alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
György Sárosi

György Sárosi () var ein ungarsk fotballspelar og trenar, fødd i Budapest og død i Genova. Senterløparen var ein av dei beste fotballspelarane i verda i siste halvdelen av 1930-åra.

Klubbspel
Sárosi byrja spele fotball på Mugyetemi. Allereie i 1929 gjekk han over til storklubben Ferencváros, der han var aktiv heilt til han la opp i 1948. Med Ferencváros vann han fem gongar den ungarske fotballserien og like mange gongar den nasjonale cupmeisterskapen. Tre sesongar var han toppskårar i den nasjonale serien. Ved fire høve var Sárosi med å spele Ferencváros fram til finale i mitropacupen, ei klubbturnering for lag i Mellom-Europa i tida 1927-40, einast i 1937 stod han att som vinnar av cupen i 1937. Med 49 mål på 43 kampar var han den klare skyttarkongen i turneringa. I alt spelte Sárosi 383 meisterskapskampar for Ferencváros og skåra 351 mål.

Landslagsspel
Sárosi spelte 62 landskampar i tida 1931-43 og skåra 42 mål. Han deltok i Fotball-VM 1934 og 1938 og skåra i alle sine fem VM-kampar. I 1938-meisterskapen var han lagkaptein og reduserte til 1-3 då Ungarn i Marseille den 19. juni tapte finalen mot Italia med 2-4. 19. september 1937 skåra Sárosi sju mål då Ungarn på heimebane i Budapest slo Tsjekkoslovakia 8-3, i den andre omgangen stod han for to ekte hattrick, det fyrste innom elleve minuttar, det andre på åtte minuttar.

Merittar
VM-sølv: 1938 for Ungarn
Vinnar av mitropacupen: 1937 med Ferencváros
Ungarsk seriemeister: 1932, 1934, 1938, 1940 og 1941 med Ferencváros
Ungarsk cupmeister: 1933, 1935, 1942, 1943 og 1944 med Ferencváros

Trenar
Frå 1948 til 1960 var Sárosi trenar for sju ulike klubblag i Italia, mellom andre Juventus som han i 1952 leidde til siger i Serie A.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «György Sárosi» frå ,  den 19. juni 2018.  
 
eu-football

Ungarske fotballspelarar
Ferencváros-spelarar
Spelarar i Fotball-VM 1934
Spelarar i Fotball-VM 1938
Truserysk

Truserysk, på engelsk kjent som wedgie, er ei form for spøk eller straffemetode der offeret (nærmast) blir lyfta etter truselinningen. Handlinga blir ofte utført som peik i skolesetting eller som ei form for mobbing.

Truserysk kan vere risikabelt, særleg for menn, fordi det kan skade testiklane eller skrevet.

Sjå òg 
 Buksevatn

Referansar 

Mobbing
Straff
Besj

Besj eller beige er ein lys, gråbrun farge. Fargen har vore mykje brukt på mellom anna datautstyr på 1980- og 1990-talet, og fram til i dag. Beige blir rekna som ein roleg farge, og passar saman med dei fleste sterke fargane når det gjeld møbel- og interiørdesign.

Farger
30. ingeniørregiment

30. ingeniørregiment er eit ingeniørregiment i det russiske forsvaret som er underlagt 6. kombinerte armé i Vestre militærdistrikt, Russland. Regimentet er forlagt til Kerro, Leningrad oblast.

Referansar

Russiske ingeniørstyrkar
31. ingeniørregiment

31. ingeniørregiment er eit ingeniørregiment i det russiske forsvaret som er underlagt 58. kombinerte armé i Søre militærdistrikt i Russland. Regimentet er forlagt til Prokhladnyj i Kabardino-Balkaria.

Referansar

Det russiske forsvaret
58. kombinerte armé
Russiske ingeniørstyrker
NM i alpine greiner 1983

Noregsmeisterskapen i alpine greiner 1983 vart avvikla 18.-20. februar og 28. mars 1983 på Stranda i Møre og Romsdal. Storslalåmtevlingane vart utsett i fem veker grunna vanskeleg vertilhøve.

Menn

Slalåm 

Dato: 21. februar
Stad: Stranda

Storslalåm 

Dato: 28. mars
Stad: Stranda

Utfor 

Dato: 19. februar
Stad: Stranda

Kombinasjon

Kvinner

Slalåm 

Dato: 21. februar
Stad: Stranda

Storslalåm 

Dato: 28. mars
Stad: Stranda

Utfor 

Dato: 19. februar
Stad: Stranda

Kombinasjon

Kjelder
Sportsboken 83-84. Sportsboken As. Stavanger 1983.

Noregsmeisterskap i 1983
Noregsmeisterskap i alpine greiner
Idrettstilskipingar i Møre og Romsdal
Ferran Olivella

Fernando Olivella Pons () er ein spansk tidlegare fotballspelar frå Barcelona, kaptein på det spanske landslaget som vann europameisterskapen 1964. Forsvarsspelaren spelte på FC Barcelona frå 1956 til 1969.

Klubbspel
Olivella spelte 1954-56 på andredivisjonslaget España Industrial. Sommaren 1956 gjekk han over til FC Barcelona og etablerte seg omgåande i fyrsteellevaren. Fram til 1964 spelte han i midtforsvaret, sidan oftast som sideback. Frå 1964 var han kaptein på laget til han la opp i 1969. Med Barça vart Olivella spansk seriemeister i 1959 og 1960, fire gongar vann han den spanske cupmeisterskapen og tre gongar Messebycupen. Han skåra eitt einaste mål i den spanske fyrstedivisjonen.

Landslagsspel
Olivella spelte 6 landskampar for Spania i tida 1957-60. Etter tre og eit halvt år utanfor landslaget kom han i oktober 1963 tilbake i EM-kvalifiseringskampen mot Nord-Irland i Belfast. Frå mars 1964 til han i desember 1965 spelte sin 18. og siste landskamp var han landslagskaptein i 10 kampar på rad. Under Fotball-EM 1964 i Madrid var han med å vinne semifinalen med 2-1 over Ungarn og finalen med dei same siffera mot Sovjetunionen.

Merittar
Europameister: 1964 for Spania
Vinnar av messebycupen: 1958, 1960 og 1965 med FC Barcelona
Spansk seriemeister: 1959 og 1960 med FC Barcelona
Spansk cupmeister: 1957, 1959, 1963 og 1968 med FC Barcelona
Finaletap i cupvinnarcupen: 1969 med FC Barcelona

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ferran Olivella» frå ,  den 20. juni 2018.  
 
eu-football

Spanske fotballspelarar
Barcelona-spelarar
Spelarar i Fotball-VM 1966
Asbjørn Gjengedal

Asbjørn Magne Gjengedal () er ein norsk prest og forfattar, fødd i Hyen i Gloppen kommune. Han er utdanna cand.theol. frå Menighetsfakultetet. Gjengedal arbeidde som feltprest i Bardu frå 1967, før han vart residerande kapellan i Breim i 1969. Han var sokneprest i Gloppen kommune frå 1976 til 1982. I 1982 tok han over som generalsekretær for Norges kristelige ungdomsforbund. I 1987 vart han sokneprest i Ålesund og prost i Nordre Sunnmøre prosti fram til 1996. Han var prostiprest i Nordfjord frå 1996 til 2007, og var mellom anna sjukehusprest ved Nordfjord sjukehus.

På slutten av 1990-talet drog Gjengedal til USA for eit lengre opphald. Han samla der informasjon om Abraham Vereide, som  utvandra frå Gloppen 19 år gammal. Vereide vart ein markant skikkelse innan metodistkyrkja i USA og etablerte The Fellowship Foundation, og ein bøneseremoni som i dag er kjend som National Prayer Breakfast, eit nasjonalt årleg arrangement som trekkjer presidentar til talarstolen. Gjengedal samla og gjennomgjekk eit omfattande kjeldemateriale og gav ut ein biografi om Abraham Vereide i 2001 på Lunde Forlag.

Bibliografi

Bøker

I bøker - eit utval

I tidsskrift - eit utval
 Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Kjelder
 Wikipedia bokmål
 Om Asbjørn Gjengedal i Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane 

Forfattarar frå Gloppen
Norske prestar
Norske sakprosaforfattarar
Trastesongar

Trastesongar (Acrocephalus arundinaceus) er ein stor songar i kjerrsongarfamilien som er hekkefugl i Europa og austover til vestre Mongolia. Han overvintrar i Afrika sør for Sahara. I Noreg er denne arten ein sjeldan gjest.

Skildring 
Trastesongar liknar røyrsongar, berre mykje større, med kroppslengd på 16 til 20 centimeter. Hovudet er relativt stort og nebbet grovt med ein mørk flekk på undersida ut mot spissen. Fjørdrakta er brun på oversida, og lysare beige på undersida. Det lyse strupeområdet kan ha svake grå striper. Halen er litt avrunda i enden. Kjønna er like. 

Songen er høglydte, gjentatte rytmiske seriar av skrikande variantar med falsettlydar som til dømes «krie-krie-krie trr-trr-kie-kie». 

Hekkehabitatet er enger av takrøyr ved opent ferskvatn, nokre gongar i liknande høge vekster av dunkjevlefamilien. Om vinteren kan dei beite på tørrare område, i høgt gras, i hagar, og i mais- og sukkerplantasjar. Utbreiinga for hekking er Europa aust for Noreg og Storbrittania, nordvestre Afrika, Midt-Austen, Kaukasus og inn i vestre Mongolia og nordvestre Kina. I Europa er hekkeområda fragmenterte. I Noreg blir meir enn 85 % av registreringane av streiffuglar gjort i månadene mai og juni, i dei siste ti åra er det gjort gjennomsnittleg fire godkjente registreringar av arten årleg i Noreg, omtrent halvparten av desse frå Hordaland til Vest-Agder fylke.

Denne kjerrsongaren er insektetar, men kan supplere med sniglar, små ryggstrengdyr og jamvel bær og fruktar utanom hekketida.

Populasjonen er estimert til mellom 5 og 9 millionar individ og er trudd å vere minkande. Han er kategorisert som livskraftig, LC, av IUCN.

Kjelder  
Referansar

Bakgrunnsstoff 

kjerrsongarfamilien
Streiffuglar i Noreg
Oppfinning

Oppfinning er ein ny eller unik måte eller teknologi til å gjera noko på. Dette kan vera ein heilt ny metode, apparat eller anna produkt, eller det kan vera ei forbetring av ei tidlegare oppfinning. 
Ein person som står bak ei eller fleire oppfinningar blir kalla ein oppfinnar. I dag kan ein ofte verna oppfinningane sine med patent.
Oppfinningar kan spreia seg mellom ulike område gjennom kopiering, eller ved at ein endrar og tilpassar ein ny ide til sitt miljø. Påverknad og investeringar frå utlandet kan også medføra spreiing av oppfinningar.

Ulike område for oppfinning 

Oppfinningar kan vera vitskapleg-teknologiske, sosiopolitiske og humanistisk-kulturelle.

Nokre døme på vitskapleg-teknologiske oppfinningar er materiale som bronse, stål og plast, vaksinering, antibiotika, stigbøyle, jernbane, flyging, telefon, atomvåpen, datamaskinar og Internett.

Sosiopolitiske oppfinningar kan vera nye lovar, institusjonar og prosedyrar som endrar former for sosial oppførsel eller lager nye former for menneskeleg samhandling og organisering. Nokre døme er den internasjonale Havrettstraktaten, som for første gong regulerte aktivitetar på ope hav, ei rekkje prøyssiske lover frå 1880-talet, som Krankenversicherung (1883) og Invaliditäts- und Altersversicherung (1889), som innførte sjukeforsikring og pensjon, ordningar som moderne sjukepleie, Raudekrossen, speidarrørsla, supermarknader og konsept som maktfordelingsprinsippet, menneskerettar, satyagraha og dyrerettar.

Humanistisk-kulturelle oppfinningar er knytt til alle moglege kulturuttrykk, og kan vera like gjennomgripande som vitskapleg-teknologiske. Dei kan omfatta ulike alfabet, nyord og nye uttrykk, kulturelle strøymingar som renessanse, romantikk, symbolisme, sosialrealisme, surrealisme, postmodernisme eller psykoanalyse, nye litterære sjangrar som tragedie, sonette eller roman, former for bilde- og utøvande kunst som oljemåleri, litografi, fotografi, film, musikalsk atonalitet, jazz, rock, opera og symfoniorkester. Innan filosofi finst oppfinningar som formell logikk, dialektikk, semiotikk, anarki, behaviorisme, positivisme, pragmatisme og dekonstruksjonisme. Religiøse oppfinningar er mellom anna monoteisme, panteisme, buddhisme, metodisme, mormonisme, deisme og sekularisme. Nokre av desse tendensane eller trendane kan verka som å allereie ha eksistert som idear eller å ha utvikla seg spontant, men dei fleste har hatt oppfinnarar bak seg.

Ulike oppfinningstypar

 Oppfinning av system (architectural innovation). Ei oppfinning som forbetrar eller fornyar måtar ulike delar i eit system verker saman. Dei ulike delane treng ikkje vera nye oppfinningar. Nokre døme er sjukehus, datanettverk og fleksible produksjonssystem.

 Oppfinning av ein del eller komponent (component innovation). Oppfinning eller forbetring av ein del av eit system, som ein forbetra motor eller betre mikroprosessorar.

Innan økonomi kan ein skilja mellom produktinnovasjon, der ein lager eit nytt eller forbetra produkt, og prosessinnovasjon, der ein forbetrar eller fornyar metoden å laga produkt på.

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Inventions» frå ,  den 20. juni 2018.  
 

 
Kreativitet
Ode til gleda

«Ode til gleda» (opphavleg tysk tittel An die Freude) er eit dikt skrive i 1785 av den tyske diktaren Friedrich Schiller. Diktet er særleg kjent i tonesetjinga til Ludwig van Beethoven og brukt i hans 9. symfoni. I denne forma blei det teke i bruk av Europarådet og Den europeiske unionen som europeisk hymne med namnet Europahymnen.

Innhald

Oden skildrar eit samfunnsideal der alle menneske har like rettar og lever saman i glede og vennskap. Schiller var ein ven av frimuraren Christian Gottfried Körner, som mellom 1812 og 1816 gav ut dei samla verka til Schiller. Körner bad han skriva ein ode som kunne brukast på bygningen til frimurarlosjen Zu den dreien Schwertern i Dresden. «An die Freude» vart skriven sommaren 1785 i Gohlis i nærleiken av Leipzig. Oden vart tidleg svært populær, mellom anna blant studentar.

Gjendiktingar
Diktet er mellom anna gjendikta til norsk av André Bjerke, utgjeven i hans Fremmede toner (1947), og av Terje Nordby, innspela på plata til Tramteatret Pelle Parafins Bøljeband (1984). I si vise «Crescendo i gågata»  har Lillebjørn Nilsen lånt Beethoven sitt An die Freude-tema omgjort til vals i 3/4 takt.

Tonesetting
Ludwig van Beethoven arbeidde i mange år med si tonesetting av oden, men vart først ferdig i slutten av 1823. Han brukte heile 1. og 2. strofe, og dessutan delar av 2. og 4. 

Richard Nikolaus von Coudenhove-Kalergi føreslo i 1955 Beethoven sin versjon som europeisk hymne. I 1972 vart hymnen vedteken av Europarådet, og frå 1985 har songen òg vore hymne for Den europeiske unionen. Etter ønske frå Europarådet arrangerte Herbert von Karajan tre offisielle instrumentalversjonar, ein for klaver, ein for blåseinstrument og ein for orkester. Traktaten om ei forfatning for Europa slo òg fast at hymnen er hymne for Den europeiske unionen.

Tekst i Beethoven sin versjon 

Med Beethovens tillegg og endringar i kursiv.

Norsk tekst
Tramteatret i NRK har laga ei omsetjing til norsk:

[Vers 1]
Glede, født av guders gnister, datter av Elysium
Ildberuset trår vi inn I gledens, lysets helligdom
Se, din trollmakt gjenforener
Alt som var adskilt fullt av savn
Alle mennesker blir brødre
Under gledens vingefavn!

[Vers 2]
Gleden er den sterke fjær I evighet og all natur
Driver alle hjul som er I hjertet av vårt verdensur
Den får solen frem på en himmel
Skaper blomst utav en knopp
Fins I fjerne stjernevrimmel
Der vår tanke må gi opp

Kjelder

 Offisiell informasjonsportal for EU: Europahymnen
Denne artikkelen bygger på «Ode til gleden» frå ,  den 21. juni 2018.  
 

Kultur i 1785
Nasjonalsongar
Robert Pirès

Robert Emmanuel Pirès () er ein fransk tidlegare fotballspelar frå Reims som vart europameister i 2000 med Frankrikes landslag og deltok i VM i fotball 1998. På klubbnivå er kantspelaren særleg kjend for si tid i Arsenal-drakta, der han sanka tre FA-cuptitlar og to ligameisterskap.

Klubbspel
Pirès spelte på FC Metz frå 1992 til -98. Etter to sesongar i storklubben Olympique Marseille hyrte den franske trenaren Arsène Wenger han sommaren 2000 til spel for Arsenal FC i England. I London-klubben var Pirès i 2002 med å vinne både ligaen og FA-cupen. Året etter vart han matchvinnar då Arsenal slo Southampton FC 1-0 i finalen i FA-cupen. Sidan vart han ligameister 2004, medan han i 2005 var med å vinne FA-cupen for tredje gong. Våren 2006 vart han teken av bana tidleg i meisterligafinalen mot FC Barcelona, ettersom Arsenal-målvakta Jens Lehmann vart utvist og ny målvakt måtte inn. Arsenal tapte kampen 1-2 i det som var Pirès avskjed med klubben. Sommaren 2006 fekk han kontrakt med den spanske La Liga-klubben Villarreal CF, der han vart verande til 2010. Sidan spelte han nokre få kampar for engelske Aston Villa i 2010/11-sesongen.

Landslagsspel
Pirès deltok i tre av VM-kampane under Fotball-VM 1998 på fransk heimebane, sist i oktofinalen mot Paraguay. To år seinare var han innbytar då Frankrike i EM-finalen slo Italia 2-1 etter ekstraomgangar. Han var ikkje med verdsmeisterskapen 2002, men spelte då Frankrike i kvartfinalen vart slått ut or EM 2004 av komande europameister Hellas. Pirès spelte sin 79. og siste landskamp på Kypros i oktober 2004, litt over åtte år debuten mot Mexico i Paris. Han stod for 14 nettkjenningar på landslaget.

Merittar
VM-gull: 1998 med Frankrike
Europameister 2000 med Frankrike
Fransk ligacupvinnar: 1996 med FC Metz
Engelsk seriemeister 2002 og 2004 med Arsenal FC
FA-cupmeister: 2002, 2003 og 2005 med Arsenal FC
Finaletap i meisterligaen: 2006 med Arsenal FC

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Robert Pirès» frå ,  den 21. juni 2018.  
 

Franske fotballspelarar
Arsenal-spelarar
Metz-spelarar
Villarreal-spelarar
Marseille-spelarar
Aston Villa-spelarar
Spelarar i Fotball-VM 1998
Spelarar i Fotball-EM 2000
Spelarar i Fotball-EM 2004
Henrik Larsen

Henrik Larsen () er ein dansk tidlegare fotballspelar frå Lyngby som i 1992 vart europameister med Danmark.

Midtbanespelaren Larsen spelte på Lyngby BK i tre periodar; 1985-90, 1991/92 og 1995-96. Han var elles aktiv i AC Pisa 1990-92, Waldhof Mannheim 1993/94 og FC København 1996-99. Med Lyngby vann han den danske cupmeisterskap både i 1985 og 1990. Våren 1992 vart han dansk seriemeister, ein serie med berre 14 kampar då Danmark i 1991-92 la om seriesystemet til haust-vår-sesong. I 1997 vart han dansk cupmeister for tredje gong då FC København slo Ikast 2-0.

Perioden 1989–96 spelte Larsen 39 landskampar og skåra fem mål, ikkje mindre enn tre av dei under EM i fotball 1992 i Sverige. I semifinalekampen mot Nederland skåra han begge Danmarks mål i ein kamp som enda 2–2, der Larsen så skåra på Danmarks fyrste straffe i straffeskytinga. Dei siste landskampane fekk han under Fotball-EM 1996 i England.

Larsen var 2002-05 landslagstrenar for Færøyane.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Henrik Larsen» frå ,  den 21. juni 2018.  
 

Danske fotballspelarar
Danske fotballtrenarar
FC København-spelarar
Lyngby-spelarar
Pisa-spelarar
Spelarar i Fotball-EM 1992
Spelarar i Fotball-EM 1996
Folk frå Lyngby-Taarbæk
Klaviatur

Klaviatur (av latin clavis, 'nøkkel') eller tastatur viser til tangentsystemet på klaverinstrument. Det omfattar vanlegvis sju kvite undertangentar og fem svarte overtangentar i oktaven (på piano, orgel, synthesizer og liknande). Trekkspel finst både med tangentar (pianospel) og tastar (knappespel). Handklaverte på orgelet blir kalla manual.

Sjå òg
Klaver
Tangentfjøl

Kjelder

Tangentinstrument
Musikkinstrumentdelar
Variabel lymfocyttreseptor

Variable lymfocyttreseptorar (VLR) er membranbundne protein og ein del av det adaptive immunforsvaret hjå kjevelause fiskar. Kjevelause fiskar har ikkje immunoglobulin, som ryggradsdyr med kjevar, og nyttar variable lymfocyttreseptorar i staden. Variable lymfocyttreseptorar er dei eldste kjende reseptorane frå eit adaptivt immunsforsvar og dei einaste kjende antigenreseptorane som ikkje baserer seg på immunoglobulin.

Variable lymfocyttreseptorar har modular av leusin-rike repetisjonar. Dei vert koda for av gena VLRA og VLRB (kjende både frå niaugo og slimålar) og VLRC (kjent frå niaugo).

Til liks med immunoglobulin vert variable lymfocyttreseptorar sette saman gjennom rekombinasjon, og mengda mogelege reseptorar er stor.

Kjelder 

Kjevelaus fisk
Américo Gallego

Américo Rubén Gallego () er ein argentinsk tidlegare fotballspelar som vart verdsmeister under VM i fotball 1978 i heimlandet. Midtbanespelaren spelte 73 landskampar for Argentina og var elles aktiv i Newell’s Old Boys og River Plate.

Klubbspel
Gallego var frå 1974 profesjonell i Newell’s Old Boys i Rosario. Her var han lagkamerat med spelarar som Jorge Valdano, Juan Ramón Rocha og Ricardo Giusti, men lukkast aldri vinne nokon meisterpokal med Newell’s. I 1980 byrja Gallego spele for River Plate, klubben til dei rike i Buenos Aires. Av andre toppspelarar på River Plate ved den tid kan nemnast Mario Kempes, Enzo Francescoli og Nery Pumpido. Fyrst i 1986 lukkast Gallego vinne ein nasjonal meistertittel då River Plate vann seriemeisterskapen med ti poengs margin til nettopp Newell’s Old Boys. Året etter tok River Plate seg til finalen i Copa Libertadores, der laget på bortbane i Colombia slo América de Cali 2-1 for så på heimebane sikre seg pokalen med siger 1-0. Gallego la opp i 1989.

Landslagsspel
Gallego deltok mellom 1975 og 1982 i 73 landskampar for Argentina, skåra tre mål. I 1978 spelte han alle kampane i verdsmeisterskapen på heimebane, der Argentina vann finalen mot Nederland 3-1 etter ekstraomgangar. Også i Fotball-VM 1982 fekk han jamnast plass i fyrsteellevaren. Gallego spelte då sin siste landskamp i mellomrunda, ein kamp som enda med tap 1-2 mot den seinare verdsmeisteren Italia.

Trenar
Gallego har mellom anna vore trenar både i River Plate, Independiente og Newell’s i heimlandet, samt i Toluca i Mexico.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Américo Gallego» frå ,  den 21. juni 2018.  
 

Argentinske fotballspelarar
Argentinske fotballtrenarar
Newell's Old Boys-spelarar
River Plate-spelarar
Spelarar i Fotball-VM 1978
Spelarar i Fotball-VM 1982
Minimalt par

Minimalt par er ei språkvitskapleg nemnng for to ord frå same språk med ulik tyding som berre skil seg frå kvarandre med eit fonologisk element, slik som fon, tonem eller vokal- eller konsonantlengd. Minimale par kan brukast for å visa at to fonar utgjer to ulike fonem i språket. 

Døme på minimale par i norsk:
«bil» (/bi:l/) og «pil» (/p:il/) viser at /b/ og /p/ er ulike fonem
«håpe» (/ho:pe/) og «hoppe» (/hope/) viser at vokallengd er eit distinktivt trekk

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Minimalt par» frå ,  den 22. juni 2018.

Litteratur 
 Et terskelnivå for norsk, Europarådet, 1987, s. 399

Fonologi
Boil-up

Boil-up er ein newzealandsk rett som særleg er knytt til maorikultur. 

Det er ei stuing eller tjukk suppe som tradisjonelt blir laga i ein jordomn kalla hāngi, men i nyare tid gjerne blir kokt i ei stor gryte. 
Ein kan bruka ei rekkje ulike ingrediensar som  grisekjøt eller -bein, grønsaker som pūhā (dylle), kūmara (raud søtpotet), kamokamo (graskar), gulrot, kål, potet og engelskkarse.

Måltidet blir kokt på låg varme i fleire timar. Mot slutten av koketida tilset ein deigballar (doughboys).

Kjelder

Maorikultur
Newzealandsk mat
Supper
Bile-up

Bile-up eller boil-up er ein matrett frå Belize, særleg knytt til folkgruppa kriol.

Han er laga av fisk og/eller kjøt (typisk ein grisehale), kokt egg, grønsaker som kassava, jams eller søtpotet, kokebanan, deigballar (boil cakes) og tomatsaus.

Sjå òg
Boil-up

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Bile up» frå ,  den 22. juni 2018.  
 

Belize
NM i friidrett 2000

Noregsmeisterskapen i friidrett 2000, hovudmeisterskapen, vart avvikla i Steinkjer dagane 11.–13. august 2000 med Steinkjer Friidrettsklubb som arrangør.

Menn

100 m

200 m

400 m

800 m

1500 m

5 000 m

10 000 m

110 m hekk

400 m hekk

3 000 m hinder

Høgdehopp

Stavhopp

Lengdehopp

Tresteghopp

Kulestøyt

Diskoskast

Sleggjekast

Spjutkast

Kvinner

100 m

200 m

400 m

800 m

1500 m

5 000 m

10 000 m

100 m hekk

400 m hekk

3 000 m hinder

Høgdehopp

Stavhopp

Lengdehopp

Tresteghopp

Kulestøyt

Diskoskast

Sleggjekast

Spjutkast

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «NM i friidrett 2000» frå ,  den 22. juni 2018.  
 

Noregsmeisterskap i friidrett
Noregsmeisterskap i 2000
Sport i 2000
Ordførarar i Tysnes

Dette er ei ukomplett liste over ordførarar i Tysnes, ein kommune i Hordaland.

Kjelder