alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Cookebreen

Cookebreen er ein isbre kring 6 nautiske mil lang som flyt nord frå nordenden av Fletcher Peninsula. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Kirsten Cooke Healey i US Geological Survey (USGS), som var spesialist på datagrafikk frå midten av 1990-åra og framover for USGS-prosjekt som komplierte satelittbiletekart over brear i Antarktis.

Kjelder 

Isbrear i Ellsworth Land
Coxbreen

Coxbreen er ein liten isbre like aust for Rochraybreen på Thurston Island, som flyt sør til Abbotisen i Peacock Sound. Han vart skissert frå flyfoto tekne under U.S. Navy-skvadron VX-6 i januar 1960, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter løytnant Jerry G. Cox i U.S. Navy som var ein helikopterpilot ombord på USS «Burton Island» og flydde over Thurston Island i februar 1960.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Cox Glacier» frå ,  den 16. desember 2013. 
 oppgav desse kjeldene: 
 
 

Isbrear i Ellsworth Land
Craftbreen

Craftbreen er ein dalbre kring 5 nautiske mil lang og som ligg vest for Hendersin Knob på Thurston Island og flyt sør to Abbotisen i Peacock Sound. Han vart først skissert frå flyfoto tekne under U.S. Navy Operasjon Highjump i desember 1946, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter fenrik Charles Craft i U.S. Navy som var ein helikopterpilot på USS «Glacier» og som utforska Thurston Island frå lufta i februar 1960.

Kjelder 

Isbrear i Ellsworth Land
Crosswellbreen

Crosswellbreen er ein isbre 10 nautiske mil lang, som flyt nord-nordaust frå Mount Shinn og ut i Ellenbreen, sentralt i Sentinel Range i Ellsworth Mountains. Han vart først kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og frå flyfoto tekne av U.S. Navy i 1957–59, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter oberst Horace A. Crosswell i United States Air Force, leiaren for C-124 Globemaster sine flydropp under opprettinga av forskingsstasjonen på Sørpolen i 1956–57.

Kjelder 

Isbrear i Ellsworth Land
Daterbreen

Daterbreen er ein bratt dalbre i Antarktis, 26,5 km lang og frå 1 til 4,5 km brei, som flyt nordaust i eit svingete løp frå austsida av Vinson Massif til Rutfordstraumen som grensar til austsida av Sentinel Range i Ellsworth Mountains. I den nedre enden av Daterbreen fylt han saman med fronten av Ellenbreen, og dei to flyt vidare frå Sentinel Range som ein straum like nord for Flowers Hills.

Isbreen vart oppdaga i U.S. Navy-skvadron VX-6 på flyfotograferingsturane den 14–15. desember 1959, og kartlagt frå desse fotografia av US Geological Survey. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Henry M. Dater, ein historikar i staben til prosjektleiar for U.S. Naval Support Force i Antarktis.

Sjå òg
 isbrear i Antarktis

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Dater Glacier» frå ,  den 16. desember 2013. 
 oppgav desse kjeldene: 
 
 

Isbrear i Ellsworth Land
Ellsworth Mountains
Deadmondbreen

Deadmondbreen er ein isbre kring 6 nautiske mil lang, som flyt frå austsida av Evans Peninsula på Thurston Island ut i Cadwaladerfjorden. Han vart oppdaga i U.S. Navy sin ekspedisjon i Bellingshausenhavet i februar 1960, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter kapteinløytnant Robert B. Deadmond, nestkommanderande på USS «Burton Island», som deltok på denne ekspedisjonen.

Kjelder 

Isbrear i Ellsworth Land
Dobbratzbreen

Dobbratzbreen er ein brei sidebre som drenerer den sørlege delen av White Escarpment og flyt nordaust mellom Watlack Hills og Webers Peaks ut i Splettstoesserbreen i Heritage Range. Han vart namngjeven av geolog-gruppa frå University of Minnesota i 1963–64 etter major Joseph Dobbratz, ein pilot i United States Marine Corps som assisterte gruppa.

Kjelder 

Isbrear i Ellsworth Land
Donnellanbreen

Donnellanbreen er ein bratt dalbre som får is frå dei nærliggande Opalchenie Peak og Fukushima Peak på Vinson Plateau, topplatået i Vinson Massif i Sentinel Range i Ellsworth Mountains i Antarktis. Isbreen flyt vest-sørvestover frå Opalchenie Peak langs nordsida av Mount Slaughter ut i Nimitzbreen. 

Isbreen vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names i 2006 etter Andrea Donnellan frå Satellite Geodesy and Geodynamics Systems Group ved Jet Propulsion Laboratory i California Institute of Technology, som frå midten av 1990-åra var involvert i forskingsprosjekt der ein nytta GPS i studiet av korleis jordskorpa vart derformert i Sør-California og i Antarktis.

Kjelder 

 SCAR Composite Gazetteer of Antarctica.

Isbrear i Ellsworth Land
Dramabreen

Dramabreen (bulgarsk ледник Драма, ‘Lednik Drama’) er ein 10 km lang og 1,5 km brein isbre på austsida av dei sørlege Sentinel Range i Ellsworth Mountains i Antarktis, som ligg nord for Careybreen, aust for aust-nordaustryggen av Mount Landolt og søraust for Kornickerbreen. Han drenerer aust-nordaustover og flyt saman med Rutfordstraumen nordaust for Long Peak.

Isbreen er kalla opp etter busetnaden Drama søraust i Bulgaria.

Kjelder

 SCAR Composite Antarctic Gazetteer.

Isbrear i Ellsworth Land
Bulgaria og Antarktis
Driscollbreen

Driscollbreen er ein isbre 13 nautiske mil (24 km) lang i Heritage Range, som flyt søraust mellom Collier Hills og Buchanan Hills og ut i Unionbreen. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1961–66, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter offiser Jerome M. Driscoll, ein administrerande offiser i U.S. Navy-skvadron VX-6 under Operasjon Deep Freeze 1965.

Kjelder 

Isbrear i Ellsworth Land
Ellenbreen

Ellenbreen er ein isbre sentralt i Sentinel Range i Ellsworth Mountains i Antarktis. Han flyt frå austsida av Mount Anderson og Long Gables og flyt generelt søraustover i 5 km til Barnes Ridge, der han flyt ut av fjellkjeda og inn i den søroverflytande Rutfordstraumen.

Han vart først kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1957–59, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter oberstløytnant Cicero J. Ellen i U.S. Air Force, som kommanderte dei mange flyoperasjonane då Amundsen-Scott-stasjonen vart oppretta via flydropp i 1956–57.

Sjå òg
 isbrear i Antarktis

Kjelder 

Isbrear i Ellsworth Land
Ellsworth Mountains
Moelvkonglomerat

Moelvkonglomerat er ein bergart i form av eit morenekonglomerat eller tillitt frå sein prekambrium. Han er ein del av Hedmarkgruppa. Bergarten er kalla opp etter Moelv i Ringsaker, men er utbreidd over store delar av det søraustlege Noreg, og tilstøytande område i Sverige.

Kjelder
Moelvkonglomerat. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/moelvkonglomerat.

Sedimentære bergartar
Norsk geologi
Mofett

Mofett er ei gassutstrøyming frå hol eller sprekker i jorda i samband med vulkansk aktivitet. Gassen består hovudsakleg av karbondioksid og temperaturen er låg. Karbondioksidet er tyngre enn luft og vil samle seg i dalsøkk og fordjupningar i terrenget. Då gassen er fargelaus og utan lukt og smak, kan mofetter vere reine dødsfeller for menneske og dyr, som i Hundegrotta ved Napoli.

Sjå òg
Fumarole

Kjelder
Mofett. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/mofett.

Bakgrunnsstoff

Vulkanologi
Italienske ord og uttrykk
Molasse

Molasse er sandsteinar, skiferar og konglomerat avsett føre stigande fjellkjeder, danna på eit seint stadium av foldinga, då det topografiske relieffet var kraftig. Han vert mest nytta om slike avsetningar i Alpane, men òg i vidare tyding om liknande danningar frå eldre fjellkjeder, mellom anna om dei sensiluriske og devonske avleiringane i Den kaledonske fjellkjeda i Noreg.

Kjelder
Molasse. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/molasse.

Sedimentologi
Dadaisme

Dadaisme var ei kulturell rørsle driven fram av ein del målarar og forfattarar i tida frå straks føre fyrste verdskrigen til særleg 1930-talet. Aktørane, dadaistane uttrykte seg gjennom biletkunst, litteratur, teater og grafisk design, og dessutan gjennom manifest, offentlege markeringar, demonstrasjonar og publikasjonar.

Soge
Dadaismen var ein samfunnskritisk reaksjon mot dei etablerte kulturelle og sosiale miljøa i Frankrike, Sveits og Tyskland i tida etter 1910 og under fyrste verdskrigen. Retninga henta idear og førestillingar frå nihilismen og praktiserte eit anti-estetisk kunst- og kultursyn. Viktige tildriv for dadaist-kunstnarane var ein open forakt for det borgarlege samfunnet og den gru som krig(en) vekte. Dadaistane baserte sine gjerningar på planlagt irrasjonell åtferd, anarki og kynisme, og avviste alle reglar for skjønnheit og sosial organisasjon.

I USA etablerte ein krins av dadaistar seg rundt galleriet til fotografen Alfred Stieglitz og i atelieret til ekteparet Louise og Walter Arensberg i New York. Man Ray og tilreisande europearar som Francis Picabia og Marcel Duchamp var sentrale aktørar i det nordamerikanske dadaist-miljøet. Mange av dadaistane samarbeidde med og let seg inspirere av dei nærslekta surrealist-miljøa.

André Breton, Francis Picabia, Marcel Duchamp, Man Ray, Tristan Tzara, Max Ernst, Guillaume Apollinaire og Kurt Schwitters var sentrale namn innanfor dadaismen.

Dadaisme har påverka andre og seinare avantgardistiske og samfunnskritiske rørsler.  Her kan ein nemne kunstmiljø som fluxus-rørsla, amerikansk popkunst og situasjonismen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Dadaisme» frå ,  den 16. desember 2013.

Bakgrunnsstoff

Kunsthistorie
William Orpen

William Newenham Montague Orpen () var ein irsk-britisk kunstmålar fødd i Stillorgan i County Dublin. Han er særleg påakta som portrettmålar.

Liv og gjerning

Orpen var son til ein irsk advokat. Han studerte fyrst i Dublin og vidareførte studiane på Slade School of Fine Art i London. Orpen fekk sin fyrste pris i 1899 med det allegoriske måleriet Play Scene from Hamlet. I 1902 opna han eit atelier i London saman med Augustus John.

Ros frå John Singer Sargent og andre gjorde at Orpen med åra vart ein av dei mest etterspurde portrettmålarane i London. Han laga elles fleire eksperimentelle sjølvportrett, ofte med dramatiske framsyningar. Samstundes måla han mange verk med impresjonistiske motiv. Regelmessig reiste han til Irland for å arbeide der. Måleria hans frå denne perioden vert rekna til den irske renessansen, ei kulturell oppblomstring i fødelandet i byrjinga av 1900-talet. Etter påskeoppstanden i 1916, som han oppfatta som landsforræderi, sette han aldri sidan sin fot i Irland.

Under fyrste verdskrigen var Orpen tilsett som offisiell krigsmålar, knytt til den militære avdelinga  'War-Artist-Project'. I 1917 reiste han langs vestfronten i Frankrike og måla dei sjokkerande slagmarkane, men også offisielle portrett av offiserar og politikarar. Etter krigen var han i 1919 til stades som kunstnar ved underteikninga av freden i Versailles, der han laga eit stort lerretsmåleri.

Orpen vart sterkt gripen av det han hadde sett under verdskrigen. Han gav ut ei minnebok, og heldt fram med å måle bilete med krigsmotiv. Eitt av måleria, Til ein ukjend britisk soldat drepen i Frankrike, vart møtt med sterk kritikk i pressa. Han fjerna då frå måleriet to forkomne soldatar ståande ved ei likkiste, og Imperial War Museum kjøpte inn verket i 1927.

Orpen døydde i London i 1931. Gjennom livet måla han meir enn 600 portrett.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «William Orpen» frå ,  den 16. desember 2013.

Bakgrunnsstoff

Britiske målarar
Irske målarar
Kunstnarar frå fyrste verdskrigen
Maskehornramnar


Maskehornramnar, Bucorvidae, er ein biologisk familie av ordenen Bucerotiformes, med ei einaste biologisk slekt Bucorvus og to nolevande artar. Familien er endemisk til Afrika sør for Sahara. Blåmaskehornramn finst i eit belte frå Senegal aust til Etiopia, medan raudmaskehornramn lever på dei sørlege og austlege delane av kontinentet.

Maskehornramnar er store fuglar, dei vaksne rundt ein meter høge. I motsetnad til hornfuglar er begge artar av maskehornramnar bakkelevande, og dei lever av insekt, slangar, andre fuglar, amfibium og jamvel skilpadder. Dei er blant fuglane med lengst levealder. 

Ein forhistorisk maskehornramn, Bucorvus brailloni, er skildra frå fossile bein i Marokko, noko som tyder på at slekta var mykje meir utbreidd eller distribuert annleis før kvartæristidene.

Artslista

Bucorvus i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.8 frå september 2012 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler.     
Blåmaskehornramn, Bucorvus abyssinicus, Abyssinian Ground-Hornbill
Raudmaskehornramn, Bucorvus leadbeateri, Southern Ground-Hornbill

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Bucorvidae» frå ,  den 16. desember 2013.

Referansar

Bakgrunnsstoff 

Bucerotiformes
Fuglar i den afrotropiske regionen
Macadamia

Macadamia er ei planteslekt frå Aust-Australia. Frøa frå nokre av artane blir etne som makadamianøtter.
Slekta er kalla opp etter John Macadam, ein australsk vitskapsmann som var kollega av Ferdinand von Mueller, som først skildra henne botanisk.

Slekta omfattar fire artar. Tidlegare rekna ein med fleire artar som no er blitt skilde ut til slekta Lasjia. To av desse veks på Sulawesi i Indonesia og tre i Australia. Desse tre siste er framleis kjende som makadamiatre i daglegtale.

Macadamia-artar dannar eviggrøne tre som kan nå høgder frå 2 til 12 meter. Dei har blomar med ei lengd på 10-15 mm som varierer i farge frå kvit til rosa til lilla.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Macadamia» frå ,  den 16. desember 2013. 
 oppgav desse kjeldene:

Mueller, F.J.H. von (1857) Account of some New Australian Plants. Transactions of the Philosophical Institute of Victoria 2: 72 Type: Macadamia ternifolia F.Muell.

Proteafamilien
Dekkfrøplantar
Planteslekter
Proteales
Makadamianøtter

Makadamianøtter eller macadamianøtter er oljerike frø frå to artar i den australske planteslekta Macadamia,  Macadamia integrifolia og Macadamia tetraphylla. Nøttene kan etast rå eller rista. I Australia er dei også kjend som Queensland nuts. Makadamianøtter kan etast åleine, men blir også mykje brukt i baking og i lag med sjokolade.

Nøttene er den einaste innfødde matvara frå Australia som blir dyrka kommersielt i andre land.
Ein dyrker makadamianøtter i det opphavlege vekstområdet i nordaustlege Australia, men også i andre varme strøk, som Sør-Afrika, Kenya, Karibia,  Brasil, Bolivia, USA og Israel.

Kjelder

Makadamianøtter (23. januar 2013), Store norske leksikon. Henta 16. desember 2013.
Queensland Nuts (14. februar 2009), Store norske leksikon. Henta 16. desember 2013.

Nøtter
Macadamia
Molar

Molar er ein kvitgrå jordart i tertiæravleiringar i Danmark. Denne er danna av skal frå kiselalgar (diatomear). Han er av eocen alder og finst særleg i Limfjordstraktene. I avsetningea finst ei mengd tynne lag av vulkansk oske frå ein vulkan som låg ute i Nordsjøen. Molar blir brukt til produksjon av lette teglstein.

Kjelder
Molar. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/molar.

Jordtypar
Dansk geologi
Muslingkalk

Muslingkalk er eit geologisk lag og syner til den mellomste hovedavdelinga av triassystemet i Tyskland og tilgrensande område. Lagrekka består av kalkstein og dolomitt med mektigheit på ca. 300 meter med lag av steinsalt og gips. 

Han er rik på fossil, mellom anna av sjølilja Encrinus.

Kjelder
Muslingkalk. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/muslingkalk.

Geologiske formasjonar
Trias
Litostratigrafi
Tysk geologi
Stratigrafi
Nedre Glomsjø

Nedre Glomsjø er ein tidlegare innsjø på Austlandet i Noreg, og var ein bredemd innsjø. Innsjøen låg mellom iskanten sør for Alvdal og vasskiljet mot Trøndelag, der han hadde utløp gjennom Rugledalen. Innsjøen var større enn Mjøsa

For kring 9200 år sidan brast isen og 100 kubikkilometer vatn fløymde i løpet av berre nokre få veker ut av innsjøen mot Rendalen. Det var under denne hendinga at Jutulhogget vart grove ut. Isfjell, grus og sand vart vaska bort av dei enorme vassmengdene frå den sørlege brekanten, som då låg nær Elverum. Langs Glomma, i området sør for Elverum, vart det avsett store mengder sandterrassar. Då flaumvatnet raste gjennom Østerdalen var flaumbølgja 40 meter høg. Det meste av vatnet svinga vestover og skapte storflaum på Romerike.

Kjelder
 Bryhni, Inge. (14. februar 2009). Nedre Glomsjø. I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/Nedre_glomsj%C3%B8.

Tidlegare innsjøar
Innsjøar i Innlandet
Innsjøar i Trøndelag
Flaumar i Noreg
Geologi i Innlandet
Geologi i Trøndelag
Kvartærgeologi
Den norske kontinentalsokkelen

Den norske kontinentalsokkelen strekkjer seg 200 nautiske mil ut frå kysten, og i områda i Nordsjøen som grensar mot den britiske, danske og svenske kontinentalsokkelen følgjer ein den såkalla medianlinja eller midtlinja, som er ei linje der alle punkt ligg like langt frå dei ulike landa sine grunnlinjer for sjøterritoriet si utrekning. Desse grensene er nærare presistert i avtalar med Storbritannia, Danmark og Sverige frå 1960-åra. 

Sommaren 2001 vart det utført ein ekspedisjon i Nordishavet som viste at kontinentalsokkelen til Noreg rundt Svalbard, som følgje av Havrettskonvensjonen av 1996, strekte seg så langt nord som til 84° 30' N. Dette er kring 50 nautiske mil nord for 200-mils grensa og den økonomiske sonen. I følgje tilrådinga frå Havrettskommisjonen som vart vedteken 27. mars 2009, dekkjer den norske kontinentalsokkelen utanfor 200 nautisk mil utanfor Fastlands-Noreg, Svalbard og Jan Mayen eit område på kring 235 000 kvadratkilometer. I enkelte område går norsk sokkel heilt ned til 3000-4000 meters djupne i Norskehavet.

Geologi
Den norske kontinentalsokkelen består av grunne bankar på 50-300 m havdjup som er fråskild av grøftar på 150-550 m havdjup. Norskerenna er den største av desse grøftene. Grunnfjellet langs kysten av fastlands-Noreg strekkjer seg 10-40 km vestafor dei ytste øyane. Berggrunnen blir gradvis yngre utover frå kysten og består vesentleg av sedimentære bergartar som er avsett seinare enn triastida. Utanfor Egga finst ein tjukk lagpakke av glasifluvialt material som vart avsett under og etter istida.

Olje og gass

Nesten overalt i berggrunnen under den norske kontinentalsokkelen finst sedimentære bergartar, oftast med fleire tusen meters tjukkleik. Produksjon av olje og gass føregår i Nordsjøen, Norskehavet og i Barentshavet.

Ved årsskiftet 2008/09 var 61 petroleumsfelt i produksjon på norsk kontinentalsokkel, 51 i Nordsjøen, 9 i Norskehavet og éit i Barentshavet. Til saman har desse felta produsert 5,1 mrd. Sm³ petroleum (2009).

På 2000-talet vart Goliatfeltet og Johan Castberg-feltet funne i nordlege delen av Norskehavet, og i januar 2012 vart Barentshavet erklært som ei ny olje/gass-provins på norsk sokkel.

Kjelder
Bryhni, Inge. (2013, 26. mars). Norges kontinentalsokkel. I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/Norges_kontinentalsokkel.
Askheim, Svein. (2012, 1. oktober). Norgeskontinentalsokkels geologi. I Store norske leksikon. Henta 10. februar 2014 frå http://snl.no/Norges_kontinentalsokkels_geologi. 
 Regjeringa om kontinentalsokkelen

Norsk geografi
Nordsjøen
Norskehavet
Barentshavet
Nordishavet
Nefelinsyenitt

Nefelinsyenitt er ein magmatisk bergart som hovudsakleg består av alkalifeltspat og nefelin. Dette svarar til foyaitt og plagifoyaitt etter nyare nomenklatur.

Fleire typar nefelinsyenitt opptrer i Oslofeltet som lardalitt, foyaitt og ditroitt.

Bergverksdrift

Noreg
På Stjernøya ved utløpet av Altafjorden har det vore utvinning av nefelinsyenitt sidan 1961. Eigarar har vore bl.a. Elkem-Spigerverket, North Cape Minerals og (per 2018) Sibelco (eller Sibelco Nordic).

Kjelder

Djupbergartar
Vulkansk petrologi
Havnivåendring

Havnivåendringar syner til korleis det midla havnivået endrar seg med tid. For tida aukar havnivået med kring 3 mm/år på global basis. I følgje National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA), «er dette vesentleg raskare enn den midla havnivåauken over fleire av dei tusen siste åra» og veksten kan vere aukande. Denne auken i havnivået verda over kan potensielt råke menneske som lever i kystområde og på øyar og naturleg miljø (marine økosystem). Mellom 1870 og 2004 har det globalt midla havnivået auka med 19,5 cm. Frå 1950 til 2009 har målingar synt ein årleg auke i havnivået på 1,7 ± 0,3 mm per år, medan satellittdata har synt ein auke på 3,3 ± 0,4 mm per år frå 1993 til 2009, ein raskare auke enn tidlegare estimert. Det er uklårt om denne auken syner til ein auke i ein underliggande langvarig trend.

Det er to hovudfaktorar som har medverka til auken i havnivå. Den første er varmeutviding: når havvatnet vert varma opp, utvidar det seg. Den andre er tilførsel av smeltevatn frå landbasert is, som har smelta raskare dei siste 100 åra enn tidlegare. 

Havnivåauken er ein av fleire bevis som støttar synet på global oppvarming. Det globale samfunnet av klimaforskarar stadfestar at det er særs truleg at menneskskapt oppvarming har medverka til auken i havnivå som er observert siste halvdel av 1900-talet.

Havnivå er venta å halde fram å auke i fleire hundreår. I 2007 estimerte SN sitt klimapanel (IPCC) at havnivået vil auke frå 18 til 59 cm i løpet av 2000-talet, men «desse tala inkluderer ikkje uvissa i positive klimapådrag frå klima-karbon-syklusen og heller ikkje den fulle effekten av endringar i isstraumane». Nyare estimat av US National Research Council (2010) indikerer ein mogeleg auke i havnivået i løpet 2000-talet på mellom 56 og 200 cm. 

På ein tidsskala frå hundreår til tusenår kan smelting av dei store iskalottane føre til enno høgare havnivå. Delvis avising av Grønlandsisen og mogelegeins isen i Vest-Antarktis, kan medverke til 4 til 6 meter auka havnivå.

Eit forskarlag leia av Veerabhadran Ramanathan på Scripps Institution of Oceanography har foreslått at ein rask måte å stoppe den noverande auken på er å kutte utslepp av kortliva klimaoppvarmarar som metan og sot.

Sjå òg 
 Karbonsyklus
 Global oppvarming
 Vassyklus

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Current sea level rise» frå ,  den 17. desember 2013. 
 oppgav desse kjeldene:
  (pb: ).
  (pb: ).
  (pb: ).
 .
  (pb: ).
  (pb: ).
  (pb: ).

Bakgrunnsstoff 
 Technical Considerations for Use of Geospatial Data in Sea Level Change Mapping and Assessment  NOAA Technical Report NOS 2010–01
 Incorporating Sea Level Change Scenarios at the Local Level  Outlines eight steps a community can take to develop site-appropriate scenarios
East Coast faces faster sea level rise; Cities from North Carolina to Massachusetts see waters rising more rapidly July 28, 2012; Vol.182 #2 (p. 17) Science News

Oseanografi
Fysisk oseanografi
Global oppvarming
Framtidsproblem
Noritt

Noritt er ein magmatisk bergart. Han er ein hypersthenførande varietet av gabbro og finst fleire stader i det norske grunnfjellet. Ofte er nikkelmalm knytt til noritt.

Noritt har fått namnet sitt etter Noreg og -itt.

Kjelder
Noritt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/noritt.

Vulkansk petrologi
Ultramafiske bergartar
Norsk geologi
Oslo-essexitt

Oslo-essexitt er eit samleomgrep for mørke, gabbroide magmabergartar frå permtida frå Oslofeltet. Han opptrer som sirkulære intrusjonar, som ofte er tydeleg markert i landskapet, til dømes Brandbukampen og Ullernåsen.

Kjelder
Oslo-essexitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/Oslo-essexitt.

Vulkanske bergartar
Oslofeltet
Geologi i Oslo
Obduksjon i geologi

Ein obduksjon er i geologien ei innskyving av havbotnskorpe i og ovanpå randa av eit kontinent. Dette kan skje under ein orogenese, ei fjellkjedefolding, der store jordplater støyter saman.

Kjelder
Bryhni, Inge. (14. februar 2009). Obduksjon: geologi. I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/obduksjon%2Fgeologi.

Platetektonikk
Geologiske prosessar