordenden av sjøen, ein kilometer sør for Umskartunnelen, ligg Umbukta fjellstove. Som fjellstove har ho vore i bruk sidan 1873, men det tilhøyrande gardsbruket vart rydda allereie på 1830-talet. Fjellstova var eit viktig stoppestad for bønder og jegerar som skulle frå Lappland til og frå Mo i Rana med sine handelsvarer. Under andre verdskrigen vart fjellstova inntatt av tyskarane, som brukte han som grensestasjon. Gardsdrifta vart lagt ned i 1973 og fjellstova overteke av Rana kommune, men drifta vart lagt ned på 1980-talet. Etter tusenårsskiftet er fjellstova vorte overteke av private og restaurert, og han blir i dag drive som serverings- og overnattingsstad. Folk får òg ha campingvognane og bubilane sine her, mot betaling.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Umbukta» frå , den 13. juni 2012. 
 

Innsjøar i Rana
Innsjøar i Lappland i Sverige
Den norsk-svenske riksgrensa
Över-Uman

Över-Uman, eller Overuman (Överuman), er ein innsjø i Rana kommune i Nordland fylke og Storuman kommune i Västerbottens län i Sverige. På norsk side ved grensa ligg Umbukta. Umeelva renn ut frå Overuman. Innsjøen har eit samla areal på 52,49 km², der 3,17 km² av dette ligg i Noreg.

Innsjøar i Rana
Innsjøar i Lappland i Sverige
Den norsk-svenske riksgrensa
Ume älv-vassdraget
Reingardslivatnet

Reingardslivatnet er eit vatn som ligg i Rana kommune i Nordland.

Innsjøar i Rana
Raudvatnet

Raudvatnet er ein innsjø i Rana kommune i Nordland. Mellomriksvegen E12 mellom Mo i Rana og Sverige («Blå vegen»), passerer nord og aust for Raudvatnet. Aust for Raudvatnet ligg ei Raude krossen-hytte («Rauvasshytta»).

Raudvatnet er kalla opp etter Raudfjellet, nord for innsjøen. Den raude fargen til fjellet kjem av hematitt, som i eldre tid vart vunne ut for å lage husmaling i Rana. 

Hematitt frå dette «raude fjellet» var òg kjelda til husmaling i Nord-Sverige. Det forklarar kvifor dei fleste husa der er raude, og den Svenske fellesnemninga den Røda Stugan («den raude heimen») om heimen deira i dei Svenske kommunane Sorsele og Storuman.

På Raudfjellet ligg Litle Raudvatn, der ei elv renn nordaustover som ei sideelv til Plura. For å skilje mellom desse innsjøane, er Raudvatnet nokre gonger kalla Store Raudvatn. 

Dei to hovudkjeldene til Raudvatnet (bortsett frå Tverrvatnet), er ei elv som renn frå vatnet Rausandhaugtjøn i nordaust og elva frå vatnet Kringla i sørvest. Frå Raudvatnet renn Tverråga i ein nordvestleg retning, og munnar ut som ei sideelv til Ranelva.

Raudvatnet er rikt på aure og røye, og er ein populær innsjø for fritidsfiskarar, både om sommaren og vinterstid (isfiske).

Raudvatnet og det omkringliggande området, er eit populært friluftsrområde. Blåvegenløpet Skifestival vart arrangert for 29. gang av I.L Stålkameratene den 31. mars 2007. Det endar i Brennåsen, nord for Gruben, og startar to stader: Umbukta (45 km) og Raudvatnet (21 km).

Det ligg om lag 550 hytter rundt innsjøen, og det vert arbeida med å legge inn elektrisk straum til hyttene.

Reinsdyr nær dei austlege strendene av Raudvatnet

Raudvatnet ligg i eit tradisjonelt samisk territorium, der dei tradisjonelle talarane av det Umesamiske språket ein gong florerte. Reindriftsnæringa er ein viktig del av næringsverksemda hos samane omkring innsjøen. Om vinteren er reinsdyrA gjerda inn aust for Raudvatnet og sør for Raudfjellet, og om sommaren vert dei slept laus og gressar i områda aust for Raudvatnet og sør for Tverrvatnet.

Raudvatnet vinterstid

Raudvatnet sommarstid

Raudvatnet om hausten

Gjennom ei trong bukt sørover, er Raudvatnet knytt til Tverrvatnet (), 680 meter over havet. Tverrvatnet [tvær'vatne], òg skrive Tvervatnet, har namnet sitt frå at det ligg «på tvers», i ei nord-sør retning, medan dei fleste andre innsjøane i Rana er lokaliserte i ei aust-vest retning.

Vatnet i Tverrvatnet flyt nordover inn i Raudvatnet. Tverrvatnet er ikkje skild frå Raudvatnet, men er eigentleg namnet på den sørlegaste delen av Raudvatnet. Tverråga (kalla opp etter Tverrvatnet) renn såleis ut frå Raudvatnet, ikkje Tverrvatnet.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Raudvatnet» frå ,  den 21. april 2008. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Det Bestes Store Noreg Atlas, Forlaget Det Beste A/S, Oslo, 1. utgåve, 1983, ISBN 82-7010-152-4
 

Innsjøar i Rana
Litlumvatnet

Litlumvatnet (samisk: Jovsjaevrie) er ein innsjø som ligg på grensa mellom Noreg og Sverige. Den norske delen ligg i Rana kommune i Nordland. Innsjøen har eit samla areal på 5,24 km², der 1,80 km² av dette ligg i Noreg.

Innsjøar i Rana
Innsjøar i Lappland i Sverige
Den norsk-svenske riksgrensa
Kjerringvatnet i Rana

Kjerringvatnet (sørsamisk Stuorra Áhkajávri) er ein innsjø aust for Dunderlandsdalen i Rana kommune i Nordland.

Kjerringvatnet er kalla opp etter Kjerringfjellet, nord for innsjøen.

Bakgrunnsstoff 
 Hjemmeside med bilete av Kjerringvatnet

Innsjøar i Rana
Kallvatnet

Kallvatnet (sørsamisk Gaalla-jaevrie) er ein innsjø i Rana kommune i Nordland fylke.

Innsjøar i Rana
Helgåvatnet

Helgåvatnet er eit vatn som ligg i Rana kommune i Nordland. Vatnet er ein del av Helgåvassdraget.

I den øvre delen av vatnet har det fram til 1950-talet vore gardsdrift, medan det no berre er 6-7 hytter rundt vatnet. Området har på grunn av vanskeleg tilgjenge mest vore nytta av dei lokale innbyggjarane i Nordsjona som rekreasjonsområde, men etter at det vart veg til Nordsjona i 1983 er òg tilreisande byrja å nytte området.

Vatnet har bestand av både aure og røye, samt ein del stingsild.

Innsjøar i Rana
Gråvatnet

Gråvatnet er eit vatn som ligg i Rana kommune i Nordland. Vatnet er ein del av Helgåvassdraget.

Vatnet er utilgjengeleg og lite nytta. Gråvatnet har ein god bestand av fjellrøye.

Innsjøar i Rana
Fisklausvatnet i Rana

Fisklausvatnet (sørsamisk Guelehtsjaevrie) er eit vatn som ligg i Rana kommune i Nordland.

Innsjøar i Rana
Bogvatnet

Bogvatnet (lulesamisk Tjoamodisjávrre) er eit vatn som ligg i Rana kommune i Nordland.

Innsjøar i Rana
Blerekvatnet

Blerekvatnet (samisk: Plierehkejaevrie) er eit vatn som ligg i Rana kommune i Nordland.

Innsjøar i Rana
Bjørnefossvatnet

Bjørnefossvatnet er eit vatn som ligg i Rana kommune i Nordland.

Innsjøar i Rana