alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sør-Spitsbergen nasjonalpark

Sør-Spitsbergen nasjonalpark er ein nasjonalpark som ligg på Svalbard. Parken vart oppretta ved forskrift av 1. juni 1973 med endringar i 2002.

Nasjonalparken omfattar Wedel Jarlsberg Land, Torell Land og Sørkapp Land med tilliggande territorialfarvatn. Formålet med fredinga er mellom anna å ta vare på: 
 eit område med storslått landskap med karakteristiske spisse (alpine) fjellformasjonar, kystsletter og isbrear 
 fleire store og små hekkelokalitetar for sjøfugl (fuglefjell) og hekke- og overvintringsområde for ender (særleg ærfugl) og viktige leveområde for isbjørn 
 viktige kulturminne og kulturmiljø frå kvalfangsttida, overvintringsfangst, gruvedrift, turisme, forsking og frå andre verdskrigen.

Bakgrunnsstoff 
 Verneområde på Svalbard 
 Direktoratet for naturforvaltning 

Nasjonalparkar i Noreg
Verneområde på Svalbard
Verneområde oppretta i 1973
Eukaryotar

Eukaryotar er éin- eller fleircella organismar kjenneteikna av indre membranar, eit celleskjelett og mange celleorganeller som ikkje finst i prokaryote celler. Dei viktigaste eukarote celleorganella er cellekjernen (nukleus), endoplasmatisk retikulum, golgiapparatet, celleskjelettet, mitokondriar, kloroplastar og flimmerhår (ciliar). 

Domenet har fått namnet sitt etter den tydelege cellekjernen gjennom samansettinga av gresk ευ, 'god, ekte' og κάρυον, 'nøtt'. Inni kjernen finn ein arvematerialet DNA ordna i kromosom. I prokaryotar ligg derimot arvematerialet spreidd rundt i cella.

Sjå også 
 Prokaryotar

 
Biologiske domene
Cellebiologi
Organismar
Donkey Kong

Donkey Kong er ein kjend videospelfigur frå videoprodusenten Nintendo. Han viste seg først i arkadespelet Donkey Kong. Der var han Jumpmans (Marios) erkefiende som prøvde å kidnappe Jumpmans kjæraste, Pauline.

Dataspelfigurar
Nicole Kidman

Nicole Mary Kidman () er ein australsk skodespelar. Ho har motteke Oscar for beste kvinnelege skodespelar (The Hours, 2002) attåt fleire andre høgthengande prisar.

Australske skodespelarar
Folk frå Honolulu
Thrash metal

Thrash metal vert av mange betrakta som ein undersjanger av heavy metal. Mot slutten av 1970 talet var det pønk som var alternativet, heavy metal og hard rock vart av mange sett på som avleggs og lite utviklande. Dette var med å føra fram til denne nye metalstilen. Thrash kombinerte aggresjon og fart frå pønk med klassiske tunge heavy metal riff. Det vart sett fokus på ein blanding av brutalitet og teknikk i gitar-riff, gitar-soloar og aggressiv tromming. «Dei fire store» thrash metal banda i historia er Metallica, Slayer, Anthrax og Megadeth. 

Den største thrash metal-scena finn ein i Bay Area i San Francisco. Her var pionerane Exodus, Death Angel, Heathen, Metallica og Testament. Bandet som kanskje har gjord denne sjangeren mest kjend er Metallica. Dei henta inspirasjon frå britiske band som til dømes Iron Maiden. Sjangeren oppstod òg som ein reaksjon mot det stadig veksande glam-miljøet. Den andre store bølgja var den teutonske thrash metal-scena frå Tyskland med Kreator, Sodom og Destruction i spissen. I Noreg er det fyrst og fremst Fredrikstad-bandet Equinox som gjorde thrashen kjend.

Thrash Metal fekk namnet sitt frå pønk scena. Alt i 1978 var det ei stor undergrunns thrashpønk scene i New York og demokassetten "new york thrash cassette" vart utgjeve dette året (dette var fyrste gong ordet Thrash vart nytta som musikkterminologi). Det er også viktig å hugse at det skrivast «thrash» og ikkje «trash», som i bås. 

På 90 talet dabba interessa for Thrash metal, og sjangrar som mellom anna Death Metal, Black Metal og Nu Metal tok over mykje av merksemda.

Thrash metal band 
 Metallica
 Anthrax
 Slayer
 Megadeth
 Artillery
 Possessed
 Deaths Head
 Dark Angel
 Death Angel
 Kreator
 Sodom
 Destruction
 Exodus
 Testament
 Heathen
 Exhorder
 Messiah
 Destroyer 666

Norske thrash metal band 
 Equinox
 Godsize
 Susperia
 Tantara
Sjangrar innan rockemusikk
Selkuparar

Selkuparar er eit folkeslag som bur nord i Vest-Sibir. Før 1930-talet vart dei kalla ostjak-samojedar. Ved den russiske folketeljinga i 2010 vart det registrert 3649 selkuparar. Om lag 1000 av desse tala selkupisk.

Selkuparane bur nord i Tomsk oblast, i Jamalo-Nenetsk, Nenetsia og Krasnojarsk kraj. Det finst to grupper av selkuparar – nordlege (som kallar seg sjølv solkup, sjolkup) og sørlege (tsjumyl kup, susse kum eller sjosj kum).

Det selkupiske språket høyrer til den samojediske greina av den uralske språkfamilien. Det er sterkt utrydningstruga. Selkuparane har tradisjonelt vore animistar og sjamanistar.

Fotnotar 

Uralske folk
Folkegrupper i Russland
Urfolk
Francis Drake

Sir Francis Drake () var ein engelsk oppdagar, sjømilitær og kaprar.

Bakgrunnsstoff 

Drake, Francis
Drake, Francis
Drake, Francis
Drake, Francis
Drake, Sir Francis
Indre Wijdefjorden nasjonalpark

Indre Wijdefjorden Bünsow Land nasjonalpark er ein nasjonalpark på Svalbard. Parken vart oppretta ved forskrift 9. september 2005 i medhald om Lov om miljøvern på Svalbard.

Nasjonalparken omfattar den indre delen av Wijdefjorden og landet på begge sider. Formel med fredinga er mellom anna og ta vare på det spesielle maritime miljøet ein terskelfjord, og fleire sjeldne planteartar i det høgarktiske steppeområdet rundt den lengste fjorden på Svalbard.

Lenkje til kart og informasjon 
 Indre Wijdefjorden nasjonalpark - informasjon frå Direktoratet for naturforvalting
 Verneområde på Svalbard 

Nasjonalparkar i Noreg
Verneområde på Svalbard
Verneområde oppretta i 2005
Festningen geotopverneområde

Festningen geotopverneområde er eit verneområde på Svalbard oppretta ved forskrift av 26. september 2003 med heimel i lov av 15. juni 2001 nr. 79 om miljøvern på Svalbard. 

Formålet med fredinga er å ta vare på eit område med verdifulle geologiske og kvartærgeologiske førekomstar, herunder
Festningsprofilet, eit av Svalbards mest kjente og komplette geologiske referanseprofilar. 

Verneområdet omfattar det nordvestre hjørnet av Nordenskiöld Land på Svalbard. Geotopvernområdet utgjer om lag 14 km² landareal (inkludert brear og ferskvatn) og ca. 3 km² marint areal på gardsnummer 16 på Svalbard.

Bakgrunnsstoff 
 Kart over Festningen geotopverneområde 
 Forskrift frå Lovdata

Verneområde på Svalbard
Haloklin

Haloklin er ein stor vertikal salinitetgradient i sjø og vatn. Fordi salinitet (i lag med temperatur) påverkar tettleiken til sjøvatn, spelar han ei rolle i den vertikale lagdelinga i vatn. I hovudsak er vatn med lågare salinitet lettare enn vatn med høgare salinitet, og det lettare vatnet legg seg på toppen av det tyngre. Storleiken på tettleiksgradienten som oppstår spelar ei viktig rolle i å avgjere vertikal blanding. Stor salinitetgradient vil hindre blanding, medan ein i tilfellet med svake salinitetgradientar lettare kan få blanding av vassmassane. 

Vanlegvis er det temperaturen som i hovudsak styrer tettleiken, men salinitet og haloklinar er dominerande i visse område av verdshava. Dei subarktiske områda av Stillehavet og Atlanterhavet er slike område.

Sjå òg
 Isopyknal
 Pyknoklin
 Termoklin

Akvatisk økologi
Oseanografi
Fysisk oseanografi
Elin

Elin er eit jentenamn som er ei nordisk form av Helene. Dette er opphavleg eit gresk namn som tyder 'lysande' eller 'strålande'. Det er nært knytt til Eline, Ellen og Elena.

Elin har namnedag den 31. juli i Noreg og Sverige.

Namneberarar 
 Elin Matilda Elisabet Wägner (1882-1949), svensk forfattar og kvinnesaksforkjempar
 Elin Ørjasæter (f. 1962) norsk forfattar og hovudjeger
 Elin Brodin (f. 1963), norsk forfattar
 Elin Nilsen (f. 1968), norsk langrennsløpar
 Elin Siobhan Sogn (f. 1971), norsk skodespelar
 Elin Tvedt (f. 1973), norsk programleiar 
 Elin Ruhlin Gjuvsland (f. 1975), norsk programleiar
 Elin Ruth Sigvardsson (f. 1981), svensk artist

Kvinnenamn
Nordiske førenamn
Førenamn av gresk opphav
Isopor

Isopor er eit varemerke eigd av Brødr. Sunde for eit plastmateriale av ekspandert polystyren (EPS). Materialet blir brukt til kassar og emballasje. I følgje Teknisk ukeblad brukar ein rundt 4 800 tonn EPS årleg i Noreg. Mesteparten av dette er til teknisk emballasje for kvite- og brunevarar og VVS. Ca. 1700 tonn av det årlege forbruket går til fiskekassar.

EPS består av 98 % luft og er som oftast kvit på farge.
Isopor smeltar når det kjem i kontakt med aceton, altså neglelakkfjernar.

Kjelder 

Plast
MP3

MPEG-1 Audio Layer 3 (MP3) er ein standard for komprimering av digital lyd, der komprimeringa skjer ved at overflødig data vert fjerna. MP3 fjernar noko av informasjonen som er minst viktig, noko som til ein viss grad går ut over lydkvaliteten. Di meir ein komprimerer, di meir data di verre vert kvaliteten. Formatet vert nytta både for berbare musikkavspelarar, der ein likevel ikkje oppnår så god kvalitet, og for strauming over internett.

MP3
Fargespekter

Fargespekteret er eit ord som skildrar alle synlege former for monokromatisk lys, det vil seie lys med ein bestemt bølgjelengde. Regnbogen inneheld alle fargane i fargespekteret. Grunnfargane høyrer til fargespekteret, men nokre fargar og nyansar består av fleire enn ein bølgjelengde og finst difor ikkje i fargespekteret (og dermed ikkje i regnbogen). Døme er fargar som kvit, rosa, brun og grå.

Bølgjelengder i fargespekteret

Bølgjelengdane er oppgjeve i nanometer og frekvensane er oppgjeve i terahertz. Overgangen mellom fargane er flytande, så tala er berre eit overslag.

Sjå òg 

 Visuelt spektrum
 Regnbue

Farger
Bekken

Bekkenet (med. pelvis) er den delen av skjelettet som bind dei bakre eller nedre lemmane saman med ryggsøyla og halebeinet. 

Hjå menneske er bekkenet den lågaste delen av kroppsskjelettet og overfører kroppsvekta til beina. Det er bygd opp av krossbeinet og dei to hoftebeina. Desse dannar ein beinboge som er skål- og ringforma.

Bakgrunnsstoff 
 

Anatomi
Flate knoklar
Susan Sontag

Susan Sontag () var ein forfattar, skribent og feminist frå USA. Ho vart fødd i New York.

Ho er kjend for sin innsats for menneskerettar og som ein skarp kritikar av Bush-regima i USA, særskilt i høve til golfkrigane, og staten Israel. Ho skreiv og eit kjent essay i 1964, «Notes on 'camp'», der ho analyserte popkulturen sin måte å naivt feire det estetiske framfor innhaldet.

Kontroverser 
Sontag er kjend for å ha sagt at «Mozart, Pascal, Boolean algebra, Shakespeare, parliamentary government, baroque churches, Newton, the emancipation of women, Kant, Balanchine ballets, et al. don't redeem what this particular civilization has wrought upon the world. The white race is the cancer of human history.» Konfrontert med dette seinare svara Sontag ironisk at det var ukjensleg i høve til kreft-offer. 

I 1968 under Vietnamkrigen vitja ho hovudstaden Hanoi i Nord-Vietnam.

Etter terroråtaka på World Trade Center 11. september 2001 skreiv Sontag i The New Yorker (24. september 2001):

«Where is the acknowledgment that this was not a 'cowardly' attack on 'civilization' or 'liberty' or 'humanity' or 'the free world' but an attack on the world's self-proclaimed superpower, undertaken as a consequence of specific American alliances and actions? How many citizens are aware of the ongoing American bombing of Iraq? And if the word «cowardly» is to be used, it might be more aptly applied to those who kill from beyond the range of retaliation, high in the sky, than to those willing to die themselves in order to kill others. In the matter of courage (a morally neutral virtue): Whatever may be said of the perpetrators of Tuesday's slaughter, they were not cowards.»

Død 
Susan Sontag døydde 71 år gamal av leukemi i New York.

Bibliografi 
 The Benefactor (1963, dt. Der Wohltäter, ISBN 3-596-11414-4)
 Against Interpretation (1966)
 Death Kit (1967, dt. Todesstation, ISBN 3-446-13128-0)
 Trip to Hanoi (1969, dt. Reise nach Hanoi)
 Styles of Radical Will (1969)
 Illness as Metaphor (1977, dt. Krankheit als Metapher, ISBN 3-446-20425-3)
 On Photography (1977, dt. Über Fotografie, ISBN 3-596-23022-5)
 I, etcetera (1978, dt. Ich, etc., ISBN 3-446-20426-1)
 Under the Sign of Saturn (1980, dt. Im Zeichen des Saturn, Essays über E.M. Cioran, A. Artaud, H. J. Syberberg, R. Barthes, L. Riefenstahl, W. Benjamin, E. Canetti, ISBN 3-446-13126-4)
 The Vulcano Lover (1989, dt. Der Liebhaber des Vulkans, ISBN 3-596-10668-0)
 In America (2000, dt. In Amerika, ISBN 0-312-27320-7)
 Regarding the Pain of Others (2003, deutsch Das Leiden anderer betrachten, ISBN 3-446-20396-6). Essay über die Kriegsfotografie, in dem Sontag teilweise die Aussagen ihres früheren Essays On Photography revidiert

Bakgrunnsstoff

Fotnotar 

USA-amerikanske forfattarar
Sontag
Folk frå New York City
Presesjon

Presesjon er eit fysisk fenomen som oppstår når aksen til ein roterande lekam «slingrar», medan den vert utsett for ei kraft utanfrå. Fenomenet kan ein lett sjå på ein snurrande snurrebass, men alle roterande lekamar kan faktisk syne presesjon.

Jorda sin presesjon 
Jorda er ein roterande lekam. Rotasjonasaksen heller om lag 23,5 grader i forhold til normalen til solbanen, men aksen preseserer med ein periode på ca. 25 800 år. Det betyr at himmelen sin nordpol og sørpol, i tillegg til himmelen sin ekvator ser ut til å flytte seg i forhold til fiksstjernene i løpet av hundreåra. 

Dette virkar òg inn på jamndøgerpunkta, sidan dette er avhengig av kor himmelen sin ekvator ligg. I antikken låg jamndøgerpunktet i stjernebiletet Vêren, men i dag har det flytta seg langt inn i Fiskane. I framtida vil det flytte seg inn i Vassmannen («Vassmannens tidsalder»), og så vidare.

Nutasjon 
Astronomisk nutasjon er ei lita liten periodisk endring av retninga til jordaksen i forhold til stjernehimmelen. Himmelpolen skildrar i løpet av 18,6 år (den sideriske omlaupstid for knutane til månebanen) ein ellipse med storakse 18,4ʹʹ retta mot polen til ekliptikken. Nutasjonen er overlagra på presesjonen. Nutasjonen vart oppdaga av James Bradley i 1736.

Sjå òg 
 Gravitasjon
 Gyrokompass
 Gyroskop
 Romtid

Kjelder
Astronomisk nutasjon. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 21. mars 2015.

 
Jorda
Dynamikk
Malene

Malene er eit kvinnenamn som er ei dansk kortform av Magdalene. Namnet finst også i fleire romanske språk som Malena. Malene har norsk namnedag den 22. juli medan Malena har svensk namnedag den 10. desember.

Tyding 
Jentenamnet er ei dansk kortform av Magdalene, eit gresk namn som tyder 'frå Magdala'. Magdala er ein by som ligg ved Genesaretsjøen. Namnet er kjend frå Bibelen gjennom Maria Magdalena.

Bruk 
Namnet var noko brukt i Noreg ved slutten av 1800-talet. Bruken voks plutseleg ved midten av 1980-talet, då 0,30 % av jentebarn fekk namnet. Sidan 2000 har bruken gått litt nedover.

I 2008 var det 2224 norske kvinner som heitte Malene og 231 som heitte Malena.

Nærskylde namn 
Andre nordiske kortformer av Magdalene er Magda, Malin og Lena. Marlene er eit likande og nærskyld namn av tysk opphav.

Kjende namneberarar 

 Malene Schwartz (f. 1936), dansk skodespelar
 Malena Burke (f. 1958), kubansk-amerikansk songar
 Malena Ernman (f. 1970), svensk operasongar
 Malena Alterio (f. 1974), spansk-argentinsk skodespelar
 Malene Mortensen (f. 1982), dansk songar

Kjelder 
 behindthename.com

Kvinnenamn
Førenamn av gresk opphav
Nordiske førenamn
Namn knytte til kristendommen
Interiørarkitekt

Interiørarkitekt er ei yrkesgruppe som utformar interiør. Det gjeld alt frå planløysingar til møblar. Møbeldesignarar/møbelteiknarar formar lause element. Interiørarkitekt er ingen verna tittel. Nemninga Interiørarkitekt MNIL gjev garanti for at utøvaren har ei utdanning det blir stilt særskilte krav til, og er medlem av Norske interiørarkitekters og møbeldesigneres landsforening (NIL).
Freden i Roskilde

Freden i Roskilde er ei nemning på ei fredsavtale mellom Sverige og Danmark-Noreg. Den 26. februar 1658 vart avtala inngått i Roskilde. Kong Karl X Gustav av Sverige hadde frå Jylland gått over isen på Storebelt mot København med hæren sin. Freden var eit forsøk på å hindra eit totalt nederlag for Danmark-Noreg i Karl Gustav-krigen. Karl X Gustav var ikkje nøgd med avtala, og heldt same år fram med krigen heilt til han døydde i 1660. Freden i København den 27. mai 1660 stadfesta med enkelte endringar Roskilde-freden, men attendeførte Bornholm og Trondhjems len.

Sverige fekk ved freden i Roskilde Skåne, Blekinge, Halland (for godt, i freden i Brömsebro av 1645 hadde Sverige fått Halland i 30 år), Bohuslän, Bornholm og Trondhjems len.

Bakgrunnsstoff 
 Freden_i_Roskilde på Wikisource

Svenske fredsavtalar
Danske fredsavtalar
Hendingar i 1658
Dansk-norske avtalar
Bohuslän
Klorfluorkarbon

Klorfluorkarbon (KFK) er ei gruppe gassar med sterke verknader på miljøet. 

Klorfluorkarbon er hydrokarbon der hydrogenatoma er bytta ut med klor og fluor. Dette skjer ved halogenering. 

Klorfluorkarbon er ikkje giftige. Stoffa er stabile. Slike gassar vart tidlegare mellom anna brukt i kjøleskåp og drivgass i sprayboksar. 

KFK-gassar er skadelege for ozonlaget.

Bakgrunnsstoff

 
Aerosoldrivstoff
Drivhusgassar
Halogenerte løysemiddel
Halometan
Nedbryting av ozonlaget
Kjølemiddel
Belgiske oppfinningar
Miljøkontroversar
Potensiometer

Eit potensiometer er ein motstand med variabel motstandsverdi. Verdien vert stilt inn manuelt ved hjelp av ein skruknapp, ein spake eller liknande. Potensiometer er vanleg å bruka i heimen, til dømes for regulering av elektriske varmeomnar, lysstyrke, lydstyrke på fjernsyn og radio, varmetrådane på ein brødristar osb.

Ein reostat er ei eldre nemning på ein regulerbar motstand.

Sjå òg 
 Attenuator
 proppreostat

Bakgrunnsstoff

Passive elektriske komponentar
Tredje juledag

Tredje juledag er 27. desember, og var kyrkjeleg heilagdag fram til festdagsreduksjonen i 1770. 

Då dagen var heilagdag, vart han òg kalla Evangelisten Johannes' dag. Det vart preika over Evangeliet etter Johannes, 21. kapittel, versa 19-25.

Bakgrunnsstoff 
 Bibeltekst, Bibelselskapet

Sjå òg 
 Jul

Kristne høgtider
Jul
Desember
Hans J. Røsjorde

Hans Johan Røsjorde () er ein norsk gymnaslektor og politikar (FrP). Han representerte Hordaland på Stortinget frå 1987 til 2001 og var visepresident på Stortinget frå 1997 til 2001. I 1998 vart Røsjorde utnemnd som fylkesmann for Oslo og Akershus etter Kåre Willoch, og tok til i denne stillinga 1. november 2001 etter at stortingsmandatet var avslutta.

Bakgrunn 
 Visepresident på Stortinget (1997–2001)
 Leiar av Stortingets forsvarskomité (1989–2001)
 Lagtingspresident (1989–1993)
 Stortingsrepresentant for FrP (1987–2001) 
 Lektor og rådgjevar ved Stord gymnas (1972–1987)
 Lektor ved Breidablikk ungdomsskule i Sandefjord (1970–1972)
 Cand.real. (marinbiologi hovudfag) frå Universitetet i Oslo (1970)

Hans J. Røsjorde har i tillegg militær utdanning og teneste i perioden 1962 til 1990. I 1982 oppnådde han kapteins grad. Han har òg vore medlem av NATO-parlamentet (1989–2001), og har i samband med det hatt ulike tillitsverv for NATO.

Kjelder 
 Fylkesmannen i Oslo og Akershus si vevside

Fylkesmenn i Oslo og Akershus
Stortingsrepresentantar 1985-1989
Stortingsrepresentantar 1989-1993
Stortingsrepresentantar 1993-1997
Stortingsrepresentantar 1997-2001
Stortingsrepresentantar for Hordaland
Stortingsrepresentantar frå FrP
Norske offiserar
Norske marinbiologar
Folk frå Larvik
Nordlege Eurasia

Det nordlege Eurasia strekkjer seg over eit enormt område, frå Ukraina i vest til dei frosne audemarkane i Sibir. I hundrevis av år er det nordlege Eurasia vorte kontrollert av mektige herskarar og regjeringar. Men i dei seinare år er det kommunistiske Sovjetunionen blitt splitta i 15 uavhengige statar. Mongolia hadde nære sambindingar med det tidlegare Sovjetunionen, men har aldri vore med i unionen.

Landa i det nordlege Eurasia 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Geografi
All Blacks

All Blacks er namnet på rugbylandslaget til New Zealand. Laget har låna enkelte maoritradisjonar. Laget brukar ein eldgamal maori-krigssong, ein såkalla haka for å kome i stemning føre kampane.

Rugbylandslag
Gaspard-Gustave Coriolis

Gaspard-Gustave de Coriolis eller Gustave Coriolis () var ein fransk matematikar, ingeniør og forskar frå Paris. Han er mest kjend for arbeidet sitt om corioliskrafta. Coriolis var den første til å bruke uttrykket arbeid om produktet mellom kraft og avstand. 
  
I 1816 vart Coriolis lærar ved École Polytechnique. Her utførte han eksperiment med friksjon og hydraulikk

I 1829 publiserte Coriolis læreboka Calcul de l'Effet des Machines (Utrekning av effekten til maskinar), som presenterte mekanikk på ein slik måte at han lett kunne brukast i industrien. I denne perioden vart det korrekte uttrykket for kinetisk energi, , og forholdet til mekanisk arbeid fastslått. 

Dei neste åra heldt Coriolis fram med å arbeide med kinetisk energi og roterande system. Den første artikkelen hans, Sur le principe des forces vives dans les mouvements relatifs des machines (Om prinsippa om kinetisk energi i forhold til relativ rørsle i maskinar), vart presentert for Académie des Sciences (Coriolis 1832). Tre år seinare kom artikkelen som gjorde han vidkjend, Sur les équations du mouvement relatif des systèmes de corps (Om likningar for relativ rørsle i eit system av lekamar) (Coriolis 1835). Coriolis sine artikklar omhandlar ikkje atomsfæren eller jordrotasjonen, men tek for seg overføring av energi i roterande system som vasshjul. 

Coriolis sitt namn byrja å dukke opp i meteorologisk literatur på slutten av 1800-talet, men uttrykket corioliskraft dukka ikkje opp før på byrjinga av 1900-talet. I dag er namnet Coriolis sterkt knytt til meteorologi, men alle dei store oppdagingane om den generelle sirkulasjonen og forholde mellom trykket og vindfelta, kjende ikkje Gaspard Gustave Coriolis til. 

Coriolis døydde i Paris, 51 år gamal.

Kjelder 
 Jammer, Max (1957). Concepts of Force. Dover Publications, Inc.. ISBN 0-486-40689-X.

Coriolis, Gaspard-Gustave
Coriolis, Gaspard-Gustave
Coriolis, Gaspard-Gustave
Medlemmar av Det franske vitskapsakademiet
Matematikarar på 1800-talet
Tredje påskedag

Tredje påskedag er tysdagen etter påske. Han er ein del av den lysande veka i ortodoks kristendom, som kan feirast med religiøse prosesjonar.

I Danmark og Noreg var tredje påskedag heilagdag fastsett i Kristian den femtes norske lov til han vart fjerna frå 1771 gjennom Festdagsreduksjonen. Dagen har vore halden som «halvhelg» lang tid etter dette. Då dagen var heilagdag i Danmark og Noreg, vart det i kyrkja preika over Evangeliet etter Lukas, 24. kapittel versa 36-48, Jesus syner seg for disiplane.

Bakgrunnsstoff 
 Bibeltekst, Det norske Bibelselskap

Kristne høgtider
Påske
Tredje pinsedag

Tredje pinsedag er tysdagen etter pinse. I Noreg var tredje påskedag heilagdag fastsett i Kristian den femtes norske lov til han vart fjerna frå 1771 gjennom Festdagsreduksjonen.

Då dagen var heilagdag i Danmark og Noreg, vart det i kyrkja preika over Evangeliet etter Johannes, 10. kapittel versa 1-10, Eg er porten.

Lenkjer til informasjon 
Bibeltekst, Det norske Bibelselskap

Kristne høgtider