Kivlemøyslåttane

Kivlemøyslåttane eller Systerslåttane er slåttar som er knytt til segna om Kivlemøyane. Desse slåttane finst det sju av, etter regelen spela i fast rekkefølgje. Den mest kjende kivlemøy-gruppa har fire slåttar, medan systerslåttane er tre i alt. Dei to gruppene skil seg og frå kvarandre på felestille. Den eine gruppa er spela på Trollstilt, den andre på understilt. Slåttegruppene høyrer for det meste til i Telemarkstradisjon, men slåttane har mange frittståande variantar i andre distrikt. Tonestoffet i slåttane er svært gamalt.

Den viktigaste kjelda til desse slåttane har vore Øystein Langedrag og sonen hans, Leiv Sandsdalen. Sandsdalen ville helst ikkje lære dei bort, er det fortalt, og meinte at desse slåttane skulle følgje han i grava. Torkjell Haugerud fekk likevel lært slåttane på trollstilt. Ei anna line frå Øystein Langedrag gjekk gjennom Håvard Gibøen på Møsstrond.

Kivlemøyslåttane 

Kivlemøyslåttane på trollstilt er samla i ei gruppe på fire slåttar, ein gangar, ein springar, to lydarslåttar. Kvar av slåttane har namn knytt til forteljinga. Springaren er funnen i mange dalføre, og heiter mellom anna Klunkelåtten i Hallingdal. Nøringen er rekna som ein variant i gangar-gruppa. Slåttane er ofte kalla Skjaldmøyslåttar. Dette namnet skriv seg frå Setesdal.

 Skjaldmøyslått, nr 42, etter Knut Heddi, Rysstad. Gangar i 2/4. Bjørndal gamle slåttar hefte III nr 5. Nedskriven 1917. Heddi hadde slåtten frå Bjug Torjusson Hovi, som døydde kring 1890. Bjug hadde slåtten frå Torjus Olson Faremo. Segna om skjaldmøyane er knytt til Setesdal, og ikkje til Seljord.

Systerslåttane 

Systerslåttane er spela på understilling (F-C-A-E). Dette gjev ein særskild tonekjensle, med ein sekst mellom ters og kvart, og elles opne kvintar. Nummera I, II og III er sett på slåttane av Johannes Dale frå Tinn. Hallingen etter Øystein Langedrag skil seg noko ut i gruppa, og av di han går på eit anna felestille. Mykje tyder elles på at det er Langedrag som er kjelda til slåttekrinsen, og at stoffet har vore kjend i Seljord på 1700-talet.

Kivlemøyane I 

Kivlemøyane I er ein gangar i 6/8-takt. Slåtten har vore spela i Tinn og Seljord, og alle formene av slåtten er etter Håvard Gibøen. Hardingfeleverket har gjeve slåtten nr 98 (band I).

 a: Systerslått, etter Eilev Smedal, Seljord. Nedskrift Eivind Groven 1936 (G 957). Smedal hadde slåtten etter Kjetil Håvardsson, son av Håvard Gibøen.
 b: Kivlemøyane I, etter Johannes Dale, Tinn. Nedskrift Truls Ørpen 1953 (Ø 389). Forma er etter Knut Dale.
 c: Systerslått, etter Høye Kvåle, Seljord. Nedskrift Arne Bjørndal 1950 (B 2450). Forma er etter Kjetil Håvardsson. Dei møttest i 1890.

Halling etter Langedragen 

Slåtten er ein gangar i 2/4-takt, som har vore nytta i Setesdal. Slåtten er for det meste spela på Forstemt (G-C-A-E). I Setesdal er denne slåtten rekna til Kivlemøykrinsen. Slåtten er og kalla Sæbyggjegangaren. Det var Petter Veum frå Fyresdal som førte slåtten til Setesdal. Han hadde sjølv lært slåtten av Øystein Langedrag frå Seljord. 

 a: Skjaldmøyslaget, etter Halvor Bråten, Tinn. Nedskrift Arne Bjørndal 1917 (B 26). Bråten hadde slåtten frå Dreng Ose. Felestillet er Trollstilt.
 b:Tusseslåtten, etter Eivind Hamre, Bygland. Nedskrift Arne Bjørndal 1917 (Bjørndal Gamle slåttar hefte I nr 7). Knut Heddi hadde lært slåtten av Petter Veum frå Fyresdal. Han rekna dette som systerslått.
 c:Gangar, etter Andres K. Rysstad, Hylestad. Nedskrift Truls Ørpen 1952 etter privatopptak (Ø 496). Andres Rysstad hadde slåtten frå Halvor Rysstad, som hadde han frå Petter Veum.
 d: Kivlemøyane. etter Halvor Rysstad, Hylestad. Nedskrift Arne Bjørndal 1917 (B 586). Rysstad lærte slåtten av Petter Veum frå Fyresdal i 1889. Veum hadde slåtten frå Øystein Langedrag i Seljord.
 e: Halling etter Langedragen, etter Tarjei Tvigyva, Lårdal Nedskrift Eivind Groven 1921 (G 700). Slåtten var nytta av Eivind Groven i korverket over visa Margit Hjukse.

Kivlemøyane II 

Dette er ein springar på understilt som finst i mange variantar. Slåtten har katalognr 480 i hardingfeleverket. Kjelda for slåtten er Øystein Langedrag. Det var Johannes Dale som i si tid sette nummer på slåtten.

 a: Trollslåtten, etter Ola Mosafinn, Voss. Nedskrift Arne Bjørndal 1908 (Bjørndal gamle slåttar hefte IV nr 6). Mosafinn lærte slåtten av Leiv Sandsdalen frå Seljord ein gong dei møttest på Voss.
 b:Systerslått etter Hans Smeland, Seljord. Nedskrift Arne Bjørndal 1911 (B 150). Smeland lærte slåtten av Leiv Sandsdalen frå Seljord.
 c:Systerslått etter Eilev Smedal, Seljord. Nedskrift Eivind Groven 1936 (G 958). Smedal lærte slåtten av Kjetil Håvardsson.
 d: Systerslått etter Johannes Dale, Tinn. Nedskrift Sven Nyhus 1975. Denne forma vart nytta av Edvard Grieg, og skriven ned av Johan Halvorsen. Slåtten er og skriven opp av Groven og Ørpen.
 e:Springar frå Kivlemøyane, etter Eivind Mo, Rauland. Nedskrift Sven Nyhus 1975. Mo lærte slåtten av Høye Kvåle frå Seljord i 1920. Denne forma skal vera nokonær lik forma til Håvard Gibøen. Herbrand Hagen frå Nore spela og denne slåtten.

Systerslått på forstemt 

Denne springaren (Nr 490), er for det meste spela på forstemt (ein variant er på nedstilt bass). Slåttane er rekna til systerslåttane, og skriv seg frå Øystein Langedrag.

 a: Springar, etter Gregar O. Nordbø, Bø i Telemark. Nordbø hadde slåtten frå bestefaren, Gregar Nordbø.
 b: Systerslått, etter Åsmund Groven, Lårdal. Nedskrift Eivind Groven 1944 (G 443). Åsmund hadde slåtten frå Hans Smeland i Seljord.
 c: Systerslått, etter Hans Smeland, Seljord. Nedskrift Arne Bjørndal 1911 (B 146). Smeland lærte slåtten av Leiv Sandsdalen, som hadde han frå faren Øystein Langedrag.
 d: Systerslått, etter Torkjell Haugerud, Bø i Telemark. Nedskrift Eivind Groven 1961 (G 1388, NRK magn. 53258). Haugerud hadde slåtten frå Leiv Sandsdalen.
 e: Systerslått, etter Andres K. Rysstad, Setesdal. Nedskrift Sven Nyhus 1974. Slåtten slriv seg truleg frå Petter Veum.

Kivlemøyane III 

Slåtten har nr 294, band V i hardingfeleverket, og er berre skriven ned etter Johannes Dale (Eivind Groven 1111, NRK magn.).

einskilde systerslåttar 

 Systerslått etter Andres K. Rysstad, band II nr 13, vart skriven ned av Eivind Groven i 1959 etter opptak i NRK (G 1136). Felestillet er understilt, og slåtten er tydeleg knytt til gruppa.
 Systerslått etter Bjørn Lofthus frå Vinje, band IV nr 254, vart skriven ned av Eivind Groven i 1921 (G 669). Slåtten er på understilt, men ikkje svært lang (8 takter).

Norske slåttar