alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Søvnapné

Søvnapné eller svevnapné er ei søvnforstyrring der andedrettet stoppar ei tid eller er redusert medan ein søv. Kvar stopp kan vara i nokre sekund til fleire minutt og skje fleire gonger kvar natt. I dei vanlegaste tilfellene følgjer dette høg snorking.

Søvnapne kan finna stad anten på grunn av obstruksjon (blokkering) av øvre luftvegar (obstruktiv søvnapné), på grunn av nevrologiske faktorar (sentral søvnapné) eller på grunn av ei blanding av desse to typane (blanda søvnapné).

Sidan det forstyrrar vanleg søvn, kan søvnapné føra til at dei som lid av det er trøytte eller søvnige om dagen. Barn med lidinga kan ha problem på skulen eller hyperaktivitet.

Sjå òg 
 Apné
 Hypopné
 Narkolepsi

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Sleep apnea» frå ,  den 14. november 2016.

Bakgrunnsstoff
Video from FOX6 News: San Diego company develops new technology to diagnose and treat sleep apnea 
Maxillomandibular advancement for persistent obstructive sleep apnea after phase I surgery in patients without maxillomandibular deficiency - Li KK, Riley RW, Powell NB, Guilleminault C.
Sleep apnea self-assessment quiz 
Lungs Online - Sleep Apnea
Clinical and Alternative Treatment Options for Sleep Apnea 
A worldwide listing of doctors certified by the American Board of Sleep Medicine 
Awake In America a national non-profit (U.S.) organization focused on sleep and sleep disorders, with the primary focus of helping establish community education and support groups throughout the United States. 
Apnea Board - an open, non-profit discussion forum devoted exclusively to Sleep Apnea patients

Andedragsabnormitetar
Søvnforstyrringar
Overvektsrelaterte sjukdommar
Alessandro Volta

Alessandro Giuseppe Antonio Anastasio Volta () var ein italiensk vitskapsmann, som er kjend for å ha utvikla det første elektriske batteriet, voltasøyla. Måleininga for elektrisk spenning, volt har fått namn etter han. Han oppdaga òg gassen metan.

Bakgrunnen for at batteriet vart til hadde opphavet sitt i ei tilfeldig oppdaging. Italienaren Luigi Galvani (1737-1798) var forelesar i anatomi og professor ved Universitetet i Bologna. Galvani forska på elektrisitet i dyr. Han hadde fatta interesse for emnet då han la merke til korleis musklane til ein frosk av og til rykte til. Dette skjedde når frosken låg klår til dissekering på eit bord, der det òg var ein elektrisk maskin. Galvani viste korleis slike rykningar kunne framkallast ved å kople musklane til ein daud frosk direkte til ein slik maskin. Men den viktigaste observasjonen kom då beina til froskane vart hengt opp på ein messingkrok som kom i kontakt med eit gjerde av jarn og dei same rykningene viste seg. Etter å ha freista dette nokre gonger konkluderte han med at rykningar var lagra eller produsert i musklane til frosken.

Dette var Alessandro Volta heilt usamd i. Volta var professor i eksperimentell fysikk ved Pavia-universitet i Lombardia. Han meinte at rykkingane skuldast elektrisitet, men at han kom frå ei utvendig kjelde. I Galvani sitt tilfelle var det gnidinga mellom messingkroken og gjerdet av jarn. Dette var det vanskelege å bevise. Men Volta var veldig god til å eksperimentere. Volta gnei metall saman og stakk så tunga si mellom dei for å merke den elektriske straumen som rørde seg mellom metalla. Nytte av tunga var meir fintfølande enn noko anna eksisterande apparat på den tida.

Arbeidet hans vart hindra av bråket under den franske revolusjonen og ein politisk strid mellom Austerrike og Frankrike om regionen. Men i 1799 hadde Volta funne opp eit tilfredsstillande apparat, som vart kalla voltasøya og som vart det aller første batteriet. Dette batteriet bestod av ei søyle med sølv- og sinkplater, stabla om kvarandre og skilt av papplater, dyppa i saltoppløysing. Ved å kople endene til ein krins med ladningar, vart det for første gongen produsert ein meir eller mindre kontinuerleg flyt av elektrisk energi. Dette i motsetnaden til kondensatoren som kvitta seg med all energien med ein gong han vart kopla til noko. Der tidlegare forskarar berre forska på statisk elektrisitet, gav den nye oppfinninga forskarar utalt nye høve. No kunne dei kontrollere flyten av straum på eigahand. Dette gjorde at fysikarane no oppdaga nye og uventa eigenskapar ved elektrisitet, som dei ikkje hadde føresett.

Volta vart æra for arbeidet sitt 54 år etter han døydde, då måleininga for elektrisk spenning offisielt vart kalla volt.

Prisar 
  - Copleymedlajen

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Alessandro Volta» frå , den 18. februar 2012. 
 

Folk frå Como
Italienske fysikarar
Italienske oppfinnarar
Vitskaplege instrumentmakarar
Copleymedaljen
Fysikarar på 1700-talet
Fysikarar på 1800-talet
Medlemmar av Royal Society
Batterioppfinnarar
Autonome regionar i Spania

Ein autonom region (Comunidad Autónoma på spansk) er den første politiske inndelinga av Spania, oppretta i den spanske grunnlova i 1978. Lova gjev regionane rett til sjølvstyre, men dei er uoppløyseleg knytt til den spanske nasjonen. 

Den politiske makta i Spania er kanalisert av den sentrale regjeringa og 17 autonome regionar. Styra i dei autonome regionane er ansvarlege for skular, universitet, hesle og sosialvesen, kultur, urban og landleg utvikling og somme stader politivesen. Det finst òg to autonome byar. I alt har autonomías-systemet i Spania vorte kalla «merkverdig på grunn av omfanget makta fredfult har utvikla seg på dei siste 30 åra» og «eit sjeldant desentralisert land», der den sentrale regjeringa berre står for 18 % av det offentlege forbruket, dei regionale styra for 38 %, dei lokale kommunestyra for 13 % og trygdesystemet for resten.

Underinndeling 
Dei autonome regionane er vidare delt inn i provinsar (provincias), som tener som territoriale byggeklossar for regionen. Vidare er provinsane inndelt i kommunar (municipios). 

Dei noverande femti provinsane er i stor grad baset på inndelinga skapt i 1833 av Javier de Burgos. Regionane Asturias, Cantabria, La Rioja, Balearane, Madrid, Murcia og Navarra, har fått sjølvstyre som enkeltprovinsar av historiske årsaker, og vert òg rekna som provinsar.

Liste over regionar og provinsar 

Sjå òg
 Spanske autonome regionar etter folketal
 Spanske autonome regionar etter flatevidd

Autonome byar og «plazas de soberanía» 
Det finst fem plazas de soberanía («stader med suverenitet») nær Marokko. Desse er: 

 Ceuta og Melilla. Desse vert kalla «Ciudades Autónomas» (autonome byar). Statusen deira er mellom vanlege byar og autonome regionar. Dei kan ikkje opprette sine eignel «autonome» lover, som regionane kan, men dei kan lage regularingar for å utøve grunnlova, som er meir enn dei vanlege byråda kan. 
 Islas Chafarinas,
 Peñón de Alhucemas,
 Peñón de Vélez de la Gomera

Dei tre sistnemnde er utan innbyggjarar bortsett frå militært personell.

Sjå òg 
 Provinsar i Spania
 Comarcaer i Spania
 Kommunar i Spania

Bakgrunnsstoff 
 Informasjon om dei autonome regionane i Spania på rulers.org
 Kart over dei autonome regionane i Spania

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Autonomous communities of Spain» frå , den 27. september 2009. 
 oppgav desse kjeldene:

 
Undernasjonale område i Spania
Baskarland

Baskarland, baskisk Euskal Herria, er ei nemning på eit område i sørvestlege Europa der det bur mange baskarar. Området ligg vest i Pyreneane, på grensa mellom Spania og Frankrike.

Området er delt inn i sju tradisjonelle provinsar som i dag ligg i tre overordna einingar:

 Regionen Baskarland i Spania:
 Araba (Álava på spansk)
 Bizkaia (Vizcaya på spansk)
 Gipuzkoa (Guipúzcoa på spansk)
 I Spania, men ikkje i regionen Baskarland:
 Nafarroa (Navarra på spansk)
 Iparralde eller Pays basque i Frankrike:
 Lapurdi (Labourd på fransk)
 Nafarroa Behera (Basse-Navarre på fransk)
 Zuberoa (Soule på fransk)

Kjelder 
 Tilsvarande artikkel på dansk Wikipedia
 Tilsvarande artikkel på fransk Wikipedia

Baskarar
 
Spansk geografi
Fransk geografi
Statslause nasjonar
Det fijianske riksvåpenet

Det fijanske riksvåpenet er ei avbilding av to tradisjonelle fijanske krigarar som held oppe eit våpenskjold med raud grunnfarge. Skjoldet er delt opp med fire kvite rammer som inneheld, kvar for seg; tre sukkerrøyr, ein kokosnøtt-palme, ei kvit due med ein olivenkvist i nebbet og ei bananklase. Dei kvite rammene på den raude bakgrunnen skapar ein krossform som kan minne om eit ståande engelsk flagg. Heile skjoldet vert bitta saman av ei kongeløve som er avbilda i skjoldtaket med ei skrella kokosnøtt mellom frampotane.

Våpenskjoldet til republikken Fiji har ikkje krone, men er krona med ein raudbrun- og sølvfarga krans under ein seglfesta kano med utliggarar på kvar side. 

På begge sider av skjoldet står to tradisjonelt utsjåande fijanske krigarar. Den eine står i vaktposisjon med auga beint fram og eit spyd eller ei lanse oppover på skrå mot høgre framfor seg. Den andre kviler ei stridsklubbe eller -øks, truleg laga av ananastre, på venstre skulder, medan han ser i retning den andre krigaren; til høgre.

Heile skjoldet og dei to krigarane vert haldne oppe av eit banner med det fijanske riksmottoet påskrive; «Rere vaka na kalou ka doka na Tui», som tyder «Frykt Gud, gjer ære på monarken». Mottoet er truleg ei omsetjing av bibelsitatet «Fear God, Honour the King» (frå den engelske kong James-bibelomsetjinga).

Våpenmerket vart gjeve kolonien Fiji i kongeleg brev av 4. juli 1908, og stadfesta 30. september 1970.

Symbolikk

Fredsdua var førkoloniell 
Fredsdua i ramma nede til venstre var hovudelementet i flagget til det fijanske kongedømet før den britiske kolonialiseringa, og var soleis ei vidareføring av fijansk tradisjon. Dua er likevel mest truleg henta frå vestleg (kristen) tradisjon, og seier kanskje meir om det tidlegare fijanske kongehuset si orientering mot europeisk kultur enn fleirslungen symbolikk i våpenet.

Fiji
Riksvåpen
Fiji
Fiji
Romantisk musikk

Romantisk musikk er ei nemning brukt om musikk frå stilperioden romantikken, hovudsakleg frå tida mellom 1820 og 1910.

Ein forskjell mellom før-romantisk og romantisk musikk kom gjennom utviklinga av ein tyskspråkleg opera i Wien, i staden for at tyske komponistar skreiv musikk til italienske librettoar.

Romantiske komponistar

Frå overgangen mellom klassisismen og romantikken 
 Ludwig van Beethoven (1770–1827), ofte sett på som den første romantiske komponisten
 Johann Nepomuk Hummel (1778–1837)
 Niccolò Paganini (1782–1840)
 Carl Maria von Weber (1786–1826)
 Gioacchino Rossini (1792–1868)
 Gaetano Donizetti (1797–1848)
 Franz Schubert (1797–1828)

Tidlege romantiske komponistar 
 Vincenzo Bellini (1801–1835)
 Adolphe-Charles Adam (1803–1856)
 Hector Berlioz (1803–1869)
 Mikhail Glinka (1804–1857)
 Johann Strauss den eldre (1804–1849)
 Fanny Mendelssohn (1805–1847)
 Felix Mendelssohn (1809–1847)
 Frédéric Chopin (1810–1849)
 Robert Schumann (1810–1856)
 Franz Liszt (1811–1886)
 William Henry Fry (1813–1864)
 Giuseppe Verdi (1813–1901)
 Richard Wagner (1813–1883)
 Niels Wilhelm Gade (1817–1890)
 Charles Gounod (1818–1893)
 Jacques Offenbach (1819–1880)
 Clara Schumann (1819–1896)

Romantiske komponistar frå mellomperioden 
 César Franck (1822–1890)
 Édouard Lalo (1823–1892)
 Anton Bruckner (1824–1896)
 Bedrich Smetana (1824–1884)
 Johann Strauss den yngre (1825–1899)
 Josef Strauss (1827–1870)
 Anton Rubinstein (1829–1894)
 Gustav Lange (1830–1889)
 Aleksandr Borodin (1833–1887)
 Johannes Brahms (1833–1897)
 Amilcare Ponchielli (1834–1886)
 Camille Saint-Saëns (1835–1921)
 Georges Bizet (1838–1875)
 Modest Mussorgskij (1839–1881) 
 Pjotr Tsjajkovskij (1840–1893)
 Antonín Dvořák (1841–1904)
 Arthur S. Sullivan (1842–1900)
 Edvard Grieg (1843–1907)
 Nikolaj Rimskij-Korsakov (1844–1908)
 Pablo Sarasate (1844–1908)
 Gabriel Fauré (1845–1924)
 Edward Elgar (1857–1934)
 Giacomo Puccini (1858–1924)

Seinromantiske komponistar 
 Isaac Albéniz (1860–1909)
 Gustav Mahler (1860–1911)
 Paul Dukas (1865–1935)
 Jean Sibelius (1865–1957)
 Ferruccio Busoni (1866–1924)
 Aleksandr Skrjabin (1872–1915)
 Max Reger (1873–1916)
 Grigoraş Dinicu (1889–1949)

Kjelder 
 Artikkel om romantikken på engelsk Wikipedia
 Lister over romantiske komponistar på engelsk Wikipedia
Frankfurt an der Oder

Sjå òg Frankfurt am Main

Frankfurt an der Oder er ein by i Tyskland og i delstaten Brandenburg ved elva Oder på grensa mellom Tyskland og Polen, like ovanfor byen Słubice, som var ein del av Frankfurt fram til 1945. Mot slutten av 1980-åra hadde byen meir enn 87 000 innbyggjarar, men folketalet hadde falle til 70 000 i 2002 og var 60 000 i 2011. 

Det offisielle namnet Frankfurt (Oder) og det eldre og no uformelle Frankfurt an der Oder vert brukt for å skilje han frå den større byen Frankfurt am Main.

Historie 
Byen fekk byrettar i 1253 ved den frie vadestaden (frank furt tyder 'fri vadestad på' tysk) kjend som Brandendamm, sjølv om busetnaden sannsynlegvis er mykje eldre. Dei første innbyggjarane haldt til på vestsida av Oder, etter kvart strekte byen seg over til austsida (i dag Słubice). Seint i mellomalderen dominerte Frankfurt handelen på elva mellom Wrocław (Breslau) og Szczecin (Stettin). I 1430 vart Frankfurt medlem av Hansaen, men berre for ei kort stund.

På 1800-talet var Frankfurt ein viktig handelsby. Han låg sentralt plassert i Preussen mellom Berlin og Poznań, ved den tung trafikkerte elva Oder, og byen hadde den nest største årlege handelsmessa i Det tyske riket. Berre messa i Leipzig var større. 

Intense kampar oppstod i byen i 1945 då den tyske krigsmakta prøvde å stoppe Den raude armeen si framrykking mot Berlin. Etter verdskrigen vart det avgjort at grensa mellom Tyskland og Polen skulle gå langs Oder, dette delte byen i to. Austsida vart då den polske byen Słubice.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Frankfurt an der Oder» frå ,  den 24. oktober 2007.

Bakgrunnsstoff 

Byar i Brandenburg
Byar i Tyskland
Frankfurt an der Oder
Utliggar

Leitar du etter ein artikkel om uteliggarar?

Ein utliggar er eit flyteelement festa på sida av ein kano/båt for å stabilisere farkosten.
Carl Woese

Carl Richard Woese () er ein amerikansk mikrobiolog frå staten New York, kjend for å ha definert det biologiske riket Archaea i 1976 etter å ha analysert ribosom-RNA.

USA-amerikanske biologar
Folk frå New York
Carl Gustaf Mannerheim

Carl Gustaf Emil Mannerheim () var ein finsk (finlandssvensk) adeleg offiser, politikar og oppdagar som var president i Finland frå 1944 til 1946. Han vert oftast omtala som Gustaf Mannerheim eller berre Mannerheim.

Liv 
Mannerheim vart fødd i Louhisaari (svensk Villnäs) i Finland, og døydde i Lausanne i Sveits.
Han var i russisk teneste til oktoberrevolusjonen i 1917. 

Mannerheim var øvstkommanderande for dei finske regjeringstru (kvite) styrkane under den finske borgarkrigen i 1918, riksforstandar frå 1918 til 1919, feltmarskalk 1933, og finsk øvstkommanderande frå utbrotet av vinterkrigen i 1939. Han vart utnemend til marskalk av Finland i 1942. 

Den 4. august 1944 vart Mannerheim den sjette presidenten i Finland. Mange trudde at berre han kunne «leia landet til fred» mot slutten av den andre verdskrigen. Same året mottok han storkrossen av Finlands løves orden. Den 8. mars 1946 gjekk Mannerheim av som finsk president. 

Mannerheim gav namn til den finske forsvarslinja (Mannerheimlinja) under den finske vinterkrigen og den finske framhaldskrigen.

Mannerheim vart vald til Århundrets finlendar i ei stor fjernsynsrøysting i Finland i 2004.

Sjå òg 
 Mannerheimkorset

Bakgrunnsstoff 

 Mannerheim nettstad

Folk frå andre verdskrigen
Finske presidentar
Finske politikarar
Finske offiserar
Fødde i 1867
Døde i 1951
Finlandssvenskar
Finlands løves orden
Elefantordenen
Sverdordenen
James W. Marshall

James Wilson Marshall () var ein amerikansk tømrar, sagbrukar og gullgravar. Historia kjenner han som mannen som starta gullrushet i California då han fann gull i American River i januar 1848.

Kjelder 

Folk frå USA
Tømrar

Ein tømrar er ein person med utdanning og løyve til å tømre (å byggje hus i tre).

Mistydingar av ordet 
Nemninga «tømrar» må ikkje samanblandast med ordet «tømmerhoggar». Mange nyttar ordet snikkar som ei samnemning som òg omfattar tømrarar.

Namn 
Ordet for tømrar har gjeve opphav til familienamn som engelsk Carpenter, fransk Charpentier og tysk Zimmerer og Zimmermann.

Handverksyrke
Treforedling
Mellomalderyrke
Brownsk rørsle

Ei brownsk rørsle, kalla opp etter botanikaren Robert Brown, er ei nemning på små, tilfeldige partikkelrørsler ein kan sjå i eit mikroskop eller ei lupe. Alle atom som har temperatur over det absolutte nullpunkt er i slik rørsle. Brownske rørsler vil få partiklar i ei væske til å røre på seg. 

Uttrykket vert òg nytta om matematiske modellar som skildrar slike rørsler, ofte kalla partikkelteori. Den matematiske modellen for brownske rørsler har fleire nytteverdiar i den verkelege verda, mellom anna i aksjemarknaden. 

Brownske rørlser er av dei enklaste tidskontinuerlege stokastiske prosessane og er ei grense for både enklare og meir kompliserte stokastiske prosessar.

Stokastiske prosessar
Fraktalar
Statistisk mekanikk
Kollodial kjemi
Snikkar

Ein snikkar er ein handverkar som driv fint arbeid med tre, til forskjell frå ein tømrar, som gjer grovare arbeid. Snikkarfaget er eit svært gammalt yrke. Tradisjonelt har ein delt det inn i møbel-, maskin- og bygningssnekring; i dag er det delt inn i møbelsnekring og i trevare- og bygginnreiing. Snikkarar kan òg spesialisera seg innan mindre område, som treskjering, tredreiing, bøkkarfag eller båtbyggjing.

Snikkarar utfører hovudsakleg arbeid med inventar i hus — altså møbel, kjøken, bad, vindauge, dører og trapper. Dei jobbar sjeldan på byggeplassen, men gjer arbeidet sitt på ein snikkarverkstad. Grensa mellom kva som er omfatta av snikkarfaget og kva som er tømring er omstridd, og faga går framleis i noko grad over i kvarandre.

Snikkaropplæring i Noreg 
Frå og med 2006 startar snikkaropplæringa på vidaregåande skole Vg1 Design og handverk eller Vg1 Bygg- og anleggsteknikk alt etter kva fagområde ein vil utdanna seg i, eller Vg1 Teknikk og industriell produksjon for ein som vil bli industriell møbelsnikkar. På Vg2 nivå kan elevane frå dei ulike grunnkursa velja blant fleire spesialiseringar. Etter to års skulegang må dei gå to år i lære før dei kan avleggja fagprøve eller sveineprøve. Etter to nye år kan dei så ta meisterprøven.

Kjende snikkarar 

 Josef frå Nasaret, pleiefar til Jesus i følgje Det nye testamentet
 Snekker Andersen, hovudpersonen i ei juleforteljing av Alf Prøysen

Bakgrunnsstoff 
 Trefag.no

Handverksyrke
Arquebus krigshistorisk museum

Arquebus krigshistorisk museum er ei museumssamling i Førresfjorden i Tysvær kommune med gjenstandar frå okkupasjonen av Noreg under andre verdskrigen frå 1940 til 1945. Museet er kalla opp etter kodenamnet Arquebus som motstandsmannen Sverre K. Andersen nytta medan han dreiv ein illegal radiosendar på Bjoa i Ølen kommune.

Utstillinga legg vekt på rolla til handelsflåten under krigen, dei maritime krigshandlingane og dagleglivet i krigsårene, særleg i Nord-Rogaland og Sunnhordland. Museet er ein del av Haugalandmuseet, eit regionmuseum for kunst- og kulturhistoriske samlingar i Nord-Rogaland. Museet vart stifta i 1980 medan utstilling i eigne lokale først vart opna i 1995. 

I 1992 vart muséet tildelt Fritt Ords honnør for iherdig, friviljug innsats for å bevara verdifullt materiale om Noreg under okkupasjonen.

Bakgrunnsstoff 
Arquebus Krigshistorisk Museum ved museumsnett.no

Museum i Rogaland
Museum knytt til Noreg under andre verdskrigen
Skipingar i 1980
Tysvær kommune
Mottakarar av Fritt Ords honnør
Tømmerhoggar

Ein tømmerhoggar er ein person som driv med tømmerhogst, felling av tre. 

Tømmerhogst var tidlegare eit hardt yrke. Tømmerhoggarar heldt gjerne til i røft tillaga koier på aude stader. Dei brukte øks og handsag og levde i fare skader frå desse reiskapane eller fallande tre.

I dag er yrket har nye verktøy, betre transport og medisinsk utvikling gjort yrket mindre fareprega. Motorsag er det viktigaste verktøy. Men tømmerhoggarar har framleis eit tøft preg som mellom anna blir dyrka gjennom konkurransar.

Kjende tømmerhoggarar 
 Hans Børli, norsk diktar
 Dag Terje Andersen, næringsminister i regjeringa Stoltenberg II

Tømmerhoggarar i kulturen 
Paul Bunyan er ein nordamerikansk folkehelt som er framstilt som ein tømmerhoggar med overnaturlege evner.

Den amerikanske filmen Seven Brides for Seven Brothers (1954) handla om sju tømmerhoggarbrør som bestemte seg for å stela seg koner frå byen i nærleiken.

«The Lumberjack Song» og tilhøyrande sketsjar av Monty Python leikar med biletet av tømmerhoggar som særs mandige ved å blanda det med cross-dressing og annan «umandig» oppførsel.

Sjå òg 
 Tømrar

Skogbruk
Yrke
Nederlanda

Nederlanda er ei historisk nemning på området dekt av Nederland, Belgia og delar av Nord-Frankrike i dag. Omgrepet omfattar dei lågtliggande områda rundt elvedeltaet til Rhinen, Scheldt og Meuse. Viktige byar var Liège, Leuven, Mechelen, Antwerpen, Brussel, Ypres, Gent og Utrecht.

Namnet oppstod på 1200-talet. Ettersom det passar dårleg med dagens landegrenser er «Nederlanda» stort sett brukt i historisk samanheng, medan «Benelux», som omfattar Belgia, Nederland og Luxemburg, har teke over i moderne språkbruk.

Landa var bundne saman av nærleik til Nordsjøen og dermed handel, og utviklinga av den første industrien i Europa; produksjon av ullstoff. Innbyggjarane snakka mellomnederlandsk (dietsch) som seinare skulle utvikla seg til nederlandsk, tysk og engelsk.

Kjelder 
 Engelsk Wikipedia

Beneluxlanda
Belgisk historie
Nederlandsk historie
Tidlegare spanske koloniar
Rumpeldunk gjennom tidene

Rumpeldunk gjennom tidene, (originaltittel: Quidditch Through the Ages), er ei bok som er skrive av den britiske forfatteren J.K. Rowling. Boka er eit supplement til Harry Potter-serien, og førestiller ei bok frå skulebibilioteket på Galtvort. Tilsynelatande er boka skrive av Kennilworthy Whisp, og ho har forord av Albus Humlesnurr, rektor ved Galtvort.

Inntektene frå salet av boka vart gjevne til Comic Relief, ein samfunnsgagnleg organisasjon. Boka kom ut i 2001, både i Storbritannia og i Noreg. Den norske omsetjinga er ved Torstein Bugge Høverstad. Boka er illustrert av forfattaren.

Boka handlar om den fiktive sporten rumpeldunk (quidditch), som spelar ei viktig rolle i Harry Potter-bøkene. Lesaren får eit innblikk i spelet si historie, korleis det fungerer og kva status det har i notida si trollmannsverd.

Bøker frå 2001
Britiske bøker
Harry Potter-bøker