alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Raquel Rastenni

Raquel Rastenni () var ein dansk songar. I 1958 vann ho Dansk Melodi Grand Prix med songen «Jeg rev et blad ud af min Dagbog» og representerte Danmark i Eurovision Song Contest 1958, der ho enda på åttandeplass med tre poeng. Seinare song ho duett med Grethe Sønck i Dansk Melodi Grand Prix med songen «Hjemme hos os».

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Raquel Rastenni» frå ,  den 24. desember 2011.  
 

Folk frå København
Danske songarar
Dansk Melodi Grand Prix-deltakarar
Dansk Melodi Grand Prix-vinnarar
Danske Eurovision Song Contest-deltakarar
Eurovision Song Contest 1958-deltakarar
Alice Babs

Alice Babs ()  ein svensk songar og skodespelar. Ho vart overtala av Sveriges Radio (SR) til å representere Sverige i Eurovision Song Contest 1958. Ho skulle framføre songen «Samma stjärnor lysa för oss två»», men ho likte ikkje teksten så ho fekk SR-tilsett Gunnar Wersén til å skrive ein ny. Den fekk tittelen «Lilla stjärna». I Eurovision Song Contest 1958 enda ho på fjerdeplass med ti poeng.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Alice Babs» frå ,  den 24. desember 2011.

Bakgrunnsstoff 

Svenske songarar
Svenske skodespelarar
Svenske Eurovision Song Contest-deltakarar
Eurovision Song Contest 1958-deltakarar
Å velta ei ku

«Å velta ei ku» er ei bok skriven av forfattar Vegard Terøy (22) frå Hetlandsbygda i Ryfylke (Rogaland). Boka er gjeven ut av forlaget Hetland Media i 2010.

Samandrag 
«Å velta ei ku» handlar om Olav Bjelland, ein ungdomsskule-gut i sin beste alder. Den raude tråden får ein gjennom tankane hans. Olav sine framtidsplanar er fastsette - han skal ta over garden etter far sin. Dette skal derimot visa seg å verte vanskeleg etter at foreldra til Olav skil lag og garden vert selt. Olav reagerer med å stikke av til fjells for å leva i eitt med naturen.

Dei personane Olav har mest kjær er mormor, farfar og bestevennen Egil. Mormora verkar ateistisk, men trur på åndar og spøkelse. Farfaren er veldig kristen. Gravferda hans vert skildra i slutten av boka. Olav og vennen, Egil, har to heilt forskjellige syn på verda. Olav er inneslutta, har inga tru på menneskje og meiner at det er lita vits i å utforske verda. Egil, derimot, er så og seie den rake motsetjinga av Olav. Etter ungdomsskulen skal han vidare til Stavanger på vidaregåande skule. Olav fullfører aldri ungdomsskulen, men det skal vise seg at det ikkje har noko å seie for han...

Etter ei stund i fjellet, vert Olav bragt heim av Røde Kors. Han vert ikkje lenge heime, før han fér til fjells att. Denne gong fordi far hans kjem heim på bursdagen til son sin, og fortel om at mora, Trine, er ei hore.

Denne gongen klarar Olav å verte i skogen i over 60 dagar. Men livet i skogen forandrar Olav drastisk, både mentalt og fysisk. Det endar med at han treffer på ein engel, som etter kvart vert samanlikna med djevelen. Etter redsle og løping nedover fjellet hamnar Olav til slutt ved Hetlandsvatnet. Der beskrivast det som om han druknar og vert fødd på ny.

Det heile endar med at Olav følgjer eit kall, som er å ha eit liv i vatnet. Han vert på ein måte ein personifisering av vatn. Profetiet hans er dauden.

«På line over livet» 
Dette er tittelen på oppfølgjaren til «Å velta ei ku» og vart gitt ut hausten 2011 av forlaget Hetland Media.

Bøker frå 2010
Nynorsk litteratur
Astrakhan-opprøret

Astrakhan-opprøret eller Bulavin-opprøret var eit valdeleg borgarleg opprør i Det russiske imperiet mellom 1707 og 1708. Det er kalla opp etter don-kosakk Kondraty Bulavin som vart ein ein slags gallionsfigur for opprøret. Opprøret vart driven fram av underliggande spaningar mellom styresmaktene i politistaten under Peter I av Russland og ein bondestand bunden til liveigenskap. Opprøret vart generelt rekna for å ha starta med mordet på prins Jurij Dolgorukov av atamanar kommanderte av Bulavin. Opprøret enda då Bulavin døydde i 1708.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Bulavin Rebellion» frå ,  den 24. desember 2011.  
 

Konfliktar i 1707
Konfliktar i 1708
Bulavin
Bulavin
Bulavin
Bondeopprør
Liane Augustin

Liane Augustin () var ein tysk-austerriksk songar og skodespelar. Ho representerte Austerrike i Eurovision Song Contest 1958 med songen «Die ganze Welt braucht Liebe» og enda på femteplass med åtte poeng.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Liane Augustin» frå ,  den 24. desember 2011.  
 

Folk frå Berlin
Tyske songarar
Austerrikske songarar
Tyske skodespelarar
Austerrikske skodespelarar
Austerrikske Eurovision Song Contest-deltakarar
Eurovision Song Contest 1958-deltakarar
Volare

«Volare» (Flyg), kjend som «Nel blu dipinto di blu» (I det blå i det blå måleriet) i samband med Eurovision Song Contest, er ein song av Domenico Modugno. Han representerte Italia i Eurovision Song Contest 1958 og enda på tredjeplass med 13 poeng. Teksten er skriven på italiensk. Den opphavlege tittelen, «Nel blu dipinto di blu», vart nytta under Eurovision Song Contest, men songen vart seinare mest kjend som «Volare».

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Volare (song)» frå ,  den 24. desember 2011.  
 

Songar frå 1958
Italienske songar
Eurovision Song Contest 1958-songar
Italienskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Italienske Eurovision Song Contest-songar
Italienskspråklege songar
Festival della Canzone Italiana di Sanremo-songar
David Bowie-songar
Å kom nå med lovsang

«Å kom nå med lovsang», opphavleg latinsk «Adeste fideles» og seinare engelsk «O come all ye faithful» er ein julesalme som truleg blei skriven og komponert av den engelske katolikken John Francis Wade på 1700-talet. Det er også lagt fram teoriar om eldre opphav, men Wade er det tidlegaste namnet som kan knytast til songen.

Historie

Den latinske teksten og melodien blei først utgjevne i Wade si songsamling Cantus Diversi (1751). Songen kom også ut i Evening Offices of the Church frå 1760 og An Essay on the Church Plain Chant av Samuel Webbe frå 1782.

Som katolikk måtte Wade flykta frå Storbritannia etter jakobittopprøret i 1745, og budde resten av livet i Frankrike. Den franske abbeden François Borderies dikt tre fleire vers til songen i 1882, som ofte er sett inn som nummer tre og fem til sju. Det finst også endå eit latinsk vers av ein ukjend diktar, men dette blir sjeldan trykt. I den katolske kyrkja bruker ein hovudsakleg den latinske teksten, medan andre kyrkjesamfunn har teke i bruk omsetjingar.

Salmen er mellom anna fast innhald i Nine Lessons and Carols ved King's College i Cambridge.

Omsetjingar
Salmen blei omsett til engelsk som «O Come, All Ye Faithful» av den katolske presten Frederick Oakeley i 1852.

Den best kjende norske omsetjinga er «Å, kom nå med lovsang» av Per Lønning. Han finst på svensk som «Dagen är kommen».

Innspelingar

Songen er spelt inn ei rekkje gonger, mellom anna av artistar som Frank Sinatra, Bing Crosby, Nat King Cole, Elvis Presley, Celine Dion, Josh Groban, Twisted Sister, Brian McKnight, Mariah Carey, Christian Bautista, Jim Reeves, Tennessee Ernie Ford, Enya, Take 6 og Joe McElderry.

Dei norske kora Nidarosdomens guttekor, Oslo domkirkes guttekor og Sølvguttene har alle spelt inn songen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Adeste Fideles» frå ,  den 25. desember 2011.

Bakgrunnsstoff 

Adeste fideles (LH382). Notar og latinsk tekst ved katolsk.no
Historien bak «Å, kom nå med lovsang» (lyd ved nrk.no)
Adeste fideles. Fleire språkversjonar og notar ved ChoralWiki (CPDL)
Julesongar
Salmar frå 1700-talet
Morea

Morea (gresk Μωρέας eller Μωριάς, fransk Morée, italiensk Morea, tyrkisk Mora) var namnet på halvøya Peloponnes i det sørlege Hellas i mellomalderen og tidleg moderne tid. Namnet blei brukt om ein bysantinsk provins i regionen, kjend som Despotatet Morea, den osmanske provinsen Morea eyalet og det kortlivde Morea-riket under Republikken Venezia.

Ordsoge 
Opphavet til namnet Morea er ukjend. Forslag om at det skulle koma frå slavisk more, hav, eller vera i latinsk avleiing av gresk romaia, 'romarland', er i stor grad forkasta. Den mest utbreidde teorien er at det skal koma frå det greske namnet til morbærtreet, morea. Forma på halvøya kan minna om eit morbærblad.

Frå 900-talet kjenner ein til bispedømet Moreon ved Elis, som kan ha gjeve opphav til bruken av namnet Morea om vestdelen av halvøya.

Frankarar tok kontroll over området etter at dei hadde erobra Konstantinopel under det fjerde krosstoget i 1204.
Dei skipa fyrstedømet Akhaia eller Morea som ein vasallstat til Det latinske riket sitt. Den over 9000 linjer lange Moreakrøniken, på gresk, fransk, italiensk og aragonesisk, fortel om etableringa av denne føydalstaten. Den viktigaste herskaren for fyrstedømet var Vilhelm II av Villehardouin, som befesta byen Mistra (noverande Mystrás) i 1249. Vilhelm tapte seinare den austlege halvparten av halvøya til bysantinarane under keisar Mikael VIII Palaiologos.

På midten av 1300-talet skipa keisar Johan VI Kantakouzenos Despotatet Morea. Keisarsøner med ragnen despotes blei gjerne sende til provinsen for å styra han som apanasje. I 1430 hadde bysantinarane teke tilbake heile halvøya frå frankarane, men i 1460 blei nesten heile Morea overteken av Det osmanske riket. I juli 1461 fall den siste borga, Salmeniko, til osmanarane.
Mistra blei erstatta som hovudby av Tripolitsa (no Trípoli).

Under Moreakrigen 1684–99 vann Republikken Venezia herredømet over halvøya, men det venezianske styret var upopulært og osmanarane vann henne raskt tilbake under eit  felttog i 1714. Mot slutten av 1700-talet auka misnøyen att. Orlov-oppreisten braut ut i 1770 og blei slått ned, men små grupper fredlause (kléftis) dreiv geriljakrig som svekka osmansk makt og bidrog til å styrka gresk nasjonalkjensle. I 1821 blei Morea eit kjerneområde for den greske oppreisten som etterkvart utvikla seg til den greske sjølvstendekrigen. Medan osmanarane raskt slo ned opprør i Donau-fyrstedøma og på Kreta, blei Morea verande på opprørarane sine hender. I september 1821 fall den osmanske hovudbyen Tripolitsa etter ei lengre omleiring.

Det osmanske riket fekk no hjelp frå den osmanske vasallstaten Egypt, og Ibrahim Pasha av Egypt byrja ei omfattande krigføring og herjing i 1825. Etterkvart blei Frankrike, Russland og Storbritannia samde om å gripa inn. Dei vann sjøslaget ved Navarino utanfor Navarino (dagens Pýlos) i oktober 1827. Frå 1828 til 1833 tok franske styrkar kontroll over halvøya gjennom Moreaekspedisjonen. 
Etter at Hellas fekk sjølvstende blei gamle greske namn som Peloponnes gjeninnførte, og «Morea» gjekk ut av bruk.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Morea» frå ,  den 25. desember 2011.  

Peloponnes
Freden i Passarowitz

Passarowitz-traktaten, freden i Passarowitz eller Požarevac-traktaten var ein fredsavtale signert i Požarevac (serbisk Пожаревац, tysk Passarowitz, tyrkisk Pasarofça), ein by i Det osmanske riket (dagens Serbia), den 21. juli 1718 mellom Det osmanske riket på den eine sida og Habsburgmonarkiet av Austerrike og Republikken Venezia på den andre. 

I løpet av åra 1714-1718 hadde osmanarane hatt suksess i krig mot Venezia i Hellas og på Kreta, men vart slått i Petrovaradin (1716) av dei austerrikske styrkane til prins Eugene av Savoie.

Avtalen synte den militære situasjonen. Det osmanske riket tapte Banat og det søraustlege Syrmia, nordlege delar av dagens Sentral-Serbia (frå Beograd til sør for Kruševac), ei tynn stripe av det nordlege Bosnia og Vesle-Valakia (Oltenia) til Austerrike. Venezia avstod Peloponnes-halvøya (Morea på italiensk) og Kreta, som dei hadde fått med freden i Karlowitz, og fekk berre behalde Dei joniske øyane, byane Préveza og Árta og Dalmatia.

Resultatet av avtalen vart Habsburg igjen tok kontroll over Serbia, som dei hadde hatt for ein perioden under den store tyrkiske krigen mellom 1689 og 1681, og oppretta Kongedømet Serbia som kronland, som sidan vart avstått til osmanarane med freden i Beograd, som omgjorde delar av Passarowitz-traktaten. Etter freden i Passarowitz, vart det òg oppretta ein habsburgsk kronland kalla Banatet Temeswar.

Det nordlege Bosnia, Serbia med Beograd, sørlege delar av Banatet Temeswar og Vesle-Valakia gjekk attende til Det osmanske riket i 1739 med freden i Beograd.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Treaty of Passarowitz» frå ,  den 25. desember 2011. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Encyclopædia Britannica - Treaty of Passarowitz
Tekst frå avtalen på engelsk

Avtalar i 1718
Passarowitz
Bosnisk historie
Passarowitz
Passarowitz
Historia til Vojvodina
Oltenia
Passarowitz
Serbisk historie
Passarowitz
Habsburgske avtalar
Heel de wereld

«Heel de wereld» (nederlandsk for Heile verda) var det nederlandske bidraget i Eurovision Song Contest 1958, framført på nederlandsk av Corry Brokken.

Brokken har òg spelt inn songen på fransk, med tittelen «Toi man Coeur, tu sais».

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Heel de wereld» frå ,  den 25. desember 2011.  
 

Songar frå 1958
Nederlandske songar
Eurovision Song Contest 1958-songar
Nederlandskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Nederlandske Eurovision Song Contest-songar
Dors, mon amour

«Dors, mon amour» (Sov, min kjære) er ein song av André Claveau. Han representerte Frankrike i Eurovision Song Contest 1958 og vann med 27 poeng. Teksten er skriven på fransk.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dors, mon amour» frå ,  den 25. desember 2011.  
 

Songar frå 1958
Eurovision Song Contest 1958-songar
Eurovision Song Contest-vinnarsongar
Franskspråklege Eurovision Song Contest-songar
Franske Eurovision Song Contest-songar
Gräsviken metrostasjon

Gräsviken (finsk Ruoholahti) er ein stasjon på Helsingfors Tunnelbana. Den vart opna 16. august 1993. I 2011 og fram til Västmetron (finsk Länsimetro) blir påbyrja er det den vestlegaste av stasjonane i Helsingfors.

Stasjonar på Helsingfors Tunnelbana
Helsingfors stads trafikverk

Helsingfors stads trafikverk, HST (finsk Helsingin kaupungin liikennelaitos, HKL) står for kollektivtrafikken i Helsingfors.

Bakgrunnsstoff 
HST:s heimeside 

Helsingfors
Samferdsle i Finland
Skipingar i 1945
Faxe kommune

Faxe kommune er ein kommune på Sør-Sjælland, i Region Sjælland i Danmark. Faxe er òg namnet på ein liten by i denne kommunen.

Faxe kommune vart skipa ved Kommunalreformen i 2007 ved å slå saman dei tidlegare kommunane Haslev Kommune, Fakse Kommune og Rønnede Kommune. Rådhuset i den noverande Faxe kommune ligg i Haslev, som er hovudbyen i kommunen, medan byrådssalen ligg i det rådhuset i den vesle byen Rønnede som høyrde til den tidlegare Rønnede Kommune.

Kommunen har eit areal på 404,54 km² og hadde  innbuarar i 2013. Faxe Bryggeri, eit av dei mest kjende av dei danske ølbryggeria, skipa i 1901, ligg i byen Faxe i kommunen.

Namnet Faxe (Faxæ, Faza) er gamalt nordisk opphav og tyder man på hest. Namnet kan ha å gjere med at den vesle byen Faxe, som tidlegare vart skrive Fakse og har gjeve namnet åt kommunen, ligg på eit lite høgdedrag som kan ha vore samanlikna med nakken på ein hest.
 
Det høgste naturlege punket på Sjælland ligg i Faxe kommune og er ei høgd med namnet Kobanke på 122,9 meter over havet i nærleiken av byen Rønnede, slik det vart slege fast ved målingar i 2007. Tidlegare var Gyldenløves Høj ved byen Ringsted halde for å vere Sjællands høgste punkt, men den naturlege delen av denne høgda vart i 2007 målt til 121,3 meter over havet. Medrekna ein kunstig haug oppå Gyldenløves Høj, er likevel denne høgda på totalt 125,5 meter det høgste punktet på Sjælland.

Referansar 

 
Kommunar i Region Sjælland
DisneyChannel.com

DisneyChannel.com er den offisielle nettstaden til fjernsynskanalen Disney Channel.

Sjå òg
 Disney Channel
 Disney.com

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «DisneyChannel.com» frå ,  den 25. desember 2011.  
 

USA-amerikanske nettstader
Disney Channel
Skipingar i 1995

en:DisneyChannel.com
The Right Honourable

The Right Honourable (som vert avstutta til The Rt. Hon.), er ein tittel som det er tradisjon for å nytte i Storbritannia, Canada, Australia,  New Zealand og andre land innanfor Det britiske samveldet i samband med brev og dokument som har med visse grupper av personar eller stillingar å gjere. Til dømes gjeld dette dei personane som er medlemmar av det britiske statsrådet (Privy Council), eller dei som er baronar, viscountar og jarlar eller deira hustruer. Men skotske baronar og lairds skal tiltalast med The Much Honoured.

Marquesser er The Most Honourable og hertugar er The Most Noble eller His Grace. Vert desse personane medlemmar av Privy Council, skal dei framleis kunne sole seg i glansen frå desse langt finare tiltaleformane. Mange av dei adelege medlemmane av Privy Council kan i somme høve få bokstavane PC etter namnet for å skilje dei ut frå dei ikkje-adelege medlemmane. 

I somme høve fylgjer tittelen The Right Honourable sjølve stillinga eller embetet, ikkje personen. Dette gjeld til dømes borgarmeistrane i London, Cardiff, Belfast og York, og i Melbourne, Sydney, Perth, Adelaide, Brisbane og Hobart i Australia; borgarmeisteren i London er soleis Rt. Hon. Lord Mayor of London. Embeta eller stillingane som generalguvernør, statsminister og parlamentsformann på New Zealand og generalguvernør, statsminister og justisminister i Canada er òg mellom dei utvalde embeta og stillingane som det er knytt slik ærestittel til.

Titlar
Limousin

Limousin (stundom kalla limo) er ein lang luksusbil. Han er lengre enn andre bilar og er som oftast svart eller kvit. Ein klassisk limousin har mørke glasruter.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Limousin (fordon)» frå ,  den 25. desember 2011.  

Bilar

fr:Type de carrosserie#Limousine
Laïkó tragoúdi

Laïkó tragoúdi (gresk Λαϊκό τραγούδι) er ein sjanger innanfor gresk folkemusikk, og viser oftast til den greske musikken som vart populær på slutten av 1950-talet, då ein ny generasjon musikarar skapa rebétikomusikk og gav han ein ny karakteristisk stil.

Moderne laïkó, eller laïko-pop, er i dag ein poppulær musikksjanger i Hellas. Kjende artistar frå 1980–talet til 2000-talet er mellom anna:

Anna Vissi
Elli Kokkinou
Natassa Theodoridou
Konstantinos Argyros
Yiannis Parios
Antónis Rémos
Notis Sfakianakis
Kostas Makedonas
Christos Nikolopoulos (komponist)
Ilias Vrettos
Yiannis Parios
Sákis Rouvás
Thanos Petrelis
Giannis Ploutarhos
Nikos Oikonomopoulos
Katy Garbi
Despina Vandi
Peggy Zina
Élena Paparízou
Jórgos Mazonákis
Pantelis Pantelidis

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Laika (musik)» frå ,  den 25. desember 2011.  
Delar av denne artikkelen bygger på «Laïko» frå ,  den 15. desember 2018.  
 
Folkemusikk
Gresk musikk
Carol of the Bells

«Carol of the Bells» er ein amerikansk julesong med melodi frå ukrainske «Sjtsjedryk» av Mykola Leontovytsj frå 1916 og tekst av Peter J. Wilhousky frå 1936. 

Songen er blitt populær i den engelskspråklege verda. Han spreidde seg gjennom radio takka vere Wilhousky sitt arbeid som arrangør for radiosymfoniorkesteret til NBC.

Det er også skrive andre engelske versjonar av songen, mellom anna «Ring, Christmas Bells» av Minna Louise Hohman frå 1947. 

«Carol of the Bells» skil seg heilt frå utgangspunktet, som er ein lukkeønskande nyttårssong. Melodien er derimot lik. Wilhousky sin tekst illuderer ringande klokker med korte ord og ord som «ding dong», og har tydeleg juletilknyting gjennom refrenget som ønskjer god jul. Han skildrar korleis klokkene kling til jul, lik folk som syng bringer glede. Han kan ha vore inspirert av den gamle slaviske soga om at alle klokker i verda byrja klinga av seg sjølv då Jesus vart fødd.

Songen er blitt brukt i reklamefilmar. Han var også del av musikken i julefilmane Home Alone og Home Alone 2: Lost in New York regissert av Chris Columbus.
Han er blitt framført av ei rekkje artistar i ulike stilar, som klassisk, jazz, rock, heavy metal og pop.

Innspelingar 
(Utval)
 1946: Robert Shaw Chorale 
 1947: Ray Conniff Singers, Andy Williams og Julie Andrews med Treorchy Male Choir
 1981: Kenny Rogers 
 1983: David Benoit, ein jazzverssjon på Christmastime. 
 1994: Charles Aznavour, Sissel Kyrkjebø og Plácido Domingo framføte songen saman på ein julekonsert i Wien som blei utgjeven på Christmas in Vienna III
 1995: Savatage og Trans-Siberian Orchestra på Christmas Eve/Sarajevo (12/24)
 2001: Destiny's Child på Opera of the Bells 
 2006: Moya Brennan på An Irish Christmas
 2009: Hayley Westenra på Winter Magic, med seg sjølv som bakgrunnssongar.
 2010: Pink Martini på Joy to the World og Enter Shikari ved sin julekonsert i Hatfield, utgjeve på Live from Planet Earth

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Carol of the Bells» frå ,  den 25. desember 2011.  

'Carol of the Bells' wasn't originally a Christmas song, scienceblog.com, December 2004

USA-amerikanske julesongar
Songar frå 1936
Sjtsjedryk

«Sjtsjedryk» (ukrainsk Щедрик) er ein ukrainsk song skriven i 1916 av Mykola Leontovytsj (1877–1921) med utgangspunkt i to ulike folketonar. Songen er ein sjtsjedrivka, ein nyttårssong som etter gammal ukrainsk tradisjon uttrykker ønske om lukke for nyåret. Han danna utgangspunkt for den engelske julesongen «Carol of the Bells».

Songen er knytt til den ukrainske nyttårsfeiringa (13. januar etter den gregorianske kalenderen), då ungjenter ofte vitja hus med liknande songar for å ønskja lukke med det nye året.
Han blei tinga av ein korleiar til ein julekonsert, og sett saman av Leontovytsj av to ulike melodiar og den tradisjonelle lukkeønskande teksten. Songen blei først framført i Kiev i desember 1916. Han blir framleis framført i slaviske land, medan ein i engelskspråklege helst kjenner songen som «Carol of the Bells» eller «Ukrainian Carol».

Tekst

Kjelder

'Carol of the Bells' wasn't originally a Christmas song, scienceblog.com, December 2004

Denne artikkelen bygger på «Shchedryk (song)» frå ,  den 26. desember 2011.

Bakgrunnsstoff
Stsjedryk framført av Charivna

Nyttårssongar
Ukrainske songar
Musikk i 1910-åra
Ekstremvêret Cato

Cato var eit varsla ekstremvêr utstedt 24. desember 2011 for Nordland til Vest-Finnmark 1. juledag. Varselet gjaldt høg vasstand eller stormflod på grunn av lågt luftrykk i kombinasjon med springflod 

Ekstremvêret kom akkurat ein månad etter «Berit» som òg råka dei same områda med stormflod og kraftig vind. Vasstanden under «Cato» var derimot venta å vere kring 60-85 cm over vasstanden i tidvasstabellen, som var kring 20 centimeter lågare enn vasstanden under «Berit». Vinden var derimot venta å verte kraftigare, full storm i områda kring Vestfjorden.

Vêrsituasjonen
Eit kraftig lågtrykk i Norskehavet den 1. juledag flytta seg nordaustvoer mot Bjørnøya. Dette gav sørvestleg vind og pålandsvêr, med mest vind og bølgjer i Nordland sør for Vesterålen. Bølgjehøgdene var venta å verte 8 til 11 meter, med enkeltbølgjer opp mot dobbelt så høge. I Troms og Finnmark gav uvêret frålandsvind og noko mindre bølgjer, men kraftig vind i fjordane. 

I samband med kaldfronten til dette lågtrykket oppstod det eit hissig sekundært lågtrykk, som raste innover Nordvestlandet seinare på dagen, natt til 2. juledag. Dette vart klassifisert som ekstremvêret Dagmar, og førte til særs kraftig vind og store øydeleggingar.

Verknad
Vasstanden vart berre så vidt over kriteria for ekstrem vasstand. Nordland vart hardast råka. Den høgaste vasstanden vart målt i Kabelvåg, som fekk 415 cm. Kriteriet for å varsle ekstremt er 400 cm. 

Alle stader der det vart varsla ekstremt høg vasstand fekk det derimot ikkje, og Meteorologisk institutt meinte i etterkant at det ikkje var naudsynt å sende ut ekstremvarsel for eit så stort område som dei hadde gjort. Både i Troms, Hammerfest og Honningsvåg vart vasstanden 4-5 cm under kriteria for det som vert rekna som ekstremt.

Sjå òg
Ekstremvêr i Noreg

Kjelder

Cato
2011 i Noreg