alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Oldtidsvegen i Røyken

Oldtidsvegen i Røyken er ein gamal ferdselsveg gjennom bygda, tvers over Hurumlandet. Han gjekk frå garden Ror i Slemmestad, forbi dagens Røyken stasjon og Spikkestad før han enda i Gullaug i Lier. Han korta på dette viset ned reisevegen mellom Oslofjorden og Drammensfjorden.

Oltidsvegen er tusenårsstaden i Røyken. Det er utarbeida ein førar med skildring av kulturminna langs ruta.

Vegar i Asker
Historie i Asker
Historiske vegar i Noreg
Tusenårsstader
Oldtidsvegen i Groruddalen

Oldtidsvegen er eit anna namn på Pilegrimsleida i øvre del av Groruddalen i Oslo.

Vegar i Oslo
Historiske vegar i Noreg
Hurumlandet

Hurumlandet er halvøya mellom Oslofjorden og Drammensfjorden. Ho er ein del av Asker kommune og Viken fylke og inneheld tettstadane Slemmestad, Bødalen, Røyken, Midtbygda, Nærsnes, Båtstø, Åros, Sætre, Storsand, Filtvet, Tofte, Kana, Rødtangen, Holmsbu, Klokkarstua, Verket, Gjerdal og Hyggen.

Flora og fauna 
Hurum har kystbarskog, og innimellom åker- og kulturlandskap i indre strøk er det blandingsskog med lauvtrær og mykje gran. Av sjeldnare arter kan nemnast misteltein (i sør), vårmarihånd og vårkrossknapp. 

Faunaen er dominert av den søraustnorske lauvskogens habitat, med rådyr, noko elg, hare, grevling og ulike gnagarar. Fuglelivet har tatt seg opp. Det hekkar mellom anna hegre, knoppsvane, ærfugl, strandsnipe og gråspett i Hurum. Det er også noko ål, knurr og sjøaure i havet langs kysten.

Geografi i Asker
Halvøyar i Noreg
Fædrelandsvennen

Fædrelandsvennen (Fevennen) er ei avis som vert utgjeven i Kristiansand i Agder.

Opplagstal

Bakgrunnsstoff 
 Fvn.no  (Fedrelandsvennen.no)
 Medieregisteret.no: Fædrelandsvennen  (Medietilsynet)

Kjelder 

Aviser i Agder
Norske aviser etter namn
Kristiansand kommune
Næringsliv i Kristiansand
Skipingar i 1875
1875 i Noreg
Serbia og Montenegro

Serbia og Montenegro er namnet på den tidlegare unionen av Serbia og Montenegro, to tidlegare jugoslaviske republikkar som var sameinte under ei konføderal statsordning frå 2003 til 2006. Landet låg vest-sentralt i Balkan.

21. mai 2006 vart det halde ei folkerøysting i Montenegro om fullt sjølvstende. 55,4 % røysta for sjølvstende, og unionen Serbia og Montenegro vart difor oppløyst 3. juni 2006.

Kart

Bakgrunnsstoff 
 Regjeringa si offisielle side 
 Liste over dei offisielle sidene ti administrasjonen
 Discover Montenegro
 Boka Kotorska 
 Fond for kultur og tradisjon 

Tidlegare land i Europa
Skipingar i 2003
Nedleggingar i 2006
 
Serbisk historie
Montenegrinsk historie
Tales frå Milet

Tales var ein filosof frå Milet som levde på 500- og 600-talet før vår tidsrekning og er rekna for å vera ein av dei fyrste store tenkarane i vestleg filosofi (/gresk filosofi) som vi kjenner til. Han var son av Examyes og Cleobuline. Dei fleste kjeldene fortel at foreldra hans kom frå Milet, men somme hevdar at dei var fønikarar. Tales studerte i Egypt der han fekk kjennskap til egyptisk og sumerisk mytologi. Han spådde ei solformørking som astronomar har komme fram til truleg hende i år 585 f.Kr..

Thales er den fyrste greske filosofen, vitskapsmannen og matematikaren vi kjenner til, sjølv om han hadde virket sitt som ingeniør. Han var truleg lærar for Anaksimander og han var den fyrste naturfilosofen i den milesiske skolen. Ingen av verka hans har overlevd til i dag, så det er vanskeleg å vera sikker på dei matematiske oppdagingane hans. Sjølv på tida til Aristoteles var det ingen som lenger hadde tilgang på verka hans, om han da i det heile skreiv nokon.

Fem euklidske teorem som ennå blir brukt i matematikken, blei oppdaga og bruka av Thales. Det mest kjende av desse teorema er truleg det at ein trekant teikna inni ein halvsirkel er ein rettvinkla trekant. Thales førte ikkje matematiske bevis slik vi gjer i dag. Som ingeniør var han meir praktisk retta og prøvde ut forskjellige storleikar og vinklar til han til slutt konkluderte med at det sannsynlegvis var riktig.

Som ein av dei fyrste vitskapsmennene meinte Tales at vatnet var «urstoffet» til alle ting eller det alt anna var bygd opp av (arkhe). Han oppdaga at rav hadde elektriske evner, og lett trekte til seg strå etter å ha blitt gnidd. På denne måten gav han namn til elektron, som vi nyttar den dag i dag. Tidlegare hadde elektron berre tydd «rav».

Kjelde 
 

Før-sokratiske tenkjarar
Folk frå Milet
Tenkjarar frå gresk antikk
600-talet fvt.
500-talet fvt.
Ortodoks jødedom

Ortodoks jødedom er ei retning av jødedommen som ser på halakhá som eit absolutt bindande, overordna og i alle hovudtrekk statisk lovsystem for det jødiske folket. I ortodoks jødedom blir det særleg lagt vekt på kasjrút (matføreskrifter), sjabbát (kviledagen) og tahorat hammisjpaḥá (rituell reinskap i ekteskapet).

Ortodokse jødar reknar deira form av jødedommen for å vera den mest tradisjonelle og meiner vanlegvis at alle andre former av jødedom er eit brot med jødisk tradisjon. Konservative (eller masorti) jødar meiner på si side gjerne at ortodoks jødedom har forlate den tradisjonelle, dynamiske jødedommen til fordel for eit statisk og dogmatisk system.

I ortodoks jødedom er det i utgangspunktet strengt definerte kjønnsrollar. Kvinner har ansvar for heimen, medan menn har ansvar for alle offentlege funksjonar, t.d. i synagogen. Det er vanleg at kvinner dekkjer håret med eit skaut, eller i nokre askenasisk-ortodokse samfunn parykk.

Ortodoks jødedom kan m.a. underdelast i moderne ortodoks jødedom (inkludert feministisk-ortodoks jødedom) og ḥaredisk jødedom (òg kalla ultraortodoks jødedom).

Bakgrunnsstoff

Moderne ortodoks jødedom

Feministisk-ortodoks jødedom 
 Drisha Institute for Jewish Education
 Ohr Torah Stone 
 Jewish Orthodox Feminist Alliance

Sentristisk-ortodoks jødedom 
 «American ‘Centrist’ Orthodoxy : Rabbi Joseph D. Soloveitchik (1903-1992)» av Eliezer Segal
 Rabbinical Council of America

 
Jødedom

pl:Judaizm#Judaizm ortodoksyjny
Konservativ jødedom

Konservativ jødedom eller masorti jødedom er ei retning av jødedommen som ser på halakhá som absolutt bindande og dynamisk. Den konservative jødedommen legg vekt på kasjrút (kosthaldsreglane) og sjabbát (kviledagen), men legg i praksis mindre vekt på tahorat hammisjpahá (rituell reinskap i ekteskapet) enn ortodoks jødedom.

Bakgrunnsstoff 
 The Jewish Theological Seminary (JTS) i New York.

 
Jødedom
Concertina

Concertina er eit luftdrive tangentinstrument, ein sekskanta engelsk variant av trekkspel. Det blei funne opp i 1829 av Sir Charles Wheatstone. Concertina er eit kromatisk instrument som finst i fire storleikar: sopran, tenor, baryton og bass. Til saman spenner desse frå c til c4.

Tyske variantar av instrumentet var bandoneon og chemnizter. Eit instrument som kombinerte dei to tradisjonane er kjend som «Anglo-German» og seinare «Anglo concertina».

Musikkinstrumentet var utbreidd på 1800-talet, og blei mellom anna mykje brukt av Frelsesarmeen og andre musikarar i den engelsktalande verda. Bruken gjekk ned på 1900-talet, då nye masseproduserte instrument (som piano og gitar) og musikkstilar (som jazz og blues) tok over. Radio og grammofon gjorde også framføringar av amatørmusikarar, som ofte hadde nytta seg av concertinaer, mindre vanlege. 

Visse musikktypar heldt på instrumentet: Irsk folkemusikk, engelsk morrisdans, sørafrikansk folkemusikk både blant boarar og zuluar. Bandoneon blir brukt i Argentina til tango og chemnizter i USA til polka. Concertina har også vore brukt av klovnar.

Sjå òg 
 Bandoneon

Kjelder 
 
 Denne artikkelen bygger på «Concertina» frå , den 30. mai 2009. 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Concertina» frå , og «Concertina» frå  den 30. mai 2009.

Bakgrunnsstoff 

Trekkspel
Tangentinstrument
Plattysk

Plattysk, nedertysk eller lågtysk er eit vestgermansk språk nært i slekt med nederlandsk og frisisk som først og fremst blir tala i det nordlege Tyskland. Plattysk var hovudspråket for hansaene i seinmellomalderen og kom til å få svært sterk innverknad på dei skandinaviske språka.

Plattysk skil seg ut frå høgtysk ved at den høgtyske konsonantforskyvinga ikkje har funne stad, og stort sett òg ved mangelen av diftongering av dei gamle lange vokalane î og û.

Nedertysk kan delast i tre greiner: Nedersaksisk, austnedertysk og nederfrankisk. Dei første to blir hovudsakleg tala i dagens Nord-Tyskland. Den siste omfattar nederlandsk og afrikaans som blir tala i Sør-Afrika. 

Engelsk og frisisk er utvikla frå ei eldre form for nedertysk, gammalsaksisk (også kalla gammalnedertysk).

Utbreiing til andre område 
I hansatida var nedertysk lingua franca i heile Austersjøområdet, noko som i stor grad har prega utviklinga av dei skandinaviske språka. Ein reknar med at mellom 30 og 40 prosent, eller meir, av det daglege norske vokabularet er av nedertysk opphav.

Utvandring til Amerika og i nokre høve eksistensen av religiøse samfunn som mennonittar har ført til at språket blir tala i land som Canada, USA, Mexico, Sør-Afrika, Sentral-Asia, Bolivia, Argentina, Brasil, Paraguay og Uruguay.

Historie
Plattysk stammar frå mellomnedertysk som blir datert til tida mellom 1150 og 1600. Dette språket igjen utvikla seg frå gammalnedertysk eller gammalsaksisk.

Sjå òg
diftong
tysk

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Low German» frå ,  den 19. juni 2010.

Bakgrunnsstoff 

 Plattmakers ordbok
 Drents ordbok
 Liste over plattyske ordbøker
 Podcasts og videos
 Streektaal-Organisatie in het Nedersaksisch Taalgebied
 Institut für niederdeutsche Sprache e.V.
 Nyheiter i plattysk 

 
Vestgermanske språk
Språk i Tyskland
Språk i Nederland
Språk i Brasil
Språk i USA
Språk i Argentina
Språk i Paraguay
Språk i Uruguay
Språk i Canada
Språk i Mexico
Einskildspråk
Kristofer Kristofersen

Kristofer Lorentz Hornemann Kristofersen () var ein norsk forfattar og journalist, fødd i Trondheim. Han er nemnt i dei legendariske «Bohêmbuda». Minst éi av bøkene hans er omsett til finsk.

Noko av forfattarskapen er inspirert av skuletida i Molde, kor faren var lærar – som Paa Forpost, kor fleire røynlege personar opptrer under dekknamn. I periodar var Kristofersen redaktør av Romsdalsposten, Romsdals Budstikke og Sunnmørsposten. Han budde ei tid på Rotvoll vestanfor Molde sentrum.

Familie 
Han var son av Anna Adler og kaptein Hans Emil Christophersen, «en avgått militæroffiser som forsøkte å føye et par kroner til inntekten sin» som klasselærar ved Molde latingymnasium og middelskole i åra 1858–73. Kristofer gjekk i same klasse som Olaus Fjørtoft og tok examen artium der i 1869.

Han gifta seg 26. august 1885 med Anna Katarina Rønneberg. Paret var vener med Bjørnstjerne Bjørnson.
Kristofersen døydde i Kristiania i 1892.

Bøker 
(utgjeve på Gyldendalske Boghandels Forlag i København der anna ikkje er nemnt)
 Paa Strand og Gade – forteljingar og skisser (Huseby, Kristiania 1885)
 Vaardise – roman (1886)
 Løvsprætt – roman (1887)
 Rydningsmænd – roman (1887)
 Verdens Herre – roman (1888)
 Pram. Billeder fra forrige Aarhundrede – roman (1889)
 Kjelbotten Sanatorium – roman (1890)
 Ravnekrok-billeder – samling (Alb. Cammermeyers forlag, Kristiania 1891)
 Paa Forpost. Billeder fra 70-Aarene – roman (1892)

Kjelder 
 BIBSYS  (NTNU): Kristofer Kristofersen
 Dokumentasjonsprosjektet, tekstsamlinga. Brev frå Bjørnstjerne Bjørnson til Bergliot Ibsen 8.5.1890
 Kjell Ove Nybø Hattrem: «Professor Jacob Tanner forteller fra si ungdomstid i Molde (i samtale med Per Amdam og Nils Parelius)» i Årsskrift (Romsdal Sogelag, Molde 1997)
 Nils Parelius: «Brev fra Molde i 1820–1830 årene fra Johan Wichberg og Knut Andreas Bjørset» i Årsskrift (Romsdal Sogelag, Molde 1980)

Kristofersen, Kristofer
Kristofersen, Kristofer
Kristofersen, Kristofer
Kristofersen, Kristofer
Folk frå Molde
Folk frå Trondheim
Kantele

Kantele er eit finsk strengeinstrument i siterfamilien. Det er det finske nasjonalinstrumentet, og vert omtala fleire stadar i det finske nasjonaldiktet Kalevala. 

Kantele kan ha alt frå 5 til 46 strenger. Ein brukar fingertuppane og klimprar på strengane for å spela. På dei minste kantelane brukar ein berre ei hand, høgrehanda. Denne handa spelar da melodistemme. Dei minste kantelane har ein i fanget når ein spelar på dei. Om ein har ei større kantele må ein legge henne på eit bord, og brukar da begge hendene til å spele på henne. Høgrehanda spelar melodi, medan venstrehanda har ein akkompagnerande funksjon. Ein veit ikkje mykje om musikken frå gamal tid, men reknar med at kantelen vart brukt mykje for å akkompagnera song.

Baltiske psalter
Finsk folkemusikk
Siterinstrument
Klimpreinstrument
Jouhikko

Jouhikko er ei finsk strykelyre. Ho har berre ein spelestreng, men har ei eller to bordunstrenger attåt. Instrumentet er svært gamalt. Bruken blei gjenoppliva på 1900-talet, mellom anna av eksperimentelle folkemusikkutøvarar.

Galleri

Kjelder

Strykeinstrument
Finsk folkemusikk
Hiv/aids i Sør-Afrika

Hiv/aids i Sør-Afrika er eit stort problem når det gjeld personleg helse og familieband. Det er også knytt til samfunnsmessige og politiske vanskar.

Sør-Afrika er eitt av dei landa i verda som er hardast ramma av Hiv/aids. UNAIDS har estimert at 5,3 millionar menneske, dvs. meir enn 21,5  % av befolkninga var smitta av hiv på slutten av 2003. Berre i 2003 har rundt 370  000 innbyggjarar døydd av sjukdomen, og 1,1 millionar barn levde utan ein eller begge foreldre som dei hadde mista til sjukdomen (UNAIDS 2004b). 

Sjølv om Sør-Afrika er eit av dei betre stilte landa i Afrika sør for Sahara (ASS) har den største oppmerksamheita som landet har fått i samband med bekjemping av sjukdomen vore negativ. Den sørafrikanske presidenten Thabo Mbeki støtta ei lita gruppe forskarar som nektar at det er nokon samanheng mellom hiv og aids. Dette førte til at medisinar mot aids ikkje vart prioritert, og styresmaktene prøvde å framheva tradisjonelle lækjemiddel som kvitlauk, sitron og raudbete mot sjukdommen i staden.

Etter press gjekk Mbeki og regjeringa hans tilbake på dette, og i 2003 vart det vedteke ordningar for antiretroviral terapi av hiv-smitta. Likevel byrja ikkje ordninga før i 2004 og presidenten rekna med at 53 000 hiv smitta (av over 5 millionar (UNAIDS 2002)) vil få behandling innan mars 2005 (Freeman 2004). Samtidig trua «The Global Fund to Fight Aids, TB and Malaria» med å trekkje tilbake sin støtte til den sør-afrikanske regjeringa fordi støtten ikkje var blitt teken i bruk (SABCNews.com 2004). Regjeringa gjekk også med på eit initiativ for å utvikle hiv-vaksine.

Sjølv om innsatsen frå sentralregjeringa har vore dårleg har mange provinsregjeringar satsa effektivt (Aase 2004:10). Det ser også ut til at andelen smitta tenåringar er på veg ned og andelen hiv smitta gravide kvinner under 20 år har gått ned frå 20 % til 15 %.

Likevel er det estimert at den forventa levetida kjem til å falle frå 61,8 år i 1995 til 41,5 år i 2005-2010, og at 15,9 millionar fleire døyr i perioden 1995-2025 enn om ein hadde vore utan aids. (UN 2003).

Kjelder 

 Aase, Asbjørn (2004): Hiv/aids i Afrika – med case fra Malawi. Leksjon frå AFR 6002/1002. NTNU: 21.04.2004. Ikkje tilgjengeleg utanfor NTNU.
 Allafrica.com (2004): SA Vaccine Development Gets Shot in the Arm. Av Veronica Mohapeloa. 18. mai 2004. http://allafrica.com/stories/200405180637.html Henta 19.05.2004.
 Kingston, Tim (2004): South Africa's AIDS activism – Treatment with a democratic edge. I San Francisco Chronicle. 28. april 2004. http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/chronicle/archive/2004/04/28/EDGNF6BJ191.DTL Henta 19.05.2004.
 SABCNews.com (2004): Global Fund threatens to withdraw funding for Aids. 22. mai 2004. http://www.sabcnews.com/south_africa/general/0,2172,80298,00.html  Henta 25.05.2004.
 UNAIDS (2002): Report on the global HIV/AIDS epidemic 2002. Geneve: Joint United Nations Programme on HIV/AIDS (UNAIDS) 2002. http://www.unaids.org/html/pub/global-reports/barcelona/brglobal_aids_report_en_pdf.pdf Henta 14.05.2004.

Sør-Afrika
Hiv/aids
Sykkylvsbladet

Sykkylvsbladet er ei tidlegare norsk avis som vart utgjeven i Sykkylven i Møre og Romsdal med Frank Kjøde som redaktør. Dekningsområdet var primært Sykkylven kommune. Avisa kom ut to dagar i veka, onsdag og fredag, og hadde eit gjennomsnittleg sidetal på 20.

Fyrste utgåva av avisa kom ut  14. februar 1946, året etter at andre verdskrigen var over. 
Siste utgåve kom ut 23. desember 2020, i samband med at den nye eigaren av avisa, Sunnmørsposten, slo henne saman med Sunnmøringen, lokalavisa for nabokommunen Stranda. Den nye, samanslåtte avisa kom ut under namnet Nyss frå 6. januar 2021. 

Sykkylvsbladet vart i 1993 kåra til årets lokalavis av Landslaget for lokalaviser.

50-årssoga til Sykkylvsbladet er skriven av Eldar Høidal i boka Lim og lupe i lokalsamfunnet: Sykkylvsbladet 1946–2005 (2005).

Opplagstal

Kjelder 

Tidlegare norske lokalaviser
Tidlegare aviser i Møre og Romsdal
Sykkylven kommune
Norske aviser etter namn
Aviser skipa i 1987
Nedleggingar i 2020
Fjordingen

Fjordingen er ei avis som vert utgjeven i Stryn i Vestland fylke.

Opplagstal

Bakgrunnsstoff 

Fjordingen  ved Medieregisteret.no (Medietilsynet)
Opplagstal for 2005 ved Mediebedriftenes Landsforbund] (PDF-dokument)

Kjelder 

Aviser i Vestland
Norske lokalaviser
Norske aviser etter namn
Skipingar i 1928
Stryn kommune
Sunnmørsposten

Sunnmørsposten er ei avis som blir gjeven ut i Ålesund på Sunnmøre. Avisa tek mål av seg å dekkje Sunnmøre og tilgrensande område.

Opplagstal

Ansvarlege redaktørar på deltid 
 Olaf Johan Sandvig november 1882-mars 1883
 Hans Anton Schølberg mars 1893-1884
 Kristofer Kristofersen -mars 1885
 Ole Martinus Frøland frå april 1885
 Saralf K. Gjessing 1886-1887
 Kristian Birch-Reichenwald Bassøe 1887-1894
 Anton Johan Rønneberg 1888-1894
 Kristian Friis Petersen ein månad i 1893

Heiltidstilsette ansvarlege redaktørar 
 Ivar Flem januar 1894-1946, utgjevar frå 1886
 Dagfinn Flem 1946-1976
 Magne Flem 1946-1982
 Harald Kjølås ansvarleg redaktør 1980-1992, redaktør frå 1978
 Roar Larsen konstituert ansvarleg redaktør 1992-1994
 Harald H. Rise ansvarleg redaktør 1994-2007, administrerande direktør frå 2002- 1. juli 2007
 Harald Kjølås konstituert ansvarleg redaktør frå 1. juli-1. november 2007
 Hanna Relling Berg frå 1. november 2007

Andre redaktørar 
 Hans Kjetil Knutsen

Bakgrunnsstoff 
 Nettavisa til Sunnmørsposten

Kjelder 

Aviser i Møre og Romsdal
Ålesund kommune
Sunnmøre
Norske aviser etter namn
Skipingar i 1882
Bohêmbud

«Bohêmbud», eller «Bohêmens ni bud», er eit ofte sitert tekststykke knytt til Kristianiabohemen:

 Du skal skrive dit eget liv.
 Du skal overskjære dine familjerødder.
 Man kann seine Eltern nie schlecht genug behandeln. [Ein kan aldri handsame foreldra sine dårleg nok.]
 Du skal aldri slaa din næste for mindre enn fem kroner.
 Du skal hade og foragte alle bønder, saasom: Bjørnstjerne Bjørnson, Kristo-fer Kristo-fersen og Kolbenstvedt.
 Du skal aldri bære celluloidmansjetter.
 Aflad aldri med at gjøre skandale i Chria. theater.
 Du skal aldri angre.
 Du skal ta live a dei.

Stykket stod i bladet Impressionisten nr. 8 i februar 1889 og er kreditert til Hans Jæger. Det er rett nok mogleg at utgjevarane, Johan Collett Michelsen og Oda og Christian Krohg, sjølve skreiv teksta som ein parodi på Jæger, som dei var i krangel med på den tida.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Bohemen gjen­opp­står, universitas.no

Kristianiabohemen
Norsk litteratur
Talet 9
Romsdals Budstikke

Romsdals Budstikke (skipa 1843) er ei partipolitisk uavhengig dagsavis som blir utgjeve i Molde. Ho dekkjer elles kommunane Nesset, Rauma, Vestnes, Midsund, Aukra, Sandøy, Fræna, Eide og Gjemnes. I daglegtalen er avisa kjent som «Budstikka».

Ei nettutgåve blei lansert i 2000.

Opplagstal

Redaktørar 
(redigert anonymt til 1882)
 Johan Olivarius Horn (1843–46)
 J.C. Lund (1846–1859)
 L.C. Hauw (1859–73)
 Sophus Høegh (1874–77)
 J.A. Schneider (1877–78 og 1882–83)
 Kristofer Kristofersen (1878–81)
 Johannes Flood (1881)
 Reinhold Ziegler (1881–82)
 Jon Kristian Kleven (1884–85)
 Lars Nøsen (1885–1934)
 M.A. Lervik (1934–36)
 Kjell Steinsvik (1936–43 og 1945–54)
 Kaare Lange (1943–44)
 Sverre Johnsen (1944–45)
 Arthur Forness (1945)
 Kaare Paulsen (1954–66)
 Thor Bjarne Bore (1966–70)
 Øyvin Norborg (1970–83)
 Leif Magne Flemmen (1983–1990)
 Kai Bolsø (1990)
 Odd Reidar Solem (1990–93)
 Richard Nergaard (1993–2001)
 Øyvind Brunvoll (2001)
 Arnt Sommerlund (2001–2006)

Bakgrunnsstoff 
 Nettavisa til Romsdals Budstikke

Kjelder 

Aviser i Møre og Romsdal
Romsdal
Molde kommune
Norske aviser etter namn
Skipingar i 1843
Hans Jæger

Hans Jæger () var ein norsk forfattar, kjend som ein av Kristianiabohemen. 

Bohemens ni bud tileigna Hans Jæger skal ha vorte skrivne av Johan Collett Michelsen, Christian Krohg og Oda Krohg etter at dei hadde krangla med han. 
Jæger skreiv eit folkemålsnært språk.

Verkliste 
 1878 Kants fornuftskritik
 1883 Olga (skodespel)
 1884 En intellektuel Forførelse (skodespel)
 1885 Fra Kristiania-bohemen (to band)
 1886 Julefortællinger av H.J. (Fra Kristiania-bohemen i spesialutgåve)
 1886 Albertine (Jæger var medforfattar av Christian Krohg si bok) 
 1886 Min forsvarstale i høyesterett
 1888 Kristianiabilleder
 1889 Novelletter
 1893 Syk kjærlihet (del 1 av 3 - Bohemens erotiske bekjennelser)
 1902 Bekjendelser (del 2 av 3 - Bohemens erotiske bekjennelser)
 1903 Fængsel og fortvilelse (del 3 av 3 - Bohemens erotiske bekjennelser)
 1906 Anarkiets bibel
 1906 - 1910 Socialismens ABC (ikkje fullført)

Bakgrunnsstoff 
 Dokumentasjonsprosjektet med tekstar av Hans Jæger
 Nettstad om Hans Jæger 

Norske forfattarar
Naturalistiske forfattarar
Folk frå Bergen
Kristianiabohemen
Holandsfjorden

Holandsfjorden er ein norsk fjord i sørlege delen av Meløy på Helgeland i Nordland fylke. Lengda er 22 km frå Forøy til Kilvik. Fjorden er i dag mest kjend som tilkomstlei til Engenbreen, ein brearm til Svartisen. Engenbreen er eit mål for turistar gjennom heile året. I dag har fjorden lite å seie kommunikasjonsmessig utanom turismen, men han var tidlegare ei viktig ferdselsåre mellom mange små grender langsetter fjorden og gruvesamfunnet Rendalsvik. Den ytre delen av Holandsfjorden blir kalla Arhaugfjorden og munnar ut i Skardsfjorden, mens den indre delen blir kalla Nordfjorden. Nordfjorden botnar i Kilvik der Svartisen kraftverk ligg og Svartistunnelen frå Fykan munnar ut. Nordfjorden blir delvis islagd i periodar kvar vinter. På grunn av ekstra tilførsel av ferskvatn frå kraftstasjonen har vanskar med is auka etter at produksjonen ved kraftverket starta i 1993, og ein sjeldan gong blir heile Holandsfjorden islagd.

Samferdsel 
 Fylkesveg 17, kystriksvegen, følgjer nordsida av fjorden frå Kilvik til Forøy (Æsøy) og kryssar Arhaugfjorden i ferjesambandet mellom Ågskaret og Æsøy.
 Dagleg båtrute kryssar fjorden mellom Holand og Engen (Svartisen).
 Hurtigruta, på strekninga Nesna–Ørnes–Bodø, tilbyr dagleg utflukt med båt frå Skardsfjorden inn til Engen, deretter tur til brekanten og buss langs Fylkesveg 17 frå Holand til Bodø.
 Uregelmessige besøk av store og små turistskip inn Holandsfjord til Engen.

Geografi i Meløy
Helgeland
Fjordar i Nordland
Avisa Møre

Møre er ei avis som vert utgjeven i Volda på Sunnmøre i Møre og Romsdal fylke. Avisa er rekna som den fyrste lokalavisa som vart starta i Noreg. Fyrste redaktør var Sivert Aarflot (1759–1817), som starta avisa på Ekset i Volda i 1810. Avisa fekk frå starten namnet Norsk Landboeblad. Andre namn på avisa har vore Landboe-Avisen, Postbudet, Møringen og Ugebladet. Familien Aarflot sit framleis i leiinga av avisa. Avisa Møre blir utgjeven av Aarflots prenteverk AS. Trykkeriet vart grunnlagt av Sivert Aarflot i 1809. Tore Aarflot og dottera Tonje Marie Nupen Aarflot tok over avisa i 2013. Tore er redaktør/dagleg leiar, medan Tonje Marie er journalist og har ei sentral rolle i administasjonen.

Avisa Møre vert redigert på nynorsk.

Opplagstal

Kjelder 

Norske lokalaviser
Norske aviser etter namn
Næringsliv i Volda
Kultur i Volda
Sunnmøre
Møre
Møre
Sivert Aarflot
Aviser skipa i 1810
1810 i Noreg