alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Gutzon Borglum

Gutzon Borglum () var ein amerikansk målar og bilethoggar som mellom anna er kjend for dei gigantiske presidenthovuda han skapte i Mount Rushmore i Sør-Dakota.

Borglum var fødd i St. Charles i Idaho Territory. Stamfaren var kannik i Børglum kloster ved Hjørring i Danmark. Far hans, Jens Borglum, var snikkar og hadde utvandra til USA. Han blei mormonar og flytta til Idaho-området, der han blei polygamt gift med to danske systrer: Den første kone hans Ida Mikkelsen og Christina Mikkelsen. 
Då Jens Borglum bestemte seg for å flytta til ein annan delstat der polygami var forbode, valde han å skilja seg frå Christina, som han hadde sønene Gutzon og Solon med. 
Solon Borglum (1868–1922) var òg ein kjend bilethoggar.

Gutzons liv og gerning 
Gutzon var fødd i 1867 i den avsidesliggjande staden St. Charles i Idaho, der mormonarar hadde oppretta ein koloni i 1864. I 1877, då han var ti, skilde far hans seg frå mora Christina og forlét mormonismen. Jens Børglum flytta deretter med si første kone Ida og alle borna frå begge konene til Saint Louis i Missouri. I Saint Louis tok han lækjarutdanning ved Missouri Medical College. I 1874 flytta familien til Nebraska, der Jens Borglum blei county doctor, eller distriktslækjar, og oppretta ein legepraksis i Fremont. Gutzon budde i Fremont fram til 1882, då faren sende han til St. Mary's College i Kansas. Etter eit kort opphald i Kansas vende Gutzon tilbake til Nebraska, der han gjekk i lære i ein maskinverkstad og var elev ved Creighton Preparatory School.

I 1885 var Borglum elev av kunstnaren William Keith. Her møtte han medeleven Elizabeth Janes Putnam, som seinare blei hans lærar. Dei to gifta seg i Los Angeles i 1889. Paret reiste vidt rundt og hadde utstillingar i Europa. 

Borglum studerte ved Académie Julian i Paris, der han blei kjend med Auguste Rodin og blei påverka av den impresjonistiske stilen hans med lys-fangande overflater. 
I 1891 og 1892 vart verka hans stilte ut ved Parissalongen. Ekteparet blei separert i 1903 og skilde seg i 1908.

I 1909 gifta Borglum seg med Mary Montgomery Williams, som han fekk tre barn med.  Sonen Lincoln blei også kunstnar.

Verk 

Etter at han vende tilbake til USA laga Borglum skulpturar av helgenar og apostlar til den nye Cathedral of Saint John the Divine i New York. I 1901 fekk han ein skulptur kjøpt opp av Metropolitan Museum of Art, den første skulpturen av ein levande amerikanar museet nokonsinne hadde kjøpt. Han utmerka seg også med portrett og vann Logan Medal of the arts.

Hovudverket til Borglum er presidenthovuda ved Mount Rushmore som han arbeidde med frå 1927 til han døydde i 1941. Av andre verk kan nemnast: Rytterstatue av sørstatsgeneral Philip Sheridan (1908), Abraham Lincoln i Kongressbygningen i Washington D.C. og Stone Mountain i Georgia (1912–1923). Arbeida med å fullføra Mount Rushmore vart leidd av sonen hans, og på det meste var 400 mann i virke med arbeidet.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Gutzon Borglum» frå , og «Gutzon Borglum» frå  den 3. oktober 2018.  
 

Dansk-amerikanarar
USA-amerikanske kunstnarar
Norsk Flyindustri Finnmark 5A

Norsk Flyindustri, Finnmark 5A var eit norskbygd amfibiefly, bygd hos Norsk Flyindustri på Fornebu sist på 1940-talet.

Flyet var konstruert av Birger Hønningstad og var det første tomotorflyet laga i Noreg. Det var tiltenkt rolla som ambulansefly for Finnmark. Det hadde si første flyging 17. september 1949.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Norsk Flyindustri Finnmark 5A» frå ,  den 24. september 2018.

Bakgrunnsstoff
 Flyet 5-A "Finnmark" med registrering LN-10 står på en tralle. digitaltmuseum.no

Passasjerfly
Sjøfly
Norsk Flyindustri
Luftfartøy laga i Noreg
Widerøe Polar

Widerøe C. 5 Polar, òg kjend som Hønningstad C. 5 Polar, var eit ein-motors høgvinga fly for fem passasjerar.

Widerøe Flyveselskap vedtok seint på 1940-talet å byggja eit fly for sit eige bruk og satsa på eit flerbruksfly som kunne utstyrast med flottørar, ski eller hjulunderstell. Flyet vart teikna og konstruert av Birger Hønningstad og bygget i Widerøes verkstad på Fornebu.

Det hadde innelukket kabin med plass til pilot og fem passasjerar og kunne endrast til ambulanse- eller fraktfly.
Flyet er i dag i Samlingane til norsk Luftfartsmuseum.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Widerøe Polar» frå ,  den 24. september 2018.  
 

Passasjerfly
Birger Hønningstad

Birger Hønningstad () var ein norsk sivilingeniør og flykonstruktør.

Hønningstad konstruerte fleire fly først i sitt eige ingeniørfirma, Birger Hønningstad & Co, og etter andre verdskrigen i Norsk Flyindustri AS, der han òg var direktør.

Stavanger lufthamn Sola 
Hønningstad var saman med skipsreiaren Ole Bergesen initiativtakar for skiping av ei lufthamn i stavangerområdet. Dette resulterte i 1937 i opninga av Stavanger lufthamn, Sola, den første sivile lufthamna i Noreg, av kong Haakon VII.

Flykonstruksjonar 
 Widerøe Polar (1948)
 Norsk Flyindustri Finnmark 5A (1949)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Birger Hønningstad» frå ,  den 24. september 2018.

Bakgrunnsstoff 

 Birger Hønningstad hos SNL.no

Norske ingeniørar
Folk frå Ås
Europeisk senter for parlamentarisk forsking og dokumentasjon

Europeisk senter for parlamentarisk forsking og dokumentasjon (engelsk European Centre for Parliamentary Research and Documentation, forkorta ECPRD) er eit parlamentarisk nettverk danna som ei plattform for samarbeid mellom alle parlament i Europa. ECPRD vart stifta i Wien i 1977 for å gjere utveksling av informasjon, idéar og erfaringar lettare for administrasjonen av parlamenta i Europa.

Referansar

Europaparlamentet
Organisasjonar i Den europeiske unionen
Politiske organisasjonar i Europa
Finn Petter Berg

Finn Petter Berg () var ein norsk flygar, kjend frå Partnair-ulukka. Berg starta med glidefly 16 år gammal og tok flygarutdanning på eiga hand på Fornebu på 1950-talet, der han òg bygde sitt eige fly. Han arbeidde i ulike selskap, Fjellfly, Widerøe og deretter frå 1965 i East African Airways. Der var han i tolv år og var kaptein på DC-9 fram til 1977, då selskapet gjekk konkurs. Siste engasjement  var som kaptein i Partnair. Berg hadde etterkvart akkumulert 16 000 timar i loggboka.

Berg omkom då han var styrmann på Partnair-flyet som styrta i Skagerrak.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Finn Petter Berg» frå ,  den 26. september 2018.

Bakgrunnsstoff
Finn Petter Berg  i Skywards

Norske flygarar
Mikhail Botsjkarev-saka

Mikhail Botsjkarjov-saka byrja med at den russiske IT-rådgjevaren hjå det russiske parlamentet vart arrestert laurdag 22. september 2018 på Gardermoen av PST, skulda for spionasje mot Noreg. Dette skal ha hendt under digitaliseringsseminar i regi av Europeisk senter for parlamentarisk forsking og dokumentasjon (ECPRD) på Stortinget i dagane før arrestasjonen. NSM støtta PST i etterforskinga, og kverrsette noko elektronisk utstyr, mellom anna avlesingsutstyr til adgangskort. PST sa at mannen var sikta for brot på paragraf 121 i straffelova - etterretningsverksemnd mot statsløyndomar. Den latviske avisa Meduza ser på denne saka som eit tydeleg samband til Frode Berg-saka.

Mikhail Botsjkarjov vart varetektsfengsla fram til torsdag 18. oktober 2018, men då gjekk ikkje retten med på meir varetekt av di PST ikkje hadde lagt fram flerie prov på spionasje. Tingretten la vekt på at Botsjkarjov hadde gjeve PST tilgang til alle data han hadde inkludert løynlege passord, og at PST saman med NSM burde ha god nok teknisk kunnskap til å gjere seg nytte av dette. PST anka likevel avgjerda til Borgarting lagmannsrett, og fekk frist til fredag 19. oktober klokka 1200 med å finne prov som held til vidare fengsling. Dette kunne dei ikkje, og Mikhail Botsjkarjov vart sett fri same fredagen.

Etter dette, sa russiske parlamentsrepresentantar at dei ikkje ville delta på arrangement i Noreg utan garanti frå norske styresmakter mot slike grunnlause arrestasjonar og rettshandsaming.

Referansar

Spionsaker i Noreg
2018 i Noreg
Statsdumaen i Det russiske keisardømet

Statsdumaen var ei lovgjevande forsamling i Russland som var verksam mot slutten av Det russiske keisardømet. Statsdumaen vart samla fire gonger, første gongen i 1905 og siste gongen i perioden 1912-1917.

Presset frå den russiske 1905-revolusjonen førte til at ein av ministrane til tsaren, Sergej Witte, den 6. august 1905 skreiv ut ei fråsegn om innkalling av ein statsduma som eit rådgjevande organ. I Oktobermanifestet lova tsaren meir borgarlege rettar, ein representativ statsduma med lovgivande funksjon og makt til å følgja opp utøvinga av desse. Statsdumaen var underhuset i eit parlament der det keisarlege russiske statsrådet var overhuset.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Statsdumaen (Det russiske keiserdømmet)» frå ,  den 24. september 2018.

Bakgrunnsstoff

 Foto frå samling av den første Statsdumaen 

Historiske politiske forsamlingar
Russisk historie
Statsdumaen

Statsdumaen, vanleg forkorting Gosduma (Госдума) er den lovgjevande forsamlinga i Russland, og «underhus» eller «andrekammer» i det russiske parlamentet. Den russiske grunnlova frå 1993 slo fast at statsdumaen skulle bestå av 450 representantar som vart valde for ein periode på fire år. I 2008 vart dette endra til fem år. Halvparten skulle veljast gjennom tilhøvetalval, dei andre ved enkelt fleirtal i enkeltmannskretsar. Frå 2007-valet er enkeltmannskretsane sløyfa, og alle representantane vert valt gjennom  tilhøvetalval frå parti med minst 7 prosent oppslutning.

Russiske statsborgarar over 21 år er valgbare til statsdumaen. Det vart gjennomført dumaval i 1993, 1995, 1999, 2003, 2007, 2011 og 2016. 

Statsdumabygningen ligg i sentrum av Moskva, like ved Manezjnaja-plassen. Den noverande forma av dumaen vart skapt i 1993 etter innføringa av ei ny grunnlov under Boris Jeltsin som vart stadfesta ved ei folkerøysting.

Sjå òg
Duma 
Statsdumaen i Det russiske keisardømet

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Statsdumaen» frå ,  den 24. september 2018.  
 

Russisk politikk
Underhus etter land
Asbjørn Andersen

Asbjørn Andersen () var ein norsk kontorarbeidar, byråkrat og politikar frå Holt i Aust-Agder som representerte Arbeidarpartiet og Aust-Agder på Stortinget 1985-89.

Andersen var son til ein sliperiarbeidar. Sjølv gjekk han handelsskule og tok examen artium. Der etter arbeidde han 1960-62 i industrien og var sjømann. Frå 1963 til 1970 var han tilsett ved Arendal kemnerkontor. Sidan 1971 arbeidde han som kommunekasserar i dåverande Tromøy kommune, siste åra også som økonomisjef i kommunen.

Valperioden 1964-67 var Andersen medlem i Arendal bystyre. Sidan, 1976-79, kom han med i det fyrste direktevalde fylkestinget i [[Aust-Agder], der han også fekk plass i fylkesutvalet.

Andersen var kandidat for Arbeidarpartiet i Aust-Agder ved alle fem stortingsvala i tida 1973 til 1989. Berre ved eitt av desse vala lukkast han få ein stortingsplass. Etter stortingsvalet 1985 tok han plass på Aust-Agderbenken og var medlem i [Forbrukar- og administrasjonskomiteen]] til 15. mai 1986. Då Gro Harlem Brundtland rykte inn på statsministerkontoret tidlegare i mai, flytta Arbeidarpartiet om på representantane i Tinget og Andersen hadde resten av perioden sete i Kommunal- og miljøvernkomiteen. Elles var Andersen vararepresentant til Stortinget i tre periodar. Han var i fleire år landsstyremedlem i Arbeidarpartiet.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1985-1989
Folk frå Arendal
Claude Chappe

Claude Chappe () var ein fransk prest, utdanna ved Collège de Joyeuse i Rouen og jesuittuniversitetet Collège Royal de la Flèche i Sarthe i Frankrike. Men han interesserte seg òg for mekanikk og fysikk, og vart kjend for å ha funne opp den optiske telegrafen. Han var fødd i Brûlon i Sarthe, døydde i Paris, og vart gravlagt på cimetière du Père-Lachaise i Paris.

Franske oppfinnarar
Qantas

Qantas er eit australsk flyselskap. Det er det eldste og største flyselskapet i Australia, og det nest eldste flyselskapet i verda, etter KLM. Selskapskoden er QF (QFA).

Historie 
Selskapet vart skipa 16. november 1920 under namnet Queensland and Nortern Territoriet Aerial Services Limited . Det vart raskt betre kjend under namnet Qantas. Selskapet var i statleg eige i perioden frå 1947 og fram til ut på 1990-talet, då det igjen vart privatisert. I 2004 etablerte Qantas dotterselskapet Jetstar, som er eit lågprisselskap.

Flåte 
Per 2. mars 2013 omfatta flåten til Qantas følgjande fly:

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Qantas» frå ,  den 25. september 2018.  
 

 Referansar

Bakgrunnsstoff 

 
Skipingar i 1920
Samferdsle i Australia
Australske flyselskap
Jesús Glaría

Jesús Glaría Jordán () var ein spansk fotballspelar som vann tre pokalar med Atlético Madrid i tida 1962-66, perioden 1968-75 spelte han for RCD Espanyol.

Klubbspel
Midtbanespelaren Glaría fekk kontrakt med Atlético Madrid  i 1960. To år seinare var han med å vinne finalen i cupvinnarcupen 1962, då italienske Fiorentina måtte tole 0-3 tap i finaleomkampen på Neckarstadion i Stuttgart. Også året etter tok Madrid-laget seg til finalen i same turneringa, då vart det tap 1-5 mot Tottenham Hotspur frå London. I 1965 var han på plass då Atlético Madrid slo Real Zaragoza 1-0 i den spanske cupfinalen. Saman med spelarar som angriparen Luis Aragones og forsvarsspelarane Ignacio Calleja og Feliciano Rivilla danna han ryggrada i det mannskapet som i 1966 syrgde for at Atlético Madrid vann den spanske toppserien for fyrste gong på 15 år. I 1968 vart han overført til Espanyol, eit lag han tente til han la opp i 1975.

Landslagsspel
Glaría spelte 20 landskampar åra 1962-63, 1965-67 og 1969. Under VM i fotball 1966 var han med i den siste av kampane i gruppespelet, og Spania var ute or meisterskapen Han var lagkaptein i ein kamp hausten 1966 og dei tre siste han spelte i 1969. Ingen mål.

Merittar
Vinnar av cupvinnarcupen: 1962 med Atlético Madrid 
Spansk seriemeister: 1966 med Atlético Madrid 
Spansk cupmeister: 1965 med Atlético Madrid 

Glaría omkom i ei bilulukke.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jesús Glaría» frå ,  den 25. september 2018.  
 
eu-football

Spanske fotballspelarar
Atlético Madrid-spelarar
Espanyol-spelarar
Spelarar i Fotball-VM 1966
Midtjyllands lufthamn

Midtjyllands lufthamn, tidlegare Karup Lufthavn, er ei lufthamn utanfor Karup i Danmark. Ho opna den 1. november] 1965 og har fire landingsbaner. Lufthamna bytte namn frå Karup Lufthavn til Midtjyllands Lufthavn den 5. februar 2017.

Flyselskap og destinasjonar 
Norwegian Air Shuttle har fire avgangar til Københavns Lufthavn, Kastrup på kvardagar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Midtjyllands Lufthavn» frå ,  den 25. september 2018.  
 

Flyplassar i Danmark
Viborg kommune
De Havilland DH 91 Albatross

de Havilland DH.91 Albatross var eit fire-motors britisk transportfly for transatlantiske  postruter frå 1930-talet. Det vart bygd sju av desse i 1938-1939.

Konstruksjon og utvikling 
DH.91 vart teikna  i 1936 av sjefkonstruktøren ved de Havilland, A.E. Hagg, etter spesifikasjonen til det britiske luftfartsministerium for eit transatlantisk postfly.

Flyet var bemerkelsesverdig for sin konstruksjon av balsafinér, same konstruksjonsmetode som vart allment kjend då det seinare vart brukt i bygginga av de Havilland Mosquito, bombeflyet frå andre verdskrig. Den første  Albatross flaug den 20.mai 1937. Den andre prototypen brakk i to under belastningstester, men vart bygd opp igjen. Den første prototypen vart brukt av Imperial Airways.

Sjølv om den var meint som eit postfly, kunne den frakta 22 passasjerar. Einaste forandring var ekstra vindauge og ein annan type flaps. Fem av desse vart bygd etter bestilling og levert i 1938/1939.

Flyet i bruk 
Fyrste flyet som vart levert til Imperial Airways var eit 22-passasjerars DH.91 (Frobisher) i ]oktober 1938. Dei fem passasjerflya vart brukt på ruter frå Croydon til Paris, Brussel og Zürich. Etter testflyvning med dei to prototypar vart desse levert til Imperial Airways og brukt til langdistanse post-rutar.

Ved utbrotet av andre verdskrig så Royal Air Force at flya med sin lange rekkjevidd og fart var velegna for ein kurér-rute mellom Storbritannia og Island, og dei to postflyene vart overført til ein squadron i RAF i 1940. Begge havarerte under landing i Reykjavík, den eine (Faraday) i 1941, den andre (Franklin) i 1942.

Dei fem passasjerflya vart brukt av Imperial Airways (seinare BOAC) på ruter Bristol-Lisboa og Bristol-Shannon.

Eit fly (Frobisher) vart øydelagt under eit tysk flyangrep mot Bristol i 1940, og to havarerte under landing, den eine (Fingal) i 1940  ved Pucklechurch nær Bristol og den andre  (Fortuna) i 1943 på Shannon. Med berre to attende vart begge hugga opp (Falcon) og (Fiona) i september 1943.

Operatørar 

 British Overseas Airways Corporation
 Imperial Airways
 Royal Air Force

Spesifikasjonar (DH.91) 

 Besetning = 4 (pilot, copilot, radiooperatør og stuert)
 Kapasitet = 22 passasjerar
 Lengd = 21,8 m
 Vengespenn = 32,0 m
 Høgd = 6,8 m
 Vingeareal =100,15 m²
 Vekt utan last = 9 630 kg
 Vekt, lasta = 13 380 kg
 Max take-off vekt =
 Motor = 4 x de Havilland Gipsy Twelve 12 sylindret inverted V stempelmotor
 Yting = 525 hkkvar
 Max fare = 362 km/t
 Marsjfart = 338 km/t
 Rekkjevidd =  1 675 km
 Marsjhøgde = 5 455 m
 Stigningsevene = 3,5 m/s

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «De Havilland DH 91 Albatross» frå ,  den 25. september 2018.

Bakgrunnsstoff

 Meir om flyet med foto

Fly under andre verdskrigen
Passasjerfly
De Havilland DH 98 Mosquito

De Havilland DH 98 Mosquito var eit britisk angrepsfly som vart utvikla av de Havilland i 1940. Den britiske luftgeneralen sir Wilfrid Freeman vart så imponert over flyet at han bestilte 50 eksemplar medan flyet enno berre var på tegnebrettet. Noko av det som gjorde flyet relativt unikt, var blant anna at det vart laga av tre som stort sett var lima saman. I starten vart dette set på som eit steg tilbake i flykonstruksjon, men det vart etter kvart godteke og den lavde produksjonsprisen gjorde det endå meir populært i den britiske luftkommandoen. Eit ankepunkt var at flyet ikkje hadde nokon defensiv bevæpning, men berre satsa på sin høge fart for å unnslippe fiendtlige jagarfly. Detta viste seg å vera effektivt, og flyet vart ein stor suksess.

Flyet utmerkte seg både i rollen som lett bombar og som jagarfly blant anna på grunn av at det ikkje trong jagerstøtte og at det hadde lang rekkjevidd. Som jagarfly hadde Mosquitoene ein bevæpning på fire .303 Browning maskingevær og fire Hispano 20 mm maskinkanonar i nesa. Det vart utover i krigsåra utvikla fleire variantar av flyet som var spesielt tilpassa ulike oppgåver. Nokon av dei siste variantane kunne bera med seg bombelast på 1 800 kg frå Storbritannia til Berlin og attende, noko som var halvparten så mykje som ein stor B-24 Liberator kunne bera. Det er rekna ut at Mosquito kunne fly med denne bombelasten til Berlin, sleppa bombelasten, returnera til Storbritannia og ta inn ny bombelast og drivstoff for så å fly til Berlin og sleppa denne bombelasten, på den same tida det tok Stirling (Bombar Commands treigaste bombefly) å levera éin bombelast. Mosquitoen trong ein femtedel av det mannskapet ein B-24 trong og hadde heller ikkje bruk for jagerstøtte. Flyet hadde òg sina svake sider, men er av fleste regnet som eit av dei beste allierte kampfly under krigen.

Det var Mosquito bombefly som vart brukt under angrepet mot Gestapos hovudkvarter i Oslo, Victoria terrasse den 31. desember 1944 då eit trikk på Drammensveien vart ramma. 78 nordmenn, og 27 tyskarar omkom i angrepet.

Den norske 334 skvadron som vart oppretta i Storbritannia under andre verdskrig, vart utstyrt med Mosquito jagerbombere.

Spesifikasjonar (B Mk.IV Srs 2)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «De Havilland DH 98 Mosquito» frå ,  den 25. september 2018.

Referansar

Litteratur 

 Birtles, Philip. de Havilland Mosquito: The Original Multirole Combat Aircraft. Stroud, England: Fonthill Media, 2017. ISBN 978-1-78155-494-4.

Bakgrunnsstoff 

 Mosquito ved Norsk Luftartsmuseum, Bodø

Fly under andre verdskrigen
Jagarfly
334 skvadron

334 skvadron er ei helikopteravdeling i det norske Luftforsvaret. Skvadronen vart oppretta i Storbritannia i 1943, og blei seinare stasjonert på Bardufoss som base for fregatthelikopter.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «334 skvadron» frå ,  den 25. september 2018.  
 

Bibliografi
 

Det norske luftforsvaret
Bartekopp

Bartekopp er ein type kopp laga spesielt for å brukast av personar med bart. Ein slik kopp har ei lita hylle på innsida av koppen som vernar barten mot væske og skum. Slike koppar var særleg populære mellom rundt 1830 og 1930.

Bartekoppen blei funnen opp i England, men blei snart laga også i land som Frankrike, Tyskland og Russland. Dei kunne vera gåvegjenstandar med påskrifter som «Think of me» eller pynta med kjende personar eller blomemotiv. Større servise kunne omfatta ein enkelt bartekopp. 

Norske Porsgrunds Porselænsfabrik nemner bartekoppar i priskuranten frå 1908, men dekornummeret på ein bevart kopp tyder på at han var produsert allereie i 1902.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bartekopp» frå , og «Kopp» frå  den 25. september 2018.

Litteratur 
 Halvorsen, Josef og Larsen, Kjell Egil (1997): "Gammelt Porsgrund" Klenodier verd å eie. Porsgrunn. ISBN 82-992998-2-9.
 Tunander, Britt (1986): Illustrerat Antiklexikon. Stockholm. ISBN 91-27-01633-1
 Jon Birger (1983): Nomenklatur for drikkestell, med tegninger av Torill Sand. Oslo.

Drikkekar
Servise
Den flygande hurtigruta

Den flygande  hurtigruta var det populære namnet på DNL sine flygingar med Short Sandringham-sjøfly til Nord-Noreg frå sommaren 1947. Ruta gjekk frå sjøflyhamna ved Fornebu til Tromsø, via Trondheim (Hommelvik), Harstad og Bodø.

Byrjing 
Ruta blei offisielt opna 2. juni 1947 då sjefsflygaren John Strandrud og kaptein Hesselberg tok av frå sjøflyhamna på Fornebu. Det første flyet var fullt av autoritetspersonar, som samferdsleministeren Nils Langhelle og sjefen for Luftforsvaret, general Bjarne Øen.

Avslutting 
Etter fleire problem med sandringhamflya på ruta, mellom dei Kvitbjørn-ulukka i 1947 og Bukken Bruse-ulukka i 1948, opphøyrde sandringhamruta hausten 1951. På den tida var flypassen i Bodø, på Bodøhalvøya, klar til å ta imot større landfly som Skymaster. Etter kvart blei dei to gjenverande sandrignhamflya fasa ut.  LN-LAI «Jutulen» blei leigd ut til eit fransk selskap i Nigeria. Flyet sokk ved fortøyingsbøyen sin den 16. november 1952, og det andre, LN-LMK «Polarbjørn», blei seld til Argentina.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Den flyvende hurtigrute» frå ,  den 25. september 2018.

Bakgrunnsstoff 

 LN-IAU Bamse Brakar ved Bergen Sjøflyhamn

Luftfart i Noreg
Steve Ripley

Paul Steven Ripley () er ein USA-amerikansk plateartist, produsent, låtskrivar, lydteknikar, gitarist og oppfinar. Han har vore aktiv i musikkindustrien sidan 1977. Han er òg leiar i countryrockbandet The Tractors.

Som produsent, lydteknikar og studiomusikar har han arbeidd med Bob Dylan, J.J. Cale (på Shades, 8 og Roll On), og han produserte Clarence «Gatemouth» Brown og Roy Clark (på Makin' Music) og Johnnie Lee Wills (på Reunion). Bob Dylan har omtalt Ripley som ein av favorittgitaristane hans.

Diskografi

The Tractors
 1994 : The Tractors (Arista)
 1995 : Have Yourself a Tractors Christmas (Arista)
 1998 : Farmers in a Changing World (Arista)
 2001 : Fast Girl (Boy Rocking)
 2002 : The Big Night (Boy Rocking)
 2005 : The Kids Record (Boy Rocking)
 2009 : Trade Union (Boy Rocking)

Solodiskografi
 2002 : Ripley (Boy Rocking Records) med The Jordanaires

Filmmusikk
 1976: «Flying Upside Down in My Plane» (for filmen Deportee)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Steve Ripley» frå ,  den 25. september 2018. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad for The Tractors

Gitarmakarar
USA-amerikanske songarar
USA-amerikanske countrysongarar
USA-amerikanske countrygitaristar
USA-amerikanske gitaristar
USA-amerikanske plateprodusentar
The Tractors-medlemmar
Musikarar frå Oklahoma