alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sameige

Sameige ligg føre når to eller fleire personar eig ein ting saman. Sameige kan oppstå på mange ulike måtar, t.d. ved at to eller fleire kjøper eller arvar ein ting saman.

Ein skil mellom fritt sameige (der sameigarane sjølve har vald å eige ein sameigepart) og bunde sameige (der sameiga t.d. har oppstått ved arv). 
Ein skil òg mellom personalsameige (sameige mellom personar) og realsameige (der sameigeparten er knytt til ein fast eigedom, t.d. eit gardsbruk sin eigarpart i felles utmark).

Lov om sameige av 18.06.65 regulerer rettshøvet mellom sameigarane, m.a. kor mykje kvar av dei kan bruke tingen, kva dei kan nytte den til, utgiftsdeling, rett til utløysing av sameigepart og rett til oppløysing av sameiga.

Eit seksjonssameige er ei særform for sameige og er regulert av ei særlov; Lov om eierseksjoner av 23.05.97. I eit seksjonssameige har kvar av sameigarane eksklusiv bruksrett til ein fysisk del av eigedomen.

Bakgrunnsstoff 
 Lov om sameige
 Lov om eierseksjoner

Eigedomsrett
Rettsvitskap
Offisielle flaggdagar i Noreg

Offisielle flaggdagar i Noreg er dagar med påbod om flagging frå statlege verksemder. For flaggdagar i andre land, sjå Flaggdagar. 

Etter forskifta skal ein heise flagget klokka 8 i månadene mars til og med oktober, klokka 9 i månadene november til og med februar. I Nord-Norge skal ein heise flagget klokka 10 i desse vintermånadene. Ein skal hale flagget ved solnedgang, dog ikkje seinere enn kl. 2100. I Nordland, Troms og Finnmark skal ein hale flagget kl. 1500 i månadene november–februar.

Offisielle flaggdagar i Noreg 

I Noreg er det ved forskrift fastsett flaggdagar då statlege verksemder skal flagge med det norske statsflagget. Mange privatpersonar heiser også flagget på desse dagane.

 1. januar:	Nyårsdag
 21. januar: Fødselsdagen til prinsesse Ingrid Alexandra av Noreg 
 6. februar: Samefolkets dag 
 21. februar: Fødselsdagen til kong Harald V av Noreg 
 1. mai: 	Offentleg høgtidsdag 
 8. mai:	Frigjeringsdagen 1945 
 17. mai: 	Grunnlovsdagen 
 7. juni: 	Unionsoppløysinga 1905 
 4. juli:	Fødselsdagen til dronning Sonja av Noreg 
 20. juli: 	Fødselsdagen til kronprins Haakon Magnus av Noreg 
 29. juli:	Olsokdagen 
 19. august: 	Fødselsdagen til kronprinsesse Mette-Marit av Noreg 
 25. desember: 	1. juledag 

 Rørlege flaggdagar:
 1. påskedag
 1. pinsedag 
 Dagen for Stortingsval

Samiske flaggdagar i Noreg 

På offisielle flaggdagar kan det òg flaggast med det samiske flagget. Dette flagget kan òg brukast ved andre markeringar og på dei samiske flaggdagane:
 6. februar: Samefolkets dag
 2. mars: Dagen då Sametinget i Finland vart opna - 2. mars 1996
 25. mars: Marimesse - Maria bodskapsdag. Tradisjonell samisk merkedag
 24. juni: Midtsommarsdagen - Jonsokdagen. Tradisjonell samisk merkedag
 9. august: Den internasjonale urfolksdagen til SN
 15. august: Dagen då det samiske flagget vart godkjent – 15. august 1986
 18. august: Dagen då Samerådet vart oppretta – 18. august 1956
 26. august: Dagen då Sametinget i Sverige vart opna – 26. august 1993
 9. oktober: Dagen då Sametinget i Noreg vart opna – 9. oktober 1989 
 9. november: Dagen då Sameparlamentet i Finland vart oppretta – 9. november 1973
 15. november: Dagen då Isak Saba vart fødd – 15. november 1875
 29. november: Dagen då Elsa Laula vart fødd – 29. november 1877

Kjelder 
 Forskrift om bruk av statsflagget og handelsflagget
 Forskrift om bruk av det samiske flagget

Flagg
Høgtider
Norske merkedagar
Middag

Middag viser til eit tidspunkt midt på dagen, og til eit måltid, middagsmat, ein tradisjonelt har ete på denne tida. 

Middagstidspunktet kan definerast kalenderisk og astronomisk:

 Allminneleg eller kalenderisk middag er den vanlegaste bruken. Ein kallar klokketidspunktet midt på dagen, kl. 12:00, for middag, uavhengig av normaltid, sommartid eller plassering i tidssona. 

 Astronomisk middag er det tidspunktet på døgeret då sola står høgast på himmelen. Dette vil normalt vere det lysaste tidspunktet på døgeret, og klokkeslettet er avhengig av lengdegrad i høve til den tidssona som gjeld for staden, og eventuell «sommartid».

Tidspunktet har gitt namn til mange fjell og åsar, til dømes Middagshornet i Barstadvik i Ørsta kommune. Namnet kjem gjerna av at dei namngjevande gardane har sola over dette fjellet ved middagstider.

Middagsmat 

Middag som måltid viser som regel til hovudmåltidet på dagen. Det har typisk ein god porsjon varm mat og kan etast frå middagstidspunktet, men gjerne seinare. Mange et middag om ettermiddagen, ei tid etter skule- eller arbeidsdagen, og i nokre kulturar kan ein ha middag om kvelden.

Sjå òg 
 Non
 Midnatt
 Middagsdemon

Bakgrunnsstoff 
 Institutt for astrofysikk og teoretisk vitenskap 

Måltid
Tid
Tider av døgnet
STS-93

STS-109 var ei romferd med romferja Columbia. Romferda var den 95. romferda med dei amerikanske romferjene. Astronauten Eileen Collins vart den første kvinnelege kommandør av ei romferje.
Hovudlast var Chandra-teleskopet. 

Etter denne ferda skulle Romferja Columbia takast ut av teneste fram til mars 2002 grunna vedlikehald, og kom ikkje til å fly igjen før STS-109
 

STS-093
Romutforsking i 1999
Afzal Khan

Afzal Khan (), òg kjend som John Rambo, er ein pakistansk fjernsyns-, film- og scene-skodespelar og komikar. Han vart fyrst vidgjeten for rolla som ein vaktmester ved namn John Rambo i komedieprogrammet Guest House. Seinare tok han namnet John Rambo som uoffisielt scenenamn. Dette stammar frå Sylvester Stallone sin karakter John Rambo i Rambo-filmane. Han vert som oftast referert til som Rambo i rulletekstane til filmane han er med i.

Karriere 

Afzal Khan sine fyrste røynsler med skodespel var ved ulike scener i Islamabad. Han deltok i somme skodespel produserte av den pakistanske fjernsynskanalen PTV. Desse spela vart berre sende i Islamabad og Peshawar.

I 1991 spela han vaktmeisteren John Rambo i Guest House. Det var ein stor suksess, og Rambo vart ein av dei mest populære figurane i serien.

Etter suksessen som John Rambo, byrja han å få tilbod om å spela i spelefilmar. Han deltok i den fyrste filmen sin i 1992, og vart ei kjend Lollywood-stjerne. Bakgrunnen hans som komikar gjorde at han stort sett berre fekk oppdrag i komediar eller «morosame» roller. Han freista gjera somme seriøse roller, men dette var ikkje så vellukka.

Bakgrunnsstoff 

 imdb

Pakistanske skodespelarar
Pakistanske komikarar
Pakistanske sceneskodespelarar
Košice-Juh

Košice-Juh (Košice-Sør) er namnet på ein sørleg bydel av Košice i Slovakia.

Den eldste bygningen der, er Den Heilage Ands kyrkje, som vart reist i 1733.

Fakta 

 Flateinnhald: 10.3 km²
 Folkesetnad: 23,561 
 Folketettleik: 2,288/km²
 Distrikt: Košice IV
 Ordførar: Jaroslav Hlinka

Kjelder 

 wikipedia

Slovakia
OpenBSD

OpenBSD er eit fritt, Unix-liknande operativsystem som fokuserer på å vera trygt, stabilt og korrekt, som i denne tydinga vil seia at det oppfyller viktige standardar og spesifikasjonar for slike system. OpenBSD har ein liten, men lojal brukarbase. Prosjektet vert leidd av Theo de Raadt, som bur i Canada.

Soge 

I desember 1994 vart Theo de Raadt, som på den tida var med i utviklarteamet åt NetBSD, ein annan fri BSD-variant, beden om å trekkja seg, og han vart nekta tilgjenge til å endra kjeldekoden. Det er framleis uklårt kva som låg bak dette, men mange trekkjer fram personlege konfliktar mellom utviklarane.

I oktober 1995 grunnla de Raadt OpenBSD, eit nytt prosjekt som basert på utgåve 1.0 av NetBSD. Den fyrste utgåva, 1.2, kom ut i juli 1996, og i oktober det same året kom utgåve 2.0. Sidan dess har utviklarane fylgt ei slepprute med eit mellomrom på seks månader. Kvar utgåve vert støtta og vedlikehalden i eitt år.

Det er vanskeleg å slå fast kor mange brukarar OpenBSD har sidan utviklarane ikkje samlar eller publiserer statistikk over dette. I september 2005 utførte prosjektet BSD Certification ei undersøking som synte at 32,8 prosent av BSD-brukarane nytta OpenBSD, noko som vil seia at OpenBSD er den 2. største av dei fire viktigaste BSD-variantane. FreeBSD og NetBSD fekk høvesvis 77 % og 16,3 % på denne målinga.

Lisensiering 

OpenBSD nyttar Internet Systems Consortium-lisensen, som tilsvarar BSD-lisensen på dei fleste omkverve. Prosjektet legg stor vekt på å vera heilt fritt, og som fylgjer av dette vil utviklarane til dømes heller sleppa ei utgåve av systemet som ikkje stør den og den maskinvara enn å nytta drivarar eller firmware som er sleppte under inkompatible lisensar. Dette gjeld all proprietær programvare og somme såkalla «opne» lisensar. Programvare som er sleppt under GPL er tillaten, men prosjektet føretrekkjer BSD- eller ISC-lisensane, og utviklar ofte sine eigne variantar av programvare som er utgjeven med GPL-lisensen. Eit døme på dette er mg, ein GNU Emacs-liknande teksteditor.

Bakgrunnsstoff 
 Heimesida til OpenBSD

Fri programvare
BSD
Unix
BSD

BSD er ei populær nemning på ei rekkje frie og ufrie operativsystem. BSD står for Berkeley Software Distribution, og er ein versjon av Unix-kjeldekoden som vart utvikla ved Berkeley-universitetet i California i USA. Sjølv om BSD-system held marginale brukarmassar på skrivebordsmarknaden, er dei mellom dei viktaste tenarsystema, og BSD-teknologi ligg til grunn for Mac OS X.

Variantar 

Dei viktigaste frie BSD-variantane er FreeBSD, OpenBSD og NetBSD, som byggjer på versjon 4.4 av BSD-koden. Desse er har ISC- og BSD-lisensar, noko som tillèt dei som vil bruka kjeldekoden å gjera om lag kva dei vil, derimellom å lukka kjeldekoden til produkt som baserer seg på den lånte koden. Døme på at dette har vorte gjort, er TCP/IP-implementasjonen i Microsoft Windows-operativsystema. Mac OS X låner mange komponentar frå FreeBSD og 4.3-BSD, men kjernen i systemet er mikrokjernen XNU. Sun Microsystem sitt operativsystem Solaris byggjer på versjon 4.3 av den opphavlege BSD-koden. BSD/OS er ein kommersiell BSD-variant som ikkje vert utvikla lenger, men som er populær i tenarmarknaden.

Unix
STS-6

STS-6 var namnet på ei ferd med den amerikanske romferja Challenger. Dette var den sjette romferda i det amerikanske romferjeprogrammet og den første romferda med Challenger.

Nyttelast 
 Satellitten «Tracking and Data Relay Satellite-1(TDRS-1)».
 Continuous Flow Electrophoresis System (CFES)
 Monodisperse Latex Reactor (MLR)
 Radiation Monitoring Experiment (RME)
 Night/Day Optical Survey of Lightning (NOSL)
 3 Get Away Special canisters.

Forseinkingar 
 
Romferja Challenger skulle eigentleg blitt skoten opp den 20. januar, men datoen vart utsett grunna hydrogenlekkasjar. Då ein undersøkte romferja fann ein fleire sprekker og ein demonterte dermed alle 3 hovudmotorane og reparerte sprekkene. Etter nøye testing av hovudmotorane vart to av dei sett tilbake på plass, medan ein bytta den tredje hovudmotoren med ein annan.

Under ein storm vart noko av nyttelasta ureina, og oppskytinga vart flytta fram til april.

Oppskytinga 

Starten på romferda skjedde klokka 13:30 (EST) den 4. april 1983 då romferja Challenger vart skoten opp frå Pad 39A ved Kennedy Space Center i Florida.

Høgdepunkt frå romferda 

Astronautane Peterson og Musgrave skulle utføre den første romvandringa frå ei romferje. Den varte i 4 timar og 17 minuttar. Målet var å prøve ut dei nye romdraktene ein hadde konstruert for bruk om bord romferjene. 

Dessutan skulle ein utplassere satellitten «Tracking and Data Relay Satellite-1» (TDRS-1). Satellitten hamna i ei ubrukeleg, men stabil bane, men ved hjelp av reservedrisvstoff om bord i satellitten, gjekk det å etterkvart plassere den i rett bane.

Landing 
Den 9. april 1983 klokka 10:53 (PST) landa romferja Challenger ved Edwards Air Force Base etter si første ferd ute i verdsrommet.

Bakgrunnsstoff 
 Ferdshistorikk for STS-6
 Mannskapet kommenterer ferdsvideo 

STS-006
Romutforsking i 1983
STS-7

STS-7 var namnet på ei romferd i det amerikanske romferjeprogrammet, den andre romferda med romferja Challenger. Føremålet med denne romferda var å utplassere to kommunikasjonssatelittar, Anik C-2 og Palapa B-l og teste ut Manned Maneuvering Unit (MMU), eit apparat som gjorde det mogleg for astronautar å gjere romvandringar utan å vera tilkopla romferja. Dette var den første amerikanske romferda med ei kvinneleg astronaut om bord.

Discovery letta frå Kennedy Space Center i Florida den 24. januar 1985 og landa 6 dagar seinare på Edwards Airforce Base i California.

Bakgrunnsstoff 
 Ferdshistorikk for STS-7
 Mannskapet kommenterer ferdsvideo 

STS-007
Romutforsking i 1983
STS-8

STS-8 var namnet på ei romferd i det amerikanske romferjeprogrammet, den tredje romferda med romferja Challenger. Dette var fyrste gongen at ei romferje letta og landa om natta. STS-8 brakte den fyrste afroamerikanaren til verdsrommet.

Challenger letta frå Kennedy Space Center i Florida den 30. august 1983 og landa 6 dagar seinare på Edwards Airforce Base i California.

Nyttelast 

 INSAT-1B, Indisk satellit
 Continuous Flow Electrophoresis System (CFES)
 Shuttle Student Involvement Program (SSlP) experiment
 Incubator-Cell Attachment Test (l CAT)
 Investigation of STS Atmospheric Luminosities (ISAL)
 Radiation Monitoring Equipment (RME)

Bakgrunnsstoff 
 Ferdshistorikk for STS-8
 Mannskapet kommenterer ferdsvideo 

STS-008
Romutforsking i 1983
STS-116

STS-116
STS-116
Romutforsking i 2006
Artiklar utan brødtekst
Meterkonvensjonen

Meterkonvensjonen er ein konvensjon inngått i Paris 20.mai 1875 om å opprette eit internasjonalt byrå for mål og vekt, med standardiserte måleiningar som byggjer på desimalsystemet.

17  land underteikna konvensjonen, mellom dei Noreg. Noreg var 26. mai 1875 det første landet som ratifiserte traktaten, etter at lovforslag om overgang til metersystemet vart vedtatt 12. mai 1875. Sverige ratifiserte Meterkonvensjonen tre år seinare, Danmark i 1907.

Den første direktøren for Bureau international des Poids & Mesures var Ole Jacob Broch.

Metersystemet byggjer på meteren som grunneining for mål og vekt. Ein meter var opphavleg ein materialisering av 1/10 000 000 av avstanden frå ekvator til Nordpolen, ein kubikkdesiemeter var ein liter, medan vekta av ein kubikkcentimeter vatn ved 4° temperatur var eit gram.

Signaturstatar  
Oversikta viser når statane signerte meterkonvensjonen; ikkje når avtalen vart ratifisert i landet.

1875 (Opphavlege signaturstatar) 
 Austerrike
 Belgia
 Danmark
 Spania
 Frankrike
 Iran
 Italia
 Noreg
 Russland
 Sverige
 Sveits
 Tyrkia
 Tyskland

1876 til 1900 
 Portugal (1876)
 Argentina (1877)
 USA (1878)
 Serbia (1879)
 Venezuela (1879)
 Romania (1884)
 Storbritannia (1884)
 Japan (1885)
 Mexiko (1890)

1901 til 1925 
 Canada (1907)
 Chile (1908)
 Uruguay (1908)
 Bulgaria (1911)
 Thailand (1912)
 Brasil (1921)
 Slovakia (1922) [seinare Tsjekkoslovakia]
 Finland (1923)
 Ungarn (1925)
 Irland (1925) 
 Polen (1925)

1926 til 1950 
 Nederland (1929)
 Australia (1947)

1951 til 1975 
 Den dominikanske republikken (1954)
 India (1957)
 Sør-Korea (1959)
 Indonesia (1960)
 Egypt (1962)
 Sør-Afrika (1964)
 Kamerun (1970)

1976 til 2000 
 Pakistan (1973)
 Kina (1977)
 Nord-Korea (1982)
 Israel (1985)
 Ny Zealand (1991)
 Singapore (1994)

2001 - 
 Hellas (2001)
 Malaysia (2001)

Kjelder: 
 Leif Halbo: Mål, vekt og norsk selvstendighet
 Lov av 12. mai 1875
 Bureau international des Poids & Mesures

SI-einingar
Internasjonale konvensjonar
Internasjonale standardar
Metrologi
1875 i Frankrike
Avtalar frå 1875
Argentinske avtalar
Australske avtalar
Austerriksk-ungarske avtalar
Belgiske avtalar
Brasilske avtalar
Bulgarske avtalar
Canadiske avtalar
Chilenske avtalar
Kinesiske avtalar
Colombianske avtalar
Kroatiske avtalar
Tsjekkiske avtalar 
Tsjekkoslovakiske avtalar
Danske avtalar
Dominikanske avtalar
Egyptiske avtalar
Finske avtalar
Franske avtalar
Tyske avtalar
Greske avtalar
Indiske avtalar
Indonesiske avtalar
Irske avtalar
Israelske avtalar
Italienske avtalar
Japanske avtalar
Kasakhstanske avtalar
Kenyanske avtalar
Malaysiske avtalar
Mexicanske avtalar
Nederlandske avtalar
Ungarske avtalar
Pakistanske avtalar
Norske avtalar
Polske avtalar
Portugisiske avtalar
Rumenske avtalar
Russiske avtalar
Saudiarabiske avtalar
Serbiske avtalar
Singaporske avtalar
Slovakiske avtalar
Sørafrikanske avtalar
Sørkoreanske avtalar
Spanske avtalar
Sveitsiske avtalar
Thailandske avtalar
Tunisiske avtalar
Osmanske avtalar
Britiske avtalar
Svenske avtalar
USA-amerikanske avtalar
Uruguayanske avtalar
Venezuelanske avtalar
Trichoplax adhaerens

Trichoplax adhaerens er eit lite, særs primitivt dyr som finst i marine botnsubstrat over heile verda. Arten manglar symmetri og består av nokre få tusen celler. Cellene er ikkje vidare differensiert utover eit skilje mellom over- og undersida, og er vanlegvis mellom 0,5 og 3 millimeter i diameter.

Kjenneteikn 
Kroppsplanet til Trichoplax er enkelt; han består av to celleplater med eit holrom mesenkymet i mellom. Cellene i det øvste laget er avflata og bèr eit flimmerhår kvar. I tillegg inneheldt dei små dropar med olje. Det nedste laget har òg eit flimmerhår per celle, men cellene her er meir sylindriske og manglar olje. Dei kan dessutan danna små innsnøringar for å ta opp det ekstracellulære materialet dyra lever av.

Mellom «rygg»- og «buk»-laga har Trichoplax eit mesenkym med amøbe-liknande celler som flyttar seg rundt i ein geleaktig støttestruktur.

Levesett 
Trichoplax brukar flimmerhåra på buken til å krypa over underlaget, på same måte som tøffeldyr og mange flatmakk. På same måte som amøbar kan dei dessutan til ein viss grad flytta på seg ved å endra kroppsform. Små individ kan i tillegg symja.

Dei tek opp mat gjennom fagocytose, det vil seie at einskildcellene lukkar seg rundt partiklar og bryt dei ned individuelt. Føda deira er hovudsakleg organisk detritus, mikroalgar, protozoar og bakteriar. Næringa dei tek opp vert sannsynlegvis transportert rundt i kroppen via mesenkymet.

Trichoplax formeirar seg både aseksuelt og kjønna. Egga utviklar seg i mesenkymlaget, men me veit ikkje korleis dei vert danna. Kromosoma deira er særs små og inneheldt lite informasjon.

Evolusjon 
Trichoplax er eit særs primitivt dyr, og det har vorte spekulert ein del i kvar ein skal plassera dei systematisk. Grell (1982) meiner dei ulike cellene i det øvste og det nedste laget tilsvarar dei endo- og ektoderme cellelaga me finn hjå dei fleste fleircella dyr unnateke svampar. Dette vil plassera gruppa mellom svampar og nesledyr i stamtreet til dyreriket. Undersøkingar med mitokondrielt DNA (Dellaporta et al, 2006) støttar òg til ein viss grad dette synet.

Det er likevel langt frå semje om spørsmålet.

Genetikk 
I 2008 vart genomet til Trichoplax kartlagt for første gong. Mellom resultata av undersøkinga er mellom anna at organismen har det minste genomet av dei fleircella dyra, og at mange grunnleggjande biokjemiske prosessar er dei same i han som i andre dyr. Over 80 prosent av gena til Trichoplax finst òg i det menneskelege genomet.

Kjelder 
 Brusca & Brusca: Invertebrates Sinauer Associates 2003
 Trichoplax Genome Sequenced: 'Rosetta Stone' for understanding evolution

Dyr
Modellorganismar
STS-41-D

STS-41-D er namnet på ei romferd i det amerikanske romferjeprogrammet. Det var den tolvte romfergeferda og den første romferda med Discovery.

Den første turen med Discovery gjekk ut på å plassere ut tre kommunikasjonssatellittar i bane rundt jorda. Denne romferda med Discovery var planlagd alt gjennomføyrd i juni det året, men diverse tekniske problem gjorde at utskytinga vart stansa heile tre gonger. Ved det fjerde forsøket braut eit privatfly flyforbudsona og risikerte dermed utskytinga på ny, men etter ei utsetjing på nesten sju minutt kom ferja seg avgarde klokka 08.41.50 om morgonen, lokal tid. Den første ferda til Discovery varte i seks dagar og 50 minutt og romferja landa ved Edwards Air Force Base den 5. september 1984

Mannskap 

 Henry Hartsfield, Jr. (2) - Kommandør
 Michael Coats (1) - Pilot
 Judith Resnik (1) - Ferdsspesialist
 Steven Hawley (1) - Ferdsspesialist
 Richard Mullane (1) - Ferdsspesialist
 Charles Walker (1) - Nyttelastspesialist

Bakgrunnsstoff 
 Ferdshistorikk for STS-41-D
 Mannskapet kommenterer ferdsvideo 

STS-041-D
Romutforsking i 1984
Adaptiv stråling

Adaptiv stråling er eit evolusjonsbiologisk omgrep som nyttast om høve der ein art eller eit takson splittar seg opp til å fylla mange ulike økologiske nisjar over geologisk sett kort tid. Dette vil seie at det utviklar seg nye artar tilpassa fleire ulike miljø eller levesett samstundes, ut frå ein felles forfar.

Slik artsdanning er særleg vanleg i relativt isolerte økosystem eller umiddelbart etter masseutryddingar.

Evolusjon
Boris Pasternak

Boris Pasternak () var ein russisk forfattar frå Moskva.

Bakgrunn
Boris Leonidevitsj Pasternak (kyrillisk Борис Леонидевич Пастернак) vart fødd i ein jødisk familie i Moskva som høyrde til den såkalla intelligensiaen. Far hans, Leonid Pasternak, var ein kjend kunstnar og professor i Moskva og mor hans, Rozalija Isidorovna Pasternak (née Kaufman) var pianist. Heimen til familien Pasternak var eit samlingspunkt for russiske intellektuelle, mellom anna Leo Tolstoj, Sergej Rakhmaninov og Aleksandr Skrjabin. Venskapen med Skrjabin fekk den unge Pasternak til å drøyme om å bli komponist. Likevel gjekk han tok han til med å studere filosofi etter å ha avslutta gymnaset i 1908. Etter ei reise til Tyskland, Sveits og Italia sommaren 1912 bestemte han seg til å bli poet. I 1913 fekk han publisert dei fyrste dikta sine. Året etter kom den fyrste diktsamlinga. Frå 1914 var han medlem av gruppa Zentrifuga, ei samling av diktarar som var tilhengjarar av symbolismen.

Fordi Pasternak hadde skada foten etter eit fall frå ein hest i barndomen, blei han ikkje innkalla til militærteneste under den fyrste verdskrigen. Han arbeidde i denne tida ved ein kjemifabrikk i Uralfjella. Sjølv om han var sjokkert over brutaliteten til den nye bolsjevikregjeringa, støtta han revolusjonen i 1917, mens foreldra utvandra til Tyskland i 1921. Etter den fyrste verdskrigen arbeidde Pasternak som bibliotekar og skreiv blant anna Løytnant Schmidt og Året 1905. I 1922 gifta han seg med Jevgeninja Vladimirovna. Dei to hadde ein son saman. Ekteskapen blei oppløyst i 1931.

Forfattarskap

På 1930-talet passa ikkje diktinga til Pasternak inn i den offisielle ideologien i Sovjetsamveldet og han arbeidde som omsetjar for å få noko å leve av. Omsetjingane av Goethes Faust blei vidgjeten. I 1934 gifta han seg med Sinaida Nikolajevna Neuhaus og dei flytta saman til kunstnarkolonien Peredelkino utanfor Moskva. 

Då krigen mellom Tyskland og Russland tok til i 1941 gjekk Pasternak friviljug inn i den sovjetiske hæren og blei i 1943 innrulla i ein såkalla forfattarbrigade. 

Etter krigen arbeidde Pasternak lenge med den einaste romanen han kom til å gje ut, Doktor Zhivago. Romanen hentar handlinga frå revolusjonstida omkring 1917, og han handlar om konflikten mellom den intellektuelle doktor Zhivago og krava frå dei revolusjonære om at han skulle slutte seg til dei. Førebiletet for den kvinnelege hovudfiguren, Lara, skal vere Olga Ivinskaja, ei kvinne Pasternak lenge var forelska i.

Pasternak vart tildelt Nobelprisen i litteratur i 1958, men avslo - sannsynlegvis etter press frå sovjetiske myndigheiter. 
Han døydde av lungekreft i Peredelkino den 30. mai 1960.

Bakgrunnsstoff 
 Om nobelprisen til Pasternak.

Russiske forfattarar
Jødiske nobelprisvinnarar
Russiske nobelprisvinnarar
Folk frå Moskva
Nobelprisen i litteratur
Stormaneter

Stormaneter (Scyphozoa) er ei gruppe nesledyr som har medusestadiet som dominerande i livssyklusen. Hjå somme artar manglar til og med det fastsitjande, aseksuelle polyppstadiet. Det finst om lag 200 artar på verdsbasis i alle hav, flesteparten lever planktonisk, Dei lever av mindre plankton og nekton som dei fangar med dei lange tentaklane sine.

Nesledyr
Maneter