alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Klarspråk

Klarspråk er namnet på ein måte å skrive på som har som mål at lesarane av ein tekst enkelt skal kunne forstå innhaldet i han.

Definisjon 
Språkrådet definerer klarspråk i staten, som «korrekt, klart og brukertilpasset språk i tekster fra det offentlige».  Eit dokument er skrive i klarspråk dersom mottakarane  

 finn det dei treng
 forstår det dei finn
 kan bruke det dei finn, til å gjere det dei skal

Den internasjonale definisjonen av klarspråk er: «Klarspråk er kommunikasjon med så tydeleg ordlyd, struktur og visuell utforming at lesarane i målgruppa finn informasjonen dei treng, forstår den og kan bruke den.» Definisjonen er utarbeida av ei internasjonal arbeidsgruppe, International Plain Language Working Group (IPLWG).

Klarspråk i Noreg 
I Noreg var prosjektet «Klart språk i staten» eit samarbeid mellom Direktoratet for forvaltning og IKT (Difi) og Språkrådet. Språkrådet hadde det språkfaglege ansvaret, medan Difi hadde ansvar for administrasjon, kommunikasjon og leiing. Fornyings- og administrasjonsdepartementet (FAD) var prosjektansvarleg. Prosjektet varte i perioden 2009–2011. Etter dette overtok Språkrådet ansvaret for å vidareføre dei fleste av tiltaka.

Tiltaka i prosjektet var praktiske råd og verktøy for å forbetre språket, tilbod om fagleg rådgjeving og økonomisk støtte, fakta og erfaringsutveksling om språkforbetringsarbeid, deling av informasjon og årleg utdeling av Klarspråksprisen for klart språk i staten.

Klarspråk i internasjonal samanheng 
I mange land, særleg vesteuropeiske og engelskspråklege land, driv sentraladministrasjonen målmedvite arbeid for å skrive tekstane sine slik at lesarane skal kunne forstå dei. Andre nordiske land, som Sverige og Finland, har drive aktivt med klarspråksarbeid lenge. Også EU arbeider systematisk med å forbetre og forenkle språket mellom anna i rettsakter. Andre land som driv med klarspråksarbeid, er Australia, Belgia, Canada, Frankrike, Italia, New Zealand, Spania, Storbritannia, Sør-Afrika, Tyskland og USA. Det finst òg eit eige klarspråksnettverk, Plain Language Association International (PLAIN), som hadde sin årlege internasjonale konferanse i Oslo 2019.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Klarspråk
 Språkrådet
 Difi

Språk
Lukka uttrykk

Eit lukka uttrykk eller ei analytisk løysing er i matematikk er berre lukka viss, og berre viss, det kan uttrykkast analytisk med eit avgrensa tal på visse «velkjende» funksjonar. Typisk er desse velkjende funksjonane definerte til å vere elementære funksjonar; så uendelege rekkjer, grenser og kjedebrøkar er ikkje lov.

På liknande måte har ei likning eller eit likningssystem ei lukka løysing viss, og berre viss, minst ei løysing kan uttrykkast som eit lukka uttrykk. 

Til dømes kan røtene til ei kvadratlikning med komplekse koeffisientar uttrykkast i lukka form med addisjon, subtraksjon, multiplikasjon og deling, samt ved å ta kvadratdrota, alle elementære funksjonar. Det finst derimot femtegradslikningar utan lukka løysingar sjølv om ein nyttar elementære funksjonar, sjå Galoisteori.

Å endre definsjonen til «velkjende» funksjonar ved å inkludere fleire funksjonar kan endre likningssettet med lukka løysingar. Mange kumulative fordelingsfunksjonar kan ikkje uttrykkast i lukka for, med mindre ein reknar spesialfunksjonar, som feilfunksjonen eller gammafunksjonen som velkjende. Det er mogeleg å løyse femtegradslikninga om ein har med generelle hypergeometriske funksjonar, men løysinga er altfor komplisert til å vere algebraisk nyttig. For mange praktiske dataapplikasjonar er det fornuftig å rekne gammafunksjonen og andre spesialfunksjonar som velkjende, sidan ein kan nytte numeriske implementeringar.

Sjå òg 
 Analytisk uttrykk
 Numerisk løysing
 Datasimulering

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Closed-form expression» frå , den 13. juli 2009. 
 

Algebra
Spesialfunksjonar
The Surfaris

The Surfaris var eit amerikansk surfemusikkband starta i Glendora i California i 1962. Dei er mest kjend for to songar som nådde listene i Los Angeles-området og nasjonalt i mai 1963. Desse var «Surfer Joe» på A-sida og «Wipe Out» på B-sida. 

Det opphavlege bandet bestod av Ron Wilson (trommer), Jim Fuller (sologitar), Bob Berryhill (rytmegitar) og Pat Connolly (bass). Saksofonisten Jim Pash kom med i bandet etter innspelinga av «Wipe Out» / «Surfer Joe». Ken Forssi, som seinare spelte i bandet Love, spelte bass med The Surfaris, og det same gjorde Jck Oldham, som spelte med gruppa frå 1966 til 1967. 

Den energiske trommesoloen til Wilson gjorde «Wipe Out» til ein av dei best hugsa instrumentale rockesongane frå perioden. «Wipe Out» vert òg hugsa for introduksjonen før musikken startar, ein knekkelyd (som skal høyrast ut som eit surfebrett som bryt) og ein manisk latter etterfølgd av dei to einaste orda i songen, «wipe out».

Bandet gav ut fleire plater, men berre to andre singlar, «Surfer Joe» og «Point Panic», nådde listene. The Surfaris gjekk frå kvarandre i 1966, men har periodsvis kome attande og er framleis delvis aktive. 

«Wipe Out» vert nytta i filmen Dirty Dancing.

Diskografi

Album
1963: Wipe Out (Dot 3535)
1963: Play (Decca 4470)
1964: Hit City '64 (Decca 4487)
1964: Fun City USA (Decca 4560)
1965: Hit City '65 (Decca 4614)
1965: It Ain't Me, Babe (Decca 4683)
1994: Surf Party - The Best of The Surfaris Live (GNP Crescendo 2239)
2005: Wipe Out
2015:  «The Surfaris Hurley Sessions»

Singlar
1963 «Wipe Out» / «Surfer Joe» (Dot 16479)
1963 «Point Panic» / «Waikiki Run»
1963 «Wipe Out» / «I'm a Hog for You»
1963 «I Wanna Take A Trip To The Islands» / «Scatter Shield»
1964 «Murphy the Surfie» / «Go Go Go for Louie's Place»

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «The Surfaris» frå , den 13. juli 2009.

Bakgrunnsstoff 
 The Surfaris med Jim Fuller si offisielle MySpace-side
 The Surfaris med Bob Berryhill si offisielle MySpace-side

Surfegrupper
Musikkgrupper skipa i 1962
Musikkgrupper frå Los Angeles
Rockegrupper frå California
USA-amerikanske instrumentale musikkgrupper
Maria Kristine Sture

Maria Kristine Sture () er ei målkvinne frå Oslo. Ho var leiar av Norsk Målungdom (NMU) frå 2009 til 2010, og før dette dagleg leiar og politisk nestleiar i same organisasjonen. Frå 2013 til 2015 sat ho i valnemnda til NMU, og har ofte verka som hjelpar for organisasjonen. Ho er i dag tilslutta Studentmållaget i Stavanger, og er gift med tidlegare leiar Vebjørn Sture.

Leiarar av Norsk Målungdom
Målfolk
Ovipari

Ovipar (frå latin ovum, 'egg' og parere, 'å føde') er ei nemning for forplanting som skjer gjennom egglegging. Ovipare dyr legg egg der eit embryo kan utvikla seg og seinare klekka. 
Eigenskapen skil seg frå vivipar forplanting, der mororganismen føder levande ungar, og ovovivipar, der egga klekker i samband med fødsel. Alle fuglar, kloakkdyr og dei fleste fiskar, amfibie, reptil, insekt og edderkoppar er ovipare.

Egga som blir lagde kan vera befrukta, men lite utvikla embryo, eller eggceller som må befruktast utanfor mora. Medan dyr som lever på land ofte legg egg med nokså tjukke skal som allereie er blitt befrukta, gyter dyr som lever i vatn ofte ei mengd egg (rogn) som kan befruktast under eller etter gytinga.

Nokre ovipare dyr tek vare på egga fram til klekking og kan fôra ungane seinare. Andre forlèt egga straks dei er lagde.

Kjelder 
 
 
 Denne artikkelen bygger på «Oviparity» frå , den 13. juli 2009. 
 

Formeiring hjå dyr
Oologi
Lupelampe

Ein lupelampe er eit optisk hjelpemiddel som har mykje til felles med handluper, men i staden for å verta halden i hendene er han festa i eit meir fleksibelt stativ/armsystem, som skal gjera det mogleg å nytta begge hendene til handarbeid, skriving og liknande. Lupelampane kan ein få både med og utan ljos, og dei eignar seg best med forstørring i området 2–5×.

Sjå òg 
 Lupe

Kjelde 
 Artikkelen var opphavleg basert på ei omsetjing av «Lupelamper» på Wikipedia på bokmål og riksmål, den 13. juli 2009.

Forstørringsglas
Linser
Stativlupe

Ei stativlupe er eit optisk hjelpemiddel som finst både med og utan ljoskjelde, og med forstørring på om lag 2–20×. Stativlupene er kjenneteikna ved at den korrekte avstanden mellom objektet og lupa er sikra gjennom konstruksjonen av lupa. Dei som likevel ikkje ser eit skarpt bilete når lupa står på underlaget, må eventuelt justera lupa gjennom forlenging eller å løfta henne frå underlaget for å få eit skarpt bilete. Desse har truleg trong for å kombinera bruken av lupa med ei tilpassa nærbrille. Stativluper er ofte eit godt alternativ for folk som skjelv på hendene (tremor).

Sjå òg 
 Lupe

Kjelde 
 Artikkelen var opphavleg basert på ei omsetjing av «Stativluper» på Wikipedia på bokmål og riksmål.

Forstørringsglas
Linser
Visolettlupe

Ei visolettlupe (blokklupe) er eit optisk hjelpemiddel med lita forstørring (om lag 1,5–2,5×) som vert lagd direkte på tekst eller bilete. Visolettluper er særs enkle i bruk og dei gjev gode, klåre, visuelle forstørringar.

Sjå òg 
Lupe

Kjelder 
Artikkelen var opphavleg basert på ei omsetjing av «Blokkluper» på Wikipedia på bokmål og riksmål den  13. juli 2009.

Forstørringsglas
Linser
Handhalden lupe

Handhalden lupe er ei lupe, ei linse av klårt glas eller klår plast, som ein kan få både med og utan innebygd ljos til å lyse opp det objektet ein vil sjå på gjennom lupa. Handhaldne luper vert gjerne nytta gjerne ved ein lettare grad av svekka syn eller i situasjonar der ein treng forstørring i ein kortare tidsperiode, eller for å studera ting med små detaljar. Handhaldne luper kan ein få med forstørring på frå om lag 2 gongar til 20 gongar (2X-20X). Ekstra ljos på lupa kan vera naudsynt for svaksynte, men kan òg vere nyttig i andre samahangar..

Ei handhalden lupe er meir tolerant overfor variasjonar i avstand (eller unøyaktige innstillingar) enn andre luper. Dei rette avstandane mellom ague og lupa, og mellom lupa og det objektet ein skal sjå på, finn ein lettast ved å prøva seg fram. Det kan vera problematisk for brukaren å finna rett sittestilling, unngå refleksar i lupa frå ljoskjeldene i rommet, og å halda lupa og objektet i rett avstand frå augo.

Sjå òg 
Luper

Kjelder 

Artikkelen var opphavleg basert på ei omsetjing av «Håndholdte luper » på Wikipedia på bokmål og riksmål, den  13. juli 2009.

Forstørringsglas
Linser
Lupe

Ei lupe eller eit aukeglas er ei optisk linse som vert nytta som eit hjelpemiddel for å studere ting på nært hald. Luper skil seg frå andre forstørringsgjenstandar, til dømes briller, ved at dei har ei anna utforming. 

Lupa vert nytta i mange yrke, til dømes av kirurgar, tannlækjarar, gullsmedar, urmakarar og i andre presisjonsyrke.

Historie 
Den tidlegaste nedteikninga av eit forstørringsglas er i sjubindsverket Kitab al-Manazir ('Optikk') skrive mellom 1015 og 1021, og seinare omsett til latin.

Forstørring 

Forstørringa til ei lupe kjem an på kvar ho er plassert i forhold til auga til brukaren og objektet som vert studert. Dei er vanlegvis skildra i form av styrken sin, og ei lupe med 2× forstørring vil om lag doble storleiken på objektet ein studerer.

Den matematiske formelen for forstørringa vil vere MP0=¼Φ+1, der Φ er lupa si evne til å bryta ljoset (dioptri) og ¼ er den tenkte avstanden til brytingspunktet (om lag 25 cm frå auget). Verdien for å skildre forstørringa vert skriven «mx», der m=MP0.

Fokuset i luper er ikkje særleg nøyaktig, og dette vil variere i forhold til lysbrytinga i auga til brukaren.

Ulike luper 
 Handhalden lupe
 Visolettlupe
 Stativlupe
 Lupelampe

Kjelder 
 Jeweler's Loupe.
 Luper , innhenta 13.07.2009.
 Magnifying glass» på Engelsk Wikipedia.

Forstørringsglas
Linser
Engelske oppfinningar
Boris Gleb

Boris Gleb (russisk Борисоглебский, norsk Skoltfossen, finsk Kolttaköngäs) er eit russisk område på ca. 3,6 km² på vestbreidda av Pasvikelva på grensa mot Finnmark.

Den viktigaste grenseovergangen (E105) mellom Noreg og Russland går over Storskog på norsk side og Boris Gleb på russisk side, men denne ligg på austbreidda av Pasvikelva.

Det ligg eit kraftverk i Boris Gleb, som leverer mykje elektrisk energi til Noreg.

Soge 

Trifon av Petsamo, som levde på 1500-talet og som misjonerte mellom skoltesamane, bygde dei russisk-ortodokse kyrkjene i Boris Gleb og i Neiden i 1565. Namnet Boris Gleb kjem av helgenane Boris og Gleb, som spela ei sentral rolle innanfor den russisk-ortodokse kyrkja. Kyrkjene i Boris Gleb var ei enkel tømmer­bygning. Ho vart skoltesa­mane si viktig­aste kyrkje. Ho brann ned i 1944. Mot slutten av 1800-talet vart det bygd ei større og staselegare kyrkje attmed den opphavlege. Den nye kyrkja står framleis og vart restaurert. I 1992 vart kyrkja opna igjen.

Grensa mellom Noreg og Russland vart endeleg fastlagt som ein del av Grensekonvensjonen av 1826 mellom Sverige og Russland. Frå 1500-talet vart Varangerfjorden rekna som grensa mellom de to rika, medan det i innlandet ikkje var noka formelt grense. På grunn av den historiske tilknytinga til Russland vart området rundt Boris Gleb lagt til Russland, sjølv om dette låg på «norsk» (vestre) bredd av Pasvikelva. Som kompensasjon vart heile området mellom den nedre luten av Pasvikelva og Grense Jakobselv lagt til Noreg.

I tidsbolken 1920 til 1944 høyrde Boris Gleb til Finland som ein del av Petsamo (Petsjenga), men vart teken tilbake av Den raude arméen under offensiven i 1944, då dei tyske soldatane trekte seg tilbake frå Murmanskfronten. Etter krigen vart Boris Gleb igjen formelt ein del av Russland, denne gongen i Russiske SFSR som ein del av Sovjetunionen. Formelt var dette heimla i våpenkvileavtalen etter Den finske framhaldskrigen.

I 1965 opna russarane for visumfri tilgang for nordmenn til Boris Gleb-enklaven, men ordninga vart snøgt stogga frå norsk side, av tryggingspolitiske, eller overvakingspolitiske grunnar.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Boris Gleb» frå , den 13. juli 2009.

Murmansk oblast
Emne knytte til samar
GAZ

Gorkovskij awtomobilnyj zavod (GAZ) er ein russisk bilprodusent med hovudkontor i Nizjnij Novgorod. Føretaket var tidlegare kalla AvtoGAZ (ru: АвтоГАЗ). Føretaket fekk namnet sitt i sovjettida medan Nizjnij Novgorod heite Gorki.

GAZ er den nest største bilprodusenten i Russland, etter AvtoVAZ. På verdsbasis er GAZ på 29. plass (2005). GAZ produserer personbilar, varebilar, lastebilar, bussar og terrengbilar. Føretaket har nytta merkenamna GAZ og Volga (russisk Волга). På 1960-talet var Volga i sal i Noreg.

Russiske bilprodusentar
Skipingar i 1932
Bølgjetal

Bølgjetal eller repetens er ein bølgjeeigenskap som er omvendt proposjonal med bølgjelengda og har SI-eininga m−1. Bølgjetalet er den romlege analogen til frekvens, altså eit mål på kor mange bølgjelengder ein har over ein viss distanse, eller ofte  gonger dette. Det vert òg skrive som radianar til fasen over ein viss distanse. Om ein nyttar fouriertransformasjonar på data som ein funksjon av tid, får ein eit frekvensspekter, og nyttar ein ein slik trasnformasjon på data med omsyn på posisjon vil ein få eit bølgjetalspekter. Den eksakte definisjonen varierer etter kva felt ein studerer.

I bølgjelikningar 

Det angulære bølgjetalet eller sirkulære bølgjetalet, k, som regel berre kalla «bølgjetalet» i dei fleste moderne felt, er definert som

for ei bølgje med bølgjelengd .

For spesialtilfellet med ei elektromagnetisk bølgje,

der  (den greske bokstaven nu) er bølgjefrekvensen, vp fasefarten til bølgja, ω er vinkelfrekvensen til bølgja, E er energien itl bølgja, ħ er den reduserte planckkonstanten, og c er lysfarten i vakuum. Om dei elektromagnetiske bølgjene flyttar seg i vakuum er fasefarten vp = c. det angulære bølgjetalet er storleiken til bølgjevektoren. 

For spesialtilfellet med ei materialbølgje, til dømes ei elektronbølgje, er den ikkje-relativistiske tilnærminga: 

Her er  rørslemengda til partikkelen,  er massen til partikkelen,  er den kinetiske energien til partikkelen og  er den reduserte planckkonstanten.

I spektroskopi 

I spektroskopi er bølgjetalet  til elekromagnetisk stråling definert som 

der  er bølgjelengda til strålinga i vakuum. Bølgjetalet har eininga m−1, men det vert stundom òg skrive cm−1, ei eining tidlegare kalla kayser, etter Heinrich Kayser. Den historiske årsaka til å nytte denne storleiken er at det viste seg nyttig i analyse av atmospekter. Bølgjetala vart først nytta i utrekninga av Janne Rydberg i 1880-åra. Rydberg-Ritz-prinsippet i 1908 vart òg uttrykt med hjelp av bølgjetal. Eit par år seinare forstod ein spektrallinjer i kvantemekanikk som skilnadar mellom energinivå, og energi er proporsjonal til bølgjetal eller frekvens. 

Eit bølgjetal kan omformast til kvantemekanisk energi  i J eller vanleg frekvens  i Hz i forhold til 
,
.
Merk at her er bølgjetalet og lysfarten i cgs-einingar, så vere nøye med einingane under slike utrekningar.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Wave number» frå , den 14. juli 2009. 
 

Bølgjemekanikk
Grunnleggande fysiske omgrep
Vinkelfrekvens

Må ikkje forvekslast med vinkelfart

Vinkelfrekvens eller angulær frekvens, ω, (òg skrive vinkelfart, radialfrekvens, sirkelfrekvens, omløpsfrekvens eller radianfrekvens) er i fysikk (særleg mekanikk og elektroteknikk) eit skalart mål på rotasjonsrate. Vinkelfrekvens er storleiken til vektorstorleiken vinkelfart. Uttrykket vinkelfrekvensvektor  vert stundom nytta som eit synonym for vektorstorleiken vinkelfart. 

I SI-einingar vinkelfrekvensen målt i radianar per sekund, med dimensjonane s−1. 

Ein runde rundt ein sirkel er lik 2π radianar, dermed 

 

der
ω er vinkelfrekvensen (målt i radianar per sekund)
T er perioden (målt i sekund)
f er frekvensen (målt i hertz)
v er den tangentielle snøggleiken til eit punkt på rotasjonsaksen (målt i meter per sekund),
r er radiusen til rotasjonen (målt i meter)

Vinkelfrekvens er difor ein enkel multippel av vanleg frekvens. Det er likevel ofte meir nyttig å nytte vinkelfrekvens i mange høve for å unngå at  dukkar opp for mange gonger i uttrykket. Faktisk vert han nytta i mange felt innan fysikk som omfattar periodiske fenomen, som kvantemekanikk og elektrodynamikk.

Til dømes: 

Ved å nytte «vanleg» frekvens, vert denne likninga: 

Eit anna uttrykk som er mykje brukt når ein held på med små svingingar eller der dempinga er neglisjerbar er: 

der 
 er fjørkonstanten
 er massen til lekamen.

Dette vert kalla den naturlege frekvensen.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Vinkelfrekvens» frå , den 14. juli 2009. 
 

Fysiske storleikar
Vinkel
Solfrid

Solfrid er eit kvinnenamn sett saman av sol, som kan visa til sola eller til det norrøne namneleddet sǫl 'sal, hus', og frid, 'vakker'. Solfrid har namnedag den 14. juli.

Namneberarar 
 Solfrid Heier (f. 1945), norsk skodespelar
 Solfrid Sivertsen (f. 1947), norsk forfattar
 Solfrid Borge (f. 1959), norsk ordførar
 Solfrid Braathen (f. 1982), norsk langrennsløpar

Kvinnenamn
Namn knytte til eigenskapar
Solrun

Solrun er eit kvinnenamn sett saman av sol, som kan visa til sola eller til det norrøne namneleddet sǫl 'sal, hus', og run, 'løynd'. Solrun har namnedag den 14. juli.

Namnet er kjend frå Noreg, Island og Færøyane. Det blei brukt i romanane Solrun og hendes bejlere av Jónas Guðlaugsson frå 1913.

Namneberarar 
 Ingibjörg Sólrún Gísladóttir (f. 1954), islandsk politikar
 Sólrún Sumarliðadóttir, islandsk musikar med i strykekvartetten Amiina

Kvinnenamn
Namn knytte til eigenskapar
Carl-Gustaf Rossby

Carl-Gustaf Arvid Rossby () var ein svensk-amerikansk meteorolog som først forklarte dei storskala rørslene i jordatmosfæren ved hjelp av væskemekanikk.

Rossby kom inn i meteorologi og oseanografi medan han studerte under Vilhelm Bjerknes i Bergensskulen i meteorologi i 1919, der gruppa til Bjerknes utvikla eit konsept for polarfronten og på Universitetet i Leipzig. han studerte òg ved Lindenberg observatorium i Brandenburg der det vart forska på målingar i høgda med drakar og ballongar. I 1921 kom han attende til Stockholm for å arbeide ved SMHI som meteorolog på forskjellige oseanografiske ekspedisjonar. Medan han var heime mellom ekspedisjonane studerte han matematisk fysikk ved Universitetet i Stockholm.

I 1925 fekk Rossby medlemskap i Den svensk-amerikanske stiftinga for å studere «korleis polarfrontteorien påverka amerikansk vêr». I U.S. Weather Bureau i Washington, DC kombinerte han det teoretiske arbeidet på atmosfærisk turbulens med opprettinga av den første vêrtenesta for luftfart. 

I 1928 vart han professor i Luftfartsdepartementet i Massachusetts Institute of Technology. Kort tid etter vart dette det første amerikanske meteorologidepartementet. I 1931 vart han òg forskar på Woods Hole Oceanographic Institution. Interessa hans på denne tida varierte frå atmosfærisk termodynamikk, miksing og turbulens og vekselverknaden mellom hav og atmosfære. 

I 1938 vart han amerikansk statsborgar og året etter assisterande direktør for forskinga ved U.S. Weather Bureau. Frå 1940 leia han meteorologiavdelinga på University of Chicago der han starta å fokusere på storskala atmosfæriske rørsler. Han identifiserte og karakteriserte både jetstraumen og rossbybølgjer i atmosfæren. 

Under den andre verdskrigen organiserte Rossby opplæring av miliære meteorologar, og rekrutterte mange av dei til avdelinga si i Chicago etter krigen. Her starta han den matematiske skildringa av dynamikken i atmosfæren som vart brukt i dei første datamaskinane som vart nytta i vêrvarsling. I 1947 grunnla han det svenske meteorologiske instituttet i Stockholm, og var delvis her, i Chicago og Woods Hole.

Mellom 1954 til han døydde i Stockholm i 1958 utvikla han feltet atmosfærisk kjemi. Bidraga hans til meteorologien vart minna i Time Magazine i 1956 og biletet av han var på framsida av magasinet.

Sjå òg 
 Rossbytal
 Rossbyparameter
 Rossby deformasjonsradius
 Rossbybølgje

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Carl-Gustav Rossby» frå , den 14. juli 2009. 
 

Svenske meteorologar
USA-amerikanske meteorologar
Svensk-amerikanarar
KamAZ

Kamskij Avtomobilnij Zavod (KamAZ) (ru. Камский автомобильный завод, КАМАЗ) er eit russisk føretak som produserer lastebilar, terrengbilar, bussar og stridsvogner. Føretaket ligg i Naberezjnyje Tsjelny, ved elva Kama.

Kamaz vart stifta i 1969 for å produsera tunge lastebilar, men produksjonen kom ikkje i gang før i 1976. I 1990 vart føretaket privatisert. Føretaket har produsert rundt 1,9 millionar lastebilar og 2,6 millionar motorar. Annankvar lastebil i segmentet 14 til 40 tonn i Russland og den tidlegare Sovjetunionen er produserte av Kamaz. Kamaz vert eksporterte til meir enn 80 land.

Lastebilar
КАМАЗ 4310 (6х6)
КАМАЗ 43114 (6x6)
КАМАЗ 43118 (6х6)
КАМАЗ 43253 (4х2) lavprofil
КАМАЗ 53202 (6х4)
КАМАЗ 65117 (6x4)

Fleirbruks trekkvogner
КАМАЗ 44108 (6x6)
КАМАЗ 5460 (4х2)
КАМАЗ 5490 (4х2)
КАМАЗ 6460 (6х4)
КАМАЗ 6520 (6х4) basismodell
КАМАЗ 6560 (6х4) basis for Pantsir-S1
КАМАЗ 65115 (6х4)
КАМАЗ 65116 (6х4)
КАМАЗ 65225 (6x6)
КАМАЗ 65226 (6x6)

Dumper - bulklast
КАМАЗ 43255 (4х2)
КАМАЗ 45141 (6x6)
КАМАЗ 45142 (6x4) jordbruk
КАМАЗ 45143 (6x4) jordbruk
КАМАЗ 53605 (4х2)
КАМАЗ 65111 (6х6)
КАМАЗ 65201 (8х4)
КАМАЗ 6522 (6x6)
КАМАЗ 6540 (8х4)

Russiske bilprodusentar
Skipingar i 1969
Lastebilprodusentar