alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
The Rime of the Ancient Mariner

«The Rime of the Ancient Mariner» er eit dikt skrive av den engelske diktaren Samuel Taylor Coleridge frå 1797 til 1798 og gjeve ut i den første utgåva av samlinga Lyrical Ballads i 1798. Det er det lengste viktige diktet Coleridge skreiv.

Skrive med eit språk som imiterer dei anglo-skotske grenseballadane (som berre nyss hadde vorte introduserte til eit større engelsk publikum), fortel diktet om dei overnaturlege hendingane opplevde av ein sjømann på ei lang sjøreise. I løpet av reisa drep sjømannen ein albatross med armbrøsten sin. Dette brotsverket vekkjer vreiden til overnaturlege ånder som forfølgjer skipet, og dei andre medlemmene av mannskapet heng albatrossen rundt halsen på sjømannen. Til slutt, i ein nifs passasje, møter skipet eit spøkjelsesaktig fartøy. om bord er DØDEN og LIV-I-DØDEN, som kastar terning om sjelene til mannskapet. DØDEN vinn alle unnateke sjømannen. Ein etter ein døyr mannskapet, men sjømannen lever vidare. Til slutt blir forbanninga løfta når han ser sjødyr symje i vatnet og velsignar dei i hjartet sitt. Kroppane til mannskapet står opp att og styrer skipet heim. Sjømannen lyt vandre rundt på jorda og fortelje historia si, og lære ei lekse til dei han møter:

He prayeth best, who loveth best
 All things both great and small;
 For the dear God who loveth us,
 He made and loveth all.

Da William Wordsworth og Coleridge planla opplegget for den felles diktsamlinga Lyrical Ballads, vart dei samde om at Wordsworth skulle komme med dikt om kvardagsliv og Coleridge om overnaturlege tema. Det er greitt at ein hugsar dette når ein ser på dette diktet.

Diktet fekk blanda mottaking frå kritikarane, og Coleridge gjorde fleire modifikasjonar gjennom åra. I andre utgåva av Lyrical Ballads (1800) erstatta han mange av dei arkaiske orda. 

Diktet inneheld mange minneverdige og ofte siterte passasjar, slik som:

 Water, water, every where,
 And all the boards did shrink;
 Water, water, every where,
 Nor any drop to drink.

Og:

 The very deep did rot: O Christ!
 That ever this should be!
 Yea, slimy things did crawl with legs
 Upon the slimy sea.

Inspirasjon 

Element frå «The Rime of the Ancient Mariner» har vorte bruka i populærkulturen. Eit av dei mest kjende tilfella av dette er ein salme skriven i 1848 av Cecil F. Alexander med dette refrenget som er eit ekko av det den gamle sjømannen føler:

 All things bright and beautiful, 
 All creatures great and small, 
 All things wise and wonderful: 
 The Lord God made them all.

Det britiske heavy metal-bandet Iron Maiden har skrive ein 14-minutts song som er inspirert av diktet både i innhald og tittel.

Fleetwood Mac viser til diktet i tittelen på samlealbumet The Pious Bird of Good Omen, som inneheld hitten «Albatross».

Bakgrunnsstoff 

Heile teksten til diktet ved  virginia.edu

Engelske dikt
Romantiske dikt
Fuglar i kulturen
Verk frå 1798
BACH-motivet

BACH-motivet er innan musikken notesekvensen b, a, c og h. Dette firenotarsmotivet har vorte brukt av mange komponistar, vanlegvis som ei hyllest til Johann Sebastian Bach. Det fyrste kjende eksempelet finst allereie i eit stykke av Jan Pieterszoon Sweelinck. Det er mogleg, men ikkje stadfest, at han brukte det det for å hylle ein av Johann Sebastian sine forfedrar — fleire av dei var òg musikarar.

Moglegheita å setje etternamnet Bach til tonar på dette viset kjem av at den tyske (og skandinaviske) B viser til det som i engelsk blir kalla B flat (nederlandsk «bes»), medan H er den tonen som på engelsk blir kalla B.

J.S. Bach sjølv brukte motivet i ein fuge i den avsluttande delen av Die Kunst der Fuge (BWV 1080) — eit arbeid han ikkje fullendte før han døydde i 1750. Det kan sjå ut til at motivet finst i fleire av dei andre verka hans òg; som i slutten av den fjerde av dei kanoniske variasjonane av «Vom Himmel Hoch» (BWV 769). Førekomsten i nest siste noterekkje i Kleines harmonisches Labyrinth (BWV 591) vert ikkje rekna som særleg framståande, og dette arbeidet kan til og med vere uekte (Johann David Heinichen vert av nokon rekna som den eigentlege komponisten). Motivet finst i Matteuspasjonen, i avsnittet der koret syng «Denne mann var sikkert Guds eigen son». I mange stykke blir ikkje sjølve notane B-A-C-H bruka, men snarare ei transponering av dei.

Motivet vert ofte brukt av andre komponistar i fuger eller anna kompleks polyfon musikk — kanskje fordi Bach sjølv brukte det i siste satsen av Die Kunst der Fuge — ein fuge som har ry som den legendariske fullkomne fugen (som rettnok aldri vart fullført av komponisten).

Arbeid som på ein framståande måte brukar BACH-motivet er blant andre, i kronologisk rekkjefølgd:

 1845 – Robert Schumann: Seks fuger for orgel, pedalpiano eller orgelharmonium, opus 60
 1855 – Franz Liszt: Fantasie und Fuge über das Thema B-A-C-H, for orgel (1855, seinare arrangert for piano)
 Johannes Haarklou: Preludium og fuge over B-A-C-H for orgel
 1878 – Nikolaj Rimskij-Korsakov: Variasjonar over BACH, for piano
 1900 – Max Reger: Fantasi og fuge over B-A-C-H for orgel
 1910 – Ferruccio Busoni: Fantasia contrappuntistica for piano (fyrste versjon 1910, seinare versjonar 1912 og 1922)
 1932 – Arthur Honegger: Prélude, Arioso, Fughette for piano (1932, seinare arrangert for strykeorkester)
 1932 – Francis Poulenc: Valse-improvisation sur le nom Bach for piano
 1937–38 – Anton Webern: Strykekvartett
 1952 – Jean Coulthard: Variasjonar over BACH for piano
 1952 – Luigi Dallapiccola: Quaderno musicale di Annalibera
 1964 – Arvo Pärt: Collage over B-A-C-H for strykeinstrument, obo, cembalo og piano
 1974 – Rudolf Brucci: Metamorfosis B-A-C-H for strykeinstrument
 1976 – Milos Sokola: Passacaglia quasi Toccata on B-A-C-H for orgel
 1985 – Alfred Schnittke: Concerto Grosso No. 3
 1990-åra – Ron Nelson: Passacaglia (Homage on B-A-C-H) for blåseensemble

Melodi
Waldemar Thrane

Waldemar Thrane () var ein norsk komponist, fiolinist og orkesterleiar. Han er rekna som Noregs viktigaste musikar først på 1800-talet og ein pioner i norsk musikk.

Waldemar Thrane vart fødd i Christiania (no Oslo). I 1814–15 studerte han hjå fiolinisten Baillot i Paris.

Komposisjonane hans har kjenneteikna til wienerklassisismen — den vanlege stilen i Europa på den tida. I syngjespelet Et Fjeldeeventyr (1824) vart òg norsk folkemusikk brukt som kjelde — ofte rekna som det første steget på vegen mot ein nasjonal norsk musikkultur. «Aagots Fjeldsang» har ein innleiande lokk og er dermed den einaste songen i syngjespelet med eit nasjonalt element. Resten av Et Fjeldeventyr vert sunge av byfolk eller embetsmenn. Vi møter allereie det såkalla «Griegske ledemotiv» i lokken (fallande sekund og ters) fleire stader i lokken, til dømes i det avsluttende utbrotet «Aa stakkar».

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Waldemar Thrane» frå ,  den 10. juli 2005.  
 

Norske komponistar
Klassisistiske komponistar
Musikarar frå Oslo
Sipán

Šipan er òg namnet på ei øy i Kroatia. 

Sipán er ein landsby i Lambayeque-regionen i Peru, kjend for eit viktig arkeologisk funn. Sipán var eit administrativt og religiøst senter i mochesivilisasjonen med i alt tre leirblokkpyramidar. Ein av pyramidane vart graven ut i 1987, og inneheldt eit urørt gravkammer med ein herskar frå Moche. Herskaren har vorte kalla kongen av Sipán eller Señor de Sipán på spansk.

Innleiinga til utgravinga i 1987 var ei utbreidd gravplyndring som leverte verdfulle gullgjenstandar til svartebørsmarknaden. Plyndringa vart stoppa og ein peruansk arkeolog fekk ansvaret for å undersøke pyramiden. Resultatet vart eit av dei viktigaste arkeologiske funna i Amerika nokon gong. I grava åt kongen av Sipán fann ein vaktarar og unge kvinner, til saman åtte andre personar. Der var òg to lamaer og ein hund. Der var mange gjenstandar, mellom anna naturtru miniatyrmenn av gull, kledde ut og pynta som kongar, krigarar og prestar. Der var meir enn 400 juvelar i grava. Funnet gav ny kunne om dagleg liv, og om sosiale og religiøse forhold.

Seinare vart det grave ut 11 andre gravkammer i pyramiden. Ein har datert funnet til om lag år 300 e.Kr.

Mange gjenstandar frå utgravingane kan ein sjå i Museo Tumbas Reales de Sipán i byen Lambayeque.

Littertur 
 Maria Longhena, Walter Alva, The Incas and other Andean civilizations (1999)

Kjelder 
 Leonardo Pedrosa Negami do Nascimento The Lord of Sipán Profiel archeologisch studenten tijdschrift (Oktober 2003, pp. 64-83) Artikkel på engelsk, pdf-fil
 Walter Alva Discovering the New World's Richest Unlooted Tomb National Geographic (Oktober 1988, pp. 510-548)
 Señor de Sipán, Wikipedia-artikkel på spansk

Lambayeque-regionen
Arkeologiske funn i Peru
Gunnar Sønstevold

Gunnar Sønstevold () var ein norsk komponist frå Elverum og var òg ein kjend jazzpianist i trettiåra. Han var uvanleg mangslungen i uttrykksform og i siste perioden var musikken hans prega av tolvtoneteknikk.

Biografi 
Sønstevold studerte piano med Nils Larsen og Erling Westher. I 1930-åra utmerka han seg som jazzpianist i gruppa Funny Boys. Under den tyske okkupasjonen var han flykting i Sverige der han kom i kontakt med det som skulle bli den namnkjende måndagsgruppa. Leiar i gruppa var komponisten Hilding Rosenberg som òg vart Sønstevold sin lærar i komposisjon. Etter krigen kom han tilbake til Noreg og arbeidde med film- og teatermusikk. I 1955 vann han Filmkritikerprisen for filmmusikken til Det brenner i natt. I perioden 1960–1967 studerte han komposisjon ved Hochschule für Musik und Darstellende Kunst i Wien. I 1967 vart han tilsett som musikalsk leiar i NRK. Han har undervist ved Institutt for musikkvitskap ved Universitetet i Oslo. Han vann Lindemanprisen i 1985.

Gunnar Sønstevold var gift med den svenske komponisten Maj Sønstevold.

Verk (utval) 
 1964 – The Dorian Cage
 1971 – Litany i Atlanta til minne for Louis Armstrong

Filmmusikk (utval) 
 1944 – Lev farlig 
 1946 – Englandsfarere 
 1949 – Vi flyger på Rio 
 1952 – Nødlanding 
 1950 – Musikk på loftet
 1952 – Veslefrikk med fela 
 1954 – Roald Amundsen 
 1955 – Det brenner i natt
 1957 – Ni liv 
 1957 – Fjols til fjells 
 1961 – Bussen 
 1963 – Om Tilla 
 1968 – Bare et liv - historia om Fridtjof Nansen 
 1969 – Huset på grensen 
 1969 – An-Magritt 
 1970 – Antigone''

Sønstevold, Gunnar
Norske filmmusikkomponistar
Folk frå Elverum
Las Vegas

Las Vegas (spansk for engene) er den største byen i den amerikanske delstaten Nevada og den største byen som er grunnlagt i det 20. hundreåret (grunnlagt i 1905). Byen har ca. 500 000 innbyggjarar, byregionen ca. 1 950 000 (2005).

Kallenamn 
Las Vegas blir nokre gonger kalla «Sin City» (engelsk for «Syndebyen»). Grunnen til dette er den store utbreiinga av legalisert gambling, tilgangen til alkohol til alle tider på døgnet (som i heile Nevada), ulike typar og grader av stripping og porno og legalisert prostitusjon i nærliggjande county. Det offisielle kallenamnet, som dei lokale styresmaktene fremmer, er likevel «Verdas underhaldningshovudstad».

Historie 
Området fekk namnet sitt av spanjolar som henta vassforsyningar her når dei følgde den gamle spanske vegen frå Texas nordvestover. Dei mange vasskjeldene her gjorde at området hadde store grøne enger, derav namnet «Las Vegas» («engene»).

Byen vart grunnlagt 15. mai 1905 da jarnbanen mellom Salt Lake City og det søraustlege California stod ferdig.

Bygginga av Hoover Dam frå 1931 bidrog til vekst i byen. Dette året vart òg gambling legalisert, og byen inntok raskt rolla som spelehovudstad.

Byen i dag 
Las Vegas er i dag spesielt kjent for kasinoa sine og dei mange bryllaupskapella. Kvar dag giftar 150 menneske seg i byen. Det finst så mange hotell i byen, at dersom ein skulle overnatte ei natt på kvart av dei, ville det tatt 288 år.

Det glamorøse bybiletet har gjort byen til ein populær stad for innspeling av filmar og TV-program.

Bakgrunnsstoff 
 Den offisielle heimeside til Las Vegas

Byar i Nevada
Busetnader grunnlagde i 1905
Ellipse

Ein ellipse er i matematikken ein geometrisk figur som er ein «flattrykt sirkel». Den inneheld punkt som har ein fast samla avstand frå to brennpunkt. Når brennpunkta møtast går ellipsen over til ein sirkel. Den interne linja som går gjennom begge brennpunkta kallast hovudaksen.

Ein ellipse kan beskrivast som fylgjer:

Her er (x0, y0) senteret til ellipsen, og a og b er størrelsen til halvaksane, dvs. største og minste avstand frå sentrum til periferien.
Når , er ellipsen ein sirkel med radius r.

Kjeglesnitt
Kurver
Sirkel

Ein sirkel er ei geometrisk form, ei lukka kurve, der alle punkta på kurva er like langt frå eit fast punkt, sentrum. Avstanden frå eit vilkårleg punkt på sirkelen til senteret blir kalla radius. Avstanden frå eit punkt på sirkelen til det motståande punktet på sirkelen, altså lengda til ei linje dratt som ein rett linje gjennom sentrum, blir kalla diameter. Diameteren er like lang som to radiusar.

Omkrinsen til ein sirkel er 2π gonger radiusen: 

Arealet av ein sirkel er π gonger kvadratet av radiusen: 

Ein del av ein sirkel blir kalla ein sirkelboge.

Sjå au 
 pi
 sirkelboge
 sfære
 storsirkel

Bakgrunnsstoff

 
Kurver
Kjeglesnitt
Lima

Lima er hovudstad og største by i Peru med 7,2 millionar innbyggjarar (2000, inkludert hamnebyen Callao). Byen ligg midt i Peru i nord-sør-retning og ved stillehavskysten.

Sentrum i Lima vart utnemnt til verdsarvsområde av UNESCO i 1991.

Historie 
Lima skal, ifølgje historia, ha vorte grunnlagt av Francisco Pizarro 6. januar 1535 og fekk derfor namn etter dei tre vise mennene: Ciudad de los Reyes eller Los Reyes. Nøye rekna synast grunnlegginga å ha skjedd 12 dagar seinare, men plasseringa av byen vart bestemt 6. januar. Det kastillanske namnet på byen vart bruka i starten, men vart så erstatta med namnet «Lima», som somme trur er ei forvansking av namnet på elva Rímac. (Rímac kjem frå quechua og tyder 'pratsam'). I ein periode var begge namna i bruk på kart.

Geografi 
I havet utanfor byen møtest varme og kalde havstraumar. Om vinteren gjev dette eit konstant disig vêr med høg luftfukt og temperaturar ned mot 14-15 grader. Det regnar mesta aldri, men luftfukta kan falle ut av lufta i form av noko som liknar regn («lluvisna» eller «garuba»). Mot slutten av året, når sommaren kjem, klårnar sikta og temperaturen i desember-februar ligg som oftast på 20-25 grader.

Ei segn i Lima seier at dei invaderande spanjolane hadde spurt lokalbefolkninga kor den beste staden å bygge ein by var, og lokalbefolkninga hadde (som hemn) peika ut plassen der byen ligg. Mange ser på klimaet her som det verste i heile Peru; nokre mil sør for Lima er det mykje meir sol. Lima har berre 1284 soltimar i året, 28,6 timar i juli og 179,1 timar i januar eineståande låge verdiar, vurdert ut frå breiddegrad.

Kommunikasjonar 
 Den internasjonale flyplassen Jorge Chávez
 Hamna i Callao
 Motorvegen Panamericana Sur og Panamericana Norte

Turistattraksjonar 
 Plaza de Armas
 Catedral de Lima
 Palacio de Gobierno
 Hus frå kolonitida
 Puente de Piedra
 San Francisco de Asis
 San Pedro
 La Merced
 Convento de Santo Domingo
 San Agustin
 Monasterio de Santa Rosa de Lima
 Pachacamac

Museum 
 Museo de la Nacion
 Museo Nacional de Arqueología, Antropología e Historía
 Museo de Oro
 Museo Arqueológico Rafael Larco Herrera
 Museo Pedro de Osma
 Museo de Arte

Plassar å besøke 
 Centrala Lima
 Miraflores
 San Isidro
 Barranco
 Costa Verde

Callao 
I hamnebyen Callao ligg både ei stor hamn og flyplassen til Limas.
 Marinemuseet (Museo Naval)
 Fortaleza Del Real Felipe
 Hamna i Callao
 La Punta

Andre historiske plassar 
 Universidad Nacional Mayor de San Marcos grunlagt i 1551 og dermed det eldste universitetet i Amerika.

Folklore 
 Señor de los Milagros

Mat 
 Chifa blir kalla den peruvianske varianten av kinesisk matlaging.

Kjende personar 
 Francisco Pizarro
 Santa Rosa de Lima
 San Martin de Porres
 Ricardo Palma

Bakgrunnsstoff

Referansar 

 
Hovudstader i Sør-Amerika
Byar i Peru
Verdsarv i Peru
Catharinus Elling

Catharinus Elling () var ein norsk musikkpedagog og folkemusikksamlar og komponist.

Elling var fødd i Oslo, der han òg døydde. Han studerte pianospel og komposisjon i Leipzig 1877–1878 og i Berlin 1886–1887. Frå 1896 til 1908 var han lærar ved Oslo musikkonservatorium. Han skreiv blant anna symfoniar, ein fiolinkonsert, kammermusikk og ein opera. Mange musikarar som seinare skulle bli framtredande i norsk musikkliv, til dømes Fartein Valen, byrja å studera under Elling.

Elling gav og ut mange artiklar om norsk folkemusikk, og var ein av dei første som gjekk aktivt inn for å skrive ned folketonar i Noreg. Elling sitt grunnarbeid er verdifullt, sjølv om han ikkje støtt tok omsyn til dei tonale avvika frå det klassiske som fanst i folkemusikken. 

Han var bror av ingeniøren Ægidius Elling, som fann opp gassturbinen.

Verk 
(ikkje fullstendig)
 Symfoni i A-dur (1890)
 Operaen Kosakkerne (1894)
 Oratorium Den forlorne Søn (1896)

Norske komponistar
Norske folkemusikksamlarar
Musikarar frå Oslo
Komponistar frå 1800-talet
Aristofanes

Aristofanes, eller Aristophanes (Gresk: Αριστοφάνης), (ca. 448 f. Kr.–380 f. Kr.) var ein attisk komediediktar frå Hellas i antikken.

Ein kjenner ikkje fødestaden eller den eksakte fødedatoen hans, men han var truleg utdanna i Athen. Han er kjend for å ha skrive komediar som 'Fuglane' for dei to athenske festivalane Dionysia og Lenea. Han skreiv minst 30 stykke, av dei har me 11 bevarte, og stykka hans er dei einaste me har att av den eldre greske komediediktinga. Mange av stykka hans var politiske og dei var ofte fulle av satire om kjende athenske borgarar og deira framferd i den peloponnesiske krigen. Han skal ved fleire høve ha vorte dregen for retten skulda for ærekrenkingar.

Han framstår i Platons Drikkegildet i Athen (Symposion) der han gjev ei humoristisk mytisk framstilling av opphavet til kjærleiken. I Skyene vert kjende figurar som Sokrates gjort til lått, og stykket er truleg hovudgrunnen til den utbreidde misforståinga om at Sokrates var sofist. Lysistrata vart skriven under den peloponnesiske krigen mellom Athen og Sparta og presenterer eit pasifistisk tema på komisk vis: kvinnene i dei to statane nektar ektemennene sex til dei sluttar kriginga. Dette stykket har sidan vorte illustrert av Pablo Picasso og er i dag truleg det mest kjend av stykka til Aristofanes.

Sjølv om stykka hans har tydeleg bodskap manglar dei ofte ei klar intrige og dei liknar ofte meir på moderne revyar enn på moderne komediar. Sambandet frå komedien til opphavet i drikkeviser er tydeleg i diktinga hans, humoren er grovkorna og kan godt kallast både lytehumor og underbuksehumor. Ei av dei nyaste norske oppsettingane av Aristofanes heitte talande nok Full fjert for fred : fritt kompostert etter Freden, og var omsett av Petter Næss for Oslo Nye Teaters dokketeater.

Bakgrunnsstoff
Aristofanes i Britannica (engelsk)
Aristofanes i Store norske leksikon

Forfattarar frå gresk antikk
Komedieforfattarar
400-talet fvt.
300-talet fvt.
Eyvind Alnæs

Eyvind Alnæs () var ein norsk komponist frå Fredrikstad.

Alnæs studerte i Oslo hjå Iver Holter, i Leipzig hjå Carl Reinecke og i Berlin. Frå 1895 til 1907 var han organist i Drammen, deretter organist og kordirigent i Oslo. Han var med på å grunnleggje Norsk Komponistforbund.

Han komponerte to symfoniar, Variations symphoniques, ein pianokonsert, pianostykkje, koralpreludium for orgel, korstykkje og songar i seinromantisk stil. Dei mest kjende er romansane De hundrede violiner og Der du gjekk fyre.

Norske komponistar
Folk frå Fredrikstad
Sverre Jordan

Sverre Jordan () var ein norsk komponist og dirigent frå Oslo.

Frå 1907 til 1914 studerte han komposisjon i Berlin. Han debuterte som pianist i Bergen i 1911.

Han har blant anna skrive rundt 200 romansar til tekstar av Knut Hamsun og andre, melodramaet Feberdigte (1921), Holbergsilhouetter (Op. 39, 1938) og ein fiolinkonsert.

Jordan, Sverre
Jordan, Sverre
Musikarar frå Oslo
Ludvig Irgens-Jensen

Paul Ludvig Irgens-Jensen () var ein norsk komponist.

Ludvig Irgens-Jensen var fødd i Oslo. Opphavleg studerte han filologi og tok pianoundervisning ved sidan av, komposisjon hadde han aldri studert. Likevel debuterte han i 1920 som komponist. Under andre verdskrigen komponerte han forskjellige songar og korverk som vart hemmeleg offentleggjort fordi tekstane hadde patriotisk innhald.

Irgens-Jensen døydde på den italienske øya Sicilia.

Verk (utval) 
Tema con variazioni (1925)
Passacaglia for orkester (1927)
Heimferd, oratorium til tekst av Olav Gullvåg (1930)
Der Gott und die Bajadere til tekst av Goethe (1932)
Driftekaren, musikk til eit drama av Hans E. Kinck
Partita sinfonica, orkestersuite etter Driftekaren (1939)
Symfoni i d-moll (1943)
Japanischer Frühling, dikt frå japansk lyrikk (1957)

Norske komponistar
Musikarar frå Oslo
Gravlagde på Vår Frelsers gravlund
Bjarne Brustad

Bjarne Brustad (fødd 4. mars 1895 i Oslo, død 20. mai 1978) var ein norsk komponist og bratsjist.

Han begynte å studere ved Musikkonservatoriet i Oslo i 1907, i 1914 debuterte han som fiolinist, i 1924 som komponist. Han har blant anna skrive 9 symfoniar, 4 fiolinkonsertar, den til no ikkje oppførte operaen Atlantis frå 1945 og forskjellig kammermusikk og vokalmusikk. Frå 1951 fekk han kunstnarløn.

Litteratur 
 Ingrid Loe Dalaker 2011, Nostalgi eller nyskaping : Nasjonale spor i norsk musikk : Brustad, Egge og Groven

Brustad, Bjarne
Brustad, Bjarne
Brustad, Bjarne
Brustad, Bjarne
Musikarar frå Oslo
Cecilie Ore

Cecilie Ore () er ein norsk komponist fødd i Oslo. Ho har komponert instrumentale, vokale og elektroakustiske verk og vunne fleire prisar. 

Cecilie Ore studerte klaver ved Norges musikkhøgskole og i Paris (1974-81) og fortsette deretter med komposisjonsstudiar ved Institutt for Sonologi i Utrecht og med Ton de Leeuw ved Sweelinck-konservatoriet i Amsterdam (1981-86).

I løpet av 1980-åra vart Ore internasjonalt anerkjend for fleire av dei elektroakustiske verka sine. Blant anna vann ho både 1. og 2. pris ved International Rostrum for Electro-Acoustic Music 1988 for Etapper. Same året mottok ho Norsk Komponistforening sin pris Årets Verk for orkesterverket Porphyre, og Statens Garantiinntekt for Kunstnere. I 2004 fekk Ore Arne Nordheims komponistpris.

Utvalde verk 

 1984 – Helices
 1984 – Im-Mobile
 1986 – Porphyre
 1988 – Etapper 
 1988–89 – Praesens Subitus
 1991 – Erat Erit Est
 1992 – Futurum Exactum
 1992–93 – Lex Temporis
 1993–94 – Nunc et Nunc
 1997 – Ictus
 1999 – Nunquam Non
 2003 – A – Ein skuggeopera
 2008 – Dead Beat Escapement 
 2013 – Come to the Edge! 
 2015 – Adam & Eve – a Divine Comedy 
 2016 – Dead Pope on Trial 
 2017 – The Fig Leaf Campaign!  For vocal ensemble or choir 
 2017 – The Pregnant Pope! For vocal ensemble or choir

Kjelder 

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Cecilie Ore» frå ,  den 8. november 2019.  
 

Norske komponistar
Musikarar frå Oslo
Komponistar frå 1900-talet
Komponistar frå 2000-talet
Tuvia Bielski

Tuvia Bielski () var leiaren for ei gruppe jødiske partisanar og ein jødisk familieleir i skogane i Belarus under den nazi-tyske okkupasjonen. Han rømde saman med tre brør ut i skogen da jødane i nabolaget vart drepne, mellom dei far og mor hans, og to brør. Bielski-partisanane er blant anna namngjetne for at dei hadde den konsekvente linja at dei tok imot alle som kom til dei, anten dei kunne stride eller ikkje. Tuvia Bielski overlevde krigen, utvandra til Palestina i 1945, og drog sidan til USA, der han døydde, 81 år gammal, i 1987.

Historia til Bielski og leiren i skogane i Belarus vart portrettert i filmen Defiance, som kom ut i 2008. Bielski vart spelt av Daniel Craig.

Jødisk historie
Russiske jødar
Belarusarar
Belarusisk historie
Sovjetarar i andre verdskrigen