alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Storkenebbslekta

Storkenebbslekta (Geranium) er ei slekt i storkenebbfamilien. Ho inneheld 422 artar og veks i alle tempererte delar av verda, men er særleg vanleg i dei austre middelhavslanda. I Noreg veks fjorten artar.

Eit kjenneteikn for slekta er frukta som har gjeve opphav til namnet hennar (og heile storkenebbfamilien): Griffelen blir til ein lang, stiv søyle i frukta som kan minna om nebbet til ein stork. Andre kjenneteikn ved slekta er forgreina stenglar med djupt flika blad. Blomane har fem kronblad, begerblad og fruktblad. Det er to kretsar av pollenberarar og dermed ti pollenberarar. Dei fleste blomane har farge frå rosa til purpur, men ein finn også kvite blomar, særleg hjå skogstorkenebb.

Norske artar
Blodstorkenebb (G. sanguineum)
Rosestorkenebb (G. macrorrhizum)
Skogstorkenebb (G. sylvaticum)
Engstorkenebb (G. pratense)
Askerstorkenebb (G. pyrenaicum)
Stankstorkenebb (G. robertianum)
Blankstorkenebb (G. lucidum)
Bråtestorkenebb (G. bohemicum)
Åkerstorkenebb (G. dissectum)
Møllestorkenebb (G. carolinianum)
Steinstorkenebb (G. columbinum)
Hjulstorkenebb (G. rotundifolium)
Lodnestorkenebb (G. molle)
Småstorkenebb (G. pusillum)

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Storkenebbslekta» frå ,  den 18. juli 2010.  
 

Storkenebbfamilien
Planteslekter
Møsstrond kyrkje

Møsstrond kyrkje er ei langkyrkje som står på øya Hovden i Møsvatn i Vinje kommune i Telemark. Kyrkja vart bygd av Olav Bitustøyl i 1923 etter at den gamle kyrkja brann ned i 1919. Byggverket er i tre og kyrkja husar 100 plassar.

Med dekorering av Sveinung Svalastoga har den nye kyrkja vorte eit særmerkt gudshus. 

På Møsstrond lever framleis ein gamal gravferdsskikk som truleg går attende til katolsk tid.

Bakgrunnsstoff 
 Ditt distrikt om kyrkja
 Kyrkjesøk om kyrkja
 Vinje kyrkjelege fellesråd om kyrkja 
 
 
 
 

Kyrkjer i Vinje
Kyrkjer i Øvre Telemark prosti
Norske kyrkjer frå 1923
Kulturminne i Vinje
Langkyrkjer i Agder og Telemark bispedømme
Hell stasjon

Hell stasjon er ein jernbanestasjon på Meråkerbanen og Nordlandsbanen ved Hell i Stjørdal kommune i Trøndelag fylke. Stasjonen ligg 3,2 moh og 31,54 km frå Trondheim sentralstasjon.

Stasjonen blei oppretta  i 1881 som stasjon for ekspedering av tog, reisande og gods. Den fyrste stasjonsbygningen var teikna av arkitekt Peter Andreas Blix, og var av same type som dei bevarte stasjonane Gudå og Ranheim. Ved opninga av fyrste delen av Nordlandsbanen i 1902, blei stasjonen flytta vestover, og eit nytt og større ekspedisjonsbygg blei oppført, teikna av Paul Due. 

I 1976 blei stasjonen fjernstyrt frå Trondheim, men hadde framleis betening som stod for billettsal og godsekspedisjon. I 1992 blei stasjonen ubemanna. 

Hell stasjon har blitt ein slags turistattraksjon fordi Hell på engelsk har meininga helvete. Folk, mange frå utlandet, kjem difor til stasjonen for å ta bilete av skiltet med stasjonsnamnet, og ikkje minst skiltet med teksten Hell Gods - expedition på godshuset. Denne gamle skrivemåten for godsekspedisjon på skiltet kan òg få si spesielle tyding på engelsk: «Guds ekspedisjon i helvete».

Litteratur

Bakgrunnsstoff 
 Norsk Jernbaneklubb.no – Om Hell stasjon
 Jernbaneverket.no – Om Hell stasjon
 NSB.no – Om Hell stasjon

Jarnbanestasjonar i Trøndelag
Jarnbanestasjonar på Meråkerbanen
Jarnbanestasjonar på Nordlandsbanen
Stjørdal kommune
Jarnbanestasjonar opna i 1881
1881 i Noreg
Alessandro Stradella

Alessandro Stradella () var ein italiensk komponist i midten av barokken. Han vart fødd i Nepi og myrda i Genova.

Ein kjenner ikkje mykje til dei første leveåra hans, men han kom frå ein aristokratisk familie, fekk utdanning i Bologna og hadde alt skapt eit namn for seg sjølv som komponist då han var 20 år, då han fekk ei stilling hos dronning Kristina av Sverige. I 1667 flytta han til Roma der han starta å komponere i stort omfang, hovudsakleg kyrkjeleg musikk, og han starta å leve eit utsvevande liv. I lag med ein ven prøvde han å underslå pengar frå den romerske-katolske kyrkja, men dei vart oppdaga. Han flykta frå byen, men kom attende mykje seinare då han trudde det var trygt. Uheldigvis starta dei mange uforsiktige kjærleiksforholda hans å skaffe han fiendar blant dei mektige mennene i byen og han måtte forlate Roma for godt.

I 1677 reiste han til Venezia, der han vart hyrt av ein mektig adelsmann som musikklærar for kona hans. Stradella vart kort tid etter invovlert i eit forhold med ho og måtte flykte då dette vart oppdaga. Denne gongen leigde adelsmannen ein gjeng til å følgje etter han å ta livet av han, som dei så vidt mislukkast med. I ei forteljing høyrte dei han spele og tilgav han på grunn av det store talentet hans. Stradella reiste så til Genova, der han skreiv operaer og kantatar. Igjen vart han involvert i eit forhold og denne gongen klarte ein leigemordar å finne han ved Piazza Banchi og stakk han i hel med ein kniv.

Stradella var ein særs viktig komponist på si tid, men ryet hans vart overskugga det neste hundreåret av Corelli, Vivaldi og andre. Truleg hadde han størt innverknad i opphavet til concerto grosso:  medan Corelli i sin Op. 6 var den første til å publisere eit verk med denne tittelen, nytta Stradella tydleg dette formatet tidlegare i ein av hans Sonate di viole. Sidan dei to kjende kvarandre er det truleg at det var ein direkte påverknad.

Stradella skreiv minst seks operaer, inkludert ein fullskala komedieopera. Han skreiv òg mange kantatar og oratorium. Stradella komponerte 27 forskjellige instrumentalstykke, mest for strykkarar og basso continuo og typisk i sonata da chiesa-format.

Det fargerike livet hans og det blodige dødsfallet hans var eit godt utgangspunkt for ein opera og tre forskjellige komponistar har basert operaer på livet hans. Den mest kjende av desse er Alessandro Stradella (Hamburg, 1844), av Friedrich von Flotow.

Den amerikanske forfattaren F. Marion Crawford skreiv òg ein oppdikta roman om forholda til Stradella og flukta frå Venezia, kalla Stradella (Macmillan 1909).

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Alessandro Stradella» frå ,  den 19. juli 2010. 
  oppgav desse kjeldene:
 "Alessandro Stradella", in The New Grove Dictionary of Music og Musicians, ed. Stanley Sadie.  20 vol.  London, Macmillan Publishers Ltd., 1980.  ISBN 1-56159-174-2
 Carolyn Gianturco: "Alessandro Stradella", Grove Music Online, ed. L. Macy (Accessed mars 13, 2006), (subscription access)

Bakgrunnsstoff 
 
 
 

Barokkomponistar
Italienske komponistar
Operakomponistar
Folk frå Roma
Myrda musikarar
Folk drepne med kniv
Storkenebbfamilien

Storkenebb- eller geraniumfamilien er ein plantefamilie i ordenen Geraniales. Han inneheld rundt 800 artar fordelt på 7 slekter. Familien har namn etter underslekta storkenebb (Geranium), som igjen viser til dei storkenebbliknande fruktene plantane lager. 

Dei fleste artane veks i temperert eller varmt temperert klima, men nokre veks i tropane. I Noreg finst to viltveksande slekter, storkenebb (Geranium) og tranehals (Erodium) . Nokre artar i slektene Geranium og Pelargonium blir dyrka som potte- og hageplantar.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Storkenebbfamilien» frå , og «Geraniaceae» frå  den 19. juli 2010.  
 

 
Geraniales
Plantefamiliar
Vestmar

Vestmar er ein kommuneregion sørvest i Telemark fylke som omfattar dei to kommunane Kragerø og Drangedal. Opphaeleg tyder namnet vest for havet (mar(e)=hav), i denne samanhengen Langesundsfjorden, såleis at òg Bamble ligg i Vestmar. Det er no meir vanleg å rekne Bamble som ein del av Grenland, og somme tek jamvel heile Vestmar-regionen med i Grenland. Regionen har om lag 11000 innbyggjarar og til saman eit landareal på kring 1400 kvadratkilometer.

Det einaste senter av noko størrelse i Vestmar er Kragerø, ein kan nemna Preststranda, administrasjonsstaden i Drangedal, og vintersportstaden Gautefall som ligg i Tørdal, nordaust i Drangedal.

Kommunar 

Ein reknar to kommunar til Vestmar:

Somme reknar dei to kommunane som ein del av Grenland.

Telemark fylke

en:Vestmar
Karoline Riise Kristiansen

Karoline Riise Kristiansen () er språksjef i NRK.  Ho har tidlegare vore sjefredaktør i Nynorsk Pressekontor (NPK) og redaktør i ABC Startsiden, med spesielt ansvar for den nynorske versjonen av startsida.no. Før ho vart redaktør i ABC Startsiden var ho redaksjonssjef og journalist der.

Karoline Riise Kristiansen har utdanning frå Høgskulen i Volda og Høgskolen i Hedmark. Ho har og mellomfag i medievitskap ved Universitetet i Oslo.

Kjelder 

www.journalisten.no om Karoline Riise Kristiansen

Norske redaktørar
Infrared Space Observatory

Infrared Space Observatory (ISO) var eit ESA-romteleskop som observerte i det infraraude. Det vart skote opp i november 1995 og gjekk tomt for flytande helium i mai 1998, slik at hovuddelen av observasjonane då var over. Eit einsleg kortbylgjespektrometer opererte likevel åleine på teleskopet fram til 2001.

ISO hadde fire vitskaplege instrument – eit infraraudt kamera, eit fotopolarimeter og to spektrometer. Hovudspegelen hadde ein diameter på 60 cm.

Kjelder 
 Denne artikkelen baserer seg på artikkelen «Infrared Space Observatory» s. 198 i Philip's Astronomy Encyclopedia gjeven ut i 2002.

Infraraude romobservatorium
ESA-sondar
Tidsrekning i parsismen

Tidsrekning i parsismen byggjer på den gamle iranske solkalenderen, og fortel kva tid religiøse plikter og høgtider fell. Av historiske grunnar følgjer parsarar i dag tre ulike kalendersystem kalla shahenshahi eller shenshai, kadmi og fasli eller bastani.

Månader

Bakgrunnsstoff
 Zoroastrian Calendar . Artikkel ved ahura.com
 Zoroastrian Calendar. Namn på dagar, månader og høgtider ved PersianDNA.com
 RozCalc. Kalkulatorprogram for parsisk og gregoriansk kalendersamnlikningar.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Zoroastrian calendar» frå ,  den 19. juli 2010.  
 

Parsisme
kalendrar
Olav Randen

Olav Randen () er ein norsk skribent, forfattar, forleggjar, geitebonde og samfunnsdebattant. 

Randen er utdanna sosiolog med etnologi og folkeminnevitskap i fagkrinsen. Han vart mag.art. ved Universitetet i Oslo (1972). Sidan har han mellom anna arbeidd som forskingsstipendiat, vikarlærar og journalist. Frå 1982 har han vore småbrukar, og drive med geit og sau på Ellingsgard i Ål. 

I 1997 oppretta han Boksmia forlag, med kontor og boklager i låven på eigen gard – og ifølgje eigenomtalen «Nord-Europas høgastliggjande forlag (850 moh)». Fram til 2007 hadde forlaget gjeve ut 23 bøker, og av dei var 16 på nynorsk. Sjølv har Randen skrive bøker om språk, golf, bureising og landbruk. Med Farvel til språkmangfaldet (1997) var han den første som på norsk gav eit breitt oversyn over språksituasjonen i heile Europa.

Randen var leiar i Noregs Mållag i perioden 1994–1997.

Bibliografi 
 1994 – Norsk i EU. Ei gransking av kva følgjer ei norsk tilslutning til EØS og EU kan få for norsk skriftspråk og talemål (Oslo: Noregs Mållag).
 1997 – Farvel til språkmangfaldet (Ål: Boksmia).
 1999 – Golfballar kan ikkje etast (Ål: Boksmia).
 2002 – Brøyte seg rydning. Bureisingstid og bureisarliv (Ål: Boksmia).
 2004 – Kampen om maten (Ål: Boksmia. Redaktør, saman med Aksel Nærstad).
 2006 – I steinbu og snaufjell i øvre Hallingdal (Ål: Boksmia. Med foto av Bård Svardal).

Kjelder  
 «Olav Randen» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta  19. juli 2010.
 Ottar Grepstad: Viljen til språk. Ei nynorsk kulturhistorie (Oslo: Samlaget, 2006).

Bakgrunnsstoff  
 Boksmia forlag 

 
Norske journalistar 
Norske forfattarar 

 
Fødde i 1948
Folk frå Ål
Randen
RS «Svolvær»

RS 12 «Svolvær» er ei tidlegare norsk redningsskøyte som vart bygd for Redningsselskapet i 1897. Under bygging av «Svolvær» gjorde Colin Archer ein del endringar i høve til Colon Archer-typen som han tidlegare hadde bygd sidan 1893. «Svolvær» var noko lenger enn dei tidlegare skøytene og baugprofilen vart litt utretta. Skøyteførarane var nøgde med den nye typen, som vart kalla Svolvær-typen. Det vart til saman bygd ti skøyter etter denne konstruksjonen.

«Svolvær» vart bygd av Colin Archer i Larvik. Byggjeprisen var kroner 10 552,94. Skøyta vart finansiert ved gåve frå Caroline Harvey frå Milford Haven i England. I 1896 fekk Redningsselskapet 6000 kroner. Dei skulle brukast til ei redningsskøyte som under fisket skulle plasserast i Svolvær, der Miss Harvey ofte var på vitjing. Etter at skøyta var ferdig gav ho resten av byggesummen. Ho arbeidde ivrig for redningssaka både i Noreg og i Storbritannia. For det arbeidet fekk ho i 1918 Kongens Fortenestmedalje.

Redningsselskapet selde «Svolvær» i 1938 til Jens Berntsen frå Tønsberg. Medan ho var i drift for Redningsselskapt redda RS «Svolvær» 70 menneske frå ein sikker daude. 1061 fartøy vart berga eller fekk assistanse. I 1927 vart mannskapet på «Svolvær» heidra med Emile Robins belønning.

«Svolvær» er i dag stasjonert i Lofoten i privat eige.

Kjelder 
 Bjørn Foss: Fra seil til vannjet. Historien om redningsskøytene (Norsk Maritimt Forlag 2002)

Svolvær
Skip frå 1897
Giuseppe Torelli

Giuseppe Torelli () var ein italiensk fiolinist, pedagog og komponist, som vert vurdert med Arcangelo Corelli blant utviklarane av den barokke concerto og concerto grosso. 

Torelli er først og fremst hugsa for bidraga sine til utviklinga av den instrumentale concerto, særleg concerti grossi og solo concerto, for strykarar og continuo, så vel som å vere den mest produktive barokkomponisten for trompetar. 

Han er akta av mange som éin av dei største italienske komponistane og fiolinistar nokosinne. Torelli vart fødd i Verona. Det er ikkje kjent med kven han studerte fiolin, sjølv om det har vore spekulert i at han var ein elev av Giacomo Antonio Perti i Bologna. Då han var 26, den 27. juni 1684, vart han eit medlem av Accademia Filarmonica, som suonatore di violino. Han dirigerte capellaeit i katedralen San Petronio i Bologna, frå 1686 til 1695. Han var maestro di concerto for hoffet til Georg Friedrich II i åra 1698-99 der han presenterte eit oratorium (desember 1699), før han vendte attende til Bologna i 1701 for å verte  fiolinist i cappella musicale i San Petronio.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Giuseppe Torelli» frå ,  den 19. juli 2010.

Bakgrunnsstoff 
 
 

Barokkomponistar
Italienske komponistar
Italienske fiolinistar
Folk frå Verona
Frank Baude

Frank Baude () er ein svensk politikar og forfattar frå bydelen Majorna i Gøteborg. Baude er opphavleg murar av yrke.

Han vart medlem av dåverande Sveriges Kommunistiska Parti (no Vänsterpartiet) i 1960, men forlét partiet i 1967 saman med gruppa som starta Kommunistiska förbundet marxist-leninisterna, KFML. Då KFML vart splitta i 1970 vart han leiar i utbrytarorganisasjonen KFML(r). Organisasjonen bytte namn, først til KPML(r), så til Kommunistiska Partiet. Men Baude sat som leiar i alle år fram til 1998. Ein periode var han innvald i Gøteborgs kommunestyre for organisasjonen. I 1993 var han gjest hjå leiinga i Nord-Korea og rapporterte at Kim Il Sung gjorde «ett sympatiskt och chosefritt intryck» 

No er Baude pensjonist. Han skriv enno i avisa til organisasjonen, Proletären.

Bibliografi
 Fackföreningarna och korporativismen
 Leve de vilda strejkerna, Proletärkultur (1984)
 Göteborgsprocessen 1973 (redaktör)
 Debatten : KFMLr - Frank Baude : VPK - Lars Herlitz
 Några anteckningar i programfrågan : med utdrag från polemiken mellan KKP och SUKP 1960-1963
 Telefonavlyssning, åsiktsregistrering, brevcensur : socialdemokratins hemliga polis
 Borgerlig eller proletär politik : en kritisk granskning av SKP
 Vad vill VPK?
 Mordet på Palme och polisspåret : [en vitbok] (redaktør)
 Mot strömmen – om 30 år i svensk vänsterpolitik, KPML(r), Gøteborg (2000) ISBN 91-7384-052-1

Referanse

Bakgrunnsstoff
Partiet si hjemmeside

Svenske politikarar
Stein Buan

Stein Buan (fødd 1952) er ein norsk skribent og forfattar frå Roa på Hadeland, no busett på Harestua. 

Buan har arbeidt som telemontør og vaktmester. 

Han er aktiv i kulturlivet både som skribent, forteljar og musikar, og kombinerer gjerne kåseri med song og musikk. Han har oppretta Steinbrøttet forlag der han har gjeve ut eigne bøker. Den første boka hans Gerhardsenlandet er ein oppvekstroman frå Roa. 

Buan er òg leiar for organisasjonen kulturBANEN (2010), ein organisasjon som arbeider for kulturakitivitetar langs Gjøvikbanen: «Vi ønsker at hver enkelt aktivitet skal framstå som del av et helhetlig kulturtilbud, som perler på et spor, fra Operaen til Skibladner».

Bibliografi 
 Gerhardsenlandet, Boksmia (2004) ISBN 82-91871-18-3 
 Lange linjer (petit-artiklar), Steinbrøttet forlag (2007) ISBN 978-82-929-2500-3
 Dikt for en tier (poesi), Steinbrøttet forlag (2008) ISBN 978-82-92925-02-7

Bakgrunnsstoff
kulturBANEN 
Forfatternett Oppland 

Norske forfattarar
Forfattarar frå Oppland
Folk frå Lunner
Fødde i 1952
BioFoto

BioFoto er ein norsk samskipnad for naturfotografar. Samskipnaden har om lag 1 500 medlemmar (sommaren 2010), og er open for medlemmar frå dei andre nordiske landa. 

BioFoto organiserer både profesjonelle og amatørar, i motsetnad til samskipnaden Norske Naturfotografer som rettar seg mot fotografar som har naturfoto som profesjon. BioFoto utgjev fire gonger i året bladet Naturfotografen.

Historie 
Samskipnaden vart oppretta i 1979, og hadde som målsetting å bli eit fagleg og sosialt forum for naturfoto-interesserte. Organisasjonen sprang ut frå studentmiljøet rundt Det Kongelege Norske Videnskabers Selskab, Museet.

Bakgrunnsstoff 
BioFotos nettsider 

Norske interesseorganisasjonar
Fotografi i Noreg
Skipingar i 1979

Opphavleg omsett med Apertium
Melanopareiidae



Melanopareiidae, månesmettar, er ein biologisk familie av sporvefuglar i Sør-Amerika. Dei fire artane utgjer same slekta, Melanopareia.

Månesmettar varierer i lengd frå 14 til 16 centimeter, veg 16-23 gram og har relativt lange stjertar i samanlikning med tapakuloar. Fjørdrakta er slåande med eit særeige band 
over brystet som gjev gruppa namnet.

To artar, cerradomånesmett og olivenmånesmett, er vidt distribuerte over sentrale og sørlege Brasil, Bolivia, Paraguay og det nordlege Argentina, medan dei to andre artane, praktmånesmett og maranonmånesmett, har ei meir avgrensa utbreiing i Peru og Ecuador.

Skildring
Lite er kjent om åtferda til månesmettar. Dette er fuglar med biotop i tørt kratt. Generelt tar dei fôr på bakken, men dietten deira er enno ikkje undersøkt. Einaste arten der ein veit noko om hekkebiologien er olivenmånesmett. Denne arten hekkar sesongbasert. Reiret er 15 cm høgt, koppforma, laga av plantefibrar og palmeblad, og ligg skjult i gras eller i låge buskar nær bakken. Storleiken på kullet er to til tre, egga er kvite med flekker eller svarte prikkar.

Ingen artar av månesmettar blir vurdert som trua av menneskeleg aktivitet av IUCN, men maranonmånesmett er oppført som nær trua. Sjølv om artane er tilsynelatande tolerante mot noko uro, har dei ein snever global distribusjon og er dei er uvanlege sjølv innanfor dette området.

Systematikk
Slekta Melanopareia har lengje vore plassert saman med tapakuloar i familien Rhinocryptidae. Plasseringa deira har vore omstridd og i 2007 vart slekta splitta ut i sin eigen familie, Melanopareiidae, av den søramerikanske klassifiseringskomiteen. Seinare vart familien akseptert av International Ornithological Congress, endringa er òg reflektert i Clementslista versjon 6.4 av desember 2009. Familien Melanopareiidae vart formelt godtatt i 2009 ..

Artslista
Månesmettar i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.8 frå august 2013 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler.

Slekt Melanopareia
 Cerradomånesmett, Melanopareia torquata, Collared Crescentchest, LC, Wied, 1831
 Olivenmånesmett, Melanopareia maximiliani, Olive-crowned Crescentchest, LC, D'Orbigny, 1835
 Maranonmånesmett, Melanopareia maranonica, Marañon Crescentchest, NT, Chapman, 1924
 Praktmånesmett, Melanopareia elegans, Elegant Crescentchest, LC, Lesson, 1844

Kjelder

Denne artikkelen bygger på artikkelen av «Crescentchests» frå , den 12. august 2010.

Referansar

Bakgrunnsstoff

 Videoar, bilete og lydopptak av månesmettar hos Internet Bird Collection:
 Cerradomånesmett
 Olivenmånesmett
 Praktmånesmett
Månesmettar  Skildring og bilete hos Don Roberson, Bird Families of the World

 
Sporvefuglar
Fuglar i den neotropiske regionen
Operaer av Vivaldi

Dette er ei komplett liste over operaene til Antonio Vivaldi (1678–1741).

Vivaldi hevda sjølv å ha komponert 94 operaer, men ein har berre identifisert litt under 50, og 20 av desse har ein partituret til, anten fullstendig eller delvis. I tillegg har praksisen med å omarbeide verk under forskjellige titlar og skape pasticci forvirra musikkvitarane. 

Alle verka til Vivaldi er skildra som dramma per musica, som om lag tilsvarar opera seria.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «List of operas by Vivaldi» frå ,  den 19. juli 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
Cross, Eric (1992), 'Vivaldi, Antonio,' in The New Grove Dictionary of Opera, ed. Stanley Sadie (London) ISBN 0-333-73432-7
Noko informasjon frå Fransk Wikipedia.
 

 
Vivaldi
Tolv sonatar for to fiolinar og basso continuo, Opus 1

Opus 1 er ei samling sonatar som Antonio Vivaldi komponerte i 1705.

Sonate nr. 1 i G-moll, RV 73
Sonate nr. 2 i E-moll, RV 67
Sonate nr. 3 i C-dur, RV 61
Sonate nr. 4 i E-dur, RV 66
Sonate nr. 5 i F-dur, RV 69
Sonate nr. 6 i D-dur, RV 62
Sonate nr. 7 i Ess-dur, RV 65
Sonate nr. 8 i D-moll, RV 64
Sonate nr. 9 i A-dur, RV 75
Sonate nr. 10 i B-dur, RV 78
Sonate nr. 11 i B-moll, RV 79
Sonate nr. 12 i D-moll, RV 63

Den siste sonaten er ei samling variasjonar over det kjende 'La Folia'-temaet.

Musikkverk av Antonio Vivaldi
Ottone in villa

Ottone in villa (RV 729) er ein opera i tre akter av Antonio Vivaldi til ein italiensk libretto av Domenico Lalli (psevdonymet til Sebastiano Biancardi). Det var den første operaen til Vivaldi og hadde premiere 17. mai 1713 ved Teatro delle Grazie i Vicenza. Det hyrdelege dramet til Lalli er sett til Roma i antikken og vart rekna som ei tilpassing av den satiriske librettoen til Francesco Maria Piccioli for operaen til Carlo Pallavicino Messalina (1679). Lalli endra fleire av rollene i librettoen til Piccioli. Valeria Messalina var ein ny karakter, Cleonilla. Keisar Claudius vart ein annan romersk keisar, Otho (Ottone), som alt hadde vore hovudrolla i Monteverdi-operaen L'incoronazione di Poppea (1642) og i Händel sin Agrippina (1709).

Roller

Oversikt
Den romerske keisaren Ottone er forelska i Cleonilla, som ikkje klarar å motstå å flørte med dei to unge romarane Ostilio og Caio. Ostilio er i røynda ei kvinne, Tullia, som kler seg ut fordi ho er forelska i Caio. Ho har planar om å drepe Cleonilla på grunn av sjalusi, men ho prøver først å overtale ho frå å gå inn i eit forhold med Caio. Caio ser møtet og mistolkar det som eit romantisk møte. Han åtvarar Ottone, som kommanderer han til å drepe Ostilio. Før han set i verk ordren, viser Ostilio seg for han som Tullia. Cleonilla hevdar ho har visst dette heile vegen for å forsone Ottone. Han trur på ho og operaen endar med eit bryllaup mellom Tullia og Caio.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ottone in villa» frå ,  den 20. juli 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
Casaglia, Gherardo, "17 Maggio 1713, Mercoledì", Almanacco Amadeus, 
Folena, Gianfranco og Arnaldi, Girolamo, Storia della cultura veneta, Vol. 5, pt. 1, N. Pozza, 1976.
Ketterer, Robert C., Ancient Rome in Early Opera, University of Illinois Press, 2008. ISBN 0252033787 
Strohm, Reinhard, Essays on Handel og Italian opera, Cambridge University Press Archive, 1985. ISBN 0521264286
Vasta, Stephen Francis, "Records: Vivaldi: Ottone in Villa", Opera News, november 1998.

Fotnotar 
 

Operaer av Antonio Vivaldi
Musikk i 1713
Operaer frå 1700-talet
Nerone fatto Cesare

Nerone fatto Cesare er ein tapt dramma per musica av Antonio Vivaldi.

Framføringar
Operaen vart først framført ved Teatro Sant'Angelo i Venezia under karnevalet i 1715. Han vart omarbeidd (med mange nye ariar) for Accademia i Brescia, ved karnevalet i 1716.

Roller

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Nerone fatto Cesare» frå ,  den 20. juli 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Opera seria
Musikk i 1715
Operaer av Antonio Vivaldi
Tapte operaer
Operaer frå 1700-talet