Len i Finland

Finlands len (svensk , finsk ) var ei geografisk og administrativ inndeling av Finland frå 1634 til 2009.

Lena var statlege administrative einingar som vart styrte av ein länsstyrelse (fi. lääninhallitus). I spissen for länsstyrelsen stod landshövdingen (fi. maaherra). Länsstyrelsen hadde ansvaret innan sosial- og helseteneste, undervising og kultur, politi, redningsteneste, trafikk, konkurranse- og forbrukarsaker og rettsforvalting. 

Den 1. januar 2010 vart lena oppløyste og Finland blir no administrert berre på statleg og kommunalt nivå.
Forvaltingsoppgåvene til lena vart til dels overførte til landskapsforbunda, ei eldre administrativ inndeling, og til dels til dei nye forvaltingseiningane regionforvaltingsverka og nærings-, trafikk- og miljøsentralane. Landskapa har likevel ingen administrativ funksjon. Dei nye regionane som blir leidde av eit regionförvaltningsverk tilsvarar i stor grad dei tidlegare lena med unnatak av tidlegare Västra Finlands län, som er delt i to regionar.
Oppgåver som er for store for den einskilde kommunen blir organiserte som kommunale samarbeid.

Lena vart innførte i 1634 då Finland var ein del av Sverige. I ei länsreform i 1997 slo dei dåverande elleve finske lena (unnateke Åland) seg saman til fem len. Åland vart ikkje påverka.

Finland var mellom 1997 og 2009 oppdelt i fem len og det sjølvstyrte landskapet Åland. Kvart len hadde eit statleg organ i form av ein länsstyrelse som ein statleg representant i lenet og forvaltar av det same innanfor områda sosial- og helsestell, undervisning og kultur, politi, redning, trafikk, konkurranse- og konsumentsaker i tillegg til justisforvalting. Länsstyrelsen vart leidd av landshövdingen. 

Landskapet Åland er ikkje omfatta av endringa i 2010, og har ein høg grad av sjølvstende i høve til resten av Finland.

Historie 
Lensinndelinga vart innført i 1634 medan Finland var ein del av Sverige. Etter ei lensreform i 1775 hadde Finland fylgjande seks len:
 Nylands og Tavastehus län
 Kymmenegårds län
 Åbo og Björneborgs län
 Savolax og Karelens län
 Vasa län
 Uleåborgs län

Det vart inga endring i lensforvaltinga då Finland vart eit storfyrstedøme under Russland i 1809, og i 1812 vart Viborgs guvernement sameint med Finland att, under namnet Viborgs län.

Etter ei ny lensreform i 1831 hadde Finland fylgjande åtte len:
 Nylands län
 Viborgs län
 Åbo og Björneborgs län
 Tavastehus län
 Sankt Michels län
 Vasa län
 Kuopio län
 Uleåborgs län

Denne lensinndelinga skulle bli ståande nesten uendra til 1945. Då Finland vart sjølvstendig i 1917 ynskte ålendingane at Åland skulle bli sameint med Sverige att. For å motverke dette vart Ålands län utskild frå Åbo og Björneborgs län i 1918 og svensk vart det einaste offisielle språket på Åland. I 1936 vart Lapplands län utskild frå Uleåborgs län.

Etter tapet av store delar av Viborgs län i 1944 vart i 1945 den attverande delen av lenet døypt om til Kymmene län.

Len i perioden 1945-1959 
Etter 1945 hadde Finland dimed ti len som vist i tabellen nedanfor.

Len i perioden 1960-1997 
I 1960 vart Mellersta Finlands län og Norra Karelens län skilde ut som eigne len. Finland hadde dimed tolv len, som vist i tabellen nedanfor.

Len i perioden 1997-2009 
Ved ei større lensreform i 1997 vart talet på len redusert frå tolv til seks. Samstundes vart kommunane slutta saman i tjue landskap som gjennom landskapsforbunda utgjorde ei kommunal forvalting på regionalt nivå. Lensdanninga i 1997 skulle berre vare i tolv år. Finlands siste len er vist i tabellen under.

Lensvåpen

Oversyn over lena:

Sjå òg 
 Kommunar i Finland
 Landskap i Finland
 Regionforvaltningsverk
 Nærings-, trafikk- og miljøsentral

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 Länsstyrelserna i Finland 
 Finlands områdesindelning 

Tidlegare administrative inndelingar