alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Magnus Lagabøtes bylov

Magnus Lagabøtes bylov er eit sett med lover, ein bylov. Lovene vart gjort gjeldande for Bergen frå 1276 av kong Magnus VI Lagabøte. 
Det kom òg tilsvarande av bylovar for Oslo, Trondheim og Tønsberg utan at ein veit årstalet for vedtaket. Bylova tok utgangspunkt i Magnus Lagabøtes landslov vedteken i 1274 og Bjarkøyretten – den gamle byloven i Norden som kom på plass utover 1100-talet. 

Magnus Lagabøtes bylov hadde eigne reglar og forordningar som gjaldt kaupstadane jamført med landslova. Dei lovene som gjaldt landsbygda vart uteletne. 

Lovene vart overlevert munnleg under streng justis. I dag finst Bylova i 25 handskrift, for det meste som utfyllande tillegg til Landslova.

Sjå òg 
 Magnus Lagabøtes landslov
 Audun Hugleiksson

Norsk rettshistorie
Norske lover
Sunniislam

Sunniislam er den største av dei to store hovudretningane innan islam, den andre er sjiaislam. 80 - 90 % av muslimane i verda er sunnimuslimar, og sunnimuslimar utgjer størstedelen av muslimane i dei fleste muslimske land. Splittinga mellom sunni- og sjiamuslimar oppstod allereie på 600-talet. Sunniislam er i seg sjølv oppdelt i ei rekkje ulike retningar. Den første sunnimuslimske moskéen i Noreg opna i Oslo i 1974.

Islam
Sjiaislam

Sjiaislam er den minste av dei to store hovudretningane innan islam, den andre er sunniislam. Opphavet til splittinga går heilt attende til 600-talet. Sjiamuslimar utgjer fleirtalet av muslimar i Iran, Aserbajdsjan, Irak, Bahrain og Libanon. Den første sjiamuslimske moskéen i Noreg opna i Oslo i 1975.

Islam
Islamsk Råd Norge

Islamsk Råd Norge (IRN) er ein paraplyorganisasjon for muslimske organisasjonar i Noreg. Rådet vart oppretta 22. oktober 1993.

Bakgrunn for opprettinga 
Utviklinga av muslimske trussamfunn i Noreg hadde i 1980-åra gått i retning av fragmentering, då fleire nye moskéar vart oppretta for nye muslimske grupperingar, utan at det fanst nokon samlande organisasjon som kunne representera muslimane overfor det norske samfunnet. Det som utløyste eit nærmare samarbeid mellom menigheitene var ein invitasjon frå Mellomkirkelig Råd. Rådet ville gjerne etablera permanent kontakt mellom kristne og muslimske organisasjonar. Frå muslimsk side vart forslaget godt mottatt, men det fanst på den tida ingen enkeltorganisasjon som kunne representera muslimane i eit slikt forum. Den største moskéen, Central Jama'at-e Ahl-e sunnat, tok initiativet og starta prosessen som førte til stiftinga av Islamsk Råd Norge 22. oktober 1993, frå starten med fem moskéar som medlemmer. Kort tid etterpå vart Kontaktgruppa for Mellomkirkelig Råd for Den norske kirke og Islamsk Råd Norge oppretta. Sidan 1996 har IRN òg vore med i Samarbeidsrådet for Tros- og Livssynssamfunn, som omfattar alle dei store religionane i Noreg.

Medlemmer 
I mars 2006 hadde IRN 20 medlemsorganisasjonar, inkludert ein paraplyorganisasjon for Rogaland som i sin tur omfatta sju moskéar. I 1999 rekna ein med at om lag halvparten av muslimane i Noreg var med i moskéar som var med i IRN. Albanske, bosniske, pakistanske barelwi og deobandi, arabiske, tyrkiske, somaliske og gambiske moskéar er med i IRN. Desse er medlemmer:

 Albansk Islamsk Kultursenter
 Al-Khidmat Begravelsesbyrå
 Center Rahma
 Central Jamaat-e Ahl-e Sunnat Norway
 Den Islamske Informasjonsforeningen
 Den Islamske Forening i Bergen
 Det islamske fellesskap Bosnia og Hercegovina
 Det Islamske Forbundet
 Det Islamske Kultursenter i Nedre Eiker
 Det islamske Kultursenter i Drammen
 Det Islamske Kultursenter i Bergen
 Imam Bediuzzaman Camii
 Islamic Cultural Centre Norway
 Islamsk Kultursenter i Oslo
 Muslimsk Studentsamfunn
 Muslim societ Trondheim
 Muslimsk Fellesråd i Rogaland - 7 moskéar
 På rett vei
 Tawfiq Islamic Center
 The Islamic Movement

Bakgrunnsstoff 
 
Islam i Noreg
Norske religionsorganisasjonar
Skipingar i 1993
Barn-Eldre

Barn-Eldre var ei liste som stilte til val i Rogaland ved stortingsvalet 1997. Partiet fekk 246 røyster, eller 0,12 % av røystene i Rogaland, og vart ikkje representert på Stortinget.

Tidlegare norske politiske parti
Sosialdemokratane

For andre parti med liknande namn, sjå Det sosialdemokratiske partiet
Sosialdemokratane (Sosialdemokratene) var eit parti som stilte til val i 5 fylke ved stortingsvalet 2001. Partiet oppstod som eit ubrytarparti frå Pensjonistpartiet, som stilte til val ved stortingsvalet 1993 under namnet Felles Framtid. I 1995 skifta det namn til Folkets Vilje, og i 1999 til Generasjonspartiet. I 2000 ville partiet skifta namn til Sosialdemokratane, men Arbeidarpartiet la ned protest mot dette. Protesten vart avvist 7. februar 2001. Sjølv om Arbeidarpartiet anka  gjekk endringa til slutt gjennom.
Sosialdemokratane fekk i 2001 til saman 351 røyster, eller 0,01 % av røystene på landsbasis. I dei enkelte fylka fekk dei:
 Telemark: 0,08 %
 Nord-Trøndelag: 0,07 %
 Buskerud: 0,06 %
 Sør-Trøndelag: 0,06 %
 Oslo: 0,02 %

I 2003 søkte Sosialdemokratane til Brønnøysundregisteret om namneendring til Demokratane, men om lag samstundes registrerte Vidar Kleppe sitt nye parti Demokratane. Sosialdemokratane la ned protest til valstyra i alle fylke der Demokratane stilte liste, men fekk avslag. Sosialdemokratane har ikkje stilt til val igjen.

Tidlegare norske politiske parti
Namnet Due

Due er eit etternamn.

Kjende namneberarar
 Alette Due (1812–1887), norsk sanger og komponist
 Beathe Due (1971), norsk informatiker
 Eilif Due (1893–1964), norsk banksjef
 Else Barratt-Due (1954), norsk instruktør, dramaturg, produsent en kursleder
 Frederik Due (1796–1873), norsk statsminister, diplomat, artillerioffiser og kunstner
 Hans Due (1874–1916), norsk friidrettsutøver
 Henrik Adam Due (1891–1966), norsk fiolinist og musikkpedagog
 Maria Due (1980), norsk vokalist og musiker
 Paul Due (1767–1815),  norsk arkitekt
 Paul Armin Due (1835–1919), norsk arkitekt
 Reidar Due (1922–2021), norsk politiker
 Reidar Due (1862–1953) (1862–1953), norsk børskommissær og forretningsmann
 Stephan Barratt-Due (1956), norsk fiolinist og musikkpedagog

norske slektsnamn
danske slektsnamn
Paloma

Paloma er eit spansk kvinnenamn som betyr due.

Kjende namneberarar 
 Paloma Gay y Blasco, sosialantropolog
 Paloma Pedrero, spansk skodespelar, regissør og forfattar
 Paloma Picasso, fransk moteskapar
 Paloma San Basilio, spansk songar
 Paloma Suau, spansk-puertorikisk filmskapar

Kvinnenamn
Spanske førenamn
Det meksikanske flagget

Det meksikanske flagget er eit vertikalt trefarga flagg med det meksikanske riksvåpenet i midtstripa. Dei tre fargane er raudt, kvitt og grønt og har hatt fleire ulike tolkingar. Dei blei tekne i bruk då Mexico fekk sjølvstende i 1821 etter ein tiårig krig mot kolonimakta Spania. Flagget med den utforminga det har i dag blei offisielt teke i bruk i 1968.

Symbolikk 
Dei tre fargane hadde opphavleg tydinga sjølvstende (grønt), religion (kvitt), det vil seia katolisisme, og union (raudt) mellom europearar og amerikanarar.

Med sekulariseringa av landet, leia av president Benito Juárez, blei fargane tillagde ny symbolikk: Håp (grønt), samhald (kvitt), og helteblod (raudt).

Andre har gjeve fargane andre tydingar.

Mexico
Flagget
Magne Rommetveit (1956)

Magne Rommetveit () er stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet. Magne Rommetveit var ordførar (1992-2007) og kommunalsjef (2008-2009) i Stord kommune. Rommetveit er oppvaksen i Time kommune. Difor snakkar han jærdialekt. Faren arbeidde på Bryne som lærar. Bror hans er journalisten og programleiaren Geir Rommetveit.

Bakgrunnsstoff 
 

Stortingsrepresentantar for Hordaland
Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar 2009-2013
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Stortingsrepresentantar 2017-2021
Ordførarar i Stord
Ap-ordførarar i Hordaland
Folk frå Time
Milano

Milano (it. Milano [miˈlano], lokal lombardisk dialekt (milanesisk): Milan [miˈlɑ̃ː], som òg vert nytta på fleire andre språk) er ein by i Nord-Italia og hovudstad i både regionen Lombardia og provinsen Milano. Kommunen har 1,3 millionar innbyggjarar, medan det samanhengande byområdet har nesten 3,9 mill. Storbyområdet rundt Milano har 7,4 millionar innbyggjarar, det meste i Italia. 

Milano vert rekna som ein av motehovudstadane i verda. VByen er kjend for dei mange motehusa og butikkane (som langs via Montenapoleone) og Galleria Vittorio Emanuele i Piazza Duomo (som ein hevdar er det eldste kjøpesenteret i verda). Byen var vertsby for Verdsutstillinga i 1906 og har søkt om å få vere vertskap i 2015.

Elva Olona renn gjennom Milano.

Historie 

Ein går ut frå at Milano vart grunnlagt av keltarane i Nord-Italia omkring år 600 fvt., og rundt 222 fvt. underlagt romarane, som gav byen namnet Mediolanum. I det fjerde hundreåret etter vår tidsrekning var byen hovudstad i Vest-Romarriket ei kort tid.

Etter den austgotiske og lombardiske perioden fekk byen på nytt betydning i det 11. hundreåret og leidde uavhengigheitskampen til dei nord-italienske byane mot det tysk-romerske riket. Milano var ein av få byar i Europa som ikkje vart ramma av Svartedauen. I renessansen vart Milano styrt av dei rike familiane Visconti og Sforza, som hadde kunstnarar som Leonardo da Vinci og Donato Bramante i teneste for seg. Etter å ha forsøkt å leggje under seg resten av Nord-Italia i det 15. hundreåret, vart Milano erobra av Frankrike, og deretter av Spania, i tidleg i det 16. hundreåret. På 1700-talet kom Milano under Austerrike.

Napoleon erobra byen i 1796, og gjorde Milano til hovudstad for Den cisalpinske republikken. Etter Napoleon sitt nederlag, gav Wienerkongressen i 1815 Milano og heile Lombardia igjen til Austerrike. Den austerrikske feltmarskalken Radetzky slo kraftig ned femdagarsopprøret i 1848. 

Etter Austerrike sitt nederlag mot Sardinia-Piemonte og Frankrike sine styrkar ved Slaget ved Solferino, hamna Lombardia og Milano huset Sardinia-Piemonte under Viktor Emmanuel II i 1859. 

Etter første verdskrigen vart Fasci di combattimento (Squadristi) («fascistane») grunnlagt i Milano i 1919. I 1922 la Benito Mussolini ut frå Milano på marsjen sin mot Roma. 

Under andre verdskrigen vart Milano sterkt øydelagt av alliert bombing. Byen er derfor i dag svært moderne og framstår som lite italiensk i utsjånaden.

Anna 

Milano er heimbyen til to store fotballag, AC Milan og Inter Milan.

Byen er hovudkvarter for fleire større motebedrifter.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Virtuell rundtur i Milano
 Turistguide

 
Byar i Lombardia
Byar i Italia
Brøyt

Brøyt var eit varemerke for firmaet Brødrene Søyland A/S, seinare Brøyt A/S. 

Firmaet produserte ymse reiskap knytt til jordbruk i fabrikklokala på Bryne på Jæren. Firmaet vart kjend for å ha vore mellom dei fyrste til å produsera hydrauliske gravemaskiner. Fabrikken vart grunnlagt som Bryne Jern og Treindustri i 1949 av brørne Kristian Søyland og Ingebret Søyland. Gravemaskinane vart ofte berre kalla «Brøyt» eller «Brøyten».

På grunn av at dei nytta hydraulikk var Brøyt i ein periode teknisk overlegen mange andre gravemaskiner i same storleiksklasse. Dei fyrste modellane, frå og med X2, flytta seg framover ved å stå på fire hjul og dra seg fram med skuffa over steinar og andre hindringar. Seinare kom modellar med beltedrift som kunne køyra av eiga maskin. Brøyten var framifrå til nydyrking, og konkurrerte ut både steinbukken og Skjærpeplogen. For mange, særleg på Jæren, vart Brøyten sjølve symbolet på nydyrking og modernitet. 

Etter ei framgangsrik tid der dei var marknadsleiar i Skandinavia og der 40 % av produksjonen gjekk til eksport (i 1975 fekk selskapet eksportprisen frå Norges Eksportråd), fekk føretaket økonomisk problem. Dette kom dels av at konkurrentane hadde større produksjon og difor lågare kostnadar enn Brødrene Søyland. Dessutan minka salet då staten på slutten av 1970-talet oppheva ordninga med dyrkingstilskot. I 1981 vart føretaket refinansiert og det svenske gravemaskinprodusenten Åkemans kom inn som viktig eigar og maskinene vart ei tid selde under namnet Brøyt-Åkermans. To år etter kjøpte Åkermans heile føretaket. Åkermans vart kjøpt opp av VME Group i 1991, som i 1995 vart til Volvo Construction Equipment. Ut på 1980-talet vart gravemaskinproduksjonen på Bryne lagd ned. Brøyt er no eit varemerke eigd av Sandvik Tamrock.

Produkt 
 4K slept med traktor (1949)
 5K slept med traktor (1950)
 X proto type av X2 (1956)
 X2 Rundtsvingande maskin på hjul, men utan framdrift (bua tak)
 X2B Rundtsvingande maskin på hjul, men utan framdrift (flatt tak)
 X2T beltemaskin
 X3 (1965)
 X4
 X4T (beltemaskin)
 X4EL (elektrisk)
 X20
 X20T  beltemaskin
 X20TL (beltemaskin)
 X21
 X21TL(beltemaskin)
 X21TL II
 X30
 X30T (beltemaskin)
 X31   hjulmaskin
 X31TL (beltemaskin)
 X12M  (sjølvgåande hjulmaskin)
 X40
 X41
 X41EL  elektrisk
 X42WF
 X42EL (elektrisk)
 X43 lagd for 42 er ulykkes tall i Japan da de hadde OL i 1988
 X45TB (beltemaskin)
 X50
 X50EL (elektrisk)
 X52 / X52WF
 X52TF (beltemaskin)
 X52EL (elektrisk)
 X53
 D600W
 D600T
 D800W
 D800T
 D1000W
 D1000T
 ED600 (elektrisk beltemaskin ?)

Kjelder 

 Intervju med Kristian Søyland, Rongaren, des. 2003.

 Jøssang, L.G., Industrieventyret på Jæren: 1800-2000, Det norske samlaget, 2004.

Bakgrunnsstoff 
 Gudmestad, R., Brøyt-historia skal sikrast med eigen verkstad, Aftenbladet.no, 15/8-2007.
 Fra spøkelsesby til næringspark , Jærbladet på nett, 3/10-2007.
 Brøytrelatert forum med bilete , Bergli Truckstop, 25/3-2007. 
 Brøytbilete, www.Google.com.

Jæren
Skipingar i 1949
Tidlegare gravemaskinprodusentar
Tidlegare norske industriselskap
Stortingsvalet 1936

Stortingsvalet 1936 var det siste stortingsvalet før andre verdskrigen. I løpet av valperioden vedtok Stortinget at valperioden skulle forlengast til fire år, slik at Stortinget som vart vald i 1936 skulle sitja til 1940. Grunna den tyske okkupasjonen vart det aldri heldt noko val i 1940, og Stortinget som vart vald ved dette valet sat difor formelt heilt fram til 1945. Regjeringa Nygaardsvold, ei mindretalsregjering utgått av Arbeidarpartiet, vart sitjande etter valet, men framleis utan reint fleirtal i Stortinget. Det vart vald 150 representantar frå 29 valkrinsar - 18 landkrinsar og 11 bykrinsar.

Resultat

Om resultatet 
Partiet med størst framgang ved valet var Høgre, som auka stortingsgruppa si med 6 mandat, men regjeringspartiet Arbeidarpartiet gjekk òg fram og gjorde, for andre gong på rad, sitt beste valresultat nokonsinne. Med 70 mandat mangla dei framleis 6 mandat på å ha reint fleirtal, men regjeringa Nygaardsvold vart likevel sitjande. Ein stor tapar ved dette valet var Bondepartiet, som heldt fram nedgangen og mista 5 mandat. Likevel skulle dei ikkje få eit så godt valresultat igjen før 1993. Venstre sin tilbakegang var mindre markert.

Av dei mindre partia var det berre Nasjonal Samling som stilte til val i alle valkrinsane, men utan å få vald inn representantar, og med eit mindre stemmetal enn i 1933. NS sine beste einskildresultat var i valkrinsen byane i Hedmark og Oppland, med 6,4 % av røystene, og i Oslo med 3,8 %. Samfundspartiet stilte i alle valkrinsar utanom to, og fekk vald inn ein representant med 10,1 % av røystene i landkrinsane i Nordland. Kristeleg Folkeparti stilte i Bergen og Hordaland og fekk inn to representantar frå Hordaland med 20,9 % av røystene der. Frisindede Folkeparti ramla ut av Stortinget, og stilte aldri nokon gong til val igjen. Det same gjaldt Det Radikale Folkeparti, som denne gong berre stilte i landkrinsane i Oppland, og med 10,1 % oppslutning der heller ikkje kom inn. Norges Kommunistiske Parti stilte denne gongen berre til val i Bergen der det fekk 7,6 % av røystene og ikkje kom inn på Stortinget. Ellers stilte og seks småparti, deriblant fire fiskarparti, som alle stilte berre i ein valkrins utan å koma inn på Stortinget.

Kjelder 
 Hvem Hva Hvor 1940 (Oslo, 1939)
 Statistisk Sentralbyrå
 Stortingsforhandlinger 1937 (Oslo, 1937)

1936
Val i 1936
Hendingar i 1936
1936 i Noreg
Adies syndrom

Adies syndrom eller Adies pupill er eit nevrologisk fenomen som er kjenneteikna ved at den eine eller begge pupillane reagerer forseinka på lysendring,  saman med forseinka skifte mellom nærsyn og langsyn. For å påvisa Adies pupill bruker ein ein test kalla swinging flush der ein lysar i begge auga etter tur. Det sjuke auget vil då reagere seint på lys då dei efferente nervefibra er skada. Ein annan test for Adies syndrom er light near dissociation. Det er oftast med sfinketer pupilla som vart ramma fyrst og ein vil derfor ikkje kunne endre pupillestorleik ved swinging flush men ein vil kunne akkommodere då ciliærlekamen ennå ikkje vart skada. 

Syndromet har namn etter den britiske nevrologen William John Adie.

Kjelder 

 Who named it?

Sjukdommar i nervesystemet
Syndrom
Liisa Koivulehto

Liisa Koivulehto () er ein finsk journalist, redaktør av den kvenske avisa [[Ruijan Kaiku]], som kjem ut i Tromsø. 

Koivulehto er utdanna lærar frå Finland, men har budd mesteparten av sitt vaksne liv i Noreg, og arbeidd først som frilansjournalist, framfor alt for Lapin Kansa. Frå og med 1995 har Koivulehto vore redaktør og drivande kraft i Ruijan Kaiku. Som redaktør har ho argumentert for språklege rettar for kvensk og kvenar i Noreg. Ho har også vore sentral i Norskfinsk forening i Tromsø (Tromssan ruijansuomalainen yhdistys).

Bakgrunnsstoff

 Norskfinsk forening i Tromsø 
 Ruijan Kaiku

Norske journalistar
Finske journalistar
Lapin Kansa

Lapin Kansa (Lapplands folk) er ei finsk dagsavis som kjem ut i Rovaniemi, og som har heile finsk Lappland som nedslagsfelt. I sør konkurrerer Lapin Kansa med Pohjolan Sanomat, som kjem ut i Kemi, delvis også med Kaleva, som kjem ut i Uleåborg.

Lapin Kansa vart grunnlagt i 1930.

Bakgrunnsstoff 

 Lapin Kansa si heimeside

Finske aviser
Dysenteri

Dysenteri er ein akutt tarminfeksjon som kan oppstå på grunn av bakteriar eller amøbeinfeksjon. Smitten vert spreidd frå dårleg vatn og mat, men også mellom menneske. Det finst inga vaksine mot dysenteri, men sjukdomen kan behandlast med antibiotika. Han er særleg vanleg i tropiske område og u-land.

Det viktigaste symptomet på sjukdommen er blodig diare. Andre symptom kan vera feber, magekramper og smerter i rektum.

Vassborne sjukdommar
Tarminfeksjonar
Sjukdommar diagnostisert ved avføringsprøve
Bente Skari

Bente Skari () er ein norsk langrennsløpar frå Nittedal kommune som dominerte internasjonal kvinnelangrenn i åra 1999–2003. Ho tok gull på 30 km i OL i Salt Lake City i 2002, og har fem VM-gull, pluss fleire sølv- og bronsemedaljar frå internasjonale meisterskap. Ho vann verdscupen i langrenn sammanlagt fire gongar. Ho la opp etter VM-sesongen 2002. 

I 2001 vart Bente Skari tildelt Holmenkollmedaljen saman med Adam Malysz og Thomas Alsgaard.

Bente Skari er dotter av Odd Martinsen.

Norske langrennsløparar
Folk frå Nittedal
Vinnarar av Holmenkollmedaljen
Olympiske meistrar for Noreg
Norske deltakarar under vinter-OL 2002
Trojansk hest

Ein trojansk hest har i moderne tid vorte eit omgrep for ein type dataprogram som infiserar ei datamaskin omtrent som eit datavirus. Programmet blir framstilt som nyttig eller harmlaust, men vil skada datamaskinen om det blir brukt.

Omgrepet stammar frå historia om korleis grekarane inntok Troja ved å gøyma seg inni ein hol hestestatue som dei gav trojanarane i gåve, den trojanske hesten.

Datatryggleik
Thesen über Feuerbach

Thesen über Feuerbach, norsk Teser om Feuerbach, er eit verk skrive av Karl Marx i 1845, men først utgjeve av Engels i 1888.

Referat 
Det var med Max Feuerbach at den materialistiske religionskritikken tok til. Essensen i denne kritikken var at religion er eit produkt av samfunn. Det er altså noko menneske, og berre menneske, gjer, seier og tenker. 

Så langt var Marx med, men han bygde vidare på kritikken. Problemet for Marx er at behovet for religion kjem av samfunnstilhøva, og det er derfor sjølve samfunnet ein må gå inn og kritisera. Så langt strekker ikkje kritikken til Feuerbach seg, og han er derfor ikkje fullstendig.

Bakgrunnsstoff 
 Teser om Feuerbach på marxists.org (norsk omsetjing)

Filosofiske skrifter
Karl Marx
Bøker frå 1845
Bøker frå 1888
Tyske bøker
TV Haugaland

TV Haugaland er ein TV-stasjon som vart etablert i Haugesund i september 1994. 

Kanalen har konsesjon i 15 kommunar i Haugalandet og Sunnhordland, og eit dagleg sjåartal på 22 000.

Fleire programleiarar i riksdekkande media starta si karriere i TV Haugaland, til dømes Thomas Henschien og Øyvind Fjeldheim i TV2.

Bakgrunnsstoff 

 TV Haugaland

Mediespirer
Spirer -
Boniface Alexandre

Boniface Alexandre () var fungerande president i Haiti frå 2004 til 2006.

I 1990 vart han dommar ved høgsterett i Haiti (Cour suprême). I juni 2001 utnemnde president Jean-Bertrand Aristide han til president for Høgsterett. Som dette vann han seg eit ry som ein aktverdig dommar innanfor eit rettssystem som elles vart sett på som mykje plaga av korrupsjon. Han gjorde mykje i kampen mot korrupsjon og inkompetanse i rettssystemet. Ved sidan av verksemda si ved domstolen underviste han som professor i rettsvitskap ved Statsuniversitetet i Haiti i Port-au-Prince.

President Aristide mista makta ved et statskupp i 2004, og etter suksesjonsreglane vart Alexandre, i eigenskap av vervet som leiar for høgsterett, fungerande president. Presidentsperioden hans vart ikkje krona med den same suksessen og beundringa som dommargjerninga hans. Amnesty International hevda at landet under perioden hans var prega av politibrutalitet, ekstrajudisielle avrettingar og stadig meir rettslause tilstandar.

Alexandre fråtredde det mellombelse presidentvervet 14. mai 2006, då René Préval, som var vinnaren av presidentvala i februar 2006, vart teken i eid som president.

Kjelder 
 Boniface Alexandre på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 30. april 2010.

Haitiske politikarar
Haitiske presidentar
Høgsterettsdommarar
Karla

Karla og Carla er kvinnenamn avleia av Karl, Carlos og liknande. Ettersom desse namna tyder 'fri mann' kan Karla seiast å tyda 'fri kvinne'. Namn i nær slekt er Karoline og Carola.

Det er 253 kvinner som heiter Karla og 121 som heiter Carla i Noreg (SSB 2006). 

Karla har svensk namnedag den 28. januar, saman med Karl.

Kjende namneberarar
 Carla Bley (f. 1938), USA-amerikansk jazzmusikar
 Carla Bruni (f. 1968), italiensk modell og musikar
 Carla Capponi  (1921–2000), italiensk motstandskvinne
 Carla Del Ponte (f. 1947), sveitsisk advokat, tilsett ved SN
 Carla Eck (1919–2001), svensk skodespelar
 Carla Gugino (f. 1971), USA-amerikansk skodespelar
 Carla Sacramento (f. 1971), portugisisk distanseløpar
 Carla Thomas, (f. 1942), USA-amerikansk songar
 Karla Faye Tucker, første avretta kvinne i USA på lang tid.

Geografi
 Karla er namnet på ei elv i Tatarstan og Tsjuvasjia i Russland.

Bakgrunnsstoff

kvinnenamn
førenamn av norrønt opphav
Charlotte

Charlotte er eit kvinnenamn avleia av Charlot, ei fransk diminutivsform av Charles, som likt namnet Karl tyder «fri mann». Charlotte finst òg i variantar som Carlotta og med kortformer som Carly og Lotte.

Det er rundt 5 500 som heiter Charlotte i Noreg (SSB 2006). Namnet var særleg populært i Noreg rundt 1990, då det blei brukt for 1,0 % av nyfødde jenter.

Charlotte har namnedag 27. april.

Kjende namneberarar

Kongelege 

 Dronnning Charlotte Amalie av Danmark-Noreg (1650-1714)
 Charlotte av Mecklenburg-Strelitz (1744–1818), dronning av Storbritannia
 Keisarinne Charlotte av Mexico (1840-1927)
 Storhertuginne Charlotte av Luxembourg (1896-1985)

Andre 
 Charlotte Corday (1786-1793), drap den franske revolusjonsleiaren Marat
 Charlotte Brontë (1816-1855), engelsk forfattar
 Charlotte Perkins Gilman (1860-1935), USA-amerikansk forfattar
 Charlotte MacLeod (1922-2005), kanadisk forfattar
 Charlotte Glaser Munch (f. 1972), norsk forfattar
 Charlotte Perrelli (f. 1974), svensk Eurovision-deltakar
 Charlotte Church (f. 1986), walisisk songar

I stadnamn 

 Charlottenberg i Värmland
 Charlotteøyane i Canada
 Charlotte Amalie er namnet på hovudstaden på Dei amerikanske Jomfruøyane, oppkalla etter danske dronning Charlotte Amalie.
 Charlotte i Nord-Carolina er delstatshovudstad i Nord-Carolina i USA
 Charlotte County i Florida
 Charlotte County i Virginia
 Charlotte County i New Brunswick i Canada
 Tidlegare Charlotte County i New York

Bakgrunnsstoff

Kjelder 

Kvinnenamn
Franske førenamn