alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Horten kommune

Horten er ein bykommune i Vestfold og Telemark som ligg mellom Holmestrand i nord, og Tønsberg i sør.

Geografi 
Kommunen har rundt 40 km kystline mot Oslofjorden, med kyststi og fleire store friområde. Han inkluderer tettstadane Horten, Borre, Nykirke, Åsgårdstrand og Skoppum. 

Kommunane Borre og Åsgårdstrand blei slått saman i 1965. Borre og Horten kommunar blei slått saman i 1988. Fram til 1. juni 2002 heitte kommunen Borre.

Historie 
Det er funne spor i kommunen etter busetjingar heilt tilbake til steinalderen. Borrehaugane ber vitne om at kommunen var eit maktsenter i vikingtida. 

Frå 1582 var Horten ferjestad mellom Horten og Moss.

Byvåpenet til Horten var det fyrste byvåpenet kong Håkon VII godkjente. Det skjedde i 1907.

Kultur

Utdanning 

Universitetet i Søraust-Noreg sin Campus Vestfold, tidlegare Høgskolen i Vestfold ligg på Bakkenteigen, midtvegs mellom Åsgårdstrand og Horten by. Utdanningstaden har eit tett samarbeid med fleire av elektronikkbedriftene i kommunen, og med Befalsskulen for Sjøforsvaret som ligg i Horten by.

Kyrkjer 
Det finst fleire kyrkjer i kommunen, mellom anna Løvøykapellet frå mellomalderen og Horten kyrkje.

Idrett 
Fotballklubbane Ørn-Horten og Falk kjem frå Horten.

Kjende hortensarar 
 Francis Hagerup (1853-1921), politikar og statsminister
 Astrid Tollefsen (1897-1973), diktar
 Astrid Hjertenæs Andersen (1915-1985), diktar
 Rolv Wesenlund (1936–2013), skodespelar og moromann
 Jørgen Kosmo (1947–2017), politikar og stortingspresident
 Kurt Aust (f. 1955), opphavleg dansk forfattar
 Arne Johan Vetlesen (f. 1960), filosof (Horten, fødd i Oslo)
 Maria Aasen-Svensrud (f. 1980), stortingskvinne (Ap) sidan 2017
 Marie Ulven Ringheim (f. 1999), artist, kjend som «»
 Vidar Lønn Arnesen, programleiar
 Per Bredesen, norsk fotballspelar
 Grete Kausland, skodespelar og songar

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Horten» frå ,  den 9. februar 2005.

Bakgrunnsstoff  
 Horten kommune

 
Tidlegare kommunar i Vestfold‎
Kommunar i Vestfold og Telemark
Dave Brubeck

Dave Brubeck () var ein amerikansk jazzpianist og komponist 

Dave Brubeck var fødd i Concord i California.  Studiar ved College of the Pacific og Mills College førte til den eksperimentelle gruppa Jazz Workshop Ensemble som gjorde si første innspeling i 1949 som the Dave Brubeck Octet. Seinare, i samarbeid med batteristen Jo Morello, kontrabassisten Eugene Wright og altsaksofonisten Paul Desmond, kom gjennombrotet med The Dave Brubeck Quartet.

Som komponist har Brubeck komponert fleire ballettar, éin musikal, eitt oritarium, verk for solo piano, verk for mindre jazzgrupper og verk for større orkester, med meir. 

Av dei meir kjende melodiane hans er «Take five» som går i 5/4-takt.

USA-amerikanske jazzpianistar
Folk frå California
Lardal

Lardal er ein tidlegare norsk kommune i Vestfold fylke. Innlandskommunen omfatta den øvste delen av Lågendalen med Numedalslågen i fylket, med sidedalen Herlandsdalen i nordvest og åsane omkring. I vest grensa Lardal til Telemark og i nord og nordvest til Buskerud. 1. januar 2018 blei Lardal kommune lemma inn i Larvik kommune.

Den rette uttalen av namnet Lardal (som nytta i Vestfold) er med trykk på fyrste staving, med stum 'r' og leddet «dal» blir uttalt med 'æ' og tjukk 'l'. Tonem (tonelag) skal vere som «Sola» (staden), ikkje som «sola» (stjerna).

Kommunevåpenet som blei brukt av kommunen er dominert av ei hulder, på grunn av at tradisjonen om huldra frå gammalt av stod sterkt i indre Vestfold.

Geografi 
Busetnaden ligg hovudsakleg i dalbotnen av sjølve Lågendalen. I nordre del av den tidlegare kommunen ligg Svarstad, som var administrasjonssenteret i kommunen, på vestsida av Lågen og sør for utløpet av Herlandselva.

20 km av Numedalslågen renn gjennom Lardal med eit fall på frå 36 til 12 moh. i fire fossar. Mellom fossane vekslar elva mellom rolege parti og langstrekte stryk. Trollfoss er det største og lengste fossefallet i Vestfold med eit fritt fall på 12 meter. Fossen er del av Dalelva som renn frå den høgtliggande innsjøen Svartangen og ut i Numedalslågen. Lardal var mellom dei mest elgrike kommunane og Lågen mellom dei mest lakserike vassdraga i Noreg. Den tidlegare kommunen har tre naturvernområde: Kringlemyr (myr), Tolvmannsmyr, også i Re kommune (myr), og Vindfjell, også i kommunane Re og Siljan (naturreservat).

Området ved Kjærrafossen er utvikla til eit kultursentrum, der til dømes det tradisjonelle kjærrafisket blir halde i hevd.

Samferdsel 
Frå Kongsberg går Fylkesveg 40 langs Lågendalen gjennom Svarstad til Kvelde i Larvik og vidare til Brommestadkrysset ved Europaveg 18. Fylkesveg 32 som går frå Steinsholt til Skien, utgjer det kortaste sambandet Oslo–Skien.

Bilete

Kjelder 
 

 
Tidlegare kommunar i Vestfold
Norske kommunar nedlagde i 2017
Larvik kommune
Walter Fyrst

Walter Fyrst () var ein norsk filmprodusent, manusforfattar, regissør og nasjonalsosialistisk politikar frå Oslo.

Walter Fyrst eigde produksjonsselskapet Fyrst-Film, og produserte i tillegg til reklame- og propagandafilm også ei rekke spelefilmar. Han vart i 1920-30-åra saman med Ottar Gladtvet rekna som ein av dei leiande innan norsk reklamefilm, lenge før dei eigentlege reklamebyråa såg dagens lys på 1950-talet. 

Fyrst var med og stifta Nasjonal Samling (NS) på byrjinga av 1930-talet, men meldte seg snart ut att. I løpet av 1930-åra var han aktiv til å promotere Arbeidstenesta (AT) og arrangerte fleire sommarleirar for å få til ei friviljug Arbeidsfylking. Fyrst var òg medlem i Fedrelandslaget.

I 1941 fornya han medlemsskapet i NS og vart partiet sin propagandasjef. Han går for å vera opphavsmannen til dei fargesterke og stereotype plakatane som prega NS sin propaganda både før og under Den andre verdskrigen. Dei filmane han produserte, regisserte og skreiv manus til i perioden 1940-44 inneheldt alle meir eller mindre preg av nasjonalsosialistisk ideologi.

Han vart dømd i landssvikoppgjeret i 1945, men som eit døme på den pragmatiske haldninga som herska i enkelte miljø etter krigen kan nemnast at han så tidleg som i 1948 vart tilsett i firmaet til ingen ringare enn den berømte motstandsmannen Max Manus.

Filmproduksjonar 
 1927 - Troll-elgen
 1927 - Teddy paa biltur (animasjonsfilm)
 1928 - Cafe X
 1932 - Prinsessen som ingen kunne målbinde
 1942 - Vi er Vidkun Quislings hirdmenn
 1943 - Unge viljer
 1944 - Brudekronen
 1944 - Villmarkens lov
 1955 - Hjem går vi ikke

Norske filmregissørar
Norske filmprodusentar
NS-politikarar
Folk frå Oslo
Nordmenn frå andre verdskrigen
Ferdinand Lassalle

Ferdinand Lassalle (fødd 11. april 1825 i Breslau i Schlesien, døydde 31. august 1864 i Genève) var ein tysk politikar og forfattar. Han høyrde til grunnleggjarane av arbeiderrørsla, og reknast som det sosialdemokratiske partiet SPDs grunnleggjar.

Han vart fødd inn i ein jødisk familie i Breslau, og studerte historie og filosofi i Breslau og Berlin frå 1842 til 1846.

Han gjekk inn for allmenne val, og var i motsetnad til Karl Marx òg tilhengjar av eit sosialt og demokratisk innretta kongerike.

Ferdinand Lassalle representerte grevinne Sophie Josepha von Hatzfeld-Trachenberg i ein nesten tiårig skilsmisseprosess og budde 1850/51 i grevinnas byhus i Düsseldorf.

Lassalle grunnla Allgemeiner Deutscher Arbeiterverein (ADAV) den 23. mai 1863, som blir rekna som opphavet til SPD.

Lassalle døydde 39 år gammal som følgje av ein duell med ektemannen til elskarinna si. Han vart gravlagd på den jødiske gravplassen (Jüdische Friedhof) i Breslau.

Bakgrunnsstoff 
 SPD Berlin: Lasalle, Ferdinand 

Lassalle, Ferdinand
Lassalle, Ferdinand
Lassalle, Ferdinand
Lassalle, Ferdinand
Sarod

Ein sarod er eit indisk klimpreinstrument som truleg er utvikla frå senya-rebaben, eit indisk/persisk instrument som vart spela i India fram til 1800-talet. Saroden er eit lutt-liknande instrument med kropp av eitt emne av indisk mahogny eller teak med gripebrett av stål utan tverrband. Kroppen av instrumentet er trekt med geiteskinn, og stolen står i press mellom strengene og geiteskinnslokket. Saroden har fire spelestrenger, seks rytme- og grunntonestrenger og 15 resonansstrenger. Ein klimprar på strengene med ein «djaba» — eit plekter laga av kokosnøtt.

Sarod-liknande instrument kan sjåast i utskjeringar frå det første hundreåret av den moderne tidsrekninga i Champa-tempelet og på veggmåleri i Ajanta-grottene. Det liknar òg på rababar frå Afghanistan og Kashmir. Saroden vart endra av Amir Khusru på 1200-talet. I moderne tid har ustad Ali Akbar Khan innført endringar av instrumentforma for å betre lydkvaliteten.

Vidkjende sarodspelarar er Ali Akbar Khan, Sharan Rani og Amjad Ali Khan.

Bakgrunnsstoff 
 «Alt» om saroden frå sarod.com
 Sharan Rani sin nettstad 
 Ali Akbar Khan sin nettstad 
 Saroden sitt opphav og alder 

Indiske musikkinstrument
Klimpreinstrument
Hindustanimusikk
Re kommune

Re er ein tidlegare norsk kommune i Vestfold. Kommunen omfatta dei fem bygdene Vivestad, Undrumsdal, Fon, Våle og Ramnes. Kommuneadministrasjonen heldt til i Revetal. 1. januar 2020 blei Re slått sammen med Tønsberg til Tønsberg kommune.

Historie

Kommunane Ramnes og Våle vart slått saman 1. januar 2002. Den nye kommunen fekk det historisk kjende namnet «Re», etter den mest kjende staden i kommunen. I 1177 stod eit slag her, beskrive i Heimskringla av Snorre Sturlason.

Re blei slått sammen med Tønsberg til Tønsberg kommune 1. januar 2020. Samtidig blei grunnkrinsen Mulvika overført til den nye kommunen som blei danna då Holmestrand blei slått saman med Sande. Kommunen har berre hatt éin ordførar.

Dei store slettene langs Bispevegen gjennom Re er blant dei klart beste jordbruksområda i Noreg.

I tillegg til fleire grunnskolar ligg Re videregående skole i kommunen.

Bilete

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Re kommune

 
Tidlegare kommunar i Vestfold
Norske kommunar skipa i 2002
Norske kommunar nedlagde i 2019
Stokke

Stokke kommune er ein tidlegare kommune i Vestfold fylke. Han blei slått saman med Andebu og Sandefjord til nye Sandefjord kommune 1. januar 2017.

Stokke kommune grensa i aust til Tønsberg og Nøtterøy, i sør til Sandefjord, i nord til Re og i vest til Andebu. 

Stokke dekte eit område på 118 km2 og hadde ei 14 km lang kystline. I tillegg til fastlandet femna kommunen også 8 øyar med samla areal på kring 1,1 km2. Landskapet i området er småkupert og det høgste punktet, på snautt 160 moh, ligg heilt nordvest i den tidlegare kommunen. Vestfoldbanen har stoppestad ved Stokke stasjon, og Sandefjord Lufthamn ligg delvis innan dei gamle kommunegrensene. Europaveg 18 (frå Oslo til Kristiansand) kryssa kommunen, og avstanden til Tønsberg og Sandefjord er 15 km i begge retningar.

Administrasjonssenter i kommunen var Stokke, der det meste av forretningar og kontor i den tidlegare kommunen låg. Andre tettstader innan dei gamle kommunegrensene er Fossnes, Storevar, Melsomvik og Vear. Vear-området blei overført til Tønsberg kommune etter vedtak i kommunestyra i Stokke og Tønsberg.

I tillegg til grunnskolane hadde Stokke ein vidaregåande skole: Melsom videregående skole, som hovudsakleg har landbruksfaglege studieretningar.

Kommunenamn og -våpen 
Stokke kommune, som opphavleg var eit sogn, fekk namnet sitt frå garden Stokke (på gamalnorsk Stokkar), og hadde dette namnet sidan den fyrste kyrkja blei bygd på staden. Namnet er fleirtal av «stokkr» (stamme), og refererer visstnok til nokre lange og små åsar i nærområdet av tettstaden Stokke.

Kommunevåpenet blei fastsett ved kongeleg resolusjon 13. januar 1984 og hadde tre opprette gull kvista trestammer mot ein raud bakgrunn. Motivet spelar på kommunenamnet.

Kjente stokkesokningar 
 Frederik Stang, (1808-1884), Noregs fyrste statsminister
 Ronny Johnsen, (1969), fotballspelar
 Margaret Skjelbred, (1949), forfattar
 Inga Marte Thorkildsen, (1976), politikar (SV)

Kjente stader i Stokke 

 Oslofjord Convention Center ved Tønsbergfjorden er eit konferansesenter som blir brukt mellom anna til interne stemne av eigarane Brunstad Christian Church, også kjende som Smiths vener, og eksterne arrangement som konsertar, konferansar og hestestemna AEG.

 Sundåsen Fort og Melsomvik hamn er to av dei viktigaste stadene når det gjeld unionsoppløysinga med Sverige i 1905. Heile den norske marinen var da samla i Melsomvik. Sundåsen Fort saman med Håøya var to av utkikkspostane med kanonar.

Kjelder 
 Delar av denne artikkelen bygger på «Stokke» frå , den 5. mai 2011.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Stokke kommune 
 Vêrvarsel for Stokke 

 
Tidlegare kommunar i Vestfold
Sandefjord kommune
Norske kommunar skipa i 1838
Nedleggingar i 2016
2016 i Noreg
XML-skjema

XML-skjema, som vart publisert som ei W3C-tilråding i mai 2001, er eit XML skjema-språk. Det vart det første XML skjema-språk som fekk status som tilrådd frå W3C. Eit XML skjema-dokument blir brukt til å validere XML-dokument med omsyn til struktur og innhaldsformatering.

Bakgrunnsstoff 
 World Wide Web Consortium XML Schema
 Comparing XML Schema Languages
 Design patterns for developing XML Schema documents
 XML Schema Tutorial 
 <oXygen/> XML Schema editor

XML
RSS

RSS er ein XML-dialekt basert på RDF (Resource Description Framework) som vert brukt til å vidareformidle utdrag av innhald frå ei nettside. Det er eit standardisert som kan brukast til å samla utdrag frå fleire nettsider i ein felles lesar. Denne RSS-lesaren kan til dømes vera del av ei anna nettside eller vera installert på ein datamaskin eller mobiltelefon. Nettstader bruker ofte RSS for å formidla informasjon som ofte vert endra, som bloggar, nyhende, lyd eller video.

Historie
Den første versjonen av RSS var RDF Site Summary eller Resource Description Framework, laga av Dan Libby og Ramanathan V. Guha ved Netscape. Denne kom ut i mars 1999 for bruk ved My.Netscape.Com portal. Versjonen er også blitt kjend som  RSS 0.9. I juli 1999 laga Libby ein ny versjon, RSS 0.91,
som forenkla formatet gjennom å fjerna element frå RDF og fletta inn element frå Dave Winer sitt nyhendesyndikeringsformat.
Libby endra namnet frå RDF Site Summary til RSS, som stod for Rich Site Summary.

RSS vart utvikla av Netscape for å handtere det dei kalla «kanalar». Dette var medan dott-com-bølgja var på høgdepunktet og Netscape såg føre seg å nytte RSS for at kundane skulle abonnere på innhald. «Push-teknologi» var eit anna namn på fenomenet, ei løysing som ikkje vart nokon suksess for Netscape. RSS vart først ein suksess etter at Dave Winer og det amerikanske firmaet UserLand nytta teknologien i sine såkalla bloggar. Etter kvart vart teknologien standardisert gjennom W3C.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

 RSS 0.90 Specification
 RSS 0.91 Specification
 RSS 1.0 Specifications
 RSS 2.0 Specification
 History of the RSS Fork (Mark Pilgrim)
 Building an RSS feed 

Internett
XML
Skipingar i 1999
Tsjolent

Ordet tsjolent (frå austjiddisch  tshólnt) eller sjalet (frå vestjiddisch  shalet) er namn på ei rad askenasisk-jødiske matretter som har til felles at dei gjerne blir koka på svært låg varme i mange timar. Grunnen til at dei finst er jødedommen sine føreskrifter om sabbaten, som ikkje tillèt jødar å tenne opp eld eller koke nye matretter frå solnedgang på fredagskvelden til sjabbáten er over etter solnedgang på laurdagskvelden.

Det finst mange ulike variantar av tsjolent — typiske ingrediensar er kjøt, poteter, byggryn, bønner, grønsaker og mjølbollar — og stundom òg tørka frukt.

Ordet «tsjolent» kjem truleg gjennom eldre fransk frå latin calientem ‘varm’, som er dokumentert med denne tydinga i den spanske forma caliente i seinmellomalderen. Ein mindre truleg, men ofte sitert teori er at ordet er ein kombinasjon av dei franske orda chaud ‘varm’ og lent ‘sein, langsam’.

Sjå òg 
 Dafina
 Hammín

Jødisk mat
Sjabbát
Dokumenttypedefinisjon

Document Type Definition (DTD) er ein deklarasjon i eit SGML- eller XML-dokument som definerer strukturen til eit dokument. Det kan bli inkludert i dokumentfila, eller bli lagra i ei ekstern fil. Syntaksen for SGML- og XML-type DTD-er tilnærma like.

Ein DTD skildrar tillatne element og attributt i eit dokument og eventuelt tillatne attributtverdiar for kvart element samt kor mange av kvart element som er lovleg .

Døme 
Ein enkel DTD som skildrar ei liste av personar:

 <!ELEMENT personliste (person*)>
 <!ELEMENT person (namn, foedselsdato?, kjoenn?, foedselsnummer?)>
 <!ELEMENT namn (#PCDATA) >
 <!ELEMENT foedselsdato (#PCDATA) >
 <!ELEMENT kjoenn (#PCDATA) >
 <!ELEMENT foedselsnummer (#PCDATA) >

Linje for linje blir det:
 Eit «personliste »-element inneheld eit vilkårleg tal «person»-element.. «*» seier at det kan vere 0, 1 eller mange "person«-element i »personliste "-elementet.
 Eit «person»-element held på elementa «namn», «foedselsdato», «kjoenn» og «foedselsnummer». «?» viser at eit elementet er friviljug. «namn»-elementet har ikkje «?». Det tyder at eit «person»-elementet må innehalde Eit «namn»-element.
 Eit «namn»-element held på data.
 Eit «foedselsdato»-element held på data.
 Eit «kjoenn»-element held på data.
 Eit «foedselsnummer»-element held på data.

Her er eit døme på ei XML-fil som oppfyller denne DTD-en:

 <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
  <!DOCTYPE personliste SYSTEM "eksempel.dtd">
          Ola Nordmann
     27.11.1960
     Mann
   
 

DTD-en ovanfor krev at alle person-element har eitt namn-element. personliste-elementet er også obligatorisk, medan resten er friviljug.

Alternativ 
DTD-støtte har svært utbreidd støtte ettersom den er ein del av XML 1.0-standarden. Men den har avgrensa bruksområde.

Det finst to nyare XML skjema-språk som er tilrådd av W3C.

 XML-skjema, òg kalla XML Schema Definition (XSD)
 RELAX NG, som òg er ein del av DSDL. Dette er ein ISO-standard.

Bakgrunnsstoff 
 Ulike doctyper for HTML
 XMLPatterns.com - Designmønster for DTD-er
 <oXygen/> XML Editor

XML
Tjorven

Tjorven er ein litterær figur, ei jente i fem- seksårsålderen busett i Stockholms skjergard i Astrid Lindgrens bøker Vi på Saltkråkan. Ho har ein stor St. Bernardshund som heiter Båtsman og to eldre systrer. I filmane vert ho spelt av Maria Johansson. Ho er litt veslevaksen og heng ofte etter sommargjesten Melker Melkersson med frasa «Farbror Melker», vet du vad?.

Astrid Lindgren-figurar
Mumbai

Mumbai (tidlegare Bombay) er ein by som ligg på vestkysten i India. Byen er hovudstaden til den indiske delstaten Maharashtra, og er ein av dei største byane i verda. 

Mumbai har ei god naturleg hamn som etter Singapore er den beste i Asia. På grunnen av dette blei Mumbai ein stor handelsby under det britiske styret, og er enno rekna som hovudstaden til indisk næringsliv. Den indiske sentralbanken har sitt hovudkontor i Mumbai, og Mumbai sin børs er den viktigaste i India. Nesten 40 % av inntektsskatten i India blir betalt i Mumbai. Den indiske filmindustrien, «Bollywood», er også basert i Mumbai.

Mumbai-området har vore busett i svært lang tid. Ein finn buddhistiske holetempel og kloster som er meir enn to tusen år gamle. Men byen er likevel ganske ny og vart berre grunnlagt i 1668 av Det britiske austindiske kompaniet. Byen voks fort og gjekk frå 10 000 ibuarar i 1661 til 50.000 i 1675. I 2004 hadde Mumbai om lag 19.400.000 ibuarar. Eigedommar i Mumbai er dei dyraste i India, og 49 % av ibuarane må derfor bu i slummar. Dharavi i Mumbai er Asias største slum.

Men Mumbai har meir enn berre folk og slummar. Det finst mange historiske og kulturelle stadar i byen, nokre av dei mange tusen år gamle, og byen har fått tre verningsprisar frå UNESCO. Byen inneheld til og med ein jungel med løver og kvite tigrar.

Mange forskjellige folkegrupper bur i Mumbai. Religiøse grupper som finst der inkluderer Bene Israel og Baghdadi-jødar, parsarar, bahaiar, kristne, muslimar, buddhistar, jainar, sikhar og sjølvsagt hinduar. Det mest brukte språket i Mumbai er bambaiya, ei forenkla utgåve av hindi. Andre språk som er brukt inkluderer marathi, gujarati, tamil, malayalam, urdu, hindi, portugisisk og engelsk.

Mumbai
Byar i India
Byar i Maharashtra
Hamnebyar i India
Hamnebyar i Indiahavet
Indiske delstatshovudstader
Grønsak

Ei grønsak er ein plantedel som blir brukt til mat, hovudsakleg for å metta og ofte etter å ha blitt varma. Når ei plante avlar grønsaker, omtalar vi gjerne også heile planta som «grønsak». Ordet grønsak viser til ulike matvarer som vi bruker på same måte. Dermed kan det variere litt kva slag planter ein reknar som grønsaker. Oversikta nedanfor viser kva for planter og plantedelar som oftast blir omtala som grønsaker, og korleis desse kan grupperast innan botanikken.

Grønsaktypar

Biologiske eigenskapar 

Dei plantane som vi refererer til som grønsaker er meir eller mindre saftige plantedelar frå hovudsakleg eitt- til toårige vekster.

Bruk av ordet 
I praktisk språkbruk blir poteter ofte ikkje rekna som ei grønsak, ettersom poteta i Noreg er ein vanleg attåtrett som høyrer med til mange slag måltid. På liknande vis er silda ofte ikkje teke med i den generelle nemninga «fisk».

I slekt med grønsaker 

Ting som liknar på grønsaker er søte frukter, bær og sopp. Dei fleste kornslaga blir ikkje rekna som grønsaker, men mais kan vera eit unntak.

Bakgrunnsstoff 
 Opplysningskontoret for frukt og grønsaker

 
Mat
Plantar
Angélique Kidjo

Angélique Kidjo () er ein songar frå Benin med tilhald i Frankrike. Musikkstilen hennar er klart vestafrikansk, men inneheld òg mange element frå amerikanske og europeiske tradisjonar. Ho vert rekna som ein av dei store representantane for verdsmusikk, world music.

Kidjo kjem frå Ouidah i Benin. Ho voks opp med musikk, mora dreiv ei teatergruppe og let dottera opptre første gong då ho var seks. I tillegg til tradisjonell beninsk musikk høyrde ho òg brasiliansk musikk innført av innflyttarar frå Bahia. Ho høyrde òg på utanlandske artistar som Jimi Hendrix, Carlos Santana, Miriam Makeba, James Brown, Fela Kuti, Beatles og Aretha Franklin. Sjølv om det var uvanleg for kvinner i Benin å opptre offentleg som songarar, blei Kidjo ei av desse før ho var fylt tjue.

Politisk uro i heimlandet førte til at ho flytta til Paris i 1983. Ho var bakgrunnsvokalist i jazzbandet Pili Pili før ho starta si eiga musikkgruppe. Mot slutten av 1980-talet var ho blitt ein av dei best likte opptredande musikarane i byen. Fleire fengjande utgjevingar førte til at ho blei verdskjend, og ho har etter kvart samarbeida med kjende musikarar som Carlos Santana, Kelly Price, Branford Marsalis, Robbie Nevil og Cassandra Wilson.

Kidjo bruker både tradisjonelle songteknikkar frå Benin og jazzteknikkar som vocalese.
Ho syng på alle dei fire språka ho snakkar, fon, joruba, fransk og engelsk. I tillegg bruker ho tulleord som høyrest vakre eller fengjande ut i nokre av songane sine.

Angélique Kidjo er gift med Jean Hebrail, ein bassist og komponist som er med på skapinga av albuma hennar.

Verkliste 
 Pretty (gjeve ut i Benin)
 Parakou, 1990
 Logozo, 1991
 Aye, 1994
 Wombo Lombo, 1996
 Fifa, 1996
 Keep On Moving: The Best Of Angelique Kidjo, 2001
 Black Ivory Soul, 2002
 Oyaya!, 2004Djin Djin, 2007Õÿö, 2010Spirit Rising, 2012Eve, 2014Sings with the Orchestre Philharmonique du Luxembourg, 2015Remain in Light'', 2018

Verdsmusikk
Beninske songarar