alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hjartefrekvens

Hjartefrekvens eller pulsfrekvens er snøggleiken til hjarteslaga som målt ved hjarteslag per tidseining, oftast som slag i minuttet (bpm). Hjartefrekvensen endrar seg i samsvar med dei fysiske behova, som til dømes absorberinga av oksygen og frigjeringa av karbondioksid. Aktivitetar som kan framkalle frekvensendringar inkluderer fysisk aktivitet, søvn, angst, stress, sjukdom, melting og lækjemiddelbruk.

Hjartefrekvensen ved kvile ligg normalt på 60—80 slag i minuttet. Bradykardi er unormalt sakte hjartefrekvens, normalt under 60 bpm. Takykardi er unormalt snøgg hjartefrekvens, normalt over 100 bpm ved kvile. Når hjarta slår i eit uregelmessig mønster, seier ein at personen har arytmi. Desse avvika i hjartefrekvens kan stundom tyda på sjukdom.

Fysiologi 
Til vanleg er hjarterytmen styrt i sin heilskap av sinusknuten, medan hjartefrekvensen er regulert av sympatisk og parasympatisk innspel («input») til sinusknuten. Nervar i det sympatiske nervesystemet gjev innspel til hjarta ved å sleppe laus noradrenalin på cellene i sinusknuten, og hjernenerva gjev parasympatisk innspel til hjarta ved å sleppe laus acetylkolin på cellene i sinusknuten. Difor vil stimulering frå nervar i det sympatiske nervesystemet auke hjartefrekvensen, medan stimulering frå hjernenerven vil minska han.

Folk har eit konstant blodvolum, og det er berre ved å auke hjartefrekvensen at organa kan motta meir oksygen, sidan dette vil føre blodet til å passere oftare. Normal hjartefrekvens ligg kring 60—100 bpm ved kvile. Bradykardi er definert som ein hjarterytme på mindre enn 60 bpm ved kvile. Likevel kan hjartefrekvensar frå 50 og 60 bpm vere vanleg hjå friske folk og atletar, og er ikkje naudsynleg eit faresignal. Takykardi er definert som ein hjartefrekvens over 100 bpm, sjølv om vedvarande ratar mellom 80—100 bpm, særleg ved søvn, kan vere teikn på hypertyreose eller anemi (sjå nedanfor).

 Stimulantia i sentralnervesystemet, som til dømes amfetaminar, kan auke hjartefrekvensen.
 Roande middel eller sedativa senker hjartefrekvensen (med unntak av nokre spesielt merkelege stoff med like merkelege verknadar, som til dømes ketamin, som mellom anna kan valda stimulantia-liknande effektar, til dømes takykardi).

Hjartet kan auke og senke hjartefrekvensen på fleire måtar. Dei fleste inneberer stimulantia-liknande endorfinar eller hormon som vert slopne ut i hjernen, og mange av desse må tvingast ut ved å ta inn og prosessera lækjemiddel.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Heart rate» frå ,  den 18. desember 2014, men har norske kjelder.  
 

Kardiovaskulær fysiologi
Sjukdomsteikn
Pleksus

Pleksus er eit flettverk av årer eller nervar. Årene kan vere blodårer, som vener og blodkar, eller lymfeårer. Nervane er som oftast akson på utsida av nervesystemet.

Ordet kjem av latin plexus som tyder «fletting».

Typar 
 Nerveflettverk eller nervepleksus
Dei fire primære nerveflettverka er plexus cervicalis, plexus brachialis, plexus lumbalis og plexus sacralis.
 Koroid pleksus (plexus choroideus)
Koroid pleksus er ein del av sentralnervesystemet i hjernen og er samansett av blodkar, ventriklar og ependymale celler.
 Venepleksus (plexus venosus)
 Plexus cardiacus

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Plexus» frå ,  den 19. desember 2014.  
 

Nervesystemet
Nevroanatomi
Regurgitasjon i kretsløpssystemet

Regurgitasjon er blodstraum i motsett retning, som til dømes tilbakestraum av blod inn i hjartet mellom hjartekamra. Det kan kategoriserast som:
 Aortaregurgitasjon: tilbakestraum av blod frå livpulsåra inn i venstre hjartekammer, grunna insuffisiens i semilunarklaffen; det kan vere kronisk eller akutt.
 Mitralregurgitasjon: tilbakestraum av blod frå venstre hjartekammer inn i venstre framkammer, grunna insuffisiens i mitralklaffen; det kan vere kronisk eller akutt og skuldast oftast mitralklaffprolaps, revmatisk hjartesjukdom eller komplikasjonar ved utviding av hjartet sitt hulrom (hjartedilatasjon).
 Pulmonalregurgitasjon: tilbakestraum av blod frå lungepulsåra, grunna insuffisiens i semilunarklaffen.
 Trikuspidalregurgitasjon: tilbakestraum av blod frå høgre hjartekammer inn i høgre framkammer, grunna insuffisiens i trikuspidalklaffen.

Sjå òg 
 stenose
 hjarteklaffsjukdom

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Regurgitation (circulation)» frå ,  den 19. desember 2014.  
 

Kardiologi
Patologi
Venera 5

Venera 5 var ein sovjetisk romsonde til Venus og vart skoten opp 5. januar 1969. Han var identisk i utforming til Venera 6.

Venera 5 gjekk inn i atmosfæren til Venus den 16. mai 1969 på nattsida til planeten. Han sende attende målingar til jorda kvart 45. sekund i 53 minutt før kontakten med han vart broten. Dette hende ved ei høgd på mellom 24 og 26 kilometer, ein temperatur på 320 °C og eit trykk på 26,1 bar.

Fotometeret til sonden fann eit ljosnivå på 250 W/m²

Kjelder 
 Om Venera 5 hjå NSSDC

Venera-programmet
Romsondar til Venus
Romfart i 1969
Venera 6

Venera 6 var ein sovjetisk romsonde til Venus og vart skoten opp 10. januar 1969. Han var identisk i utforming til Venera 5.

Venera 6 gjekk inn i atmosfæren til Venus den 17. mai 1969 på nattsida til planeten. Han sende attende målingar til jorda kvart 45. sekund for 51 minutt før kontakten med han vart broten. Dette hende ved ei høgd på mellom 10 og 12 kilometer. Fotometeret til sonden fungerte ikkje under nedstiginga.

Kjelder 
 Om Venera 6 hjå NSSDC

Venera-programmet
Romsondar til Venus
Romfart i 1969
Venera 7

Venera 7 var ein sovjetisk romsonde til Venus og vart skoten opp 17. august 1970. Målet til sonden var å senda attende data frå atmosfæren til Venus, landa på yta til planeten og halda fram med å senda attende data. Venera 7 vart det fyrste romfartøyet til å senda data attende etter å ha landa på yta til ein annan planet.

Venera 7 var éin av to identiske romsondar, men den andre, Cosmos 359, gjekk aldri ut av jordbanen sin.

Landaren til Venera 7 gjekk inn i atmosfæren til Venus den 15. desember 1970 på nattsida til planeten. Før dette hadde landaren fått kjølt seg ned til -8 °C. Han landa med ein fart på 17 m/s etter at fallskjermen hadde rivna. Signalet til landaren var veikt etter landing, og det er mogeleg at han hadde gjort eit hopp og landa på sida slik at antenna ikkje var retta mot jorda.

Trykkmålaren til landaren slutta å fungera under landinga, men temperaturmålaren viste ein stødig temperatur på 475 °C ved yta; og eit trykk på 92 jordatmosfærar og ein vind på 2,5 m/s vart ekstrapolert frå andre målingar.

Kjelder 
 Om Venera 7 hjå NSSDC

Venera-programmet
Romsondar til Venus
Romfart i 1970
Venera 8

Venera 8 var ein sovjetisk romsonde til Venus og vart skoten opp 27. mars 1972. Målet til sonden var å gjera meir sofistikerte vitskaplege målingar på yta til Venus, inkludert å studera regolitten.

Før han gjekk inn i atmosfæren til Venus, kjølte landaren ned innmaten sin til -15 °C. Han gjekk inn i atmosfæren 22. juli 1972. Under nedstiginga vart det nytta eit nedkjølingssystem for å halda komponentar i det indre av sonden svale.

Landaren heldt fram med å senda attende data 63 minutt etter landinga. Han stadfeste målingane til Venera 7 med målingane sine: ytetemperatur på 470 °C og eit trykk på 90 jordatmosfærar. Dei fyrste målingane av regolitten vart sende attende, og ein profil av skylaget vart laga. Svovelsyre vart funne i skyene.

Ljosmålingane til landaren fann òg ut at ljoshøva på yta var dugande for fotografering, sidan dei likna høva til ein overskya dag på jorda med ei sikt på 1 kilometer.

Kjelder 
 Om Venera 8 hjå NSSDC

Venera-programmet
Romsondar til Venus
Romfart i 1972
Carole Merle

Carole Merle () er ein fransk tidlegare alpin skirennar frå Barcelonnette i Alpes-de-Haute-Provence som vart verdsmeister i storslalåm i 1993 og vann to VM-sølv og ein OL-sølv i tida 1989-92. Ho vann 22 renn i verdscupen i alpine greiner, alle i yndlingsgreinene super-G og storslalåm.

Aktiv
Merle vart nummer 11 i storslalåm under Vinter-OL 1984 i Sarajevo og nummer 12 i super-G i VM i alpine greiner 1987 i Crans-Montana. Under vinterleikane 1988 i Calgary vart ho nummer ni i storslalåm og enda på tolvteplass i både super-G og utfor.

Den 6. januar 1988 vann Merle eit storslalåmrenn i Tignes i heimlandet, hennar fyrste siger i eit verdscuprenn. I 1989-sesongen etablerte ho seg i verdstoppen i Super-G, og deretter også i storslalåm. Fram til 27. mars 1993, då ho vann sin 22. og siste siger i Åre i Sverige, sikra ho seg heile seks FIS-pokalar som beste alpine utøvar i super-G og i storslalåm. Super-G-pokalen vann ho fire år på rad, 1989-92, og storslalåm-pokalen i 1992 og 1993.

Merle vann si fyrste internasjonale medalje då ho tok sølvmedaljen i storslalåm i VM i alpine greiner 1989 i Vail i Colorado. To år seinare vann ho ein ny sølvmedalje i VM 1991 i Saalbach-Hinterglemm, der Ulrike Maier frå arrangørlandet Austerrike vann super-G-tevlinga, 11 hundredels sekund framom Merle. Endå ein sølvmedalje i super-G fekk Merle under Vinter-OL 1992 i Albertville.

29 år gammal vann Merle gullmedaljen i storslalåm då den alpine verdsmeisterskapen 1993 gjekk av stabelen i japanske Morioka. Ho deltok i dei olympiske leikane på Lillehammer i 1994, der ho kom på femteplass i storslalåm. Ved sesongslutt la ho opp.

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar
Denne artikkelen bygger på «Carole Merle» frå ,  den 19. desember 2014.  
 

Franske alpinistar
Verdsmeistrar i alpine greiner
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Frankrike
Franske deltakarar under vinter-OL 1984
Alpinistar under vinter-OL 1984
Franske deltakarar under vinter-OL 1988
Alpinistar under vinter-OL 1988
Medaljevinnarar under vinter-OL 1992
Franske deltakarar under vinter-OL 1992
Alpinistar under vinter-OL 1992
Franske deltakarar under vinter-OL 1994
Alpinistar under vinter-OL 1994
Allehande

Allehande; òg kalla nellikpepar  (Pimenta dioica, tidegare Pimenta officinalis) er eit eviggrønt, om lag 10 meter høgt tre som har sitt opphav på Jamaica og Mellomamerika. Frøa i fruktene blir brukte som krydder. Dei blir hausta før dei er modne og sidan tørka.

Historie 
Under Christofer Columbus' andra reise til Karibia fann ekspedisjonen allehandetre. Dei meinte det var pepartre, sidan frøa liknar.

Då England tok makta i Jamaica omkring 1655 kom handelen med allehande i gang. Krydderet fekk ulike namn, som  engelsk allspice, fransk toute-épice, dansk allehånde og svensk kryddpeppar. 

Krydderet vart mellom anna brukt på flesk for å døyve harsk smak.  I Frankrike vart allehande brukt i likørar. 

Allehande blir hovudsakleg brukt i Mellomamerika, Storbritannia og i Skandinavia - skandinavene kjøper ein tredel av allehanden som blir omsett på verdsmarknaden.  Allehande inneheld  eugenol, som er ein sterk antioksidant.

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Kryddpeppar» frå ,  den 19. desember 2014.

Bakgrunnsstoff 

Krydder
Myrtefamilien
Statsminister i Sverige

Statsministeren i Sverige er den svenske regjeringssjefen og utøver mykje av den utøvande makta i landet. Statministeren blir valda av den svenske riksdagen, sidan 1975 etter forslag frå talmannen.

Embetet som svensk statsminister blei innført i 1876, då dei tidlegare embeta justitiestatsminister og utrikesstatsminister blei slått saman. 

Sidan 1995 har den svenske statsministeren hatt offisiell bustad i Sagerska huset som ligg sentralt i Stockholm. Statsmininsteren har også tilgang på herregården Harpsund i Södermanland, som fungerer som fritidsbustad.

Den noverande statsministeren i Sverige er Ulf Kristersson sidan 18. oktober 2022.

Oversyn over statsministrar

1 Lars Engqvist (1945–) var fungerande statsminister frå 3. juni til 1. august 2004

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «2Liste over Sveriges statsministre» frå ,  den 20. desember 2014.  
 
Denne artikkelen bygger på «Sveriges statsminister» frå ,  den 20. desember 2014.  
 
 
Svensk politikk
Alpine greiner under Vinter-OL 1984

Alpine greiner under Vinter-OL 1984 i Sarajevo vart avvikla i tida 13. - 19. februar 1984 og omfatta seks øvingar, likt fordelt for menn og kvinner. Mennene tevla frå fjellet Bjelašnica, medan kvinnene sine øvingar fann stad på Jahorina-fjellet. Begge utfor-tevlingane vart utsett i fleire dagar grunna snøstorm på fjelltoppane.

225 deltakarar frå 42 land var påmeld dei alpine øvingane. Eit par av verdas aller beste alpinistar, Ingemar Stenmark frå Sverige og Hanni Wenzel frå Liechtenstein, vart nekta start av Det internasjonale skiforbundet (FIS) for å ha teke mot reklamepengar direkte, utanom dei nasjonale skiforbunda. Perrine Pelen frå Frankrike var den einaste utøvaren som vann to medaljar; sølv i slalåm og bronse i storslalåm.

Menn

Slalåm 

Dato: 19. februar 
Start: 1563 moh, mål: 1363 moh
Høgdeskilnad: 200 m

Storslalåm 

Dato: 14. februar 
Start: 1745 moh, mål: 1363 moh
Høgdeskilnad: 382 m

Utfor 

Dato: 16. februar 
Start: 2076 moh, mål: 1273 moh
Løypelengd: 3066 m, høgdeskilnad: 803 m

Kvinner

Slalåm 

Dato: 17. februar 
Start: 1840 moh, mål: 1670 moh
Høgdeskilnad: 170 m

Storslalåm 

Dato: 13. februar 
Start: 1665 moh, mål: 1328 moh
Høgdeskilnad: 337 m

Utfor 

Dato: 16. februar 
Start: 1872 moh, mål: 1325 moh
Løypelengd: 1965 m, høgdeskilnad: 547 m

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Olympische Winterspiele 1984/Ski Alpin» frå ,  den 20. desember 2014.  
 

Vinter-OL 1984
1984 i Jugoslavia
Alpine greiner under vinter-OL
Josefa Frandl

Josefa Frandl, kjend som Putzi Frandl, () var ein austerriksk alpin skirennar frå Radstadt i forbundslandet Salzburg som vann OL-sølv i storslalåm i 1956 og VM-sølv i slalåm i 1958, samt VM-bronse i kombinasjon.

Aktiv
Frandl deltok i alle dei alpine greinene under dei olympiske vinterleikane 1956 i Cortina d'Ampezzo. Best gjekk det i storslalåm, der ho kom på andreplassen i storslalåm, 1,3 sekund bakom den suverene vinnaren, tyske Ossi Reichert. Ho vart elles nummer fem i slalåm og kom på 13. plass i utfor.

Ved VM i alpine greiner 1958 i Bad Gastein tok Frandl ein ny sølvmedalje. I slalåmtevlinga måtte ho sjå seg klart slått av norske Inger Bjørnbakken som vann med ein margin på 1,4 sekund. Frandl enda så på femteplass i utfor og vart nummer elleve i storslalåm. Samanlagt gav desse prestasjonane henne ein bronsemedalje i kombinasjonen. Seinare i 1958-sesongen vann ho utfor og kombinasjon ved Holmenkollen Kandahar, utforrennet fann stad på Voss, slalåmrennet i Rødkleiva.

Sommaren 1958 reiste Frandl til USA og konkurrerte vinteren 1959 i Nord-Amerika. Vinteren 1959/60 flytta ho tilbake til Austerrike for å kvalifisere seg til Vinter-OL 1960 i Squaw Valley i California. Ho fekk plass på OL-laget, men ein 16. plass i slalåm var hennar fremste prestasjon.

I 1961 utvandra Frandl til USA, der ho sidan gifte seg og arbeidde som skiinstruktør.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Josefa Frandl» frå ,  den 20. desember 2014.  
 

Austerrikske alpinistar
Olympiske sølvmedaljevinnarar for Austerrike
Medaljevinnarar under vinter-OL 1956
Austerrikske deltakarar under vinter-OL 1956
Alpinistar under vinter-OL 1956
Austerrikske deltakarar under vinter-OL 1960
Alpinistar under vinter-OL 1960
Jean Saubert

Jean Marlene Saubert () var ein USA-amerikansk alpin skirennar frå Roseburg i Oregon som vann ein sølv- og ein bronsemedalje under Vinter-OL 1964 i Innsbruck.

Aktiv
Saubert markerte seg internasjonalt under VM i alpine greiner 1962 i Chamonix, der ho kom på sjetteplassen i storslalåm og vart nummer ni i utfor. To år seinare tok ho bronsemedaljen i slalåmrennet under Vinter-OL 1964 i Innsbruck, dei franske systrene Christine og Marielle Goitschel vann gull og sølv. Dei same tre utøvarane stakk avgarde med medaljane også i storslalåm; Marielle vart olympisk meister, Saubert og Christine Goitschel kom på delt andreplass.

I OL-året 1964 vann Saubert samtlege fire meister titlar i USA-meisterskapen alpine greiner, året i førevegen vart ho nasjonal meister i utfor og storslalåm. Saubert vart så nummer fire i slalåm då VM i alpine greiner 1966 vart avvikla i chilenske i Portillo, to hundredels sekund bakom landskvinna Penny McCoy på bronseplass.

Saubert døydde 65 år gammal i Bigfork i delstaten Montana.

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar
Denne artikkelen bygger på «Jean Saubert» frå ,  den 20. desember 2014.  
 

Alpinistar frå USA
Olympiske sølvmedaljevinnarar for USA
Olympiske bronsemedaljevinnarar for USA
Medaljevinnarar under vinter-OL 1964
USA-amerikanske deltakarar under vinter-OL 1964
Alpinistar under vinter-OL 1964
Barbara Cochran

Barbara Ann Cochran () er ein USA-amerikansk alpin skirennar frå Richmond i Vermont som vart olympisk meister i storslalåm i 1972.

Aktiv
Barbara Cochran debuterte i verdscupen i alpine greiner på seinsesongen 1968. Etter fleire gode plasseringar etablerte ho seg i verdstoppen i storslalåm og slalåm frå sesongstarten i desember 1969. Gjennom 1970-sesongen vann ho eitt renn i verdscupen og stod på pallen åtte gongar. I VM i alpine greiner 1970 i Gherdëina tok ho sølvmedaljen i slalåm, der franske Ingrid Lafforgue vann ein suveren siger.

Under Vinter-OL 1972 i Sapporo sikra Cochran seg gullmedaljen i slalåmrennet, to små hundredels sekund framom franske Danièle Debernard, dei to var i ein klasse for seg. To år seinare enda Cochran på sjetteplassen i storslalåm under VM i alpine greiner 1974 i St. Moritz. I den same meisterskapen vart syskena hennar; Marilyn Cochran, Bob Cochran og Lindy Cochran høvesvis nummer 8, 14 og 14 i sine beste VM-øvingar. Ved sesongslutt la Barbara Cochran bort konkurranseskia.

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar
Denne artikkelen bygger på «Barbara Cochran» frå ,  den 20. desember 2014.  
 

Alpinistar frå USA
Verdsmeistrar i alpine greiner
Olympiske meistrar for USA
Medaljevinnarar under vinter-OL 1972
USA-amerikanske deltakarar under vinter-OL 1972
Alpinistar under vinter-OL 1972
Cindy Nelson

Cynthia Lee Nelson, kjend som Cindy Nelson, () er ein USA-amerikansk tidlegare alpin skirennar frå Lutsen i Minnesota som vann bronsemedaljen i utfor under Vinter-OL 1976, og tok VM-sølv i kombinasjon i 1980, og i utfor i 1982.

Aktiv
Nelson fekk sitt gjennombrot då ho vann eit utforrenn i verdscupen i alpine greiner i sveitsiske Grindelwald den 13. januar 1974. Ni år seinare tok ho sin sjette og siste rennsiger i verdscupen, fordelt på tre i utfor og ein kvar i storslalåm, kombinasjon og i super-G. 15 av i alt 25 pallplasseringer kom i yndlingsgreina utfor.

Etter ein 11. plass i slalåm i VM i alpine greiner 1974 i St. Moritz, vann Nelson bronsemedaljen i utforrennet under Vinter-OL 1976 i Innsbruck. I dei neste to meisterskapane, alpin-VM 1978 i Garmisch-Partenkirchen og Vinter-OL 1980 i Lake Placid vart ho høvesvis nummer og sju i utfor-tevlingane. I lag med pene plasseringar i OL-slalåm og storslalåm i Lake Placid enda då Nelson opp med sølvmedaljen i kombinasjonen, ei tevling som ikkje stod på OL-programmet, men FIS-programmet.

Nelson vann sølvmedaljen i utfor då VM i alpine greiner 1982 vart arrangert i Schladming, einast kanadiske Gerry Sorensen rann fortare. Etter svakare plasseringar i 1984- og 1985-sesongane, la Nelson opp våren 1985.

Kjelder
Sportsboken, aktuelle årgangar
Denne artikkelen bygger på «Cindy Nelson» frå ,  den 20. desember 2014.  
 

Alpinistar frå USA
Olympiske bronsemedaljevinnarar for USA
Medaljevinnarar under vinter-OL 1976
USA-amerikanske deltakarar under vinter-OL 1976
Alpinistar under vinter-OL 1976
USA-amerikanske deltakarar under vinter-OL 1980
Alpinistar under vinter-OL 1980
USA-amerikanske deltakarar under vinter-OL 1984
Alpinistar under vinter-OL 1984
Den svenske riksdagen

Den svenske riksdagen (svensk Sveriges riksdag), ofte berre kalla Riksdagen, er den lovgjevande forsamlinga i  Sverige. Det har eitt kammer og følgjer parlamentarismen. Det blir leia av ein talman (lik stortingspresident) som blir vald av riksdagen etter kvart riksdagsval. Den svenske riksdagen held til i Riksdagshuset i Stockholm.

Riksdagsval blir haldne andre søndagen i september kvart fjerde år. Arbeidsåret til riksdagen byrjar vanlegvis tredje tirsdagen i september med Riksmötets öppnande, men i valår skjer dette noko seinare.

Riksdagen har 349 medlemmer som sit i fireårsperiodar. For at eit parti skal kunna få plass i riksdagen, treng det ei oppslutting på minst fire prosent av stemmene, eller tolv prosent i minst ein valkrets. Mandatfordeling skjer ved Sainte-Laguë-metoden med innslag av utjamningsmandat.

Den svenske regjeringa går ut frå og er ansvarleg for riksdagen. Når ei ny regjering skal skipast rådfører talmannen seg med partileiarane og føreslår så ein statsminister som riksdagen stemmer over. Riksdagen kan reisa mistillitsforslag mot regjeringa eller enkeltstatsrådar. Ved mistillit kan statsministeren skriva ut nyval, bortsett frå i ein tremånadersperiode etter eit val. Desse ekstra vala innverkar ikkje på dei vanlege fireårsperiodane.

Kjelder

Berg, Ole T. «Sveriges politiske system» (26. april 2013), Store norske leksikon.

Delar av denne artikkelen bygger på «Sveriges riksdag» frå , og «Sveriges riksdag» frå  den 20. desember 2014.

Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad

 
Svensk politikk
Lovgjevande forsamlingar
Landsting i Sverige

Landsting i Sverige er regionale folkevalde organ med ansvar for visse samfunnsoppgåver, først og fremst helsetenester, men også kultur, lokaltrafikk og regionplanlegging. Sverige har 20 landsting som kvart dekkjer eit len. I Gotlands len fungerer Gotland kommune også som landsting.

Landstinga blei skipa gjennom den svenske kommunalreforma i 1862. Dei har røter tilbake til mellomalderen, då «land» eller landskap i Sverige i stor grad var sjølvstyrande med landsting der alle vaksne frie menn kunne delta. Stillinga deira blei svekka ettersom kongemakta voks seg sterkare. Landstinga døydde ut, men vara ganske lenge ved i Norrland og i  Jämtland, der det siste gamle landstinget blei halde i 1857.

Landstinga har beskattingsrett og verksemde deira blir hovudsakleg finansiert gjennom landstingsskatten. I tillegg får landstinga inntekter frå pasientavgifter og sal av tjnester. Staten bidreg med generelle og øyremerka tilskot. Størsteparten av budsjetta til landstinga går til helse- og tannhelsetenester.

Det høgaste besluttande organet i eit landsting heter landstingsfullmäktige og blir vald i almenne landstingsval. Medlemmene i landstingsfullmäktige vel ein landstingsstyrelse, som er det utøvande organet til landstinget.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sveriges landsting» frå ,  den 20. desember 2014. 
 oppgav desse kjeldene:  
 

Svenske styresmakter
Len i Sverige
Duran Duran

Duran Duran er ei britisk new wave-gruppe danna i Birmingham i 1978. Gruppa bestod av vokalist Simon Le Bon, bassist John Taylor, keyboardist Nick Rhodes, trommeslagar Roger Taylor og gitarist Andy Taylor.

Medlemer 
 Simon Le Bon (vokal)
 Nick Rhodes (synthesizer, keyboard)
 John Taylor (bass)
 Roger Taylor (trommer)

Diskografi

Studioalbum
 Duran Duran (1981)
 Rio (1982)
 Seven and the Ragged Tiger (1983)
 Notorious (1986)
 Big Thing (1988)
 Liberty (1990)
 Duran Duran AKA Wedding Album (1993)
 Thank You (1995)
 Medazzaland (1997)
 Pop Trash (2000)
 Astronaut (2004)
 Red Carpet Massacre (2007)
 All You Need Is Now (2010)
 Paper Gods (2015)
 Future Past (2021)

Livealbum 
 Arena (1984)
 Live from London (2005)
 Live at Hammersmith 82! (2009)
 A Diamond in the Mind: Live 2011 (2012)

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «:no:Duran Duran» frå , den 7. juli 2014
Denne artikkelen bygger på «:en:Duran Duran» frå , den 20. desember 2014.

Bakgrunnsstoff 
 

Britiske new wave-grupper
Britiske popgrupper
Engelske rockegrupper
Musikkgrupper skipa i 1978
Duran Duran
Grammy-vinnarar
Brit Award-vinnarar