alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Uteliv i Bergen

Som Noregs nest største by har Bergen ei rekkje utestader. Utelivet i Bergen er prega av det sterke studentmiljøet i byen, og difor er studentstader som til dømes Kvarteret og Hulen dominerande, men utelivet omfattar likevel mykje meir enn studentar og er mangfaldig i norsk samanheng.

Historikk 
Utelivet i Bergen har, som byen, vore særs internasjonalt prega, og har ei historie attende til tidleg mellomalder. Bergen har og har hatt eit sterkt preg av sjøfart og ulik handelsverksemd, med mange vitjande som ynskjer avkopling med ein tur på byen. Hanseatane på Bryggen i Bergen hadde til dels eigne utestader, slik som dei hadde ei eiga kyrkje (Mariakirken i Bergen). Knytt til hanseatane var det fleire vinstover og skytilstover (Shjøtstuer). Hanseatane hadde ikkje lov til å ha familien med seg, eller stifta familie medan dei var i teneste. Prostitusjon i Bergen har difor lange tradisjonar. 
Hanseatane handla med folk frå Nord-Noreg, som kom til Bergen med fisk. Under Nordfarstemna tidleg på hausten kom det tusenvis av handlande som gjerne ville nytta seg av utelivet i det som den gongen var den største byen i Noreg.
På ein fest i Bergen tidleg på 1500-talet møtte den seinare kong Christian II av Danmark-Noreg på ei hollandsk kvinne, Dyveke Sigbritsdatter. Ho vart elskarinna til kongen. Dyvekes Vinstue er oppkalla etter henne.

Utestader 

 Barar - Pubar
 Finnegans Irish Pub
 Inside Rock Café
 Legal
 The Scotsman
 Fotballpuben
 Zachen
 Bergen Gjestehus
 Maxime
 Hectors Hybel
 Wesselstuen

 Diskotek
 Inside diskotek
 Miles Ahead diskotek
 For 18-åringar
 Champions diskotek
 Exodus diskotek
 Ovenpaa diskotek
 TMP diskotek

 For homofile
 Fincken
 Kremm
 The Sailor

 Studentstader
 Studenten
 Club Alrek
 Club Jur
 Det Akademiske Kvarter
 Garage
 Hulen i Bergen
 Ad fontes

 Vidgjetne Kaféar
 Børs Cafe
 Cafe Opera
 Lido
 Godt Brød
 Kafe Kaffan

 Holbergstuen
 Wesselstuen

Bakgrunnsstoff 
 www.BergenUteliv.no - ei oversikt over utestader i Bergen

Kulturliv i Bergen
Bergen
Antony Gormley

Antony Gormley () er ein engelsk kunstnar. 

Gormley studerte ved Ampleforth College og Trinity College i Cambridge fram til 1971, då han drog til India og Sri Lanka for å studera buddhismen. Tilbake i England i 1974 fullførte han studia sine ved ulike institusjonar i London.

Kunstnaren tek som oftast utgangspunkt i menneskekroppen, gjerne sin eigen, som han omformar til skulpturar ved hjelp av metallformer. Verka hans er i regelen reinska for individuelle kjenneteikn, og formene er ofte reproduserte fleire gonger.

I 1994 vann Gormley den prestisjefylte britiske Turnerprisen for Field for the British Isles.

Kjende kunstverk 
I Noreg er Gormley mest kjend for å ha sett opp ei rekke rustne avstøypingar av seg sjølve på Solastranda ved Stavanger lufthamn, Sola, kunstverket gav han tittelen Another Place, 'Ein annan stad'. Installasjonen har og vore sett opp i Tyskland, Belgia og England.

Kunstverket Broken Column - avbroten søyle er sett opp på utvalde stadar i Stavanger sentrum. 23 like, sandblåste jernavstøypingar av kroppen til Gormley er sett opp frå hamna og opp til Rogaland Kunstmuseum ved Mosvatnet. Ved Akershus festning i Oslo er det sett opp eit kunstverk av Gormley til minne om dei norske jødane som vart sende til konsentrasjonsleirar i Tyskland under den andre verdskrigen. 

I Storbritannia er han mest kjend som kunstnaren bak skulpturen Angel of the North ('engelen frå nord'). Skulpturen er plassert utandørs i landskapet ved Gateshead nord i England. Stålskulpturen Quantum Cloud i London, med ei høgd på 30 meter, har og fått merksemd.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell heimeside
 Intervju med Gormley, av Edward Lucie Smith i RealMedia format
 Intervju med Gormley av F. David Peat
 Gateshead Council si side om Angel of the North
 Gormley side ved Tate Gallery

Gormley, Antony
Gormley, Antony
Hotel St. Pauli

Hotel St. Pauli er ein norsk spelefilm frå 1988, regissert av Svend Wam og Petter Vennerød.

Filmen er basert på romanen Jord av Erland Kiøsterud. I hovudrollene figurerer John Ege, Amanda Ooms og Øyvin Berven.

Bakgrunnsstoff 
 

Norske filmar
Filmar frå 1988
Tannhjul

Tannhjul er hjul med takkete kantar, tenner, som passar inn i tilsvarande tenner på andre tannhjul. Tennene grip inn i kvarandre i eit glidelåssystem, og det eine kan få det andre hjulet til å røra på seg. Ein bruker tannhjul i utvekslingar eller girsystem. Tannhjula kan stå på same plan, som på bildet, eller vera bøygde.

Når tannhjula roterer saman, overfører det drivande hjulet rotasjon til eit anna hjul. Dersom hjulet som blir rotert er mindre, vil det gå rundt fortare enn det store; dersom tilhøvet er motsett, skjer det omvendte.

Korleis tannhjul verker 

Illustrasjonen viser to tannhjul med radius r1 og r2, utstyrt med like store tenner og mellomrom. Tennene grip inn i kvarandre, og dannar slik ei utveksling mellom dei to parallelle aksane som hjula sit på. «Radius» er her avstanden mellom aksen i hjulet og dei stadene tennene (her markeret med ein kvit strek) møter tennene til det andre hjulet.

Trekk ein det eine tannhjulet rundt med eit dreiemoment på τ1 og ein vinkelfart på ω1, blir det andre hjulet tvinga til å rotera i motsett retning med eit nytt dreiemoment påτ2 og ein vinkelfart påω2.

Dreiemomentet er proporsjonalt med radius 
Dreiemomentet er proporsjonalt med krafta som tennene verkar på kvarandre med, og med lengda til momentarma, som i dette tilfellet er radiusane til hjula. Etter som krafta er lik for begge tennene (sjå Newtons tredje lov om kraft og motkraft), blir dreiemomentet på kvart av tannhjula proporsjonalt med radiusen til hjulet. Ein har at:

Den siste likninga gjeld berrei ei ideell utveksling utan friksjonstap.

Bakgrunnsstoff

Sjå òg 
 Planetgir
 Drivreim
 Kjede

Mekanikk
Hjul
Maskindelar

uk:Зубчаста передача
Hulen i Bergen

Hulen er ein utestad i Bergen. Hulen er eit tidlegare tilfluktsrom, som i 1969 vart bygd om til klubblokale for studentane ved særleg Universitetet i Bergen. Hulen ligg inne i Nygårdshøyden, med inngang frå Møhlenpris. Universitetet ligg på og kring Nygårdshøyden, slik at vegen ned til Hulen er ikkje lang for mange studentar. Studenthuset Det Akademiske Kvarter Kvarteret opna fyrst i 1995. Aktive studenters forening i Bergen og Bergen Realistforening delte på driftsansvaret for Hulen. Desse organisasjonane flytta hovudkvarteret og største delen av aktivitetane sin ned på det nye studenthuset. 

På grunn av auke i studenttalet har det vist seg å vera rom for fleire utestadar for studentar. Eit eige Hulestyre koordinerer aktiviteten på Hulen. 
Hulen har satsa på å vera ein nattklubb med mange slags konsertar.

Bakgrunnsstoff 
 http://www.hulen.no

Sjå òg 
 Uteliv i Bergen

Utestader i Bergen
Fedrelandslaget

Fedrelandslaget var ein norsk organisasjon som vart skipa i 1925. Ingeniøren Joakim Lehmkuhl er rekna som initiativtakar til skipinga. Elles var polfararen Fridtjof Nansen og tidlegare statsminister Christian Michelsen med mellom stiftarane. Føremålet med organisasjonen var å skapa ein borgarleg front mot den framveksande sosialismen. Høgresida i norsk politikk skulle samlast. Fedrelandslaget spela ei viktig rolle i stortingsvalet i 1930, utan sjølv å stilla til val.

Om Fedrelandslaget i 1930-åra seier Norgeslexi dette: «I 1930-årene var Fedrelandslaget tydelig inspirert av italiensk fascisme og tysk nasjonalsosialisme, men samtidig ble organisasjonen politisk sett en mer marginal foreteelse i Norge.» ()

Den seinare skiparen av Anders Langes Parti (no Framstegspartiet), Anders Lange, var partisekretær i Fedrelandslaget frå 1930 til 1938. 

Ved stortingsvalet i 1936 stilte Fedrelandslaget eigne lister i nokre fylke og felleslister med Frisindede Folkeparti i andre, men oppnådde ikkje å bli vald inn på Stortinget. Fedrelandslaget vart forbode saman med alle andre politiske rørsler under den tyske okkupasjonen, og starta ikkje opp igjen aktiviteten sin etter frigjeringa.

Bakgrunnsstoff 
 Fridtjof Nansens tale ved stiftelsen av Fedrelandslaget (1925)  på http://historie.cappelen.no 

Norsk politikk
Skipingar i 1925
Nedleggingar i 1940
Qatarsk riyal

Qatarsk riyal (QR) er valutaen i Qatar. 

Han er (per skrivande stund, april 2005) sett til fast vekslingskurs mot amerikansk dollar (USD) slik at 1 USD = 3.64 QR.

Valuta
Riyal
Det Akademiske Kvarter

Det Akademiske Kvarter, òg kalla «Kvarteret», er studentenes kulturhus i Bergen. 
Huset ligg i Olav Kyrres gate 49 / 53, nedanfor Nygårdshøyden. 

Det er Universitetet i Bergen (UiB) som eig sjølve eigedomen. Resten vert eigd av Studentkulturhuset i Bergen AS (SkiBAS), saman med UiB. Det er kring fire hundre aktive knytt til huset. Dei aktive vekslar på å skipa til ulike tilskipingar. Det er rom til om lag 1 200 gjestande. I hovudsak er det berre studentar som arbeider på huset. Alle desse arbeider friviljug, organisert i ulike organisasjonar. Studentane som arbeider på huset kjem i hovudsak frå Universitetet i Bergen, men òg frå Norges Handelshøyskole. 
Opp gjennom tida har det vore mange store konsertar på «Kvarteret».

Namnet 
Namnet «Det Akademiske Kvarter» spelar på ein tradisjon om at akademikarar hadde eitt kvarter over oppsett tid til å møte «presist». I same tradisjonen var tidlegare alle klokkesletta til til dømes forelesingar på norske universitet eit kvarter før sjølve forelesinga. Av denne grunnen har ein òg opptil eitt kvarter over planlagt tid før ein er for sein til å treffe venar og veninner på Kvarteret.

Historie 
Det Akademiske Kvarter vart opna 10. februar 1995 av Kronprins Haakon. Ti år etter feira Kvarteret seg sjølv med ei stor jubileumsveke. 
Då planane om kvarteret vart lansert, var det fordi det mangla eit eige studenthus i Bergen sentrum. Den studentdrevne konsertstaden Hulen hadde mykje aktivitet, men i det tidlegare tilfluktsromet var det avgrensa plass. Mange av dei organisasjonane som vart aktive på Kvarteret har bakgrunn i miljøet på Hulen.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell heimeside for Kvarteret
 Aktive Studenters Forening (ASF) 
 Bergen Realistforening (RF) 
 Samfunnet

Sjå òg 
 Uteliv i Bergen

Kulturliv i Bergen
Utestader i Bergen
Guru Amar Das

Guru Amar Das() var den tredje av dei ti sikh-guruane og vart guru den 26. mars 1552 som etterfølgjaren åt guru Angad Dev dji, som døydde den 29. mars 1552.

Føre guru Amar Das dji døydde, utpeikte han guru Ram Das som den fjerde sikh-guruen.

Guru Amar Das dji er kjend for dei følgjande bidraga til sikh-trua:

 Alle som vitjar gurdvaraene får taka del i fellesmåltidet i langár (matsalen).
 Han løfta kvinnerolla til å vera likestilt med menn. Han forbaud sati (enkjebrenning).
 Han sette opp eit administrasjonsystem for drift av meinigheiter.
 Han skreiv bøna «Anand Sáhib».

Bakgrunnsstoff 
 allaboutsikhs.com 
 sikhs.org
 sikh-history.com

Lyd 
 srigurugranthsahib.org 

Sikh-guruar
Sikkerhetsloven

Sikkerhetsloven, Sikkerheitslova eller Tryggingslova har det formelle namnet «Lov av 20. mars 1998 nr. 10 om forebyggende sikkerhetstjeneste». Lova har i fylgje §1 som formål å legge tilhøva til rette for å effektivt kunne motverke trugsmål mot sjølvstendet og sikkerheita til riket og andre vitale nasjonale sikkerheitsinteresser. Lova og forskriftene som høyrer til gjev reglar for korleis den forebyggande sikkerheitstenesta skal utførast. Særleg er lova meint å verna mot kompromittering av skjermingsverdig informasjon og skjermingsverdige objekt.

Det generelle verkeområdet 
Sikkerheitslova gjeld for alle forvaltingsorgan for stat eller kommune, for dei som leverar varer eller tenester til eit slikt organ i samband med sikkerheitsgraderte anskaffingar og for andre rettssubjekt etter vedtak  .

Straff 
§31 opnar for ei straff på opp til fengsel i eitt år for brot på einskilde paragrafar i lova dersom ikkje strengare lover kan nyttast.

Forskrifter 
 Delegering av myndighet til Forsvarsdepartementet
 Forskrift om personellsikkerhet
 Forskrift om sikkerhetsadministrasjon
 Forskrift om informasjonssikkerhet
 Forskrift om sikkerhetsgraderte anskaffelser
 Forskrift om objektsikkerhet

Sjå òg 
 Terrorisme
 Spionasje

Bakgrunnsstoff 
 Sikkerhetsloven på Lovdata.no

Sikkerhetsloven
Guru Ram Das

Guru Ram Das dji () var den fjerde av dei ti sikh-guruane og vart utnemnd til guru den 30. august 1574 som etterfølgjar av guru Amar Das dji.

Føre guru Ram Das dji døydde, utnemnde han guru Ardjan Dev dji, som var den yngste sonen hans, som den neste sikh-guruen.

Guru Amar Das dji er kjend for dei følgjande bidraga til sikh-trua:

 Skreiv «Láva» — hymnene åt bryllaupsritualet.
 Planla og oppretta byen Ramdaspur — seinare kjend som Amritsar.
 Planla Harmandir Sáhib (Det gylne tempelet).
 Utarbeidde organisasjonsstrukturen for sikh-samfunnet.

Bakgrunnsstoff 
 AllaboutSikhs.com 
 Sikhs.org
 Sikh-History.com 

 Lyd 
 ProudtobeSikh.com Hymne 

Sikh-guruar
Folk frå Lahore
MiRee Abrahamsen

Britt MiRee Abrahamsen () er ein norsk forfattar, biletkunstnar, journalist og lærar frå Tromøya i Arendal. 

Abrahamsen har studert kunst og språk i ulike delar av verda, mellom faga er russisk samtidslitteratur og klassisk arabisk. Ho har reist mykje i mellom anna Europa, Midtausten, Nord-Afrika og det tidlegare Sovjetunionen, og har som kunstnar hatt utstilling i fleire av desse landa, som Syria, Libanon og Dei sameinte arabiske emirata. Ho har òg stilla ut heime på Sørlandet, i Risør, Arendal og Kristiansand.

MiRee Abrahamsen debuterte som forfattar i 1999 med lyrikk. Den andre boka, I skyggen av Qassioun, er ein roman om ein arabisk familie i Damaskus, medan dei to neste romanane er lagt til Sørlandet.
Forfattaren er blitt nominert til Sørlandets litteraturpris tre gonger.

Verkliste
Ankeret i apegården, dikt, 1999
I skyggen av Qassioun, prosa, 2001
Bols, roman, 2002
Daviti, roman, 2004
Det ville Østen 2012

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Digitaliserte bøker av MiRee Abrahamsen hjå Nasjonalbiblioteket
 Utgjevingar av MiRee Abrahamsen i Biblioteksøk
 Utgjevingar av MiRee Abrahamsen i BIBSYS Ask

Bokmålsforfattarar
Folk frå Arendal
Forfattarar frå Aust-Agder
Norske kunstnarar
Norske lyrikarar
Norske romanforfattarar
Norske skjønnlitterære debutantar i 1999
Siggjarvåg

Siggjarvåg er ei naturleg lun hamn ved foten av fjellet Siggjo i Bømlo kommune på øya Bømlo. Siggjarvåg har gardsnummer 30 i Bømlo kommune.

Siggjarvåg var tidlegare ferjestad med samband over til Sagvåg på Stord. Dette sambandet vart nedlagt då Trekantsambandet opna i 2001.

Gardar på Bømlo
Tidlegare ferjeleie i Vestland
Guru Har Gobind

Guru Har Gobind () var den sjette av dei ti sikh-guruane. Han vart guru den 25. mai 1606 som etterfølgjar etter far sin, guru Ardjan Dev, som blei avretta av stormogulen Jahangir. 

Føre guru Har Gobind døydde, utnemnde han Har Rai, barnebarnet sitt, som den neste sikh-guruen.

Dette er eit samandrag av høgdepunkta i livet hans:

 Han omforma sikh-samfunnet ved å innføre kampsportar og våpen for forsvar av massene etter at far hans døydde som martyr.
 Han militariserte sikh-rørsla; sjølv bar han to sverd — Miri og Piri.
 Han bygde Akal Takht i 1608 — dette er no ein av dei fem takhtane (styreseta) for sikhane.
 Han grunnla byen Kiratpur i Jalandhar i Panjab.
 Han sat som fange på fortet i Gwalior i eitt år, og da han vart frigjeven insisterte han på at dei andre 52 fangane der måtte frigjevast òg. Til minne om denne hendinga feirar sikhane divali.
 Han var den første sikh-guruen som gjekk ut i strid.
 Han slost fire slag mot Mughal-makta.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
AllAboutSikhs.com , 
Sikhs.org, 
Sikh-History.com

Lyd 
 Sukhmani Sahib Mp3,Real Audio, Real Audio download 

Sikh-guruar
Siggjo

Siggjo er med sine 474 moh. det høgste fjellet i Bømlo kommune og ligg på øya Bømlo. Fjellet har ein karakteristisk fasong, er synleg frå store delar av Sunnhordland og er attkjenneleg frå langt til havs og frå fjelltoppane rundt Bergen. Siggjo har difor vore eit kjent innsiglingsmerke. Frå toppen kan ein sjå frå Folgefonna i aust til Haugesund i sør.

Fjellet er eit populært turmål, og det er gode vegar og stigar som fører til toppen.

Siggjo har kome til ved vulkansk aktivitet, og i fjellsida finst det mykje av bergarten rhyolitt. Rhyolitten vart i steinalderen broten ut og bruka til å laga reiskapar av.

Stundom kan det vere skya på toppen av Siggjo, og dette inngår i eit ordtak på Bømlo som seier at «Når Siggjo tar hatten på, då blir det vatn å få».

Geografi i Bømlo
Fjell i Sunnhordland
Kaperfart

Kaperfart er sjørøveri med godkjenning frå styresmakter, drive av private som eit verkemiddel i krigføring til sjøs. Målet for kaperfarten var å ta kontroll over fienden sine handelsskip og føre dei og lasta deira til eiga hamn som prise.

Kapervesenet utvikla seg i seinmellomalderen. Den første kommisjonen eller lisensen til å driva kaperverksemd blei gjeven av krona i England i 1243. 
Praksisen spreidde seg etterkvart i Europa, og kunne spela ei viktig rolle i krigar.

Ein kaper (brukt om både båten og kapteinen om bord) fekk utskrive kaperbrev som legitimerte verksemda og gav dei som dreiv den eit viss rettsleg vern. Dei unngjekk å bli straffa som sjørøvarar (dødsstraff) dersom dei vart tekne til fange av fienden. Det finst derfor mange historier om norske mannskap som hamna i «prisonen» i England etter mislykka kaperforsøk.

Kaperbåtane var av veldig varierande storleik, frå 2 1⁄2 til 50 lester. Bestykninga kunne variere frå éi til ti kanoner.

I Noreg spelte kaperfarten ein stor rolle under krigen mot England frå 1807 til 1814, spesielt på Sørlandskysten. Ca. 70 kaperbåtar vart utrusta berre i Kristiansand. Ein meiner at omkring 450 skip vart kapra og tekne inn til Noreg i krigsåra, 300 av dei vart førte til Kristiansand.

Kaperbrev og -fart vart forbodne i fylgje Pariskonvensjonen av 1856.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kaperfart» frå ,  den 5. april 2005.

Bakgrunnsstoff
Kaperfarten i Norge under den store nordiske krig ved norgeshistorie.no

Sjørøveri
Sjøkrig
Kaperskip

Kaperbåt eller kaperskip er ein privat, væpna farkost som driv sjørøveri med tillating frå si eiga regjering eller på oppdrag frå si eiga regjering, såkalla kaperfart. Kaperbåtane var av veldig varierande storleik, frå 2 ½ til 50 lester. Bestykninga kunne variere frå ein til ti kanonar.

Kaperskip ved norskekysten

Under den store nordiske krigen (1709‒1720) der Danmark-Norge kjempa mot Sverige nytta begge partane kaperskip. I 1711 rusta ein ut fleire kaperskip i Fredrikstad, Drammen og Bergen. Særleg i Bergen blei det rusta ut fleire skip som var større og betre væpna. Dei største skipa hadde mannskap på 100-150 mann om bord, medan dei minste hadde 40‒50.

I Noreg spelte kapertrafikken også ei stor rolle under krigen mot England frå 1807 til 1814, spesielt på Sørlandskysten. Ca. 70 kaperbåtar vart utrusta i Kristiansand. 450 skip vart kapra og tekne inn til Noreg i krigsåra, 300 av dei vart førte til Kristiansand.

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Kaperfarten i Norge under den store nordiske krig ved norgeshistorie.no
Kaperskip i Bulandet  ved allkunne.no

Båttypar
Marine
Kaperfart
Lest (fleirtyding)

Lest  er eit ord med fleire tydingar:

Lest er eit gammalt rommål brukt mellom anna for å måle lastevolumet til eit skip. Det har hatt ulike verdiar gjennom historia, og det har òg variert frå land til land. I Noreg vart ein lest rekna som 12 tønner korn eller 18 tønner kol. 1 tønne korn tilsvarte 162 liter. (I Danmark var lesten 22 tønner korn eller 12 tønner kalk eller sand.)

Commerce-lest eller kommerse-lest var mål på lasteevne. Heller ikkje dette lestmålet var standardisert frå land til land. I Noreg var ein kommerse-lest 2 080–2 300 kg avhengig av storleiken på skipet. I Danmark var han 2 050–2 800 kg avhengig av type last. I Sverige og Finland var lesten 2 548 kg og i Nord-Tyskland 3 000 kg. Når skipsstorleik vert oppgjeven i kommers-lester, reknar ein normalt ein lest som vel 2 registertonn (2,08).

Leist eller lest er òg nemninga for ein mal forma som ein fot brukt til å forma eller halda forma på skor

Lest vert nytta om tjukkare strømper eller sokkar i enkelte dialekter, til dømes på Sunnmøre.
Døgn

Døgn eller døger (frå norrønt dǿgr, dǿgn) er ei grunnleggande astronomisk tidseining. Der opererer ein med eit sant soldøgn, middelsoldøgn (24 timar) og stjernedøgnet (23 timar, 56 minutt og 4 sekund). Døgn, i tillegg til å vera ei tidseining av nemnd utstrekning, kan også tyde eit 24 timar langt tidsintervall med start kl. 00:00 og slutt 24:00 (også kalla kalenderdøgn).

Sjå au 
 Dag
 Middag
 Midnatt
 Natt

Måleiningar for tid
 
Kalendrar
Guru Har Rai

Guru Har Rai () var den sjuande av dei ti sikh-guruane og vart guru den 8. mars 1644 som etterfølgjar etter bestefar sin, guru Har Gobind. Føre guru Har Rai dji døydde, utnemnde han guru Har Krisjan, sonen sin, som den neste sikh-guruen.

Dette er eit oversyn over dei viktigaste høgdepunkta i livet åt guru Har Rai dji:

 Som barn tok han seg nær av lidinga han påførte plantar når han uviljande øydela dei med kappa si.
 Han fortsette dei militære tradisjonane som bestefar hans, guru Har Gobind dji, starta.
 Han hadde alltid 2 200 ståande soldatar.
 Han reiste fleire gonger til Malva og Doaba-distrikta i Panjab.
 Det blir sagt at da sonen hans, Ram Rai, framførte ein bani feil framføre mughal-keisaren Aurangzeb, så forsvann han og vart aldri sett att. Guru Har Rai dji skal ha sagt: «Ram Rai, du har trassa ordren min og synda. Eg vil aldri sjå deg att på grunn av utruskapen din.»

Guru Har Rai dji utnemnde den andre sonen sin, guru Har Krisjan, til guru da han var berre fem år gammal.

Bakgrunnsstoff 
 AllAboutSikhs.com  
 Sikhs.org 
 Sikh-History.com

Lyd 
 Sukhmani Sahib Mp3,Real Audio, Real Audio download 

Sikh-guruar
Austersjøen

Austersjøen er eit innhav som inneheld brakkvatn. Sjøen ligg mellom Sverige og Finland i vest, Estland, Latvia, Litauen og Russland i aust og Polen, Tyskland og Danmark i sør. Store øyar er Gotland, Öland, Bornholm, Hiiumaa, Saaremaa, Fasta Åland og Rügen.

Sjøen har ei flatevidd på rundt 400 000 km² og gjennomsnittleg djupne på 60 m. Det djupaste punktet er 459 m, nord for Gotland. Han er forbunde til Kattegat gjennom tre tronge sund — Øresund, Storebælt og Lillebælt. Dette hindre vassutskifting og fører til at innhaldsstoff, som salt og forureiningar, blir fanga. I sentrale delar av sjøen er saltinnhaldet 6–10 ‰. På siste halvdel av 1900-talet opplevde sjøen store utslepp av svovel og nitrogen. Desse næringsstoffa førte til algeblomstring, som igjen førte til oksygenmangel og ein daud havbotn.

Den baltiske straumen fører brakkvatn ut av Austersjøen til Skagerrak, medan ein saltare understraum fører saltvatn inn i Austersjøen.

Bakgrunnsstoff 
 Baltic Environmental Atlas  - interaktivt kart over heile regionen

 
Skandinavia
Baltikum
Norden
Innhav
Juliansk år

Eit juliansk år er lengda på eit snittår i den julianske kalenderen, 365,25 døgn. Astronomar nyttar stadig julianske år som ein grunneining til efemerideutrekningar, fordi dei gir rask og enkel konvertering til julianske datoar.

Legg merke til at det julianske året ikkje er likt det gregorianske året, det tropiske året eller det sideriske året.

Sjå au 
 Anomalistisk år
 Siderisk år
 Tropisk år

Bakgrunnsstoff 
 Kva er eit år? (på jorda eller Mars)?  (engelsk)

Astronomi
Måleiningar for tid
Kubikkilometer

Kubikkilometer (symbol km³) er ei SI-avleia eining for volum. Det er volumet til ein terning der kvar side er ein kilometer (1000 m) lang. Kvar av dei seks flatene på terningen utgjer ein kvadratkilometer (km²).

1 km³ = 109 kubikkmeter

SI-avleia einingar
Måleiningar for volum