alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Korvald-regjeringa

Lars Korvald si regjering var ei norsk regjering som sat i tida frå 18. oktober 1972 til 16. oktober 1973. 
Regjeringa kom til etter folkeavrøystinga om medlemsskap i EF. Folkeavrøystinga fann stad den 25. september 1972. Statsminister Trygve Bratteli frå Arbeidarpartiet hadde sagt at om det ikkje vart fleirtal for medlemsskap i EF, ville regjeringa hans gå av. Etter at nei- sida fekk fleirtal gjekk Trygve Bratteli si regjering av, og partia Senterpartiet (Sp), Kristeleg Folkeparti (KrF) og Venstre (V) samarbeidde om å danna ei mindretalsregjering.

Ministrar og statsrådar 
 Statsminister: Lars Korvald, KrF, 18. oktober 1972 til 16. oktober 1973
 Utanriksminister: Dagfinn Vårvik, Sp 18. oktober 1972 til 16. oktober 1973
 Statsråd med ansvar for Landbruksdepartementet: Einar Moxnes, Sp. 18. oktober 1972 til 16. oktober 1973
 Statsråd med ansvar for Handels- og skipsfartsdepartementet: Hallvard Eika, V. 18. oktober 1972 til 16. oktober 1973
 Statsråd med ansvar for Justisdepartementet: Petter Mørch Koren, KrF 18. oktober 1972 til 16. oktober 1973
 Statsråd med ansvar for Kyrkje- og undervisingsdepartementet: Anton Skulberg, Sp 18. oktober 1972 til 16. oktober 1973
 Statsråd med ansvar for Kommunal- og arbeidsdepartementet: Johan Skipnes, KrF. 18. oktober 1972 til 16. oktober 1973
 Statsråd med ansvar for Industridepartementet: Ola Skjåk Bræk, V. 18. oktober 1972 til 16. oktober 1973
 Statsråd med ansvar for Samferdsledepartementet: John Austrheim, Sp. 18. oktober 1972 til 16. oktober 1973
 Statsråd med ansvar for Miljøverndepartementet: Trygve Haugeland, Sp. 18. oktober 1972 til 5. mars 1973. 
Helga Gitmark, Sp. 5. mars 1973 til 16. oktober 1973
 Statsråd med ansvar for Sosialdepartementet: Bergfrid Fjose, KrF. 18. oktober 1972 til 16. oktober 1973
 Statsråd med ansvar for Forbrukar- og administrasjonsdepartementet: Eva Lundegaard Kolstad, V. 18. oktober 1972 til 16. oktober 1973
 Statsråd med ansvar for Fiskeridepartementet: Trygve Olsen, Sp. 18. oktober 1972 til 16. oktober 1973
 Statsråd med ansvar for Finansdepartementet: Jon Ola Norbom, V. 18. oktober 1972 til 16. oktober 1973
 Statsråd med ansvar for Forsvarsdepartementet: Johan Kleppe, V. 18. oktober 1972 til 16. oktober 1973

Sjå òg 
 Norske regjeringar

Kjelder 
 Regjeringa Korvald hos Regjeringen.no, vitja 15. januar 2010

 
Korvald
Y

Y (y) er den 25. bokstaven i det latinske alfabetet og den 20. bokstaven i det greske alfabetet (Υ, υ). Grekarane har kanskje teke teiknet opp frå ei eldre stavingsskrift som var i bruk på Kypros. I gresk var lydverdien til bokstaven opphavleg u, seinare y. Etruskarane, og frå dei romarane, tok opp bokstaven som V (sjå U og V). Under Augustus vart rettskrivinga på latin endra til y. I seingresk tid vart både υ og οι uttalt i. For å vise til at lyden skulle skrivast υ, ikkje οι, sa ein at ein skulle skrive «y psilon», «berre y»; derav namnet. 

Y er i norsk ein trong, fremre, runda vokal. På engelsk er bokstaven dels teikn for i (system), dels for ai (spy) og dels for j (year). På fransk er bokstaven teikn for i og på tysk dels for y, dels for i (i opphavlege tyske ord vert ü nytta).

Y kan tyde

 kjemisk symbol for grunnstoffet yttrium.
 symbol for SI-prefikset yotta, lik 1024.
 y er symbol for SI-prefikset yokto, lik 10-24.
 den andre ukjende verdien i ei matematisk likning med to eller fleire ukjende, eller verdien for andreaksen i eit koordinatsystem
 namnet på det eine kjønnskromosomet
 symbolet for tyrosin i ei polypeptidlenkje
 ein del av eit asteroidenummer som syner at lekamen blei oppdaga mellom den 16. og den 31. desember

Y som namn 
Y er ein kommune i Matanuska-Susitna Borough i Alaska
Y (uttala «i») er ein fransk kommune i departementet Somme i Picardie. Innbyggjarane i kommunen heiter ypsilonarar, etter det franske namnet for  bokstaven y.
 vert nytta mellom faren og mora sitt etternamn i spanske familienamn, til dømes Ortega y Gasset.

Kjelder

Det latinske alfabetet
N

Bokstaven N (n) er den 14. bokstaven i det latinske alfabetet og den 13. bokstaven i det greske alfabetet (N ν). Bokstaven stammar frå fønikisk. Det semittiske namnet var nun, som vart omdanna av grekarane til ny. I den opphavlege biletskrifta var teiknet ein fisk. Romarane kalla bokstaven en. I det eldre runealfabetet han det 10. teiknet, medan han er det 8. teiknet i den y ngre rekka. Bokstaven syner til ein nasal lyd (naselyd).

N kan vise til
 kjemisk symbol for grunnstoffet nitrogen.

 kan vera symbol for avogadros tal. 

 eit symbol for eininga Newton i SI-systemet og er definert som krafta som gjev ein masse på 1 kg ein akselerasjon på 1 m/s².

 N, symbol for nøytrontal, dvs. talet på nøytron i ein atomkjerne. 

 i matematikken symbol for mengda av dei naturlege tala, det vil sei 1, 2, 3,...

 symbol for talet på partiklar i eit system. 

 nasjonalitetskjennemerke for bilar frå Noreg

 på tyske bilskilt: Nürnberg

n kan vise til
 symbol for SI-prefikset nano, som skreiv føre eit einingssymbol tyder at eininga skal multipliserast med 10-9, dvs. ein milliarddel.

 n, symbol for brytingsindeks. 

 i atomfysikk symbol for hovudkvantetal

 symbol for partikkeltettleik. 

 symbol for nøytron.

 i grammatikken forkorting for nøytrum (inkjekjønn).

Kjelder

Det latinske alfabetet
Bjørn

Bjørnefamilien (Ursidae) er ein familie av store, tunge rovpattedyr som ofte òg livnærer seg med plantekost. Nokre artar går i hi om vinteren. 

Det har vore bjørnar på alle kontinenta, bortsett frå Australia og Antarktis, men det finst flest av dei på den nordlege halvkula. I Noreg lever brunbjørnen på fastlandet og isbjørnen mellom anna på Svalbard. I Skandinavia finst det i dag mellom 1 200 og 1 500 individ av brunbjørnen.

Skildring 

Bjørnane veg mellom 300 og 800 kg. Dei har tunge kroppar og kraftige lemmer. Labbane er breie med klør som alltid er ute, snuten er lang og halen er kort. Dyra er kjenneteikna av tjukk pels som kan ha ulike fargar, gjerne svart, raud eller kvit, og av og til med kvite teikningar på brystet eller i fjeset.

Dyra brukar tennene som reiskapar og til å forsvara seg. Dei kan mellom anna bruka klørne til å grava opp røter, riva opp termittuer eller bikuber, og fanga bytte. 

Samanlikna med dei andre rovdyra er bjørnane trege, men dei kan likevel koma opp i ein fart på 50-60 km/t. Òg til forskjell frå andre rovdyr går dei på heile bakfoten, og ikkje berre tærne.

Bjørn i kulturen 

Bjørnar har lenge imponert menneska med storleiken og styrken sin, og dei er blitt dyrka som totemdyr i fleire kulturar. Fleire norske namn inneheld ordet «bjørn», og det finst fleire namn som viser til dyret åleine, til dømes Ursula , Bera og sjølve namnet Bjørn. Ein har teke dyret til beskyttar for fleire byar og finn det på fleire våpenskjold, og Russland har lenge vore symbolisert gjennom den russiske bjørnen.

I nyare tid, då bjørnejakt ikkje lenger er eit livsfarleg vågestykke, er det lagt meir vekt på den søte utsjånaden til bjørnar. Teddybjørnar og liknande kosedyr er blitt utbreidde og populære leiketøy, og koselege bjørnar er hovudpersonar i fleire historier for barn.

Nolevande bjørnar 

 Underfamilien Ailurinae
 Kjempepanda (Ailuropoda melanoleuca )
 Raud panda (Ailurus fulgens )
 Underfamilien Ursinae
 Brunbjørn (Ursus arctos) 
 Isbjørn (Ursus maritimus)
 Asiatisk svartbjørn (Ursus thibetanus)
 Amerikansk svartbjørn (Ursus americanus)
 Malaybjørn (Helarctos malayanus)
 Leppebjørn (Melursus ursinus)
 Underfamilien Tremarctinae
 Brillebjørn (Tremarctos ornatus)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Bear» frå ,  den 13. mars 2005.

Bakgrunnsstoff 

 
Rovdyr
Bomull

Bomull kjem frå bomullsplanten (Gossypium). Dette er buskar som kjem frå tropiske og subtropiske område. Fibrane me brukar ligg rundt frøa. 

Bomullfiber vert brukt til å laga strikke- og heklegarn. Klede vert ofte laga av bomull. Bomull kan vaskast på høg temperatur.

Bakgrunnsstoff

Nytteplantar
Naturstoff
Plantefibrar
Fiberplantar
Lars Korvald

Lars Korvald () var ein norsk politikar frå Kristeleg Folkeparti. Han var statsminister frå 18. oktober 1972 til 16. oktober 1973. Han var òg formann i Kristeleg Folkeparti, stortingsrepresentant frå 1961 til 1981 og Lagtingspresident.

Bakgrunn
Korvald var fødd i Nedre Eiker kommune i Buskerud fylke. Han studerte på jordbrukslinja ved Noregs landbrukshøgskule i 1940-1943.

Han var landbrukslærar ved Tomb jordbruksskole 1943-1948, og blei seinare rektor her frå 1952 til 1977.
Mellom 1948 og 1952 var Korvald sjefskonsulent i Landslaget Norske Jordbruksklubber (seinare Norske 4-H).

Politikk
Lars Korvald si regjering etterfylgde Trygve Bratteli si fyrste regjering i 1972. Trygve Bratteli hadde sagt at regjeringa frå Arbeidarpartiet ville gå av om det vart nei- fleirtal i folkerøystinga om EF-medlemsskap. Då det vart nei-fleirtal og Bratteli si regjering gjekk av, danna Korvald ei regjering med stønad frå partia Venstre, Kristeleg Folkeparti og Senterpartiet. Ei viktig oppgåve for regjeringa var å forhandla fram ei norsk handelsavtale med EF. Mindretalsregjeringa til Korvald gjekk av i 1973, og Trygve Bratteli si andre regjering tok over.

Lars Korvald var fylkesmann i Østfold frå 1981 til 1986.

Det var Lars Korvald som i 1972 tok den då 25 år gamle Kjell Magne Bondevik inn i rikspolitikken ved å gjera han til statssekretær ved statsministeren sitt kontor.

Prisar og utmerkingar 

Deltakarmedaljen 1940-45
Kong Olavs medalje 1957-82
Kommandør av St. Olavs Orden, 1986

Kjelder 

Norske statsministrar
Regjeringa Korvald
Leiarar for Kristeleg Folkeparti
Stortingsrepresentantar for Østfold
Stortingsrepresentantar frå KrF
Stortingsrepresentantar 1961-1965
Stortingsrepresentantar 1965-1969
Stortingsrepresentantar 1969-1973
Stortingsrepresentantar 1973-1977
Stortingsrepresentantar 1977-1981
St. Olavs Orden
Deltakarmedaljen
Fylkesmenn i Østfold
Studentar ved Noregs landbrukshøgskule
Folk frå Nedre Eiker
Partido dos Trabalhadores

Arbeidarpartiet (på portugisisk Partido dos Trabalhadores) er eit politisk parti på venstresida i Brasil. Det blei skipa av ei gruppe intellektuelle og arbeidarar i São Paulo i 1980. Blant grunnleggjarane var Luiz Inacio Lula da Silva, tidlegare president i Brasil.

Partisymbolet er ei raud stjerne med bokstavane PT i kvitt inni. På raude bakgrunnar, som raude flagg og raude t-skjorter og skjermluer, kan stjerna vere kvit, og initialane til partiet inni stjerna raude. 

PT er eit breitt sosialistisk parti med mange tendensar innanfor partiet, mellom dei sentrum-venstre-gruppa som president Lula sjølv høyrer til, marxistar og kristensosialistar. Partiet blir av mange rekna for å vere eit av dei viktigaste venstrepartia i Latin-Amerika.

Etter 1990 voks oppslutninga om PT, og dei vann vala i viktige byar som Sao Paulo og Porto Alegre. Men den viktigaste sigeren var sjølvsagt da Lula i 2002 blei president, etter tre tidlegare forsøk. 

PT er i utgangspunktet eit venstresosialistisk parti, men som regjeringsparti meiner somme at det har endra politikk i meir moderat sosialdemokratisk eller jamvel sosialliberal lei. Noko av forklaringa kan vere at partiet ikkje har reint fleirtal i parlamentet, og derfor må alliere seg med andre parti for å få ting gjennom der. Men venstresida i PT er ikkje nøgd, og somme av dei som meiner PT har endra seg bort frå sitt eige program, er no ute av partiet. Meiningsmålingar viser likevel at fleirtalet i Brasil framleis støttar president Lula.

Brasilianske politiske parti
Brasil
Brasil
Skipingar i 1980
Trygve Bratteli

Trygve Bratteli () var ein norsk politikar som representerte Det norske Arbeidarpartiet. Han var statsminister frå 1971 til 1972 og frå 1973 til 1976.

Bratteli var fødd på Nøtterøy i Vestfold. Etter folkeskulen var han delvis arbeidslaus, delvis visargut til 1926, og han deltok på kvalfangst i Antarktis i åra 1926 til 1927. Han arbeidde som bygningsarbeidar i Vestfold fylke og hadde fleire tillitsverv i AUF i åra frå 1928 til 1933.

I 1934 var Bratteli redaktør av avisa Folkets Frihet i Kirkenes, og ei tid redaktør av Arbeiderungdommen, og sekretær i AUF til 1940.

I åra 1940-42 arbeidde Trygve Bratteli som tømmermann i Kristiansund.

Han vart arrestert av den tyske okkupasjonsmakta i 1942. Han vart halden som Nacht und Nebel-fange i konsentrasjonsleirar frå 1943 til 1945, i Sachsenhausen ved Oranienburg nær Berlin og i Natzweiler i Elsass).  

Etter krigen vart Bratteli i 1945 sekretær i Det norske Arbeidarpartiet. Han vart formann i Forsvarskommisjonen av 1946. I mai 1950 vart han vald som stortingsrepresentant og var representant fram til 1981. Han var finansminister frå november 1951 til januar 1955, og frå desember 1956 til april 1960. Deretter var han samferdsleminister til januar 1964.

Han var formann i Arbeidarpartiet si stortingsgruppe frå 1964 til 1971, frå 1972 til 1973, og frå 1976 til 1981. Bratteli var medlem av Nordisk Råd i fleire periodar som stortingsrepresentant. Han var òg formann for den norske delegasjonen og medlem av Nordisk Råds presidium frå 1965 til 1969. Han møtte som regjeringsrepresentant i Rådet i fleire periodar.

Han var statsminister frå 1971 men måtte gå av året etter då det vart fleirtal for nei-sida i Folkerøystinga om EF-medlemskap hausten 1972. Han vart igjen statsminister frå 1973 til 1976.

Bratteli har gjeve ut ei rad bøker, mellom desse kan nemnast Fange i natt og tåke (1980) som vart trykt i eit opplag på 180 000.

Venner Av Israel i Norsk Arbeiderbevegelse (VINA) planta ein skog til hans minne i Israel.

Sjå òg 
 Norske statsministrar
 Norske regjeringar
 Trygve Bratteli si fyrste regjering
 Trygve Bratteli si andre regjering

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Norske statsministrar
Norske finansministrar
Norske samferdsleministrar
Ap-statsrådar
Statsrådar i Regjeringa Torp
Statsrådar i Regjeringa Gerhardsen III
Statsrådar i Regjeringa Gerhardsen IV
Leiarar for Arbeidarpartiet
Sekretærar i Arbeidarpartiet
Leiarar i AUF
Stortingsrepresentantar frå Ap
Stortingsrepresentantar for Oslo
Stortingsrepresentantar 1950-1953
Stortingsrepresentantar 1954-1957
Stortingsrepresentantar 1958-1961
Stortingsrepresentantar 1961-1965
Stortingsrepresentantar 1965-1969
Stortingsrepresentantar 1969-1973
Stortingsrepresentantar 1973-1977
Stortingsrepresentantar 1977-1981
Norske forfattarar av erindringsbøker
Norske konsentrasjonsleirfangar under andre verdskrigen
Nacht und Nebel-fangar
Gravlagde på Vestre gravlund
Folk frå Nøtterøy
Atomteori

Moderne atomteori vart utvikla rundt år 1800. John Dalton meinte da at eit grunnstoff er bygd opp av små partiklar med same storleik, masse og kjemiske eigenskapar. Det er den greske filosofen Demokrit som har blitt godskriven ideen om at all materie består av små, udelelege partiklar. Han kalla desse for atom.

Fleire modellar for korleis atom er bygd opp har vorte fremja. 

Atomfysikk
Statistisk mekanikk
Kjemiske teoriar
Kvantefysikk
PT

Bokstavane P og T kan vera ei forkorting for ulike omgrep:

Stader 
 ISO-landskoden til Portugal
 pt er ISO 639-forkortinga for portugisisk
 Dei palestinske territoria, medrekna Vestbreidda, Aust-Jerusalem og Gazastripa
 Petah Tikva, ein by i Israel

Matematikk, vitskap og teknologi

Matematikk 
 Den pythagoreiske læresetninga

Mål og måleiningar 
 Pt., forkorting av Pint, ei måleining for volum eller kapasitet
 PT står for Pressure Transmitter, og er eit måleinstrument for å måla trykk med

Kjemi 
 Pt, kjemisk symbol for platina
 Periodesystemet over grunnstoff

Fysikk 
 I partikkelfysikken er Pt symbolet for tverrgåande framdrift (framdrifta som går perpendikulært til stråla i ein partikkeldetektor)

Underhaldning

Musikkgrupper 
 Porcupine Tree, ei britisk progrockgruppe

Anna 
 PT står for Partido dos Trabalhadores, Arbeidarpartiet i Brasil
 p.t. står for pro tempore – latin for «for tida»
Den raude stjerna

Den raude stjerna er som politisk symbol først og fremst eit sosialistisk og kommunistisk symbol bruka av svært ulike organisasjonar og styresmakter i fleire verdsdelar. Dei fem takkane på stjerna skal stå for dei fem fingrane på ei hand såvel som for dei fem verdsdelane.

Tidlegare bruk 

I Sovjetunionen blei den raude stjerna mellom anna bruka på soldatluene i Den raude armeen og på anna militært utstyr heilt frå tida etter revolusjonen i 1917. I det sovjetiske flagget fekk stjerna eit gult omriss for å synast på det raude flagget, attmed hammaren og sigden.

I Noreg i mellomkrigstida blei den raude stjerna bruka som merket til Arbeidernes Idrettsforbund (AIF).

Under andre verdskrigen blei den raude stjerna bruka som merke av anti-fascistiske partisanrørsler i fleire land, mellom dei Jugoslavia. 

Mange nye kommunistiske statar etter andre verdskrigen bruka òg stjerna i flagget sitt, på riksvåpen, på uniformer og på anna utstyr. Ettersom dei gjerne tok utgangspunkt i det raude flagget, var det like vanleg å ha stjerna i ein annan farge enn raud. Flagget til Nord-Korea og det tidlegare Jugoslavia har begge ei raud stjerne, medan Folkerepublikken Kina og Vietnam brukar gule stjerner, fordi flagga er raude.

Bruk i dag 

Då Sovjetunionen og fleire andre kommuniststatar fall blei den raude stjerna avskaffa saman med andre kommunistsymbol. Somme land som framleis er leidde av parti som kallar seg kommunistiske brukar stjerna enno; såleis Kina, Vietnam og Nord-Korea. Etter at kommunismen fall er det i Ungarn blitt forbode å visa eller bruka symbolet.

Demokratiske sosialistparti har òg halde fram med bruken av den raude stjerna. I Brasil er ho til dømes partisymbolet til Arbeidarpartiet (Partido dos Trabalhadores), som blei stifta i 1980. President Lula (2002-) kjem frå dette partiet. Ungdomsorganisasjonen til det svenske Vänsterpartiet, Ung Vänster, brukar òg ei raud stjerne som merke. I Noreg blir den raude stjerna bruka av Sosialistisk Ungdom, ungdomsorganisasjonen til Sosialistisk Venstreparti, aleine eller saman med eit raudt flagg i logoen deira. 

Partiet Raudt har i dag (2008) nokre spesielt utforma raude stjerner som symbol, og ungdomsorganisasjonen deira, Raud Ungdom, har ei kvit stjerne på raud botn som merke.

Bakgrunnsstoff 

Sosialistiske symbol
Bebop

Bebop er ein jazz-stil som oppstod på 1940-talet. Bebop er ei vidareutvikling av swing, med fokus på solistisk improvisasjon med raske, kompliserte og ofte asymmetriske melodiar. Stilen vert ofte utøvd i ein kvintett. 

Mange unge musikarar i dei store swingorkestra var ikkje nøgde med å berre få spele arrangert musikk. Dei fekk sjeldan sjansen til å opptre som solist. Desse musikarane var godt utdanna og hadde ambisjonar om å spele meir seriøs musikk. Nokre av desse musikarane starta opp med sine eigne musikalske eksperiment.

Ein annan årsak til den nye stilen sitt inntog var at jazzen fram til då, ein musikkstil som voks fram frå dei svarte sine musikktradisjonar, var dominert av kvite musikarar. Det var desse som tente pengar på musikken. Benny Goodman, av media kåra til King Of Swing, var ein kvit musikar. Den svarte delen av musikarane byrja difor å jobbe fram meir komplekse tema og harmoniføringar. Det vert sagt at dei gjorde dette for å gjere det meir vanskeleg for kvite musikarar å beherske stilen.

Scott De Veaux skriv i The birth of bebop at beboppen har alle symptoma på ein revolusjon: musikken blir snudd på hovudet, dei unge er dei revolusjonære, det kjem fram uventa og ny innsikt, den eldre generasjonen held på det gamle og til slutt får ein gjennomslag for det nye.

Standardbesetningen i bebop var kvintett, med trompet, saksofon, piano, bass og trommesett. Andre mindre besetningar var òg brukt. Bebop i storband var sjeldsynt. Eit unntak var Dizzy Gillespie sitt orkester. I moderne bebop er samansetninga av orkesteret meir variert.

Ein innspelingsboikott frå 31. juli 1942 til 11. november 1944 førte til at byrjinga av beboppen er dårleg dokumentert. Dei første platene etter boikotten vart opplevd som revolusjonære av eit publikum som ikkje hadde fylgt utviklinga frå starten. Bebop som fenomen vart spreidd til massane med dei første offentlege utgjevingane til Dizzy Gillespie og Charlie Parker i 1945.

Viktige musikarar

Trompet 
 Clifford Brown
 Miles Davis
 Dizzy Gillespie
 Howard McGhee
 Fats Navarro
 Red Rodney

Saksofon 
 Cannonball Adderley, altsaksofon
 Dexter Gordon, tenorsaksofon
 Wardell Gray, tenorsaksofon
 Lee Konitz, altsaksofon
 Charles McPherson, altsaksofon
 James Moody, tenorsaksofon og altsaksofon
 Gerry Mulligan, barytonsaksofon
 Charlie Parker, altsaksofon
 Sonny Rollins, tenorsaksofon
 Sonny Stitt, altsaksofon og tenorsaksofon
 Phil Woods, altsaksofon

Piano 
 Al Haig
 Wynton Kelly
 Thelonius Monk
 Bud Powell
 Horace Silver

Gitar 
 Charlie Christian
 Jimmy Raney
 Wes Montgomery

Bass 
 Ray Brown
 Charlie Mingus

Trommer 
 Art Blakey
 Kenny Clarke
 Max Roach

Andre 
 Milt Jackson, vibrafon
 J.J.Johnson, trombone

Kjelder

Referansar 

Jazzsjangrar
Engelske ord og uttrykk
Venstresosialisme

Venstresosialisme er ei nemning som vert brukt av retningar eller tendensar innanfor etablerte sosialdemokratiske parti som står til venstre for partileiinga, eller om sosialistparti til venstre for dei tradisjonelt sosialdemokratiske partia. Desse grupperingane kallar seg venstresosialistar for å synleggjera at dei står for ein kvalitativt annleis politikk enn dei tradisjonelle sosialdemokratane. Dei hevdar det er dei som held dei sosialistiske tradisjonane i hevd, som er blitt forlatne av andre. Demokratisk sosialisme vert òg stundom brukt av dei same grupperingane som eit synonymt eller overlappande omgrep.

Mens mange av dei gamle og etablerte sosialdemokratiske partia er blitt meir sentrumsorienterte og støttar eit moderert kapitalistisk system, er venstresosialismen meir klart venstreorientert og går framleis inn for målet om eit sosialistisk samfunn. Dei fleste venstresosialistane er likevel reformistiske i den meining at dei går inn for ei gradvis endring av samfunnet i sosialistisk lei innanfor rammene av det parlamentariske demokratiet. Venstresosialistar står fast på radikal omfordeling av rikdom og nasjonalisering av viktige verksemder i økonomien, og nokre av dei går inn for planøkonomi. Alle desse standpunkta er stort sett forlatne av dei etablerte sosialdemokratane, men er klassiske sosialistiske standpunkt som også parti som kalla seg sosialdemokratiske hadde tidlegare.

Sosialisme
Politiske ideologiar