Dei tretten koloniane

Dei tretten koloniane (engelsk The Thirteen Colonies) var ein del av det som vart kjend som Britisk Amerika, eit namn som vart nytta av Storbritannia fram til Paristraktaten anerkjende sjølvstendet til dei opphavlege tretten koloniane som USA i 1783. Desse britiske koloniane i Nord-Amerika gjorde opprør mot det britiske styret i 1775, i det som vert kalla den amerikanske revolusjonen i USA og den amerikanske sjølvstendekrigen i andre land. Ei mellombels regjering vart oppretta og denne erklærte sjølvstendet til landet den 4. juli 1776 (independence day, frigjeringsdagen). Dei tretten koloniane vart dei første tretten statane i USA. Koloniane vart grunnlagde mellom 1607 ((Virginia) og 1733 (Georgia), sjølv om Storbritannia hadde fleire andre koloniar i Nord-Amerika og Karibia som ikkje vart med i opprøret i 1775. 

Dei tretten koloniane var opphavet til 18 av dagens statar. Dei opphavlege tretten statane var Delaware, Pennsylvania, New Jersey, Georgia, Connecticut, Massachusetts, Maryland, Sør-Carolina, New Hampshire, Virginia, New York, Nord-Carolina, Rhode Island), Vermont (som New Hampshire og New York hadde kjempa om og som var ein sjølvstendig republikk frå 1777 til 1791), Kentucky (som hadde vore ein del av Virginia fram til 1792), Tennessee (som hadde vore ein del av Nord-Carolina fram til 1790 og så det føderalt styrte Sørvest-territoriet fram til 1796), Maine (tidlegare ein del av Massachusetts fram til 1820) og Vest-Virginia (del av Virginia fram til 1863).

Mykje av dei nordamerikanske territoria utanfor Dei tretten koloniane var område som britane fekk til seg under sjuårskrigen. Den kongelege kunngjeringa i 1763 hindra derimot nybygging bortanfor kunngjeringslinja.

Koloniane 

Dei tretten koloniane vert vanlegvis lista opp i geografisk orden frå nord til sør: 
 Koloniar i New England 
 Provinsen New Hampshire, seinare New Hampshire
 Provinsen Massachusetts Bay, seinare Massachusetts og Maine
 Kolonien Rhode Island og Providence-plantasjane, seinare Rhode Island og Providence-plantasjane
 Kolonien Connecticut, seinare Connecticut
 
 Midtre koloniar 
 Provinsen New York, seinare New York og Vermont
 Provinsen New Jersey, seinare New Jersey
 Provinsen Pennsylvania, seinare Pennsylvania
 Kolonien Delaware (før 1776, Dei nedre fylka i Delaware), seinare Delaware

 Dei sørlege koloniane  (etter kva tema det er snakk om kan Virginia og Maryland stundom grupperast som Chesapeake-koloniane) 
 Provinsen Maryland, seinare Maryland
 Kolonien og herredømet Virginia, seinare Virginia, Kentucky og Vest-Virginia
 Provinsen Nord-Carolina, seinare Nord-Carolina og Tennessee 
 Provinsen Sør-Carolina, seinare Sør-Carolina
 Provinsen-Georgia, seinare Georgia

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Thirteen Colonies» frå ,  den 3. januar 2010. 
  oppgav desse kjeldene: 
 Cooke, Jacob Ernest et al., ed.  Encyclopedia of the North American Colonies. Scribner's, 1993. 3 vol; 2397 s.
 Gipson, Lawrence. The British Empire Before the American Revolution (15 *volumes) (1936-1970), Pulitzer Prize; highly detailed discussion of every British colony in the New World
 Greene, Evarts Boutelle et al., American Population before the Federal Census of 1790, 1993, ISBN 0-8063-1377-3
 Greene, Evarts Boutelle.  Provincial America, 1690-1740. 1905. online
 Osgood, Herbert L. The American Colonies in the Seventeenth Century. 4 vol Columbia University Press, 1904-07. online
 Vickers, Daniel, ed.  A Companion to Colonial America. Blackwell, 2003. 576 s.
 

 
Nedleggingar i 1783
Tidlegare britiske koloniar