alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Karl V av Det tysk-romerske riket

Karl () fødd i Gent i dagens Belgia og døydde i Yuste i Extremadura i Spania. Karl var keisar av Det tysk-romerske riket som Karl V i åra 1519–1558; han var òg konge av Spania 1516–1556.

Familie 
Karl var son av Filipp I og Johanna av Castilla. Han var barnebarn av Ferdinand II av Aragon og Isabella I av Castilla og av keisar Maximilian og hertuginne Maria av Burgund. Såleis høyrde til han fyrstehuset Habsburg.

Keisartid 
Karl V var den siste tysk-romerske keisaren som vart krona av paven.

Han er òg kjend som den som var keisar då Martin Luther praktiserte si forkynning, og han kalla Luther inn til eit møte der Luther vart lyst i bann av katolikkane. Keisaren heldt fast ved sin religion, og han ynskte i utgangspunktet å kjempa for katolisismen i samband med reformasjonen. Seinare godtok keisaren ei avtale mellom katolikkar og protestantar.

Karl V førte krig mot det osmanske riket, som utgjorde eit trugsmål mot Italia, Austerrike og kysten av Spania. Erkefienden, Frans I (François premier), kongen av Frankrike, allierte seg derimot med osmanarane for å svekka makta til Karl.

Namn 
Som spansk konge var han eigentleg Carlos I, Karl I av Spania, men vert ofte omtala som Karl V (Carlos Quinto eller Carlos V) i Spania og Latinamerika. Andre namnevariantar er Charles V og Karel V.

Ymse 
Karl V vart fødd i Flandern, og må dermed ha lært seg fransk og nederlandsk på eit tidleg tidspunkt. Då han kom til Spania, lærde han fort å tala godt kastiljansk spansk. Han skal visstnok ha sagt «Eg talar spansk med Gud, fransk med menn, italiensk med damer og tysk med hesten min».

Sidan han òg herska over spanske koloniar i Latin-Amerika og på Filippinane, skal han òg ha sagt «I mitt rike går sola aldri ned».

Tysk-romerske keisarar
Karl 1
New South Wales

New South Wales er ein delstat i Australia. Hovudstaden er Sydney, arealet er 809 444 km² og folketalet 6 817 100 (2006). New South Wales er den meste folkerike av dei australske delstatane. Det var her den europeiske koloniseringa av Australia tok til, på slutten av 1700-talet.

Delstatar i Australia
Sør-Australia

Sør-Australia (engelsk South Australia) er ein delstat i Australia. Hovudstaden er Adelaide, arealet er 1 043 514 km² og folketalet 1 558 200 (2006).

Delstatar i Australia
Delstatar i Australia
Vest-Australia

Vest-Australia (engelsk Western Australia) er ein delstat i Australia. Hovudstaden er Perth, arealet er 2 645 615 km² og folketalet 2 050 900 (2006). Vest-Australia er den største delstaten i Australia, i areal.

Delstatar i Australia
Nordterritoriet

Nordterritoriet (engelsk Northern Territory) er eit føderalt territorium i Australia. Hovudstaden er Darwin, arealet er 1 420 968 km² og folketalet 207 700 (2006). Nordterritoriet har i praksis om lag like stort sjølvstyre som delstatane i Australia, men har ikkje formelt status som delstat, og er dermed meir direkte underlagt sentralregjeringa. Det har lågare folketal og lågare folketettleik enn alle dei australske delstatane. Over ein fjerdedel av ibuarane er aboriginar, dette er ein mykje større del enn i andre område i Australia.

Delstatar i Australia
Australian Capital Territory

Australian Capital Territory (Det australske hovudstadsterritoriet) er eit føderalt territorium i Australia, som vart oppretta for å innehalda den australske hovudstaden Canberra. Området vart overført frå New South Wales til den føderale regjeringa i 1911, og bygginga av den nye hovudstaden byrja i 1913. I 1927 flytta den australske hovudstaden formelt til byen. Territoriet omfattar eit større område enn sjølve byen - det totale arealet tilsvarar omtrent arealet til Vestfold.

Delstatar i Australia
Karl V

Karl V kan visa til fleire kongar og fyrstar: 

Kong Karl V av Frankrike (1338–1380), kalla «den vise».
Keisar Karl V av det tysk-romerske riket (1500–1558) (Karl I av Spania)
Karl V, hertug av Lorraine (1643–1690)
Kong Karl V av Napoli (1661–1700) (Karl II av Spania)
Tronpretendenten Karl V av Spania (1788–1855)

eo:Karolo (regantoj)#Karolo la 5-a
Mont Maudit

Mont Maudit («Det forbanna fjellet») er eit fjell i Mont Blanc-massivet i Frankrike og Italia på 4 465 m. Mot slutten av 1700-talet vart Mont Blanc og fjelltoppane rundt på fransk kalla Montagne Maudite.

Den første stiginga av Mont Maudit vart utført av eit britisk lag med Seymour King og advokaten/diplomaten William Edward Davidson med førarane Johann Jaun og Johann von Bergen den 12. september 1878. 

Sørsida av fjellet er mykje brattare enn den slake og snøkledde sida på nordsida. Denne ruta vart først klatra av Moritz von Kuffner med førarane Alexander Burgener og Josef Furrer 2–4. juli 1887. 

12. juli 2012 omkom ni klatrar i eit skred under Mont Maudit og to dagar seinare fraus to klatrar i hel i det same området.

Kjelder 
 Dumler, Helmut and Willi P. Burkhardt, The High Mountains of the Alps, London: Diadem, 1994

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Mont Maudit på SummitPost

Fjell i Alpane
Fjell i Frankrike
Fjell i Italia
Mont Pelvoux

Mont Pelvoux er eit fjell i Massif des Écrins i Dei franske Alpane med ei høgd på 
3 946 meter. I mange år trudde ein at Mont Pelvoux var det høgaste fjell i området, sidan ein ikkje kan sjå det høgare Barre des Écrins frå Durancedalen.

Det høgaste punktet på fjellet er Pointe Puiseux. Det finst tre lågare punkt: 
 Pointe Durand (3 932 m)
 Petit Pelvoux (3 753 m)
 Trois Dents du Pelvoux (3 682 m)

Fjellet er eit populært klatrefjell om sommaren. Førstestiginga vart gjort av Kaptein Durand og to gemse-jegerar, A. Liotard og J. E. Matheoud, den 30. juli 1828.

Bakgrunnsstoff 
 Mont Pelvoux på SummitPost
 Mont Pelvoux på PeakBagger

Fjell i Frankrike
Fjell i Alpane
Korsnes kyrkje

Korsnes kyrkje er ei langkyrkje frå 1889 i Korsnes sokn i Ofoten prosti. Korsnes ligg i Hamarøy kommune.

Byggverket er i tre, og kyrkja skal vere bygd med 80 plassar.

Kyrkjer i Hamarøy
Kyrkjer i Ofoten prosti
Norske kyrkjer frå 1889
Kulturminne i Hamarøy
Kjeldebotn kyrkje

Kjeldebotn kyrkje er ei langkyrkje frå 1956 i Narvik kommune og sokn i Ofoten prosti. 

Byggverket er i tre og skal vere bygd med 202 plassar.

Kjelder 
 
 
 

Kyrkjer i Narvik
Kyrkjer i Ofoten prosti
Norske kyrkjer frå 1956
Kulturminne i Narvik
Langkyrkjer i Sør-Hålogaland bispedømme
Ballangen
Knutstad kapell

Knutstad kapell ligg på Knutstad i Vestvågøy kommune i Nordland. Kapellet er ei langkyrkje i tre med 120 plassar. Det vart bygd som bedehus i 1915 og vigsla som kapell 30. januar 1944.

Andre kyrkjer i Vestvågøy 
 Borge kyrkje
 Buksnes kyrkje
 Hol kyrkje
 Stamsund kyrkje
 Valberg kyrkje

Bakgrunnsstoff 

 Den norske kyrkja i Vestvågøy
 Den norske kyrkja i Vestvågøy - om Knutstad kapell 

Kyrkjer i Vestvågøy
Kyrkjer i Lofoten prosti
Kulturminne i Vestvågøy
Langkyrkjer i Sør-Hålogaland bispedømme
Norske kyrkjer frå 1915
Korgen kyrkje

Korgen kyrkje er ei krosskyrkje frå 1863 i Korgen sokn i Indre Helgeland prosti. Korgen ligg i Hemnes kommune i Nordland fylke.

Kyrkja vart lafta i tømmer 1862/63. Nils Grendstad frå Vefsn teikna kyrkja og leidde arbeidet. Altertavla vart måla av Johan Løvholt frå Narvik vart vigsla nyårsdagen 1927 og viser Kristi himmelferd. Året etter vart preikestolen utsmykka med trefigurer av dei fire evangelistane og norske kyrkjeleiarar, skorne av Andreas Nilsskog, Drevja. Trefigurar av Martin Luther og Heilag-Olav vart plassert i koret - desse to vart sidan flytta til våpenhuset. 

Byggverket skal vere bygd med 450 plassar. Atkomst til stedet er via Rv806 eller E6.

Bakgrunnsstoff 
 Eldre fotografi av kyrkja på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
 
 Korgen kyrkje  frå Kyrkjesøk

Kyrkjer i Hemnes
Kyrkjer i Indre Helgeland prosti
Norske kyrkjer frå 1863
Krosskyrkjer i Noreg
Kulturminne i Hemnes
Andreas Haavoll

Andreas Johannes Haavoll () var ein norsk bankmann, lærar og redaktør, fødd i Ørsta på Sunnmøre. Han er i dag mest kjend for å ha skapt teikneserien om Smørbukk.

Biografi 

Andreas Haavoll vart stadig meir involvert i bladarbeid i løpet av livet sitt. I 1903 skreiv han for Kristiansundsbladet Nordmør.

1910 flytta han til hovudstaden, då han gjekk inn som medeigar og forretningsførar for nynorskavisa Den 17de Mai. Då redaktøren Rasmus Steinsvik døydde i 1913, vart Haavoll bladstyrar. Denne stillinga hadde han stundom åleine, stundom saman med andre i åra fram til 1917, då han trekte seg ut av dette tiltaket.

Haavoll var ansvarleg utgjevar av Norsk Barneblad frå 1912. Frå 1916 heilt fram til 1956 var han redaktør av bladet. Dei to fyrste åra delte han stillinga med Arne Falk, åra 1949-54 med Øyvind Dybvad. Mest heile denne tida dreiv han Norsk Barneblads Forlag, som gav ut mange barnebøker på nynorsk.

Teikneserien Smørbukk vart til då teiknaren Jens R. Nilssen illustrerte folkeeventyret om Smørbukk i Norsk Barneblad i 1938. Frå og med neste nummer av Norsk Barneblad som kom ut 30. juni 1938, var Smørbukk blitt ein eigen teikneserie. Illustrasjonane var ved Nilssen, og historiene vart skrivne av Haavoll, Øyvind Dybvad og Johannes Farestveit m. fl.

Norskdomsmannen Haavoll var aktivt med i dei fleste nynorsktiltak i Oslo. I 1939 vann han Melsom-prisen for utgjeving av barnebøker.

Kjelde 
 Fjukstads.net om Andreas Haavoll. Sida refererer til "Ingen jul uten juleheftene".

Norske journalistar
Folk frå Ørsta
Vinnarar av Melsom-prisen
Målfolk
Kalibrering

Kalibrering vil seia å kontrollera utgangssignalet frå eit måleinstrument i høve til det som instrumentet måler (inngangssignalet). Dette gjer ein for å sikra grannsemda til instrumentet. Når ein kalibrerer eit instrument, måler ein det opp mot eit anna instrument som har eit høgare krav til dokumentert grannsemd, eller mot meir nøyaktige storleikar i naturen.

Når eit instrument er kalibrert, skal det skrivast eit sertifikat. Kalibreringssertifikatet er eit prov på målegrannsemda til instrumentet. På sertifikatet står det òg kva for instrument ein har brukt som referanse. På den måten skal ein alltid kunna finna eit instrument som er meir nøyaktig enn det ein måler med, og spora målenormalen oppover til ein høgare normal. Dette kallar ein sporevne.

Bakgrunnsstoff 
 Kalibrering og sporbarhet  hjå Justervesenet

Måleteknikk
Standardar
Målingar
Metrologi
Grannsemd og presisjon
Gustave Moreau

Gustave Moreau () var ein fransk målar. Han er rekna til kunstretninga symbolismen.

Moreau måla hovudsakleg bibelske og mytologiske figurar. Forma hans var arkaiserande, han brukte ein kraftig fargeprakt og bileta stod fjernt frå impresjonismen og den akademiske kunsten i samtida hans. Dei eksotiske og mystiske motiva hans danna ei bru mellom dei franske romantikarane og den franske symbolismen, ein nyromantisk retning på slutten av 1800-talet, og Moreau vart rekna som ein føregangsmann innan denne kunstretninga.

Han vart professor ved Académie des Beaux-Arts i Paris i 1891, og mellom andre var fauvismemålarane Henri Matisse og Georges Rouault av studentane hans.

Moreau vart fødd og døydde i Paris. Han er gravlagd på Cimetière de Montmartre. Musée Gustave Moreau i Paris er ett av byens mest ekstravagante. Museet har lokale i det som før var studioet hans, og vart opna for publikum i 1903.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Gustave Moreau» frå ,  den 19. april 2007.  

 Kunnskapsforlaget: Store norske leksikon (1980)

Franske målarar
Folk frå Paris
Symbolistiske målarar
Montagne Sainte-Victoire

Montagne Sainte-Victoire (provençalsk oksitansk Venturi/Santa Venturi eller Ventùri/Santo Ventùri) er eit kalkfjell sør i Frankrike, som strekkjer seg 18 km mellom departementa Bouches-du-Rhône og Var. Det høgaste punktet er Pic des mouches på 1 011 meter, men det høgaste punktet i Bouches-du-Rhône ligg i Sainte-Baume-massivet.

Fjellet er kjend for å vorte måla fleire gongar av Paul Cézanne.

Croix de Provence er ein topp på fjellet som stikk seg ut. Det er ein 19 meter høg bergutvekst forma som ein kross.

Historie og turisme 
Opphavleg kalla montagne de la Victoire vart fjellet kjend for kristne i mellomalderen som Sainte-Venture. På 1200-talet vart det bygd eit kapell på toppen. Det var først på 1600-talet at fjellet fekk sitt noverande namn. 

I 1989 brann 5 000 hektar på sørsida av fjellet ned som følgje av ein skogbrann. Ein har gjort mykje for å gjenplante desse områda, men vegetasjonen er ikkje like tett som han var før brannen.

Kunstnarar 

I tillegg til Cézanne har Montagne Saint-Victoire inspirert mange andre kunstanarar, som: 
 Målaren Pablo Picasso, som kjøpte Château de Vauvenargues, som ligg ved foten av fjellet, og oppretta eit studio her mellom 1959 og 1962.
 Målaren Vasilij Kandinskij
 Forfattaren Peter Handke med The Lesson of Saint-Victoire (1980)
 Forfattaren Guy Gavriel Kay med Ysabel (2007)

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad (på fransk)

Fjell i Frankrike
Bouches-du-Rhône
Var
Soo Catwoman

Soo Catwoman var ei kjend kvinne i Londons pønkkultur på 1970-talet. Ho var mellom anna venn med Sid Vicious frå pønkgruppa Sex Pistols, og blei kjend for nyskapande klesdrakt og ein spesiell frisyre med snauklippa hår midt på hovudet og lengre hår som stod opp på sidene, som katteøyre. Soo Catwoman har vore med i fleire dokumentarfilmar om pønkarrørsla.

Filmar 
 The Punk Rock Movie (1979)
 The Filth And The Fury (2000)

Bakgrunnsstoff 
 Soo Catwoman, offisiell nettstad
 Soo Catwoman på Myspace

Pønk
Monte Cinto

Monte Cinto (korsikansk: Monte Cintu) er det høgaste fjellet på øya Korsika i Frankrike. Det har ei høgd på 2 706 meter over havet. Primærfaktoren er det same, som er noko av det høgaste i Europa. 

I teorien skal frå toppen av fjellet kunne sjå frå Marseille til Roma.

Den første kjende klatringa av Monte Cinto vart utført av Édouard Rochat, som byrja klatringa 6. juni 1882.

Bakgrunnsstoff 
 Datagenererte digital panoramabilete frå Monte Cinto:
 Nord
 Sør

Fjell i Frankrike
Korsika
Morvan

Morvan er eit fjellmassiv like vest for vollskrenten Côte d'Or i Bourgogne i Frankrike. Fjellet er ei nordleg forlenging av Massif Central og er frå den variskiske orogenesen. Det består av granitt og basalt, og danna eit nes nordover i havet i juratida.

Musikk 
Morvan har ein sterk folkemusikktradisjon. Han brukar musikalske idear frå mange andre kulturar og kombinerer dei til sitt eige.

Regional park 
Midt i fjellmassivet ligg Parc Régional du Morvan. Den største byen i området er Château-Chinon mellom Nevers og Autun. Fleire dalar er vorte demma opp for å danne reservoar.

Bakgrunnsstoff 
 Side om Morvan med bilete 
 Parc du morvan  

Fjell i Frankrike
Geografi i Bourgogne-Franche-Comté
Langenes kyrkje

Langenes kyrkje ligg på Langnes i Øksnes kommune og sokn i Vesterålen prosti. Kyrkja er ei krosskyrkje i lafta tømmer med 270 plassar. Byggeåret for kyrkja er ukjent, sannsynlegvis tidleg på 1500-talet. Den er den eldste bevarte kyrkja i Vesterålen. Det er mogleg at kyrkja opphavleg vart bygd på Gisløya, litt lenger sør i kommunen, og seinare flytta til Langnes. Kyrkja fekk sitt første orgel i 1868.

På ei høgd ved kyrkja står ein bauta til minne om fiskarar i Langenes som er omkomne på havet. Bautaen vart reist i 1944, etter initiativ frå Langenes Fiskarlag. På baksida av steinen er 51 namn hogde inn.

Det fanst tidlegare ei Langnes kyrkje i Tana i Finnmark, men den vart brent av tyskarane i 1944, og ho er ikkje bygd opp att.

Bakgrunnsstoff 
 
 Eldre fotografi av kyrkja på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

Kyrkjer i Øksnes
Kyrkjer i Vesterålen prosti
Norske kyrkjer frå 1500-talet
Freda bygg i Nordland
Krosskyrkjer i Noreg
Kulturminne i Øksnes
Leinesfjord kapell

Leinesfjord kapell er ei langkyrkje frå 1912 i Steigen kommune i Nordland fylke.

Byggverket er i tre og skal vere bygd med 150 plassar.

Litteratur
Alf Henry Rasmussen (red.): Våre kirker - norsk kirkeleksikon, Vanebo forlag 1993, side 175, ISBN 82-75-27022-7

Bakgrunnsstoff 
 

Kyrkjer i Steigen
Kyrkjer i Salten prosti
Norske kyrkjer frå 1912
Kulturminne i Steigen
Langkyrkjer i Sør-Hålogaland bispedømme
Leiranger kyrkje

Leiranger kyrkje er ei langkyrkje frå 1911 i Leiranger sokn i Salten prosti. Leiranger ligg i Steigen kommune i Nordland fylke.

Byggverket er i tre og skal vere bygd med 500 plassar.

Kyrkja vart bygd i 1911, etter ein brann. Ho er bygd i romansk stil. Den gamle kyrkja vart bygd i 1734 . Etter segna skulle ho stå på den andre sida av fjorden, men ei springflo tok materialane over til Leines. Og folket tok dette som eit teikn på at Gud ville at kyrkja skulle stå der.

Bakgrunnsstoff 
 
 Leiranger kyrkje frå Kirkebyggdatabasen

Kyrkjer i Steigen
Kyrkjer i Salten prosti
Norske kyrkjer frå 1911
Nils Ryjord
Kulturminne i Steigen
Langkyrkjer i Sør-Hålogaland bispedømme
Leirfjord kyrkje

Leirfjord kyrkje er ei krosskyrkje frå 1867 i Leirfjord kommune og sokn i Nord-Helgeland prosti. 

Før Leirfjord kyrkje vart bygd, søkte folket i Leirfjorden til Stamnes eller Tjøtta kyrkje, før 1767 òg til Dolstad kyrkje eller kapellet på Sandnes i Alstahaug. Leirfjord sokn vart skilt ut frå Stamnes i Alstahaug sokn ved kongeleg resolusjon 18.9.1914. 

Byggverket er i tre og skal vere bygd med 450 plassar.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
Leirfjord kyrkje  frå Kyrkjesøk

Kyrkjer i Leirfjord
Kyrkjer i Nord-Helgeland prosti
Norske kyrkjer frå 1867
Krosskyrkjer i Noreg
Kulturminne i Leirfjord
Lovund kyrkje

Lovund kyrkje, tidlegare Lovund kapell, er ei langkyrkje frå 1960 på øya Lovund i Lurøy kommune og sokn i Nord-Helgeland prosti.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Kyrkjesøk
 
 

Kyrkjer i Lurøy
Kyrkjer i Nord-Helgeland prosti
Norske kyrkjer frå 1960
Kulturminne i Lurøy
Langkyrkjer i Sør-Hålogaland bispedømme
Lurøy kyrkje

Lurøy kyrkje er ei krosskyrkje frå 1812 på Lurøya i Lurøy kommune og sokn i Nord-Helgeland prosti. 

Byggverket er i tømmer og skal vere bygd med 375 plassar.

I år 2000 vart Lurøy kyrkje vald til tusenårsstaden i Lurøy kommune.

Bakgrunnsstoff 
 Eldre fotografi av kyrkja på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
 

Kyrkjer i Lurøy
Kyrkjer i Nord-Helgeland prosti
Norske kyrkjer frå 1810-åra
Krosskyrkjer i Noreg
Kulturminne i Lurøy
Tusenårsstader
1812 i Noreg
Lødingen kyrkje

Lødingen kyrkje ligg i Lødingen i Nordland. Kyrkja er ei krosskyrkje i tre. Ho vart bygd i 1897 og skal ha 350 plassar. Lødingen er ein gammal kyrkjestad; dagens kyrkje er sannsynlegvis den fjerde kyrkja på staden.

Andre kyrkjer i Lødingen 
 Vestbygd kyrkje

Bakgrunnsstoff 

 eldre fotografi av kyrkjer i Lødingen på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

Kyrkjer i Lødingen
Kyrkjer i Ofoten prosti
Norske kyrkjer frå 1897
Krosskyrkjer i Noreg
Kulturminne i Lødingen
Baïgura

Baïgura er eit fjell i indre område av Fransk Baskarland i Frankrike med ei høgd på 897 meter over havet. 

På vegen mellom Hélette og Louhossoa ligg det eit fritidssenter, som organiserer opplæring i paragliding på nordsida av fjella. Det er bygd radiosendarar nær toppen av fjellet.

Namn 
Namnet Baigura er knytt til det moderne baskiske ordet ibar «dal» / ibai «elv» og guren «grense» og tyder «enden av dalen».

Geografi 
Baigura er det høgaste punktet i ein liten isolert del av Pyrenane sørvest for Aquitaine, mellom dei tidlegare provinsane Labourd og Basse-Navarre. 

Haltzamendi på 818 meter forlengar massivet mot sør.

Pyreneane
Fjell i Frankrike
Løkta kyrkje

Løkta kyrkje, tidlegare Løkta kapell, er ei kyrkje frå 1968 på øya Løkta i Dønna kommune og sokn i Nord-Helgeland prosti. 

Byggverket er i tre og skal vere bygd med 90 plassar.

Bakgrunnsstoff 
 
 

Kyrkjer i Dønna
Kyrkjer i Nord-Helgeland prosti
Norske kyrkjer frå 1968
Kulturminne i Dønna
Pic du Midi d'Ossau

Pic du Midi d'Ossau er eit fjell i Pyreneane i Frankrike. Fjellet er 2 884 meter høgt og har ei karakteristisk utforming, og i lag med Matterhorn eit av dei lettaste gjenkjennelege fjella i Europa. Fjellet har derimot ingen isbrear eller permanent snødekke. 

Pic du Midi eller Jean Pierre ligg ovanfor Ossaudalen, og er langt høgare enn nabotoppane. Den steinete og massive fjelltoppen er ein utfordring for fjellklatrar, og sjølv den enklaste ruta opp er vanskeleg.

Galleri

Bakgrunnsstoff

Fjell i Frankrike
Pyreneane
Pyrénées-Atlantiques
Pic du Midi de Bigorre

Pic du Midi de Bigorre, eller berre Pic du Midi, er eit fjell i dei franske Pyreneane med ei høgd på 2 877 meter over havet. Det er kjend for det observatoriet som står på toppen, Observatoire du Pic du Midi de Bigorre, som er ein del av Observatoire Midi-Pyrénées.

Bygginga av observatoriet byrja i 1878, og stod ferdig i 1908. Eit 106-centimeter teleskop vart installert i 1963, betalt av NASA, og vart brukt til å ta detaljert bilete av Månen som førebuing for Apollo-oppdraga. Eit nytt teleskop, kalla Bernard Lyot-teleskopet, nesten dobbelt så stort som det originale, vart plassert her i 1980. Det er det største teleskopet i Frankrike. 

Observatoriet ligg svært nær nullmeridianen

Bakgrunnsstoff 
 Observatoire Midi-Pyrénées

Observatorium i Frankrike
Hautes-Pyrénées
Fjell i Frankrike
Pyreneane
Pica d'Estats

Pica d'Estats (fransk Pique d'Estats) er eit fjell i Pyreneane på grensa mellom Spania og Frankrike, og det høgaste fjellet i Catalonia med i høgd på 3 143 meter. 

Toppen ligg i det katalanske distriktet Pallars Sobirà og det franske departementet Ariège. Fjelelt består av tre toppar, som ligg svært nær kvarandre. Den sentrale toppen er 3 143 meter høg, den vestlege toppen, eller Pic de Verdaguer, er 3 131 m, og den austlege toppen, eller Punta Gabarró er 3 115 m høg. Ryggen går langs den spansk-franske grensa i ein nord-nordvest til søraust retning. 

Den første klatringa av fjellet vart gjort 1864 av Henry Russell og Jean-Jacques Denjean.

Katalansk geografi
Fjell i Frankrike
Fjell i Spania
Pyreneane
Pointe Walker

Pointe Walker er ein topp på fjellet Grandes Jorasses, kalla opp etter Horace Walker, som var den første til å klatre denne toppen. Med seg på klatreturen hadde han fjellførarane Melchior Anderegg, Johann Jaun og Julien Grange.

Les Grandes Jorasses er fleire fjelltoppar i Mont Blanc-massivet i Dei fransk-italienske Alpane.

Bakgrunnsstoff 
 http://www.bettercamper.com/show/mountain_link.pl/mountain_id/83#Historical

Fjell i Frankrike
Fjell i Italia
Puy de Sancy

Puy de Sancy er det høgaste fjellet i Massif Central og sentrale område av Frankrike, og det høgaste i landet utanom Alpane og Pyreneane. Fjellet har ei høgd på 1 886 meter over havet. 

Fjellet er ein del av ein gamal stratovulkan, som har vore sovande i 220 000 år. 

Dei nordlege og sørlege fjellsidene vert nytta til skisport, og fleire kabelvogner og skiheisar går opp fjellet. Det har vore køyrt ski her sidan tidleg på 1900-talet. To lokale prestar kryssa Puy de Sancy på ski i 1905. I 1936 vart det bygd ei kabelvogn frå Mont-Dore til ein av tindane like nedanfor toppen. I desember 1965 førte ei kabelvognulukke til at ti passasjerar vart skada, medan sju omkom. Super-Besse er eit skisenter på sørvestsida av fjellet. 

Dalen i nord er kjelda til to småelvar kalla Dore og Dogne, som dannar elva Dordogne, som renn gjennom den nærliggande kurstaden Mont-Dore og vidare til elvemunningen til Garonne.

Bakgrunnsstoff 
 Sancy skiområde

Fjell i Frankrike
Vulkanar i Frankrike
Stratovulkanar
Puy-de-Dôme