alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Siri Broch Johansen

Siri Broch Johansen () er ein samisk forfattar, songar og tekstforfattar frå Tana kommune i Finnmark. Ho har arbeidd ved Kåfjord samiske språksenter og Tana samiske språksenter.

Johansen har pedagogisk og samiskfagleg utdanning, og har lang erfaring frå arbeid med det samiske språket, og har tidlegare hatt tilsvarande stilling i Kåfjord i Troms. Ho har også skrive og redigert ei lærebok om urfolk i nordområda.

Bibliografi 

 1992 Opp av brønnen – dikt
 1997 Mii leat ain dás (Vi er ennå her) – lærebok om urfolk i nordområdene (ISBN 82-7374-250-4) 
 2005 Sámi skuvlahistorjá 1 (Samisk skolehistorie) (ISBN 82-7374-575-9)
 2007 Sámi skuvlahistorjá 2 (Samisk skolehistorie) (ISBN 978-82-7374-666-5)
 2009 Sámi skuvlahistorjá 3 (Samisk skolehistorie) (ISBN 978-82-7374-730-3)
 2010 Sámi skuvlahistorjá 4 (Samisk skolehistorie) (ISBN 978-82-7374-816-4)
 2010 Sárá beaivegirji (Nordsamisk barne- og ungdomsroman) (ISBN 978-82-92044-84-1)
 2010 Sárá beaivegirji (Lydbok nordsamisk) (ISBN 978-82-92044-88-9)
 2010 Sárá biejvvegirjje (Lulesamisk barne- og ungdomsroman) (ISBN 978-82-92044-85-8)
 2010 Saaran gærja (Lydbok lulesamisk) (ISBN 978-82-92044-89-6)
 2010 Saaran gærja (Sørsamisk barne- og ungdomsroman) (ISBN 978-82-92044-86-5)
 2010 Saaran gærja (Lydbok sørsamisk) (ISBN 978-82-92044-90-2)
 2010 Saras dagbok (norsk barne- og ungdomsroman) (ISBN 978-82-92044-87-2)
 2010 Fornorskningsoffer, monolog i antologien MonolUng (ISBN 978-82-7596-145-5)
 2011 Apercu de littérature de Sami utdrag fra Saras dagbok (ISBN 978-82-91015-04-0)
 2011 Fïerhtien jïjjen lovsanghefte, sangene Riegádan stáljas, Oainnán du og Lean viimmat gávdnan du (ISBN 978-82-91905-44-4 )
 2011 Sámi skuvlahistorjá 5 (Samisk skolehistorie) (ISBN 978-82-7374-802-7)
 2012  Noe som er inni noe Nordnorsk forfatterlags jubileumsantologi, lydbok. Teksten Besøk.
 2012  Eatnanspáppastallan scenetekst i bokversjon, (ISBN 978-82-8263-112-9)
 2013 Sámi skuvlahistorjá 6 (Samisk skolehistorie) (ISBN 978-82-7374-870-6)
 2014 Jeg er en skiløper/Mun lean čuoigi (ISBN 978-82-8263-157-0/ISBN 978-82-8263-160-0)
 2014 Mun lean čuoigi, lydbok på nordsamisk. Lest av Oula Guttorm (ISBN 978-82-8263-158-7)
 2015 Elsa Laula Renberg - historien om samenes store Minerva (ISBN 978-82-8263-171-6)
 2015 Elsa Laula Renberg - historien om samenes stora Minerva (svensk utgave) (ISBN 978-82-8263-173-0)
 2017 Elsa Laula Renberg - sápmelaččaid ovdamanni (nordsamisk utgave for ungdom) (ISBN 978-82-8263-217-1)
 2018 MariAmira i DUS Den unge scenen 7 (ISBN 9788275963909) 
 2020 Reivvet kommišuvdnii (ISBN 9788282633550)
 2020 Brev til kommisjonen (ISBN 9788282633543)

Bakgrunnsstoff 
 Bokmelding i Skolefokus nr. 20-1997
 Deltaking i Sámi Grand Prix 2002
 Sámi skuvlahistorjá (Samisk skolehistorie)

Samiske forfattarar
Norske forfattarar
Folk frå Tana
Nordsamar
Golden League

Golden League er ein årleg serie med friidrettskonkurransar organisert av det internasjonale friidrettsforbundet. Serien blei etablert for å framheva dei viktigaste friidrettsstevna. Utøvarar i utvalgte øvingar som vinn i alle stevna deler på ein pris som typisk er på 1 million dollar.

Golden League vart starta i 1998, men i 2009 vart han erstatta av Diamond League.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Golden League» frå , den 1. juli 2008.

Bakgrunnsstoff 
 Nettstad 2008

Friidrettsstemne
Skipingar i 1998
Nedleggingar i 2009
Mjelthaugen

Mjelthaugen er eit gravminne frå bronsealderen som ligg på øya Giske. Det er funne to graver i haugen, og utgravingar vart gjort i høvesvis 1847, 1867 og 1878. Den eldste grava er datert til å vere frå bronsealderen. Den andre grava var ei kvinnegrav, der vart det funne bronsespenner. Denne grava vart datert til 200 år e.Kr.

I dag er Mjelthaugen eit freda kulturminne.

Bakgrunnsstoff 
 - Lokalhistorie for øyane i Giske 

Arkeologi i Noreg
Kulturminne i Giske
Regierungsbezirk

Ein Regierungsbezirk er ein statsregion i Tyskland, ein underinndeling av delstatane i landet. Regionane er igjen vidare delt inn i landkreisar eller kreisfrie byar, byar med same status som ein landkreis. Ein Regierungsbezirk vert styrt av ein Bezirksregierung og leia av ein Regierungspräsident.

Ikkje alle delstatane i Tyskland har denne underinndelinga. Nokre er direkte inndelt i landkreis. I dag er fem delstatar delt inn i 22 Regierungsbezirke, med folketal frå 5 255 000 (Düsseldorf) til 1 065 000 (Gießen):

 Baden-Württemberg: Freiburg, Karlsruhe, Stuttgart, Tübingen
 Bayern: Oberbayern, Niederbayern, Oberpfalz, Oberfranken, Mittelfranken, Unterfranken, Schwaben
 Hessen: Darmstadt, Gießen, Kassel
 Nordrhein-Westfalen: Arnsberg, Köln, Detmold, Düsseldorf, Münster
 Sachsen: Chemnitz, Dresden, Leipzig

Historie 
Dei første Regierungsbezirke vart oppretta av Preussen i 1808/16, som delte provinsane her inn i 25 Regierungsbezirke. Regierungsbezirke i Nordrhein-Westfalen er dei same som vart oppretta i 1815. Andre statr i Det tyske keisardømet oppretta liknande einingar, kalla Kreishauptmannschaft (i Sachsen) eller Kreis (i Bayern og Württemberg) (som ikkje er det same som Landkreis i dag). Under Det tredje riket gav nazi-regjeringa alle desse inndelingane same namn, og sidan har alle vorte kalla Regierungsbezirk.

1. januar 2000 oppløyste Rheinland-Pfalz sine tre Regierungsbezirke, Koblenz, Rheinhessen-Pfalz og Trier. I 2004 gjorde Sachsen-Anhalt det same, og oppløyste sine tidlegare regionar, Dessau, Halle og Magdeburg. I 2005 oppløyste Niedersachsen sine fire Regierungsbezirke Braunschweig, Hannover, Lüneburg og Weser-Ems.

I Nordrhein-Westfalen er det òg planar om å oppløyse dei fem Regierungsbezirke her og danna tre sjølvstyrande einingar.

Tysk geografi
Kreisfri by

Ein kreisfri by er ein by i Tyskland med same status som ein landkreis. Tyskland er delt inn i 402 kreis, som består av 295 landkreis og 107 kreisfrie byar. 

Baden-Württemberg

Bayern

Berlin

Brandenburg

Bremen

Hamburg

Hessen

Mecklenburg-Vorpommern

Niedersachsen

¹ etter Göttingenlova frå 1964 er Göttingen ein del av landkreis Göttingen, men vert framleis styrt som ein kreisfri by.
² etter Hannoverlova vert Hannover rekna som ein kreisfriby.

Nordrhein-Westfalen

¹ etter Aachenlova vert Aachen rekna som ein kreisfriby.

Rheinland-Pfalz

Saarland

Saarland har ingen kreisfrie byar. Byen Saarbrücken vart tidlegare ein kreisfri by, men vart ein del av Saarbrücken byføderasjon i 1974.

Sachsen

Sachsen-Anhalt

Schleswig-Holstein

Thüringen

Sjå òg
Landkreis

Tysk geografi

en:Urban districts of Germany
nl:Lijst van Duitse stadsdistricten
Augsburg

Augsburg er ein by sør i Tyskland i delstaten Bayern med om lag 276 000 innbyggjarar (2013). Byen er hovudstad i regionen Schwaben og ligg der elvane Wertach og Lech renn saman.

Historie 
Byen vart grunnlagd i år 15 fvt. under regjeringstida til den romerske keisar Augustus som ein garnison kalla Augusta Vindelicorum. Han vart jamna med jorda av hunarane på 400-talet, av Karl den store på 700-talet og av Welf av Bayern på 1000-talet, men kvar gong voks han til større velstand. 

Han vart ein fri keisarby 9. mars 1276. Med ei strategisk plassering langs handelsruta til Italia vart Augsburg eit handelssentrum. Her vart det produsert store mengder med vovne varer, stoff og tekstilar, og var basen til bankvesenet Fugger. Fuggerei, ein del av byen som var via til trengande innbyggjarar i Augsburg, vart grunnlagd i 1516 og er framleis i drift i dag. 

I 1530 vart Confessio Augustana presentert for Det tysk-romerske riket ved Riksdagen i Augsburg. Etter freden i Augsburg i 1555, då religiøse minoritetar i keisarbyane vart verna, styrte eit byråd med både katolikkar og protestantar byen. Fram til trettiårskrigen var det stort sett religiøs fred i byen, sjølv om det var visse gnissingar. I 1629 gav keisar Ferdinand II ut Restitusjonsediktet som sett inn ei heilt katolsk byråd, som innskrenka rettane til dei lokale protestantane. Dette varte fram til april 1632 då den svenske hæren til Gustav II Adolf tok byen utan motstand. Berre to år seinare vart den svenske hæren driven til Nördlingen i nærleiken, og i oktober 1634 hadde katolske troppar gjenerobra Augsburg. Den svenske garnisonen nekta å overgje seg og ei katastrofal omleirig varte gjennom vinteren 1634-35, der tusenvis av innbyggjarane mista livet av svolt og sjukdom. 

Desse hendingane, i tillegg til oppdaginga av Amerika og den nye ruta til India rundt Sør-Afrika, var med på å øydeleggje velstanden til byen. I 1806, då Det tysk-romerske riket vart oppløyst mista Augsburg sjølvstende sitt og vart ein del av kongeriket Bayern. Med den industrielle revolusjonen på 1800-talet vart byen viktigare igjen, og hadde store bomulls- og ullfabrikkar og produserte acetylengass, papir, kjemikaliar, smykke og lêr. 

Under den andre verdskrigen låg fleire underleirar frå Dachau konsentrasjonsleir i byen, som gav byen slavearbeidarar til den lokale industrien. 

I 1941 tok Rudolf Hess av frå den lokale flyplassen og fauk til Skottland for å møte hertugen av Hamilton i eit forsøk på å danne ein felles europeisk front mot det komande russiske felttoget. 

I 1945 okkuperte den amerikanske hæren den nesten heilt ruinerte byen. Dei siste amerikanske styrkane drog bort frå området i 1998.

Bakgrunnsstoff 

 Turistside
 Fotosafari i Augsburg

Kjelde 

Byar i Tyskland
Byar i Bayern
Frie riksbyar
Mönchengladbach

Mönchengladbach er ein by i Tyskland i delstaten Nordrhein-Westfalen med om lag 265 000 innbyggjarar. Byen ligg vest for Rhinen, midt mellom Düsseldorf og grensa til Nederland.

Det opphavlege namnet på byen var Gladbach, som i dag framleis ofte vert nytta om byen. For å skilje han frå ein annan by med same namn (i dag Bergisch Gladbach) tok han namnet München-Gladbach i 1888. Denne stavinga kunne folk mistolke som at Gladbach var ein bydel i München, og derfor vart namnet endra til Mönchen Gladbach i 1950 og Mönchengladbach i 1960.

Opphavet til byen var eit kloster grunnlagd i 974. Det vart kalla opp etter Gladbach, ei lita elv, som i dag renn under jorda. Klosteret og dei nærliggande landsbyane vart ein by på 1300-talet. I nærleiken låg byen Rheydt, som i dag er ein del av Mönchengladbach.

Mönchengladbach er heimstad for fotballlaget Borussia Mönchengladbach.

Folk frå Mönchengladbach
Formel 1-sjåførane Nick Heidfeld og Heinz-Harald Frentzen og filosofen Hans Jonas var fødde her. 
Den norske fotballspelaren Isabell Herlovsen er også fødd i Mönchengladbach.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Mönchengladbach» frå ,  den 16. juni 2007.

Bakgrunnsstoff 

Byar i Tyskland
Byar i Nordrhein-Westfalen
Aachen

Aachen (nederlandsk Aken, fransk Aix-la-Chapelle, latin Aquisgranum) er ein by og kurstad i Tyskland i delstaten Nordrhein-Westfalen på grensa til Belgia og Nederland. Byen ligg 65 km vest for Köln og er den vestlegaste byen i Tyskland. 

Rheinisch-Westfälische Technische Hochschule er ein av dei viktigaste studiestadene for tekniske studiar. Ein heil industri av programvare- og maskinvareprodusentar har vakse opp rundt dette universitetet.

Domkyrkja er den største attraksjonen i byen, og står mellom anna på UNESCO si verdsarvliste.

Den internasjonale Karlsprisen vert delt ut i Aachen.

Historie 

Romarane kalla dei varme svovelkjeldene på staden Aquis-Granum. Det finst fleire teoriar om namnet Granum, men det er no allment akseptert at det kjem av den keltiske guden for vatn og helse.

Etter romartida vart forlate inntil nærmare 800-talet, då han vart nemnd under namnet Aquis villa. I 768 kom Karl den store til Aachen for første gong. Han likte staden og bygde eit slott der tjue år seinare. Aachen vart så hovudstaden i Karl den store sitt rike. Slottskapellet vart seinare til domkyrkja i Aachen. Karl den store var her mesteparten av vintrane mellom 800 og til han døydde i 814. Han vart òg gravlagd her. 

I 936 vart Otto I krona til konge i domkyrkja i Aachen. Frå då av og 600 år framover vart dei tysk-romerske keisarane krona i denne kyrkja. Den siste keiserkroninga var Ferdinand I si kroning i 1531. I mellomalderen var Aachen ein av de største byane i Det tysk-romerske riket, der han var ein fri keisarby. Etter trettiårskrigen vart byen mindre viktig. 

I 1880 hadde Aachen 80 000 innbyggjarar og var eit jernbaneknutepunkt. Byen vart hardt råka under den andre verdskrigen. 21. oktober 1944 vart Aachen den første tyske byen som vart erobra av allierte troppar.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Aachen» frå ,  den 16. juni 2007.

Bakgrunnsstoff 

Byar i Tyskland
Byar i Nordrhein-Westfalen
Frie riksbyar
Chemnitz

Chemnitz (sorbisk Kamjenica, tsjekkisk Saská Kamenice) er ein by i Tyskland i delstaten Sachsen med om lag 245 000 innbyggjarar. Byen ligg ved foten av Erzgebirge, og er kalla opp etter elva Chemnitz, ei lita sideelv til Zwickauer Mulde. Ordet Chemnitz kjem frå sorbisk og tyder «steinete elv»

Historie 

Ein tidleg slavisk busetnad nær Chemnitz var kalla Kamienica. I 1143 var det eit benediktinarkloster der byen er i dag. Ein busetnad voks fram rundt klosteret og rundt 1170 vart byen gjort til fri keisarby av Fredrik I av Det tysk-romerske riket. I 1307 kom byen inn under markgrevskapet Meissen (som var ein føregangar til staten Sachsen). I mellomalderen vart Chemnitz eit senter for tekstilproduksjon og handel. Meir enn ein tredjedel av folkesetnaden arbeida i tekstilindustrien, og slik var det fram til den industrielle revolusjonen. Fabrikkar vart bygd og tidleg på 1800-talet hadde Chemnitz vorte eit industrisenter (stundom kalla «Sachsen sitt svar på Manchester»). I 1913 hadde Chemnitz eit folketal på 320 000 innbyggjarar, og er ein av få byar som var større på den tida enn i dag. 1938 hadde Chemnitz 360000 innbyggjarar.

Under den andre verdskrigen låg det ein underleir av Flossenburg konsentrasjonsleir her. Dei 500 kvinnelege fangane var slavearbeidarar for Astra-Werke AG. Under krigen produserte fabrikkane i Chemnitz hovudsakleg varer for militæret, og vart av den grunn kraftig bombardert og nesten heilt jamna med jorda.

Den austtyske regjeringa valde å gjere Chemnitz til ein sosialistisk mønsterby. Bydelar fulle med betongbygningar vart reist rundt sentrum av byen, og få av bygningane før krigen vart gjenreist. I 1953 vart Chemnitz gjeve namnet Karl-Marx-Stadt («Karl Marx By»). Han fekk tilbake det gamle namnet sitt 21. juni 1990.

Chemnitz har visstnok den lågaste fødselsraten i verda.

Bakgrunnsstoff 

 Stadtplan Chemnitz

Kjelder 

Byar i Tyskland
Byar i Sachsen
Kandy

Kandy (singalesisk මහ නුවර mahā nuvara, tamil கண்டி kaṇṭi) er hovudstaden for Central Province på Sri Lanka. Byen ligg om lag 500 moh. på Mahaweli-elva, på breidda av eit kunstig vatn bygd av Wickrama Rajasinha, den siste kongen for Kandy-riket. Byen har ein rik religiøs, kulturell og historisk arv, og har sidan 1988 vore på UNESCO si liste over verdsarv.

Historie 

Kandy vart grunnlagd i 1480 som «Senkadagalapura», eit namn med usikker tyding. Byen vart hovudstaden for det opplandske singalesiske kongedømet, ofte kalla «Kandy-riket». Kandy-riket vart verande sjølvstendig lenge etter dei andre delane av Sri Lanka kom under ulike europeiske kolonimakter, og vart dimed eit stort senter for singalesisk og buddhistisk kultur og lære. Byen kom under den britiske kolonimakta i 1815 etter at den singalesiske adelen reiste seg mot den siste kongen, som var ein tamil av sør-indisk opphav, og gav landet over til det britiske imperiet.

Byen i dag 

På grunn av si fortid som ei stormakt har Kandy ein rik kulturarv. Det finst fleire gamle tempel og bygningar i Kandy, og byen held på mange gamle tradisjonar. Den best kjende bygningen er Dalada Maligava, «tanntempelet», som var bygd mellom 1687–1707 og 1747–82, og inneheld ei av Buddha sine tenner. Knytt til tanntempelet er Esala Perahera, ei stor feiring som varer i ti dagar, og truleg er den største buddhistiske feiringa i verda. Den viktigaste delen av feiringa er eit svært opptog, med elefantar, prestar, musikarar, dansarar og trommeslagar, som ber ilåtet tanna til Buddha ligg i rundt byen. 

Byen er eit senter for utdanning av di at Peradeniya University, som er rekna som det beste universitetet på Sri Lanka, ligg nær byen. Størsteparten av teen som vert dyrka på Sri Lanka kjem frå området rundt Kandy. Fjella rundt byen er ei viktig kjelde for kalkstein. Det kjem òg fleire pilegrimar og meir sekulære turistar til Kandy kvart år.

Namna 

Namnet «Kandy» kjem frå eit singalesisk ord som tyder «fjell», og har sitt opphav i ei portugisisk forkorting av Kanda Uda Rata «riket oppå fjella» eller Kanda Uda Pas Rata «dei fem landa på fjella», som var dei gamle singalesiske namna for heile området. På singalesisk er det vanlegast å kalla byen for maha nuvara, som tyder «storby» eller «hovudstad».

Kjelder 

 Kandy i Encyclopædia Britannica (2007 utgåve).

Bakgrunnsstoff 

Byar på Sri Lanka
Braunschweig

Braunschweig er ein by i Tyskland i delstaten Niedersachsen med om lag 240 000 innbyggjarar. Byen ligg nord for fjella Harz så langt opp i elva Oker som ho er framkommeleg. Elva knyter byen til Nordsjøen via elvane Aller og Weser.

Historie 
Opphavet til byen er ukjend, men ein meiner at byen vart danna av to busetnadar som vart slått saman. Den eine vart grunnlagd av Bruno II, ein saksisk greve som døydde før 1017, på den eine side av Oker. Den andre busetnaden vart grunnlagd av grev Dankward, som slottet Dankwarderode er kalla opp etter. Det opphavlege namnet på byen var Brunswik ein kombinasjon av namnet Bruno og wik, ein stad der kjøpmenn tok seg ein kvil og lagra varene sine. Namnet indikerer derfor ein ideell kvileplass, sidan han låg ved ein vadestad over Oker. Dokument frå kyrkja St. Magni frå 1031 oppgav namnet på byen som Brunesguik. Ei anna forklaring på namnet er at det oppstod frå Brand, eller brenning, som indikerer ein stad der landskapet vart rydda etter ein brann. 

På 1100-talet gjorde hertug Henrik Løve Braunschweig til hovudstad i staten sin og bygde Braunschweig domkyrkje. Han vart så mektig at han torde å nekte og hjelpe Fredrik Barbarossa militært, noko som førte til at han vart fordømd og mista makta. 

Braunschweig vart ein hansaby frå 1200-talet til midten av 1600-talet. På 1700-talet var Braunschweig både eit politisk og kulturelt senter. Emilia Galotti frå Lessing og Goethe sin Faust vart framført for første gong i Braunschweig.

Det meste av tida var Braunschweig residens for eit hertugdøme med same namn (Herzogtum Braunschweig), som var ein del av Det tyske riket sidan 1871. Etter den første verdskrigen fekk han status som Freistaat Braunschweig i Weimarrepublikken. Etter den andre verdskrigen vart staten Braunschweig løyst opp og ein del av den nye delstaten Niedersachsen.

Under den andre verdskrigen var byen ein del av militærdistriktet Wehkreis XI, og utsett for kraftige bombeåtak frå dei allierte. 15. oktober 1944 vart det meste av gamlebyen øydelagd, som var den største samlinga av bindingsverkshus i Tyskland, i tillegg til dei fleste kyrkjene. Berre domkyrkja, som av nazistane gjorde til nasjonalheilagdom, overlevde bombene. 

Ein liten del av gamlebyen overlevde òg bombetokta. Store delar av det som vart øydelagd vart restaurert og bygd opp att etter krigen.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Braunschweig» frå ,  den 3. februar 2008.

Bakgrunnsstoff 

Byar i Tyskland
Byar i Niedersachsen
Hansaen
Krefeld

Krefeld er ein by i Tyskland i delstaten Nordrhein-Westfalen med om lag 240 000 innbyggjarar. Sentrum av byen ligg eit par kilometer vest for Rhinen, men ho renn gjennom bydelen Uerdingen. Fram til 1929 var byen kalla «Crefeld». 

Innbyggjarane i Krefeld snakkar høgtysk, den tyske dialekten som alle tyskarar lærer. Ein lokal dialekt er derimot ein variant av plattysk.

Historie 
Byen har opphav tilbake i romartida då legionar grunnla ein militærleir kalla Gelduba her (i dag bydelen Gellep). Krefeld sjølv vart først nemnd i 1105 med namnet Krinvelde. Uerdingen var opphavleg ein sjølvstendig by aust for Krefeld, og vart grunnlagd i 1255. I mellomalderen var han ein større og viktigare by enn Krefeld.

Byen byrja å vekse på 1600-talet då Krefeld var ein av få byar som ikkje vart hardt råka av trettiårskrigen. Byen vart raskt overbusett, og i 1683 flytta tretten familiar (mennonittar) frå Krefeld, reiste over Atlanteren og grunnla busetnaden Germantown i USA, som i dag er ein del av Philadelphia.

Byen Uerdingen var mindre heldig og vart nesten heilt jamna med jorda i trettiårskrigen av troppar frå Hessen. Krefeld voks seg større enn Uerdingen, og i 1928 vart dei to slått saman.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Krefeld» frå ,  den 17. juni 2007.

Bakgrunnsstoff 

Byar i Tyskland
Byar i Nordrhein-Westfalen
Halle an der Saale

Halle an der Saale, òg kalla Halle er ein by i Tyskland i delstaten Sachsen-Anhalt. Med om lag 235 000 innbyggjarar er han den største byen i denne delstaten. Byen ligg sør i delstaten ved elva Saale, som tar imot vatn frå dei omliggande slettene og frå ein stor del av nabodelstaten Thüringen, nord for Thüringer Wald.

Historie 
Den tidlege historia til Halle er knytt til saltinnhausting. Namnet Halle kan kome frå det urgermanske ordet for salt, og namnet på elva Saale har same opphav. Saltinnhausting har funne stad i Halle sidan bronsealderen.

Byen vart først nemnd i 806. Han vart ein del fyrstedømet Magdeburg på 900-talet og fram til 1680, då Brandenburg annekterte byen i lag med Magdeburg.

Etter den andre verdskrigen var Halle hovudstad i den kortvarige regionen Sachsen-Anhalt (fram til 1952), før den austtyske regjeringa fjerna ordninga med delstatar. Som ein del av Aust-Tyskland (fram til 1990) fungerte byen som hovudstad i det administrative distriktet (Bezirk) Halle. Då Sachsen-Anhalt vart oppretta som eit Bundesland etter 1990 vart Magdeburg hovudstad.

Kjende personar frå Halle 
 Georg Cantor (1845–1918), matematikar, professor i Halle 
 Georg Friedrich Händel (1685–1759), komponist, fødd i Halle
 Reinhard Heydrich (1904–1942), SS-offiser, fødd i Halle 
 Johann Friedrich Struensee (1737–1772), fødd i Halle, lege og politikar

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Halle, Saxony-Anhalt» frå ,  den 17. juni 2007.

Bakgrunnsstoff 

 Martin-Luther-Universitet
 Mange bilete of skildringar frå Halle

Byar i Tyskland
Byar i Sachsen-Anhalt
Cliff Burton

Clifford Lee Burton () var bassist i Metallica. 

Metallica
Folk frå San Francisco
USA-amerikanske bassistar
Thomas Sankara

Thomas Isidore Noël Sankara () var ein burkinsk politikar og kaptein i den burkinske hæren. Han var statsleiar i Burkina Faso (tidl. Øvre Volta) frå 1983 til 1987. 

Sankara kjempa i krigen mot Mali i 1975. I løpet av den militære karrieren stifta han ein kommunistisk organisasjon saman med m.a. Blaise Compaoré. Han vart medlem av regjeringa på byrjinga av 1980-talet, men gjekk seinare ut av denne regjeringa i protest mot det han meinte var ein arbeidarfiendtleg politikk. Seinare vart han med i ei ny regjering etter eit kupp, men vart seinare avsett og fengsla. Den 4. august 1983 vart Sankara president etter eit statskupp leia av Compaoré. I løpet av regjeringstida si gjennomførte han store sosiale reformer og kjempa mot korrupsjon og offentleg sløsing, og vart ein populær og respektert politikar. Under Sankara si regjeringstid skifta landet namn frå Øvre Volta til Burkina Faso.

Sankara vart drepen i eit nytt blodig statskupp 15. oktober 1987. Også dette kuppet var organisert av Sankara sin tidlegare kollega Blaise Compaoré.

Kjelder 
 CAPLEX
 Artikkelen Thomas Sankara på engelsk Wikipedia

Sankara, Th
Sankara, Th
Myrda statsleiarar
Revolusjonære