alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ryøya

Ryøya er ei øy på rundt 1,42 km² som ligg i Straumsfjorden, strategisk plassert mellom Kvaløya og Malangshalvøya i Tromsø kommune, om lag 15 km sørvest av Tromsø by i luftlinje. Det høgaste punktet på øya er om lag 74 moh. Ryøya består for det meste av lyngkledde rabbar i kupert terreng med spreidd furu- og bjørkeskog. Geologisk sett består Ryøya for det meste av glimmergneis, glimmerskifer og dolomitt. 

Mot sør skil Litjestraumen Ryøya frå Malangshalvøya, og i nord skil Rystraumen Ryøya frå Kvaløya. Begge desse to straumane kan komme opp i 7 knop, og kan skape vanskar for båtar og skip av alle storleikar på veg til eller frå Tromsø. Rett oppfor Ryøya ligg Kvaløya med ein populær utfartsstad kalla Hella. Her kan ein oppleve gamle hus frå gamal tid i Tromsø, båttrafikk tett på og ein anerkjend lokasjon for sportsfiskarar. 

På Ryøya har Universitetet i Tromsø med det medisinske fakultet, avdeling for Arktisk Biologi, utplassert rundt 20 moskus med tanke på forsking. Moskusane gjekk fritt på heile øya, og spesielt i brunstperioden, tidleg på hausten vart det frårådd mot all ferdsel på Ryøya. Den siste moskusen på øya vart avliva våren 2018 etter at det nest siste dyret vart funne daudt med plast i magen i 2017.

Kjelder

Øyar i Tromsø
Junín

Junín i Peru, kjend som Lago Junín på spansk og Chinchaycocha ('Nordre sjøen') på quechua, er den største innsjøen som er omkrinsa av peruansk land, men har langt mindre flatemål enn Titicaca som ligg mest på boliviansk territorium. Sjøen ligg på omkring 4 082 moh. og er ein vektig stad i landet for fuglekikking.

Det meste av innsjøen ligg innanfor Junínprovinsen i Junín-regionen, medan den nordvestre biten ligg innanfor Pascoprovinsen i Pasco-regionen.

Junín er i mykje stor grad omslutta av akvatisk vegetasjon, somme stader vidar plantebeltet seg ut i ei breidd på seks km og vert så tett at det er ugjennomtrengjeleg. Fiskefaunaen er rik, han inkluderer òg fleire artar som er introdusert. 

Sjøen ligg innanfor nedslagsfeltet til Amazonaselva. I elva Upamayo finst det eit vasskraftverk som regulerer vassnivået i sjøen. I år med rikeleg regn er fluktuasjonen i vassnivået moderat, men i tørkeår kan nivået gå ned halvannan til to meter og tørrleggje store område. 

Frå 1933 har det gått føre seg eit innsig av ureining frå gruveverksemd som har innverka negativt på fiske og fuglefauna i sjøen. Kloakk frå byane Junín og Carhuamayo har òg medverka til overgjødning av vatn og våtmark.

Junín er einaste habitat i verda for den sterkt truga junindukkar, Podiceps taczanowskii, også den sterkt truga juninrikse, Laterallus jamaicensis tuerosi, (underart av perlerikse) er endemisk til denne innsjøen. Juninkorgfugl, Asthenes virgata, er ein annan endemisk art for Peru som har namn etter sjøen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger i stor grad på «Lake Junín» frå , den 15. april 2008

Bakgrunnsstoff 

Innsjøar i Peru
Håja

Håja, opphavleg Håøya, er ei øy i Tromsø kommune i Troms og Finnmark. Øya ligg vest for Kvaløya og Sessøya. Håja er ei klippeøy med ei distinkt form, som var inspirasjon då Jan Inge Hovig teikna Ishavskatedralen i Tromsø. Det høgaste punktet på Håja er Nipen på 486 moh.

Håja er eit gammalt fiskevær, og dokument frå 1500-talet viser at øya alt då hadde mange fastbuande. Ut på starten av 1900-talet slutta derimot fiksehandelen på øya. Deretter vart Håja ei tid brukt til oppdrett av raudrev. 

Namnet på øya tyder «den høge øya». Øya har gode høve for fotturar og er ein del av Håja–Røssholmen landskapsvernområde med dyrelivsfreding.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Bent Svinnung si padleside om Håja
 Lovdata: Verneforskrift for Håja - Røssholmen landskapsvernområde

Øyar i Tromsø
Tidlegare busetnader i Troms og Finnmark
Busetnader i Tromsø
Sessøya

Sessøya er ei øy i Tromsø kommune i Troms og Finnmark. Øya ligg på vestsida av Kvaløya, nordvest for Ersfjorden. Sessøya har eit areal på 9,18 km², og det høgaste punktet på øya er Sessøytinden på 657 moh.

Sessøyfjorden går mellom Sessøya og Kvaløya.

Øyar i Tromsø
Alta kyrkje

Alta kyrkje er ei langkyrkje frå 1858 i Alta kommune i Troms og Finnmark. 

Byggverket er i tømmer og har 230 sitjeplassar. Ho er teikna av engelskmannen Stephen Henry Thomas som var direktør ved Kopparverket i Kåfjord.

Kyrkja, som vart innvigd i 1858 av biskop Knud Gislesen, er den eldste bygningen i Alta sentrum. Det første orgelet vart innvigd pinsedagen 1880. I sluttfasen av andre verdskrigen vart kyrkja sterkt ramponert, og først julaftan 1945 kunne kyrkja takast i bruk att. Ho er sidan utbetra fleire gonger, sist i 2005/06.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Kyrkjer i Alta
Kyrkjer i Alta prosti
Bygningar i Finnmark og Nord-Troms frå før 1944
Norske kyrkjer frå 1850-åra
Kulturminne i Alta
Langkyrkjer i Nord-Hålogaland bispedømme
1858 i Noreg
Vengsøya

Vengsøya er ei øy i Tromsø kommune i Troms og Finnmark. Øya ligg på nordvestsida av Kvaløya, nordvest for Kaldfjorden, nord for Vengsøyfjorden og nordaust for Tromvik. Vengsøya har eit areal på 20 km², og det høgaste punktet på øya er Vengsøytinden på 764 moh.

Frå Sandnes på austsida av øya er det ferjesamband til Belvik på Kvaløya.

Bakgrunnsstoff 
 Bent Svinnung si padleside om Rekvika på Vengsøya
 Bent Svinnung si padleside om Sandvika på Vengsøya

Øyar i Tromsø
Musvær

Musvær er ei øygruppe i Tromsø kommune i Troms og Finnmark. Øygruppa ligg nord for Vengsøya. Det høgaste punktet på hovudøya i været er Styggfjellet på 39 moh. Musvær har to innbyggjarar. 

Musvær har ferjesamband til Vengsøya og Belvik på Kvaløya.

Bakgrunnsstoff 
 Bent Svinnung si padleside om Musvær
 Aron Mat: Musvær gård 

Øyar i Tromsø
Busetnader i Tromsø
Ferjestader i Troms og Finnmark
Burjatia

Burjatia (russisk Республика Бурятия, burjatisk Буряад Республика) er ein republikk i Russland og eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. Hovudstaden er Ulan-Ude, arealet er 351 300 km² og innbyggjartalet 972 700 (2010). Republikken grensar til Irkutsk oblast i nord, til republikken Tyva i vest, til Zabajkalskij kraj i aust og til Mongolia i sør.

Folkesetnad 
Den einaste større byen er Ulan-Ude (404 400 ibuarar).

Den største folkegruppa i Burjatia er etniske russarar, medan burjatane, eit mongolsk folkeslag, er ein minoritet. Ved folketeljinga i 2000 var den etniske samansetjinga:

 Russarar: 64,9 %
 Burjatar: 29,5 %
 Tatarar: 0,7 %
 Ukrainarar: 0,6 %
 Sojotar: 0,4 %
 Evenkar: 0,3 %

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

 Republikken sine offisielle heimesider på russisk, burjatisk og engelsk
 Artikkel frå Kommersant  på engelsk
 Artikkel frå NUPI på engelsk

Russiske føderasjonssubjekt
Republikkar i Russland
Sandøya i Tromsø

Sandøya er ei øy i Tromsø kommune i Troms og Finnmark. Øya ligg vest for Rebbenesøya. Det høgaste punktet på Sandøya er Varden på 427 moh.

Sandøya har tre fastbuande, i Mjølvika på austsida. På sørsida av øya ligg eit fråflytta kyrkjevær. Det er ferjesamband frå Mjølvika til Vengsøya og Belvik på Kvaløya.

Bakgrunnsstoff 
 Bent Svinnung si padleside om Kirkvær på Sandøya
 Bent Svinnung si padleside om Mjølvika på Sandøya
 Universitetet i Tromsø: Fiskeværbusetnad på Sandøy 
 Ferjerute Belvik(-Mjølvik)-Vengsøya

Øyar i Tromsø
Risøya i Tromsø

Risøya er ei øy i Tromsø kommune, om lag 50 kilometer nordvest for sjølve Tromsø. Risøya er omegjeve av over 150 holmar og meir enn 200 skjer. Øya er på 1154 dekar med Varden som høyeste punkt på 104,5 meter.

Hovudhuset på Risøya vart bygd i 1856, men mest truleg har øya vore busett langt bakover i tida. Den nest største øya i øygruppa som Risøya høyrer med til, Sandvær, er nemnd i Snorre sine kongesagaer. Frå 1850 og utover var det stor aktivitet på Risøya med sanking av egg, dun og fiske. På det meste hadde væreigaren over 200 fiskarar sysselsett i sesongen, innlosjert i rorbuer.

Som egg- og dunvær var Risøya det nest største i landet etter Vardøhus Festning. Jacobsenfamilien var òg sterkt engasjert i ishavsfangsten, og eigde ishavsskutene «Ægir» og «Hanseat».

Som resten av desse ein gong så sentralt plasserte stadane ute ved kysten gjekk tida frå dei. På Risøya heldt den siste væreigaren, Jacob Carl Jacobsen, ut fram til 2001 saman med Elise Jensen. Då vart helsa for ustabil og dei såg seg nøydd til å flytte inn til Tromsø.

I 1995 vart Store Risøya Landskapsvernområde oppretta. Dette omfattar sjølve Risøya samt Steggholmen. Samstundes vart Risøya Naturreservat oppretta. Risøya Naturreservat dekker alle holmar og skjer rundt sjølve Risøya, til saman 14 132 dekar.

Formålet med naturreservatet og landskapsveret er å sikre best mogeleg levevilkår for sjøfugl og anna dyreliv i eit område med naturleg og kulturbetinga vegetasjon samt å bevare ein kysthandelsstad med tilhøyande bygg, kulturlandskap og dyre- og planteliv.

I Naturresevatet er det i perioden f.o.m. 1. april t.o.m. 31. juli forbod mot ilandstigning og ferdsel på øyane, for å verne fuglane i hekketida og i månadene ungane er i reiret.

Bakgrunnsstoff 
 Miljøstatus: Risøya naturreservat/Store Risøya landskapsvernområde
 turliv.no - informasjon og bilete frå Risvær 
 En øy i havet. Livet på Risøya (Dagbladet, 26.01.2004]

Bok 
 Eva Huseby: En øy i havet - Livet på Risøya. Gyldendal. Oslo 2003. ISBN 82-05-32339-9

Øyar i Tromsø
Basjkortostan

Basjkortostan, tidlegare òg Basjkiria (russisk Республика Башкортостан, basjkirsk Башҡортостан Республикаһы), er ein republikk i Russland og eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. Hovudstaden er Ufa, arealet er 142 947 km² og innbyggjartalet 4 072 100 (2010).

Folkesetnad 
Dei største byane er Ufa (1 062 000 ibuarar), Sterlitamak (273 500), Salavat (156 100), Neftekamsk (121 700) og Oktjabrskij (109 500).

Den største folkegruppa i Basjkortostan er etniske russarar, men ingen folkeslag utgjer så mykje som 40 % av folket. Basjkirane, eit tyrkisk folkeslag, er den nest største gruppa. Ved folketeljinga i 2010 var den etniske samansetjinga:

 Russarar: 35,2 %
 Basjkirar: 28,8 %
 Tatarar: 24,8 %
 Tsjuvasjar: 2,6 %
 Mariar: 2,5 %
 Ukrainarar: 1,0 %

Sidan oppløysinga av Sovjetunionen har delen av basjkirar i folket auka, frå 21,9 % i 1989, medan delen russarar og tatarar har gått ned. Folketalet totalt sett har halde seg relativt stabilt.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

 Republikken sine offisielle heimesider på russisk
 Artikkel frå NUPI på engelsk

Russiske føderasjonssubjekt
Republikkar i Russland
Andammen

Andammen er ei øy i Karlsøy kommune i Troms og Finnmark. Øya ligg nord for Rebbenesøya og sør for Grøtøya. Det høgaste punktet på Andammen er Nordkollen på 313 moh.

Andammen skjer seg innover på Rebbenesøya og på kvar side av øya ligg to fjordar som er kalla opp etter ho, Indre Andamsfjorden i aust og Ytre Andamsfjorden i vest.

Bakgrunnsstoff 
 Bent Svinnung si padleside om Andamssanden på Andammen

Øyar i Karlsøy
Grøtøya

Grøtøya er ei øy i Karlsøy kommune i Troms og Finnmark. Øya ligg nord for Andammen og Rebbenesøya, og vest for Store Måsvær og Nordkvaløya. Ho har eit areal på 17,9 km². Det høgaste punktet på Grøtøya er Grøtøyaksla på 545 moh.

25. desember 2000 gjekk lasteskipet «John R» på grunn 4 nautiske mil nordvest av Grøtøya. Etter nokre dagar braut skipet i to, og framdelen av vraket dreiv om lag 11 nautiske mil. Hundrevis av sjøfugl døydde etter oljesøl frå vraket.

Bakgrunnsstoff 
 Bent Svinnung si padleside om stranda ved Rikkeskjeran
 Bent Svinnung si padleside om Sandvika på Grøtøya
 Bent Svinnung si padleside om Sørgrøtøy
 NRKs samleside om "John R"
 NRK: Hundrevis av død sjøfugl på grunn av oljesøl

Øyar i Karlsøy
Hersøya

Hersøya er ei øy i Karlsøy kommune i Troms og Finnmark. Øya ligg mellom Rebbenesøya og Nordkvaløya. Det høgaste punktet på Hersøya er 241 moh.

På Haugland sør på Hersøya eig Karlsøy kommune ein eigedom. Denne eigedomen er leigd av Karlsøy Jeger- og Fiskeforening, som har jobba med å sette hovudhuset på staden i stand.

Heile Hersøya er del av Nordkvaløya-Rebbenesøya landskapsvernområde. Området vart verna i 2004.

Bakgrunnsstoff 
 Bent Svinnung si padleside om Haugland på Hersøya
 Karlsøy Jeger- og Fiskeforening: Våningshuset på Hersøya snart ferdigrestaurert
 Arkitekturguide: Hytte på Hersøya

Øyar i Karlsøy
Zabajkalskij kraj

Zabajkalskij kraj, (russisk Забайкальский край) er eit territorium (kraj) i Russland og eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. Territoriet vart danna den 1. mars 2008 då Tsjita oblast vart slått saman med det sjølvstyrte området Aga Burjatia. Hovudstaden er Tsjita, arealet er 431 500 km² og innbyggjartalet er 1 107 000 (2010). Namnet Zabajkalskij kan omsetjast som Bak Bajkal.

Geografi 
Zabajkalskij kraj ligg sør i Sibir, og grensar til Mongolia og Kina i sør. Området består hovudsakleg av mellom-høge fjell, (600-700 meter over havet), men fjellkjeda Kodar i nord når opp til 3000 meter over havet. Om lag halvparten av territoriet er skogkledd, og her er mange innsjøar. Klimaet er kontinentalt, mellomtemperaturen i januar er - 30 grader celsius, i juli + 20 grader celsius. Område i nord har permafrost. Naturressursane omfattar førekomstar av gull, molybden, tinn, bly, sink og kol. Matproduksjon i området er hovudsakleg saueal. I liten skala vert det dyrka poteter, grønsaker, kveite, havre, bygg og bokkveite. Den transsibirske jernbanen går gjennom området.

Folkesetnad 
Den einaste større byen er Tsjita (324 400 ibuarar).

Befolkninga er hovudsakleg russarar, men her bur òg mellom anna mange burjatar, særskilt i Aga Burjatia. Ved folketeljinga i 2010 var den etniske samansetjinga:
 Russarar: 88,3 %
 Burjatar: 6,7 %

Historie 
Den første befolkninga ein kjenner i området var burjatar og mongolar. På 1200-talet vart det del av det mongolske riket. Dei første russarane som kom hit var kosakkar i 1653. Allereie i løpet av 1600-talet oppstod dei første permanente russiske støttepunkta. I 1689 vart grensa til Kina regulert ved Nertsjinsk-traktaten. Etter den russiske revolusjonen var Tsjita i hendene på kontrarevolusjonære styrkar, kvitegardistar, mellom 1918 og 1920. Frå 1920 til 1922 var Tsjita hovudstad for den sovjetisk-kontrollerte Fjernaustlege republikken, som i 1922 vart slått saman med den russiske sovjetrepublikken. Tsjita oblast vart oppretta i 1937. Det autonome distriktet Aga Burjatia var underlagt Tsjita oblast. Etter oppløysinga av Sovjetunionen vart både Tsjita oblast og Aga Burjatia eigne føderasjonssubjekt i den russiske føderasjonen. Ved valet til den lovgjevande forsamlinga i Tsjita oblast den 17. oktober 2004, vart Sameint Russland det klart største partiet, med 35,6 % av røystene. Den 1. mars 2008 vart Tsjita oblast slått saman med Aga Burjatia, etter ei folkerøysting.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 

Russiske føderasjonssubjekt
Store Måsværet

Store Måsværet er ei øy i Karlsøy kommune i Troms og Finnmark. Ho ligg mellom Grøtøya i vest og Nordkvaløya i aust. På austsida av øya ligg Hermannsfjorden og Lille Måsværet. 

Øya er ikkje busett.

Øyar i Karlsøy
Sørfugløya

Sørfugløya er ei øy i Karlsøy kommune i Troms og Finnmark. Øya ligg nordvest for Rebbenesøya. Det høgaste punktet på Sørfugløya er Stortinden på 360 moh.

Sørfugløya er eit av dei viktigaste fuglefjella i Noreg, og verna som naturreservat. Lundefugl er den vanlegaste arten på øya, og finst også hekkande på Stormekta. Andre hekkefuglar er alke og lomvi, i tillegg til teist og toppskarv. Krykkje hekka tidlegare på Stormekta, men kolonien som nå er på rundt 30 par er flytta over til Husmekta. Mellom 1. april og 31. august er camping og telting forbode i naturreservatet.

Utanfor Sørfugløya ligg fiskebanken Fugløybanken.

Bakgrunnsstoff 
 Bent Svinnung si padleside om Sørfugløya
 Lovdata: Verneforskrift for Sørfugløya naturreservat

Fuglefjell
Øyar i Karlsøy
Burøya

Burøya er ei øy i Karlsøy kommune i Troms og Finnmark. Øya ligg nordaust for Burøysund på Vanna. Burøya har eit areal på 7 km², og det høgaste punktet på øya er Burøynakken på 214 moh.

Øyar i Karlsøy
Yavarí

Yavarí er ei elv i Amazonasbassenget og ei sideelv til Amazonaselva. Ho er grenseelv mellom Peru og Brasil i nesten heile lengda på 1 184 km. I hovudsak er retninga for vassføringa mot nordaust. Dei fjernaste kjeldene til elva ligg i Loreto-regionen i Peru, om lag 50 km vest for grensepunktet mellom Peru og delstatane Acre i Brasil og Amazonas i Brasil. Utlaupet ligg få kilometer sør før treriksgrensa Colombia, Brasil og Peru. Øvre del av Yavarí har namnet Yaquerana. Dei største sideelvane til Yavarí er Atalaia do Northe og Curuca, begge renn i retning nord frå Brasil. I Peru er dei største sideelvane Galvez og Yavarí Mirim. 

Det finst mange busettingar ved elva, ein av desse har flyplass, Colonia Angamos, han ligg der Galvez sluttar seg til Yavarí. Matsésfolket har territoriet sitt ved Yavarí.

Elvar i Peru
Sideelvar til Amazonaselva
Helgøya

Helgøy eller Helgøya er eit namn på fleire øyar i Noreg:
 Helgøy i Hjelmeland – ei øy i Hjelmeland kommune i Rogaland.
 Helgøy i Stavanger  – ei øy i Stavanger kommune i Rogaland. Del av øygruppa Sjernarøyane.
 Helgøya i Karlsøy – ei øy i Karlsøy kommune i Troms og Finnmark på 43 km² og delvis fråflytta. Før 1964 var øya ein del av Helgøy kommune.
 Helgøya i Ringsaker – er ei øy i Mjøsa som ligg i Ringsaker kommune. Helgøya har eit areal på 18,34 km².
 Helgøya i Søgne – ei øy i Søgne kommune i Agder. Del av øygruppa Ny-Hellesund.
Dåvøya

Dåvøya er ei øy i Karlsøy kommune i Troms og Finnmark. Øya ligg i Dåfjorden, på nordsida av Ringvassøya. Dåvøya har eit areal på 3,5 km², og det høgaste punktet på øya er Høgøya på 219 moh.

Nord for Dåvøya ligg Helgøya.

Øyar i Karlsøy
Karlsøya

Karlsøya er ei øy i Karlsøy kommune i Troms og Finnmark. Namnet Karlsøy kjem av mannsnamnet Kalfr eller av Kalven, i tydinga «den vesle øya som ligg ved den store», det vil seie øya Vanna. Karlsøya ligg altså rett sør for Vanna og nordaust for Reinøya. Øya har vore kyrkjestad i fleire hundre år og kommunesenter i Karlsøy kommune.

På grunn av berggrunnen har Karlsøya ein rik flora, spesielt av orkidéar. Mange planter har den nordlege grensa si her. Kyrkjestaden er dominert av den staselege Karlsøy kyrkje frå 1854, og været elles er prega av gamle, fine trehus. Dei om lag 35 innbyggjarane lever her i eit bilfritt tilvære. Innbyggjarane er dels dei gamle karlsøyværingane, dels innflyttarar som kom i løpet av 1970-talet. Dei sistnemnde søkte, inspirert av hippie-rørsla, tilbake til eit enklare og meir naturleg tilvære.

Bakgrunnsstoff 
 Satellittbilete over Karlsøya
 Flora for Karlsøya
 Karlsøyfestivalen
 Svein-Egil Haugen: Karlsøya si heimeside

Øyar i Karlsøy
Ukrainarar

Ukrainarar (ukrainsk українці, 'ukrajintsi') er ei aust-slavisk folkegruppe. Dei bur hovudsakleg i Ukraina og har ukrainsk som morsmål. Medan det òg er vanleg å kalla alle innbyggjarane i Ukraina for ukrainarar, er det berre 77,8 % av dei som er ukrainarar i etnisk forstand.

Det finst om lag 45 millionar ukrainarar i verda. Ved folketeljinga i Ukraina i 2001 oppgav 37  menneske å vera av ukrainsk etnisitet. Dette utgjorde 77,8 % av folkesetnaden i Ukraina. Størstedelen av områda der det bur ukrainarar har vore underlagt russisk styre i fleire hundreår, noko som har ført til ei viss russifisering av ukrainarane. I 2001 oppga 14,8 % av dei som oppga ukrainsk etnisitet at morsmålet deira var russisk, resten snakka ukrainsk som morsmål.

Det finst òg minoritetar av ukrainarar i mange av dei tidlegare sovjetrepublikkane. Folketeljinga i Russland i 2010 viste  ukrainarar i Russland, i Kasakhstan i 1999 var det 547 000 ukrainarar, i Moldova er det om lag  ukrainarar og i Kviterussland om lag 248 000.

Av utvandrargrupper av ukrainsk opphav finst det om lag  i Canada,  i Brasil og  i USA.

Ukrainarane har tradisjonelt vore ortodokse kristne, anten tilknytt Moskva-patriarkatet eller eit eige patriarkat i Kyiv, men ein del av ukrainarane har òg tradisjonelt vore katolske kristne.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

 
Slaviske folkegrupper
Folkegrupper i Russland
Europeiske folkegrupper
Årøya i Lyngen

Årøya (samisk: Vuorri) er ei øy i Lyngen kommune i Troms og Finnmark. Øya ligg i fjorden Lyngen, nord for Årøybukta. Årøya har et areal på 3,4 km², og det høgaste punktet på øya er Storhaugen på 95 moh.

I tidegare hundreår var Årøya handelsstad og lensmannsstad. På 1950-talet kjøpte Forsvaret øya, og sivil ferdsel var forbode på øya fram til 1. juli 2006.  I dag er øya avmilitarisert og overteke av Lyngen kommune, og det meste av øya (bortsett frå den nordlegaste delen) er verna som landskapsvernområde. I verneområdet er det forbode å gå i land mellom 1. mai og 15. juli.

Bakgrunnsstoff 
 Bent Svinnung si padleside om Årøya/Årøyholmen
 Nord-Troms Museum: Branntakst for garden Aarøy 1856 
 Verneforskrift for Årøya landskapsvernområde med dyrelivsfredning

Geografi i Lyngen
Øyar i Troms og Finnmark
Store Haukøya

Store Haukøya (nordsamisk Ávku) er ei øy i Skjervøy kommune i Troms. Øya ligg på vestsida av Kvænangen, aust for Skjervøya. Det høgaste punktet på Haukøya er Haukøyfjellet på 506 moh.

Geografi i Skjervøy
Øyar i Troms og Finnmark
Vorterøya

Vorterøya (nordsamisk Virtá) er ei øy i Skjervøy kommune i Troms. Øya ligg vest for Kågen og nord for Uløya i Lyngen. Ho har eit areal på 10,4 km² og det høgaste punktet på Vorterøya er Viten på 235 moh.

Mellom Vorterøya og Kågen ligg sundet Kjølmangen. Arnøya ligg i nord.

Bakgrunnsstoff 
 Vorterøy - Nord-Troms si perle
 Framtid i Nord: Ni døgn uten strøm

Geografi i Skjervøy
Øyar i Troms og Finnmark
Jon Arne Valan

Jon Arne Valan () er ein norsk kokk som har vore knytt til Demokratane og Demokratanes Ungdom. Han var Demokratane sin 1. kandidat i Rygge kommune ved Kommunestyre- og fylkestingsvalet 2007 og stilte som 3. kandidat ved Stortingsvalet 2009 for Demokratene Østfold.

Kjelder

Et alternativ til "de etablerte" , Moss Avis, 01. april 2007.
Demokratenes Ungdom , vgb.no

Demokratane-politikarar i Østfold
Lokalpolitikarar i Rygge
Folk frå Moss
Skjervøya

Skjervøya er ei øya som kommunen Skjervøy i Troms er kalla opp etter. Her ligg kommunesenteret Skjervøy, som i 2005 hadde 2376 innbyggjarar. Tettstaden ligg på austsida av øya. 

Skjervøya har eit areal på 11,8 km² og det høgaste punktet på øya er Skattørfjellet på 345 meter over havet. Øya ligg like aust for Kågen, som ho har brusamband med over Skattøyrsundet. Frå Kågen går det tunnell under Maursundet og vidare til fastlandet i Nordreisa kommune. Skjervøya ligg ved innløpet til Reisafjorden, medan Kvænangen ligg i nord og vest.

Geografi i Skjervøy
Øyar i Troms og Finnmark
Kvæøya

Kvæøya,  ofte skriven med den uoffisielle skrivemåten Kveøya, er ei øy i Kvæfjord kommune i Troms og Finnmark. Øya ligg i Kvæfjorden, like ved kommunesenteret Borkenes. Kvæøya har eit areal på 7 km², og det høgaste punktet på øya er 267 moh. Øya hadde 123 innbyggjarar i 2001. Øya vert rekna som særs fruktbar, med store gardsbruk, og er hovudsakleg busett på sør- og vestsida. Den nordlegaste garden heiter Øynes. Nordaustsida av øya er bratt og det finst ikkje busetnader eller fruktbar jord her. 

Kvæøya har fastlandssamband med hjelp av 1270 meter lang sjøfylling og ei 370 m lang bru til Salen på søraustsida av Øysundet.  Brua blei opna i september 2010.

Kjelder 

Øyar i Kvæfjord
Rødøya i Kvænangen

Rødøya (nordsamisk Rávdda) er ei øy i Kvænangen kommune i Troms og Finnmark. Øya ligg i ytre Kvænangen, sørvest for Olderfjorden. Det høgaste punktet på Rødøya er 266 moh.

Øyar i Kvænangen
Nøklan

Nøklan (samisk Lohkkalsuolu) er ei øy i Kvænangen kommune i Troms og Finnmark. Øya ligg i fjorden Kvænangen, nord for Sørstraumen og søraust for øya Skorpa. Øya er smal men langstrekt, berre om lag 1 km på det breiaste, men 5,4 km frå nord til sør. Det høgaste punktet på Nøklan er 151 moh.

Nøklan, Skorpa og og Høyholman er verna som landskapsvernområde med plantelivsfreding.

Bakgrunnsstoff 
 NRK: Ole Harald Jensen på Nøklan
 Nationen: Koster dyrt å være utkantkommune 
 Aftenposten: Kvænangen kommune vedtar avfolking av seks bygder 

Øyar i Kvænangen
Spildra

Spildra (nordsamisk Spittá) er ei øy i Kvænangen kommune i Troms og Finnmark. Øya ligg i fjorden Kvænangen, vest for Jøkelfjorden og nord for øya Skorpa. Spildra har eit areal på 21,4 km² og det høgaste punktet på øya er Raideren på 444 moh. Øya hadde 35 innbyggjarar i 2006. 

Spildra Skytterlag vart stifta i 1907.

Kjelder

Øyar i Kvænangen