alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Cato den eldre

Marcus Porcius Cato (234 f.Kr.-149 f.Kr.) var ein romersk statsmann, ofte kalla «Censoren», Sapiens, Priscus, eller «Den eldre» for å skilje han frå Cato «Den yngre», som var oldebarnet hans. 

Han var av ei gamal plebeiarfamilie, som var kjend for nokre militære embete, men ikkje kjend for høgare embete i republikken. Han blei oppdregen i tråd med sine latinske forfedrar, til landbruket, som han vigde tida si til, når han ikkje var i militæret. Men etter å ha lagt merke av Lucius Valerius Flaccus, blei han henta til Roma, der han kom til å ha alle embeta i Cursus Honorum: Tribun i 214 f.Kr., kvestor i 204 f.Kr., aedil i 199 f.Kr., pretor i 198 f.Kr., konsul i 195 f.Kr. saman med sin gamle patron Lucius Valerius Flaccus, og til slutt sensor i 184 f.Kr.

Cato den eldre er kjend for å ha avslutta sine talar i senatet med den berømte setninga Ceterum censeo Carthaginem esse delendam, som betyr «Dessutan meiner eg at Karthago bør øydeleggast».

Skriftlege verk 
 Origines
 De agri cultura
 Orationes
 De re militari
 De lege ad pontifices auguresque spectanti 
 Praecepta ad filium
 Historia Romana litteris magnis conscripta
 Carmen de moribus
 Apophthegmata

Bibliografi 
 Astin, A. E. (1978), Cato the Censor, Oxford: Clarendon Press
 Dalby, Andrew (1998), Cato: On Farming, Totnes: Prospect Books, ISBN 0-907325-80-7
 Goujard, R. (1975), Caton: De l'agriculture, Paris: Les Belles Lettres

Romerske forfattarar
Latinspråklege forfattarar
Romerske politikarar
Hestetagl

Hestetagl er det lange stive håret hesten har i hale, man og lugg. Dette håret har eigenskapar som gjer at det har mange ulike bruksområde. Hestetagl har vore handelsvare, gjerne med ein høg pris.

Bruk
Hestetagl har vorte nytta til fiolinbogar, tekstilar, reip, fyllstoff i madrassar og snarer. Til fiolinbogen brukar ein hår frå halen på hesten. Håra, som gjerne må vere 75 cm lange vert spent mellom froschen og spissen, og er den delen som stryk over strengene. Taglet kan strammast med ein skrue på froschen.

Eit anna viktig bruksområde av hestetagl er laging av reip. Slike reip er, og har vore eksklusive og kostbare. Dei har særleg vore ettertrakta om bord i båtar. Dette fordi dei er svært haldbare og ikkje frys stive om dei er våte og det er kaldt. Reip av faks, dei lange håra på hestehalsen, vert kalla simreip. Reip av hestetagl har vorte nytta til seglskaut og telne, reipet eller tauget som  vert sydd rundt seglet (lika). Største ulempen med taglreip er at dei vert lett skammfila.

Kjelder
Gunnar Eldjarn og Jon Godal: Åfjordbåten og Nordlandsbåten  Bind 4.
 Anja Hertzberg :Tauverk -egenskaper og vedlikehold i Fartøyvern nr 5

Hestar
Sotíris Kyrjákos

Sotíris Kyrjákos () er ein gresk fotballspelar med landskampar for Hellas. Han har spela i forsvar for Wolfsburg i tysk Bundesliga. Han var med på å vinna den greske ligaen og cupen med Panathinaikós i 2004 og den skotske ligaen med Rangers i 2005. 21. august 2009 vart det kunngjort at han hadde skrive under ein toårskontrakt for Liverpool, og vart dermed Liverpool sin første greske spelar.

Kyrjákos debuterte for det greske A-landslaget 13. februar 2002 i ein kamp mot Sverige. Han skåra det første landslagsmålet sitt mot Noreg 13. februar 2003. Han gjekk glipp av fotball-EM i 2004 grunna ein kneskade, men var med i fotball-EM i 2008.

Greske fotballspelarar
Panathinaikos-spelarar
Rangers-spelarar
Eintracht Frankfurt-spelarar
AEK-spelarar
Liverpool-spelarar
Wolfsburg-spelarar
Mario Mutsch

Mario Mutsch () er ein belgisk fotballspelar. Han har spela for Metz i fransk 2. divisjon. Han har luxembourgsk far, og spelar for det luxembourgske fotballandslaget.

Klubbkarriere
Mutsch begynte fotballkarrieren for klubbar i lågare divisjonar i Belgia. I 2006 drog han til Tyskland og reservelaget til Alemannia Aachen, men kom aldri på førstelaget der. I 2007 drog han til den sveitsiske toppserieklubben Aarau, der den tidlegare landslagstrenaren til Luxembourg var assistenttrenar. 16. juli 2009 gjekk han gratis til den franske 2. divisjonsklubben Metz.

Landslagskarriere
Mutsch debuterte for Luxembourg sitt A-landslag i oktober 2005 i ein VM-kvalifiseringskamp mot Russland. Per april 2010 har han eitt landslagsmål for Luxembourg.

Kjelder
Denne artikkelen begynte med ei omsetjing frå engelsk wikipedia 29. april 2010.

Belgiske fotballspelarar
Luxembourgske fotballspelarar
Metz-spelarar
Aarau-spelarar
Askese

Askese (grek ἄσκησις, áskēsis, øving) inneber avhald frå eller måtehald i høve til visse sanselege gleder for å trena viljen eller tanken og oppnå andelege mål.
Ein som utøver askese blir kalla ein asket.

Omgrepet er kjend frå gresk filosofi og er viktig i religionar som jødedom, kristendom, hinduisme, buddhisme og djainisme.

Kjelder

Askese
Greske ord og uttrykk
NKK

Norsk Kennel Klub (NKK) er ein norsk kennelklubb. Klubben blei starta i 1898, same år som United Kennel Club.
Jon Dahl Tomasson

Jon Dahl Tomasson () er ein dansk fotballspelar, som i 2009/10-sesongen spela for Feyenoord i nederlandsk Eredivisie, i sin andre periode i klubben, og for det danske landslaget. Han har spelt for klubbar i toppseriane i England, Nederland, Italia, Tyskland og Spania. Han var med på å vinna den nederlandske serien i 1999 og UEFA-cupen i 2002 med Feyenoord og Meisterligaen i 2003 og den italienske serien i 2004 med Milan. I 2002 og 2004 vart han årets spelar i Danmark. Han er den spelaren som har skåra nest flest mål for det danske landslaget.

Danske fotballspelarar
Heerenveen-spelarar
Newcastle-spelarar
Feyenoord-spelarar
Milan-spelarar
Stuttgart-spelarar
Villarreal-spelarar
Folk frå København
Victoriaørkenen

Victoriaørkenen er eit audt, turt og knapt befolka ørkenområde i Sør-Australia. Ørkenen består av mange små sandhaugar, grassletter og saltsjøar. Ørkenen er over 700 kilometer brei frå vest til aust, og dekkjer eit område på 424.400 kvadratkilometer. Han er med det den største ørkenen i Australia.

Ørkenar i Australia
Francisco de Miranda

Sebastián Francisco de Miranda y Rodríguez () var ein venezuelansk fridomskjempar og revolusjonær. Han var med i den amerikanske sjølvstendekrigen, kom seinare til Europa, der han vart brigadegeneral i den franske revolusjonshæren.

Etter forsøk på frigjere dei spanske koloniane i Amerika, vart Miranda i 1812 teken til fange, og sat i fengsel til han døydde. Han vert sett på forløpar for frigjeringshelten Simón Bolívar, som lukkast med det verket Miranda måtte sjå feile. 

Miranda var også på omfattande reiser, også i Europa. Frå september til desember 1787 besøkte Miranda Noreg og Sverige.

Kjelder 
«Francisco de Miranda» hjå Store norske leksikon, innhenta 28. april 2010 (lisensiert under CC-BY-SA).
«Francisco de Miranda» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 28. april 2010.

Venezuelanske revolusjonære
Venezuelanske politikarar
Venezuelansk historie
Folk frå Caracas
Eksport

Eksport (av latin «bere ut, føre ut») er utførsel og sal av varer og tenester til utlandet. Det er det motsette av import, og verkar positivt inn på bruttonasjonalproduktet.

Ein eksportør er ein person, eit firma eller ein organisasjon som driv eksporthandel.

Sjå òg 
 internasjonal handel

Handel
Produktivitet

Produktivitet er eit økonomisk mål for produksjon i høve til innsats. Vanlegvis meiner ein gjennomsnittsproduktivitet, dvs. produktmengde per eining innsats av ein produksjonsfaktor. Med grenseproduktivitet er meint tilvekstraten for produktmengda ved variasjon av ei faktormengd.

Når produktivitet vert omtala utan nærare detaljar, er det vanlegvis arbeidskraft det er snakk om, oftast uttrykt per timeverk. For ei enkelt vare kan ein uttrykkje produktiviteten i fysiske einingar, men dersom ein skal sjå fleire produkt under eitt, må ein oppgje han i verdi. Dette skaper prinsipielle vanskar for samanlikning av produktivitet i verksemder eller næringsgreiner som produserer ulike varer. Ein må då fastleggje eit sett av verdiar som skal vere med i resultatet av samanlikninga. Også ved samanlikningar av produktivitet på to tidspunkt for ein og same sektor er resultatet avhengig av verdifastsetjinga, men ikkje i same avgjerande grad. Produktivitet av ein produksjonsfaktor er avhengig av kor mykje som vert sett inn av andre produksjonsfaktorar.

Kjelder 
«Produktivitet – økonomi» på Store norske leksikon, innhenta 30. april 2010 (lisensiert under CC-BY-SA).

Økonomi
Produksjon
Industri
Henri Namphy

Henri Namphy () var president i Haiti frå 6. februar 1986 til 7. februar 1988, og frå 20. juni til 17. september 1988.

Namphy var general, og vart interimpresident då regimet til Jean-Claude Duvalier fall i 1986, og fram til eit strengt militærkontrollert val, der Leslie Manigat vann, vart halde i februar 1988. Berre fire månader etter tok Namphy makta att, men vart avsett i september 1988 ved eit kupp som førte general Prosper Avril til makta.

Kjelder 
«Henri Namphy» på Wikipedia på bokmål, innhenta 30. april 2010.
«Henri Namphy» hjå Store norske leksikon, innhenta 30. april 2010 (lisensiert under CC-BY-SA).

Haitiske politikarar
Haitiske presidentar
Folk frå Cap-Haïtien
Haitiarar

Haitiarar (fransk: peuple haïtienne, haitisk: ayisyen) er ei folkegruppe som høyrer heime i Haiti på øya Hispaniola i Karibia og diasporaen deira.

90–95 % av haitiarane (avhengig av kjelde) er av hovudsakleg afrikansk avstamming, og dei resterande 5–10 % av folkesetnaden er hovudsakleg av blanda avstamming. Den vesle prosentdelen som utgjer den ikkje-svarte folkesetnaden er hovudsakleg kaukasiske folk og kvite haitiarar, der dei fleste er av arabisk, vesteuropeisk (fransk, tysk, polsk, portugisisk og spansk) og jødisk opphav.

Haitiarane med blanda opphav bur hovudsakleg i dei velståande forstadene, som Pétionville og Kenscoff. Mange av dei er fødde i dei sørvestlege delane av Haiti, som Jacmel, Les Cayes og Cavaillon. I kolonitida var det ein høgare prosentdel europearar i dette området enn i den nordlege delen av landet, som var meir isolert, hadde færre byar og var vigd til store plantasjar med afrikanske slavar. Nokre av dei kvite plantasjeeigarane sørgde for at sønene (og nokre gonger døtrene) fekk utdanning, og nokre sende dei til og med til Frankrike. Ein del av folkesetnaden med blanda opphav greidde difor å byggje opp meir sosial kapital enn dei som budde i nord. I tillegg hadde dei med blanda opphav fleire borgarrettar enn dei frie afrikanarane. Allereie før revolusjonen hadde mange utdanna menn med blanda opphav vorte del av leiarskapen i landet.

Kjelder 
«Haiti» på Wikipedia på engelsk.

Referansar
John Blow

John Blow (døypt 23. februar 1649, truleg i Collingham i Nottinghamshire, død 1. oktober 1708 i Westminster i London) var ein engelsk komponist og organist.

Som ung gut var John Blow songar i Chapel Royal der han utmerkte seg med det musikalske talentet sitt. Han fekk organistposten i Westminster Abbey i 1669 og trekte seg i 1680 tilbake til fordel for eleven sin Henry Purcell. I 1673 vart Blow Gentleman i Chapel Royal. September same år gifta han seg med Elizabeth Braddock. Ho døydde i barsel ti år seinare.

I 1687 overtok han leiinga av koret i Saint Paul's Cathedral. Etter Purcell døydde i 1695 fekk han igjen organistposten i Westminster Abbey og i 1699 den nyoppretta posten som komponist ved Chapel Royal. 

Det mest kjente verket til Blow er Venus og Adonis, det første dømet på ein ekte engelsk opera. Purcells Dido og Aeneas er sterkt påverka av dette verket. Blow skreiv stort sett kyrkjemusikk, 110 anthem og 14 services (ei musikkform brukt i liturgien i den anglikanske kyrkja). Elles skreiv Blow odar til forskjellige høve som til dømes nyårsdag eller Ceciliafesten. 

Blow døydde i 1708 i heimen sin i Broad Sanctuary og er gravlagd i nordapsisen i Westminster Abbey.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «John Blow» frå ,  den 30. april 2010.

Bakgrunnsstoff 

 Sceneverk (engelsk)

Notar 

Fødde i 1649
Døde i 1708
Engelske komponistar
Engelske organistar
Folk frå Nottinghamshire
Barokkomponistar
Omar ibn al-Khattab

Omar ibn al-Khattab () var ein tidleg muslim og kalif. Han stod bak nedkjempinga av persarane og ei kraftig utviding av det muslimske riket.

Omar er rekna som ein av dei fire rettleidde kalifane av sunniar, men er sett på som den viktigaste motstandaren til Ali av sjiamuslimar.

Liv 
Omar ibn al-Khattab var fødd i Mekka, og budde der då Muhammed erklærte seg som profet for den nye religionen islam i 610. Dei høyrde til begge den dominerande Qureishstammen. I førstninga var Omar ein sterk motstandar av Muhammed, men etter å ha omvend seg blei han i staden ein sterk muslim.

Omar flytta til Yathrib (no Medina) med dei andre muslimane i 622. Her blei han og Abu Bakr Muhammed sine viktigaste rådgjevarar. Etter at Muhammed døydde gjekk Omar inn for at Abu Bakr skulle bli kalif. Då også denne døydde, i 634, blei Omar kalif etter han. Han samla beduinane under sitt styre og stod bak sigeren over Persarriket ved Kadisiya i 637, erobringa av Syria, Palestina og Egypt, og den endelege erobringa av persarane ved Nihavend i 641.

I 644 blei Omar snikmyrda av persarar. Han blei knivstukken av den persiske slaven Piruzan, kjend som Abu Lulu. Før han døydde utpeikte Omar eit råd som skulle velja den neste kalifen. Dei valde ut Othman ibn Affan.

Familie 
Omar var gift med ni kvinner i løpet av livet. Han hadde fjorten barn, mellom dei var Hafsa bint Omar, ei av konene til Muhammed, lovseiemannen Abd Allah ibn Omar og hadizforteljaren Asim ibn Omar.

Ettermæle 
Omar ibn al-Khattab er ein viktig person i den muslimske historia. Han grunnla kalifatet som eit muslimsk rike, gav påbodet om faste i måneden ramadan og innførte tidsrekninga hidjra etter «flukta» (hadj) til Medina.

Blant sunnimuslimar er Omar rekna som ein rettvis og måtehalden muslimsk, lovmann og leiar.
Dei kjenner han under tilnamnet Farooq, 'han som skil'.

Sjiamuslimar ser derimot på Omar som ein forrædar mot Muhammed og Ali. Nokre av dei skulder han for å ha brukt vald mot og til og med drepe Fatima, dotter til Muhammed, under arbeidet med å få Abu Bakr vald til kalif.

Kjelder 

 
 Denne artikkelen bygger på «Umar» frå , den 30. april 2010. 

Folk frå Mekka
Tidlege muslimar
Sahaba
Georg Böhm

Georg Böhm () var ein tysk organist og komponist. Han var ein av læremeistrane til Johann Sebastian Bach.

Biografi 
Han fekk den første opplæringa av far sin, men då faren døydde i 1675, heldt fram han på latinskule i Goldbach før han i 1678 flytta til gymnas i Gotha. Sidan finn ein han ved Universitetet i Jena og i 1697 bur han i Hamburg. Då organisten Christian Flor i Lüneburg døydde i 1698, søkte Böhm stillinga som organist i Johanniskirche der og fekk han. Sjølv om han etter nokre år søkte på ei stilling i Marienkirche,  der det var betre betaling, vart han verande i Johanniskirche heile livet etter at kyrkjelydssrådet der hadde auka betalinga for å ikkje miste sin omtykte organist.

Böhm og Bach 
Frå 1700 til 1702 var Bach i Lüneburg og ein reknar med at han høyrte Böhm spele, sjølv om ein ikkje har funne belegg for at han var elev hos organisten i Johanniskirche. Carl Philipp Emanuel Bach omtalte Böhm som faren sin lærar og fleire komposisjonar viser likskap.

Musikken til Böhm 
Av musikken til Böhm er ein god del gått tapt, mellom anna eit pasjonsverk basert på Lukasevangeliet, men òg fleire gravdferdskantatar. Andre kantatar har overlevd. I tillegg har ein teke vare på ein del av orgelverka hans. Dei syner at han er prega av det som ein i dag kallar den nordtyske stilen i musikken sin. Han varierer frie fantasiar med konservative fuger og dansesatsar.

Ein har gjeve Böhm æra for å ha etablert koralpartita som ein sjanger i orgelmusikk. Før hadde ein hatt koralvariasjonar og verdslege partitaer, men Böhm tok element frå begge og sette dei saman og verka vart opplevd nye og friske.

Litteratur 
 Waldschmidt, Carl L., Georg Böhm: his Life and Works, diss., Northwestern University (1963)
 Verkade, Gary G. Georg Böhm: Vater unser in Himmelreich á claviers eit pedal: the Concept of Order, diss., University of Iowa (1987). (alternativ tittel: The Concept of Order in the Keyboard Works of Georg Böhm)

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Georg Böhm» frå ,  den 30. april 2010. 
  oppgav desse kjeldene:
 Christian Teeuwsen: Georg Böhm (1661-1733 Organ Works Volume 1 Omtale i hefte til innspelinga(Naxos 8.555857)

Bakgrunnsstoff 
 
 Bach-Cantatas.com av Aryeh Oron – biografi om Böhm  
 Bach's Canons & Fugues  av Timothy A. Smith – ein liten biografi om Böhm  
 De Muziek-bus – en liten bíografisk artikkel om Böhm  

Tyske organistar
Tyske komponistar
Personar frå Landkreis Gotha
Banankrigane

Banankrigane er nemninga på USA sine militære inngrep i Mellom-Amerika og Sør-Amerika fram til 1934.

Desse militære aksjonane vart utførte av det USA-amerikanske marinekorpset, men ved nokre høve vart også hæren og flåten brukt.

Kjelda til uttrykket «banankrigane» er dei påståtte sambanda mellom aksjonane og vern av ulike amerikanske handelsinteresser i regionen. Særleg interessant var det at det amerikanske firmaet United Fruit hadde store økonomiske interesser i produksjonen av bananar, tobakk, røyrsukker og andre landbruksprodukt i Karibia, Mellom-Amerika og nord i Sør-Amerika.

Amerikanarar som var forkjemparar for imperialisme i tida før den fyrste verdskrigen, argumenterte ofte for at dei militære aksjonane hjelpte landa i regionen til å få stabilitet. Nokre imperialistar meinte også at aksjonane ikkje var omfattande nok.

Motstandarar av imperialismen meinte at aksjonane var fyrste steg i retning av USA-amerikansk kolonialisme i regionen.

Nokre moderne observatørar meiner at dersom ikkje den fyrste verdskrigen hadde kvalt den amerikanske entusiasmen for internasjonal innblanding, ville aksjonane ha halde fram og leidd til eit utvida USA-amerikansk koloniimperium med mellomamerikanske statar, anten som ein del av USA, slik som Hawaii, eller som amerikanske territorium som Filippinane (den gongen), Puerto Rico og Guam. Dette synspunktet er likevel sterkt omstridt, spesielt fordi USA utførte liknande aksjonar i 1920-åra og hevda at det ikkje handla om koloniambisjonar.

Banankrigane enda i 1934 med president Franklin D. Roosevelt sin politikk om godt naboskap, Good Neighbor Policy, utan at det var grunnlagt amerikanske koloniar i regionen.

Involverte land

Kjelde 
 «Banankrigene» på Wikipedia på dansk, innhenta 30. april 2010.

Søramerikanske krigar
Giovanni Bononcini

Giovanni Battista Bononcini () var ein italiensk barokkomponist og cellist frå ein familie av musikarar og komponistar. Faren hans, Giovanni Marie Bononcini (1642-78), var fiolinist og komponist.

Biografi 
Bononcini vart fødd i Modena i Italia som den eldste av tre brør. Den yngre broren Antonio Marie Bononcini, var òg komponist. Giovanni Battista studerte cello i Bologna. Han tente så som kapellmeister ved San Giovanni i Monte og seinare i Milano, Roma, Wien og Berlin. Frå 1720 to 1732 var han i London, der han ei stund var like populær som Händel. Konkurransen dei i mellom inspirerte til eit epigram av John Byrom som gjorde uttykket «Tweedledum and Tweedledee» (hipp som happ) kjend.)  Bononcini forlet London etter å ha vorte skulda for plagiat, noko som vart bevist. Han døydde i fattigdom i Wien.

Komposisjonar 
Han publiserte dei første verka sine for cello, instrumentet hans, i 1685 i Bologna. Andre verk av han var operaer, messer og ein gravferdshymne for hertugen av Marlborough.  Ein av operaene hans, Xerse, parodierte musikk frå ein tidlegare opera av Francesco Cavalli. Dette omfatta arien «Ombra mai fu». Bononcinis Xerse vart seinare tilpassa av Georg Friedrich Händel med ein tredje (og mest kjende) utgåve av «Ombra mai fu».

Operaer 

 Xerse (1694)
 Il trionfo di Camilla (1696)
 L'amore eroica fra pastori (1696)
 La clemenza di augusto (1697)
 La fede pubblica (1699)
 Cefalo (1702)
 Etearco (1707)
 Marie fuggitivo (1708)
 Astarto (1720)
 L'odio e l'amore (1721)
 Crispo (1721)
 Griselda (1722)
 Erminia (1723)
 Calphurnia (1724)
 Astianatte (1727)
 Alessandro in Sidone (1737)

Andre verk 
 Messe brevi (1688)
 Divertimenti da camera (1722)
 XII Sonatas for the Chamber (1732)
 Lidio, schernito amante (kantate)

Bakgrunnsstoff 
 
 Giovanni Battista Bononcini: ein detaljert biografi
 Giovanni Bononcini 1670-1747
 
 

Italienske komponistar
Barokkomponistar
Operakomponistar
Italienske cellistar
Personar frå Modena
Prosper Avril

Prosper Avril () er ein tidlegare president i Haiti som har vore ein av dei mest innflytnadsrike personane i den haitiske politikken dei siste tretti åra.

Avril var leiaren for ein militærjunta som tok makta 17. september 1988, og sat med henne fram til 10. mars 1990, då Hérard Abraham vart konstituert som president. Han vart seinare arrestert, og sikta av ei rekkje menneskerettsorganisasjonar for alvorlege lovbrot og mange brot på menneskerettane. Han vart også arrestert i 2001, kort tid etter at Jean-Bertrand Aristide vart vald til president, då med grunngjevinga «komplottforsøk mot staten». Han vart halden i fengsel trass i to rettslege avgjersler som gav ordrar om lauslating. Avril slapp ikkje ut att før Aristide måtte gå i eksil i februar 2004.

Han hadde også ei svært høg stilling under regima til François «Papa Doc» Duvalier og Jean-Claude «Baby Doc» Duvalier.

Kjelder 
 «Prosper Avril» på Wikipedia på engelsk, innhenta 30. april 2010.

Referansar 

Haitiske politikarar
Haitiske presidentar
Juan Cabanilles

Juan Bautista José Cabanilles (), òg Juan Bautista Josep eller katalansk Joan, var ein spansk organist og komponist i Valencia domkyrkje i Spania. Han vert av mange rekna som den største spanske barokkomponisten og stundom kalla den spanske Bach.

Biografi 

Cabanilles starta truleg den musikalske karrieren sin som songar i eit kor i ei lokal kyrkje. Seinare studerte han for å verte prest i domkyrkja i Valencia, der han òg tok timar i musikk. Den 15. mai 1665, 20 år gammal, vart han assisterande organist i domkyrkja. Eit år seinare, då forgjengaren døydde, vart han så hovudorganisten. Den 22. september 1668 vart han ordinert til prest. Han heldt stillinga som organist i kyrkja i 45 år, men frå 1703 skranta helsa hans og ein måtte finne ein erstattar. Frå 1675 til 1677 tok han òg over som lærar for borna i domkyrkjekoret.

Verk 

Mange av komposisjonane til Cabanilles er virtuose og avanserte for si tid, men generelt høyrer han til i den spanske orgeltradisjonen som følgde mønstera frå 1500-talet. Mesteparten av manuskripta hans finst i dag i Biblioteca de Catalunya i Barcelona. Fleire komposisjonar for orgel (tientoar, toccataer, passacagliaer, og andre verk) har overlevd, samt fleire verk for kor opp til 13 stemmer.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Juan Bautista Cabanilles» frå ,  den 30. april 2010. 
  oppgav desse kjeldene:
 HOASM om Cabanilles
 Biografi på AllMusic
 Encyclopaedia Britannica om Juan Cabanilles

Bakgrunnsstoff 
 
 

Spanske komponistar
Spanske organistar
Barokkomponistar
Antonio Caldara

Antonio Caldara () var ein italiensk cellist og komponist. Han høyrde til den venetianske seinbarokken.

Caldara fekk den musikalske utdanninga si Giovatni Legrenzi i Venezia. Rundt 1716 vart han utnemnd til første visekapellmeister under Johann Joseph Fux ved det austerrikske hoffkapellet i Wien. Han skapte seg eit namn med sine over 3400 verk, mellom anna meir enn 80 operaer, 43 oratorium, 150 messer, serenadar, kantater og sinfoniaer. Musikken hans utmerker seg med ein stor melodirikdom.

Keisar Karl VI. dirigerte sjølv nokre av operaene til visekapellmeisteren sin. Musikken var ei god blanding av italienske og tysk-austerrikske element og vart godt mottekne i Wien.

Verk 
 Op.1:  12 Suonate a tre (triosonatar).  Venezia 1693
 Op.2:  11 Suonate da camera a tre og ein chaconne.  Venezia 1699 
 Talrike Sonate da camera a fiolino e violoncello (berre bevart i manuskriptform, komponert før 1710)
 Fleire upubliserte solo- og triosonatar frå tida i Wien.
 17 cellosonatar og ein cellokonsert tileigna grev Schönborn (1735)
 Fleire konsertante sinfoniaer
 Sirita (opera)
 Attalanta ovvero la costanza in amor., Braunschweig 1698
 Weihnachtskantate for solostemmer og kammerorkester

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Antonio Caldara» frå ,  den 30. april 2010.

Bakgrunnsstoff 
 Liste over sceneverka til Caldara
 
 
Notar

Italienske komponistar
Italienske cellistar
Barokkomponistar
Operakomponistar
Folk frå Venezia