alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Vinduet

Vinduet er eit skjønnlitterært tidsskrift gjeve ut av Gyldendal Norsk Forlag. Bladet kjem ut fire gonger i året og tek for seg norsk og utanlandsk litteratur.

Det blei grunnlagt av Harald Grieg og Nic. Stang i 1947, og er dermed det eldste litteraturtidsskriftet som framleis kjem ut i Noreg. 
Det har hatt redaktørar som Johan Borgen, Brikt Jensen, Jan Erik Vold, Knut Faldbakken, Janneken Øverland, Jan Kjærstad, Merete Morken Andersen, Henrik Langeland, John Erik Riley, Audun Vinger, Kaja Schjerven Mollerin og Preben Jordal. Redaktør sidan januar 2018 er Maria Horvei.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
 
 Presentasjon hjå Tidsskriftforeningen

norske tidsskrift
kulturtidsskrift
litteratur
Skipingar i 1947
Norskspråklege tidsskrift
Tåkedis

Tåkedis er ei form for dis med små vassdropar i lufta. Han kan oppstå som ein naturleg del av vêret eller ved vulkansk aktivitet, og er vanleg i kald luft over varmare vatn, i utanda luft i kulde og i sauna. Ein kan òg få danna kunstig tåkedis med sprayboksar viss fuktforholda ligg til rette for det. 

Den einaste skilnaden mellom tåkedis og tåke er sikt. Viss sikta er mindre enn 1 kilometer vert det kalla tåke, elles er det tåkedis eller tørrdis. Sett frå avstand er tåkedisen blåaktig, medan tørrdisen er meir brunfarga.

Sjå òg 
 Tåke
 Tørrdis
 Yr

Bakgrunnsstoff 

Sikt
Skytypar
Korona

Korona (frå latin corona, 'krone') er det ytste laget av atmosfæren til sola. Han ligg langt frå sola, og strekker seg mykje lengre ut enn jordatmosfæren. Koronaen er som regel usynleg sett frå jorda, på grunn av det sterke lyset sola sender ut. Berre under solformørking, der sola blir skjult av månen, kan ein sjå koronaen som ein slags ring rundt månen. 

Innanfor koronaen ligg den djupraude kromosfæren, og innanfor denne igjen ligg fotosfæren, laget som sender ut lyset ein kan sjå på jorda. Koronaen er mykje varmare enn fotosfæren, over ein million Kelvin.

Sola
Romplasma
Plasmafysikk
Lyskjelder
Solfenomen
Uløyste problem i astronomi
Egearhavet

Egearhavet (gresk: Αιγαίον Πέλαγος, Aigaion Pelagos) er ein arm av Middelhavet som ligg mellom den greske halvøya og Anatolia (Litleasia, som no er ein del av Tyrkia). Det er forbunde med Marmarahavet og Svartehavet gjennom Dardanellane og Bosporos.

Etymologi 
I oldtida var det ulike forklaringar på namnet til havet. Det vart sagt at det hadde namnet etter ein by; Aegae, etter ei amasonedronning med namn Aegae som drukna i havet, eller etter Aegeus, far til Theseus, som drukna seg i havet då han trudde sonen var død. Ein annan mogeleg etymologi er frå rota Αιγ- (Aeg-) som tyder bølgje, altså bølgja hav som i αιγιαλός (aighialos).

Kultur 
Egearhavet var fødestad for to av dei store sivilisasjonane i oldtida — minoarane på Kreta og mykenarane på Peloponnes. Seinare utvikla bystatane Athen og Sparta seg saman med mange andre og danna den greske sivilisasjonen. Egearhavet har seinare vore folkesett av persarar, romarar, bysantinarar, venetianarar, seljuktyrkarar og osmanarar.

Det opphavlege demokratiet vart utvikla rundt Egearhavet.

Øyane i Egearhavet 
Øyane i Egearhavet kan delast inn i sju grupper: Thrakiahavgruppa, Dei egeiske øyane, Dei nordlege Sporadane, Kykladane, Dei saroniske øyane, Dodekanesane og Kreta. Ordet arkipelago blei først nytta om desse øygruppene. Mange av øyene i Egearhavet er forlengingar av fjellkjeder på fastlandet. 

Mange av øyene har trygge hamner og bukter, men navigasjon mellom dei er generelt vanskeleg. Fleire av øyane er vulkanske, og nokre har rike førekomstar av marmor og jern. Dei største øyane har fruktbare dalar og sletter. To av dei store øyene i Egearhavet høyrer til Tyrkia: Bozcaada (gresk Ίμβρος, Imvros) og Gökçeada (gresk Τένεδος, Tenedos).

Havområde i Middelhavet
Gresk geografi
Tyrkisk geografi
Innhav
Tørrdis

Tørrdis, òg kalla varmedis, landver eller ølrøyk, er eit vêrfenomen i atmosfæren der støv, røyk og andre partiklar fører til dårlegare sikt. Den oppstår når støv- og røykpartiklar samlar seg opp i relativ tørr luft. I vêrsituasjonar der desse partiklane ikkje spreier seg, kan konsentrasjonen bli så stor at dei utgjer ein helsefare. Tett tørrdis årsaka av industriell forureining vert òg kalla smog.

Kjelder for tørrdispartiklar er trafikk, industri, skogbrannar og andre brannar og jordbruk. 

Tørrdis har ofte ein brunaktig farge, medan tåkedis, som består av vassdropar i lufta, er meir blågråaktig. Medan tørrdis oppstår i relativt tørr luft, vert tåkedis danna i fuktig luft der tørrdispartiklane til og med kan opptre som kondensasjonskjerner for tåkedisdropane.

Tørrdis i Søraust-Asia

Tørrdis er eit vanleg problem i Søraust-Asia på grunn av skogbrannar i Indonesia, og då særleg Sumatra og Kalimantan. Desse brannane fører med seg røyk til Brunei, Indonesia, Filippinane, Malaysia, Singapore, Thailand og av og til Guam og Saipan. Dei økonomiske tapa på grunn av slike brannar vart i 1997 estimert til 50-60 milliardar kroner. Dette inkluderer skadar på jordbruk, skogområde, landområde, helse, transport, turisme og andre område. I oktober 2006 vart Malaysia, Singapore og Malaccasundet råka av tørrdis på grunn av brannar i Indonesia. Sørvestleg vind bles røyken over Malaccasundet. 

Som følgje av dette har Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) danna ein avtale kalla Regional Haze Action Plan (RHAP) for å varsle og overvake brannar i området.

Sjå òg

 Smog
 Dis
 Tåkedis

Luftforureining
Sikt
Skytypar

ca:Broma (temps)
Studentorganisasjonen i Agder

Studentorganisasjonen i Agder (STA) er interesseorganisasjonen for studentar ved HiA. STA sitt arbeid omfattar alle studentaktivitetar og studentpolitikken ved HiA.

Det øvste organet i STA er Studentparlamentet. STA er partipolitisk uavhengig. Studentane ved HiA er gjennom STA medlemmer i Studentenes Landsforbund(StL).

Bakgrunnsstoff 
 Studentorganisasjonen i Agder
 Høgskolen i Agder 

Norske studentorganisasjoner
Hesby kyrkje

Hesby kyrkje er ei langkyrkje i stein som ligg på øya Finnøy i Stavanger kommune, nord for Stavanger by. 

Kyrkja står på gamal høvdinggrunn. Ho er bygd i gotisk spissbogestil, mest sannsynleg rundt år 1250. Ho kan opphveleg ha vore i romansk stil, og i så fall bygd tidlegare, kanskje rundt 1100. Murveggane er over ein meter tjukke. Tidleg på 1800-talet vart tårnet i vest fjerna.

Bakgrunnsstoff 
 Ekroll, Øystein, Stige, Morten, Havran, Jiri, Middelalder i Stein bind 1 i serien Kirker i Norge, Oslo 2000, ISBN 82-91399-09-3
 Thomsen Hanne(red): Rogaland Wigestrand forlag, Stavanger 2003
 Fornminner.no om Hesbykyrkja 
 Eldre fotografi av Hesby kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
 

Kyrkjer i Stavanger
Freda bygg i Rogaland
Kulturminne i Stavanger
Kyrkjer i Tungenes prosti
Norske kyrkjer frå 1200-talet
Norske steinkyrkjer frå mellomalderen
Valkyrkjer i 1814
Bjarkøyætta

Bjarkøyætta er ei norsk lendemannsslekt frå mellomalderen og har namnet etter Bjarkøy i Troms. Ætta blir ofte delt i ein yngre og ein eldre del. Den eldre delen stammar frå Jon Arnesson og sonedotter til Tore Hund. Mannslinja døydde ut i 1183 med Vidkun Erlingsson. Den yngre delen stammar frå Ragna, søster til Vidkun Erlingsson. Ragna var gift med Bjarne Mardsson lagmann i Hålogaland. Til denne greina høyrer lendmann Erling Ivarsson som deltok i toget mot Skottland 1263-1264. Han hadde to søner, Baron Bjarne Erlingsson og Riddar Vidkun Erlingsson. Ætta døyr ut på mannssida med son til Vidkun Erlingsson, Erling Vidkunsson også han riddar. Dotter hans, Ingebjørg var gift med Sigurd Havthorsson og med det gjekk Bjarkøyætta sitt store gods over til Sudrheimsætta.

Kjelder 
 Salmonsens konversationsleksikon

Hålogaland
Norske slekter
Norske stormannsætter
Europeiske adelsfamiliar
Norrøn tid
Bjarkøy kommune
Brurberget

Brurberget var tingstad for Vágar, der frie menn møtte kvarande, gav lover, og sa dom. Det var ei eige lovbok i bruk, Vågaboka, som var rådande helt fram til år 1282. Stadnamnet tyder også på eit førkristent hov i område. Det var her Tore Hund i 1027 måtte stå til rette for eit drap som hende på ei Bjarmlandsferd.

Det har vore to ulike tolkingar av statusen åt Vågaboka:
 Lovsamling for heile Hålogaland, med andre ord tinget på Brurberget var lagting fram til det blei flytta til Steigartinget rundt år 1400. Eller
 Ei lovsamling med uformell rettsstatus, og berre for fisket og verksemda ved Vágar.

Hålogaland
Vågan kommune
Tingstader i Noreg
Nord-Noreg
Kjertel

Ein kjertel er eit organ som produserer emne som vert utsondra i lekamen. Det kan til dømes vere hormon som vert spreidde i små mengder i heile organismen. Andre kjertlar skil til dømes ut enzym som bryt ned maten i meltingskanalen.

Kjertlar
Nasjonal kommunikasjonsmyndighet

Nasjonal kommunikasjonsmyndighet (Nkom) fram til 1. januar 2015 Post og Teletilsynet (PT) er eit frittståande forvaltingsorgan under Samferdselsdepartementet. Nkom er ansvarleg for å regulera og overvake post- og telekommunikasjon i Noreg. Etaten er sjølvfinansierande, gjennom å krevja inn ymse gebyr. 

Nkom vart stifta i 1987, under namnet Statens teleforvaltning, då den norske telekommunikasjonsmarknaden vart opna for konkurranse. Nkom har seinare fått fleire ansvarsområde, etter som liberaliseringa av marknaden har auka. I 1997 fekk etaten ansvaret for regulering av posttenester og bytta namn til Post og Teletilsynet. Etter vedtak i Stortinget vart Nkom frå og med 2007 plassert i Lillesand kommune og i 2015 fekk det namnet Nasjonal kommunikasjonsmyndighet (Nkom).

Kjelder 

Norske statsetatar
Postvesen i Noreg
Skipingar i 1987
Teleregulering
1987 i Noreg
Norges Televisjon AS

Norges televisjon AS (NTV) er eit fellesføretak, skipa av NRK, TV2 og Telenor for å byggja ut eit digitalt bakkenett for kringkasting av digitalt fjernsyn i Noreg. Det er meininga at det digitale nettet etter kvart skal erstatta det noverande analoge fjernsynsnettet.

Historie 
I juni 1999 la Kulturdepartementet fram ei stortingsmelding om digitalt fjernsyn. I juni 2002 lyste departementet ut ein konsesjon for utbygging og drift av digitalt bakkenett. I 2004 handsama Stortinget saka og vedtok utbygging av eit digitalt bakkenett, samstundes som det vart gjordt vedtak om å stogga dei analoge fjernsynssendingane ein gong mellom 2007 og 2010. I 2005 gorde samferdselsministeren det kjent at konsesjonen skulle utlysast på nytt. Hausten 2005 skipa NRK, TV2 og Telenor fellesføretaket Norges Televisjon AS (NTV), som så søkte om konsesjon. Den 2. juni 2006 fekk NTV, som var den einaste søkaren, konsesjon på å utbygging og drift av det digitale bakkenettet. Eit dotterselskap til Telenor, Norkring, har fått oppdraget med å stå for utbygginga av det digitale bakkenettet for fjernsyn. NTV vil så leia nettet frå Norkring.

Bakgrunnsmateriale 
 Heimesida til NTV
 Valmot, O.V., Digitalt bakkenett, 14/5 2005 (Lenka 21/11 2006)

Kringkasting
Fjernsyn
Skipingar i 2005
Digitalt fjernsyn

Digitalt fjernsyn er nemninga på ein teknologi der digital video vert kringkasta over eit nett som nyttar digital modulasjon for å overføra ein bitstraum. Det er vanleg å nytta den engelske forkortinga DVB (Digital Video Broadcasting).

Kringkasting av digital video fyljer internasjonal standardar, utvikla av The Digital Video Broadcasting Project. 

For å redusera datamengda vert videomaterialet komprimert før sending. Komprimeringsstandaren MPEG 2 vert nytta. Digital video vert kringkasta over ulike media og modulasjonstypen som vert nytta er tilpassa kanalen (mediet).

Fyljande versjonar er standardiserte:
 DVB-T: DVB-Terrestrial (Digitalt fjernsyn over bakkenett)
 DTB-C: DVB-Cable (Digitalt kabelfjernsyn)
 DTB-S: DVB-Satelitte (Digilt satellittfjernsyn) 
 BVB-H: DVB-Handheld (Digitalt handhelde fjernsyn)

Sjå òg 
 Digital radio
 Digital video

Bakgrunnsstoff 
 Nettstaden til The Digital Video Broadcasting Project

Kringkasting
Digitalt fjernsyn
Svartkvit flugesnappar

Svartkvit flugesnappar (Ficedula hypoleuca) er ein trekkfugl i flugesnapparfamilien. Han hekker i store delar av Europa og Vest-Asia, og overvintrer hovudsakleg i Vest-Afrika.

Skildring 
Hannen har svart og kvit fjørdrakt. På oversida er han svart med kvite felt på vengane. Undersida er kvit. Han har og ein kvit flekk i panna. Hoa er meir brunleg, og kan lett forvekslast med andre flugesnappar-arter. Lengda på svartkvit flugesnappar er om lag 14 cm. Vingespennet er 22 til 24 cm. Og vekta 12 til 18 gram. Nebbet er kort og breitt.

Høgste alder påvist ved funn av fugl ringmerka i Noreg er 8 år og 3 månadar.

Utbreiing 
Svartkvit flugesnappar finst stort sett over heile Noreg. Han hekkar i dei fleste skogtypar og hagar. Han er ein typisk trekkfugl. Dei fleste individa forlet Noreg i august - september. Trekket går sørover gjennom Vest-Europa og til Afrika. Dei fleste overvintrar truleg i vestlege Sentral-Afrika mellom Sahara og ekvator.

Vårtrekket startar i mars. Dei første hannane kjem til Noreg i slutten av april. Hoa kjem noko seinare etter at hannen har etablert revir.
Ein reknar med at 200 000 til 1 000 000 par hekkar i Noreg. Talet ser ut til å halde seg stabilt. I Europa hekkar 12 - 20 mill. par.

Levevis 

Svartkvit flugesnappar lever av insekt, særleg fluger og mygg, som han gjerne fangar i flukt. Om hausten kan han og ete frukt og bær.

Flugesnapparen lagar reir i holrom, til dømes fuglekassar. Han bygger reir av strå og vissent lauv og forar det med fjører og hår. Hoa legg 5-6 lyseblå egg i slutten av mai og ruger åleine i 13-14 dagar, medan hannen matar henne ved reiret. Ungane blir mata av begge foreldra, og dreg frå reiret etter 14-16 dagar.

Ei gransking syner at det går med om lag 15 000 byttedyr for å fø opp eit kull.

Mangel på eigna reirplassar gjer at det kan oppstå konflikt med andre fuglar som rugar i holrom. Det vert rapportert av meiser har vorte fordrivne frå reiret sit av svartkvit flugesnappar. Det har hendt at flugesnapparar har vorte avliva av kjøtmeis.

Kjelder
 Denne artikkelen byggjer delvis på «Svartvit flugsnappare» frå , den 2. april 2008.

Bakgrunnsstoff 
 Norsk ornitologisk forening
 Norsk RingmerkingsAtlas. Volum 2. Stavanger 2006. ISBN 82-90054-65-3

Flugesnapparfamilien
Fuglar i Noreg
Land som har hatt snøfall

Dette er ei liste over land som har hatt snøfall:

Ved eller under 1000 meter over havet

Europa 

(alle landa med unntak av Malta) 
 Albania
 Andorra
 Austerrike
 Belgia
 Bosnia-Herzegovina
 Bulgaria
 Danmark
 Estland
 Finland
 Frankrike
 Georgia
 Hellas
 Irland
 Island
 Italia
 Kroatia
 Kviterussland
 Latvia
 Liechtenstein
 Litauen
 Luxembourg
 Makedonia
 Moldova
 Monaco (Snø er sjeldan og smeltar raskt når han først kjem.)
 Montenegro
 Nederland
 Noreg
 Polen
 Portugal
 Romania
 Russland
 San Marino
 Serbia
 Slovakia
 Slovenia
 Spania
 Storbritannia
 Sverige
 Sveits
 Tsjekkia
 Tyskland
 Ukraina
 Ungarn
 Vatikanstaten (Snø er sjeldan og smeltar raskt når han først kjem.)

Asia 

 Afghanistan
 Armenia
 Aserbajdsjan
 Georgia
 Iran
 India
 Japan
 Kasakhstan
 Kina
 Kypros
 Kirgisistan
 Mongolia
 Nord-Korea
 Pakistan
 Russland
 Sør-Korea
 Tadsjikistan
 Turkmenistan
 Tyrkia
 Usbekistan

Afrika 
 Algerie
 Marokko
 Tunisia

Nord-Amerika 

 Canada
 USA (Men enkelte av dei sørlege statane, samt Hawaii, har derimot svært sjeldan snø.) 
 Mexico

Sør-Amerika 
 Argentina
 Chile
 Brasil (Svært sjeldan under 1000 m, men er vanleg i dei sørlege fjellområda.)

Oseania 
 New Zealand

Land som berre får snø i høgda

Europa 
 Malta

Asia 

 Bhutan
 India
 Indonesia
 Irak
 Israel
 Libanon
 Jordan
 Myanmar
 Nepal
 Syria
 Taiwan
 Vietnam

Amerika 

 Colombia
 Den dominikanske republikken
 Peru
 Ecuador
 Guatemala
 Bolivia
 Venezuela

Afrika 

 Libya
 Egypt
 Lesotho
 Rwanda
 Madagaskar
 Etiopia
 Kenya
 Tanzania
 Uganda
 Kongo
 Kamerun
 Tsjad
 Sør-Afrika

Oseania 

 Australia
 Papua Ny Guinea

Klima
Snø
Sastrugi

Sastrugi (frå russisk, fleirtalsform av sastruga) er skarpe og ujamne fuger eller furer som vert danna på ei snøflate av vinderosjon og deposisjon. Desse finn ein vanlegvis i polare strøk og tempererte snødekka område. Dei liknar sanddyner, men skil seg frå desse ved at dei går parallelt med den rådande vindretninga. Ordet er tatt frå russisk og er i fleirtal, i eintal vert det kalla «sastruga».

Sastrugi oppstår som følgje av vinderosjon, saltasjon av snøpartiklar og deposisjon. Dei minste ujamnskapane vert kalla krusningar (om lag 1 cm høge), vindryggane er litt større, medan sastrugi vert opp til 1 meter høge. Overflata er hard med kontinuerlege «bølgjer». Sastrugi kan skape trøbbel for skigåarar, og lange reiser på ujamne flater med sastrugi kan vere svært slitsamt og ein kan knekke skia.

Bakgrunnsstoff 
 Perla, R., B. Glenne. (1981 CE). Handbook of Snow, Principles, Processes, Management and Use (pp. 709-740). ISBN 0-08-025375-X

Nettstader 
 Bilete av sastrugi på Erebusfjellet i Antarktis

Snø
Eoliske landformer
Russiske ord og uttrykk
Slaps

Slaps er ei blanding av flytande vatn og is eller ein våt, sørpet type snø. Andre ord på fenomenet er snøslaps, slafs, slufs, sjask og sørpe. 

I naturlege omgivnadar oppstår slaps når is og snø smeltar, og vert ofte blanda med skit og andre stoff som gjev den ein grå eller mudderaktig brunfarge. Ofte vil slaps fryse og smelte om ein annan før den forsvinn heilt, og kan ofte blokkere avløp og skape lokale oversymjingar. I område der vegsalting er vanleg oppstår slaps ved lågare temperaturar enn normalt, men berre i dei salta områda. Dette kan føre til slaps av forskjellig konsistens innanfor same geografiske område. 

Slaps på rullebanar kan vere eit problem for flytrafikk og kan bremse fly som skal ta av. München-ulukka i 1958, som tok livet av halve fotballaget Manchester United skjedde som følgje av dette.

Sjå også
Sørpeis, delvis frose sjøvatn

Kjelder

Snø
Gråsisik

Gråsisik (Carduelis flammea) er ein fugl i finkefamilien. Arten er delt i fire underartar. To av desse, C. f. flammea og C. f. cabaret, hekkar i Noreg.

Utsjånad 

Fuglen er liten, 13 cm. Han er gråleg eller brunleg, men er raud på hovudet og har ein svart hakelapp.

Levemåte 
 

Mange gråsisikar overvintrar i Noreg. Om vinteren dukkar han gjerne opp på foringsplassen. Ein del er trekkfuglar som reiser i oktober-november.

Gråsisik lever av frø, gjerne frå bjørk.

Hekking 

Gråsisik hekkar gjerne i bjørkebeltet. Reiret vert ofte bygd i bjørk, men fuglen brukar òg andre tresortar. Han kan dessutan leggja reiret rett på bakken.

I fjelltrakter skjer egglegginga vanlegvis i juni, men tidspunktet varierer. 

Begge dei norske underartane hekkar i lause koloniar.  Populasjonen i Skandinavia gjekk sterkt attende i perioden 2002 til 2012. Forskarane meinte at nedgangen kan vere relatert til klimaendringar.

Galleri

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 Norsk ornitologisk forening
 Sveriges ornitologiska förening
 Miljølære

Finkefamilien
Fuglar i Noreg
Ising

Ising eller tåkerim oppstår når vassdropar i lufta frys på lekamar dei kjem i kontakt med. Dette er svært farleg for flytrafikk, sidan isen endrar dei aerodynamiske tilhøva på overflata av eit fly, og på den måten hindrar oppdrift. 

Ikkje alt vatn frys ved 0 °C, og dette vert kalla underkjølt vatn. Desse underkjølte dropane kan føre til ising på fly, men er vanlegvis ikkje eit problem i skyer med temperatur under -20 °C. Dette kjem av at skyer med så låge temperaturar inneheld ispartiklar og sjeldan underkjølte dropar.

Ising oppstår òg på høge tårn, vindturbinar, båtar, oljeplattformar, tre og andre lekamar som er utsett for låge temperaturar og vassdropar.

Bakgrunnsstoff 
 Manual om flytryggleik
 Vindenergi i kalde klima - ising på vindturbinar 

Nedbør
Luftfartsfarar
Jógvan við Keldu

Jógvan við Keldu () er ein færøysk politikar i det konservative Folkepartiet (Fólkaflokkurin). Han var fram til desember 2005 olje-, industri- og innanriksminister i regjeringa på Færøyane. Han var representant frå Færøyane i Nordisk Råd frå 1998 til 2004.

Jógvan vart fødd i Klaksvík på Færøyane som son til Sigga Malena Rasmussen (kalla «Gigga») frå Kirkja og Theodor við Keldu frå Klaksvík. Etternamnet við Keldu er eit typisk færøysk namn; det har rota si i landskapskjenneteikn, og tyder 'ved kjelda'.

Han er gift med Betty Skaale frå Toftir, og dei har tre born saman, Gunvá, Pætur og Tóra við Keldu. Tóra var ein kjend symjar innan handikapidrett. Alle dei tre borna er kjende songarar på Færøyane, og Jógvan er ein profilert korleiar.

Som politikar sat Jógvan við Keldu i bystyret i Klaksvik frå 1971 til 1974, og var borgarmeister der frå 1981 til 1988 og frå 1993 til 2002. Han var representant i Lagtinget (nasjonalforsmalinga på Færøyane) frå 1988 til 1990. Frå 1998 til 2004 sat han i Nordisk Ministerråd.

Etter Lagtingsvalet i 2004 gjekk Fólkaflokkurin i koalisjon saman med det sosialdemokratiske Javnaðarflokkurin og det unionistiske Sambandsflokkurin. I regjeringa til Jóannes Eidesgaard vart han innanriksminister.

I ein tale i Nordisk Råd i november 2006 føreslo Jógvan við Keldu at alle i dei nordiske landa skulle læra seg svensk som andrespråk, for å hindra at skandinavar i framtida berre kan tala engelsk med einannan.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Heimeside til Jógvan við Keldu 
 Tinganes.fo (Heimesida til regjeringa)
 OMS.fo  (Oljeministeriet på engelsk)

Færøyske politikarar
Addisjonsreaksjon

Ein addisjonsreaksjon er ein kjemisk reaksjon der alle atoma i alle reaktantane er tilstades i produktet. Ein del polymerar vert danna ved hjelp av denne typen reaksjon.

Det er to hovudtypar av polare addisjonsreaksjonar:
 Elektrofil addisjon
 Nukleofil addisjon

Addisjonsreaksjonar kan berre skje med molekyl som har minst ei dobbeltbinding eller trippelbinding. 

Ein addisjonsreaksjon er det motsette av ein eliminasjonsreaksjon. 

Kjemiske reaksjonar
Sludd

Sludd er snø som har delvis smelta når den fell mot bakken. Lufta er varm nok til at smelteprosessen i snøen har byrja, men ikkje varm nok til å smelte snøen til regn. Sludd er altså ei blanding av snø og regn. Sludd legg seg ikkje på bakken som snø, med mindre temperaturen er under frysepunktet på bakken og det vert danna eit lag av stålis. Dette skjer òg når underkjølt regn treffer bakken. METAR-koden for sludd er anten SNRA eller RASN avhengig av kor mykje snøen har smelta. 

Nedbør
Snø
Lysaker

Lysaker er ein tettbygd stad med hovudsakleg kontorblokker på grensa mellom kommunane Bærum i Akershus og Oslo, i området der Lysakerelva munnar ut i Lysakerfjorden, ein part av Indre Oslofjord. Kommunegrensa følgjer elva og Lysakerfjorden. Lysaker er ein del av tettstaden Oslo, og sterkt prega av moderne kontorbygg. Namnet kjem av norrønt Ljósakr, lys eng.

Lysaker er eit trafikknutepunkt. Ingen andre stader i Noreg passerer det fleire bilar i døgn enn på Europaveg 18 ved Lysaker. Statens vegvesen har rekna ut at det i perioden 2005–2010 vil vere i gjennomsnitt 170 000 passeringar kvart døgn.

Her ligg òg Lysaker stasjon på Drammensbanen, og frå 2011 òg på Askerbanen, og er ein av dei største i landet rekna etter talet på ferdafolk. Flytoget stoggar på Lysaker, og her er òg eit bussknutepunkt. Mellom Lysaker og Nesodden går det passasjerferje. 

Fridtjof Nansens hus «Polhøgda» ligg på Lysaker. Det hyser no Fridtjof Nansens institutt.

Lysaker har gjeve namn til den uformelle gruppa Lysakerkretsen; kunstnarar og vitskapsmenn som levde i området rundt 1900.

Kjelde 
 Store Norske Leksikon

Bakgrunnsstoff 
 Google Local map som viser satellittbilde og kart for Lysaker-lokket og Lysaker Torg

Strøk i Bærum
Strøk i Oslo
Drammens teater

Drammens teater blei opna 9. februar 1870 i Drammen og var teikna av arkitekt Emil Victor Langlet. Han teikna òg Stortingsbygget. Teateret brann 10. desember 1993. Interiøret blei bygd opp på ny og teateret blei opna for andre gong 8. februar 1997.

Kjelder 
 Drammens teater på arc!

Kultur i Drammen
Byggverk i Drammen
Teater i Noreg
Skipingar i 1870
1870 i Noreg
600-talet fvt.



Hendingar 

Nøyaktig årstal er i mange tilfelle uvisst.
 Milano vart grunnlagt av keltarar.
 Marseilles vart grunnlagt av grekarar frå Fokaia.
 Vercelli vart grunnlagt av ligurarar i Nord-Italia
 Smyrna vart jamna med jorda av lydiarane.

 699 fvt: Khallushu vart konge av Elamittriket etter Shuttir-Nakhkhunte.
 660 fvt: Japan skal ha blitt grunnlagd av keisar Jimmu.
 605 fvt: Pittakos slo seg saman med tyrannen Myrsilos på Lésvos.

Fødde 

 630 fvt.: Sapfo, gresk lyrikar.
 610 fvt.: Anaksimander, gresk tenkjar

 jd