alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Øystein Hauge

Øystein Hauge () er ein norsk poet og kulturarbeidar frå Vegårshei i Aust-Agder fylke.

Han er busett i Elnesvågen.
Hauge mottok i 2002 Sokneprest Alfred Andersson-Ryssts fond og i 2012 fekk han Sørlandets litteraturpris for diktsamlinga Predikanten.

Bøker 
 1987 – Alle dei svarte fuglane – Diktsamling
 1988 – Det spørs i Møre og Romsdal
 1989 – Messe og maskespel 
 1992 – Forfattarliv og røre – Alternativ litteraturhistorie
 1995 – Norske etymologier : språklige kuriositeter og metaforer
 1996 – Norsk kulturliv på folkemunne 
 1999 – Kunsten å sitere Piet Hein : ny norsk ordliste
 2000 – Grønt – Diktsamling
 2002 – Bare – Diktsamling
 2003 – Radiodikt – Diktsamling
 2005 – Fotografi av to som dansar – Diktsamling
 2010 – Stilleben – Diktsamling
 2011 – Predikanten – Diktsamling

Prisar 
 2002 – Sokneprest Alfred Andersson-Ryssts fond
 2010 – Vegårshei kulturpris
 2012 – Sørlandets litteraturpris for Predikanten

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Bloggen til Øystein Hauge 
 Digitaliserte bøker av Øystein Hauge hjå Nasjonalbiblioteket
 Utgjevingar av Øystein Hauge i BIBSYS Ask

Folk frå Vegårshei
Forfattarar frå Aust-Agder
Forfattarar frå Møre og Romsdal
Norske lyrikarar
Norske skjønnlitterære debutantar i 1987
Nynorskforfattarar
Vinnarar av Sørlandets litteraturpris
Sputnik 1

Sputnik 1 (russisk Спутник-1, namnet tyder «reisevenn») var den fyrste kunstige satellitten som blei sendt ut i verdsrommet. Han blei sendt opp av Sovjetunionen 4. oktober 1957. Dette kom som eit sjokk på USA, som på den tida trudde at teknologien deira låg framom den til Sovjetunionen.

Massen til satellitten var på 83,6 kg og diameteren 0,58 m. Han hadde to radiosendarar (20 og 40 MHz), og ein meiner at banehøgda var på 250 km. Analysar av radiosignala blei nytta til å samle inn informasjon om elektrontettleiken til jordatmosfæren. Sputnik 1 blei sendt opp av ein R-7-rakett.

Det indre av Sputnik 1 var fylt med nitrogengass, og ei inntrenging av ein meteoroide ville kunna merkast sidan det ville føra til trykkfall og soleis eit fall i temperatur. Ingen slike inntrengingar vart registrerte.

Radiosendarane om bord på Sputnik 1 fungerte i tre veker, fram til dei kjemiske batteria om bord gjekk tomme. Banen til Sputnik 1 morkna 4. januar 1958; og satellitten fall då ned mot jorda, 92 dagar etter oppskytinga.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Sovjetisk romfart
Russisk romfart
Satellittar
Romutforsking i 1950-åra
CNN

Cable News Network (CNN) er eit amerikansk kringkastingsselskap som er mest kjent for sin verdsdekkjande nyhendekanal. Selskapet vart grunnlagt i 1980 av Ted Turner og Reese Schonfeld og er no eigd av selskapet Time Warner. Selskapet har 42 distrikskontor samt ca. 900 reportarar jorda rundt. CNN sine hovudsendestadar i USA er Atlanta, New York og Washington D.C.

Bakgrunnsstoff 

 CNN (tidlegare norsk versjon, arkivert på Internet Archive)

USA-amerikanske kringkastingsselskap
Nyhendekanalar
Skipingar i 1980
Google Earth

Google Earth er eit program frå Google der ein kan sjå satellitt- og flyfoto frå heile jordkloden. Det varierer frå stad til stad kor bra oppløysning det er på bileta. For til dømes Oslo er det mogeleg å sjå bilar på parkeringsplassar. Best oppløysing i 2005 er det til dømes for Grand Canyon i Sambandsstatane.

Google Earth heitte tidlegare Keyhole, men skifta namn då Google kjøpte selskapet.

Bakgrunnsstoff 
 Google Earth
 Sjå koordinatar frå Wikipedia i Google-Earth (engelsk)
 Google Earth Connectivity Add-on for ArchiCAD (engelsk)
 Google Earth startpagina Kml files

Brukarprogram
Ugriske språk

Ugriske språk er samnemnaren på ungarsk og på dei obugriske språka khantisk (tidlegare kalla ostjakisk) og mansisk (tidlegare vogulsk).

Ugrisk i den uralske språkfamilien 

Etter tradisjonell typologi har den uralske språkfamilien bestått av to greiner, samojedisk og finsk-ugrisk, som på si side har vore delt opp i ugrisk og finsk-permisk. No har forskarane meir eller mindre gått bort frå ein slik binær modell, og opererer med ein flat struktur der det er sju like språkgreiner i den uralske språkfamilien.

I dei siste tiåra har også eksistensen av ein ugrisk språkfamilie vore omstridd. Problemet er at det har vist seg vanskeleg å rekonstruere eit ugrisk urspråk, faktisk så vanskeleg at det er den einaste av dei sju greinene i den uralske språkfamilien det ikkje har vore mogleg å rekonstrukere eit urspråk for. Den tradisjonelle grunngjevinga for ein ugrisk språkfamilie er også relativt tynn, ho går attende på nemninga jugra for ungarsk i eldre russiske kjelder.

Særtrekk ved dei ugriske språka 

Ungarsk på den eine sida og obugrisk på dena andre dannar to svært ulike grupper. Ungarsk er sterkt påverka, både av tyrkiske språk frå tida før ungararane busette seg der dei bur i dag, og av slavisk og særleg tysk, mens dei obugriske språka er prega av eit vestsibirsk Sprachbund med dei samojediske språka, med tre numerus (eintal, total, fleirtal), med, eit relativt lite kasussystem (visse khantiske dialektar har så få som tre kasus, og med svært lik fonologisk struktur.

Det er likevel likskapar innanfor dei ugriske språka. Ein opplagt likskap er objektkonjugasjonen, som dei alle delar.

Litteratur 
 Honti, László 1988: Die Ob-Ugrische Sprachen. Sinor, Denis (ed.) The Uralic Languages. Leiden: E.J.Brill.
 Honti, László 1998: Ugrilainen kantakieli – erheellinen vai reaalinen hypoteesi? Oekeeta asijoo. Commentationes Fenno-Ugricae in honorem Seppo Suhonen sexagenarii. Suomalais-Ugrilaisen Seuran Toimituksia 228, Helsinki.
 Salminen, Tapani 2002: Problems in the taxonomy of the Uralic languages in the light of modern comparative studies. Лингвистический беспредел: сборник статей к 70-летию А. И. Кузнецовой. Москва: Издательство Московского университета, 2002. 44–55. 

Ugriske språk
Uralske språk
Hadza

Hadza er eit språk som blir snakka av hadzafolk i Tanzania. Det har nokre hundre talarar; Ethnologue oppgjev til dømes at det finst 800 menneske av hadzaetnisitet (2000).

Genetisk klassifisering 

Den genetiske klassifiseringa av hadza er omstridd.  Joseph Greenberg (1976) meiner hadza, i lag med sandawe, er khoisan-språk. Han kjem til denne konklusjonen på basis av eit relativt lite sett av delte etymologiar, og fonologisk likskap (alle desse språka har t.d. klikk-lydar). I seg sjølv er denne teorien plausibel, dei språka som skil hadza og sandawe frå (dei sørlege) khoisan-språka i Kalahari er bantuspråk for folk som har vandra inn i området nordfra for under 1000 år sidan. Andre reknar hadza som eit isolert språk.

Grammatikk

Vokalar 
Hadza har fem vokalar, [i e a o u]

Konsonantar

Leksikon 

Hadza er eit språk med grammatisk genus. Substantiv høyrer til eitt av to genus, maskulinum og femininum. Genus er markert på kongruerande ord, men også på substantiva sjølv. På same måten som til dømes spansk er ein del av genussystemet i hadza farierande, ordet k//aʔano ‘hund’ er maskulin når det tyder ‘hannhund’, eller ‘hund, uavhengig av kjønn’, med det er feminin (med suffisk -ko) for å vise til tispe. For eit substantiv der utgangsgenus er feminin, blir tilhøvet mellom dei to genera omvendt, doŋgo-ko er feminin, og kan tyde både ‘ei sebrahoppe’ og ‘ein sebra’, mens doŋgo berre kan tyde ‘ein sebrahingst’.

I hadza er substantiv som viser til menneske av begge kjønn enten maskulinum eller femininum, mens substantiv som viser til kvinner er feminine, og omvendt. Ord for kjøttetande dyr er maskuline, mens ord for store, tamme gras-etarar er feminine. For fuglar er det vanskeleg å finne klåre tendensar, men når det gjeld insektar og slangar er det ei klassifisering etter form: Ord for slangar og lange, tynne insekt er maskuline, mens edderkoppar og termittar er feminine. Tre, plantar og etande vekster er feminine, det same er plantedelar og frukt og ber.

Litteratur 
 Edenmyr, Niklas 2004: The semantics of Hadza gender assignment: a few notes from the field. Africa & Asia No 4, pp. 3-19.
 Sands, Bonny E. (1998) 'The Linguistic Relationship between Hadza and Khoisan' In Schladt, Matthias (ed.) Language, Identity, and Conceptualization among the Khoisan (Quellen zur Khoisan-Forschung Vol. 15), Köln: Rüdiger Köppe, 265-283.

Kjelder 

Språk i Tanzania
Einskildspråk
Isolerte språk
Samisk ortografi

Samisk ortografi er rettskrivinga til dei åtte samiske språka som har eigne skriftspråk, sørsamisk, umesamisk, pitesamisk, lulesamisk, nordsamisk, enaresamisk, skoltesamisk og kildinsamisk.

Det er mogleg å identifisere tre ulike utviklingsliner i skriftfestinga av samisk. Den eldste har som utgangspunkt at dei ortografiske prinsippa skal vere dei same for samisk som for majoritetsspråket. Han går attende til tradisjonen der samisk først vart teke i bruk som skriftspråk, i Sverige. Skriftspråka som står i denne tradisjonen er det gamle umesamiske skriftspråket frå 1700-talet, og tildels dei moderne sørsamiske og lulesamiske skriftspråka. Også den eldste rettskrivinga for nordsamisk i Noreg, Leem si rettskriving, står i denne tradisjonen. Den andre tradisjonen går attende til Rasmus Rask sin revisjon av Leem, og byggjer på det fonematiske prinsippet. Nord-, enare og skoltesamisk er ein del av denne tradisjonen. Den tredje tradisjonen er representert av kildinsamisk, som har vorte skriftfesta tre gonger: Først av russiske misjonærar, så på 1920- og 30-talet som del av Stalin sin språkpolitikk, med det latinske alfabetet, og til slutt på 1970-talet, med kyrillisk alfabet.

Blant samar er det ei sterk kjensle av at det er eitt samisk folk. No og då har det gjeve seg utslag i framlegg til eit samla samisk skriftspråk, men til det er dei språklege skilnadene for store.

Sjå også 

Sjå under artiklane til dei individuelle språka, og under spesialartiklane:

 Nordsamisk ortografi
 Sørsamisk ortografi
 Kildinsamisk ortografi
 Lulesamisk ortografi

Samisk språkforsking
Samiske språk
Ortografi
Lars Jacobsen Hætta

Lars Jacobsen Hætta () var ein norsk reindriftssame frå Kautokeino. Han deltok i Kautokeino-opprøret i 1852.

I februar 1852 vart han dømd til fem dagars fengsel på vatn og brød då han i lag med 21 andre samar vart dømd for å ha forhindra gudstenesta i Skjervøy kyrkje 6. og 7. juni 1851.  

I 1852 slutta han seg til ein storsiida i lag med søskena sine. Siidaen var dominert av ei ytterleggåande religiøs gruppering.  Han deltok då folket frå siidaen 8. november 1852 under leiing av bror hans, Aslak Jacobsen Hætta, gjekk til angrep på huset til brennvinshandlaren i Kautokeino og drap både denne og lensmannen.

14. februar 1854 vart Lars Hætta i høgsterett, likt fire andre opprørarar, dømd til døden for si deltaking i opprøret.  Straffa vart seinare omgjort til livsvarig straffarbeid på grunn av den unge alderen hans.  I fengselet kom han i kontakt med professor Jens Andreas Friis som i Lars Hætta fann ein svært verdifull medarbeidar i arbeidet med å omsetje religiøse skrift til samisk.  Friis engasjerte seg etterkvart for å få han frigitt.  Lars Hætta fekk nåde og slapp ut etter 13 år, i 1867. Etter fengselstraffa vart han tilsett som lærar i Kautokeino.  Sidan vart han òg kyrkjetolk. 

Han fekk æresoppreising i 1884  «for senere fortjenester». Lars Jacobsen Hætta var sentral i arbeidet med omsetjinga av Bibelen til nordsamisk i lag med J.A. Friis, eit arbeid som tok til då han sett i fengsel på Akershus, men som heldt fram etter at han slapp ut av fengselet. Den samiske Bibelen kom ut i 1895, som fram til 2019 var den einaste komplette bibelutgåva på samisk. Hætta dikta òg salmar på samisk. Tre strofer frå ein av desse, «De Genesaret jávregáttis», er omsett til norsk bokmål og står i Norsk salmebok 2013 på nr. 598: «Gud, la din Ånd ved guddomsordet». To strofer av ein annan står på nordsamisk og norsk som nr. 652: «O Ipmil, buressivdnit dál dán bára»/«Å Gud, velsigna desse to». I lag med Friis gav han ut fleire salmesamlingar og salmeboka Salbmagirja (Kristiania 1870).

Fotnotar 

Nordsamar
Norske samar
Norske opprørarar
Samisk språkforsking
folk frå Kautokeino
Kautokeinoopprøret
Samiske forfattarar
Henningsvær

Henningsvær er eit fiskevær og ein tettstad i Vågan kommune i Lofoten i Nordland fylke. Tettstaden har  og ligg ved Heimsundet, på øyene Heimøy og Hellandsøy, utanfor sørspissen av Austvågøya med fjellet Vågakallen i ryggen.

Bakgrunnsstoff 

 Henningsvær.com 

Geografi i Vågan
Tettstader i Nordland
Fiskevær i Nordland
Orddeling

Orddeling er eit typografisk om­grep for det å de­la ord som kjem på slutt­en av ei linje ved hjelp av binde­strek. Ord­deling føl­gjer vis­se reg­lar som skal gje­ra ord­et lett­are å le­sa rett. Ord­deling kan gje­rast ma­nu­elt ved å skri­va inn ein bin­de­strek og sjølv gjen­nom­fø­ra lin­je­skift eller det kan gje­rast au­to­mat­isk ved at ein set inn mjuk bin­de­strek, el­ler eit ord­del­ings­pro­gram kan hjelpa til med å de­la orda.

Orddelingsreglar
Innanfor språkteknologi viser omgrepet «orddeling» til automatisk innsetjing av moglege bindestrekar (orddelingspunkt) i ord. 

Norske ord kan delast etter følgjande algoritme:

 Samansette ord kan bli delt mellom dei samansette delane (trekk-spel, atmo-sfære)
 Ord kan delast etter morfologiske grenser: Etter eit prefiks eller før eit suffiks (be-stå, skri-ving)
 Viss eit ord har fleire stavingar, kan det delast på stavingsgrensa (ba-re, som-mar, ep-le-slang)

Reglane i algoritmane er ordna, slik at tidlege reglar virkar før seinare. Etter den siste regelen er det rett å dele atmos-fære, men ordet blir delt etter den første regelen.

I hovudsak er det to innfallsvinklar til orddeling: Den eine har eit sett med fonologiske reglar (t.d. «sett inn orddelingspunkt framfor kvar konsonant-vokal-sekvens»). Den andre listar opp moglege stammar, som ikkje skal delast, som sfære i dømet ovanfor. I praksis opererer dei fleste orddelingsprogramma med ein kombinasjon av dei to innfallsvinklane.

Ord kan ikkje delast slik at ein bokstav står åleine, midt i ei bokstavsamansetjing som utgjer éin språklyd, slik at ei staving blir delt, i ei forkorting, tal, dato og liknande.

Sjå òg
Stavingsinndeling

Kjelder

 Terje Kristensen og Dag Langmyhr: Two approaches to hyphenating Norwegia (tidlegare ved www.ifi.uio.no/~ftp/publications/pub/preprints/DLangmyhr-3.pdf)
Orddeling ved linjeslutt: orddelingsregler, korrekturavdelingen.no

Bakgrunnsstoff 
«Orddeling ved linjeslutt: orddelingsregler», korrekturavdelingen.no
«§ 16. Orddeling ved betydningsbærende orddele» ved Dansk Sprognævn
«Orddeling ved linjeskift» sproget.dk

Lingvistikk
Språkteknologi
Norsk språk
Særskriving

Særskriving vil seie at ein skriv samansette ord som to eller fleire enkeltståande ord i staden for som eitt enkelt ord (samanskriving). Ord som terrassedør vert til terrasse dør. Orda kan skifte meining slik som at sjukepleiarar vert til sjuke pleiarar, og at rådyrjakt vert til rådyr jakt. Særskriving er altså ei mogleg kjelde til språklege misforståingar.

Særskriving blir òg kalla orddeling, som er ei beskriving av det som skjer, men orddeling er eigentleg ei nemning på det å dele eit ord ved bruk av bindestrek på slutten av ei linje.

Årsaker
Ein teori på kvifor særskriving har vorte så utbreidd, er at det kjem frå påverknad frå engelsk språk. Denne teorien er likevel ganske tvilsam, sidan ein så seint som for tjue år sidan sleit i norsk skule med at elevane samskreiv engelske ord. Ein annan teori er at det kjem av stavekontrollen i tekstbehandlingsprogram. Mange samansette ord finst ikkje i desse programma sine ordlister, og vert dermed markerte som feilskrivne. Særskriv ein orda, blir dei likevel oppfatta av tekstbehandlaren som korrekt skrivne. 

Generell tvil om norma er ei anna mogleg forklaring. Når folk blir usikre i grunnleggjande språkreglar, ser ein gjerne at fleire særskrivingar dukkar opp.

Døme
Særskriving opptrer ofte i samanhengar som reklame, logoar, skilt og på bokryggar. Det vert då ofte vist til estetiske grunnar, sjølv om ein må gå ut frå at mange av tilfella i utgangspunktet har opphav i feil, og at estetikk er ei sekundær forklaring. Det er òg svært delte meiningar om kor fordelaktig særskriving kan vere  estetisk sett, sidan mange meiner at ein feil skjemmer teksten, og at problemet med tilpassing til plassen ein har å skrive på, kan løysast enkelt ved hjelp av ein bindestrek etter vanlege orddelingsreglar.

Eit eksempel er Nynorsk ord boka. Trass i at framsida seier Nynorsk ord boka, står det Nynorskordboka på bokryggen. Dette er svært vanleg, og ein kan finne det igjen på for eksempel juicekartongar. På en eplejuicekartong vil det ofte stå Eple Juice framme, mens det på sida vil stå eplejuice.

Kampen mot særskriving

Organisasjonen Astronomer mot orddeling som – trass i namnet, ikkje berre består av astronomar – kjempar mot fenomenet, og hadde per 20. juli 2005 4749 medlemmer.

Bakgrunnsstoff
Astronomer mot orddeling
Orddelingsmafiaen

Lingvistikk
Norsk språk
Transitiv relasjon

Sjå òg Transitive verb

Ein binær relasjon R over ei mengd X er transitiv, viss det gjeld for alle a, b og c i X, at dersom a er relatert til b og b er relatert til c, er òg a relatert til c. I predikatlogikk skriv ein

Døme på transitive relasjonar er «er større enn» og «er lik»: Viss a > b og b > c, så er òg a > c, og viss a = b og b = c, så er a = c''.

Ein transitiv relasjon som òg er refleksiv og symmetrisk vert kalla ein ekvivalensrelasjon.

Elementær algebra
Matematiske relasjonar
Vålerengens Idrettsforening

Vålerengens Idrettsforening (VIF) er ein paraplyorganisasjon for idrettslaga Vålerenga Fotball, Vålerenga Ishockey, Vålerenga Håndball, Vålerenga Amerikansk Fotball, Vålerenga Ski og Vålerenga Innebandy. Vålerengens Idrettsforening blei skipa 29. juli 1913 som idrettslaget Spring og har røter attende til fotballklubben Spark, skipa 1898 på Vålerenga.
Foreininga blei delt opp i sjølvstendige klubbar for dei skilde idrettene i 1989. Foreininga er no mest kjend for fotball og ishockey.  Vålerenga Fotball har blitt seriemeister 5 gonger og cupmeister 3 gonger (2004). Vålerenga Hockey har blitt norgesmeister heile 23 gonger.
VIF har om lag 2 100 medlemmar (2005).

Bakgrunnsstoff 
 Vålerengens Idrettsforening 

Vålerengens Idrettsforening 
Idrettslag i Oslo
Vålerenga
Skipingar i 1913
Sigbjørn Bernhoft Osa

Sigbjørn Bernhoft Osa (), fødd i Ulvik i Hardanger, var ein norsk musikar og statsstipendiat i folkemusikk og busett på Voss. Han var son til kunstmålaren Lars Osa og bror til journalisten Theodor Bernhoft Osa. Sigbjørn spela både fiolin og hardingfele og var den mest kjende utøvaren på det sistnemnde instrumentet i det 20. hundreåret.

Livsverk 

Osa vart fødd i Ulvik, men familien budde i nokre år i Valle i Setesdal før dei flytte til Voss. Faren Lars Osa spela fele, og det viste seg snart at sonen hadde talent. Bernhoft Osa flytte til Oslo for å få fiolinutdanning av Bjarne Brustad som 16-åring. I 1920 til 1930 var han elev på ein orkesterskule i Bergen, og i 1931 - 32 fortsette han fiolinstudia sine i Berlin. og debuterte som fiolinist i Oslo i 1937. Like etter andre verdskrigen fekk han stilling som fiolinist i det som skulle verta Kringkastingsorkesteret, samtidig med at han spelte i fleire andre orkester. 

Etter kvart byrja Bernhoft Osa å satsa for fullt på hardingfele. Han gjorde ei rekkje innspelingar på grammofon både som solist og med orkester og heldt mange konsertar og turnear både i Noreg, Europa og USA. Som ein av dei første folkemusikarane i Noreg let han musikken sin få samklang med moderne musikalske uttrykksformer, som t.d. i samarbeidet sitt med popgruppa «Saft» frå Bergen. Han hadde ei rekkje framføringar både i radio og fjernsyn, og var elles ein etterspurd foredragshaldar. 

Osa hadde i ei årrekkje tillitsverv i Voss Spelemannslag og i Landslaget for spelemenn. Osa var initiativtakar til, og musikalsk leiar for Ole Bull Akademiet på Voss, som gjev undervisning i norsk folkemusikk. Han vart elles utnemnd til æresborgar av staten Washington i 1968, fekk Norsk kulturråds ærespris i 1976, Spellemannsprisen sin heiderspris og Torkjell Haugerud-prisen med gullmedalje.

Sigbjørn Bernhoft Osa var far til skodespelaren Liv Bernhoft Osa.

Bøker av Bernhoft Osa 

 Hardingfela, (1952)
 Spelmannsliv, (1979) i samarbeid med Jostein Mæland.

Kjelder 

Store Norske Leksikon om Sigbjørn Bernhoft Osa
Utdjupande artikkel om Osa på nettsidene til Store Norske Leksikon. Forfattar: Bjørn Aksdal.

Norske fiolinistar
Hardingfelespelarar
Folk frå Ulvik
Norske folkemusikarar
Folk frå Voss
Vinnarar av Norsk kulturråds ærespris
Vinnarar av Spellemannprisen
Plinius den eldre

Gaius Plinius Secundus (), meir kjent som Plinius den eldre, var ein romersk forfattar, offiser og embetsmann. Han var morbroren til Plinius den yngre. 

Som soldat tenestegjorde Plinius mellom anna i Germania og Spania. Han var i Roma frå 72, og var i 79 flåtesjef i Misenum ved Napolibukta. Då Vesuv-utbrotet som øydela Pompei og Herculaneum tok til la han ut på ein utkikks- og hjelpeekspedisjon, der han døydde, ifølge dei som var med han, av giftige gassar frå utbrotet.

Plinius skreiv store historieverk, eitt om germanarkrigane i 20 bind og ein samtidshistorie i 31, som var viktige kjelder for historikaren Tacitus. Det 37 bøker lange Naturalis Historia ('Naturlære') er derimot bevart.

Kjelder 
 

Romerske botanikarar
Romerske forfattarar
Romerske soldatar
Fødde i 20-åra
Døde i 70-åra
Ullensvang kyrkje

Ullensvang kyrkje er ei steinkyrkje bygd i åra 1250-1300 i Lofthus i Ullensvang kommune. Opphavleg stod kyrkja utan tårn. Tårnet vart oppført framføre vestinngangen mellom 1883 og 1885. Den opphavlege vestportalen vart då sett inn som portal vest i tårnet. Det vart også sett til to tverrstilte tilbygg i nygotisk stil på sørsida av kyrkja. 

I 1958 vart kyrkja restaurert på nytt, under leiing av Arnstein Arneberg. Mykje av det nygotiske interiøret frå 1870-talet vart då teke vekk og interiøret vart prega av 1950-talet, inspirert av 1600-talet med dører framfor benkene etc. Veggene fekk ny puss innvendig, og det vart lagt kvelving over skipet.

Kyrkja står i det nordvestre hjørnet av kyrkjegarden. Nordvest for kyrkja er Ullensvang prestegard.

Ved avviklinga av prestegjelda frå 2004 låg kyrkja i Ullensvang prestegjeld.

Bilete

Bakgrunnsstoff 
 Ullensvang kyrkje på nettstaden norgeskirker.no
 Om kyrkja på nettstaden til Ullensvang herad 
 Fotografi av kyrkja før ombygginga på 1880-talet
 Skanna kyrkjebøker frå Hordaland på nettstaden til Arkivverket
 Oversyn over gravminne i Ullensvang herad på nettstaden disnorge.no

 

Kyrkjer i Ullensvang
Freda bygg i Vestland
Kyrkjer i Hardanger og Voss prosti
Langkyrkjer i Bjørgvin
Norske kyrkjer frå 1200-talet
Norske steinkyrkjer frå mellomalderen
Norske kyrkjer med heidne namnelekkar
Arnstein Arneberg
Kulturminne i Ullensvang
Valkyrkjer i 1814
Kvinnherad kyrkje

Kvinnherad kyrkje er ei steinkyrkje bygd i åra kring 1275-1300. Kyrkja ligg i Rosendal i Kvinnherad kommune i Vestland.

Kyrkja vart lenge eigd av Baroniet i Rosendal, men vart i 1910 teke over av kommunen.

Bakgrunnsstoff 
 Norges Kirker: «Kvinnherad kirke» på nettstaden til Norsk institutt for kulturminneforskning
 DIS Hordaland om kyrkja 
 Om Kvinnherad kyrkje på nettstaden til Kyrkja i Kvinnherad 
 Om Kvinnherad sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 «Kirkebøker, Hordaland», på nettstaden til Arkivverket 
 Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 Eldre fotografi av Kvinnherad kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
 
 

Kyrkjer i Kvinnherad
Freda bygg i Vestland
Kyrkjer i Sunnhordland prosti
Norske kyrkjer frå 1200-talet
Norske steinkyrkjer frå mellomalderen
Kulturminne i Kvinnherad