alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Paripolitikk

Paripolitikk er ein økonomisk politikk som går ut på å halde verdien av valutaen til eit eller fleire land stabil i høve til ein viss historisk pengeverdi, eller i høve til prisen på gull. Denne typen valutapolitikk, støtta av finanspolitiske verkemiddel, har vore vanlegast i når det har vore større valutasvingingar i samband med med krig eller krise.

Den norske paripolitikken i 1920-åra er eit kroneksempel på kor gale ein slik politikk kan føre av stad. 

I starten av den første verdskrigen vart Noregs Bank si plikt til å løyse inn setlar mot gull mellombels oppheva 5.8.1914, og kursen på krona flaut. Det vart også innført forbod mot å føre gull og sølv ut av landet. Setelmengda vart firedobla i løpet av krigsåra 1914-1918, likevel steig kroneverdien på grunn av den sterke veksten i fraktinntektene til handelsflåten. Gullinnløysing vart gjeninnført i mars 1916, men fordi setlane var meir verde enn den offisielle kursen mot gull, blei banken friteken for plikta til å kjøpe gull mot å levere ut setlar i april same året.

Så blei gullinnløysinga oppheva igjen, den 19. mars 1920. Inflasjon og stor vareimport etter krigen førte til at krona mista tillit og fall kraftig i verdi. 

For den norske sentralbanksjefen Nicolai Rygg var det svært viktig å få «krona tilbake til pari», det vil seie til verdien før verdskrigen. Omsynet til småspararane og viljen til sparing låg tungt bak denne politikken - inflasjonen hadde medført at verdien av oppsparte pengar var blitt lågare. Han førte såleis ein stram penge-, rente- og kredittpolitikk for å oppnå dette. Denne politikken forsterka den økonomiske krisa i 1920-åra. Pari kurs mot pund blei oppnådd i 1926. 

Den auka kroneverdien gav mellom anna følgjande problem i den norske økonomien, som naturlegvis varte ved også etter at pari kurs var oppnådd: Lån som vart tekne opp då krona hadde ein låg verdi rundt 1920 måtte etter kvart betalast tilbake med kroner som var mykje meir verdt. Til dømes ein bonde måtte såleis produsere meir varer for å betale det same kronebeløpet i rente og avdrag. Resultatet vart dermed mellom anna at mange bønder fekk store gjeldsproblem, med tilhøyrande tvangsauksjonar over gardar for dei som ikkje klarte å betale dei reelt dyrare låna. 

Eit anna problem var, at denne politikken gjekk ut over investeringane: Med ein aukande kroneverdi vart det dyrare og meir risikabelt å låne for å investere i nye tiltak. Manglande investeringar førte deretter til fallande etterspørsel og forbruk, og auka arbeidsløyse.

Kjelder 
 Historia til Noregs Bank, hos Noregs Bank, vitja 15. april 2010 
 Sejersted, Francis: Ideal, teori og virkelighet: Nicolai Rygg og pengepolitikken i 1920-årene, 1973. ISBN 82-02-02671-7

Økonomisk politikk
Makroøkonomi
M.p.p.

m.p.p. er ei avkorting for med påhalden penn. Omgrepet var vanleg den gongen mange ikkje kunne skrive. For likevel å kunna underteikne brev og andre dokument, heldt personen handa si på pennen medan namnet hans vart skrive, med (m.p.p.) bak namnet. Underteikninga vart då rekna som gjeldande.
 
Signaturar med (m.p.p.) bak treng ikkje å vere prov for at personane som har signert ikkje kunne skrive namnet sitt. Pennen kunne verte send rundt til alle som skulle signere, slik at dei hadde halde i han. Så skreiv den som var mest skrivedyktig signaturane. 

Det er ikkje eit vilkår for gyldigheita av ei slik underskrift at personen har halde i pennen. Det er tilstrekkeleg at han eller ho samtykker i at ein annan skriv under på hans eller hennar vegne.

Underskrift gjort med påhalden penn er også no ein gyldig måte å skrive under på eit dokument. Dette førekjem frå tid til anna, særleg når den som skal skrive under av helsegrunnar ikkje er i stand til å halde ein penn, men har full forståing av kva han eller ho skriv under på.

Kjelder
hist.uib.no

Uttrykk
Juridisk terminologi
Skrift
Negotiorum gestio

Negotiorum gestio eller ubedd forretningsføring er eit rettsleg omgrep som inneber at ein person varetar interessene til ein annan på vegne av denne, utan først å ha fått godkjenning eller ha blitt beden om å gjere det. Eit eksempel er at ein oppdagar ein vasslekkasje hos naboen som er på ferie, og straks bestiller røyrleggar. Naboen vil då ha plikt til å betale for røyrleggaren. Vilkåret er at det er snakk om eit tiltak som ein må gå ut frå at den andre ville ha ønskt å gjere viss han hadde vore i stand til å treffe ei avgjerd sjølv. Reglane om negotiorum gestio kan gje krav på erstatning og dei kan frita for straff, f.eks. vil ein kunne gå fri for straff for innbrot dersom ein knuser vindauget til naboen for å stoppe vasslekkasjen. Som straffridomsgrunn blir prinsippet ofte sett på som ein del av naudretten.

Negotiorum gestio skriv seg frå romerretten og finst som prinsipp i dei fleste vestlege land. I Noreg er reglane ulovfesta.

Kjelder 

Strafferett
Erstatningsrett
Latinske ord og uttrykk
Juridisk terminologi
Berner sennenhund

Berner sennenhund er ein stor hunderase som stammar frå Bern-området i Sveits, der han tradisjonelt vart brukt som gardshund og voktarhund for kveg.

Berner sennenhund er ein stor hunderase med fyldig pels. Hundane er rolege og sosiale og vert i dag brukt som brukshund og familiehund.

Hunderasar
Sveitsiske husdyr
Buavåg

Buavåg er ei bygd i Sveio kommune. Staden har omtrent 300 innbyggjarar. Buavåg er mest kjend som ferjekai i sambandet Buavåg–Langevåg (Bømlo). Kystsogedagane blir arrangerte kvart år i byrjinga av september.

Busetnader i Sveio
Bygder i Vestland
Meling skule

Meling skule er ein rein barneskule, med elevar frå 1. - 7. trinn. Skulen ligg på Hessvollen ca. 2 km frå Svortland sentrum.

Skulen har 149 elevar (2010). 

Dei tilsette består av 16 lærarar, ein kontorfullmektig og rektor.

Skulen har elevar fordelte på 8 klassar, men berre 7 klasserom, så kjøkkenet blir brukt som undervisningslokale.

Skulen har eit godt utvikla skulebibliotek.

Meling skule er ein Zero - skule som legg vekt på å forebyggja mot mobbing. Alle spørjeundersøkingar tilseier at det er lite plaging på skulen, og få gir melding om at dei blir mobba.

Skular i Bømlo
Sine qua non

Sine qua non (latin, «utan kva ikkje») er eit uttrykk som blir brukt om noko som ein ikkje kan klare seg utan. «Bilen er blitt eit sine qua non».

Uttrykket kjem frå jussen, og heiter eigenleg conditio sine qua non – «vilkår utan kva ikkje» – ufråvikeleg vilkår, absolutt føresetnad. Dette betyr då at eit tilhøve eller ei handling har vore eit nødvendig vilkår for eit bestemt resultat: A set frå seg bilen med nøkkelen i medan barna leikar i nærleiken. A sin son startar bilen og køyrer på systera. A si aktlause handling er eit conditio sine qua non for skada som dottera blir påført.

Kjelde 
 Denne artikkelen bygger på «Sine qua non» frå , den 16. april 2010. 
 

Latinske ord og uttrykk
Juridisk terminologi
Dovendyr

Dovendyr (Folivora) er nattaktive pattedyr i ordenen gomlarar som høyrer heime i urskogane i Sør- og Mellom-Amerika. Dei er i nær slekt med maurslukarar og beltedyr, men liknar ikkje i utsjånad.

Underordenen dovendyr omfattar 16 nolevande artar som er fordelte på to familiar, tofingra dovendyr (Megalonychidae) og trefingra dovendyr (Bradypodidae). Dessutan fanst det fleire kjempedovendyr som i dag er utdøydde.

Skildring 
Dovendyra vert 58–70 cm lange og veg 4–9 kg. Dei har ein lang hals med eit lite, rundt hovud med små auge. Øyra ligg skjult i den tette pelsen. Dei er tredyr som kryp seint fram langs greinene, hengande etter klørne med ryggen ned, og dei lever av unge skot, blad og frukter På bakken rører dovendyr seg dårleg.

Framlemmene er lenger enn dei bakre, og dette er særleg tydeleg hjå dei trefingra dovendyra. Som namna på familiane viser til, skil dei seg frå kvarandre gjennom ulikt tal på fingrar. På baklemmene har alle dovendyr tre tær. Dei 8–10 cm lange klørne er krokforma, slik at dei kan hengje seg fast opp-ned i høge tre. Pelsen til dovendyra, som omfattar tørre, grove dekkhår over korte ullhår, veks frå magen mot ryggen, slik at regnvatn lettare renn av. Halen er berre ein liten stump eller ikkje synleg.

I motsetnad til andre pattedyr har trefingra dovendyr ni halsvirvlar i staden for sju. Dermed kan dei snu hovudet opp til 270°. Dovendyr har ikkje galleblære.

Amerikanske kjempedovendyr, mellom anna i slektene Megatherium og Megalonyx, som døydde ut for om lag 10 000 år sidan vart nesten like store som elefantane er i dag. Dei levde på bakken og var planteetarar. Moglegvis vart dei jaga og utrydda av dei fyrste menneska som busette seg på det amerikanske kontinentet.

Kjelder

Litteratur 
The New Encyclopedia of Mammals av D. McDonald (Oxford University Press, 2001).

Nettstader 
 «Sengångare» på Wikipedia på svensk, innhenta 15. april 2010.
 «Dovendyr» av Eivind Østbye hjå Store norske leksikon, innhenta 15. april 2010.

Referansar 

Gomlarar
Sergej Korovin

Sergej Aleksejevitsj Korovin () var ein russisk målar og illustratør. Han var både fødd og døydde i Moskva. Den meir kjende målaren Konstantin Korovin var bror hans.

Korovin studerte mellom 1876 og 1886 ved Moskvas skule for måleri, bilethogging og arkitektur. Mellom lærarane hans fann ein Vasilij Perov, Aleksej Savrasov og Illarion Prjanisjnikov. Frå 1888 til 1907, med eit avbrot 1894-98 var han sjølv lærar ved skulen. 
Han var i desse åra medlem av Russisk kunstnarunion.

Korovin sin kunst fylgde den tradisjonen som Peredvizjnikij-rørsla hadde utvikla. Eit av dei mest kjende verka hans, måleriet I landsbyen, viser ei hending i eit bondemiljø etter opphevinga av liveigenskapen i året 1861. I den siste halvdelen av 1890-åra endra kunsten hans seg. Bileta hans vart meir forfina og lyriske, først og fremst vende han seg mot landskapsmåleriet. Der dei tidlegare verk hans viser eit grundig arbeid med stor vekt komposisjonen og på detaljane, syner dei seinare verka ei vektlegging av stemninga og ein trong til å framheve inntrykket slik ein opplever det i den bestemte augneblinken.

Sergej Korovin var også aktiv som illustratør. Teikningane til Nikolaj Gogol si forteljing Frakken (Шинель), som han laga i åra mellom 1900 og 1908, peikar seg ut mellom desse.

Ein større del av verka hans, hovudsakleg landskaps- og sjangermåleria, finst i dag i Revolusjonsmuseet og Tretjakovgalleriet i Moskva, og i Russlands Museum.

Utvalde verk 
Frå avstraffinga (Перед наказанием), 1884
I landsbyen (На миру), 1893
Til pinsa (К Троице), 1902

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Sergej Korovin» frå ,  den 16. april 2010.  

Russiske målarar
Målarar frå 1800-talet
Målarar frå 1900-talet
Therese Johaug

Therese Johaug () er ein norsk langrennslaupar frå Dalsbygda i Os i Hedmark. Ho representerer idrettslaget IL Nansen. Ho vart olympisk meister i 4 X 5 km stafett for kvinner i OL i Vancouver i 2010. På VM i Holmenkollen 2011 gjekk ho inn til bronsemedalje på 15 km dobbel jaktstart og etter ein kraftprestasjon greidde ho gull på 30 km. Therese Johaug tok dermed gull på «heimebane». 

Norske langrennsløparar
Folk frå Os
Olympiske meistrar for Noreg
Norske deltakarar under vinter-OL 2010
Vinnarar av Holmenkollmedaljen
Norske deltakarar under vinter-OL 2014
Triana Iglesias

Triana Iglesias Holten () er ein norsk glamour- og nakenmodell, burleskartist, programleiar og skodespelar. Ho har opptredd på fjernsyn, mellom anna på TVNorge og TV3.

Deltaking 
 1995: Midt i smørøyet (programleiar)
 2004: Aylar - Ett år i rampelyset (seg sjølv)
 2008: Waschera (gjest)
 2008: Senkveld med Thomas og Harald (gjest)
 2008: 9 av 10 nordmenn (gjestedeltakar)
 2008: Praksisjobben (programleiar)
 2009: Manshow (gjest)
 2009: Sommertid (gjest)
 2009: Paradise Hotel (programleiar)
 2009: Skal vi danse (4. plass)
 2009: Rødnesedagen 09 (seg sjølv)
 2009: Gullruten (prisutdelar)
 2010: Showman (gjest)
 2010: Fredag (gjest)
 2010: Paradise Hotel (programleiar)

Norske modellar
Folk frå Oslo
Norske skodespelarar
Norske programleiarar
Norske Skal vi danse-deltakarar
Øya Hawaii

Øya Hawaii er den største øya i øygruppa Hawaii og er ei av dei åtte bebudde hovudøyane, som saman utgjer den 50. delstaten i USA.

For å unngå namnemisforståing mellom staten Hawaii og øya Hawaii blir sistnemnde som oftast kalla the Big Island av lokalbefolkinga.

Ein meiner at øya er kalla opp etter Hawai’iloa, som var ein kjend polynesisk navigatør, som oppdaga øygruppa. I 2003 hadde øya ei fastbuande befolkning på 158 423 personar.

Viktige byar 

 Hilo med eit folketal på 40 759 er den største byen på øya og den nest største byen i deltstaten etter Honolulu, som ligg på Oahu. Universitetet på Hawaii har ei avdeling i Hilo.
 Kailua-Kona er den nest største byen på øya og er sentrum for turismen på øya.

Næringsvegar 
Turisme er den viktigaste inntektskjelden for øya. Landbruksprodukt, fedrift, macadamianøtter, papaya, blomar, grønsaker og kona-kaffi er viktige varer.

Verdt å vitja 

 Hawaii Volcanoes National Park, dei aktive vulkanane Kilaunea og Mauna Loa ligg i parken
 Pu’uhonua o Honaunau, nasjonalhistorisk park. 
 Onizuka Space Center; museum til minne om astronauten Ellison Onizuka.
 Hulihee Palace, kongeleg palass frå tida som kongerike, ligg i Kailua-Kona. 
 Akakafossen, den høgaste fossen på øya.
 Mauna Kea-observatoriet, ligg på det høgaste punktet i staten Hawaii, Mauna Kea. Det er 4207 meter høgt.
 Naalehu, den sørlegaste byen på øya og i USA.
 Ka Lae eller South Point, det sørlegaste punktet på øya og i USA.

Bakgrunnsstoff 

Hawaii
Hawaii
Mantel

Mantelen er eit lag av jordas indre. Jorda består av tre lag utanpå kvarandre; skorpa, mantelen (eller kappa) og kjernen. Grensa mellom skorpa og mantelen er definert ved moho (mohorovičićdiskontinuiteten), der farten til dei seismiske P-bølgene aukar bratt (frå 6–7 til 8 km/s). Djupet av moho varierer mellom ti km under verdshava til 70 km under fjellkjeder.

Mantelen er ca. 2900 km tjukk og består primært av faste bergartar. Han er oppdelt i tre lag. Det yttarste laget blir saman med skorpa kalla litosfæren. Han er 100 km tjukk og er hard, stiv og relativ kald. Frå 100 til 350 km djup ligg astenosfæren som er varm, blaut og plastisk. I somme djup er han opp til 15% smelta. Dette er glidelaget, som dei tektoniske platene bevegar seg på. Den indre mantelen, mesosfæren, går frå 350 km til 2883 km i djupne. Mesosfæren har den same kjemiske samansetninga som resten av mantelen men da trykket er vesentleg høgare her, er materialet meir stivt tross den høgare temperaturen.

Tre mekanismar kan danne magma:
 Trykkfall: I midthavsryggen vil den overliggjande havbotnsskorpa bli flytta frå midten. Det underliggjande mantelmaterialet vil oppleve eit trykkfall og da smeltepunktet er lågare ved lågt trykk vil det smelte. Den lette delen av magmaen vil stige opp og 'lukke' holet.
 Solidus (smeltepunktet) faller: Ved subduksjonssoner vil den tyngre havbotnsplata bli trekt ned i mantelen. Havbotnsplata tar mange hundretusen år på å nå den omliggjande temperaturen, mens trykket blir utlikna med det same. Mineral som amfibol blir ustabile ved 22 kilobar  og blir dehydrert. Det produserte vatnet er lett og stiger oppover i mantelen. Termodynamiske tilhøve gjer at vatnet får smeltepunktet til å falle betrakteleg. Viss det nye smeltepunktet er lågare enn temperaturen til mantelmaterialet, vil det smelte. Dei lettare komponentane av magmaen vil stige oppover og ein får vulkanisme ved desse plategrensene (Japan, Chile osv.).
 Kontakt: Når magma stiger oppover, skyldast det utelukkande at tettleiken er lågare enn den til bergartane rundt. Viss han når eit djup med same tettleik, vil oppstiginga stoppe (density trap). Det overliggjande materialet vil så bli utsett for ein massiv oppvarming og sjølv danne magma. Massetettleiken for magma er lågare enn for mor-bergarten og derfor vil den nye magmaen stige oppover. Når trykket fell, tett ved jordoverflata, vil gassar bli utkondensert i magmaen og magmaen vil 'sprøyte' ut som lava eller oske (til dømes Hawaii, Island og tilsvarande).

Kjelder 
 Brian J. Skinner & Stephen C. Porter, Physical Geology, 1987, John Wiley & Sons, ISBN 0-471-05668-5

 Denne artikkelen bygger på «Kappe (geologi)» frå ,  den 16. april 2010.

Bakgrunnsstoff 

Platetektonikk
Strukturen til jorda
Raudtoppfuglekonge

Raudtoppfuglekonge (Regulus ignicapilla) er ein fugl i fuglekongefamilien. Han liknar fuglekongen, men er meir olivengrøn på ryggen, og har kvit strek gjennom augnebrynet. Issestripa til hannane er meir oransjeraud enn fuglekongen si, derav namnet raudtopp. Fuglen er den nest minste i Europa, etter fuglekongen - han blir 9 til 10 cm lang.

Raudtoppfuglekongen hekkar i Mellom- og Sør-Europa, Tyrkia og Nord-Afrika. I Noreg er han ein sjeldan gjest, og då oftast under trekket om våren eller hausten. I 2003 har fuglen vorte observert til saman 53 gonger her i landet, men har gjesta Danmark og Sverige noko oftare. Fuglen er rastlaus, stadig på jakt etter insekt.

Eit takson under slekta Regulus på Madeira blir av somme sett på som ein underart av raudtoppfuglekonge, men andre gjev taksonet status som eigen art; Regulus madeirensis. Arten har enno ikkje fått norsk namn.

Kjelder 
 Engelsk wikipedia om raudtoppfuglekonge.
 Store Norske Leksikon om fuglen. Forfattar: Per Ole Syvertsen.

Fuglekongefamilien
Streiffuglar i Noreg
Hideki Yukawa

Hideki Yukawa (湯川 秀樹) () var ein japansk fysikar. 

I 1949 vart han tildelt Nobelprisen i fysikk og vart med det den første japanaren med ein nobelpris. Yukawa vart i 1967 utnemnd til den tyske ordenen  Pour le Mérite für Wissenschaften und Künste.

Han var professor i Kyoto frå 1939 til 1970 og gjesteprofessor ved Columbia University i New York frå 1949 til 1953. Mellom  1953 og 1970 var han òg direktør for Forskningsinstituttet for fundamental fysikk i Kyoto. Yukawa sette i 1935 fram ein teori for å forklare kreftene som virkar mellom nukleona i ei atomkjerne. Teorien baserte seg på at det måtte eksistere partiklar med masse mellom elektronet og protonet. Desse partiklane vart først kalla Yukawa-tron, mesotron, og vert i dag kalla meson. Pi-mesona vart oppdaga i 1947 og hadde dei eigenskapane som teorien til Yukawa sa dei skulle. I 1949 fekk han Nobelprisen i fysikk for den teoretiske skildringa av mesona.

Kjelder 
«Hideki Yukawa» frå , innhenta 17. april 2010.

Bakgrunnsstoff 

Japanske fysikarar
Japanske nobelprisvinnarar
Nobelprisen i fysikk
Pour le Mérite
Folk frå Tokyo
Medlemmar av Royal Society
Medlemmar av Det sovjetiske vitskapsakademiet
Teoretiske fysikarar
Fysikarar på 1900-talet
Jens Jensen Gram

Jens Jensen Gram () var ein dansk-norsk embetsmann og stortingsmann.

Gram var fødd i København. Han var ferdig utdanna cand. jur. i 1804. Frå 1806 til 1810 var han tilsett i kanselliet. 1810 tilsett hos sorenskrivaren i Ringerike og Hallingdal, år 1815 vart han sjølv sorenskrivar i same. Året etterpå kjøpte han godset Ask i Ringerike og busette seg der.

Ved valet til riksforsamlinga i 1814 var Gram 1. varamann frå Buskerud. Både til Stortinget i 1818 og 1821 var han representant frå amtet. Også ved det overordentlege storting 1822 var han til stades. På alle desse tinga var han odelstingspresident. Han var medlem av 23 komitear både i 1818 og 1821. I 1818 var han formann i fire komitear, medan han i 1821 var formann i sju. På stortinget høyrde Gram til opposisjonen, men bøygde av då han kom under press frå kongen.

Gram døydde i Kristiania.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 

Norske sorenskrivarar
Stortingsrepresentantar 1818-1820
Stortingsrepresentantar 1821-1823
Stortingsrepresentantar for Buskerud
Folk frå København
Ingelbrecht Knudssøn

Ingelbrecht Knudssøn () var ein norsk embetsmann og stortingsmann.

Liv
Ingelbrecht Knudssøn var fødd på garden Brensel på Byneset i Sør-Trøndelag, der far hans var gardbrukar. Seksten år gammal vart han tilsett på kontoret til tollkasserar Møller i Trondheim. Der arbeidde han i tre år, så eitt år hos sorenskrivaren i Strinda og Selbu, deretter sju år på by- og rådstuskrivarkontoret i Trondheim.

I desse åra studerte han på eiga hand, og i juni 1803 la han i veg til København. I mai året etter tok Ingelbrecht Knudssøn juridisk embetseksamen «med særdeles berømmelse». Frå 1804 og utover arbeidde han fyrst som amtsfullmektig i Sorø, sidan advokatfullmektig i København og til sist prokurator.

År 1810 overtok Knudssøn sorenskrivarembetet for Aust- og Vestfinnmarken. Fem år seinare vart han sorenskrivar i Romsdal og byfut i Molde. 1821 var han tilbake i Strinda og Selbu, då som sorenskrivar.

Ingelbrecht Knudssøn vart vald inn på stortinget i 1818 som representant for bykrinsen Kristiansund og Molde, sameleis i 1821 (og dermed det overordentlege storting 1822). På stortinget 1824 representerte han Trondheim. I 1818 var han medlem av tolv komitear, formann i i komiteen om overformynderiet. 1821 var han stortingspresident og odelstingspresident. Elles var han då med i 19 komitear, i seks av desse var han formann. Komiteane han leia, forhandla om; a) kjøpstadskatten, b) tiend, c) russefisket i Finnmarken, d) russehandelen i Finnmarken, e) konsulatavgift i Helsingør, og f) vinterpost til Finnmarken over Haparanda. I 1824 var han president i Odelstinget og visepresident i Stortinget. Han var då formann i reglementkomiteen og i protokollkomiteen.

Etter Knudssøn døydde, utfordra borgarar i Trondheim gjennom ein subskripsjon å kome familien hans til hjelp, samt for å heidre minnet hans. Midlar for over 18000 kroner kom inn. Eit restbeløp på i kring 2000 kroner vart 1845 skjenka universitetet, som oppretta eit legat for studentar som hadde trong for økonomisk stønad.

Han ligg gravlagt på sørsida av Vår Frue kyrkje i Trondheim der gravplata framleis er synleg.

Kjelder 

 
 

Norske sorenskrivarar
Stortingspresidentar
Stortingsrepresentantar 1818-1820
Stortingsrepresentantar 1821-1823
Stortingsrepresentantar 1824-1826
Stortingsrepresentantar for Kristiansund og Molde
Stortingsrepresentantar for Trondheim
Nordstjerneordenen
Medlemmar av Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab
Elevar ved Københavns Universitet
Folk frå Trondheim
Markusmesse

Markusmesse, Markusdagen  eller den store gangdagen er ein merkedag feira 25. april  til minne om evangelisten Markus.  På primstaven er han avmerkt med ein fjørpenn, sidan Markus brukte ein penn då han skreiv ned Markusevangeliet.  Andre stader er merket eit strek med prikkar rundt, tolka som ei målestong med snø omkring.

I katolsk tid vart den store gangdagen markert med prosesjonar på markene med krusifiks og røykjelse, og prestane kunne skvette vievatn på marka. Denne skikken skal vere innført av pave Gregor den store omkring år 600 for å stoppe ein stygg pest. Denne vandringa kan minne om heidenske våropptog.

I mange kyststrok var Markusmesse tida for å så havre.

Kjelder
Randi Ekrem (1992): Primstaven : Tradisjonar og merkedagar  ISBN 82-992691-0-5

Primstaven
April