alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Solheim skule og barnehage

Solheim skule og barnehage er ein fådelt barne- og ungdomsskule ved Solheimsvatnet i bygda Norddalsfjord i Kinn kommune i Vestland.

Kinn kommune
Barne- og ungdomsskular i Vestland
BMD-1

BMD-1 (russisk Боевая Машина Десантная — 1 Боевая Машина Десантная — 1) er ei sovjetisk amfibisk stormpanservogn med 73 mm kanon, berekna på luftlandsettinger for VDV. I vatn er framdrifta frå to vassjetdyser. Tårnet er det same som på BMP-1.

Bestykking
Våpna er 73 mm 2A28 Grom kanon og 7.62 mm PKT koaksial maskingevær. Panservern er 9K11 Malyutka|9M14 Malyutka (NATO: AT-3A Sagger A) og 9M14M Malyutka-M (NATO: AT-3B Sagger B) ATGMs. Det finst òg 7.62 mm PKT maskingevær på kvart hjørne i front.

Referansar

Stormpanservogner
Harvard University

Harvard University, eigenleg President and Fellows of Harvard College, er eit privat universitet i Cambridge i Massachusetts. Det er medlem av samanslutninga Ivy League. Universitetet blei grunnlagt 8. september 1636 og er den eldste institusjonen for høgare utdanning i USA.

Harvard University er oppkalla etter presten John Harvard, som testamenterte nokre hundre bøker til å etablera biblioteket på skulen, i tillegg til fleire hundre pund.

Universitetet har det største pengefondet av alle utdanningsinstitusjonar i verda. I 2005 hadde fondet ein verdi på 22,6 milliardar dollar. Harvard sitt alumnnettverk har ca. 335 000 medlemer.

Fakultet 
Harvard har desse fakulteta:

 Harvard College
 Harvard School of Engineering and Applied Sciences
 Harvard Division of Continuing Education
 Harvard Graduate School of Arts and Sciences
 Harvard Divinity School
 Harvard Graduate School of Education
 Harvard Kennedy School of Government
 Harvard Law School
 Harvard Business School
 Harvard School of Public Health
 Harvard Medical School
 Harvard School of Dental Medicine
Biblioteka ved Harvard University har meir enn 16 millionar titlar, som gjer det til USAs nest største bibliotek (2006).

Referansar

Bakgrunnsstoff

 

Universitet i Massachusetts
Private universitet i USA
Cambridge i Massachusetts 
Ivy League
Skipingar i 1636
Hemudukulturen

Hemudukulturen (kinesisk 河姆渡文化) var ein steinalderkultur frå rundt 5000 til 3300 f.Kr. som fanst eit lite stykke sør for Hangzhoubukta i noverande Jiangnan i Yuyao i provinsen Zhejiang i Kina. Funnstaden, Hemudu, blei oppdaga i 1973.  Andre funnstader av hemudutype er funne på øyer i byprefekturet Zhoushan.

Ei anna namneform for kulturen er Ho-mu-tu-kulturen.

Materialkultur

Hemudukulturen fanst på same tid som Majiabangkulturen. Dei var to separate og distinkte kulturar, men hadde kontakt og påverka kvarandre. To større oversvømmingar førte til at elven Yaojiang endra løpet sitt og fylte jordsmonnet med salt. Dette førte til at folka frå Hemudukulturen måtte oppgje busetjingane sine. 

Hemudufolka budde i lange styltehus.

Dei høyrde til ein av dei aller første kulturane som dyrka ris. Dei fleste gjenstandar funne av arkeologane er av dyrebein. Til dømes brukte ei plogar laga av skulderblad. 

Kulturen produserte også lakkarbeid. Arkeologane har også funne planterestar som vasskastanje, lotus, eikenøtter, bønner, Gorgon euryale  og kalebass i Hemudu. Ein reknar med at hemudufolka heldt grisar, vassbøffel og hund som tamdyr. Dessutan var dei fiskarar og jegerar, noko som går fram av restar av beinharpunar, bogar og pilspissar. Det er også funne musikkinstrument som beinfløyter og tretrommer i Hemudu.

Kulturen produserte ein tjukk og porøs keramikk. Steintøyet var for det meste svartfarga ved hjelp av pulverisert kol. Det blei dekorert med geometriske mønster og plante- og dyremotiv. Kulturen laga også pynteornament av jade,  elfenbein og små leirfigurar.

Omgjevnader
Fossil etter amoeboider og pollen gjer det nærliggjande å tru at Hemudukulturen oppstod og utvikla seg i midten av atlantikum.  Ein studie av strandlinja på Ningshaosletta frå 7000 til 5000 f.Kr. viser at det kan ha vore stabilisert eit lågare havnivå då, etterfølgd av ein periode frå 5000 til 3900 med hyppige oversvømmingar.

Kjelder

Fotnotar

Litteraturliste
 Allan, Sarah (red.): The Formation of Chinese Civilization: An Archaeological Perspective, ISBN 0-300-09382-9
 Chang Kwang-chih: The Archaeology of Ancient China, ISBN 0-300-03784-8

 

 Zhu C, Zheng CG, Ma CM, Yang XX, Gao XZ, Wang HM, Shao JH.: «On the Holocene sea-level highstand along the Yangtze Delta and Ningshao Plain, East China», i Chinese Science Bulletin 48 (24): 2672-2683 DEC 2003 

Denne artikkelen bygger på «Hemudukulturen» frå ,  den 22. desember 2017.  
 

Arkeologiske kulturar i Asia
Arkeologiske kulturar i Aust-Asia
Kinesisk historie
Zhejiang
Steinalderen i Asia
Steinalderen i Aust-Asia
Steinalderen i Kina
BMD-2

BMD-2 er ei sovjetisk stormpanservogn frå 1985. Der er ein variant av BMD-1, men med eit nytt tårn og nokre forbetringar i skroget. BMD står for Boyevaya Mashina Desanta (Боевая Машина Десанта, som tyder "luftbåren stormpanservogn"). Det er ei vidareutvikling av BMD-1, men det vart ikkje produserte nok vogner til full utkifting. NATO kalla vogna for BMD M1981/1.

Referansar

Stormpanservogner
BMD-3

BMD-3 (Boyevaya Mashina Desanta, (Russisk: "Боевая Машина Десанта", som tyder luftlande-kampvogn), er ei russisk  stormpanservogn som vart utvikla i Sovjetunionen 
Denne stormpanservogna er lett i høve storleiken og er tiltenkt rolla som eldstøtte for luftlandestyrkane.

Bestykking

Hovudvåpenet er ei 30 mm 2A42 maskinkanon med kapasitet til avfyring av ulike typer ammunisjon inkludert høgeksplosiv og panserbrytande granatar. Som panservern har vogna panservernmissilar av typen 9M113 Konkurs og AGS-17 for kamp mot infanteri og andre stormpanservogner.

References

Stormpanservogner
BMD-4

BMD-4 (Russisk: "Боевая Машина Десанта-4") som tyder kampvogn for luftlandestyrkane - er ei russisk stormpanservogn som bygg på erfaringane frå BMD-serien BMD-1, BMD-2 og BMD-3 
I byrjinga fekk vogna namnet BMD-3M, ei modernisering av BMD-3, fordi basisvogna var den same. BMD-4 er òg lett i høve storleiken, men har større eldkraft enn nokon av dei tidlegare vognene.

Bestykking
Båe hovudvåpen er monterte i tårnet på vogna, og kallst Bakhtsja-U (Russisk: Бахча-У som tyder "Melonfelt").  Det eine hovudvåpenet er ei 100 mm 2A70 kanon med rifla løp, det andre er ei koaksial 30 mm 2A72 maskinkanon med eit mindre 7.62 mm PKT maskingevær.

Rferansar

Stormpanservogner
Caenorhabditis elegans

Caenorhabditis elegans er ein gjennomsiktig 1–2 millimeter lang rundmakk. Han finst i ròtnande frukter og stenglar og er ein viktig modellorganisme.

Oppbygging 

Eit vakse individ har kring 1 000 seller, og dette talet er konstant; vaksne individ veks berre ved at sellene vert større.

C. elegans har to kjønnskategoriar: tvikjønn og hankjønn. Tvikjønna makkar kan fræva seg sjølve, medan hannmakkar berre kan fræva tvikjønna makkar.

Meltesystemet til C. elegans  har 20 epitelseller som liknar på dei ein finn hjå menneske. C. elegans har ikkje immunseller.

Det ytre laget av C. elegans vert laga og skilt ut av 12 seller med til saman 157 sellekjernar. Langs sidene av vaksne C. elegans-individ går det òg to band kalla alae, skilte ut av samansmelta saumseller.

Nervesystemet til C. elegans er det mest komplekse vevet i organismen. Hjå tvikjønna makkar utgjer det kring 37% av alle kroppssellene. Tvikjønna makkar har 302 nerveseller fordelte på 118 ulike typar og 56 gliaseller. Hannar har 385 nerveseller og soleis fleire enn tvikjønna. Dei fleste ekstra nervesellene hjå hannane sit i halen. Hannane har åtferd knytt til øksling som tvikjønna ikkje har, og eit par ekstra nerveseller i hovudet er knytt til slik åtferd.

Modellorganisme 
C. elegans er og har vore ein viktig modellorganisme og mange oppdagingar vart gjorde med C. elegans som modell. Mellom anna vart mikro-RNA oppdaga i C. elegans i 1993.

Genom 
Ei sekvensering av genomet til C. elegans på kring 97 megabasepar vart publisert i 1998 og gjorde C. elegans til den fyrste fleirsella organismen som fekk genomet sitt sekvensert. Sekvenseringa fann meir enn  gen. 

C. elegans har fem autosom og eitt kjønnskromosom (kromosom X).

Kjelder 

Caenorhabditis elegans
Modellorganismar
Kurganets-25

Kurganets-25 (Russisk: Курганец-25 - Курганец-25) er ein 25-tonns modulær plattform på belte, utvikla for den russiske Hæren. Kurganets-25 skal utvikle seg i ulike modeller, og vil gradvis erstatta BMP og BMD og MT-LB samt andre typer pansra plattformer på belte.Kurganets-25 vil ha modulær rustning som kan oppgraderast for spesifikke truslar og andre tilhøve.

Kurganets-25 stormpanservogn og variantar av denne vart først sett offentleg med tårn og bestykking dekt til for Sigersdagsparaden i Moskva 2015. Ein viss serieproduksjon starta i 2016.

Design 
Kurganets-25 er designa for å bringa dei russiske beltekøyretøya opp til vestleg standard så som til dømes den Amerikanske M2 Bradley og Britiske Warrior. Desse utklassa den sovjetiske BMP-serien under den kalde krigen, samstundes som Kurganets er lettare enn den T-15 "tunge stormpanservogna" basert på Armata-plattforma. Det er to versjonar av køyretøyet: ei tungt væpna Stormpanservogn som rømmer 6-7 soldatar, og ein lett væpna PPK som rømmer åtte soldatar. Andre variantar som er føreslege for Kurganets inkluderer ein pansra ambulanse, ein 82 mm Vasilek bombekastarvogn, PV-køyretøy, pansra bergevogn, eit rekognoseringskøyretøy, eit kommandokøyretøy, og ein pansra ingeniørvogn. 
Køyretøyet representerer eit avvik frå det tradisjonelle russiske lågprofildesignet, har ein høgare profil som er meir eigna for kanonskyting snarare enn troppetransportør, noko som òg gjev betre vern mot IED og landminer.Medan T-15 er planlagt utgruppert saman med T-14 stridsvogner, er Kurganets esla til mekaniserte einingar.

Bestykking 
Kurganets-25 som stormpanservogn har fjernkontrollert tårn av typen Bumerang-BM med 2A42 30 mm maskinkanon, eit 7.62 mm koaksialt PKT maskingevær og to Kornet-EM Panservernmissil på kvar side. Kurganets-25 som PPK har eit 12,7 mm maskingevær i staden for Bumerang-BM tårn.

Ein versjon SPAAG med ein 57 mm kanon og ein Kurganets-25 SPG med ein 125 mm er planlagd.

Mobilitet 
Kurganets-25 veg 25 tonn. Dette gjer at Kurganets-25 er lett nok til å vera flytande på vatn. Den maksimale farten til køyretøyet er 80 km/t på land og 10 km/t i vatn. Både stormpanservogn- og pansra personellkøyretøy-variantane har eit frontmontert motor på 800 kw.

Vern 
Kurganets-25 stormpanservogn har 360-graders dekning frå sin active vernesystem med utskytingsrør. Dettesystemet er mindre enn det ein finn på T-14 Armata og T-15, men slik som på T-15, er det festa nær toppen av skroget. Eit to-delt prosjektildetekteringssystem er plassert på ulike stadar i skroget og i tårnet.

Ergonomi og Mannskap 
Kurganets-25 brukar ein konsoll som liknar på ein Sony PlayStation gamepad. Det er breiare enn tidlegare generasjonar av russiske pansra køyretøy og stormpanservogner. Òg  det at motoren er plassert i front aukar mannskapskomforten og tilgjenge.

Variantar 
 IFV (Industriell nemning — Objekt 693);
 APC (Industriell nemning — Objekt 695).

Operatørar

Sjå òg 
 Bumerang-BM
 Bumerang
 T-15 Armata
 Tyfon (AFV familie)

Referansar 

Stormpanservogner

Pansra personellkøyretøy
Ski-NM 1982

Noregsmeisterskapen på ski 1982 i nordiske greiner fann stad på Raufoss, Rena og Trondheim i tida frå 21. januar til ? februar 1982.

Meisterskapen omfatta elleve øvingar, sju for menn og fire for kvinner. Åtte av øvingane vart avvikla på Raufoss 21. til 24. januar. Hopprennet i storbakken på Rena fann stad ei veke seinare, før noregsmeisterskapen vart avslutta i Trondheim med langrenn over 20 km for kvinner og femmil for menn.

Langrenn menn

15 km

Dato: 21. januar 1982
Stad: Raufoss

30 km

Dato: 23. januar 1982
Stad: Raufoss

50 km

Stad: Trondheim

3 x 10 km stafett

Dato: 24. januar 1982
Stad: Raufoss

Langrenn kvinner

5 km

Dato: 21. januar 1982
Stad: Raufoss

10 km

Dato: 23. januar 1982
Stad: Raufoss

20 km

Stad: Trondheim

3 x 5 km stafett 

Dato: 24. januar 1982
Stad: Raufoss

Kombinert

Dato: 22.-23. januar 1982
Stad: Raufoss

Hopprenn

Normalbakke 

Dato: 24. januar 1982
Stad: Raufoss

Storbakke

Dato: 31. januar 1982
Stad: Rena

Kjelder
Sportsboken 82-83. Sportsboken As/Hjemmets bokforlag As. 1982.

Noregsmeisterskap på ski
Noregsmeisterskap i 1982
Idrettstilskipingar i Innlandet
Idrettstilskipingar i Viken
Idrettstilskipingar i Trøndelag
Idrett i Vestre Toten
Idrett i Åmot
Idrett i Trondheim
Paul Meyer Smit

Paul Meyer Smit () var ein norsk embetsmann frå Bergen, stortingsmann 1854-58.

Smit var son til ein kjøpmann. Han vart student i 1831 og cand.jur. i 1837. I 15 år var han fullmektig på stiftskontoret i Bergen, frå 1846 også dispasjør. 1849-59 var han auditør i bergenske brigade og garnisonsaudistør ved Bergenhus festning. I 1859 fekk han verte stiftamtmann i Bergen, ein posisjon han hadde livet ut.

Smit var ordførar i Bergen 1852-53, 1855-56 og 1858-59. Han representerte Bergen på Stortinget i 1854 og 1857, og på omframtstortinget 1858. I 1854 var han medlem i Næringskomite nr 1, medan han både i 1857 og -58 var president i Odelstinget. Elles 1857 formann i Næringskomite nr 2 og 1858 medlem i Valkomiteen og Bannkomiteen.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Norske amtmenn
Stortingsrepresentantar 1854-1856
Stortingsrepresentantar 1857-1858
Folk frå Bergen
Improvisert bombe

Improvisert bombe eller vefbombe (engelsk improvised explosive device, IED) er ei bombe som til dels er laga under relativt primitive tilhøve, i motsetnad til produksjonstilhøva hjå kommersielle fabrikantar av landminer og andre sprenglekamar.

Den enkelte bomba kan samansetjast av militære sprenglekamar, til dømes ein artillerigranat, som vert kopla til ein utløysar. Improviserte bomber er vorte nytta til terroristhandlingar, og dessutan ukonvensjonell krigføring som gerilja eller av kommandosoldatar. Det er ikkje uvanleg å plassera improviserte bomber ved vegar for detonering når køyretøy eller fotgjengarar passerer. Denne typen bomber vert difor kalla «vegkantbomber» (engelsk roadside bombs). Dei kan utløysast ved hjelp av lys-sensor, elektrisk kabel, lunte eller radiosignal.

Større, kraftigare improviserte bomber vert òg plasserte i bilar, i det føremålet å skada dei som er nær bilen. Då vert bomba kalla ei bilbombe, og ho kan utløysast av ei vekkjarklokke, sentrallåsen, tenninga eller ein fjernkontroll.
 SVBIED står for Suicide Vehicle Born Improvised Explosive Device - Sjølvmordangrep med improvisert bilbombe eller anna køyretøy. 
 RCBIED står for Remote Control Born Improvised Explosive Device - Improvisert bombe ført av drone eller anna fjernstyrt køyretøy.

Bakgrunn 
Nemninga «IED» har vore brukt sidan 1970-talet av den britiske hæren, etter at den paramilitære organisasjonen IRA produserte bombar med semtex (smugla frå Libya) og kunstgjødsel, som vart nytta til bombefeller og fjernstyrte bombar.

Denne typen bomber vart òg nytta i Irak og Afghanistan på 1990- og 2000-talet.

I 1992 vart den italienske dommmaren Giovanni Falcone drepen av ei fjernstyrt bombe (350 kg) som låg nedgravd ved ein veg.

Referansar

Bomber
Terrorisme
Tallak Mølbak Nielsen

Tallak Mølbak Nielsen () var ein næringsdrivar frå Porsgrunn, stortingsmann 1871-73 og 1877-78.

Far til Nielsen var skomakarmeister. Sjølv fekk han privatundervisning i norsk, tysk og rekning. 17 år gammal vart han tilsett i Johan Christian Bruun si forretning i Larvik. I 1846 tok han handelsborgarskap og var frå 1850 kompanjong med Bruun, svigerfaren. Frå 1855 dreiv han eiga forretning som grosserar, skipsreiar og fabrikkeigar med reperbane og tobakkproduksjon.

Nielsen var medlem i Larvik bystyre, også som ordførar, og elles forlikskommissær og styreleiar i sparebank i mange år. Han var valkrinsen Larvik og Sandefjord sin representant på Stortinget 1871-73 og på ny 1877-79, alle sesjonane som medlem i Tollkomiteen. Grunna sjukdom møtte han ikkje til 1879-sesjonen.

Kjelder
 Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Norske kjøpmenn
Stortingsrepresentantar 1871-1873
Stortingsrepresentantar 1877-1879
Ordførarar i Larvik
Folk frå Porsgrunn
Folk frå Larvik
Thomas Johannes Wiborg

Thomas Johannes Wiborg () var ein norsk kjøpmann og politikar frå Brevik, stortingsmann 1871-73.

Wiborg var son til ein kjøpmann, ein yrkesveg han sjølv fylgde vidare. Han var medlem i Brevik bystyre frå det vart oppretta i 1838 og i mange år ordførar, også forlikskommissær i fleire år. Frå 1846 var han styreleiar i den lokale sparebanken.

Både i 1868-69 og i 1871-73 var han Brevik sin representant på Stortinget. Til 1873-sesjonen møtte han fyrst 3. april. Han var medlem 1868-69 i Justiskomite nr 1 og 1871-73 i Tollkomiteen.

Kjelder
 Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 

Norske kjøpmenn
Stortingsrepresentantar 1868-1870
Stortingsrepresentantar 1871-1873
Folk frå Porsgrunn
Ski-NM 1984

Noregsmeisterskapen på ski 1984 i nordiske greiner fann stad i Hof i Vestfold, på Kongsberg i Buskerud og Meldal i Sør-Trøndelag i tida frå 13. januar til 4. mars 1984.

Langrenn menn

15 km

Stad: Hof

30 km

Stad: Hof

50 km

Stad: Hof

3 x 10 km stafett

Stad: Hof

Langrenn kvinner

5 km

Stad: Hof

10 km

Stad: Hof

20 km

Stad: Hof

3 x 5 km stafett 

Stad: Hof

Kombinert

Stad: Kongsberg

Hopprenn

Normalbakke 

Stad: Kongsberg

Storbakke

Dato: 5. februar 1984
Stad: Meldal

Kjelder
Sportsboken 84-85. Sportsboken As. Stavanger 1984.

Litteratur 
 

Noregsmeisterskap i 1984
Noregsmeisterskap på ski
Idrettstilskipingar i Trøndelag
Idrettstilskipingar i Vestfold og Telemark
Idrettstilskipingar i Viken
Hof
Idrett i Kongsberg
Idrett i Orkland
Kragehai

Kragehai (Chlamydoselachus anguineus) er ein bruskfiskart i kragehaifamilien. Han er ein av dei mest primitive haiane som lever i dag. Munnen er nesten endestilt. Haien har seks gjellespalter, kvar med eit kort frynseforma gjellelok. Det ser ut som om kragehaien har ein seksdobbel krage, noko som har gjeve han namnet.

Kragehaien har ein avlang og smal kropp på opptil 190 cm i lengd. Han er einsfarg brunleg. Rygg- og analfinnane sit langt bak, og halen er lang og sterkt skjeiv. Oppbygginga til haien har ei rad primitive trekk.

Kragehai lever av fisk. Han lever mest pelagisk og enkeltvis på  meters djup. Han føder levande ungar, opptil 12 stykk, som er 60 cm lange. Kragehaien vert ofte fanga på djupline i japanske farvatn etter 1970.

Kragehaien har ei verdsfemnande utbreiing. Nokre få funn (kring 25) er gjorde i Nord-Atlanteren, der eitt av dei var i Varangerfjorden i 1896.

Kjelder 

Haiar
Altenburg

Altenburg er ein by som ligg lengst aust i den tyske delstaten Thüringen, nær grensa til Sachsen og Sachsen-Anhalt.

Mellom historiske personar med tilknyting til Altenburg står i første rekkje keisar Fredrik Barbarossa. Han oppheldt seg ofte i byen og hadde stor innverknad på utviklinga der. Seinare var Altenburg residensby for hertugdømmet Sachsen-Altenburg.

Innbyggjartalet i byen låg på det høgaste i 1981, med ein folkesetnad på 55 827. Sidan då har tala på innbyggjarar vorte redusert med rundt ein tredel, til det i 2007 låg på 36 703.
Byen har eit areal på 45,60 km².

Den regionale flyplassen Leipzig-Altenburg lufthamn ligg 5 km aust-søraust for Altenburg (og 42 km sør for Leipzig).

Oppfinningar 
 Skat - Aust-Tyskt Kortspel
 Gumpert - Sportsbil

Bilete

Bakgrunnsstoff 
 
 
 
Byar i Thüringen
Cowboyhatt

Cowboyhatt er ein type hatt med brei brem og høg pull som særleg er knytt til Vesten i USA og den nordamerikanske cowboyen. I dag kan han brukast av fleire ulike menneske, som ranch-arbeidarar i vestlege og sørlege USA, vestlege Canada og nordlege Mexico, av rodeo-deltakarar og av countrymusikarar. Han er kjend over heile verda som eit symbol på Det ville vesten.

Den første hatten for bruk i Vesten var den såkalla Boss of the Plains, utforma av John B. Stetson.
Etter denne kom den såkalla Carlsbad-modellen med fold på toppen av pullen.
Dei avleidde filthattane med høg pull og vid brem er blitt nært knytt til cowboyar og western-kultur.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Cowboyhat» frå , og «Cowboy hat» frå  den 24. desember 2017.

Bakgrunnsstoff

 Litteratur 
Bender, Texan Bix. (1994) Hats & the cowboys who wear them. ISBN 1-58685-191-8
Blevins, Winfred. Dictionary of the American West: over 5,000 terms and expressions from Aarigaa! to Zopilote (2001)  ISBN 1570613044
Carlson, Laurie. (1998) Boss of the plains, the hat that won the West.  ISBN 0-7894-2479-7
Christian, Mary Blount. (1992) Hats off to John Stetson 1992 ISBN 0-02-718465-X
Foster-Harris, William (2007) The Look of the Old West: A Fully Illustrated Guide  ISBN 160239024X
Reynolds, William and Rich Rand (1995) The Cowboy Hat book. ISBN 0-87905-656-8
Snyder, Jeffrey B. (1997) Stetson Hats and the John B. Stetson Company 1865-1970.'' ISBN 0-7643-0211-6

Hattar
Cowboyar
1860-åra
Westernkultur
Klede frå 1800-talet
Klede på 1900-talet
Klede på 2000-talet
Rideutstyr
Rodeo
USA-amerikanske klede
Dress

Dress (av engelsk for 'drakt, kjole') er ein klesdrakt for menn sett saman av jakke, bukse og eventuelt vest. Den moderne dressen har lausthengjande, komfortabel jakke og typisk vest og bukser i same tøy. Han blei populær til uformell bruk i England i 1860-åra, og nådde Norge etter kort tid.

Galleri

Kjelder

Mannsklede
Klede frå 1800-talet
Klede for heile kroppen
Kjole

Kjole (frå dansk, av kjortel) er eit klesplagg for kvinner med liv og skjørt i eitt. Utforminga av kjolar og lengden på skjørtet kan variera mykje mellom tidsperiodar og kulturar.

I samansetjingar kan ordet kjole kan også visa til gallaantrekk for menn (sjå kjole og kvitt, snippkjole), embetsdrakt for prestar (sjå samarie), og i eldre tid også militær uniformsjakke (våpenkjole).

Kjolelengder

Sjå òg
Ballkjole
Brurekjole

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Kvinneklede
Klede for heile kroppen
Shigella

Shigella er ei slekt av fire gram-negative bakteriar i familien Enterobacteriaceae. Artane i slekta spelar ei større role i diarésjukdomar verda over og kan valda shigellose. Dei sjukdomsvaldande eigenskapane til Shigella-bakteriane kjem frå eit større virulensplasmid med ein storleik på opp til 220 kilobasepar.

Artar av Shigella nyttar retta polymerisering av aktin til å røra seg inne i cytoplasma til seller. Til dette føremålet rekrutterer dei proteina N-WASP og ARP2/3-komplekset frå vertssella ved hjelp av IcsA-proteinet.

Artane S. flexneri og S. sonnei står for dei fleste av tilfella av shigellose. Globalt står S. boydii og S. dysenteriae kvar berre bak  av shigellose-tilfella.

Kjelder 

Enterobacteriaceae