alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kraft

Ei kraft er i fysikken ein storleik som får ein lekam til å gjennomgå ei viss endring, anten det gjeld rørsla, retninga eller den geometriske forma til lekamen. Krafta vert målt i SI-eininga newton og har symbolet F.  Med andre ord kan ei kraft få ein lekam med masse til å endre snøggleik (gjeld òg frå ein tilstand der lekamen ligg i ro), til dømes å få lekamen til å akselerere, eller ein fleksibel lekam til å endre form, eller begge. Kraft kan òg skildrast meir intuitivt som det å dytte eller å dra. Ei kraft har både storleik og retning og er derfor ein vektorstorleik. 

Den opphavlege forma av Newtons andre lov seier at ei netto kraft som verkar på ein lekam er lik endringa av rørslemengda med tida. Om massen til ein lekam er konstant, indikerer denne lova ein akselerasjon av lekamen som er direkte proporsjonal med nettokrafta som verkar på lekamen, i same retning som nettokrafta verkar og omvendt proporsjonal med massen til lekamen. Dette er gjeve i formelen under: 

der pila indikerer at krafta er ein vektorstorleik som har både storleik og retning. 

Omgrep som er knytt til ei kraft er: drivkraft, som aukar snøggleiken til ein lekam: motstand, som minkar snøggleiken til ein lekam og dreiemoment som skapar ei endring i rotasjonsfarten til ein lekam. For ein større lekam vert lekamen som regel utsett for alle desse delane. Fordelinga av slike krefter gjennom ein lekam vert kalla mekanisk spenning. Trykk er ei enkel form for spenning. Spenning skapar vanlegvis ein deformasjon av faste stoff, eller straum i ei væske.

Ei motkraft er den reaksjonskrafta ein lekam B verkar attende på ein lekam A med, når A verkar på B med ei kraft. Kraft og motkraft verkar på kvar sin lekam og er like store og motsett retta.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Force» frå ,  den 18. mai 2013. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Video lecture on Newton's three laws by Walter Lewin from MIT OpenCourseWare
A Java simulation on vector addition of forces
Force demonstrated as any influence on an object that changes the object's shape or motion

 
Naturfilosofi
Klassisk mekanikk
Fysiske storleikar
Monoteisme

Monoteisme (av gresk mono, 'éin', og teos, 'gud'), er trua på berre éin gud som har makt over heile verda. Religionar med berre éin gud er dei abrahamittiske religionane: jødedommen, kristendommen (treeininga, tre sider av ein gud) og islam, men òg andre religionar, som parsismen (zoroastrismen), atonismen, sikhismen og deisme er monoteistiske.

Religionsfilosofi
Religiøse omgrep
Aortaklaff

Aortaklaffen er ein hjarteklaff og sit i utløpet frå venstre hjartekammer og i starten av livpulsåra (aorta). Han slepper blodet frå hjarte og ut systemkretsløpet når hjarte trekkjer seg saman (systolen). Når hjarte på nytt blir fylt (diastolen) hindrar klaffen blodet i å renne attende.

Aortaklaffen har ei sirkelforma grunnflate. Han har tre kuspar (frå latin cuspis, brodd) eller lommer, som opnar når trykket i venstre hjartekammer stig. Når trykket søkk, snur blodstraumen og lommene blir fylt med blod og klaffen lukkar. Han liknar derfor på veneklaffane.

Nedst på livpulsåra, bak kuspane, er det ei utviding kalla sinus Valsalva kor ein finn avgangen av kranspulsårene. Sinus Valsalva gjer at kuspane ikkje legg seg heilt inn mot åreveggen og at blodstraumen ut i kranspulsårene ikkje blir avbroten.

Hjarteanatomi
Jeremias bok

Jeremias bok (hebraisk  [jirməjāhū]) er ei av bøkene i Tanákh/Gamletestamentet i Bibelen. Ho skildrar livet og spådommane til profeten Jeremia, som levde medan tempelet til Salomo stod og då kongeriket Judea blei erobra av babylonarane.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Book of Jeremiah» frå ,  den 15. november 2005.  

Tanákh
Det gamle testamentet
Vektor

Vektor er eit omgrep i matematikk og fysikk som har både mengde og retning, ulikt omgrepet skalar. Ordet har latinsk opphav og tyder berar.

Ein vektor er eigentleg eit 2- eller 3-tuppel, som kan illustrerast ved å tenkje seg ei pil med lengde og retning i xy-planet eller xyz-rommet. Ein vektor [a, b, c] i rommet har same lengde og retning som ei pil frå origo til punktet (x, y, z). Ein vektor i matematikken har inga plassering. Han kan plasserast kor som helst i rommet (planet), så lenge han beheld same retning og lengde.

I matematikk og fysikk skil ein mellom storleikar som er skalare og storleikar som vert oppgitt som vektorar. Døme på skalare storleikar er tid, masse, ladning. Dette er storleikar som ikkje har nokon retning, i motsetnad til storleikar som fart og kraft, der ein ikkje berre treng å vite kor stor ei kraft eller en fart er, men òg i kva retning krafta verkar eller farten til lekamen går.

 
Abstrakt algebra
 
Grunnleggjande fysikk
Lineær algebra
George H.W. Bush

George Herbert Walker Bush () var den 41. presidenten i USA i tida frå 1988 til 1992. Han vart fødd i Milton i Massachusetts. Han var gift med Barbara Bush og far til seks, mellom anna George Walker Bush, som også var president i USA.

Bakgrunnsstoff 

USA-amerikanske presidentar
Folk frå den kalde krigen
USA-amerikanske politikarar
Folk frå Massachusetts
Turbin

Turbin er ei nemning på ein vasskraft- eller vindkraftmaskin som omset energien i ein væske- eller gassstraum til mekanisk energi i form av ei rotasjonsrørsle. Eit turbinhjul fangar opp rørsleenergien. 

Vassturbinar vert nytta i til dømes kraftverk, medan gassturbinar mellom anna vert nytta som skipsmotorar og i jetmotorar.

Turbintypar 
 vassturbin (vasskraftmaskin)
 vindturbin (vindkraftmaskin)
 dampturbin (varmekraftmaskin)
 gassturbin (varmekraftmaskin)

Monument
I 2018 vart eit peltonturbin-hjul  frå Sima kraftstasjon reist som eit monument i Eidfjord sentrum.

Kjelder

Væskedynamikk
Turbinar
Frankfurt am Main

Sjå òg Frankfurt an der Oder

Frankfurt am Main er ein by ved elva Main i Tyskland og den største byen i delstaten Hessen og den femte største i landet. Han har eit innbyggjartal på litt over 670 000, men det urbane området går langt ut over bygrensene, og sjølve storbyområdet har nesten 6 millionar innbyggjarar. Dette er det nest største storbyområdet i Tyskland.

Frankfurt er eit senter for økonomi og transport i Tyskland. Her ligg mellom anna Den europeiske sentralbanken, Frankfurt-børsen og er i lag med Paris ein av dei to største finansmetropolane i Europa. I følgje Liverpool University var Frankfurt den rikaste byen i EU i 2001 målt etter BNP per innbyggjar.

Vanlegvis vert byen berre kalla Frankfurt, sjølv om tyskarane stundom brukar det fulle namnet for å skilje han frå den mykje mindre byen Frankfurt an der Oder i Brandenburg.

Finansbyen 

Frankfurt er ein stor finansmetropol i Europa. Den europeiske sentralbanken, Frankfurt-børsen, en av verdens største børser, og den tyske sentralbanken Bundesbank ligg her. Det same er hovudkontora til storbankane Deutsche Bank, Dresdner Bank og Commerzbank. Frankfurt er derfor også kjent som Bankfurt, eller som Mainhatten på grunn av av dei mange skyskraparane i byen. Den høgaste skyskraparen, i tillegg til åtte av dei ti høgaste i Europa, finst her.

Kulturbyen 
Frankfurt er verdas største forlagsby. Verdas viktigaste bokmesse, Frankfurter Buchmesse, blir halden her kvart år. Ho blei arrangert for første gong i 1478

Historie 

Namnet Frankfurt er avleia frå den germanske stammen frankarane, og var opphavleg Franconofurt. Namnet blir først nemnt i 794, då Karl den Store heldt ei riksforsamling her. I det tysk-romerske riket var Frankfurt ein av dei viktigaste byane. Frankfurter Messe blir nemnt for første gong i 1150. I 1240 gav keisar Friedrich II vitjande til byen keisarleg vern. Frankfurt blei ein riksby, direkte underlagt keisaren, i 1372.

Frå 855 blei dei tyske kongane og romerske keisarane valde i Frankfurt. Frå 1562 blei dei òg krona i Frankfurt, med Maximilian II som den første. Tradisjonen tok slutt etter 1792, då Franz II blei vald som den siste tysk-romerske keisaren.

Ein av dei travlaste flyplassane i europa er Frankfurt Flughafen som ligg rett utanfor byen.

Fødde i Frankfurt 
 823, 13. juni, Karl II, tysk-romersk keisar
 1743, 23. februar, Mayer Amschel Rothschild, finansmann
 1749, 28. august, Johann Wolfgang von Goethe, forfattar
 1779, 21. februar, Carl von Savigny, romantisk rettsteoretikar
 1785, 4. april, Bettina von Arnim, forfattar
 1879, 8. mars, Otto Hahn, kjemikar, atomfysikar og nobelprisvinnar
 1898, 26. juni, Willy Messerschmitt, flykonstruktør
 1900, 23. mars, Erich Fromm, psykolog
 1903, 11. september, Theodor W. Adorno, filosof og sosiolog
 1929, 12. juni, Anne Frank, jødisk holocaust-offer og dagbokskrivar
 1958, 24. mars, Roland Koch, statsminister i Hessen (1999-)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Frankfurt am Main» frå , og «Frankfurt am Main» frå  den 14. juni 2007.

Bakgrunnsstoff 

 
Byar i Hessen
Byar i Tyskland
Hamnebyar i Tyskland
Frie riksbyar
Pakores

Pakores var konge i Det indo-partiske kongeriket frå år 100 til 135. Han er velkjend ut frå myntar laga i Seistan og Kandahar, og er den siste herskaren av riket ein kjenner namnet på — men det er funne myntar som viser til endå ein konge før det indo-partiske riket blei overvunne av Kusjanriket.

Kjelder 
 Wikipedia på tysk og engelsk
 Bilete av indopartiske myntar, mellom anna av Pakores
 Encyclopedia Iranica om dei indo-partiske kongane

Indisk historie
Afghansk historie
Det indo-partiske kongeriket
Polsk-litauisk union

Polsk-litauisk union eller Polen-Litauen ei nemning på ulike samband mellom kongedømet Polen og Storfyrstedømet Litauen. Kva landområde sambandet omfatta skifta mykje opp gjennom tidene. Sambandet omfatta til tider Polen av i dag, Litauen, Latvia, Estland, Kviterussland, Ukraina (delvis), Romania (delvis) og Russland (delvis). 
Området vart mot slutten av 1700-talet delt mellom nabostatane i fleire steg. Oppdelinga kom mykje av at Polen-Litauen hadde eit lite samkøyrd styresett både saman og innetter. Nemninga polsk riksdag kjem frå denne tida, ei nemning på ei styresmakt eller nasjonalforsamling der det er tilnærma umogleg å gjera vedtak.

Tidsline 
 1385 - Krewounionen - Personalunion
 1401 - Unionen av Vilnius og Radom - Litauen var gjeve stor fridom med Vytautas av Litauen som storfyrste og kong Władysław Jagiełło av Polen som overherre
 1413 - Horodłounionen
 1432 (1432-34) - Grodnounionen
 1499 - Vilniusunionen
 1501 - Mielnikunionen
 1. juli 1569 - Lublinunionen - starten på Den polsk-litauiske realunionen, òg kalla Tonasjonsrepublikken.
 3. mai 1791 - Polens maigrunnlov - Kongedømet Polen og Storfyrstedømet Litauen gjekk saman og etablerte ei sams statsdanning. 
 1795 - Området vart delt mellom keisarriket Austerrike, Preussen og Tsar-Russland.

Litauisk historie
Polsk historie
Polsk riksdag

Polsk riksdag er ei nemning på ei styresmakt eller nasjonalforsamling der det er tilnærma umogleg å gjera vedtak. I den polsk-litauiske realunionen kunne eit kvart medlem av parlamentet Sejmen setja fram eit liberum veto. Om eit slikt veto vart sett fram, måtte parlamentet oppløysast. Alle lover og vedtak parlamentet hadde gjort vart oppheva.

Polsk historie
Statsvitskap
Uttrykk
Lyndon B. Johnson

Lyndon Baines Johnson () var ein politikar i USA. Nokre gonger vert han omtala berre med forkortinga LBJ. Han var visepresident i USA under John F. Kennedy frå 20. januar 1961 til 22. november 1963. Han vart den 36. presidenten i USA etter at Kennedy døydde. Han sat som president til januar 1969.

USA-amerikanske presidentar
Folk frå den kalde krigen
USA-amerikanske politikarar
Folk frå Texas
Gerald Ford

Gerald Rudolph Ford () var ein politikar i USA. Han var visepresident i USA frå 1973, då han vart utpeika etter Spiro Agnew. Ford vart president i USA i 1974 då Richard M. Nixon måtte gå av etter Watergate-skandalen. Ford var nummer 38 i rekkja av presidentar. Ford si store avgjerd som president var å gje straffefridom til Nixon. Avgjerda gjorde mykje til han han seinare måtte gå av som president etter å ha tapt valet mot Jimmy Carter.

Ford var den einaste amerikanske presidenten som ikkje er vorte vald korkje som visepresident eller president.

USA-amerikanske presidentar
Folk frå den kalde krigen
USA-amerikanske politikarar
Folk frå Nebraska
Folk frå Michigan
Jimmy Carter

James Earl Carter II (), oftast omtala som Jimmy Carter, er ein politikar i USA. Han var president i USA frå 1976 til 1981, som nummer 39 i rekkja over presidentar.

Hans største utanrikspolitiske suksess som president vart forhandlingane knytt til Camp David-avtalen mellom Israel og Egypt i 1978. Siste delen av presidenttida vart prega av ei gisselsak i Iran. Han stilte opp i presidentvalet i 1980, men måtte sjå seg slegen av Ronald Reagan.

Etter avgangen som president har han engasjert seg i fredspolitisk arbeid verda over. Mellom anna har han mekla i konfliktområde i Latin-Amerika, Midtausten og Afrika. Jimmy Carter var den fyrste sitjande eller tidlegare amerikanske president som vitja Cuba sidan 1928. Vitjinga var eit forsøk på å betra tilhøvet mellom USA og Cuba.

Carter vart i 2002 tildelt Nobels fredspris for arbeidet sitt med å finna fredelege løysingar på internasjonale konfliktar.

Bakgrunnsstoff 

USA-amerikanske presidentar
Folk frå den kalde krigen
Nobelprisvinnarar frå USA
USA-amerikanske politikarar
Vinnarar av Nobels fredspris
Folk frå Georgia
Quislingregjering

Quislingregjering er ei nedsetjande nemning på ei regjering som er innsett av ei okkupasjonsmakt.

Sjå òg
 Quisling

Skjellsord
Uttrykk
Politiske uttrykk
Ronald Reagan

Ronald Wilson Reagan () var ein amerikansk politikar og skodespelar. Han var president i USA frå 1981 til 1989. 

USA-amerikanske presidentar
USA-amerikanske skodespelarar
USA-amerikanske politikarar
Folk frå Illinois
Hollywood Walk of Fame
Guvernørar i California
Folk som har opna OL
Folk som har opna PL
Herbert Hoover

Herbert Clark Hoover () var ein politikar frå USA. Han var president i USA frå 1929 til 1933. Han var nr. 31 i rekkja over presidentar. Han var president i USA under det store børskrakket i 1929, noko som kom til å prega regjeringstida hans.

Hoover stilte også opp i presidentvalet i 1932, men måtte gje tapt mot Franklin D. Roosevelt.

 Claus Bernet: Herbert Hoover, in: BBKL, 30, 2009, 644-653: http://www.bautz.de/bbkl/h/hoover_h_c.shtml

Hoover, Herbert
Hoover, Herbert
Folk frå Iowa
Calvin Coolidge

John Calvin Coolidge II () var ein politikar i USA. Han var president i USA frå 1923 til 1929, som nummer 30 i rekkja over presidentar. Han var nummer 29 i rekkje over visepresidentar i USA frå 1921 til 1923. Då president Warren G. Harding døydde, vart Coolidge president. Coolidge vann presidentvalet i 1924. Han stilte ikkje som kandidat ved presidentvalet i 1928. 

USA-amerikanske presidentar
USA-amerikanske politikarar
USA-amerikanske visepresidentar
Folk frå Vermont
Warren G. Harding

Warren Gamaliel Harding () var ein politikar i USA. Han var president i USA frå 1921 til 1923.

USA-amerikanske presidentar
USA-amerikanske politikarar
Folk frå Ohio
Woodrow Wilson

Thomas Woodrow Wilson () var ein politikar i USA. Wilson var utdanna statsvitar. Han var president i USA  frå 1913 til 1921. Thomas R. Marshall var visepresident i denne tida. Før Wilson vart president var han guvernør i New Jersey frå 1911.

Tida som president vart prega av første verdskrigen, og om USA skulle gå med i krigen eller ikkje. Wilson hadde lova å halda USA utanom krigen, og vann presidentvalet i 1916 mykje på grunn av denne lovnaden. Trass i dette gjekk USA med i krigen i 1917, ved å erklæra krig mot Tyskland i april og Austerrike-Ungarn i desember. I november 1918 slutta krigen med Tyskland la ned våpna, og USA var på den vinnande sida. I januar 1918 heldt Wilson ei tale der han la fram 14 punkt for å få slutt på krigen og få ei god fredstid etterpå. I punkta la han mellom anna fram ideen om eit Folkeforbund For fredsarbeidet sitt mottok han Nobels fredspris for året 1920. Trass i dette gjekk ikkje USA med i Folkeforbundet, og mange av punkta til Wilson vart ikkje tekne omsyn til.

I september og oktober fekk Wilson fleire hjerneslag, og var etter dette sterkt svekka. Presidenten sin tilstand vart halden løynd sjølv for visepresidenten. Kona til Wilson, Edith Bolling Galt Wilson, tok styringa med kva saker som vart lagde fram for presidenten. 
Wilson sat som president fram til mars 1921.

USA-amerikanske presidentar
Nobelprisvinnarar frå USA
Vinnarar av Nobels fredspris
USA-amerikanske politikarar
Folk frå Virginia
USA-amerikanarar frå fyrste verdskrigen
William Howard Taft

William Howard Taft () var ein politikar i USA. Han var president i USA frå 1909 til 1913, i ei presidentperiode, som nummer 27 i rekkja over presidentar.

Taft, William
Taft, William
Folk frå Ohio
Folk frå Cincinnati
William McKinley

William McKinley () var ein politikar i USA. Han var president i USA frå 1897 til 1901.

USA-amerikanske presidentar
USA-amerikanske politikarar
Folk frå Ohio
Døde av kaldbrann
Benjamin Harrison

Benjamin Harrison () var ein politikar i USA. Han var president i USA frå 1889 til 1893. Harrison var nummer 23 i rekkja over presidentar. Levi P. Morton var visepresident i USA medan Harrison var president. 

Harrison, Benjamin
Harrison, Benjamin
Folk frå Ohio
Grover Cleveland

Stephen Grover Cleveland () var ein politikar i USA. Han var president i USA frå 1885 til 1889 og frå 1893 til 1897. Grover Cleveland er den einaste presidenten i USA som har sete i to presidentperiodar som ikkje har vore samanhengjande i tid. I rekkja over presidentar er han difor nummer 22 og 24.

USA-amerikanske presidentar
USA-amerikanske politikarar
Folk frå New Jersey
Guvernørar i New York
James A. Garfield

James Abram Garfield () var ein politikar i USA. Han var president i USA frå 4. mars til 19. september 1881. Han var nummer 20 i rekkja over presidentar. 

Garfield vart skoten i eit attentat den 2. juli 1881. Den 19. september 1881 døydde han av skadane. Han fekk dermed den til no nest kortaste tida som president i USA, etter William Henry Harrison.

USA-amerikanske presidentar
USA-amerikanske politikarar
Folk frå Ohio
Rutherford B. Hayes

Rutherford Birchard Hayes () var ein politikar i USA som var president i landet frå 1877 til 1881. Han var den nittande i rekkja over presidentar. 

USA-amerikanske presidentar
USA-amerikanske politikarar
Folk frå Ohio
Chester A. Arthur

Chester Alan Arthur () var ein politikar i USA. Han var president i USA  frå 1881 til 1885.

USA-amerikanske presidentar
USA-amerikanske politikarar
Folk frå Vermont
Pulmonalklaff

Pulmonalklaffen er ein hjarteklaff og sit i utløpet frå høgre hjartekammer og i starten av lungepulsåra (pulmonalarterien). Han slepp blodet frå hjarte og ut i lungekretsløpet når hjarte trekkjer seg saman (systolen). Når hjarte på nytt blir fylt (diastolen) hindrar klaffen blodet i å renne attende.

Pulmonalklaffen har ein sirkelforma grunnflate. Han har tre kuspar (frå engelsk cusp) eller lommer, som opnar når trykket i venstre hjartekammer stig. Når trykket søkk, snur blodstraumen og lommene blir fylt med blod og klaffen lukkar. Han liknar derfor på veneklaffane.

Hjarteanatomi
Ulysses S. Grant

Ulysses Simpson Grant () var ein politikar i USA. Han var president i USA frå 1869 til 1877. Han var nummer 18 i rekkja over presidentar. 
Han var general for Nordstatane under borgarkrigen i USA.

Grant er rekna som ein av dei viktigaste generalane i USA si historie. Tida som president vart kaotisk, prega av fleire skandalar og korrupsjon.

USA-amerikanske presidentar
USA-amerikanske politikarar
USA-amerikanske generalar
Folk frå den amerikanske borgarkrigen
Folk frå Ohio
Andrew Johnson

Andrew Johnson () var ein politikar i USA som var president i landet frå  1865 til 1869. Han var den syttande i rekkja over presidentar. 

Johnson var visepresident under Abraham Lincoln, og vart president etter at Lincoln vart drepen i 1865.  Han hadde ansvaret for oppbygginga og samlinga (Reconstruction) av landet etter borgarkrigen i USA.  Under dette arbeidet fekk Johnson eit dårleg tilhøve til Kongressen. Av Representantanes hus vart han stilt for riksrett i 1868. Han vart frikjend i Senatet. Kritikarane meinte at han var for positiv til taparane i borgarkrigen. 

I Johnson si tid som president vart kjøpet av Alaska frå Russland forhandla fram. Overdraginga fann stad den 18. oktober 1867, for 7 200 000 dollar.

USA-amerikanske presidentar
Folk frå Nord-Carolina
Døde av hjerneslag
James Buchanan

James Buchanan () var ein politikar i USA. Han var president i USA frå 1857 til 1861. Han var nummer 15 i rekkja over presidentar. I ettertid har han vorte kritisert for å ha gjort for lite for å hindra splittinga som førte til borgarkrigen i USA. Han er til no den einaste presidenten i USA som ikkje har vore gift.

USA-amerikanske presidentar
USA-amerikanske politikarar
Folk frå Pennsylvania
James K. Polk

James Knox Polk () var ein politikar i USA som var president frå  1845 til 1849.

USA-amerikanske presidentar
USA-amerikanske politikarar
Folk frå Nord-Carolina
Zachary Taylor

Zachary Taylor () var ein USA-amerikanske politikar og president frå Virginia. Han var president i USA frå 1849 til 1850.

USA-amerikanske presidentar
USA-amerikanske politikarar
Folk frå Virginia
Franklin Pierce

Franklin Pierce () var ein politikar i USA. Han var president i USA frå 1853 til 1857.

USA-amerikanske presidentar
USA-amerikanske politikarar
Folk frå New Hampshire
Millard Fillmore

Millard Fillmore () var ein USA-amerikansk politikar og president frå staten New York i USA. Han var president i USA frå 1850 til 1853.

USA-amerikanske presidentar
USA-amerikanske politikarar
Folk frå New York
Døde av hjerneinfarkt
John Tyler

John Tyler () var ein USA-amerikansk politikar og president frå Virginia. Han var president i USA frå 1841 til 1845.

USA-amerikanske presidentar
Folk frå Virginia
William Henry Harrison

William Henry Harrison () var ein politikar og president i USA. Han var president i USA i frå 4. mars til 4. april 1841. Han er til no den presidenten som har sete kortast tid, berre ein månad. Harrison døydde av lungebetennelse. Han vart sjuk etter den to timar lange talen han heldt då han vart innsett som president.

USA-amerikanske presidentar
USA-amerikanske politikara
Folk frå Virginia
Martin Van Buren

Martin Van Buren () eller med nederlandsk stavemåte Martin van Buren var ein amerikansk politikar og president. Han var president i USA frå 1837 til 1841, som den åttande i presidentrekkja. Van Buren var den fyrste presidenten i USA som vart fødd etter at sjølvstendeerklæringa til USA vart underskriven. Han var den fyrste utan bakgrunn frå Storbritannia, og er den einaste presidenten som ikkje har hatt engelsk som morsmål.

Buren, Martin van
Buren, Martin van
Folk frå New York
John Quincy Adams

John Quincy Adams () var ein amerikansk politikar. Han var den sjette presidenten i USA frå 1825 til 1829. J.Q. Adams var son av John Adams, som var den andre presidenten i USA. Før han vart president var han ambassadør i Russland og Storbritannia, og utanriksminister under James Monroe. I 1831 vart han vald inn i representantane sitt hus i Kongressen, til no den einaste presidenten som har vorte vald inn i kongressen etter tida som president.

Adams døydde brått etter eit hjerneslag han pådrog seg under ein politisk debatt i Representantanes hus i februar 1848. Det er sagt han var såpass ved vitet at han bad ordstyrar om orsaking for dette før han slokna. 

USA-amerikanske politikarar
USA-amerikanske presidentar
Folk frå Massachusetts
James Monroe

James Monroe () var ein amerikansk politikar som var president i USA frå 1817 til 1825. Monroe har fått knytt til seg Monroedoktrina, ei politisk doktrine som i hovudsak seier at Amerika bør sleppa framtidig kolonisering frå Europa. Sjølvstendige amerikanske land bør sleppa europeisk innblanding i innanrikssaker.

USA-amerikanske presidentar
USA-amerikanske politikarar
Folk frå Virginia
James Madison

James Madison () var ein amerikansk politikar. Han sat som president i USA i to presidentperiodar frå 1809 til 1817. Han er rekna som den viktigaste forfattaren av USA si grunnlov. Han var òg medforfattar saman med John Jay og Alexander Hamilton av dei føderalistiske papira i USA.

Madison, James
Madison, James
Folk frå Virginia