alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Egil

Egil, Eigill eller Eigil er eit gamalt skandinavisk og færøysk mannsnamn som kan vere danna frå dei norrøne orda agi, «tukt, respekt», egg, «sverdegg», eller age, «ære». 

Egil har namnedag den 5. november i Noreg og på Færøyane, 17. november i Estland og  3. juli i Finland.

Sogehelten Egil opptrer i Volundkvadet og Soga om Didrik av Bern.

Namneberarar
 Eigil av Fulda (ca. 750-822), abbed ved Fulda
 Egil Skallagrimson (ca. 910-990), islandsk høvding
 Egill Eyjólfsson (1295–1341), islandsk biskop 
 Egil Hjorth-Jenssen (1893-1969), norsk skodespelar, teatersjef og forfattar
 Egil Storbekken (1911–2000), norsk komponist og fløytespelar
 Egil Lærum (1921-1954), norsk idrettsmann
 Egil Hovland (1924-2013), norsk komponist
 Egil Monn-Iversen (1928-2017), norsk komponist og arrangør
 Egil Danielsen (f. 1933), norsk spydkastar
 Egil «Bop» Johansen (1934–1998), norsk jazzmusikar
 Egil Kapstad (1940-2017), norsk jazzpianist
 Egil «Drillo» Olsen (f. 1942), norsk fotballtrenar
 Egil Myklebust (f. 1942),  norsk forretningsmann og industrileiar
 Egil Søby (f. 1945), norsk kajakkpadlar
 Egil Olli (f. 1949), norsk samisk politikar
 Egil Ólafsson (f. 1953), islandsk skodespelar
 Egil Eldøen (f. 1959), norsk songar og låtskrivar
 Egil Nyhus (f. 1962), norsk teiknar
 Egil Kristiansen (f. 1966), norsk langrennsløpar og -trenar
 Egil Hegerberg (f. 1970), norsk musikar, kjend under artistnamnet Bare Egil 
 Egil Østenstad (f. 1972), norsk fotballspelar
 Per Egil Ahlsen (f. 1958), norsk fotballspelar
 Per Egil Flo (f. 1989), norsk fotballspelar

Mannsnamn
Norske førenamn
Førenamn av norrønt opphav

da:Egil
Egon

Egon er eit mannsnamn av tysk opphav, danna som ei kortform av gammalhøgtyske namn som begynte på Egin- eller Egil-. Dette viser til ein egg, som på sverd.

Heilage Egon eller Egino var ein abbed i Augsburg som døydde i 1122.

Namneberarar 

 Egon Friedell (Egon Friedmann, 1878-1938), austerriksk forfattar, skodespelar og kulturhistorikar
 Egon Erwin Kisch (1885-1948), tsjekkisk, tyskspråkleg forfattar
 Egon Wellesz (1885-1974), austerriksk komponist og musikkforskar 
 Egon Schiele (1890–1918), austerriksk kunstnar
 Egon von Eickstedt (1892–1965), tysk friherre, antropolog og etnograf
 Egon von Vietinghoff (1903–1994), tysk-sveitsisk kunstnar og forfattar
 Egon Eiermann (1904–1970), tysk arkitekt
 Egon Mathiesen (1907-1976), dansk kunstnar
 Egon Hostovský (1908-1973), tsjekkisk forfattar og diplomat
 Egon Bahr (f. 1922), tysk politikar
 Egon Weng (f. 1924), norsk dansepedagog
 Egon Krenz (f. 1937), tysk politikar, siste leiaren av DDR
 Egon von Fürstenberg (1946–2004), tysk moteskapar
 Egon Holstad (f. 1971), norsk musikkjournalist

Bruk i kulturen 
 Egon Olsen er medlem og namneopphav til den oppdikta Olsenbanden.

Kjelder 
 

Mannsnamn
Førenamn av gammalhøgtysk opphav
Byar i Russland etter folketal

Dette er ei liste over byar i Russland med folketal over 50 000 innbyggjarar etter folketejlinga i 2002. Administratsjonssenter er markert med utheva skrift.



Største byar

Etter føderasjonssubjekt
Storfyrstedømet Moskva

Stortfyrstedømet Moskva (russisk Великое княжество Московское Velikoje knjazjestvo Moskovskoje) var ein russisk stat i mellomalderen rundt byen Moskva mellom 1340 og 1547. Storfyrstedømet Moskva var etterfølgjaren til Fyrstedømet Moskva og føregjengaren til Det russiske tsardømet.

Storfyrstedømet Moskva trekte velstand til den nordaustlege delen av Kiev-riket, oppretta handelssvegar til Austersjøen, Kvitsjøen, Kaspihavet og Sibir. Det vart skapt eit høgt sentralisert og autokratisk politisk system.

Historie 
Då mongolane invaderte Kiev-riket var Moskva ein uviktig handelspost i fyrstedømet Vladimir-Suzdal. Sjølv om mongolane brende Moskva ned vinteren 1238 og plyndra byen i 1293, var handelsposten til ein viss grad verna av dei store skogane og den avsidesliggande plasseringa. Enno viktigare for Moskva sin veg mot stordom var at han vart styrt av ei rekkje ambisiøse, sluttsame og heldige fyrstar. Den første herskaren av fyrstedømet Moskva, Daniil Aleksandrovitsj (d. 1303), sikra at fyrstestaten vart eit arverike innanfor Rurik-dynastiet. Sonen hans Ivan I (regjerte 1325-1340), kjend som Ivan Kalita (Ivan Pengesekk), oppnådde tittelen Storfyrste av Vladimir frå dei mongolske overherrane. Han samarbeidde tett med mongolane og samla inn tributtar og skattar frå dei andre russiske fyrstedøme på deira vegne. Dette forholdet gjorde at Ivan fekk kontroll over hovudrivalen til Moskva, den nordlege byen Tver. I 1327 flytta Den russisk-ortodokse kyrkja hovudkvarteret sitt frå Vladimir til Moskva, noko som ytterlegare auka ryktet til Moskva. 

På 1400-talet starta fyrstane av Moskva å samle dei russiske landområda inn under sitt eige herredøme. Den mest suksessrike av desse var Ivan den store (regjerte 1462-1505), som sigra over Republikken Novgorod i 1478 og Tver i 1485. Moskva fekk full kontroll over store delar av dei etnisk russiske områda i 1480 då overherredømet til Den gylne horden til tatarane enda under det store møtet ved Ugraelva. På byrjinga av 1500-talet var i praksis alle dei russiske landområda samla. Gjennom arv fekk Ivan III delar av fyrstedømet Rjazan, og fyrstedøma Rostov og Jaroslavl. Den nordvestlege byen Pskov vart verande sjølvstendig i denne perioden, men sonen til Ivan, Vasilij III (regjerte 1505-1533), erobra denne byen seinare.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Storfyrstendømmet Moskva» frå ,  den 5. november 2008. 
  oppgav desse kjeldene:
 Russland
 Grigorij Kotosjikhin Russia during the reign of Alexey Mikhailovich (1665)
 Marshall Poe, Foreign Descriptions of Muscovy: An Analytic Bibliography of Primary and Secondary Sources, Slavica Publishers, 1995, ISBN 0-89357-262-4
 Jarmo Kotilane, Marshall Poe (red.), Modernizing Muscovy: Reform and Social Change in Seventeenth Century Russia, Routledge, 2004, ISBN 0-415-30751-1

Bakgrunnsstoff 

Moskva oblast
Russisk historie
Moskva
Tidlegare slaviske land
Den raude plassen

Den raude plassen (russisk Красная площадь, Krasnaja plosjtsjad) er ein vidkjend plass i Moskva i Russland. 
Sidan 1991 har plassen vore innskriven på verdsarvlista til UNESCO.

Den raude plassen er omkransa av Kreml, Vasilijkatedralen, det gamle kjøpesenteret GUM og Det nasjonalhistoriske museumet. Føre Kreml ligg æresgravplassen der mellom anna Leonid Bresjnev, Josef Stalin, Maksim Gorkij, Klara Zetkin og Jurij Gagarin er gravlagd, og Leninmausoleumet.

Namnet på plassen kjem ikkje av fargen raud, men av at ordet krasnaja som på gammalrussisk tydde både «vakker» og «raud».
Plassen var opphavleg kjend som Velikij Torg ('Stortorget') eller berre Torg. Han blei deretter kalla Troitskaya etter den vesle Treeiningskyrkja som stod her fram til ho brann opp under tatarinvasjonen i 1571. Etterpå blei plassen kjend som Pozjar, 'brend'. Først på midten av 1600-talet blei han kalla krasnaja.

Under sovjettida vart han nytta til store militærparadar. 

28. mai 1987 landa tyskaren Mathias Rust på brua Vasilevski Spusk like ved den raude plassen med eit småfly, før han taksa småflyet inn på den raude plassen der han vart arrestert.

Bakgrunnsstoff 

Raude plassen
Raude plassen
Raude plassen
Kreml i Moskva

Kreml i Moskva (russisk Московский Кремль - Moskovskij Kreml) er eit historisk festningsverk midt i Moskva i Russland, med utsikt til Moskvaelva i sør, Vasilijkatedralen (som ofte feilaktig vert rekna som ein del av eller heile Kreml) og Den raude plassen (i aust) Aleksander-hagen (i vest). Dette er det mest kjende kremlet (russiske festningar) og består av fire slott, fire katedralar (mellom anna Uspenskijkatedralen), omringa av Kremlmuren med Kremltårn. Komplekset representerer samtidig den russiske og tidlegare sovjetiske politiske makta og er residens for den den russiske presidenten.

I lag med Den raude plassen er Kreml skrive inn på verdsarvlista til UNESCO.

Bakgrunnsstoff
WikiSatellittbilete av Kreml
Kreml si historie 
Turistguide 
Reiseguide

Kreml
Verdsarv i Russland
Festningar i Russland
Embetsbustader
Metroen i Moskva

Metroen i Moskva (russisk Московское метро, Moskovskoje metro) består av 12 linjer og 194 stasjonar. Den første linja vart opna i 1935 og då den andre verdskrigen starta bestod han av tre linjer. Han har sidan vorte utvida fleire gonger og i 2003 fekk nettverket den noverande utstrekninga. Han består først og fremst av gjennomgåande linjer, i tillegg til linje 5, ein ringbane som knyter dei fleste banane saman slik at ein sjeldan har behov for meir enn to overgangar. Moskva-metroen er kanskje den best utbygde metroen i verda og er den metroen i verda som transporterer desidert mest folk i løpet av året.

Under den andre verdskrigen vart undergrunnen brukt som bomberom og seinare utvidingar og opprustingar har òg lagt vekt på dette perspektivet. Metroen er derfor òg rekna som ein del av forsvarsverket til landet og det var derfor tidlegare restriksjonar i forhold til å fotografere på stasjonane. Stasjonane, særleg frå før slutten av 1950-talet, er elles kjende for utsmykkingane, delvis med revolusjonære motiv, delvis med meir nasjonale motiv. Desse har overlevd Sovjetunionen sitt fall og står òg som eit minnemerke over ideala til Sovjetunionen.

Det er ikkje faste rutetider for metroen i Moskva. I staden går toga med faste intervall på mellom 90 sekund og 10 minutt, avhengig av strekning og tid på døgnet. Alle linjene har eigne fargar. På dei gjennomgåande linjene kan ein høyre kvar ein er på veg til, ei mannsstemme annonserer stasjonane mot sentrum og ei kvinnestemme stasjonane frå sentrum. På linje 5 er det mannsstemme på tog som går med klokka, medan det er kvinnestemme på tog som går mot.

Det vert i dag nytta kontaktlause kort som billettar. Desse kan ein kjøpe for eit visst tal på reiser og for eit uavgrensa reiser for ein bestemt periode. Pensjonistar og handicappa køyrer gratis med metroen, medan skuleelevar og studentar har rabattordningar.

Sporbreidda er på 1520 mm, det same som russiske jernbanar. Med unntak av seks stasjonar som berre tar seks vogner, samt linja L1 frå 2003 som nyttar seg av annan type vognmateriale, er stasjonane bygd for tog med åtte vogner. Metroen i Moskva er førebilete for mellom anna metronettverka i St. Petersburg, Novosibirsk, Minsk, Kiev, Kharkov, Budapest, Praha, Sofia og Warszawa.

Sjølv om det ikkje er stadfesta av russiske styresmakter, meiner mellom andre Pentagon at det finst eit hemmeleg metronettverk som går lenger under bakken og som er rekna for å kunne tene dei viktigaste statsfunksjonane i ein krigssituasjon. Mellom anna vert han rekna for å knyte saman Kreml og FSB sine hovudkvarter med flyplassar og andre strategisk viktige stader, samt ein hemmeleg by under jorda. Nettverket meiner ein vart oppretta i kjølvatnet av den andre verdskrigen. Det er derimot ikkje ført bevis for at noko slikt nettverk eksisterer.

Bakgrunnsstoff 
 Rutenett 

Moskva
Undergrunnsbanar
Samferdsle i Russland
Vasilijkatedralen

Vasilij-katedralen (russisk Собор Василия Блаженного, Sobor Vasilija Blazjennogo) er ei russisk kyrkje som ligg mellom Den raude plassen og Moskvaelva i Moskva i Russland. Katedralen ligg like ved Kreml og er eit av dei mest kjende landemerka i heile Russland. Det offisielle namnet på kyrkja er Maria beskyttelseskatedral ved vollgrava (russisk Покровский Собор что на Рву, Pokrovskij Sobor tsjto na Rvu). Vasilij-namnet kjem frå ein russisk helgen som levde på 1500-talet. Han vart gravlagd like ved katedralen. I 1588 vart det reist eit lite kapell over grava hans, vegg i vegg med katedralen. Etter kvart gjekk folk over til å kalle heile bygningen for Vasilij-katedralen og i dag vert det offisielle namnet berre nytta i formelle samanhengar. 

Vasilij-katedralen skil seg frå dei fleste andre kyrkjebygg med dei fargerike utvendige laukkuplane. Innvendig skil bygningen seg òg frå dei fleste andre kyrkjebygg, og i staden for eit stort kyrkjerom består han av ein labyrint av tronge gongar med fleire små kapell innimellom. Alt i alt inneheld kyrkja ti kapell, kvar med sin eigen kuppel over, som ein kan sjå frå utsida.

Historie 
Kyrkja vart bygd på ordre frå Ivan den skrekkelege som eit minnesmerke over erobringa av Kazankhanatet i 1552. Tatarene var etterkomarar etter mongolane som erobra Russland i 1240 og heldt landet okkupert i 250 år. I tillegg hadde dei i lengre tid plaga tsaren med stadige røvertokt. Det midterste av kapellene er vigd Marias beskyttelse. Dette skuldast at sjølve storminga av Kazan skjedde på Maria beskyttelsesdag (1. oktober). Sju av dei andre kapella er vigd andre helganer som hadde festdag saman med viktige krigshendingar. Det siste kapellet, det vestlegaste, vart vigd Jesu inntog i Jerusalem. Vasilij-kapellet vart som nemnd lagt til i 1588 og fekk sin egen kuppel. Ein oppdaga etter kvart at vêr og vind trengde inn i kapella og i 1761-84 laga ein derfor eit utvendig galleri tundt andre etasje der dei fleste kapella ligg. 

Ei segn fortel at då Ivan den skrekkelege såg den ferdige katedralen så stakk ha ut augo på begge arkitektane, Barma og Postnik Jakovlev, slik at dei aldri igjen skulle kunne lage eit slikt fantastisk byggverk.

Soknepresten, Ioann Vostorgov, vart skoten 23. august 1919. Våren 1929 vart kyrkja så nedlagt som fungerande kirke og overført til det historiske museumet. Stalin hadde planar om å rive ho ned for å skaffe betre plass til militærparader på Den raude plassen, men vart overtalt til å la ho stå. Etter Stalin døydde i 1953 vart katedralen totalrestaurert. Dei siste åra har det vorte halde nokre gudstenester her, men ho vert framleis eigd av staten ved det historiske museumet i Moskva.

Bakgrunnsstoff 

Kyrkjer i Moskva
Hydraulikkaggregat

Eit hydraulikkaggregat er ei eining som er samansett for å levera olja til eit hydraulikkanlegg.

Den viktigaste delen av aggregatet er pumpa. Pumpa vert vanlegvis driven av ein elektromotor eller forbrenningsmotor, og har som oppgåva å setja olja i rørsle. Pumpa hentar då olja frå ein tank som høyrer til aggregatet. Ein har òg vanlegvis eit filter for å sikra at olja er rein nok og eitt eller fleire manometer for å kunna lesa av trykket i systemet og ein trykkavgrensingsventil som ein kan stilla inn maksimaltrykket med. I tillegg kan ein ha andre komponentar eller fleire av dei same komponentane, alt etter behov og storleik.

Hydraulikktanken 
Hovudoppgåva til tanken er å lagra olja som ein treng for å driva systemet. Men tanken har fleire oppgåver:
 Kjøla ned olja.
 Kompensera for volumendringar når komponentane i systemet har varierande forbruk.
 Skilja ut luft, vatn og store partiklar ved at olja får liggja i ro ei stund, lufta går opp og vatnet og partiklane sig ned. 
 Tanken er ofte fundamentet til aggregatet.

Filter 
For å verna komponentar mot slitasje, må olja vera fri for partiklar. Dette oppnår ein ved å ha eit filter mellom tanken og pumpa. Når pumpa syg olja frå tanken, vil då ureiningar verta liggjande att i filteret. For å sjå når filteret må bytast, kan ein bruka ein differansetrykkindikator. Når skilnaden mellom trykket på kvar sida av filteret vert for stor, er det ein indikasjon på at filteret er tett og må bytast.

Hydraulikk
Frelsaren Kristus-katedralen

Frelsaren Kristus-katedralen (russisk Хра́м Христа́ Спаси́теля, Khram Khrista Spasitelja) er ein katedral i Moskva i Russland. Ho ligg ved Moskvaelva og er den høgaste russisk-ortodokse kyrkja i verda.

Katedralen vart innvigd ved kroninga av tsar Aleksander III i 1883. Etter Oktoberrevolusjonen vart det derimot avgjort at tomta skulle nyttast til eit nytt palass til ære for sovjetarane, og katedralen vart riven. Det vart aldri noko av palasset, og tomta vart i staden nytta til eit symjebasseng.

Like før Sovjetunionen fall vart det avgjort at katedralen skulle byggast opp att. I 2000 stod den gjenoppbygde katedralen ferdig.

Galleri

Bakgrunnsstoff 
 Nettside med detaljar og bygningen og rekonstruksjonen 

Kyrkjer i Moskva
Skipingar i 1883
GUM

GUM, Gosudarstvennij universalnij magazin, (russisk ГУМ, Государственный универсальный магазин) er namn på store varehus eller kjøpesenter i mange byar i Russland. Det mest kjende av dei ligg ved Den raude plassen i Moskva. Før 1920-åra var varehuset kjend som «Dei høgare handelsrekkjer».

GUM i Moskva 
Det har vore handel på denne staden sidan 1600-talet. Den noverande bygningen vart ført opp mellom 1890 og 1893 av Aleksander Pomerantsev og Vladimir Sjukhov, og erstatta ein tidlegare bygning frå byrjinga av 1800-talet. Etter den russiske revolusjone i 1917 vart verksemda, som på dette tidspunktet omfatta om lag 1200 butikkar, nasjonalisert. Frå 1928 vart lokala nytta som kontorlokal av ein komité med ansvar for den første femårsplanen til Josef Stalin. I 1932 låg hustrua til Stalin, Nadezjda, på lit-de-parade i bygningen etter sjølvmordet hennar. 

I 1953 gjennomgjekk bygningen ei omfattande renovering og vart igjen eit varehus. Etter at Sovjetunionen fall vart GUM privatisert og eigarskapet gjekk kjøpesenterkjeda Perekrjostok. Sidan mai 2005 har halvparten av kjøpesenteret vore eigd av firmaet Bosco di Ciliegi.

Bakgrunnsstoff 
 The Origins of Modernism in Russian Architecture
 Vladimir Sjukhov
 GUM

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «GUM» frå , den 6. november 2008. 
 

Byggverk i Moskva
Kjøpesenter i Russland
Åkersennep

Åkersennep, sinapis arvensis, er ein eittårig plante i krossblomfamilien og eit vanleg ugras i heile landet. Han vert om lag 50 cm høg og har stivhåra blad og stenglar. Planten får gule blomster med utsperra begerblad. Åkersennep har svartbrune frø som har ein svak sennepssmak.

Kjelde 
 

Krossblomfamilien
Oddmund Peder Åkenes

Oddmund Peder Åkenes () var ein norsk sjøoffiser. Han tenestegjorde på ubåt under den andre verdskrigen. Åkenes var kontreadmiral og sjef for Sjøforsvarskommando Vestlandet i perioden 1972–74 og generalinspektør for Sjøforsvaret i perioden 1974–76. I 1976 vart Åkenes utnemnd til viseadmiral og stabssjef i Forsvarets overkommando. Frå 1978 var han sjef for Forsvarets krigshistoriske avdeling.

Norske admiralar
Folk frå Ibestad
Militære frå 1900-talet
Nordmenn frå 1900-talet
Ågrip

Ågrip eller Ágrip af Nóregs konunga sögum, som tyder noko slikt som «Utdrag frå norske kongesagaer», er eit verk skrive ein gong rundt 1190 av ein ukjend forfattar, truleg av ein nordmann i Nidaros. Det er den eldste av alle dei norske kongesogene ein kjenner til.

Teksten er eit samandrag om historia om dei norske kongane, skriven på gammalnorsk. Den etterlatne teksten byrjar med døden til Halvdan Svarte og endar med tiltredinga av Inge Krokrygg. Det vil seie frå om lag 880 og fram til om lag 1136. Både byrjinga og slutten av verket har gått tapt. Ein meiner at originalen har dekt ein større periode, truleg heilt opp til regimet til kong Sverre Sigurdsson. Det var kanskje kong Sverre sjølv som bestilte verket for at han utover si eiga soge, som vart skriven av Karl Jónsson, ønskte å sjå livsverket sitt i ein større samanheng. 

«Forfatteren har nyttet både latinske og norrøne skrifter, men også norsk tradisjon, særlig trøndersk, og han viser god kjennskap til norsk lovgivning. Noen god forteller er han ikke, og komposisjonen er ytterst klosset,» skriv brørne Beyer i si Norges litteraturhistorie.

Den vanlege oppfatninga er at den ukjende forfattaren er ein prest med nær tilknyting til erkesetet i Nidaros i Trøndelag. I utgreiinga om hardstyret Noreg vart utsett for etter slaget på Stiklestad, nemner han òg skattebyrda som Alfivasønene innførte (Ågrip;58). Det gjeld tidsrommet like før 1035:

«Kvar mann som rodde på havet, skulde leggja landvorde til kongen kvar han så rodde ut ifrå, det er fem fiskar. Kvart skip som for burt frå landet, -på det skulde kongen lasta eitt rom tvers yver skipet. Kvar mann som for til Island, både innlendsk og utlendsk, skulde leggja landøyre.» 

Ågrip vert ofte samanlikna med to andre norske samandrag av norsk historie frå same periode, Historia Norvegiæ og Historia de Antiquitate Regum Norwagiensium, skrivne av Theodoricus monachus. Begge desse vart skrivne på latin, medan Ågrip var banebrytande ved å nytte det språket som vart talt i Noreg i samtida. Det einaste eksisterande manuskriptet er frå første halvdel av 1200-talet i ei islandsk handskrift og vert no oppbevart på Den Arnamagnæanske Samling i København, kategorisert som «AM 325 II 4to».

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Ågrip» frå , den 6. november 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 

 Stutt ágrip af Noregs konúnga sögum - Teksten på gammelnorsk
 «AM 325 II 4to»  - med bilete av manusskriptet
 «Menota» - Arkiv for nordiske middelaldertekster

Kongesoger
Ågotsmesse

Ågotsmesse eller musedagen er ein helgendag i den katolske kyrkja til minne om den heilage Agatha frå Sicilia, som vart levande brend i 251. Dagen vert feira 5. februar. Ågot er ein vernehelgen mot brann i katolske land. I norsk segner skal musene ha gnege øyrene og nasa av ho til ho lovde å halde dagen heilag. På primstavmerket var ofte ei mus eller ein kross.

Kjelder 

Februar
Primstaven
Leonard

Leonard er eit mannsnamn med opphav i dei gamalhøgtyske orda lewo, 'løve', og harti, 'hard, sterk'. Det er også utbreidd som slektsnamn.

Leonard har norsk namnedag den 6. november.

Variantar av namnet er engelsk Lennard og kortforma Lenny, svensk Lennart, tsjekkisk Lenart, fransk Léonard, tysk Leonhard og Leonhardt og italiensk Leonardi, Leonardo og Lunardi.

Kjende namneberar

Som førenamn

Den heilage Leonard, levde i Frankarriket på 500-talet
Leonhard Euler (1707-1783), sveitsisk matematikar
Leonhard Holmboe (1802-1887), norsk stortingsmann
Leonard Woolley (1880-1969), britisk arkeolog
Leonard Woolf (1880–1969), britisk forfattar, utgjevar og politisk teoretikar, gift med Virginia Woolf
Leonard Bloomfield (1887-1949), amerikansk lingvist
Leonard Bernstein (1918–1990), amerikansk komponist
Leonard Cohen (f. 1934), canadisk songar
Leonard Rickhard (f. 1945), norsk målar
Leonard Gary Oldman (f. 1958), britisk skodespelar
Lenny Kravitz, døypt Leonard Albert (f. 1964), amerikansk songar

Som slektsnamn
Patrick Leonard (f. 1955), amerikansk musikar

Mannsnamn
Slektsnamn
namn knytte til dyr
Namn knytte til eigenskapar
Førenamn av gammalhøgtysk opphav

de:Leonard
fr:Léonard
Lennart

Lennart er eit mannsnamn som er mykje brukt i Sverige. Det er ei nedertysk form av Leonard som er danna av dei gamal-høgtyske namneledda le(w)o, «løve» og harti / herti, «hard», «sterk».

Lennart har namnedag 6. november i Noreg og, sidan 1901, 28. september i Sverige og Finland.

Namneberarar 

 Lennart von Post (1884-1951), svensk geologiprofessor
 Lennart Meri (1929-2006), fyrste presidenten i Estland etter sjølvstendet frå Sovjetunionen
 Lennart Lagerwall, svensk dramaturg

Mannsnamn
Åmdals Verk gruver

Åmdals Verk gruver er eit museum for arbeidarkultur og gruvedrift  i Vest-Telemark. Museet ligg på Åmdals Verk i Tokke kommune, ved vegen mellom Vrådal og Dalen, og er ein del av Vest-Telemark Museum.

Museumsbygget er ein rekonstruksjon av det gamle skeidehuset i verket. Her er teikningar, bilete, kart, bøker og ulike reiskapar frå historia til koparverket. Vidare er det modellar av eldre bygningar og arbeidssituasjonar som gjev innsyn i drifta gjennom 400 år.

Gjestar får av omvisarar tilbod om ei gruvevandring som viser synkar, strosser og tilhøve gruveslusken arbeidde under. Åmdals Verk Gruver er òg eit lokalt geologisenter. Gruveområdet er omgjeve av attraktiv natur, turstigar og er rikt på ulike typar mineral.

Soge 
Soga om koparverket i Åmdal går attende til 1540, då kong Kristian 3. av Danmark/Noreg sendte tyske bergmenn til Telemark for å skipe gruvedrift. Det første bergverket vart kalla Moisesberg.

Malmgangane på Åmdals Verk vart funne i 1689. Kopparverket har ei innfløkt soge med drift, stillstand og skiftande eigarinteresser. Gruvene var hjartet i ei urbanisert fjellbygd der kvardagen til gruvearbeidarane var avhengige av gode førekomstar av malm og politiske forhold ute i Europa.

Bakgrunnsstoff 
 Vest-Telemark museum

Museum i Vestfold og Telemark
Kultur i Tokke
Tidlegare bergverk i Noreg
Bergverkmuseum

nb:Åmdals Verk