alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Fribyar for forfattarar og kulturarbeidarar

Fribyar for forfattarar og kulturarbeidarar er byar som har påtatt seg å vere vertskap for slike forfølgde personar i opptil to år. Dei fleste fribyar er tilknytte den internasjonale organisasjonen ICORN, International Cities of Refuge Network, som organiserer ordninga og godkjenner forfattarane. 

Fribyar for forfattarar og kulturarbeidarar, heretter kalla fribyar, er stadar der forfattar og kulturarbeidarar kan få innvilga eit tidsbestemt opphold samstundes som ein får eit arbeidsstipend.

For at ein person skal komma inn under fribyordninga, må han vera trua eller forfølgd i heimlandet. Etter kvart har også filmskaparar, bloggarar, biletekunstnarar og musikarar blitt innlemma i ordninga. 

Ein person som er forfølgd kan søkja om hjelp frå organisasjonen ICORN. Så undersøker PEN International kor mykje personen treng vern.
Den einskilde fribyen avgjer kva for av dei godkjende søkarane som skal inviterast den neste fribyforfattaren til byen.

Den første fribyen i Noreg for forfattarar var Stavanger. Noreg har eller har hatt fribyforfattarar frå mellom anna Benin og Irak.

Vertsbyar
Følgjande byar eller område er noverande eller kommande vertsbyar.

|
Danmark
 København
 Aarhus
|
Noreg
 Bergen
 Bø
 Drøbak
 Haugesund
 Kristiansand
 Lillehammer
 Molde
 Oslo
 Skien
 Stavanger
 Tromsø
 Trondheim
|
Sverige
 Dalarna
 Göteborg
 Jönköpings län
 Malmö
 Sigtuna
 Skellefteå
 Skåne
 Stockholm
 Uppsala
 Västra Götalands län
 Växjö

|
Italia
 Chiusi
 Toscana

Spania
 Barcelona
 Girona

Tyskland
 Frankfurt am Main
 Hannover
|
Andre
 Amsterdam i Nederland
 Brussel i Belgia
 Krakow i Polen
 Ljubljana i Slovenia
 Mexico by i Mexico
 Norwich i Storbritannia
 Paris i Frankrike
 Reykjavik på Island

Byar

Referansar

Delar av denne artikkelen bygger på «Friby» frå ,  den 16. juli 2020.  
 
Byar
Ytringsfridom
Rumpelstiltskin av Tangerine Dream

Rumpelstiltskin er det 45. albumet og det 18. filmmusikkalbumet til det tyske electronicabandet Tangerine Dream, gjeve ut i 1992.

I 1992 gav det amerikanske selskapet Rabbit Ears ut ei soge i lydbokserien deira for barn. Soga vart fortalt av skodespelarinna Kathleen Turner og den akkompagnerande musikken var komponert og framført av Tangerine Dream for denne innspelingar. Under den 22 minuttar lange soga vart materialet nytta som bakgrunn og mellommusikk, og i tillegg inneheld albumet alle dei sju komposisjonane som instrumentalspor.

Innhald

Medverkande
Edgar Froese
Jerome Froese

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Rumpelstiltskin (Tangerine Dream album)» frå ,  den 15. juli 2020. 
 oppgav desse kjeldene:

Tangerine Dream-album
Musikkalbum frå 1992
Deadly Care av Tangerine Dream

Deadly Care er det 47. albumet og det 19. filmmusikkalbumet til det tyske electronicabandet Tangerine Dream. 

Det vart spelt inn i 1987 for TV-filmen med same namn av Edgar Froese og Chris Franke, men kom ikkje ut før i 1992. CD-en inneheld all musikken som Tangerine Dream gav til Universal Television.

Innhald

Kjelder

Filmmusikkalbum frå 1992
Filmmusikkalbum av Tangerine Dream
Kroken kyrkje i Troms

Kroken kyrkje er ei arbeidskyrkje med kyrkjesal i vifteplan. Kyrkja er frå 2006 og ligg i Tromsø. Ho er oppført i mur og har 480 sitjeplassar. Tor Lindrupsen har laga den kunstneriske utsmykkinga. Kroken kyrkje deler bygg med Tromsø døvekyrkje. Døvekyrkja held til i underetasjen i bygget. Kyrkja vart innvigd av to biskopar, Per Oskar Kjølaas, biskop i Nord-Hålogaland bispedømme, og Ole Christian Kvarme, biskop i Oslo bispedømme. Dette skjedde fordi døvekyrkja ligg under biskopen i Oslo.

Kroken vart skilt ut som eige prestegjeld i 1979, men det vart ikkje bestemt at kyrkja skulle byggjast, før i 2003. Då hadde ein hatt teikningar liggjande frå 1997, og ein fekk bygd eit bygg på 1650 kvadratmeter for 30 millionar kroner.

Kyrkjesalen er eit lyst rom med teglsteinsveggar. Salen er prega av den store altartavla, laga av Tor Lindrupsen. Altartavla dekkjer heile veggen bak altaret, og består av relieff med motiv frå bibelhistoria. Orgelet er bygd av Ryde & Berg Orgelbyggeri og har 20 register. Døypefonten er teikna av Nikolai Alfsen, som var arkitekt for heile kyrkja.

Tromsø døvekyrkje 
Tromsø døvekyrkje har eigne lokale i underetasjen i kyrkjebygget. Kyrkjesalen er eit amfi, noko som saman med lyssettinga skal gjere det lettare for døve å lese teiknspråket som blir brukt. Som for resten av bygget er det Nikolai Alfsen som har vore arkitekt og Tor Lindrupsen som har stått for den kunsteneriske utforminga.

Bilete

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Kroken kirke» frå ,  den 15. juli 2020.

Bakgrunnsstoff 
 
 Kroken kyrkjelyd 

Kyrkjer i Tromsø Domprosti
Kyrkjer i Døveprostiet
Kyrkjer i Tromsø
Norske kyrkjer frå 2006
Arbeidskyrkjer
220 Volt Live

220 Volt Live er det 48. albumet og det sjuande konsertalbumet til det tyske electronicabandet Tangerine Dream. Det vart spelt inn i USA i oktober og november 1992. Albumet vart det siste konsertalbumet deira med nye komposisjonar før Inferno (2002). Dette kan reknast som det mest rocka albumet Tangerine Dream gav ut til då, der gitaristen Zlatko Perica har ei større rolle. Albumet vart gjeve ut på ny i 1999 og igjen i 2009 på Membran.Albumet vart nominert til Grammyprisen for beste new age-album i 1994. 

Dreamtime''' vart gjeve ut i lag med 220 Volt Live i 1993. Denne inneheld tre korte spor frå albumet, inkludert studiosporet Treasure of Innocence, ein versjon av av «Purple Haze», og ein alternativ versjon av Dreamtime. Den alternative versjonen hadde tekst skriven og framført av Jayney Klimek. Julie Ocean bidrog med teksten.

Innhald

Medverkande
 Tangerine Dream
 Edgar Froese – klaverinstrument, gitar
 Jerome Froese – klaverinstrument, gitar
 Linda Spa – saksofon, klaverinstrument
 Zlatko Perica – gitar

KjelderDenne artikkelen bygger på «220 Volt Live» frå ,  den 15. juli 2020.  oppgav desse kjeldene:''

Konsertalbum frå 1993
Konsertalbum av Tangerine Dream
Viktor Lipsnis

Viktor Lipsnis () var ein ukrainsk kulestøytar, fødd i Nizjyn og død i Kiev, som representerte Sovjetunionen. Han vart andremann i øvinga både under EM 1958 og EM 1962.

Aktiv
Lipsnis sette 12. august 1958 sovjetisk rekord i kulestøyt med 17,72 m då han sigra i den sovjetiske hærmeisterskapen i Tartu. Under europameisterskapen i Stockholm elleve dagar seinare leia han kuletevlinga etter fem omgangar, men måtte sjå seg slått av Arthur Rowe som i siste omgang sette britisk rekord med 17,74 meter. 20. januar 1959 vart Lipsnis den fyrste europearen som støytte kula over 18 meter, med di han innandørs i Leningrad fekk målt 18,08 m. 

19. juni 1960 forbetra Lipsnis sovjetrekorden til 18,49 m då han vart bestemann i eit internasjonalt stemne i Praha.  I OL-finalen i slutten av august same året vart han fjerdemann, over meteren bak dei tre medaljevinnarane frå USA. I 1961 vann Lipsnis kuletevlinga i universiaden. Under landskampen USA – Sovjetunionen i Palo Alto 21. juni 1962 flytta han sovjetrekorden til 18,93 m. Ved europameisterskapen i Beograd tok Lipsnis sølvmedaljen, klart slått av ungararen Vilmos Varjú.

I mai 1964 forbetra Lipsnis sovjetrekorden til fyrst 19,04 m og deretter til 19,23 m. 25. juli 1964 presterte han sitt livs lengste støyt då kula landa på 19,35 m i landskampen USA – Sovjetunionen i Los Angeles. Han vart likevel statist mot Dallas Long som vann og sette verdsrekord med 20,68 meter.

Lipsnis la opp etter 1965-sesongen.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 1958 i Stockholm: Sølvmedalje – 17,47 m, bakom Arthur Rowe (17,72 m)
OL 1960 i Roma: Nr 4 – 17,90 m
EM 1962 i Beograd:  Sølvmedalje – 18,38 m, bakom Vilmos Varjú (19,02 m)
OL 1964 i Tokyo: Nr 10 – 18,11 m

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Wiktor Lipsnis» frå ,  den 16. juli 2020.  
 

Ukrainske friidrettsutøvarar
Sovjetiske friidrettsutøvarar
En reise i natten

En reise i natten er eit norsk skodespel av Sigurd Christiansen frå 1931.
Det er ein tragedie i fire akter.

Den første framføringa til Riksteateret var En reise i natten. Stykket vart turnert frå Kirkenes den 16. juli 1949.

Kjelder

Sigurd Christiansen
Kultur i 1931
Linda Spa

Linda Spa, òg kalla Mag. Gerlinde Spazierer () er ein austerriksk komponist og saksofonist frå Wien. 

Opphavleg studerte ho motedesign i Wien, men vart raskt interesserti musikk. Ho lærte seg å spele fløyte, klarinett, saksofon og komposisjon. I tillegg er Linda Spa dirigent og arrangør. 

Spa spelte i mange år i lag med Edgar Froese i det tyske bandet Tangerine Dream som saksofonist, klaverspelar og dirigent. Ho skreiv òg musikk for dette bandet og turnerte stundom med dei i Europa og andre delar av verda fram til 2015. 

Linda Spa har blitt nominert til Grammyprisen fem gonger som medlem av Tangerine Dream i 1990-åra. 

I 2011 framførte ho songen «Sally`s Garden» i lag med Queen-gitaristen Brian May på scenen.

Diskograf

med Tangerine Dream
Større album
 1992: 220 Volt Live (Live)
 1994: Turn of the Tides
 1995: Tyranny of Beauty
 1996: Goblins' Club
 2005: Jeanne d'Arc
 2007: Madcap's Flaming Duty
 2010: Under Cover
 2011: The Island of the Fay

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Linda Spa» frå ,  den 16. juli 2020. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
 Offisiell nettstad

Austerrikske saksofonistar
Austerrikske klaverspelarar
Austerrikske komponistar
Tangerine Dream-medlemmar
Zlatko Perica

Zlatko Perica () er ein kroatisk gitarist.

Han vart medlem av den tyske gruppa Tangerine Dream 1992, men spelte berre på eitt studioalbum med dei, Turn of the Tides i 1994, og i 1997 var han med på det siste konsertalbumet med bandet (Valentine Wheels). Han var seinare gjesteartist med gruppa på konsertar i London i 2003 og 2005. I 2005 spelte han gitar på ein turné med den sveitsiske musikaren DJ Bobo.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Zlatko Perica» frå ,  den 16. juli 2020. 
 oppgav desse kjeldene:

Kroatiske gitaristar
Folk frå Rijeka
Catch Me If You Can av Tangerine Dream

Catch Me If You Can er det 50. albumet og det 20. filmmusikkalbumet til det tyske electronicabandet Tangerine Dream. Albumet vart spelt inn i 1989, då filmen med same namn kom ut, men vart først gjeve ut fem år seinare, i 1994. Filmen var regissert av Stephen Sommers.

Innhald

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Catch Me If You Can (1989 film)» frå ,  den 16. juli 2020. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

Filmmusikkalbum frå 1994
Filmmusikkalbum av Tangerine Dream
Amal

Amal er eit fornamn som kan vera eit kvinnenamn og eit mannsnamn. Det kan vera:
 eit arabisk kvinnenamn eller mannsnamn (أمل) som betyr «håp».
 eit hebraisk mannsnamn (עָמָל) som betyr «arbeid». 
 eit indisk mannsnamn som på sanskrit betyr «rein».

Variantar av namnet er Amahl, Amali og Amel.

Utbreiing
Amal er mest brukt som kvinnenamn og er i følgje Dictionary of Arab Names det mest utbreidde arabiske kvinnenamnet.

Kjende namneberarar

Kvinner
 Amal Wahab (f. 1966), norsk-afghansk journalist
 Amal Hijazi (f. 1967), libanesisk songer og modell
 Amal Murkus (f. 1968), palestinsk songer
 Amal Aden (f. 1983), somalisk-norsk forfattar, psevdonym
 Amal Maher (f. 1985), egyptisk songar

Menn
 Amal Nasser el-Din (f. 1928), israelsk forfattar og politikar
 Amal Abul-Qassem Donqol (1940–1983), egyptisk diktar
 Amal Graafstra, USA-amerikansk forretningsmann og forfattar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Amal» frå ,  den 16. juli 2020.  
 
Kvinnenamn
Mannsnamn
Namn brukte i Bibelen
Førenamn av arabisk opphav
Førenamn av hebraisk opphav
Førenamn frå sanskrit
Jens Zetlitz Monrad Kielland

Jens Zetlitz Monrad Kielland () var ein norsk arkitekt og professor i byggekunst ved Noregs tekniske høgskole i Trondheim 1912–18. Han var son av Jacob Kielland og mor Diderikke Jørgine Kielland og far til Jacob Christie Kielland og Else Christie Kielland. Han var assistent for Schak Bull i 1894 og starta eige kontor i Bergen i 1895. Han fekk tidleg i karrieren ei rekkje omfattande oppdrag som Gamlehaugen til Christian Michelsen i 1899 og den nye Tyskebryggen i 1900. Arkitekturen til Kielland var stilmessig ofte nasjonalt og regionalt forankra, sjølv om den internasjonale jugendstilen òg er svært utprega i mange av bygningane hans. I Bergen fekk han oppført ei rekkje andre offentlege og private byggverk, mellom dei jernbanestasjonen. Etter bybrannen i Ålesund i 1904 teikna han ei rekkje av dei nye husa i byen. Han arbeidde seinare som arkitekt i Kristiania.

Galleri

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Jens Zetlitz Monrad Kielland» frå ,  den 16. juli 2020.

Litteratur 

 Torvanger, Åse Moe (1983) «KIELLAND, Jens Zetlitz Monrad». I: Norsk kunstnerleksikon, bind 2. ISBN 8200065359 (Les i fulltekst)

Bakgrunnsstoff 

 Jens Kielland i Norsk biografisk leksikon
 Slektsdata

Folk frå Stavanger
Professorar ved NTH
Norske arkitektar
The Dream Mixes

The Dream Mixes er det første remixalbumet til Tangerine Dream og det 52. albumet deira totalt. Albumet er ei samling Tangerine Dream-songar remiksa med ein dance-rytme av Jerome Froese og det første i ein serie som inkluderer TimeSquare – Dream Mixes II (1997), DM3 – The Past Hundred Moons (2001), DM 4 (2003), DM 2.1 (2007) og DM V (2010). I 1996 vart albumet gjeve ut på ny som ei dobbelplate med ytterlegare seks songar. Denne samlinga kom igjen ut i 1998 som Dream Mixes One.

Innhaldet på albumet var nymiksar frå dei nylege albuma til Tangerine Dream: Rockoon (1992), Turn of the Tides (1994) og Tyranny of Beauty (1995) i tillegg til fire spor som ikkje før var gjevne ut. Miksane av dei eldre spora har fått undertitlar som referer til techno- eller DJ-miljøet. Alle spora er prega av sterke rytmar.

Innhald

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «The Dream Mixes» frå ,  den 16. juli 2020. 
 oppgav desse kjeldene:

Remiksalbum frå 1995
Tangerine Dream-album
Zoning av Tangerine Dream

Zoning er det 53. albumet og det 21. filmmusikkalbumet til den tyske electronicagruppa Tangerine Dream, utgjeve i 1996.

Bakgrunn
Tangerine Dream hadde skrive musikk for den tyske thrilleren Zoning i 1986-1987, og han var berre blitt vist på TV nokre få gonger. Tidleg i 1996 kom filmen ut på video i lag med eit filmmusikkalbum på CD. Edgar Froese hadde spelt inn og miksa all musikken på nytt i 1994, åtte år etter Tangerine Dream hadde laga den originale musikken til filmen. Musikken på albumet er derfor ganske forskjellig frå den originale filmmusikken frå 1987. 

Den musikalske stilen liknar på tidlegare ikkje-utgjeven musikk frå Froese-albumet Beyond the Storm, og sporet «Eyewitness News» på Zoning er henta frå Beyond the Storm, der han hadde tittelen «Descent Like a Hawk».

Innhald

Medverkande
Edgar Froese - synthesizer, gitar

Kjelder

Musikkalbum frå 1996
Tangerine Dream-album
Potetpannekake

Potetpannekake er potetrettar som vanlegvis blir laga av rivne rå poteter som ein steiker i panne. Potetkaker kan lagast på same vis eller med most kokt potet og eventuelt tilreidd litt annleis, men omgrepa kan brukast om kvarandre. Ulike kulturar har sine eigne namn og tradisjonar rundt slike rettar, som svensk raggmunk, askenasisk latke, sveitsisk Rösti eller irsk boxty.

Vanlege ingrediensar å laga potetpannekaker med egg eller mjøl til å binda røra med; lauk, kvitlauk eller krydder til å gje smak, og ulike andre grønsaker.

Potetpannekaker kan vera som middagsrett eller dessert. Dei kan serverast åleine eller med tilbehøyr som rømme, sukker, bær, bacon eller eggerøre.
 Ein kan også laga variantar av søtpotet.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Potato pancake» frå ,  den 16. juli 2020.  
 
Potetretter
OGAE Second Chance Contest 2009

OGAE Second Chance Contest 2009 (OGAE SCC 2009) var den tjuetredje gongen OGAE Second Chance Contest vart arrangert. Tevlinga vart halden i Stockholm i Sverige, etter at Sverige vann tevlinga i 2008, med songen «Empty Room» av Sanna Nielsen.

For å kunne deltake i OGAE Second Chance Contest 2009, måtte ein ha delteke i ein av dei nasjonale finalane i Eurovision Song Contest 2009; men om eit bidrag hadde vunne ein nasjonal finale, kunne ikkje bidraget deltake i OGAE Second Chance Contest.

Tjue land deltok i tevlinga. Andorra og Moldova deltok i tevlinga for fyrste gong, medan Nederland og Slovakia (for OGAE Rest of the World) returnerte til tevlinga. Belgia, Russland, Storbritannia og Tyskland, som deltok i 2008, deltok ikkje i 2009-utgåva av OGAE Second Chance Contest. Malta skulle opprinneleg deltake i tevlinga med songen «Avalon» av Georgina og Ruth Casingena, men OGAE Malta valde å trekkje seg før tevlinga starta.

Danmark vann OGAE Second Chance Contest for andre gong, med songen «Someday» av Hera Björk.

Bidraga

Sjå òg 
 Eurovision Song Contest 2009
 Junior Eurovision Song Contest 2009

Referansar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «OGAE Second Chance Contest 2009» frå ,  den 16. juli 2020.  
 

OGAE Second Chance Contest etter år
Musikk i 2009
Goblins' Club

Goblins' Club er det 54. albumet og det 24. studioalbumet til Tangerine Dream. Sjølv om det er ein lydmessig motevekt til The Dream Mixes, vert det vanlegvis rekna som det første albumet i Millennium/TDI-perioden, etter at dei byta plateselskap frå Miramar, trass i at TDI ikkje enno var selskapet deira. Ein australsk versjon av albumet mangla sporet «Elf June and the Midnight Patrol», som var skriven i lag med Linda Spa, og denne var erstatta med «Fort Worth Runway One» av Edgar Froese. Ei nyutgjeving i 2004 hadde med begge desse spora, men dei to siste spora var redigert ned for å få plass på ei plate. Goblins' Club var det siste albumet med Linda Spa som fast medlem i bandet, før ho kom attende for Jeanne d'Arc (2005).

Musikken på albumet var inspirert av den tyske forfattaren Christian Morgenstern. 

«Towards the Evening Star» vart gjeven ut som singel. Denne vart òg gjeven ut i 1997 i ein remiks laga av The Orb.

Innhald

Medverkande
 Tangerine Dream
 Edgar Froese
 Jerome Froese
 Linda Spa

Gjestemusikarar
 Gerald Gradwohl
 Mark Hornby

KjelderDenne artikkelen bygger på «Goblins' Club» frå ,  den 16. juli 2020.  oppgav desse kjeldene:''

Musikkalbum frå 1996
Sequel Records-album
Tangerine Dream-album
Eelco Sintnicolaas

Eelco Sintnicolaas () er ein nederlandsk mangekjempar frå Dordrecht som vann sølvmedaljen i tikampen under europameisterskapen 2010.

Aktiv
Sintnicolaas sanka 8 052 poeng då han i 2009 tikamp-debuterte i Götzis-stemnet. Året etter flytta han den personlege rekorden til 8 159 poeng, også det i Götzis. Under europameisterskapen 2010 i Barcelona forbetra han seg kraftig og vann sølvmedaljen med 8 436 poeng, einast 17 poeng attom vinnaren.

Våren 2012 kom Sintnicolaas på andreplass i Götzis-stemnet og presterte personbeste med 8 506 poeng. I mars 2013 vann han sjukampen då Innandørs-EM fann stad i Göteborg. Etter å ha vorte fjerdemann ved EM 2014 var Sintnicolaas mykje plaga av skadar og makta sjeldan å fullføre ein tikamp-serie.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 2009 i Berlin: Braut etter fire øvingar
EM 2010 i Barcelona: Sølvmedalje – 8 436 poeng, bakom Romain Barras (8 453 p)
VM 2011 i Daegu: Nr 5 – 8 298 poeng
OL 2012 i London: Nr 11 – 8 034 poeng
VM 2013 i Moskva: Nr 5 – 8 391 poeng
EM 2014 i Zürich: Nr 4 – 8 478 poeng
VM 2015 i Beijing: Braut etter sju øvingar
EM 2016 i Amsterdam: Nr 16 – 7 025 poeng
OL 2016 i Rio de Janeiro: Braut etter fyrste øvinga
VM 2017 i London: Braut etter sju øvingar
EM 2018 i Berlin: Braut etter fire øvingar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Eelco Sintnicolaas» frå ,  den 17. juli 2020.  
 

Nederlandske friidrettsutøvarar
Mangekjemparar
Mijikendafolk

Mijikendafolk (mijkenda tyder 'dei ni stammane') er ei gruppe av ni nærskylde mijikendaspråklege bantufolk frå området mellom Sabaki og Umba på kysten av Kenya, frå grensa mot Tanzania i sør til grensa mot Somalia i nord. Dei ni gruppene er digo, chonyi, kambe, duruma, kauma, ribe, rabai, jibana og giriama. 
Digofolk kan også halda til i Tanzania. Historisk har desse folka også blitt kalla nyika eller nika av utanforståande. Dette er nedsetjande termar som tyder 'bushfolk'.

Kvar av folkgruppene har unike skikkar og språk eller dialektar. Språka er alle rekna til same makrospråk, mijikenda, som er nært i selkt med swahili. Likskapane i ordtilfang tyder på at oppdelinga i dei ni gruppene har funne stad ein gong i dei siste 1000 åra. I dag talar dei fleste etniske mijikendafolk også swahili. Gruppene har til felles dei heilage skogane med befesta byar som blir kalla kaya. Desse blei skapet på 1500-talet, og har sidan blitt heilage stader verna av utvalde eldre i kvar folkegruppe. Elleve kaya-skogar er utvalde som verdsarv sidan 2008.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Mijikenda» frå ,  den 17. juli 2020.  
 
Verdsarv i Kenya
Kenyanske folkegrupper
Angelina Engelsen

Angelina Engelsen () er ein norsk bilethoggar. Ho arbeider i tre, betong og bronse.

Angelina Engelsen er dotter av treskjeraren Henning Engelsen og Ingrid Gullerud  og syster av bilethoggaren Elena Engelsen. Ho utdanna seg ved Statens håndverks- og kunstindustriskole, Treskjerarskulen i Oberammergau, Hochschule für Bildende Künste i Dresden og Statens Kunstakademi under Per Palle Storm. 

Ho debuterte på Haustutstillinga i 1977, og med separatutstilling på Galleri Tanum i 1978.

Engelsen har hatt ei rekkje utsmykkingsoppdrag og offentlege arbeid, blant andre prisen for Årets budeie, Oppland fylkeskommune sin pris for forsking og utvikling, Sparre Olsen-prisen, prisen til den årlege Hestegallaen, byste av diktaren Marie Wexelsen, byste av Rolf Bækkelund, minnesmerke over Bastian Haugland, utsmykking på Norsk Hestesenter, Raufoss eldresenter, Gran psykiatriske sjukehus og Jørstadmoen militærleir. 

Angelina Engelsen utformar òg prototypar for produksjon i treskjerarverksemda HENNING, som blei skipa av far hennar i 1947. Ho mottok kunstnarstipendet til Oppland fylkeskommune i 2005.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Angelina Engelsen» frå ,  den 17. juli 2020.  
 

Norske bilethoggarar
Kunstnarar frå 1900-talet
Kunstnarar frå 2000-talet
Folk frå Østre Toten
Elena Engelsen

Elena Engelsen () er ein norsk bilethoggar. Spesialiteten hennar er eksotiske dyr. Ho har laga ei rekkje skulpturar i stein som belgisk hardstein, marmor og kalkstein, i tillegg til bronse og tre.

Elena Engelsen er dotter av treskjeraren Henning Engelsen og syster av Angelina Engelsen. Ho var elev ved SHKS 1969-71 og hadde steinhoggarpraksis i Amsterdam 1974-1979. Ho debuterte på Haustutstillinga i 1977, og med separatutstilling på Galleri Tanum i 1978.

Blant dei best kjende verka til Engelsen er Tigeren ved Oslo sentralstasjon. Marmorskulpturen hennar Sommerfuglpuppe (1982) er hjå Nasjonalmuseet. Oslo Kommunes kunstsamlinger og Østre Toten kommune har også kjøpt inn verk av Engelsen.

Engelsen var gift med Per Ung, som også var bilethoggar. Saman med ektemannen laga ho skulpturen Peer Gynt til hest på Løren.

I 2021 blei ho tildelt Anders Jahres kulturpris.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Elena Engelsen» frå ,  den 17. juli 2020.

Bakgrunnsstoff 

 Biletgalleri

Norske bilethoggarar
Kunstnarar frå 1900-talet
Kunstnarar frå 2000-talet
Folk frå Østre Toten