alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sleipne

Sleipne (Sleipner; norrønt Sleipnir) er i den norrøne mytologien hesten til Odin. Sleipne er ein svart hingst med åtte bein, og er den snøggaste hesten i verda. 

Det er berre Odin som kan ri Sleipne. Hesten spring like godt over vatn som på landjorda og i lufta. Sleipne skal kunna springa over gjerdet til dødsriket Hel, ingen andre hestar kan gjera dette.

Sleipne er barn av hingsten Svadilfare og Loke då Loke skapte seg om til ei hoppe. Ifylgje Gylvaginning skapa Loke seg om til ei hoppe for å lokka den store hingsten Svadilfare vekk frå arbeidet med å byggja muren kring Åsgard, slik at æsene vann veddemålet om kor fort det kunne gjerast.

Hesten Grane skal stamma frå Sleipne.

Kalla opp etter Sleipne 

 Gassfeltet Sleipner, gass- og kondensatfelt i Nordsjøen (Sleipner aust/Sleipner vest)
 Oljeplattformar på Sleipnerfeltet (Sleipner A/Sleipner B/Sleipner T)
 M/S «Sleipner», ein snøggbåt som høyrde til Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD). Sleipner gjekk på grunn og forliste 26. november 1999. 16 menneske omkom. Ulukka vert kalla Sleipner-ulukka.
 HF «Sleipner», hydrofoilbåt som høyrde til Sandnæs Dampskibs-aktieselskab (1961)
 Sleipner Motor AS i Fredrikstad
 Jagaren KNM «Sleipner», norsk jagar brukt under Andre verdskrigen.
 Korvetten KNM «Sleipner», norsk korvett som vart utfasa i 1992.
 Hesteplogen Sleipner for åker- og vollpløying (produsert av Underhaug Fabrikk A/S frå 1940 til 1950)

Bakgrunnsstoff 

dyr i norrøn mytologi
mytologiske hestar
Det kommunistiske manifestet

Kjent som Det kommunistiske manifestet eller berre Manifestet er dette skriftet av Karl Marx og Friedrich Engels frå 1848 eit av dei mest namngjetne politiske skrifta i verda og verdshistoria. 

Det er etter måten kort, men velformulert og klart i tanken. Det tek for seg historieteori og kapitalismekritikk, kritikk av annan sosialistisk litteratur og eit program og ein strategi for «kommunistane». 

Det er grunn til å merke seg at nemninga «kommunist» ikkje har same tydinga i 1840-åra som ho fekk etter den russiske bolsjevikrevolusjonen. Til dømes seier Marx og Engels klart i manifestet at «kommunistane» ikkje skal vere eit eige parti, berre dei mest medvitne i den breiare rørsla.

Fleire av dei slåande formuleringane i manifestet er blitt historisk namngjetne i seg sjølve, kanskje fremst av alle er oppmodinga: «Arbeidarar i alle land, samein dykk!».

Det kommunistiske manifestet kom i nynorsk omsetjing ved August Bosse på Det Norske Arbeiderpartis Forlag i 1921. Den nynorske omsetjinga kom i ny utgåve i  2014 på Marxist forlag.

Bakgrunnsstoff 
 Les Det kommunistiske manifestet

Sosialistiske skrifter
Bøker frå 1848
Historieteoriar
Frigg

Sjå òg Frigg (fleirtyding)

Frigg (Frigga) er i den norrøne mytologien Odin si kone. Namnet skal tyda den som elskar. Ho har ifylgje eddadiktet Voluspå sin eigen hall, Fensalir («Myrhallane»), og fleire av dei store myrfunna, arkeologiske funn av gjenstandar som har vore ofra i myrer og vatn i gamal tid, kan ha hatt med henne å gjere.

Slik Frigg er skildra i dei norrøne skriftene, som alle er nedskrivne i den kristne mellomalderen, vert ho ofte forveksla med Frøya. Ho har her mange likskapar med Frøya, og mange meiner dei to er ei og same gudinne. Frigg står for den ekteskaplege kjærleiken og morskjærleiken, medan Frøya står for sensuell kjærleik og grøderikdom.

Far til Frigg var Fjòrgyn. Han skal vera sjølve jorda. 

Saman med Odin fekk Frigg sønene Balder og Hod. Loke lura den blinde Hod til å skyta ein misteltein på Balder etter at Loke fekk nyss i at mistelteinen var den einaste skapnaden på jorda som kunne skada Balder. Frigg fekk veldig skuldkjensle etter denne hendinga, sidan ho lét vera å be mistelteinen lova å aldri skada Balder. 

Frigg var særs ven, og var den mektigaste av gudinnene. Frigg var kjærleiks- og lagnadsgudinne. Ho kjende menneska sin lagnad like godt som Odin sjølv. Ho var gudinne over ekteskapet. Hennar sendebod er åsynja Gna (Gnå), som rir over himmelen på hesten Hovvarpne. Andre åsynjer Frigg vert knytt til er Lin, som vernar alle menneske som Frigg ynskjer å gi verna om. Fulla ber øskja til Frigg, passar skoa hennar, og kjenner alle hennar løyndomar. 

I Snorre si Ynglingesoga kjem det fram at Frigg skal ha vore utru mot Odin. Utruskapen skal ha skjedd med brørne til Odin Ve og Vilje, ei gong Odin var på reise så lenge at dei trudde han var død.

Kjærleiksgudinna Venus i den romerske mytologien svarar til Frigg. Venus gav fredagen namn på latin, Dies veneris, på same vis med Frigg. Frjá tydde kjærleik, og frjádagr er vorte til fredag.

Ting oppkalla etter Frigg 

 Frigg (gassfelt) i Nordsjøen. Det vart utvunne gass frå Friggfeltet frå 1978 til 2004.
 Frigg (kvinnenamn) - Frigg er mellom anna i Danmark nytta som eit kvinnenamn
 Frigg Oslo Fotballklubb

Åsynjer
Phi Phi-øyane

Phi Phi øyane (เกาะ พีพี) er nokre små øyar i Thailand, mellom den mykje større øya Phuket og fastlandet. Øyane høyrer til administrativt Krabi-provinsen. Ko Phi Phi Don ("ko" tyder "øy") er den største i øygruppa, og er den einaste som har fast folkesetnad. Den nest største øya, Ko Phi Phi Lee (eller "Ko Phi Phi Ley") har sandstrender som ofte har vore vitja av turistar. Øyane ligg i eit av dei best utvikla turistområda i Thailand for bading og dukking. 

Ko Phi Phi Lee er den mest kjende av øyane. Øya vart kjend gjennom filmen The Beach (film) eller Stranda. 

Den 26. desember 2004 vart øygruppa ramma av tsunamiar utløyst av ei rad undersjøiske jordskjelv langs ei line frå vest av Sumatra til Andamanøyane. (Sjå Flodbølgjene i Indiahavet jula 2004). Flodbølgjene gjorde at fleire hundre menneske vart drepne, og dei fleste husa på øyane vart øydelagde.

Bakgrunnsstoff 
 Nettstad med informasjon om Phi Phi øyane
 Phi Phi 

Øyar i Thailand
Ormen Lange-feltet

Ormen Lange er eit naturgassfelt på norsk kontinentalsokkel. Ormen Lange er rekna for å vera Noreg sitt nest største gassfelt, etter Trollfeltet.

Feltet Ormen Lange vart oppdaga av Norsk Hydro i 1997. Produksjonsstart frå feltet var i september 2007. Feltet ligg på frå 800 til 1100 meters djup i Norskehavet, om lag 100 km nordvest av Møre- kysten. Utbygginga var eit krevjande prosjekt av di feltet ligg i rasgropa til Storeggaraset. Raset gjekk for kring 8200 år sidan. Det store havdjupa gjorde utbygginga komplisert og kravde utvikling av ny teknologi.

Gassen vert ført i land gjennom to fleirfaserøyrleidningar til Nyhamna på øya Gossa i Aukra kommune i Møre og Romsdal fylke. Anlegget på Nyhamna vart utvikla av Aker Solutions Engineering, medan sjølve byggekontrakta vart i hovudsak utført av Aker Kværner Stord. Gassen vert prosessert for eksport gjennom ein 1200 kilometer lang transportrøyrledning via Sleipner Riser-plattforma til Easington sør-aust for Leeds i England. Røyrledningssystemet har fått namnet Langeled, og er verdas største gassrøyrlina til havs. Då produksjonen tok til, var det venta at gassen frå Ormen  Lange kunne gje Storbritannia 20 prosent av gassen landet trengde.

Det vert òg å utvunne noko naturgasskondensat. Kondensat er petroleum i flytande form ved normalt trykk og temperatur og inneheld propan, butan, pentan i tillegg til tyngre hydrokarbon.

Gassfeltet er kalla opp etter kong Olav I Tryggvason sitt langskip, Ormen Lange.

Medeigarar i Ormen Lange-feltet 
 Petoro : 36,49 % 
 Equinor : 25,35 % 
 Norske Shell: 17,81 % 
 INEOS: 14,02 % 
 Exxon Mobil: 6,34 %

Norsk Hydro var operatør og ansvarleg for planlegginga og utbygginga av Ormen Lange. Shell står for drifta av anlegget og tok offisielt over som operatør i november 2007.

Kjelder 
 Olje- og energidepartementet: Faktahefter norsk petroleumsverksemd 2006-2008. Nettversjon
 Oljedirektoratet Faktasider om Ormen Lange-feltet   Henta 5. juli 2018
 E. Mathiesen, Oljedirektoratet 26. august 2005, Gass: Uten form og farge Henta 5. juli 2018
 Oljedirektoratet Oljeordliste  Henta 5. juli 2018
 Shell.no 10 år med Ormen Lange

Bakgrunnsstoff

Norske naturgassfelt
Aukra kommune
Olje- og gassfelt i Norskehavet
Friggfeltet

Frigg er eit naturgassfelt i Nordsjøen oppkalla etter gudinna Frigg. Feltet vert mykje omtala som Friggfeltet. 
Kong Olav V opna offisielt Friggfeltet for utvinning den 8. mai 1978. 
Gassfeltet vart stengd den 26. oktober 2004 etter utvinning i 27 år. 
Friggfeltet var det fyrste norske gassfeltet, og ligg 230 km nordvest for Stavanger.

Feltet er rekna å ha gjeve kring 200 milliardar 2004-kroner i inntekter. 

Operatør for feltet var franske Elf Aquitaine, som gjekk inn i Total.

Bakgrunnsstoff 
 "Kulturminne Frigg" - nettstad utarbeidd av Norsk Oljemuseum
 Frigg feltavslutning , artikkel på nettstaden til Total E&P Norge AS]
 Oljedirektoratet om Friggfeltet

Norske naturgassfelt
Olje- og gassfelt i Nordsjøen
Hod

Hod var ein gud i norrøn mytologi som var son av Odin og Frigg. Han var blind, men sterk. Hod drap sin eigen bror Balder ved å skyta han med ei pil av misteltein. 

Snorre Sturlason fortel at det var Loke som fekk han til å skjota den elles udøyelege Balder med det einaste som kunne skada han. Gesta Danorum framstiller derimot drapet som del av kampen mellom  Hotherus og Balderus for den kongsdottera Nanna, der Hotherus drap Balderus på eiga hand.

Det vert fortalt at Odin og jotna Rind fekk sonen Våle med det føremålet at Våle skulle drepa Hod. Berre ei natt gamal tek Våle livet av Hod. Ein annan versjon er at Våle skulle ta hemn på Loke, av di Odin og Frigg visste at Loke stod bak drapet på Balder. 

Balder og Hod forsonar seg med kvarandre i dødsriket Hel. Derifrå vender dei attende etter Ragnarok.

Namnet Hod 
Namnet Hod tyder «krig» eller krigar. På svensk blir han kalla Höder, på islandsk Höður, medan han blei kalla Hǫðr på norrønt.

Hod har gjeve namnet sitt vidare til Hodfeltet, eit gass- og oljefelt sør for Ekofisk i Nordsjøen.

Hod i forma Hoð er òg eit gamalt øynamn på Sunnmøre. Første lekken av Haðareið (Hareid) er genitiv av namnet på øya Hoð

Referansar

Æser
Hel

Hel er herskarinna over det kalde dødsriket Hel eller Helheim i den norrøne mytologien.

Mytologi 
Hel er meir enn halvt jotun, i og med at ho er dotter av Loke og Angerboda. Midgardsormen og Fenresulven er syskena hennar, og dei vart oppfostra saman i Jotunheim. Vale, Narve og hesten Sleipne er halvsyskena hennar. 

Kroppsfargen hennar er halvt vanleg eller kvit, og halvt likfarga – svart eller blå. Ho skal sjå sur og barsk ut. Halvdelen av andletet er vent å sjå til, til liks med faren. Den andre halvdelen er stygg og uformeleg til liks med mora. 

Det var Odin som kasta henne ned til Nivlheim, ettersom han var redd for kva Hel og brørne hennar kunne gjera mot æsene. Ho fekk herredømet der og bygde eit rike som vart kalla Hel eller Helheim. Helheimen var ikkje eit helvete som ein vart send til som straff for vonde gjerningar, han minna meir om andre gamle europeiske dødsrike, til dømes det greske Hades. Snorre seier at alle som døyr av elde eller sjukdom hamnar hjå henne, men truleg kom alle som ikkje vart henta av valkyrjene til Valhall dit. 

Balder, som vart skoten av ei pil under leik, hamna mellom anna hos Hel. Odin sende sonen sin Hermod til Hel for å få henne til å gje Balder lov til å venda attende til Åsgard. Hel gjekk med på dette med det vilkåret at alle skapnadar i verda skulle gråta for Balder. 
Frigg gjekk kringom og fekk alt og alle til å gråta for Balder. Loke skapa seg om til ei jotunkvinne kalla Thokk. Då Frigg spurde jotunkvinna nekta ho å gråta. Slik gjekk det til at Balder må vera i Helheim heilt til Ragnarok. 

I Nivlheim eig Hel store gardar. Hallen til Hel heiter Eljudnir, som tyder 'den regnvåte'. Ho et frå fatet Hunger og bruker kniven Svolt. Dørterskelen hennar heiter Fallande fare, senga Kør ('sjukeseng'), medan sengeforhenget heiter Brokete ulukke. Ho har to tenarar, trælen Ganglati og trælkvinna Ganglot. Begge har namn som tyder 'sein' eller 'treig', og er så seine at ingen kan sjå om dei kjem eller går, eller om dei rører seg i det heile.

Hel og Ragnarok 
Når Ragnarok kjem vil ormen Nidhogg gnaga laust rota som held Nivlheim fast til livstreet Yggdrasil. Hel vil i kampen velja side mot æsene. Ho vil ta dei døde med seg i eit skip opp frå Nivlheim og kjempa saman med faren Loke og jotnane. Hel gjev ordre om at ingen døde gudar skal få vera med, men Balder og Hod klarer å lura seg med. Hel vil døy i kampen på sletta Vigrid, drepen av Liv og Livtrase. Det vil gje Balder og Hod høve til å vera med i kampen. Medan Hel lever vil dei halda seg unna, i frykt for at Hel kan kontrollera dei til liks med andre døde.

Namnet og ordet Hel 
Ordet Hel ligg til grunn for mange ord og uttrykk. Den engelske nemninga Hell for helvete kjem av namnet Hel. Av andre uttrykk kan nemnast «å slå i hel» og «Helvete», som er ei blanding av Hel og viti, 'straff'. I båe tilfella tyder «Hel» 'død'. Namnet Hel tydde opphavleg 'den/det som skjuler'. Førestillinga om Hel og dødsriket hennar er rekna å vera mykje eldre enn tanken om Valhall.

Kjelder 
 Svensk etymologisk ordbok (1922) av Elof Hellquist

Bakgrunnsstoff 

Norrøne gudar
Dødsgudar
Åkra

Åkra er eit sokn i Karmøy kommune i Rogaland fylke, som òg har vore ein eigen kommune. Dei aller flesta av innbyggjarane bur i tettstaden Åkrehamn/Vedavågen.

Åkra sokn
Soknet ligg på vestsida av øya Karmøy og høyrer til Karmøy prosti. Det har 7 908 innbyggjarar (2013). Den nørdste delen av soknet vart i 2012 utskild som Vedavågen sokn.

Åkra kommune
Åkra sokn var frå byrjinga ein del av Skudenes kommune, men vart i 1892 frådelt som ein eigen kommune, då med 1 962 innbyggjarar. I 1965 vart Åkra kommune med 6 008 innbyggjarar oppløyst og gjekk opp i den nyoppretta Karmøy kommune.

Kjelder 
Dag Juvkam, Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen (SSB, 1999)

Tidlegare kommunar i Rogaland
Sokn i Stavanger bispedømme
Geografi i Karmøy
Historie i Karmøy
Norske kommunar skipa i 1838
Norske kommunar nedlagde i 1965
Revolusjon

Revolusjon, tyder i hovudsak ei omdanning eller omvelting av politiske eller sosiale system. Omgrepet kan òg nyttast om omdanningar innan teknologi og vitskap.

Politiske revolusjonar kan vera valdelege og blodige, eller fredelege, jamvel pasifistiske. For at fredelege revolusjonar skal lukkast, må dei skje i eit nokolunde stabilt samfunn og ha massiv oppslutnad i folket, for at ikkje staten sitt valdsapparat (militæret og politiet) skal slå dei ned.

I nokre sosialistiske ideologiar er revolusjon ein sentral del, målet er at arbeidarklassen skal gjera opprør. 

Ein kan òg tala om borgarlege revolusjonar.

Grensa mellom revolusjon og statskupp er ikkje alltid klår. Om ei maktovertaking skal kunna kallast revolusjon må maktovertakinga i prinsippet ha stønad i folket. Graden av stønad i folket er ved mange høve ikkje lett å avgjera. Såleis er det ofte dei nye makthavarane som avgjer om ei maktovertaking vert kalla ein revolusjon.

Sosialistisk revolusjon 
Ein sosialistisk revolusjon er ein brå overgang til eit sosialistisk samfunn, der arbeidarklassen tek makta frå dei gamle herskarane, fjernar den private eigedomsretten og innfører eit sosialistisk/ kommunistisk styresett. 

Oktoberrevolusjonen er ein av dei mest vidgjetne maktovertakingane revolusjonære sosialistar har gjennomført. Sjølve oktoberrevolusjonen gjekk fredeleg føre seg, fordi svært få ville forsvara den provisoriske regjeringa som hadde styrt sidan den russiske februarrevolusjonen, men den bolsjevikiske maktovertakinga i oktober 1917 vart etterfølgd av ein mangeårig borgarkrig. 

I seinare tid har vi sett eit døme som den bolivarske revolusjonen i Venezuela under Hugo Chavez, der ein fastslår Karl Marx sitt fridomssamfunn som det endelege målet, men endringane her har førebels teke form av sosialdemokratiske reformer innanfor eit kapitalistisk samfunn.

Borgarleg revolusjon 
Ein borgarleg revolusjon er ein revolusjon i eit føydalsamfunn, der folket kastar dei gamle herskarane og innfører borgarleg demokrati. Ei slik omveltning heng vanlegvis ihop med ein overgang frå ein i hovudsak jordbruksbasert økonomi til handelskapitalisme og begynnande industrialisering.

Det klassiske dømet på ein borgarleg revolusjon er den store franske revolusjonen 1789-1799. 

I seinare tid har til dømes maoistpartiet i Nepal ført ein geriljakrig for å oppnå ein liknande revolusjon, trass i at det langsiktige målet deira er kommunisme, ikkje kapitalisme.

Sjå òg 
 Revolusjonar
 Kontrarevolusjon
 Marxisme
Håland herad

Håland herad er eit tidlegare herad i Rogaland. Heradet eller kommunen vart oppretta i 1837 med losoldermann Gabriel Monsen som fyrste ordførar. Kommunen vart i 1930 delt i to, Sola kommune og Madla kommune, Madla på austsida og Sola på vestsida av Hafrsfjorden. Håland herad hadde 4463 innbyggarar ved delinga. I 1965 vart Madla slått saman med Stavanger kommune. Sola har hatt uendra grenser heilt sidan 1930.

Namnet
Første leddet er av norrønt hár, 'høg', finst i ei rekke namneavleiingar i området, til dømes i Håland gard, øya Håstein utanfor kysten av Sola og Håsteinsfjorden nord for denne.

Kjelder  
 

Tidlegare kommunar i Rogaland
Geografi i Sola
Historie i Sola
Geografi i Stavanger
Historie i Stavanger
Norske kommunar skipa i 1838
Norske kommunar nedlagde i 1930
Jæren
Solabladet

Solabladet er ei lokalavis som vert utgjeven i Sola kommune i Rogaland.

Solabladet er eigd av Nordsjø Media  og er politisk uavhengig.

Avisa vart etablert den 24. januar 1991. Utgjevingsdag er hver torsdag. Redaktør er (2013) Bernt Erik Rød.

Opplagstal

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Solabladet sin nettstad

Norske lokalaviser
Norske aviser etter namn
Aviser i Rogaland
Kultur i Sola
Skipingar i 1991
Man

For øya Man i Irskesjøen, sjå øya Man.

Ei man er den hårmanken hestar, sebraer og enkelte andre dyr har langs nakken. Ho er laga av lange, ganske grove fiber, hestehår, som ein også finn i halen til hesten.

Enkelte maner kan ha ein ål — ei lys stripe på kvar side av den mørkare hovuddelen. Dette gjeld særleg przewalskihesten og den vestnorske fjordingen.

Bruk 
Hestehår blir brukt som den delen ein stryk på strengane med i boge for strykeinstument. Det blir også brukt til å laga stoff, særleg fint møbelstoff.

Hestar
Hesteanatomi
Sandnesposten

Sandnesposten er ei lokalavis som vert utgjeven i Sandnes kommune i Rogaland.

Sandnesposten er eigd av Sandnesposten AS, som igjen vert eigd av Jæren Avis AS. Avisa er politisk uavhengig. Redaktør og dagleg leiar for avisa er Lars Petter Einarsson (2005).

Opplagstal

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Sandnesposten sin nettstad

Norske lokalaviser
Norske aviser etter namn
Aviser i Rogaland
Næringsliv i Sandnes
Kultur i Sandnes
Skipingar i 1990
Aftenposten

Aftenposten er den største dagsavisa i Noreg, og dekker spesielt Oslo og omland. Avisa har tradisjonelt hatt eit nært tilhøve til riksmålsrørsla, og målforma til avisa har vore ein skriftnormal fastsett av Det Norske Akademi for Sprog og Litteratur. Etter kvart har avisa gått over til å skriva vanleg bokmål.

Aftenposten vart grunnlagd av Christian Schibsted den 14. mai 1860 under namnet Christiania Adresse-blad. Året etter vart namnet endra til Aftenposten.

Avisa fekk eit oppsving under Amandus Schibsted, som var redaktør i tida frå 1879 til 1913. Mellom anna vart avisa eit leiande lysingsorgan. 

Avisa kom ut under heile okkupasjonstida under den andre verdskrigen. Noko av grunnlaget for veksten etter krigen kom av at avisa vart halden i gang, medan andre aviser vert tvinga til å stogga utgjevinga av okkupasjonsmakta. 

I 1981 mista avisa posisjonen som landets største avis, rekna i opplag, til VG som Aftenposten overtok i 1966 som betaling for uteståande trykkerirekningar. Men i 2011 vart Aftenposten størst att i ein marknad med fallande opplagstal.

Aftenposten har komme i to daglege utgåver sidan 1885, morgonutgåva og Aften (tidlegare Aftenposten Aften eller berre Aften Aften på folkemunne). Sundagsavis har kome frå 1990.

Kveldsavisa vert utgjeve i tabloidformat, og i september 2003 endra Aftenposten storleiken på delar av morgonutgåva frå storformat til tabloidformat. Frå og med 2005 kjem heile morgonavisa i tabloidformat.

Aftenposten vert utgjeve av Aftenposten AS, som vert eigd av det norske mediekonsernet Schibsted ASA.

Opplagstal

Aftenposten (morgen) 
Tal frå Mediebedriftenes Landsforening 1980 - 2009:

Aften (kveld) 
Tal frå Mediebedriftenes Landsforening: 1989 - 2009:

Ansvarlege redaktørar 
 Espen Egil Hansen, 2013–
 Hilde Haugsgjerd, 2009–2013 (konstituert i 2008)
 Hans Erik Matre, 2004–2009
 Einar Hanseid, 1994–2003
 Andreas Norland, 1989–1993
 Egil Sundar, 1984–1990
 Trygve Ramberg, 1978–1986
 Hans Vatne, 1970–1984
 Reidar Lunde, 1970–1978
 Torolv Kandahl, 1961–1970
 Herman Smitt Ingebretsen, 1949–1961
 Einar Diesen, 1948–1968
 Henrik J. S. Huitfeldt, 1945–1973
 Johs. Nesse, 1945–1948
 Henry E. Endsjø, 1941–1945
 Haakon Øverland, 1936–1943
 Johs. Nesse, 1930–1941
 Frøis Frøisland, 1919–1930
 Thorstein Diesen, 1913–1925
 Ola Christofersen, 1913–1919
 Amandus Schibsted, 1879–1913
 Johan Magelssen, 1867–1879
 Zacharias Schlytter, 1863–1867
 Elling Kristoffersen, 1860–1863

Kjelder 
Kjelde: Store norske leksikon

Bakgrunnsstoff 
 Aftenposten.no
 Medieregisteret.no: Aftenposten  (Medietilsynet)

 
Aviser i Oslo
Norske riksdekkjande aviser
Norske aviser etter namn
Aviser skipa i 1860
1860 i Noreg
Storfjordnytt

Storfjordnytt er ei vekeavis som vert utgjeve i Valldal i Norddal kommune i Møre og Romsdal. 

Målforma til avisa er nynorsk. Avisa tek mål av seg til å dekkja indre delar av Sunnmøre kring Storfjorden, og då særleg kommunane Norddal og Stordal. 

Storfjordnytt vart frå 28. november 1979 utgjeve under namnet Norddal Bygdeblad. Lokalavisa for Norddal utvida seinare dekkingsområdet og endra namn til Storfjordnytt i 1989.

Storfjordnytt vert eigd av Storfjord Bladlag AS.

Opplagstal

Bakgrunnsstoff 
 Storfjordnytt sin nettstad
 Landslaget for Lokalaviser om Storfjordnytt

Kjelder 

Aviser i Møre og Romsdal
Sunnmøre
Norske aviser etter namn
Aviser skipa i 1979
Nynorske tidsskrift
1979 i Noreg
Gjesdalbuen

Gjesdalbuen er ei avis som vert utgjeven i Gjesdal kommune i Rogaland. Ein gjesdalbu er ein som kjem frå Gjesdal.

Hovudkontoret til Gjesdalbuen ligg på Ålgård. Gjesdalbuen vert eigd av Jæren Avis AS.

Opplagstal

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Gjesdalbuen sin nettstad

Norske lokalaviser
Norske aviser etter namn
Aviser i Rogaland
Kultur i Gjesdal
Skipingar i 1990
Siam

Siam () er det tidlegare namnet til Thailand. Namnebytet frå Siam til Thailand er blitt gjort to gonger.

Nemninga Siam 
Kongeriket Ayutthaya var kjend som Siam og folket som budde der skal ha blitt kalla siamesarar så tidleg som i 1457. Namnet er sikkert dokumentert i 1856. Det var eit eksonym som ikkje blei nytta av innbygjarane sjølve.

24. juni 1939 endra statsminister Plaek Phibunsongkhram namnet på landet til Thailand og innbyggjarnemninga til thai. Dette la vekt på at landet tilhøyrde thaifolket og var eit namn som folket sjølv hadde vald. 

Endringa blei rekna som uoffisiell, og blei bytta tilbake til Siam i 1945. I 1949 blei det så offisielt endra tilbake til Thailand i 1949. Denne endringa har stått fast, men namnet Siam har fortsett å vera i bruk.

Ordsoge 
Det portugisiska Sciam kjem truleg via thai sayam frå sanskrit श्याम (Śyâma, 'mørk'), med tilvising til hudfarge. Det finst minst to andre teoriar om opphavet til ordet. Det kan ha blitt avleidd frå pali शुभर्नभुमि (suvarnabhumi, 'land av guld') eller kanskje mon rham ('framand'). Ordet har truleg same rot som namna Shan og Assam.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Siam» frå ,  den 14. august 2020. 
 oppgav desse kjeldene: Siam på Tysk Wikipedia, 14. juli 2015

Fotnotar 

 
 

Thailandsk historie
Namn på land
Verla tresliperi og pappfabrikk

Verla tresliperi og pappfabrikk ligg i Jaala kommune aust i Finland. Fabrikken er eit døme på småskala finsk industriverksemd frå 1800-talet og byrjinga på 1900-talet. Vanleg produksjon i fabrikken vart stogga i 1964.

Verla tresliperi og pappfabrikk vart i 1996 teke med på UNESCO si verdsarvliste.

Bakgrunnsstoff 
 Museet i Verla tresliperi og pappfabrikk sin nettstad

Verdsarv i Finland
Finsk industrihistorie
Skipingar i 1872
Nedleggingar i 1964