Mutabaruka

Allan Hope, betre kjend som Mutabaruka, er ein jamaicansk dub-diktar, musikar, skodespelar, pedagog og programleiar
knytt til rastafarirørsla. Han har utvikla to populære radioprogram på Jamaica, The Cutting Edge og Steppin' Razor. Han har teke opp tema som politikk, kultur, frigjering for farga, sosial undertrykking, diskriminering, fattigdom, rasisme, sexisme og religion.

Bakgrunn

Mutabaruka var fødd og voks opp i Rae Town i Kingston med mor, far og to systrer. Faren døydde då han var åtte. Mutabaruka var elev ved Kingston Technical High School, der han studerte i electronikk i fire år og deretter arbeidde for Jamaican Telephone Company fram til han sa opp i 1971.

Mutabaruka blei interessert i den svarte medvitsrørsla seint på 1960-talet og tidleg i 1970-talet. Han byrja å lesa bøker knytt til rørsla, som Soul on Ice av Eldridge Cleaver og bøker som då var ulovlege på Jamaica, som The Autobiography of Malcolm X. Mutabaruka kom frå ein katolsk bakgrunn, men blei etterkvart del av rastafarirørsla. Han stoppa å kjemma håret sitt og fekk dreadlocks, byrja eta italmat og stoppa å bruka sko som del av å bli rastafarianar.
Han tok namnet Mutabaruka frå det rwandiske språket kinyarwanda, som kan omsetjast som ‘ein som alltid sigrar’.

Karriere 
Mutabaruka forlét Kingston i 1971 og slo seg ned i Potosi Hills saman med kona si og to barn i eit hus han bygde sjølv. Han var ein del av den nye bølgja avjamaicanske diktarar som dukka opp i byrjinga av 1970-talet. Early work by Mutabaruka was first presented in the magazine Swing from 1971. 

Den første diktsamlinga han gav ut som Mutabaruka, Outcry (mars 1973), fekk ros for å fortelja ei soge kjend for dei fleste svarte fødde i gettoen. Han fekk også merksemd for «Wailin'» frå 1974, eit verk med referanse til songar av The Wailers. I 1976 gav han ut samlinga Sun and Moon.

I 1977 byrja Mutabaruka å opptre med dikta sine saman med bandet sitt Truth. Han hadde ein hitt på Jamaica året etter med «Outcry», der Cedric Brooks si gruppe Light of Saba spelte. Etter å ha blitt beden om å opptre på ein Jimmy Cliff-konsert tidleg på 1980-talet samarbeidde han med gitaristen Earl «Chinna» Smith om «Every Time a Ear Di Sound», byrjinga på eit mangeårig samarbeid. Låten deira blei gjeven ut som singel og blei ein hitt på Jamaica.

Han blei internasjonalt kjend etter ein opptreden ved Reggae Sunsplash i 1981, den første gonger av mange han opptredde på festivalen. I 1983 gav han ut Check It på Chicago-bluesselskapet Alligator Records, og auka i popularitet. Dette året sette han også saman samlealbumet Word Sound 'ave Power, som kom ut på Heartbeat Records. I 1984 gav han ut The Mystery Unfolds på Shanachie Records. Seinare spelte han inn saman med Gregory Isaacs og Dennis Brown på høvesvis «Hard Road to Travel» og «Great Kings of Africa». 

Mutabaruka fortsette å spela inn og opptre, og i midten av 1990-åra byrja han leia eit prateprogram på radiostasjonen Irie FM som heitte The Cutting Edge. Dette gjorde han raskt til ein ettertrakta og omdiskutert radiopersonlegdom på Jamaica.

Han hadde fleire hittar på slutten av 1990-talet med «Wise Up» (med Sugar Minott) og «Psalm 24» (med Luciano).

Mutabaruka har førelest og opptredd ved ei rekkje institusjonar på Jamaica og i USA.

I 2000 førelas Mutabaruka ved Stanford University om forskjellen mellom utdanning og indoktrinering. I 2001 var han forteljarstemme på Stephanie Black sin film Life and Debt, ein dokumentar om verknaden av global økonomisk politikk og Det internasjonale pengefondet på økonomi og folk på Jamaica. Tittelsongen Life and Debt blei gjeven ut av Mutabaruka på albumet Life squared frå 2002.

I 2007 underviste han i afro-amerikanske studiar ved Merritt College i California. 

I februar 2010 blei Mutabaruka æra av National Centre for Youth Development (NCYD) og Rotaract Club i Mandeville for over 30 år med framifrå kulturarbeid. Seinare same året blei han æra av Senegal, som reiste ei hytte til ære for han.

I 2016 blei Mutabaruka tildelt Order of Distinction, Commander Class av dei jamaicanske styresmaktene, for dei kulturelle bidraga sine til landet.

Album

Samlealbum
The Ultimate Collection (1992), Greensleeves

DVD/video
Live at Reggae Sumfest (1993, VHS/DVD)
The Return to the Motherland (2011, DVD)

Diktsamlingar
Outcry (1973)
Sun and Moon (1976) - with 
Faybiene
The Book: First Poems (1980)
The Next Poems (2005)

Filmar
Land of Look Behind (1981) - seg sjølv
Sankofa (1993) - Shango
One Love (2003) - eldre rasta

Merknadar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Mutabaruka» frå ,  den 19. april 2019.

Bakgrunnsstoff

Morris, M. (1996). "Mutabaruka". Critical Quarterly 38(4): 39–49.

Folk frå Kingston på Jamaica
Jamaicanske diktarar
Dub-poesi
Rastafarianarar