alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kvamshallingen

Kvamshallingen er ein gangar i 2/4-takt, som er nytta i Hordaland og Telemark. Namnet skriv seg frå spelemannen Jon Kvammen eller Jon Kjos. Slåtten er og kjend som Gamle-Eirik.

Namnet Kvamshallingen er mest nytta aust i Telemark, mellom anna av Knut Dale. Gamle-Eirik er nytta lenger vest. På Voss spela Ola Mosafinn ei form etter Isak Rokne. Slåtten er då å rekne attende til 1700-talet både i Hordaland og Telemark, sidan både Jon Kjos og Nils Rekve tykkjest ha kjend han. I Hardanger var namnet Holsteinslåtten nytta.

Variantar 

Slåttekrinsen har nr 148 i hardingfeleverket, og tel fem trykte variantar.

	a: Kvamshallingen, etter Knut Dale, Tinn . Nedskrift Arne Bjørndal 1911 (Bjørndal gamle slåttar band tre, nr 9). Dale fekk slåtten av Myllarguten på Åmyrmarken, Rauland, i 1860. Myllaren hadde slåtten beinveges frå Jon Kjos.

	b: Kvamshallingen, etter Kjetil Flatin, Seljord . Nedskrift Truls Ørpen 1926 (Ø 163). Flatin hadde slåtten etter Knut Fyrileiv, Åmotsdal, Seljord. I Åmotsdal spela dei og slåtten etter Jon Kjos, som var frå same trakta.

	c: Halling, etter Ola Mosafinn, Voss . Nedskrift Arne Bjørndal 1908 (Bjørndal nye slåttar nr 10). Mosafinn hadde slåtten etter Isak Rokne. Slåtten er rekna som hardingslått frå Granvin, og kan skrive seg frå spelemannen Eirik Medås. Slåtten har fleire namn, mellom dei Holsteinslåtten. Bjarne Ljones peikar på at slåtten kan vera knytt til ein gamal marsj som har vore spela i Holstein, der mange nordmenn var i militær teneste på 1700-talet (Om Arne Bjørndals noteoppskrifter, Bergen 1985).

	d: Vosserull, etter Olav R. Berge . Nedskrift Eivind Groven 1956 etter minne (G 1048). Denne forma slekter mykje på Mosafinn-forma, og Myllarguten kan ha lært ho i Hardanger. 

	e: Gamle-Eirik, etter Øystein Hovdestad, Vinje . Nedskrift Eivind Groven 1919 (G 742). Gamle-Eirik er eit anna namn på Fanden.

	f: Gamle-Eirik, etter Eivind Groven . Skriven ned etter opptak i NRK gjort 1948. Groven skriv sjølv at slåtten er etter Olav R. Berge og Øystein Hovdestad. Dette er Grovens eiga form, og han har skøytt i hop form d og e, og lagt til noko sjølv.

Norske slåttar
Skorin

Hallingen Skorin er ein lausslått frå Hallingdal i 2/4-takt. Slåtten er ein av dei få totaktsslåttane som er stadeigne i øvre Hallingdal, og er rekna som svært gamal. Namnet skriv seg frå spelemannen Knut Skøro frå Hol, som var kjelde til slåtten. Slåtten er rekna til vandreslåttane av di det er skrive ned to melodisk skyldte slåttar frå Vestlandet, ein frå Nordhordland og ein frå Nordfjord. Den største skilnaden på desse formene og hovudformene er felestillet. Skorin er for det meste spela på Halv Kvint eller ljosblått (G-D-A-D), medan vestlandsformene er på vanleg oppstilt bass. Dette kan tyde på at spelemennene vestpå har fanga opp tona, men ikkje felestillet. Denne slåtten er ein av dei få vandreslåttane som ikkje er spela på oppstilt bass.

I Telemark har slåtten ofte namnet Asle-Knut, etter spelemannen Knut Asleson Strand frå Ål. Dette skuldast truleg ei mistyding som oppstod då Olav Groven lærde slåtten av Sevat Sataøen. Dette er ein av dei få vandreslåttane som har kjerneområdet i Hallingdal.

Variantgruppa 

I Hardingfeleverket har variantgruppa nr 149, og tel sju variantar. Om ikkje noko anna er skrive, er felestillet Ljosblått (G-D-A-D).

•	a: Sjutten, etter Gudmund Eide, Bruvik, Nordhordland . Nedskrift Arne Bjørndal 1916 (Bjørndal Nye slåttar nr 50). Eide lærte slåtten i 1859 av Hans Vikahagen frå Bruvik. Sjutten er eit namn på Fanden, svarar til banneordet Søtten. Oppstilt bass.

•	b: Asle-Knut, etter Steingrim Haukjem, Veggli, Numedal . Nedskrift Truls Ørpen kring 1927 (Ø 148). Haukjem har fanga opp slåtten i møte med Olav Groven.

•	c: Skorin, etter Ola A. Strand, Ål . Nedskrift Arne Bjørndal 1938 (B 1285). Ola Strand fekk slåtten frå Knut Skøro kring 1890. 

•	d: Skorin, etter Odd Bakkerud, Rukkedalen . Nedskrift Truls Ørpen 1953 (Ø 352). Bakkerud fekk slåtten av Kristian Øvrevollseie, som hadde han etter Herleik Kvanneberg. Kvannebergen hadde slåtten frå Knut Skøro. 

•	e: Asle-Knut, etter Olav Groven . Nedskrift Eivind Groven 1924 (G 409). 

•	f: Skorin, etter Sevat Sataøen. Nedskrift Arne Bjørndal 1947 (B 2164) . Sataøen hadde truleg slåtten frå Ola A. Strand. 

•	g: Halling, etter Bendik Brynestad, Nordfjord . Nedskrift 1953 etter opptak i NRK (G 984). Oppstilt bass.

Supplementsform:

 nr 185: Storeslåtten, etter Leif Rygg, Voss. Nedskrift Sven Nyhus 1978. Rygg lærte slåtten av Lars Skjervheim. Slåtten er på oppstilt bass, og er rekna som ei variant av Sjutten (149a).

Norske slåttar
Herdlevær

Herdlevær ligg i Øygarden vest for Oøy og Skogsøy. Herdlevær høyrde til i mellomalderen kongsgarden på Herdla. 

Herdlevær har i tidlegare tider vore eit utvær og ein sesongbustad for fiskarar og ein finn spor attende til tidleg vikingtid. 
Før dette har det òg sannsynlegvis vore busetnad på desse øyene.

Fiskevær i Vestland
Geografi i Øygarden
Borgarmeister

Borgarmeister er den øvste administrative og politiske leiaren for ein by eller kommune. Ein kan velgast til ei slik stilling direkte av innbyggarane, eller gjennom eit bystyre eller kommunestyre.

Noreg 
I Noreg er borgarmeister hovudsakleg ei historisk nemning, ettersom stillinga blei erstatta av rådmann i samband med dei nye kommunelovane av 1938. Det finst likevel døme på at ein bruker borgarmeister i norsk samanheng endå, til dømes har ordføraren i Bergen Herman Friele kalla seg borgarmeister.

Sjå og 
Ordførar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Borgarmeister» frå ,  den 14. april 2008.  
 

Politiske stillingar
Lokalpolitikk
Helseregisterlova

Helseregisterlova (Lov 18. mai 2001 nr. 24 om helseregistre og behandling av helseopplysninger) regulerer handsaming av helseopplysingar, og dermed også etablering av helseregister. Målsetjinga til lova er at helseopplysingar vert handsama i samsvar med grunnleggjande personvernsomsyn. Lova støttar seg elles til andre lover og forskrifter:
 Personopplysingslova (Lov 14. april 2000 nr. 31 om behandling av personopplysninger)
 Person­opplysingsforskrifta, jf. helseregisterlova § 36.

Ulike typar register 
 Personidentifiserbare helseregister inneheld direkte personidentifiser­bare opplysningar som namn, fødselsnummer, andre kjenneteikn som t.d. biometriske eller genetiske kjenneteikn. Eit slikt register (Pasientregisteret) vart oppretta i Noreg etter endring i Helseregisterlova 16. februar 2007.
 Samtykkebaserte helseregister. Den registrerte har gjeve samtykke til handsaminga av helseopplysignar. Eit samtykke er ei frivillig, uttrykkeleg og informert fråsegn frå den som er registrert om at han eller ho godtek handsaming av helseopplysingar om seg sjølv.
 Pseudonyme helseregister er register der direkte personidentifiserbare kjenne­teikn (som regel fødselsnummer) er kryptert eller endra på anna vis, men der opplysingane likevel er individualiserte slik at det let seg gjera å følgja ein person utan at identiteten vert gjort kjend.

Sjå òg 
 Reseptregisteret

Referansar 
 
 Helseregisterlova på Lovdata
 Personopplysingslova på Lovdata

Lov
Helsevesen i Noreg
Norske lover
Alfa og omega

Alfa og omega er eit uttrykk som tyder først og sist, det viktigaste eller alt. Det tek utgangspunkt i at alfa og omega er den første og siste bokstaven i det klassiske (joniske) greske alfabetet.

Uttrykket har opphav i opningskapittelet i Johannes' openberring i Bibelen, der Johannes helsar kyrkjelydane med orda «Eg er Alfa og Omega, seier Gud Herren, han som er og som var og som kjem, Den Allmektige.»

Bokstavane er ofte brukte i tilknyting til jesugrammet «IHS», som eit symbol som fortel at Jesus Kristus er den første og den siste, at han omslutar heile historia og styrer heile verda. I oldkyrkja vart symbolet eit uttrykk for ei kristen vedkjenning. Frå omkring år 250 vart bokstavane brukte på myntar, ringar, graver, bokpermar og påskelys, sidan òg på kyrkjeklokker.

Liknande uttrykk er norsk «frå A til Å» og engelsk «A-Z».

Referansar 

Det nye testamentet
Greske ord og uttrykk
Bibelske ord og uttrykk
Ramanavami

Ramanavami er ei hinduhøgtid feira på fødselsdagen til guden Rama, ein avatar av Visjnu. Høgtida finn stad i mars/april etter vestleg kalender. Dagen markerer også slutten på den ni dagar lange vårhøgtida (vasanthothsavam), som tek til med ugadi.

På denne dagen tek hinduar gjerne eit tidleg morgonbad og går til det nærmaste Rama-tempelet for å heidra han. Ein kan også fasta, og halda seremoniar heime. Det er vanleg å lesa utdrag frå diktverket Ramayana. Om kvelden blir det halde opptog med gudestatuar.

Nokre høgdepunkt på denne dagen er:
 Kalyanam, eit seremonielt bryllaup utført av tempelprestar i Bhadrachalam i Andhra Pradesh ved breidda av elva Godavari.
 Panakam, ein søt drikk laga på denne dagen med jaggery (uraffinert sukker), kardemomme, ingefær, pepar og andre krydder.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Ramavami» frå , den 14. april 2008.

Bakgrunnsstoff 

Hinduhøgtider
Ramayana
Skjåk 1

Skjåk 1 er eit vasskraftverk i Skjåk som ligg i Gjøingslia med ei fallhøgde på 675 meter. Aursjoen, eit stort vatn på fjellet innanfor Gjøingslia, er oppdemt har sit utspring i søraustenda, i elva Aura som renn ned i dalen. Vatnet går i røyrleidning frå Aursjoen og bratt nedover Gjøingslia til kraftverket.

Norske vasskraftverk
Sekk

Sekk (norrønt sekkr) er ein stor, mjuk og poseforma behaldar som kan brukast som emballasje for tørre varer korn, potet, sukker, bomull, ved, koks og sement. Historisk laga ein sekkar av skinn eller naturstoff som lerret eller strie. I moderne tid bruker ein også kraftpapir og plast.
Plastsekkar vert ofte nytta til søppel.

Sekk som måleining
Ofte blei sekkar laga for å romma ei viss mengd av ei bestemt vare, og kunne derfor gå over til å bli ei volum- eller masseeining for denne vara. Som masseeining kunne det for eksempel vera 100 eller 200 pund (cirka 50 eller 100 kilogram), men variasjonene var store, både fra vareslag til vareslag og frå land til land.

I Skandinavia blei «sekk» nytta som eining for å telja småskinn, som til dømes ekorn- og røyskattskinn. Ein sekk tilsvara 5 timber eller 2 tirøtt hundre (altså 200) skinn.

Ein tønnesekk er ein sekk med same rommål som ei tønne.

Sekk til bagasje
Skipssekk ellersjømannssekk er ein sekk tradisjonelt brukt av sjøfolk til å bera kleda sine i.

Den moderne ryggsekken har utvikla seg frå ein sekk med reimer til å bera på ryggen.

Sjå òg
Sack

Kjelder

Gamle måleiningar
Emballasje
Ilåt
Måleiningar for volum
Bereutstyr
Ord frå norrønt
Ola Steinholt

Ola Markus Steinholt () var ein norsk teolog, biskop 1990-2001 i Nord-Hålogaland. Han var son til Ole K. Steinholt.

Liv og gjerning
Ola Steinholt utdanna seg ved det teologiske fakultetet ved Universitetet i Oslo, cand.theol. i 1959. I 1961 vart han ordinert som prest i Trondenes kyrkje. Deretter hadde han feltprestteneste i Nord-Noreg og i Gaza i perioden 1961–1970, og sidan garnisonsprest for Nord-Noreg.

Han vart sokneprest i Vefsn i 1971, og frå 1984 til 1990 var han domprost i Tromsø, før han i perioden 1990–2001 var biskop i Nord-Hålogaland bispedømme. Då han gjekk av som biskop vart han samtidig pensjonist.

I Den norske kyrkja vart Steinholt på mange måtar sett på som kontroversiell. Mellom anna var han ein av dei fyrste som tok til orde for at for at kyrkja skulle godta homofilt samliv, også blant dei tilsette. Steinholt vart difor sett på som ein uredd og folkeleg biskop.

Steinholt har også skrive essaysamlinga Sett nordfra (Alta: Nordnorsk forlag, 1982. ISBN 82-92183-05-1). Han vart tildelt St. Olavs Orden i 2003.

Fotnotar 

Norske teologar
Tidlegare biskopar i den norske kyrkja
Nord-Hålogaland bispedømme
St. Olavs Orden
Folk frå Harstad
Biskopar i den norske kyrkja
Berlin-Spandau

Spandau er ein bydel i Berlin. Spandau var tidlegare ein forstad til Berlin, men vart i 1920 eit distrikt i «Storberlin».

Bydelar i Berlin
Johannes' openberring

Johannes' openberring, òg kalla apokalypsen, er den siste boka i Det nye testamentet, tradisjonelt tilskriven apostelen Johannes, son av Sebedeus. Boka gjev ei openberring av dei siste tider og verdsundergangen.

Innhald 

Openberringa byrjar med ei helsing og held fram med brev til sju kyrkjelyder i Vesleasia; i Efesos, Smyrna, Pergamon, Tyatira, Sardes, Filadelfia og Laodikea. Kvar helsing sluttar med orda «Den som har øyro, han høyre kva Anden seier til kyrkjelydane!»

Så held openberringa fram med eit syn: Han såg fire skapningar som alle hadde med seks vengar, ein lik ei løve, ein lik ein okse, ein med menneskeandlet og ein som ei ørn i flòg. Skapningane omgav eit lam med sju augo og ein kongsstol; han som sat på kongsstolen hadde ei bok med sju segl. 

Når segla var brotne, vart det blese i sju basunar, og så følgde den store striden, følgd av sju skåler med plagar for menneskja før domen fell over Babylon.

Så kjem Kristus att og sigrar, og vi får høyre om den nye himmelen og den nye jorda.

Gåter 
Openberringa brukar symbol frå Bibelen, jødisk apokalyptisk litteratur og mytologien i det nære austen. Eit døme på jødisk numerologi er dyrets tal, 666. Forfattaren er òg påverka av gresk-romersk astrologi og kosmogoni.

Forfattaren 
Openberringa er tilskriven Johannes, Jesu læresvein og forfattar av Evangeliet etter Johannes og Johannes' brev. Men sidan det var tradisjon å hevde at akopalyptiske bøker var skrivne av kjende personar, er det like sannsynleg at forfattaren har vilt få lesarane til å tru at Johannes er forfattaren. Johannes var dessutan eit vanleg namn. Openberringa skal vere skriven på Patmos, som romarane brukte til straffekoloni. 

Forfattaren er delvis skriven på godt gresk, men stilen er tildels ugrammatikalsk med arameiske og hebraiske uttrykksmåtar, kanskje eit medvite forsøk på å få stilen til å likne den vi finn i eldre skrifter.

Openberringa er truleg skriven mot slutten av det fyrste hundreåret e.Kr., under keisar Domitians regjeringstid. Kristenforfølgingane på den tida vart oppfatta som innleiinga til den siste trengselstida, hendingar vi kan finne att i forteljingane i openberringa.

Kjelder 
 J. R. Porter: Illustrert nøkkel til Bibelen, Grøndahl Dreyer 1996 ISBN 82-504-2321-6

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Det nye testamentet
Erter

Erter eller hageert (Pisum sativum) er ein art i erteblomsterfamilien som vert nytta som mat og dyrefôr. Erter vert òg dyrka for å forbetra jordsmonet og som prydplante. Planten har mange ulike kultivarar, som sukkererter, margerter og pillerter.

Skildring
Erteplanten har typisk kvite blomar som sit parvis saman i bladhjørna. Frøa (ertene) er grøne eller gule. Dei ligg i rader inni belgar (erteskolmar) som gjerne er grøne og kan vera flate eller rundlege på form.

Historikk
Arten er ei gamal kulturvekst og det er gjort historiske funn som syner at erter har vore dyrka i minst 10000 år. I samband med arkeologiske utgravingar i palasset til Kong Priamos av Troja vart det funne ei krukke med over 180 kg erter, som heldt seg fint i 3000 år. I Burma har ein, ved hjelp av karbon-14-metoden, datert erter til ein alder på 9770 år.

Bruk
Erter kan haustast før eller etter at frøa er mogne. På nokre typar kan ein eta både frø og belg, men som oftat reinser ein dei ved å ta ertene ut av belgen. Ertene kan etast ferske, kokte, steikt eller stua. Dei kan også hermetiserast. 
Nokre rettar ein kan laga av erter er erterstuing, ertesuppe og ertekål. Dei kan også vera tilbehøyr til mange ulike hovudrettar, til dømes som russiske erter.

Sjå òg
Ringerikserter
Åkerert

Kjelder

 ert (27.02.2013) i Store norske leksikon.

Bakgrunnsstoff

Nytteplantar
Erteblomfamilien
Belgfrukter
Ergonomi

Ergonomi er eit omgrep som vert nytta om bruk av vitskaplege metodar for å legga til rette og betra arbeidsmiljøet. Fagfeltet femnar vidt og omfattar utforming av arbeidsplassen, ljos, varme, vibrasjon, støy og liknande som har innverknad på sikkerheit, helse og trivsel. For operatørar av alle slags maskiner og verktøy er det viktig at dei er rett utforma, slik at dei ikkje skadar eller er til ubehag for brukaren. Rett ergonomi kan auka trivselen og redusera skadar og slitasje og dermed òg sjukefråvær. Innan mange felt er det vedteke standardar og forskrifter som regulerer ymse ergonomiske tilhøve. 

Helse
Arbeidsliv
Hattrick

Hattrick er eit nettbasert fotballmanagerspel med over 900 000 brukarar frå heile verda. Ein brukar får utlevert eit lag med rundt 20 spelarar og startar i ein av dei lågare divisjonane i det landet ein held til i.

Divisjonssystemet 
Ei avdeling består av åtte lag og kvar divisjon er inndelt i mange avdelingar. I 1. divisjon er det berre ein avdeling, medan talet på avdelingar vert firdobla for kvar divisjon nedover slik at det er fire avdelingar i 2. divisjon, 16 avdelingar i 3. divisjon, 64 i 4. divisjon, 256 i 5. divisjon og 1024 i 6. divisjon. Frå 7. divisjon og nedover inneheld alle divisjonane 2048 avdelingar.

Talet på divisjonar varierer frå land til land etter kor mange brukarar som er påmeldt. Ved behov vert det utvida med ein ny divisjon. Tomme plassar i ein divisjon vert fylt av eit datastyrt og relativt dårleg lag.

Opprykk og nedrykk 
Sidan det er fire gongar så mange avdelingar i ein divisjon under som den over, er det ikkje gjeve at ein rykker direkte opp om ein vinn avdelinga sin. For å avgjere dette listar ein opp alle avdelingsvinnarane og den halvdelen som har flest poeng rykkar direkte opp. Den andre halvdelen må spele ein kvalifikasjonskamp mot laga på 5. og 6. plass i divisjonen over. Laga som endar på 7. og 8. plass rykkar direkte ned. Ved lik poengsum gjeld dei same reglane som i fotball i den verkelege verda der målskilnad og talet på scora mål medverkar til plasseringa.

Kampar 
Seriekampane vert spelt kvar helg. Tidspunktet kan varierer frå nasjon til nasjon. I den norske hattrickserien er det t.d. i firetida på laurdagar. I tillegg vert det spelt ein treningskamp på onsdagar om ein ønskjer dette. I starten av kvar sesong vert onsdagane nytta til cupkampar i staden for treningskampar. Dei som går vidare i cupen kan derfor ikkje spele desse treningskampane.

Før kvar kamp må brukaren sette opp laget sitt og taktikken han vel å nytte. Når kampen er i gang har ikkje brukarane høve til å gjere nokre endringar på laget eller taktikken og vert ein passiv tilskodar.

Bakgrunnsstoff 
 hattrick.org

Sportsspel
Dataspel frå 1997
Riaz Ahmed Gohar Shahi

Riaz Ahmed Gohar Shahi  () var ein muslimsk sufi, forfattar og grunnleggaren av den religiøse rørsla Anjuman Serfaroshan-e-islam.

Liv 
Gohar Shahi vart fødd i landsbyen Dhok Gohar Sjah i distriktet Rawalpindi, som i dag ligg i Pakistan. Han tok til å interessera seg for religiøse studiar i tjueåra, men gjekk så ut i arbeidslivet, fann seg kone og stifta familie. Då han var rundt 34 år reiste han til Shorkot for å studera hjå sultan Bahuhj. I tre år reiste han rundt i fjellområda ved Sehwan Sharif og Laal Bagh og fortalte om tankane sine. Etter ei stund tok han til å få tala i moskear, hindu- og sikhtempel og kyrkjer.

Kontrovers 
Læra hans og påstandar, som til dømes at han hadde møtt Jesus i USA, førte til motstand og påstander om blasfemi både frå ortodokse muslimar og frå styresmaktene i Pakistan. At tilhengjarane til Shahi påstod at dei kunne sjå avbildingar av han på månen, på sola og på Kaba-steinen i Mekka gjorde ikkje motstanden mot han mindre. Bøkene hans vart forbodne av delstatsregjeringa i Panjab, og han blei utsett for drapsforsøk etter at det blei lyst ut ein fatva mot han. I Manchester var ei bensinbombe kasta mot heimen hans og i Kotri i Pakistan vart det kasta granatar mot heimen hans. 

I 1997 vart Gohar Shahi tiltala for å ha drepe ei kvinne som kom til han for å få andeleg rettleiing. Han og fleire av tilhengarane hans vart seinare dømde for blasfemi mot islam av ein antiterrortdomstol i Sindh. Shahi rømde til England før rettssaka og vart dømd in absentia.

Gohar Shahi døydde av lungebetennelse den 25. november 2001 i Manchester. Lekamen hans vart frakta til Pakistan og gravlagd i Markazi Aastana i Kotri. Han etterlét seg ei enke, fem søner og ei dotter.

Verk 
Gohar Shahi skreiv fleire bøker og avhandlingar: 

 Ruhani Safar ('Åndeleg reise')
 Menara-e-Noor ('Ljosets minaret')
 Roshnash ('Ei innføring') 
 Tuhfa-tul-Majalis ('Gåver frå forsamlingar')
 Deen-e-Illahi ('Gud sin religion')

Kjelder

Bakgrunnsstoff 

Sufiar
Religiøse leiarar
Store Lungegårdsvann

Store Lungegårdsvann er ein våg i Bergen kommune i Hordaland, som ligg i overgangssona mellom Bergen sentrum og bydelane i sør. Vågen var opphavleg ein arm av Puddefjorden, og har framleis utløp til Puddefjorden i eit smalt sund under bruene Gamle og Nye Nygårdsbro.

I daglegdagtale vert Store Lungegårdsvann gjerne kalla Storelungeren, i motsetnad til det vesle Lille Lungegårdsvann, som i daglegtalen har namnet Smålongeren, og som tidlegare òg hadde vore ein arm av Puddefjorden via Store Lungegårdsvann, men no er eit innelukka vatn som ligg som eit slags kunstig tjern midt i Bergen sentrum. Det opphavlege seglbare sundet mellom desse to vatna vart fylt att i 1926, og i 1937 vart det opparbeid park kring det minste av vatna.

Namna kjem av eigedomen Lungegården, ein herregard som var eigd av riksråd Vincent Lunge (om lag 1483-1536), bygd opp av det som i mellomalderen hadde vore kjerna i det godset som låg under Nonneseter kloster ved nordenden av Store Lungegårdsvann. I mellomalderen hadde Store Lungegårdvannet namnet Alrekstadvågen etter kongsgarden Ålrekstad attmed Store Lungegårdsvann.

Historie 
På 1930-talet var Store Lungegårdsvann eit attraktivt rekreasjonsområde med båthamner og strandbreidder der byfolk heldt seg på fine dagar. Men frå 1950-talet og frametter vart vatnet sett på som ein ressurs for byen for å skaffe areal til vegar, jarnbaneområde og byggjegrunn. Som ei fylgje av dette har austre breidda lenge vore ein «bakgard» prega av mange tilfeldige utfyllingar, og med ei utilgjengeleg og lite attraktiv strandsone. Gamle Nygårdsbro går over sundet mellom Store Lungegårdsvann og Puddefjorden, og har frå 1938 vore ei vippebru som sleppte dampbåten gjennom, men som no er ei fast bru etter utbygginga av trikkelinja Bybanen frå sentrum og sørover. Den fyrste brua her vart bygd i 1851, og ei jarnbanebru for Vossabanen vart bygd i 1882 og rive i 1917. Ei ny og stor bru for vegtrafikken vart opna i 1978 på innsida av gamlebrua.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Store Lungegårdsvannet» frå , den 15. april 2008. 
 

Fjordar i Bergen
Grua

Grua er ein tettstad i Lunner kommune på Hadeland i Viken fylke. Staden har .
 
Grua er stoppestad på Gjøvikbanen. 

Ved Grua ligg Østhagan landskapsvernområde med jarngruve frå 1538. Dette er den eldste registrerte jarngruva i Noreg. Det er også fleire andre gruver i området, og kalkbrot og kalkomnar. 

Geografi i Lunner
Tettstader i Viken
Guro Heddeli

Guro Heddeli var ei jente frå Grunningsdalen i Seljord i Telemark. Ho er hovudpersonen i ein segnkrins knytt til ein av dei mange pestepidemiane som herja i Noreg etter Svartedauden. Desse segnene er handsama litterært i diktsamlinga med same namn av Jørund Telnes (1886). Mange av dikta frå denne samlinga vart folkeviser i Seljord, og er sungne på folketonar den dag i dag. Det høyrer og ein slått til denne segnkrinsen, ein variant av gangaren «Tjønnbergen».

Segna og dikta fortel at Guro var storlåten, og dotter av den førande bonden i Grunningsdalen. Difor var det mange som bela til henne, og fleire av visene fortel om korleis desse friarane slåst om Guro til blodet rann. Den som sistpå vann Guro var Torgeir Uppstad, etter at han hadde drepe førre friaren hennar.

Forteljinga om Guro endar med at pesta kom til Grunningsdalen, og drap alle som budde der. Etter dette var dalen liggjande øyde, og vart aldri bygd sidan.

Etter segnene skal Guro ha mist livet i den siste store pestbølgja i Telemark, som gjekk over bygdene der tidleg på 1600-talet. Det er noko usemje om året for farsotta var 1626 eller 1635. 

Etter presten Willes Beskrivelse over Selljord frå 1786 døydde folket i dalen ut under denne pestbølgja. Seinare vart dalen verande ubygd på grunn av jordskred.

Norske segner
Historie i Seljord