alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Slikkepinne

Slikkepinne eller slikkepinn er ein type godteri som er festa til ein pinne ein kan halda medan ein et det. Godteriet er ofte eit drops som er støypt til enden av pinnen. Ein kan også ha andre typar godter i enden av pinnen, som sjokolade, eller slikkepinnen kan ha mjukt fyll.

Godteriet på ein slikkepinne er ofte kuleforma, men kan også ha andre former, som flate skiver, stenger, hjarte eller spiralar.

På bokmål er slikkepinnar også kjend som «kjærlighet på pinne». På engelsk blir dei kalla «lollipop».

Sjå òg
Kandisert eple
Ispinne

Kjelder

Godteri
Jehmlich Orgelbau

Jehmlich Orgelbau er ein tysk orgelfabrikk som vart etablert av dei tre brørne Gotthelf Friedrich, Johann Gotthold og Carl Gottlieb Jehmlich i 1808. Fabrikken ligg i Dresden og vert frå 2006 driven av sjette generasjon Jehmlich. I 2013 fantest 1165 Jemlich-orgel over heile verda. Firmaet har levert orgel til ei rekkje norske kyrkjer og gravkapell, og har òg restaurert norske kyrkjeorgel.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Jehmlich Orgelbau» frå ,  den 6. september 2017.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad
 

Orgelbyggjarar
Tyske føretak
Dresden
NM i friidrett 1973

Noregsmeisterskapen i friidrett 1973, hovudmeisterskapen, vart avvikla på Lerkendal stadion i Trondheim i dagane 17.-19. august 1973. Meisterskapen omfatta 19 tevlingar for menn og 13 for kvinner. 3 000 meter for kvinner var del av meisterskapsprogrammet for aller fyrste gong. Sportsklubben Freidig og Trondheim & Omegn Friidrettskrets var arrangørar av meisterskapen.

Grete Andersen vart tildelt kongepokalen for sin prestasjon på 3 000 meter,medan Leif Roar Falkum fekk kongepokal for sitt vinnarhopp i høgdetevlinga.

Menn

100 m

200 m

400 m

800 m

1500 m

5 000 m

10 000 m

110 m hekk

400 m hekk

3 000 m hinder

1000 meter stafett

Høgdehopp

Stavhopp

Lengdehopp

Tresteghopp

Kulestøyt

Diskoskast

Sleggjekast

Spjutkast

Kvinner

100 m

200 m

400 m

800 m

1500 m

3 000

100 m hekk

Høgdehopp

Lengdehopp

Kulestøyt

Diskoskast

Spjutkast

Kjelder
Sportsboken 73. Dreyer Stavanger. 1973

Noregsmeisterskap i friidrett
Noregsmeisterskap i 1973
Sport i 1973
Idrett i Trondheim
Victoria Benedictsson

Victoria Maria Benedictsson (), fødd Bruzelius, var ein svensk forfattar og dramatikar som skreiv romanane sine under pseudonymet og mannsnamnet  Ernst Ahlgren. Ho vart fødd i grenda Domme i dåverande Skytts härad, som no er ein del av Trelleborgs kommun i Skåne, og døydde 38 år gamal for eiga hand i København i Danmark. Der er ho gravlagt på Vestre Kirkegård under namnet Ernst Ahlgren.

Victoria Benedictsson voks opp i grenda Domme, der foreldra hennar var jordbrukarar. Ho vart tidleg interessert i kunst, og gjekk i teneste som guvernante for få pengar til å kunne studere til kunstnar i Stockholm med godkjenning av faren, som seinare endra meining og nekta ho dette. For å kome seg unna foreldra sine, gifta ho seg 21 år gamal med ein 49 år gamal enkjemann med fem born, og fekk to døtrer med han, men den eine døydde allereie som spedbarn.

I 1882 vart ho sjuk og sengeliggjande, og det vart under sjukdomsperioden ho utvikla forfattarskapen sin. Ho debuterte i 1884 med novellesamlinga Från Skåne, og året etter kom romanen Pengar, som vart gjennombrotet hennar. Som så mange andre svenske forfattarar på 1880-talet fann ho så vegen til København, der den danske litteraturkritikaren Georg Brandes vart merksam på henne, og dei hadde ei stutt og ulukkeleg kjærleiksaffære i åra 1886-1888.

Sjølv om Victoria Benedictssons tid som forfattar vart kort, er ho rekna som ein av dei fremste av dei realistiske forfattarane i 1880-talets Sverige. I romanane tek ho opp ekteskapsproblematikk og  aktuelle kvinnesakspørsmål. Debutromanen Pengar skildrar ei ung og umogen jente som vart overtala til gifte seg alt for tidlig med ein rik godseigar, men som med tida bryt ut av ekteskapet. I romanen Fru Marianne frå 1887 skildrar ho ei kvinne som vert slite mellom ektemannen Börje, som er ein heiderleg og praktisk bonde, og den kultiverte vennen Pål. Men soga endar ikkje her i skilsmisse som i romanen Pengar, men med framhald av samlivet i eit ekteskap kjenneteikna av likeverd og samforstand mellom ektefellane.

Skjønnlitteratur av Victoria Benedictsson
Från Skåne. Stockholm: Fritze. 1884.
Final: skådespel i 3 akter. Stockholm: Hæggström. 1885.
Pengar: novell. Stockholm: Fritze. 1885.
Folklif och småberättelser. Stockholm: Beijer. 1887.
Fru Marianne: roman. Stockholm: Hæggström. 1887.
Berättelser och utkast. Stockholm: Hæggström. 1888.
Modern: en berättelse. Stockholm: Beijer. 1888.
Den bergtagna: en kärlekens tragedi. Stockholm: Hæggström. 1890.
Efterskörd. Stockholm: Hæggström. 1890.

Bakgrunnsstoff

Atrium Förlag om  Victoria Benedictsson, med lenkjer og lesetips
Internettside med opplysningar og mange fotografi om  Victoria Benedictsson
Victoria Benedictsson : En sjelfbiografi ur bref och anteckningar samlade och utgifne af Axel Lundegård, Stockholm 1890)

Svenske forfattarar
Bjørn Erling Ytterhorn

Bjørn Erling Ytterhorn () var ein norsk offiser og politikar frå Fana i Hordaland. Han representerte Hordaland og Framstegspartiet på Stortinget frå 1981 til han omkom i 1987. Frå 1978 til -82 var han nestformann i Framstegspartiet. Han var gift med Inger-Marie Ytterhorn.

Ytterhorn var son til ein lærar. Etter studenteksamen i 1943 utdanna han seg ved Sjøkrigsskulen og Sjøforsvarets stabsskule. Frå 1945 gjorde han teneste i Marinen, etter 1952 som divisjonssjef for motortorpedobåtar, minesveiparar og i 1964-65 jagarar. Han var sjef for utdanningsavdelinga i Sjøforsvarets overkommando 1961–64 og torpedo/mineskulen 1965-68. Noregs forsvarsattaché i Sovjetunionen og Polen 1968–71 og tilsett ved Forsvarskommando Sør-Norge 1971–75. Til sist sjef for operasjonsavdelinga ved Vestlandets sjøforsvarsdistrikt på Haakonsvern Orlogsstasjon 1975–81.

I 1973 var Ytterhorn med på å stifte Anders Langes Parti, forløparen til Framstegspartiet. Han var formann i fylkespartiet i Hordaland 1975–81 og 1. viseformann i Framstegspartiet 1978-82. Frå 1976 var Ytterhorn fylkestingmedlem i Hordaland og frå 1980 bystyremedlem i Bergen bystyre, begge desse omboda hadde han til 1983. Hausten 1981 vart Ytterhorn vald inn på Stortinget frå Hordaland, attvald i 1985.  Dei fire fyrste åra på Tinget var han sekretær i Forsvarkomiteen, sidan medlem i same komite. Han var heile tida parlamentarisk nestleiar. 

Ytterhorn vart tildelt Forsvarsmedaljen og Deltakarmedaljen og britiske Defence Medal og War Medal. Han drukna.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1981-1985
Stortingsrepresentantar 1985-1989
Norske militære
Folk frå Bergen
Asbjørn Lillås

Asbjørn Lillås () var ein norsk arbeidsmann og politikar frå Nøtterøy som representerte Arbeidarpartiet på Stortinget frå 1961 til 1973.

Lillås var son til ein sjømann og var sjølv til sjøs ei tid. Frå 1937 var han tilsett ved Kaldnes mek. verksted A/S i Tønsberg, der han var personalsjef 1958-61. Perioden 1952-63 var han medlem i Nøtterøy kommunestyre, siste ti åra som formannskapsmedlem. Han var styreformann i Nøtterøy elektrisitetsverk 1959-63.

Ved stortingsvalet i 1961 vart Lillås vald til stortingsrepresentant frå Vestfold for Arbeidarpartiet. Sidan vart han attvald i 1965 og -69. På Tinget var han 1961-65 medlem i Finans- og tollkomiteen og der etter 1965-73 i Sjøfarts- og fiskerikomiteen.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1961-1965
Stortingsrepresentantar 1965-1969
Stortingsrepresentantar 1969-1973
Folk frå Nøtterøy
Völkermarkt

Völkermarkt (slovensk Velikovec) er ein by og ein kommune i forbundslandet Kärnten i Austerrike, forvaltningssete i distriktet med same namn. Kommunen har ei flatevidd på 137,4 km² og i kring 11 000 ibuarar. Byen ligg 462 moh. på ein markant terrasse over elva Drau, som her vart demd opp i 1962 og lagar ein kraftverksdam.

Byen Völkermarkt vart grunnlagd i kring 1090.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Völkermarkt» frå ,  den 7. september 2017.  
 

Byar i Kärnten
Kommunar i Kärnten
Distriktet Völkermarkt

Distriktet Völkermarkt er eit administrativt distrikt (Bezirk) i forbundslandet Kärnten i Austerrike. Distriktet dekker ei flatevidd på 908 km² og har 42 000 ibuarar (2017). Byen Völkermarkt er administrasjonssenter for distriktet.

Kommuneskipnaden
Distriktet består av 13 kommunar, to av dei er byar og tre er såkalla Marktgemeide.

Bleiburg
Diex
Eberndorf
Eisenkappel-Vellach
Feistritz ob Bleiburg
Gallizien
Globasnitz
Griffen
Neuhaus
Ruden
Sankt Kanzian am Klopeiner See
Sittersdorf
Völkermarkt

Kjelder

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Bezirk Völkermakrt» frå ,  den 20. oktober 2019.  
 

Kärnten
Sankt Andrä

Sankt Andrä (slovensk Šentandraž v Labotski dolini) er ein by og ein kommune i distriktet Wolfsberg i forbundslandet Kärnten i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 113,6 km² og 10 000 ibuarar (2017). Byen ligg i eit kupert jordbrukslandskap 430 meter over havet, åtte kilometer sør om distriktssenteret Wolfsberg. Nord og aust i kommunen ris eit fjellandskap som toppar seg i Großer Speikkogel på 2 140 meter over havet.

Arbeidsstyrken i Sankt Andrä er for ein stor del sysselsett i varehandelen, byggenæringa og ymse slags industri. Også landbruk er ei viktig næring, samstundes som turismen er ei veksande inntektskjelde.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Sankt Andrä (Kärnten)» frå ,  den 7. september 2017.  
 

Kommunar i Kärnten
Byar i Kärnten
Sportsklubben Vidar

Sportsklubben Vidar er eit idrettslag i Oslo, stifta 1. september 1919. Laget er i dag eit reint friidrettslag, tidlegare var det òg med i skiidrett. SK Vidar var medlem i Arbeidernes Idrettsforbund til 1945.

SK Vidar arrangerer både Oslo Maraton, Tryvann Opp og er medarrangør i Bislett Games. Tidlegare arrangerte laget 19933-93 langrennet Vidarløpet og 1984-2003 byløpet Grete Waitz-løpet, det siste med berre kvinnelege deltakarar.

Mellom dei mest markante Vidar-medlemene finn ein hekkeløparen Jan Gulbrandsen, mellom- og langdistanseløparen Grete Waitz, fødd Andersen, og spydkastaren Per Erling Olsen. Også Hanne Haugland, Atle Douglas, Mette Bergmann og Andreas Thorkildsen var medlem i SK Vidar i ein eller fleire sesongar.

Kjelder

Idrettslag i Oslo
Skipingar i 1919
Stig Sæterbakkens minnepris

Stig Sæterbakkens minnepris er ein norsk litteraturpris som vert utdelt årleg av forlaget Cappelen Damm. Prisen vart skipa i 2012 til minne om forfattaren Stig Sæterbakken og går til ein forfattar som skal ha gjeve ut to til fire skjønnlitterære bøker med «overtydande litterære kvalitetar». Prisen er på 100 000 kroner og eit kunstverk.

Prisvinnarar 
 2012 – Mette Karlsvik
 2013 – Jan Roar Leikvoll
 2014 – Kristin Berget
 2015 – Tina Åmodt
 2016 – Morten Langeland
 2017 – Cathrine Knudsen
2018 – Bjørn Vatne
2019 – Aina Villanger
2020 – Joakim Kjørsvik
2021 – Victoria Kielland
2022 – Tore Kvæven

Kjelder 

Norske litteraturprisar
Prisar og utmerkingar skipa i 2012
2012 i Noreg
Dystopi

Dystopi er ei skildring av eit framtidig skrekksamfunn prega av  mareritt-liknande levevilkår. Ein dystopi vert gjerne sett på som motsetnaden til ein utopi.

Å nytte litteratur, teater eller film til å framstille ein dystopi kan vere eit effektivt middel til å setje søkeljoset på det som er galt eller lite ynskeleg i notidas samfunn, og såleis vere ein måte å fremje eller forsterke samfunnskritikk på. Ved å overdrive dei verknadene det vil få dersom dette eller hint får halde fram og utvikla seg i vidare omfang inn i framtida, kan ein få folk til å reagere på tilhøve i samtida som kan hende ikkje ser så ille ut ved fyrste augnekast, eller som dei fleste bryr seg lite om av di det ikkje råkar andre enn eit mindretal, og difor ikkje ein sjølv.

Dystopiar kan òg verte nytta i politisk propaganda for å svekke motpartane og vinne tilslutnad til eigne synspunkt, og eventuelt stø opp under eiga makt og posisjon i samfunnet.

Dystopiar i kulturen
Dystopiar blir ofte skildra i science fiction, særleg innan undersjangeren cyberpunk.

Nokre kjende dystopiske romanar er 1984 av George Orwell, Vidunderlige nye verden av Aldous Huxley og Tjenerinnens beretning av Margaret Atwood. Alle romanane er også blitt filmatisert.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Snl.no: Dystopi

Litteratursjangrar
Filmsjangrar
NM i friidrett 1974

Noregsmeisterskapen i friidrett 1974, hovudmeisterskapen, vart avvikla på Hønefoss dagane 9.-11. august 1974. Meisterskapen omfatta 19 tevlingar for menn og 13 for kvinner.

Kongepokalane vart tildelt dei same utøvarane som året før. Grete Andersen fekk ved dette pokalen for sitt vinnarløp på 1 500 meter, medan Leif Roar Falkum på ny vann høgdetevlinga.

Menn

100 m

200 m

400 m

800 m

1500 m

5 000 m

10 000 m

110 m hekk

400 m hekk

3 000 m hinder

1000 meter stafett

Høgdehopp

Stavhopp

Lengdehopp

Tresteghopp

Kulestøyt

Diskoskast

Sleggjekast

Spjutkast

Kvinner

100 m

200 m

400 m

800 m

1500 m

3 000 m

100 m hekk

Høgdehopp

Lengdehopp

Kulestøyt

Diskoskast

Spjutkast

Kjelder
Sportsboken 74. Dreyerbok - Stavanger.

Noregsmeisterskap i friidrett
Noregsmeisterskap i 1974
Sport i 1974
Hønefoss
Idrett i Ringerike
Ålgård kyrkje

Ålgård kyrkje er ei arbeidskyrkje frå 2015 i Gjesdal kommune i Rogaland fylke. 

Kyrkja vart teikna av arkitektane René de Groot og Erik Thesen ved LINK signatur. Ho fekk Gjesdal kommunes byggeskikkpris for 2015. I 2016 vart kyrkja nominert til Archmarathon-prisen for religiøse byggverk.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Kyrkjesøk – Ålgård kirke
 LINK arkitektur om Ålgård kyrkje 
 Ålgård kyrkjelyd

Kyrkjer i Gjesdal
Kyrkjer i Jæren prosti
Norske kyrkjer frå 2015
Arbeidskyrkjer
Tore Bongo

Tore Bongo () var ein samisk lærar i samisk språk, politikar og naturvernforkjempar, fødd i Alta.

Tore Bongo var særleg kjend for å ha vore ein av leiarane av Altaaksjonen, òg kalla Stillaaksjonen, som var ein  sivil ulydnad-aksjon av landsomfemnande format for å hindre gjennomføringa av dei gjennomgripande planane for vasskraftutbygginga i Alta-Kautokeino-vassdraget, som gjekk ut på å setje av delar av Finnmarksvidda, inkludert bygda Masi, under vatn. Den største samlinga av norske politistyrkar etter andre verdskrigen vart sett inn 14. januar 1981 for å fjerne aksjonistane som hadde lenka seg saman på anleggsområdet i Stilla for å hindre at byggjearbeida kom i gang. Bongo vart deretter ein av dei fire leiarane som vart dømde til straff etter «oppviglarparagrafen», paragraf 140 i straffelova frå 22. mai 1902. Denne straffeføresegna vart då nytta for fyrste gongen sidan Einar Gerhardsen og Martin Tranmæl vart dømde i mellomkrigstida.

Tore Bongo skipa Alta sameforeining på 1970-talet, og var leiar av foreininga i fleire periodar. Han var medlem av Sametinget frå 1993 til 1997, og stod i 2017 på tiandeplass til sametingsvalet i nordre valkrinsen for Norske Samers Riksforbund. Han har medverka som skodespelar i dokumentarfilmen La elva leve! frå 1980 om Altaaksjonen i 1979 og 1980.

Kjelder
Minneord i Klassekampen 8. september 2017, side 32.

Bakgrunnsstoff
Forvaltningsdatabasen: Tore Bongo 

Samiske politikarar
Sametingsrepresentantar 1993-1997
NM i friidrett 1975

Noregsmeisterskapen i friidrett 1975, hovudmeisterskapen, vart avvikla på Fana stadion i Bergen kommune dagane 8.-10. august 1975. Meisterskapen omfatta 19 tevlingar for menn og 13 for kvinner.

Grete Waitz vart tildelt konepokalen for tredje året i rad og på den tredje distansen, her på 800 meter. Knut Børø vart tildelt sin fyrste kongepokal for sitt vinnarløp på 5 000 meter.

Menn

100 m

200 m

400 m

800 m

1500 m

5 000 m

10 000 m

110 m hekk

400 m hekk

3 000 m hinder

1000 meter stafett

Høgdehopp

Stavhopp

Lengdehopp

Tresteghopp

Kulestøyt

Diskoskast

Sleggjekast

Spjutkast

Kvinner

100 m

200 m

400 m

800 m

1500 m

3 000

100 m hekk

Høgdehopp

Lengdehopp

Kulestøyt

Diskoskast

Spjutkast

Kjelder
Sportsboken 75. Dreyerbok Stavanger. 1975.

Noregsmeisterskap i friidrett
Noregsmeisterskap i 1975
Sport i 1975
Idrett i Bergen
NVIS

NVIS (engelsk Near Vertical Incidence Skywave ) er ein måte brukt til å etablere samband i frekvensområdet kortbølgje (HF) på korte avstander uten at fenomenet skip zone hindrar sambandet. Fenomenet vert særleg nytta i militært og paramilitært samband, særleg i tropane, og av radioamatørar for kontakt i nærleiken som elles kan hindrast av barrierar i synslina.
Radiobølgjene går nær vertikalt opp i ionosfæren, der dei blir brotne og sende tilbake til eit sirkulært område på opptil 650 km frå sendaren.

Frekvensar og formering 
Dei mest pålitelige frekvensane for NVIS-kommunikasjon er mellom 1,8 MHz og 8 MHz. Over 8 MHz byrjar det å verta tvilsamt om ein får samband på denne måten, og nær 30 KHz er det nesten umogeleg. Brukbare frekvensar vert dikterte av lokale ionosfæriske forhold, som har ein sterk systematisk avhengigheit av geografisk plassering. Vanlege band som blir brukte i amatørradio på midtbreiddegrader er 3,5 MHz om natta og 7 MHz i dagsljos, men eksperimentell bruk av 5 MHz går framleis føre seg. Militær NVIS-kommunikasjon går føre seg mest på 2-4 MHz om natta og på 5-7 MHz i dagsljos.
 
Optimale NVIS-frekvensar har ein tendens til å vera høgare når ein nærmar seg tropane og lågare nærare arktiske regionar. Dei brukbare frekvensane endrar seg frå dag til natt, ettersom solljos gjer at det lågaste laget av ionosfæren, som blir kalla D-laget, aukar. Dette forårsakar demping av låge frekvensar om dagen, medan den maksimale bruksfrekvensen (MUF) som er den kritiske frekvensen av F-laget stig med større solljos.

NVIS er mest nyttig i fjordar og fjell der bruk av VHF- eller UHF-frekvenser er ineffektiv, eller når kommunikasjonsavstanden er utanfor 50 kilometer for jordbølgjer og mindre enn 300-1500 kilometer (500-2500 km) rekkjevidde for rombølgje i låg vinkel. Eit anna interessant aspekt ved NVIS-kommunikasjon er at retninga til avsenderen er vanskelegare å peile enn for jordbølgjekommunikasjon (dvs. VHF eller UHF). For kringkastarar tillét NVIS dekning av eit heilt mellomstort land til mykje lågare pris enn med VHF (FM), og dagtidsdekning som MW (AM) nattedekning til lågare pris og ofte med mindre forstyrrande støy.

Referansar

Radiofrekvensutbreiing
Telekommunikasjon
Signalhandsaming
Militær kommunikasjon
Elektromagnetisk stråling
Radioskugge

Radioskugge er nemninga på eit avgrensa geografisk område der kontakt med ein nærliggande basestasjon eller radiosendar vert hindra av høgt terreng. Dekningsområdet til sendaren vil meir eller mindre omringa området med radioskugge. 

Dei store hovedsenderene for radio og fjernsynkringkasting dekkjer eit stort geografisk område. Innan dette området vil det vera fleire små område bak fjell eller i djupare dalar med radioskugge. For å få dekning av signala vert det ofte sett opp mindre frekvensomformarar eller separate sendarar.

Dersom signalet i ein radioskugge berre er litt for svakt, vil ei retningsantenne på basestasjonen eller på radioen til brukaren kunne auka felttyrken i radioskuggen eller antennesignalet i radioen, slik at samband likevel kan oppnåast i området. I hytteområde kan mobiltelefonsignala vera for svake. Ei tilpassa retningsantenne på hytta (til dømes ei yagi (antenne)) for rett frekvens, innstilt i rett retning, kan likevel samband for mobiltelefonen etablerast. Ei slik antenne vil krevja ein eigen antenneutgang på mobiltelefonen, noko dei færraste mobiltelefonane verta levert med.

Ved skiping av sendarnett for mobiltelefon, maritim VHF, nødnett, flyradiosamband, anna lukka nett, jarnbanesamband etc. er  viktig å avgjera om sambandet verkar eller ikkje verkar. Sidan det er vanskeleg å føresjå der det vert danna radioskugge for ei gjeven sendarplassering, er det ofte naudsynt å gjera dekningsprøver ved å røra seg i området med ein radiomottakar og kartleggja der det er samband og der det ikkje er samband.

I område med mykje leiande metall i grunnen kan radiosignala påverkast mykje slik at dekningsområde og radioskugge vert forandra frå det som forventast.

Referansar

Elektromagnetisk stråling
Antenner
Radiofrekvensutbreiing
Izer Aliu

Izer Aliu () er ein norsk-makedonsk filmregissør. Han debuterte som regissør av kortfilmar i 2012 med Å vokte fjellet; eksamenfilmen hans ved Den Norske Filmskolen. Filmen fekk Amandaprisen i klassen for beste kortfilm i 2012.

Den neste kortfilmen hans var Det gode livet, der borte frå 2014, den vart nominert til Amandaprisen i klassen for beste kortfilm i 2014.

I 2016 debuterte Aliu som  spelefilmregissør med filmen Fluefangeren. Han fekk Amandaprisen for beste regi for filmen i 2017. Same år vart Fluefangeren nominert til Nordisk råds filmpris frå Noreg.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 

Norske filmregissørar
Vinnarar av Amandaprisen
Makedonarar
Berhane Adere

Berhane Adere () er ein etiopisk tidlegare langdistanseløpar som vart verdsmeister på 10 000 meter i 2003 og elles vann to VM-sølv på same distansen.

Etter fire sesongar med gode internasjonale resultat lukkast Adere i 2001 vinne ein medalje i eit stort meisterskap. Under VM 2001 i Edmonton tok ho sølvmedaljen på 10 000 meter, fattige fire hundredels sekund bakom landskvinna Derartu Tulu. Året etter vann Adere gull på 5 000 meter i afrikameisterskapen og i halvmaraton.

2003-sesongen innleia Adere med å verte innandørs verdsmeister på 3000 meter. Den 27. juni presterte ho råsterke 14.29,3 på 5 000 meter i Oslo. Høgdepunkt kom likevel under VM 2003 i Paris med siger på 10 000 meter. Vinnartida 30.04,1 var etiopisk rekord inntil Tirunesh Dibaba slo rekorden i 2008. I friidretts-VM 2005 i Helsinki sikra Adere seg ein ny sølvmedalje på 10 000 meter, bakom nemnde Dibaba.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
VM 1993 i Stuttgart: Utslått i kvalifiseringa på 10 000 meter (33.20,6)
VM 1995 i Göteborg: Utslått i kvalifiseringa på 10 000 meter (33.14,7)
OL 1996 i Atlanta: Nr 18 – 32.57,3
VM 1997 i Aten: Nr 4 – 31.48,9
VM 1999 i Sevilla: Nr 7 – 31.32,5
OL 2000 i Sydney: Nr 12 – 31.40,5
VM 2001 i Edmonton: Sølvmedalje på 10000 m – 31.48,85, bakom Derartu Tulu (31.48,81)
VM 2003 i Paris: Gullmedalje på 10000 m – 30.04,1, nr 10 på 5000 m – 14.58,0
VM 2005 i Helsinki: Sølvmedalje på 10000 m – 30.25,4, bakom Tirunesh Dibaba (30.24,0)
OL 2008 i Beijing: Braut maratonløpet

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Berhane Adere» frå ,  den 9. september 2017.  
 

Etiopiske langdistanseløparar
Verdsmeistrar i friidrett
Afrikameistrar i friidrett
Etiopiske deltakarar under sommar-OL 1996
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 1996
Etiopiske deltakarar under sommar-OL 2000
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2000
Etiopiske deltakarar under sommar-OL 2008
Friidrettsutøvarar under sommar-OL 2008
Kjeld Langeland

Kjeld Langeland () var ein norsk lærar og politikar frå Bergen som representerte Hordaland og Høgre på Stortinget frå 1965 til han døydde i 1973.

Langeland var son til ein næringsdrivar. Frå 1945 til -49 underviste han ved Danielsens skole i Bergen, der etter var han lærar 1950-53 ved Åsane folkeskule og sidan 1953 adjunkt ved Åsane realskule og gymnas.

Langeland engasjerte seg i lokalpolitikken i Åsane og var medlem i kommunestyret frå 1956 til 1971, ordførar 1960-63. Perioden 1956-60 var han forretningsførar for overformynderiet i Åsane og 1959 formann i skulestyret. Han var medlem i fylkesskulestyret i Hordaland frå 1960 til 1967 og formann 1964-66 i skulenemnda i Hordaland. Då Åsane kommune frå 1972 var slått saman med  Bergen kommune, var han medlem i bystyret til han døydde.

Frå hausten 1965 var Langeland stortingsrepresentant frå Hordaland til han døydde vinteren 1973. Alle sesjonane på Stortinget sat Høgre-mannen i Kyrkje- og undervisningskomiteen.

Kjelder
Stortingsbiografi

Stortingsrepresentantar 1965-1969
Stortingsrepresentantar 1969-1973
Norske skulefolk
Folk frå Bergen