alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Tor Ole Skullerud

Tor Ole Skullerud () er ein norsk fotballtrenar. Han har vore trenar for G19-landslaget, Ullern, Bærum Sportsklubb og Vålerenga Fotball.

Kongsvinger-spelarar
Norske fotballtrenarar
Modulvogntog

Modulvogntog er eit norsk omgrep for spesielle, ekstra lange og tunge vogntog som i utgangspunktet ikkje er tillatne på norske vegar. Frå 1. juni 2008 vart det starta ei prøveordning for modulvogntog med maksimal lengd på 25,25 m og med ein masse på inntil 60 tonn. Modulvogntog kan førebels berre nyttast på spesielt godkjende vegar, men Statens vegvesen vurderer, på oppdrag frå Samferdselsdepartementet, ei utviding av vegnettet.

I Sverige kan ordinære vogntog ha ei lengd på opp til 25,25 m , men opp til 24 m om visse krav vert tilfredsstilte, og ein masse på opp til 60 tonn , men det vert gjort forsøk med modulvogntog med ei største lengd på 30 m og ein største masse på 90 tonn . 

Andre europeiske land vurderer òg innføring av modulvogntog. Frankrike til dømes vurderer innføring av modulvogntog av same storleik som i Noreg .

Galleri

Kjelder

Sjå òg 
 Tilhengar

Lastebilar

nl:Langere en Zwaardere Vrachtautocombinatie
Kjerringa med staven

Kjerringa med staven er ei norsk folkevise, først nedteikna midt på 1800-talet. Handlinga i visa er lagt til Hakadalen i Nittedal.

Etter tradisjon frå Nittedal er visa ei nidvise om seterjentene i Kongsvangskogen, der bøndene frå Kirkeby og bygdene omkring hadde kyr på beite. Dei meinte dei fekk for lite smør ut frå mjølkemengda. Åtte pottar rømme - nær åtte liter – skulle gjeve eit par kilogram smør, men ho Kari i visa fekk berre halvparten, eller fire merker. Det er nærliggande å mistenkje at han Ola hadde ete av rømmen til ho Kari.

Teksten 
Teksten vart første gong nedteikna av Ludvig Mathias Lindeman på midten av 1800-talet.
Visa finst i ulike versjonar; i Mads Bergs Skulesongbok er desse versa tekne med:

Kjerringa med staven 
høgt opp i Hakadalen! 
Åtte potter rømme, 
fire merker smør, 
såleis kinna Kari, 
Ola hadde før. 
Kjerringa med staven. 

Jente, høyr på meg, du, 
vil du gifte deg du; 
vil du vera kjerring, 
skal eg vera mann, 
vil du koke kaffi, 
skal eg bera vann. 
Jente, høyr på meg, du. 

Kjerringa med sekken 
hoppa over bekken. 
Så datt ho nedi, 
så blei ho våt, 
så fekk ho juling, 
så blei det låt. 
Kjerringa med sekken.

Melodien 
Melodien vart trykt første gong i Paris under namnet "Bondedans fra Bergens Stift i Norge". Tonen er truleg fleire hundre år gammal.

Den norske komponisten Johan Svendsen har brukt melodien til «Kjerringa med staven» i sin fjerde norske rapsodi for stort orkester, Op. 22».

Kjelder 
 Hakadal i Markadatabasen 
 [http://ans.hsh.no/lu/kr_oving/dans/LIG-Danseheftet.pdf DANSEGLEDE:
Norske- og utanlandske folkedansar til bruk i skule og førskule.] 

Norske folkeviser
Kultur i Nittedal
Gerd

Gerd eller Gjerd er eit førenamn frå norrønt Gerðr avleidd av garðr i tydinga «gjerde» eller «vern», og frå lengre kvinnenamn med denne endinga (t.d. Valgjerd). På tysk kan Gerd vera ei kortform av Gerhard.

Gerd har namnedag i Noreg og Sverige den 23. mars.

Namneformer 
Kvinnenamnet har ei anna form, Gerda, medan mannsnamnet kan ha formene Gert og Geert. Eit mannsnamn frå same rot (utan i-ljodbrigde) er Gard.

Namnelekkene -gjerd (òg stava -gerd) finst i ei rekke kvinnenman, som Asgjerd, Hallgjerd og Ingjerd.

Bruk 
Namnet Gerd er kjend på Island frå 900-talet, men i Noreg først frå 1800-talet. Gerd var blant dei mest brukte namna på nyfødde jenter i Noreg i perioden ca. 1910–1950.

Norrøn mytologi 
Gjerd er namnet på ei gyger i norrøn mytologi som Frøy forelska seg i og gifta seg med, skildra i Skirnesmål.

Namneberarar

Kvinner 
 Gerd Nyquist (1913–1984), norsk forfattar
 Gerd Kirste (1918-2004), norsk politikar
 Gerd Åsta Hjelm Arnesen (1919–2003), norsk komponist og tekstforfattar
 Gerd Mårtensson (f. 1919), svensk skodespelar
 Gerd Brantenberg (f. 1941), norsk forfattar
 Gerd Dvergsdal (f. 1946), norsk politikar
 Gerd-Liv Valla (f. 1948), norsk fagforeiningsleiar
 Gerd Janne Kristoffersen (f. 1952), norsk politikar
 Gerd Kvale (f. 1955), norsk psykolog

Menn 
 Gerd von Rundstedt (1875-1953), tysk offiser
 Gerd Albrecht (f. 1935), tysk dirigent
 Gerd Müller (f. 1945), tysk fotballspelar
 Gerd Binnig (f. 1947), tysk fysikar, vann nobelprisen i 1986

Kjelder 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Gerd» frå , den 22. mars 2009. 
 

Kvinnenamn
Mannsnamn
Namnedelar
Førenamn av norrønt opphav
Nordiske førenamn
Islandske førenamn
Tyske førenamn
Tvikjønna namn
Gerda

Gerda er eit kvinnenamn som kan vera avleidd av det norrøne ordet garðr som betyr ' gjerde' eller 'vern', ei kortform av kvinnenamn som Gerdeke eller Gertrud, eller ei kvinneleg form av det tyske mannsnamnet Gerd, ei kortform av Gerhard.

Gerd og Gerda har namnedag i Noreg og Sverige den 23. mars.

Bruk 
Gerda (norrønt Gerðr) er namnet på ei jotunkvinne i norrøn mytologi som Frøy forelska seg i og gifta seg med.

Namnet Gerd er kjend på Island frå 900-talet, men i Noreg først fra 1800-talet. Gerd var blant dei mest brukte namna på nyfødde jenter i Noreg i perioden ca 1910–1950.

Namneberarar 

 Gerda Lundequist (1871–1959), svensk skodespelar
 Gerda Ring (1891–1999), norsk skodespelar og instruktør
 Gerda Madsen (1902–1986), dansk skodespelar
 Gerda Maurus (1903–1968), austerriksk skodespelar
 Gerda Taro (1910–1937), tysk fotojournalist
 Gerda Gilboe (f. 1914), dansk skodespelar og songar
 Gerda Neumann (1915–1947), dansk skodespelar og songar
 Gerda Lerner (f. 1920), austerriksk-amerikansk historikar
 Gerda van der Kade-Koudijs (f. 1923), nederlandsk idrettsutøvar
 Gerda Weissmann Klein (f. 1924), polsk forfattar
 Gerda Antti (f. 1929), svensk forfattar
 Gerda Nicolson, (1937–1992), australsk skodespelar
 Gerda Moter Erichsen (f. 1939), tysk-norsk filolog og omsetjar
 Gerda Hasselfeldt (f. 1950), tysk politikar
 Gerda Tolaas (f. 1965), norsk politikar

Kjelder 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Gerda» frå , den 22. mars 2009. 
 

Kvinnenamn
Førenamn av norrønt opphav
Førenamn av gammalhøgtysk opphav
Nordiske førenamn
Tyske førenamn
Nanna

Sjå og namnet Nanna

Nanna Nepsdotter er kona til Balder i norrøn mytologi . Nanna og Balder er båe æser. Nanna var dotter av ein Nep, og mor til guden Forsete. Ho er rekna til åsynjene, men det er sagt lite om kva område ho er gudinne for.

Nanna døydde av sorg då Balder døydde. Hjartet brast av sorg då ho såg Blader vart budd til bålferd. Då vart ho lagd på båten saman med Balder. Sjølv om Hermod rid til Hel for hente Balder tilbake til livet, lukkast han ikkje, og Nanna og Balder må bli i dødsriket.

I følgje Skaldskaparmål er Nanna ei av dei åtte åsynjene som er til stades i gildet til Ægir. Skaldskaparmål nyttar namnet hennar som kenning for ei gyger. 

I Gesta Danorum er Nanna emne for ei trette mellom Balder og Hod, som båe vil ha henne som kone. 

Etter Chronicon Lethrense er Nanna gift med kong Vigleik av Angeln. Ho er dotter av Hrœrekr Slöngvanbaugi, son av Hod. Nanna og Vigleik er foreldra til kong Vermund av Angeln.

Åsynjer
Forsete

Forsete er i den norrøne gudelæra rettferdsguden. Han er sonen til Balder og Nanna. 

Forsete var ugift og budde i borga Glitne som hadde tak av sølv og søyler av gull.

Kvadet Gylfaginning i Snorres Edda omtalar Forsete slik:

Glitne er den tiande, 
av gullstolpar boren, 
med sølv, er taket tekt; 
der Forsete bur 
dei fleste dagar 
og stiller alle stridsmål 

Æser
Skorde

Ei skorde eller skore er ei støtte som i ulike samanhengar vert brukt for å hindre at noko skal falle eller velte. Skorda er ofte ein trestokk. 

Ulike bruksområde:
 Skorder vert brukt til å stø høyhesjane så dei ikkje skal velte. Dette vert særleg brukt på stader der jorda er grunn eller på stader som er utsette for vind. Slike skorder har gjerne ei greinkløft i enden som vert stødd mot hesjestauren.
 Tidlegare var det ikkje uvanleg at veggar på større bygg, som til dømes stavkyrkjer, vart stødde med skorder.
 Under båtbygging vert skorder brukte til å stø båten eller til å presse delar på plass.

Kjelder 

Bygningsdetaljar
Landbruk
Båtbygging
Nevrofysiologi

Nevrofysiologi er eit fagfelt innan fysiologien som tek for seg funksjonane til nervesystemet. Feltet omfattar elektrofysiologi fordi nervar formidlar impulsar gjennom elektriske spenningsforskjellar, og nevrokjemi, fordi nervar overfører informasjon ved hjelp av kjemiske stoff, kjend som transmittersubstansar.  

Klinisk nevrofysiologi er ein medisinsk hovudspesialitet som tek for seg sjukdommar i det sentrale og det perifere nervesystemet, i tillegg til i musklar og sanseorgan.

Kjelder
nevrofysiologi ved caplex.no
Litt om spesialiteten Klinisk Nevrofysiologi  ved legeforeningen.no

Fysiologi
Medisinske spesialitetar
Nevrofysiologi

no:Klinisk nevrofysiologi
de:Neurophysiologie
en:Clinical neurophysiology
es:Neurofisiología
fr:Neurophysiologie
nl:Zenuwfysiologie
Jeff Stinco

Jean-François «Jeff» Stinco () er ein fransk-canadisk musikar, og er best kjent som frontgitarist i bandet Simple Plan.

Biografi 
Jean-François Stinco, med kallenamnet JF og seinare Jeff, gjekk på skole i Montreal saman med Pierre Bouvier, Chuck Comeau og Sebastien Lefebvre. Han studerte klassisk gitar i 10 år ved musikkonservatoriet i Montreal, og er den einaste i gruppa som har formell musikkutdanning.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Jeff Stinco» frå , den 17. august 2010. 
 

Kanadiske gitaristar
Folk frå Montreal
Krimgotisk

Krimgotisk er ein dialekt av gotisk som vart tala av krimgoterane i nokre isolerte område av Krim, kanskje inntil så seint som 1700-talet. 

Svært lite av det krimgotiske språket har overlevd; all kunnskap om det byggjer på eit brev av den flamske 1500-talsambassadøren Ogier de Busbecq, som gjev ei liste på om lag 80 ord og litt innsikt i grammatikken.
Nokre av ord nedskrivne av de Busbecq er tydeleg germanske. Innsamlinga kan vera prega av hans eige flamske språk og det at den eine av informantane hans hadde gresk som morsmål og krimgotisk som andrespråk medan den andre var ein opphavleg talar av krimgotisk som hadde gått over til gresk.

Døme:

Bakgrunnsstoff
Introduction to Crimean Gothic  ved utexas.edu
Ogier de Busbecq sin tekst om krimgotisk (på latin)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Crimean Gothic» frå ,  den 5. juli 2013.  
 
Introduction to Crimean Gothic  ved utexas.edu

Austgermanske språk
Utdøydde språk i Europa
Einskildspråk
Billboard

Billboard er eit USA-amerikansk musikkmagasin grunnlagt i 1894. Det er mest kjent for sine lister over dei mest selde platene i USA. Dei mest prestisjefylte listene er Billboard Hot 100 (for singlar) og Billboard 200 (for album). I tillegg har magasinet ei rekkje lister innan forskjellige musikksjangrar, både for singlar og album, og lister for songar som har fått mest speletid på radio.

Historie

Fyrste utgåva av Billboard blei gjeven ut i Cincinnati i Ohio av William Donaldson og James Hennegan den 1. november 1894. Bladet tok for seg reklame og plakatindustrien, og hadde tittelen Billboard Advertising. På denne tida var plakatar, annonsar i aviser og reklametavler eller  på offentlege stader dei viktigaste formene for reklame. Tittelen blei endra til The Billboard i 1897.

Lister

Billboard Hot 100. Sidan 5. desember 1998 har lista også hatt songar som ikkje er singlar.
Hot Country Songs. Lista er mellom anna basert på tal på strøyming, tal på sal av digitale nedlastingar, og tal på avspeling av songar på radiostasjonar i USA. Slik har det vore sidan lista frå 20. oktober 2012.
Country Airplay. Lista har hatt namnet sidan 20. oktober 2012, men Billboard hadde tilsvarande liste berre for radioavspelingar i periodar av dei 23 føregåande åra.
Top Country Albums
Hot R&B/Hip-Hop Songs
Hot Latin Songs
Billboard Global 200

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Billboard» frå , den 22. mars 2009.

Bakgrunnsstoff 
 Billboard.com

Musikktidsskrift
USA-amerikanske tidsskrift
Skipingar i 1894
USA-amerikanske musikklister
Engelskspråklege tidsskrift
White Hart Lane

White Hart Lane er eit fotballstadion i Tottenham, England. Det blei bygd i 1899, og er heimestadionet til Tottenham Hotspur. Etter svært mange ombyggingar har stadionet nå ein kapasitet på 36,310. I tillegg til Tottenham-kampane, har stadionet òg husa kampar med det engelske herrelandslaget i fotball.

Det er planar om at Tottenham Hotspur skal flytta til eit nytt stadion med ein kapasitet på 60 000 tilskodarar.

Galleri

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «White Hart Lane» frå , den 23. mars 2009.

Bakgrunnsstoff 
 Tottenham Hotspur - offisiell heimesida
 Historia til stadionet
 Biletgalleri av White Hart Lane frå londonfootballguide.com
 Fyrste kampen på White Hart Lane

Fotballstadion i England
Fotball i England
Idrettsanlegg i London
Odd Grønvik

Odd Lien Grønvik () var ein norsk nevrolog som verka som overlege og dommar i Trygderetten.

Grønvik tok medisinsk embetseksamen frå Universitetet i Oslo desember 1946.
Han vart spesialist i nevrologi 1955 og EEG i 1959.
Han hadde ein omflakkande praksis i åra 1946–1953 (Lofoten, Bergen, Oslo). Frå 1953 til 1972 hadde han nevrologisk sjukehuspraksis ved Rikshospitalet og Statens senter for epilepsi i Sandvika. Han var medisinsk medlem i Trygderetten frå 1973 til 1985 og var då samtidig bedriftslege i Dagbladet.

Han var gift (1946-1999) med kullkamerat og seinare spesialist i psykiatri og barnepsykiatri Einfrid Perstølen, og dei fekk fire born.

Odd Grønvik vart arrestert 15. oktober 1943 av den tyske okkupasjonsmakta i Noreg i lag med om lag 50 andre studentar og 10 professorar. Dette var før den store studentaksjonen. Han var først fange i Noreg, og frå desember 1943 i Alsace, Frankrike og seinare Tyskland. Han vart frigjeven 23. desember 1944. Under opphald i Sennheim (nå Cernay) og Bitzweiler var han tillitsmann for dei norske studentane/fangane.
Seinare i livet engasjerte han seg for krigsfangane og gav ut fleire verk om «KZ-syndromet» som følgde av å ha vore fangenskap.

Odd Grønvik var formann i Yngre Legers Forening 1958–1963 og medlem av Legeforeningens landsstyre 1956–1965. Han var medlem av Krigsseilerkommisjonen av 1957.

Kjelder

Norske legar
Smederevo

Smederevo (Смедерево) er ein by og ein kommune i Serbia ved Donau. I 2002 hadde sjølve byen om lag 77 808 innbyggjarar, medan heil kommunen hadde opp mot 110 000 innbyggjarar. Han er det administrative senteret i Podunavlje distrikt.

Namn 
På serbisk vert byen kalla Smederevo (Смедерево), på latinsk, rumensk og gresk Semendria, på ungarsk Szendrő eller Vég-Szendrő, på tyrkisk Semendire og på tysk Semendria eller Smederevo.

Historie 

Den moderne grunnleggjaren av byen var den serbiske fyrsten Đurađ Branković på 1400-talet, som bygde Smederevo festning i 1430 som den nye serbiske hovudstaden. Då han vart herre over Tokaj i Ungarn planta han vindruer frå Smederevo på eigedomen sin der, og frå desse utvikla den kjende kvitvin Tokaji seg. Smederevo var residensen til Branković og hovudstad i Serbia frå 1430 til 1439, då han vart erobra av Det osmanske riket etter ei to månader lang omleiring. 

I 1444, etter Szeged-traktaten mellom Kongedømet Ungarn og Det osmanske riket, gav sultanen Smederevo tilbake til Đurađ Branković, som var alliert med John Hunyadi. Den 22. august 1444 tok den serbiske fyrsten over byen. 

Då Hunyadi braut fredsavtalen vart Đurađ Branković verande nøytral. Serbia vart så ei slagmerk mellom ungararane og osmanarane og ein sint Branković tok Hunyadi til fange etter nederlaget hans i det andre slaget om Kosovo i 1448. Hunyadi vart sett i fengsel i Smederevo festning ein kort periode. 

I 1454 omleira sultan Mehmed II Smederevo og øydela Serbia. Byen vart frigjeve av Hunyadi. I 1459 vart Smederevo igjen erobra av osmanarane etter Branković døydde. Byen vart ei tyrkisk grensefestning og spelte ei viktig rolle i dei osmansk-ungarske krigane fram til 1526. På grunn av den strategiske plasseringa vart Smederevo gradvis ombygd og gjort større. I ein lang periode var han sete i Sanjaken Smederevo. 

Hausten 1476 prøvde ein samla hær av ungarar og serbarar oå ta festninga frå osmanarane. Dei bygde ei festning i tre like ved, men etter månader med omleiring klarte sultan Mehmed II sjølv å drive dei bort. Etter harde kampar valde ungarane å trekkje seg attende. 

I 1494 prøvde Pál Kinizsi å erobre Smederevo frå osmanarane, men vart lam og døydde. I 1512 klarte heller ikkje John Zápolya å ta byen. 

Under det første serbiske opprøret i 1806 vart byen mellombels hovudstad i Serbia, samt sete i Praviteljstvujušči sovjet, ei regjering leia av Dositej Obradović. Den første grunnskulen i byen vart grunnlagd i 1806. 

Under den andre verdskrigen vart byen okkupert av tyske styrkar, som plasserte eit arsenal i festninga. Den 5. juni 1941 førte ein katastrofal eksplosjon til at festninga vart øydelagd og tusenvis av innbyggjarane i byen mista livet.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Smederevo» frå , den 23. mars 2009. 
  oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell nettside 
 Turistinformasjon

Busetnader grunnlagde i 1430-åra
Byar i Serbia
Tidlegare hovudstader
Byar ved Donau
Pančevo

Pančevo (serbisk Панчево) er ein by og kommune i Serbia, 15 km nordaust for Beograd. I hadde byen 77 087 innbyggjarar, medan kommunen hadde 127 162 innbyggjarar. Han er det administrative senteret i Sør-Banat i Serbia. Pančevo er òg den viktigaste hamna langs elva Tamiš, som renn forbi byen.

Namn
På serbisk heiter byen Pančevo (Панчево), på ungarsk Pancsova, på tyrkisk Pançova, på tysk Pantschowa, på rumensk Panciova, på slovakisk Pánčevo og på rusin Панчево.

Historie
Byen vart første gong nemnd på 1100-talet. Han var ein del av Kongedømet Ungarn fram til 1500-talet, då han vart ein del av Det osmanske riket. Under det osmanske styret var han ein del av den osmanske provinsen Temeşvar og var ein stor busetnad hovudsakleg busett av etniske serbarar. 

Etter 1716 høyrte byen til Habsburgmonarkiet og var ein del av militærprovinsen kalla Banat Temeswar. I 1751 kom dei nordlege områda i provinsen under sivil administrasjon, medan dei sørlege delane (inkludert Pančevo) vart ein del av Militærgrensa (Banat Krajina). I denne tida var byen delt i to kommunar, ein serbisk og ein tysk. I 1767 var det 424 familiar i den serbiske kommunen og 132 familiar i den tyske. Byen var okkupert av osmanarane i 1787-1788. I 1794 vart den serbiske og tyske kommunen slått saman. 

I 1848-1849 var Pančevo ein del av Serbisk voivodskap, ein serbisk autonom region i Det austerrikske keisardømet, men i 1849 vart han igjen underlagt Militærgrensa. I 1873 vart Militærgrensa nedlagt og byen vart ein del av Torontál fylke. 

I 1918 vart Pančevo innlemma i Kongedømet av serbarar, kroatar og slovenarar (seinare kalla Jugoslavia). I 1921 hadde byen 19 362 innbyggjarar. Mellom 1918 og 1922 høyrte byen til Banat fylke, mellom 1922 og 1929 til Beograd oblast og mellom 1929 og 1941 til sjølve Beograd. 

Mellom 1941 og 1944 var Pančevo okkupert av aksemaktene og var ein del av det sjølvstyrte Banat i den tyskokkuperte delen av Serbia. Sidan 1944 høyrte byen til det sosialistiske Jugoslavia og sidan 1945 var han ein del av den autonome provinsen Vojvodina. Mellom 1992 og 2003 høyrte Pančevo til Den føderale republikken Jugoslavia og mellom 2003 og 2006 til statsunionen Serbia og Montenegro. Sidan 2006 har byen høyrt til det sjølvstendige Serbia.

Under 1999 vart byen kraftig bombardert av NATO. Mål i byen var eit oljeraffineri, flyfabrikken Lola-Utva og kjemiske fabrikkar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Pančevo» frå ,  den 23. mars 2009.

Bakgrunnsstoff
Offisiell side
Historie

Byar i Serbia

kk:Панчево (Кырджали облысы)
Pave Julius III

Julius III () var pave frå 7. februar 1550 til han døydde i 1555. Han er rekna som den siste av renessansepavane.

Lov
Pave Julius III blei fødd som Giovanni Maria Ciocchi del Monte, sonen av ein framståande jurist i Roma. Han utdanna seg i klassisk romersk litteratur hjå humanisten Raffaele Lippo Brandolini. Seinare studerte han rettsvitskap ved universiteta i Perugia og Siena. I 1513 blei han gjort til erkebiskop av Siponto etter onkelen sin, og frå 1520 også biskop av Pavia. Under plyndringa av Roma våren 1527 blei han gjeven av pave Klemens VII som gissel til keisar Karl V sine soldatar, men blei redda av kardinal Pompeo Colonna blei ikkje drepen.

Ciocchi del Monte var paveleg legat i Nord-Italia først på 1530-talet, og blei utnemnd til kardinal av San Vitale i 1536 av [[[ave Paul III]]. I oktober 1543 blei han kardinalbiskop av Palestrina. 13. desember[1545 åpnet han Trient-konsilet saman med kardinalane Marcello Cervini og Reginald Pole.

Det tok ti veker før kardinalane samla seg om ein ny pave etter Paul III, men Ciocchi del Monte blei vald til slutt då franske kardinalar og dei som støtta Farnese-slekta kom til semje. Dei keisartru, og Karl V, tapte valet. Julius III prøvde å mekla mellom Karl V og den franske kong Henrik II, utan å lukkast. Som mesén hadde han større suksess då han tilsette Giovanni Pierluigi da Palestrina som kormeister Capella Giulia i Peterskyrkja.

I ettertid er Julius III blitt best kjend for kunstinteressa si, og for ein til tider skandaleomspunnen livsførsel. Den største skandalen var knytt til den adopterte nevøen hans, Innocenzo Ciocchi Del Monte, som han utnemnde til kardinal som syttenåring utan at han hadde evnene til det. I tillegg var det knytt mange negative rykte til guten, som at han var fødd utanfor ekteskap og at han skulle ha vore den homofile elskaren til paven. Innocenzo-affæren blei teke opp i polemikkar mot paven dei neste hundre åra, og var svært skadeleg for omdømet til kyrkja.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Julius III» frå , og «Pope Julius III» frå  den 23. mars 2009. 

Italienske pavar
Kruševac

Kruševac (serbisk Крушевац) er ein by og ein kommune i Serbia. I 2002 hadde sjølve byen 75 256 innbyggjarar, medan kommunen hadde 149 732. Kruševac er det administrative senteret i Rasina distrikt.

Historie og monument 
Kruševac vart grunnlagd i 1371. Det var i Kruševac at den serbiske adelsmannen Lazar, samla ein serbisk hær mot Det osmanske riket i slaget ved Kosovo i 1389. Ruinane av palasset hans er framleis synleg i dag. Her står òg ei kyrkje frå same periode med vakre rosevindauge og skulpturar av påfuglar, drakar og ørner på veggane. Fleire gamle, tyrkiske hus finst framleis i byen, mellom anna ei tyrkisk fontene og eit bad.

Det finst òg eit stort monument tileigna slaget i Kosovo (Бој на Косову, Boj na Kosovu). Som ein del av monumentet finst ein statue av den kjende serbiske diktaren og «gusle»-spelaren Filip Višnjić.

Galleri

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettside
 Sjølvstendig nettportal
 Krusevac online
 Kruševac mali oglasi

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Kruševac» frå , den 23. mars 2009. 
 oppgav desse kjeldene:

Byar i Serbia
Tidlegare hovudstader
Busetnader grunnlagde i 1370-åra
Ulrikke

Ulrikke er eit kvinnenamn danna av Ulrik, eit mannsnamn med opphav i høgtyske ôd, 'arv, odel', og rich, 'mektig'.

Namnet kan òg skrivast Ulrike, Ulrikka og Ulrica. Ulla og Rikke er kortformer av namnet.

Ulrikke har namnedag den 24. mars i Noreg. Same datoen har Ulrica namnedag i Danmark. I Sverige har Ulrika namnedag den 4. juli.

Bruk 
I Noreg er det 535 kvinner som heiter Ulrikke, 88 kvinner som heiter Ulrika, og 80 som heiter Ulrike.

I Sverige var Ulrika mykje brukt på 1960- og 1970-talet, før bruken gjekk raskt ned.

Namneberarar 
 Ulrikke Eleonora, svensk dronning.
 Ulrika Eleonora av Sverige (den yngre), svensk regerende dronning.
 Ulrike Meinhof (1934-1976), tysk terrorist.
 Ulrikke Greve (f. 1940), norsk skodespelar
 Ulrikke Hansen Døvigen (f. 1971), norsk skodespelar

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Ulrikke» frå , den 23. mars 2009. 
 

Kvinnenamn
Førenamn av gammalhøgtysk opphav
Namn knytte til eigedom
Namn knytte til makt
Čačak

Čačak (serbisk Чачак) er ein by og kommune i Serbia. Han ligg om lag 140 km sør for Beograd. I 2002 hadde byen om lag 65 000 innbyggjarar, medan kommunen hadde om lag 115 000 innbyggjarar. Han er det administrative senteret i Moravica distrikt. 

Čačak er eit senter for industri, kultur og idrett i distriktet.

Venskapsbyar 
  Kateríni i Hellas
  Turčianske Teplice i Slovakia
  Fílippi i Hellas
  Han Pijesak i Bosnia-Hercegovina
  Bratunac i Bosnia-Hercegovina

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Čačak» frå ,  den 23. mars 2009.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettside

Byar i Serbia