alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ljudmila J. Titova

Ljudmila Jevgenjevna Titova () er ein russisk tidlegare skeiseløpar frå Tsjita i Sibir som representerte Sovjetunionen. Ho vart olympisk meister på 500 meter i 1968 og sprint-verdsmeister i 1970.

Titova kom på andreplassen i sovjet-meisterskapen 1966 i Sverdlovsk. OL-sesongen 1968 vart ho sovjetisk meister i firkamp Alma-Ata, før ho under OL 1968 i Grenoble tok gullmedaljen på 500 og fekk sølv på 1000 meter. Under den aller fyrste verdsmeisterskapen i sprint, halden i West Allis i 1970, gjekk ho heilt til topps. 1971-sesongen vart ho nummer to både i sovjetmeisterskapen i Sverdlovsk og i europameisterskapen i Leningrad, medan ho hamna på bronseplassen då firkamp-VM fann stad i Helsinki. Vinteren 1972 tok ho bronsemedaljen på 500 meter under vinterleikane i Sapporo og ho kom også på bronseplassen ved sprint-VM i Eskilstuna. I 1975 vart ho for tredje gong nummer to i den sovjetiske meisterskapen. Under Vinter-OL 1976 i Innsbruck avslutta Titova si internasjonale skeisekarriere med ein sjuandeplass på 1000 meter.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Ljudmila Jewgenjewna Titowa» frå ,  den 25. januar 2018.  
 

Sovjetiske skeiseløparar
Russiske skeiseløparar
Olympiske meistrar for Sovjetunionen
Europameisterskapen på skeiser 1968

Europameisterskapen på skeiser 1968 fann stad på Bislett stadion i Oslo helga 27. og 28. januar 1968. 28 utøvarar frå 10 land deltok i meisterskapen, av dei fire frå arrangørlandet Noreg. Dei norske utøvarane var Per Willy Guttormsen, Fred Anton Maier, Sten Stensen, Svein Erik Stiansen og Magne Thomassen. Deltakarane elles kom frå Finland, Frankrike, Nederland, Polen, Sovjetunionen, Storbritannia, Sverige, Ungarn, Vest-Tyskland.

Norske Fred Anton Maier vart europameister, landsmannen Magne Thomassen kom på tredjeplassen. Vesttyske Gerhard Zimmermann vann 500 meter, medan sovjetiske Eduard Matusevitsj sigra på 1500 meter. Fred Anton Maier vart bestemann på 5 000 m og sette verdsrekord på 10 000 meter med tida 15.20,3.

Skeise-EM 1968 

Dato: 27./28. januar 1968

Ymse
Ingen Skeise-EM for kvinner før 1970

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Europees kampioenschap schaatsen 1968» frå ,  den 29. desember 2020.  
 

Lengdeløp på skeiser
Idrettstilskipingar i Oslo
Aleksandr Lebed

Aleksandr Ivanovitsj Lebed () var ein russisk general og politikar. 

Under presidentvalet i 1996 kom han på 3 -plass med 14,5 % av røystane i første valomgangen. Han vart to dagar etter valet utnemnd til sjef for det russiske tryggingsrådet og dessutan tryggleiksrådgjevar til den sitjande presidenten Boris Jeltsin. 

Lebed vart seinare guvernør i Krasnojarsk kraj i Sibir. Han omkom i nærleiken av Abakan i Krasnojarsk kraj iei helikopterulukke med eit MIL-helikopter.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Aleksandr Lebed» frå ,  den 26. januar 2018.  
 

Russiske generalar
Russiske politikarar
Kosakkar
Donkosakkar

Donkosakker (russisk донские казаки, Donskije Kazaki) er kosakkar som busette seg langs det midtre og nedre laupet til elva Don. Donkosakkene er utan tvil den største og mest legendariske kosakkgruppa, og truleg òg den mektigaste, mykje takka vera innsatsar i krig og korleis dei er vorte omtalte i litteraturen.

Donkosakkene oppstod som gruppe tidleg på 1500-talet i landområda ved Don, der dei enno i dag har sitt tyngdepunkt i millionbyen Rostov-na-Donu og sin eigen hovudstad Novotsjerkassk (nye Tsjerkassk). Den opphavlege hovudstaden deira var Starotsjerkassk (gamle Tsjerkassk), der mykje av den gamle donkosakkiske kulturen framleis eksisterer, så som fine kyrkjer og museum.

Omkring år 1800 stilte dei med 70 000 mann til den keisarlege kampen i den russiske hæren sin kamp mot Napoleon.

Donkosakkene sin motstand mot den bolsjevistiske maktovertakinga i 1917 (oktoberrevolusjonen) førte til bitre kampar under den russiske borgarkrigen. Kosakkane kjempa på sida til dei kvite styrkane. Etter deira nederlag skreiv Jakov Mikhailovitsj Sverdlov ut eit dekret den 24. januar 1919 som førte til masseavrettingar og deportasjonar av kosakkane (òg av kvinner, barn og gamle) til arbeidsleirar (Gulag). Tiltaka kosta rundt 700.000 kosakkar livet. 

Det skal no (2014) finnast omlag 156 000 donkosakker.

Kjende donkosakker 
 Mikhail Sjolokhov – nobelprisvinnar i litteratur
 Aleksandr Solzjenitsyn – vinnar av Nobels litteraturpris
 Aleksandr Lebed - general, sjef for 14. armé og politikar
 Stenka Rasin – leiar for kosakkopprøret 1670-71
 Jermak Timofejevitsj – utforskar av Sibir
 Jemeljan Pugatsjov – leiar for kosakkopprøret 1773-74

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Donkosakker» frå ,  den 26. januar 2018.

Litteratur 
 V.L. Genis: «Raskazacwanie w Sowjetskoi Rossii», i: Voprosy Istorii 1994/1.
 Dimitri Wolkogonow: Lenin. Utopie und Terror. Econ 1996, ISBN 3-430-19828-3.

Bakgrunnsstoff 
 Donkosakk-museet i Novotsjerkassk
Kosakkar
Russisk historie
Terek-kosakkar

Terek-kosakkar er ei undergruppe kosakkar som er busette i nordre Kaukasus, langs elva Terek, der namnet kjem frå. Dei vert trudd å ha vore ei utbrytargruppe frå donkosakkane, som ein gong på 1400-1500-tala byrja busetta seg ved Terek.

Terekkosakkene er altså ei russisk etnografisk undergruppe, men har òg teke opp i seg andre folkeelement som til dømes ossetarar, tsjerkessarar, vajnakher (tsjetsjenarar, ingusjarar) og georgiarar i si gruppe. Terek-kosakkene var òg i stor grad innblanda i dei seinare konfliktane i Tsjetsjenia på båe sider.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Terekkosakker» frå ,  den 26. januar 2018.

Bakgrunnsstoff 
 Terek-kosakkhæren, terkv.ru

Folkegrupper i Russland
Kosakkar
Krimkrisa i 2014

Krimkrisa i 2014, òg kjend som Krim-konflikten i 2014, er ein konflikt om den nasjonale statusen til Krimhalvøya som eskalerte i slutten av februar 2014, då den russiskvennlege presidenten av Ukraina, Viktor Janukovytsj, vart avsett etter demonstrasjonar og blodige opprør i den ukrainske hovudstaden
Kiev. Etter at Viktor Janukovitsj vart avsett som president, sette Vladimir Putin i verk ei militærøving i det vestlege Russland for å testa beredskapen.

Det russisktalande folkesetnadsfleirtalet på Krim, som i stor grad hadde vore lojale til den avsette president Viktor Janukovitsj, gjorde deretter politisk opprør og fekk ifølgje vestlege kjelder militær hjelp frå Russland, som på si side tilbakeviste å ha gjeve slik støtte.

Sjå òg 
 Krimhalvøya
 Russisk historie
 Ukrainsk historie
 Krim-tatarar

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Krimkrisen 2014» frå ,  den 26. januar 2018.  
 

2014 i Russland
Konfliktar i 2014
Krimhalvøya
Hebrearar

Hebrearar (hebraisk eintal ivri, fleirtal ivrim ibrim) er ei nemning brukt i Det gamle testamentet/Tanákh om dei gamle israelittane.

I Bibelen er patriarken Abraham omtalt ein enkelt gong som ivri. Omgrepet «hebrear» opptrer i den hebraiske Bibelen (Tanákh) både som namnet gjeve til Israelsfolka av andre folk, og som det dei nytta på seg sjølv. Guden deira omtalar seg sjølv som «Gud for hebrearane» når han taler til Moses. 

I gresk og romersk tid kunne det greske ordet hebraios visa til jødar.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Hebreere» frå ,  den 26. januar 2018.  
 
Folk i Bibelen
Kosakk-registeret i Russland

Kosakk-registeret i Russland (russisk Государственный реестр казачьих обществ) er sidan 1995 tillate friviljuge organisasjonar med kosakktradisjonar som har teke på seg å utføre ymse tenester for allmugen, men likevel ikkje kan setje opp militære eller paramilitære forband.

Kosakk-registeret 
Gjennom ei føderal lov av 2005 vert ein kosakk definert som ein russisk innbyggar som er medlem i eit godkjent kosakksamfunn. Ein kosakk som reknar seg sjølv som kosakk, men som ikkje er registrert i Kosakk-registeret, har ikkje rett til å utføre tenester for allmugen med den statusen og rettane som dette fører med seg.

Verksemd 
Kosakk-samfunna si verksemd er i høve lova definerte slik:
 Organisera militærpatriotisk utdanning av komande vernepliktige som høyrer til i kosakk-samfunna, førebu dei for den ålmenne verneplikta og vidareutdanna dei til militærreserven. 
 Delta i verksemder for å førebygga og eliminere verknaden frå ulukker og naturkatastrofar som del av sivilforsvaret, territorialforsvaret og miljøvernet.
 Medverka ved oppretthalding av ålmenn orden, tilsyn av miljø- og brandtryggleik, vern av statsgrensa og delta i kampen mot terrorismen.
 Utføre andre oppgåver etter avtale med sivile eller militære mynder på sentralt, regionalt og kommunalt nivå.

Organisasjon 
Den høgste leiaren for kosakkane si verksemd er presidenten av Russland. Forvaltningsmynde er «Kosakkådet under presidenten i Den russiske føderasjonen».

Kosakk-samfunna er organiserte med desse elementa:
 Lokale samfunn i byar, stanitser og landsbyar.
 Kosakk-samfunn på kommunalt (rajon) nivå.
 Kosakk-samfunn på kretsnivå.
 11 registrerte kosakk-samfunn på arménivå.

Kosakk-samfunn er oppbyggde etter prinsippet om demokratisk sentralisme.

Uniformer og utrustning 
Registrerte kosakker har visse særrettar, som å verte tildelte tenestegrader og å bera gradsmerke, utmerkjestegn, kosakkuniformer og nagajkar (pisk), sablar og dolkar og i visse sammanhengar skytevåpen.

Kosakkane sine tenestegrader

Referensar 

Denne artikkelen bygger på «Kosacksamfälligheter i Ryska federationen» frå ,  den 26. januar 2018.  
 

Kosakkar
Russisk samfunn
Presidentar i Russland

Presidentar i Russland er ei liste over presidentar (russisk Президент России) og statsleiarar med liknande posisjonar i Russland sidan 1917. Presidenten har stor personleg makt i Russland, og har direkte utøvande makt gjennom Presidentadministrasjonen i Russland.

Etter den russiske revolusjonen i 1917 vart Sovjetunionens kommunistiske parti tildelt ein «leiande rolle» som styrande organ i Sovjetunionen. Politbyrået var den øvste leiinga til kommunistpartiet, og hadde den utøvande makta. Generalsekretæren til kommunistpartiet vart difor i Europa og USA omtalt som «Sovjetunionens leiar». Kommunistpartiet si «leiande rolle» som styrande organ vart oppheva av Mikhail Gorbatsjov den 13. mars 1990.

Formannen av det øvste sovjetet i Sovjetunionen vart utnemnd av Politbyrået, med varierande titlar. Tittelen «Sovjetunionens president» vart teken i bruk av Mikhail Gorbatsjov den 15. mars 1990. Av denne grunnen tilsvara formannen av det øvste sovjetet av den Den russiske sosialistiske føderative sovjetrepublikken (Russiske SFSR) embetet president. Den siste formannen av det øvste sovjetet, Boris Jeltsin, vart òg den første presidenten av Den russiske føderasjonen etter oppløysinga av Sovjetunionen.

Formenn av Kommunistpartiet i Den russiske SFSR (1956-1991) 
Kommunistpartiet i Den russiske SFSR hadde ei «leiande rolle» som styrande organ, og formannen av partiet var difor leiar av den Den russiske sosialistiske føderative sovjetrepublikken.

Formenn av Den russiske SFSR (1917-1991) 

I perioden 25. oktober-9. november 1917 brukte  kommunistane vekselvis to ulike namn på det som etterkvart vart heitande «det øvste sovjetet»:
 «Den militære revolusjonskomiteen av Petrograd-konsilet for arbeidarane  og representantar for  soldatane» (russisk Военно-революционный комитет Петроградского Совета рабочих и солдатских депутатов og Всероссийский съезд Советов рабочих, Voenno-revolyutsionnyj komitet Petrogradskogo Soveta rabochikh i soldatskikh deputatov og Vserossijskij s'ezd Sovetov rabochikh)
 «Den all-russiske kongressen for arbeidarar, soldatar og representantar for bøndene» (russisk Всероссийский съезд Советов рабочих, солдатских и крестьянских депутатов, Vserossijskij s'ezd Sovetov rabochikh, soldatskikh i krest'yanskikh deputatov)

Presidentar av Den russiske føderasjonen (1991–) 

Russisk: Президент Российской Федерации (Prezident Rossijskoj Federatsii)

Merknadar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Liste over Russlands presidenter» frå ,  den 26. januar 2018.  
 

Russisk politikk
Knivhaldar

Knivhaldar er ein type utstyr der ein kan setja eller leggja frå seg ein kniv når han ikkje er ei bruk.

Det finst mange former for knivhaldarar. 
Dei kan vera del av utstyret til ein handverkar som nytter knivar, som ei kjuke nytta av ein treskjerar i Hallingdal.
Ulike knivhaldarar er også vanlege på kjøken, til dømes som magnetar eller blokker ein kan henga eller setja knivar i.
Knivhaldarar kan også vera del av dekketøy, til dømes i form av stativ der knivar kan hengjast mellom bruk, eller der ein kan leggja kniven frå seg på ein haldar for å ikkje søla til bordet eller duken.

Det finst også liknande haldarar for skeier, sleiver og etepinnar.

Dekketøy
Knivhaldarar til bordbruk kan ha utvikla seg frå trestykke som ein la frå seg kniven på. Frå 1700-talet blei det laga sett av like knivhaldarar som ein kunne dekkja bord med. På 1800-talet blei slike haldarar laga i ei rekkje ulike materiale og uformingar. Dei kunne til dømes vera av horn, elfenbein, glas, perlemor eller keramikk, eller av ulike metall inkludert gull og sylv.

Det var vanleg å utforma knivhaldarar med ei stong som blei halden oppe av dekorative endar, men ein kunne også utforma dei som dyr. I Sverige blei det til dømes vanleg med ein smörhund, ein knivhaldar utforma som ein hund til å ha smørkniven på.

Knivhaldarar gjekk generelt ut av bruk ved midten av 1900-talet.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Knivholder ved museernepaakanten.dk

Haldarar
Knivar
Kjøkenutstyr
Dekkjetøy
Skeise-VM 1969 for kvinner

Verdsmeisterskapen på skeiser 1969 for kvinner fann stad i Grenoble i Frankrike dagane 1. og 2. februar 1969. 29 utøvarar frå 11 land deltok i stemnet, av dei tre frå Noreg. Meisterskapen i firkamp bestod av dei fire øvingane 500 m, 1000 m, 1500 m og 3 000 meter.

Lasma Kauniste frå Sovjetunionen vart verdsmeister framom tittelsforsvararen Stien Kaiser frå Nederland. Norske Kirsti Biermann fekk bestetid på 500 m, Stien Kaiser på 1500 m, Lasma Kauniste på 1000 m og nederlandske Ans Schut på 3 000 meter.

Skeise-VM 1969 

Dato: 1./2. februar 1969

Kjelder

Lengdeløp på skeiser
Lāsma Kauniste

Lāsma Kauniste, fødd Avotiņa, () er ein tidlegare skeiseløpar frå Riga i Latvia som representerte Sovjetunionen. Ho vart verdsmeister i 1969.

Lāsma Kauniste vart i 1967 nummer to i Skeise-VM i Deventer og nummer tre i den sovjetiske meisterskapen. Sesongane 1968-70 enda ho årleg på andreplassen i sovjetmeisterskapen. Under Vinter-OL i Grenoble deltok ho i tre av distansane og vart som best nummer fem på 1500 meter. Ved Skeise-VM 1969 på olympia-arenaen i Grenoble gjekk ho fire gode distanseløp, noko som sikra henne laurbærkransen framom Stien Kaiser, verdsmeisteren dei to føregåande åra.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lāsma Kauniste» frå ,  den 26. januar 2018.  
 

Sovjetiske skeiseløparar
Latviske skeiseløparar
Vågstrandtunnelen

Vågstrandtunnelen er ein 3 665 meter lang tunnel på Europaveg 136 i Rauma kommune i  Møre og Romsdal, opna i desember 2014. Tunnelen strekkk seg frå om lag Stolsneset rett nord for den nordlege opninga av Måndalstunnelen til Ner-Våge på Vågstranda. Tunnelen ligg i stigning frå ti meter over havet ved opninga i sør mot Måndalen til eit høgste punkt på femti meter over havet inne i tunnelsen, og derfrå i fall til om lag 20 meter over havet ved opninga i nord på Vågstranda.

Bygginga av tunnelen med vegtilknytingar tok til i september 2012. Ein 1,2 kilometer lang strekning med ny veg inngjekk i prosjektet, og dessutan gang- og sykkelveg og nye lokalvegar. Stein frå tunnelen vart nytta til ei sjøfylling som europavegen ligg på i Tresfjorden fram til Tresfjordbrua. 

Tunnelar i Møre og Romsdal
Vegar i Rauma
Stefán Karl Stefánsson

Stefán Karl Stefánsson {() var ein islandsk skodespelar frå Hafnarfjörður.
Han var mest kjend for rolla som Robbie Rotten i LazyTown frå 2004. 

I oktober 2016 vart det kjend at skodespelaren hadde fått kreft i bukspyttkjertelen. Dette førte til at LazyTown-skribenten Mark Valenti opna ei pengeinnsamling på nettstaden GoFundMe. Her gav han folk på internett løyve til å nøyta ein song frå LazyTown kalla We Are Number One til å laga parodiar og mem. Dette var for å samla inn pengar til Stefánssons utgifter når at han vert for sjuk til å jobba.

Kjelder 

Folk frå Hafnarfjörður
Islandske skodespelarar
Heimesjukepleie

Heimesjukepleie er ei teneste som yt sjukepleie for pasientar i eigen heim. Tenesta vert drive av kommunen som del av primærhelsetenesta, ofte organisert under Pleie- og omsutstenesta. Tenesta vart først oppretta som menighetssøsterteneste av kyrkja, men har sidan vorte eit kommunalt ansvar. Ofte vert den organisert  saman med heimehjelpsordninga.

Personar med spesielle hjelpebehov og med behov for stell av sår, administrering av medikament  - til dømes på smertepumpe og med komplisert handsaming for spesielle sjukdomar. Desse kan bu heime lenge ved hjelp av heimesjukepleie. Slik vert behovet redusert for sjukeheimplassar. Frå 2008 er det vorte vanlegare å skriva pasientar ut frå sjukehusa tidlegare enn før. Nokre vert lagd inn på sjukeheimane som meir får preg av enkle sjukehus. Heimesjukepleia får oftare ansvar for avansert sårpleie etter omfattande inngrep.

Heimesjukepleia vert bemanna både med sjukepleiarar og hjelpepleiarar. For nokon tunge og/eller ressurskrevende pasientar reiser to pleiarar saman i besøk, sjølv om det er mest vanleg at dei reiser åleine ut i besøk.

Vaktordningar gjer tenesta døgnkontinuerleg. Det er vanleg at eldrealarmer, utplassert hjå brukarane, varslar ein sentral som igjen kontaktar ein heimesjukepleier på vakt. Eldrealarmen gjev ei tryggleik for at ein pleietrengande som fell og ikkje kjem opp, kan tilkalla hjelp utan å koma seg til telefonen.

Det er vanleg at heimesjukepleiaren er utstyrt med mobiltelefon med heimesjukepleiedistriktet sitt vaktnummer.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Hjemmesykepleie» frå ,  den 26. januar 2018.  
 

Helsevesen
Heimehjelp

Heimehjelp høyrer til dei sosiale omsutstenester i Noreg, og skil seg frå heimesjukepleie som tilhøyrer helsetenester.

Type teneste 
Heimehjelp er hjelp til personleg stell og omsut, til dømes hjelp til å stå opp og leggja seg, personleg hygiene, toalettbesøk, til å kle av- og på seg, hjelp til å eta, reingjering, matlaging, vask og innkjøp (del av praktisk bistand).

Heimehjelp er definert i Standard for næringsgruppering (SN) som kode 88.10 .

Den kommunale omsutstenesta er den som vedtek om ein kan motta slik hjelp.

Brukarstyrt personleg assistanse er ei alternativ organisering av denne tenesta.

Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Hjemmehjelp» frå ,  den 26. januar 2018.  
 
Offentlege tenester i Noreg
Margaret Eckbo

Margaret Eckbo () er ein norsk politikar for Frp. Ho var byråd for velferd og sosiale tenester i Oslo i perioden 2003 til 2006, og vart i 2006 direktør i Gravferdetaten i Oslo kommune. 

Eckbo er utdanna sjukepleiar og har jobba som avdelingssjukepleiar på Ullevål sjukehus. Ho var dagleg leiar for bygningsfirmaet Borgea Bygg AS frå 1989 til 1995.

Eckbo gjekk inn i byrådet i 2003. Ho stod bak ein del omstridde vedtak, blant anna vedtaket om å oppløysa det såkalte Plata-miljøet. I oktober 2005 fremja Raud Valallianse sin representant i bystyret, Erling Folkvord, mistillitsforslag mot Eckbo. I august 2005 måtte ho offentleg seia seg lei for ei utsegn der ho samanlikna ein katt og menneske med Downs syndrom. Eckbo trekte seg som byråd 17. januar 2006.
Hausten 2006 vart ho tilsett av Byrådet i Oslo som ny direktør i Gravferdetaten i ei åremålsstilling på seks år.  

Eckbo var gift med Eivind Eckbo (1927–2017), som var formann i Anders Langes parti, forlauparen til Framstegspartiet, frå 1974 til 1975.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Margaret Eckbo» frå ,  den 26. januar 2018.

Bakgrunnsstoff
 Ny direktør i Gravferdetaten

Byrådar i Oslo
FrP-politikarar i Oslo
Stenka Rasin

Stepan (Stenka) Timofejevitsj Razin, i Noreg mest kjend som  Stenka Rasin () var ein russisk kosakkleiar som leidde eit opprør mot adelen og tsaren i det sørlege Russland.

Kosakkopprøret 1670-71 

Russland sin lange krig mot Sverige og Polen på 1500- og 1600-talet førte til tunge skattebyrdar og tvangsrekrutteringar til den russiske hæren. Difor rømde mange bønder sørover for å slutta seg til kosakkane.

Det var lett å rekruttera bønder som var heilt utan rettar under liveigenskapet med lovnader om likestilling. I Astrakhan vart det utropt ein kosakkrepublikk etter blodige stridar. Opprøra heldt fram i over eit år og den russiske hæren vart nøydd til å overvinna kosakkane åtte gonger på slagmarka før uroa slutta. Til slutt var det kosakkane sine interne stridar som førte til nederlaget deira. Stenka Razin og broren hans Frol vart tekne til fange i 1671. Dei vart grusamt torturerte og vart til slutt hakka i bitar på Den raude plassen i Moskva.

Stenka Rasin i kulturen

Stenka Rasin er helten i ein populær russisk folkesong med tekst av Dmitrij Sadovnikov frå 1883. Melodien er tradisjonell), betre kjent i Russland som «Volga, Volga mat' rodnaya» ('Volga, Volga, mora til fødelandet'). Songen vart dramatisert i 1908 i den aller første russiske langfilmen, Ponisovaja Volnitsa, regissert av Vasilij Gonsjarov. Melodien har òg vorte brukt til drikkeviser, m.a. studentvisa «Upp på väggen går ein gädda», frå Åbo Akademi.

Tom Springfield skreiv engelsk tekst til songen og gav han tittelen «The Carnival is Over». Dette vart ein slager for den australske gruppa The Seekers i 1965, som avslutta konsertane sine med han.

C.C. Bøyesen har skrive ei norsk tekst. På norsk har han tittelen «Heimlaus». Songen vart spelt inn av Jan Høiland med Carsten Kloumans orkester 4. desember 1961. Han vart utgjeven på singlen Columbia 45GN 1698.

Visa er òg spelt inn på norsk på albumet Frem fra Glemselen kap. 8 med Helge Borglund.

Rasin blei også hylla av futuristen Velimir Khlebnikov med eit palindrom på 408 linjer i det førrevolusjonære tsarriket.

Razin er også tema for Aleksandr Glazunov sitt symfoniske dikt Stenka Rasin, Symfoni nr. 8 av Nikolaj Mjaskovskij (op. 26, 1925), ein kantate av Sjostakovitsj, op. 119, eit dikt frå 1964 av Jevgenij Jevtusjenko, og romanen Я пришёл дать вам волю ('Eg har kome for å gje dykk fridom') av Vasilij Sjukjhin.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Stenka Rasin» frå ,  den 26. januar 2018.  
 

Delar av denne artikkelen bygger på «Stenka Razin» frå ,  den 2. september 2019.

Bakgrunnsstoff 
 Videosnutt Stenka Rasin sungen av Koret til sovjetarmeen

Kosakkar
Russisk historie
Skillingsviser
Avretta russarar
Praktisk-pedagogisk utdanning

Praktisk-pedagogisk utdanning (PPU) er ei eittårig vidareutdanning ved universitet og høgskular i Noreg som kvalifiserer for arbeid som lærar, adjunkt eller lektor i mellomtrinnet til barneskulen, ungdomsskule eller vidaregåande skule. Utdanninga baserer seg på tidlegare utdanning i minst tre år som inkluderer minst eitt skulefag på 60 studiepoeng eller meir. Ein kan òg søkja opptak basert på yrkesutdanning.

Studiet inneheld både undervising i generelle pedagogiske emne og fagdidaktikk i eit eller fleire skulefag. Praksis i 12-14 veker ved ein skule er ein obligatorisk del av studiet.

Om ein ikkje har allmennlærarutdanning eller tilsvarande er det eit krav om PPU for å få fast tilsetning i undervisingsstilling ved norske skular. Tidlegare vart utdanninga kalla pedagogisk seminar (ped.sem.) og varte då berre eit halvt år.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Praktisk-pedagogisk utdanning» frå ,  den 26. januar 2018.

Bakgrunnsstoff 
 PPU ved UiO
 PPU for yrkesfag ved Høgskulen i Oslo og Akershus 
 PPU ved NTNU 
 Forskrift til opplæringsloven, Kapittel 14. Krav til kompetanse ved tilsetning i undervisingsstilling 
 Forskrift til rammeplan for praktisk-pedagogisk utdanning
Pedagogikk
Utdanning i Noreg
Øya Tjøme

Denne artikkelen handlar om øya Tjøme. For den tidlegare kommunen, sjå Tjøme.
Tjøme er ei øy i Færder kommune i Vestfold og Telemark. Ho ligg sør for
Nøtterøy med brusamband via Vrengenbrua.

Øya har eit areal på 39,4 km².

Kjelder 

Øyar i Færder
Tjøme
Øyar i Oslofjorden
Politigrader i Storbritannia

Dette er eit oversyn over politigrader i Storbritannia.

Britisk politi
Storbritannia
Politigradar i Canada

Dette er eit oversyn over politigradar i Canada.

Royal Canadian Mounted Police

Provinspoliti og lokalpoliti

Canada
Kanadisk samfunn
Kanadisk politi