alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
UNICEF

UNICEF er FNs barnefond, og blei oppretta etter 2. verdskrigen for å avhjelpe situasjonen for naudlidande born. Sidan den gong har organisasjonen arbeida med naudhjelp, katastrofehjelp og utviklingshjelp over heile verda.

UNICEF (United Nations International Children's Emergency Fund) blei oppretta av FNs generalforsamling 11. desember 1946. I 1953 blei namnet forkorta til United Nations Children's Fund, men barnefondet er framleis kjend under det same populære akronymet. 

UNICEF blei tildelt Nobels fredspris i 1965.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell heimeside
 UNICEF Norges heimeside

Dei sameinte nasjonane
Vinnarar av Nobels fredspris
Skipingar i 1946
Bakony

Bakony (tysk: Bakonyer Wald) er eit fjellområde i Dunántúl i Ungarn. Ho dannar den største delen av Dei transdanubiske mellomfjella. Området ligg nord for Balatonsjøen og nesten alt ligg innanfor Veszprém fylke.

Bakony er delt inn i Nordlege og Sørlege Bakony via ei linje mellom Várpalota-Veszprém-Ajka-Devecser. Kőris-hegy på 706 moh ligg i Nord-Bakony og er den høgaste toppen i fjellkjeda. Andre høge fjell er Som-hegy (649 m), Középső-Hajag (646 m), Öreg-Futóné (576 m) i Nord-Bakony, og Kab-hegy (599 m), Üsti-hegy (536 m) og Agár-tető (511 m) i Sør-Bakony.

Zirc vert ofte kalla Hovudstaden i Bakony fordi han ligg sentralt plassert i Nord-Bakony.

Kjelde

Fjellkjeder i Ungarn

it:Transdanubio#Selva Baconia
Bükk

Bükk (Bøkfjella) er ein del av Karpatane nordaust i Ungarn. Store delar av området er ein del av Bükk nasjonalpark.

Sjølv om Kékes, det høgaste punktet i Ungarn, ikkje ligg her men i dei nærliggande Mátrafjella, er middelhøgda i Bükkfjella, med meir enn 20 toppar over 900 meter, høgare enn i Mátra. Det høgaste punktet i Bükk er Kettős-bérc (960 m), den tredje høgaste toppen i Ungarn etter Kékes og Galyatető.

Det er 853 kjende grotter i fjellkjeda, inkludert István-lápa, den djupaste grotta i Ungarn på 250 m, den arkeologisk viktige Szeletagrotta, Grottebadet (ein av dei største turistattraksjonane i Miskolc-Tapolca, Annagrotta, og Istvángrotta. 45 av grottene er verna på grunn av dyrelivet og mikroklimaet her.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Bükk» frå ,  den 24. september 2007 k.

Bakgrunnsstoff 
 Bükk nasjonalpark 

Fjellkjeder i Ungarn
Fjellkjeder i Karpatane
Börzsöny

Börzsöny er ei fjellkjede nord i Ungarn. Den høgaste toppen er Csóványos på 938 meter over havet. Fjellkjeda er ein del av Karpatane.

Sjå òg 
 Dei nordungarske mellomfjella

Fjellkjeder i Ungarn
Fjellkjeder i Karpatane
Cserhát

Cserhát er ei fjellkjede i Ungarn, ein del av Dei nordungarske mellomfjella, som igjen er ein del av Karpatane, og er delt mellom fylka Pest og Nógrád. Det høgaste punktet er Naszály med ei høgd på 654 meter over havet.

Cserhát strekkjer seg frå Cserhátalja til Ipolydalen (slovakisk Ipeľ). Dei sentrale områda er fjellkledde og dekte av skog, medan sørlege og nordlege delar er meir åslendte.

Sjå òg 
 Dei nordungarske mellomfjella

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Cserhát» frå ,  den 24. september 2007.  
 

Fjellkjeder i Ungarn
Fjellkjeder i Karpatane
Kőszegfjella

Kőszegfjella (tysk: Günser Gebirge) er ei fjellkjede i Alpokalja-området. Fjellkjeda er delt mellom Austerrike og Ungarn. Det høgaste punktet er Írott-kő (bokstavleg skriven stein) med ei høgd på 883 moh.

Sjå òg 
 Alpokalja

Fjellkjeder i Ungarn
Mátra

Mátra (slovakisk: Matra) er ei fjellkjede nord i Ungarn mellom byane Gyöngyös og Eger. Det høgaste fjellet i landet, Kékes (1014 moh) ligg i Matra. 

Mátrafjella er ein del av Dei nordungarske mellomfjella, som igjen er ein del av Karpatane. Fjellkjeda ligg mellom dalane til elvane Tarna og Zagyva. Mátrafjella kan delast inn i fleire mindre område. Det høgaste området i Vest-Mátra er Muzsla. Sentral-Mátra består Mátrabércplatået (Mátraryggen) og ei gruppe vulkanske kjegler kalla Galyatető and Kékes. Bratte og kvasse fjellsider og urer ligg om ein annan og er dekte av bøkeskog. Slakare skråningar og dalar strekkjer seg sørover, den største av desse er Nagy-völgy (Stordalen). Dei nordlege delane av fjellkjeda heiter Mátralába (Foten av Mátras). Dette er eit åskledd område med 250-400 meter høge vulkanar og stort sett dyrkbar mark.

Byar og tettstadar 
 Bátorterenye
 Gyöngyös
 Pásztó
 Pétervására

Bakgrunnsstoff 
 Heimeside
 Galleri

Kjelde 

Matra
Matra
Mecsek

Mecsek (serbisk og kroatisk Meček eller Мечек, tysk Metscheck) er ei fjellkjede sør i Ungarn. Ho ligg i regionen Baranya nord for byen Pécs.

Fjella dekkjer eit område på om lag 500 km². Den høgaste toppen er Zengő med ei høgd på 682 moh. Mecsek er rik på mineral (inkluder uran) samanlikna med andre område av Ungarn. Klimaet er variert og har element frå både Middelhavet og kontinentet. Området har om lag 20-30 planteartar som er ukjend i andre delar av området rundt Karpatane.

Kjelde 

Denne artikkelen bygger på «Mecsek» frå ,  den 24. september 2007.  

Fjellkjeder i Ungarn
Dei nordungarske mellomfjella

Dei nordungarske mellomfjella eller Dei nordlege åsane (ungarsk Északi-középhegység) er dei nordlege, fjellkledde områda av Ungarn. Fjella glir over i Mátra-Slanec-området på andre sida av grensa i Slovakia. Dei dannar eit separat geomorfologisk område i Dei indre Vest-Karpatane. Fjellkjeda går over Nordaust-Ungarn og langs den austlege delen av grensa mellom Ungarn og Slovakia i eit breitt belte frå Donausvingen til byen Prešov.

Underinndeling 
Området er igjen vidare delt inn:
 Börzsöny
 Gödöllőåsane (ungarsk Gödöllői-dombság)
 Cserhát 
 Mátra
 Bükk
 Tokaj-Hegyalja 
 Zemplén

Skildring 
Dei nordungarske fjella byrjar med fjellkjeda Börzsöny, ved Donausvingen, der ho møter Dei transdanubiske mellomfjella. Börzsöny dekkjer eit område på om lag 600 km² og har hovudsakleg vulkansk opphav. Den høgaste toppen her er Csóványos på 938 moh. 

Den neste fjellkjeda mot aust er Cserhát med same bergartar som Börzsöny. Dette er den lågaste delen av Dei nordungarske mellomfjella og er meir eit åslendt område. Det høgaste punktet her er Teke på 566 moh. 

Kékes, det høgaste fjellet i landet med 1 014 meter over havet, ligg i den neste kjeda, Mátra. Middelhøgda til fjellkjeda er derimot berre 600 m. Mátra har òg vulkansk opphav. 
 
Bükk er ei kalksteinskjede og er den høgaste fjellkjeda ut frå middelhøgd i Ungarn. Han har mange grotter, og nokre av dei var busett av menneske i førhistorisk tid.

Aggtelek Karst er ei låg (300-500) kjede forholdsvis nær grensa til Slovakia. Her ligg mellom anna grotta Baradla, den mest populære grotta i Ungarn. 

Zemplén har vulkansk opphav og jordsmonnet her er svært gunstig for vindyrking.

Naturressursar 
 brunkol
 kalkstein
 lignitt
 skog
 vin

Nasjonalparkar 
 Aggtelek nasjonalpark (oppretta i 1985)
 Bükk nasjonalpark (oppretta i 1976)
 Duna-Ipoly nasjonalpark (oppretta i 1997)

Verna område 
 Hollókő (sidan 1977)
 Aust-Cserhát (sidan 1989)
 Karancs-Medves (sidan 1989)
 Mátra (sidan 1985)
 Tarnavidék (sidan 1993)
 Lázbérc (sidan 1975)
 Tokaj-Bodrogzug (sidan 1986)
 Zemplén (sidan 1984)

Sjå òg 
 Mátra
 Bükk
 Karpatane

Kjelde 

Fjellkjeder i Ungarn
Fjellkjeder i Vest-Karpatane
Sopronfjella

Sopronfjella er ei fjellkjede i Ungarn og ei austleg forlenging av Dei austlege Alpane. Ho er ein del av Alpokalja. Kjeda ligg nær byen Sopron og det høgaste punktet er Magasbérc med 558 moh.

Sjå òg 
 Alpokalja

Kjelde 

Fjellkjeder i Ungarn
Dei transdonauske mellomfjella

Dei transdonauske mellomfjella (ungarsk: Dunántúli-középhegység) er ei fjellkjede i Ungarn som dekkjer eit areal på om lag 7 000 km². Den høgaste toppen er Pilis med ei høgd på 757 meter over havet.

Inndeling 
 Bakony 
 Keszthelyfjella
 Tapolcabekkenet
 Balatonhøglandet
 Sør-Bakony 
 Nord-Bakony 
 Bakonyalja, Sokoró, Vértesalja (Bársonyos) 
 Vértes 
 Velencefjella
 Dunazugfjella
 Gerecsefjella
 Budafjella
 Pilisfjella
 Visegrádfjella

Kjelde 

Fjellkjeder i Ungarn
Villányfjella

Villányfjella er ei relativt låg fjellkjede og ligg vest for byen Villány i Baranya fylke, sør i Ungarn. Den høgaste toppen er Szársomlyó på berre 442 meter over havet. Dette fjellet har uvanleg planteliv på sørsida og har middelhavsklima med 20 % av artar ein normalt finn ved Middelhavet. På toppen står det ei borg frå mellomalderen. Området er ein del av Duna-Dráva nasjonalpark. Fjellkjeda består av kalkstein.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Villány Mountains» frå ,  den 24. september 2007.  
 

Fjellkjeder i Ungarn
Zemplénfjella

Zemplénfjella er ei fjellkjede i Ungarn. Den høgaste toppen er Nagy-Milic med 894 meter over havet. Fjellkjeda er ein del av Karpatane.

Sjå òg 
Dei nordungarske mellomfjella

Fjellkjeder i Ungarn
Fjellkjeder i Karpatane

de:Sempliner Gebirge
Galya-tető

Galya-tető er det nest høgaste fjellet i Ungarn etter Kékes. Fjellet ligg i fjellkjeda Mátra og er ein stor turistdestinasjon. Området er ein del av Mátraszentimre i Heves fylke. Fjellet er 964 meter høgt.

Fjell i Ungarn
Hármashatárhegy

Hármashatárhegy er eit fjell i Budapest i Ungarn. Namnet Hármashatárhegy tyder «Tregrensefjellet» og kjem av at grensene til tre byar (Buda, Óbuda og Pesthidegkút) møttest her på 1800-talet. I dag er desse byane slått saman til Budapest, men namnet på fjellet er det same. 

Fjellet ligg på Buda-sida med ei høgd på 495 meter over havet. Fjellet vert nytta til turgåing, sykling og paragliding. Om vinteren vert det òg nytta til aking. 

Det er ofte vindfullt på toppen sidan det ikkje veks tre her. Snøen ligg ofte to veker lenger på fjellet enn i resten av byen. I snitt er temperaturen eit par gradar lågare enn på Pest-sida.

Kjelder 

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Hármashatárhegy» frå ,  den 24. september 2007.  
 

Fjell i Ungarn
Budapest
Zengő

Zengő er eit fjell i Ungarn og det høgaste fjellet i Mecsekfjella med ei høgd på 682 meter over havet. Toppen ligg i den søraustlege delen av fjellkjeda. På toppen står det eit utkikkstårn og ruinane av ei lita mellomalderborg, som truleg vart bygd på same stad som eit vakttårn frå romartida. 

Det var opphavleg planar om å byggje ein NATO-radar på toppen, men planane vart skrinlagd etter kraftig motstand frå lokale innbyggjarar og miljøvernsgrupper.

Kjelde

Fjell i Ungarn
Kékes

Kékes er det høgaste fjellet i Ungarn med ei høgd på 1 015 meter over havet. Det ligg i Mátrafjella i Heves fylke. Det er den tredje mest vitja turistattrasksjonen i Hellas etter Balatonsjøen og Donau, og har fleire hotell og skiløyper. På toppen av fjellet står det ei fjernsynsmast. 

Namnet Kékes kjem av at fjellet ofte har ein blåaktig farge. På ungarsk tyder ordet kék 'blå', medan kékes tyder 'blåaktig'.

Kjelde 

Fjell i Ungarn
Kekes
Bodrog

Bodrog er ei elv aust i Slovakia og nordaust i Ungarn og ei av sideelvane til Tisza. Bodrog vert danna der elvane Ondava og Latorica renn i hop nær Zemplin aust i Slovakia. Ho kryssar grensa til Ungarn nær landsbyen Felsőberecki (nær Sátoraljaújhely) i Ungarn og Streda nad Bodrogom i Slovakia, der ho dannar det lågaste punktet i Slovakia (94,3 meter over havet), og held fram gjennom det ungarske fylket Borsod-Abaúj-Zemplén. Ho munnar ut i Tisza i Tokaj. Ein by langs elva er Sárospatak i Ungarn. 

Elva er 67 km lang (av dette 15 km i Slovakia og 52 km i Ungarn). Ho har eit nedslagsfelt i 13 579 km² der 972 km² er i Ungarn. Elva er rik på fisk.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bodrog» frå ,  den 24. september 2007.  
 

Tisza
Elvar i Slovakia
Elvar i Ungarn
Bodva

Bodva (ungarsk Bódva) er ei elv i Slovakia og Ungarn. Ho har utspring i Slovenské rudohorie-fjella i Slovakia og kryssar grensa til Ungarn nær Turňa nad Bodvou. Bodva munnar ut i elva Sajó i Boldva, nord for Miskolc. To av sideelvane hennar er Turňa og Ida. 

Bodva renn langs den austlege kanten av ein karstisk steinformasjon og har derfor eit usymmetrisk dreneringssystem.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bodva» frå ,  den 24. september 2007.  
 

Elvar i Slovakia
Elvar i Ungarn
Granvinsvatnet

Granvinsvatnet er eit vatn som ligg i Voss herad i Vestland. Ved sørenden ligg tettstaden Eide, medan grenda Øvre Vassenden ligg ved nordenden. På vestsida av vatnet ligg garden Nesheim, og på austsida ligg Holven og Granvin kyrkje.

Riksveg 13 går langs austsida av vatnet. Ved Holven kjem Riksveg 572, som kjem over fjellet frå Ulvik, ned og møter Riksveg 13. Frå Øvre Vassenden går Fylkesveg 305 til Nesheim.

Innsjøar i Voss
Johannes Senn

Johan Heinrich Senn () var ein sveitsisk målar, teiknar og koparstikkar frå Liestal. Han er også kjend under namnet Johannes Senn, og måla ei rad motiv frå Noreg og Danmark.

Senn studerte ved Kunstakademiet i København 1805 og vart buande i Danmark til 1818, då han reiste heim til Sveits. 
Saman med den unge Christoffer Wilhelm Eckersberg leverte han teikningar til Gerhard Ludvig Lahde som ble stukke i kopar og tidvis kolorert. Koparstikkserien Danske Klædedragter (frå og med 1808) viste figurar, draktar og uniformer som alle kunne bli sett i dagleg bruk utanfor København. Ein større koparstikkserie, Norske nationale Klædedragter (1812–1815),  på i alt 74 blad, kan tyda på at Senn har reist rundt i Noreg. 

Arbeida hans har i dag større kulturhistorisk enn eigentleg kunsthistorisk interesse, spesielt skildringane av kvardagsscener og dei detaljerte bileta i Klædedragter i København, 37 blad (1806-08 og 1820); Danske klædedragter, 30 blad (1808-12) og Norske nationale klædedragter, 74 blad (1812-15).

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 
 Bilete av Johannes Senn (dansk)

Danske målarar
Sveitsiske målarar
Viksdalen

Viksdalen er ei bygd i Sunnfjord kommune i Vestland. Bygda har to dalføre; Råheimsdalen og Eldalsdalen, desse vert samla i et hovuddalføre som fører vidare mot Sande. Senteret i bygda, Vika, ligg ved enden av Råheimsdalen. Her finst skule, barnehage og nærbutikk. Viksdalen kyrkje ligg òg her.

Viksdalen er kjend for sin natur med elva Gaula (Gaularvassdraget) og Viksdalsvatnet som midtpunkt. Vegsambandet over Gaularfjellet mellom Viksdalen og Balestrand er òg godt kjent, og vil få status som nasjonal turistveg. Gaularfjellet er også eit ettertrakta område for friluftsliv, særskilt i vintersesongen. Hestad kapell ligg i nedre del av Viksdalen.

Bakgrunnsstoff 
 Eldre fotografi frå Viksdalen på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

Bygder i Vestland
Geografi i Sunnfjord
Crasna

Crasna (på rumensk) eller Kraszna (på ungarsk) er ei elv nordvest i Romania og nordaust i Ungarn. Elva er ei av sideelvane til Tisza og har utspring i Transylvania i Romania, nærlandsbyen Crasna. Ho renn gjennom dei rumenske fylka Sălaj og Satu Mare og dei ungarske fylket Szabolcs-Szatmár-Bereg. Ho munnar ut i Tisza i Vásárosnamény. Byar langs Crasna er Șimleu Silvaniei i Romania og Mátészalka i Ungarn.

Elva er 193 km lang, der 147 km renn i Romania og 46 km i Ungarn. Nedslagsfeltet er 3 142 km² der 2 255 km² er i Romania og 887 km² i Ungarn.

Kjelde 

Elvar i Romania
Elvar i Ungarn
Sălaj fylke
Satu Mare fylke
Tisza
Crișul Alb

Crișul Alb (på rumensk) eller Fehér-Körös (på ungarsk) er ei elv vest i Romania (Transylvania) og søraust i Ungarn (Békés fylke). Ho har utspring sør i Apusenifjella. Elva renn gjennom byane Brad, Ineu, Chișineu Criș i Romania, og Gyula i Ungarn. Ho kryssar grensa til Ungarn og skiftar namn til Fehér-Körös, der ho møter Fekete-Körös eit par kilometer nord for Gyula. I lag dannar dei Körös.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Crișul Alb» frå ,  den 24. september 2007.  
 

Elvar i Romania
Elvar i Ungarn
Arad
Hunedoara
Crişul Repede

Crişul Repede (på rumensk) eller Sebes-Körös (på ungarsk) er ei elv på 209 km i Bihor i Transylvania i Romania og søraust i Ungarn. I lag med elvane Crişul Alb (Kvita Criş) og Crişul Negru (Svarte Criş) utgjer ho dei tre Criş elvane («Cele Trei Crişuri»). Desse vert rekna som dei viktigaste elvane i regionen Crişana i Romania. Historisk, då Crişana var ein offisiell region (i dag er Romania delt inn i 40 fylke), var Criş-elvane dei viktigaste i regionen. 

Crişul Repede renn gjennom byen Oradea, hovudstaden i Bihor. Ho munnar ut i Körös (Criş) nær Gyomaendrőd i Ungarn.

Kjelde 

Elvar i Romania
Elvar i Ungarn
Cluj
Bihor
Hornád

Hornád (slovakisk) eller Hernád (ungarsk) er ei elv aust i Slovakia og nordaust i Ungarn. 

Elva er ei sideelv til Sajó, som igjen er ei sideelv til Tisza. Hornád har utspring i Nedre Tatra, sørvest for Poprad og renn gjennom dei slovakiske regionane Spiš og Abov, og det ungarske fylket Borsod-Abaúj-Zemplén. Elva er 286 km lang, der 193 km renn i Slovakia. Av byar langs elva finn ein Spišská Nová Ves og Košice, begge i Slovakia. Ho munnar it Sajó søraust for Miskolc.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Hornád» frå ,  den 24. september 2007.  

Elvar i Slovakia
Elvar i Ungarn
Spiš
Ipeľ

Ipeľ (på slovakisk) eller Ipoly (på ungarsk; tysk Eipel) er ei 232 km lang elv i Slovakia og i Ungarn og ei av sideelvane til Donau. Ho har utspring sentralt i Slovakia i fjella Slovenské rudohorie og renn sørover til den ungarske grensa, deretter sørvestover, vestover og så sørover igjen langs grensa før ho munnar ut i Donau nær Szob.

Ipeľ renn gjennom eller dannar grensa mellom regionane Banská Bystrica og Nitra i Slovakia, og Nógrád fylke og Pest fylke i Ungarn.

Byar og tettstadar 
 Poltár (SK)
 Kalinovo (SK)
 Boľkovce (SK)
 Litke (UN)
 Szécsény (UN)
 Balassagyarmat (UN)
 Šahy (SK)
 Salka (SK)
 Szob (UN)

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Ipeľ» frå ,  den 15. april 2021.  
 

Elvar i Slovakia
Elvar i Ungarn
Sideelvar til Donau
Körös-ér

Körös-ér (på ungarsk) eller Kereš (på serbisk, kyrillisk Кереш) er ei elv sør i Ungarn og nord i Serbia. Elva er 70 km lang og ei av sideelvane til Tisza frå høgre. Ho renn gjennom Bačka i både Ungarn og Serbia (Vojvodina): 27 km i Ungarn, 15 km som grenseelv og 27 km i Serbia. 

Körös-ér har utspring i den ungarske delen av Subotička peščara, mellom byane Jánoshalma og Kiskunhalas. Vest for Kelebia vert Körös-ér ei grenseelv mellom dei to landa. Som Kereš renn ho nord for byen Subotica. Ho munnar ut i Tisza ved Adorjan, 76 moh. 

Ved Subotica vert det dumpa mykje avfall i elva, som er særs forureina og den største foruereingskjelda til Tisza.

Bakgrunnsstoff 
 Kereš i Serbia

Kjelder 

Elvar i Serbia
Elvar i Ungarn
Körös

Körös (på ungarsk) eller Criş (på rumensk) er ei elv aust i Ungarn. Ho vert danna der elvane Crişul Alb (ungarsk: Fehér-Körös) og Crişul Negru (ungarsk: Fekete-Körös) renn saman nær Gyula (rumensk: Ghiula). Crişul Repede (Ungarsk: Sebes-Körös) munnar ut i Körös nær Gyoma. Alle desse tre elvane har sine utspring i Apusenifjella i Romania. Körös munnar ut i Tisza nær Csongrád.

I antikken vart elva kalla Crisus, Crisia, Grisia eller Gerasus, medan eit eldre tysk namn på elva er Kreisch.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Körös» frå ,  den 24. september 2007.  
 

Elvar i Ungarn
Tisza
Crişul Negru

Crişul Negru (på rumensk) eller Fekete-Körös (på ungarsk) er ei elv vest i Romania og søraust i Ungarn. 

Ho har utspring vest i Apusenifjella og renn gjennom byane Ştei og Beiuş i Romania. Ei av sideelvane hennar er den vesle Roşia. Ho kryssar grensa til Ungarn og endrar namn til Fekete-Körös, her møter ho Fehér-Körös eit par kilometer nord for Gyula og i lag dannar dei elva Körös.

Kjelde 

Elvar i Romania
Elvar i Ungarn
Bihor
Mureș

Mureș (på rumensk) eller Maros (på ungarsk) er ei 725 km lang elv i Aust-Europa. Ho har utspring i Giergeukjeda aust i Karpatane i Romania og munnar ut i Tisza ved Szeged søraust i Ungarn. 

Mureș renn gjennom dei rumenske fylkea Harghita, Mureș, Alba, Hunedoara og Arad, og det ungarske fylket Csongrád. Byane Toplița, Reghin, Târgu Mureș, Iernut, Luduş, Ocna Mureș, Aiud, Teiuș, Alba Iulia, Deva og Arad i Romania og Makó og Szeged i Ungarn ligg alle langs elva. 

Mureș vart kalla Marisus i antikken. På tysk vart ho òg kalla Mieresch og Marosch av dei transylvanske Siebenbürgen-sakserane og det ein gong austerrikske Habsburg-styret. Salt vart frakta på elva i mellomalderen på store flåtar. 

Den ungarske delen av Maros er 50 km lang (21 km av ho dannar landegrensa mellom dei to landa). Om lag 2 850 mål på nordsida av elva er ein del av Körös-Maros nasjonalpark.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Mureș River» frå ,  den 25. september 2007.  
 

Elvar i Ungarn
Elvar i Romania
Tisza
Pinka

Pinka er ei elv i Sentral-Europa med ei lengd på om lag 90 km. Ho har utspring i Steiermark aust i Austerrike, ved grensa til bundeslandet Burgenland. Ho renn inn i Ungarn mellom tettstadane Burg og Felsőcsatár, og kryssar grensa mellom dei to landa fem gonger. Ho munnar ut i elva Rába nær Körmend. Den største sideelvane hennar er Strem.

Dei største busetnadane langs elva er Pinkafeld og Oberwart (ungarsk: Felsőőr).

Kjelde 

Elvar i Ungarn
Elvar i Austerrike
Overdose

Overdose er inntak av ein større mengde lækjemiddelar eller andre stoff enn det som er medisinsk forsvarleg. Overdosar kan føra til død, koma eller permanente skadar. Fenomenet er velkjend blant narkotikamisbrukarar og som ein sjølvmordsmåte.

Sjølvmordsmetodar
Psykiatrisk diagnose
Rusmisbruk
Akuttmedisinske tilstandar
Plazović

Plazović eller Kiđoš (på serbisk, kyrillisk Плазовић) eller Kígyós (på ungarsk) er ei elv sør i Ungarn og nord i Serbia, som renn innanfor regionen Bačka. Ho har ei lengd på 129 km, og på eit berre 15 km langt stykke kryssar ho grensa mellom dei to landa åtte gonger. 92 km av elva renn i Ungarn, medan 37 km renn i Serbia. 

Kigyós har opphav i Ungarn frå to elvar. Den eine, Bokodi-Kígyós-csatorna, har igjen utspring frå to mindre elvar vest for byen Baja. Den eine av desse har sitt utspring ved landsbyen Rém og den andre ved Borota. Elvane møtest ved Felsőszentiván og renn sørover. Den andre elva, Mátételke-Kígyós-csatorna, har sitt utspring nord for landsbyen Tataháza. Denne elva renn nesten over den serbiske grensa før ho snur vestover. Aust for Katymár, like før dei kryssa grensa til Serbia, møter dei to elvane kvarandre og frå her vert elva hovudsakleg kalla Plazović.

I Serbia renn elva ut i kanalen Veliki Bački (Велики бачки канал; Store Bačka kanal).

Kjelde 

Elvar i Ungarn
Elvar i Serbia
Bačka
Sajó

Sajó (på ungarsk) eller Slaná (på slovakisk) er ei elv i Ungarn og Slovakia. Ho har ei lengd på 229 km, der 110 km renn i Slovakia. Ho har utspring i fjella Nedre Tatra nær Dobšiná. Sajó renn gjennom den slovakiske byen Rožňava og den ungarske byen Miskolc. I Ungarn renn jo gjennom fylket Borsod-Abaúj-Zemplén, og nær Tiszaújváros munnar ho ut i Tisza.

Kjelde 

Elvar i Ungarn
Elvar i Slovakia
Tisza
Séd

Séd er ei elv vest i Ungarn, nord for Balatonsjøen. Elva er 70 km lang og renn gjennom byen Veszprém.

Bakgrunnsstoff 

Elvar i Ungarn
Sió

Sió er ei kanalisert elv sentralt i Ungarn. Elva er det einaste utsiget frå Balatonsjøen og renn ut frå innsjøen ved byen Siófok. Ho går gjennom byen Szekszárd, og eit par kilometer aust for byen renn ho ut i Donau. Sió renn gjennom dei ungarske fylka Somogy, Fejér og Tolna.

Kjelde 

Elvar i Ungarn
Sideelvar til Donau
Eggberereker

Eggberereker (Pleocyemata) er ein underorden under krepsdyr-ordenen tifotkreps som omfattar alle krepsdyrartar der hoa bèr egga under bakkroppen (som òg vert kalla pleon) når dei er befrukta. Gruppa har òg ein del andre trekk til felles. Dei fleste godt kjende artane storkreps høyrer til eggbererekene, mellom anna krabbar, kreps og «ekte reker».

Infraklassar 
Caridea
Stenopodidea
Polychelida
Achelata
Glypheoidea
Astacidea
Thalassinidea
Anomura
Brachyura

Krepsdyr
Someș

Szamos (på ungarsk) eller Someș (på rumensk) er ei elv i Romania og Ungarn. 

Elva har utspring der elvane Someșul Mare og Someșul Mic møtest. Someșul Mare har utspring i Rodnafjella i Bistrița-Năsăud fylke og Someșul Mic har utspring i Apusenifjella i Cluj fylke. Someșul Mic vert igjen danna der dei to elvane Someșul Cald og Someșul Rece renn saman.

Someșul Mare og Someșul Mic møtest ved Dej, og frå her renn Someș vestover, gjennom Satu Mare, før ho munnar ut i Tisza i Ungarn, nær Vásárosnamény.

Someș vart i antikken kalla Samus.

Kjelde 

Elvar i Ungarn
Elvar i Romania
Tisza
Cluj fylke
Sălaj fylke
Maramureș fylke
Satu Mare fylke
Sugovica

Sugovica er ei lita elv sør i Ungarn, nær Baja. Ho vert òg kalla Kamarás-Duna. Sugovica er ei tidlegare sideelv til Donau.

Elvar i Ungarn