alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Geta

Geta er japanske skor som blir brukt saman med tradisjonelle klede, som kimono. Skorne er ei slags blanding av sandalar og tresko, men med sitt eige særpreg.

Skildring 
Ein geta tek utgangspunkt i ei flat treplate, gjerne rektangulær i forma, som foten skal stå på. Treet kan vera uvølt eller lakkert. 

Under plata fester ein eitt eller helst to trestykke. Trestykka er vanlegvis tynne rektangel som kan vera heilt låge eller styltehøge. Somme tider er det fremre stykket trekanta. Dersom ein berre bruker eitt trestykke, kan det gå under heile skoen, som ein platåsko av tre, eller det kan vera eit smalt rektangel midt under solen. Dette siste krev god balanseevne av brukaren, men skal vera godt å gå med i myrlendt terreng. Det er munkar og einebuarar som er meint til å bruka desse skorne. I tillegg fortel tradisjonen at Tengu-trollet med den lange nasen bruker slike getaer.

Oppå plata festar ein ein tjukk stropp som skal halda skoen fast til foten. Stroppen er forma som ein V med spissen midt på solen. Det finst altså ingen venstre- og høgresko, slik me er vane med i Vesten. Stroppen sit mellom stortåa og den neste, slik at foten blir ståande litt skeivt på skoen. Det er vanleg å bruka tabi, tåsokkar, oppi getaene. Nokre av skorne har eit dekke over foten, som på vestlege tresko, til bruk i dårleg vêr.

Historie 
Skotøyet blei til i Heiantida, då ein bytta ut klamme kinesiske sko med opne sandalar tilpassa det fuktige japanske klimaet. Getaer var uformelt fottøy ein alltid brukte når ein gjekk ut; dei høge tennene på undersida kom til for å hindra ein lang kimono frå å slepa i bakken. I dag blir getaskorne som regel berre brukte ved høgtidelege høve, saman med kimonoar. Svært få japanarar bruker dei til dagleg; unntaket er aspirantar blant sumobrytarane. Den særeigne klakkelyden av treskorne er noko mange eldre japanarar saknar i det moderne japanske samfunnet.

Kultur 

Eit japansk ordtak seier «du veit ikkje sikkert før du har teke på deg getaene». Det tyder at du ikkje kan vera sikker på utfallet før spelet er over.

Ordet geta blir òg brukt om sushitallerkar av treplater med to rektangel under, ettersom dei er svært like skorne i utsjånad.

Fottøy
Japanske klede
Japanske ord og uttrykk
Gymsokk

Ein gymsokk eller turnsokk er ein mellomting av sokkar og skor, fottøy av klede med ein sklisikker sole av skinn eller plastikk. Den svenske verksemda Nowali byrja å laga gymsokkar under namnet Sockiplast i 1953. Medan gymsokkar går til okla, er turnsokkar skorne lågare.

Sokkane kan brukast til å springa og dansa utan å skli på glatte underlag, som i gymsalar og symjehallar. Dei kan å brukast utandørs, til dømes til bading i sjøen. Det er særleg ungar som bruker gymsokkar.

Gymsokkar er i slekt med japanske tabisokkar.

Fottøy
Gazpacho

Gazpacho er ei kald suppe og ein spansk nasjonalrett med opphav i Andalucia. Ein kan laga henne av ulike råvarer, men gammalt brød, kvitlauk, olivenolje, eddik og salt finst i alle typane, og tomat er også tett knytt til suppa. Andre vanlege ingredienser å ha med er paprika, lauk, kvitlauk, purrelauk, chili, agurk og pepar. Gazpacho kan gjerne serverast med brødkrutongar eller annan garnityr. Gazpacho har etter kvart vorte ein klassisk sommarrett i Noreg.

Andalucía
Kalde supper
Spansk mat
Tomatretter
Enkeltrom

Eit enkeltrom er eit rom med éi seng, gjerne på hotell, motell, suitell eller liknande.

Sjå òg 
Dobbeltrom

Rom
Orrestranda

Orrestranda er ei av jærstrendene, og strekker seg frå Vik i sør til Reve i nord. 
Ho ligg på Orre i Klepp på Jæren, og er i følgje turistvegseksjonen i Statens vegvesen den lengste sandstranda i Noreg.

Strandsona er bygd opp av sjølve sandstanden ved sjøen, sanddynene som hovudsakleg har vegetasjon av marehalm, og bakdynelandskapet med eit meir variert planteliv. 

Strandområdet på Orrestranda er brote av Skårtangen og Åtangen med stor stein ut i havet. Friluftshuset nær Orrestranda er eit populært utgangspunkt for ein strandtur sommar som vinter.

Kjelder

Strender i Noreg
Geografi i Klepp
Carl Bertil Agnestig

Carl Bertil Agnestig har skrive lærebøker for piano og andre instrument. Han har òg komponert og arrangert kormusikk og litt av kvart.
Suitell

Eit suitell er eit hotell som berre har suitar. Noreg fekk sitt første suitell på 1980-talet, då Edvard Grieg Suitell vart bygd på Sandsli nær Flesland i Bergen i Hordaland.

Hotell
Blackadder

Blackadder, kalla Sorte Orm på bokmål, er ein britisk komiserie produsert av BBC. Serien har fått namnet etter hovudpersonen spelt av den britiske skodespelaren Rowan Atkinson.

Serien tek for seg ulike delar av den britiske historia. Sentralt i serien står Sorte Orm og tenaren hans, Baldrick. Serien vert rekna som éin av de beste engelske komiseriane nokon sinne.

Serien vart laga av Rowan Atkinson og Richard Curtis. Dei bestemde seg for å gjere ein komiserie i eit historisk miljø, og at han skulle kunne samanliknast med Fawlty Towers. Pilotserien frå 1983 på seks episodar vart ikkje særskilt godt modteken og var svært dyr å produsere. For at ein oppfølgjar skulle gjerast mogleg, måtte ein gjere noko med formatet. Sorte Orm endra seg frå ein ynkeleg snik til ein smart og listig mann. Ein fjerna alle utandørsscener, reduserte talet på statistar og satsa mykje på sjølve humoren. Oppfølgjaren Blackadder II frå 1986 vart ein stor suksess.

Serien 

Sorte Orm har gått i fire sesongar med seks 30 minuttars episodar kvar.

 Serie 1, 1983 (The Black Adder): Handlinga er lagd til 1400-talet der Edmund Black Adder er den yngre broren til den engelske kronprinsen, men med eigne ambisjonar.
 Serie 2, 1986 (Blackadder II): Handlinga er lagt til 1500-talet. Lord Edmund Blackadder er ein intrigesjuk hoffmeister hjå dronning Elisabeth I av England med ambisjon om å vinne dronninga si gunst.
 Serie 3, 1987 (Blackadder the Third): Handlinga er lagt til byrjinga av 1800-talet. Mr. Edmund Blackadder er butler hjå den idiotiske kronprinsen (Prince of Wales) i Storbritannia med ambisjonar om å sko seg på dei kongelege.
 Serie 4m 1989 (Blackadder Goes Forth): Handlinga er lagt til den første verdskrigen sine skyttargraver i 1917. Den fjerde Edmund Blackadder gjer teneste i den britiske armeen som kaptein, og har ambisjonar om å overleve krigen.

Kortfilmar 
I tillegg til serien er det spelt inn nokre frittståande kortfilmar:

 Blackadder’s Christmas Carol (Noreg: Sorte Orms jul) frå 1988 er ein 45 minuttar lang versjon av Charles Dickens si juleforteljing. Den er parodisert på tradisjonelt Sorte Orm-vis.

 Blackadder: The Cavalier Years frå 1988 er ein 15 minuttar lang sketsj produsert for velgjerdsgallaen Comic relief.

 Blackadder: Back & Forth (Noreg: Sorte Orm - attende til framtida) frå 1999 er ein 45 minuttar lang kortfilm. Svarte Orm har ein plan om å lure venene sine for pengar gjennom å bygge ei falsk tidsmaskin. Han mislukkast då Baldrick bygger ei maskin som faktisk fungerer.

Bakgrunnsstoff 

Humorseriar
Britiske fjernsynsseriar
Fjernsynsseriar frå 1980-åra
TV-program på BBC
George Orwell

Eric Arthur Blair (), kjend som George Orwell, var ein britisk forfattar fødd i India. Han voks opp på dei britiske øyane og reiste til Burma i 1921. Der utdanna han seg til, og arbeidde som politi. Etter fem år reiste han heim att. 

I 1937 fór han i strid for republikken, det vil seie mot Franco, i den spanske borgarkrigen. Opplevingane hans her vart nedskrivne i boka Homage to Catalonia, som òg finst på norsk som Hyllest til Catalonia.

Dei to mest kjende bøkene hans, Animal Farm (1945) og 1984 (1949), er svært samfunnskritiske og negative til totalitære styre. Orwell var demokratisk sosialist.

Orwell døydde av tuberkulose, 46 år gammal.

Bibliografi 

 Down And Out In Paris And London, 1933 
 Burmese Days, 1934
 A Clergyman's Daughter, 1935
 Keep The Aspidistra Flying, 1936
 The Road to Wigan Pier, 1937
 Homage To Catalonia, 1938
 Coming Up For Air, 1939
 Animal Farm, 1945
 1984, 1949

Essay 

 «A Hanging» (1931) — 
 «Shooting an Elephant» (1936) — 
 «Charles Dickens (1939)|Charles Dickens» (1939) — 
 «Boys' Weeklies» (1940) — 
 «Inside the Whale» (1940) — 
 «Wells, Hitler and the World State» (1941) — 
 «The Art of Donald McGill» (1941) — 
 «Looking Back on the Spanish War» (1943) — 
 «W. B. Yeats» (1943) — 
 «Benefit of Clergy: Some notes on Salvador Dali" (1944) — 
 «Arthur Koestler (1944)|Arthur Koestler» (1944) — 
 «Notes on Nationalism» (1945) — 
 «How the Poor Die» (1946) — 
 «Politics vs. Literature: An Examination of Gulliver's Travels» (1946) — 
 «Politics and the English Language» (1946) — 
 «Second Thoughts on James Burnham» (1946) —  
 «Decline of the English Murder» (1946) — 
 «Some Thoughts on the Common Toad» (1946) — 
 «A Good Word for the Vicar of Bray» (1946) — 
 «In Defence of P. G. Wodehouse» (1946) — 
 «Why I Write» (1946) — 
 «The Prevention of Literature» (1946) — 
 «Such, Such Were the Joys» (1946) — 
 «Lear, Tolstoy and the Fool» (1947) — 
 «Reflections on Gandhi» (1949) —

Bakgrunnsstoff 

 
Språkskaparar
Engelske romanforfattarar frå 1900-talet
Engelske diktarar frå 1900-talet
Administratorar i Britisk Burma
Britisk-koloniale politifolk
Britiske gravejournalistar
Britar frå koloniale India
Britar frå andre verdskrigen
Britar frå den spanske borgarkrigen
Britiske samfunnsdebattantar
Britiske krigskorrespondentar
Gravlagde i Oxfordshire
Religionskritikarar
Engelske aktivistar
Engelske anglikanarar
Demokratiske sosialistar
Engelske antikommunistar
Engelske antifascistar
Engelske bokhandlarar
Engelske demokratiforkjemparar
Engelske essayistar
Engelske mannlege journalistar
Engelske memoarforfattarar
Engelskmenn av fransk avstamming
Engelske politiske skribentar
Engelske reporterar og korrespondentar
Engelske satirikarar
Engelske skeptikarar
Engelske sosialistar
Franskspråklege forfattarar
Fascismehistorikarar
Mannlege essayistar
Modernistiske forfattarar
Folk utdanna ved Eton College
Folk utdanna ved St Cyprian's School
Folk utdanna ved Wellington College i Berkshire
Folk frå Bihar
Vinnarar av Prometheus-prisen
Pseudonyme forfattarar
Døde av infeksjonssjukdommar i England
Døde av tuberkulose på 1900-talet
Breidsundet i Herøy i Møre og Romsdal

For andre stader med same namnet, sjå Breidsundet.

Breidsundet er eit sund mellom øyane Nerlandsøya og Remøya i Herøy kommune i Møre og Romsdal.

Sundet skjermar Holmefjorden til ei viss grad frå Atlanterhavet, men er samstundes den einaste vegen for større skip som skal inn til Fosnavåg. Sjølve opninga er mellom Teigeneset og Grønnholmen, medan Pessa, Trollholmen, Tangane, Vårhuda, Kobbholmen, Skotholmen og Urholmen stenger for.

Sund i Herøy i Møre og Romsdal
Romanen 1984

1984 (originaltittel: Nineteen Eighty-Four) er ein dystopisk framtidsroman av George Orwell som kom ut i 1949. Boka skildrar eit statisk, klassedelt samfunn som er prega av tankestyring og overvaking. Boka var eit gjennombrot for Orwell. Ho er blitt kjend over heile verda, og stadig brukt som varsel for ei trugande samfunnsform. 

Romanen blei skriven i skuggen av andre verdskrigen med inspirasjon frå mellom anna Nazityskland og Sovjetunionen. Det er lett å kjenna igjen indoktrinering, krigshissing, tortur, styrt språkendring, historieomskriving, Stalin sine deportasjonar og Hitlerjugend frå den verkelege historia.

Hovudpersonen i boka er Winston Smith, som ikkje klarer underordna seg den strenge tankestyringa. Ein annan viktig person er Store Bror, Big Brother på engelsk, som har gått inn i språket som eit omgrep for samfunnsovervaking.

I boka pågår det ein konstant krig mellom landa Oceania, Eurasia og Austasia, der skiftesvis to av landa er allierte.

Like viktig var omgrepet nyspråk eller nytale, eit språk som skulle avgrensa tankane til innbyggjarane ved å forenkla og fjerna alle ord som skildra noka form for fridom, og gjerne gje orda motsett innhald av det dei hadde før.

Bakgrunnsstoff 

 Elektronisk utgåve av romanen på engelsk

1984
1984
Bøker frå 1949
George Orwell
Samoa

Samoa er eit land forma av ei øygruppe i Polynesia i Stillehavet, der dei to hovudøyane er Savai'i og Upolu. Fram til første verdskrigen var Samoa ein tysk koloni og bar namnet Tysk Samoa. Frå 1914 til 1997 heitte landet Vest-Samoa.

Klima 
Samoa har tropisk regnklima og årsnedbøren i hovudstaden Apia er kring 3000 mm, mest i tida desember-april. I fjellskråningar vendt mot søraust kan årsnedbøren bli 6000-7000 mm. Middeltemperaturen er 26-27 °C med små årstidsvariasjonar. Tyfonar kan passere øyane i perioden desember-mars og føre til store øydeleggingar, som tyfonen Val i 1992.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 
Polynesia
Land i Oseania
Øyar i Stillehavet
Tonga

Tonga er eit kongedøme i Polynesia i det sørlege Stillehavet. Det ligg sør for Samoa og aust for Fiji. Øystaten omfattar 169 øyar, 36 av dei folkesette.

Klima 
Øyane har eit tropisk, maritimt klima med ein årleg middeltemperatur som varierer frå 23 °C i sør til 27 °C i nord. Det kjem mest nedbør i nord (2700 mm), medan dei sørlege øyane får omkring 1500 mm i løpet av eit år. Mest regn kjem det i perioden januar til mars då den intertropiske konvergenssonen flyttar seg sørover. Minst nedbør kjem det frå mai til september då søraustpassaten dominerer.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

 
Polynesia
Land i Oseania
Øyar i Stillehavet
Edvard Langset

Edvard Langset (), òg kjend under pseudonymet «Ola Vonheim», var ein norsk forfattar, lærar og folkeminnesamlar. Frå 1917 var Langset statsstipendiat.

Liv 
Edvard Langset vart fødd i 1867 på Langset i Straumsnes (no i Tingvoll kommune) på Nordmøre av foreldra Eli Olsdotter Langset og Ole Gundersen Langset. Han vart gift med Marta Lyngstad, og dei fekk 3 born. Edvard Langset døydde den 12. mai 1924.

Verk 
Edvard Langset tok lærarutdanning på Klæbu seminar 1889-91, og arbeidde deretter som lærar i Bjugn eitt eller to år, i Hemne 1893-1906, i Frei 1906-1916 og i heimbygda frå 1916. Han var elev på Askov folkehøjskole 1899-1900 og følgde førelesingar i folkeminnevitskap i åra etter. 

Han var leiar av Nordmøre ungdomslag, styremedlem i Nordmøre mållag og starta bygdemuseum i heimbygda. Han vart statsstipendiat i 1917. Langset var ein aktiv forfattar og skribent og gav ut i alt 13 bøker i si levetid. I 1948, 24 år etter at han døydde kom bok nummer 14, basert på delar av det omfattande innsamlingsarbeidet han gjorde. 

Langset var leiar av Nordmøre ungdomslag, styremedlem i Nordmøre mållag og starta bygdemuseum i heimbygda. Han vart statsstipendiat i 1917.

Verkliste

Forteljingar (romanar og noveller) 
 1901 – Fred paa jordi : forteljing. Fosna, 1901. (23 s.)
 1902 – Fem Kvinnor : Forteljingar Kristianssund : Tvedte, 1902. (95 s.)
 1904 – Ein Uppfinnar : Forteljing. Kristiansund : John Johnsen Bog- og Aksidenstrykkeri, 1904. (123 s.; «Romsdalsposten’s Følgeton»)
 1908 – Fridomsstrid : forteljingar. Fosna, 1908. (57 s.)
 1908 – Menneskjor : forteljing. Fosna, 1908. (209 s.)
 1914 – Far : forteljingar. Nidaros, 1914. (39+9 s.)
 1923 – Ola Vonheim (pseud.): Gamle minne : forteljingar. Fosna, 1923. (45 s.)

Skodespel 
 1905 – Ein bondegut i Oslo : spelstykke. Fosna, 1905. (46 s.)
 1908 – Dronning Gyda : spelstykke i fire vendingar. Fosna : Marie Normanns efg., 1908. (134 s.)
 1915 – Ola Vonheim (pseud.): Naar kulturen skal bergast : spel i tri vendingar. Nidaros, 1915. (49 s.)

Folkeminne 
 1910 – Fraa Nordmør : eventyr, segner og gamle lækjeraader. Fosna [Kristiansund] : Marie Normans eftf., 1910. (43 s.)
 1915–18 – Norsk folkedikting for born. Fosna : [E. Langset], 1915-1918. (2 hf.)
 1921 – Folke-eventyr fraa Nordmør. (Norsk folkeminnelag ; 4) Kristiania, 1921. (viii+64 s.)
 1948 – Segner, gåter, folketru frå Nordmør. (Norsk folkeminnelag ; 61) Oslo, 1948. (186 s.; red. av Reidar Th. Christiansen)

Kjelder 
 Langset, Edvard: Folke-eventyr fraa Nordmør. (Norsk folkeminnelag ; 4) Kristiania, 1921. (viii+64 s.)
 Søk: «Langset, Edvard» på Bibsys

Referansar

Bakgrunnsstoff
 Edvard Langset: Folke-eventyr frå Nordmør  — nettutgåve frå Alnakka.net
 Edvard Langset: «Dei tri havmenn, og andre folkeminne fra Ørland, Bjugn og Stjørna» — nettutgåve ved Yrjar heimbygdslag i Ørland kommune
 Bøker av Edvard Langset digitalisert hjå Nasjonalbiblioteket

Norske forfattarar
Nynorskforfattarar
Norske folkeminnesamlarar
Folk frå Tingvoll
Statsstipendiatar
Oj, svijetla majska zoro

«Oj, svijetla majska zoro», ‘Å, strålande maimorgon’, er den montenegrinske nasjonalsongen.

Tekst 

Nasjonalsongar
Montenegro
Hn/Nynorsk

Denne artikkelen tek fyre seg den nolevande nynorske målformi. Sjå nynorsk talemål for artikkelen um det yngste målstiget i norskt mål, til skilnad frå gamalnorsk og millomnorsk.

Nynorsk er ein rettskrivingsnormal for norsk, bygd på eit utval av dei norske målføri. Offisielt gjeldande nynorsk rettskriving i dag er tufta på normalen hans Ivar Aasen og seinare endringar av millom andre Norsk språkråd.

Den fyrste norske skriftnormalen vart kalla landsmål (Landsmaal), men dette namnet vart i 1929 brigdt til nynorsk; eit framlegg um norsk, beint fram, tapte i Stortinget med éi røyst. 

Etter 1938 vart den statsstyrde tilnærmingi  til bokmål og austnorske målføre so sterk at ein kunde taka til med å tala um eit eige tradisjonelt avbrigde av nynorsk, i motsetnad til den statlege normi. Denne meir tradisjonelle målformi er i dag mest kjend under nemningi høgnorsk.

Offisiell nynorsk som ein finn honom i godkjende ordlistor og dilike hev tvo slag former, hovudformer/lærebokformer og sideformer/klamberformer. Der det finst meir enn éi hovudform, talar ein um jamstelte former, soleis til dømes formene «me» og «vi». Hovudformene skal nyttast i lærebøker og andre offisielle høve, medan sideformene kann nyttast av elevar og andre utan at det vert rekna som brot på gjeldande rettskriving. Nokre av sideformene er tradisjonelle «høgnorske» former, andre er «samnorskformer» etter mynster frå sume austnorske og nordnorske målføre, bymål og bokmål. 

Det går jamt fyre seg eit ordskifte um ein ikkje skal skjera ned på talet på valfrie former, og avskìpa ordningi med sideformer, so at alle formene vert jamstelte hovudformer. I 2005 avviste KKD eit framlegg frå Norsk Språkråd um dette, med di det bygde på for stor usemja. Ein ventar no på eit nytt normeringsregime i og med tilskìpingi av eit nytt målorgan – Språkrådet.

Millom 10 og 15 % av ibuarane i Noreg nyttar einkvan varianten av det nynorske skriftspråket.

Eksterne lekkjor 
 nynorsk.no - nyhende om nynorsk
 «Nynorsken i tal» av Jon Grepstad

Hn/Norskt mål

sv:Nynorsk
Hn/Høgnorsk

Høgnorsk er eit skrift- og talemål, og ei nemning på ei uoffisiell form for nynorsk der målet er halde ved lag i ubroten tradisjon etter det fyrste nynorske skriftmålet (Landsmaal), som ein finn det hjå Ivar Aasen, Aasmund Olavsson Vinje, Arne Garborg o.a. Offisiell nynorsk veik av frå denne tradisjonen fyrst og mest ved rettskrivingsbrigdet i 1938, med ei tilmåting til rettskrivingi og ordvalet i bokmål og til målføri i Nord-Noreg, i Trøndelag og på Austlandet. Det er med andre ord på desse umkvervi høgnorsken skil seg frå offisiell nynorsk.

Grammatikk

Bøygjing av namnordi 

Høgnorske namnord og lagord vert bøygde i tal og bundenskap. Namnordi hev tri kyn; hankyn, hokyn, inkjekyn. Desse hev anten sterk eller linn bøygjing, som viser seg i endingi.

Døme på regelbundne sterke og linne namnord i alle kyn:

Høgnorskrørsla 

Høgnorskrørsla er organisert i samskipnaden Ivar Aasen-sambandet. Dei tvo største lokallagi er Høgnorskringen i Oslo og Vestmannalaget i Bergen.

I år 2000 braut det ut strid i høgnorskrørsla. Striden toppa seg i 2002 med konflikten um bladet Vestmannen. Etter at Lars Bjarne Marøy hadde vorte avsett som bladstyrar for Vestmannen, vart det gjort upptak til å skipa eit konkurrerande målblad, Målmannen. Frå 2002 til slutten av 2003 var bladet meint å fungera som eit samlingspunkt for aktivistmiljøet i Ivar Aasen-sambandet og Vestlandske Mållag. Men på slutten av 2003 braut det ut ein ny konflikt internt i Ivar Aasen-sambandet. Støttespelarane attum Målmannen valde då å brjota med den organiserte luten av høgnorskrørsla og helder samla kreftene um å byggja upp eit frittståande aktivistmiljø kring bladet Målmannen. Bladet tek upp både målspursmål og andre aktuelle saker.

Bakgrunnsstoff 
 Mållekken  er ein wiki til kunnskap um og bruk av høgnorsk
 Ivar Aasen-sambandet 
 Høgnorskportalen www.sambandet.no
 Bladet Målmannen

 Høgnorskgrammatikken "Norsk Formlæra"
 Høgnorskordlista "Norsk Ordliste"

Sjå òg 
 Nynorsk
 Samnorsk
 Bokmål
 Riksmål
 Rettskrivingi av 1917
 Rettskrivingi av 1938

Hn/Nynorsk
Hn/Høgnorsk
Teigeneset på Nerlandsøya

For andre stader med same namnet, sjå Teigeneset

Teigeneset er eit nes aust-nordaust på Nerlandsøya i Herøy kommune i Møre og Romsdal.

Neset høyrer til matrikkelgarden Teige i Kvalsund grunnkrins. Neset markerer eine sida av Breidsundet, med Holmefjorden på innsida og Atlanterhavet like utom.

Geografi i Herøy i Møre og Romsdal
Halve sanninga

Boka Halve sanninga er skrive av Ragnar Hovland, og kom ut i 1998. Boka har tre forteljarar, ein mann, ei kvinne og ein hund, som i kvar sin tredjedel av boka legg fram hendingane frå sin ståstad. Namnet heng monleg saman med formatet til boka, som i motsetnad til andre bøker som i regelen er rektangulær, er trekanta (skoren av diagonalt).

Bøker frå 1998
Norske romanar
Rom

Ordet rom kan ha fleire tydingar.

Frå norrønt
Eitt opphav til ordet rom er indoeuropeisk *ru- -> urgermansk *ru-ma- som tydde 'opna'. Dette blei til det norrøne adjektivet rumr, 'rommeleg' og substantivet 'rom'. Ordet skildra altså først noko som bar ope, men blei seinare brukt til å skildra sjølve det som var ope, rommet. 

I dag kan ordet visa til:

husrom, eit rom i ein bygning 
hesjerom, området mellom to staurar i ei hesje
båtrom, rommet mellom to spant eller band i ein klinkbygd båt
Romutstrekking, til dømes volum
Verdsrommet, Universet

Frå andre språk
Rom kan òg vera
 Namnet mange sigøynarar brukar om seg sjølve
 Drikken rom er eit brennevin basert på sukkerrøyr.
 Ei form av namnet til hovudstaden i Italia, Roma
 ROM-minnebrikker i er datamaskin

arc:ܪܗܘܡܐ
bg:Рома
cy:Roma
es:Roma (desambiguación)
he:רומא (פירושונים)
la:Roma (discretiva)
lv:Roma (nozīmju atdalīšana)
hu:Roma (egyértelműsítő lap)
nl:Rome
fi:Rooma (täsmennyssivu)
tl:Roma (paglilinaw)
th:โรมา
Alltid fleire dagar

Alltid fleire dagar er debutromanen til Ragnar Hovland, og kom ut i 1979. Sentrale personar i boka er «eg-personen», Bell, Silver, Miki, Lilly (den sjuke jenta), han far, katten hans far (som likar westernfilmar, men hatar moderne musikk) og Abelsen.

Boka fylgjer «eg-personen», Bell, Silver og Miki (og stundom Lilly) gjennom oppveksten i ei bygd måteleg langt frå Bergen. Etter nokre år under sterk påverknad av øl, brennevin og ein heisen hang etter jenter, spreier dei seg for alle vindar.

Deretter reiser «eg-personen» til Bergen for å studera og ta seg arbeid. Han får spela piano på ein café, so han tener til husleiga og drikka.

I heimbygda går striden om EF heftig for seg, der tilsynelatande bymannen Abelsen står åleine mot resten av bygda.

Bakgrunnsstoff 
 Alltid fleire dagar digitalisert hjå Nasjonalbiblioteket

Ragnar Hovland
Nynorsk litteratur
Bøker frå 1979
Norske romanar
Husrom

Husrom er ein stad ein har tak over hovudet, golv under og veggar rundt seg. Ofte vil dei også ha vindauge og ei eller fleire dører. Det er vanleg at hus over ein viss storleik blir delte inn i rom til ulik bruk, som kjøkken, baderom, opphaldsrom og soverom.

Rom ein kan leiga, i hotell og liknande, følgjer gjerne ei standardisert inndeling i enkeltrom, dobbeltrom og så bortetter.

Historie
Mange tradisjonelle hustypar har berre eitt rom med eldstad, sovestader og opphaldsområde. Dette er enkelt å byggja og er vanleg i til dømes telthus, igloar, mindre hytter og liknande. I større uoppdelte hus, som langhus, kan ein då få store hallar eller salar.

Tidlege bysivilisasjonar som Induskulturen og Den minoiske sivilisasjonen brukte stein eller murstein til å laga hus med fleire rom, gjerne fleire etasjar. Romarane bygde både bustadblokker (insulae) og herskapshus (domus og villa) med fleire klårt definerte rom. I nokre høve har desse inspirert moderne rom, som atrium og vestibyle.

Bakgrunnsstoff 

 
Arkitektur