alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Geovekst

Geovekst er eit samarbeid som skal sørgje for at geografisk informasjon vert samla inn éin gong og heldt ajour av éin etat, men skal kunne brukast av mange etatar. Samarbeidet vart etablert i 1992 mellom etatane Statens vegvesen, Energiforsyingens Fellesorganisasjon, Kommunenes Sentralforbund, Statens kartverk, Telenor og Landbruksdepartementet.

Målsettinga er å gjennomføre felles kartleggingsprosjekt og gjennom samfinansiering sikre at kartleggingsarbeidet blir rimelegare for kvar av partane.  For at alt lokalt kartleggingsarbeid skal kunne brukast av andre partar i samarbeidet, er det utvikla felles standardar for digital kartlegging. Det er Statens kartverk som koordinerer geodatasamarbeidet og som har sekreariatet for Geovekst i Noreg.

Kjelder
Statens kartverk om Geovekst 

Kart
Christoffer Wilhelm Eckersberg

Christoffer Wilhelm Eckersberg, også C.W. Eckersberg (), var ein dansk målar og den som la grunnlaget for målarkunsten i den danske gullalderen.
Han fekk stor betydning for mange målarar i samtida og i tida etter. Elevane hans høyrde til dei mest framifrå  
kunstnarane i perioden,  mellom anna Christen Købke, Martinus Rørbye, Wilhelm Bendz, Constantin Hansen og Wilhelm Marstrand.

Eckersberg studerte ved Det Kongelige Danske Kunstakademi frå 1803 og fekk undervisning frå mellom anna 
Nicolai Abildgaard. Seinare var han på studiereise ute i Europa og var elev hos Jacques-Louis David i Paris i to år. Davids strenge klassisisme kom til å bli avgjerande for Eckersbergs stil.

Etter eit treårig opphald i Roma i 1813-1816 vendte han attende til København for å bli professor ved akademiet, 
ei stilling han hadde til sin død. Han var direktør i 1827-1829. I løpet av den lange karrieren sin måla han mange portrett, 
landskap og marinemåleri og ei rekkje historiske og mytologiske motiv.

Referansar

Danske målarar
Den danske gullalderen
Professorar ved Det Kongelige Danske Kunstakademi
Medlemmar av Det Kongelige Akademi for de Skønne Kunster
Personar med verk i den danske kulturkanonen
Folk frå Aabenraa
Eordéa

Eordéa (gresk Εορδαία) er ein kommune i periferieininga Kozáni i periferien Vest-Makedonía i Hellas. Han ligg nord for Kozáni og grensar i aust mot periferieiningane Imathía og Pélla i periferien Sentral-Makedonía.

Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane
 Ptolemaída
 Ajía Paraskeví
 Mouríki
 Vérmio
 Vlásti
Dei fem tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

Referansar 

Eordea
Eordea
Vóio i Kozáni

Vóio (gresk Βόιο) er ein kommune i periferieininga Kozáni i periferien Vest-Makedonía i Hellas. Han ligg vest for Kozáni og grensar i nord mot periferieininga Flórina, i sør mot Grevená.

Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane
 Siátista
 Áskio
 Neápoli
 Pendálofos
 Tsotýli
Dei fem tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

Referansar 

Voio
Voio
Sérvia-Velvendós

Sérvia-Velvendós (gresk Σέρβια-Βελβεντός) var ein kommune i periferieininga Kozáni i periferien Vest-Makedonía i Hellas. Kommunen vart danna i 2011 med dei tidlegare kommunane Sérvia, Velvendós, Kamvoúnia og Livaderó som kommunaleiningar. I 2019 vart Velvendós skilt ut att som eigen kommune, medan dei tre andre kommunaleiningane danna ein kommune med namnet Sérvia.

Referansar 

Servia-Velvendos
Love Unlimited

«Love Unlimited» var det bulgarske bidraget i Eurovision Song Contest 2012 i Baku i Aserbajdsjan, framført på bulgarsk, arabisk, aserbajdsjansk, engelsk, fransk, gresk, italiensk, romanés, serbokroatisk, spansk og tyrkisk av Sofi Marinova.

Teksten
Teksten er skriven av Doni Vasileva som kom opp med ideen om å nytte orda «eg elskar deg» på fleire språk. Versa er skriven på bulgarsk, men refrenga og avsluttinga inneheld setninga «eg elskar deg» på ti ulike språk:

 «Seviyorum seni» (tyrkisk)
 «S'agapáo polí» (gresk)
 «Yo te quiero a ti» (spansk)
 «Volim te» (serbokroatisk)
 «Teb obicham» (bulgarsk)
 «But dehaftu mange» (romanés)
 «Voglio bene a te» (italiensk)
 «Mən səni sevirəm» (aserbajdsjansk)
 «Je t'aime» (fransk)
 «I love you so much» (engelske ord på slutten av songen)

Det er òg to andre setningar i refrenget som ikkje er på bulgarsk: «ya habibi» som tydar «min elskade» på arabisk og «mon cheri» som tydar «min kjære» på fransk.

Bylgarskata pesen za Evroviziya 2012
14. januar 2012 deltok Sofi Marinova i semifinalen i Bylgarskata pesen za Evroviziya 2012 og gjekk vidare til finalen. I finalen 29. februar 2012 vann songen med 20 poeng og skal representere Bulgaria i Eurovision Song Contest 2012.

Eurovision Song Contest 2012
Songen fekk starte som éin av dei åtte fyrste i den andre semifinalen, men gjekk ikkje vidare til finalen. «Love Unlimited» var det fyrste bidraget i Eurovision Song Contest med tekst på aserbajdsjansk.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Love Unlimited (Sofi Marinova song)» frå ,  den 8. mars 2012.  

Eurovision Song Contest 2012-songar
Bulgarske Eurovision Song Contest-songar
Bulgarskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Arabiskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Aserbajdsjanskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Engelskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Franskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Greskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Italienskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Romanésspråklege Eurovision Song Contest-songar
Serbokroatiskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Spanskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Tyrkiskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Roger Martin du Gard

Roger Martin du Gard () var ein fransk forfattar som i 1937 fekk Nobelprisen i litteratur «för den konstnärliga kraft och sanning, varmed han i romanserien Les Thibault har framställt mänskliga motsättningar och väsentliga sidor av samtida liv.»

Han var utdanna arkivar, noko som sette spor i forfattarskapen. I periodar arbeidde han som historikar med stor grad av faktamessig presisjon. Hovudverket hans er romansyklusen Les Thibault (vol. 1-8, 1922-40, «Slekta Thibault»).

Verk 
Devenir (1906)
L'Une de Nous (1909)
Jean Barois (1913)
Le Testament du père Leleu (1913)
Les Thibault : Le Cahier gris (1922)
Les Thibault : Le Pénitencier (1922)
Les Thibault : La Belle Saison (1923)
Les Thibault : La Consultation (1928)
Les Thibault : La Sorellina (1928)
Les Thibault : La Mort du père (1929)
Vieille France (1933)
Les Thibault : l'Été 1914 (1936)
Les Thibault : l'Épilogue (1940)
Correspondance avec André Gide (1968)
Correspondance générale 1 1896-1913 (1980)
Le Lieutenant-colonel de Maumort  (1983)
Journal I Textes autobiographiques 1892–1919 (1992)
Journal II 1919-1936 (posthumt 1993)
 Journal III 1937-1949 Textes autobiographiques 1950–1958 (1993)
 Correspondance générale X 1951-1958 (2006)

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 
 Nobeltidlelinga 1937 på nobelprize.org

Franske forfattarar
Franske nobelprisvinnarar
Nobelprisen i litteratur
Folk frå Neuilly-sur-Seine
Shake It Up

Shake It Up er ein amerikansk komedie-serie laga av Chris Thompson som blei send på Disney Channel frå 7. november 2010 til 10. november 2013. Serien handlar om to dansarar som er bestevenner, Cece Jones (spelt av Bella Thorne) og Rocky Blue (spelt av Zendaya Coleman). Det er ein familieserie.

CD-ar 
 2011: Shake It Up: Break It Down
 2011: Shake It Up: Dance Dance (Europe Version)
 2012: Shake It Up: Live 2 Dance
 2012: Shake It Up: Made In Japan EP

USA-amerikanske barne-tv-seriar
USA-amerikanske komiseriar
Fjernsynsseriar frå Disney
Fjernsynsseriar frå 2010-åra
Situasjonskomediar
Skipingar i 2010
Nedleggingar i 2013
TV-program på Disney Channel
Hochrhein

Hochrhein (tysk for 'Høg-Rhinen') er eit namn nytta om den delen av Rhinen som renn vestover frå Bodensjøen til Basel.

Hochrhein starta der Rhinen renn ut frå Untersee i Stein am Rhein og svingar inn i Oberrhein («Øvre Rhinen») i Basel.  I motsetnad til Alpenrhein (Alperhinen) og Oberrhein, renn Hochrein hovudsakleg vestover. Han er den første av fire delar (Hochrhein, Oberrhein, Mittelrhein og Niederrhein) av Rhinen mellom Bodensjøen og Nordsjøen. I Sveits syner liknande namn til andre delar. I den vestlege delen markerer Rhinen grensa mellom Tyskland og Sveits, medan han i aust ligg heilt innanfor grensene til Sveits og omringar den tyske eksklaven Büsingen.

Namnet Hochrhein vart innført av forskarar på 1800-talet. Geologar prøvde å skilje Hochrein frå Oberrhein. Fram til 1800-talet vart han òg kalla «Badisch-sveitsisk Rhinen».

Rhinfossane, som er dei største slettefossane i Europa, ligg i kommunane Neuhausen am Rheinfall og Laufen-Uhwiesen, nær byen Schaffhausen. Dei er 150 m breie og 23 meter høge. Om vinteren er middelvassføringa i fossen 250 m³/s, medan det om sommaren aukar til 600 m³/s.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «High Rhine» frå ,  den 8. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene:
 Andreas Gruschke: Der Hochrhein. Eine alemannische Flusslandschaft. Schillinger, Freiburg im Breisgau, 1995 iSBN 3891551835

Bakgrunnsstoff
 Rhinenfalla
 Bilete av Rhinenfalla 
 Hochrhein: Bilete

Elvar i Sveits
Elvar i Tyskland
 
Internasjonale elvar i Europa
Oberrhein

Oberrhein (tysk for «Øvre Rhinen») er ein del av Rhinen på Oberrheinsletta mellom Basel i Sveits og Bingen i Tyskland. Denne delen av elva er 359 km lang. 

Oberrhein er ein av fire delar (Hochrhein, Oberrhein, Mittelrhein og Niederrhein) av elva mellom Bodensjøen og Nordsjøen. Land og statar langs Oberrhein er Sveits, Frankrike (Alsace) og dei tyske forbundsstatane Baden-Württemberg, Rheinland-Pfalz og Hessen. Dei største byane langs elva er Basel, Mulhouse, Strasbourg, Mannheim, Ludwigshafen og Mainz.

Oberrhein vart retta opp mellom 1817 og 1876 av Johann Gottfried Tulla og gjort farbar mellom 1928 og 1977. Versaillestraktaten gjorde at Frankrike kunne nytte Oberrhein for vasskraft i Grand Canal d'Alsace.

På venstrebreidda ligg den franske regionen Alsace og den tyske Rheinland-Pfalz. På høgrebreidda ligg Baden-Württemberg og Hessen. Dei første få kilometerane av elva renn gjennom den sveitiske byen Basel.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Upper Rhine» frå ,  den 8. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Dieter Balle: Kultur- und Naturführer Oberrhein. Zwischen Mannheim und Basel, Verlag Regionalkultur, Ubstadt-Weiher 2007. ISBN 978-3-89735-496-8
 Manfred Bosch: Oberrheingeschichten, Verlag Klöpfer und Meyer, 2010, 384 pages iSBN 3940086479 (an anthology)
 Oberrhein Agency: Rahmenkonzept des Landes Baden-Württemberg zur Umsetzung des Integrierten Rheinprogramms. Part I Wiederherstellung des Hochwasserschutzes, Part II Erhaltung und Renaturierung der Auelandschaft am Oberrhein. Materialien zum integrierten Rheinprogramm. Lahr, September, 1996
 Ministry of Environment Baden-Württemberg: Das Integrierte Rheinprogramm: Hochwasserschutz und Auenrenaturierung am Oberrhein, Stuttgart, May, 2007
 Water and Shipping Directorate South West: Kompendium der Wasser- und Schifffahrtsdirektion Südwest.  Organizational and technical data inland navigation, duties, waterways.  Self-published, June 2007

Bakgrunnsstoff 

Rhinen
Rhinenvassdraget
Elvar i Frankrike
Elvar i Sveits
Elvar i Tyskland
Frédéric Bazille

Jean Frédéric Bazille () var ein fransk kunstmålar frå Montpellier. Han var ein av dei aller første impresjonistane, og er særleg kjend for en plein air-landskap og sine portrett.

Liv og gjerning

Bazille kom frå ein rik, protestantisk familie. Etter ynskje frå faren studerte han medisin frå 1860. I 1862 reiste han til Paris, der han byrja å måle. Han gjekk i hovudsak i lære hos Charles Gleyre. Elles møtte han Auguste Renoir, som han ei tid også delte atelier med. Og så vart han kjend med Claude Monet og Alfred Sisley, via desse målarane trefte han også Édouard Manet. Fleire av desse kunstnarane reiste i lag på turar til Fontainebleu og til Honfleur i Normandie. Der teikna og måla dei i friluft. Bazille ytte også økonomisk stønad til desse kunstnarvenene.

Bazille fekk første gongen utstilt bileta sine på salongen i 1866, men året etter vart dei nye arbeida hans avviste. I 1868 fekk atter han med eit bilete. Bazille måla ofte i det fri, der hovudinteressa var fargen i huda og i landskapet. Familesamling frå 1867, som i dag finst på Orsay-museet, er kanskje det mest kjende måleriet hans.

Frå august 1870 gjorde Bazille teneste i ei militæreining som deltok i den fransk-prøyssiske krigen. I slutten av november månad fall han ved Beaune-la-Rolande.

Bilder

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Frédéric Bazille» frå ,  den 8. mars 2012.  

Franske målarar
Målarar frå 1800-talet
Folk frå den fransk-prøyssiske krigen
Impresjonistiske målarar
Eugene O'Neill

Eugene Gladstone O'Neill () var ein amerikansk dramatikar som i 1936 vann Nobelprisen i litteratur «för hans av kraft, ärlighet och stark känsla samt självständig, tragisk uppfattning präglade dramatik.»

O'Neill hadde tuberkulose og under eit sanatoriumopphald las han ei mengd verk av Ibsen, Strindberg, Nietzsche og Dostojevskij som inspirerte han til å prøve seg som dramatikar. Etter sanatoriumopphaldet skreiv han på om lag 15 månader elleve einaktarar, to skodespel i fleire akter og nokre dikt.

I mange av skodespela skildrar O'Neill kløyvde personar som gjennom sjølvbedrag og fyll freistar flykte frå ansvaret for eigne liv. Med brutal ærlegdom blottlegg han avgrunnane i figurane sine, som ofte er merkte av fortrengt skuld, falske kjensler og resignasjon, og er involvert i ein meiningslaus kamp med kvarandre. Sambandet til greske tragediar er ikkje minst merkbart i  Mourning Becomes Electra.

Det mest kjende stykket til O'Neill er det sjølvbiografiske Lang dags ferd mot natt som han skreiv i 1941 og som blei utgjeve posthumt i 1956.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 
 Nobeltildelinga 1936 på nobelprize.org

USA-amerikanske dramatikarar
Nobelprisvinnarar frå USA
Nobelprisen i litteratur
Irsk-amerikanarar
Folk frå New York City
Sarner Aa

Sarner Aa er ei elv i Sveits. Ho renn mellom Lungerersee og Vierwaldstättersee, som vert drenert av elva Reuss.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Sarner Aa» frå ,  den 8. mars 2012.  

Elvar i Sveits
Reussvassdraget
Seerhein

Seerhein («Rhinensjøen») er ei om lag fire kilometer lang elv ved Bodensjøen. Ho renn frå Øvre Bodensjøen til Nedre Bodensjøen. Vassnivået i den nedre delen av innsjøen ligg om lag 30 cm lågare enn i den øvre delen. Elva vert rekna som ein del av Rhinen, som renn ut i Bodensjøen som Alpenrhein (Alperhinen) og vidare ut frå innsjøen som Hochrhein. Seerhein oppstod etter den siste istida, for om lag 11 500 år sidan. Ei stund etter denne perioden fall vassnivået i Bodensjøen om lag ti meter og dei grunne delane vart trøølagde. Somme delar av Seerhein har same karakter som ein innsjø. 

Grensa mellom Tyskland og Sveits går langs midten av den nedre delen av elva. Den tyske byen Konstanz ligg på begge sider av den øvre delen av elva.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Seerhein» frå ,  den 8. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Benzing, Alfred (1964): Natural regions on sheet 186: Constance, Bad Godesberg 1964 (Natural regions of Germany, Geographical Map 1:200,000)
 Shields, René Ch. (1977): Attempt at a landscape classification and typology of Sveits, Zürich, 1977
 Schreiner, Albert (1992), Explanation of the sheet Hegau and Western Bodensjøen, third edition, Freiburg / Stuttgart 1992 (1:50,000 Geological Map of Baden-Württemberg)
 

Internasjonale elvar i Europa
Elvar i Tyskland
Elvar i Sveits
Rhinen
Bodensjøen
Sense-elva

Sense (tysk) eller Singine (fransk) er ei sideelv til Saane frå høgre i Sveits. Ho er ei grenseelv mellom kantonane Fribourg og Bern. Elva starta der Kalte Sense, som kjem frå fjellet Gantrisch, og Warme Sense, som renn frå innsjøen Schwarzsee, renn saman ved Zollhaus. 

Sense renn gjennom eit 15 km langt gjel, som er ein populær stad for vassport. Den største sideelva hennar er Schwarzwasser.

Etter om lag 35 km munnar Sense ut i Saane ved Laupen i Bern. Sidan vassnivået i Sense kan stige hurtig under kraftig regnvêr, er det farleg å opphalde seg nær elveleiet i usikre vêrtilhøve.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Sense River» frå ,  den 8. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Elvar i Sveits
Geografi i Bern
Geografi i Fribourg
Sihl

Sihl er ei elv i Sveits. Ho spring ut ved Drusberg i kantonen Schwyz. Elva renn gjennom Sihlsee nær Einsiedeln, og går så inn i kantonen Zürich, der ho renn gjennom Sihldalen (Sihltal) ved foten av Albis. Ho renn så gjennom Sihlwald, den største gjenverande lauvskogen på Det sveitsiske platået, nær Langnau am Albis. I Zürich renn Sihl under Zürich Hauptbahnhof (delar av stasjonen er faktisk bygd under Sihl), før ho munnar ut i Limmat.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Sihl» frå ,  den 8. mars 2012.

Bakgrunnsstoff
http://www.sihlsee.ch.vu
http://www.sihlwald.ch

Elvar i Sveits
Geografi i Zürich
Geografi i Schwyz
Aarevassdraget
Simme

Simme er ei sideelv til Kander i Berner Oberland i kantonen Bern i Sveits. Ho er om lag 60 km lang og har eit nedslagsfelt på 594 km².

Simme spring ut frå Rezli-Alpane vest for fjellet Wildstrubel nær landsbyen Lenk. Nedanfor Rezli-Alpane dannar ho Simmenfälle, ei rekkje fossar, som i alt har eit samla fall på 200 meter. Elva renn så gjennom Lenk og vidare mot Zweisimmen, der ho renn saman med Kleine Simme, som kjem ned Saanemöser-fjella. Denne er om lag 10 km lang. 

Frå Zweisimmen renn Simme gjennom Øvre og Nedre Simmental (Ober- og Niedersimmental). Nær landsbyen Wimmis renn Simme i hop med Kander.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Simme» frå ,  den 8. mars 2012.  
 

Elvar i Sveits
Aarevassdraget
Geografi i Bern
Sissle

Sissle er ei 16 km lang elv i den sveitsiske kantonen Aargau i Sveits. Ho er ei sideelv til Rhinen og drenerer austlege delar av Fricktal. Den største byen ved elva er  Frick.

Elva spring ut i kommunane Schinznach-Dorf og  Thalheim i ei høgd på 650 meter over havet på sørsida av fjellet Dreierberg og nordsida av Zeiher Homberg i Jurafjella. Like etter kjelda renn elva gjennom eit bergpass mellom Dreierberg og Zeiher Homberg og fell raskt nedover. Ho renn gjennom Talmatt og langs grensa til Zeihen.  Etter om lag 2,5 km renn Sissle forbi Effingen jernbanestasjon og den vestlege inngangen til Bözbergtunnelen, om lag 450 meter over havet. Elva måtte her kanaliserast då jernbanen vart bygd. 

Frå her og vidare er landskapet relativt flatt og elva følgjer motorvegen A3. Ho renn stort sett fritt fram til  Hornussen og er så kanalisert fram til Eiken, der ho svingar nordover og går inn i Rhindalen.  Ho tek imot elva Bruggbach frå venstre, som kjem frå Wittnau. Dei siste 2,5 km av Sissle dannar ho store meander. Ho endar ved landsbyen Sisseln, der ho munnar ut i Hochrhein ved 290 moh.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sissle» frå ,  den 8. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
Den tyske versjonen av artikkelen.
 

Elvar i Sveits
Sideelvar til Rhinen
Geografi i Aargau
Tamina

Tamina er ei elv i Sveits som spring ut nær Egghorn (2600 moh). Ho renn først frå nord til sør gjennom Marchtal. 

Elva svingar så mot aust og renn ut i Gigerwaldsee i Galfeisendalen. Den siste delen av elva renn ho nordaustover gjennom Taminadalen, før ho renn saman med Alpenrhein etter ei lengd på om lag 18 km. 

Historisk var Taminadalen (Taminatal, og kalla Vättnertal) eigd av Pfäfers kloster, som vart slått saman med kantonen St. Gallen då det vart oppretta i 1803.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tamina» frå ,  den 8. mars 2012.  
 

Elvar i Sveits
Geografi i St. Gallen
Rhinenvassdraget
Thielle

La Thielle (tysk Zihl) er ei sideelv til Aare i Seeland i Sveits. 

Thielle oppstår der Orbe og Talent renn saman, nordaust for den vesle byen Orbe i Vaud. La Thielle renn som ein kanal nordaustover eit jordbruksområde kalla Plaine de l'Orbe og munnar etter 9 km ut i Neuchâtelsjøen i Yverdon-les-Bains.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Thielle» frå ,  den 8. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Vielle Thielle
 Canal de la Thielle

Elvar i Sveits
Sideelvar til Aare
Töss

Töss er ei elv i kantonen Zürich. Ho spring ut i Zürcher Oberland, renn gjennom Tössdalen (Tösstal) forbi Winterthur, og munnar ut i Rhinen ved Tössegg nær Teufen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Töss (river)» frå ,  den 8. mars 2012.  
 

Elvar i Sveits
Geografi i Zürich
Dalar i  Sveits
Sideelvar til Rhinen
Valser-Rhinen

Valser-Rhinen er ei av kjeldeelvane til Rhinen i kantonen Graubünden i Sveits. Elva spring ut frå Läntabreen og Grauhornbreen på nordsida av Rheinwaldhorn og renn først gjennom Läntadalen før ho renn ut i Zervreilasee-reservoaret. Før reserovaret vart bygd, rann bekkane Hornbach og Canalbach ut i Valser Rhinen frå høgre ved landsbyen Zervreila. I dag renn desse ut i reservoaret. Det same gjer Finsterbach.

Nedanfor Zervreila-dammen, renn Valser Rhinen gjennom Valserdalen og kommunen Vals. Før landsbyen Vals, renn Peiler Bach inn i Valser-Rhinen, nedanfor landsbyen, Tomülbach frå Tomülpasset kjem inn frå høgre. Valser-Rhinen renn forbi St. Martin og renn saman med Glenner i Suraua. Fleire kilometer lenger ned munnar Glenner ut i Vorderrhein .

Valser-Rhinen dannar mange stryk og fossefall, og er ei populær elv for kajakkpadling.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Valser Rhine» frå ,  den 8. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
Den tyske versjonen av artikkelen 
 

Elvar i Sveits
Rhinenvassdraget
Geografi i Graubünden
Flørli

Flørli (eller Fløyrli) er ei lita bygd på sørsida av Lysefjorden i Ryfylke, med 13 bustadhus og kraftverk. I dag er det berre to fastbuande på staden. I 1999 blei det gamle kraftverket lagt ned, og erstatta av eit nytt og automatisert kraftverk sprengt inn i fjellet. Før dette var husa busett av arbeidarane ved kraftverket, og bygda hadde skule fram til 1970 og butikk til 1981. I dag er Flørli eit ynda turistmål, spesielt grunna dei 4444 trappetrinna som går ved sida av røyrgata oppover den bratte fjellsida.

Historie 
Det var fast busetjing i Flørli frå 1600-talet, truleg bygd kring saga og sagbruket som gjekk i Flørliåna. Bygda blei i 1708 lagt øyde som følgje av eit steinras, men kring år 1800 var det igjen fastbuande i Flørli. I 1802 blei Flørli skilt ut frå Kallali som eigen gard.

Den seinare busetjinga i Flørli kom samstundes med bygginga av Flørli kraftstasjon rundt 1913 til 1918. 119 arbeidarar, 28 kvinner og 37 barn var registrert i Flørli i 1916. Kraftverket blei bygd for å gi kraft til eit planlagt smelteverk i Lysefjorden, men dette blei aldri realisert. I staden inngjekk kraftselskapet ein 10-års leigekontrakt med Stavanger Elektrisitetsverk, som kjøpte kraftverket då kontrakten løp ut. I perioden fram mot 1990-talet gjekk det på det meste 30 barn på Flørli skule, og bygda hadde post og butikk fram til høvesvis 1970 og 1981. Flørli blei heilt fråflytta i 1999 på grunn av automatisering av kraftverksdrifta.

Flørli i dag 
På 2000-talet blei ein del av husa selde som fritidshus., og det blei etablert kafé og galleri i den gamle kraftstasjonen. Skulehuset ved fjorden har sidan 2006 vore bustad for kunstnarar frå utlandet, og Flørli hadde i 2011 to fastbuande. Det går rutebåt innom Flørli heile året, og turistferje om sommaren.

Flørlistølen og Flørli turiststasjon 
Flørlistølen ligg over Flørli og er tidlegare driven som ein støl. Flørli turiststasjon er eit tidlegare skulehus i Flørli. Begge er i dag turistforeiningshytter, eigd og drivne av Stavanger Turistforening. Stølen ligg ein times gange bratt opp frå fjorden. Den har seks senger og er ubetent heile året. Flørli turiststasjon ligg ca. 100 meter over havet, og er den øvste delen av busetjinga. Turiststasjonen er ubetent om sommaren og er ikkje til bruk om vinteren. Huset er det eldste i Flørli.

Referansar

Kjelder 

 Denne artikkelen er laust basert på «Flørli» frå , den 8. mars 2012. Artikkelen oppgav desse kjeldene:
 Den Norske Turistforening sine websider
 Flørli.no

Bakgrunnsstoff 
 Florli.no, informasjonsside
 Flørli Tidene
 Flørli Art i Lysefjord
 Turistinformasjon

Geografi i Forsand
Tidlegare busetnader i Noreg
Geografi i Sandnes