alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Havmannprisen

Havmannprisen er ein norsk litteraturpris som vert utdelt årleg til beste nordnorske bok utgjeve året før prisen vert utdelt. Prisen vert utdelt av Rana bibliotek og Nordland fylkesbibliotek i samarbeid med Mo Libris og Norsk forfattersentrum. Dei fyrste to åra vart prisen gjeven etter publikumsrøysting ved folkebiblioteket i Mo i Rana. Frå 1998 fekk prisen status som litterær landsdelspris, og ein fagjury står frå då for tildelinga.

Premien vert utgjort av eit diplom, eit nordlandsåkle og eit pengebeløp.

Prisvinnarar 
 1996 – Leif Alstahaug - Fra Aanersbakken til Olympiatoppen
 1997 – Svein Stevik - Anta Majeh - reindriftssame og dansemusiker
 1998 – Odd Klippenvåg, for Body & soul 
 1999 – Laila Stien, for Gjennom glass 
 2000 – Hanne Ørstavik, for Tiden det tar 
 2001 – Dag Skogheim, for Sanatorieliv
 2002 – Ragnhild Nilstun, for For kjærlighets skyld
 2003 – Endre Lund Eriksen, for Ingen kan stoppe meg no 
 2004 – Morten Harry Olsen, for Størst av alt
 2005 – Tor Eystein Øverås, for Til
 2006 – Herbjørg Wassmo, for Et glass melk, takk
 2007 – Jorun Thørring, for Tarantellen
 2008 – Ingeborg Arvola, for Ingen dager uten regn
 2009 – Ellen Einan, for Noen venter på bud
 2010 – Mikkel Bugge, for Gå under jorda
 2011 – Frank A. Jenssen, for Snøen er aldri hvit
 2012 – Line Merethe Nyborg, for Du vet ikke hvem jeg er 
 2013 – Ellisiv Lindkvist, for Ditt røde hår, Unn
 2014 – Sigbjørn Skåden, for Våke over dem som sover
 2015 – Siri Pettersen, for Evna
 2016 – Per Knutsen, for Broren til Hugo
 2017 – Gøhril Gabrielsen, for Ankomst
 2018 – Kathrine Nedrejord, for Forvandlinga
 2019 – Kjersti Anfinnsen, for De siste kjærtegn
 2020 – Odd Klippenvåg, for En lykkelig gift mann
 2021 – Irene Larsen, for Der det gror skierri

Kjelder 

 Rana bibliotek: «Havmannprisen»
 Artikkelen er oppdatert frå bokmålswikipedia, den 12. januar 2014.

Bakgrunnsstoff
 Havmannprisen presentert på nettstaden til Nordland fylkesbibliotek
 Presentasjon av prisen ved rana.kommune.no

Norske litteraturprisar
Skipingar i 1996
Nordnorsk kultur
Numedalsbanen

Numedalsbanen er den 92,8 km lange jarnbanestrekninga frå Kongsberg stasjon til Rødberg stasjon (i Nore og Uvdal kommune).  Heile strekninga ligg i Viken fylke.

Numedalsbanen vart offisielt opna den 19. november 1927 med Haakon VII og kronprins Olav til stades.  

Numedalsbanen vart nedlagd frå 1. januar 1989. I nokre planar var det tenkt at banen skulle verta ein del av Bergensbanen. Det var damplokomotiv på Numedalsbanen fram til 1970. Etter det vart det nytta diesellokomotiv fram til banen vart nedlagd.

Numedalsbanen vart freda av Riksantikvaren i 2013. Fredinga omfattar 70 stader, både stasjonar og tunellar.

Gjenopning 
Hausten 2013 vart ei 30 km lang strekning frå Kongsberg til Flesberg opna for transport av flis og massevirke til Moelven Numedal i regi av Grenland Rail. På Flesberg vart det etablert ein tømmerterminal. Etter ei avsporing i april 2014 vart alle sviller bytta, og strekninga til Svene pukkverk var ferdig i november same år, medan resten var ferdig i mai 2016. I 2018 vart det kjørt 2-3 godstog i veka med massevirke frå Moelven Numedal til fabrikkar i Sverige.

I samband med utreiing av togoppstilling på Kongsberg stasjon er to av alternativa, Storemyr og Nordre Spiten, med i vurderinga. I fall eit av desse skulle bli valt, vil det medføre elektrifisering av strekninga ned til Kongsberg stasjon.

Linjekart

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Foreninga Numedalsbanens Venner 
www.numedalsbanen.net 
 

Nedlagde jarnbanestrekningar i Noreg
Jarnbanestrekningar i Viken
Jarnbanestrekningar opna i 1927
Jarnbanestrekningar nedlagde i 1989
Kulturminne i Rollag
Olavsrosa
Freda bygg i Viken
Samferdsle i Rollag
Kragerøbanen

Kragerøbanen er jarnbanestrekninga frå Neslandsvatn stasjon på Sørlandsbanen til Kragerø. Jernbanen vart opna fram til Kragerø den 1. desember 1927, men med ordinær trafikk frå 2. desember 1927. Ei tid var banen endestasjon for Sørlandsbanen. Etter som Sørlandsbanen på 1930-talet vart forlenga mot Kristiansand, fekk Kragerøbanen mindre trafikk. 
Banen vart nedlagd for persontrafikk frå 1. januar 1989. Etterpå er det køyrd nokre tømmertog. 
Skinnegangen mellom Sannidal stasjon og Kragerø stasjon er fjerna. Kragerø stasjon har funksjon som turistinformasjon og bussknutepunkt.

Stasjonar og haldeplassar 
Neslandsvatn stasjon
Eskilt haldeplass
Heldøla haldeplass
Merkebekk stasjon
Kurdøla haldeplass
Bådalshøgda haldeplass
Saga haldeplass
Farsjø stasjon
Tveitereid haldeplass
Sannidal stasjon
Vadfoss haldeplass
Kammerfoss haldeplass
Kallstadbrua haldeplass
Kallstadkilen haldeplass
Kragerø stasjon

Linjekart

Kjelder 

Nedlagde jarnbanestrekningar i Noreg
Jarnbanestrekningar i Vestfold og Telemark
Jarnbanestrekningar opna i 1927
Jarnbanestrekningar nedlagde i 1989
Sørlandsbanen
1927 i Noreg
1989 i Noreg
Samferdsle i Drangedal
Samferdsle i Kragerø
Det italienske sosialistpartiet

Det italienske sosialistpartiet Partito Socialista Italiano (PSI) blei danna i Genova i 1892. Første leiaren var Filippo Turati.

Fleirtalet i partiet var anti-militaristar, noko som kom tydeleg til syne under krigen mot Libya i 1911 og da første verdskrigen braut ut i 1914. Italia gjekk med i krigen i mai 1915, men PSI støtta ikkje krigføringa. Dette til skilnad frå fleirtalet i mange andre sosialistiske og sosialdemokratiske parti.

Perioden etter våpenkvila i 1918 var kjenneteikna av sterk sosial misnøye, som nådde høgdepunktet under fabrikkokkupasjonane i september 1920. PSI stod sterkt, og var hovudfienden til fascistane.

Sosialistane blei i denne tida utsett for brutal terror frå fascistisk hald, også før Benito Mussolini blei regjeringssjef i ei borgarleg koalisjonsregjering i 1922. I 1924 blei den parlamentariske leiaren for sosialistane, Giacomo Matteotti, myrda. Da Italia blei ein fascistisk eittpartistat i 1927, blei sosialistpartiet heilt forbode, og måtte halde fram verksemda si illegalt og i eksil.

På 1920-talet blei elles partiet splitta to gonger. I 1921 braut ein kommunistisk fløy ut og skipa Det italienske kommunistpartiet PCI. Året etter braut høgrefløya ut og skipa sitt eige parti. PSI heldt fram som det største, med ei venstresosialistisk linje, til det blei heilt undertrykt av fascistane.

Etter krigen tok PSI opp att verksemda si, framleis med ein venstresosialistisk politikk. Men no var kommunistane i PCI blitt det største partiet på venstresida, takka vere ein særs aktiv innsats i den anti-fascistiske partisanrørsla. I etterkrigstida har PSI delvis samarbeidd med og samtidig konkurrert med kommunistane i PCI, og frå 1960-talet samarbeidde dei også med borgarlege parti som kristelegdemokratane DC. Den sentrale politikaren i PSI i etterkrigstida fram til slutten av 1970-talet, var Pietro Nenni. 

På 1980-talet leidde Bettino Craxi PSI. Han la vekt på å skape avstand til kommunistane og å bringe PSI nærare sentrums- og høgrepartia. Som statsminister i samarbeidsregjeringar med dei borgarlege kunne han ta æra for sterk økonomisk vekst, men må samtidig ta skulda for ein sterk auke i statsgjelda.

Først på 1990-talet blei det meste i italiensk politikk endra. Craxi og andre i PSI under hans leiing blei tatt for korrupsjon, det same gjaldt mange i det kristelegdemokratiske DC. Oppslutninga om PSI forsvann praktisk tala heilt, og Craxi rømte til Tunisia i 1994. Ein av Craxi sine venner i denne perioden var elles noverande statsminister Silvio Berlusconi. 

PSI gjekk i oppløysing. Nokre av Craxi sine støttespelarar i partiet gjekk sidan til Berlusconi sin høgreallianse, andre tidlegare PSI-tilhengarar støttar sentrum-venstrealliansen.

Kjelder 
Hovudsakleg artikkelen Partito Socialista Italiano på den tyskspråklege wikipediaen, og E. H. Carr: The Bolshevik Revolution, bind 3, Penguin Books, 1977, ISBN 0 14 02.0751 1.

Tidlegare italienske politiske parti
Sosialistiske parti
Skipingar i 1892
Nedleggingar i 1994
Thure Erik Lund

Thure Erik Lund () er ein norsk forfattar frå Modum. Han debuterte i 1992 med romanen Tanger, som han mottok Tarjei Vesaas' debutantpris for. Han har markert seg som ein av dei mest nyskapande og dristige norske prosaistane gjennom 1990-talet. Bøkene hans viser ei evne til å leika med språket. Thure Erik Lund fekk i 2000 Sult-prisen, ein pris som skal gå til «et eminent yngre forfatterskap».

Verkliste 
 1992 Tanger (roman) 
 1994 Leiegården (roman) 
 1994 Zalep (roman) 
 1999 Grøftetildragelsesmysteriet (roman) 
 2000 Om naturen (essays) 
 2002 Compromateria (roman) 
 2003 Forgreininger (essays) 
 2003 Elvestengfolket (roman)
 2005 Uranophilia (roman)
 2005 Språk og natur (essay)
 2006 Inn (roman)
 2006 "Om de nye norske byene" og andre essays (essays)
 2006 Myrbråtenfortellingene (Grøftetildragelsesmysteriet, Compromateria, Elvestengfolket og Uranophilia samla i eitt band)
 2010 Straahlbox (roman)
 2011 En trist og dum historie (roman)
 2013 I singularitetens skygge (roman)
 2017 Identitet (roman)

Utmerkingar 

 Tarjei Vesaas' debutantpris 1992 for Tanger
 Sult-prisen 2000
 Mads Wiel Nygaards legat 2003
 Den norske Kritikerprisen for litteratur 2005 for Uranophilia
 Aschehougprisen 2009
 Doblougprisen 2009

Bakgrunnsstoff 
 Digitaliserte bøker av Thure Erik Lund hjå Nasjonalbiblioteket
 Utgjevingar av Thure Erik Lund i BIBSYS Ask

Norske romanforfattarar
Norske essayistar
Norske skjønnlitterære debutantar i 1992
Vinnarar av Aschehougprisen
Vinnarar av Doblougprisen
Vinnarar av Kritikerprisen
Vinnarar av Tarjei Vesaas' debutantpris
Folk frå Modum
Meinig

Meinig er den lågaste graden i hæren. Det er berre vernepliktige mannskap som har denne graden. Tilsvarande er utskriven meinig i Sjøforsvaret og flysoldat i Luftforsvaret. Sjølv om meinig er den offisielle graden har enkelte avdelingar eigne namn på sine vernepliktige mannskap. Mellom desse er gardist, artillerist, jeger og dragon, men desse er ikkje offisielle gradar.

Bakgrunnsstoff 
 odin.dep.no - Plansje over norske gradar

Norske militærgradar
Den norske hæren
Inger Bråtveit

Inger Bråtveit () er ein norsk forfattar og journalist. Ho voks opp i Suldal. Bråtveit debuterte som forfattar med romanen Munn mot ein frosen fjord i 2002. Ho har gått på forfattarstudiet og studert teater ved Universitetet i Tromsø. I tida 1999-2000 var ho redaktør for studentavisa Utropia i Tromsø. Ho har arbeidd som frilansjournalist for ei rad aviser.

Bibliografi  
 2002 – Munn mot ein frosen fjord - Roman - Tiden Norsk Forlag
 2008 – Siss og Unn - Roman - Forlaget Oktober
 2009 – Loveprosjekt - med Cecilia Hansson- Forlaget Oktober
 2012 – Kven er snillast av far og mor? - Barnebok- Flamme Forlag
 2015 – Alice A4 - Roman - Forlaget Oktober

Prisar 
 2002 - Nynorsk litteraturpris, for Munn mot ein frosen fjord
 2009 - Bjørnsonstipendet
 2010 -  Suldal Mållags målpris

Kjelder 

Norske romanforfattarar
Norske journalistar
Nynorskforfattarar
 Norske skjønnlitterære debutantar i 2002
Vinnarar av Nynorsk litteraturpris
Forfattarar frå Rogaland
Folk frå Suldal
Vinnarar av Bjørnsonstipendet
Ingelin Røssland

Ingelin Røssland () er ein norsk forfattar, journalist og omsetjar. Ho voks opp på Tysnes i Sunnhordland. I 2009 flytta ho til Sverige og bur på Lidingö utanfor Stockholm. Røssland debuterte som forfattar i 1998 med ungdomsromanen Viss du vil på Det Norske Samlaget. I 2001 og 2002 kom dei to romanane Kunsten å inhalera og Flyt.

Sentrale tema i hennar forfattarskap er å finne seg sjølv og sin plass i ei kaotisk verd. Vidare forhold til foreldre, venner, rus, sex og vald mot seg sjølv og andre. Dei fleste bøkene er utgitt på Det Norske Samlaget. 

Ho har arbeidd som journalist i avisene Tysnes, Hardanger Folkeblad og Haugesunds Avis og i NRK.

Ho har motteke Sunnmørsprisen 2006 og UPrisen 2007 for boka Handgranateple, Sigmund Skard-stipendet 2007,  Guro Sandsdalens litteraturpris for 2007 og Falturiltuprisen i 2011. Bøkene hennar er omsett til tysk, fransk, engelsk og færøysk.  

I 2012 kom Kirsebærsnø, den fyrste vaksenromanen hennar.

Bøker 
 1998 – Viss du vil – Ungdomsbok 
 2001 – Kunsten å inhalera – Ungdomsbok
 2002 – Flyt – Ungdomsbok
 2006 – Handgranateple – Ungdomsbok
 2007 – Monstertanta – Barnebok
 2008 – Englefjes – Ungdomsbok
 2009 – Englejakt – Ungdomsbok
 2010 – Engleslakt – Ungdomsbok
 2010 – Diana 
 2011 – Minus meg – Barnebok
 2012 – En ekte helt – Barnebok
 2012 – Kirsebærsnø – Roman
 2013 – Full fres! – Barnebok
 2017 – Hevner – Ungdomsbok
 2018 – Stjålet venn – Barnebok

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Presentasjon av Ingelin Røssland på nettstaden til Samlaget 
 Utgjevingar av Ingelin Røssland i BIBSYS

Norske barnebokforfattarar
Norske ungdomsbokforfattarar
Norske romanforfattarar
Norske journalistar
Nynorskforfattarar
Bokmålsforfattarar
Folk frå Tysnes
Norske skjønnlitterære debutantar i 1998
Forfattarar frå Hordaland
Det italienske kommunistpartiet

Det italienske kommunistpartiet, Partito Comunista Italiano (PCI), blei danna 21. januar 1921 under kongressen til Det italienske sosialistpartiet (PSI) i Livorno, da eit mindretal i møtelyden braut ut frå dette partiet. Den første leiaren i PCI var Amadeo Bordiga. Antonio Gramsci var også ein framtredande medlem av partiet. 

Partiet er oppløyst, og tidlegare medlemmer finst i Venstredemokratane (Democratici di Sinistra, DS), og i dei to noverande (reformerte) kommunistpartia PdCI og PRC («Rifondazione Comunista»). 

PCI blei forbode av Benito Mussolini si fascistregjering i 1926, og måtte halde fram verksemda si illegalt og i eksil. Den nye partileiaren, Antonio Gramsci, blei fengsla same året. Leiarskapen blei overtatt av Palmiro Togliatti, som også leidde partiet da det blei lovleg att i 1944. Partiet deltok i regjeringssamarbeid med fleire andre parti frå 1944 til 1947, da det blei tvinga ut på grunn av den kalde krigen som heldt på å utvikle seg. I 1948 gjekk PCI og PSI saman i Den demokratiske folkefronten, og blei såvidt slått av det kristelegdemokratiske partiet DC, som hadde full støtte frå både Paven og USA. PCI var det største opposisjonspartiet i heile etterkrigstida. 

Politisk utvikla PCI seg gradvis i retning eurokommunisme (/reformkommunisme), det vil seie ei fullt ut demokratisk og sjølvstendig linje, og hadde til dels stor suksess med det, såleis til dømes 34 % av stemmene ved valet i 1976. På den tida var partiet leidd av Enrico Berlinguer. Men i 1991 blei partiet likevel oppløyst, og fleirtalet danna Det demokratiske venstrepartiet (PDS) (no Venstredemokratane), som blei medlem i den Sosialistiske Internasjonalen, det vil seie eit sosialdemokratisk parti i vanleg moderne forstand. Mindretalet danna Partito della Rifondazione Comunista (PRC), som er eit reformkommunistisk parti, no leidd av Fausto Bertinotti. Ei enda mindre gruppe kløyvdest frå PRC og skipa Partito dei Comunisti Italiani (PdCI), som også er reformkommunistar, men har hatt taktiske usemjer med PRC i høve til regjeringssamarbeid.

Dersom nemninga «det italienske kommunistpartiet» blir nytta i dag, gjeld det eitt av dei to sistnemnde partia, altså anten PdCI eller PRC (Rifondazione), som begge kallar seg kommunistiske. Det sistnemnde er det største, med om lag 6 prosent av stemmene ved siste valet.

Tidlegare italienske politiske parti
Sosialistiske parti
Kommunistiske parti
Skipingar i 1921
Nedleggingar i 1991
Norske militære gradar

Oversyn over norske militære gradar frå 2016.

 Spesialistkorps: Grøn
 Offiserskorps: Blå

Hæren

Luftforsvaret

Sjøforsvaret 

Landheimevernet nyttar dei same gradane som Hæren, Sjøheimevernet nyttar dei same gradane som Sjøforsvaret og Luftheimevernet nyttar dei same gradane som Luftforsvaret. 

Det grønne feltet dekker soldatklassa. Det blå feltet dekker offisersklassa. Offiserane er vidare delt inn i kompanioffiserar (fenrik til kaptein), stabsoffiserar (major til brigader) og generalitetar. Fenrik heitte tidlegare sekondløytnant, medan løytnant tidlegare vart kalla premierløytnant. Tittelen brigader er utan tradisjon i det norske gradsystemet, og vart innført til erstatning for oberst I. Tittelen flaggkommandør vart samtidig innført som erstatning for kommandør I.

Grenaderar og matrosar er soldatar som har verva seg til ein eller fleire treårskontraktar. Desse kan òg vere lærlingar.

Grafisk framstilling av distinksjonar

Hæren

Luftforsvaret

Sjøforsvaret

Tidlegare norske militære gradar 
 Oberst I (OF-6)
 Oberst II (OF-5)
 Kommandør I (OF-6)
 Kommandør II (OF-5)
 Premierløytnant
 Sekondløytnant
 Fanejunker
 Vingkaptein
 Vingløytnant
 Stabssersjant
 Flaggkvartermeister
 Oversersjant
 Vingsersjant
 Kommandersersjant
 Furer
 Visekorporal (OR-3)
 Vingsoldat (OR-3)
 Meinig 1 særklasse (OR-3)

Bakgrunnsstoff 

 Gradar og distinksjonar i Hæren, Luftforsvaret og Sjøforsvaret
 NAViO: Oversikt over militære grader 
 http://global-military.info/ranks/nor.html

Militære gradar
Marie Takvam

Marie Takvam () var ein norsk forfattar frå Hjørundfjord i Ørsta kommune på Sunnmøre. Ho flytta til Oslo for å studera psykologi, og budde deretter der i mange år.

Takvam debuterte 25 år gammal med Dåp under sju stjerner. Ho vart kjend, ikkje berre for dikta sine, men òg for venleiken sin, og det til tider harde livet ho levde. Ho gjekk gjennom ei skilsmisse og hadde alkoholproblem som ho fortalde ope om til media.

Takvam var vener med mellom andre Aslaug Vaa, Inger Hagerup og Halldis Moren og Tarjei Vesaas. Inspirasjonen til dikta sine skal ho likevel ha funne i sitt eige liv. 

Takvam har òg arbeidd i Barnetimen og skrive barnebøker.

Utmerkingar 
 Gyldendals legat i 1965
 Sokneprest Alfred Andersson-Ryssts fond i 1976
 Sunnmørsprisen 1981 for Eg har røter i jord
 Doblougprisen 1983
 Nynorsk litteraturpris for 1997
 Melsom-prisen 1998

Verkliste 
 Dåp under sju stjerner, 1952
 Syngjande kjelder, 1954
 Merke etter liv. 1962
 Mosaikk i lys. 1965
 Brød og tran. 1969
 Auger, hender. 1975
 Dansaren. 1975
 Falle og reise seg att. 1980
 Brevet frå Alexandra 1981
 Aldrande drabantby 1987
 Rognebær 1990
 Dikt i samling 1997

Bakgrunnsstoff 
 Intervju med Dag og Tid etter den siste diktsamlinga 

Nynorskforfattarar
Norske lyrikarar
Norske barnebokforfattarar
Vinnarar av Doblougprisen
Vinnarar av Gyldendals legat
Vinnarar av Melsom-prisen
Vinnarar av Nynorsk litteraturpris
Folk frå Ørsta
Folk frå Hjørundfjord
Kvartermeister

Kvartermeister (forkorta Kvm) er den lågaste befalsgraden i Sjøforsvaret. Tilsvarande grad i Hæren og Luftforsvaret er sersjant. Desse gradene er restar av det gamle underoffiserskorpset og er ikkje offiserar. Personell som har fullført befalsskulen vert som regel utnemnd til kvartermeister i pliktåret. Desse vert utnemnd til fenrik etter eitt år. Det er mogeleg for vernepliktige å bli utnemnd til mellombels kvartermeister under fyrstegongstenesta. Då har dei raud stripe på same måte som ein kvartermeister-aspirant og misser graden ved dimmisjon. I tillegg kan personar med spesiell kompetanse tilsetjast som kvartermeister etter fullført fyrstegongsteneste i påvente av gjennomføring av befalskurs. Dette kan føre til at ein beheld graden lenger enn eitt år.

Bakgrunnsstoff 
 Plansje over norske gradar
 Kvartermeisteren sitt kommandoflagg

Norske militærgradar
Den norske marinen
Tore Ørjasæter

Tore Ørjasæter () var ein norsk lyrikar. Ørjasæter debuterte med diktsamlinga Ættar-arv i 1908.
Hovudverket er trilogien om Gudbrand Langleite, som er eit episk verk om konflikten mellom å vere bufast og å vere fri, og mellom gammalt og nytt. Spenninga mellom det tradisjonelle bondesamfunnet og eit moderne samfunn, og splitta psykologi er viktige tema i forfattarskapet.
Ørjasæter var tidleg ute med å ta i bruk nye retningar innan lyrikken. Han braut med tradisjonell, fast verserytme på sine eldre dagar. 
Ørjasæter skreiv på nynorsk. Han tok opp den nynorske tradisjonen etter Aasen, Vinje og Sivle, og vart den store vidareføraren av det nynorske skriftspråket og målrørsla.

Prisar og utmerkingar 

 Gyldendals legat 1946
 Doblougprisen 1952
 Melsom-prisen 1967

Verkliste 
 1908 - Ættar-arv – Lyrikk
 1910 - I dalom – Lyrikk
 1913 - Gudbrand Langleite – Trilogi, fyrste del
 1915 - Manns kvæde – Lyrikk
 1920 - Bru-millom – Trilogi, andre del
 1925 - Skiringsgangen –
 1927 - Skuggen – Trilogi, tredje del
 1932 - Elvesong – Lyrikk
 1945 - Livsens tre – Lyrikk
 1948 - Christophoros – Skodespel
 1949 - Den lange bryllupsreisa – Skodespel

Norske forfattarar
Nynorskforfattarar
Folk frå Skjåk
Vinnarar av Doblougprisen
Vinnarar av Gyldendals legat
Vinnarar av Melsom-prisen
Fel-Jakup

Fel-Jakup () eller Jakop Olsen Felodden var ein vidkjend spelemann. Fel-Jakup vart også kalla Fel-guten og på vestlandet for Loms-Jakup. Han hadde ein høgt utvikla teknikk, og mange av slåttane hans kravde posisjonsspel. Truleg er han den mest kjende spelemannen på vanleg fele, og har vore samanlikna med Myllarguten og hardingfelemusikken.

Jakup vart fødd i Skjåk utanfor ekteskap og sett på legd i 7-års alderen. Allereie i undomsåra vart han lagd merke til for felespelet sitt. I store delar av livet reiste han omkring i Gudbrandsdalen, Nordfjord, på Sunnmøre, i Romsdalen, på Nordmøre og på Oppdal, og han fekk mykje å seie både for spelestil og repertoar. Han spreidde den nyare dansemusikken, runddansslåttane, valsespelet, og springdansen. Fel-Jakup reiste også rundt saman med Fant-Karl eit par år midt på 1840-talet, og lærte mykje av han. 

Fel-Jakup er den spelemann som har sett størst merke etter seg i Ottadalen. Han var det store idealet i samtida og for spelemenn i seinare tid. Ei mengd slåttar er knytt til Fel-Jakup-namnet. Mellom dei mest kjende er Lomsvogga og Vindfluguleiken.

Meisterspelemannen Rikkar Skjelkvåle frå Skjåk vidareførte speltradisjonen etter Fel-Jakup. Tvillingbrørne Alfred og Mattias Bismo frå Skjåk var dei fremste læresveinane til Rikkar Skjelkvåle.

Han var busett på husmannsplassen Felodden på Nordberg i Skjåk.

Bakgrunnsstoff 
 Fiddle traditions in Oppland: North-Gudbrandsdal  ved uio.no

Norske felespelarar
Folkemusikk i Gudbrandsdalen
Fødde i 1821
Døde i 1876
Folk frå Skjåk
Jan-Magnus Bruheim

Jan-Magnus Bruheim () var ein norsk forfattar som skreiv lyrikk og barnebøker.

Liv
Jan-Magnus Bruheim var fødd i Skjåk. Etter skulen fylgde nokre år med gardsarbeid, før han i 1957 starta opp som lærar i Vågå. Frå 1958 til 1961 var han lærar på Øygardskulen i Skjåk.

Skulesentraliseringa på 1960-talet gjorde at han slutta i skulevesenet, men han heldt fram med opplysningsarbeid i mange år, og besøkte grunnskular og folkehøgskular over heile landet med kåseri og opplesing.

Jan-Magnus Bruheim reiste mykje i Europa og gjesta Amerika og Sovjetunionen som medlem i ein norsk freds- og kulturdelegasjon.

Bruheim skreiv lyrikk, barnebøker og ein roman. Han utvikla seg frå å vere ein konvensjonell sentrallyrikar til ein utprega etisk-religiøs diktar.
 
I 1978 flytte han til lærarbustaden i skulehuset i Botnane i Bremanger kommune. Han skreiv fleire dikt og barnebøker med motiv frå kysten, barneboka Den kvite hjorten og diktsamlinga Flo og Fjøre. I 1954 vann han Sunnmørsprisen for Ord gjennom larm. I 1972 fekk han Nynorsk barnelitteraturpris frå Noregs Mållag. Bruheim hevda at dei sju åra i Botnane var dei mest produktive åra i diktarlivet hans.

Bruheim kom attende for godt til Skjåk 1985, da han kjøpte Vyuli frå garden Eide, og busette seg der. Han døydde i heimen sin i 1988.

Bibliografi

Bøker

Notar - eit utval

Tonesette dikt - eit utval

I bøker - eit utval

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Tekstar om Jan-Magnus Bruheim

Bakgrunnsstoff 
 janmagnusbruheim.no
 Om Jan-Magnus Bruheim i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Nynorskforfattarar
Norske forfattarar
Norske lyrikarar
Folk frå Skjåk
Forfattarar frå Oppland
Vinnarar av Nynorsk barnelitteraturpris
Forfattarar frå Bremanger
Norske barnebokforfattarar
Norske novelleforfattarar