alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hunndalen

Hunndalen er eit nærings- og bustadområde i Gjøvik kommune i Innlandet. Området blir i dag rekna som ein av Gjøviks bydelar og ligg om lag tre kilometer vest for Gjøvik bysentrum.

Historie 
Hunndalen som industristad er eit av dei eldste i Oppland. Sjølve nerven i Hunndalen var den gong Toten Cellulosefabrikk (nedlagt 1981). Verksemda O. Mustad & Søn AS (produsent av fiskekrokar og jernvareutstyr) er framleis aktiv i området etter ei rekke nedbemanningar. Mustads gamle industriområde har dei siste åra blitt revitalisert med ei rekke nye foretak - og framstår i dag som Mustad Næringspark som ligg på grensa mellom Hunndalen bydel og Gjøvik sentrum. Den gamle og pittoreske mursteinsbusetnaden langs Hunnselva huser pr. 2008 ei rekke nye foretak, som for eksempel Telenor kundeservice, TESS, og diverse lokaleentrepenørar.

Kyrkje
Hunn kyrkjelyd omfattar Hunndalen og store delar av Nordbyen. Kyrkjebygget, nye Hunn kyrkje, ligg på grensa mellom dei to bydelane.

Skole, barnehage og fritid
I bydelen ligg det to skoler, Blomhaug barneskole med nesten 400 elevar og Vardal ungdomsskole. Hunndalen har òg ei rekke barnehagar, mellom dei Huskestua, Marka og Misjonshuset.

Fritidsklubben "Møteplassen" som er open på onsdagar er populær mellom dei unge i  bydelen. 
Det er òg ein ballbinge på Vardal idrettsplass, nokre fotballbanar og ein leikeplass som ligg langs Hunnselva.

Kjente personar frå Hunndalen
Ole Evinrude
Ingvild Flugstad Østberg, langrennsløpar
Jan Erik Larssen, programleiar i Broom, tidlegare i Autofil
Viggo Sandvik, tidlegare vokalist i Vazelina Bilopphøggers

Geografi i Gjøvik
Dalar i Innlandet
Filologi

Filologi (frå gresk φιλολογία, philologia, 'kjærleik til ord, tale') er vitskapen om språket og litteraturen til eit folk, til dømes klassisk filologi og germansk filologi. Språkstudiet i seg sjølv, lingvistikken, er ein av fleire vitskapar som har basis i filologien. 

Opphavleg vart ordet brukt einstydande med klassisk filologi, vitskapen om språket, litteraturen og kulturen til dei gamle grekarane og romarane. I dag bruker ein ordet om språkstudium som heile, om hermeneutikk (fortolking), om oldtidskunnskap og om historiske studie av litteratur.

Ein filolog arbeider ofte ved undervisings- og forskningsinstitusjonar, på bibliotek, i media, forlag, museum eller i offentleg administrasjon.

Fagområde innan filologi 
 Indoeuropeistikk

 Klassisk filologi
 Bysantinistikk
 Gresk filologi
 Latinsk filologi

 Moderne filologi
 Anglistikk
 Baltistikk
 Fennistikk
 Germanistikk (germansk filologi)
 Hungarologi
 Keltologi
 Romanistikk (romansk filologi)
 Skandinavistikk
 Slavistikk (slavisk filologi)

 Orientalistikk (orientalsk filologi) og Afrikakunnskap
 Afrikanistikk
 Altaistikk
 Arabistikk
 Armensk filologi
 Assyriologi
 Egyptologi
 Etiopistikk
 Hettittologi
 Indoiranistikk
 Indologi
 Iranistikk (iranologi)
 Judaistikk
 Koptologi
 Kurdologi
 Sumerologi
 Turkologi

 Japanologi
 Sinologi
 Tibetologi

 Samanliknande språkvitskap

Bakgrunnsstoff

Kjelder 

 
 «Filolog» ved utdanning.no
 Denne artikkelen bygger på «Filologi» frå , den 29. april 2011.
Cellevegg

Cellevegg er det solide laget rundt ei celle. Hovudoppgåva til celleveggen er å verna det indre av cella mot fysiske rørsler som kan skade ho.

Det er berre cellevegg på plante-, bakterie-, (somme) archaea-, alge-, og soppceller; dyr og protozoar har ikkje noko lag utanpå cellemembranen.

Cellebiologi
Gjevingåsen tunnel

Gjevingåsen tunnel er ein jarnbanetunnel under bygging mellom Hommelvik og Hell stasjonar på Meråkerbanen. Tunnelen er viktig få å ned reisetida og kapasiteten mellom Nord-Trøndelag og Trondheim. Ein reknar med å spare opptil fem minutt. Samstundes vil dagens strekning som er ein flaskehals bli erstatta og kapasiteten vil auke frå 5,4 til 8 tog pr time. Ein annan positiv konsekvens er at dagens rasutsette og vedlikehaldskrevjande strekning kan bli lagt ned.

Prosjektet 
Tunnelen er 4400 meter lang med enkeltspor og totalt blir det lagt 5700 meter nytt spor som følgje av nybygginga. Kostnadsramma er 635 millionar kroner og anlegget vil stå ferdig hausten 2011. Gjennomslaget i tunnelen kom 12. august 2010. Tunnelen vil bli klargjort for framtidig elektrifisering av strekningane mellom Trondheim - Steinkjer og Trondheim - Storlien. Som følgje av drivinga av tunnelen er det tatt ut 400 000 kubikkmeter masse som blir nytta av Avinor i samband med utvidinga av Trondheim lufthamn, Værnes.

Kjelder 
 Jernbaneverket si prosjektside om Gjevingåsen tunnel

Jarnbanetunnelar i Noreg
Jarnbanestrekningar i Trøndelag
Tunnelar i Trøndelag
Samferdsle i Stjørdal
Samferdsle i Malvik
Tunnelar opna i 2011
2011 i Noreg
Einige og tru til Dovre fell

«Einige og tru til Dovre fell» (bokmål Enige og tro inntil Dovre faller eller Enige og tro til Dovre faller) er den såkalla Eidsvolleiden frå 1814. Eiden blei avlagt som eit løfte etter at tingingane under Riksforsamlinga på Eidsvoll vart avslutta 20. mai 1814. Ifølgje Nicolai Wergeland tok representantane etter forslag av Jens Schow Fabricius (1758-1841) kvarandre då i hendene, danna ei brorskapskjede og ropte «Enige og troe, indtil Dovre falder!». 

Dovre har elles lenge hatt ein viktig posisjon i Noregs nasjonale medvit, der Dovrefjell representerer det evige, uforanderlege, trygge og grunnfesta. I norsk eventyrtradisjon representerer Dovre det eldgamle og trolske. I eventyret «En aften i nabogården» frå Asbjørnsen og Moes eventyrsamling frå 1845 heiter det at «(...) på Dovrefjell har der naturligvis alle dager vært like så gode trollkjerringmøter som på Bloksberg.» Henrik Ibsen valde dessutan namnet Dovregubben på karikaturen sin av det sjølvgode og sneversynte norske i sitt dramatiske dikt Peer Gynt frå 1867.

Bakgrunnsstoff 
 Jens Schow Fabricius ord ved avslutninga av Riksforsamlinga
 Om Dovrefjell blant anna som nasjonalt symbol.

Riksforsamlinga
Dovre kommune
Politiske slagord
Hendingar i 1814
1814 i Noreg
Motto
California Dreamin'

«California Dreamin'» (California drøymer) er ein populær song av The Mamas & the Papas, som først kom ut i 1965. Songen er rangert på 89. plass på lista til Rolling Stone over dei 500 største songane gjennom tidene.. Teksten omhandlar ein mann i eit kaldt vinterlandskap som lengtar etter varmen i California.

Historie
I følgje låtskrivarane John Phillips og Michelle Phillips vart songen skriven i 1963 då dei budde i New York. Han drøymde songen og vekka kjærasten for at ho skulle hjelpe han å skrive songen. På denne tida var dei to medlemmer i visegruppa The New Journeymen som utvikla seg til The Mamas & the Papas.

Dei fekk den første platekontrakten sin etter at dei vart introdusert for Lou Adler, sjef for Dunhill Records, av songaren Barry McGuire. Som takk til Adler song dei korvokal på «California Dreamin'» på McGuire-albumet This Precious Time. The Mamas and the Papas spelte så inn si eiga utgåve av songen med det same akkompagnementet i tillegg til ny vokal og ein fløytesolo av Bud Shank. Ein kan så vidt høyre den originale vokalen til McGuire i den venstre lydkanalen på byrjinga av songen. Singelen vart gjeven ut seint i 1965, men slo ikkje gjennom med ein gong. Etter å ha fått litt merksemd i Los Angeles i starten, hugsa Michelle Phillips at det var ein radiostasjon i Boston, som førte til det nasjonale gjennombrotet for songen.
Tidleg i 1966 nådde songen 4. plassen på den amerikanske singellista og vart liggande på lista i 17 veker.

Andre utgåver
Fleire kjende artistar har spelt inn sine utgåver av songen, mellom andre R.E.M., The Beach Boys, America, (to utgåver), Wes Montgomery,  José Feliciano (B-side på singelen «Light My Fire» i 1968), The Carpenters, Four Tops, Bobby Womack, Queen Latifah, The Seekers, George Benson, Eddie Hazel, Raquel Welch, Benn Jordan, Motorpsycho og Jack Frost.  

The Beach Boys spelte inn ei ny utgåve av «California Dreamin'» i 1986 for samleplata deira Made in U.S.A.. Denne vart produsert av Terry Melcher med Roger McGuinn frå The Byrds på tolvstrengsgitar og John Phillips på saksofon. Michelle Phillips og McGuinn er begge med i videoen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «California Dreamin'» frå ,  den 1. desember 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Songar frå 1965
Singlar frå 1965
 089
The Mamas & the Papas-songar
The Beach Boys-songar
Songar om California
Songar skrivne av John Phillips
Songar produserte av Lou Adler
The Ventures-songar
Bookerprisen

Bookerprisen (engelsk namn «Booker Prize for Fiction» og «Man Booker Prize») er ein litteraturpris som vert delt ut årleg til ein roman som opphavleg er skriven på engelsk og gjeven ut i Storbritannia eller Irland.

Fram til og med 2013 gjekk prisen berre til forfattarar frå Det britiske samveldet og Irland, slik at forfattarar frå USA var utelukka. Frå 2014 har prisen vore open for alle nasjonalitetar. 

Vinnaren av Man Booker Prize kan rekna med internasjonal anerkjenning og suksess, og prisen er derfor også viktig for bokhandlarbransjen. Prisen vart oppretta av bokhandlarkjeda Booker plc i 1968, og delt ut første gongen året etter. For at prisen skal ha eit framståande kjennemerke, vert jurymedlemmene utvalde blant kritikarar, forfattarar og akademikarar. Sidan 2002 er prisen også omtala som «Man Booker Prize» på bakgrunn av at prisen er sponsa av eit investeringsselskap, Man Group plc.

Vinnarar 

Einskilde år har det vore to vinnarar (1974 og 1992).

Bakgrunnsstoff
 Vinnarar og nominasjonar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Bookerprisen» frå ,  den 1. desember 2010.  

Litteraturprisar
Britiske litteraturprisar
Skipingar i 1968
Draumen om det raude rommet

Draumen om det raude rommet (kinesisk 紅樓夢; pinyin Hóng Lóu Mèng) er ein kinesisk roman skriven på midten av 1700-talet, under Qing-dynastiet. Han er rekna som ein av dei fire klassiske romanane i kinesisk litteratur. Forfattaren Cao Xueqin skreiv 80 kapittel av romanen, som seinare er blitt fullført av andre over hundre gonger. Romanen er skriven på kinesisk daglegspråk i staden for klassisk kinesisk, og bidrog til å gjera dette språket til eit akseptert litterært språk.

Romanen verker vera delvis sjølvbiografisk. Han skildrar veksten og fallet til ei slekt, og skildrar i detaljerte episodar livet i to rike embetsmannfamiliar med familiemedlemmer, vener og tenarar. Slekta Jia, i husa Ningguo og Rongguo, går frå å ha ein slektning som er keisarleg konkubine til å falla i unåde hjå keisaren og få eigedommane sine konfiskert. 

Kjærleikstrekanten mellom hovudpersonen Jia Baoyu og hans to kusiner, kjenslevare Lin Daiyu og meir praktisk anlagte Xue Baochai, er ei av dei best kjende intrigane i boka.

Romanen er også kjend under namnet «Soga åt steinen» (石头记, Shítóu Jì). I forordet til boka ber ein medviten stein som gudinna Nüwa la att då ho vølte himmelen ein taoist-prest og ein buddhstmunk om å ta han med for å sansa verda.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Drømmen om det røde rommet» frå , og «Dream of the Red Chamber» frå  den 1. desember 2010. 
 

Bøker frå 1700-talet
Kinesiske romanar
Samuel Hansson Bugge

Samuel Mandrup Hansson Bugge, Samuel Mandrop Hansen Bugge () var ein norsk gardbrukar og stortingsmann frå Hafslo i Sogn.

Far hans var gardbrukar på Urnes i Hafslo. Han tok eksamen som underoffiser før han vart gardbrukar på farsgarden. Bugge var ordførar i Hafslo kommune i 20 år og medlem av forlikskommisjonen.

Bugge representerte Nordre Bergenhus amt på Stortinget 1871-79. Heile tida var han medlem av militærkomiteen, 1877-79 også av Lagtinget.

Han døydde på garden sin i Hafslo i 1907.

Kjelder
Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Norske gardbrukarar
Stortingsrepresentantar 1871-1873
Stortingsrepresentantar 1874-1876
Stortingsrepresentantar 1877-1879
Stortingsrepresentantar for Sogn og Fjordane
Lokalpolitikarar i Luster
Folk frå Luster
Linkin Park

Linkin Park er eit alternativ rockband frå California i USA. Det blei danna i 1996. Linkin Park består i dag av Chester Bennington, Rob Bourdon, Brad Delson, Dave Farrell, Joe Hahn og Mike Shinoda.

Linkin Park har til i dag gjeve ut fire studioalbum, og har talrike singlar og hits. Dei har vunne to Grammy-prisar. Fyrste gongen var med singelen «Crawling» frå debutalbumet Hybrid Theory. Andre gongen var for songen «Numb/Encore», som var eit samarbeid med rapparen Jay-Z. 

Singelen «What I've Done» frå albumet Minutes to Midnight blei brukt i filmen Transformers (2007). Ein nyare singel, New Divide, blei brukt i oppfylgjaren Transformers: De beseirede slår tilbake.

Studioalbum 
Hybrid Theory (2000)
Meteora (2003)
Minutes to Midnight (2007)
A Thousand Suns (2010)
Living Things (2012)
The Hunting Party (2014)

Kjelde 

Denne artikkelen byggjer på «Linkin Park» frå , den 31. januar 2012. 
 

USA-amerikanske musikkgrupper
Alternative rockegrupper
Musikkgrupper skipa i 1996
Grammy-vinnarar
Torstein Guttormsson Fretheim

Torstein Guttormsson Fretheim () var ein norsk gardbrukar, ordførar og stortingsmann frå Aurland i Sogn. Han var farfar til Thorstein Fretheim den yngre.

Far hans var gardbrukar på Fretheim, men døydde då sonen Torstein var barn. Sonen vart då oppfostra hos besteforeldra. I vaksen alder tok hans så over farsgarden og dreiv den til han skøytte garden over til son sin. Han var ordførar i Aurland i om lag 30 år og i mange år medlem av forlikskommisjonen.

Fretheim representerte Nordre Bergenhus på Stortinget i 1842, 1848, 1862-64 og 1871-73. Han var medlem av militærkomiteen 1842, 1848, 1862-63 og på omframstortinget av komiteen om avløninga av hæren. I perioden 1871-73 var han medlem av budsjettkomiteen, medan han var medlem av Lagtinget 1862-64 og 1871-73.

Han døydde på garden sin i Aurland i 1874.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Norske gardbrukarar frå 1800-talet
Stortingsrepresentantar 1842-1844
Stortingsrepresentantar 1848-1850
Stortingsrepresentantar 1862-1864
Stortingsrepresentantar 1871-1873
Folk frå Aurland
Bernt Christopher Kauffeldt

Bernt Christopher Kauffeldt () var gift med Dorothea Elisabeth Gundelach (1742-1822) på Biri.
Dei kom begge frå kjende tyske glasblåsarslekter og kom frå Mecklenburg til Biri glassverk i 1764.

Dei fekk 9 born. Av dei kom Caspar Kauffeldt til å halde fram innan glassblåsartradisjonen både på Biri og seinare i Vardal (noverande Gjøvik).

Litteratur

 Korshavn, Jan Håvard 1994. Norske Empireglass. Gjøvigs Glasværk 1807-1843. Gjøvik.

Folk frå Gjøvik
Folk frå Mecklenburg
Peder Pedersson Hjermann den yngre

Peder Severin Pedersson Hjermann () var ein norsk gardbrukar og stortingsmann frå Lærdal i Sogn. Peder Pedersson Hjermann den eldre var far hans.

Hjermann tok over farsgarden Stønjum i Lærdal då faren døydde i 1834 og dreiv denne til han døydde. I 1837 kom han med i det fyrste heradsstyret og var medlem av dette til 1859. Frå 1844 var han forlikskommissær. Hjermann var 1. representant frå Nordre Bergenhus amt på Stortinget i 1845, der han var medlem av justiskomiteen.

Han døydde på garden sin i Lærdal i 1863.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1845-1847
Stortingsrepresentantar for Sogn og Fjordane
Lokalpolitikarar i Lærdal
Norske gardbrukarar
Folk frå Lærdal
Vierfink


Vierfink, Urocynchramus pylzowi, er ein uvanleg fugleart i høgtliggande område i det sentrale til vestlege Kina. Dette er ein art utan nærskylde og er si eiga slekt Urocynchramus plassert i eigen distinkte familie Urocynchramidae av sporvefuglar.

Han er ein liten fugl som liknar langhalefink i utsjånad. Vierfink viser kjønnsdimorfisme, hannane skil seg frå hofuglar med lys rosa farge på halsen, brystet og buken. Begge kjønna har lang stjert, brune striper på rygg og venger. Nebbet er tynnare enn hos rosenfinkar. Det sterkaste morfologiske trekket som skil denne arten frå rosenfinkar finn ein i dei ytre primærfjørene. Hos finkar og busksporvar er desse fjørene degenererte, men hos vierfink har dei to tredelar av lengda til neste primære. 

Vierfink lever i ei høgd på mellom 3050 og 5000 moh., vanlegvis parvis i hekkesesongen, og i små flokkar om vinteren. Den russiske oppdagaren Nikolaj Przjevalskij var den første som skildra denne arten og han skildra songen som liknande songen av busksporvar. Arten har ikkje vorte studert mykje i naturen, og det er lite kunnskap om åtferda hans. Han er ikkje tenkt å vere trua av menneskeleg aktivitet og er oppført med status livskraftig av IUCN.

Den taksonomiske slektskapen var uklår i lang tid. Groth (2000) foreslo at arten korkje er fink eller busksporv, men einaste medlemmen i Urocynchramidae, og denne endringa vart tatt med i den sjette utgåva av Clementslista..

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Przevalski's Finch» frå , den 1. desember 2010

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Artsskildring  hos Don Roberson; Bird Families of the World

Sporvefuglar
Sølfest Hansson Urdahl

Sølfest Hansson Urdahl () var ein norsk gardbrukar, landhandlar, eit mellombod og ein stortingsmann frå Luster i Sogn. Hans Arnesson Urdahl var far hans og Hans Hansson Urdahl bror hans.

Urdahl gjekk underoffisersskulen i Bergen. Deretter var han gardbrukar på Saude i Luster, før han flytta til garden Fagernes i same bygda. Her dreiv han både som landhandlar og gardbrukar før han flytta til Bergen, der han var mellombod.

I si tid i Luster var han ordførar i tolv år, og forlikskommissær i mange år. Han var stortingsmann for Nordre Bergenhus amt i 1857-58, 1862-64. I 1857 var han medlem av desisjonskomiteen, 1862-63 av militærkomiteen medan han på omframstortinget 1864 var medlem av komiteen om korleis avløne hæren.

Urdahl døydde i Bergen i 1878.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Norske gardbrukarar frå 1800-talet
Norske kjøpmenn
Stortingsrepresentantar 1857-1858
Stortingsrepresentantar 1862-1864
Stortingsrepresentantar for Sogn og Fjordane
Ordførarar i Luster
Folk frå Luster
Hans Arnesson Urdahl

Hans Arnesson Urdahl () var ein norsk kontorist, lensmann, gardbrukar og stortingsmann frå Luster i Sogn. Han var far til Sølfest Hansson Urdahl og Hans Hansson Urdahl.

Urdahl var son til lensmannen i Luster. I yngre år arbeidde han på kontoret til sorenskrivaren i Indre Sogn. Sidan var han brukar av garden Bringe i heimbygda, dit han var gift. Seinare var han så gardbrukar på Saude, også i Luster. År 1807 vart Urdahl lensmann i Luster etter far sin, ei stilling han hadde til han døydde.

Urdahl var valmann då det i 1814 vart halde val til riksforsamlinga på Eidsvoll. På Stortinget 1815-16 var han 4. representant frå Nordre Bergenhus amt, medlem av komiteen for juridiske gjenstandar. Grunna sjukdom var han permittert frå 19. september 1815. Til Stortinget 1821-22 var han 1. varamann. Han møtte då i 1822 frå den 30. oktober i staden for Absalon Olsson Vereide.

Urdahl døydde på garden sin Saude i 1829.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 

Norske gardbrukarar
Stortingsrepresentantar 1815-1817
Stortingsrepresentantar 1821-1823
Stortingsrepresentantar for Sogn og Fjordane
Folk frå Luster
Torgeir Halvardsson Nes

Torgeir Halvardsson Nes () var ein norsk gardbrukar og stortingsmann frå Luster i Sogn.

Nes var gardbrukar i heimbygda Luster. Elles dreiv han i tiåra kring 1800 og kjøpte opp gardar i Romsdal, som han selde vidare til folk frå Indre Sogn som så vandra ut frå heimbygdene. Han kom tidleg i kontakt med Hans Nielsen Hauge, og var sentral i lekmannsrørsla i indre delar av Sogn. I 1838 vart han medlem av det fyrste heradsstyret i Luster.

Nes representerte Nordre Bergenhus amt på omframstortinget 1814, og på Stortinget 1815-16 og i 1833. Han var i 1815-16 medlem av tre komitear, kyrkjekomiteen den eine og om sal av embetsgardar ein annan. I 1833 var han medlem av næringskomiteen.

Nes døydde på garden sin i Luster i 1853.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Norske gardbrukarar
Stortingsrepresentantar 1814
Stortingsrepresentantar 1815-1817
Stortingsrepresentantar 1833-1835
Stortingsrepresentantar for Sogn og Fjordane
Lokalpolitikarar i Luster
Folk frå Luster
Melchior Fuhr

Melchior Schjelderup Olsson Fuhr () var ein norsk sjømann, gardbrukar og stortingsmann frå Luster i Sogn.

Fuhr var son til ein gardbrukar i Luster. Sjølv tok han styrmannseksamen i Christiania i 1813. Fram til 1816 var han sjømann, deretter var han tilsett i ei handelsverksemd på Lærdalsøyri. Sidan kjøpte han garden Ottum i Luster og dreiv denne til han tok ut kår. 

Fuhr var 4. representant på Stortinget 1836 og omframstortinget 1836-37 frå Nordre Bergenhus amt, medlem av tollkomiteen. Fuhr vart på ny stortingsmann i 1842, då medlem av Lagtinget og kriminallovkomiteen. 1838-41 var Fuhr den fyrste ordføraren i Luster. Han var medlem av forlikskommisjonen 1835-42.

Melchior Fuhr døydde på Ottum-garden i Luster i 1869.

Kjelder 

 Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Melchior Schelderup Olsson Fuhr  i NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon

Norske gardbrukarar
Stortingsrepresentantar 1836-1838
Stortingsrepresentantar 1842-1844
Stortingsrepresentantar for Sogn og Fjordane
Ordførarar i Luster
Folk frå Luster
Mons Larsson Eggum

Mons Larsson Eggum () var ein norsk gardbrukar og stortingsmann frå Sogndal i Sogn.

Eggum var son til ein gardbrukar på Bjedla i Sogndal. Han var i 12 år skulehaldar. Kring 1818 gifta han seg til garden Eggum, og dreiv denne. Han var kjend som ein flink jorddyrkar. Perioden 1837-45 var han medlem av heradsstyret i Sogndal, dei fire fyrste åra i formannskapet. Frå 1841 var han sparebankdirektør og elles presten sin medhjelpar, samt valmann.

Eggum var 4. representant frå Nordre Bergenhus amt på Stortinget i 1839. Han var medlem av næringskomite nr 1.

Han døydde på garden Åberge i Sogndal, der han vitja dotter si, som var gift og busett der.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak:Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1839-1841
Stortingsrepresentantar for Sogn og Fjordane
Norske gardbrukarar 
Folk frå Sogndal
Holmegaard Glasværk

Holmegaard Glasværk var eit dansk glasverk som var i drift frå 1825 til 2008, då det gjekk konkurs. Det låg på Fensmark i Næstved kommune sør på Sjælland. Designfirmaet Rosendahl AS har kjøpt retten til varemerket Holmegaard.

Initiativet til Holmegaard Glasværk vart tatt av lensgreve C. C. S. Danneskiold-Samsøe som ønskte å nytte torvressursane i Holmegaardens Mose (Holmegaardens myr) som energikjelde til framstilling av glas. Han søkte derfor Kongen om løyve til å starte produksjon i 1823. Lensgreven døydde det same året, like før han fylte 59 år, slik at det vart enka, Henriette Danneskiold-Samsøe, som stod for opprettinga av den første glashytta den 5. november 1825. Ved starten kom mange av arbeidarane frå Noreg. Dei brakte med seg kunnskapen om å lage flasker som var det viktigaste produktet i den første perioden.

I samband med verksemda vart det bygd arbeidarbustader, slik det var vanleg ved mange glasverk i Noreg.

I 1835 hadde glasverket fått tak i glasmeistrar frå Böhmen som kunne lage framstille serviseglas. Verket voks hurtig, og ved 20-årsjubileet i 1845 var det 80 medarbeidar ved verket.
Torvuttaket kravde stor arbeidsinnsats, og 400 mann sytte for at verket fekk den torva det trong til å fyre omnane. Med familiane vart dette derfor eit stort samfunn i datidas Danmark.

I 1847 skipa ein Kastrup Glasværk som tok over flaskeproduksjonen. Denne avdelinga vart seinare seld.

Dei første hundre åra var innsatsen fokusert på å produsere flasker og bruksglas. Først tidleg på 1900-talet tok Holmegaard Glasværk til å framstille meir kunstnariske glasprodukt som verket er kjent for i dag. Kjente designarar på 1900-talet var Jacob E. Bang, Per Lütken og Michael Bang.

På 1960-talet fusjonerte verket med Katrup Glasværk og all produksjon vart samla på Fensmark.

I 1985 vart Holmegaard Glasværk A/S ein del av Royal Copenhagen A/S som seinare skifta namn til Royal Scandinavia. Dette var ingen suksess for Holmegaard. Firmaet vart utskilt i 2004 då ei gruppe investorar ville opprette eit opplevingssenter med glas som tema i bygningane. Holmegaard Entertainment opna portane i 2006, men det vart heller ingen suksess. Føretaket gjekk konkurs, og bygningane vart selde på auksjon i 2010.

Kjelder

 
 Glassamling

Bakgrunnsstoff 

 Holmegaard – heimeside
 Holmegaard Glasværk hos Kulturarvsstyrelsen 

Næstved Kommune
Skipingar i 1825
Nedleggingar i 1985
Glassverk i Danmark