alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Tom Erik Oxholm

Tom Erik Oxholm () er ein norsk tidlegare skeiseløpar frå Larvik. Han vart norsk firkamp-meister i 1980 og 1986, og vann bronsemedaljane på både 5 000 m og 10 000 meter under Vinter-OL 1980 i Lake Placid. Også i EM 1980 og firkamp-VM same året kom han tredjeplassar. Oxholm var medlem av IF Fram i Larvik, bortsett frå eit par sesongar i Oslo Skøiteklubb.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Tom Erik Oxholm» frå ,  den 18. november 2016.

Bakgrunnsstoff 
 

Norske skeiseløparar
Norske trenarar
Kongepokalvinnarar i lengdeløp på skeiser
Noregsmeistrar i lengdeløp på skeiser – Allround
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Noreg
Medaljevinnarar under vinter-OL 1980
Norske deltakarar under vinter-OL 1980
Skeiseløparar under vinter-OL 1980
Folk frå Larvik
Asorstormsvale


Asorstormsvale (Hydrobates monteiroi) er ein fugl i stormsvalefamilien. Inntil relativt kort tid tilbake var populasjonen av denne arten trudd å vere passatstormsvaler. Arten er tilsynelatande endemisk til Asorane.

Skildring 
Asorstormsvala er ca. 19 centimeter i kroppslengd med vekt rundt 45 gram. Stilt saman med andre små stormsvaler har asorstormsvala relativt lang hale som er kløfta. Forveklingsarten passatstormsvale har rett avkutta hale. Men som slektningane har asorstormsvala eit kvitt band tvers over overgumpen på ei elles mørk brun fjørdrakt. Det kvite området er synleg frå sidene i flukt.

Ein trur denne arten beitar i lokale farvatn heile året, moglegvis i nærleiken av hekkeplassane. Dette er i motsetnad til passatstormsvaler, som spreier seg over til Vest-Atlanteren. Dietten til asorstormsvalene er ukjend, men analysar av stabile isotopar i fjørene tyder på at føda skil seg litt frå den hos passatstormsvalene, og består truleg av små artar av fisk og blekksprutar. Asorstormsvaler beitar på havoverflata, men dei kan òg gjere grunne dukk, ca. 85 cm i gjennomsnitt.

Asorstormsvaler er kjente for å hekke på berre to små øyar i øygruppa Asorane. Som alle stormfuglar legg dei eitt egg i kullet, og det blir ruga av begge foreldra. Hekkesesongen tar til frå slutten av april til byrjinga av juli. Dette er i kontrast til hekkesesongen til passatstormsvaler, som på desse øyane ligg mellom oktober og desember. Dei første ungane blir klekte i juni og dei siste blir flygedyktige innan oktober. Ungfuglane vil vende tilbake til kolonien frå 2 år og oppover.

Arten har ein låg reproduksjonsrate på grunn av konkurranse med andre stormfuglar som grev rugeholer. I nokre år kan hornugler gjere predasjon på hekkeplassane. Arten er vurdert som sårbar av IUCN grunn av den litle populasjonen, anslått til berre 250-300 par i 1999, og på grunn av det avgrensa hekkeområdet på to små øyar i Asorane og låg reproduksjon.

Oppdaginga 
Eksistensen av ein til då ukjent art vart først antydd ved oppdaginga av to distinkte hekkesesongar av stormsvaler på Asorane. Begge populasjonene vart opphavleg trudd å vere av passatstormsvaler, men ein populasjonen hekkar i den kjølige sesongen, og den andre i den varme årstida. Ein nærare studie av desse to hekkebestandane klargjorde skilnader i morfologi og myting. Undersøking av mtDNA synte at dei to populasjonane faktisk var genetisk isolerte, og populasjonen som hekkar i den varme sesongen vart heva til full artsrang med det vitskaplege namnet Oceanodroma monteiroi, norsk namn asorstormsvale. Arten er oppkalla etter biologen Luis Monteiro, som var den første til å leggje merke til dei morfologiske og akustiske skilnader mellom dei to sesongmessig åtskilte stormsvalepopulasjonane på Asorane.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Monteiro's Storm-Petrel» frå ,  den 19. november 2016.  
 
Referansar

Bakgrunnsstoff 

BirdLife International (2016) Species factsheet: Oceanodroma monteiroi. Henta frå http://www.birdlife.org den 19. november 2016
stormsvalefamilien
Hiroyasu Shimizu

Hiroyasu Shimizu () er ein japansk tidlegare skeiseløpar frå Obihiro. Han vart olympisk meister på 500 meter under Vinter-OL 1998 i Nagano og sette fire verdsrekordar på spesialdistansen i tida 1996-2001, sist med 34,32 sekundar.

Shimizu vart nummer tre i sprint-VM 1993. Både i 1995 og 1996 tok han steget opp på andreplassen i same meisterskapen, høvesvis Kim Yun-man frå Sør-Korea og russiske Sergej Klevtsjenja var for sterke. Den 2. mars 1996 sette han verdsrekord på 500 m med tida 35,39 i Calgary.

I vinterleikane 1998 på japansk heimebane vann Shimizu OL-gull på 500 m og tok bronsemedaljen på 1000 meter. Ein månad etter OL i Nagano forbetra han med klappskøyter sin eigen verdsrekord på 500 m til 35,36, før han to dagar seinare smelte til med fabelaktige 34,82 sekundar på same arenaen.

Shimizu vart tredjemann i sprint-VM 1999 og i 2000. Under sprint-VM 2001 fekk han si tredje   
sølvmedalje då han plasserte seg mellom kanadiarane Mike Ireland og Jeremy Wotherspoon. 10. mars 2001 sette han sin fjerde verdsrekord på 500 m då han vart klokka inn til 34,32 sekundar på den komande OL-arenaen i Salt Lake City. Året etter var han tilbake same bana, der han gjekk inn til sølv på spesialdistansen, slått med 0,03 sekund av Casey FitzRandolph frå USA.

Alle åra 1996-2001 gjekk Shimizu inn til siger på 500-meteren i VM i enkeltløp, bortsett frå i 1997. Omframt dei fem gullmedaljane tok han tre sølv- og to bronsemedaljar på ulike 500- og 1000-metrar i VM enkeltløp i tida fram til 2005. Han la opp etter 2006-sesongen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hiroyasu Shimizu» frå ,  den 19. november 2016.  
 

Japanske skeiseløparar
Olympiske meistrar for Japan
Verdsmeistrar i lengdeløp på skeiser – Enkeltdistanse
Olympiske meistrar i lengdeløp på skeiser
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Japan
Olympiske sølvmedaljevinnarar i lengdeløp på skeiser
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Japan
Olympiske bronsemedaljevinnarar i lengdeløp på skeiser
Japanske deltakarar under vinter-OL 1994
Skeiseløparar under vinter-OL 1994
Medaljevinnarar under vinter-OL 1998
Japanske deltakarar under vinter-OL 1998
Skeiseløparar under vinter-OL 1998
Medaljevinnarar under vinter-OL 2002
Japanske deltakarar under vinter-OL 2002
Skeiseløparar under vinter-OL 2002
Japanske deltakarar under vinter-OL 2006
Skeiseløparar under vinter-OL 2006
Vinnarar av Oscarstatuetten
Tjofjell

Tjofjell er eit fjell som ligg like nordaust for Norddalsfjordbrua i Kinn kommune i Vestland. Fjellet er 350 meter høgt og avgrensa mot nord av den djupe Ulldalen, mot sør av Norddalsfjorden, mot vest av riksveg 614 og mot aust av Norddalselva.

Lende 
Beste tilkomst er frå traktorvegen mellom Norddalen og Litjevatnet. Frå høgste punktet på vegen går det tretrapper opp fjellhammaren. Vidare er det greit å ta seg fram, men stien er ikkje merka. Ein kan også gå frå vest, men det er tydeleg sti berre første halvdel av turen. Det er sidan best å halde seg langt nord på høgdedraget, der er lettast å ta seg opp. Tjofjellet er skogkledd opptil ca 300 meter. På vest- og sørsida er furuskog dominerande. På aust- og nordsidene fattig blandingsskog og myrdrag. Sjølve toppen er dominert av nakne svaberg og myr.  Mot nord stenger den mykje høgare Ulldalsnipa for utsynet, elles er det god utsikt frå toppen, spesielt mot aust og vest. Mot sør ser ein rett ned på Norddalsøyna.

Fjell i Kinn
Fjell under 1000 meter i Noreg
Valerij Muratov

Valerij Aleksejevitsj Muratov () er ein russisk skeiseløpar og -trenar frå Kolomna som representerte Sovjetunionen. Han vart verdsmeister i skeisesprint i 1970 og 1973.

Muratov gjekk heilt til topps då den fyrste verdsmeisterskapen i sprint på skeiser vart arrangert i West Allis i delstaten Wisconsin i USA. To år seinare fekk han bronsemedaljen på 500 m under Vinter-OL 1972 i Sapporo, bak OL-vinnar Erhard Keller frå Vest-Tyskland og svenske Hasse Börjes. Seinare i sesongen vart han andremann bakom finske Leo Linkovesi då sprint-VM 1972 fann stad i Inzell.

Ved sprint-VM 1973 i Oslo vann Muratov sin andre meistertittel, med nederlendarane Jos Valentijn og Eppie Bleeker på plassane bak. I 1975 tok han si fjerde medalje i eit sprint-VM då han med sin bronseplass syrgde for at alle pallplassane gjekk til sovjet-løparar. Under Vinter-OL 1976 i Innsbruck vann han to medaljar, fyrst tok han sølv på 500 meter bak landsmannen Jevgenij Kulikov, og så fekk han bronse på 1000 meter, slått av Peter Mueller frå USA og norske Jørn Didriksen.

Muratov vart sovjetisk sprintmeister i åra 1970-73 og 1977. Han la opp etter 1978-sesongen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Valeri Moeratov» frå ,  den 19. november 2016.  
 

Sovjetiske skeiseløparar
Verdsmeistrar i lengdeløp på skeiser – Sprint
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Sovjetunionen
Olympiske sølvmedaljevinnarar i lengdeløp på skeiser
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Sovjetunionen
Olympiske bronsemedaljevinnarar i lengdeløp på skeiser
Sovjetiske deltakarar under vinter-OL 1968
Skeiseløparar under vinter-OL 1968
Medaljevinnarar under vinter-OL 1972
Sovjetiske deltakarar under vinter-OL 1972
Skeiseløparar under vinter-OL 1972
Medaljevinnarar under vinter-OL 1976
Sovjetiske deltakarar under vinter-OL 1976
Skeiseløparar under vinter-OL 1976
Robert Merkulov

Robert Viktorovitsj Merkulov () var ein russisk  skeiseløpar frå Moskva som representerte Sovjetunionen. Han vart europameister i 1962.

Karriere
Merkulov debuterte med ein åttandeplass ved VM 1954 i Sapporo. Under VM i Oslo to år seinare kom han i mål 0,9 sekund for seint på den avsluttande 10 000-meteren til å verte verdsmeister, landsmannen Oleg Gontsjarenko stakk av med laurbærkransen. Tidlegare i OL-sesongen 1956 vart Merkulov nummer fire i EM og nummer fem på 1 500 meter under vinterleikane i Cortina d'Ampezzo.

Ved den neste skeiseverdsmeisterskapen i Oslo, vinteren 1959, kom Merkulov på bronseplassen bakom den finske duoen Juhani Järvinen og Toivo Salonen. Til EM 1962, også den meisterskapen fann stad på Bislett stadion i Oslo, kom ikkje Merkulov som favoritt. Men både han og den store overraskinga, franske Andre Kouprianoff, gjekk fire gode løp og la beslag på dei to øvste plassane på sigerspallen, med Merkulov aller øvst.

Merkulov la opp etter 1963-sesongen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Robert Merkulov» frå ,  den 19. november 2016.  
 

Sovjetiske skeiseløparar
Europameistrar i lengdeløp på skeiser – Allround
Sovjetiske deltakarar under vinter-OL 1956
Skeiseløparar under vinter-OL 1956
Alv Gjestvang

Alv Gjestvang () var ein skeiseløpar frå Østre Toten. Han vann bronsemedaljen på 500 meter under Vinter-OL 1956 og ein sølvmedalje på same distansen under Vinter-OL 1964. Gjestvang var Noregs beste skeisesprintar i over ti år, og var norsk rekordhaldar på 500 m frå 1956 til 1968. Han var medlem av Skreia IL til 1959, deretter Hamar IL i 1960-sesongen og sidan Oslo IL i mange sesongar. 

Gjestvang vart juniormeister i 1955. Under dei olympiske vinterleikane 1956 i Cortina d'Ampezzo overraska han med sterke 41,0 sekundar på 500 m og vann bronsen, einast storfavoritt Jevgenij Grisjin og Rafael Gratsj frå Sovjetunionen skreid fortare. Ved Vinter-OL 1960 i Squaw Valley enda han på sjetteplass på spesialdistansen.

Då Vinter-OL 1964 fann stad i Innsbruck var Gjestvang ein av tre løparar som fekk notert sluttida 40,6 sekundar, personleg rekord for hans del. Dei tre aktuelle løparane fekk kvar si sølvmedalje, slått med eit halvt sekund av Richard McDermott frå USA.

Gjestvang vann 500-meteren i skeise-NM seks gongar; 1956, 1959-60, 1963-65. Han sette norske rekordar med 42,0 i 1956, 41,9 i 1959, og 40,8 og 40,7 sekundar i 1963. Den siste rekorden stod i fem år, til dess Roar Grønvold og Johan Lind begge vart klokka inn til 40,6 sekundar under eit stemne på Bislett stadion i februar 1968.

Kjelder 

Alt om skøyter 1968.

Norske skeiseløparar
Norske deltakarar under vinter-OL 1956
Skeiseløparar under vinter-OL 1956
Norske deltakarar under vinter-OL 1960
Skeiseløparar under vinter-OL 1960
Norske deltakarar under vinter-OL 1964
Skeiseløparar under vinter-OL 1964
Folk frå Østre Toten
Botolv Begla

Botolv Begla (norrønt: Bótólfr begla) var ein islandsk skald som levde på 1100-talet.

Vi kjenner til denne skalden berre frå det som er fortalt om han i Orknøyingasoga (kap. 94). Der er han nemnt som «ein islendsk mann og ein god skald». Bakgrunnen for tilnamnet hans er ikkje kjent, men det norrøne ordet begla tyder «ein som er til hinder».

Han skal ha halde til på Orknøyane, på ein stad som blir kalla Knarrarstad (Knarrarstaðir), truleg Knarston eller Knarstane ved Scapa. Garden låg om lag tre kilometer sør for Kirkwall og var truleg ein av veitslegardane til Ragnvald jarl (St. Ragnvald). 

I soga er det fortalt at Erlend Haraldsson jarl og hærmennene hans kom til garden på leiting etter Ragnvald jarl. Dei møttet Botolv og spurde etter jarlen, og Botolv kvad då ei vise som gav villeiande opplysningar om at jarlen hadde rømt sin veg. Ein reknar med at hendinga fann stad i 1154. Visa er sitert i Orknøyingasoga side 222, og dette er det einaste diktet som er kjent av Botolv Begla.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Den Norsk-Islandske Skjaldedigtning (B side 513) av Finnur Jónsson

Islendingar frå norrøn tid
Islandske skaldar
Bakteriofag

Bakteriofagar ('bakterieetarar', etter gresk), eller berre fagar, er virus som nyttar bakteriar som vertsorganismar. Dei sprøyter arvestoffet sitt (DNA eller RNA) inn i bakteriesella der dette kan integrera seg i bakterie-DNAet og nyttast til å laga nye fagar. Når bakteriesella døyr, vil selleveggen bresta og dei nydanna fagane strøyma ut, klare til å infisera nye bakteriar.

Bakteriofagar har vore røyna ut som bakteridrepande medisin, ein metode kalla bakteriofagterapi; men per november 2016 er ikkje bakteriofagar mykje nytta til medisinske føremål. Bakteriofagar er som regel artspesifikke, og økslar seg berre i ein viss art bakterie.

Bakteriofagar vart fyrst oppdaga i 1915 av den britiske mikrobiologen Frederick Twort.

Alle bakteriofagar utanom trådforma bakteriofagar har ein lytisk syklus.

Kjelder 

 
 Andre kjelder:
Sentromer

Sentromerar er område på kromosom som er med på å styra kromosoma ved selledeling (meiose og mitose). Sentromerar bind til seg kinetokorar som vidare bind seg til mikrotubuli frå mitotisk eller meiosisk spindel. Dette gjer det mogeleg å skilja systerkromosoma frå kvarandre.

Sentromerar og kinetokorar som ikkje verkar som dei skal kan føra til tap av genomisk informasjon ved at systerkromosoma ikkje rører seg ved selledeling. Kopiar av kromosomet vil då mangla i sellekjernen til barnesellene, slik at desse saknar den genetiske informasjonen som kromosomet ber på. Dette kan føra til sjukdom.

Kjelder 

 

Kromosom
Göran Claeson

Rolf Göran Claeson () er ein svensk tidlegare skeiseløpar frå Stockholm. Han vart både verds- og europameister i firkamp sesongen 1973, og europameister 1974. 

Claeson slo gjennom i 1969-sesongen med andreplass i firkamp-VM og tredjeplass i EM, den siste plasseringa kopierte han i 1970. Ved firkamp-VM 1971 i Göteborg vart han som to år tidlegare andremann, og som sist såg han sin overmann i norske Dag Fornæss. Under Vinter-OL 1972 i Sapporo tok Claeson bronsemedaljen på 1500 m.

I slutten av januar 1973 vann Claeson europameisterskapen i Grenoble framom fem nederlendarar. Tre veker seinare låg han hårfint bak den norske langdistansespesialiten Sten Stensen før den avsluttande 10 000-meteren under firkamp-VM i Deventer. I milløpet overraska Claesson med å vinne både distansen og VM-tittelen framfor nordmannen. Ved EM 1974 på svensk heimebane i Eskilstuna vann Claesson med endå mindre margin, han passerte opp forbi norske Amund Sjøbrend med 0,023 tidspoeng på 10 000 meter. Seinare i 1974 vart han nummer tre i firkamp-VM i vesttyske Inzell.

Claeson vart svensk firkampmeister sju år på rad; 1968-75. Han la opp etter 1975-sesongen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Göran Claeson» frå ,  den 20. november 2016.  
 

Svenske skeiseløparar
Verdsmeistrar i lengdeløp på skeiser – Allround
Europameistrar i lengdeløp på skeiser – Allround
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Sverige
Olympiske bronsemedaljevinnarar i lengdeløp på skeiser
Svenske deltakarar under vinter-OL 1968
Skeiseløparar under vinter-OL 1968
Medaljevinnarar under vinter-OL 1972
Svenske deltakarar under vinter-OL 1972
Skeiseløparar under vinter-OL 1972
Vinnarar av Oscarstatuetten
Kappverdestormsvale

Kappverdestormsvale (Hydrobates jabejabe) er ein mellomstor medlem av stormsvalefamilien som lever i Aust-Atlanteren rundt Kapp Verde.

Skildring 
Kappverdestormsvala er 18,5 til 20,5 centimeter i kroppslengd. Ho er svært mørk, men oversida av hovudet og dekkfjørene på vengene er litt bleikare med bruntone. Elles er alt nær svart bortsett frå overgumpen som er kvit, og det kvite feltet strekker seg ned mot undersida. Nebbet er relativt langt, halen har rett bakkant eller berre umerkeleg 'hakk' mot midten. 

Denne arten kan skiljast frå andre Oceanodroma-stormsvaler på lætet og på molekylære data. Dei er endemiske til Kapp Verde og kjente hekkeplassar er på øyane Cima, Branco og Raso. Dei beitar i eit nokså avgrensa område i austlege Atlanterhavet grovt rekna mellom 4 og 26 grader nord. Storleiken på populasjonen var estimert til ca. 1000 hekkande par i 1994-1995.

Kappverdestormsvala vart tidlegare rekna som same arten som passatstormsvale. Rundt 2009 blei både kappverdestormsvale og asorstormsvale, O. monteirei, splitta ut.
Kappverdestormsvale er òg lista i eit vedlegg til ein artikkel om namneendringar på fugleartar hos Norsk Ornitologisk Forening i 2014.

Kjelder  
Referansar

Bakgrunnsstoff 

stormsvalefamilien
Erhard Keller

Erhard Keller ({{fødd|24. desember|1944|Keller, 'Erhard}}) er ein tysk tidlegare skeiseløpar frå Günzburg i Bayern som tevla for Vest-Tyskland. Han vart olympisk meister på 500 meter både i 1968 og 1972, og i 1971 verdsmeister i sprint.

Med tida 39,5 sekundar tangerte Keller i 1967 den fire år gamle verdsrekorden på 500 meter, tilhøyrande Jevgenij Grisjin frå Sovjetunionen. OL-sesongen 1968 forbetra Keller rekorden til 39,2 sekundar under eit stemne i Inzell. Eit par veker seinare skreid inn til OL-gull på 500 m under Vinter-OL 1968 i Grenoble med tida 40,3, to tidels sekund framom norske Magne Thomassen og Richard McDermott frå USA.

Keller enda på sjetteplassen då den aller fyrste verdsmeisterskapen i skeisesprint vart avvikla i 1970. Året etter, då sprint-VM 1971 fann stad i heimlege Inzell, vann han meisterskapen framom svenske Ove König. Den 14. mars 1971 sette han ny verdsrekord på 500 m med  tida 38,42 sekundar, og den 2. januar 1972 forbetra han rekorden til 38,3. Fem veker seinare forsvarte han OL-tittelen på spesialdistansen under vinterleikane 1972 i Sapporo, med ein sigersmargin på 0,25 sekundar til svenske Hasse Börjes. Den 4. mars 1972 sette Keller like godt to verdsrekordar i Inzell, fyrst vart han klokka inn på 38,0 på 500 m og sidan fekk han notert 1.18,5 på 1000 m.

I 1973 deltok Keller i tevlingane for dei profesjonelle skeiseløparane.

KjelderDenne artikkelen bygger på «Erhard Keller» frå ,  den 20. november 2016.''  

Tyske skeiseløparar
Vesttyske skeiseløparar
Olympiske meistrar for Vest-Tyskland
Kai Arne Engelstad

Kai Arne Engelstad () er ein norsk tidlegare skeiseløpar frå Oslo. Han vann bronsemedaljen på 1000 meter under Vinter-OL 1984 og kom på tredjeplass i sprint-VM same sesongen. Engelstad, som vann tre nasjonale sprintmeisterskap, var medlem i Arbeidernes Skøyteklubb/Ask Skøyteklubb.

Engelstad vart nummer fem og beste nordmann ved sprint-VM 1976 i Vest-Berlin. Året etter vart han norsk sprintmeister på Tynset, medan han i 1978 og 1979 måtte sjå seg slått av Frode Rønning i dei nasjonale sprintmeisterskapane. I 1980 kom Engelstad på femteplass i sprint-VM.

Etter tredjeplassar ved sprint-NM 1981 og 1982, gjekk Engelstad dei neste sesongane heilt til topps ved sprintmeisterskapen 1983 på Røros og 1984 i Verdal. Seinare i OL-sesongen 1984 fekk han bronsen på 1000 meter under vinterleikane i Sarajevo i dåverande Jugoslavia. Tre veker etter vinterleikane vart han nummer tre ved sprint-VM i Trondheim.

Engelstad la opp etter 1986-sesongen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kai Arne Engelstad» frå ,  den 20. november 2016.

Bakgrunnsstoff 
 

Norske skeiseløparar
Noregsmeistrar i lengdeløp på skeiser – Sprint
Kongepokalvinnarar i lengdeløp på skeiser
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Noreg
Olympiske bronsemedaljevinnarar i lengdeløp på skeiser
Norske deltakarar under vinter-OL 1980
Skeiseløparar under vinter-OL 1980
Medaljevinnarar under vinter-OL 1984
Norske deltakarar under vinter-OL 1984
Skeiseløparar under vinter-OL 1984
Folk frå Oslo
Transkripsjonsfaktor II D

Transkripsjonsfaktor II D (avstytt TFIID) er ein ålmenn transkripsjonsfaktor i eukaryotar som er sentral ved byrjinga av transkripsjon med RNA-polymerase II. I menneske er han sett saman av det TATA-bindande proteinet (TPB) og 13 faktorar knytte til dette (TAF1–13).

Kjelder 
 
 

Transkripsjonsfaktorar
Sigmund Ongul

Sigmund Ongul Andrésson (norrønt: Sigmundr ǫngull Andrésson) var ein skald som levde på 1100-talet på Orknøyane. Truleg var han fødd på Man.

Vi kjenner til denne skalden berre frå det som er fortalt om han i Orknøyingasoga (kap. 78 og 87). Bakgrunnen for tilnamnet hans er ikkje kjent, men ordet «ongul» tyder angel i tydinga fiske-krok.
Far hans var ein gjæv mann frå Man og mor hans var Ingerid Torkjellsdotter. Omkring 1139 vart faren drepen av ein bretsk hovding som herja på øya. Ingerid vart då gift med Svein Åsleivsson som dermed vart stykfar til Sigmund.

Saman med mora og stykfaren, kom Sigmund etter ei tid til Orknøyane. Både sogeteksten og dei dikta som er kjende etter han, tyder på at han seinare hadde eit nært tilhøve til Ragnvald Kale Kolsson jarl (St. Ragnvald). 

Sigmund Ongul var med i pilegrimsferda som Ragnvald jarl gjorde i 1151 til det heilage landet. I Orknøyingasoga er det nemnt at han var med jarlen då dei erobra eit kastell i Galizia, og han gjorde då ei vise om bragda. Seinare, i det heilage landet, sumde han saman med jarlen over Jordanelva. Dei knytte nokre «knutar» i krattet som prov på at dei hadde vore der. Jarlen kvad først eit dikt om «hendinga» og Sigmund Ongul gjorde deretter dette verset:

Det er ikkje kjent korleis det gjekk med Sigmund Ongul etter pilegrimsferda, og ein veit heller ikkje når han døydde.

Notar

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Svein Åsleivsson Norsk Biografisk Leksikon, bind 15
 Den Norsk-Islandske Skjaldedigtning (B side 512) av Finnur Jónsson

Skaldar
Folk frå norrøn tid
Sigurd Islandsmoen

Sigurd Islandsmoen () var ein norsk organist og komponist. Islandsmoen vaks opp på garden Islandsmoen i Sør-Aurdal, som den yngste av åtte sysken. I heimen var det mykje song og musikk, og han synte tidleg tegn på musikalitet. Då han som liten var med på setra, hadde han ei fjøl med orgeltangentene påtegnet, og når han «spela» så tykte han at han høyrde tonane inni seg.

Verk 
 Canto funébre (sorgstemt song)
 Introitus
 Graduale
 Dies irae
 Kyrie eleison
 Recordare
 Preces meae
 Confutatis
 Oro supplex
 Lacrymosa
 Domine, Jesu Christe
 Sanctus
 Benedictus, Sanctus
 Pie Jesu
 Agnus Dei

Norske komponistar
Anders Sørensen

Anders Sørensen () var ein norsk spelmann og komponist. Han vart fødd  på husmannsplassen Løvlien i Romedal, og vert rekna som Hedmark sin komponist.

Verk 
 Den ubemerkte (vals)
 Nyttårshilsen (vals)
 Farvel (vals) 1859/60
 Hilsen til Hamar (reinlender)
 Reinlender i D-dur
 Erindring fra Nes (masurka)
 Masurka i G-dur
 Maiblommen (polka)
 Juni-gallop
 Hjemreisen fra Grundset (galopp)

Norske komponistar
Norske musikarar