alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Bergen Billedgalleri

Bergen Billedgalleri er ei stor samling biletkunst i Bergen Kunstmuseum. Samlinga omfattar fleire hovudverk innan norsk målarkunst, eldre europeiske kunstskattar og ny internasjonal kunst.

Historie
Bergen Billedgalleri blei oppretta i 1878 som en kommunal institusjon. Samlingane var då ein del av Bergen Museum, og blei vist i en bygning på Engen. I 1896 blei samlinga flytta til Den permanente Utstillingsbygning, også kalla «Permanenten». Denne bygningen blei overtatt av kommunen i 1908. I 1935 flytta galleriet endeleg inn i det nye bygget ved Lille Lungegårdsvann. I 1989 blei Bergen Billedgalleri ein del av Bergen Kunstmuseum. Etter nokre organisatoriske omleggingar blei store delar av bygningsmassen til Bergen Lysverker ledig. Det meste av dette blei ominnreia og er no blitt hovudbygg for museet. Bygningen er no ein del av KODE Kunstmuseene i Bergen som KODE 4.

Etter denne omlegginga blei Permanenten frigjort til berre å vera kunstindustrimuseum.

Bergen Kunstmuseum består av Stenersen-samlingen, Rasmus Meyers samling og Bergen billedgalleri.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Bergen Billedgalleri» frå ,  den 26. januar 2020.

Litteratur

Bakgrunnsstoff
 Kort om Bergen Billedgalleri ved bergenartmuseum.no

Museum i Bergen
Skipingar i 1878
1878 i Noreg
Museum skipa i 1870-åra
Kunstmuseum i Noreg
Hendrik Krock

Hendrik Krock () var ein dansk målar fødd i Flensborg i hertugdømet Slesvig. Han var hoffmålar under Fredrik IV og Kristian VI. Saman med Benoît Le Coffre var han med på å prega historiemåleriet i samtida si. Han hadde også tyding for opprettinga av Kunstakademiet i Danmark.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Hendrik Krock» frå ,  den 26. januar 2020.  
 

Danske målarar
Barokkmålarar
Folk frå Flensburg
Taare-Offer

Taare-Offer er ei salmesamling skriven av Dorothe Engelbretsdotter. Verket kom ut i 1685, og var det andre og siste store verket hennar, etter Siælens Sang-Offer.
Verket blei skrive i sørgeåret hennar etter at mannen, Ambrosius Hardenbeck, døydde i 1683.

Dikta har motiv frå Lukas-evangeliet, kapittel 7,36-50 («Kvinna som fekk syndene sine tilgjevne»), Det byggjer på prosaverket Thränen- und Trostquelle av den tyske teologen Heinrich Müller, og er ein parafrase eller ei fri og sjølvstendig attdikting av denne boka gjennom Peder Møller si
danske omsetjing Taare – og Trøste-Kilde (1677). Boka «er prega av ein inderleg botsvilje og Jesus-kjærleik.»

Bortsett frå ei utgåve frå 1686 og nokre mykje seinare utgåver er Taare-Offer som regel blitt trykt saman med Siælens Sang-Offer.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Taare-Offer ved bokselskap.no
 

Salmar frå 1600-talet
Bøker frå 1600-talet
Dorothe Engelbretsdotter
Geir Inge Sivertsen

Geir Inge Sivertsen (fødd 29. august 1965) er ein norsk politikar (H) og forretningsmann. Han var fiskeriminister i regjeringa Solberg frå 24. januar til 2. mars 2020.

Frå 2011 til 2019 var han ordførar i Lenvik kommune, der han hadde sete i kommunestyret sidan 1999. Frå 2020 er han varaordførar i den samanslåtte Senja kommune. I november 2019 var Sivertsen statssekretær for tidlegare næringsminister Torbjørn Røe Isaksen i Nærings- og fiskeridepartementet.

Før han blei ordførar, var Sivertsen administrerande direktør i Nor-Team Entreprenørforretning på Finnsnes. Han er utdanna bygningsingeniør frå Narvik ingeniørhøgskole frå 1989 og sivilingeniør i bygningsteknikk frå NTH frå 1992. Han har også gått befalskurset ved Befalsskolen for Infanteriet i Nord-Norge.

Kjelder 

Statssekretærar frå Høgre
Statssekretærar i Regjeringa Solberg
Vararepresentantar til Stortinget
Høgreordførarar i Troms
Norske sivilingeniørar
Statsrådar i Regjeringa Solberg
Barne- og familiedepartementet

Barne- og familiedepartementet (BFD) er eit norsk departement som arbeider med spørsmål som gjeld oppveksten til barn og unge og levekår, familiar, kyrkjesaker, religion og livssyn, og forbrukarpolitikk.

Barne- og familiedepartementet blei oppretta i 1956 som Familie- og forbrukardepartementet, og har hatt ei rekkje namn gjennom tidene. Dagens namn blei teke i bruk i 1991 og på nytt i 2019 då Kjell Ingolf Ropstad blei barne- og familieminister, medan likestillingssaker blei flytte til Kulturdepartementet. Samstundes blei ansvaret for kyrkjesaker og andre religions- og livssynsspørsmål flytte fra Kulturdepartementet til Barne- og familiedepartementet.

Historie 
Barne- og familiedepartementet blei etablert 21. desember 1956 under namnet Familie- og forbrukardepartementet. I 1972 blei departementet slått saman med Lønns- og prisdepartementet til Forbrukar- og administrasjonsdepartementet, og overtok saksfelt frå enkelte andre departement.

1. januar 1990 blei Familie- og forbrukardepartementet oppretta att som eige departement og fekk overført saksområde frå Forbrukar- og administrasjonsdepartementet, Sosialdepartementet, Kommunal- og arbeidsdepartementet, Justisdepartementet, Miljøverndepartementet (SFT) og Kulturdepartementet.

Departementet har fleire gongar skifta namn og delvis oppgåver gjennom tidene:

 Familie- og forbrukardepartementet (1956–1972 og 1990)
 Barne- og familiedepartementet (1991–2005)
 Barne- og likestillingsdepartementet (2006–2009)
 Barne-, likestillings- og inkluderingsdepartementet (2010–2016)
 Barne- og likestillingsdepartementet (2016–2019)
 Barne- og familiedepartementet (2019–)

I 2019 fekk departementet overført ansvaret for kyrkjesaker og andre religions- og livssynspørsmål, medan likestillingssaker blei flytte til Kulturdepartementet. Gjennom å ha fått ansvaret for kyrkjesaker er departementet frå 2019 ein av to etterfølgjarar (saman med Kunnskapsdepartementet) etter Kyrkje- og undervisningsdepartementet, oppretta i 1814 som Noregs eldste department.

Organisasjon

Avdelingar 
Departementet har fire avdelingar:

 Barne- og ungdomsavdeling
 Samlivs- og likestillingsavdeling
 Forbrukaravdeling
 Plan- og administrasjonsavdeling

Underliggande etatar 
 Barneombodet
 Barne-, ungdoms- og familieetaten
 Fordelingsutvalet
 Fylkesnemndene for barnevern og sosiale saker
 Likestillingsombodet
 Likestillingsenteret
 Forbrukarombodet
 Forbrukarrådet
 Forbrukartvistutvalet
 Statens institutt for forbruksforsking
 Marknadsrådet
 Edelmetallkontrollen
 Stiftelsen miljømerking

Politisk leiing 
Kjell Ingolf Ropstad frå Kristeleg Folkeparti er barne- og familieminister for regjeringa Solberg sidan 22. januar 2019.  

Før dette var hadde den same regjeringa Linda Hofstad Helleland frå Høgre som barne-, familie-, likestillings- og inkluderingsminister i perioden 2018–2019, og Solveig Horne frå Framstegspartiet som barne-, likestillings- og inkluderingsminister i perioden 2013–2018.

Kjelder 
 Offisiell nettstad
 Pressemelding om opprettinga av departementet

Norske departement
Barndom i Noreg
Shulamith Firestone

Shulamith Firestone () var ein kanadisk-amerikansk feministisk teoretikar og forfattar. 

Ho var kjend som ei av opphavskvinnene til den såkalla andre bølgja av amerikansk feminisme (kalla radikalfeminisme) og ein av dei mest framtredande figurane i henne på 1970-talet. Livet hennar blei filmatisert i kortfilmen Shulie frå 1997 av regissøren Elisabeth Subrin.

Shulamith Firestone freista å sameina marxistiske teoriar om klassekamp med oppfattinga om at den mest grunnleggjande oppdelinga av menneske var skiljet mellom kjønn, i staden for dei økonomiske relasjonane som Karl Marx hadde peikt på. Ho rekonstruerte Marx sine teoriar om historia til menneske ut frå dette synet. Til skilnad frå dei fleste andre feministar såg ikkje Firestone på kultur og politikk som skapt av patriarkatet, men at utforming deira var eit resultat av patriarkatet. Ho rekna årsaka til at den russiske revolusjonen og andre sosialistiske revolusjonar enda i fiasko var at ein ikkje har lukkast i å sameina dei tre plana sosialistisk revolusjon, feministisk revolusjon og kulturrevolusjon til ei einaste revolusjonær kraft – og dermed ikkje kunna oppnå eit tilstrekkeleg stort revolusjonært potensial til å kunna realisera sosialismen uten at rørsla gjekk tilbake og blei byråkratisert. 

Shulamith Firestone meinte at kvinner og menn tilhøyrer ulike klassar. Ho meinte at barndommen var eit uttrykk for det klasseskiljet som gutar gjekk gjennom frå dei som barn hadde tilhøyrt klassen til kvinna til dei som vaksne tilhøyrde klassen til mannen. Ho meinte likevel ikkje at kjønnsklassane måtte forvekslast med dei økonomiske klassene, ei forveksling som lett kan oppstå om ein nyttar lausrivne sitat av henne.  

1969 danna Firestone og Ellen Willis rørsla Redstockings of the Women's Liberation Movement, dei såkalla raudstrømpane.

Bibliografi 
 1970: The Dialectic of Sex
 1998: Airless Spaces

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Shulamith Firestone» frå ,  den 27. januar 2020.  
 

USA-amerikanske feministar
Kanadiske feministar
Folk frå Ottawa
Sengetøy

Sengetøy eller sengeklede er ulike tekstila ein nyttar til å reia opp senger, som laken, dynetrekk, putevar og sengeteppe. Utstyr som sengeforheng og myggnetting kan også vera del av sengetøyet. Ulike delar sengetøy som passar saman i farge og mønster blir kalla sengesett.

Historie 

Historiske former for sengetøy er å ligga på skinnfell eller sengehalm med puter av semska skinn fylte med dun og reinsdyrhår, med dyner av skinnfellar eller ryer med flossida vend ned mot senga. Omgrep som «sengehalm» finst framleis som uttrykk for ei seng.

Kvite lintøylaken med blonder og broderi er kjende frå slutten av 1500-talet. Sengetøy spelte ei viktig rolle for sosial status på den tida då den kvinna si medgift i tekstilar var av viktig økonomisk verdi. Når sengehalmen og fellar til å ligga på blei erstatta rundt 1700-talet med stoppa madrassar og puter blei det òg utvikla lintøy for senger. 

Oppå senga kunne ein ha pryddekke av finare fellar eller ryer, og frå slutten av 1800-talet kvite sengeteppe. I finare heimar fanst himmelsenger og sengeforheng.

I 1949 blei det innført ein sengestandard, og i siste halvdelen av hundreåret fekk sengetøy dagens utforming. Skumplast erstatta materiale som vatt og sjoddi som fyll, og sengeteppe blei bytta ut med dynetrekk i standardiserte storleikar med fargar og mønster.

Galleri

Sjå òg 

 Dyne
 Madrass
 Søvn
 Sengeteppe

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Sängkläder» frå ,  den 27. januar 2020.

Litteratur 

 G Hedlund, Dräkt och kvinnlig slöjd i Ovansjö socken 1750-1850 (1951).
 Gertrud Grenander Nyberg, Lanthemmens prydnadssöm (1983)
 E von Walterstorff, "Bondens bädd" i Svenska kulturbilder 4 (1931)

 
Tekstilar
Når verden med sin glede sviker

«Når verden med sin glede sviker» er ein salme skriven av Dorothe Engelbretsdotter i 1681.

Salmen er nummer 848 i i Norsk Salmebok (1985) og nummer 482 i Landstads reviderte salmebok. Han er ikkje med i Norsk salmebok 2013.

Kjelder

Dorothe Engelbretsdotter
Salmar frå 1600-talet
England og Wales

England og Wales er eit administrativt område i Storbritannia, danna av dei to landa England og Wales. Området ligg under same jurisdiksjon. Dei følgjer eit felles rettssystem kjend som engelsk rett.

Wales blei teke opp i det engelske monarkiet gjennom Rhuddlan-loven (Statute of Rhuddlan) frå 1284, og vidare gjennom Laws in Wales Acts 1535 and 1542.

Sidan 1999 har Wales hatt auka sjølvstyre med Nasjonalforsamlinga i Wales (engelsk , walisisk ), som blei danna gjennom Government of Wales Act 1998. Forsamlinga fekk auka makt gjennom Government of Wales Act 2006, slik at det kan vedta eigne lovar for Wales. England har ikkje ei tilsvarande eiga forsamling, men blir styrt gjennom Det britiske parlamentet og regjeringa.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «England og Wales» frå , og «England and Wales» frå  den 27. januar 2020.  
 

Britisk rett
England
Wales
Nasjonalforsamlinga i Wales

Nasjonalforsamlinga i Wales (walisisk Cynulliad Cenedlaethol Cymru, engelsk National Assembly for Wales) er ei folkevald forsamling med lovgjevande makt i Wales. 
Ho held til i Senedd-bygningen i Cardiff.

Forsamlinga har seksti medlemmer, kjende som Assembly Members (AM) eller Aelod y Cynulliad. Dei blir valde for fireårsperiodar, med førti valde ut frå geografiske krinsarr med fleirtalsval og tjue frå fem regionea der ein nyttar høvestalsval for å få proporsjonal representasjon. 

Opprettinga fann stad som følgje av devolusjon, ein prosess der landa som utgjer Det sameinte kongeriket Storbritannia og Nord-Irland har fått aukande grad av sjølvstyre. Forsamlinga blei vedtatt oppretta gjennom ei folkerøysting i 1997, og formelt oppretta gjennom Government of Wales Act 1998. Den første sesjonen opna i 1999. Då hadde forsamlinga ikkje rett til å laga eigne lovar, berre reglar. Gjennom loven Government of Wales Act 2006 fekk nasjonalforsamlinga lovgjevande myndigheit på dei områda der lovgjevingskompetansen ligg hjå walisiske styesmakter. Desse områda er helse, utdanning, økonomisk utvikling, transport, miljø, jordbruk, lokale styresmakter og nokre skattar. Etter ei ny folkerøysting i 2011 blei makta utvida til å laga lovar utan å konsultera det britiske parlamentet eller den britiske ministeren for Wales. 

Lovverk frå januar 2020 utvida røysteretten til forsamlinga til å gjelda personar over 16 år, medan namnet på forsamlinga blir Welsh Parliament på engelsk og Senedd Cymru på walisisk frå 6. mai 2020. 

Lovar som vedkjem heile kongeriket blir framleis vedtekne i Det britiske parlamentet, og både ministeren for Wales i den britiske regjeringa og Det britiske parlamentet har vetorett i høve til forsamlinga.

Presidentar i forsamlinga

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Nasjonalforsamlingen for Wales» frå  og «National Assembly for Wales» frå , den 27. januar 2020.

Bakgrunnsstoff 
 

Walisiske styresmakter
Skipingar i 1999
Wales
Fairbanks

Fairbanks er ein by i den amerikanske delstaten Alaska med 31 535 innbyggarar (2010). Dette gjer han til den nest mest folkerike byen i Alaska etter Anchorage. Han er den største byen i den indre delen av delstaten og ligg på begge sider av elva Chena River. 

I Fairbanks finst armébasen Fort Wainwright og flybasen Eielson Air Force Base, som vart bygde under den andre verdskrigen.

Klima 
Byen ligg på på 64,5° nordlege breiddegrad (omtrent same breiddegrad som Namsos i Trøndelag). Mørketida om vinteren i Fairbanks er altså omtrent like lang som i Namsos. 

Fairbanks har eit subarktisk innlandklima med store temperaturvariasjonar. Høgsommarane er korte og temperaturmessig særs like høgsommarane i Oslo. Vintrane er likevel mykje kaldare enn i Oslo, med temperaturar som ofte går under -25 grader celsius, som gjer Fairbanks til USAs kaldaste by.

Transport 

 Fairbanks International Airport
 Alaska Railroad
 George Park sin Highway

Utdanning 

 University of Alaska Fairbanks

Kjelder 
<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Fairbanks» frå ,  den 27. januar 2020.  
 

Byar i Alaska
The Jungle Book 2

The Jungle Book 2 (norsk tittel: Jungelboken 2) er ein amerikansk animert film frå 2003, produsert av DisneyToon Studios. Han er oppfølgjaren til The Jungle Book frå 1967.

Animasjonsfilmar frå Disney
Eventyrfilmar
Familiefilmar
Filmkomediar
Filmar frå 2003
Filmar frå USA
Ellen MacArthur

Dame Ellen Patricia MacArthur () er ein britisk seglar frå Derbyshire. 7. februar 2005 sette ho verdsrekord i å segla jorda rundt åleine.
 Ho segla 27 354 nautiske mil (50 660 km) med ein gjennomsnittsfart på 15,9 knop. Ho brukte 71 dagar, 14 timar, 18 minutt og 33 sekund og slo dermed den tidlegare verdsrekorden med ein dag, åtte timar, 25 minutt og 49 sekund.

Franske Francis Joyon, som hadde hatt verdsrekorden før MacArthur, sette ny verdsrekord i 20. januar 2008 med 57 dagar, 13 timar, 34 minutt og 6 sekund.

8. februar 2005 blei MacArthur utnemnn til Dame Commander (forkorta DBE) av Order of the British Empire for ferdigheitene sine i segling. 

MacArthur trekte seg tilbake frå profesjonell segling 2. september 2010, og skipa Ellen MacArthur Foundation, ein veldedig organisasjon som støtter ein overgang til sirkulær økonomi.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Ellen MacArthur» frå ,  den 28. januar 2020.  
 

Order of the British Empire
Britiske seglarar
Folk frå Derbyshire
Syl

Syl er ein reiskap med stålspiss og handtak av tre eller plast. Han kan brukast til å lage hòl i materiale som lêr, tre, papp eller liknande. Sylar er brukte i fleire ulike handverksfag og har då ulike former.

Ordet «syl» er nærskyldt med sy.

Kjelder 
 
 

Verktøy
Grethe G. Fossum

Grethe Gulbrandsen Fossum () var ein norsk lærar, politikar og byråkrat frå Oslo, busett i Grue. Ho representerte Hedmark fylke og Arbeidarpartiet på Stortinget i tida 1990-2001.

Fossum var dotter til ein lastebileigar i hovudstaden. Sjølv gjekk ho Statens gymnastikkskule i heimbyen og tok i 1968 eksamen ved lærarskulen på Elverum. Etter å ha stifta familie arbeidde Fossum åra 1976-85 som lærar i ungdomsskulen på Grue, deretter var ho rektor på Roverud skole fram til 1990, bortsett frå året 1988, då ho var personleg sekretær i Sosialdepartementet.

Valperioden 1987-91 var Fossum varaordførar i Grue. Då Gro Harlem Brundtland danna si andre regjering i november 1990, fekk Fossum fast sete i Stortinget, etter som ein annan Hedmark-representant, Kjell Borgen, vart statsråd. Også stortingsperioden 1993-97 møtte vararepresentant Fossum fast på Stortinget, då i staden for statsrådane Sigbjørn Johnsen og Sylvia Brustad. I den fireårsbolken lukkast Fossum å sikre seg fast plass gjennom 1997-valet. Stortingsvalet 2001 gjekk Arbeidarpartiet sterkt tilbake og Jens Stoltenberg måtte gå frå regjeringsleiinga den 19. oktober. Dermed fekk ikkje vararepresentant Fossum høve til å kome tilbake på Tinget og hennar tid i rikspolitikken var over. Gjennom dei 11 sesjonane på Stortinget var ho medlem 1990-93 i Kyrkje- og undervisningskomiteen, leiar 1993-97 og sekretær 1997-2000 i Familie-, kultur- og administrasjonskomiteen. Til sist var ho, under den fyrste Stoltenberg-regjeringa, medlem i Finanskomiteen. Fossum var medlem av sentralstyret i Arbeidarpartiet frå 1992 til 2002.

Sidan 2002 var Fossum tilsett som oppvekstsjef og deretter assisterande rådmann i Kongsvinger kommune. Frå 2005 var ho rådmann i Grue kommune i to år, før ho 2007-10 var divisjonsdirektør ved Sykehuset Innlandet på Kongsvinger.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1989-1993
Stortingsrepresentantar 1993-1997
Stortingsrepresentantar 1997-2001
Norske lærarar
Folk frå Oslo
Folk frå Grue
Kirsebærplomme

Kirsebærplomme (Prunus cerasifera) er eit tre i kirsebærslekta, i slekt med hegg, kirsebær og morell. Treet blir 2-6 meter høgt og dannar ei steinfrukt.

Det har ofte tornar. Nye årsskot er snaue og glatte med grøn farge. Blada på 4-8 cm er omvendt eggrunde, spisse og svakt tanna og med unnselege hår langs nervene på undersida. Dei 1-3 blomane på snaue skaft luktar godt og spring normalt ut før blada er vaksne ut. Frukta er 2-3 cm, rund  og i variantar av gul-raud-brun. Frukta kan etast av menneske og er søt på smak.

Kirsebærplomme stammar frå Søraust-Europa og Vest-Asia.  

Kirsebærplomme blomstrar gjerne i mars-april. Han er ein populær prydplante som blir planta i hagar og parkar, og har mange kultivarformer.

Treet finst innført ei rekkje stader i verda. I Noreg kan ein finna det gjenståande frå park- og hageanlegg. På Dei britiske øyane og nokre stader i Nord-Amerika finst det spreidd i naturen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Kirsebærplomme» frå ,  den 29. januar 2020. 
 oppgav desse kjeldene:  
 
 Lid, Johannes og Dagny Tande, Norsk flora, versjon 2007, 7.utgaven. ISBN 978-82-521-6029-1. 
 Stenberg, Lennart & Bo Mossberg, Steinar Moen (norsk red.), Gyldendals store nordiske flora, Gyldendal, Oslo 2007. ISBN 978-82-05-32563-0.

Kirsebærslekta
Steinfrukt
Plantar i Noreg
Prydtre
Livmorhals

Livmorhals (latin cervix uteri eller collum uteri) er sambandet mellom vagina og livmora i kvinneleg anatomi. Han utgjer den nedste delen av livmora. Den nedste delen av livmorhalsen stikk ned i vagina.

I medisinsk terminologi blir innsida av livmorhalsen kalla endocervix. Holrommet i livmora snevrar i livmorhalsen inn til ein kanal kalla canalis cervicalis. Den nedste delen av halsen blir kalla portio i ein opning kalla ytre mormunn (ostium uteri). Denne opningen er vanlegvis liten og rund om han ikkje har gått gjennom ein fødsel, og permanent tverrspalta etter ein fødsel. 

Livmorhalsen er lett tilgjengeleg for medisinske undersøkingar. Han blir brukt til å ta celleprøvar for å finna teikn på mogleg livmorhalskreft.

Kjelder

Livmora
Eggleiar

Eggleiar (medisinsk latin tuba uterina, gresk salpinx uterina) er eit smal røyr som bind saman eggstokk og livmor hjå hopattedru. Hjå kvinner er eggleiarar ca. 0,5 cm i diameter og ca. 7-15 cm lange. Eggleiarar har 3 lag,  mucosa (slimhinne), Muscularis externa (musklar) og serosa (ei tynn hinne danna av epitelceller som er del av bukhinna).

Eggleiarar blei først skildra medisinsk av den italienske legen Gabriele Falloppio (1523–1562). Dette har gjeve dei det tidlegare medisinske namnet tuba Falloppii og det engelske namnet Fallopian tubes.

Det er vanlegvis i eggleiaren at befruktinga føregår. Under eggløysinga går eitt eller stundom fleire mogne egg frå eggstokken, gjennom eggleiaren til livmora. Om eit egg blir befrukta, vil det bli verande i eggleiaren i rundt 3 dagar før det går vidare til livmoren der svangerskapet kan fortsetja. Om egget blir sitjande fast i eggleiaren og ikkje kjem seg ned i livmora blir det kalla eit ektopisk svangerskap (eller svangerskap utanfor livmora.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Eggleder» frå ,  den 29. januar 2020.  
 

Kjønnsorgan
Det kvinnelege forplantingssystemet
Kristian J. Ramsvik

Kristian Gunerius Johansson Ramsvik () var ein norsk kjøpmann, gardbrukar og politikar frå Råkvåg i Stjørna. Han representerte valkrinsen Sør-Trøndelag og partiet Venstre på Stortinget 1937-45.

Ramsvik gjekk amtsskole og arbeidde i ungdommen hos kjøpmannen i heimbygda Råkvåg. Frå 1910 dreiv Ramsvik si eigen kjøpmannsforretning med eksport av sild og andre fiskeprodukt. I 1936 tok han også over slektsgarden i Råkvåg. 

Ramsvik var heradskasserar i Stjørna, revisor i Stjørna Sparebank og i Fosens Aktie-Dampskibsselskab og dessutan takstmann for Norges Brannkasse. Han var elles styreformann i Råkvåg Handelslag i 14 år og i Uttrøndelag Fartøyassuranse.

Gjennom 25 år hadde Ramsvik ein framskoten posisjon i den politiske styringa av Stjørna, fyrst som varaordførar 1912–25 og så som ordførar 1926–36. I det ordførarstyrte Sør-Trøndelag fylkesting hadde han formannsvervet 1932–36. Hausten 1936 vart Ramsvik vald til stortingsmann frå Sør-Trøndelag, der han 1937–45 var sekretær i Kommunalkomitéen. Frå pinseaftan 1944 til frigjeringa i mai 1945 sat han fengsla, fyrst på Vollan og sidan på Grini.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1937-1945
Folk frå Rissa
Bush-doktrinen

Bush-doktrinen er ei nemning som blir nytta om ei rad retningsliner for amerikansk utanrikspolitikk som vart lagt fram av dåverande president George W. Bush i ein tale 1. juni 2002. Retningslinene representerte eit skifte i den amerikanske utanriks- og tryggingspolitikken, som i resten av styringstida til Bush kom til å leggje vekt på militære operasjonar, militær overmakt og eit mål om «å spreie demokrati, fridom og tryggleik i alle regionar». 

Bush-doktrinen markerte ei endring frå den amerikanske politikken i tidlegare tider, som hadde lagt vekt på avskrekking av moglege fiendar og eit ynske om å isolere konfliktar. Bush-doktrinen var den politiske råma for invasjonen av Irak i 2003.

Sjå òg 
Monroedoktrinen

Kjelder 
Bush-doktrinen (2018). I Sikkerhetspolitisk leksikon. Henta frå https://www.folkogforsvar.no/leksikon/bush-doktrinen/

Politikk i USA
 George W. Bush
Margret Eiriksdotter

Margret Eiriksdotter eller Margareta Eriksdatter (fødd ca. 1155, død 1209) var ei norsk dronning sm var gift med kong Sverre Sigurdsson.
Ho var dotter av kong Eirik den heilage av Sverige og Kristina Bjørnsdotter frå Danmark. Ho blei gift med kong Sverre av Noreg i 1185, og var dronning fram til 1202.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Margareta Eriksdatter (Eriksætten)» frå ,  den 30. januar 2020.

Litteratur 

Norske dronningar
Kvinner frå norrøn tid
Fødde på 1100-talet
Døde på 1200-talet