alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Erkelutt

Erkelutt er eit samleomgrep for europeiske luttinstrument med det til felles at dei har to skruekassar montert i lengderetninga til halsen. Kasse nummer to tar opp bordunstrengane, det vil si dei som ikkje vert gripe om med venstre hand.

Omgrepet «erkelutt» er misvisande då det omfattar instrument med ulikt tal på strengar, stemming og funksjon: arciliuto, liuto attiorbato, chitarrone/teorbe, angelica, barokklutt med svanehals.

Litteratur 
 Christian Ahrens [Red.]: Laute und Theorbe, Symposium im Rahmen der 31. Tage Alter Musik in Herne: Herne: Stadt Herne, Fachbereich Kultur, 2006 ISBN 3-9807008-7-9
 Ekkard Schulze-Kurz: Die Laute und ihre Stimmungen in der ersten Hälfte des 17. Jahrhundert, 1990, ISBN 3-927445-04-5, zugänglich und erhältlich beim Autoren 
 Robert Spencer: Chitarrone, Theorbo and Archlute in: Early Music, Vol. 4 No. 4 (Oktober 1976), 408-422, zugänglich bei David van Edwards

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Erkelutt» frå ,  den 17. juli 2010.

Bakgrunnsstoff 

 Deutsche Lautengesellschaft (tysk)
 Lynda Sayce (engelsk)
 Erkelutt på safon.org 

Historiske musikkinstrument
Klimpreinstrument
Marin Marais

Marin Marais () var ein fransk gambist og komponist.

Biografi 
Marais vart fødd i beskjedne kår som son av skomakaren Vincent Marais. Etter mora døydde i 1666 vart Marin korgut i St. Germain-l'Auxerrois der onkelen hans Louis Marais var kapellan. Orkesteret i denne kyrkja vart leia av François Couperin «le Grand». Kjente medelevar var Michel Richard de Lalande og Jean-Francois Lalouette, og sistnemnde som var noko eldre enn Marin hjelpte han seinare  til å få teneste ved hoffet til Ludvig XIV av Frankrike. Truleg hadde Marais alt lært seg å spele gambe, for då han i 1672 kom i stemmeskiftet og måtte forlate koret fekk han undervisning av dei mest kjente gambistane i si tid, Nicolas Hotman og den løyndomsfulle Monsieur de Sainte-Colombe, og dei tok truleg ikkje nybyrjarar. 

Frå 1676 spelte Marais i Ludvig 14. sitt petit Choeur etter at Jean-Baptiste Lully anbefalte han. Oppgåva til det vesle ensemblet var å akkompagnere songarane.

Lully hadde høge tankar om Marais, og han fekk frå no av spele i alle oppføringane av dei store operaene til Lully, mest i basso continuo-gruppa og vikarierte òg for Lully som dirigent. Marais rekna Lully som komposisjonslæraren sin og tileigna det første bind sitt av Pièces dei viole (1686) til han i takksemd.

Marais hadde no sikker inntekt og gifta seg 21. september 1676 med Catherine Damicourt, dotter av ein salmakar. Saman fekk dei 19 barn.

1. august 1679 fekk Marais patent som joueur de viole de la musique de la Chambre, eigenhendig underskriven av Colbert og kongen. Marais var dermed sologambist i Det Kongelege Kammerorkesteret. Ei av oppgåvene hans var å spille gambe for kongen. I 1685 vart han medlem av orkesteret Acadèmie Royale de Musique. På denne tida byrja Marais sitt rykte som dyktig gambist og komponist å bre seg, og i 1686 debuterte Marais som hoffkomponist med stor suksess. Dessverre er musikken forsvunne.

På anbefaling frå kongen vart Marais i 1705 utnemnd som etterfølgjaren til Andre Campra som leiar for orkesteret Acadèmie Royale de Musique. Dette gjorde han i stand til å oppføre meisterverket sitt, operaen Alcyone den 18. februar 1706. Marais var orkesterleiar fram til 1710.

På side eldre dagar trekte Marais seg stadig meir tilbake, og i 1725 sa han frå seg posten som «Gambiste du chambre du Roi».

Nokre av dei 19 borna til Marais vart musikarar, dei mest kjende var Vincent (ca 1677–1737) som overtok posten til faren i 1725 og Roland (ca 1685-1750) som det finst to bøker med Pièces dei viole etter.

Litteratur og film 
Marin Marais er den sentrale figuren i filmen Tous les matins du monde (1991) (på norsk Alle årets dager) av Alain Corneau, framstilt av Gérard Depardieu og son hans Guillaume etter romanen med same namn av Pascal Quignard.

Stykket La Sonnière De Geneviève Du Mont de Paris vart brukt som filmmusikk i filmen Liquid Sky (1982).

Media

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Marin Marais» frå , den 17. juli 2010.

Bakgrunnsstoff

Notar 

 

Barokkomponistar
Franske komponistar
Gambistar
Alessandro Marcello

Alessandro Ignazio Marcello () var ein italiensk adelsmann som mellom anna òg var diktar, filosof og matematikar. Som broren Benedetto Marcello er han i dag hovudsakleg kjent som ein komponist av barokkmusikk.

Alessandro Marcello stamma frå ein venetiansk patrisierfamilie. Han komponerte fleire samlingar solokonsertar (mellom anna seks konsertar ved namn La Cetra) og nokre kantatar. Som medlem av Accademia dell'Arcadia publiserte han musikken sin under det «arkadiske» pseudonymet Eterio Stinfalico.

Hans mest kjente verk er Konsert for obo og orkester i d-moll, som Johann Sebastian Bach seinare arrangerte for cembalo (BWV 974).

Litteratur 
 Héliane Derégis: Alessandro Marcello nel terzo centenario della nascita. (Venezia 1669-1747). Sei cantate da camera. (= Historiae musicae cultores; 26). Olschki, Florenz 1969
 Eleanor Selfridge-Field: The music of Benedetto og Alessandro Marcello. A thematic catalogue, with commentary on the composers, repertory og sources. Clarendon Press, Oxford 1990, ISBN 0-19-316126-5

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 
 Musikkdøme: Adagio frå obokonsert i d-moll
 Fritt tilgjengelege notar i Kantoreiarchiv 
 

Italienske komponistar
Barokkomponistar
Folk frå Venezia
Benedetto Marcello

Benedetto Marcello (fødd mellom 24. juli og 1. august 1686 i Venezia; død 24. eller 25. juli 1739 i Brescia) var ein italiensk komponist av barokkmusikk.

Benedetto Marcello stamma frå ein advokatfamilie, studerte jus og hadde høge offentlege stillingar i den venetianske republikken.

Alt som ung publiserte han songar og sonettar. Han studerte komposisjon hos Francesco Gasparini (1668–1727) og Antonio Lotti (rundt 1667–1740). Marcello dyrka komposisjon som ein hobby ved sidan av sine offentlege verv og han vart derfor kalla nobile Veneto dilettante di contrappunto, dvs. ein amatørkomponist.

Òg broren Alessandro Marcello var ein ganske framgangsrik amatørkomponist.

Nokre verk av Benedetto Marcello:
 Concerti a 5 stromenti (1701)
 Cellosonatar op. 1 (1712)
 12 fløytesonatar op. 2 (1712)
 10 cembalosonatar op. 3 (1712)
 Canzoni madrigalesce ed arie per camera a 2, a 3, a 4 voci (1717)
 Gioa (Oratorium, o.A.)
 Salve (o.A.)
 Tantum ergo (6-stemmig)
 Eit allegorisk oratorium: Il trionfo della poesia e della musica nel celebrarsi la morte, la esaltazione e la coronazione di Maria (o.A.)

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Benedetto Marcello» frå ,  den 17. juli 2010. 
  oppgav desse kjeldene:
 Eleanor Selfridge-Field: The music of Benedetto and Alessandro Marcello. A thematic catalogue, with commentary on the composers, repertory and sources. Clarendon Press, Oxford 1990, ISBN 0-19-316126-5

Bakgrunnsstoff 
 
 Gratis noter i Kantoreiarchiv 

Fødde i 1686
Døde i 1739
Italienske komponistar
Barokkomponistar
Operakomponistar
Folk frå Venezia
Orfeo

Orfeo (italiensk L'Orfeo) er ein opera (i røynda ein favola in musica) av Claudio Monteverdi med libretto av Alessandro Striggio den yngre. Urframføringa fann stad i Mantova 24. februar 1607 i hertugpalasset og det er ein av dei aller første operaer som vart skrivne. Verket var ein del av underhaldninga til karnevalet i 1607. Det var den eldste sonen til hertugen, den 21 år gamle Francesco Gonzaga, som bestilte verket. Operaen vart framført for Accademia degli Invaghiti, som Francesco var med i.

Handling 

Orfeo består av ein prolog og 5 aktar basert på det greske sagaen om Orfeus og Eurydike. Eurydike er død, og Orfeus vil prøvde å redde henne frå Hades.

Prologen 
La Musica (muse for musikken) trer fram og fortel at vi nå skal høyre historia om Orfeus. Musikken til Orfeus var så mektig at den rørte til og med gudane.

Første akt 
Gjetarane og nymfene feirar bryllaupet til Orfeus og Eurydike. Dei to syng om gleda si. Koret av nymfer og gjetarar avsluttar akta og syng at Orfeus er så lukkeleg at han ikkje har noko meir å lengte etter.

Andre akt  
Medan Orfeus prisar lukka si, får han vite at Eurydike er død, biten av ein slange. Ho og følgjet hennar hadde vore i blomsterengene og samla blomar til ein bryllaupskrans. Orfeus bestemmer seg straks for å reise til Hades for å hente henne attende. Orfeus syng resitativet og arien «Tu se' morta» ('Du er død, mitt liv, og eg pustar framleis').

Tredje akt 
Håpet følgjer Orfeus heilt til inngangen til underverda. Kharon vaktar inngangen, og Orfeus prøver med songen sin å sleppe inn. Han lukkast ikkje. Når Orfeus tar i bruk lyra si, maktar han å få Kharon til å sovne og kan halde fram ferda inn i Hades.

Fjerde akt 
Proserpina (Kore), dronninga av Hades, lèt seg påverke av musikken til Orfeus. Ho overtaler Plutone (Pluto), kongen av Hades, til å la Eurydike sleppe ut. Pluto set eitt vilkår: Orfeus må ikkje sjå tilbake på Eurydike på veg tilbake ut av Hades. Etter ei stund maktar ikkje Orfeus å motstå tvilen, han snur seg for å sjå henne, og ho forsvinn tilbake til underverda. Fortvila returnerer Orfeus til jorda.

Femte akt 
Appolo, far til Orfeus, stig ned frå himmelen og bringer den sørgande Orfeus med tilbake dit. Der kan han sjå Eurydike i stjernene.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Orfeo» frå ,  den 17. juli 2010.

Bakgrunnsstoff 
Libretto til Orfeo (italiensk)
Libretto på tysk og engelsk ved www.opera-guide.ch 

Operaer frå 1600-talet
Musikk i 1607
Claudio Monteverdi
Italienskspråklege operaer
Tremolo

Tremolo er i musikk ein særs rask repetisjon av ein tone, med visse unntak byte mellom to tonar. På ein fiolin er tremolo ein vanleg spelestil for å gjere tonen kjenslemessig og på mandolinen er tremolo den vanlegaste spelestilen.

Tremolo-teknikken vert òg ofte nytta av gitaristar og bassistar innan den ekstreme metallmusikken.

Fysisk er tremolo ein amplitudemodulering av ein tone, til skilnad frå vibrato som er frekvensmodulering av tonen.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Tremolo» frå , den 17. juli 2010. 

Musikalske teknikkar
Italienske ord og uttrykk

it:Abbellimento#Tremolo
Dan Young

Dan Young () er ein amerikansk-norsk fotograf. 

Young vart fødd i Fort Defiance i Arizona og busette seg i Noreg i 1962. 
Same året danna han biletbyrået Manité saman med Arild Kristo og Robert A. Robinson, og var aktiv der til Manité vart lagt ned i 1967. Han vart seinare tilknytt biletbyrået Samfoto. 

Han arbeidde ein periode med mote- og reklamefotografering, før han starta med dokumentarfilm i 1970. Frå 1980 til 1995 har han arbeidt som stillfotograf på meir enn 40 norske filmar, og han har hatt utstillingar ved fleire museum i Oslo. Dan Youngs fotografi er kjøpt inn av ei rekkje museum i Skandinavia og USA.

Bibliografi 
 En Amerikaner i Oslo: Fotografier 1962 - 1964, Forlaget Press (2007) ISBN 9788275472623 
 Precious Times, Forlaget Press (2009) ISBN 9788275473507

Utstillingar 
 2004 «Passing Time, Time Past» Stenersen-museet, Oslo. 
 2004 - 2005 «Nordic Triangle», Odense, Danmark.

Referansar

Bakgrunnsstoff  
 Nettstaden til Dan Young 

Norske fotografar
USA-amerikanske fotografar
Folk frå Arizona
Opphavleg omsett med Apertium
Norsk-amerikanarar
Georg Muffat

Georg Muffat () var ein barokk-komponist og organist av fransk opphav.
 
Mellom 1663 og 1669 studerte Muffat hos Jean-Baptiste Lully i Paris. Deretter budde han fleire år i Alsace, først som student ved Jesuittkollegiet i Sélestat (Schlettstadt) og frå 1671 som organist i Molsheim der Straßburg Domkapitel låg i eksil. Frå 1674 studerte han jus i Ingolstadt og slo seg deretter ned i Wien. 

Då han ikkje kunne finne fast arbeid reiste han til Praha i 1677, og så til Salzburg der han fekk stilling som domorganist og kammertenar hos erkebiskop Max Gandolf, Graf von Kuenburg. Han fekk her høvet til eit lengre studieopphald i Italia hos Bernardo Pasquini som stod i tradisjonen etter Girolamo Frescobaldi. Muffat beundra musikken til Arcangelo Corelli og i Roma fekk han høvet til å treffe han. Inspirert av møtet komponerte han fire Concerti grossi og fire sonatar og fekk dei oppført i huset til Corelli.

Etter at tenesteherren døydde flytta Muffat i 1690 til Passau for å arbeide som kapellmeister for biskop Johann Philipp von Lamberg. Her vart han til han døydde. Dei ni sønene til Muffat vart musikarar, den mest kjende av dei er Gottlieb Muffat.

Som Johann Jakob Froberger før han og Georg Friedrich Händel etter, var Muffat ein musikalsk kosmopolitt som spelte ei viktig rolle i utvekslinga av impuls i den europeiske musikktradisjonen.

Muffat skreiv musikk både i fransk og italiensk stil. Dei færraste musikarane på den tida var fortrulege med begge, så han hadde for vane å føre inn merknader om oppføringspraksis på notearka. Desse er framleis nyttige ved innøving av musikken.

Media

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Georg Muffat» frå ,  den 17. juli 2010.

Bakgrunnsstoff 
 
  
 Notar i kantorarkivet 
 Begleitende Notizen zu Regulae Concentuum Partiturae 
  
 Notar på Mutopiaproject

Barokkomponistar
Tyske komponistar
Tyske organistar
Jørn Areklett Omre

Jørn Areklett Omre () er ein norsk naturfotograf, busett i Oslo. 

Yrkesmessig har han bakgrunn som brigadesjef i Oslo Brann og redningsetat. Som naturfotograf gjennom 30 år, har han gjeve ut fleire bøker. Han er medlem av samskipnaden Norske Naturfotografer, der han òg har vore leiar. Omre er knytt til biletbyrået Samfoto, Scanpix, NTB.

Bibliografi 
 Markaboka. Oslomarkenes turmål og merkesteder (med Bård Løken og Bjarne Jensen), Orion Forlag (1995) ISBN 82-458-0053-8 
 Østesjøvannet. Naturreservatet i Oslo, Orion Forlag (2000) ISBN 82-458-0428-2 
 Hedmark i dikt og bilete (med Bård Løken, redaktør Knut Imerslund), Kom Forlag (2009) ISBN 978-82-92496-75-6 

Norske fotografar 
Opphavleg omsett med Apertium
Fotogruppe 72

Fotogruppe 72 var eit fotografkollektiv som var aktivt i Oslo på første delen av 1970-talet. På sitt største omfatta Fotogruppe 72 30–40 fotografar. Gruppa hadde ein svart-kvitt-fotolab i Oslo. 

Det som sameinte deltakarane var, i tillegg til det fotografiske, eit samfunnsengasjement prega av ein radikal ståstad og motstand mot norsk medlemskap i EEC (EF). I gruppa sine vedtekter gjekk ein inn for å «forsvare en politisk, progressiv fotografisk kultur i folkets tjeneste». 

Mykje idealisme og ein sterk kollektiv tankegang prega fotogruppa, og gjorde at mange av bileta berre vart kreditert med omgrepet «Fotogruppe 72» då dei vart publisert i tidsskrift og bøker, utan at namna til fotografen vart utgjevne. Blant dei mest sentrale fotografane var Svein Erik Dahl, Rune Lislerud  og Per-Anders Rosenkvist. 

Fotogruppe 72 vart lagt ned i 1976, då nokre av dei mest aktive fotografane oppretta biletbyrået Samfoto og vidareførte mykje av aktiviteten der.

Bakgrunnsstoff 
 Samfoto

Referansar 
 
 
 

Opphavleg omsett med Apertium
Norske fotografar
Norske fotografibyrå
Hans Hvide Bang

Hans Hvide Bang () var ein norsk fotograf og filmmakar. 

Bang var på fleire område ein pioner innan norsk naturfilm. Omkring 1950 overvintra han på Grønland med eit enkelt filmkamera av «opptrekkstypen». Den gongen var overvintringa i seg sjølv eit vågestykke, der ein var avhengig av kva ein kunne oppnå med rifla i øydemarka for å sikre forsyningar, og av vêrgudane og isforholda for å bli henta heim av fangstskute neste sommar. Delar av filmen frå opphaldet vart vist på fjernsyn, då NRK mange år seinare portretterte Bang. 

Han filma mykje for Per Høst, og gjorde mellom anna vesentlege delar av opptaka til filmen «Same Jakki» (1957). Som stillfotograf dokumenterte han samisk liv og levesett på 1950-talet. 

Då Helge Ingstad drog på si første vinlandsferd til New Foundland var Bang fotograf. Han hadde òg oppdrag for NRK sin naturredaksjon og for BBC. 

Bang arbeida for Redningsselskapet, og laga film om verksemda deira. Eit av stillbileta hans, ei redningsskøyte i storm, er blant dei mest publiserte bileta i Noreg. Han var medlem av samskipnaden Norske Naturfotografer og knytt til biletbyrået Samfoto.

Bibliografi 
Når havet kaller. Festskrift for Redningsselskapet (Redaktør Oddvar Nilsen), Norvest Forlag 1981 ISBN 82-90330-13-8 

Norske fotografar 
Opphavleg omsett med Apertium
Dafne av Jacopo Peri

Dafne er det tidlegaste kjende musikkverket, etter moderne standard, som kan reknast som ein opera. Han vart komponert av Jacopo Peri i 1597, med ein libretto av Ottavio Rinuccini.

Historie
Dafne er instrumentert for eit mykje mindre ensemble enn dei litt seinare operaene til Claudio Monteverdi, nemleg cembalo, ein lutt, ein gambe, ein erkelutt og ei trippelfløyte. Peri tydde til ei ny utvikling på denne tida og oppretta resitativ, melodisk tale sett til musikk, som ein sentral del av opera.

Historia omhandlar Apollon som forelskar seg i nymfen Dafne. Jacopo Peri skreiv Dafne for ein elitesirkel av humanistar i Firenze, Florentine Camerata, mellom 1594 og 1597, med støtte og kanskje samarbeid, med komponisten og vernaren Jacopo Corsi. Han vart truleg først framført anten 1597 eller 1598 ved Palazzo Corsi. Det var eit forsøk på å gjenskape gresk drama, men i følgje moderne lærde var det langt frå noko dei gamle grekarane hadde kjent att. I staden oppretta dei ei heilt ny musikkform som skulle var dei neste 400 åra. 

Det meste av musikken til Peri er gått tapt, trass i at han var populær og kjend i Europa då han vart publisert. Ein har hatt 455 linjer frå librettoen. Den herskande Medicifamilien i Firenze var så nøgd med Dafne at dei let det neste verket til Peri, Euridice, verte framført som ein del av bryllaupsfeiringa til Marie de' Medici og Henrik IV i 1600.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Dafne» frå ,  den 17. juli 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
The Starry Messenger by Justin Fleming  A play about the first production of Dafne

Operaer av Jacopo Peri
Musikk i 1597
Tapte operaer
Operaer frå 1500-talet
IRAS

Infrared Astronomical Satellite (IRAS) var eit internasjonalt romteleskopprosjekt med USA, Nederland og Storbritannia som medlemer. Hovudmålet med prosjektet var å kartleggja alle himmelretningane i det infraraude for fyrste gongen, slik at ein kunne finna himmellekamar med temperaturar på mellom ti og nokre hundre kelvin.
Teleskopet vart skote opp 26. januar 1983 og var operativt frå februar til det gjekk tomt for flytande helium den 22. november same året. Teleskopet rakk å kartleggja 98% av himmelen før prosjektet var over. Spegelen til teleskopet hadde ein diameter på 60 cm.

Mellom oppdagingane til IRAS var den uvanlege asteroiden 3200 Phaethon og seks kometar. IRAS-katalogen som vart gjeven ut i 1984 inneheldt  infraraude punktkjelder, noko som var meir enn ti gonger talet ein kjende til før oppskytinga.

Kjelder 
 Denne artikkelen baserer seg på artikkelen «Infrared Astronomical Satellite» s. 196-197 i Philip's Astronomy Encyclopedia gjeven ut i 2002.

Infraraude romobservatorium
Jim Bengston

Jim Bengston (fødd 1942 i Evanston, Illinois, USA) er ein amerikansk fotograf og biletkunstnar, busett i Noreg.

Bengston voks opp i Chicago-området i USA. Han studerte litteratur ved Lake Forest College (1964), og var innom Princeton University. Deretter tenestegjorde han som fotoassistent i den amerikanske hæren, stasjonert i Bayern i 1967-68, før han byrja å arbeide som biletredaktør i Associated Press i New York.

I 1970 flytta han med familien til Noreg, og arbeidde som tekstforfattar, omsetjar og fotograf i Young & Rubicam før han byrja som frilansfotograf i 1975.

Han har hatt ei rekkje separatutstillingar både innanlands og utanlands, og delteke i fleire kollektivutstillingar, inkludert Haustutstillinga og Fotografisk vårutstilling. Bengstons bilete er innkjøpt av ei fleire samlingar; Museum of Modern Art, New York, National Museum of American Art (Smithsonian), Washington DC, Henie Onstad Kunstsenter, Museet for samtidskunst og Norsk Kulturråd.

Bengston har vunne førstepremie i Nikons Internasjonale fotokonkurranse, og vunne reklamebransjens pris Gullblyanten her i Noreg for oppdraget på Lillehammer under Vinter-OL 1994, der han fotograferte OL-plakatane. Han er òg tildelt treårig arbeidsstipend for kunstnarar. Bengston er knytt til biletbyrået Samfoto

Bibliografi
 Afterwords (1978) ISBN 0-9601612-0-1
 Fiber, Kalejdoskop, Åhus, Sverige (i samarbeid med bilethoggaren Bård Breivik) (1981)
 Slow Motion (1986) ISBN 3-923283-11-3 / ISBN 3-923283-12-1 / ISBN 3-923283-13-X
 Empty Landscape, Lillehammer Kunstmuseum - Labyrinth Press (1996) ISBN 82-7393-059-9

Separatutstillingar
 1979: Fotogalleriet, Oslo
 1980: Camera Obscura, Stockholm
 1981: Henie Onstad Kunstsenter, Høvikodden
 1982: Trondheims Kunstforening, Trondheim
 1982: Galleri Anders Tornberg, Lund, Sverige
 1982: Gallerie Renn, München, Tyskland
 1983: Galerie Lindemann, Stuttgart, Tyskland
 1984: Galeria Image, Madrid, Spania
 1984: Amsterdam, Paris, Bourges, Gent, Köln, Oslo. Turne med prosjektet «Alcatraz».
 1985: Chicago, Colorado Springs, Minneapolis, New York. USA-turne med prosjektet «Alcatraz».
 1986: Los Angeles
 1987: Galleri Melhuus, Oslo
 1990: Preus Fotomuseum, Horten
 1991: Henie Onstad Kunstsenter, Høvikodden
 1992: Kunstsentret i Oppland, Lillehammer,
 1993: Galleri AHO, Oslo
 1993: Jernigan/Wicker Fine Art si, San Francico
 1994: Galleri Wang, Oslo
 1996: Lillehammer Kunstmuseum, Lillehammer

Referansar

Kjelde
Denne artikkelen bygger på «Jim Bengston» frå ,  den 26. april 2012.  
 

Fødde i 1942
Opphavleg omsett med Apertium
Folk frå Illinois
USA-amerikanske fotografar
Euridice

Euridice (òg Erudice eller Eurydice) er ein opera av Jacopo Peri, med noko musikk av Giulio Caccini. Han vart først framført i Firenze den 6. oktober 1600 med libretto skriven av Ottavio Rinuccini, basert på Ovid sitt Metamorfoser.

Historie 
Operaen vart skriven for bryllaupet til Henrik IV og Maria de Medici. Dette vert av somme rekna for å vere den andre moderne operaen som vart skriven og den tidlegaste operaen som har overlevd fram til i dag. Den første, Dafne, òg av Peri, vart skriven i 1597. 

Operaen vart først framført i Palazzo Pitti. Peri sjølv song hovudrolla og mange av dei andre rollene vart spelte av medlemmer i følgjet til Caccini, inkludert dottera Francesca Caccini. Caccini skreiv faktisk ein heil opera kalla Euridice til same libretto og fekk han publisert før Peri sin. Caccini sin opera vart derimot ikkje framført før 1602 og vart aldri framført på ny, truleg fordi Peri si utgåve vart særs populær. 

Euridice inneheld nokre av dei første døma på resitativ. Peri set varsamt tempoet i stemma og akkompagnementet for å legge vekt på spaning og frigjering i teksten. Rytmane og melodiske vendingar i vokallinja imiterer tale. I tillegg er lidenskaplege utrop sett med uførebudde dissonansar og uventa bassrørsler.

Roller

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Euridice (Peri)» frå ,  den 17. juli 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
 William V. Porter. "Jacopo Peri", Grove Music Online, ed. L. Macy, grovemusic.com  (krev abonnement).
 Howard Mayer Brown. "Euridice (i)", Grove Music Online, ed. L. Macy, grovemusic.com  (krev abonnement).

Bakgrunnsstoff 
Libretto på Karadar.com

Operaer av Jacopo Peri
Musikk i 1600
Operaer frå 1600-talet
Jean-Philippe Rameau

Jean-Philippe Rameau () var ein fransk musikkteoretikar og komponist. Han komponerte 65 stykke for cembalo, operaer, ballettar, kantatar og kammermusikk. Han har òg skrive nokre suitar. 

Rameau komponerte sin første opera som femtiåring i 1733. På det tidspunkt var han best kjent som musikkteoretikar. I dag er cembaloverka hans ein del av standardlitteraturen for cembalo, og operaene hans vert ofte oppførte. 

Den mest kjende kammermusikken til Rameau er mellom anna Pièces dei clavecin en concert (1741): 5 konsertar for konserterande cembalo med høve for fiolin, fløyte eller gambe. Dette er i motsetnad til J.S. Bachs Sei Sonate à Cembalo certato è Violi Solo (Köthen, 1720), der dei tre stemmene er likeverdige.

Dei mest kjente operaene hans er mellom anna:
 Hippolyte eit Aricie  (1733)
 Castor eit Pollux (1737, rev. 1754)
 Dardanus (1739)
 Naïs (1749)

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Jean-Philippe Rameau» frå ,  den 17. juli 2010.

Bakgrunnsstoff 

 Jean-Philippe Rameau sine verk 

Franske komponistar
Operakomponistar
Ballettkomponistar
Franske musikkteoretikarar
Folk frå Dijon