alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Diveria

Diveria (Wallis-tysk: Churumm Bach, tysk KrummBach) er ei alpin elv som renn gjennom Sveits (Valais) og Italia (provinsen Verbano Cusio Ossola). Ho er ei sideelv til Toce og dermed via Maggioresjøen og Ticino, ein del av Povassdraget. Dalen som Diveria renn gjennom er den einaste i Valais som er ein del av nedslagsfeltet til Po og ikkje Rhône.

Løp
Frå kjelda i ei høgd på 2005 meter ovr havet nær Simplonpasset i Sveits, renn ho gjennom grensa Egga til landsbyen Simplon. Frå der renn ho søraustover gjennom Gondo-kløfta til grenda Gondo i kommunen Zwischbergen. Ho svingar austover og går inn i Italia og passerer landsbyane Paglino, Iselle di Trasquera, Bertonio og Varzo; ho snur sørover og passerer Ricegno, Mognata, Campeglia og Crevoladossola der ho munnar ut i Toce.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Diveria» frå ,  den 7. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene:
Omsetjing frå Diveria på Italiensk Wikipedia og Diveria på Fransk Wikipedia

Po
Elvar i Sveits
Elvar i Italia
Geografi i Valais
Emme

Emme er ei elv i Sveits. Ho spring ut i Alpane mellom fjella Hohgant og Augstmatthorn i kantonen Bern. Emme er 80 kilometer lang og renn gjennom Emmental og ut i Aare nedanfor Solothurn. Nedslagsfeltet er 983 km². Middelvassføringa ved munningen er kring 20 kubikkmeter per sekund og den maksimale vassføringa kan vere opp mot 500 kubikkmeter per sekund. 

Emme er kjend for brå endringar i vassføringa. Forteljinga Die Wassernot im Emmental (Flaumen i Emmental) av Jeremias Gotthelf skildrar ein av dei mest kjende flaumane, som skjedde 13. august 1837. Denne og andre flaumar gjorde at det vart bygd mange kanalar og demningar på 1800-talet. 

Sideelvane til Emme er Ilfis og Limpach.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Emme (river)» frå ,  den 7. mars 2012.  
 

Elvar i Sveits
Sideelvar til Aare
Engelberger Aa

Engelberger Aa (eller Engelbergeraa) er ei elv i Sveits. Ho spring ut vest for Surenenpasset i kantonen Uri, og renn gjennom dalen Engelberg (Obwalden) og Nidwalden. Ved Buochs munnar ho ut i Vierwaldstättersee. Ho er derfor ei sideelv til elva Reuss.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Engelberger Aa» frå ,  den 7. mars 2012.  
 

Elvar i Sveits
Reussvassdraget
geografi i Uri
geografi i Nidwalden
Geografi i Obwalden
Ergolz

Ergolz er den største elva i kantonen Basel-Landschaft.  Ho spring ut ved Geisflue i Faltenjurafjella i den øvre regionen av Basel-Landschaft, på grensa til Aargau og Solothurn, og munnar ut i Rhinen ved Augst. Av sideelvane til Ergolz finn ein Eibach, Homburgerbach, Diegterbach,Frenke, Orisbach, Röserenbach og Violenbach.

Sidan 1934 har ein målt vassføringa til Ergolz ved Liestal. I meir enn 70 år har middelvassføringa mot Rhinen vore 3,73 m³/s. I 2006 var middelvassføringa 5,63 m³/s. Den største vassføringa det året var 10. april 2006, med 134 m³/s. Dei lågaste og høgaste verdiane ein har målt ved Liestal var 0,1 m³/s (1947) og 155 m³/s (i 1999).

Historie 
Elva var drikkevasskjelde for den romerske byen Augusta Raurica. Det vart bygd ein akvedukt som byrja oppfor dagens Liestal. Delar av akvedukten står framleis. To av stadane der ein kan sjå akvedukten i dag er i Heidenloch-distriktet i Liestal og nordaust for kloakkhandsamingsanlegget i Füllinsdorf.

Ergolz vart i aukande grad forureina på første halvdel av 1900-talet. Frå 1960 og frametter har ein stoppa og snudd utviklinga ved hjelp av kloakkhandsamingsanlegg.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ergolz» frå ,  den 7. mars 2012.  
 

Elvar i Europa
Elvar i Sveits
Sideelvar til Rhinen
Glâne-elva

Glâne er ei elv i kantonen Fribourg i Sveits.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Glâne (river)» frå ,  den 7. mars 2012.  
 

Elvar i Sveits
Geografi i Fribourg
Juan Ramón Jiménez

Juan Ramón Jiménez () var en spansk forfattar som i 1956 fekk Nobelprisen i litteratur «för hans lyriska diktning som på spanskt språk bildar ett föredöme av hög andlighet och konstnärlig renhet.»

Liv 
Jiménez var fødd i Moguer i Andalucía som son av ein vinhandlar. Han fekk den første utdaninga si ved Jesuittskolen i Puerto de Santa María i Cádiz. I 1900 reiste han til Madrid, i 1901 fekk han sitt litterære gjennombrot med Arias tristes. Under den spanske borgarkrigen oppheldt han seg mest i Amerika, der han feira store litterære triumfar, blant anna på Cuba. Frå 1951 budde han i Puerto Rico.

Jiménez blir rekna som ein viktig representant for den spanske modernismo, blant anna påverka av Rubén Darío og han blei sjølv viktig for ungre forfattarar som Federico García Lorca. Prosadiktet Platero y yo («Platero og eg») blir rekna som eit kunstnarleg høgdepunkt. Det handlar om venskapen mellom eg-forteljaren og eit lite esel, som i 138 miniatyrar fortel om livet i Andalucía før den første verdskrigen.

Verk 
 1900 - Almas de violeta
 1900 - Ninfeas (dikt)
 1902 - Rimas (dikt)
 1903 - Arias Tristes
 1904 - Jardines Lejanos 
 1905 - Pastorales
 1908 - Elegías puras
 1909 - Elegías Intermedias
 1909 - Olvidanzas: Las Hojas Verdes
 1910 - Elegías Lamentables
 1910 - Baladas de primavera
 1911 - Illustraciones Líricas
 1911 - La soledad sonora
 1911 - Poemas Mágicos Y Dolientes
 1912 - Melancolía (1910 - 1911)
 1913 - Laberinto (1910 - 1911)
 1916 - Estío (A Punta De Espina) (1915)
 1917 - Platero y yo
 1917 - Poesías Escogidas
 1917 - Sonetos espirituales
 1917 - Diario de un poeta recién casado
 1918 - Eternidades
 1919 - Piedra Y Cielo
 1922 - Segunda Antología Poética (1898 - 1918)
 1923 - Belleza En Verso
 1925 - Unidad (Ocho Cuadernos)
 1928 - Obra En Marcha
 1932 - Sucesión (Ocho Pliegos)
 1932 - Poesia En Prosa Y Verso (1902-1923)
 1934 - Presente (Veinte Cuadernos)
 1935 - I (Hojas Nuevas, Prosa Y Verso)
 1935 - La Estación Total
 1936 - Canción - Amor Y Poesia Cada Día
 1936 - Politica Poética
 1937 - Verso Y Prosa Para Ninos
 1937 - La Poesia Cubana (1936)
 1938 - Ciego Ante Ciegos
 1942 - Españoles De Tres Mundos
 1944 - Antología Poética
 1945 - Voces De Mi Copla
 1946 - El Zaratán
 1948 - Romances De Coral Gables (1939-1942)
 1949 - Animal de fondo
 1951 - Antología Para Ninos Adolescentes
 1953 - De Riós Que Se Van
 1957 - Tercera Antología Poética (1908-1953)
 1958 - Mis Páginas Mejores
 1959/1961 Libros De Poesia
 1961 - Por El Cristal Amarillo
 1961 - La Corriente Infinita

Referansar

Bakgrunnsstoff 
  
 Nobeltildelinga 1952 på nobelprize.org
 Einige Gedichte, übersetzt von Johannes Beilharz

Spanske forfattarar
Spanske nobelprisvinnarar
Nobelprisen i litteratur
Folk frå provinsen Huelva
Glatt

Glatt er ei mindre sideelv til Hochrhein i Unterland i kantonen Zürich i Sveits. Ho er 38,5 km lang og renn ut frå Greifensee gjennom Glattdalen, og munnar ut i Rhinen ved Glattfelden. Medan dei øvre delane av elva renn slakt, vert elva gradvis brattare lenger nede. 

Glatt vart først nemnd i 1034 og kom av det gammalhøgtyske glat, som tyder anten lys, klår, plan eller glatt. Sidan 1400-talet har Glatt vore underlagt byen Zürich.

Etter eit første forsøk på å regulere elva i 1593 og nokre få forsøk tidleg på 1800-talet vart den store omforminga av elva gjort mellom 1878 og 1895. I 1936 vart elva retta vidare opp i samband med bygginga av Zürich lufthamn. Dei siste reguleringane vart gjort i 1975 mellom Niederglatt og samløpet mellom Glatt og Rhinen. Det vart bygd eit vasskraftverk ved elva seint på 1800-talet.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Glatt (Rhine)» frå ,  den 7. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
 

Elvar i Sveits
Rhinenvassdraget
Geografi i Zürich
Sideelvar til Rhinen
Glenner

Glenner (retoromansk Glogn) er ei elv med mange stryk i Graubünden i Sveits.  Glenner var òg namnet på eit distrikt i området, som vart ein del av Surselva i 2001.

Elva spring ut nær grensa til Ticino og er omgjeve av fjell opp til 3100 meter over havet. Elva renn gjennom Val Lumnezia. I Suraua munnar Valser-Rhinen ut i Glenner. Etter nokre kilometer munnar Glenner sjølv ut i Vorderrhein ved Ilanz. I dei øvre delane av elva har ho grave ut ei djup kløft, som har avdekt svartskifer enkelte stader. Under snøsmeltinga og etter regnvêrsperiodar, vert elvevatnet vanlegvis mørkt grått.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Glenner» frå ,  den 7. mars 2012.

Bakgrunnsstoff 
 Guide på kajaktour.de

Elvar i Europa
Elvar i Sveits
Geografi i Graubünden
Rhinenvassdraget
György Ligeti

György Sándor Ligeti (ungarsk: Ligeti György Sándor) () var ein dei viktigaste komponistane innanfor kunstmusikken på 1900-talet. Han blei fødd inn i ein ungarsk, jødisk familie i Transilvania, Romania, men budde i Ungarn før han i 1956 emigrerte til Austerrike.

Musikken Ligeti skreiv i Ungarn, var tydeleg inspirert av Béla Bartók, og dei mest modernistisk orienterte verka blei slått hardt ned på av den sovjetiske sensuren. Etter å ha flytta frå Ungarn, komponerte Ligeti verk med vekt på teksturar (inspirerte av elektronisk musikk), mikro-polyfoni (som han sjølv kalla det), og klangflatar. I 1970-åra trer rytmen fram som eit viktig element, og i 1977 komponerer han sin einaste opera Le Grand Macabre. Ved overgangen til 1980-talet er det ein periode med få verk frå Ligeti; det var ein periode som blei brukt til utviklinga av ein ny stil. Den innebar ein mindre tett kromatikk, ein hang til å favorisera små og store tersar, samt komplekse og maskinaktige polyrytmar. Blant dei mest kjende verka frå denne siste perioden er pianokonserten (som han kalla eit estetisk credo), fiolinkonserten og Hamburg-konserten.

I 1993 vart Ligeti tildelt Ernst von Siemens’ musikkpris.

Hjå det store publikummet er verka til Ligeti best kjent gjennom filmane til Stanley Kubrick, og då spesielt 2001: A Space Odyssey.

Verkliste

Engelsk Wikipedia: List of compositions by György Ligeti

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «György Ligeti» frå ,  den 7. mars 2012.  
 

Komponistar frå 1900-talet
Ungarske komponistar
Austerrikske komponistar
Jødiske komponistar
Ungarske jødar
Wolfprisen i kunst
Isorno-elva

Isorno er ei elv i Italia og Sveits og ei sideelv til Melezzo Orientale.

Elva spring ut i Italia nær Pioda di Crana. Ho renn gjennom Bagni, ein frazione i Craveggia, før ho renn inn i Sveits gjennom Onsernone, Mosogno, Isorno og Intragna, der ho munnar ut i Melezzo Orientale.

Dalen hennar er lett å nå frå Lugano, Bellinzona, Domodossola og Locarno og er ein av dei mest urørte i Sveits. Det er gjort forslag om å gjere dalen til ein nasjonalpark på lik linje med Engadin.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Isorno (river)» frå ,  den 7. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
Tekst frå tilsvarande artikkel på Italiensk Wikipedia.
''
 

Po
Elvar i Sveits
Elvar i Ticino
Elvar i Italia
Ingrid Marie Treborg

Ingrid Marie Treborg () er ein norsk TV 2-journalist og forfattar. Treborg er kjend som skaparen av den fiktive bloggen FlinkePiker. Ho romandebuterte i 2012 med boka Flink pike, som blei tildelt Kultur- og kirkedepartementets debutantpris. Tidlegare har ho bidratt i fleire diktbøker og novellesamlingar, som Stortinget og Aschehougs Sånn er det bare. 

Treborg voks opp på Kverneland på Jæren. Som ung busette ho seg i Oslo.

Ho har vore informasjonssjef i Aktive Kvinners Kultur Senter (AKKS) og webredaktør for Egmont Hjemmet Mortensen og God Kveld Norge på TV2. Ho jobbar no som journalist for TV 2.

Verkliste
 Flink pike (2012), Cappelen Damm
 Sånn er det bare (2013), Aschehoug
 Ord på X (2014), Aschehoug

Kjelder

Flink pike  ved cappelendamm.no
 Lurte 100 000 nordmenn med oppdiktet sexblogg, Dagbladet.no, 31.12.2010
Camilla Flaatten, «Åpenhjertig om sex, singelliv og vennskap», side2.no, 01.03.12 
 Magnus Romslo Lindvik, «Bloggen som ble til en biografi», srib.no, 06.04.2012 

Folk frå Stavanger
Norske bloggarar
Norske journalistar
Jona-elva

Jona er ei elv i dei sveitsiske kantonane Zürich og St. Gallen. Jona er 20 km lang og spring ut 950 meter over havet. Elva høyrer til Rhinenvassdraget via elvane Limmat og Aare. Nedslagsfeltet hennar er 65 km².

Jona spring ut på austsida av Bachteltårnet nær Gibswil og Fischenthal i Zürcher Oberland. Elva renn gjennom kommunen Wald gjennom ein liten dal austover og svingar så sørover, der viadukten Tösstalbahn (S26) kryssar. Jona svingar så vestover og deler kommunane Dürnten og Rüti, passerer landsbyen Tann og Rüti i den såkalla Tannertobel. Her svingar ho igjen sørover gjennom Rüti og den såkalla Joner Wald. Elva renn så inn i kantonen St. Gallen og Rapperswil-Jona og gjennom landsbyen Jona (SG). Til slutt dannar ho eit lite elvedelta nær Busskirch og munnar ut i Zürichsjøen (Obersee).

Historie 
Elva vart først nemnd i 834 og den tidlegare kommunen Jona vart kalla opp etter elva mykje seinare. Ein trur at namnet kan ha anten keltisk opphav frå Jauna (den kalde), eller frå indo-europeisk yamam, som tyder «straum».

I mellomalderen vart det sett opp mange vassmøller langs den vesle elva og var viktig for industrialiseringa av Wald, Rüti og Rapperswil-Jona på 1800-talet.

Galleri

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Jona (river)» frå ,  den 7. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Elvar i Sveits
Geografi i Zürich
Geografi i St. Gallen
Aarevassdraget
Julia-elva

Julia (retoromansk Gelgia) er ei elv i kantonen Graubünden aust i Sveits. Ho er ei sideelv til Albula-elva, som ho møter i Tiefencastel. Vegen til Julierpasset følgjer Juliadalen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Julia (river)» frå ,  den 7. mars 2012.  
 

Elvar i Sveits
Geografi i Graubünden
Kander i Sveits

Kander i Sveits er ei sideelv til Aare. Ho er 44 km lang og har eit nedslagsfelt på 1126 km². Elva munnar ut i Thunsjøen (berre sidan 1714).

Med omsyn til rafting er Kander klassifisert som ufarbar på grunn av dei mange stryka og hindringane. I 2008 prøvde den sveitsiske hæren å rafte på elva då båtane deira kollsegla og fem soldatar miste livet.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Kander (Switzerland)» frå ,  den 7. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene:

Elvar i Sveits
Bernese Oberland
Sideelvar til Aare
Geografi i Bern
Kleine Emme

Kleine Emme er ei elv i kantonen Luzern i Sveits og ei av sideelvane til Reuss frå venstre. Ho er 58 km lang og har eit nedslagsfelt på 477 km². Elva må ikkje forvekslast med Emme i kantonen Bern.

Kleine Emme spring ut som Waldemme sørvest i kantonen Obwalden, ved Brienzer Rothorn-massivet ved Emmensprung, og renn nordvestover langs Mariental, forbi Sörenberg. Ho svingar nordover når ho går inn i Entlebuch-området, der ho møter Weissemme nær Schüpfheim og Entlen ved Entlebuch. Etter å ha teke i mot Fontannen svingar ho austover ved Wolhusen der ho møter Wigger og seinare Rümlig. Frå her renn ho parallelt med fjellet Pilatus, forbi Malters, og munnar ut i Reuss ved Emmen, to kilometer nedanfor Vierwaldstättersee.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Kleine Emme» frå ,  den 7. mars 2012.  
 

Geografi i Luzern
Reussvassdraget
Elvar i Sveits
Landwasser

Landwasser er ei 31 km lang elv i kanton Graubünden i Sveits. Ho hadde tidlegare utspring frå Davossjøen, før denne vart omgjort til eit reservoar for ein kraftstasjon. I dag får elva vatn frå Flüelabach og endrar namn nær Davos. Davos er den største byen langs elva, og bortsett frå den siste biten, ligg heile elva innanfor denne kommunen. Kommunen var den største i Sveits fram til 2011 då heile kantonen Glarus vart redusert til tre kommunar. Landwasser munnar ut i Albula-elva nær Alvaneu

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Landwasser» frå ,  den 7. mars 2012.  
 

Elvar i Sveits
Rhinenvassdraget
Limmat

Limmat er ei elv i Sveits. Ho er eit framhald av elva Linth og skiftar namn til Limmat ved avløpet til Zürichsjøen i byen Zürich. Frå Zürich renn ho nordvestover, og etter 35 km munnar ut i Aare. Samløpet ligg nord for småbyen Brugg og like etter munningen til Reuss. 

Dei største byane langs Limmatdalen nedanfor Zürich er Dietikon, Wettingen og Baden. Dei største sideelvane hennar er Sihl (i Zürich) og Reppisch (i Dietikon). 

Som mange sveitsiske elvar vert ho nytta mykje til vasskraft og langs den 35 km lange leia er det ikkje mindre enn ti vasskraftverk. 

Namnet Limmat kjem frå ein kombinasjon av namna til elvane Linth og Maag, dei største elvane som renn ut i Zürichsjøen før Linthkanalen vart bygd.

Byar nær elva
I kantonen Zürich: 
Zürich
Oberengstringen
Unterengstringen
Schlieren
Dietikon
Geroldswil
Oetwil an der Limmat
I kantonen Aargau
Spreitenbach
Würenlos
Neuenhof
Wettingen
Baden
Ennetbaden
Nussbaumen
Untersiggenthal
Turgi

Bakgrunnsstoff
 

Elvar i Sveits
Geografi i Zürich
Sideelvar til Aare
Lorze

Lorze er den største elva i kantonen Zug i Sveits. Ho renn frå frå Ägerisee gjennom Zugsjøen og munnar ut i elva Reuss. Elva er 58 km lang.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lorze» frå ,  den 7. mars 2012.

Bakgrunnsstoff

Elvar i Sveits
Reussvassdraget
Geografi i Zug
Geografi i Zürich
Lütschine

Lütschine er ei elv i Berner Oberland i Sveits.

Ho renn frå Zweilütschinen, der to kjeldeelvar renn i hop. Ho har ei lengd på 8,6 km og renn gjennom Bödeli og ut i Brienzersee ved Bönigen.

Dei to kjeldeelvane er den 12,3 km lange Schwarze Lütschine frå Grindelwald og den 13,1 km lange Weisse Lütschine frå Lauterbrunnendalen.

I tidlegare tider sa folket i Lauterbrunnendalen at folket i Grindlewalddalen var så skitne at dei gjorde elva (Schwarzelütschine) svart når dei vaska seg. Dei tok att med å seie at folket i Lauterbrunnen aldri vaska seg og elva (Weisselütschine) derfor alltid var så kvit.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lütschine» frå ,  den 7. mars 2012.  
 

Sideelvar til Aare
Elvar i Sveits
Moesa

Moesa er ei 47 km lang sideelv til Ticino, og renn gjennom dei sveitsiske kantonane Graubünden og Ticino.

Ho spring ut i Val Vignun nær San Bernardino-passet og renn ned langs motorvegen A13 gjennom Val Mesolcina mot Roveredo, der ho mottar elvane Calancasca og Traversagna. Nær Arbedo-Castione munnar Moesa ut i Ticino. 

Moesa er ei populær elv for kajakkpadling.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Moesa» frå ,  den 7. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
Tekst frå Moesa på Italiensk Wikipedia.

Bakgrunnsstoff
 Kajakkbilete frå Moesa 

Po
Elvar i Sveits
Elvar i Ticino
Geografi i Graubünden
Möhlinbach

Möhlinbach er ei 15 kilometer lang elv i kantonen Aargau i Sveits.
Ho er ei sideelv til Rhinen frå venstre. Den største busetnaden langs elva er Möhlin.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Möhlinbach» frå ,  den 7. mars 2012.  

Elvar i Sveits
Geografi i Aargau
Orbe-elva

Orbe er ei elv i Rhinenvassdraget. Ho spring ut i Frankrike og renn inn i Sveits og ut i elva Aare. Den siste delen av elva vert kalla Thièle eller Thielle (Zihl på tysk). Ho må ikkje forvekslast med Orbe, som er ei sideelv til Arrats.

Geografi 
Orbe spring ut nær Rousses, og dannar lac des Rousses før ho renn ned til lac de Joux i kantonen Vaud i Sveits. Ho forsvinn under bakken for 4 km og dukkar opp att i Vallorbe. Like etter i Orbe, renn elva saman med Talent og får namnet Thielle. Ho renn gjennom Yverdon-les-Bains og munnar ut i Neuchâtelsjøen. Elva renn ut av sjøen via Thiellekanalen til Nidau-Büren-kanalen i Nidau, like før reguleringsdammen mellom Port og Brügg som kontrollerer vassnivået til tre innsjøar i  Seeland.

Orbe drenerer alt vatn frå kantonen Vaud til Rhinen, utanom elva Venoge, på andre sida av Mormont.

Løp 
Frankrike 
Les Rousses 
Lac des Rousses
Bois-d'Amont går inn i Sveits
kantonen Vaud 
Le Chenit 
Lac de Joux 
Le Pont 
underjordisk
Vallorbe 
Les Clées 
Orbe 
Orbesletta
Får namnet Thielle
Yverdon-les-Bains 
Neuchâtelsjøen 
kantonen Neuchâtel 
La Tène 
Le Landeron 
kantonen Bern 
Lac de Bienne 
Bienne 
Nidau-Büren-kanalen : (Aare)

Sideelvar 
Ruisseau des Epoisats 
Jougnena 
Talent

Bakgrunnsstoff
Vasskraft 

Rhinenvassdraget
Elvar i Frankrike
Elvar i Sveits
Geografi i Vaud
Plessur

Plessur er ei 33 km lang sideelv til Rhinen som renn gjennom Graubünden i Sveits. Elva spring ut nær kommunen Arosa i Plessurfjella. Ho renn så gjennom Schanfiggdalen før ho munnar ut i Rhinen ved Chur.

Langwieser-viadukten, ei jernbanebru frå 1914, går over Plessur nær kommunen Langwies.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Plessur (river)» frå ,  den 7. mars 2012.  
 

Elvar i Sveits
Sideelvar til Rhinen
Geografi i Graubünden
Poschiavino

Poschiavino er ei 30 km lang elv i Sveits og Italia. Mesteparten av elva ligg i Sveits og berre 3 km i in Italia. Ho renn gjennom Poschiavo i Campocologno i Le Prese.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Poschiavino» frå ,  den 7. mars 2012.  
 

Elvar i Sveits
Elvar i Italia
Internasjonale elvar i Europa
Rabiusa

Rabiusa (retoromansk Rabiosa er ei 32 km lang sideelv til Rhinen.  Elva spring ut i distriktet Hinterrhein i kantonen Graubünden i fjella kring Bärenhorn (2929 moh), der den gamle ridestien frå Safien til Splügen kryssar Safierbergpasset (2486 moh). Ho renn så gjennom den skogkledde Safiendalen og inn i Versam-gjelet, som vert kryssa av brua Versamer Tobelbrücke.  Samløp med  Vorderrhein ligg i den like djupe Ruinaulta.

Carnusbach munnar ut i Rabiusa i ei grend oppfor landsbyen Safien-Platz.

Landsbyen Walser i Safien er den einaste kommunen langs elva.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Rabiusa» frå ,  den 8. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
Den tyske versjonen av artikkelen
 

Elvar i Sveits
Geografi i Graubünden
Rhinenvassdraget
Rein da Curnera

Rein da Curnera (tysk Curnerarhein) er ei sideelv til Vorderrhein frå høgre og ei av dei viktigaste kjeldeelvane til Rhinen. Ho får igjen vatn frå fleire kjelder og brear i sørenden av dalen. Elva er kring 8 km lang og renn nordover gjennom Val Curnera.  Om lag halvvegs langs elva vart det bygd ei demning av Kraftwerke Vorderrhein AG (det lokale kraftlaget). Her tar Rein da Curnera imot Rein da Maighels frå venstre.

Rein da Curnera munnar ut i Vorderrhein nær Tschamut i Tujetschdalen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Rein da Curnera» frå ,  den 8. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
Den tyske versjonen av artikkelen

Rhinen
Elvar i Sveits
Geografi i Graubünden
Rein da Maighels

Rein da Maighels (tysk Maighelserrhein) er ei av hovudkjeldene til Rhinen og eit av tilløpa til Rein da Curnera.  Kraftverket Kraftwerke Vorderrhein AG har bygd ei demning som skapte reservoaret Lai da Curnera som elva no munnar ut i. 

Rein da Maighels spring ut frå Maghelsbreen (retoromansk Glatscher da Maighels) ved Piz Ravetsch, nær staden der grensa til kantonane Graubünden, Ticino og Uri møter kvarandre. Frå breen renn Rein da Maighels nordover, gjennom Val da Maighels, så austover gjennom Val Platta''' mellom Piz Cavradi og Piz Piogn Crap, så inn i Val Curnera'' og ut i Lai da Curnera-reservoaret.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Rein da Maighels» frå ,  den 8. mars 2012. 
 oppgav desse kjeldene: 
Den tyske versjonen av artikkelen
 

Rhinen
Elvar i Sveits
Geografi i Graubünden
Rein da Tuma

Rein da Tuma er ei elv i Sveits i kantonen Graubünden.  Ho spring ut aust for Rossbodenstock frå to eller tre fjellbekkar som renn over Tuma Alp og ut i Tomasee. Før dei når innsjøen renn dei over ei slette og dannar små meander. Rein da Tuma renn ut av Tomasjøen i nordaust og renn som Vorderrhein forbi landsbyen Tschamut i kommunen Tujetsch.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Rein da Tuma» frå ,  den 8. mars 2012.  

Rhinen
Elvar i Sveits
Geografi i Graubünden
Reppisch

Reppisch er ei elv i Sveits. Ho spring ut i Türlersee og renn saman med Limmat som kjelda hennar nær byen Dietikon. Reppisch renn gjennom Säuliamt (distriktet Affoltern) i kantonen Zürich, eit område som framleis har delvis urørt natur. 

Mellom Birmensdorf og Dietikon kryssar elva ein smal dal som vert nytta som skytefelt for den sveitsiske hæren stasjonert i infanteribrakkene i nærleiken. Dalen kan derfor stundom vere lukka.

Like før ho renn inn i Dietikon går elva under Mutschellenpassstrasse og Bremgarten-Dietikon-Bahn-jernbanen. Våren 1999 var det storflaum i området og denne vegen og jernbanen var stengd i fleire dagar.

Bakgrunnsstoff

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Reppisch» frå ,  den 8. mars 2012.  

Elvar i Sveits
Geografi i Zürich