alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Pianokonsert nr. 11 av Mozart

Pianokonsert nr. 11 i F-dur, , KV. 413 (387a i sjette utgåve av Köchel-katalogen) av Wolfgang Amadeus Mozart var den andre av tre tidlege konsertar han skreiv medan han var i Wien, hausten 1782 (i følgje den siste utgåva av Köchel-katalogen, vart KV. 414 skriven først).  Det var den første fulle solokonserten han skreiv for bestillingskonsertane han gav i byen. Den signerte utgåva finst i dag i Jagiellońska bibliotek i Kraków og ein annan, uferdig kopi, som Mozart førte til Salzburg i 1783, finst i St. Peter-klosteret i Salzburg.  Konserten er i tre satsar: 

Allegro i 3/4
Larghetto i 4/4 (i B-dur)
Tempo di menuetto i 3/4

Han er skriven for to oboar, to fagottar (berre andre sats), to horn og strykarar. Sjølv om blåseinstrumenta ikkje spelar ei viktig rolle gjennom konserten, skreiv Mozart ei utgåva av konserten for berre strykarar og piano. 

Takten er noko uvanleg. Mozart skreiv berre to andre konsertar der første sats startar i 3/4 4 (Nr. 14, KV. 449 og nr. 24, KV. 491).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Piano Concerto No. 11 (Mozart)» frå ,  den 29. desember 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Girdlestone, C. M. Mozart's piano concertos. Cassell, London.
 Hutchings, A. A Companion to Mozart's Piano Concertos,  Oxford University Press.
 Mozart, W. A. Piano Concertos Nos. 11-16 in full score.  Dover Publications, New York.

Bakgrunnsstoff
 

Musikk i 1782
11
Pianokonsert nr. 12 av Mozart

Pianokonsert nr. 12 i A-dur, K. 414 (385p) vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart hausten 1782 i Wien. Han er skriven for solopiano, to oboar, to fagottar (valfritt), to horn og strykarar (består av fiolinar, bratsjar, celloar og kontrabassar). Som alle dei tre tidlege Wien-konsertane som Mozart skreiv, er et eit beskjedent stykke som kan framførast av berre ein strykekvartett og piano.

Stykket er i tre satsar
Allegro i A-dur
Andante i D-dur
Allegretto i A-dur 

Det var den første i ein serie på tre pianokonsertar (med K. 413 og 415) som Mozart spelte i pinsen 1783.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Piano Concerto No. 12 (Mozart)» frå ,  den 29. desember 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Girdlestone, C. M. Mozart's piano concertos. Cassell, London.
 Hutchings, A. A Companion to Mozart's Piano Concertos,  Oxford University Press.
 Mozart, W. A. Piano Concertos Nos. 11-16 in full score.  Dover Publications, New York.

Bakgrunnsstoff
 

12
Musikk i 1782
Rondo for piano og orkester i D-dur av Mozart

Rondo for piano og orkester i D-dur, K. 382 er ein tre satsar lang konsertrondo for piano og orkester komponert av Wolfgang Amadeus Mozart. Han var meint av Mozart som ein ny finale for hans Pianokonsert nr. 5 i D-dur.

Bakgrunn
Stykket vart komponert tidleg i 1782  av Mozart som ein alternativ sistesats til hans Pianokonsert nr. 5, eit stykke han komponerte i desember 1773, då han var 18 år. Han komponerte rondoen på grunn av fleire høve. Han rekna bruken av sonate-form-satsen for komplisert for samanhengen satsen var skriven i, og skreiv derfor denne alternative endinga som ein variasjon. Mozart hadde akkurat flytta frå heimbyen Salzburg til Wien i 1781, der han måtte byggje seg opp eit godt rykte for å sikre seg inntekter. Han gjorde dette gjennom komponeringa, læring og pianokonsertar. Sidan han ikkje hadde så mange originale pianokonsertar i sitt eige namn, var det her Mozart la ned ein del arbeid. Den 5. pianokonserten hans hadde vore ein stor suksess i Mannheim, som han vitja i 1777 på ei reise til Paris. Han skreiv derfor om dette verket for å tilpasse det publikumet i Wien føre den viktige pinsekonserten den 3. mars 1782. Rondoen var meir melodirik enn føregjengaren og var særs populær hos publikum, og han måtte derfor spele han to gonger.

Instrumentering
Sidan han erstatta finalen i Pianokonsert nr. 5, er instrumenteringa for rondoen om lag den same. Utanom pianoet, finn ein to oboar, to trompetar, to horn, pauke og strykarar.. Rondo nyttar den same instrumenteringa i tillegg til ei fløyte.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Rondo for Piano and Orchestra in D major (Mozart)» frå ,  den 29. desember 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

Pianokonsertar av Wolfgang Amadeus Mozart
Musikk i 1782
Rondo for piano and orkester i A-dur av Mozart

Rondo for piano og orkester i A-dur, K. 386 er ein konsertrondo av Wolfgang Amadeus Mozart, som Alfred Einstein meiner vart komponert seint i 1782.

Komposisjon
Mozart skreiv Rondo i A om lag samstundes som dei første tre pianokonsertane hans i Wien, nr. 11, 12 og 13. 

Ein trudde tidlegare at Mozart ikkje hadde skrive dette stykket ferdig, fordi då Constanze Mozart selde manuskriptet i 1799 til J. A. André, mangla dei siste sidene. Alan Tyson oppdaga dei tidlegare tapte sidene i British Library i 1980.  

Musikkvitaren Alfred Einstein meiner at stykket var meint som anten den originale finalen eller ein erstattande finale for hans Pianokonsert nr. 12 av Pianokonsert nr. 12 i A. Begge stykka er i same toneart, og begge vart komponert i same tidsrom. Det er likevel nokre store skilnader. Dei tre konsertane som Mozart komponerte var a quattro (med berre fire strykarar som akkompagnement), medan ein rondo ikkje kan vere det, sidan celloane har ei sjølvstendig linje frå bassane. Den første sida av manuskriptet hadde òg tittel og var datert av Mozart, noko som indikerer at det var eit frittståande stykke.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Rondo for Piano and Orchestra in A major (Mozart)» frå ,  den 29. desember 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

Pianokonsertar av Wolfgang Amadeus Mozart
Musikk i 1782
Pianokonsert nr. 13 av Mozart

Pianokonsert nr. 13 i C-dur, K. 415 (387b) av Wolfgang Amadeus Mozart vart komponert i Wien i 1782–83. Det er den tredje av dei første tre fulle solokonsertane Mozart komponerte for bestillingskonsertane sine her. 

Han består av tre satsar:

Allegro, i C-dur 
Andante, i F-dur 
Allegro, i C-dur 

Verket er skrive for piano, 2 oboar, 2 fagottar, 2 horn, 2 trompetar, pauke og strykarar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Piano Concerto No. 13 (Mozart)» frå ,  den 29. desember 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
Girdlestone, C. M. 1997. Mozart's piano concertos. Cassell, London.  ISBN 0-304-30043-8
Hutchings, A. A Companion to Mozart's Piano Concertos,  Oxford University Press. ISBN 0-198-16708-3
Mozart, W. A. Piano Concertos Nos. 11-16 in full score. Dover Publications, New York. ISBN 0-486-25468-2

Bakgrunnsstoff
 

13
Musikk i 1782
Pianokonsert nr. 14 av Mozart

Pianokonsert nr. 14,  K. 449, av Wolfgang Amadeus Mozart vart skriven i 1784 som ein pianokonsert i Ess-dur. Han er den første komposisjonen han skreiv inn i notebok han skreiv i dei neste sju åra, der han skreiv ned hovudtema, når dei var ferdige og anna viktig informasjon. Frå denne noteboka har ein informasjon om at konserten var ferdig den 9. februar. 

Same året skreiv han fleire konsertar, og i eit brev til faren i mai, skreiv han om den 15. og 16. konserten (i B og i D, KV. 450 og 451) at han «ikkje kunne velje mellom dei», men at den i Ess, «ikkje i det heile høyrte til same kategori. Han er ganske særeigen...» Konserten er rekna som den første av dei seinare konsertane Mozart skreiv, og ekspertar som Girdlestone og Hutchings har derfor rekna han som blant dei beste, særleg fordi alle tre satsane held høg standard.

Satsar

Konserten har tre satsar:

Allegro vivace. (3/4).
Andantino. (B-dur og 2/4-takt).
Allegro ma non troppo. (2/2).

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Piano Concerto No. 14 (Mozart)» frå ,  den 29. desember 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
Einstein, Alfred. Mozart: His Character, His Work. London: Oxford University Press. First Edition: 1945. Translated from the German by Arthur Mendel and Nathan Broder. s. 301.
Girdlestone, Cuthbert Morton. Mozart and his Pianokonserts. New York: Dover Publications. 1964. "Unabridged and uncorrected republication of the second (1958) edition of the work first published i 1948 by Cassell & Company, Ltd., London, under the title Mozart's Pianokonserts." ISBN 0-486-21271-8. Esp. s. 174-192.
 (notes that the opening sats was begun i 1782)
Mozart, Wolfgang Amadeus. Pianokonserts Nos. 11-16  New York: Dover Publications. 1987. ISBN 0-486-25468-2. s. 105-140. Contains the score of the concerto.

Bakgrunnsstoff
 

14
Musikk i 1784
Pianokonsert nr. 15 av Mozart

Pianokonsert nr. 15 i B-dur, KV. 450 er ein pianokonsert av Wolfgang Amadeus Mozart.  Mozart komponerte solokonserten for ei rekkje konsertar ved Trattnerhof og Burgtheater i Wien dei første månadane av 1784, der han sjølv var solist i mars 1784. 

I eit brev til faren samanlikna Mozart denne konserten med den 16. konserten i D:

«Eg reknar begge som solokonsertar, som betyr at dei er krevjande; men den i B er vanskelegare enn den i D»

Mange pianistar reknar faktisk denne som den vanskelegaste av alle pianokonsertane til Mozart. Konserten er hovudsakleg vanskeleg på grunn av dei mange raske skalaene som må spelast perfekt, samt dei mange akkordskiftene som flyttar seg opp og ned på klaviaturet.

Verket er skrive for piano, fløyte, to oboar, to fagottar, to horn og strykarar.  Konserten har tre satsar:

 Allegro
 Andante i Ess-dur
 Allegro

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Piano Concerto No. 15 (Mozart)» frå ,  den 29. desember 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Hutchings, Arthur, A Companion to Mozart's Piano Concertos,  Oxford University Press (original publication, 1948).
 Steinberg, Michael, The Concerto: A Listener's Guide, Oxford (1998, ISBN 0195103300)

Bakgrunnsstoff
 

15
Musikk i 1784
Pianokonsert nr. 16 av Mozart

Pianokonsert nr. 16 i D-dur, KV. 451, er eit konsertverk for piano, eller pianoforte, og orkester av Wolfgang Amadeus Mozart.  Mozart komponerte verket som ein del av ei rekkje konsertar i Trattnerhof og Burgtheater i Wien dei første månadane av 1784, der han sjølv var solist.  Mozart skreiv at konserten var ferdig den 22. mars 1784 i katalogen sin, og framførte verket seinare same månad. Cliff Eisen har kome fra til at denne framføringa var den 31. mars 1784. 

Verket er skriven for solopiano, fløyte, to oboar, to fagottar, to horn, to trompetar, pauke og strykarar. Konserten er i tre satsar:

 Allegro assai
 Andante i G-dur
 Allegro di molto

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Piano Concerto No. 16 (Mozart)» frå ,  den 29. desember 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 

16
Musikk i 1784
Stefan Kießling

Stefan Kießling () er ein tysk tidlegare fotballspelar som spelte for Bayer Leverkusen i tysk Bundesliga i tida 2006-18. Han var Bayer Leverkusen sin toppskårar i Bundesliga i sesongane 2009/10-, 2011/12-, 2012/13- og 2013/14.

Landslagsspel
Kießling debuterte for Tyskland sitt A-landslag 28. mars 2007 i ein privatlandskamp mot Danmark. Han var med i Tyskland sin tropp til fotball-VM i 2010, der han kom inn som innbytar i to kampar, åttedelsfinalen mot England og bronsefinalen mot Uruguay. I alt deltok han i 6 landskampar, mellom anna var han innbytar då Tyskland tapte 0-1 mot Noreg i ein vennskapskamp 11. februar 2009 i Düsseldorf.

Kjelder
eu-football

Tyske fotballspelarar
Nürnberg-spelarar
Bayer Leverkusen-spelarar
Tim Wiese

Tim Wiese () er ein tysk fotballspelar som spelar for Werder Bremen i tysk Bundesliga. Han har òg landskampar for Tyskland.

Wiese debuterte for Tyskland sitt A-landslag 19. november 2008 som innbytar i ein privatlandskamp mot England. Han var med i Tyskland sin tropp til fotball-VM i 2010, men utan å få spela nokon kampar der.

Tyske fotballspelarar
Kaiserslautern-spelarar
Werder Bremen-spelarar
Spelarar i Fotball-VM 2010
Spelarar i Fotball-EM 2012
Jérôme Boateng

Jérôme Boateng () er ein tysk fotballspelar som har spela for Bayern München i tysk Bundesliga og for det tyske landslaget. Far hans kjem frå Ghana. Halvbror hans, Kevin-Prince Boateng, er landslagsspelar i fotball for Ghana. Han vart seriemeister i Tyskland med Bayern München i 2013 og 2014, vann den europeiske Meisterligaen i 2013 og VM for klubblag same året.

I 2009 var Boateng med på å vinna U21-EM med Tyskland. Han debuterte for Tyskland sitt A-landslag 10. oktober 2009 i ein VM-kvalifiseringskamp mot Russland, og vart utvist i debutkampen sin. Han var med i Tyskland sin tropp til fotball-VM i 2010, der han spelte i fem kampar. I EM i 2012 spelte han fire av Tyskland sine fem kampar.

Tyske fotballspelarar
Hertha Berlin-spelarar
Hamburg-spelarar
Manchester City-spelarar
Bayern München-spelarar
Spelarar i Fotball-VM 2010
Spelarar i Fotball-EM 2012
Spelarar i Fotball-VM 2014
Spelarar i Fotball-EM 2016
Spelarar i Fotball-VM 2018
Marko Marin

Marko Marin () er ein bosnisk-tysk fotballspelar som har spela for Werder Bremen i tysk Bundesliga og for det tyske landslaget. Foreldra hans er bosniske serbarar, og han flytta til Tyskland saman med dei som toåring i 1991.

Boateng hadde lenge både bosnisk og tysk pass, og kunne ha spelt for fotballandslaget til begge landa. I 2008 valde han å spela for Tyskland sitt A-landslag, og sa då frå seg det bosniske passet sitt. Han debuterte for Tyskland sitt A-landslag 27. mai 2008 i ein privatlandskamp heime mot Kviterussland. Han var med i Tyskland sin tropp til fotball-VM i 2010, der han spelte som innbytar i to kampar, gruppekampane mot Serbia og Australia.

Tyske fotballspelarar
Bosniske fotballspelarar
Borussia Mönchengladbach-spelarar
Werder Bremen-spelarar
Juan Guillermo Castillo

Juan Guillermo Castillo Iriart () er ein uruguayansk fotballspelar som har spela som keeper for Deportivo Cali i den colombianske fotballigaen, og for Uruguay sitt landslag.

Castillo debuterte for Uruguay sitt A-landslag 12. september 2007 i ein privatlandskamp mot Sør-Afrika. Han var med i Uruguay sin tropp til fotball-VM i 2010, men utan å spela nokon kampar.

Uruguayanske fotballspelarar
Spelarar i Fotball-VM 2010
Álvaro Fernández

Álvaro Fernández () er ein uruguayansk fotballspelar som har spelt på midtbanen for Seattle Sounders i den amerikanske fotballigaen Major League Soccer, og for Uruguay sitt landslag.

Castillo debuterte for Uruguay sitt A-landslag 1. april 2009 i ein VM-kvalifiseringskamp borte mot Chile. Han var med i Uruguay sin tropp til fotball-VM i 2010, der han spelte frå start i kvartfinalen mot Ghana og som innbytar i tre kampar til.

Uruguayanske fotballspelarar
Vitória de Setúbal-spelarar
Spelarar i Fotball-VM 2010
Martín Silva

Martín Andrés Silva Leites () er ein uruguayansk fotballspelar som har spela som keeper for Vasco da Gama i den uruguayanske fotballigaen. Han har òg spelt for landslaget til Uruguay. Han vart seriemeister i Uruguay med Defensor Sporting i 2008 og i Paraguay med Olimpia i 2011.

Han debuterte for Uruguay sitt A-landslag 12. august 2009 i ein privatlandskamp borte mot Algerie. Han var med i Uruguay sin tropp til fotball-VM i 2010, men spelte ingen av kampane. I 2011 var han i troppen då Uruguay vann Copa América. Han vart kåra til årets keeper i Sør-Amerika i 2013.

Uruguayanske fotballspelarar
Spelarar i Fotball-VM 2010
Spelarar i Fotball-VM 2014
Spelarar i Fotball-VM 2018
Daniel Agyei

Daniel Agyei () er ein ghanesisk fotballspelar som spelar som keeper for Liberty Professionals i den ghanesiske fotballigaen. Han har òg landskampar for Ghana.

Agyei var med på å verta U20-verdsmeister med Ghana i 2009. Han debuterte for A-landslaget 5. mai 2010 i ein privatlandskamp mot Latvia. Han var med i Ghana sin tropp til fotball-VM i 2010, men fekk ikkje spela nokon av kampane der.

Ghanesiske fotballspelarar
Olav Werner

Olav Werner () var ein norsk songar frå Geithus i Modum kommune. Han var mykje nytta som solist både i Ønskekonserten og NRK sine andaktsprogram. Han gav ut ei rekke plater og heldt mange konsertar, over 300 av desse var saman med organisten Rolf Holger.

Olav Werner var tenor/baryton. Han studerte song med Sigurd Hoff  ved Musikkonservatoriet i Oslo. Frå 1937 song han inn over 600 singlar og LP-plater. I fleire år song han slagarar, men i 1945 debuterte han med kyrkjekonsertar. I NRK song Werner romansar og folketonar. Han medverka òg ved eit par operaoppsettingar. I 19 år var han medlem av Andaktskvartetten. Han var med då operaen Cymbelin vart oppført på Nationaltheatret. Han gav konsertar i Skandinavia, England og Tyskland.

7. juni 2009 vart det avduka ein bauta til minne om Olav Werner på Geithus. Olav Werner budde på Eiksmarka det meste av livet sitt. I mange år åtte og dreiv han eit gravferdsbyrå i Oslo,

Diskografi
 «Det lyser i et vindu» (1938). Debutplate.
 «Under svaiende palmer»/«Mitt paradis» (Odeon), saman med Eva Bereng til Guttorm Frølichs Hawaiiorkester.
«Kom til den hvitmalte kirke» (Emidisc) 
«Glade Jul» (Odeon), saman med Sølvguttene

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Olav Werner» frå ,  den 27. oktober 2013.  
  
Notis i Budstikka 6. juni 2009 side 49.
Olav Werner død. Artikkel i Aftenposten 11. mars 1992 side 37.

Bakgrunnsstoff 
Om Olav Werner hos ballade.no 

Norske songarar
Folk frå Modum
The Clash

The Clash var ei britisk punkrock-gruppe som var aktiv i perioden 1976 til 1986.

Diskografi
The Clash (1977)
Give 'Em Enough Rope (1978)
London Calling (1979)
Sandinista! (1980)
Combat Rock (1982)
Cut The Crap (1985)
From Here To Eternity, live 1978 - 1982 (1999)
Live At Shea Stadium, live 1982 (2008)

Konsertar i Noreg
Chateau Neuf 21. mai 1980
Drammenshallen 16. februar 1984

Clash
Clash
Clash
Clash

mzn:کلش (نمین)
Musikkonservatoriet i Oslo

Musikkonservatoriet i Oslo er ein tidlegare musikkskule i Oslo. Han vart oppretta i 1883 under namnet Organistskolen. 

Skolen vart grunnlagd av Ludvig Mathias Lindeman (1812-87) og sonen hans Peter Lindeman (1858-1930). Peter Lindeman overtok leiinga av skolen då faren døydde i 1887. Sonen til Peter, Trygve Lindeman (1896-1979), studerte musikk i Stockholm og vart lærar ved skolen frå 1921 og seinare leiar av skolen frå 1930. Då Trygve Lindeman vart pensjonist på 1960-talet, vart undervisinga overført til stiftinga Lindemans Legat, og konservatoriet vart frå 1969 til 1973 drive i samarbeid mellom stiftinga og styresmaktene.

Skolen tok etter få år namnet Musik-Konservatoriet, som seinare vart til Musikkonservatoriet i Oslo. Skolen dreiv heilt fram til 1969 med ei blanding av yrkesutdanning av musikarar og fritidsundervising av born og vaksne.

Konservatoriet vart nedlagt i 1973, då Noregs musikkhøgskole vart oppretta.

Bakgrunnsstoff
 lindemanslegat.no: ''Musikkutdanningen i Norge

Utdanning i Oslo
Musikkinstitusjonar
Tidlegare høgskular i Noreg
Utdanningsinstitusjonar skipa i 1883
Utdanningsinstitusjonar nedlagde i 1973
1883 i Noreg
1973 i Noreg
Frafjordhatten

Frafjordhatten er eit fjell i Gjesdal kommune i Rogaland. Det ligg 815 m.o.h. og har namnet frå den karakteristiske forma. Ein kan gå både frå Frafjord hytteutleie i Gjesdal kommune og frå Espedal i Forsand kommune.

Sjå òg 

 Fjell i Rogaland

Fjell i Rogaland
Geografi i Gjesdal
Trygve Lindeman

Trygve Henrik Lindeman
()
var ein norsk cellist frå Kristiania og i to mannsaldrar var han rektor for Musikkonservatoriet i Oslo.

Etter examen artium (1915) studerte han til sivilingeniør ved NTH i 1916 før han skifta til
musikkstudiar ved Musikkonservatoriet i Oslo under Gustav Fr. Lange og i
den danske hovudstad ved Det kongelige danske Musikkonservatorium under Carl Nielsen.  Som cellist debuterte han i 1925 og
vart direktør (etter sin far Peter Brynie Lindeman) ved Musikkkonservatoriet 
i 1928. Direktør var han fram til 1969.  Ekteparet Lindeman hadde ikkje barn og etablerte
derfor Lindemans Legat og overlét konservatoriets leiing til Anfinn Øien som var rektor fram til Norges Musikkhøgskole vart starta i 1973.
Lindeman-tradisjonen i norsk musikk vart dyrka fram av Trygve som meinte at alle
kunne spelle, komponere og begripe musikkteori og bedrive pedagogikk..
Trygve Lindeman var frimurar og skjøtta embetet som ordførande meister i sin loge i ei årrekke.

Premiar
 Kongens fortjenstmedalje i gull 1953
 St. Olavs Orden, riddar i 1. klasse av gull 1967.

Utgivingar
 Lærebok i taktering for kordirigenter, 1939
 Lærebok i elementær musikkteori, 1943
 Tonetreffing og musikkdiktat, 1951
 Orkesterinstrumenter og partitur, 1973
 Musik-konservatoriet i Oslo 1883–1973, 1976, med E. Solbu

Referansar

Norske cellistar
Norske musikkpedagogar
Fødde i 1896
Døde i 1979
Musikarar frå Oslo
Kongens fortenestmedalje i gull
St. Olavs Orden
Gløgg

Gløgg er ein varm drikk som vanlegvis inneheld alkohol, men som òg finst i alkoholfrie variantar. Ordet gløgg kjem frå det eldre svenske ordet  glödg, danna frå verbet glödga ’verma opp’. Drikken er den skandinaviske versjonen av «mulled wine» (engelsk), «glühwein» (tysk) eller «vin chaud» (fransk), varm krydra vin.

Oppskrifter på gløgg varierer sterkt, men dei er som regel laget av raudvin, med sukker eller sirup. I Norden drikk ein gløgg først og fremst i samband med advent og julehøgtida.

Dei vanlegaste tilsetjingane er kanelstong, rosiner og mandlar. Gløgg får ein òg i daglegvarehandelen utan alkohol, og kan drikkast som den er. Mest vanleg er det å kjøpe konsentrat (Tomtegløgg) som ein tilsett vatn, saft, vin eller sprit for så å bli varma opp. I dei siste åra har Vinmonopolet starta med sal av ferdig vingløgg, Herregårdsgløgg, som berre treng oppvarming.

Merk at gløgg ikkje skal kokast, den skal berre varmast.

Glödgat vin 
Å drikke varmt krydra vin har sine aner langt bakover i tida. Alt i antikken tilsette grekarane og romarane krydder til vin, anten av helsegrunnar eller for å betre smaken. Gustav Vasa heldt seg med ei eiga blanding av claret som inneheldt rhinsk vin, sukker, honning og krydder som kanel, ingefær, kardemomme og nellik m.m. 

I 1609 dukka uttrykket «glödgat vin» opp for første gongen i Sverige. Namnet knyter seg til tilverkingsmetoden, der ein sukkertopp blir trekt inn i cognac og tent på. Det smelta sukkeret gir søtsmak til gløggen.

Glödgat vin hadde eit monaleg lågare alkoholinnhald enn dagens gløgg. Gløggen frå 1800-talet minte meir om glühwein som blir servert i det tyskspråklege området. Då ein oppdaga ein at karamellisert sukker forbetra smaken, oppstod den sterke gløggen. Ein la nemleg sukkeret på eit nett over gløggen, tente på alkoholdampen og lét flammen smelte sukkeret som rann ned i gløggen og gjorde han søt. Ein vart likevel raskt merksam på at metoden halverte alkoholinnhaldet i gløggen, så den blir ikkje nytta i lengre. Samstundes med at alkoholprosenten steig, tilsette ein meir krydder. Dagens gløgg har derfor ikkje mykje sams med den opphavlege, gløda vinen.

I Sverige voks gløggen i popularitet på slutten av 1800-talet og dei private vinhandlarane tok til å framstille ferdigblanda gløgg. Det fanst både vingløgg og ein sterkare variant som vart kalla cognacsgløgg eller julgløgg. Ein tok til å knyte gløggen til julefeiringa og dekorerte etikettane på flaskene med nissar som kokte eller smakte på den rykande drikken.

Bakgrunnsstoff 
 Oppskrift på gløgg frå Tine
 Tomtegløgg 
 Glöggens historia från Vin & sprithistoriska museet
 historie-online.dk: Glögg

Alkoholdrikkar
Juledrikke
Alkoholfrie drykkar
Svenske ord og uttrykk
Alexia av Hellas og Danmark

Alexia () er prinsesse av Hellas og Danmark og det eldste barnet til kong Konstantin II av Hellas og dronning Anne-Marie (fødd prinsesse Anne-Marie Dagmar Ingrid av Danmark, yngste borna til Fredrik IX av Danmark og Ingrid av Sverige). 

Prinsessa vart fødd på Monnar Repos, Kérkyra i Hellas, i same hus som prins Philip, hertug av Edinburgh vart fødd. Ho var fyrstearving til den greske trona fram til broren Pavlos kom til verda, og Hellas var på den tida enno eit fungerande monarki. Arvefølgjeloven i Hellas følgde ikkje dei saliske prinsipp, men hadde stor likskap med arvefølgjelovene i Storbritannia og Spania. 

Den 9. juli 1999 gifta Alexia seg med Carlos Morales Quintana i St. Sophia-katedralen i London. Prinsesse Alexia og Carlos har fire born: 

Arrietta Morales y dei Grecia 
Ana María Morales y dei Grecia 
Carlos Morales y dei Grecia 
Amelia Morales y dei Grecia 

Familien bur no i Puerto Calero på Lanzarote, Kanariøyene i eit hus teikna av Carlos sjølv.

Galleri
Alexia av Hellas og Danmark

Greske prinsesser
Kongelege frå Kérkyra
Huset Glücksburg
Danske prinsesser