alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Marstein stasjon

Marstein stasjon er ein nedlagt jernbanestasjon på Raumabanen ved bygda Marstein i Rauma kommune i Møre og Romsdal. Stasjonen vart oppretta den 30. november 1924 til den offisielle opninga av Raumabanen som ein stasjon betjent for ekspedering av tog, reisande og gods. I januar 1938 fekk Marstein status som stoppestad betjent berre for reisande og gods, og i januar 1964 vart Marstein gjort om til haldeplass. Frå og med mai 1988 var Marstein ein haldeplass utan persontrafikk, og i mai 1990 vart den offisielt lagt ned. Utover 1990-talet vart Marstein igjen definert som stasjon, men med togekspeditør og utan at den fekk nokon persontrafikk.

Litteratur

Bakgrunnsstoff 
 Norsk Jernbaneklubb.no – Informasjon og bilete av Marstein stasjon
 

Jarnbanestasjonar på Raumabanen
Nedlagde jarnbanestasjonar i Noreg
Jarnbane i Møre og Romsdal
Samferdsle i Rauma
Byggverk i Rauma
Åndalsnes stasjon

Åndalsnes stasjon er den vestlegaste jarnbanestasjonen og endestasjon på Raumabanen. Han ligg på Åndalsnes ved Romsdalsfjorden i Rauma kommune og vart opna i 1924 då Raumabanen var ferdig. Stasjonen er utstyrt med ein hamneterminal som er eigd av Rauma kommune.

Om sommaren går det turisttog mellom Bjorli og Åndalsnes i tillegg til regiontoga.

Bakgrunnsstoff 

 

Jarnbanestasjonar på Raumabanen
Jarnbanestasjonar i Møre og Romsdal
Godsterminalar i Norge
Samferdsle i Rauma
Byggverk i Rauma
Jarnbanestasjonar opna i 1924
1924 i Noreg
Berild kraftverk

Berild Kraftverk er eit vasskraftverk i Rauma kommune i Møre og Romsdal. 

Kraftverket utnyttar eit fall på 276 meter frå inntaksmagasinet i Berillvatnet til kraftstasjonen som ligg ved Berill. Det blir òg overført vatn frå Heimste Storstaugrova.

Midlare årsproduksjon er på 45 GWh og det er installert ein francisturbin på 12 MW. Kraftverket starta produksjonen i 1999. 

Eigar er Rauma Energi.

Kjelder
Rauma energi
NVE

Kraftverk i Rauma
Kraftverk skipa i 1999
1999 i Noreg
Norsk Tindemuseum

Norsk Tindesenter er eit norsk museum på Åndalsnes i Møre og Romsdal, like ved Åndalsnes stasjon. Det er ei vidareføring av Norsk Tindemuseum - Arne Randers Heens samlingar. 

Tindemuseet har effektar, bilde og historier frå norsk klatre- og fjellhistorie med vekt på Romsdalen. Museet viser klatresporten si utvikling frå pionertida fram til i dag. Heen har gjennom eit langt liv samla inn bilde og gjenstandar frå klatresporten si historie i romsdalske og norske fjell. I tillegg får ein innblikk i Arne Randers Heen sine mange ferder gjennom eit langt og eventyrleg liv. 

Norsk Tindemuseum låg på Frydenlund, like ved Åndalsnes.
Ei stifting oppretta av Arne Randers Heen og Bodil Roland Heen driv museet, stiftinga er gitt i gåve til Rauma kommune. Styret i Norsk Tindemuseum vedtok i 2007 å flytte museet til eit meir sentralt lokale i Åndalsnes sentrum. Rabben Barnehage kjøpte eigedommen til Tindemuseet på Frydelund.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Museum i Møre og Romsdal
Rauma kommune
Åfarnes

Åfarnes er ei bygd og ein ferjestad lengst nordvest i Rauma kommune i Møre og Romsdal. 

Ferjestrekninga er ein del av fylkesveg 64 og går ytst i Langfjorden over til Sølsnes i Molde kommune. Verdas første gassdrivne ferje, MF «Glutra», gjekk opphavleg i dette sambandet. 

Namnet Åfarnes kjem frå gammalt Allfarnes - eit nes der alle reisande fer forbi. Åfarnes har vore gjennomfartsåre sidan historisk tid. Åfarnes ligg fint til i Romsdalsfjorden, med fjordane Rødvenfjorden og Langfjorden som «armar» på kvar side.

Ferjestader i Møre og Romsdal
Bygder i Møre og Romsdal
Geografi i Rauma
Sølsnes

Sølsnes er ein ferjestad på fylkesveg 64 ytst i Langfjorden i Molde kommune. Ferja kryssar Langfjorden til Åfarnes i Rauma kommune. Verdas første gassdrevne ferje, MF «Glutra», gjekk opphavleg i dette sambandet. 

Forutan ferjekaia ligg mellom anna Veøy kyrkje her.

Ferjestader i Møre og Romsdal
Busetnader i Molde
Grytten kraftverk

Grytten kraftverk er eit  vasskraftverk i Rauma kommune i Møre og Romsdal. Kraftstasjonen ligg ved foten av fjellet Romsdalshorn.

Utbygginga av kraftverket er ei av dei meir kontroversielle vasskraftutbyggingane vi har hatt i Noreg. Sivil ulydnad var mellom tiltaka som vart nytta i forsøk på å stanse utbygginga. 

Kraftverket hentar vatn frå Mardalsfossen, eit av Noregs høgaste fossefall og vassføringa i fossen er etter reguleringa svært avgrensa sjølv om det er krav til minstevassføring. I praksis renn det berre vatn i fossen i juli månad. I tillegg er Mongefossen, eit av dei 15 høgaste fossefalla i verda, i store periodar tørrlagt. 

Kraftverket hentar vatn frå Olaskardsvatnet, Fetjåvatnet, Mongevatnet via Monge pumpestasjon, Grøttavatnet, Rangavatnet, Nedre Mardalsvatnet via Mardal pumpestasjon og Fossafjelltjødna. 

Grøttavatnet er regulert mellom 980 og 930 moh.

Delar av nedslagsområdet ligg i Nesset kommune og vatnet blir overført frå Eikesdalsvassdraget til kraftverket som igjen slepp det ut i Rauma. 

I 1986 vart det oppdaga av Statkraft slapp ut mindre vatn til Mardalsfossen enn konsesjonsvilkåra tilsa og Stortinget gav Nesset kommune ei erstatning på 15 millionar kroner for feilen.1

Kraftverket har totalt ein midlare årsproduksjon på 585 GWh. Det er  installert ein peltonturbin på 149 MW og verket er eigd av Statkraft med 88% og Tafjord-kraft med 12 %. Kraftverket starta produksjonen i 1975.

Sjå òg
Mardøla-aksjonen

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Grytten kraftverk» frå ,  den 4. november 2013.  
  
Tafjord kraft 
NVE
1 Stortingsforslag

Kraftverk i Rauma
Kraftverk skipa i 1975
1975 i Noreg
Molde kommune
Skatt i Noreg

I Noreg skattar ein prosent av inntekt og av formue. Det er mange fråtrekk i inntekta før ein kjem til det som er skattbar inntekt. I Noreg var skatteprosenten i 2008 på inntekt 28, både for private og bedrifter. Inntekt over 420 000 kroner for privatpersonar blir skattlagt med 37% og inntekt over 682 500 blir skatta 40 %.

Formuesskatten i Noreg i 2008 var på 0,9 prosent for formuar mellom 220 000 og 540 000. Formue over 540 000 blir skattlagt med 1,1 prosent.

Personskatten går til stat, fylke og kommune etter ei fordeling som blir fastsett i statsbudsjettet. Skatten går til å finansiere offentlege velferdsordningar og andre tiltak som det offentlege står ansvarleg for. I tillegg til skatt betaler dei fleste mange andre avgifter som går inn i statskassa. Mange næringar har spesielle skatteregime. Dette gjeld til dømes petroleumsnæringa og reiarlaga. Den einaste skatten kommunane sjølv avgjer om dei vil skrive ut er eigedomsskatten. I 2006 hadde 63 prosent av kommunane innført eigedomsskatt på bustader. Alle kommunane hadde eigedomsskatt på «verker og bruk».

Rettsgrunnlag
Folket sin rett til sjølv å fastsetje sine skattar er eit grunnleggjande prinsipp i eit demokrati. I Noreg er dette prinsippet nedfelt i Grunnloven § 75 bokstav a:

«Det tilkommer Storthinget (...) at paalægge Skatter, Afgifter, Told og andre offentlige Byrder, som dog ikke gjælde udover 31te December i det næst paafølgende Aar, medmindre de af et nyt Storthing udtrykkelig fornyes.»

Skattar, avgifter og toll blir vedteke av Stortinget for eitt år om gongen gjennom dei årlege skatte-, avgifts- og tollvedtaka (plenarvedtak). Stortinget må dermed kvart år ta stilling til om det er ynskjeleg å endre skatte- og avgiftsopplegget. Det kviler i utgangspunktet ingen andre avgrensingar på Stortinget si skattleggingsmyndigheit enn dei som følgjer av Grunnloven. Forbodet mot tilbakeverkande lover i Grunnloven § 97 er eit døme på ei slik avgrensing. 

Meir detaljerte skattereglar er gitt i ei rekkje lover med tilhøyrande forskrifter. Sentrale lover er mellom anna Skattelova, Folketrygdlova, Arveavgiftslova, Eigedomsskattelova, Meirverdiavgiftslova, Særavgiftslova og Tollova.

Kjelder

Skatt
Romsdal tingrett

Romsdal tingrett er ein førsteinstansdomstol i Frostating lagdømme. Tingretten har kontorstad i Molde i Møre og Romsdal og rettskretsen omfattar kommunane Aukra, Fræna, Midsund, Molde, Nesset, Rauma, Sandøy og Vestnes med til saman 57 592 innbyggarar pr. 1. januar 2010. Domstolen er leia av ein sorenskrivar (i 2015 Svein Ekrem) og har i tillegg to tingrettsdommarar, ein dommarfullmektig og ein handfull funksjonærar.

Sjå òg
 Tingrett

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Romsdal tingrett» frå ,  den 7. desember 2012.

Bakgrunnsstoff 
Romsdal tingrett ved domstol.no

Styresmakter i Møre og Romsdal
Tingrettar i Noreg
Molde kommune
Fræna kommune
Rauma kommune
Vestnes kommune
Nesset kommune
Aukra kommune
Midsund kommune
Sandøy kommune
Steinar Hovde

Steinar Hovde () var ein norsk geistleg og idrettsutøvar fødd i Ålesund.

Han var landslagspelar og kaptein i volleyball med bakgrunn frå KFUM Ålesund, KFUM-Oslo og OSI, med i alt 20 kampar for Noreg . Han var også kapellan i Eidsvoll, sokneprest i Giske og Stranda, og sokneprest og prost i Nes.

Steinar Hovde og Leif Hovde er brør.

Referansar

Folk frå Ålesund
Norske prestar
Norske volleyballspelarar
Thor Erik Forsberg

Thor Erik Forsberg () er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Forsberg var tredjekandidaten til Arbeidarpartiet for Østfold fylke ved stortingsvalet 2009, og han vart vald inn då. Fire år før dette var han fjerdekandidat og vart dermed første vara i perioden 2005–09. På Stortinget er han medlem av arbeids- og sosialkomiteen.

Forsberg har yrkesutdanning som prosessoperatør. Han har arbeidd som miljøarbeidar, som fylkessekretær i Arbeidaranes Ungdomsfylking og som prosjektmedarbeidar i fagrørsla.

Han sit i bystyret i Sarpsborg kommune. Han er i tillegg nestleiar i Østfold Arbeidarparti og i Sarpsborg AP.

Bakgrunnsstoff 
 Biografi på Stortinget
 Intervju med Gaysir før valet i 2005 
 Heimeside 

Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar 2009-2013
Stortingsrepresentantar for Østfold
Folk frå Sarpsborg
Wenche Olsen

Wenche Olsen () er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Ho vart vald inn på Stortinget for Østfold fylke i 2009, og sit i helse- og omsorgskomiteen

Olsen har vore medlem av Halden kommunestyre sidan 1999. Ho var varaordførar i Halden frå 2007 til 2009 og var i ein periode fungerande ordførar.

Wenche Olsen har yrkesmessig i hovudsak vore knytt til sjukehuset i Halden/ i Østfold, der ho starta som reinhaldar i 1982 og vart avdelingssjef for reinhald og tekstil i 1999. Ho har vore leiar av LO i Halden. Som fagleg tillitsvalt og politikar har ho mellom anna engasjert seg for nytt sjukehus i Halden.

Bakgrunnsstoff 
Biografi - Stortinget.no

Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar 2009-2013
Stortingsrepresentantar for Østfold
Folk frå Halden
Vigdis Giltun

Vigdis Karen Giltun () er ein norsk politikar frå Framstegspartiet. Ho vart vald inn på Stortinget frå Østfold fylke i 2005 og vald på nytt i 2009.

Giltun er utdanna som teknisk teiknar frå Oslo Elementærtekniske skole i åra 1969–71 og har arbeidd i ei rekkje firma som teknisk teiknar, av dei Asea - Per Kure, Manpower, Skuteng og Aker Element. Ho tok fagbrev som ortopediteknikar i 1999 og arbeidde for SunChris Ortopediske frå 1992 til 2003.

Giltun har vore medlem av kommunestyra i Onsøy og Fredrikstad.

Stortingskomitear
 2005–09: medlem av helse- og omsorgskomiteen
 2009–: medlem av arbeids- og sosialkomiteen

Bakgrunnsstoff
Stortinget.no - Biografi 
Framstegspartiet - Biografi 

Stortingsrepresentantar frå FrP
Stortingsrepresentantar 2009-2013
Stortingsrepresentantar 2005-2009
Stortingsrepresentantar for Østfold
Politikarar frå Oslo
Line Henriette Hjemdal

Line Henriette Holten Hjemdal () er ein norsk politikar frå Kristeleg Folkeparti. Ho har vore stortingsrepresentant for Østfold fylke sidan 2005.

Hjemdal bur no i heimbyen Fredrikstad, er gift og har to døtrer. Ho er dotter av tidlegare stortingsrepresentant Odd Holten og voks opp i Fredrikstad. I 2003 vart ho vald i Askim bystyre.

Ho er utdanna teolog (Menighetsfakultetet 1996), og har arbeidd som generalsekretær i Kristeleg Folkepartis Ungdom, som informasjonsrådgivar for KrF på Stortinget og som politisk rådgivar hos Dagfinn Høybråten, først i Sosial- og helsedepartementet (2001–04), deretter i Arbeids- og sosialdepartementet (2004–05).

Hjemdal vart vald inn på Stortinget frå Østfold fylke i 2005 og 2009, og sit i helse- og omsorgskomiteen.

8. oktober 2009 vart Hjemdal vald til 5. visepresident i Stortinget.

Regjering
 23. oktober 2001 – 31. desember 2001: Politisk rådgivar Sosial- og helsedepartementet
 1. januar 2002 – 1. oktober 2004: Politisk rådgivar Helsedepartementet
 1. oktober 2004 – 28. februar 2005: Politisk rådgivar Arbeids- og sosialdepartementet

Stortingskomitear
 2005–: medlem i Energi- og miljøkomiteen

Bakgrunnsstoff
Stortinget.no - Biografi

Folk frå Askim
Folk frå Fredrikstad
Stortingsrepresentantar for Østfold
Stortingsrepresentantar frå KrF
Stortingsrepresentantar 2005-2009
Stortingsrepresentantar 2009-2013
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Svein Flåtten

Svein Flåtten () er ein norsk politikar frå Høgre. Han vart vald inn på Stortinget frå Vestfold fylke i 2001 og sat til 2017.

Flåtten er statssekretær ved Statsministerens kontor i regjeringa Solberg frå 1. oktober 2017.

Flåtten har handelsskule, økonomisk gymnas og 1. avd. juridicum, UiO 1980. Han har hatt ymse økonomiske og administrative stillingar i byggje- og anleggsindustrien frå 1966 til 1980. Frå 1980 har han vore eigar og dagleg leiar i Sveisemekanikk A/S, frå 1990 til 2001 eigar og arbeidande styreformann i Sandvik Mekaniske A/S 1990-2001.

Stortingskomitear

 2001–09: medlem i finanskomiteen
 2001–09: varamedlem i valkomiteen
 2005–09: medlem i fullmaktskomiteen* 2009–13: første nestleiar i næringskomiteen
 2009–13: medlem i valkomiteen

Kjelder

 
 Høgre - Biografi 

Stortingsrepresentantar for Vestfold
Stortingsrepresentantar frå Høgre
Stortingsrepresentantar 2001-2005
Stortingsrepresentantar 2005-2009
Stortingsrepresentantar 2009-2013
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Statssekretærar i Regjeringa Solberg
Statssekretærar frå Høgre
Andebu
Folk frå Sandefjord
Sonja Mandt

Sonja Mandt () er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Ho vart vald inn på Stortinget frå Vestfold fylke ved stortingsvalet i 2005 og vald på nytt ved stortingsvalet 2009. Mandt er fylkesleiar i Vestfold Arbeidarparti.

Mandt tok Sandefjord Handelsgymnasium i åra 1976–1979, 1. avd. juridicum som privatist 1988–1989 og avd. sjukepleie, Høgskolen i Vestfold 1993–1995. Ho arbeidde som produksjonsarbeidar ved Nestlé Findus A/S 1980–1987, som sjukepleiar ved sjukehuset i Vestfold og frå 1995 ved sjukehuset i Larvik.

Stortingskomitear
 2005–: medlem i helse- og omsorgskomiteen
 2005–09: varamedlem i valkomiteen

Bakgrunnsstoff
Stortinget - Biografi

Folk frå Larvik
Stortingsrepresentantar for Vestfold
Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar 2005-2009
Stortingsrepresentantar 2009-2013
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Per Arne Olsen

Per Arne Lodding Olsen () var ein norsk politikar frå Framstegspartiet. Han vart vald inn på Stortinget frå Vestfold fylke i 2009, var andre nestleiar i partiet og ordførar i Tønsberg kommune frå 2003 til 2009.

Olsen vart i august 2016 statsforvaltar i Vestfold, og frå 1. januar 2019 i det nye fylkesmannsembetet i Vestfold og Telemark fylke.

På Stortinget var Olsen medlem av helse- og omsorgskomiteen og av valkomiteen.

Olsen overtok som andre nestformann i sentralstyret i partiet etter John Alvheim. Han var varamedlem i Kringkastingsrådet frå 1998 til 2009 og medlem i styret for Folketrygdfondet frå 1992 til 2009.

Per Arne Olsen jobba mellom anna som kontorsjef ved hovudkontoret til Framstegspartiet i Oslo og som generalsekretær i Framstegspartiet sin Ungdom.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Per Arne Olsen hos Stortinget
 Kommentar fra www.liberaleren.no 2005 om Olsen som «Hagens liberalist» 

Fylkesmenn i Vestfold
Fylkesmenn i Vestfold og Telemark
Statsforvaltarar
Stortingsrepresentantar frå FrP
Stortingsrepresentantar 2009-2013
Stortingsrepresentantar for Vestfold
FrP-ordførarar i Vestfold
Ordførarar i Tønsberg
Folk frå Tønsberg
Steinar Gullvåg

Steinar Gullvåg () er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Han vart vald inn på Stortinget frå Vestfold fylke i 2005 og vald på nytt ved stortingsvalet 2009.

Gullvåg tok Ringve gymnas i åra 1960–1965, og var deretter journalistlærling i Arbeider-avisa i åra 1967–1969. Han har tidlegare arbeidd som journalist i Vestfold Arbeiderblad og politisk rådgjevar i Samferdselsdepartementet
og i Kommunal- og arbeidsdepartementet. Han har også vore informasjonsdirektør i Vegdirektoratet.

Stortingskomitear
 2005–09: medlem i næringskomiteen
 2009–: medlem i arbeids- og sosialkomiteen og valkomiteen

Bibliografi 
 Arbeiderbevegelsens valghåndbok (red.), Tiden, Oslo 1983
 Arbeiderbevegelsens valghåndbok (red.), Tiden, Oslo 1985
 Tekster fra Løvebakken, Tiden, Oslo 1985

Bakgrunnsstoff
Stortinget.no - Biografi

Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar 2005-2009
Stortingsrepresentantar 2009-2013
Stortingsrepresentantar for Vestfold
Folk frå Trondheim
Inga Marte Thorkildsen

Inga Marte Thorkildsen () er ein norsk politikar frå Sosialistisk Venstreparti. Ho har vore representant på Stortinget frå Vestfold fylke sidan 2001 og gjekk etter stortingsvalet 2009 inn i sin tredje periode som Vestfold-representant. I perioden 2005-09 sat ho i energi- og miljøkomiteen, og var saksordførar for det såkalla Klimaforliket i Stortingets energi- og miljøkomité. Her leidde Thorkildsen forhandlingane på vegne av regjeringspartia.

Inga Marte Thorkildsen voks opp i Stokke, sørvest for Tønsberg, og er cand.mag. med mellomfag religionshistorie og statsvitskap, semesteremne Midtausten- og Nord-Afrikakunnskap 1996-2000. Ho har arbeidd som frilansjournalist for Tønsbergs Blad 1993-1997, for Kelly Vikarbyrå 1997-1998 og som kundebehandlar ved Fjellinjen A/S 1998-2000. Thorkildsen var ein av to leiarkandidatar til Sosialistisk Ungdom før landsmøtet i 1999, men tapte kampvoteringa mot sentralstyremedlem Kari-Anne Moe. Frå 2012 vart ho nestleiar i SV med Audun Lysbakken som ny partileiar.

Far til Thorkildsen er Heming Olaussen, kjent som leiar for Nei til EU.

Stortingskomitear
2009–2013 medlem i Finanskomiteen
2005–2009 medlem i Helse- og omsorgskomiteen
2001–2005 medlem i Justiskomiteen
2001–2005 varamedlem i Valkomiteen

Utgjevingar
 Thorkildsen, Inga Marte: EUs likestillingspolitikk: Med mannen som norm, Mennenes Europa - Døren lukket for kvinner, Nei til EU Oslo 2001 (skriftseriehefte).
 Gustavsen, Finn og Thorkildsen, Inga Marte: Fett, fuck og forsider, Markedets vidunderlige verden, John Grieg 1998.
 Thorkildsen, Inga Marte: MAKT - lesestykker for framtida, Hundreårsmarkeringen Norge 2005 AS Oslo 2005.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Sosialistisk Venstreparti - Biografi 
 Stortinget.no - Biografi

Stortingsrepresentantar frå SV
Stortingsrepresentantar 2001-2005
Stortingsrepresentantar 2005-2009
Stortingsrepresentantar 2009-2013
Stortingsrepresentantar for Vestfold
Norske barne- og familieministrar
Stokke
Folk frå Oslo
Schizofreni

Schizofreni (frå gresk schizo, «splitta» og phrenos, «sinn») er ein alvorleg psykiatrisk sjukdom som ofte debuterer i ung vaksen alder. Utviklinga kan vera kronisk, men delvis eller fullstendig betring er også mogleg. Trass i etymologien, har sjukdommen til vanleg ikkje noko med spalta person å gjera. Symptoma dreiar seg om vrangførestillingar, hallusinasjonar og at ein vert tilbakedregen. Årsakene til schizofreni er det lite vit om, men det er kartlagt ei rekkje faktorar som verker å vera assosiert med sjukdommen. Behandlinga er kompleks, og ingen sikker kurativ behandling er etablert.

Psykosar
Psykiatri
Brentkrateret

Brentkrateret er eit fossilt meteorittkrater i Ontario i Canada. Krateret ligg nord for Cedar Lake i Algonquin provinspark. Det har ein diameter på 3,8 km og alderen er estimert til 396 ± 20 millionar år (midtre devontida). Krateret vart oppdaga på flyfoto i 1951. 

Det står eit observasjonstårn på kanten av krateret.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Brent crater» frå ,  den 19. september 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Brent-krateret sett frå lufta 

Krater i Canada
Devontida
Geografi i Ontario
Den cadomiske orogenesen

Den cadomiske orogenesen er ein orogenese eller ei fjellkjedefolding for 650-550 millionar år sidan, i neoproterozoikum. Fjellkjedefoldinga er særleg markert ved deformasjon, metamorfose og framtrenging av djupbergartar. Ein finn restar av den cadomiske fjellkjeda på begge sider av Atlanterhavet, særleg nord i Appalachane og sør i Storbritannia, men òg nord i Frankrike, sør i Tyskland, Böhmen, sør i Polen og sørvest på Den iberiske halvøya. Fjellkjeda oppstod i utkanten av kontinentet Gondwana og namnet kjem frå Cadomus, som er det latinske namnet på Caen nord i Frankrike.

Kjelder 
 

Europeisk geologi
Cadomiske
Carlsbergryggen

Carlsbergryggen er ein midthavsrygg i Indiahavet. Han strekkjer seg frå området sør for Sokotra til Chaosøyane og er kring 1800 km lang. Ryggen har oppstått som følgje av havbotnspreiing langs ein konstruktiv platekant. Dei høgaste toppane av ryggen er kring 1500 meter under havoverflata. Ryggen er seismisk aktiv og eit kraftig jordskjelv som målte 7,6 på momentmagnitudeskalaen i 2003.

Carlsbergryggen er kalla opp etter det danske Carlsbergfondet som var med å finansiere Dana-ekspedisjonen som oppdaga ryggen 1928-1930.

Kjelder

Havryggar
Indiahavet
Indisk geografi
Nils Riddervold-Jensen

Nils Riddervold-Jensen () var ein norsk lærar og politikar for partiet Høgre. Han var statsråd 1920-21 i den fyrste Halvorsen-regjeringa. 

Nils Riddervold-Jensen var fødd i Christiania som son av Peter Andreas Jensen. Han vart student i 1881 og tok teologisk embetseksamen i 1887. Same året byrja han som lærar ved Tønsberg kommunale middelskole. Der var han heile sitt yrkesaktive liv, siste tiåret, 1924-33, var han rektor. Frå 1898 var han medlem av Tønsberg bystyre i elleve samanhengande periodar til 1931. Han var medlem av formannskapet i fire periodar og varaordførar 1901-04.

Riddervold-Jensen sat på Stortinget i tre periodar, 1903-06, 1910-12 og 1916-18, som representant frå Tønsberg valkrins. I den fyrste og den siste perioden var han medlem av kyrkjekomiteen, i den mellomste var han nestformann i same. År 1905 var han medlem av den utvida budsjettkomiteen, 1910 av den utvida militærkomiteen. I 1911 fekk han plass i ein departemental komite som skulle  arbeide for nærare samband mellom folkeskulen og middelskulen.

Riddervold-Jensen var statsråd og sjef for Kyrkje- og undervisningsdepartementet i Otto Bahr Halvorsen s fyrste regjering som sat frå 21. juni 1920 til 22. juni 1921, då ho leid nederlag i Stortinget i den såkalla skulekommisjonssaka.

Han var frimurar og ordførande meister i 'St. Johanneslogen St. Michael til det Lysende Kors' i Tønsberg. I 1921 vart han utnemnd til kommandør av 1. klasse av St. Olavs Orden. Han var også innehavar av 7. juni-medaljen og 'Kong Haakon VIIs jubileumsmedalje 1905–1930'.

Han døydde på Nøtterøy i 1935.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
Bokmåswikipedia

Litteratur 
Den Kongelige norske Sankt Olavs orden 1847-1947, utgitt av ordenskanselliet ved O. Delphin Amundsen, Grøndahl & Søns Forlag, Oslo, 1947

Bakgrunnsstoff
 

Norske kyrkje- og undervisningsministrar
Statsrådar i Regjeringa Halvorsen I
Høgrestatsrådar
Stortingsrepresentantar 1904-1906
Stortingsrepresentantar 1910-1912
Stortingsrepresentantar 1916-1918
Stortingsrepresentantar frå Høgre
Stortingsrepresentantar for Tønsberg
St. Olavs Orden
Folk frå Tønsberg