alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Tigerstaden

Tigerstaden er eit kallenamn for Oslo som opphavleg er blitt brukt for å skildra hovudstaden som ein farleg og ubarmhjertig storby.

Historie
Bruken av «Tigerstaden» om Oslo kan førast tilbake til Bjørnstjerne Bjørnson sitt dikt «Godt mot» (først kalla «Siste sang»), i samlinga Digte og sange frå 1870. Diktet skildrar ein kamp mellom ein landsens hest og ein tiger (symbol på byen). Ein artikkel i Morgenbladet i 1889 seier at Bjørnson slyngar ut hånande ord mot Christiania, «denne kolde by, som han tidligere har kaldt 'tigerstaden'». Seinare er Tigerstaden blitt brukt av blant andre Christian Krohg, Nils Collett Vogt og Rudolf Muus. 

Omgrepet har seinare fått meir positivt innhald. Fleire idrettslag i Oslo bruker i dag tiger som namn, logo eller maskot, som Centrum tigers basketklubb, Oslo Tigers Ishockeyklubb, Tiger Karateklubb og roller derby-laget Oslo Tiger City Beasts.

Som referanse til omgrepet er det også plassert ei rekke skulpturar av tigrar på Fridtjof Nansens plass framfor Oslo rådhus i jubileumsåret 2000, og ein større bronseskulptur av ein tiger laga av bilethoggaren Elena Engelsen og gitt av verksemda Eiendomsspar på Jernbanetorget framfor Oslo sentralstasjon.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Tigerstaden» frå ,  den 17. juli 2020.  
 

Oslo
Dyr i kulturen
Riksveg 23

Riksveg 23 (Rv23) går mellom Lier og Frogn. Vegen har ei lengd på 40,2 km, av dette 30,3 km i Buskerud og 9,9 km i Akershus.

Han byrjar ved E18 på Kjellstad i Lier og går austover til han møter riksveg 165 ved Midtbygda i Røyken. Frå der går vegen gjennom Hurum og Oslofjordtunnelen til han møter E6 ved Vassum. Vegen er skilta som stamveg.

Strekninga mellom Enga og Vassum vart utbygd under namnet Oslofjordforbindelsen.

Kommunar og knutepunkt

Linnesvollen
  frå Kjellstad til  Sandaker
  Kjellstad → 
   Frydenlund
  Lierelva
  Tuverudveien frå Linnes til  Lierkroa (1,9 km)
  Grimsrudveien frå Lahell til   Ugstad i Hurum (19,3 km)

 Spikkestad
  Hyggenveien frå Auvi til Røyken stasjon (1,1 km)

   Enga
   frå Krokodden til  Åsveien bru
  Elgskauåstunnelen (2630 m)

   Mørk
  Stampeleinåstunnelen (375 m)
  Merraskottunnelen (605 m)
   Verpen
  Oslofjordtunnelen (7306 m, 134 muh.)

Bomstasjon Oslofjordforbindelsen
   Månakrysset,  til  Holtbråten (3,1 km)
  Frogntunnelen (1583 m)
  Bråtan bru (212 m)
  Vassumtunnelen (378 m)
  
    Vassumkrysset,  til Vassum (0,9 km) →  til  Nygård i Ås

Bakgrunnsstoff 
 Statens vegvesen - Hovedvegsystemet i ytre Lier - om utbygging av Rv. 23 i Lier.

Riksvegar
Vegar i Viken
Vegar i Lier
Vegar i Asker
Vegar i Frogn
Bomvegar i Noreg
Belgorod

Belgorod (kyrillisk skrift Бе́лгород) er ein by og administrativt senter i Belgorod oblast i Russland. Han ligg ved elva Donets, rundt 570 km sør for Moskva og berre 40 km nord for grensa til Ukraina. Han har om lag 350 000 innbyggjarar (2007). 

Namnet Belgorod er slavisk for «kvit by» (likt Beograd i Serbia). Byen ligg i eit område rikt på kalkstein. 

Belgorod er det administrative, industrielle og kulturelle senter for Belgorod oblast, som vart oppretta i 1954. Av høgare utdanningsinstitusjonar i byen finst Belgorod Sjukhov statlege teknologiske universitet, Belgorod statlege universitet, Belgorod jordbruksakademi og Belgorod finansielle akademi.

Belgorod lufthamn ligg 4 km nord for byen.

Historie 
Busetnaden vart første gong nemnd i 1237, då han vart jamna med jorda av Batu Khan sine hordar. I 1596 vart han grunnlagd på ny etter ordre frå Boris Godunov som eit av mange fort bygt for å forsvare dei sørlege grensene til Russland mot krimtatarane.

Etter at den russiske grensa vart flytta lenger mot sør forfall festninga og byen vart lagt inn under Kursk. Peter den store vitja han like før slaget ved Poltava og eit dragon-regiment vart stasjonert i byen fram til 1917.

Under slaget ved Kursk var landsbyen Prokhorovka i Belgorod oblast åstad for det største stridsvognslag i historia den 12. juli 1943. Av minnesmerka over den andre verdskrigen er Belgorod Diorama og ein stor katedral i Prokhorovka.

Kjende personer frå Belgorod 
 Svetlana Khorkina, turnar, dobbelt olympisk meister

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Belgorod» frå , den 27. november 2008.

Bakgrunnsstoff 
 Belgorod Sjukhov statlege teknologiske universitet

Busetnader grunnlagde i 1596
Dale i Luster

Dale er eit kyrkjesokn i Sogn prosti. Området ligg i Luster kommune i Sogn og Fjordane og dekkjer midste delen av tidlegare Luster prestegjeld, på begge sider av Lustrafjorden. Soknet har ei kyrkje, Dale kyrkje, som ligg i bygda Luster på vestsida av Lustrafjorden og er frå kring 1240.

Frå 1565 til 1614 var området eige len og hadde eigen lensherre.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Om Dale sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket                                                                                      

Luster kommune
Sokn i Indre Sogn prosti
Nedre Årdal

Nedre Årdal er eit kyrkjesokn i Årdal prestegjeld i Sogn prosti. 
Soknet vart oppretta i 1970 då Årdal sokn vart deld i to delar, Nedre Årdal og Øvre Årdal. 
Det er ei kyrkje i soknet, Årdal kyrkje frå 1867 på Årdalstangen. 
Dagens kyrkje erstatta ei stavkyrkje frå 1100-talet.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Om Nedre Årdal sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket    

Årdal kommune
Sokn i Indre Sogn prosti
Bolkesjø-Miland

Bolkesjø-Miland er numedalsnemninga på ein av dei mest vidkjende tvibeitslåttane i hardingfeletradisjonen. Slåtten er spela i Valdres, Hallingdal og på Vestlandet. I Hallingdal er slåtten mykje nytta som lærestykke i barnespelemannslag, og er elles brukt mykje i samspel. Det er truleg Buskerud som er det gamle kjerneområdet for slåtten, og han har vore mykje nytta i Krødsherad. Bolkesjø og Miland er stader i Telemark.

Variantgruppa 

Slåtten har for det meste den same utforminga dei fleste stader. Han er etter måten meir utbygd i Telemark enn i dei andre dalføra. Hardingfeleverket har gjeve slåtten nr 477.

 a: Springar, etter Torleiv Bolstad, Øystre Slidre. Nedskrift Sven Nyhus 1976. Bolstad lærte slåtten av Torstein Rogne frå Øystre Slidre.

 b: Springar frå Sogn, etter Lars Skjervheim, Vossestrand. Nedskrift Sven Nyhus 1974. Skjervheim lærte slåtten av Georg Tistel, Vik i Sogn.

 c: Bolkesjø-Miland, etter Sverre Eggerud, Rollag. Nedskrift Sven Nyhus 1976. Egerud lærte slåtten i 1935 av Kristoffer Bråten.

 d: Springar, etter Johan Kleven, Krødsherad. Nedskrift Truls Ørpen 1915 (Ø 3). Etter far til Johan Kleven, Gamle-Kleven. Slåtten har vore vanleg i Krødsherad.

 e: Torgeir Miland, etter Johannes Dale, Tinn. Nedskrift Sven Nyhus 1975.

Norske slåttar
Mehanken

Mehanken er ein springar som har vore mykje nytta i Valdres, men som og finst i Sogn. Slåtten er eit tydeleg døme på tradisjonsmateriale som har vandra fram og attende mellom Sogn og Valdres (som Skinntrøya). Namnet Mehanken skriv seg frå eit visebrot som har vore kjend i Øystre Slidre og som er måta til slåtten, ev. som slåtten har vorte dikta over. Etter Guri Hegge er dette nedskrive:

Mehanken ytte ut jødnbåten sin,
han rakla so langt nord med strendo.
Han spende i me beino si
so det knaka i tøfto og bøndo.

No ha e rott i femta år,
o åridn ligge i keipo.
femta par hanska te åre e sleit,
o endå gjore de vont uti greipo.

Spelmannen Ola Bøe song stevet i noko meir samantrengt form, kanskje for å få stevet til å høve den raske springartakta:

Mehanken gjorde se jødnbåt
so reiste han sø med løndo
so spente`n i me bakføto si
so det braka i alle bøndo.

Steva er forma som firelina balladestrofer, og også innhaldet peiker i retning av at det kan vera ein rest av ei gamal skjemteballade i stil med Tordivelen og flua. Ein Mehank er dialekt for myhank.

Variantgruppa 

Slåtten har nr 478 i hardingfeleverket, og det er trykt opp fem variantar.

 a: Springar, etter Gudmund Eide, Bruvik i Hordaland. Nedskrift Arne Bjørndal 1916 (B 241). Eide lærte slåtten av Ola Romarheim, Hosanger, i 1862.

 b: Springar, etter Gregus Sætre, Brekke i Sogn. Nedskrift Arne Bjørndal 1918. Sætre lærte slåtten av Lasse Trædal i 1870-åra. Han var far til stortingsmann Nils Trædal. 

 c: Kleggen, etter John Dale, Øystre Slidre. Nedskrift Eivind Groven 1922 (G 479). Dale hadde slåtten etter Jøger Sagahaugen frå Øystre Slidre.

 d: Springar etter Per Haugset, etter Olav Øyraker, Vestre Slidre. Nedskrift Eivind Groven 1959 (G 1124).

 e: Mehanken, etter Ola Bøe, Vestre Slidre. Nedskrift Sven Nyhus 1974. Bøe hadde slåtten etter bestefaren Per Haugset. Han meinte det var Per som hadde laga slåtten.
.

Norske slåttar
Søppelsanking

Søppelsanking er det å samla avfall og gjera noko med det. Mange menneske livnærer seg av visse typar søppel som dei bruker direkte eller sel til resirkulering. Andre kan sanka søppel for å gjera miljøet det er i reinare og finare, ofte som ei form for dugnad.

Med «konteinardykking» (eng. dumpster diving) meiner ein det å leite igjennom boss for å finne nyttige gjenstandar. Dei som driver med konteinardykking kan gjere dette av diverse økonomiske og/eller personlege grunnar; til dømes dykkar mange friganistar for å unngå å leve ein materialistisk forbrukarlivsstil.

Gjenbruk
Avfallshandtering
Krekling

Krekling eller krekebær (Empetrum nigrum) er ein liten, eviggrøn plante i kreklingslekta i lyngfamilien. Han er kjend for bæra sine med same namn, som er blåsvarte og kan etast. Planten trivst i myrområde, høgfjell og i gran- og furuskog. 

Krekling spreier seg utover i teppe, der buskane blir 10-25 cm høge og har mørkegrøn grunnfarge. Greinene og stenglane ligg nede på bakken eller bøyer seg litt oppover i endane. Blada er små, litt glatte/sukkulente, og sit i klasar langs mykje av stengelen. Dei nyaste skota er litt raudlege.

Blomane er små og raude, med tre gulgrøne begerblad og tre heilt raude kronblad. Ho- og hannplantane er separate. 

I Noreg er arten svært utbreidd heilt opp til 1.800 m.o.h. I Nord-Noreg er bæra til krekling kjend som krøyk, krøkebær eller krykkjebær. Bæra har lite smak, men eigner seg godt til å laga saft eller gelé. Dei inneheld mykje vatn og kan vera god for tyrsten når ein er på tur.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Krekling» frå ,  den 28. november 2008.

Bakgrunnsstoff

Lyngfamilien
bær
Otto Ferdinand von Abensperg und Traun

Otto Ferdinand von Abensperg und Traun () var ein Generalfeldmarschall frå Austerrike.

Han kom frå ein adleg familie og vart fødd i Ödenburg. Han starta på utdanninga si i Halle, men i 1693 forlet han universitetet for å gjere teneste for den prøyssiske kontingenten i den allierte hæren i Nederlanda. Han medverka i niårskrigen, og gjekk like etter denne krigen var over inn i keisarhæren. Den spanske arvefølgjekrigen følgde like etter og Traun utmerkte seg i Italia og ved Rhinen fram til 1709, då han vart oberstløytnant og aide-de-camp for feltmarskalk grev Guido Starhemberg (1654–1737) i Spania. 

Eit år seinare vart han oberst, og i 1712 eiar for eit regiment til fots. Like etter krigen var over vart han igjen send ut i strid, og under ved Francavilla på Sicilia (20. juni 1719) vart han hardt skadd. For felttoget i Sør-Italia vart han forfremma til General-Feldwachtmeister i 1723. I 1727 vart han guvernør i Messina, og i 1733 fekk han graden feltlmarskalkløytnant. 

I 1734 spreidde rykte seg om han rundtom i Europa etter at han han forsvarte passet i San Germano og så den halvvegs øydelagde festninga i Capua, som han overgav. Han var då forfremma til Feldzeugmeister og vart tilsett i ei vanskeleg halvpolitisk leiing i Ungarn, før han vart øvstkommanderande i Nord-Italia og mellombels generalguvernør i Milano. I 1741 vart han feltmarskalk. 

Dei italienske felttoga under den austerrikske arvefølgjekrigen var ein suksess under hans leiing fram til 1743, då feltmarskalk grev Khevenhüller døydde og han vart den fremste militærerådgjevaren til fyrst Karl Aleksander av Lorraine, som kommanderte austerrikarane i Böhmen og langs Donau. I denne posisjonen medverka han til handlingane som til slutt førte den austerrikske hæren over Rhinen, og dei dyktige strategiane som førte til at Fredrik II av Preussen vart tvungen til å forlate Böhmen og Mähren (1744) utan å møte han til kamp. 

Traun siste aktive teneste var som kommandant av ein hær send til Frankfurt for å påverke valet av ein ny keisar som etterfølgde Karl VII. Han døydde ved Hermannstadt den 18. februar 1748.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Otto Ferdinand von Abensberg und Traun» frå , den 28. november 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 

Austerriksk adel
Austerrikske feltmarskalkar
Austerrikarar i den austerrikske arvefølgjekrigen
Philippsburg

Philippsburg er ein by i Baden-Württemberg i Tyskland med om lag 12 000 innbyggjarar.

Historie 
Før 1632 var Philippsburg kalla Udenheim. 

Byen vart underlagt biskopen av Speyer 1371–1718, ein av desse var Philipp Christoph von Sötern (biskop frå 1610 til 1652), som byen er kalla opp etter. 

Gjennom historia har Tyskland og Frankrike kjempa om byen. Tidlegare var det ei festning her, som vart omleira under den polske arvefølgjekrigen.

Ymse 
I byen ligg Philippsburg atomkraftverk og ein av fabrikkane til Goodyear Tire and Rubber Company.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Philippsburg» frå ,  den 28. november 2008.

Bakgrunnsstoff 

Byar i Baden-Württemberg
Weissenburglinjene

Weissenburglinjene eller Wissembourglinjene var eit festningsverk som bestod av jordvollar med små festningar langs elva Lauter. 

Linjene strekte seg 19 km frå Lauterbourg til Wissembourg og vart bygd av franskmennene under den spanske arvefølgjekrigen under hertugen av Villars i 1706.

Under den austerrikske arvefølgjekrigen tapte franskmennene linjene og dette spelte ei viktig rolle i felttoget i 1744. Ludvig XV kommanderte ein hær på 90 000 mann for å invadere Dei austerrikske Nederlanda, and tok byane Menen og Ieper. Han måtte gje opp invasjonsplanane då fyrst Karl Aleksander av Lorraine, assistert av veteranen Traun, med kløkt klarte å styre armeen sin over Rhinen nær Philippsburg den 1. juli, og tok Wissembourglinjene. Dermed stod dei mellom armeen til Prince de Cont og Alsace. Sjølv om Coigny klarte å klarte å kjempe seg gjennom fienden ved Wissembourg og slo seg ned nær Strasbourg gav Ludvig XV opp invasjonen av Dei sørlege Nederlanda, og armeen hans flytta seg sørover for å ta ein avgjerande del i krigen i Alsace og Lorraine

Linjene var framleis militært og strategisk viktige under dei franske revolusjonskrigane. Linjene vart storma 13. oktober 1793 av prøyssarane og saksarane under den austerrikske general Wurmser. Den første koalisjonen vart på si side drive bort av Hoche den 26. desember og tvunge til å trekke seg tilbake til andre sida av Rhinen.

I 1815, etter slaget ved Waterloo, rykte den austerrikske hæren ved Øvre Rhinen inn i Frankrike. 25. juni gav kronprinsen av Württemberg kommandøren av det 3. austerrikske korpset ordre om å rykke fram til linjene i to kolonnar. Den første kolonnen samla seg ved Bergzabern, og den andre rykte framover ved Nieder Ottersbach. Grev Wallmoden fekk beskjed om å rykke fram mot Lauterburg. Kronprinsen gjekk langs Hagenau-vegen. Vaktstyrken hans pressa på inn i Inglesheim, medan hovudstyrken til det 3. korpset nådde linjene, som franskmennene under general Jean Rapp hadde forlate i løpet av natta, og fall tilbake Hagenauskogen og den store landsbyen Surburg.

I 1870 eksisterte ikkje linjene lenger, men to sentrale fort i byane Wissembourg og Altenstadt, hadde framleis festningsverk som var nyttige forsvarsverk under slaget ved Wissembourg. 4. august 1870 fekk tyskarane under kronprinsen av Preussen, seinare keisar Fredrik III, den første sigeren i krigen over eit fransk korps (del av armeen kommandert av MacMahon) under general Douay, som vart drepen tidleg i slaget.

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «en:» frå , den 28. november 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 
 

Festningar
Heikki Holmås

Heikki Eidsvoll Holmås () på Voss i Hordaland er ein norsk politikar frå Sosialistisk Venstreparti, son av forfattaren Stig Holmås og ingeniør/tekstilarbeidar Ingebjørg Monsen. Han var stortingsrepresentant frå Oslo i periodane 2001-2005, 2005-2009, 2009-2013 og 2013-2017. Før det var han vararepresentant i perioden 1997–2001.

23. mars 2012 vart Holmås utviklingsminister i Regjeringa Stoltenberg II, ein posisjon han sat i til regjeringa gjekk av den 16. oktober 2013.

Holmås er tidlegare sentralstyremedlem i Norges Gymnasiastsamband, og tidlegare leiar i Sosialistisk Ungdom.

Stortingskomitéar 
 2001–2005 medlem i Kommunalkomitéen
 2005–2009 medlem i Finanskomitéen
 2009–2013 leiar i Kommunal- og forvaltingskomitéen

Kjelder 

.

Bakgrunnsstoff 
 
 Rap frå Stortingets talerstol - VG

Norske utviklingsministrar
Statsrådar i Regjeringa Stoltenberg II
SV-statsrådar
Stortingsrepresentantar for Oslo
Stortingsrepresentantar frå SV
Stortingsrepresentantar 2001-2005
Stortingsrepresentantar 2005-2009
Stortingsrepresentantar 2009-2013
Stortingsrepresentantar 2013-2017
Lokalpolitikarar i Bergen
SV-politikarar i Hordaland
SV-politikarar i Oslo
Folk frå Voss
Leiarar i Sosialistisk Ungdom
Hertugdømet Lorraine

Lorraine (tysk Lothringen) er eit historisk område som i dag ligg nordaust i Frankrike. Av byar i regionen finn ein Metz, Nancy og Verdun.

Historie 
Lorraine, eller Lotharingia, var opphavleg eit sjølvstendig hertugdøme oppretta i 843 då riket til karolingane vart delt mellom dei tre sønene til Ludvig I av Det tysk-romerske riket. Det var kalla opp etter den nye herskaren Lothar I av Det tysk-romerske riket.

I 959 vart riket delt i ein Øvre og Nedre Lorraine, og etter kvart vart hertugane av Øvre Lorraine berre kjend som hertugar av Lorraine, fordi hertugane i Nedre Lorraine etter kvart mista makt på 1000-talet. 

På 1600-talet ønskte dei franske kongane Lorraine, som då låg mellom sjølve Frankrike og det franske området Alsace. Lorraine tok keisaren si side i trettiårskrigen og vart okkupert av Frankrike i 1641. I 1670 vart dei igjen invadert av franskmennene, og dei okkuperte område dei neste 30 åra. Under den spanske arvefølgjekrigen okkuperte Frankrike Lorraine nok ein gong, medan hertug Leopold av Lorraine framleis styrte. Son til Leopold, Frans I av Det tysk-romerske riket, måtte gje frå seg hertugdømet i 1737, etter den polske arvefølgjekrigen, i byte for storhertugdømet Toscana. Frans var trulova med erkehertuginne Maria Teresia av Austerrike, dotter og arving til Karl VI av Det tysk-romerske riket, og franskmennene ville berre godta ekteskapet om Frans gav opp rettane sine til Lorraine. Stanislaus Leszczynski, tidlegare konge av Polen og svigerfar til Ludvig XV, vart den siste hertugen av Lorraine etter ein avtale om at hertugdømet skulle gå til Frankrike då han døydde. Lorraine vart ein del av Frankrike i 1766.

Sjå òg 
 Regionen Lorraine
 Lotharingia

Bakgrunnsstoff 
 Alsace-Lorraine.info 
 Lotharingia

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Lorraine (province)» frå , den 28. november 2008. 
 

Lorraine
Tidlegare provinsar i Frankrike
Seasons in the Abyss

Seasons in the Abyss er den amerikanske thrash-metallgruppa Slayer sitt femte studioalbum. Det blei gjeve ut 9. oktober 1990 og kom med eit Parental Advisory-merke.

Spor 
 «War Ensemble» - (04:52)
 «Blood Red» - (02:50)
 «Spirit In Black» - (04:07)
 «Expendable Youth» - (04:10)
 «Dead Skin Mask» - (05:17)
 «Hallowed Point» - (03:24)
 «Skeletons Of Society» - (04:41)
 «Temptation» - (03:26)
 «Born Of Fire» - (03:08)
 «Seasons In The Abyss» - (06:32)

Slayer-album
Musikkalbum frå 1990
Slaget ved Kesselsdorf

Slaget ved Kesslesdorf vart utkjempa den 14. desember 1745 mellom Preussen og dei samla styrkane til Austerrike og Sachsen. Prøyssarane vart hærført av Leopold I av Anhalt-Dessau, medan austerrikarane og saksarane vart ført av feltmarskalk Rutowski. Prøyssarane vann slaget.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Battle of Kesselsdorf» frå , den 28. november 2008. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Chandler, David: The Art of Warfare in the Age of Marlborough. Spellmount Limited, (1990). ISBN 0-946771-42-1
 

Prøyssiske slag
Saksiske slag
Austerrikske slag
Konfliktar i 1745
Kvadrupelalliansen

Kvadrupelalliansen viser til fleire historiske militære alliansar, men ingen av dei eksisterer i dag. 

 Kvadrupelalliansen frå august 1673 var ein allianse mellom Det tysk-romerske riket, Spania, Karl IV av Lorraine og Dei sameinte Nederlanda under den fransk-nederlandske krigen. Det vert stundom sagt at kurfyrsten av Brandenburg, og ikkje hertugen av Lorraine, var den fjerde i alliansen, men dette er ikkje korrekt. Kurfyrsten vart derimot ein del av alliansen i juli 1674. 
 Kvadrupelalliansen frå 1718 var ein allianse mellom Austerrike, Frankrike, Dei sameinte Nederlanda og Storbritannia som hadde som mål å endre (hovudsakleg på kostnad av Spania) avtalar som enda den spanske arvefølgjekrigen, sjå kvadrupelalliansekrigen.
 Kvadrupelalliansen frå 1745 vart danna mellom Storbritannia, Dei sameinte Nederlanda, Sachsen og Austerrike i dei seinare delane av den austerrikske arvefølgjekrigen.
 Kvadrupelalliansen frå mars 1813 (fornya 20. november 1815); mellom Storbritannia, Austerrike, Preussen og Russland, hadde som mål å oppretthalde avgjerslene etter napoleonskrigane, og Frankrike vart ein del av alliansen i 1818. Storbritannia likte ikkje den reaksjonære politikken til dei andre allierte, og alliansen vart derfor meir eller mindre ineffektiv etter midten av 1820-åra. 
 Kvadrupelalliansen frå april 1834 vart danna av Storbritannia, Frankrike, Spania og Portugal for å støtte dronning Isabella II av Spania mot onkelen hennar Don Carlos, greve av Molina, som gjorde krav på den spanske trona etter arvelova frå 1714-1830 og dronning Maria II av Portugal, representert av faren, Pedro I av Brasil, tidlegare keisar av Brasil og konge av Portugal. 
 «Kvadrupelalliansen» vart òg stundom nytta om Sentralmaktene under den første verdskrigen og bestod av Tyskland, Austerrike-Ungarn, Det osmanske riket og Bulgaria.

Sjå òg 
 Den sjette koalisjonen

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Quadruple Alliance» frå , den 28. november 2008. 
 

Europeisk historie
Militære alliansar
Maximilian III Josef av Bayern

Maximilian III Josef () var kurfyrste og hertug av Bayern frå 1745 til 1777.

Biografi 
Ha var fødd i München og var den eldste sonen til keisar Karl VII og kona hans Marie Amilie av Austerrike. Besteforeldra på morssida var keisar Josef I og Wilhelmina Amalia av Brunswick-Lüneburg.

Då faren døydde i 1745 arva han eit land som var i ferd med å verte invadert av Austerrike under den austerrikske arvefølgjekrigen og måtte gje opp kravet på keisartrona og gjere fred med Maria Teresia av Austerrike med Füssen-traktaten, der han avtalte å støtte ektemannen hennar, storhertug Frans Stefan av Toscana i det komande keisarvalet. 

Maximilian Josef var ein progressiv og opplyst herskar som gjorde mykje for å utvikle landet sitt. I 1747 vart porselensfabrikken i Nymphenburg grunnlagd. Den første akademiske institusjonen i München, Det bayerske vitskapsakademiet, vart grunnlagd i 1759 av Maximillian III. Under den alvorlege dyrtida i 1770 selde Maximilian kronjuvelane for å betale korn. Dette året gav han òg ut ediktet mot den ekstravagante pompøsiteten som kyrkja synte, og dette endra den bayerske rokokko-perioden. Han forbaud òg pasjonsspela i Oberammergau . 

Desember 1777 døydde Maximilian Josef av koppar utan arving. Som den siste av den yngre greina av huset Wittelsbach, som kom frå Ludvig IV av Det tysk-romerske riket, og som hadde styrt Bayern sidan tidleg på 1300-talet, førte dødsfallet hans til den korte bayerske arvefølgjekrigen. Gemalinna til Maximilian, Maria Anna Sofia av Sachsen, forhandla med Preussen for å sikre Bayern sjølvstende mot Austerrike. Til slutt vart Maximilian etterfølgd av ein fjern slektning, kurfyrste Karl IV frå den eldre greina av dynastiet. 

Maximilian III Josef er gravlagd i krypta i Theatinerkirche i München.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Maximilian III Joseph, Elector of Bavaria» frå , den 28. november 2008. 

Huset Wittelsbach
Folk frå München
Bayerske hertugar
Tyskarar i den austerrikske arvefølgjekrigen