alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Lia idrettslag

Lia idrettslag er eit idrettslag frå Grimstad.

Klubben vart stifta 12. oktober 1962 på Håbestad skule, etter at folk i nærleiken lengje hadde hatt idéen om å danne eit idrettslag. I byrjinga vart det drive fotball, ski og friidrett, men i seinare år har bordtennis òg vorte ein av dei meste populære idrettane til klubben. Lia har hatt fleire bordtennisspelarar i norgestoppen.

Lia har éin grasbane kalla Trollkjærra, og dessutan éin kunstgrasbane av nyare dato og éin innandørs idrettshall med garderobar, kiosk og klubbhus. 
Før klubben fekk desse tre anlegga vart fotball spila på eit jorde litt lenger opp i landet. Friidrett vart då haldne på vegen ved sida av. Trollkjærra vart opna i 1982 etter masse dugnadsarbeid, og er i dag ått åleine av klubben (utan kommunal støtte).

Bakgrunnsstoff
 

Fotballag i Agder
Fotballag skipa i 1962
Idrett i Grimstad
Det sunnmørske kakebordet

Det sunnmørske kakebordet er eit uttrykk som er brukt om den bognande kaffimaten i selskap på Sunnmøre. I bryllaup, barnedåpar, konfirmasjonar, på syttandemai og i fødselsdagsselskap er det vanleg med kakebord der det er tjue kaker eller meir. Ein kan også ha kakebordet ved ulike tilstellingar, som sommarfest, velkomst eller boklansering. 

Dei vanlegaste kakene er kvæfjordkake, suksessterte, gelekake, marsipankake, ostekake, fromasjkake og kransekake. I gravferder er det meir vanleg med formkaker. Oreokake er ei kake som har vorte populær siste åra, medan blautkake har tapt populariteten sin. I tillegg til dei runde kakene høyrer det med lefser og dessertar. Av dessertane er karamellpudding mest populært.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Nettstad om kvæfjordkaka
  Damer som tar kaka ved vl.no (krev abonnement)

Sunnmøre
Norsk mat
Kake
Argo Navis

Argo, Skipet Argo eller Argo Navis er eit namn på eit tidlegare stort stjernebilete på sørhimmelen, som i dag er delt i tre bilete: Kjølen (Carina), Akterstamnen (Puppis) og Seglet (Velum).

Stjernebiletet representerte «Argo», skipet som vart nytta av Jason og argonautane i gresk mytologi.  

På grunn av presesjon har stjernene i Argo flytta seg lenger sør sidan antikken, og færre av dei er synlege i dag frå breiddegradene kring Middelhavet.

Argo Navis er det einaste av dei 48 stjernebileta som vart oppførte av Klaudios Ptolemaios på 100-talet som ikkje lenger vert offisielt rekna som eit stjernebilete. Det kjem av storleiken og om det framleis hadde vore eit enkelt stjernebilete, ville det ha vore det største av dei alle. I 1752 delte den franske astronomen Nicolas Louis de Lacaille det opp i dei tre stjernebileta det består av i dag.

Kjelder
Argo: stjernebilde. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 21. mars 2015 frå https://snl.no/Argo%2Fstjernebilde.
Delar av denne artikkelen bygger på «Argo Navis» frå ,  den 19. mai 2015. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 

Starry Night Photography: Bilete av Argo Navis
Star Tales – Argo Navis

Stjernebilete
Armilla

Armilla (latinsk for «ring») eller armillarsfære er eit kuleforma skjelett av sirkulære metallringar som representerer dei sirklane som er viktigast for observasjonar på stjernehimmelen. Apparatet vart innført i antikken av dei alexandrinske astronomane, som òg gjorde ringane mogelege å dreie med sikte og graderingar, slik instrumentet kunne nyttast til astronomiske vinkelmålingar. Fram til Tyge Brahe si tid var armilla det mest nytta instrumentet for måling av timevinkel og deklinasjon.

Armillaen er avbilda i flagget til Brasil og Portugal.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Astronomi i den greske antikken
Astronomihistorie
Historiske vitskaplege instrument
Astronomiske instrument
Astrologihistorie
Sfære
Arne August Wyller

Arne August Wyller () var ein norsk astronom. Han var son av Anders Platou Wyller.

Wyller tok doktorgraden i 1961 og hadde forskjellige stillingar ved Universitetet i Oslo og ved amerikanske forskningssenter. Frå 1972 var han professor i astronomi ved Kungliga Vetenskapsakademien i Stockholm. Han var sjef for det svenske observatoriet på La Palma på Kanariøyane. Wyller publiserte fleire avhandlingar, spesielt innafor områda molekylar astrofysikk, plasmafysikk og solfysikk.

Kjelder
Arne August Wyller. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 21. mars 2015.

Norske astronomar
Astronomar på 1900-talet
Norske astronomiprofessorar
Tomáš Dvořák

Tomáš Dvořák () er ein tidlegare friidrettsutøvar, fødd i Gottwaldov i dagens Tsjekkia, som tevla internasjonalt i tikamp og sjukamp. Han vann tre strake gullmedaljar i tikamp under VM i friidrett 1997, 1999 og 2001. I Praha i 1999 sette han verdsrekord med 8 994 poeng, ein poengskår som einast to utøvarar sidan har overgått.

Aktiv
Dvořák byrja med tikamp i 1990, medan han var inne til militærteneste. Gjennombrotet kom då han vann bronsemedaljen i dei olympiske sommarleikane 1996 i Atlanta. Året etter vart han verdsmeister i Aten, ein meistertittel han forsvarte i Sevilla i 1999. Korkje i den mellomliggjande europameisterskapen 1998, ei heller under Sommar-OL 2000 makta Dvořák å take medalje. Derimot vann han sin tredje strake VM-tittel i tikamp då VM 2001 fann stad i Edmonton. 

Under Europacupen i mangekamp den 3. og 4. juli 1999 forbetra Tomáš Dvořák i Praha verdsrekorden til USA-amerikanaren Dan O’Brien med over 100 poeng til 8 994 poeng. Ettersom han konsentrerte seg om tida han måtte inn under, for å slå verdsrekorden, jubla han allereie på dei siste meterane før målstreken. Dermed glapp sjansen til å verte den fyrste tikjemparen med 9 000 poeng. Verdsrekorden til Dvořák vart slått i 2001 av hans eigen landsmann, Roman Šebrle. Dvořák er den einaste utøvaren som tre gongar har skåra over 8 900 poeng.

Etter talrike skadar kom han tilbake og blanda seg inn i medaljekampen i tikamp under Paris-VM i 2003, der han enda på fjerdeplassen. Dvořák la opp i 2008, då han mislukkast i å kvalifisere seg til Sommar-OL i Beijing.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 1993 i Stuttgart: Nr 10 – 8 032 poeng
EM 1994 i Helsinki: Nr 7 – 8 065 poeng
VM 1995 i Göteborg: Nr 5 – 8 236 poeng
OL 1996 i Atlanta: Bronsemedalje – 8 664 poeng
VM 1997 i Aten: Gullmedalje – 8 837 poeng, framom Eduard Hämäläinen (8 730)
EM 1998 i Budapest: Nr 5 – 8 506 poeng
VM 1999 i Sevilla: Gullmedalje – 8 744 poeng, framom Dean Macey (8 556)
OL 2000 i Sydney: Nr 6 – 8 385 poeng
VM 2001 i Edmonton: Gullmedalje – 8 902 poeng, framom Erki Nool (8 815)
VM i 2003 i Paris: Nr 4 – 8 242 poeng
OL 2004 i Aten: Braut
VM i 2005 i Helsinki: Nr 8 – 8 068 poeng
EM 2006 i Göteborg: Nr 12 – 7 997 poeng

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tomáš Dvořák» frå ,  den 20. mai 2015.  
 
Denne artikkelen bygger på «Tomáš Dvořák» frå ,  den 20. mai 2015.  
 

Tsjekkiske friidrettsutøvarar
Mangekjemparar
Deltakarar under sommar-OL 1996
Deltakarar under sommar-OL 2000
Deltakarar under sommar-OL 2004
Vila Real de Santo António

Vila Real de Santo António er ein by og kommune i Algarve i Portugal. Han har litt over 19 000 innbyggjarar (2011). Han ligg ved elva Guadiana.

Vila Real har eit areal på 61,25 km². Han er ein av få kommunar i Portugal som er stykka opp i to delar, med Castro Marim imellom. Administrasjonssenteret ligg i den mindre austlege delen. 

Kommunen er ein av dei tettast folkesette i Algarve, med ein folketettleik som ligg over det nasjonale gjennomsnittet. Vila Real har kyst mot Atlanterhavet og omfattar fleire kilometer med samanhengande sandstrender. I aust ligg elva Guadiana og grensa til Spania. Overfarten mellom Vila Real og spanske Ayamonte var tidlegare den raskaste vegen mellom Andalucía og Portugal.

I mange hundreår var Castro Marim den einaste større byen Portugal hadde ved grensa mot Spania.  30. desember 1773 gav Josef I eit kongeleg dekret om å byggja ein ny by ytst på Algarve. Han skulle mellom anna erstatta fiskarlandsbyen Santo António de Arenilha, som var blitt jamna med jorda udner jordskjelvet i Lisboa i 1755. Den nye kongelege byen (vila real blei utbygd i åra 1774-1776 med arkitektur og konstruksjonsmåtar lik dei brukte i gjenoppreisinga av Lisboa etter jordskjelvet. Mange bygningar blei konstruerte andre stader, tekne frå kvarandre og frakta til den nye byen, der dei raskt kunne reisast som «ferdighus». Vila Real tok raskt over tyding frå Cacela i nærleiken, som hadde gått tilbake på grunn av det øydeleggjande jordskjelvet og åtak frå sjørøvarar.

I 1886 var Vila Real den første byen i Algarve som fekk gasslykter. På midten av 1900-talet gjekk fiske tilbake som næringskjelde medan turisme blei stadig viktigare. Dei lange strendene gjorde byen attraktiv både for portugisiske og internasjonale tilreisande, og det blei bygd mange hotell, barar og eit kasino.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Vila Real de Santo António» frå ,  den 20. mai 2015.

Bakgrunnsstoff

Kommunar i Algarve
Byar i Algarve
Algarvekysten
Arthur Eddington

Sir Arthur Stanley Eddington () var ein britisk astrofysikar. Han er kjend for arbeidet sitt med relativitetsteorien og skreiv mange artiklar som annonserte og forklarte teorien til Einstein om generell relativitet for den engelsktalande verda. 

Han var professor i astronomi og direktør for Cambridge-observatoriet frå 1913 og president i International Astronomical Union (IAU) frå 1938 til 1944. Han er kjent som grunnleggjaren av teorien om den indre strukturen til stjernene. På 1920-talet sette han fram teoriar om at stjerner ville kollapse om den indre temperaturen i dei ikkje var millionar av grader. Teorien hans gjekk ut på at den høge temperaturen kom av grunnstoffomdanning. I 1917 utforma han ein teori om pulseringane til cepheider, og i 1927 offentleggjorde han ein relasjon mellom masse og lysstyrke, som syner korleis lysstyrken til stjernene er avhengig av massen. 

Han studerte òg forholdet mellom religion og naturvitskap. 

Av dei viktigaste vitskaplege bøkene hans finn ein: 
 Stellar Movements and Structure of the Universe (1914)
 Mathematical Theory of Relativity (1923)
 The Internal Constitution of the Stars (1927)
 Relativity Theory of Protons and Electrons (1936). 

Han skreiv òg fleire populærvitskaplege bøker, som: 
 Space, Time and Gravitation (1921)
 Stars and Atoms (1927)
 The Nature of the Physical World (1928)
 Science and the Unseen World (1929)
 The Expanding Universe (1933)
 New Pathways in Science (1935)
 The Philosophy of Physical Science (1939).

Kjelder

Ringnes, Truls. (14. februar 2009). Arthur Stanley, Sir Eddington. I Store norske leksikon. Henta 21. mars 2015.

Bakgrunnsstoff
 
 

Relativistar
Britiske astrofysikarar
Engelske astronomar
Medlemmar av Royal Society
Medlemmar av Det russiske vitskapsakademiet
Medlemmar av Det sovjetiske vitskapsakademiet
Elevar ved Trinity College, Cambridge
Elevar ved Victoria University of Manchester
Folk frå Kendal
Britiske pasifistar
Royal Medal
Brucemedaljen
Royal Astronomical Society sin gullmedalje
Medlemmar av Royal Astronomical Society
Order of Merit
National Academy of Sciences
Presidentar i Physical Society
Presidentar i Royal Astronomical Society
Bakrus

Bakrus, bakfyll, blåmåndag, tømmermenn og fyllesjuke er ulike nemningar på dei plagane eit menneske får etter stort inntak av alkoholhaldig drykk. Dei vanligste plagane under bakrus er hovudpine, kvalme, uro og sterk kjensle av å vere uvel.

Årsaka til bakrus er at kroppen, særleg hjernen, har tilpassa seg alkoholen etter eit stor alkoholinntak over fleire timar. Ein meiner at bakrus i hovudsak har si årsak i at hjernen slit med å venne seg til at alkoholen forsvinn som fylgje av at han vert forbrent i kroppen, hovudsakelig i levra. Det oppstår med dette ein slags abstinens. Bakrusen vert dessutan forverra av den uttørkinga av kroppen som vanlegvis fylgjer med stort alkoholinntak, drykken er i seg sjølv vassdrivande (urindrivande). Det kan truleg hjelp på bakrusen å syte for å få i seg rikeleg med alkoholfri væske både i tida då ein er rusa, og i tida etterpå. Skort på svevn, og dessutan at at svevnen ofte er av dårlegare kvalitet enn elles, er òg medverkande til bakrus.

Bakgrunnsstoff
 Folkehelseinstituttet - Fakta om bakrus 
 Folkehelseinstituttet - Fakta om alkohol

Alkohol og helse
Alkohol
Hovudverk
Kork

Kork (frå latin cortex, 'bork') er eit materiale som blir vunne ut frå korklaget i borken til korkeik. Kork kan nyttast til å korka flasker og glas, til fottøy, flytemateriale eller som materiale i tavler, hus og anna. Ordet «kork» kan også visa til stengsel for opningar av andre material, og i overført tyding til noko som er stoppa opp, som ein trafikkork.

Korkeik (Quercus suber) veks særleg i dei vestlege middelhavslanda, som Portugal. Korken blir her særleg tjukk og kan skjerast av med 8–10 års mellomrom. Korkkambiet dannar stadig ny kork fram til trea blir rundt 150 år gamle.

Kjelder

«Kork: botanikk» (8. mars 2012). I Store norske leksikon. Fri artikkel henta 21. mai 2015.

Bakgrunnsstoff

Naturmateriale
Planteprodukt
Silves

Silves (uttale ) er ein by og kommune i Algarve sør i Portugal som ligg ved elva Arade. Silves var tidlegare hovudstad i Algarve, og blir derfor rekna for å ha ei viktig historisk tyding. Silves ligg kring 5 mil frå Faro, den noverande regionhovudstaden.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Silves» frå ,  den 21. mai 2015.

Bakgrunnsstoff

Algarve
Kommunar i Algarve
Byar i Algarve
Albufeira

Albufeira er ein by og kommune i Algarve sør i Portugal med ca. 40 000 innbyggjarar (2003). Albuferia ligg ved atlanterhavskysten, 30 km vestnordvest for Faro. Albuferia har fiskehamn, men turisme er også ei viktig næring. Byen blei utbygd som badestad frå 1970-åra.

Kjelder

«Albufeira» (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Fri artikkel henta 21. mai 2015.

Byar i Algarve
Kommunar i Algarve
Algarvekysten
Simon Flem Devold

Simon Flem Devold () var ein norsk journalist, kunstnar og jazzmusikar frå Ålesund. Simon Flem Devold vart særleg kjend for spalta «På skråss» som han var redaktør for i Aftenposten i mange år. Her kunne born stilla spørsmål som Devold svara på i avisa.

Simon Flem Devold har også jobba i NRK ein periode. Der leidde han innringingsprogrammet «Bare spør», som også var retta mot born.
Devold har motteke mange prisar og utmerkingar for arbeidet sitt, mellom anna Fritt Ords Honnør og Unicef Norges Ærespris.

Kjelder 

 Tvilde, Kari Nygård, 21.05.15: Nrk Møre og Romsdal: Simon Flem Devold er død.
 Bokmålswikipedia om Simon Flem Devold.

Folk frå Ålesund
Kongens fortenestmedalje i gull
Norske journalistar
Norske jazzmusikarar
Mottakarar av Fritt Ords honnør
Norske forfattarar
Kjell Borgen

Kjell Borgen () var ein norsk skulemann og politikar for Arbeidarpartiet, fødd i Oslo. Han representerte Hedmark på Stortinget frå 1977 til 1993, og var samferdsleminister 1986-88, deretter kommunalminister 1988-89 og 1990-92. Sesjonen 1992/93 var han partiet sin parlamentarisk leiar. Fylkesmann i Hedmark 1993-96.

Borgen gjekk Elverum lærarskule 1960-62 og var deretter lærar ved Rendalen ungdomsskule 1962-66. Frå 1967 til 1972 var han styrar ved Fagertun skule i Rendalen. I 1972 fekk han stilling som tiltakssjef i Rendalen kommune. Borgen var medlem av Rendalen kommunestyre i perioden 1965-77. Frå 1968 var han ordførar til han i 1977 vart vald til stortingsrepresentant. Han var fylkesvaraordførar i Hedmark i 1974–75.

Frå 1977 til 1993 hadde Borgen fast plass på Stortinget for Hedmark og Arbeidarpartiet. Fram til 1985 var han medlem av samferdslekomiteen, formann i den siste fireårperioden. Etter stortingsvalet hausten 1985 flytta han over i Kommunal- og miljøvernkomiteen, der han var nestleiar. Den 9. mai 1986 tok han over som statsråd i Samferdselsdepartementet då Gro Harlem Brundtland danna si andre regjering. Ved rokeringar i statsrådskollegiet den 13. juni 1988 tok Borgen leiinga i Kommunal- og arbeidsdepartementet, ein posisjon han hadde til regjeringa måtte vike plass midt i oktober 1989 for ei regjering leia av Jan P. Syse frå Høgre.

Det neste året var Borgen medlem av Kyrkje- og undervisningskomiteen på Tinget. Då Brundtland 3. november 1990 skipa si tredje regjering, kom Borgen tilbake i sjefsstolen i Kommunaldepartementet. Han gjekk ut av regjeringa den 4. september 1992, og vart i staden parlamentarisk leiar for Arbeidarpartiet, med komiteplass i  Forsvarskomiteen og i Valkomiteen resten av tingperioden.

Borgen sa nei til attval, då han allereie god tid i førevegen hadde vorte utnemnd til fylkesmann i Hedmark. Han var fylkesmann frå 1993 til han døydde i 1996.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kjell Borgen» frå ,  den 21. mai 2015.  
 

Stortingsrepresentantar 1977-1981
Stortingsrepresentantar 1981-1985
Stortingsrepresentantar 1985-1989
Stortingsrepresentantar 1989-1993
Stortingsrepresentantar for Hedmark
Stortingsrepresentantar frå Ap
Fylkesmenn i Hedmark
Norske samferdsleministrar
Norske kommunalministrar
Ordførarar i Rendalen
Ole Konrad Ribsskog

Ole Konrad Ribsskog () var ein norsk skulemann og politikar som representerte Arbeidarpartiet på Stortinget valbolken 1913-15.

Ribsskog var son til ein gardbrukar i Flatanger i Nord-Trøndelag. Han vart utdanna lærar frå Klæbu seminar i 1887, og arbeidde som lærar og kyrkjesongar i Flatanger, Spydeberg og Drøbak til han i 1893 vart tilsett ved folkeskulen i Trondheim. Frå 1918 var han skuleinspektør i Trondheim kommune. Han var medforfattar til Trondhjems folkeskoles historie 1754-1911.

Ribsskog var perioden 1913-15 innvald på Stortinget frå valkrinsen Bakklandet i Trondheim. Åra 1917–19 var han den fyrste Arbeidarparti-ordføraren i Trondheim, medlem av formannskapet var han frå 1907. Han var medlem av den statlege Skulekommisjonen av 1920. Ved kløyvinga av Arbeidarpartiet i 1921 melde han seg inn i Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti, og var med i det partiet til partisamlinga i 1927.

Kjelder
 Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 Norsk Allkunnebok. IX. Bandet. 1959
 

Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar for Trondheim og Levanger
Stortingsrepresentantar 1913-1915
Ordførarar i Trondheim
Ap-ordførarar i Sør-Trøndelag
Norske rektorar
Norske sakprosaforfattarar
Folk frå Flatanger
Folk frå Trondheim
Johan Gjøstein

Johan David Haslund Gjøstein () var ein norsk skulemann og politikar frå Stord. Han var i tolv år stortingsmann, fyrst for Arbeidarpartiet, deretter Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti. Ole Georg Gjøsteen var ein eldre bror.

Johan Gjøstein var i lang tid lærar og overlærar ved Petri skole i Stavanger. Frå 1921 til 1934 var han skuledirektør i Agder og Stavanger.

Heilt frå ungdomsåra engasjerte Gjøstein seg i arbeidarrørsla, var mellom anna formann i Stavanger arbeidarparti. Han var ei særleg drivande kraft då avisa 1ste Mai vart etablert i Stavanger i 1899. Dei fyrste åra var han både styrar og den faktiske redaktøren i avisa.

I 1899 vart Gjøstein medlem av bystyret i Stavanger, og frå 1902 hadde han plass i formannskapet. Åra 1911 og 1912 var han ordførar i byen. Alle desse åra var han også aktiv i fagrørsla.

Frå 1913 til 1924 var Gjøstein stortingsmann. Under dei interne partistridane i Arbeidarpartiet i tida etter fyrste verdskrigen var han ein markert talsmann for den moderate fløya, og fylgde Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti etter partisplittinga i 1921. I rikspolitikken markerte han seg spesielt som ein forkjempar for einskapsskulen.

Ein statue av Johan Gjøstein, forma av Erik Haugland, er plassert på Gjøsteins plass i Stavanger. 

Gjøstein døydde i Stavanger.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
Norsk Allkunnebok. V. Bandet. 1954

Stortingsrepresentantar 1913-1915
Stortingsrepresentantar 1916-1918
Stortingsrepresentantar 1919-1921
Stortingsrepresentantar 1922-1924
Folk frå Stord
Folk frå Stavanger
Ordførarar i Stavanger
Freestyle motocross

Freestyle motocross eller FMX er ein type motorsport med motorsykkel. I FMX får førarane poeng etter triksa dei utfører i lufta etter å ha letta frå store rampar eller jordhopp. Hoppa kan variera frå 20 til 50 meter. Er hoppa store, blir triksa meir spektakulære.

Kjelde 

Denne artikkelen bygger på «Freestyle motocross» frå ,  den 22. mai 2015.  
 

Motorsport
Motorsykkelsport
Latvia i Eurovision Song Contest

Latvia debuterte i Eurovision Song Contest i 2000 i Stockholm, Sverige, med songen «My Star», framført på engelsk av gruppa Brainstorm. Bidraga vert valde gjennom den nasjonale finalen Eirodziesma, arrangert av av den latviske kringkastaren Latvijas Televīzija.

I 2002 vann Latvia tevlinga for fyrste gong med songen «I Wanna», framført på engelsk av songeren Marie N. I 2003 arrangerte Latvia tevlinga i Skonto Hall i Riga.  Marie N og Renārs Kaupers var programleiarar.

Bidraga

Røystehistorikk (2000-2021)

Finalane

Semifinalane

Galleri

Vertskap

Sjå òg 
 Latvia i Junior Eurovision Song Contest

Kjelder
Den offisielle nettsida til Eurovision Song Contest
Latvia i Eurovision Song Contest

Denne artikkelen bygger på «Latvia in the Eurovision Song Contest» frå ,  den 22. mai 2015.  
 

 
Land i Eurovision Song Contest
Eurovision Song Contest
Latvisk musikk
Lagos i Portugal

Lagos er ein by og kommune som ligg vest i Algarve, den sørlegaste regionen i Portugal. Byen har 17 500 innbyggjarar (2001) medan kommunen har 31 048 innbyggjarar (2011).

Lagos ligg ved breidda av Bensafrim der elva munnar ut i Atlanterhavet. Han er ein hamneby med ei godt verna hamn. På 1400- og 1500-talet var byen utgangspunkt for ei rekkje oppdagingsreiser. Lagos har også vore kjend for sitt sardinfiske. Byen blei delvis øydelagd under Lisboa-jordskjelvet i 1755. I dag er Lagos også ein turistby med kraftig auke i innbyggjartalet i høgsesongen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Lagos, Portugal» frå ,  den 22. mai 2015.

Bakgrunnsstoff

Hamnebyar i Portugal
Byar i Algarve
Kommunar i Algarve
Algarvekysten
Einar Moxnes

Einar Hole Moxnes () var ein stortingsrepresentant, statsråd og fylkesmann, fødd i Alstahaug i Nordland. Han var fiskeriminister 1968-71 og landbruksminister 1972-73.

Liv og gjerning
Moxnes voks opp på Alstahaug i Nordland og Bjugn i Sør-Trøndelag. Han gjekk landsgymnaset på Steinkjer, der han tok eksamen i 1946. Frå 1951 arbeidde han som heradsagronom i Åfjord til 1974.

Moxnes var ordførar i Åfjord frå 1956 til 1966 og formann i Sør-Trøndelag fylkesting frå 1958 til 1963.

Moxnes møtte for fyrste gong på Stortinget som vararepresentant i 1959. Frå 1965 til 1968 møtte han fast på Tinget som fyrste vararepresentant for Sør-Trøndelag, etter som Per Borten var statsminister. Han var medlem av Sjøfart- og fiskerikomiteen. I 1968 tok Moxnes over som fiskerminister etter dødssjuke Oddmund Myklebust, eit ombod han hadde til Borten-regjeringa gjekk av i mars 1971. Moxnes tok då sete på Stortinget som fast representant og medlem av Justiskomiteen. Frå oktober 1972 til same tid året etter var han landbruksminister i Korvald-regjeringa.

I 1974 vart Moxnes utnemnd til fylkesmann i Sør-Trøndelag og gjorde teneste fram til han gjekk av med pensjon i 1986. Han var leiar av Statens Friluftsråd 1982–83. Elles leia han to statlege fagutval:

Lakse- og innlandsfiskelovutvalet (Lov om anadrome laksefisk og innlandsfisk, NOU 1987: 2)
Utval som greidde ut om organiseringa og arbeidsvilkåra i fiskeindustrien (Fiskeindustriens organisering og rammevilkår, NOU 1990: 24)

Kjelder
 

Norske landbruksministrar
Norske fiskeriministrar
Statsrådar i Regjeringa Borten
Statsrådar i Regjeringa Korvald
Senterpartistatsrådar
Stortingsrepresentantar 1965-1969
Stortingsrepresentantar 1969-1973
Stortingsrepresentantar for Sør-Trøndelag
Stortingsrepresentantar frå Sp
Ordførarar i Åfjord
Sp-ordførarar i Sør-Trøndelag
Fylkesordførarar i Sør-Trøndelag
Fylkesmenn i Sør-Trøndelag
Folk frå Alstahaug
Folk frå Bjugn