alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hauge kyrkje

Hauge kyrkje står på Lærdalsøyri i Lærdal kommune i Vestland og er ei langkyrkje i tre frå 1869. 
Kyrkja er soknekyrkje for Hauge sokn i Sogn prosti. 

Ho vart ført opp etter teikningar av arkitekt Christian Christie, og har ei utforming påverka av stavkyrkjene. Kyrkja har to tårn, eitt på kvar side ved vestenden av skipet.

Før denne kyrkja vart bygd låg kyrkja i soknet kring ein kilometer lenger søraust, på garden Hauge. Der stod det ei stavkyrkje som fyrste gong er nemnd i kjeldene i 1327. Denne vart avløyst av ei tømra kyrkje som vert nemnd i 1649. Utpå 1800-talet var denne vorten i dårleg stand. Etter at Tønjum stavkyrkje bles ned i 1823 nekta soknepresten å halde gudstenester i Hauge kyrkje i dårleg vêr, han var redd ho òg skulle blese ned. 
Likevel skulle det gå til 1869 før ny kyrkje stod klar, dette var dels på grunn av usemje om kvar kyrkja skulle stå. 
Til sist vann det argumentet fram at det var på Lærdalsøyri dei fleste i soknet budde, og kyrkja vart bygd der istaden for på Hauge, men ho vart likevel heitande Hauge kyrkje.

Sjå òg 
 Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

Kjelder 
 Margrethe Henden Aaraas og Sigurd Vengen: «Hauge kyrkje» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
 «Hauge kyrkje» hjå NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon
 Sigurd Muri: Norske kyrkjer. Det Norske Samlaget. Oslo 1971

Bakgrunnsstoff 
 Om Hauge kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
 Eldre fotografi av Hauge kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 
 

Kyrkjer i Sogn prosti
Kyrkjer i Lærdal
Langkyrkjer i Bjørgvin
Norske kyrkjer frå 1860-åra
Kulturminne i Lærdal
1869 i Noreg
Bygningar teikna av Christian Christie
Farnes kyrkje

Farnes kyrkje står i Øvre Årdal i Årdal kommune i Vestland fylke, og er ei arbeidskyrkje frå 1970. Arkitekt for kyrkja var Per Solemslie ved arkitektfirmaet Arnstein Arneberg. 

Altartavla er laga av Victor Sparre.

Farnes kyrkje er soknekyrkje for Øvre Årdal sokn, som vart oppretta samstundes med at kyrkja stod ferdig. Det tidlegare Årdal sokn vart då deld i to, Øvre og Nedre Årdal sokn i Årdal prestegjeld. Årdal hadde fram til 1863 høyrd til Lærdal prestegjeld.

Sjå òg
 Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

Kjelder
  
 «Kyrkjer i Årdal» hjå NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon (no Allkunne.no)

Bakgrunnsstoff
 Farnes kyrkje i Norges kirker
 
 Om Øvre Årdal sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 Kart frå 1979 som viser kyrkjerstader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen

Kyrkjer i Sogn prosti
Kyrkjer i Årdal
Kulturminne i Årdal
Arbeidskyrkjer
Norske kyrkjer frå 1970
Per Solemslie
UGC 5101

UGC 5101 er ein særeigen galakse med ein enkelt kjerne som ligg rundt 550 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Den store bjørnen. Grunna den ustrukturerte forma er han sannsynlegvis resultatet av ein galaksekollisjon. Det er tenkt at UGC 5101 inneheld ein aktiv galaksekjerne som ligg bak gassen og støvet rundt galaksekjernen.

Kjelder 

 Denne artikkelen i sin heilskap baserer seg på pressemelding STScI-2008-16 frå Space Telescope Science Institute.

Vekselverkande galaksar
Den store bjørnen
05101
UGC 8058

UGC 8058, Markarian 231, VII Zw 490 eller QSO B1254+571 er ein kvasarliknande galakse som ligg rundt 550 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Den store bjørnen. UGC 8058 blei oppdaga i 1969 under eit søk etter galaksar med sterk ultrafiolett stråling. Han har lange tidevasshalar og ei deformert form. Resultat frå dei første spektraa viste klare teikn på galaksen hadde ein kvasar i kjernen, noko som gjorde han unik i Markarian-samlinga. UGC 8058 har halde på merkelappen som eit spesielt objekt sia dei tidlege observasjonane og held fram med å vera ein favoritt i alle bølgjelengder.

Den infraraude lysstyrken til UGC 8058 liknar på den til kvasarar, noko som gjer han til ein av dei mest lyssterke og kraftige ultralyssterke infraraude galaksane. Eksplosiv stjernedanning er rekna som opphavet til ultralyssterke infraraude galaksar, men UGC 8058 kan får mesteparten av sin infraraude stråling frå eit sentralt supermassivt svart hòl. Likevel går òg UGC 8058 gjennom eksplosiv stjernedanning; særleg synleg i ein ringforma region rundt galaksekjernen der meir enn 100 solmassar av stjerner blir danna kvart år.

UGC 8058 sin spesielle form er sannsynlegvis eit resultat av ein galaksekollisjon.

Kjelder 

 Denne artikkelen i sin heilskap baserer seg på pressemelding STScI-2008-16 frå Space Telescope Science Institute.

Vekselverkande galaksar
Kvasarar
08058
Den store bjørnen
UGC 12812

UGC 12812, Markarian 331 eller KPG 593 er ein spiralgalakse som ligg rundt 250 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Pegasus. Observasjonar indikerer at det ligg eit supermassivt svart hòl i sentrum av galaksen. UGC 12812 produserer i gjennomsnitt 80 solmassar med nye stjerner kvart år. Det er eit ope spørsmål om UGC 12812 er del av eit samansmeltande system eller om den infraraude lysstyrken som galaksen har stammar frå ein annan prosess.

Kjelder 

 Denne artikkelen i sin heilskap baserer seg på pressemelding STScI-2008-16 frå Space Telescope Science Institute.

Vekselverkande galaksar
12812
Pegasus
Danske statsministrar

Danske statsministrar er ei opplisting av folk som har vore statsminister eller regjeringsleiar i Danmark sidan 1848. 

Konstitusjonelt monarki vart innført i 1849 med den danske grunnlova. Den danske monarken er statsoverhovud. Kvar og ein av regjeringsleiarane har vore leiar av ein eller fleire regjeringar. Stillinga som regjeringsleiar i Danmark vert kalla premierminister i åra 1848-1856. Mellom 1856 og 1913 vert det kalla konseilspræsident. Sidan da har regjeringsleiaren hatt tittelen statsminister. 

Den noverande statsminister er Mette Frederiksen frå Socialdemokraterne. Ho blei statsminister i 2019.

Dronning Margrethe har vore statsoverhovud sidan 14. januar 1972.

Premierminister (1848-1856) 

1848-1852 Adam Wilhelm Moltke
1852-1853 Christian Albrecht Bluhme
1853-1854 Anders Sandøe Ørsted
1854-1856 Peter Georg Bang

Konseilspræsident (1856-1918) 

1856-1857 Carl Christopher Georg Andræ
1857-1859 Carl Christian Hall
1859-1860 Carl Eduard Rotwitt
1860-1863 Carl Christian Hall
1863-1864 Ditlev Gothard Monrad
1864-1865 Christian Albrecht Bluhme
1865-1870 Christian Emil Krag-Juel-Vind-Frijs
1870-1874 Ludvig Holstein-Holsteinborg
1874-1875 Christen Andreas Fonnesbech
1875-1894 Jacob Brønnum Scavenius Estrup
1894-1897 Tage Reedtz-Thott
1897-1900 H.E. Hørring
1900-1901 Hannibal Sehested
1901-1905 Johan Henrik Deuntzer
1905-1909 Jens Christian Christensen
1908-1909 Niels Thomasius Neergaard
1909         Ludvig Holstein-Ledreborg
1909-1910 Carl Theodor Zahle
1910-1913 Klaus Berntsen
1913-1918 Carl Theodor Zahle

Statsminister (1918-) 
1918-1920 Carl Theodor Zahle
1920         Otto Liebe
1920         M. P. Friis
1920-1924 Niels Neergaard
1924-1926 Thorvald Stauning
1926-1929 Thomas Madsen-Mygdal
1929-1942 Thorvald Stauning
1942         Vilhelm Buhl
1942-1943 Erik Scavenius
1943-1945 Tysk okkupasjon
1945         Vilhelm Buhl
1945-1947 Knud Kristensen
1947-1950 Hans Hedtoft
1950-1953 Erik Eriksen
1953-1955 Hans Hedtoft
1955-1960 Hans Christian Hansen
1960-1962 Viggo Kampmann
1962-1968 Jens Otto Krag
1968-1971 Hilmar Baunsgaard
1971-1972 Jens Otto Krag
1972-1973 Anker Jørgensen
1973-1975 Poul Hartling
1975-1982 Anker Jørgensen
1982-1993 Poul Schlüter
1993-2001 Poul Nyrup Rasmussen
2001-2009 Anders Fogh Rasmussen
2009-2011 Lars Løkke Rasmussen
2011-2015 Helle Thorning-Schmidt
2015-2019 Lars Løkke Rasmussen
2019- Mette Frederiksen

Bakgrunnsstoff 
 Statsministeriet

 
Dansk politikk
Tidsliner
Lister
Årdal kyrkje i Sogn

Årdal kyrkje står på Årdalstangen i Årdal kommune i Vestland og er ei langkyrkje i tre frå 1867. 
Ho er teikna av Christian Christie og har ei utforminga påverka av stavkyrkjene. 
Kyrkja erstatta Årdal stavkyrkje frå 1100-talet, som då var i dårleg stand og for lita. 

Altartavla frå 1935 er laga av Dagfinn Werenskiold.

Årdal kyrkje er soknekyrkje for Nedre Årdal sokn i Sogn prosti. Fram til 1970 var ho einaste kyrkja i prestegjeldet, då stod Farnes kyrkje ferdig i Øvre Årdal og prestegjeldet vart deld i to sokn, Øvre Årdal og Nedre Årdal. Årdal vart skild ut som eige prestgjeld i 1863, tidlegare hadde området høyrd til Lærdal prestegjeld. Ordninga med prestegjeld vart fasa ut frå 2004 og det er no prosten i Sogn prosti som leiar prestetensta i Årdal.

Referansar

Kjelder
  
 «Kyrkjene i Årdal» hjå NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon
 Sigurd Muri: Norske kyrkjer. Det Norske Samlaget. Oslo 1971

Bakgrunnsstoff
 Om Nedre Årdal kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
 Eldre fotografi av Årdal kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen

 

Kyrkjer i Sogn prosti
Kyrkjer i Årdal
Langkyrkjer i Bjørgvin
Norske kyrkjer frå 1860-åra
Kulturminne i Årdal
1867 i Noreg
Bygningar teikna av Christian Christie
Solvorn kyrkje

Solvorn kyrkje står i bygda Solvorn på vestsida av Lustrafjorden, i Luster kommune i Vestland, og er ei langkyrkje frå 1883. Arkitekt for kyrkja var Waldemar Hansteen og utforminga er påverka av stavkyrkjene. 

Solvorn kyrkje er soknekyrkje i Solvorn sokn i Sogn prosti. Den noverande kyrkja erstatta ei tømra kyrkje frå kring 1600, som i sin tur erstatta ei stavkyrkje som fyrste gong er nemnd i kjeldene på 1300-talet. Grunnen til at det vart bygd ny kyrkje i Solvorn i 1883 var dels at gamlekyrkja var i dårleg stand, og dels at ho var vorte for lita. Urnes sokn var då vorte nedlagd og dei som før hadde sokna til Urnes stavkyrkje skulle i staden sokne til Solvorn-kyrkja.

Kjelder 
 Margrethe Henden Aaraas og Sigurd Vengen: «Solvorn kyrkje» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
 «Solvorn kyrkje» hjå Fylkesleksikon Sogn og Fjordane 
 Sigurd Muri: Norske kyrkjer. Det Norske Samlaget. Oslo 1971

Bakgrunnsstoff 
 Solvorn kyrkje i «Norges kirker»
 Om Solvorn kyrkje på nettstaden til Den norske kyrkja 
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 
 

Waldemar Hansteen
Kyrkjer i Sogn prosti
Kyrkjer i Luster
Langkyrkjer i Bjørgvin
Norske kyrkjer frå 1883
Kulturminne i Luster
Hafslo kyrkje

Hafslo kyrkje står på nordsida av Hafslovatnet i bygda Hafslo i Luster kommune i Vestland fylke og er ei langkyrkje frå 1878. Arkitekt for kyrkja var J. Faye. 

Kyrkja er soknekyrkje i Hafslo sokn i Indre Sogn prosti. 
Dagens kyrkje erstatta Hafslo stavkyrkje frå kring 1200, som var vorte for lita.

Sjå òg 
 Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

Kjelder 
 Margrethe Henden Aaraas og Sigurd Vengen: «Hafslo kyrkje» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
 «Hafslo kyrkje» hjå NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon 
 Sigurd Muri: Norske kyrkjer. Det Norske Samlaget. Oslo 1971

Bakgrunnsstoff 
 Om Hafslo kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen

 

Kyrkjer i Luster
Langkyrkjer i Bjørgvin
Kyrkjer i Sogn prosti
Norske kyrkjer frå 1870-åra
Kulturminne i Luster
1878 i Noreg
Gaupne kyrkje

Gaupne kyrkje står i Gaupne i Luster kommune i Vestland og er ei langkyrkje på 1907.
Kyrkja er teikna av Hans Jacob Sparre og byggmeister var Anders Korsvold. 
Dei same to stod òg bak Sæle kyrkje i Balestrand, og dei to kyrkje liknar mykje på kvarandre.
Ei anna systerkyrkje som vart ført opp etter same teikningane er Stemshaug kyrkje på Nordmøre.

Kyrkja erstatta Gaupne gamle kyrkje som soknekyrkje i Gaupne sokn. Gamlekyrkja var ikkje lenger teneleg som soknekyrkje, men i staden for å rive, slik det hadde vorte gjord med so mange gamle kyrkjer på 1800-talet, vart Gaupne gamle kyrkje overleten til Fortidsminneforeninga og teken vare på.

Sjå òg 
 Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

Kjelder 
 Margrethe Henden Aaraas og Sigurd Vengen: «Gaupne kyrkje» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
 «Gaupne kyrkje» hjå NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon
 Sigurd Muri: Norske kyrkjer. Det Norske Samlaget. Oslo 1971

Bakgrunnsstoff 
 Om Gaupne kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
 Eldre fotografi av Gaupne kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 
 

Kyrkjer i Sogn prosti
Kyrkjer i Luster
Langkyrkjer i Bjørgvin
Kulturminne i Luster
Norske kyrkjer frå 1907
Hans Jakob Sparre
Slaviske folk

Slaviske folk er ei sams nemning for ei rekkje folkeslag i det austlege Europa, som har felles avstamming og likskapar i språk og kultur. Saman med dei germanske, romanske og keltiske språka utgjer dei slaviske språka ei av hovudgruppene av indoeuropeiske språk.

Opphavet til dei slaviske folka er ikkje heilt klart. Dei utvikla først eit eige skriftspråk på 800-talet. Plinius den Eldre, Tacitus og Ptolemeus nemner i det første hundreåret e. Kr. eit folk som er busett aust for elva Wisła, og som er ulikt dei germanske vandalane som au budde i området. Namnet «slavarane» (Sklavenoi) opptrer første gong i bysantinske kjelder på 500-talet. Under keisar Justinian 1. (527-565) dukkar slavarar opp hos bysantinske skribentar. Dei fortel om talrike slavarar frå Karpatane, nedre Donau og Svartehavs-området som har slått seg ned i Austromarriket. 
 Dei slaviske språka er ei grein av dei indoeuropeiske språka. 

På 1800- og 1900-talet har det vore freista finne eit opphavsområde for dei slaviske folka, som da skulle vere eitt folk i opphavet. Dette ut frå ein pan-slavisk tankegang. Men dette er framleis ikkje klart. 

På grunn av slavarane sine vandringar og kor dei i nyare tid bur, deler ein dei normalt inn i tre undergrupper:

 Vestslavarar: Primært polakkar, tjekkarar, slovakar, sorbarar.
 Austslavarar: Primært russarar, ukrainarar, kviterussarar.
 Sørslavarar: Primært bulgararar, makedonarar, serbarar, bosniakar, kroatar, slovenarar, montenegrinarar.
(Namnet på den tidlegare staten Jugoslavia betyr for øvrig Sørslavarane sitt land).

Austslavarane breidde seg frå 500-talet mot nord til det finsk-ugriske og baltiske området. Under innverknad av vikingane oppstod i det noverande Ukraina, Kviterussland og det vestlege Russland omkring slutten av 800-talet det første austslaviske riket, Kiev-riket. I seinmellomalderen delte austslavarane seg i kviterussarar, ukrainarar og russarar. Dei sistnemnde spreidde seg frå sist på 1500-talet langs den noverande transsibirske jernbanen austetter heilt til Stillehavet.

Kjelde 
Den danske wikipediaen, art. Slaverne, som lesen 22. november 2008.

Folkeslag i Europa
Fet kyrkje i Sogn

Fet kyrkje står på Indre Hafslo i Luster kommune i Vestland og er ei langkyrkje frå 1894. Byggmeister for kyrkja var John Alver medan arkitekten er ukjend. 

Dette er den tredje kjende kyrkja i bygda. Den fyrste var ei stavkyrkje som truleg var sett opp som huskapell på 1200-talet. Ho stod til kring 1650 då ho vart erstatta av ei tømra kyrkje som i sin tur vart riven då dagens kyrkje vart bygd.

Sjå òg 
 Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

Kjelder 
 Margrethe Henden Aaraas og Sigurd Vengen: «Fet kyrkje» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
 «Fet kyrkje»  hjå NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon

Bakgrunnsstoff 
 Om Fet og Joranger kyrkjelydar på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen

 

Kyrkjer i Sogn prosti
Kyrkjer i Luster
Langkyrkjer i Bjørgvin
Norske kyrkjer frå 1894
Kulturminne i Luster
Veitastrond kapell

Veitastrond kapell står i bygda Veitastrond ved nordenden av Veitastrondsvatnet i Luster kommune i Vestland, og er ei langkyrkje som vart sett opp som bedehus i 1928 og vigsla som kapell i 1935.

Kjelder 
 Margrethe Henden Aaraas og Sigurd Vengen: «Veitastrond kapell» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
 «Kyrkjer i Luster» hjå NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon
 «Veitastrond kapell» på nettstaden til Luster kommune

Bakgrunnsstoff 
 Om Hafslo kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 
 

Kyrkjer i Sogn prosti
Kyrkjer i Luster
Langkyrkjer i Bjørgvin
Norske kyrkjer frå 1928
Norske kyrkjer frå 1935
Kulturminne i Luster
Jostedal kyrkje

Jostedal kyrkje står ved Jostedøla i Jostedalen i Luster kommune i Vestland og er ei langkyrkje i tre som stod ferdig i 1660. 
Kyrkja er soknekyrkje i Jostedal sokn i Sogn prosti.

Dette er den andre kjende kyrkja på staden. 
Den fyrste var truleg ei stavkyrkje som vart bygd i mellomalderen, kanskje på 1200-talet. Det er kjent frå to diplom daterte til 1318/19 og 1322/23 at Jostedalen hadde kyrkje og prest. Ein gong etter Svartedauden vart Jostedalen lagt øyde, og bygda vart truleg ikkje teken opp att før i andre halvdel av 1500-talet. Den fyrste skriftlege kjelda ein har etter Svartedauden er ei skatteliste datert til 1596 som fortel kva ytingar presten skulle ha frå bøndene. I samband med nyryddinga hadde ein truleg sett den gamle stavkyrkja i stand. 
På ei synfaring i 1656 vart det slege fast at kyrkja var for dårleg, og at ei ny skulle byggjast, og ein har eit synfaringsdokument datert 2.10.1660 som fortel at den nye kyrkja då stod ferdig. Ho er seinare påbygt fleire gonger. Kyrkjerommet vart dekorert av Moses Målar i 1716. I samband med 350-årsjubileet i 2010 vart det gjeve ut ei stor praktbok om kyrkja.

Sjå òg 
 Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

Kjelder 
 Kyrkjehistorie på nettstaden til Jostedal historielag med ei rekkje originalkjelder
 Margrethe Henden Aaraas og Sigurd Vengen: «Jostedal kyrkje» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
 «Jostedal kyrkje» hjå NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon
 Sigurd Muri: Norske kyrkjer. Det Norske Samlaget. Oslo 1971
 Kåre Øvregard, Asbjørg Ormberg og Oddmund L. Hoel. Jostedal kyrkje. Fakta, segn og soge gjennom 350 år. Skald. Leikanger 2010

Bakgrunnsstoff 
 Om Jostedal kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
 Eldre fotografi av Jostedal kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
 Om Jostedal kyrkje på nettstaden til Luster kommune
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen

 

Kyrkjer i Sogn prosti
Kyrkjer i Luster
Langkyrkjer i Bjørgvin
Norske kyrkjer frå 1660-åra
Kulturminne i Luster
Valkyrkjer i 1814
Dale kyrkje i Sogn

Dale kyrkje står i grenda Dale ved Lustrafjorden i Luster kommune i Vestland og er ei mura langkyrkje frå kring 1240. Dale sokn er fyrste gong nemnt i brev frå biskop Arne i 1306, medan kyrkja og prestestova er nemnt første gong i 1321. Bygget har skip med rektangulært grunnplan og eit smalare og lågare kor. Mellomalderkyrkja hadde ikkje tårn. Tårnet i form av ein takryttar vart sett på i 1634-34, men tårnet er seinare kraftig ombygd. Våpenhuset vart oppført i 1646-48. Det er gravkammer i ein krypt under golvet og kyrkja tok mest betalt for gravplass under koret, men i 1804 kom det forbod mot gravlegging inne i kyrkja. De står fortsatt omkring 60 kister med balsamerte leivningar i krypten.

Kyrkja utmerkjer seg med eit godt bevart barokkinteriør og ein klebersteinsportal som er mellom dei aller fremste steinarbeida ein har frå mellomalderen i Noreg.
Klebersteinen til kyrka vart truleg broten i Kleberseggi på Indre Hafslo, og den høge kvaliteten på steinarbeidet tyder på at det har vore folk frå utlandet som har hogd til portalen og dei andre klebersteinsdelane i kyrkja.

Kyrkja er soknekyrkje i Dale sokn i Sogn prosti.

Sokneprestar
Namn og tenestetid.
 Stevelin Adamson Reutz 1677-1687
 Hans Henrikson Urdahl 1687-1728
 Peder Jensson Juel 1730-1745
 Jens J. Borchsenius 1745-1754
 Fredrik N. Cimber 1754-1760
 Gerhard (Gert) Andersson Daae 1761-1784
 Ludolf Krohn 1785-1795
 Anders Gerhardson Daae 1795-1803 (son av tidlegare prest)
 Edvard A. Quale 1803-1828
 Hans N. Bonnevie 1834-1844
 Just O. Moss 1845-1852
 Carl Herman Peterson Hansen 1852-1861
 Adolf Christie Fritzner Daae 1875-1896
 Håkon Hovland 1963-1968

Galleri

Sjå òg 
 Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

Kjelder 
 Anne Marta Hoff: «Dale kyrkje» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
 «Dale kyrkje i Luster» hjå NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon
 Om Dale kyrkje på nettstaden til Luster kommune 
 Sigurd Muri: Norske kyrkjer. Det Norske Samlaget. Oslo 1971

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Om Dale kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
 Eldre fotografi av Dale kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 
 

Kyrkjer i Luster
Freda bygg i Vestland
Langkyrkjer i Bjørgvin
Kyrkjer i Sogn prosti
Norske kyrkjer frå 1200-talet
Norske steinkyrkjer frå mellomalderen
Kyrkjer vigde St. Nikolaus
Kulturminne i Luster
Valkyrkjer i 1814
Rosemåla kyrkjer
VV 283

VV 283, CGCG 043-099 eller MCG+01-33-036 er ein irregulært forma galakse som ligg rundt 500 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Jomfrua. Galaksen er sannsynlegvis eit resultat av to galaksar som har kollidert. Lik mange kolliderande galaksesystem er VV 283 veldig lyssterk i det infraraude, der han stråler med ein energi som svarer til nesten tusen milliardar gonger den energien som sola sender ut.

Kjelder 

 Denne artikkelen i sin heilskap baserer seg på pressemelding STScI-2008-16 frå Space Telescope Science Institute.

Vekselverkande galaksar
Jomfrua
VV 705

VV 705, Markarian 848 eller I Zw 107 er eit par av vekselverkande galaksar som ligg rundt 550 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Bjørnepassaren. Kjernane til dei to galaksane ligg rundt 16 000 lysår frå kvarandre, og dei er tenkte å vera midtvegs i samansmeltinga. Galakseparet framviser to bøygde tidevasshalar.

Kjelder 

 Denne artikkelen i sin heilskap baserer seg på pressemelding STScI-2008-16 frå Space Telescope Science Institute.

Vekselverkande galaksar
Bjørnepassaren