alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Trykksystem

Eit trykksystem er eit område i jordatmosfæren der lufttrykket er lågare eller høgare enn normalt. Termodynamiske effektar i atmosfæren og havet fører til at høg- og lågtrykk kontinuerleg oppstår og døyr ut.

Trykkssytem på vêrkart 

På vêrkart kan ein sjå ei grafisk framvising av trykksystem, ofte i lag med vêrfrontar. Lågtrykksystem vert merkte med ein stor L, med mindre dei er tropiske stormar eller tropiske syklonar då spesielle vêrsymbol vert brukt. Høgtrykkssystem vert merkte med ein stor H. Kor kraftige trykkssystema er kan ein sjå etter kor tett isobarane ligg.

Lågtrykksystem 
Lågtrykkssystem har som regel syklonske eigenskapar. På nordlege halvkule bles vinden mot klokka rundt lågtrykket på grunn av corioliseffekten, medan den bles med klokka rundt lågtrykket på sørlege halvkule. Lågtrykksystem fører som regel til skya vêr og nedbør, og innimellom kraftig vind om lågtrykket er kraftig nok.  

Dei kraftigaste uvêra i historia har oppstått i samband med syklonske lågtrykkssystem. Tornadoar har til dømes svært lågt trykk i senteret. 

Det lågaste lufttrykket i havnivå som er observert er på 869,96 hPa. Det skjedde i det vestlege Stillehavet under tyfonen Tip den 12. oktober 1979.

Høgtrykksystem 

Høgtrykksystem er ofte karakterisiert med klart og kjølig vêr. Vinden bles antisyklonsk rundt høgtrykk, det vil sei med klokka på nordlege halvkule og mot klokka på sørlege halvkule. 

Om vinteren på den nordlege halvkula finn ein ofte vedvarande høgtrykk over Nord-Amerika og Sibir, i tillegg til at dei ofte oppstår over Nord-Europa. Dette kan føre til kuldebølgjer, som innimellom kan oppstå svært brått. I indre område av Nord-Amerika har ein observert at temperaturen har fall med så mykje som 25ºC på berre nokre timar i slike tilfelle. 

Høgtrykkssystem fører sjeldan med seg nedbør sidan dei produserer lite skyer. I kombinasjon med andre vêrsystem kan kaldlufta dei fører med seg innimellom likevel føre til kraftig snøfall. 

Vêr
Syklonar

en:Pressure system
he:רמה ברומטרית
zh:氣壓系統
Jon B. Higgins

Jon Borthwick Higgins () var ein musikar og musikkakademikar frå USA som særleg var kjend si utøving og formidling av karnatisk musikk.

Jon Higgins var fødd i Andover i Massachusetts og studerte ved Wesleyan University i Connecticut. Her tok han gradene B.A. i musikk og historie i 1962, M.A. i musikkvitskap i 1964 og Ph.D. i etnomusikologi i 1973 med ei avhandling om musikken til den klassiske danseforma bharatanátyam. Saman med mridangamspelaren Trichy Sankaran grunnla han eit studieprogram for indisk musikk ved York University i Toronto i 1971.

Higgins studerte karnatisk musikk i Chennai i 1964-67 og debuterte som songar den store Tjagaradjafestivalen i 1965. Han heldt fram med studia og blei etter kvart sett på som ein kjenslevar tolkar av karnatisk musikk. Av somme blei han kalla Higgins Bhagavatar, ein tittel gjeven til store musikarar. I tillegg til å vinna tilhengarar i India hjelpte songaren òg til med å gjera karnatisk musikk kjend og kjær i USA.

Ein full bilførar køyrde på Jon Higgins då han gjekk tur med hunden, og songaren døydde, berre 45 år gammal.

Kjelder 
 UCLA Ethnomusicology Archive
 Musical Nirvana
 T. Viswanathan: Jon B. Higgins (1939-1984) (Ethnomusicology, Vol. 30, No. 1. (Winter, 1986), pp. 113-114)

Karnatiske songarar
USA-amerikanske songarar
Folk frå Massachusetts
Havoverflatetemperatur

Havoverflatetemperatur (òg kalla SST etter «Sea surface temperature» på engelsk) er temperaturen i vassoverflata. I praksis vil tydinga av overflata variere litt etter kva målemetode som er brukt.

Måle SST 
Forskjellige måleteknikkar av SST kan av og til gje forskjellige resultat. Dei tidlegaste teknikkane gjekk ut på å sette eit termometer i ei bøtte med vatn ein hadde tatt opp frå sjøen. Dei første automatiske teknikkane gjekk ut på å måle temperaturen i vatnet som blei tatt om bord på store skip. Desse målingane er derimot inkonsistente, sidan vatnet som blir pumpa inn blir teke frå forskjellige djup frå båt til båt og kan òg variere etter kor tungt eit skip er lasta.

Dei mest eksakte målemetodane er nok målingar frå stasjonære bøyer der målingane vert tatt om lag 1 m under havoverflata. Det finst òg mange bøyer som driv rundt med havstraumane, og desse målingane blir sendt opp til satellittar for vidare distribusjon. Data frå desse drivande bøyene kan derimot vere noko uåplitelege. Særleg i Stillehavet er det plassert ut mange bøyer for å studere og varsle El Niño-fenomenet.

Satellittar blir derimot meir og meir brukt til å måle havoverflatetemperaturen, sidan dei kan måle temperaturen over store område. Satellittane måler varmestrålinga, som er den infraraude delen av det elektromagnetiske spekteret, frå overflata. Bølgjelengdene dei målar er valde empirisk, og er bølgjelengder som kan gå gjennom atmosfæren utan å bli absorbert (med mindre det er skyer), og som har maksimal svart lekamstråling. Problemet med satellittmålingar er derimot at dei berre måler det øvste 10 mikrometer tjukke laget av overflata, og vil kanskje ikkje representere den «verkelege» havoverflatetemperaturen i det øvste metertjukke laget. Sidan satellittane ikkje kan måle gjennom skyer, vil temperaturen som vert målt alltid vere i fint vêr. Fordelane med å kunne måle temperaturen over så store område som satellittar kan, er derimot mykje større enn bakdelane.

SST og tropiske syklonar 
SST over 26,5 °C er rekna for å vere ideelle temperaturar for å danne tropiske syklonar, og som regel får ein kraftigare syklonar jo høgare havoverflatetemperaturen er. Det er derimot fleire faktorar som skal til for å danne tropiske syklonar.

Ein tropisk syklon tar til seg så pass mykje varme og rører om overflatelaget i havet så pass mykje at havoverflatetemperaturen ofte er lågare enn i omgivnadane etter at ein tropisk syklon har passert. Dette kan av og til hindre at nye tropiske syklonar oppstår.

Endringar i SST kan vere viktig for livet i havet. Organismar som plankton, sjøgras, skaldyr, fisk og pattedyr kan alle verte påverka av slike endringar, men ein har enno ikkje full oversikt over kor stor rolle slike endringar spelar.

Oseanografi
Marin meteorologi
Dragon 32/64

Dragon 32 og Dragon 64 var heimedatamaskiner som vart produsert på 1980-talet av det walisiske selskapet Dragon Data Ltd. Den britiske marknaden for heimedatamaskiner var i eksplosiv vekst, og nye maskiner vart lansert omtrent kvar månad. I august 1982 kasta Dragon Data seg på karusellen med Dragon 32. Dragon 64 kom året etter. Skilnaden på dei to datamaskinane var talet på kilobytes i minnet.

I marknaden for private heimedatamaskiner der spel var ein viktig drivkraft, var Dragon underlegen andre maskiner som Sinclair ZX Spectrum og Commodore 64. 

Dragon-maskina var heller ikkje i stand til å vise små bokstavar på ein enkel måte. Dette stengte maskina ute frå skulemaskinmarknaden som i staden vart dominert av den Acorn-bygde BBC Micro. 

Som eit resultat av desse avgrensingane, vart ikkje Dragon nokon suksess kommersielt, og Dragon Data kollapsa i juni 1984.

Bakgrunnsstoff 

 The Dragon 32/64 Computers – på nettstaden www.6809.org.uk
 Dragon Information Files  – frå Graham si «Dragon Page», av Graham E. Kinns
 The Dragon Archive – Eit arkiv over alt mogleg relatert til Dragon 32/64 og kloner og prototypar
 A Slayed Beast - History of the Dragon Computer frå dragon-archive-online.co.uk.

Heimedatamaskinar
Pekka Zajkov

Pjotr Mefodijevitsj Zajkov () er ein karelsk språkforskar frå Joensuu som framfor alt har arbeidd med karelsk og med akkalasamisk.

Biografi 
Pekka (Pjotr) Zajkov voks opp i Kiestinki, i nærleiken av sjøen Koutajarvi i den karelsk-finske sosialistiske sovjetrepublikken. I tillegg til å vere karelar har han også samisk bakgrunn, med samisk bestefar og samiske røter også på morssida.

Zajkov har arbeidd ved instituttet for språk, litteratur og historie ved den karelske filialen av Det russiske vitskapsakademiet i Petrozavodsk. No er han professor i karelsk ved universitetet i Joensuu.

Lingvistisk arbeid 
I tillegg til ein liten monografi over akkalasamisk fonologi og morfologi frå 1988 og ei kolasamisk tekstsamling frå 1988 (i lag med V.Z. Panfilov og G.M. Kert) har han også arbeidd med namnespørsmål i Karelen og med karelsk grammatikk.

Viktige arbeid 
 Zajkov, P. M. 1987. Babinskij dialekt saamskogo jazyka (fonologo-morfologitsjeskoe issledovanie). Petrozavodsk. (russisk)
 Panfilov, V. Z., G. M. Kert, and P. M. Zajkov. 1988. Obrazcy saamskoj retsji. Petrozavodsk. (russisk)
 Zajkov, P. M. 2000. Glagol v karelʼskom jazyke. Petrozavodsk. (russisk)
 Zajkov, P. M. 2002. Grammatika karelʼskogo jazyka. Petrozavodsk. (russisk)

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Leif Rantala. 2005. "Saami studies: Russia/USSR." I: The Saami: a cultural encyclopaedia, red av Ulla-Maija Kulonen, Irja Seurujärvi-Kari og Risto Pulkkinen. Helsinki: SKS. 363–365. Elektronisk versjon
 P.M. Zajkov (russisk) 

Akkalasamisk språk
Karelsk språk
Sovjetiske språkforskarar
Samiske språkforskarar
Astronomer mot orddeling

Astronomer mot orddeling (AMO) er ein norsk organisasjon som arbeider mot fenomenet orddeling (eigentleg særskriving). Pr. 24. oktober 2006 hadde organisasjonen 7347 medlemmer.

AMO er ikkje ein organisasjon i konvensjonell forstand, men meir ein bevisstgjeringskampanje utan nokon av dei organa ein normalt forbind med organisasjonar. På heimesida deira er det bilete av feilaktige orddelingar i ulike samanhengar, for eksempel på butikkskilt, for å gjera oss merksame på galen språkbruk i samfunnet. I vedtektene på nettsida deira blir likevel omgrepet «organisasjon» konsekvent bruka som nemning. Medlemmene blir kalla sjefar og er nummerert etter når de meldte seg inn. Leiinga er sett saman av eit overhovud, ein president og ein adm. direktør. Desse må oppfattast som tomme titlar. 

Namnet er ein referanse til AMOs opphav: Organisasjonen vart stifta av astronomistudentar ved Universitetet i Oslo våren 1996. Vedtektene, som berre består av tre paragrafar, slår fast at ein «trenger ikke engang å være astronom» for å vera medlem.

Bakgrunnsstoff
AMOs offisielle heimeside

Norske språkorganisasjonar
Norsk språk
Skipingar i 1996
Elektrisk generator

Ein generator er ein maskin som omdannar mekanisk energi (rørsleenergi) til elektrisk energi, til dømes i eit vasskraftverk, der store turbinar vert drivne av rørsleenergien frå eit vassfall. Mindre generatorar kan verte drivne av bensin- eller diselmotorar, og kan være flyttbare eller stasjonære. Små generatorar, t.d. internt i eit køyretøy, vert gjerne kalla dynamoar.

Verkemåten til ein generator er motsett av ein elektromotor.

Sjå òg 
 Kraftverk

Elektroteknikk
Festdagsreduksjonen

Festdagsreduksjonen (heilagdagsreforma), som vart vedteken under regimet til Struensee, den 26. oktober 1770, førte med seg ei halvering av religiøse markeringar i Danmark og Noreg. Mange av heilagdagane som var fastsette i kong Kristian den femtes norske lov vart anten avskaffa heilt eller flytta til næraste søndag.

Forordninga «Om nogle af de anordnede Fest og hellige Dages afskaffelse» vart publisert i kyrkjene. Forordninga er norsk lov og teken med i norske lovsamlingar til og med 1965.

Dagar som vart avskaffa som fest- og heilagdagar 
 Tredje juledag, 27. desember
 Heilage tre kongarsdag, 6. januar.
 Kyndelsmesse, 2. februar 
 Tredje påskedag.
 Tredje pinsedag.
 Jonsokdag, 24. juni.
 Maria besøksdag, 2. juli.
 Mikkelsmesse, 29. september

Festdagar som vart flytta 
 Maria Bodskapsdag, 25. mars vart lagt til femte søndag i fasta.
 Helgemesse, 1. november vart lagt til fyrste søndag i november.

Heilagdagar utanom søndagar som var att i Danmark og Noreg 
 Fyrste juledag
 Andre juledag
 Nyårsdagen
 Skjærtorsdag
 Langfredag
 Andre påskedag
 Bededagen
 Helgetorsdag 
 Andre pinsedag

Referansar

 

Kristne høgtider
Reformer i Danmark
Reformer i Noreg
1700-talet i Danmark
1700-talet i Noreg
Kalenderreformer
Odense

Odense er ein by og tidlegare kjøpstad på øya Fyn i i Danmark. Den er tredje størst av byar i Danmark, og den største byen på Fyn.  Innbyggjartalet var per 2013 på . Han er administrasjonsstad for Odense kommune og ligg i Region Syddanmark. 

Fram til 1.januar 2007 var Odense òg administrasjonssete for det no nedlagde Fyns amt. Odense vart ikkje gjort til senter for Region Syddanmark, sjølv om byen er størst i regionen.

Namnet 
«Odense» er sett saman av gudenamnet Odin og det gamaldanske ordet wæ som tyder vi eller ein heilagdom; byen til Odin. Første gong ein kjenner til at namnet er skrive er i 988, då som «Othensuuigensem». På myntar frå 1018-1035 står det skrive 1018-35 «OÐSVI», rundt 1075 finn ein «Odansue».

Sjå òg 
 Brandts klædefabrik
 Bymuseet Møntergården
 Carl Nielsen Museet
 Danmarks Jernbanemuseum
 Den Fynske Landsby
 Fyns Kunstmuseum
 H. C. Andersens Barndomshjem
 H. C. Andersens Hus
 Nonnebakken
 Næsbyhoved Slotsbanke
 Odense Boldklub
 Odense Kanal
 Odense Kommune
 Odense Slot
 Odense Symfoniorkester
 Odense Teater
 Odense Zoo
 Odense Å
 Sct. Knuds Gymnasium
 Sct. Knuds Kirke (Odense Domkirke)
 Syddansk Universitet i Odense
 Vor Frue Kirke

Venskapsbyar 
Tammerfors
 Klaksvik
 Upernavik
 Groningen
 Kopavogur
 Petah-Tikva
 Funabashi
 Shaoxing
 Kaunas
 Trondheim
 Katowice
 St. Albans
 Norrköping
 Östersund
 Iksan
 Brno
 İzmir
 Schwerin
 Kiev
 Columbus, Ohio

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 VisitOdense
 Odense Kort Fortalt - Om utvalde kulturhistoriske stader
 Kart over Odense 
 Odense - H.C. Andersens by 
 "Eventyrlige Odense eller Lille København" år 1805 

Byar i Region Syddanmark
Fyn
Stader frå norrøn tid
Odense kommune
Amfetamin

Amfetamin er ei væske, ved standard romtemperatur og trykk. Det vert ofte omdanna til amfetaminsulfat, som er eit fast stoff. 
Amfetamin er eit av stoffa som kan føreskrivast for å behandle ADHD.

Stoffet er eit alkaloid som første gong vart syntetisert i 1887.

Amfetamin frigjev noradrenalin og dopamin i nervevev. 

Kortsiktige effektar av bruk kan vera auka konsentrasjon, senka appetitt, auka sexlyst, auka fysisk energi, nedsett hyperaktivitet hos folk med ADHD, auka kroppstemperatur, auka puls og hovudverk. 

Langsiktige effektar kan vera rystelsar, endra sovevanar, svekka immunforsvar, impotens, hjarteproblem og fallande nyre/lungefunksjon. 

Amfetamin har smeltepunkt 11.3 grader Celsius; kokepunkt 203 grader Celsius, ved 760 mmHg.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Narkotika
Alkaloid
Tyske oppfinningar
Den stille piken

Den stille piken er ein roman av Peter Høeg. Hovudpersonen er klovnen Kasper Krone.

Bokmeldingar 
 Liv Simensen i Hamar Arbeiderblad 
 Kåre Bulie i Dagbladet
 Marta Norheim Nrk

 Intervju i Berlinske Tidene 

Bøker frå 2006
Danske romanar
Obukhovlengda

Obukhovlengda eller Monin-Obukhov lengda er høgda over bakken der turbulens produsert av vertikalt vindskjer er i balanse med stabile luftforhold som motverkar oppdrift. Det vil sei høgda der Richardsontalet er lik 1: 

der  er friksjonsfarten,  er den midla potensielle virtuelle temperaturen,  er perturbasjonen av skalar fart,  er tyngdeaksellerasjonen og  er ein potensiell temperaturskala (k). Dette kan gjerast enklare ved å bruke likskapsteoritilnærminga :

som gjev:

Parameteren  er proporsjonal med  som er den vertikale skilnaden i potensiell virtuell temperatur. Jo større  ved høgda  i forhold til verdien ved høgda  , jo meir negativ er endringa av  med høgda, og jo større er instabiliteten i overflatelaget. I slike tilfelle er L litt negativ, sidan den er omvendt proporsjonal til . Når L er litt negativ så er  mykje negativ. Slike verdiar av  gjev stor instabilitet på grunn av oppdrift. Positive verdiar av  samsvarar med aukande  med høgda og stabil lagdeling.

Grenselagsmeteorologi
Logaritmisk vindprofil

Logarimisk vindprofil er ein matematisk samanheng som vert brukt for å finne den logaritmiske profilen til vindfarten som aukar med aukande høgde frå bakken. 

Det logaritmiske vindprofilet er vanlegvis avgrensa til dei nedste 2000 metrane av atmosfæren (friksjonslaget eller grenselaget i atmosfæren). I den frie atmosfæren kan ein bruke den geostrofiske tilnærminga. 

Likinga for å estimere vindfarten (uz) i høgda z (meter) over bakken er:

uz = u*/κ ln(z-d/z0)+ φ(z,z0,L), z >= h

der u* er friksjonsfarten (eller skjerfarten) (m s-1), κ is von Karman sin konstant (~0.41), d er forflyttinga frå nullplanet, z0 er ruheitslengda (i meter), and φ er ein stabilitetsparameter der L er Obukhovlengda. Når atmosfæren er nøytral stabil (når lufta har same tettleik som omgivnadane) er z/L = 0 og φ fell bort.

Nullplanforskyvinga (d) er høgda i meter over bakken der vindfarten er null på grunn av hindringar som tre og bygningar. Den vert vanlegvis sett til å vere tilnærma 2/3 av den mindla høgda (h) av hindringane. Til dømes visst ein estimerer vinden over ein skog med høgda h = 30 m, så er nullplanforskyvinga d = 20 m. 

Ruheitslengda (z0) er eit mål på ruheita til overflata vinden strøymer over, og er mellom 1/10 og 1/30 av den midla høgda av hindringane på bakken. Over flatt, ope vatn er denne verdien om lag 0,0002 m, medan den over ei flat og ope grasflate er om lag 0,03 m, ein åker om lag 0,1-0,25 m og i skoglandskap 0,5-1,0 m. Verdiar over 1 m er sjeldan og indikerer svært ujamnt terreng.

Sjå òg 

 Planetært grenselag

Grenselagsmeteorologi
Jean-Jacques Rousseau

Jean-Jacques Rousseau () var ein fransk-sveitsisk forfattar, politisk filosof og autodidakt komponist som verka i opplysningstida. Han fekk stor innverknad på politikk, pedagogikk og litteratur. Rousseau hadde mykje å seie for jødane. Han bidrog til at dei ikkje vart forfølgde.

Rousseau vart fødd i Genéve, men virka mykje av livet sitt i Frankrike. 

Rousseau var ein av dei fyrste som formulerte folkesuverenitetsprinsippet, og fekk stor innverknad på politisk filosofi gjennom verket Du contrat social (samfunnskontrakta). Verket kom til å ha avgjerande tyding for den amerikanske sjølvstendeerklæringa, Den norske grunnlova og særleg for den franske revolusjon, som braut ut 11 år etter at Rousseau døydde.

Hans syn på barnet og barndommen (jf. Émile ou De l'éducation, 1762) har fått enorme følger i ettertida, for barneoppseding og verdsetjing av barndommen. Hans udogmatiske religiøse syn, basert på hans inderlege og grensesprengjande kjensle for naturen og samanheng i altet, har og fått uoverskueleg tyding i etterkant av hans død.

Franske forfattarar
Franske komponistar
Franske filosofar
Bidragsytarar til Encyclopédie
Chonburi-fylket

Chonburi er eit fylke, eller ein provins (changwat), i Thailand.

Chonburi grensar til fylkaChachoengsao, Chanthaburi og Rayong. I vest ligg Bangkok-bukta.

Fylke i Thailand
Edwin van der Sar

Edwin van der Sar () i Voorhout i Nederland er ein nederlandsk tidlegare fotballspelar. Han spelte for Manchester United i England til han la opp i 2011. Van der Sar har tidlegare spelt for Ajax Amsterdam, Juventus og Fulham F.C.. Han har spelt 130 landskampar for Nederland. Det er rekord. Van der Sar vart seriemeister i Nederland fire gonger med Ajax, og i England fire gonger med Manchester United. Han vann òg den europeiske Meisterligaen éin gong med Ajax og éin gong med Manchester United.

Nederlandske fotballspelarar
Ajax-spelarar
Manchester United-spelarar
Juventus-spelarar
Fulham-spelarar
Spelarar i Fotball-VM 1994
Spelarar i Fotball-EM 1996
Spelarar i Fotball-VM 1998
Spelarar i Fotball-EM 2000
Spelarar i Fotball-EM 2004
Spelarar i Fotball-VM 2006
Spelarar i Fotball-EM 2008
Onarheim

Onarheim er ei bygd som ligg på austsida av Tysnesøy i Tysnes kommune i Sunnhordland i Vestland fylke.

Bakgrunnsstoff 
 Lokal bygdeside
 Artikkel om Onarheim på Lokalhistoriewiki

Busetnader i Tysnes
Bygder i Vestland
The Kop

«The Kop» eller «The Kop Grandstand» er ei tribune på Liverpool FC si heimebane Anfield. Tribuna er kjend for å ha stor stemning, der kjernen av Liverpool-tilhengarane set under fotballkampane.

Historie
Namnet «The Kop» oppstod i 1906. På slutten av 1906-sesongen, då Liverpool FC tok sitt andre seriemeisterskap, vedtok klubbdirektørane å byggje ein ny tribune for å heidre klubben sine tilhengjarar. Tribunen vart døypt «Spion Kop» av Ernest Jones, til minne om dei mange frå Liverpool som døydde under Boerkrigen i Sør-Afrika. I 1928 vart The Kop bygd om til ståplassar og eit nytt tak vart bygt.
I 1989 vart det vedteke at The Kop skulle vernast som ein ‘heilagdom’, til minne om dei 96 supporterane som vart drepne på Hillsborough. Etter denne tragedien, vart det innført nye retningsliner for ståplassar på engelske fotballstadionar. I 1994 vart heile The Kop bygd om til berre sitjeplassar, og endra også namn til «Kop Grandstand». Den siste kampen med ståplassar på «The Kop» var mot Norwich City i mai 1994, og Jeremy Goss var den aller siste spelaren som scora mål framfor ærverdige The Kop. 

Då The Kop vart bygd om, vart enkelte delar av tribunen lagt ut for sal, til inntekt for gode føremål.

Liverpool FC 
Liverpool
Elektrisk kraft

Elektrisk kraft er den krafta som verkar mellom to ladde partiklar. Like ladningar frastøyter kvarandre medan ulike ladninger tiltrekker kvarandre. Krafta blir bestemt av Coulombs lov og er proporsjonal med produktet av ladningane og omvendt proposjonal med avstanden mellom dei. Eininga for elektrisk kraft er den same som for andre krefter, altså Newton.

Sjå og 
 Elektrisk felt

Elektrisitet
Elektromagnetisme
Kraft
Conquer Online

Conquer Online er eit nettrollespel basert på kinesiske myter. Det er utvikla av TQ Digital Entertainment.

Landskapet er i 2D medan spelarfigurane er i 3D. Spelet er i utgangspunktet gratis, men spelarane kan kjøpa Dragon Ball Og CPs for verdiar i spelet.

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell nettstad

MMORPG
Dataspel frå 2003
Fruktose

Fruktose eller fruktsukker er eit enkelt sukker, eit monosakkarid, som saman med glukose utgjer sakkarose eller vanleg røyrsukker.

Stoffet skil seg frå glukose ved at det er ein ketose, det vil seia har ein keton som funksjonell gruppe.

Bakgrunnsstoff 

Ketoheksosar
Søtingsmiddel
Gassutveksling

Gassutveksling eller respirasjon skjer gjennom ei overflate. Overflata er grensa mellom innsida av lekamen og omgjevnadene. Hos pattedyr er dette i lungene, mens t.d. hos eincella dyr er det celleoverflata.

Biologiske prosessar
Andedragssystemet
Amt i Danmark

Amt i Danmark er ei opplisting av tidlegare amt i Danmark. Amta var inntil årsskiftet 2006 / 2007 tilsvarande det norske forvaltingsnivået fylke og det svenske län. Frå og med 1. januar 2007 vart amta erstatta med større regionar, sjå regionar i Danmark. 

Amt i Danmark, i tillegg til tre kommunar som fungerte som amt:

Amt 

de:Verwaltungsgliederung Dänemarks
lt:Danijos administracinis suskirstymas
pt:Subdivisões da Dinamarca