alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Militært slag

Eit slag i militær tyding viser til eit samanstøyt mellom to fiendtlege styrkar, som regel i stor skala med mange soldatar innblanda. Føremålet med eit slag kan vera som regel å finna ut kva hær som er sterkast, slik at denne sida kan vinna krigen, eller å erobra eit ettertrakta område. Me skil mellom sjøslag, som skjer til sjøs, og feltslag, som går føre seg på landjorda.

Avgjerande slag går inn i historia som definerande hendingar. Til dømes blir slaget ved Stiklestad ofte omtala som innføringa av kristendommen i Noreg, medan slaget ved Hastings markerer byrjinga på normannarherredømet i England.

Sjå òg 
 Oversyn over slag
Art

Arten (latin species) er ei av dei mest grunnleggjande einingane inna biologisk systematikk. Ein art er ei gruppe liknande individ og blir gjerne definert som organismar som kan formeira seg med kvarandre og få forplantingsdyktig avkom. 

Eit levande vesen høyrer til ein, og berre ein art. Denne har eit særskild vitskapleg namn sett saman av slektnamnet og det særeigne artsnamnet. Mennesket har til dømes artsnamnet Homo sapiens, der Homo viser til heile slekta av menneskeliknande menneskeapar som har eksistert tidlegare, medan sapiens berre viser til menneskja.

Definisjon 

Opphavleg var ein art definert som ei gruppe organismar som var like. Dette skapte problem, ettersom det alltid vil finnast variasjonar innan ein art. Det finst òg mange døme på at hoer og hannar ser heilt ulike ut. I tillegg kan populasjonar som ikkje er i slekt i det heile tatt likna på kvarandre.

Omgrepet art har vore heftig diskutert gjennom tidene, og det er framleis sterk usemje og diskusjonar kring kva kriterium ein skal leggje til grunn for omgrepet. Usemja synes så stor at det er lite truleg at ein nokon sinne vil komme fram til ein definisjon som er universell for alle organismar, inkludert hybridar, polyploidar og asexuelle organismar. 

Definisjonen av ein art som organismar som kan få forplantingsdyktig avkom saman blei først lagt fram av Ernst Mayr i 1942. Dette er det biologiske artsomgrepet. Denne definisjonen er ein av dei som er brukt i dag, men han er òg problematisk. For det første gjeld han berre for kjønna formeiring. For organismar som reproduserer seg utan kjønn er ikkje art definert i dette artsomgrepet. For det andre kan kryssingar skje mellom svært ulike organismar under særskilde høve; nokre av desse hybridane kan forplanta seg vidare. Eit døme på dette er kryssinga av tiur og orrfugl; rakkelhøns.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Art» frå , og «Species» frå  den 30. januar 2006.

Bakgrunnsstoff 

 Om rakkelhøns på Sørlandet

Systematisk biologi
Rase

Rase er ei nemning brukt om svært ulike medlemmer av ein art. Innan biologisk systematikk vil dette seia ein populasjon som har ulike genetiske, morfologiske og/eller økologiske eigenskapar. Som med andre biologiske inndelingar, med unntak av artar, er inndelinga i rasar eit spørsmål om skjønn frå biologen si side. 

Omgrepet rase er òg brukt i samfunnet. Det blir mykje brukt om husdyr der menneska har avla fram grupper med ulik utsjånad og eigenskapar. Ein har òg snakka om menneskerasar, men dette er eit vanskeleg tema ettersom slik rasetenking har ført til grove utslag av rasisme, som folkemord og mishandling.

Sjå òg 
 Hønserasar

Bakgrunnsstoff 
 Raselære  på forskning.no

Kjelder 
 Bokmålswikipedia
 Dansk Wikipedia

Systematisk biologi
Dyrehald
La Liberté guidant le peuple

La Liberté guidant le peuple (omsett frå fransk 'fridomen leier folket') er eit måleri av Eugène Delacroix, måla ferdig den 28. juli 1830. Måleriet vart laga til minne om den franske Julirevolusjonen i 1830. Ei kvinne (nasjonalsymbolet Marianne) med berre bryst og føter personifiserer fridomen. Ho førar det umilitært væpna folket fram over lika av dei kongelege soldatane dei har gjort oppstand mot, og allereie har teke livet av. Soldatane representerer ei makt som skamlaust har forgrepe seg på folket, slik det vert symbolisert ved at den kvinna av folket som ligg død i framgrunnen, har vorte valdteke av soldatane.

Fridomen held Trikoloren, flagget frå den franske revolusjonen, i eine handa og eit gevær med bajonett i den andre, og har ei frygisk hue på hovudet. Ho er på eit vis ei vanleg kvinne av folket, samstundes som ho er ei gudinne som står for både rettvis hemn og for rettferd.

Eugène Delacroix
Romantiske måleri
Julirevolusjonen
Fridom
Waldorfsalat

Waldorfsalat er ein salatrett som typisk blir laga med eple, selleri og valnøtt, blanda med majones og eventuelt krem og servert på salatblad. Andre vanlege ingrediensar er kokt potet, ananas, druer, kylling- eller kalkunkjøt og eventuelt tørka frukt, kål og anna. 

Waldorfsalaten vart laga for fyrste gong i 1896 på hotell Waldorf (seinare Waldorf-Astoria) i New York av kjøkkensjef Oskar Tschirky.

Det er vanleg å bruka syrleg eple i salaten, som Granny Smith. I moderne utgåver av salaten kan ein bruka yoghurt (eventuelt rømme eller crème fraîche) som dressing i staden for majones/krem.

Waldorfsalat er med si sur-søte samansetjing populær til kalde og varme kyllingrettar, andre steikte og kokte kjøtrettar, til røykt skinke og til rettar av fugl. I Noreg vert waldorfsalat ofte brukt som tilbehøyr til julemat, men han er òg veleigna til lett, rask sommarmat.

Sjå òg 
 fruktsalat
 potetsalat

Bakgrunnsstoff 

 Oppskrift på waldorfsalat på matnyttig.no 
Oppskrifter  (engelsk) ved waldorfsalad.org

Kjelder

Julemat
Salatar
USA-amerikansk mat
Fruktretter
Brun dverg

Ein brun dverg er ei lyssvak stjerne på mindre enn 0,1 solmassar (ca 13-70 gonger massen til planeten Jupiter). 

Gravitasjonen til ein brun dverg er for liten til å starte kjernefusjon av hydrogen som større stjerner har. Dette forklarar den låge lysstyrken. Brune dvergar høyrer til hovudserien. 

Den første brune dvergen, Gliese 229B, vart stadfesta så seint som 1995. Han er estimert til å ha ein masse 20-50 gonger større enn Jupiter og består delvis av metan, slik som gasskjempane i solsystemet. Gliese 229B blir derfor òg kategorisert som ein metandverg.

Eigentleg er brune dvergar raude, ikkje brune. Dei blir likevel kalla brune på grunn av at omgrepet raud dverg var oppteke da denne stjernetypen vart oppdaga.

Ein nyoppdaga variant er sub-brown dwarfs, som blir skildra som frie objekt i område der stjerner blir fødd, og som av ein eller anna grunn ikkje krinsar om noka sol. Desse «underbrune dvergane» har masser nokre gonger massen til Jupiter.

Sjå òg 
 Raud dverg
 Svart dverg
 Kvit dverg

Stjerner
Vestmuren

Vestmuren i Jerusalem er ein rest av støttemuren etter det jødiske Tempelet i Jerusalem. Ei anna nemning på muren er Klagemuren, men denne nemninga vert lite nytta av jødar. På hebraisk er nemninga a הכותל המערבי; HaKotel HaMa'aravi, på arabisk al-Buraq-muren. Muren var ein del av eit større byggverk bygd av Herodes og øydelagd av romarane i år 70.  Muren er 48 meter lang og 18 meter høg.

Muren og området framfor er sett av som ein ortodoks jødisk synagoge.  Det går føre seg ulike gudstenester der i tillegg til at enkeltmenneske ber bøner.  Ei utbreidd misforståing er at bønene er prega av sorg på grunn av øydelegginga av tempelet. Nemninga «Klagemuren» kjem av denne tradisjonen. Bønene kan til dømes omfatta ynskje om ei messiansk tid der det vert fred og tempelet vert bygd opp att.

Tempelplassen ovanom muren er den staden der tempelet stod frå Salomo si tid. 

Vestmuren ligg i Aust-Jerusalem, som vart annektert av Israel etter seksdagarskrigen i 1967.

Bakgrunnsstoff

Jødedom
Jerusalem
Eugène Delacroix

Ferdinand Victor Eugène Delacroix () var ein fransk kunstmålar. Han vert sett på som ein av dei største kunstnarane frå den romantiske perioden. Delacroix er særleg kjend for revolusjonsbiletet La Liberté guidant le peuple ('Fridomen leier folket') frå 1830.

Bakgrunnsstoff 
 Les Grands Peintres - Delacroix
 Art Gallery - Eugène Delacroix
 Musée Delacroix
 "L'Œuvre et la vie d'Eugène Delacroix" par C.Baudelaire (fransk)

Franske målarar
Ved Rundarne

Ved Rundarne (i moderne rettskriving kjent som «Ved Rondane») er eit dikt av Aasmund Olavsson Vinje frå 1861. Diktet er ein del av tekstsamlinga Ferdaminne fraa Sumaren 1860. Det blei tonesett av Edvard Grieg i 1870-åra. Melodien frå hans Opus 33/9 har gjort Ved Rondane til eit av dei best kjende norske dikta.

Etter det Vinje skreiv i Ferdaminni vart diktet til på fjellet mellom Storelvdal og Sollia. Han gjekk opp lia og over fjellet frå Koppang , om Trønnesgammalsætra, til Helaksætra. På turen over fjellet såg han Høgronden, og andre toppar, lang borte.
Denne turen gjekk han 22. juli 1860. Han var på veg til Trondheim i høve kroninga av kong Karl IV.
Denne fjellferda var den første Vinje hadde etter han reiste frå Telemark. Trønnesgammalsetra og Høgronden minte han om Finnebustølen heime i Telemark og Gaustadtoppen som han der kunne sjå langt borte

Vinje har sjølv kalla dette diktet for «etterdikting». Mogelege dikt han då kan ha hatt som førebilete er Zueignung av Goethe, og Fritjof på sin Faders Hög, frå Fritjofs saga av Esaias Tegnér.

Originalversjonen frå 1861:

Ved Rundarne 
No seer eg atter slike Fjøll og Dalar,
som deim eg i min fyrste Ungdom saag, 
og sama Vind den heite Panna 'svalar; 
og Gullet ligg paa Snjo, som fyrr det laag.
Det er eit Barnemaal, som til meg talar, 
og gjer' meg tankefull, men endaa fjaag
Med Ungdomsminni er den Tala blandad: 
Det strøymer paa meg, so eg knapt kan anda.

Ja, Livet strøymer paa meg, som det strøymde,
naar under Snjo eg saag det grøne Straa.
Eg drøymer no, som fyrr eg altid drøymde,
naar slike Fjøll eg saag i Lufti blaa.
Eg gløymer Dagsens Strid, som fyrr eg gløymde,
naar eg mot Kveld af Sol eit Glimt fekk sjaa.
Eg finner vel eit Hus, som vil meg hysa,
naar Soli heim mot Notti vil meg lysa.

Alt er som fyrr, men det er meir forklaarat, 
so Dagsens Ljos meg synest meire bjart. 
Og det, som beit og skar meg, so det saarat, 
det gjerer sjølve Skuggen mindre svart; 
sjølv det, som til at synda tidt meg daarat, 
sjølv det gjer' harde Fjøllet mindre hardt.
Forsonad' koma atter gamle Tankar: 
det sama Hjarta er, som eldre bankar.

Og kver ein Stein eg som ein Kjenning finner,
for slik var den, eg flaug ikring som Gut. 
Som det var Kjæmpur spyr eg, kven som vinner
af den og denne andre haage Nut. 
Alt minner meg; det minner, og det minner,
til Soli ned i Snjoen sloknar ut.
Og inn i siste Svevn meg eigong huggar 
dei gamle Minni og dei gamle Skuggar.

På plate 
Thorvald Lammers med piano. Innspilt i Grand Hotel, Kristiania, desember 1904. Utgjeven på den akustiske 78-plata Gramophone 82098
Cally Monrad med piano. Innspilt i Kristiania tidleg i september 1905. Utgjeven på den akustiske 78-plata Gramophone 83591.

Kjelder 
 Olav Midttun: Menn og Bøker. Det Norske Samlaget 1963
 Olav Midttun: Opplysningar og merknader i Ferdaminne Det Norske Samlaget 1972
 Reidar Djupedal:Forord til Ferdaminni fraa sumaren 1860. Noregs Boklag 1973
 Karleric Liliedahl: The Gramophone Co Acoustic recordings in Scandinavia, Stockholm 2002, s. 42

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 wikisource.org
 "At føle paa nationens puls" : åtte artiklar om Aasmund O. Vinje

A.O. Vinje
Rondane
Dikt om fjell
1861
Blasfemi

Blasfemi vil seia å spotta gudar eller religion.

Blasfemi var fram til 2015 straffbart i Noreg etter § 142 i straffeloven, som forbaud å visa ringeakt «for nogen trosbekjennelse hvis utøvelse her i riket er tillatt eller noget lovlig her bestående religionssamfunds troslærdommer eller gudsdyrkelse». Dette var ein såkalla sovande paragraf som ikkje blir brukt til å reisa påtale. Den siste som blei tiltalt for blasfemi i Noreg var forfattaren Arnulf Øverland i 1933 etter å ha halde foredraget «Kristendommen, den tiende landeplage».

Straffeloven 1902 § 142 («blasfemiparagrafen») vart oppheva ved lov 29. mai 2015. nr. 35.

Kjelder

Sjå òg 
 Kjetteri

Bakgrunnsstoff 
 Strl. § 142 («blasfemiparagrafen»)

Religiøse omgrep
Ytringsfridom
Trusfridom
Unge Venstre

Unge Venstre (Norges Unge Venstre) er ungdomspartiet til det politiske partiet Venstre, og vart stifta 27. januar 1909, med Anders Kirkhusmo som den første leiaren. Noverande leiar, sidan 2017, er Sondre Hansmark frå Askøy i Hordaland.

Formålsparagraf 
Unge Venstres Formålsparagraf lyder:

Norges Unge Venstre byggjer på den liberale ideologien. Organisasjonen arbeider for å fremma ein radikal politikk, tufta på ei liberal samfunnsforståing. Formålet er å samle oppslutning om organisasjonens idéar blant ungdom. Norges Unge Venstre er ein sjølvstendig ungdomsorganisasjon som samarbeider med Venstre.

Organisasjonen 
Ungdom mellom 12 og 35 år kan bli medlemmer i Unge Venstre, forutsett at dei deler organisasjonen sitt politiske syn. Samarbeidet med Venstre er tett. Leiaren av Unge Venstre er automatisk med i sentralstyret i Venstre - dette gjeld på alle plan frå den nasjonale organisasjonen til fylkeslag og lokallag.

Politisk er Unge Venstre ein liberal organisasjon, som står for ein stor grad av personleg og økonomisk fridom for enkeltmennesket, men samtidig er tilhengjarar av offentleg utdanning og velferdsordningar. Miljøpolitikk har òg lenge vore eit viktig politikkområde for Unge Venstre.

Unge Venstre går i motsetning til moderpartiet Venstre inn for norsk medlemskap i EU, sidan landsmøtet i Bergen i 2000.

Unge Venstre er medlem av desse internasjonale organisasjonane
 International federation of Liberal Youth (IFLRY)
 European Liberal Youth (LYMEC)

Medlemstal

Partileiing

Resultat i skuleval

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Unge Venstre
 Venstre
 http://www.iflry.org
 http://www.lymec.org

Norske politiske ungdomsfylkingar
Liberalisme
Venstre
Skipingar i 1909
Ibarra

Ibarra (uttalt ; fullt namn San Miguel de Ibarra; quechua Impapura) er ein by nord i Ecuador. Han har 80 477 innbyggjarar (1990) og er hovudstaden i Imbaburaprovinsen.
Byen ligg ved foten av Imbabura-vulkanen ved breidda av Tahuando-elva, rundt 70 km nordaust for hovudstaden Quito.

Kjelder
 
Denne artikkelen bygger på «Ibarra» frå ,  den 16. oktober 2020.

Bakgrunnsstoff 
 Ibarra Ecuador

Byar i Ecuador
Imbaburaprovinsen
San Juan de Ambato

Ambato, med fullt namn San Juan de Ambato, er ein by midt i Ecuador som ligg ved elva Ambato. Byen er hovudstad i Tungurahuaprovinsen og har 154 095 innbyggjarar. Han er eit viktig senter for handel og transport i området, og måndagsmarknaden er den største salsplassen for kjøt, frukt og grønsaker i landet.

Historie

Den 12. november 1821 vann frigjeringshelten Antonio José de Sucre eit viktig slag mot den spanske hæren i Ambato.

Eit jordskjelv den 5. august 1949 øydela store delar av byen, slik at det er få bygningar igjen frå kolonitida. Fiesta de Ambato, ein frukt- og blomefestival halden i karnevalstida, blei starta for å koma seg frå øydeleggingane. Festivalen er i dag ein stor turistattraksjon. Den digre kvite domkyrkja i byen vart også bygd for å erstatta ei sterkt skadd kyrkje.

Folk frå Ambato
Juan Montalvo, forfattar, gravlagd i byen
Carlos Mortensen, pokerspelar, fødd i byen
Aníbal Villacís, kunstmålar

Bakgrunnsstoff 

Offisiell nettstad 
 Skildring av Ambato av turistbyrå (engelsk)

byar i Ecuador
Kinesisk nyttår

Kinesisk nyttår er den viktigaste av dei tradisjonelle kinesiske høgtidene. I løpet av femten dagar feirar kinesarar verda over overgangen frå eitt år i den kinesiske kalenderen til eit anna.

Bakgrunnsstoff

Nyttår
Nyttår
Tena

Tena er hovudstaden i Napoprovinsen i Ecuador. Byen har 17 000 innbyggjarar.

Bakgrunnsstoff 
 
 Tena Ecuador

Byar i Ecuador
Napoprovinsen
Qibla

Qibla er eit arabisk ord som refererer til retninga ein muslim skal venda seg i når han ber. Opphavleg skulle dette vera i retning Baitul Muqaddas i Jerusalem, men i 624 evt. då Muhammed hadde emigrert til Medina vart bøneretninga endra til å vera i retning Kabaen i Mekka. 

Nokre ikkje-muslimske akademikar tilskriv endringa til ei konflikt mellom Muhammed og jødane i Medina. I tradisjonelle islamske kjelder vert det fortalt om ei plutseleg endring som tok stad då Muhammed fekk ei openberring under ei morgonbøn han leia. Muhammed, som då var vend imot Jerusalem, skal med det same ha snudd seg og vend seg mot Mekka, og dei bak han følgde etter. 

Bøneretninga vert alltid sett til å vera i den retninga der distansen til Kaba er kortast. Ein spesiell situasjon oppstår når muslimar ber inne i sjølve Kaba, dei vil då venda seg mot ytterveggane.

Bakgrunnsstoff 
 Finn qibla frå kvar som helst i verda

Muslimsk utøving
Bøn
Retningar
Arabiske ord og uttrykk
Profetar i islam

Koranen identifiserer 25 profetar (nabi) for islam med namn, men ei vanleg oppfatting i islam er at det har vore 124.000 profetar opp gjennom historia og Koranen seier at Gud har sendt ein profet til kvart folk. 

Berre ein liten minoritet av profetane vert rekna å ha vorte send heilage bøker, som Toraen og Koranen og desse profetane vert rekna å vera bodbringarar eller rasul. I islamsk tru vert Muhammed rekna å ha kome med ein profetisk bodskap til heile menneskeætta heller enn eit avgrensa folk, og han vert rekna for å vera den siste profeten. 

Tradisjonelt vert fem profetar rekna som særleg viktige i islam, Nuh (Noah), Ibrahim (Abraham), Musa (Moses), Isa (Jesus) og Muhammed. 

Koranen nemner også Adam, Idris (Enok), Hud, Saleh (Shelah), Lut (Lot), Ismail (Isjmael), Ishaq (Isak), Yaqub (Jakob), Yusuf (Josef), Ayub (Job), Shoaib (Jetro), Zulkifl (moglegvis Esekiel), Daud (David), Sulayman (Salomo), Ilyas (Elias), Al-Yasa (Elisja), Yunus (Jonah), Zakariah (Zakarja) og Yahya (Johannes døyparen).

Islam
Profetar
Lunsj

Lunsj er eit moderne ord for føremiddagsmat, måltidet mellom frukost og middag. På norsk omfattar lunsj som regel eit varmt måltid, medan ein heller bruker føremiddagsmat om ein nistepakke med brødskiver. 

Kva tid på døgnet som er lunsjtid avheng av skikk og bruk og når ein står opp. Generelt vil ein likevel ha lunsj rundt klokka tolv om dagen. Hovudpausen i normalarbeidsdagen blir gjerne kalla lunsjpause, eller berre lunsj, men på nokre arbeidsplasar kan enno det tradisjonelle namnet middagspause verte bruka. Lunsjpausen kan vera ein pust i bakken der ein kan slappa av og snakka med kollegaer. Forretningslunsjar kan brukast til å skapa godvilje eller diskutera avtalar på ein uformell måte.

Ordsoge 

'Lunch' er eit engelsk ord som opphavleg kunne visa til eit lite mellommåltid kva tid som helst på dagen. På spansk har lånordet 'lunch' denne tydinga. Blant mange engelsktalande er 'lunch' no det same som middag, og har erstatta 'dinner'. 'Lunch' oppstod som forkorting for det engelske 'luncheon' tidleg på 1800-talet. Nokre meiner ordet opphavleg er lånt frå det tyske 'Luncehntach', som er registrert frå 1580 som namn på eit mellommåltid. Andre meiner luncheon kjem frå eit spansk ord som tyder 'tjukk brødskive som er skåren på skrå', det vil seie ein brødblings.

Kvar 

Tidlegare var det vanleg for arbeidsfolk å gå heim for å eta lunsj medan rikfolk åt på restaurantar eller klubbar. I dag er det få som tek pause frå arbeidet og går heim for dette måltidet. I staden kan dei kjøpa mat i ein café, kafeteria eller restaurant, der ein ofte har særskilde lunsjtilbod. Det er òg mogleg å ta med seg lunsj som kan varmast i mikrobølgeomn, eller få han levert.

Kva 
Eit lunsjmåltid skal gje krefter til å arbeida vidare, samstundes som det ikkje skal gjera ein for trøytt. Det vil derfor ofte vera noko lettare enn ein seinare middag.

Lunsj frå ulike land

Sjå òg 
 Dugurd
 Dabbawalla

Kjelder 
 Engelsk Wikipedia

Bakgrunnsstoff 

Måltid
Engelske ord og uttrykk
Framtid

Framtida er ei nemning på den ubestemte tidsperioden som kjem etter notida.

Spådomar om framtida
Menneske som er rekna å kunna sjå kva som vil gå føre seg i framtida kan verta kalla profetar, spåmann/spåkvinne, orakel og til ei viss grad astrologar. Innan mange religionar er spådomar om framtida viktig. Ein profet kan vera rekna å ha fått ei openberring eller profeti mellom anna om framtida. Determinisme er ei retning innan filosofien som reknar framtida som gjeven. 

Innan litteratur og film har skildringer som legg vekt på teknologi i framtida fått nemninga science fiction. 

 *
Tid
Lerkendal stadion

Lerkendal stadion er eit fotballstadion i bydelen Lerkendal i utkanten av Trondheim sentrum, og er heimebanen til Rosenborg Ballklub. Det vart opna 10. august 1947. Tilskodarrekorden er 28 569 og vart sett i seriefinalen mot Lillestrøm Sportsklubb den 15. oktober 1985. I dag er kapasiteten berre 21 850 tilskodarar (21 620 internasjonalt). Dette skuldast at det var ein stor ståtribune på Lerkendal før, og at det var ståplassar i klokkesvingen. Etter fleire ombyggingar på 1990- og byrjinga av 2000-talet framstår stadionet som eit av dei mest moderne i Noreg. 

I 2005 vart det òg gjort initiativ for å gjere Lerkendal til ein nasjonal konsertarena, og 19. august same år gjekk Lerkendal Live '05 av stabelen. På programmet stod Kaizers Orchestra, Hellbillies, Wig Wam, D.D.E. og Ravi & DJ Løv, som til saman heldt ein konsert på mellom fire og fem timer. 22 juli 2008 spelte òg Iron Maiden på Lerkendal.

Store deler av verksemda til Rosenborg skal flyttast til Lade. Der skal Rosenborg bygje ein ny storhall i samsvar med krava til UEFA, og det skal òg pussast opp fleire treningsbaner til idretten. På Lerkendal-området skal framleis dei store kampane til Rosenborg spelast, men dei tidlegare treningsbanane skal omgjerast til næringsbygg og storhotell.

I samband med ein felles norsk-svensk søknad om å arrangere fotball-EM i 2016, var Trondheim kandidat for å vere ein av vertsbyane. Lerkendal skulle då utvidast til å romme 40 000 sitteplassar, noko om vil si ein stor utbygging av dagens stadion. Etter at det vart annonsert at fotball-EM 2016 gjekk til Frankrike, vart desse planane skrinlagt.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lerkendal stadion» frå ,  den 8. mai 2013.

Bakgrunnsstoff 
 Lerkendal på fotballbaner.no 
 Historia om Lerkenda
 NRK: Flest tilskodarar
 Slik blir EM i Trondheim

Rosenborg Ballklub
Idrettsanlegg i Trondheim
Fotballstadion i Trøndelag
Lerkendal i Trondheim
Sandnesgauk

Sandnesgauk kan vera ei nemning på ein person som kjem frå Sandnes. 
Nemninga kjem frå ein type leirgauk som kan nyttast som eit leiketøy til å spela på. Sandnesgauken er attgjeve i kommunevåpenet til Sandnes. Ved tettstaden og byen Sandnes har det opp gjennom tidene vore mykje tegl- og kjeramikkproduksjon frå leir. 
Leirgaukar vart laga som eit lite musikkinstrument slik at ein kunne blåsa i dei og få fram ulike tonar. Ved å blåsa i ein Sandnesgauk kan ein laga tre forskjellige tonar, og gaukegalen er særskilt lett å få til. Leirgauken minner òg om ein fugl som står med hovudet under vengen. 
Slik kunne handelsfolk frå Sandnes få åtgaum for varene sine. Det første teglverket kom i Sandnes i 1783, og var då noko med den største industrielle verksemda på heile Vestlandet. Sjølv om keramikkverksemda ikkje pregar byen som før, er sandnesgauken eit varemerke for byen og kommunen.

Galleri

Bakgrunnsstoff 
 Sandnes kommune om Sandnesgauken 
 Utstillingen om næringsutvikling i Sandnes Jærmuseet
 Olavsrosa om Pottemaker Stein Em. Simonsen, som lagar sandnesgaukar 

Sandnes kommune
Leirfløyter