alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Djurgården

Djurgården eller Södra Djurgården er ei øy og ein bydel i Stockholm. Sjølve øya heiter eigentleg Valdemarsön, men bydelsnamnet har vorte så vanleg at ein òg nyttar dette om øya. 

Djurgården er kjend for dei mange attraksjonarne og for naturen sin med eikeskog. Den sørvestre delen av området er utbygd med Djurgårdsstaden og Beckholmen. Elles består Djurgården av parkområdet med mange museum, villaer, ambassadar og andre institusjonar. Blant dei noverande og tidlegare innbyggjarane finn ein kongelege, diplomatar, borgarråd, forleggarar og bankdirektørar. Ein stor del av øya Djurgården består av friluftsmuseet Skansen og underhaldningsparken Gröna Lund.

Stundom vert til og med den sørlege halvdelen av Kungliga Djurgården rekna til Södra Djurgården, mellom anna grøntområda på Gärdet og Fjäderholmarna.

Södra Djurgården har status som «riksinteresse for kulturmiljøvern». og er ein del av nasjonalbyparken Ekoparken som vart grunnlagd i 1994. 

Den norske ambassaden i Sverige ligg òg her.

Sjå òg
Norra Djurgården
Djurgårdsbrunnsviken
Ekoparken
Djurgårdens IF
Djurgårdsteatern (i drift mellom 1801 og 1929)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Djurgården» frå ,  den 5. april 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bydelar i Stockholm
Øyar i Stockholm
Parkar i Stockholm
Djurö nasjonalpark

Djurö nasjonalpark er ein svensk nasjonalpark som består av Djurö skjergard, ei gruppe på om lag 30 øyar i den største innsjøen i Sverige, Vänern. Nasjonalparken vart oppretta i 1991 og dekkjer 24 kvadratkilometer. 

Øyane er i dag utan busetnad, men det står ei jakthytte her og eit automatisert fyr. Av dyreliv på øyane finn ein dåhjort og mykje forskjellig fugl som fiskeørn, falk, tjeld og svartbak. 
Ein kan berre sjå vatn i horisonten kring Djurö, bortsett frå i sør, der ein kan skimte Kinnekulle. 

Ein må sjølv skaffe båt om ein skal vitje Djurö.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Djurö National Park» frå ,  den 5. april 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Djurö nasjonalpark

Nasjonalparkar i Sverige
Øyar i Sverige
Västra Götalands län
Skipingar i 1991
Donsö

Donsö er ein svensk tettstad og ei øy i Göteborg kommune i Västra Götalands län i landskapet Västergötland. I 2010 hadde tettstaden 1 407 innbyggjarar.

Donsö ligg 16 kilometer sørvest for Göteborg sentrum. Donsö var municipalsamhälle frå 1911 til 1959, og til 1974 tilhøyrde staden den tidlegare Styrsö kommune.

Namnet Donsö vart skrive «Dunsø» på 1200-talet i jordeboka til Valdemar II, og kjem truleg frå planta ängsull, norsk: myrull, som er vanleg her.

Øya har fleire reiarlag, eit musikkstudio og fleire byggentreprenørar. I Donsø hamn er det 50-70 plassar for fritidsbåtar. Gjestehamna er utstyrt med toalett, dusj og vaskerom. Samskipnaden Donsö IS arrangerer årleg «Donsö Hamnfest» den første laurdagen i august.

Donsö har landsamband via ferjene til Västtrafik, på folkemunne kalla «ångbåten» (dampbåten). Ferjene trafikkerer alle busette øyar i den sørlege skjergarden til Göteborg. Øya har òg brusamband med øya Styrsö.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Donsö» frå ,  den 5. april 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
Nationalencyklopedin, 2007
 

Göteborgs kommun
Tettstader i Västra Götalands län
Øyar på den svenske vestkysten
Dyngö

Dyngö er ei lita øy i øygruppa langs vestkysten av Sverige i landskapet Bohuslän, nær tettstaden Fjällbacka. Ho var tidlegare eit fiskesamfunn men har i dag få eller ingen permanente innbyggjarar. I staden kjem det mange hit om sommaren. I 1950-åra var ein av dei som budde her om sommaren Per Nyström, som då var landshövding i Bohuslän og Göteborg.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dyngö» frå ,  den 5. april 2012.  
 

Bohuslän
Øyar på den svenske vestkysten
Fälö by

Fälö by er ein tettstad i den nordlege Roslagen i Börstils sokn, Väddö og Häverö skeppslag i Östhammars kommun i Uppsala län. 

Til Fälö by høyrer òg omkringliggande holmar og skjer, samt vatn (mellom anna delar av Singöfjärden og Raggaröfjärden) og dei to fyra Halvvägen og Lambskärshällan. Byen ligg aust for Raggarön, nord for Slätön, sør for Ormön/Vässarö og vest for Singö.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Fälö by» frå ,  den 5. april 2012.  
 

Tettstader i Uppsala län
Øyar i Sverige
Färingsö

Färingsö or Svartsjölandet er ei øy i Mälaren i Sverige. Ho dekkjer eit område på 82 km². Øya ligg i Ekerö kommun og den største tettstaden på øya er Stenhamra. Øya er òg kalla opp etter tettstaden Svartsjö.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Färingsö» frå ,  den 5. april 2012.  
 

Øyar i Mälaren
Finnhamn

Finnhamn er namnet på ei øy i nordlege delen av Stockholms skjergard rett austom Ingmarsö og innanfor Husarö. Finnhamn omfattar òg øyane Store Jolpan, Vesle Jolpan og Idholmen. Øyane er populære turistmål og ein kan kome dit via Waxholmsbåt året rundt.

Namnet Finnhamn kjem seg av at finske seglskuter på veg til eller frå Stockholm via Husaröleden utnytta den naturlege hamna ved Store Jolpan.

Øya vart kjøpt av Stockholm by i 1943 og ein sommargard og ein hytteby vart anlagt for å kunne gje sommerferie til mindre velståande Stockholmsfamiliar på same måte som på til dømes Grinda. Styret av øya har i den seinare tida vorte skjøtta av Skärgårdsstiftelsen.

På Finnhamn finst i dag ein heilårsope vandreheim, som sommarstid òg driv butikken, sommargarden og hyttebyen, Idholmens gard, med økologisk landbruk og gardssalg og dessutan ei sommaropen kro.

Bakgrunnsstoff
Informasjon om Finnhamn
Finnhamns vandrarhem

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Finnhamn» frå ,  den 5. april 2012.  
 

Stockholms skjergard
Øyar i Sverige
Frösön

Frösön er ei øy i innsjøen Storsjön i Sverige med eit areal på 41 kvadratkilometer. Ho er dermed den 27. største øya i Sverige og den største øya i landskapet Jämtland.

Øya var i nærare tusen år hovudbyen i Jämtland, sentrum for handel og kommunikasjonar. Östersund overtok denne rolla fullt først då jarnbanen kom til Östersund i 1879. Frösön inngår no som ein del av Östersund kommune, men var eigen kjøpstad (köping) fram til 1970.

Frösön har tre brusamband, i aust med Östersund (Frösöbron), i søraust med Genvalla (Vallsundsbron) og i nordvest med Rödön (Rödöbron). Den høgaste åsen på Frösön, Östberget, er 468 moh (176 m over Storsjön). I søraust finst òg ein innsjø, Ändsjön.

Frösön er som mange andre stader rundt Storsjön oppkalla etter urnordiske gudar; guden Frös - øya til Frøy.

På Frösön fanst frå 900-talet tingplassen der Jamtamot vart halden, offerstader, og frå 1100-talet Frösö kyrkje, ein av dei mest populære bryllupskyrkjene i Sverige. I nærleiken av Frösö kyrkje låg frå 1679 Frösö Trivialskola som lenge var den einaste høgare lærestaden i Sverige på landsbygda. Skulen vart flytta inn til Östersund i 1847.

Frösöstenen er den nordlegast plasserte runesteinen og den einaste i Jämtland.

Vestre Frösön var i lang tid militært område, der låg Frösö leir og seinare F4 - Jämtlands flygflottilj, og der ligg no Östersund flyplass. Flybasen vart lagt ned 2005.

På slutten av 1800-talet flytta komponisten Wilhelm Peterson-Berger til Frösön, og området er åstad for hans opera Arnljot som dreier seg om hendingar som skjedde for omtrent tusen år sidan. I dei siste femti år er Arnljot oppført som friluftsspel kvar sommar på Arnljotlägden ved heimen til Peterson-Berger (Sommarhagen), ei rekkje førestillingar ute i det fri med tidstypiske drakter.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Frösön» frå ,  den 5. april 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Frösön - froson.com med bl. a. turistinformasjon og kart

Øyar i Sverige
Øyar i innsjøar
Jämtlands län
Gåsö

Gåsö er ei øy i Sverige i landskapet Bohuslän ved Lysekil. Gåsö ligg ved inngangen til fjorden Gullmarn og er ein del av Gullmarn naturreservat. Gåsö skjergard består hovudsakleg av to store øyar, Gåsö og Storön, og dels av mange mindre holmar og skjer. Det gamle fiskeværet på hovudøya er i dag berre busett om sommaren, då innbyggjartalet når kring 250. Gåsö skjergard er kjend for den vakre naturen med mange naturlege hamner og dei er ein populær stad for småbåtfolk.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Gåsö» frå ,  den 5. april 2012.  

Øyar på den svenske vestkysten
Västra Götalands län
Truls Horvei

Truls Horvei () er ein norsk forfattar og journalist. 

Han debuterte i 1988 med diktsamlinga Havfruehestar, og har sidan gjeve ut fleire diktsamlingar og to ungdomsbøker. I tillegg har han i samarbeid med musikarar gjeve ut tre CD'ar. Saman med Roy Ole Førland har han gjeve ut albumet Haikutronics, og dei har halde konsertar og reist rundt på skular og der halde haiku- og elektronikaverkstad. I 2020 laga Scenekraft kortfilmen og poesimonologen Fars stemme med Horvei sine dikt henta frå boka med same namn. 

Horvei arbeider som kulturjournalist i Haugesunds Avis og er busett i Sagvåg på Stord.

Bøker 
 1988 – Havfruehester – Diktsamling
 1991 – Fanden vet – diktsamling
 1992 – Stjernehuset – Diktsamling
 1994 – Blå strenger – Ungdomsbok
 1996 – En halv time – Diktsamling
 1996 – Siste kvelden – Ungdomsbok
 2003 – Bortenfor haugen, bak plommetreet – Diktsamling med CD
 2011 – Moods of Horvei – Diktsamling
 2014 - Paraplydrømmer - Diktsamling
 2017 - Fars stemme - Diktsamling
 2020 - Frostskrift - Diktsamling

CD-ar 
 2000 – Maria og de to andre : kjærlighetens triumf og andre besværligheter – saman med Maria Malmsten Steinkopf og Einar Steinkopf
 2002 – Fanden vet – saman med Siv Kvalsvik, Svein Ragnar Myklebust og Erik Jørgensen
 2005 – Haikutronics – saman med Roy Ole Førland 
 2011 - Moods of Horvei - saman med Roy Ole Førland (vedlegg til boka med same namn)
 2013 - Paraplyer ved havet - saman med Roy Ole Førland og band
 2015 - Søvnløs - saman med Roy Ole Førland og band

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Nettstaden til Truls Horvei
 Digitaliserte bøker av Truls Horvei hjå Nasjonalbiblioteket
 Intervju med Truls Horvei  på nettstaden til Bergen Offentlige Biblitek
 Truls Horvei i Biblioteksøk
 Utgjevingar av Truls Horvei i BIBSYS Ask

Bokmålsforfattarar
Folk frå Bergen
Folk frå Stord
Forfattarar frå Hordaland
Norske journalistar
Norske lyrikarar
Norske ungdomsbokforfattarar
Norske skjønnlitterære debutantar i 1988
Norsk kaldblodstravar

Norsk kaldblodstravar er ein hesterase som har opphav i dølahesten. Kaldblodstravaren vert nytta til travlaup.

Raseskildring
Av farge og avteikn er kaldblodstravaren lik dølahesten, men han er lettare bygd og meir høgstilt.

Historie
Frampå 1800-talet vart det med utgangspunkt i dølahesten alt fram er ein lettare og meir høgbeint type kaldblodshest med gode føresetnader for å tevle i trav. Frå 1937 fekk rasen eiga stambok, og frå 1965 vart det offentleg stambokføring. Norsk kaldblodstravar har i dag delvis sams avlsarbeid med svensk kaldblodstravar.

Førekomst
Norsk kaldblodstravar er ein av dei talmessig største hesterasane i Noreg, og på landsbasis finst meir enn 10 000 individ.

Bruk
Kaldblodstravaren vert i stor grad brukt i travsporten, men nokre vert også brukt som køyre- eller ridehestar til hobbybruk.

Kjelder

Avlsplan for kaldblodstravar frå Travsport.no
Store norske leksikon om kaldblodstravar

Hesterasar
Norske husdyr
Jazzgruppa Atomic

Atomic er ei svensk-norsk jazzkvintett som vart skipa i 1999. Atomic er ei rein mannsgruppe og består av tre nordmenn og to svenskar; alle erfarne jazzmusikarar. Platedebuten deira kom i 2001 med Feet Music. To år seinare fylgde dei opp med cd-en Boom Boom. Under utdelinga av Spellemannprisen 2003 vann Atomic i kategorien for jazz med denne siste plata.

I 2005 gav Atomic ut liveplata The Bikini Tapes som bestod av heile tre cd-ar. Plata inneheldt både nye komposisjonar, songar frå dei to førre platene, samarbeid med jazzgruppa School Days samt ei nyinnspeling av «Pyramid Song» av Radiohead. Fredrik Ljungkvist var hovudkomponisten på The Bikini Tapes.

Neste studioalbum av Atomic fekk tittelen Happy New Ears! og kom i 2006. Igjen vart Atomic tildelt ein Spellemann i kategorien jazz, denne gongen under Spellemannprisen 2006. I 2009 gav Atomic ut ei ny liveplate, Retrograde som igjen er ei samling av tre cd-ar, med både gamalt og nytt stoff.

Diskografi 

 2001: Feet Music
 2003: Boom Boom
 2005: The Bikini Tapes (live)
 2006: Happy New Ears!
 2009: Retrograde (live)

Kjelder 

Denne artikkelen er omsett frå «Atomic (Band)» frå , den 5. april 2012.
 Artikkelen viser til fylgjande bok som hovudkjelde: Richard Cook & Brian Morton: The Penguin Guide to Jazz Recordings, 8. utg., London, Penguin, 2006 ISBN 0-141-02327-9 

 Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Atomic på Myspace
 Omtale av Atomic på Paal Nilssen-Love si nettside 

Norske jazzgrupper
Musikkgrupper skipa i 1999
Svenske jazzgrupper
Vinnarar av Spellemannprisen
Alog

Alog er ein norsk elektronika-duo som vart skipa i Tromsø i 1997. Gruppa vart danna av Espen Sommer Eide (f. 1972) og Dag-Are Haugan (f. 1970), og det er framleis dei to som utgjer Alog.

Etter å ha gjeve ut 'Alog EP i 1998, platedebuterte Alog med Red Shift Swing i 1999. I 2001 kom andreplata Duck-Rabbit før dei gav ut Miniatures i 2005. Under Spellemannprisen 2005 vann Alog i klassen elektronika for plata.

Den siste studioplata til Alog har fått namnet Amateur, og kom ut i 2007. Ifylgje gruppa sjølv har denne plata blitt til etter ein lang arbeidsprosess i lag med musikarane Nicholas Møllerhaug og Sigbjørn Apeland. Alog har her arbeidd med ymse akustiske instrument, og gjort opptak langs heile norskekysten, gjerne på musikkskular eller små klasserom. Ifylgje dei sjølve blei dei stundom sitjande vêrfaste på øyar i Nord-Noreg. Føremålet med reisa var å finna eit bestemt og ekte, nærmast amatørmessig lydbilete - derav platenamnet. Amateur vart nominert i elektronikaklassen til Spellemannprisen 2007, men vann ikkje.

I 2011 gav Alog ut sitt så langt siste album, Unemployed. Cd-en kom ut saman med ein 4x LP-samling og dobbel-cden Twin Concerts.

Diskografi  

 1998: Alog EP
 1999: Red Shift Swing 
 2001: Duck-Rabbit 
 2005: Miniatures 
 2005: Catch that totem! (Samleplate/remiks)
 2006: Islands of Memory EP
 2006: Just recording (LP i avgrensa opplag)
 2007: Amateur
 2009: Split series 20 EP saman med Astral Social Club
 2011: Unemployed (saman med LP-samling)
 2011: Twin Concerts

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

 Alog på Myspace

Musikkgrupper skipa i 1997
Norske elektroniske musikkgrupper
Vinnarar av Spellemannprisen
Jacopo Amigoni

Jacopo Amigoni () var ein italiensk kunstmålar frå Napoli eller frå Venezia. Han var aktiv under sein-barokken og i rokokko-perioden. Amigoni begynte som målar i Venezia, men reiste mykje og var profilert i heile Europa, særleg var dei overdådige portretta hans mykje etterspurde. Han måla både freskar og oljemåleri, snart med religiøst og snart med mytologisk innhald. Amigoni arbeidde svært snøgt, hans virtuost måla bilete høvde godt til den rådande smaken under rokokkotida.

Liv og gjerning
Amigoni fekk si første kunstnariske undervisning i Venezia. Opphavleg måla han både mytologiske og religiøse scenar. Då han etterkvart fekk mange bestillingar frå privatpersonar i område lengre nord, begynte han å lage verk som skildrar gudar i sanseleg lete eller som leikar. Han hadde mange kunstnarar i lære, mellom dei Charles Joseph Flipart, Joseph Wagner og Antonio Zucchi.

År 1717 og -19 er det dokumentert Amigoni arbeidde på slottet Nymphenburg i München. Sidan var han sysselsett med freskomåleri til det nybygde Schleissheim-slottet (1725-29), og i benediktinarklosteret i Ottobeuren. Han returnerte til Venezia i 1726. 

År 1729 fór Amigoni til London. Der gjorde han lukke med portretta sine. Fram til 1739 arbeidde han i England, mellom anna med utsmykking av herregardar og av teateret i Covent Garden. Under eit kortare opphald i Paris i 1736 vart han kjend med kastratsongaren Farinelli, og utførte ein del arbeid for han. I Paris overbeviste han elles målaren Canaletto om å reise til England. Han møtte elles målarane François Lemoyne og François Boucher.

Amigoni vende tilbake til Italia i 1739, kanskje til Napoli og sikkert til Monte Cassino. I klosteret på Monte Cassino fanst to lerret, som begge vart øydelagt under andre verdskrigen. Før 1747 reiste han til Venezia. Han hadde då oppdrag frå den rike kjøpmannen Sigismund Streit om å dekorere Casa Savoia og andre bygningar i byen. 

I 1747 forlet Amigoni Italia og etablerte seg i Madrid. Der var han hoffmålar til Ferdinand VI av Spania. I Madrid arbeidde han sine fem siste leveår.

Han døydde i Madrid.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Jacopo Amigoni» frå ,  den 5. april 2012.

Bakgrunnsstoff

Italienske målarar
Godfrey Kneller

Godfrey Kneller (opphavleg Gottfried Kniller) () var ein tysk-britisk portrettmålar som var verksam i England. Komponisten Andreas Kneller var bror hans.

Liv og gjerning

Kneller var fødd i Lübeck og vart utdanna i Nederland under leiing av Ferdinand Bol. Han var også på studiereiser, mellom anna i Italia.

Frå 1674 arbeidde Kneller som portrettmålar i England. Midt på 1680-talet var han den leiande portrettkunstnaren i landet, ein posisjon han tok over etter Peter Lely. I 1688 vart han utnemnd til hoffmålar for den komande kong Villiam, saman med John Riley som døydde tre år seinare. Resten av livet levde Kneller av å måle portrett av så å seie alle samtidige, kunstinteresserte engelske stormenn.

Kneller dreiv ein verkstad med stor produksjon, noko som gjer at ein del av måleria hans er lite originale. I sine beste arbeid viste han derimot stor vitalitet. 

Han vart teken opp i adelsstanden i 1715.

Kneller døydde av feber i London i 1723.

Kjelder
Aschehougs kunsthistorie. Bind 4 Kunstleksikon
Denne artikkelen bygger på «Godfrey Kneller» frå ,  den 5. april 2012.

Bakgrunnsstoff

Britiske målarar
Tyske målarar
Portrettmålarar
Målarar frå 1700-talet
John Singer Sargent

John Singer Sargent () var ein amerikansk-britisk kunstmålar, av mange halde som den fremste portrettmålaren i sin generasjon. Han vert først og fremst rekna som ein US-amerikansk kunstnar, trass i at han levde størstedelen av livet i Europa.

Liv og gjerning 

Sargent var fødd i Firenze i Italia, der foreldra hans var på reise. Gjennom det meste av barndomen var familien på reisefot, han studerte i Italia, Tyskland og seinare i Paris under Emile Carolus-Duran. Heilt frå han var ung merka han seg med framifrå måleteknikk, spesielt for evna til å teikne med pensel.

Han måla ei lang rekke portrett av den nordamerikanske og europeiske overklassa, omhylla av livfull eleganse. Mellom andre måla han dei US-amerikanske presidentane Theodore Roosevelt og Woodrow Wilson. 

I seinare år uttrykte Sargent ambivalens over restriksjonane i arbeidet med portrett. Omkring 1910 skifta han stil og vigde seg til landskaps- og akvarellmåling. Han måla både veggmåleri og arbeidde som friluftsmålar («en plein air»). I landskapsmålinga hans kan ein ane impulsar frå impresjonismen. 

Gjennom sitt liv som kunstnar skapte Sargent omtrent 900 oljemåleri og over 2 000 akvarellar, samt tallause skisser og kolteikningar. Motiva i kunsten hans dokumenterer verdsomspennande reiser; frå Montana, Maine, Florida, Venezia og Tyrol, Korfu, Palestina og Egypt, Alger og Tanger, Portugal og Spania, Skottland og Noreg.

Sargent budde i mange år i Paris. Han flytta til London i 1886, der han døydde i 1925.

Kjelder 
Aschehougs kunsthistorie. Bind 4 Kunstleksikon
Denne artikkelen bygger på «John Singer Sargent» frå , den 5. april 2012.

Bakgrunnsstoff 

USA-amerikanske målarar
Britiske målarar
Målarar frå 1800-talet
Målarar frå 1900-talet
The Gathering

The Gathering (ofte forkorta til TG) er eit datatreff som sidan 1996 har vore arrangert av KANDU kvar påske i Vikingskipet på Hamar. Det er det største datatreffet i Noreg og det nest største datatreffet i verda etter Dreamhack i Sverige. Arrangementet skulle eigentleg starte i 1991, men blei arrangert for første gang i påsken 1992, og har blitt arrangert kvar påske sidan. Arrangementet har sidan 1996 funne stad i Vikingskipet på Hamar og varer fem dagar i strekk. The Gathering samlar kvart år over fem tusen deltakarar og frivillige som hovudsakleg er unge menneskjer med interesse for data.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «The Gathering» frå ,  den 5. april 2012.  

Datatreff
E-sport
Skipingar i 1996
Messer i Noreg
Festivalar i Innlandet
Paul Celan

Paul Celan ()  var ein tyskspråkleg  jødisk lyrikar, forfattar og omsetjar. Han er rekna som ein viktig lyrikar, og var inspirert av symbolismen og surrealismen.

Liv og virke
Etter å ha gått på skule i heimbyen reiste han i 1938 til Tours i Frankrike for å studere medisin, fordi høgare utdanning ikkje var ope for jødar i Tyskland og Austerrike i Det tredje riket. Der vanka han i politisk radikale miljø og blei kjend med flyktningar frå Den spanske borgarkrigen. Sommaren 1939 drog han heim på ferie, men etter Molotov-Ribbentrop-pakta i august det året var det umogleg for han å vende attende til studiene i Frankrike. Han innrullerte seg derfor ved Universitetet i Csernowitz, kvar han studerte romanistikk. Etter Tyskland sin invasjon av Sovjetunionen sat Celan i ein arbeidsleir mellom 1942 og 1944. Året etter flytta han til Bucuresti, kvar han, etter å ha lært seg russisk, livnærte seg av å omsetje russiske forfattarar som Lermontov, Simonov og Tsjekhov. Medan han var der blei han assosiert med fleire surrealistiske forfattarar. I 1948 debuterte han med tre dikt i ein antologi under dekknamnet Paul Celan. I desember 1947 kryssa han den rumensk-ungarske grensa illegalt, og kom seg til Wien. Men trass i gode vennskap med forfattarar som Milo Dor, Klaus Demus, Ingeborg Bachmann og den surrealistiske målaren Edgar Jené, blei Celan berre verande i eit halvt år. Sommaren 1948 kom han til Paris, kvar han byrja å studere tysk litteratur, tok eksamen i 1950, og blei tilsett ved École Normale Supérieure som lektor i tysk litteratur. Her gifta han seg med ein fransk grafikar, fekk to born og blei fransk statsborgar i  1955.

Dikta hans, som er strenge og knappe i forma, har ein suggestiv, melankolsk klang. Den eigenarta bruken av paradoks og alogiske metaforar fører til grensen for det som kan utseiast, ofte inn i togna. Diktet Todesfuge frå samlinga Der Sand aus den Urnen frå 1948 gjorde han kjent. Diktet er ein elegi over lagnaden til jødane i Auschwitz. Andre diktsamlingar er Von Schwelle zu Schwelle (1955) og Sprachgitter (1959), kvar diktet blir til eit teiknsystem som peikar langt ut over det som kan fattast på ein logisk måte. Forutan eiga dikting gjendikta han ei stor mengde vestleg litteratur frå fleire språk, mellom anna Apollinaire, Baudelaire, Mandelstam, Pessoa, Dickens og Shakespeare.

Paul Celan tok livet av seg ved å drukne seg i Seinen kring 20. april 1970.

Celan er attdikta til norsk av Øyvind Berg i Etterlatt (1996), og Olav H. Hauge har òg attdikta fleire av dikta hans til norsk. Anders Bærheim og Cornelia Simon har attdikta Schneepart som Snøpart (2013).

Utvald bibliografi 
Der Sand aus den Urnen (1948)
Mohn und Gedächtnis (1952)
Von Schwelle zu Schwelle (1955)
Sprachgitter (1959)
Die Niemandsrose (1963) 
Atemwende (1967)
Fadensonnen (1968)
Lichtzwang (1970)
Schneepart (1971)

Merknadar

Kjelder 

«Etterord» av Øyvind Berg i Celan, Paul: Etterlatt. Kolon Forlag, Oslo 2005. ISBN 9788205341036

Tyskspråklege forfattarar
Rumenske forfattarar
Franske forfattarar
Jødiske forfattarar
Gräsö

Gräsö er ei øy i Östhammar kommun, utanfor kysten av landskapet Uppland i Sverige. Ho har eit areal på 93 km² og 800 innbyggjarar.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Gräsö» frå ,  den 6. april 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
Gräsö.nu 

Uppsala län
Øyar i Sverige
Grinda

Grinda er ei øy i Stockholms skjergard i Sverige. Ho ligg sør for Ljusterö, aust for Vaxholm og vest for Svartsö og Möja. 

Grinda er ei populær øy for campingturistar, andre turistar og båtfolk, særleg om sommaren. Det meste av øya er eigd av den ideelle organisasjonen Skärgårdsstiftelsen, som vedlikeheld naturen og fasilitetane på øya for vitjande. Øya har eit vertshus, ein bar og ein butikk.

Bakgrunnsstoff 
 Heimeside 
 Grinda på sida til Skärgårdstiftelsen 

Stockholms skjergard
Øyar i Sverige