alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sharqia guvernement

Sharkia eller Sharqia er eitt av 28 guvernement i Egypt og ligg i Nildeltaet nordaust i landet. Hovudstaden i regionen er Zaqaziq.

Geografi 
Byar i Sharkia:
 Zaqaziq الزقازيق
 Belbeis بلبيس
 Menya Al Qamh منية القمح
 Abou Hammaad أبو حماد
 Faqous فاقوس
 Hehya ههيا
 Abu Kabeer أبو كبير
 Al Husaineya الحسينية
 Kafr Saqr كفر صقر
 Awlaad Saqr أولاد صقر
 Al Qenayaat القنايات
 Deyarb Najm ديرب نجم
 Al Ebrahemeyah الابراهيمية

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Sharqia Governorate» frå , den 20. mai 2009. 
 

Guvernement i Egypt
Aswan guvernement

Aswan er eitt av 28 guvernement i Egypt og ligg sør i landet, i Øvre Egypt. Det har grense mot Sudan i sør og det egyptiske raudehavsguvernementet El Bahr El Ahmar i aust, Qena guvernement i nord og ørkenområdet Al Wadi al Jadid i vest. Hovudstaden i regionen er Aswan.

Geografi 
Guvernementet ligg langsetter Nilen der elva renn inn i Egypt. Det inneheld Aswandemningen og store delar av den kunstige Nassersjøen.

Byar i Aswan guvernement:

 Aswan
 Kom Ambo
 Daraw
 Edfu
 Nasr Elnoba

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Aswan Governorate» frå  og «Assuan (guvernorat)» frå  den 20. mai 2009. 
 

Guvernement i Egypt
Bypost

Bypost og lokalpost er lokal postombering utført av private firma i konkurranse med det statlege postvesenet, eller før det fanst ei tilfredsstillande offentleg postombering. 

Frå Postvesenet vart oppretta i 1647 var brevformidling eit statleg monopol i Danmark-Noreg. Eineretten omfatta imidlertid ikkje lokal postformidling i byane. Med aukande postmengder opna dette for privat bypost i mange byar. Postloven av 1888 utvida Postvesenets einerett til brevformidling (lukka sendingar) i heile landet, dvs også lokalt i byane. Nokre av bypostane fekk likevel halde fram. Den siste – Trondhjems Bypost – vart avvikla først i 1913 då eigaren døydde.

Slike bypostfirma har hatt liten betydning samferdsleshistorisk, men fleire har gjeve ut eigne frimerke, og desse frimerka er eit eige samlerområde for filatelistar.

I Noreg har det eksistert bypost i fleire byar:
Arendal 1885-1893
Bergen 1865-1878
Drammen 1869-1888
Grimstad 1887-1887
Hammerfest 1888-1888
Holmestrand 1888-1888
Horten 1882-1888
Kragerø 1886-1886
Christianssund A 1878-1879
Christianssund B 1887-1889
Levanger  1888-1888
Mandal 1886-1888
Namsos 1888-1889
Steinkjær 1888-1888
Tromsø 1881-1889
Throndhjems 1865-1913
Tønsberg 1884-1890
Vadsø 1893-1895
Vardø 1893-1895
Ålesund 1880-1891 
Spitsbergen (Ny-Ålesund—fastlandet) 1896. Seinare er det gitt ut «frimerke» utan postal funksjon.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Bypost» frå ,  den 20. mai 2009.

Bakgrunnsstoff 
Privat samlerside
Katalog over norsk bypost  bokomtale

Frimerke
Postvesen
Eugen Schauman

Eugen Valdemar Schauman () var ein finsk fridomskjempar og bror av Sigrid M. Schauman. Han tok del i agitasjonen mot russifiseringspolitikken til tsar-regjeringa. Den 16. juni 1904 skaut og drap han den russiske generalguvernøren Nikolaj Bobrikov, før han tok sitt eige liv.

Kjelder 
 Aschehoug og Gyldendals store norske leksikon. Bind. 10. Rh-So. Oslo: Kunnskapsforlaget. 1978-1984. ISBN 82-573-0021-7

Fotnotar 

Finske fridomsaktivistar
Geiranger kyrkje

Geiranger kyrkje er ei åttekantkyrkje i Geiranger i Stranda kommune i Møre og Romsdal fylke. Kyrkja er frå 1842 og er bygd i treverk (tømmer). Arkitekt var Hans Klipe. Kyrkja har 200 sitjeplassar. Det er kyrkjegard ved kyrkja. 

Ho er utsmykka av treskjærar Einar Flydahl. Altartavla frå 1902 og måla av Harald Brun. Motivet er den trøystande Kristus. Ei av kyrkjeklokkane er frå 1899. I 1964 fekk kyrkja orgel. 

Geiranger kyrkje er soknekyrkje i Geiranger kyrkjesokn i Austre Sunnmøre prosti. Frå 1673 var Geiranger del av Norddal prestegjeld med hovudkyrkje i Norddal, frå 1861 var Geiranger saman med Sunnylven eige prestegjeld.

Tidlegare kyrkjer på staden 
Kyrkja er den tredje på staden. Det har truleg vore kyrkje der sidan kring 1450 og blir nemnt første gong i Trondhjems Reformats 1589. Også omtalt i 1665, 1709 og 1722. Koret og skipet var «halvt af stav og halvt af tømmer», halve taket vart rasert av storm i 1720. Den fyrste kyrkja vart riven i 1742 og i 1744 stod ny kyrkje ferdig. Det var ei krosskyrkje som brann ned 2. juli 1841.

Kjelder 
 Om Geiranger kyrkje på nettstaden kulturnett.no
 Redaktør: Alf Henry Rasmussen – Våre kirker : norsk kirkeleksikon. Vanebo Forlag, Kirkenær 1993. ISBN 82-7527-022-7 - «Geiranger kirke», s. 301

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 
 Om Geiranger kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Møre og Romsdal» på nettstaden til Arkivverket
 Eldre fotografi av Geiranger kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
 

Kyrkjer i Austre Sunnmøre prosti
Kyrkjer i Stranda
Norske kyrkjer frå 1842
Åttekanta kyrkjer i Noreg
Kulturminne i Stranda
Liabygda kyrkje

Liabygda kyrkje er ei langkyrkje i Liabygda i Stranda kommune i Møre og Romsdal fylke. Kyrkja er frå 1917 og er bygd i treverk (tømmer). Arkitekt var Henry Bucher. 

Kyrkja har 165 sitjeplassar. Det er kyrkjegard ved kyrkja.

Kjelder 
 Redaktør: Alf Henry Rasmussen – Våre kirker : norsk kirkeleksikon. Vanebo Forlag, Kirkenær 1993. ISBN 82-7527-022-7 - «Liabygda kyrkje», s. 300
 Om Liabygda kyrkje på nettstaden kulturnett.no

Bakgrunnsstoff 
 Om Liabygda kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Arkivverket
 «Kirkebøker, Møre og Romsdal» på nettstaden til Arkivverket
 

Kyrkjer i Austre Sunnmøre prosti
Kyrkjer i Stranda
Langkyrkjer i Møre bispedømme
Norske kyrkjer frå 1917
Kulturminne i Stranda
Henry Bucher
Skodje kyrkje

Skodje kyrkje er ei langkyrkje med korte krossarmar i tettstaden Skodje i Ålesund kommune i Møre og Romsdal fylke. Kyrkja er frå 1860 og er bygd i treverk (tømmer). Arkitekt var F. Meinhardt og byggmeistrar var Gjert Lien og Elias Tonning frå Nordfjord. 

Kyrkja har 350 sitjeplassar. Det er kyrkjegard ved kyrkja. 

Altertavla som står på alteret i kyrkja er frå 1883 og er ein kopi etter Adolph Tidemand. Ho viser Jesu oppstode. Tavla vart restaurert i 2007.
Kyrkja har òg ei altertavle som er laga av Tavle-Jakob (Jacob Sørensen Giskegaard). Ho var laga til gamlekyrkja som vart bygd i 1750.

Tidlegare kyrkjer i Skodje 
Den fyrste Skodje-kyrkja ein finn nemnd i skriftlege kjelder skal ha vore bygd i 1424. Ho vert omtala i Aslak Bolts jordebok frå kring 1433. Denne kyrkja var i 1750 komen i så dårleg stand at dei måtte byggje ny kyrkje i Skodje og rive den gamle. Kyrkja som vart bygd var i lafta tømmer. Ho vart erstatta med den noverande kyrkja i 1860.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 
 
 Om Skodje kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 «Ministerialprotokoller, klokkerbøker og fødselsregistre» for Ørskog prestegjeld på nettstaden til Arkivverket

Kyrkjer i Nordre Sunnmøre prosti
Kyrkjer i Ålesund
Langkyrkjer i Møre bispedømme
Norske kyrkjer frå 1860
Tavle-Jakob
Kulturminne i Ålesund
Skodje
Sykkylven kyrkje

Sykkylven kyrkje er ei firekanta arbeidskyrkje på Aure i tettstaden Sykkylven i Sykkylven kommune i Møre og Romsdal fylke. Kyrkja er frå 1990 og bygd i betong og teglstein. Ho har ein frittståande klokkestopul. Arkitekt for bygget var Oskar Nordervald. Kyrkja fekk ein pris ved Nordisk kyrkjebyggarkonferanse i Bergen i 1992.

Inventaret er frå byggeåret eller seinare.
Kyrkja har har kring 800 sitjeplassar. Kyrkja har særleg god akustikk og vert difor ein del brukt til konsertar.

Det er kyrkjegard ved kyrkja. 

Den førre Sykkylvskyrkja brann ned 2. februar 1983. Ho var frå 1883.

Kjelder 
 Om kyrkja på nettstaden til Sykkylven kommune 
 Visitasmelding for Sykkylven og Ikornnes sokn 2009 
 Redaktør: Alf Henry Rasmussen – Våre kirker : norsk kirkeleksikon. Vanebo Forlag, Kirkenær 1993. ISBN 82-7527-022-7 - «Sykkylven kyrkje, Aure», s. 299

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Om Sykkylven kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 «Kirkebøker, Møre og Romsdal» på nettstaden til Arkivverket

Arbeidskyrkjer
Kyrkjer i Austre Sunnmøre prosti
Kyrkjer i Sykkylven
Oskar Nordervald
Norske kyrkjer frå 1990
Kulturminne i Sykkylven
Ikornnes kyrkje

Ikornnes kyrkje, tidlegare Ikornnes kapell, er ei arbeidskyrkje på Ikornnes i Sykkylven kommune i Møre og Romsdal fylke. Grunnsteinen til kyrkja vart lagd ned 9. mai 1976 og kyrkja vart vigsla 22. januar 1978. Arkitekt var Alf Apelseth. Kyrkja er bygd i betong og mexistein og har ein frittståande klokkestopul.

Kyrkjerommet har 350 sitjeplassar, i tillegg har kyrkjesota 150 plassar. Inventaret er frå byggeåret eller seinare. Frå starten hadde kyrkja ein kross til altertavle. Han vart bytt ut med ei tavle laga av Anne Brit Kragh i 1997. 

Det er ikkje kyrkjegard ved kyrkja. Kyrkjegard for heile kommunen er på Aure.

Kyrkja vart til stor del bygd for innsamla midlar og ved dugnadsinnsats.

Kjelder 
 «Ikornnes kyrkje» på nettstaden til Sykkylven kommune 
 Redaktør: Alf Henry Rasmussen – Våre kirker : norsk kirkeleksikon. Vanebo forlag, Kirkenær 1993. ISBN 82-7527-022-7 - «Ikornnes kapell», s. 299

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Om Ikornnes kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
 Visitasmelding for Sykkylven og Ikornnes sokn 2009 på nettstaden til Sykkylven kommune 

Alf Apelseth
Arbeidskyrkjer
Kyrkjer i Austre Sunnmøre prosti
Kyrkjer i Sykkylven
Norske kyrkjer frå 1978
Austefjord kyrkje

Austefjord kyrkje, tidlegare Austefjord kapellkyrkje, er ei langkyrkje på Fyrde i Austefjorden i Volda kommune i Møre og Romsdal fylke. Kyrkja er frå 1773 og bygd i treverk (tømmer). 

Kyrkja vart flytt til Austefjord i 1879 frå Nes i Bjugn, der ho vart bygd i 1773. Byggmeister ved flyttinga var Gjert Lien frå Nordfjord.

Kyrkja har 150 sitjeplassar. Det er kyrkjegard ved kyrkja.

Andre kyrkjer i Volda
 Volda kyrkje
 Bjørke kyrkje i Volda
 Dalsfjord kyrkje
 Hornindal kyrkje
 Kilsfjord kyrkje

Kjelder 
 Om Austefjord kyrkje på nettstaden Kulturnett.no

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Om Austefjord kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 «Kirkebøker, Møre og Romsdal» på nettstaden til Arkivverket

Kyrkjer i Volda
Kyrkjer i Søre Sunnmøre prosti
Langkyrkjer i Møre bispedømme
Norske kyrkjer frå 1773
Norske kyrkjer frå 1880
Kulturminne i Volda
Dalsfjord kyrkje

Dalsfjord kyrkje er ei krosskyrkje på Dravlaus i Dalsfjord i Volda kommune i Møre og Romsdal fylke. Kyrkja er frå 1910 og bygd i treverk (tømmer). Ho vart vigsla av biskop Johan Willoch Erichsen.. Arkitekt var Ole Havnæs. 

Lars Kinsarvik måla altartavla. Ho syner Jesus i bøn. Motivet er det same som han måla i Vartdal kyrkje , og som er ein reproduksjon av altartavla i Johanneskirken i Bergen, måla av Marcus Grønvold i 1894.. Kinsarvik sytte og for annan dekor i kyrkja. 
Orgel vart innsett av Bernt M. Haugen og Lars E. Ulvestad som dreiv orgelfabrikk i Ulvestadbygda. 

Kyrkja har 400 sitjeplassar. Det er kyrkjegard ved kyrkja.

Andre kyrkjer i Volda
 Austefjord kyrkje
 Bjørke kyrkje i Volda
 Volda kyrkje
 Hornindal kyrkje
 Kilsfjord kyrkje

Kjelder 
 Redaktør: Alf Henry Rasmussen – Våre kirker : norsk kirkeleksikon. Vanebo Forlag, Kirkenær 1993. ISBN 82-7527-022-7 - «Dalsfjord kyrkje, Dravlaus», s. 303

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Om Dalsfjord kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Møre og Romsdal» på nettstaden til Arkivverket
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 

Kyrkjer i Volda
Ole Havnæs
Krosskyrkjer i Noreg
Kulturminne i Volda
Norske kyrkjer frå 1910
Kyrkjer i Søre Sunnmøre prosti
Lars Kinsarvik
Kilsfjord kyrkje

Kilsfjord kyrkje er ei langkyrkje på Straumshamn i Kilsfjorden i Volda kommune i Møre og Romsdal fylke. Kyrkja er frå 1974 og bygd i betong. Arkitekt var Alf Apalseth. 

Kyrkja har 200 sitjeplassar. Det er kyrkjegard ved kyrkja.

Andre kyrkjer i Volda
 Austefjord kyrkje
 Bjørke kyrkje i Volda
 Dalsfjord kyrkje
 Hornindal kyrkje
 Volda kyrkje

Kjelder 

Kyrkjer i Volda
Alf Apelseth
Arbeidskyrkjer
Kyrkjer i Søre Sunnmøre prosti
Langkyrkjer i Møre bispedømme
Norske kyrkjer frå 1974
Kulturminne i Volda
Hjørundfjord kyrkje

Hjørundfjord kyrkje er ei langkyrkje på Sæbø i Hjørundfjord i Ørsta kommune i Møre og Romsdal fylke. Kyrkja er frå 1880 og bygd i treverk (tømmer). Arkitekt var Johannes Henrik Nissen. 

Kyrkja har 480 sitjeplassar. Det er kyrkjegard ved kyrkja.

Andre kyrkjer i Ørsta 
 Vartdal kyrkje
 Ørsta kyrkje

Kjelder 
 Om Hjørundfjord kyrkje på nettstaden til kyrkjelydane i Ørsta

Bakgrunnsstoff 
 Nettstaden til kyrkjelydane i Ørsta
 Om Hjørundfjord kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 «Kirkebøker, Møre og Romsdal» på nettstaden til Arkivverket
 

Kyrkjer i Ørsta
Kyrkjer i Søre Sunnmøre prosti
Langkyrkjer i Møre bispedømme
Henrik Nissen
Norske kyrkjer frå 1880
Kulturminne i Ørsta
Metafysikk

Metafysikk (frå gamalgresk meta physiké, «etter» fysikken), er ein filosofisk faggrein som tek for seg emne det ikkje let seg gjera å føre vanlege vitskaplege prov for. Metafysikken drøftar emne som gud, sjel og liknande. Mykje av den metafysiske diskusjonen ligg nær teologien, men er i like stor grad knytt til høgare matematikk. I dag er ikkje metafysikk rekna som ein vitskap, og særleg i naturvitskaplege fagkrinsar har ordet ofte hatt nedsetjande tyding. 

Fram til seint på 1800-talet vart metafysikken rekna som filosofisk disiplin i skjeringspunktet mellom Filosofi, kunst, religion og vitskap. Denne vart avskriven av Friedrich Nietzsche, som sette metafysikken på sidelina som tankeretning. Sidan den tid har mange filosofar stilt seg kritiske til metafysikken, mellom dei Husserl og Martin Heidegger. Karl Marx har og sett metafysikken utanfor sitt filosofiske prosjekt, slik at drøftinga av disiplinen nok stogga opp etter Hegel. Hans Georg Gadamer tek metafysikken meir på alvor, og set han inn i eit kanningsteoretisk perspektiv. 

Omgrepet «Metafysikk» vart første gongen nytta av Aristoteles, som hadde skrive ei fysisk utgreiing (fysikken), og så tok på med eit tillegg, som han kalla «meta»-fysikk (etter fysikken, eller «det som følgjer med» fysikken). 

Metafysikken drøfter ofte tilhøva mellom transcendens, sanning og eksistens.

Ei vidareutvikling av tanken om metafysikk kom i form av patafysikken seint på 1800-talet. 

Sjå og Transcendens.

Filosofi
Metafysikk
Yitzhak Shamir

Yitzhak Shamir () var ein israelsk politikar frå høgrepartiet Likud; statsminister i Israel i periodane 1983-84 og 1986-92.

Han vart døypt Icchak Jaziernicki då han vart fødd i Różana i dåverande Polen, no Ruzjany i Kviterussland. I 1935 emigrerte han til Palestina. Før staten Israel vart oppretta i 1948, var Shamir operativ leiar for den jødiske terrorgruppa LEHI (Sternligaen), som mellom anna drap den SN-utsende fredsmeklar Folke Bernadotte.

Frå 1955 til -65 arbeidde han i etterretningsorganisjonen Mossad. Sidan engasjerte han seg i politikken for Likud. Han var medlem av Knesset frå 1973 og var åra 1977-80 parlamentpresident. Deretter var han i perioden 1980-83 utanriksminister i Menachem Begin si regjering. I oktober 1983 tok han over som leiar av Likud-regjeringa, ei regjering som gjekk av eit knapt år seinare. Hausten 1986 kom han tilbake som regjeringssjef, og vart sitjande som leiar av Israel i nærare seks år.

Kjelde 
 Denne artikkelen bygger på «Yitzhak Shamir» frå , den 21. mai 2009. 
 

Israelske statsministrar
Meta

Meta er eit gresk ord som er nytta som førelekk i ei lang rad vitskaplege omgrep, ofte nytta i diskurs og litteraturvitskap. Ordet har fleire tydingar, men tolkast ofte som 'attmed' eller 'i følgje med'. Det kan og tyde 'imellom', etter samanhengen.

I norsk kan ein nytte ordet som førelekk når ein skal nemne eit emne som omhandlar seg sjølve. Ein «meta»-diskusjon er soleis ein diskusjon om sjølve diskusjonen, eller det å diskutere. «Metateater» inneber tanken om eit teater som drøftar sjølve teateret eller skodespelet (mellom anna nytta humoristisk av Monty Python). Slik kan ein og snakke om meta-ironi (ironisering over ironien). Hjå Platon kan ein på same vis snakke om ein meta-innsikt (innsikt i innsikta).

Ord med «meta» som førelekk 

 Metafysikk
 Metafor
 Metatese
 Metastase
 Metamorfose
 Metakognisjon

Prefiks
Ord av gresk opphav
Bømlo gamle kyrkje

Bømlo gamle kyrkje er ei langkyrkje på Vorland på Bømlo. Den noverande kyrkja kan ha vore bygd i 1621, eller litt seinare på 1600-talet, men har etter den tid vorte vølt og ombygd fleire gonger, sist gong i 1951. Det har stått kyrkje på Vorland sidan mellomalderen og kyrkja her vart nemnd første gongen i 1360. 

Den aller første kyrkja på Bømlo var truleg bygd i Eidesmarkjo på Eide. Segna fortel at kyrkjetømmeret ei natt, av overnaturlege krefter, vart flytta inn til Vorland. Kyrkja vart såleis flytta frå klosterjorda til prestebolsjorda. På Vorland vart kyrkja bygd eit stykke sørvest for tunet på Basthogjen, under Fjellet. Den gamle kyrkja vart riven i 1620 og den nye ført opp i 1621.

Kyrkja er utan tårn, men har ei luke i gavlen for å sleppe ut klokkeklangen. I 1848 fekk kyrkja nytt kor, og i 1885 vart kyrkja ombygd med nye benkar og galleri langs eine langsida.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 
 

Kyrkjer i Sunnhordland prosti
Kyrkjer i Bømlo
Kulturminne i Bømlo
Norske kyrkjer frå 1620-åra
Freda bygg i Vestland
Henning

Henning er eit mannsnamn og slektsnamn av tysk opphav. Det har fleire moglege forklaringar, anten ei avleiing av Hagining, eit gammaltysk namn laga av hagan-, 'inngjerding', og aveleiingsendinga -ing, eller som ei plattysk kortform av Heinrich eller Johannes. 

Henning har norsk namnedag den 22. mai og tysk den 11. juli.

Bruk 
Namnet var utbreidd i tida 1200 til 1500 i dei nordtyske områda Mecklenburg, Hannover, Hamburg, Holstein og Pommern. Namnet har vore brukt i Noreg frå 1400-talet. 

I nayre tid har Henning vore mykje brukt i Danmark. I 2008 var det 21 099 danske menn, eller 0,8 %, som bar namnet. I Noreg var prosentdelen i 2006 0,2 %.

Namneberarar 
 Henning Stockfleth (d. 1664), norsk geistleg
 Henning Astrup (1864–1896), norsk arkitekt
 Henning Berger (1872–1924), svensk forfattar
 Henning Kehler (1891–1979), dansk forfattar
 Henning Carlsen (f. 1927), dansk filmregissør
 Henning Damgaard-Sørensen (f. 1928), dansk kunstnar
 Henning Christiansen (f. 1932), dansk komponist og kunstnar
 Henning Christophersen (f. 1939), dansk politikar
 Henning Kagermann (f. 1947), tysk forretningsmann 
 Henning Mankell (f. 1948), svensk forfattar og regissør
 Henning Holstad (f. 1951), norsk forretningsmann og politikar
 Henning Sommerro (f. 1952), norsk musikar
 Henning Kvitnes (f. 1958), norsk musikar
 Henning Warloe (f. 1961), norsk politikar
 Poul-Henning Kamp (f. 1966), dansk programmerar
 Henning Berg (f. 1969), norsk fotballspelar
 Henning Kraggerud (f. 1973), norsk fiolinist
 Henning Solberg (f. 1973), norsk rallyførar
 Henning Braaten (f. 1979), norsk skater
 Roy Henning Snyen, norsk klassisk gitarist

Kjelder 
 
 Denne artikkelen bygger på «Henning» frå , og «Henning» frå  den 21. mai 2009. 
 

Mannsnamn
Slektsnamn
Tyske førenamn
Namn knytte til vern
Kortnamn
Henny

Henny er eit personnamn som kan brukast av begge kjønn. I nordisk tradisjon er det kjend som kvinnenamn danna som ei kortform av Henrikke og Henriette, eller ei kvinneleg form av Henrik. Mannsnamnet kan også vera ei kortform av Henrik eller av Henry. 

Utgangspunktet for alle namna er Heinrich eller Haimrich, namn av gammalhøgtysk opphav der førsteleddet tyder 'heim' og sisteleddet 'herskar'.

Henny har namnedag den 22. mai. Same dagen har færøyske Henný namnedag.

Namneberarar

Kvinner 
 Henny Lauritzen (1871–1938), dansk skodespelar
 Henny Dons (1874–1966), opphavleg Henrike Margrethe, norsk lærar og misjonskvinne
 Henny Skjønberg (1886–1973), norsk skodespelar og dramatikar
 Henny Mürer (1925–1997), norsk dansar og koreograf
 Henny Moan (f. 1936), norsk skodespelar
 Henny Lie (f. 1945), norsk kunstnar

Menn 
 Henny Youngman (1906–1998), opphavleg Henry, britisk-amerikansk komikar
 Henny Eman (f. 1944), opphavleg Jan Hendrik Albert Eman, statsminister av Aruba
 Henny Vrienten (f. 1948), nederlandsk musikar og komponist

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Kvinnenamn
Mannsnamn
Kortnamn
Førenamn av gammalhøgtysk opphav
Tvikjønna namn
Sentrallyrikk

Sentrallyrikk er dikt om det som kan kallast «evige spørsmål», det vil seia liv, fødsel, kjærleik, lengsel, sorg og død. Omgrepet er ikkje knytt til nokon særskild litteraturhistorisk periode. Sentrallyrikken kan lett bli svulstig og klisjéfylt, og motivkretsen kan også spøkefullt omtalast som «Havet, døden og kjærligheten».

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Sentrallyrikk» frå , den 21. mai 2009. 
 

Lyrikk
Stalheim

Stalheim er ei grend i Voss herad. Her ligg gardane Stalheim, Brekke og Sivle. 

«Frå Stalheim» er eit kjent målarstykke av I.C. Dahl.

Historie

Då postruta mellom Oslo og Bergen blei opna i 1647 blei Stalheim ein av dei mange postgardane langs ruta. 

I 1750 blei «gjestastovo» tatt i bruk, men i 1885 blei det første hotellet opna.

Stalheim Hotel er eit hotell frå 1885. Det har sidan brunne ned tre gonger, sist i 1959. Hotellet som no står blei bygd i 1960 og utvida i 1966.

Kjelder 

 Johannes Gjerdåker: Levande landskap : Vossebygdene - Granvin - Nærøydalen, Voss 1999. ISBN 82-7128-287-5 
 Stalheim Hotel

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Eldre fotografi frå Stalheim på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

Busetnader i Voss
Bygder i Vestland
Jerusalemdagen

Jerusalemdagen (hebr. jom jerusjaláim) er ein israelsk og ein mindre jødisk høgtidsdag til minne om gjenforeininga av Jerusalem i 1967. Under Seksdagarskrigen tok israelske styrkar kontrollen over Gamlebyen frå Jordan den 7. juni, eller den 28. ijjár etter den jødiske kalenderen. Dagen blir feira årleg på den jødiske datoen, tre veker etter den israelske sjølvstendedagen.

Dagen blir markert med offisielle seremoniar, minnestunder for israelske soldatar som døydde under kampane for byen, og opptog gjennom Jerusalem. Skuleborn i Israel og jødiske skular andre stader lærer om den jødiske tilknytinga til byen. Festlege samlingar, song og dans er òg del av feiringa.

Overrabbinatet i Israel har erklært Jerusalemdagen som ei mindre jødisk høgtid for å takka Gud for sigeren i Seksdagarskrigen. I synagogar les ein lovseiebøna hallél. Medan ei slik markering er vanleg blant religiøse sionistar, forkastar mange harediske jødar denne og andre israelske nasjonale feiringar.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Yom Yerushalayim» frå , den 22. mai 2009. 
 

Ijjár
Jerusalem
Nasjonaldagar
Jødiske høgtider
Israelske merkedagar