alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Philipsburg

Philipsburg er hovudstaden og den største byen i Sint Maarten. Byen fungerer som det kommersielle sentrum av øya St. Martin, der Sint Maarten er den sørlege halvdelen.

Historie
Philipsburg vart oppdaga av Kristoffer Columbus 11. november 1493, men allereie før han kom til øya budde ein indiansk folkegruppe der. Byen vart grunnlagt i 1763 av John Philips, ein skotsk kaptein i den nederlandske marinen, og vart snart eit travelt sentrum for internasjonal handel.

Prinsesse Juliana internasjonale lufthamn
For mange har fotograferinga av fly som landar på Prinsesse Juliana internasjonale lufthamn, vest for Philipsburg, vorte ein stor grunn i seg sjølv til å besøke Sint Maarten.

Grunna den korte rullebana må flya fly i uvanleg låge høgder, om lag 10-20 meter, over stranda Maho Beach.
  
Når flya tek av skapar dei kunstige bølgjer i sjøen. Det kan vere farleg, så dei lokale styresmaktene har sat opp åtvaringar på gjerda rundt flyplassen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Philipsburg, Sint Maarten» frå ,  den 18. november 2011.  
 

Sint Maarten
Hovudstader i Karibia
Louis Daguerre

Louis Jacques Mandé Daguerre () var ein fransk oppfinnar, kjemikar, fotograf og kunstnar.  Han fann opp daguerrotypien, som var ein forløpar til moderne fotografi. 

Daguerre arbeidde som teatermålar i Paris frå 1807 til 1818. Her utvikla han i 1822 ein kulisse som vart kalla diorama, som gjorde det mogleg raskt å skifte bakgrunnsbilete på scena. I produksjonen av desse bileta brukte Daguerre  camera obscura. 

Gjennom arbeidet med camera obscura kom Daguerre i kontakt med Nicéphore Niepce, og dei innleidde eit samarbeid der dei ekperimenterte med forskjellige metallfilmar. Omkring 1831 framstilte han plater med eit tynt sjikt lyskjenleg sølvjodid, og i 1837 oppdaga han at ein kunne fiksere sølvjodidet med salt. Oppfinninga gjorde det mogleg å ta varige bilete, og denne oppfinninga fekk namnet daguerrotypi. 

Daguerre har også gitt namn til eit krater på månen og asteroide 3256 Daguerre.

Bakgrunnsstoff
 Daguerreotypen (1839) (svensk) ved runeberg.org

 Franske fotografar
Franske kunstnarar
Diorama

Diorama, gjennom fransk frå gresk 'gjennom' og syn', er eit tredimensjonalt bilete produsert ved hjelp av dekorasjonar, gjenstandar og lyseffektar. Teknikken blir brukt på museum og i utstillingar. 

Opphavleg vart dioramaet oppfunne av Louis Daguerre i 1822. Ved å lyssetje bilete måla på gjennomskineleg duk, greidde han å oppnå ein  tredimensjonal verknad. K. W. Gropius videreutvikla prinsippet, slik at ein kunne gi att naturtru landskapsbilete.

Kjelder
SNL
Kultur
 Museum
Prinsesse Juliana internasjonale lufthamn

Prinsesse Juliana internasjonale lufthamn (offisielt Princess Juliana International Airport) er ein flyplass i Sint Maarten på øya St. Martin i Karibia.

Flyplassen er kalla opp etter Juliana av Nederland, som var kronprinsesse då flyplassen vart opna.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Prinsesse Juliana internasjonale lufthavn» frå ,  den 18. november 2011.  
 

Flyplassar i Karibia
Sint Maarten
Lappfiskand

Lappfiskand (Mergellus albellus) er ein medlem av andefamilien som lever i den palearktiske regionen, hekkar frå nordlege Fennoskandia over Sibir til kysten av Okhotskhavet i aust. Overvintring skjer særs spreitt på isfritt vatn frå England i vest til Japan i aust.

Lappfiskand er einaste nolevande arten i slekta Mergellus og er òg ein monotypisk art utan underartar.

Skildring 
Med ei kroppslengde på 35 til 44 centimeter er lappfiskand ei lita fiskand med kroppsform som ei kvinand (Bucephala clangula). Vengespennet er 55 til 69 centimeter. Vekta varierer mellom 510 og 935 gram.

Hoer og hannar av lappfiskand har særs ulik fjørdrakt. Hannen sin praktdrakt er kvit med fine svarte teikningar. Han har ein svart flekk (tygel) i ansiktet, og ein fjørtopp på hovudet kan hevast. Ryggen har eit svart område. Hofuglen er derimot mest skittengrå, hovudet er raudbrunt med kvit nedre kinn og strupe. Frå juli til november blir hannfuglar meir lik hoer, men framleis med svart område på ryggen.

Unge fuglar syner ein brunkvit flekk på vengene og kanelbrune i staden for svartbrune tyglar mellom auget og nebbrota. Elles lik vaksne hofuglar.

Lappfiskender er stort sett stille og høyrast sjeldan. 

Hekkeområdet strekker seg samanhengande frå Nord-Skandinavia til Okhotskhavet. Dei hekkar òg i austlegaste Sibir mot Anadyrbukta og på delar av Kamtsjatkahalvøya. Om vinteren spreier dei seg til i fragmenterte område så langt sør som sørlegaste Pakistan og Kina. Mesteparten av tida lever lappfiskender i fiskerike innsjøar eller langsamt rennande elver. Hekkehabitata deira er boreale barskogbelta med store furu- og lerketre. Dei føretrekker å hekke på innsjøar og lågland omgjeve av høg skog. Lappfiskender er hòlerugarar, og treng tre nær vatn til reirplass. Reirholet kan vere gjort av til dømes svartspett. Om vinteren og tidleg på våren kan dei òg leve på saltvatn.

I Noreg hekkar fåtalige lappfiskender ved stille vatn i Aust-Finnmark og i Nord-Trøndelag. Det finst òg få individ som overvintrar lengst sørvest i Noreg.  

I vintermånadene består maten nesten utelukkande av fisk som kan vere 10-11 cm lange, dessutan ål på opptil 29 cm. Om sommaren et lappfiskender ikkje berre fisk, men også vasslevande insekt og larvene deira, froskar, krabbar, ormar og deler av plantar som komplementær føde.

Pardanninga til lappfiskendene finn stad i vinterkvartala i februar til mars. I april og mai kjem para til hekkeområda, egga blir lagde for det meste i mai, i nokre område fram til midten av juni. Dei seks til elleve kremfarga egga blir ruga i 28 til 30 dagar. Ungane hoppar ut av reirholet 24 til 36 timar etter klekking. Det tar ca. ti veker til dei når storleiken til vaksne fuglar, og dei blir kjønnsmodne i toårsalderen.

Storleiken på populasjonen er estimert til ca. 130 000 individ, av dei 18-35 000 i Europa. I Noreg er hekkebestanden trudd å vere mellom 80 og 140 individ per 2020.

Kjelder  

Denne artikkelen bygger på «Zwergsäger» frå ,  den 4. april 2021.  
 
Referansar

Bakgrunnsstoff 

andefamilien
Fuglar i Noreg
Rapphøne

Rapphøne (Perdix perdix) er ein fugl i fasanfamilien.

Rapphøne hekkar ikkje lenger regelmessig i Noreg og blir vurdert til rødlistekategori regionalt utdøydd RE.

Fotnotar 

Fasanfamilien
Myrrikse

Myrrikse (Porzana porzana) er ein fugl i riksefamilien.

Utbreiing og økologi: Myrrikse (Porzana porzana) hekkar i Noreg spreitt og særs fåtalig frå Oslofjorden og langs kysten nord til Trøndelag. Noreg ligg i nordkanten av utbreiingsområdet og vi har berre ein liten randbestand her i landet. Arten finst i næringsrike ferskvatn, myrar og sumpar med vegetasjon dominert av starr, siv og elvesnelle. Føda består hovudsakleg av små invertebrater og plantemateriale. Overvintringsområdet for fuglar som hekkar i Noreg er dårleg kjente, men blir antatte å vera i Middelhavsområdet eller i Afrika sør for Sahara.

Raudlistevurdering: Myrrikse (Porzana porzana) blir vurdert til rødlistekategori sterkt trua EIN, på bakgrunn av bestandsestimater og basert på kriteriet D1 (50-250 individ).

Kjelder 
Referansar

Riksefamilien
Fuglar i Noreg
Steinvendar

Steinvendar (Arenaria interpres) er ein fugl i snipefamilien. Han er ein trekkfugl med eit vidt utbreiingsområde som hekkar i nordlege delar av Eurasia og Nord-Amerika og flyg sør om vinteren til kystområde nesten over heile verda.

Skildring
Steinvendar er liten og ganske tettbygd med ei lengd på 22–24 cm og eit vingespenn på 50–57 cm. Han veg 85–150 g. Nebbet er mørkt, kileforma og noko oppovervend, og blir 2–2.5 cm langt. Føtene på 3,5 cm er ganske korte og sterkt oransjefarga. Fjørdrakten er spragla i svart, kvitt og brunt på oversida. Utanfor hekketida har vaksne fuglar mørke gråbrune overdelar med svarte felkkar, mørkt hovud med noko kvitfarge og kvit underside. I hekketida er fuglane meir fargerike og overdelen er raud-brun med svarte flekkar. Brystet er hovudsakleg svart med ein kvit flekk på sida. Undersida er kvit. Hovudet er hovudsakleg kvitt med svarte strekar på krona og eit svart mønster i fjeset. Ho er noko mindre fargerik medan hannen har eit brunare hovud med meir strekmønster. Ungfuglar har eit lysebrunt hovud og lyse kantar på fjørene slik at dei minnar om skjel.

Utbreiing
I hekketida lever fuglen på nordlege breiddegarder, sjeldan meir enn nokre kilometer frå havet. Underarten A. i. morinella finst i Nord-Alaska og arktisk Canada så langt aust som Baffin-øya. A. i. interpres hekker i Vest-Alaska, på Ellesmere-øya og Grønland, i Skandinavia, Estland og nordlege Russland. Tidlegare hadde han eit større utbreiingsområde.

I Amerika overvintrar fuglen langs kysten frå Washington og Massachusetts heilt til sørspissen av Sør-Amerika, sjølv om han er sjeldan sør i Chile og Argentina. I Europa overvintrar han vest på Island, i Noreg og Danmark og lengre sør. Berre eit fåtals fuglar held til ved middelhavskysten. I Afrika er han utbreidd heilt sør til Sør-Afrika og på øyar utanfor kysten. I Asia finst han i sørlege område og så langt nord som Sør-Kina og Japan (hovudsakleg Ryuku-øyane). I Oseania opptrer han så langt sør som Tasmania og New Zealand, og overvintrer på ei rekkje stillehavsøyar. Ikkje-hekkande fuglar kan bli verande i overvintringsområdet heile året.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Ruddy turnstone» frå ,  den 18. januar 2015. 
 oppgav desse kjeldene: 
 Harrison, Colin (1975) A Field Guide to the Nests, Eggs and Nestlings of British and European Birds. Collins, London.
 Robinson, R.A. (2005) BirdFacts: profiles of birds occurring in Britain & Ireland (v1.1, Jan 2006). BTO Research Report 407, BTO, Thetford (http://www.bto.org/birdfacts).
 Rosair, David & Cottridge, David (1995) Hamlyn Photographic Guide to the Waders of the World. Hamlyn, London.
 Snow, D. W. & Perrins, C. M. (1998) Birds of the Western Palearctic: Concise Edition Vol. 1. Oxford University Press, Oxford.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

 Peder Fiske, 1994, Artsomtale: Arenaria interpres – steinvender, S. 220 i: Gjershaug, J. O., Thingstad, P. G., Eldøy, S. & Byrkjeland, S. (red.): Norsk fugleatlas. Norsk Ornitologisk Forening, Klæbu. Henta 22. januar 2022

Snipefamilien
Fuglar i Noreg
Slagugle

Slagugle (Strix uralensis) er ein fugl i uglefamilien. 

Slagugle hekkar i Noreg regelmessig men fåtalig i austlege skogsområde i Hedmark og Nord-Trøndelag. Arten har austlege delar av Noreg som vestgrense for den europeiske utbreiinga si. Ho hekkar helst i barskog, gjerne i mosaikk med store myrar. Føda består hovudsakleg av smågnagarar. Slagugla er hovudsakleg standfugl.

Status og vern 
I år 2021 blei slagugle oppgradert frå kategorien sårbar til sterkt truga (EN) på norsk raudliste for artar.

Kjelder 
Referansar

Uglefamilien
Fuglar i Noreg
Trelerke

Trelerke (Lullula arborea) er ein fugl i lerkefamilien.

Trelerke er ein fåtalig art i Noreg der han har nordvestgrensa for førekomsten sin i Europa. Arten hekkar fåtalig i Oslofjord-området, særleg i Østfold, og vestover til Agder-fylka. Han hekkar òg i dei sørlege delane av Hedmark. 

Arten er knytt til glisne furuskogar eller skogbryn ved tørre opne område. Føda består i hovudsak av invertebrater i hekkesesongen, og plantemateriale om vinteren. Trelerka overvintrar i Sør-Europa.

Raudlistevurdering 
Konklusjon: Trelerke blir vurdert til rødlistekategori sårbar VU, på bakgrunn av bestandsestimater og basert på kriteriet D1 (250-1000 reproduserande individ).

Arten blir nedgradert til nær trua NT° sidan bestandane i nabolanda våre tilsynelatande er solide og delvis aukande, noko som betyr at arten kan reetablerast dersom han i periodar skulle forsvinna frå Noreg. Det er likevel behov for kunnskap om bestandsutviklinga i åra framover.

Kjelder 
Referansar

Lerkefamilien
Fuglar i Noreg
Nattergal

Nattergal (Luscinia luscinia) er ein fugl i flugesnapparfamilien.

Nattergal hekkar i Noreg spreitt og fåtalig i dei sørlegaste delane av landet frå Vest-Agder til Østfold og Akershus, og dessutan i sørlege delar av Buskerud, Oppland og Hedmark. 

Nattergalen finn ein først og fremst i tett lauvskog med rik undervegetasjon i nærleiken av kulturmark eller våtmarker. Føda består hovudsakleg av invertebrater. Arten overvintrar i austlege delar av Afrika.

Kjelder 
Referansar

Flugesnapparfamilien
Fuglar i Noreg
Svartraudstjert

Svartraudstjert (Phoenicurus ochruros) er ein fugl i flugesnapparfamilien.

Skildring
Fuglen er om lag 14,5 cm lang og veg 14-20 gram. Hannen er om våren gråsvart på hovud, rygg og mage, og har lyse område på vengane og ein iaugefallande oransjeraud stjert. Hoa er anonymt  gråbrunt farga og har brunraud stjert.

Læte 
Sangen består av pipetonar og kraftige triller og høyrest stri. I det nordlege Europa er svart raudstjert saman med svarttrasten av fuglane som først byrjar synge i gryet.

Utbreiing 
Svartrødstjert hekkar i Sør-Noreg nord til Trøndelag, i byområder, industriområde og enkelte andre stader med bygningar. Lengre sør i Europa hekkar han òg i karrige fjellområde. Arten har nordvestgrensa for den europeiske utbreiinga si i Noreg. Arten har ei palearktisk utbreiing og hekker i Eurasia og i Marokko i Nord-Afrika. Delar av populasjonen er trekkfuglar som overvintrar i Middelhavsområdet, det nordlege Afrika så langt sør som Etiopia og Somalia, Midtausten, India og det søraustre Asia så langt aust som til Burma.

Taksonomi 
Det rår ikkje konsensus om kva for ei familie raudstjertane høyrer til. Tidlegare vart dei rekna til trastefamilien, men vert nå oftast plasserte i familien flugesnapparar i underfamilien Saxicolinae saman med t.d. buskskvettar og steinskvettar.

Hekking 
Hoa bygg eit relativt slurvete reir og legg fire til seks lysesblå til kvite egg. Ho rugar sidan einsam på egga i 12 til 16 dagar. Ungfuglane vert mata av begge foreldra i 12 til 19 dagar. Ofte førekjem to kull om året.

Føde 
Fuglen et insekt og om hausten noko bær. Han finn maten på marka eller jagar forbiflygande insekt frå ein sitteplass.

Status og vern 
I år 2021 blei svartraudstjert oppgradert frå kategorien sårbar til sterkt truga (EN) på norsk raudliste for artar.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Svart rödstjärt» frå , den 10. januar 2012. 
 
Referansar

Flugesnapparfamilien
Fuglar i Noreg
Mariinskij-teateret

Mariinskij-teateret (russisk Мариинский театр) er eit av dei mest kjente opera- og ballettbygg i verda. Bygningen ligg i St. Petersburg og blei bygd i 1860. Det er heimstad for Mariinskijballetten, som utanfor Russland er kjend som Kirovballetten, men som i 1991, etter kommunismens fall, tok det offisielle namnet Sankt Petersburg Mariinski-Ballett. 

Teateret har plass til om lag 2000 tilskodarar.

Uroppføringar 
 1862 – Giuseppe Verdi: La forza del destino
 1874 – Modest Musorgskij: Boris Godunov
 1890 – Aleksandr Borodin: Fyrst Igor
 1890 – Pjotr Tsjajkovskij: Spar Dame
 1892 – Pjotr Tsjajkovskij: Nøtteknekkeren

Kjelder 

Denne artikkelen er basert på «Mariinski-Theater» frå , den 18. november 2011.

Bakgrunnsstoff 
 mariinsky.ru Offisiell hjemmeside (russisk/engelsk)
 Utførleg info om Mariinskij-teateret

Byggverk i St. Petersburg
Ballett
Operahus
Teater i Russland
Skipingar i 1860
Aleksej Tolstoj

Aleksej Konstantinovitsj Tolstoj () var ein russisk forfattar. Han var fetter av Leo Tolstoj.

Tolstoj hadde utdanninga si frå Statsuniversitetet i Moskva i 1836, og arbeida ved hoffet til tsaren det meste av livet sitt. Han var mellom anna seremonimeister og hoffjegermeister. Høgdepunktet forfattarskapen hans er ein trilogi av historiske drama. 

Han skreiv òg dikt påverka av tysk romantikk og omsette Goethe og Heine til russisk. Nokre av dei episke dikta hans om Johannes av Damaskus er publisert på norsk i antologien Østkirken, 2002.

Sjå òg
Tatjana Tolstaja, barnebarn av Aleksej Tolstoj

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Aleksej Tolstoj» frå ,  den 18. november 2011.  

Forfattarar frå 1800-talet
Russiske forfattarar
Folk frå St. Petersburg
Alexander Røsler

Alexander Røsler () var ein norsk dokumentarfilmregissør, fotograf og sosialantropolog.

Biografi 

Alexander Røsler vart fødd i ein jødisk familie i Dachau i Bayern i 1947, og kom til Noreg med familien sin som flyktningar i 1952. Før han starta som filmregissør, tok han mag. art i sosialantropologi. Då han reiste på feltarbeid til Amazonas i Peru, der han laga sin fyrste dokumentarfilm. Seinare har han jobba med UNICEF i Latin-Amerika og medverka på fleire dokumentarfilmar. Han regisserte og produserte filmar sjølv også, ofte dokumentarfilmar for organisasjonar som NORAD, Amnesty International og NRK.

Røsler sine mange dokumentarfilmar har vorte spelte på mange filmfestivalar. Han har også gjort karriere som fotograf, og har hatt fleire separatutstillingar. Han var dessutan kortfilmsjef for Norsk Film i to år.

I 1985 gav Røsler ut kortfilmen Sommerjubel, basert på ein roman av Rune Belsvik. I 1987 regisserte han langfilmen Trollsteinen. Kortfilmen Gutta kom i 1988, og Life Is Hard and Then You Die i 1989. 

I 1991 vann Alexander Røsler Amandaprisen i klassen Beste dokumentarfilm for Svett glamour. I høve Vinter-OL 1994 vart Røsler brukt av NRK som dokumentarfilmregissør på Lillehammer. Filmen han kanskje har vorte mest kjend for er likevel Mendel frå 1997. Filmen handlar om ein jødisk familie som flyktar til Noreg tidleg på 1950-talet, og har såleis sjølvbiografiske trekk. 

Røsler var busett på Lillehammer der han var professor ved Høgskolen i Lillehammer. Han var far til skodespelaren Benjamin Lønne Røsler.

Filmografi (utval) 

 Sommerjubel (1985), kortfilm
 Trollsteinen (1987)
 Gutta (1988), kortfilm
 Life Is Hard and Then You Die (1988), kortfilm
 Svett glamour (1991), dokumentar
 Mendel (1996)

Prisar og utmerkingar 

 1985: Publikumsprisen for Sommerjubel under Kortfilmfestivalen i Grimstad
 1985: Same pris for same film under Chicago International Festival of Children's Film
 1991: Amandaprisen i klassen Beste dokumentarfilm for Svett glamour
 1997: Special Jury Award for Mendel under Shanghai International Film Festival

Kjelder 

 Biografi på engelsk på imdb.com, skriven av G. Olsen
 Filmografi på imdb.com
 Profil på Høgskolen i Lillehammer sine sider

Bakgrunnsstoff 

 Anmelding av Mendel i Dagbladet 

Norske filmregissørar
Vinnarar av Amandaprisen
Norske sosialantropologar
Professorar ved Høgskolen i Lillehammer
Norske fotografar
NRK-tilsette
Astrometri

Astrometri, posisjonsastronomi eller sfærisk astronomi er ei grein i astronomi som jobbar med presise målingar av posisjonen og rørsla til stjerner og andre himmelobjekt. Ein nytta himmelkula som referansesystem og har praktis tyding for tids- og stadavgjersle.

Kjelder
Astrometri. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 21. mars 2015 frå https://snl.no/astrometri.
Hermann Minkowski

Hermann Minkowski () var ein polsk-tysk matematikar og teoretisk fysikar av litauisk og jødisk avstamming. 

Minkowski er mest kjend for å ha skapt og utvikla geometri av tal, og for å bruke ulike geometriske metodar for å løyse vanskelege matematiske problem innan emne som talteori, matematisk fysikk og relativitetsteorien. Verka hans Geometrie der Zahlen (1909) og Diophantische Approximationen (1907) vert rekna som klassiske på dette området. Han var professor i Bonn, Königsberg, Zürich og Göttingen. 

Allereie som student ved Königsberguniversitetet i 1883 vart han tildelt den matematiske prisen av Det franske vitskapsakademiet for manuskripta hans andsynes teorien om kvadratiske former, der han synte eit heilt tal som summen av fem kvadrattal. Han var òg ein god ven av den kjende tyske matematikaren David Hilbert.

Bror til Hermann, Oskar Minkowski (1858-1931), var ein kjend lege og forskar i Tyskland. Han var professor saman med den kjende greske matematikaren Constantin Carathéodory.

Han har fått asteroiden 12493 Minkowski kalla opp etter seg på grunn av prestasjonane sine innanfor fleire område av matematikk.

Kjelder
Delar av denne artikkelen bygger på «Hermann Minkowski» frå ,  den 19. november 2011.  
 
Hermann Minkowski. (2011-11-19) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/Hermann_Minkowski

Tyske matematikarar
Geometerar
Talteoretikarar
Relativistar
Folk frå Kaunas
Tyske jødar
Matematikarar på 1800-talet
Matematikarar på 1900-talet
Hesse-determinanten

Hesse-determinanten eller Hesses determinant er ein determinant der elementa består av dei andrederiverte av ein funksjon. Han er kalla opp etter den tyske matematikaren Ludwig Otto Hesse (1811–74).

Om ein har ein funksjon med reelle verdiar

viss alle andrederiverte av f eksisterer, så kan ein skrive Hesse-dertimenanten til f visse matrisa

der x = (x1, x2, ..., xn) og Di er differnsieringsoperatoren med omsyn til det i-te argumentet. 

Sidan f ofte er klår ut frå samanhengen, så vert  ofte forkorta til berre .

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Hessian matrix» frå ,  den 19. november 2011.  
 

Differensialoperatorar
Matriser
Morseteori
Multivariat analyse
Hieronymus Georg Zeuthen

Hieronymus Georg Zeuthen () var ein dansk matematikar. 

Zeuthen var professor i København 1886 til 1910. Han utførte eit grunnleggande arbeid i den såkalla mengdgeometrien, eit område innanfor algebraisk geometri. Forelesningane hans om matematikkhistorie frå 1893, vart gjevne ut på ny i 1949 av Otto Neugebauer. 

Hieronymus Georg Zeuthen vart utnemnd til æresdoktor ved Universitetet i Oslo i 1902.

Kjelder
Hieronymus Georg Zeuthen (2011-11-19) i Store norske leksikon. 

Danske matematikarar
Professorar ved Københavns Universitet
Æresdoktorar ved Universitetet i Oslo
Folk frå Esbjerg
Matematikarar på 1800-talet
Matematikarar på 1900-talet
Hilbertrom

Eit hilbertrom er eit (ofte reelt eller komplekst) indreproduktrom som er eit komplett metrisk rom med omsyn på metrikken indusert av indreproduktet. Ein kan sjå på det som ei spesialisering av klassen av vektorrom til rom med eit omgrep om (grader av) ortogonalitet.

Alle hilbertrom er banachrom.

Omgrepet er kalla opp etter den tyske matematikaren David Hilbert.

Eksempel 
Eit døme på eit endeleg-dimensjonalt Hilbertrom er  med eit indreprodukt gjeve i standardbasisen ved .

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Hilbertrom» frå ,  den 19. november 2011.  

Lineær algebra
Operatorteori
Kvantemekanikk
Matematiske strukturar
Hippokrates frå Khios

Hippokrates frå Khios (ca. 407-ca. 420 f.Kr.) var ein gresk matematikar. 

Han studerte likedanna figurar og proporsjonslæra, og gav bidrat til problema om fordoblinga av kuben og kvadraturen til sirkelen. Han oppdaga òg somme figurar avgrensa av sirkelbogar, dei såkalla Hippokrates' halvmånar, som kan kvadrerast. Han var ein av dei viktigaste forløparane til Euklid og skreiv ei samling Element, som vil sei ei elementær lærebok i geometri.

Kjelder 
 Hippokrates fra Khios. (2011-11-19) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/Hippokrates_fra_Khios

Matematikarar frå gresk antikk
Geometerar
Fødde på 400-talet fvt.
Døde på 400-talet fvt.