alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Shel Talmy

Shel Talmy () er ein amerikansk plateprodusent mest kjend for arbeidet sitt med The Who og The Kinks på 1960-talet.

Shel Talmy fekk jobb som lydteknikar ved Conway Recorders og arbeidde med tidlege surfehits med songar som The Markets sin «Surfer's Stomp» og Billy Joe and the Checkmates sin «Percolator Twist». Han flytta til London i 1962, opphavleg med tanke på eit kort opphald, men vart på grunn av suksessen han oppnådde verande i England i 17 år.

Han hadde stor innverknad som produsent i starten på beatmusikken. Shel Talmy eksperimenterte med innspelingane med bruk av feedback-effekt og hjelpte The Kinks og The Who til å utvikle stilen sin. Han produserte debutalbumet til The Who og The Kinks sine innspelingar fram til «Waterloo Sunset». Av andre store hitsinglar som Talmy produserte er The Easybeats sin «Friday On My Mind» og Manfred Mann sin «Semi Detached Suburban Mr. James» og innspelinga deira av Bob Dylan sin «Mighty Quinn». 

Who-gitarist Pete Townshend skal ha skrive songen «I Can’t Explain» i Ray Davies-stil i håp om fange merksemda til Talmy. Talmy likte songen. Han knytte The Who til seg og gav gruppa platekontrakt og produserte debutalbumet deira og dei første singlane «I Can’t Explain», «Anyway, Anyhow, Anywhere» og «My Generation».

The Who sine managerar Kit Lambert og Chris Stamp ønskte å bryte kontrakten med Talmy, som vann den påfølgjande rettssaka. Sjølv om The Who vart fridd frå kontrakten måtte gruppa gje royalties til Talmy heilt fram til utgjevinga av rockeoperaen Tommy (1969). Talmy låste ned mastertapane til debutalbumet My Generation i ein temperatur- og klimakontrollert safe og albumet vart det siste av The Who-katalogen som vart gjeven ut på ny. Talmy ordna ein nymiksa versjon av album som Deluxe Edition i 2002.

På 1970-talet var Talmy mindre aktiv, men han produserte mellom anna The Damned-singelen «Sick of Being Sick»/«Stretcher Case Baby». Captain Sensible uttalte seinare at Talmy hadde gjeve gruppa «the best sound that the Damned ever had for guitars». 

Talmy har òg gjort seg gjeldande som forfattar med romanen Whadda We Do Now Butch? der han opponerer mot framstillinga av korleis Butch Cassidy og Sundance Kid døydde og meiner han etter grundige undersøkingar meiner dei slett ikkje døydde slik som det til dømes vart vist i kinofilmen. Shel Talmy bur i dag i California i USA.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Shel Talmy» frå , den 9. april 2009. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad

Songar produserte av Shel Talmy
Album produserte av Shel Talmy
USA-amerikanske plateprodusentar
Dale kyrkje i Vaksdal

Dale kyrkje står på Dale i Vaksdal kommune i Vestland fylke, og er ei langkyrkje frå 1956. 
Kyrkja er bygd i betong etter teikningar laga av Arnstein Arneberg.

Dale er ein relativt ny kyrkjestad. 
Staden vart bygd opp kring tekstilverksemda Dale fabrikker, og fekk kapellkyrkje i 1896.
Før det sokna folk til Bruvik kyrkje på Osterøy, men då Vossebanen kom i 1883 vart det greiare å reise til Evanger kyrkje på Voss når det skulle haldast bryllaup eller barnedåp.

Dale kyrkje er soknekyrkje i Dale sokn i Hardanger og Voss prosti. 
Dale vart eige sokn ved kongeleg resulusjon av 16. mai 1911. Soknet høyrde til Bruvik prestegjeld til 1968.
Då vart Vaksdal prestegjeld oppretta med sokna Dale, Vaksdal, Eksingedalen og Stamnes. Prestegjelda vart fasa ut frå Den norske kyrkja frå 2004.

Gravstad 
Kyrkjegarden på Stanghelle vart vigsla 22. mai 1882. 
Både Dale og Vaksdal sokn nytta Stanghelle-kyrkjegarden. 
Han er framleis i bruk, men det er sidan vigsla eigne kyrkjegardar både i Vaksdal og på Dale.
Kyrkjegarden på Dale ligg på Børjelen på Dalegarden, og vart vigsla 23. november 1907.

Kjelder 
 Norges Kirker: «Dale kyrkje» på nettstaden til Norsk institutt for kulturminneforsking

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Om Dale sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 Kart frå 1979 som viser soknegrenser og kyrkjestader, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 «Kirkebøker, Hordaland» på nettstaden til Arkivverket 
 Bilete av Dale i 1908, teke av Anders Beer Wilse. Kapellet frå 1896 ser ein til venstre i fotografiet
 Skanna kyrkjebøker frå Hordaland på nettstaden til Arkivverket
 Oversyn over gravminne i Vaksdal kommune på nettstaden disnorge.no
 
 

Bygningar teikna av Arnstein Arneberg
Kyrkjer i Hardanger og Voss prosti
Kyrkjer i Vaksdal
Langkyrkjer i Bjørgvin
Norske kyrkjer frå 1956
Kulturminne i Vaksdal
Eirene

Eirene, eller Irene (Εἰρήνη, gresk for 'fred') var gudinne for fred i gresk mytologi. Ifølge nokre tradisjonar var ho ei av dei tre horaiene ('timane'), gudinnene som styrte dagleglivet. Dei to søstrene hennar heitte Eunomia og Dike, og dei var døtrer av Zevs og Themis.

Eirene var ei personleggjering av fred. Ho blei avbilda i kunst som ei vakker ung kvinne som bar eit overflodshorn, septer og ein fakkel eller eit drikkekar kalla rhyton. 

Eit kjent verk av Kephisodotos den eldre (ca 370 f.Kr.) viser Eirene som ber barnet Plutos, guden for rikdomm, på armen. Statuen stod ein gong på agoraen i Aten, og er sidan gått tapt. Ein romersk kopi finst ved Glyptothek i München.

Kvinnenamnet Irene og det tilsvarande mannsnamnet Ireneus, som hjå Ireneus av Lyon, kjem frå denne gudinna.

Pax (latin for 'fred') var den romerske gudinna som tilsvarte Eirene.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Eirene» frå , og «Eirene (gresk gudinne)» frå  den 10. april 2009.

Bakgrunnsstoff 
 theoi.com: Eirene

Greske gudar
Fredssymbol
Personifikasjonar
Ulf

Ulf er eit mannsnamn danna av det norrøne ordet ulfr eller det gammalhøgtyske wolf, som begge tyder 'ulv'. 

Den norrøne forma av namnet var Úlfr, Ulf var ei gammaldansk form og Olf ei gammalsvensk form. I norrøn tid blei namne brukt både som personnamn og som tilnamn. Uffe er ei kortform av namnet og Ylva er eit avleidd kvinnenamn.

Ulf har namnedag i Noreg og Sverige den 11. april.

Namneberarar 
 Ulf Aas (f. 1919), norsk illustratør
 Ulf Löfgren (f. 1931), svensk barnebokforfattar, kjend for bøkene om Ludde
 Ulf Sand (f. 1938), norsk politikar (Ap)
 Ulf Åge Syversen (f. 1947), ordførar i Nordkapp
 Ulf Lundell (f. 1949), svensk rockesangar
 Ulf Knudsen (f. 1959), norsk komponist og musikar
 Ulf Risnes (f. 1960), norsk musikar i Tre Små Kinesere
 Ulf Erik Knudsen (f. 1964), norsk politikar (FrP)
 Ulf Isak Leirstein (f. 1973), norsk politikar (FrP)

Nordiske førenamn
Namn knytte til dyr
Mannsnamn
Førenamn av norrønt opphav
Førenamn av gammalhøgtysk opphav
Ylva

Ylva er eit gamalt nordisk kvinnenamn som tyder ho-ulv. Namnet er ei feminin avleiding av dyrenamnet Ulv. I gamle tekster (og i nokon grad på landsmål) kan forma nyttast som substantiv (ei ylve), på same vis som hokjønsavleidiga av bjørn (binne/birne/bere) eller katt (kjette/katte). 

Ylva har namnedag i Noreg og Sverige den 11. april.

Namneberarar 
 Ingrid Ylva (1200-talet), svensk adelskvinne, mor til Birger jarl
 Ylva Johansson (f. 1964), svensk politikar

Kvinnenamn
Nordiske førenamn
Namn knytte til dyr
Kjølhaling av fartøy

Kjølhaling av fartøy er å krenge det så mykje over på sida at ein kan kome til å arbeide under botnen på det. Til kjølhaling har det vorte brukt kraftige taljar og spel. Til vanleg vart eine enden av taljen fest eit stykke opp i mastra. Andre enden vart godt festa på ein lekter eller i land. I mange hamner var det kjølhalingsklampar der ein kunne feste taljeblokka. Hadde fartøyet fleire mastrer bruke ein fleire taljar.

Kjølhaling var krevjande både for mannskap og fartøy. I tillegg til at alt laust måtte stuast og surrast, vart fartøyet gjerne stiva av innvendig. Mellom anna vart det sett støtter mot mastra ned ved kjølsvinet. Ofte vart riggen forsterka og det vart teke omsyn til mogleg skamfiling. Ein hala i taljane til fartøyet krenka så mykje at kjølen var over vatnet.

Kjølhaling var òg nemninga for ein pinsam straffemetode til sjøs i gamal tid. Ved hjelp av tau vart den som skulle straffast, drege under vatnet frå eine sida av skipet til hi side.

Kjelder 
 Jens Kusk Jensen: Haandbog i praktisk sømandsskab. København 1982.

Skipsfart
Kystkultur
For Bygd og By

For Bygd og By var eit nynorsk vekeblad som kom ut 1912-1932, 1943 og 1945-46. Kunstforlaget Munin som gav ut dei første nummera. Olaf Norli var utgjevar frå 2. årgang og til bladet gjekk inn.

Mange kjende nynorskbrukarar var styrarar for bladet: Kristofer Uppdal, Oskar Braaten, Joh. B. Mikalson, Halfdan Asphaug, Ivar Høvik, Severin Eskeland, Hulda Garborg, Arne Falk og Anton Beinset.

Kjelder 
 Norsk Allkunnebok – IV. bandet (Oslo: Fonna Forlag, 1953).
 bibsys.no
 nb.no

Norske vekeblad
Nynorske tidsskrift
Skipingar i 1912
Nedleggingar i 1932
Sovjetmeisterskapen i sjakk

Sovjetmeisterskapen i sjakk vart arrangert i dei fleste åra mellom 1920 og 1991, frå Sovjetunionen vart etablert etter oktoberrevolusjonen i 1917, og fram til Sovjetunionen gjekk i oppløysing rundt 1990. Sjakk hadde stått sterkt i Russland, og fleire av kommunistleiarane såg svært positivt på sjakk. Sjakkopplæring vart dermed prioritert og sjakken vart tilført ressursar, noko som førte til at sjakk etter kvart vart noko av ein folkesport i Sovjetunionen. 

Dette er ei liste over alle vinnarane av Sovjetmeisterskapen i sjakk. Som følgje av den sterke stillinga sjakk hadde i Sovjetunionen, så var den årlege sovjetmeisterskapen den sterkaste nasjonale meisterskapen, og regelmessig blant dei 2-3 sterkaste turneringane i verda. Lista over vinnarar tel 8 verdsmeistrar i sjakk og 4 utfordrarar til VM-tittelen. Sovjetmeisterskapen vart halden som ei alle-mot-alle-turnering, med unntak for den 35. og den 58. meisterskapen, som vart haldne som Sveitsar-turneringar.

Fleste sigrar:
 Seks titlar: Mikhail Botvinnik, Mikhail Tal
 Fire titlar: Tigran Petrosjan, Viktor Korchnoi, Alexander Beljavskij
 Tre titlar: Paul Keres, Leonid Stein, Lev Polugajevskij, Anatolij Karpov

Sjå også 
 Russisk meisterskap i sjakk

Bakgrunnsstoff 
 Andrew Soltis Soviet Chess 1917-1991, 1999, McFarland & Company, ISBN 0-7864-0676-3
 RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994
 RUSBASE (part IV) 1938-1960
 RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990
 RUSBASE (part II) 1970-1984

Fotnotar 

Sjakkturneringar
Sjakk i Sovjetunionen
Kronprins

for den norske filmen frå 1979, sjå Filmen Kronprinsen
Kronprins er i Noreg, Danmark og Sverige tittelen på ein prins som står først i arvefølgja til kongetrona. Den kvinnelege tilsvarande tittelen er kronprinsesse, men denne tittelen blir også brukt av kronprinsen sin ektefelle.

Kronprinsen si rettslege stilling
I Noreg er kronprinsen si rettslege stilling regulert i Grunnlova. 

Ordet kronprins er ikkje brukt i Grunnlova, den brukar berre orda prinsar og prinsesser, men § 34 seier følgjande: «Kongen giver Bestemmelser om Titler for dem som til Kronen ere arveberettigede.»

Dei viktigaste reglane i Grunnlova er elles at §§ 35, 36 og 41:

§ 35 seier at «Saasnart Tronarvingen har fyldt sit 18de Aar, er hun eller han berettiget til at tage Sæde i Statsraadet, dog uden Stemme eller Ansvar.»

Det er ikkje sikkert at det er så mykje realitet i første setninga i § 36, og resten av § 36 er vel også truleg gått ut på dato:

«En til Norges Krone arveberettiget Prinsesse eller Prins maa ei gifte sig uden Kongens Tilladelse. Ei heller maa hun eller han modtage nogen anden Krone eller Regjering uden Kongens og Storthingets Samtykke; til Storthingets Samtykke udfordres to Trediedele af Stemmerne. 
Handler hun eller han herimod, taber Vedkommende saavel som Efterkommerne Retten til Norges Trone.»

§ 41 har derimot praktisk realitet:

«Er Kongen fraværende fra Riget uden at være i Feldt, eller er han saa syg, at han ikke kan varetage Regjeringen, skal den til Tronen nærmest Arveberettigede, saafremt han har opnaaet den for Kongen fastsatte Myndighedsalder, forestaa Regjeringen som Kongemagtens midlertidige Udøver. I modsat Fald forestaar Statsraadet Rigets Bestyrelse.» 

Kronprins Haakon var såleis Kronprinsregent eit års tid då Kong Harald var sjuk.

Tilsvarande titlar i andre land
Rundt om i verda har ein hatt liknande titlar i andre kongehus. Til dømes brukar ein i 
Storbritannia tittelen «Prinsen av Wales» om den fremste tronarvingen.

Kronprins i overført tyding
Ordet kronprins blir også brukt i overført tyding, om nokon som står som den første i rekka til å skulle få eller oppnå ei stilling, ein posisjon eller eit verv, antan dette gjeld i yrkeslivet, i organisasjonar, i politikk, eller i idrett og sport. Det vil då i praksis kunne variere om "kronprinsen" verkeleg oppnår posisjonen, eller om dette ikkje slår til.

Sjå også 
Den norske tronfylgja

Bakgrunnsstoff
Grunnlova del B

Monarki

simple:Heir apparent
Prins

Prins er ein tittel for eit ikkje-regjerande mannleg medlem av eit konge- eller fyrstehus. Den tilsvarande tittelen for kvinner er prinsesse.

På fransk og engelsk blir ordet prince brukt både for tittelen prins og for tittelen fyrste.

Sjå også
Kronprins
Konge

Titlar
Aiolos

Aiolos er namnet på to personar i gresk mytologi og dikting.

I greske segner er Aiolos son av Pyrra og Hellen, som igjen er soneson av Prometevs. Aiolos var i segnene herskar i Thessalia og vart rekna som stamfar for aiolerane, den eine av tre stammer som hellenarane frå gammal tid var delt inn i.

I Odysseen er Aiolos vindguden som heldt til på ei drivande øy. Av Aiolos får Odyssevs ein sekk med dei fire vindane i. Mennene til Odyssevs lurer seg til å opne sekken medan han ligg og søv og det kjem ein storm som fører skipet tilbake til Aiolos. Odyssevs ber om hjelp på ny, men Aiolos jagar han bort i sinne.

Kjelder 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Aiolos» frå , den 10. april 2009.

Andre kjelder 

Greske gudar
Vindgudar
Odysseen
Gresk mytologi
Aeneas

Aeneas eller Æneas (gresk Αινείας, Aineías ) var ein trojansk helt, son av prins Ankises og gudinna Afrodite (Venus i romerske kjelder). Far hans var òg søskenbarn til kong Priamos. Aeneias si reise frå Troja, som førte til grunnlegginga av byen som ein gong skulle verte Roma, er gjenfortalt i verket til Vergil, Æneiden. 

I Iliaden vert Aeneas omtalt som konge av dardanarane, forbundsfelle med trojanarane og deira beste hærførar etter Hektor. Etter Troja fall kom han til slutt til Latium og vart stamfar til latinarane.

Kjelder 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Aineias» frå , den 10. april 2009. 
 

Gresk mytologi
Romersk mytologi
Älvsborgs län

Älvsborgs län var eit län i Sverige fram til 1. januar 1998 då det vart slått saman med Göteborg og Bohus og Skaraborg til det nye lenet Västra Götaland. Det bestod av landskapet Dalsland og sentrale delar av Västergötland. Residensstad var Vänersborg.

Kommunane Habo og Mullsjö, som ligg nær byen Jönköping, vart avstått frå Älvsborg til Jönköping län den 1. januar 1999.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «County of Älvsborg» frå , den 10. april 2009. 
 

Skipingar i 1634
Nedleggingar i 1998
Västra Götaland län
Tidlegare len i Sverige
Nya Elfsborg

Gamle Älvsborg festning låg ved Klippan ved inngangen til hamna i Göteborg i Sverige. Det var opphavleg ei borg bygd av svenskane på 1300-talet. Etter at danskane fleire gonger lett erobra borga, vart festningsverka gradvis utvida. 

I dag finst det berre små restar igjen av denne festninga. Festninga har gjeve namn til busetnader i Nye Sverige i Nord-Amerika: Fort Nya Elfsborg.

Nye Elfsborg vart bygd på 1600-talet nær ruinane av den gamle festninga, men på ei lita elv der Göta Älv munnar ut i havet. Den nye festninga er i dag eit verna byggverk, eller byggnadsminne og ein populær turistattraksjon.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Nya Elfsborg» frå , den 10. april 2009. 
 

Festningar i Sverige
Byggverk i Göteborg
Zymase

Zymase er ei blanding av enzym som finst i gjær. Enzymet spaltar sukker som glykogen til alkohol og karbondioksid. Når spaltinga skjer vil reaksjonen gradvis gå seinare. 

Zymase vart først isolert frå gjærceller i 1897 av den tyske kjemikaren Eduard Buchner, som gjæra sukker i laboratorium utan levande celler. For dette fekk han nobelprisen i kjemi i 1907.

Kjelder
Delar av denne artikkelen bygger på «Zymase» frå ,  den 10. april 2009.  
 

Enzym
Zygote

Zygote er resultatet av ein befruktning og oppstår når to kjønnsceller smeltar saman, som regel ei sæd- og ei eggcelle,  til ei enkel diploid celle, ei befrukta eggcelle. Zygoten vil etter dette gjennomgå celledelingar og det neste stadiet vert ein embryo.

Zygoten er òg eit uttrykk nytta om eit stadium i meiosen. 

Ordet kjem av det greske ordet zygon, som tyder «par» eller «tospann». 

Det kvinnelege forplantingssystemet
Forplantingssystem
Utviklingsbiologi
Cellebiologi
Zwinger

Zwinger er eit barokkslott i Dresden kjend for den store kunstsamlinga si. Det ligg mellom Semperoper og Postplatz.

Namnet kjem av ordet bezwingen (å tvinge). Anlegget var ein del av borga i Dresden og bestod av ein indre og ein ytre mur. Mellom desse skulle ein mogleg invasjonsstyrke verte knust med våpen om han lukkast å ta den ytre muren.

Historie 

Kurfyrste Fredrik August I (konge av Polen som August II) returnerte etter ei reise i Italia, der han hadde vorte særs imponert av Forum Romanum. Han ønskte noko liknande for seg sjølv. Festningane var ikkje lenger naudsynte og gav derfor rom for planane hans. Den opphavlege planen omfatta både dagens anlegg og Semperoperaen ned til Elben og vart utforma av Matthäus Daniel Pöppelmann i 1722. Då kongen døydde i 1733, vart arbeidet utsett. Slottsområdet vart halde ope mot operaplassen. Seinare vart planene endra til ein noko mindre skala og bygginga som skil Zwinger frå operaplassen, vart oppført.

Museum 
Zwingers Gemäldegalerie Alte Meister vart ein viktig attraksjon i den rike kulturarva i byen. Han omfattar mellom anna måleri av Rubens, Canaletto, Rafael og mange andre. Rustkammeret (Rüstkammer) inneheld ei fin våpen- og rustningssamling, hovudsakleg frå 15- og 1600-talet. Det er òg ei samling av meissenerporselen, klokker og vitskaplege instrument. Bygningane inneheld òg Mathematisch-Physikalischer Salon.

Delar av Zwinger

Kronentor 

Den mest kjente og mest fotograferte delen av Zwinger er Kronentor (Kroneporten). På toppen av porten er ein kopi av den polske kongekrona. Ovanfor porten ligg ein annan portal på vestsida med blikk på ein ryttarstatue på Theaterplatz.

Nymphenbad 

Nymphenbad (nymfebadet) ligg ved Festungswall bak Französische Pavillon. Vasskunstverket vart utforma av mellom andre Balthasar Permoser og vert rekna som eit av dei vakraste fonteneanlegga frå barokken.

Glockenspielpavillon 
Glockenspielpavillon eller Uhr mit Glockenspiel består av mange porselensklokker laga av meissenerporselen.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Zwinger» frå , den 10. april 2009. 
 

Slott i Sachsen
Dresden
Barokken
Museum i Tyskland
Kunstmuseum
Johannes Aavik

Johannes Aavik () var ein estisk språkforskar og forfattar.

Biografi

Barndom og utdanning
Johannes Aavik vart fødd i Randvere i Kõiguste i Pöide på øya Saaremaa som son av kommuneskrivar Mihkel Aavik (1844-1909) og av Ann Aavik (1849-1918). Han voks opp i hovudstaden på øya, Kuressaare. Frå 1898 til 1902 gjekk han på gymnaset for gutar på Kuressaare. Etter artium studerte han språk og språkvitskap ved Universitetet i Tartu (1902/03), på historisk-filologisk institutt i Nizjyn (1903-1905) og ved Universitetet i Helsingfors (1906-1910).

Språklærar
Frå 1919 til 1926 arbeidde Aavik som språklærar ved gymnaset ved Kuressaare; deretter i Tartu (1919-1922) og Jalta (1910/11). Han publiserte jamleg i Tartu-avisa Postimees i åra 1912-1914. Frå 1926 til 1934 var Aavik lektor for estisk ved Universitetet i Tartu og lærar ved eit gymnas i Tartu. Frå 1933 til 1940 var han privatdosent ved Universitetet i Tartu. Frå 1934 var han også språkreferent (overinspektør for skolane) i det estiske utdannings- og sosialdepartementet. I 1940/41 arbeidde han i eit forlag i Tallinn. I Tallinn budde Aavik i bydelen Nõmme.

Eksil
Etter den sovjetiske okkupasjonen av Estland flykta Aavik til Sverige (1944). I Stockholm arbeidde han som arkivar. Frå 1945 til 1952 var han dosent i estisk ved Stockholms universitet. I tillegg arbeidde han som omsetjar og gav ut språkvitskaplege artiklar.
Aavik døydde i eksilet i Stockholm.

Språkvitskapsmann

Johannes Aavik høyrer til dei viktigaste grunnleggjarane av estisk språk. Sentralt for Aavik var fornying av ordforrådet, morfologien og syntaksen. Han presenterte det språkpolitiske programmet sitt i 1912 i pamfletten Tuleviku Eesti-keel («Det estiske språket i framtida»). Aavik innførte mange omsetjingslån frå finsk, og programmet hans kan karakteriserast som ei dreiing bort frå den tyske påverknaden estisk var prega av, og i meir finsk-ugrisk lei.

Forfattar og omsetjar
Aavik var også aktiv i den litterære rørsla Noor-Eesti (Det unge Estland). Han var ein nær ven av dei estiske forfattarane Friedebert Tuglas og Gustav Suits.

Johannes Aavik var kjend som omsetjar av verk frå finsk, fransk, engelsk og russisk (m.a. sette han om verk av Aino Kallas, Juhani Aho, Guy de Maupassant, Paul Bourget, Edgar Allan Poe og Ivan Turgenjev).

Viktigaste publikasjonar
 Eesti kirjakeele täiendamise abinõudest (1905)
 Ruth (Erzählung unter dem Pseudonym J. Randvere, 1909)
 Keele kaunima kõlavuse poole I: Eesti Kirjandus 1912, S. 451-484
 Eesti rahvusliku suurteose keel (1914)
 Eesti kirjakeelse stiili arenemise järgud I: Noor-Eesti V, Tartu 1915, S. 216-229
 Eesti luule viletsused (1915)
 Keel ja kirjandus In: Sõna, Tartu 1918, S. 72-78.
 Uute sõnade sõnastik (Neologistisches Wörterbuch, 1919)
 Uute ja vähem tuntud sõnade sõnastik (Wörterbuch, 1921)
 Puudused uuemas eesti luules (Poetologie, 1922)
 Keeleuuenduse äärmised võimalused (1924)
 Kuidas suhtuda "Kalevipojale" (1933)
 Eesti õigekeelsuse õpik ja grammatika (Orthografi og grammatikk, 1936)

Bakgrunnsstoff
 Johannes Aavik  i bilete
 Museum  für Johannes und Joosep Aavik auf Saaremaa (estnisch)

Estisk litteratur
Estiske forfattarar
Dikken Zwilgmeyer

Dikken Zwilgmeyer eller Barbara Hendrikke Daae Zwilgmeyer () var ein norsk forfattar. Ho er særleg kjend for Inger Johanne-serien.

Ho var fødd i Trondheim, men flytta til Risør då far hennar, Petter Gustav Zwilgmeyer vart beordra dit som byfogd i mai 1861. Ho flytta som vaksen til Oslo og døydde under eit besøk i Kongsberg i 1913.

Zwilgmeyer skreiv forteljingar for barn, mellom anna om Inger Johanne som gjekk føre seg i Risør. Ho skreiv òg novellesamlinga Som kvinder er (1895) og romanen Emerentze (1906).

Det står ein statue av Zwilgmeyer på utsida av kulturhuset i Risør, Risørhuset. Her er òg begge kinosalane kalla opp etter forfatteren.

Verk

Barnebøker 
 Vi børn, Bergen 1890
 Karsten og jeg, Bergen 1891
 Fra vor by, Bergen 1892
 Sommerferier, 1894
 Barndom, Bergen 1895
 Morsomme dage, Bergen 1896
 Hos onkel Max og tante Betty, Bergen 1897
 Udenlands, Bergen 1898
 Fire kusiner, 1899
 Anniken Prestgaren, 1900
 Syvstjernen og andre historier, Bergen 1900
 Frøken Lybæks pensionatskole, 1901
 Lille Jan Bluhme, 1903
 Kongsgaardgutten, 1904
 Maja, 1905
 Hos farfar paa Løvly, 1910
 Vi tre i hytten, 1911

Ungjenteromanar 
 Paul og Lollik, 1904
 Inger Johanne, 1909

Bøker for vaksne 

 Som kvinder er. Seks fortællinger, 1895
 Ungt sind, roman, 1896
 Mægler Porsvold og andre historier, 1902
 Emerentze. En slægtshistorie, roman, 1906
 Maren Ragna. Et stykke livshistorie, roman, 1907
 Thekla, roman, 1908

Kjelder 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Dikken Zwilgmeyer» frå , den 10. april 2009. 
 
  (NBL-artikkel)

Norske barnebokforfattarar
Norske forfattarar
Folk frå Trondheim
Folk frå Risør
Nyromantiske forfattarar