alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ane Dahl Torp

Ane Dahl Torp () er ein norsk skodespelar frå Bærum. Ho har jobba både ved Teatret vårt i Molde og Det Norske Teatret, men har sidan blitt meir kjent som filmskodespelar. Vinteren 2006 var ho aktuell i den kvinnelege hovudrolla i Gymnaslærer Pedersen, ein film basert på ein roman av Dag Solstad.

Ho er dotter til språkvitaren og lingvistikkprofessoren Arne Torp.

Utmerkingar 

 I 2004 vann ho Amandaprisen (beste kvinnelege hovudrolle for rolla si i TV-serien Svarte penger, hvite løgner) og 
 Ho fekk Folkets filmpris i 2004. 
 I 2006 vann ho igjen Amandaprisen for beste kvinnelege hovudrolle i Gymnaslærer Pedersen.
 I 2006 vart ho utvald som norsk «Shooting Star» for presentasjon under filmfestivalen i Berlin. 
 I 2008 vann ho Amandaprisen for beste kvinnelege birolle i Lønsj.
 Lesarane i bladet Mann røysta henne fram til tittelen «Noregs mest sexy kvinne» i 2004. 
 Same året kåra Elle henne til «Årets kvinne». 
 I 2012 vann Ane Dahl Torp Hedda-prisen for beste kvinnelege hovudrolle for Shen Te i «Det gode menneske fra Sezuan» av Bertolt Brecht.

Store roller

Filmar 
Lønsj (2008)
Uro (2006)
Gymnaslærer Pedersen (2006)
Ikke naken (2004)
Kvinnen i mitt liv (2003)

TV-seriar 
Svarte penger, hvite løgner (2004)
Kodenavn: Hunter (2006 og 2008)

Bakgrunnsstoff 
IMDb om Ane Dahl Torp
Snurrfilm.no om Ane Dahl Torp 
Norsk filminstitutt 

Torp, Ane Dahl
Folk frå Bærum
Torp, Ane Dahl
Vinnarar av Heddaprisen
Gymnaslærer Pedersen

Gymnaslærer Pedersen er ein norsk spelefilm som først vart vist på kino 24. februar 2006. Filmen tek utgangspunkt i romanen Gymnaslærer Pedersens beretning om den store politiske vekkelsen som har hjemsøkt vårt land, skriven av Dag Solstad. 
Handlinga krinsar kring miljøet knytt til partiet AKP på 1970-talet. Hans Petter Moland regisserte filmen.

Nokre skodespelarar 
 Kristoffer Joner - Gymnaslærer Pedersen
 Jan Gunnar Røise - Werner Ludal	
 Ane Dahl Torp	- Nina Skåtøy

Bakgrunnsstoff 
 www.gymnaslarerpedersen.no

Sjå òg 
 Norske filmar

Norske filmar
Filmar frå 2006
Kristoffer Joner

Kristoffer Joner () er ein norsk skodespelar frå Stavanger. Han debuterte i 1996 i fjernsynsserien Offshore, som gjekk på NRK. Gjennombrotet fekk han i 2000 med filmen Detektor.

I 2005 vart han tildelt Amandaprisen som beste mannlege skodespelar for sin innsats i filmen Naboer.

Roller

Filmar 
Den Siste Revejakta (2008)
 Gymnaslærer Pedersen (2006)
 Vinterkyss (2005)
 Naboer (2005)
 Alt for Egil (2004)
 Min misunnelige frisør (2004) 
 Monstertorsdag (2004)
 Den som frykter ulven (2004)
 Villmark (2003)
 Himmelfall (2002)
 Musikk for bryllup og begravelser (2002)
 Mongoland (2001)
 Detektor (2000)

Kortfilmar 
 Samaritan (2004)
 Loose Ends (2003)
 Shit Happens (2002)

Fjernsynsseriar og miniseriar 
 Kodenavn Hunter (2007)
 Lekestue (2002)
 Offshore (1996)

Ymse 
 Pusur (2004) – norsk stemme
 Kontroll på kontinentet (2001) – musikkvideo av Kaizers Orchestra
 Evig Pint (2003) – musikkvideo av Kaizers Orchestra

Folk frå Stavanger
Norske skodespelarar
Vinnarar av Amandaprisen
François Rabelais

François Rabelais () var ein fransk forfattar.

Han er mest kjend for si første bok, Pantagruel, som han gav ut under pseudonym i 1532. Boka var starten på den såkalla Gargantua-serien. 

Franskspråklege forfattarar
Franske forfattarar
Fransiskanarar
Jente

Ei jente eller taus er eit menneskebarn av hokjønn, i motsetnad til ein gut, som er eit barn av hankjønn. Jenter veks opp til å bli kvinner.

Ordsoge 

Ordet «jente» stammar frå norrønt genta, av gant, 'spøk, fjas', medan «pike» (norrønt píka) truleg stammar frå finsk. Opphavet til «taus» er ukjent, men det kan ha samanheng med tysja — ei fjasejente eller ei kvinneleg vette. «Jente» er eit særnorsk ord som på dansk og svensk hovudsakleg blir brukt for å visa til norske jenter.

Orda for jenter kan også brukast i samanhengar eller åleine for å visa til tenestejenter, og i nokre samanhengar også for å visa til prostituerte eller lettliva kvinner. Liknande bruk finst også i andre språk, til dømes engelsk «girl», som både har blitt brukt om prostituerte og tenestefolk.

Bakgrunnsstoff 
 Artiklar om jenter  på forskning.no
 Om ny forsking på jenter  ved forskningsradet.no
 , 
 «Jente», «pige» og «tøs» i Ordbog over det danske sprog

Kvinner
Barn
Norske ord
Norske ord
Tennevoll

Tennevoll er kommunesenter i Lavangen kommune i Troms og Finnmark. Tettstaden har  og ligg inst i Lavangsfjorden.

Geografi i Lavangen
Tettstader i Troms og Finnmark
Kommunesenter i Troms og Finnmark
Arild Sundgot

Arild Sundgot () er ein norsk fotballspelar. Sundgot er ein angrepsspelar. Fotballkarriera starta i byen der han voks opp, Ulsteinvik, for IL Hødd. Sundgot sitt første møte med Eliteserien kom med nettopp Hødd, i deira opprykk til 1995-sesongen. Her vart det 2 mål på 10 kampar for sunnmøringen. 

I 1997-sesongen ikledde Sundgot seg ei ny drakt, nemleg for Lillestrøm SK. Dette er også Sundgot sin noverande klubb, sjølv om overgongsspekulasjonane var store etter endt 2005-sesong. Spelaren vil for alltid vere ein viktig del av Lillestrøm si historie, då Sundgot er den mestskårande spelaren i Eliteserien for klubben nokon gong. På tolv sesongar har han laga 88 mål på 247 kampar for LSK i Eliteserien. Han har med dette slått rekorden til Lillestrøm-legenda Tom Lund, som hadde 64 mål på 149 kampar. 

Han er son til tidlegare Høddspelar Otto Sundgot, og bror til Ole Bjørn Sundgot.

Arild Sundgot sine sesongar i eliteserien for Lillestrøm:

Kjelder 
http://fotball.aftenposten.no/eliteserien/index.jsp?service=default&stats=true&type=person&personId=1637&seasonId=6500

Sundgot, Arild
Sundgot, Arild
Sundgot, Arild
Hødd-spelarar
Lillestrøm-spelarar
Janove Ottesen

Janove Ottesen () er ein norsk msuikar som er vokalist og frontfigur i det norske rockebandet Kaizers Orchestra. I 2004 gav han ut den første solo-plata si, Francis’ Lonely Nights. 

Ottesen er, saman med Geir Zahl, ein av grunnleggjarane av Kaizers. «Kaizer-namnet» hans er «Sjakalen», eller «the Jackal Kaizer». Ottesen og Zahl vann Edvard-prisen 2002 for debutplata til Kaizers: Ompa til du dør. 

I 2012 fekk han Rogaland mållags målpris.

Han heitte opphavleg Jan Ove Ottesen, men bytta namn til Janove Ottesen.

Han har gått på musikklærarutdanninga på Lærarhøgskulen i Bergen på Landås. Det var under studietida i Bergen han kjøpte eit trøorgel og starta Kaizers Orchestra.

I dag er han gift og har to born.

Diskografi 
 Francis' Lonely Nights (2004)

Kjelder

Norske songarar
Kaizers Orchestra
Folk frå Stord
Folk frå Time
Anton Praetorius

Anton Praetorius () var ein tysk prest, reformert teolog, forfattar og førekjempar mot hekseforfylging og tortur. Han vart fødd i Lippstadt i Tyskland.

Livssoge 
I 1586 fødde hustrua hans Maria sonen deira Johannes i Kamen. Anton Praetorius vart den fyrste reformerte presten i landsbyen Dittelsheim, der han skreiv den eldste skildringa på latinsk av den «1. Store Fatet» på slottet Heidelberg.

I 1596 vart Praetorius fyrsteleg hoffpredikant i Birstein (ved Frankfurt am Main). I 1597 oppnemnde fyrsten Praetorius til medlem av heksedomstolen. Praetorius protesterte mot torturen og det lukkast at prosessen vart avslutta og kvinnene sette fri. Dette er det einaste kjende tilfellet, at ein geistleg, medan heksesaka pågjekk, kravde at den umennneskelige torturen måtte slutte - og lukkast med dette.   

Praetorius mista embetet sitt som hoffpredikant og vart i 1598 prest i Laudenbach (Bergstraße). Under sonen sonen sitt namn som psevdonym, Johannes Scultetus, publiserte han i 1598 boka «Von Zauberey und Zauberern Gründlicher Bericht» (Grundig utgreiing om trolldom og trollmenn) mot hekseforfylging og tortur. I 1602 fatta han mot ved andre opplag av boka til å bruke sitt eige namn som forfattar. I 1613 vart det tredje opplaget utgjeve med eit personleg føreord. Praetorius døydde i Laudenbach i 1613.

Bakgrunnsstoff 
http://www.anton-praetorius.de (Vita et scripta)
http://www.fass-heidelberg.de  
http://www.rzuser.uni-heidelberg.de/%7Ecd2/drw/F3/praetor/o02wid.htm (Edition original) 1613
http://www.ub.uit.no/fag/historie/hekseprosesser.html 

Litteratur 
 Hartmut Hegeler: Anton Praetorius, Kämpfer gegen Hexenprozesse und Folter, Unna 2002, ISBN 3-9808969-4-3
 Hartmut Hegeler und Stefan Wiltschko: Anton Praetorius und das 1. Große Fass von Heidelberg. Unna 2003, ISBN 3-9808969-0-0

Tyske forfattarar
psevdonym
Protestantiske teologar
Tyske teologar
Skambankt

Skambankt er ei norsk rockegruppe. Gruppa vart danna i 1994, av folk frå Klepp kommune på Jæren. I starten spela dei nokre konsertar, men gav ikkje ut musikkalbum. I 2004 vart gruppa starta opp att for fullt, og gav ut musikkalbumet Skambankt. 

Skambankt spelar ei blanding av rock'n'roll, punk og hardrock i tradisjonen frå til dømes Motörhead, AC/DC, Sex Pistols, Ramones og The Stooges. Alle songtekstane er på norsk språk og formidlar eit bodskap i punk-tradisjonen. Nokre stikkord kan vera tekstar mot Staten, mot Systemet, mot korrupsjon, kapitalisme, overvaking, religiøs fanatisme, og mot hat og svik.

Frå 2004 av har Skambankt spela på mange festivalar og konsertar i Noreg, Danmark og Tyskland. På Roskilde Festival i 2005 spela dei for 20 000 festivaldeltakarar. 

I 2005 lanserte dei EP-plata Skamania, med seks nye songar og to videoar. Mot slutten av året vart «Tom Skalle» på trommer erstatta med «Bones Wolsman». 
Eit nytt musikkalbum er under innspeling, planlagt for utgjeving i 2007.

Med i Skambankt (alle har eit alias) 
 Terje Winterstø Røthing - Ted Winters (gitar, vokalist) 
 Hans Egil Løe - Hans Panzer (gitar, støttevokalist)
 Tollak Friestad - Don Fist (bassgitar, støttevokalist)
 Tom Erik Løe - Tom Skalle (trommer) fram til slutten av 2005
 Børge Henriksen - Bones Wolsman (trommer) frå 2005

Frontfigur Terje Winterstø Røthing spelar òg i Kaizers Orchestra.

Diskografi 
 Skambankt (DogJob, 2004)
 Skamania (DogJob, 2005)
 Eliksir (DogJob, 2007)

Bakgrunnsstoff 
 www.skambankt.com - offisiell nettstad
 Fanside (på engelsk)
 MySpace
 Skambankt på last.fm

Norske musikkgrupper
Musikkgrupper skipa i 1994
Arnfinn Kolerud

Arnfinn Kolerud () er ein norsk barne- og ungdomsbokforfattar.

Kolerud er fødd i  Isfjorden og seinare busett i Måløy i Kinn kommune.

Kolerud debuterte i 1996, og har fått ei rad prisar for bøkene sine. Dei to prisløna bøkene utmerker seg ved å vere stillferdige bøker som med konkrete sansingar frå oppvekst på 1970-talet gjev innblikk i guteliv, tidsbilete og bygdeliv. Den eine boka hans har vorte samanlikna med oppvekstskildringar av Tarjei Vesaas.

I 2018 var boka Snillionen ei av tolv utvalde bøker med filmpotensiale som vart tekne ut til programmet Books at Berlinale.

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

Prisar og utmerkingar 
 Kulturdepartementets debutantpris – 1996
 Nynorsk barnelitteraturpris – 1996
 Kritikerprisen – 2004
 Nynorsk barnelitteraturpris – 2004
 Guro Sandsdalens litteraturpris - 2005
 Kulturdepartementets litteraturpris - 2018

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Nynorsk barnelitteraturpris til Kolerud  pressemelding med foto
 Presentasjon av Arnfinn Kolerud på nettstaden til Samlaget
 Utgjevingar av Arnfinn Kolerud i Oria.no
 Om Arnfinn Kolerud Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Nynorskforfattarar
Norske barnebokforfattarar
Norske skjønnlitterære debutantar i 1996
Folk frå Rauma
Forfattarar frå Møre og Romsdal
Vinnarar av Kritikerprisen
Vinnarar av Nynorsk barnelitteraturpris
Forfattarar frå Vågsøy
Norske romanforfattarar
Marianne Røise Kielland

Marianne Røise Kielland () er ein norsk forfattar. Røise Kielland har gått på Skrivekunstakademiet i Bergen. Ho arbeider på Grünerløkka sykehjem i Oslo, og er medredaktør for tidsskriftet Avsagd hagle. Ho debuterte litterært i 2004 med romanen Kjøttsøvn, som ho fekk Aschehougs debutantstipend for.

Verkliste 
 Kjøttsøvn – roman (2004)

Prisar 
 Aschehougs debutantstipend 2004, for Kjøttsøvn

Røise Kielland, Marianne
Røise Kielland, Marianne
Vinnarar av Aschehougs debutantstipend
Vi har så korte armar

Vi har så korte armar  — med undertittel Tilstandsrapportar — er ein roman av Olaug Nilssen som vart utgjeven i 2002.

Handling
Liv og Ølgjer er to ungdomar på kring same alder frå bygda Skoddeheimen i Sogn og Fjordane fylke. Båe studerer dei i Bergen. I tilbakeblikk får lesaren glimt av oppveksten i ei bygd der skodda ligg tjukk i dagesvis og sola berre unntaksvis er framme. Når sola er framme, får ho folk til å gå ut, møtast og le saman.

Ein får inntrykk av at både Liv og Ølgjer har vore utsette for ei viss grad av mobbing, eller at dei i alle høve ikkje har vore med i gjengen. Det har derimot dei to fandenivoldske jentene — «vi» — som opnar og avsluttar romanen. Rett som det er kikar dei inn gjennom vindauga eller lyder ved dørene til hyblane til hovudpersonane. Desse kan like gjerne representera kjensla hovudpersonane har av å verta fylgde med eit vake blikk av omgjevnadane, dvs. hjembygda. Både Liv og Ølgjer prøver å bryta opp frå dei verdiane dei er oppvaksne med og finna sitt eige liv.

Ølgjer er den som ser ut til å lukkast best med det, medan Liv blir lamma av tanken på korleis ho tek seg ut framfor andre — anten det er studiekameratar eller Ølgjer, som ho gjerne vil elska og bli elska av. Mykje av romanen skildrar fantasiane til Liv i form av indre monolog eller .dagboksblad. Ho viser og tendensar til manisk reinsemd, og er sjølvsagt plaga av det noko lettvinte stellet til dei andre i hybelhuset.

Verkemiddel
Nilssen skriv ein typisk postmodernistisk prosa, med sitat, allusjonar og tekstbitar frå andre verk — særleg salmer. Handlinga vekslar mellom notid og fortid, og overgangane mellom ytre og indre plan, fantasi og røyndom er ofte umerkelege. Dialogane kan ta til i den verkelege verda for så å gå over til å bli indre samtalar Liv fører med andre. Lange parti kan minne om medvitsstraunmar der teksten blir styrt av assosiasjonar og tankesprang.

Tittelen kan visa til eit pessimistisk syn på om det er mogleg for menneske å nå kvarandre i meiningsfull kommunikasjon.

norske romanar
Olaug Nilssen
Bøker frå 2002
Tahiti

Tahiti er den største av øyane i Fransk Polynesia sør i Stillehavet. Øya ligg ved 17° 40' sørleg breidd, 149° 30' vestleg lengd, om lag halvvegs mellom Australia og Sør-Amerika. Øya er kjend for å ha gjeve inspirasjon og motiv til kunstnaren Paul Gauguin.

Hovudstaden Papeete ligg på den nordvestlege kysten. Øya er ca. 45 km på sitt breiaste og dekker eit areal på 1 042 km². Det høgaste punktet, Orohona-toppen, måler 2 241 m.o.h.

Vegetasjonen på øya er regnskog og klimaet er mildt tropisk, med regntid frå november til og med april. I tillegg til å vera den største øya i Fransk Polynesia har ho og flest folk, med rundt 70 % av innbyggjarane i området.

Sjå og 
 Hutaheiti
 Klima i Sør-Stillehavet.

 
Fransk Polynesia
Øyar i Stillehavet
Franske øyar
Emil Victor Langlet

Emil Victor Langlet () var ein svensk arkitekt som arbeidde som sjølvstendig arkitekt i Noreg. Han har teikna stortingsbygninga.

Langlet vart fødd i Borås i Västergötland. Han studerte ved den Chalmerska slöjdskolan i Göteborg i 1838–1841, ved Kungliga akademien i Stockholm i 1845–1851, og ved École des Beaux-Arts i Paris i 1851–1853.

Bygg (utval) 
 1857: Stortingsbygninga
 1861: Fredrikstad rådhus
 1863: Sygehuset og Hospitalet, Fredrikstad
 1863: Hartvig Nissens Pigeskole
 1867: Drammen børs
 1869: Drammens teater
 1879: Gällivare kyrka

Bakgrunnsstoff 

Svenske arkitektar
Folk frå Borås
Øystein Orten

Øystein Orten () er ein norsk forfattar og lektor, fødd og busett på Hareid i Møre og Romsdal. 

Etter å ha jobba som lærar i fleire år, debuterte han som forfattar i 1995 med diktsamlinga Havflammen.

Bøker 
 1995 – havflammen – Dikt
 2000 – fluktlinjer – Dikt
 2003 – Livingstons retrett – Roman
 2004 – kjensla av at det ikkje regnar andre stader enn her – Dikt
 2005 – Vegen til Neverland – Roman
 2007 – Rabarbrakrigen – Roman
 2009 – Himmelen over Shetland : historier om motstand og eksil : 1940-1945 – Dokumentar
 2011 – Sjabervik – Noveller
 2013 – Rasmus rebellen – Roman
 2015 – Risp i berget – Noveller
 2016 – Brevet til Rosalin – Roman
 2018 – Italiensk reise. Den håplause jakta på ei sjel – Essay

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Digitaliserte bøker av Øystein Orten hjå Nasjonalbiblioteket
 Presentasjon av Øystein Orten på nettstaden til Samlaget 
 Utgjevingar av Øystein Orten i BIBSYS Ask

Folk frå Hareid
Forfattarar frå Møre og Romsdal
Norske lyrikarar
Norske lektorar
Norske novelleforfattarar
Norske romanforfattarar
Norske skjønnlitterære debutantar i 1995
Nynorskforfattarar
Per Eide

Per Eide () er ein norsk fotograf. Han har frå 1979 av hatt fotostudio i Ulsteinvik på Sunnmøre, etter å ha teke utdanning i Storbritannia.
Eide er kjend for sine fotografi av motiv knytt til natur, mellom anna undervassfotografering.

Bakgrunnsstoff 
 www.pereide.no
 Per Eide www.foto.no
 Success photographer Per Eide www.norway.org

Eide
Eide
Heinrich E. Schirmer

Heinrich Ernst Schirmer () var ein tysk arkitekt, som arbeidde mesteparten av livet i Noreg, frå 1838 til 1883. Han vart fødd i Leipzig. Han vart utdanna ved kunstakademia i Dresden og München. Han gifta seg i Noreg og er far til Herman Major Schirmer og Adolf Schirmer.

Schirmer planla i 1841 til 1845 restaureringa av Nidarosdomen, og han leia også restaureringsarbeidet i 1869-71. Til minne om dette har Schirmer ei gate kalla opp etter seg i Midtbyen i Trondheim, på vestsida av Prinsensgate mot Elgeseter bru.
 
Han har blant anna vore med på å teikne den første Østbanestasjonen.

Schirmer mottok St. Olavs Orden i 1860.

Bygg (utval) 
 Oslo Austbanestasjon 
 Botsfengselet i Oslo
 1847-51: Gaustad sjukehus i Oslo
 1852-56: St. Olavs kyrkje i Oslo
 1874-83: Rikshospitalet
 Ullevål sjukehus

Referansar 

 
Tyske arkitektar
St. Olavs Orden
Folk frå Leipzig
Mongolske språk

Mongolske språk er ein språkfamilie som blir snakka i dei nordlege delane av Asia.

Dei mongolske språka skil seg frå kvarandre framfor alt syntaktisk, leksikalsk sett er det ikkje så store skilnader dei i mellom.

Dei mongolske språka blir ofte bunta saman i lag med tyrkiske og tungusiske språk til ein altaisk språkfamilie, men denne teorien får mindre og mindre støtte.

Klassifisering 

Sjølv om avgrensinga av dei mongolske språka mot andre språkfamiliar er uproblematisk, er den interne strukturen til språkfamilien problematisk. Den tradisjonelle inndelinga i aust- og vestmongolsk (med ein restkategori av «randspråk») er geografisk heller enn genetisk motivert.

 Vestmongolsk
 Kalmykisk ved Volga sitt utløp i den søraustre delen av europeisk Russland
 Oiratiske språk i Mongolia, Kina (Xinjiang, Qinghai) og Russland (Altaj)
 Austmongolsk
 Sørmongolske dialektar i Indre Mongolia (Kina)
 Mongolsk, offisielt språk i Mongolia
 Burjatisk i Sibir og i nordlege delar av Mongolia
 Andre mongolske språk
 Dauriske språk i Indre Mongolia
 Mogholsk i Afghanistan
 Ein del andre små språk, som tu

Litteratur 
 Janhunen, Juha (2003): The Mongolic Languages. London: Routledge

 Clauson, Gerard (1962): Turkish and Mongolian studies. London: Luzac

 Comrie, B. (1981): The languages of the Soviet Union. Cambridge: CUP

 Masica, Colin P. (1976): Defining a linguistic area: South Asia. Chicago, IL / London: Chicago UP

 Ramsey, S. Robert (1987): The languages of China. Princeton

Språkfamiliar

Altaiske språk
Lovgjevande forsamling

Ei lovgjevande forsamling er ei politisk forsamling som har høve til å gje lover som gjeld for ein stat. Ofte må lovene vera i samsvar med ei grunnlov.

 Parlament
 Kongress
 Nasjonalforsamling

Døme på lovgjevande forsamlinger 
 Alþingi — Island
 Assembleia da República — Portugal
 Bundestag — Tyskland
 Cortes Generales — Spania
 Eduskunta eller Riksdag — Finland
 Føderal forsamling — Russland, Sveits
 Folketinget — Danmark
 Knesset — Israel
 Legislative Yuan — Republikken Kina/Taiwan
 Majles Al-Ummah — Kuwait
 Oireachtas — Republikken Irland
 Riigikogu — Estland
 Riksdagen — Sverige
 Rajya Sabha/Lok Sabha — India
 Sabor — Kroatia
 Saeima — Latvia
 Seimas — Litauen
 Sejm — Polen
 Skupština — Serbia og Montenegro
 Staten Generaal — Nederland
 Stortinget — Noreg
 Tynwald — Isle of Man
 Verkhovna Rada — Ukraina

Lovgjevande forsamlingar
Politiske forsamlingar
Stortingsvalet 2009

Stortingsvalet 2009 vart skipa til måndag 14. september 2009. Det vart vald stortingsrepresentantar for perioden 2009 til 2013. Alle norske statsborgarar som hadde fylt 18 år innan utgangen av 2009 hadde røysterett.

I 204 av dei 430 kommunane i landet vart det også heldt val søndag 13. september i heile eller delar av kommunen. Valet føregjekk ved personleg oppmøte i eit vallokale på valdagen eller gjennom førehandsstemming. Det var mogleg for alle å førehandsstemma frå 10. august til fredagen før valdagen.

Samstundes som stortingsvalet heldt ein også sametingsvalet 2009 og kyrkjevalet 2009

Valresultat

Stemmetal og mandat ved Stortingsvalet i 2009
Kolonnane «endring» syner endring i forhold til valet i 2005 i prosentpoeng og mandat.

Kjelder 

 Denne artikkelen begynte med stoff frå «Stortingsvalget 2009» frå , den 1. september 2009. 
 Offisielle valresultat frå regjeringen.no

Bakgrunnsstoff 
 Offisielle vallister, etter fylke - alle vallistene, frå Statistisk Sentralbyrå

2009
Val i 2009
Hendingar i 2009
2009 i Noreg
Olof Palme

Sven Olof Joachim Palme () fødd på Östermalm i Stockholm, var ein svensk sosialdemokratisk politikar som var statsmnister frå 1969 til 1976 og frå 1982 til 1986.

Palme vart skoten på Sveavägen sentralt i Stockholm den 28. februar 1986. Palmemordet og etterforskinga etterpå var eit nasjonalt traume for Sverige som i lang tid sette sitt preg på samfunnsdebatten. I 1989 vart den uføretrygda rusmisbrukaren Christer Pettersson funne skuldig i mordet og dømd til livsvarig fengsel, men allereie nokre månader seinare vart han frifunnen på grunn av manglande prov og feil i samband med etterforskninga. Framleis er ingen dømd for mordet.

Karriere 
Palme var konsultativ statsråd 1963-1965, kommunikasjonsminister 1965-1967, utdanningsminister 1967-1969, statsminister 1969-1976 og 1982-1986. Han var partileiar frå 1969 til 1986. Olof Palme var utdanna som jurist.

Han var den siste statsministeren som vart titulert «excellens» i (1970).

Olof Palme kom frå ein overklasse-bakgrunn og budde i oppveksten på Östermalm i Stockholm.

Bakgrunnsstoff 
 Olof Palme talar

 Olof Palmes Internationella Centrum
 Olof Palmes minnesfond och Palmepriset 

Svenske politikarar
Svenske statsministrar
Svenske sosialdemokratiske politikarar
Hindugudar

Hinduismen er kjend for å ha fleire tusen ulike guddommar, og blir ofte halden fram som ein typisk polyteistisk religion. Samstundes hevdar mange hinduar at alle gudane berre er sider av det same, upersonlege verdsaltet, brahman, slik at religionen deira i røynda er monoteistisk.

Korleis det enn er, inneheld hinduismen ei rekke store og små kultar for ei rekke ulike gudar. Det finst gudar av alle slag; for ulike kastar og kjønn, for yrkesgrupper og landsbyar, for naturfenomen og livshendingar. Samstundes finst det store guddommar som blir dyrka over heile India. Sjiva og Visjnu og konene deira, Parvati og Laksjmi, eller morgudinna Devi, kjend i former som Durga, Ammavaru, Mariamman og Kali, er blant dei viktigaste. Det er vanleg for enkeltpersonar eller familiar å ha ein «hovudgud», men dei kan og tilbe andre gudar.

Det er ikkje noko forbod mot å framstilla gudar som bilde eller skulpturar innan hinduismen; tvert imot meiner ein at gudebilde får ei guddommeleg kraft. Det å få augekontakt med eit gudebilde, darsjan, er ein viktig del av tilbedinga. Samstundes kan ein tilbe mange gudar i form av ting som ikkje har menneskeform, til dømes tre og steinar.

Mange hindugudar har ei noko uvanleg form. Mange av dei blir framstilde med fleire par armar for å få fram fleire ulike eigenskapar. I tillegg finst underlege skikkelsar: Hanuman blir vist som eit apemenneske, Ganesja har elefanthovud, Vamanavataram er ein dverg, medan Ardhanarisvara er halvt mannleg og halvt kvinneleg.

Gudegalleri

Visjnukretsen

Sjivakretsen

Deviformer

Bakgrunnsstoff 

Hinduisme
Gudar