Led Zeppelin II

{{Infoboks musikkalbum
| tittel        = Led Zeppelin II
| format        = Studioalbum
| artist      = Led Zeppelin
| utgjeve    = 22. oktober 1969
| innspeling    = Januar–august 1969 forskjellig stader
| sjanger       = 
| lengd      = 41:24
| selskap       = Atlantic
| produsent    = Jimmy Page
| kritikk = * Blender 
 Yahoo! Music (positiv)
 Q 
 Allmusic 
 Entertainment Weekly (A+)
 Rolling Stone Album Guide <ref>Rolling Stone  Review]</ref>
 Robert Christgau (B)
 BBC Music (positiv)
 Rolling Stone (negativ)
| førre  = Led Zeppelin(1969)
| kronologi = ja 
| neste  = Led Zeppelin III(1970)
}}Led Zeppelin II er det andre studioalbumet til det engelske rockebandet Led Zeppelin, og kom ut i oktober 1969 på Atlantic Records. Innspelinga av albumet fann stad fleire stader i Storbritannia og Nord-Amerika frå januar til august 1969. Albumet vart produsert av gitarist og låtskrivar Jimmy Page, medan Eddie Kramer var lydteknikar.Led Zeppelin II tok tekst-tema frå debutalbumet vidare og vart eit verk som vart meir hylla og påverkande enn forgjengaren. Med element av blues og folkemusikk, syner det òg at musikkstilen til bandet utvikla seg til meir blues-avleidde songar og ein gitar- og riffbasert stil. Det er eit av dei tyngste albuma til bandet.

Då Led Zeppelin II kom ut selde det godt og vart det første Led Zeppelin-albumet som nådde førsteplassen i Storbritannia og USA. I 1970 vart kunstnarisk leiar David Juniper nominert for Grammy Award for beste plateomslag for Led Zeppelin II. Den 15. november 1999 fekk albumet den 12. platinaplata for salstal i overkant av 12 millionar berre i USA. Albumet har med tida vorte rekna som eit av dei beste og viktigaste rockealbuma som nokon gong er spelte inn.

Oversyn
BakgrunnLed Zeppelin II kom til under ein hektisk periode med mykje reising frå januar til august 1969, då dei gjorde fire europeiske og tre amerikanske turnear. 

Kvar song vart spelte, miksa og produsert kvar for seg i forskjellige studio i Storbritannia og Nord-Amerika. Albumet vart skrive medan dei turnerte, i timane mellom konsertane. Dei leigde eit studio og starta innspelinga, noko som førte til ein spontant og påtrengande stil som var naudsynt for å få gjort det dei skulle før dei måtte vidare. Bassist John Paul Jones hugsa at «Me turnerte mykje. Riffa til Jimmy kom raskt og rasande. Mange av dei kom frå scenen, særleg frå dei lange improviserte delane av 'Dazed and Confused'. Med memorerte dei gode delane og kasta oss i studio langs vegen.»

Somme av platestudioa bandet nytta var ikkje dei mest avanserte. Eit studio i Vancouver, tilskriven som «ei hytte», hadde ein åttespors opptakar som ikkje ein gong hadde skikkelege hovudtelefonar.Schulps, Dave. Interview with Jimmy Page , Trouser Press, Oktober 1977. Songaren Robert Plant diskuterte seinare låtskrivings- og innspelingsprosessen, og sa «Det var verkeleg heilt sprøtt. Me skreiv songar på hotellrom og gjorde eit rytmespor i London, la på vokal i New York, munnspel i Vancouver og så kom me attende til den endelege miksen i New York.»

Det vart lagt på ekstra lydspor på «Thank You», «The Lemon Song» og «Moby Dick» under turneen, og det same vart miksinga av «Whole Lotta Love» og «Heartbreaker». Page sa seinare «Med andre ord, kom nokre av songane til under øvinga for den neste turneen.»

Innspeling
Innspelinga av albumet fann stad i Olympic og Morgan Studios i London, A&M, Quantum, Sunset, Mirror Sound og Mystic Studios i Los Angeles i California, Ardent Studios i Memphis i Tennessee, A&R, Juggy Sound, Groove og Mayfair Studios i New York City og «hytta» i Vancouver. Jimmy Page var produsent, medan Eddie Kramer, som tidlegare hadde arbeidd med Jimi Hendrix og som hadde imponert bandmedlemmane, særleg Page, var lydteknikar. Led Zeppelin-ekspert Dave Lewis skreiv at albumet framleis høyrest friskt ut i dag på grunn av det gode samarbeidet mellom Page og Kramer i kontrollrommet. 

I eit anna intervju gav Kramer Page mykje av æra for lyden dei fekk til, trass i stundom dårlege tilhøve under innspelinga: «Me gjorde albumet litt etter litt. Me gjorde opptak i nokre av dei mest bisarre studioa du kan tenke deg, små hol i veggen. Billige studio. Men resultatet vart at det høyrdest strålande ut. Den gode lyden på [Led Zeppelin II kom av at det var ein mann ansvarleg, og det var Mr. Page.» Page og Kramer brukte to dagar på å mikse albumet i A&R Studios.

Komposisjon
Dei ferdige songane synte den rå, utviklande stilen til bandet og kor bra dei var på konsertane. «Whole Lotta Love» og «The Lemon Song» har begge seksuelle tema, og sistnemnde er ein metafor som i følgje ein musikkskribentar tryglar «unemnelege kvinner til å klemme sitronen (lemon) hans til safta renn ned låra». Plant sjølv sa seinare: 

Led Zeppelin II eksperimenterte òg med andre musikkstilar og tilnærmingsmetodar, som på «What Is and What Should Never Be» og «Ramble On» som skiftar mellom roleg og bråkete, og den popaktige balladen «Thank You». Med den mystiske atmosfæren var «Ramble On» med på å knyte hardrock til fantasitema, som delvis kom frå psykedelisk rock to til tre år tidlegare, men òg frå den personlege interessa til Plant for J. R. R. Tolkien. Denne musikalske retninga kulminerte seinare på fjerde albumet (og mange seinare grupper tok dette vidare til det ekstreme). Instrumentalen «Moby Dick» inneheld ein lengre trommesolo av John Bonham, som vart utvida ytterlegare på konsertane deira, stundom opp til ein halv time.

Bidraget til Jimmy Page til albumet var viktig, sidan den elektriske gitarsoloen hans på «Heartbreaker» vart etterlikna av mange yngre rockegitaristar, og syner det intense musikalske åtaket til gruppa. Led Zeppelin II er det første albumet der Page spelar på ein Gibson Les Paul frå 1959, den elektriske gitaren han var med på å popularisere. Den innovative innspelinga og måten Page sette opp mikrofonane for trommesettet på songar som «Ramble On» og «Whole Lotta Love» syner òg at han var dyktig og original som produsent. Rolling Stone kalla seinare gitarriffet til Page på sistnemnde som «eit av dei mest oppkvikkande gitarriffa i rock & roll.» Bandmedlem og multiinstrumentalist John Paul Jones diskuterte seinare bidraga til Page:

På albumet vart òg vokalen til Robert Plant finslipt, og han tredde fram som ein seriøs låtskrivar. Plant vart ikkje nemnd som låtskrivar på det første albumet sidan han var bunden til ein tidlegare kontrakt med CBS Records som soloartist. Innverknaden hans på songar som «What Is and What Should Never Be» og «Ramble On» var peikepinnar på den musikalske framtida til Led Zeppelin. Plant har kommentert at det var under innspelinga av Led Zeppelin II at han starta å føle seg heime som vokalist i studio med Led Zeppelin. I eit intervju med Uncut i 2008 sa han «Under Led Zep I (1969) trudde eg at eg kom til å forlate bandet. Eg var ikkje komfortabel for det var store krav til meg som vokalist-som det var gjennom heile Zeppelin-tida. Og eg var ganske nervøs og likte meg ikkje særleg før II.»

Plateomslag

Plateomslaget vart designa frå ein plakat av David Juniper, som berre fekk beskjed av bandet om å kome med noko «interessant». Designet hans var basert på eit bilete av Jasta 11-divisjonen frå det tyske luftforsvaret under den første verdskrigen, leia av Manfred von Richthofen, den raude baronen. Etter at biletet var farga, vart bileta av dei fire medlemmane klipt inn frå eit bilete frå 1969, i tillegg til bilete av manager Peter Grant og turnemanager Richard Cole. Kvinna på biletet er Glynis Johns, mora frå Mary Poppins. Biletet av ho er tydelegvis ein referanse til lydteknikaren Glyn Johns. I motsetnad til det mange trur er ikkje gitaristen Blind Willie Johnson på biletet.

Utgjeving og mottaking
Albumet kom ut 22. oktober 1969 den Atlantic Records, med 400 000 førehandsbestilte eksemplar. Marknadskampanjen var basert på slagordet 'Led Zeppelin II Now Flying'. Kommersielt vart Led Zeppelin II det første albumet til bandet som nådde førsteplassen i USA, og slo The Beatles sitt Abbey Road (1969) to gonger frå toppen, og vart liggande der i totalt sju veker. I april 1970 hadde albumet seld tre millionar eksemplar i Amerika, medan det i Storbritannia låg inne på lista i 138 veker, og klatra til førsteplassen i februar 1970.

Albumet gav òg Led Zeppelin den største hitten deira med songen «Whole Lotta Love». Songen nådde 4. plass på Billboard Hot 100 i januar 1970, etter at Atlantic Records gjekk bak ryggen på gruppa, som ikkje ønskte å gje ut singlar. B-sida på singelen, «Living Loving Maid (She's Just a Woman)», nådde òg Billboard-lista og nådde 65. plass i april 1970. Albumet gjorde at Led Zeppelin slo gjennom internasjonalt og det neste året turnerte gruppa kontinuerleg, først i klubbar og danselokale, så i større auditorium før dei til slutt spelte på stadion.

Ettermæle 
Led Zeppelin II har av musikkskribentane vorte omtalt som blåkopien for heavy metal-band som kom sidan. Blues-aktige songar som «Whole Lotta Love», «Heartbreaker», «The Lemon Song», «Moby Dick» og «Bring It On Home» vert rekna som standarar for sjangeren, der dei gitarbaserte riffa (heller enn refrenget eller versa) definerer songen. Slike arrangement og vektleggingar var på denne tida uvanlege i popverda. Gitarsoloen til Page på «Heartbreaker» inneheld raske tonar berre spelt med venstrehanda, og var ein stor inspirasjon for seinare metal-gitaristar og «shredderar» som Eddie Van Halen og Steve Vai. Slik sett vert albumet rekna som særs viktig for utviklinga av rocken, som ein tidleg forgjengar for heavy metal, og inspirerte mange andre band som Aerosmith, Van Halen og Guns N' Roses.

Etter den gode kritikken frå starten av, har Led Zeppelin II av musikkritikarar blitt rekna som eit av dei mest påverkande albuma i rockemusikken, og har fått mange lovord i musikkpublikuasjonar, og finst ofte nær toppen av «beste album»-lister. I 1989 rangerte Spin albumet på 5. plass på lista si over dei 25 beste albuma gjennom tidene. I 2000 sette Q Led Zeppelin II på 37. plass på lista deira over dei 100 beste britiske albuma. I 2003 vart albumet rangert på 75. plass på lista til Rolling Stone over dei 500 største albuma gjennom tidene..

Lovord

(*) uordna lister.

Innhald

Albumlister

Medverkande
Led Zeppelin
Jimmy Page – elektrisk og akustisk gitar, korvokal, theremin på «Whole Lotta Love»
Robert Plant – solovokal, munnspel
John Bonham – trommer, pauke, korvokal
John Paul Jones – bassgitar, orgel, korvokal

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Led Zeppelin II» frå ,  den 22. mars 2011. 
 oppgav desse kjeldene:

 

Musikkalbum frå 1969
Album produserte av Jimmy Page
Led Zeppelin-album
Tradisjonelle metallalbum
Atlantic Records-album
Album spelte inn i Sunset Sound Recorders
Album spelte inn i Morgan Sound Studios
Album spelte inn i A&M Studios
 079
 123