alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Konservatoriet i Moskva

Konservatoriet i Moskva  er ein utdanningsinstitusjon  i Moskva for høgare musikalsk utdanning. Den fulle tittelen er Moskva Statskonservatorium oppkalla etter P. I. Tsjajkovskij (russisk: Московская государственная консерватория имени П. И. Чайковского). Konservatoriet er det nest eldste i sitt slag i Russland; berre Konservatoriet i St. Petersburg er eldre. Desse to er dei leiande musikkuniversiteta i landet.

Konservatoriet vart grunnlagt i 1866 som Moskva Rikskonservatorium av Nikolaj Rubinstein (bror til Anton Rubinstein, som grunnla Konservatoriet i St. Petersburg i 1862) og fyrst Nikolaj Petrovitsj Trubetskoj.

Ved opninga vart Pjotr Tsjajkovskij utnemnd til professor i teori og harmoni. Tsjajkovskij heldte denne stillinga fram til om lag 1878. Sidan 1940 har konservatoriet bore namn etter han.

Kjelde 
Denne artikkelen bygger på «Moscow Conservatory» frå ,  den 26. august 2012.  
 

Skipingar i 1866
Byggverk i Moskva
Musikkutdanning
Hotell

Hotell  (frå fransk:  hôtel, gamalfransk  hostel, eigenleg same ordet som hospital) er eit hus, eit gjestehus, som har nok rom og personale til å ta hand om ferdafolk eller andre for ein eller fleire overnattingar. Gjesten betaler for kvar natt, eller for den tidsbolken hotellet vert nytta.

Etter lovgjevinga i Noreg og i mange andre land vert det kravd at  gjestehusa skal vere av ein fastsett minstestorleik og halde ein fastsett minstestandard både på bygningen og på tenestenivået for å kunne nytte nemninga hotell.  Eit vanleg hotellrom har senger for einslege eller familiar, i det minste eit bord, klesskap, og dessutan dusj eller bad i eit tilhøyrande rom, eller vaskeservant på rommet. Kjøleskap, gjerne kalla minibar og fylt opp med drikkevarar som skal betalast særskilt, fjernsynsapparat, telefon og trådlaust internettsamband, har òg vorte vanleg utstyr på rommet. I mange hotell er det òg restaurant eller annan stad å ete, og dessutan symjebasseng, trimrom og liknande innretningar til velvære og tidtrøyte. Dessutan har mange hotell konferanse- og kursrom, slik at hotellet kan leigast av firma og organisasjonar for kurs og konferansar som skal haldast for tilsette eller andre.

Hotell som ligg på høgfjellet eller på turiststader, og soleis tek sikte på å nyttast av gjestar som ynskjer rekreasjon og ferie, kallar seg ofte  høgfjellshotell eller turisthotell. Hotell attmed hovudvegar, som har bilistar som si viktigaste målgruppe,  nyttar seg ofte av nemninga motell, som er ei samansetjing etter engelsk mønster av orda motor og hotell. Eit billeg, enkelt gjestehus vert ikkje kalla hotell, men hospits, herberge, vandrarheim eller liknande. 

Hotell
Gjestehus
Turisme
Bygningar
Turistlosji
Fatsa

Fatsa er ein by og eit stort distrikt i provinsen Ordu sentralt i Svartehavsregionen i Tyrkia. Byen har kring 50 000 innbyggjarar (2009). 

Historia til Fatsa går attende til antikken, då kysten vart busett av kimmeriarar, persarar og greske koloniar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Fatsa» frå ,  den 26. august 2012.

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad 

Busetnader i provinsen Ordu
Tyrkiske hamnebyar ved Svartehavet
Byar i Tyrkia
Kystbusetnader i Tyrkia
Silifke

Silifke (Selefke; gresk Σελεύκεια, Selevkia eller Selevkeia) er ein by og eit distrikt i sør i det sentrale provinsen Mersin i Tyrkia, 80 km vest for byen Mersin, vest i Çukurova.

Silifke ligg nær kysten av Middelhavet, ved breidda av elva Göksu, som renn ned frå Taurusfjella.

Silifke vart tidlegare kalla Seleucia ad Calycadnum på latinsk. Den antikke byen Olba, Olbasa, Olbia eller Ourbanopolis låg òg innanfor bygrensene til dagens Silifke.

Silifke er ein industriby med gode vegsamband til andre byområde. Her vert det produsert drikkevarer, kjemikaliar, klede, sko, glas, plastikkvarer, keramikk og tekstil.

Klima
Silifke har eit middelhavsklima med varme og tørre somrar og mild og våte vintrar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Silifke» frå ,  den 26. august 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Silifke 
 HaberSilifke 
 Offisiell nettstad 
 Kommunen si offisielle nettside 

Çukurova
Busetnader i provinsen Mersin
Hellenistiske koloniar
Byar i Tyrkia
Busetnader grunnlagde på 200-talet fvt.
Alaşehir

Alaşehir (i antikken og mellomalderen kalla Filadelfia, gresk skrift Φιλαδέλφεια) er ein by og eit distrikt i provinsen Manisa i Egearregionen i Tyrkia. Han ligg i Kuzuçaydalen ved foten av Bozdağ. Byen ligg 105 km langs jernbanen frå İzmir.

Han ligg på ei stor og frodig slette ved Gediz NehriGedizelva. Ei av mineralkjeldene ved byen produserer eit populært vatn i Tyrkia. 

Filadelfia vart grunnlagd i 189 fvt. av kong Eumenes II av Pergamon (197-160 fvt.). 

Sjølv om fleire byar i antikken hadde namnet Filadelfia, er dette byen som er nemnd som ei av dei sju kyrkjene i Asia av Johannes i Johannes' openberring. Filadelfia er den sjette kyrkja av dei sju. Filadelfia var ein velståande by i Austromarriket og vart kalla Vesle-Aten på 500-talet. Byen vart tekne av seldsjukkane i 1074, men alt i 1098 vart han gjenerobra for Austromarriket av keisar Alexios I. I 1390 vart byen erobra av Det osmanske riket. Grekarane okkuperte byen under den gresk-tyrkiske krigen 1919-1922.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Alaşehir» frå ,  den 26. august 2012.  

Skipingar i 189 fvt.
Busetnader grunnlagde på 100-talet fvt.
Romerske stader i Tyrkia
Busetnader i provinsen Manisa
Byar i Tyrkia
Elektrodynamikk

Elektrodynamikk, eller meir presist klassisk elektrodynamikk eller klassisk elektromagnetisme, er ei grein innan teoretisk fysikk der ein studerer følgjene av elektromagnetiske krefter mellom elektriske ladningar og straumar. Elektrodynamikken gjer ei god skildring av elektromagnetiske fenomen når dei relevante lengdeskalaene og feltstyrkane er store nok til at ein kan sjå bort frå kvantemekaniske effektar (sjå kvanteelektrodynamikk). 

Teorien kring elektromagnetisme vart utvikla i løpet av 1800-talet med James Clerk Maxwell som den fremste innan feltet. 

Elektrodynamikk er læra om elektrisitet i rørsle, medan det motsette vert kalla elektrostatikk, der ein ser på konstante elektriske felt, medan magnetostatikk omhandlar konstante magnetfelt.

Kjelder
<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Classical electromagnetism» frå ,  den 26. august 2012. 

 
Elektromagnetisme

he:תורת החשמל והמגנטיות הקלאסית
Elektrodynamometer

Eit elektrodynamometer er eit måleinstrument konstruert av Wilhelm Eduard Weber  i 1846. Elektrodynamometer har ein rørleg straumspole opphengt inne i ein fast spole. Visarutslaget er proporsjonalt med produktet av straumane i dei to spolane. Instrumentet vert mest nytta som wattmeter.

Sjå òg
Elektriske måleinstrument

Kjelder
elektrodynamometer. I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/elektrodynamometer

Elektriske måleinstrument
Terrasseblokk

Terrasseblokk er ei bustadblokk som er utforma slik at kvar etasje er dregen eit stykkje inn på den eine langsida i høve til etasjen under. Soleis vert det plass til romslege terrassar framfor kvart husvære. Det vert ofte lagt vekt på å leggje til rette for å plante blomar og jamvel ikkje for store tre på terrassane. 

Opphavleg vart det berre bygd terrasseblokker oppetter bratte skråningar, slik at elles ubrukbare tomter kunne gje plass til bustader. Kvar av etasjane i blokkene vart då om lag  like store, og i mange høve kunne tilkomsten til kvar etasje skje rett frå terrenget. Men  seinare vart det òg reist frittståande terrasseblokker i meir eller mindre flatt terreng, utforma på det viset at kvar etasje vart mindre i djupna, og grunnflata soleis mindre, dess høgare i blokka etasjane låg. På dette viset vart ulike storleikar på husværa kombinert med om lag like store terrassar framfor alle saman.

Bustader
Høghus
DS «Inland»

DS «Inland» var eit dampskip som gjekk på Telemarkskanalen frå 1882 til 1956.

Kjelder
  

Norske dampskip
Inland
Knuten i Geiranger

Knuten er eit vegbyggverk ved Ørjasæter i Opplendskedal, Geiranger i Møre og Romsdal.

Knuten er ei vegkurve på 270°. Den vart konstruert for å redusere vegstiginga, og kryssar seg sjølv med ei bru. Den var opphavleg del av Geirangervegen frå 1889, og er framleis i så god stand at små køyretøy kan passere.

På verdsutstillinga i Paris i 1900 fekk ingeniørane gullmedalje for konstruksjonen, med orda: «Du giver et godt bilde av den storartede norske fjeldnatur».

Den nye køyrevegen går forbi Knuten via ei skjering.

Fotogalleri

Bakgrunnsstoff 
 

Vegar i Stranda
Historiske vegar i Noreg
Turistmål i Møre og Romsdal
Kulturminne i Stranda
Freda bygg i Møre og Romsdal
Vegbruer i Møre og Romsdal
Geir Lippestad

Geir Lippestad () er ein norsk advokat frå Oslo, fødd i Hønefoss, som arbeider i Advokatfirmaet Lippestad AS i Oslo, og dessutan er partnar i dette firmaet saman med advokat Vibeke Hein Bæra.

Lippestad er kjend for å ha vore forsvarar for dei tiltalte i to særs alvorlege drapssaker. Han tok på seg forsvaret av den eine av dei tre tiltalte for det såkalla Holmlia-drapet i Oslo, som vart dømd til 17 år i fengsel i 2002, og for den tiltalte for terroråtaka på Utøya og i Oslo 22. juli 2011, som vart dømd i 2012 til 21 års forvaring med minstetid 10 år. I den siste saka vart Lippestad assistert av advokat Vibeke Hein Bæra og to andre advokatar frå Advokatfirmaet Lippestad AS som medforsvararar.

Norske advokatar
Folk frå Oslo
DS «Aasmund Vinje»

DS «Aasmund Vinje» var ein dampbåt som trafikkerte Telemarkskanalen frå 1906 til 1920.

Kjelder
 

Norske dampskip
Skip frå 1906
DS «Henrik Ibsen»

DS «Henrik Ibsen» var ein dampbåt som gjekk i trafikk på Telemarkskanalen frå 1907 til 1917. Det er omtalt som «det raskeste og mest luksuriøse kanalskip noensinne» .

Henrik Ibsen
Henrik Ibsen
DS «Nordsjø»

DS «Nordsjø» var eit skip som trafikkerte Telemarkskanalen frå 1868 til 1954.

Kjelder
  

Nordsjø
Skip frå 1868
Vibeke Hein Bæra

Vibeke Hein Bæra () er ein norsk advokat i Advokatfirmaet Lippestad AS i Oslo, kjend for å ha vore med advokat Geir Lippestad som forsvarar av den tiltalte for terroråtaka på Utøya og i Oslo 22. juli 2011, som i 2012 vart dømd til 21 års forvaring med minstetid 10 år.

Bæra var tilsett som advokat i Advokatfirmaet Lippestad AS frå 1992 til 1999, og er frå 2011 partner i firmaet. Ho har dessutan vore politiadvokat i Telemark politidistrikt (2000–2010) og  regiondirektør i Arbeidstilsynet i Sør-Noreg (2010–2011).

Norske advokatar
DS «Telemarken»

D/S «Thelemarken», frå 1907 D/S «Telemarken», var ein dampbåt som trafikkerte Telemarkskanalen frå 1867. Skipet vart hogd i 1961 etter lengre tids opplag.

Kjelder
 

Norske dampskip
Skip frå 1867
Skip sluttsegla i 1961
Arbeidstilsynet

Arbeidstilsynet er ein norsk statleg etat under Arbeidsdepartementet, og har som oppgåve å rettleie om og sjå etter at private og offentlege verksemder held seg til føresegnene i arbeidsmiljølova, lønnsgarantilova, ferielova og somme av føresegnene i tobakkskadelova.
 
Etaten er organisert med eit direktorat i Trondheim, Direktoratet for arbeidstilsynet, og under dette sju regionkontor med lokale tilsynskontor under dei, slik at heile landet er dekt. Regionkontora ligg i Oslo, Moss, Hamar, Skien, Bergen, Trondheim og Finnsnes.

Bakgrunnsstoff
Internettsida til Arbeidstilsynet

Norske statsetatar
Arbeidsliv i Noreg
DS «St. Olaf»

D/S «St. Olaf» eller D/S «Sankt Olaf» var ein hjuldampar som gjekk på Bandak i Telemark frå 1852. Det vart hogd før 1890.

Kjelder
 

St. Olaf
Skip frå 1852
DS «Statsraad Stang»

D/S «Statsraad Stang» var ein hjuldampar på Norsjø i Telemark frå 1852 - 1871 då skipet vart seld.

Kjelder
 D/S Statsraad Stang , Telemark fylkeskommune.

Statsraad Stang
Skip frå 1852
DS «Løveid»

D/S «Løveid» var ein dampbåt som gjekk på Telemarkskanalen frå 1870. Det forliste i Frierfjorden i 1940.

Kjelder
  

Norske dampskip
Løveid
Løveid
Forlis i Vestfold og Telemark
DS «Bratsberg»

DS «Bratsberg» var eit dampskip som trafikkerte Telemarkskanalen frå 1884 til seinast 1908.

Kjelder
 

Bratsberg
Bratsberg
DS «SterkeNils»

DS «SterkeNils» var ein dampbåt bygd for frakt på Telemarkskanalen. Det opererte frå 1913 til 1923 då det vart seld.

Kjelder
 

Sterkenils
Skip frå 1913
DS «Dyre Vaa»

DS «Dyre Vaa», frå 1948 MS «Dyre Vaa», var ein dambåt på Telemarkskanalen frå 1903 til 1968 då det vart seld, Det var primært for frakt, men som òg kunne ta passasjerar.

Kjelder
 

Dyre Vaa
Skip frå 1903
Turgon

Turgon er namnet på ein alvekonge i J.R.R. Tolkiens bok Silmarillion. Han er mest kjend som kongen av det løynde kongedømet Gondolin, og som far til Idril og morfar til Eärendil.

Liv

Turgon var son av alvekongen Fingolfin, og yngre bror av Fingon. Han vart fødd i Valinor i første heimsæva og levde den første delen av livet sitt der. Som ung heldt han mykje lag med sønene til Fëanor. 

Då mørkret fall over Valinor, valde han, som broren og søstera å følgje far sin til Midgard, etter at Fëanor hadde eggja dei med store talegåver. Sidan han og Fingon gjorde seg skuldige i frendedrapa på hamna i Alqualondë, hamna han under Valabannet og vart landlyst frå Valinor. Turgon, faren og broren vart svikne av Fëanor og laut trasse den harde overferda på Helcaraxë, der kona hans, Elenwë, mista livet. Dottera Idril overlevde. 

I Midgard sette Turgon opp kongedøme i Nevrast på havsstranda nord om Beleriand, med reiste ofte på veiding i lag med frenden sin Finrod. Havsvalaen Ulmo kom til dei og gav dei råd om kvar dei skulle opprette løynde kongedøme til vern mot Morgoth, og Turgon sette bu i ein løynd dal der han grunnla byen Gondolin. Denne byen var så løynd at ingen fann han, og folket hans heldt seg der i lang tid. Turgons hær kom fram og kjempa i Nirnaeth Arnoediad, men heldt seg for det meste i løynd. 

Ulmo hadde bede Turgon om å leggje att hærklede i Nevrast, og varsla han om at ein skulle koma frå havet med åtvaring til han. Denne eine var Tuor av Hadorsætta, ein mann med bod frå Ulmo. På denne tida hadde Turgon teke til å tru at han aldri ville falle, men han vart sviken av søstersonen Maeglin, og av Húrin, som og trudde Turgon ville hjelpe han. Morgoths hær fann dei til sist, og Gondolin fall. Frå byen rømde ein flokk ført av Idril og Tuor, medan Turgon sjølv fall framfor sin eigen kongsstol.

Turgon var den tredje høgkongen over dei utlæge alvane i Midgard, og fekk tittelen etter at broren Fingon fall i Nirnaeth. Etter Turgon gjekk tittelen til brorsonen Gil-Galad, som sat som høgkonge til slutten av Andre Heimsæva. Turgon åtte sverdet Glamdring, som seinare vart funne og bore av trollmannen Gandalv.

Utvikling innanfor legendariet

I The Book of Lost Tales finn ein tilvisingar til Turgon alt i første utgåva av avsnittet "The coming of the elves" frå om lag 1918. Her finn ein namnet Turondo (som og er kalla Turgon), som son av alvekongen Finwë Nolemë eller Golfinweg, som seinare vart brigda til Finwë. I den opphavlege versjonen er Turondo son, ikkje soneson av Finwë, og han er til stades når alvane først kjem til. Alt tyder altså på at figuren Turgon er ein av dei eldste i Tolkiens legendarium. Sameleis er det med byen Gondolin, som finst i tekster frå same tid. 

I eit seinare utkast blir Turgon fødd når alvane kjem attende til Midgard, men kjem i trette med Fëanors søner om kongemakta. 

 J.R.R. Tolkien

pl:Lista Calaquendich#Turgon
DS «Notodden»

DS «Notodden» var ein dampbåt på Telemarkskanalen. Den opererte som fraktbåt frå 1908 til 1925 då den vart seld.

Kjelder
 

Notodden
Skip frå 1908
DS «Amtmand Aall»

DS «Amtmand Aall» var ein dampbåt på Telemarkskanalen frå 1862 til 1882 då den vart seld.

Kjelder
 

Norske dampskip
Skip frå 1862
Anna Roggløy

Anna Roggløy er ei diktsamling som Peter Karl Eberg Pedersen gav ut på Nils Lunds Forlag i Kristiania i 1881. Diktaren brukte signaturen Eberg.

I denne diktsyklusen fortel Eberg segna om Anna Roggløy. Anna har mange friarar, men alle får nei, utanom John frå Grasholmane. Ein annan av friarane, Ivar, kan ikkje tole at John får ja. Ivar drep John og tar Anna med seg og rømmer til øya Rolla der han lever fredlaus i lang tid, først i eige hus i Hallevika, seinare i ei hole som blir kalla «Omnen». I denne hola drep Anna ein mann som kjem ho for nær, og da Ivar og Anna blir tatt, blir begge dømde for drap. Både Ivar og Anna må bøte med livet, og dei blir halshogde på Steglholmen.

Anna Roggløy fekk god mottaking i avisene. Nordlands Folkeblad skreiv: 
Anna Roggløy er det første arbeide, den unge forfatter fremlægger for almenheden, og denne debut vidner om et umiskjendeligt talent og giver løfte, om at nærværende sangkrans vil følges af fleire. Det valgte emne er vistnok mørkt og sorgtungt, men alligevel meget fængslende, og uagtet forfatteren har valgt den bundne verseform, er fremstillingen naturlig og jamn, bogen vil læses med Interesse, især at Nordlændinger.

Under Festspela i Nord-Noreg i Harstad i 1990 laga festspelkomponist Synne Skouen ”Balladen om Anna Roggløy” basert på Eberg sin diktsyklus. Hovudrollene blei spelt av Lars Klevstrand, Eivind Bøksle og Anitta Suikkari.

KjelderAnna Roggløy, Nils Lunds Forlag, Kristiania, 1881.Nordlands Folkeblad, Mosjøen, no. 42, laurdag den 22de Oktober 1881, side 2Harstad Tidende'', Harstad,  22. juni, 23. juni , 27. og 29. juni 1990.

Bøker frå 1881
Nynorsk i Nord-Noreg
Kassenkanalen

Kassenkanalen er ein 200 meter lang kanal som knyter Isefjærfjorden saman med Kvanneidfjorden (Blindleia) i Lillesand kommune. Kanalen følger traséen til ein gammal bygdeveg og vart graven og sprengt ut midt på 1990-talet. Den vart opna i 1995 av dåverande miljøvernminister Thorbjørn Berntsen 

Samferdsle i Lillesand
Geografi i Lillesand
Sjøfart i Agder
Kanalar i Noreg
Serik

Serik er ein by og eit distrikt i provinsen Antalya i Tyrkia, 38 km aust for byen Antalya, langs kysten av Middelhavet. Byen har kring 50 000 innbyggjarar. 

Med 22 km kystlinje, inludert den travle feriestaden Belek er Serik eit stort turistsenter. Belek har mange hotel og golfbanar. Her ligg òg ruinane av Sillion og Aspendos, grotta Zeytinlitaş og fossen Uçansu.

Sillion var ein koloni i kongedømet Pergamon, medan Aspendos var ein av dei viktigaste byane i Pamfyilia.

Bakgrunnsstoff 
 Informasjon om Serik 

Byar i Tyrkia
Busetnader i provinsen Antalya
Bilecik

Bilecik er ein by i Tyrkia i provinsen Bilecik. Han har kring 40 000 innbyggjarar (2008). Byen har i aukande grad vorte ein turistad med ei rik arkitekturarv. Bilecik er medlem av European Association of Historic Towns and Regions.

30 km søraust for Bilecik ligg Söğüt, ein liten by der Det osmanske riket vart grunnlagd i 1299.

Klima
Bilecik har eit middelhavsklima nær grensa til kontinentalklima med kalde og often snørike vintrar og varme og tørre somrar. Somrane er varme og tørre med temperaturar vanlegvis over 30 °C midt på sommaren.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Bilecik» frå ,  den 27. august 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Busetnader i provinsen Bilecik
Byar i Tyrkia
Karamürsel

Karamürsel er ein by og eit distrikt nordvest i Tyrkia i provinsen Kocaeli. Byen har kring 45 000 innbyggjarar. 

Karamürsel ligg ved kysten av Izmitbukta. 

Karamürsel vart hardt råka av jordskjelvet i İzmit i 1999, og 164 menneske i byen mista livet. Mange mista heimane sine. 

Karamürsel har ei lang historie som base for marinen. Det første osmanske skipsverftet vart lagt her i 1327.

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad
 Karamürsel bilete

Byar i Tyrkia
Busetnader i provinsen Kocaeli
Kystbusetnader i Tyrkia
Regionar i Tyrkia

Tyrkia er delt inn i sju regionar (tyrkisk Bölge) og 21 underregionar (tyrkisk Bölüm), som vart definert på den første geografikongressen i Tyrkia i 1941. Regionane er delte inn berre for geografiske, demografiske og økonomiske årasker og har ikkje administrative funksjonar.

Regionar og underregionar

 Egearregionen

Delt inn i Egearregionen og Indre Vest-Anatolia. 

 Svartehavsregionen

Delt inn i Vest-Svartehavet, Sentral-Svartehavet og Aust-Svartehavet.

 Sentral-Anatolia

Delt inn i Konya, Øvre Sakarya, Midtre Kızılırmak og Øvre Kızılırmak.

 Aust-Anatolia

Delt inn i Øvre Eufrat, Erzurum-Kars-regionen, Øvre Murat-Van og Hakkari-regionen

 Marmararegionen

Delt inn i Yıldız-regionen, Ergene-regionen, Çatalca-Kocaeli-regionen og Sør-Marmara

 Middelhavsregionen

Delt inn i Adana-regionen og Antalya-regionen.

 Søraust-Anatolia

Delt inn i Midtre Eufrat og Tigris-regionen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Geographical regions of Turkey» frå ,  den 27. august 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

 
Undernasjonale område i Tyrkia
Bitlis

Bitlis (armensk Բաղեշ Baghesh eller Բիթլիս Bitlis; gammalsyrisk ܒܝܬ ܕܠܝܣ Beṯ Dlis; kurdisk Bidlîs; osmansk-tyrkisk بتليس) er ein by aust i Tyrkia og administrasjonssenter i provinsen Bitlis.  Byen har kring 45 000 innbyggjarar (2010) og ligg 1400 meter over havet, 15 km frå Vansjøen, i ein trong dal ved elva Bitlis, ei sideelv til Tigris. Hovudnæringa er hovudsakleg basert på jordbruksprodukt, som frukt, korn og tobakk. Bitlis har vegsamband til andre byar som Tatvan ved Vansjøen, 25 km mot nordaust, og Muş (Mush), 100 km nordvest, og Diyarbakır, 200 km mot vest. 

Bitlis skal i følgje segnet vere grunnlagd av Aleksander den store. Han vart i 648 erobra av kalifen Umar ibn al-Khattab, og fekk så sin eigen khan. Etter at Murad IV av Det osmanske riket erobra Jerevan, vart khanen av Bitlis underkasta han.

Bitlis har alltid vore ein uroleg stad, busett av kurdarar og armenarar, og den 25. oktober 1896 vart armenarane i byen massakrerte.

Klima 
Klimaet i Bitlis er hardt med lange vintrar og mykje snø. Somrane er varme og med høg fukt. Bitlis har eit tørt kontinentalklima (Köppen si klimaklassifisering Dsb).

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Bitlis» frå , og «Bitlis» frå  den 27. august 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad

Byar i Tyrkia
Busetnader i provinsen Bitlis