alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Timian

Timian (Thymus) er ei slekt i leppeblomfamilien med om lag 350 artar. Desse veks i Europa, Midt-Austen og Nord-Afrika Timian er ein dvergbusk som kan verta eit par desimeter høg. 

Kryptimian (T. serpyllum) veks vilt i Noreg. 

Vanleg timian (Thymus vulgaris) og sitrontimian vert mykje brukt som krydder. T. pseudolanuginosus og T. serpyllum eigner seg derimot ikkje som krydder, men er populære hagevekstar.

EIn nytter timian mellom anna til å smakssetja kjøt, supper og stuingar. I fransk matlaging blir urta mellom anna brukt i  bouquet garni og i Herbes de Provence. Timian er også viktig i karibisk og i middelhavsmat. Den jordanske krydderblandinga zahtar inneheld timian.

Timian har også vore brukt som medisinplante, mellom anna mot hoste og sår hals. Planten inneheld stoffet thymol. Dette verkar antiseptisk.

Bakgrunnsstoff 

 Timian i Den virtuella floran (linnaeus.nrm.se)
 Timian i Urter i litteraturen (aa-arkivet.no)

Krydder
Leppeblomfamilien
Planteslekter
Kronstadt-opprøret

Kronstadt-opprøret var eit opprør av matrosar og soldatar i Kronstadt ved Petrograd i førstninga av mars 1921. Opprøret blei slått ned med vald av styrkar lojale til bolsjevik-regimet.

Basen for den russiske marinen sin Austersjøflåte låg sidan tsar-tida i Kronstadt ved St. Petersburg/Petrograd. Matrosane der var blant dei revolusjonære kjernetroppene under den russiske revolusjonen og den bolsjevikiske maktovertakinga i 1917. 

Matrosane og garnisonen ved Kronstadt hadde sitt eige sovjet, sitt eige soldatråd. I løpet av borgar- og intervensjonskrigen 1918-1920 hadde den opphavlege rådsmakta i altfor stor grad blitt uthola og avløyst av partikommisærane si makt, meinte Kronstadt-sovjetet. No etter krigen var vunnen, kravde dei tilbakevending til rådsdemokrati, ekte sovjetmakt i opphavleg meining. Dei kravde vidare blant anna legalisering av alle sosialistiske parti, slutt på tvangsrekvireringane på landsbygda og slutt på den vilkårlege framferda til tsjekaen, det politiske politiet. 

Bolsjevik-regimet kjende seg truleg sterkt trua av dette, som kom rett etter arbeidarar i Petrograd trua med generalstreik. Historikaren Isaac Deutscher meiner stemninga i folket etter borgarkrigen var slik at mensjevikar og anarkistar ville vunne eit fritt val til sovjeta. For å oppretthalde maktmonopolet sitt hadde bolsjevikleiarane forbode også dei pro-sovjetiske mensjevikane til Julius Martov i 1920. Samtidig med Kronstadt-opprøret heldt kommunistpartiet kongress, og ein sterk fraksjon i partiet, Arbeidaropposisjonen, stilte om lag dei same krava som Martov hadde stilt, om frie fagforeiningar og kontroll med tsjekaen. 

Da Kronstadt-opprøret kom, med liknande politiske krav, verkar det som leiarane fekk panikk. Dei slo opprøret ned med makt, og forbaud Arbeidaropposisjonen og alle organiserte fraksjonar i kommunistpartiet. Dette skulle gjere det mykje lettare for Josef Stalin å ta all makt i parti og stat sidan, og opprette sitt personlege diktatur. 

I den grad Kronstadt-opprørarane hadde ein politisk tendens, var den anarkistisk, men mange av dei var eks-bolsjevikar. Noka innblanding av kontrarevolusjonære «kvitegardistar», slik partipressa påstod, er ikkje blitt påvist.

Samtidig som det skjedde ei politisk innstramming, ei konsolidering av eittpartistaten, gjennomførte bolsjevik-regimet under leiing av Lenin fleire av dei økonomiske krava som var blitt reist, i og med innføringa av den blandingsøkonomiske politikken NEP. Denne førte til ei gradvis økonomisk gjenreising i landet, og betre leveforhold for mange bønder, småhandlarar og arbeidarar. Også NEP kan sjåast som eit svar på den utfordringa Kronstadt var eit uttrykk for.

Oppør i Russland
Konfliktar i 1921
St. Petersburg
Politisk undertrykking i Sovjetunionen
Margrethe II av Danmark

Dronning Margrethe II av Danmark () har sidan 14. januar 1972 vore regjerande dronning og statssjef i Danmark. 

Prinsesse Margrethe Alexandrine Þórhildur Ingrid blei fødd i 1940, like etter at tyske styrkar hadde invadert Danmark. Åra gjekk, utan at foreldra, kronprins Frederik og kronprinsesse Ingrid, fekk ein son som kunne vera tronarving. Den yngre broren til kongen, Knud, var arveprins, og etter han den eldste sonen hans, Ingolf. 

I ein del år hadde Folketinget vurdert å endra den danske grunnlova, men hadde late det bli med tanken, ettersom ei endring kravde at 45 % av folket med stemmerett skulle stemma for henne. Statsminister Erik Eriksen fekk idéen om å ta kvinneleg arvefølgje med i endringa, slik at fleire ville røysta for. Sjølv om stort sett heile Folketinget var for endringa, og trass i den store populariteten til kongehuset, blei endringa berre såvidt vedteken, med 46 % deltaking. Tronfølgjelova av 1953 førte til at prinsesse Margrethe blei den første i arvefølgja.

Margrethe II høyrer til fyrstehuset Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg. 

Mellom ordenane hennar høyrer også Storkrossen med kjede av St. Olavs Orden med.

Titlar 
 1940–1944: Prinsesse Margrethe Alexandrine Þórhildur Ingrid av Danmark og Island 
 1944–1972: Prinsesse Margrethe Alexandrine Þórhildur Ingrid av Danmark
 1972– i dag: Dronning Margrethe Alexandrine Þórhildur Ingrid II av Danmark

Bakgrunnsstoff 

Danske regentar
Regjerande dronningar
St. Olavs Orden
Elefantordenen
Dannebrogordenen
Huset Glücksburg
Danske prinsesser
Islandske prinsesser
Danske monarkar
Danske dronningar
Kongelege frå København
Fredrik IX av Danmark

Frederik IX () var eldste son av kong Christian X av Danmark og dronning Alexandrine av Danmark. Han var konge av Danmark frå 1947 til 1972.

I 1922 trulova kronprinsen seg med den greske prinsessa Olga, men trulovinga blei heva etter berre nokre månader. 24. mai 1935 gifta han sig i Storkyrkan i Stockholm med prinsesse Ingrid, dotter av kronprins Gustav Adolf og kronprinsesse Margaretha. 

Den 16. april 1940, sju dagar etter at landet var blitt okkupert av tyske styrkar, fekk kronprinsparet sitt først barn, Margrethe. Den vesle prinsessa blei sett på som eit lyspunkt i ei mørk tid. Under krigen kunne københavnarane ofte sjå kronprinsparet trilla rundt i hovudstaden med barnevogn eller sykkel. Etter kvart fekk dei prinsesse Benedikte den 
29. april 1944 og prinsesse Anne-Marie den 30. august 1946.

Til forskjell frå tidlegare kongar valde Frederik IX å gjera karriere i marinen framfor hæren, og i 1945 blei han utnemnd til kontreadmiral. Han elska livet på sjøen, og som ein ekte sjømann hadde han òg tatoveringar. Han og dronning Ingrid vitja nær sagt kvar hamn i Danmark med kongeskipet «Dannebrog», og drog òg til Grønland og Færøyane. 

Frederik IX hadde òg ein stor lidenskap for musikk. Han var dirigent for fleire danske og utanlandske orkester, og skal òg ha vore ein dyktig musikar.
Han var også glad i å jakta, og heldt mange samlingar ved jakthytta si i Trend.

Kongen døydde den 14. januar 1972 etter kort tids sjukdom, og blei gravlagd i Roskilde domkyrkje. Med sitt varme og folkelege vesen hadde kongen redusert avstanden mellom kongefamilien og det danske folket.

Danske regentar
Fødde i 1899
Døde i 1972
Elefantordenen
Huset Glücksburg
898

898 (romartal DCCCXCVIII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
897

897 (romartal DCCCXCVII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
896

896 (romartal DCCCXCVI)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
895

895 (romartal DCCCXCV)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
894

894 (romartal DCCCXCIV)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
893

893 (romartal DCCCXCIII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
892

892 (romartal DCCCXCII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
891

891 (romartal DCCCXCI) var eit skotår som byrja på ein fredag i den julianske kalenderen.

Hendingar

Utlandet 
 Guido eller Wido III av Spoleto fekk seg sjølv krona som romersk keisar av pave Stefan V.
 6. oktober: Pave Formosus blei den 111. paven etter pave Stefan V.
 Arnulf av Det tysk-romerske riket sigra over vikingar i slaget ved Leuven, og gjorde med dette i stor grad slutt på vikingtokt i Nederlanda.
 Styrkane til emiren av Córdoba, Abdullah ibn Muhammad, overvann opprørsstyrkane til Umar ibn Hafsun ved Poley (no Aguilar de la Frontera i Sør-Spania).

Fødde 
 Abd al-Rahman III, emir av Córdoba

Døde 
 25. februar: Fujiwara no Mototsune, japansk regent
 pave Stefan V
890

890 (romartal DCCCXC)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
889

889 (romartal DCCCLXXXIX)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
888

888 (romartal DCCCLXXXVIII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
887

887 (romartal DCCCLXXXVII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
886

886 (romartal DCCCLXXXVI)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
885

885 (romartal DCCCLXXXV)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
884

884 (romartal DCCCLXXXIV)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 

Artiklar utan brødtekst
883

883 (romartal DCCCLXXXIII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
882

882 (romartal DCCCLXXXII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde 
 Saadjá Gaón, jødisk filosof, teolog og motstandar av karaismen.

Døde
881

881 (romartal DCCCLXXXI)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
880

880 (romartal DCCCLXXX)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
879

879 (romartal DCCCLXXIX)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
878

878 (romartal DCCCLXXVIII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde 

Artiklar utan brødtekst
877

877 (romartal DCCCLXXVII)

Hendingar 
 Danske vikingar tok Exteter
 Indravarman II blei herskar i Khmerriket

Fødde 
 Keisar Wang Kon av Korea

Døde 
 6. oktober: Karl II av det tysk-romerske riket
 Causantín I av Skottland
876

876 (romartal DCCCLXXVI)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
875

875 (romartal DCCCLXXV)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
874

874 (romartal DCCCLXXIV)

Hendingar

Utlandet 
 Eit kloster vart grunnlagd på ei øy i innsjøen Sevan i det som i dag er Armenia av kong Ashot I, grunnleggjaren av Bagratid-dynastiet og dottera hans Mariam.

Noreg 
 Ingolf Arnarsson vart fyrste landnåmsmannen på Island.

Fødde

Døde
873

873 (romartal DCCCLXXIII)

Hendingar

Utlandet 
 Vikingar utførte det siste åtaket på Dorestad i Nederland.
 Det byzantinske riket vann over arabarane, og strekte grensene sine til nordlege Syria. 
 Det blei innført obligatorisk dåp for jødar i det byzantinske riket.

Noreg

Fødde 
 Ubayd Allah al-Mahdi, imam for ismaili-muslimane

Døde 
 abu al-Kindi, arabisk tenkjar
871

871 (romartal DCCCLXXI)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
870

870 (romartal DCCCLXX)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
869

869 (romartal DCCCLXIX)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
868

868 (romartal DCCCLXVIII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
867

867 (romartal DCCCLXVII)

Hendingar

Utlandet

Noreg

Fødde

Døde
866

866 (romartal DCCCLXVI)

Hendingar

Utlandet 
 Januar: Franskmenn må betala sin første tributt til vikingar: 4000 livre av sølv, samla gjennom ein særskatt for frie menn
 Vikingar blir slått av frankarane i slaget ved Brissarthe, men plyndrar likevel byar som Anjou og Le Mans før og etter
 Vikingar tek York i England, og har byen som hovudstad i eitt hundreår
 Mohammad al-Mutazz blir ny kalif
 Fujiwara no Yoshifusa blir regent av Japan, og Fujiwaratida tek til
 Alfonso III blir konge av Asturias
 Den tysk-romerske keisaren Ludvig II vinn over sarasenarar som invaderer Sør-Italia

Noreg 
 Harald Hårfagre vinn eit viktig slag i kampen om å bli konge over heile Noreg

Fødde

Døde
865

865 (romartal DCCCLXV)

Hendingar

Utlandet 
 Den bulgarske kyrkja blir grunnlagd då Boris I blir døypt (eller 864)
 Ein stor dansk vikinghær går i land i Aust-Anglia og krev tributt. Det er den første slike «skatten» engelskmenn betaler til vikingar.
 Vikingar går berserk i Frankrike: Dei ranar Mantes, brenn Meaux, og fer over Poitiers, Orléans og klosteret Saint-Laurent-sur-Loire.

Noreg

Fødde

Døde 
 Den heilage Ansgar
 Ragnar Lodbrok, konge av Sverige og Danmark
 Aethelbert, konge av Wessex (eller 866)
Buenaventura Durruti

Buenaventura Durruti Dumange () var ein sentral person i spansk anarkisme i tida før den spanske borgarkrigen, og fall som milits-kommandant i krigen.

Han var fødd i Leon i Spania, og begynte i arbeid som 14-åring. I 1917 var det ein storstreik i landet, der regjeringa bruka hæren for å slå ned streiken. 70 arbeidarar blei drepne, 500 skadde og 2000 fengsla utan lov og dom. Durruti, som hadde vore aktivt med i streiken, måtte rømme til Frankrike.

I 1920 vende han tilbake til Spania, og han for til Barcelona for å organisere arbeidarane der. Han var også med og danna gruppa Los Solidarios, Dei solidariske, som prøvde å ta livet av kongen, og klarte å drepe den sterkt mislika erkebisp Soldevila. Etter det var Durruti ei tid i Argentina.

Tilbake i Spania blei Durruti ein av leiarane i to av dei største anarkistorganisasjonane i Spania på den tida, Federacion Anarquista Iberica FAI og fagrørsla Confederación Nacional del Trabajo CNT.

Da militærkuppet tok til i 1936, var Durruti blant dei som fekk hindra at fascistane tok Barcelona. Durruti leidde så ein milits på over 3000 væpna anarkistar, sidan kjend som Durruti-kolonnen, i kampane ved Zaragoza. Han døydde av skotsår han fekk ved fronten.

Den døydde Durruti blei frakta gjennom landet tilbake til Barcelona for gravferd. Hundretusenvis av menneske fylte gatene i Barcelona for å vise han den siste æra.

Spanske anarkistar
Folk frå den spanske borgarkrigen
Spanske generalar
Myrda anarkistar
Folk myrda med skytevåpen
The Number of the Beast

The Number of the Beast er ei engelsk nemning som viser til nummeret ein set i samanheng med Dyret i Openbaringa, 666. Det er blitt brukt som tittel for visse engelskspråklege verk, til dømes:

 Romanen The Number of the Beast av Robert Heinlein
 Albumet The Number of the Beast av Iron Maiden
DR

DR, tidlegare Danmarks Radio, er statskringkastaren i Danmark. DR vart stifta i 1925 og er ein offentleg tenesteorganisasjon. Han er det eldste og største elektroniske medieføretaket i Danmark.

DR har fire FM radiostasjonar, atten DAB-stasjonar og to fjernsynskanalar.

Radio

P1/Program 1 
«Informasjonskanalen»: faktaprogram, rapportar, djupnenyheiter, diskusjon og debattar om offentlege saker og samfunnet.

P1 vert kringkasta på FM- og DAB-radio.

P2/Program 2 
Klassisk musikk, opera, jazz, radiodrama, og dekking av andre artistiske framføringar og spesielle hendingar.

P2 vert berre kringkasta på FM, men den klassiske musikkanalen på DAB DR Klassisk har samsending med P2 frå 0.00 til 8.00.

P3/Program 3 
Hit-radio, med populære underhaldningsshow og tre-minutts nyhendebulletinar kvar time. P3 dekkjer også store sportshendingar.

P3 vert kringkasta på FM og DAB.

P4/Program 4 

Den DR-radiokanalen som vert mest lytta til: ein «moderne offentleg stasjon» som vert kringkasta i ni regionale versjonar, populærmusikk som vert miksa med dansk musikk og lokale nyhende.

P4 med reine regionale versjonar vert berre kringkasta på FM.

DAB stasjonar 
 Musikkanalar
 DR Boogieradio
 DR Jazz
 DR Klassisk
 DR Rock
 DR Soft

 Nyhendekanalar
 DR Erhverv – nyheiter, økonomi, finans osb.
 DR Nyheder – alltid nyhende
 DR Politik – direktedekking av parlamentariske møte
 DR Sport

 Andre kanalar
 DR Event - dekkjer nasjonale hendingar
 DR Gyldne Genhør - «tidsmaskinradio»: atthøyr med drama, komedie og populær musikk frå DR sine radioarkiv
 DR Junior - for ungar
 DR Kanon Kamelen - historier og songar for 3- til 6-åringar
 DR Litteratur - lydbøker og anna bokstoff frå DR sine arkiv
 DR Kultur - kulturkanalen
 P1 - sjå P1 FM (ovanfor)
 P3 - sjå P3 FM (ovanfor)
 P4 Danmark - sjå P4 FM (ovanfor): dette er ein nasjonal versjon som er miksa saman av dei regionale sendingane

Fjernsyn

DR 1 
Den fyrste fjernsynskanalen til Danmarks Radio.

DR 2 
DR 2 var den tredje nasjonale abonnementsfrie fjernsynskanalen i Danmark. Han kom etter TV 2 Danmark og systerkanalen DR 1.

DR 2 var i byrjinga kjend som den hemmelege kanalen fordi ikkje heile Danmark kunne få han inn. Kanalen har ofte fleire sjåarar enn TV3 Danmark.

Sjå òg 
 Danske fjernsynskanalar

Bakgrunnsstoff 
 DR si internettside (dansk)
 DAB-stasjonar

 
Statlege kringkastingsselskap
Skipingar i 1925
Dansk kultur
Medlemmar i EBU
Dansk samfunn
Danske føretak
Marie Corelli

Mary Mackay () var ein engelsk forfattar som skreiv under løyndenamnet Marie Corelli i viktoriatida. Verka hennar er kjende for å vera sterkt moraliserande, og ho vart då som nå skulda for å skriva i ein overdriven og melodramatisk stil. 

Trass i motgang frå kritikarane var Corelli svært populær i samtida si; ho selde i større opplag enn til dømes Arthur Conan Doyle og H. G. Wells, og ho skal ha vore yndlingsforfattaren til dronning Victoria.

Liv 
Mary var fødd utanfor ekteskap, truleg i London, som dotter av Mary Elizabeth Mills, tenestejente for faren den skotske diktaren og doktoren Charles Mackay. Dei to gifta seg etter at den første kona hans døydde. 

Unge Mary blei send til ein klosterskule i Paris i 1866, og var der i fire år. Ho tok først kunstnarnamnet Marie Corelli som pianist, men brukte det seinare som løyndenamn då ho tok til å skriva. 

I 1899 flytta Corelli til Stratford-upon-Avon, heimstaden til Shakespeare, der ho gjekk inn for å ta vare på minna om den store skodespelforfattaren, og oppfordra folk til å vitja landsbyen. Han er i dag ein av dei mest kjende turistattraksjonane i England.

Verkliste

Romanar 
 The Romance of Two Worlds (1886) 
 Vendetta!; or, The Story of One Forgotten (1886)
 Thelma (1887)
 Ardath (1889)
 Wormwood: A Drama of Paris (1890)
 The Soul of Lilith (1892)
 Barabbas, A Dream of the Word's Tragedy (1893) 
 The Sorrows of Satan (1895)
 The Mighty Atom (1896)
 The Murder of Delicia (1896) 
 Ziska (1897)
 Boy (1900)
 Jane (1900)
 The Master-Christian (1900)
 Temporal Power: a Study in Supremacy (1902)
 God's Good Man (1904)
 The Strange Visitation of Josiah McNasson: A Ghost Story (1904)
 Treasure of Heaven (1906)
 Holy Orders, The Tragedy of a Quiet Life (1908)
 Life Everlasting (1911)
 Innocent, Her Fancy and His Fact (1914)
 The Young Diana (1918)
 The Secret Power (1921)
 Love and the Philosopher (1923)

Novellesamlingar 
 Cameos: Short Stories (1895)
 The Song of Miriam & Other Stories (1898)
 Delicia & Other Stories (1907)
 The Love of Long Ago, and Other Stories (1918)

Noveller 
 Byron Loquitur (1892)
 Three Wise Men of Gotham (1895)
 The Distant Voice (1895)
 Nehemiah P. Hoskins, Artist (1895)
 An Old Bundle (1895)
 Mademoiselle Zephyr (1895)
 Tiny Tramps (1895)
 The Distant Voice: A Fact or Fancy (1895)
 The Withering of a Rose (1895)
 The Lady with the Carnations (1895)
 Angel's Wickedness (1895)
 My Wonderful Wife (1895)
 The Despised Angel: An Allegory (1907)
 The Soul of the Newly Born
 God's Light on the Mountains
 The Devil's Motor: A Fantasy (1910)

Sakprosa 
 The Modern Marriage Market (1898) (with others)
 Free Opinions Freely Expressed (1905)
 The Silver Domino; or, Side Whispers, Social & Literary (1892) (anonymous)

Britiske forfattarar
Engelske forfattarar
Engelskspråklege forfattarar
Folk frå viktoriatida
Kvinnelege forfattarar frå 1800-talet
Kvinnelege forfattarar frå 1900-talet
Heilage Ansgar

Heilage Ansgar, Anskar eller Oscar () var erkebiskop av Hamburg-Bremen, men er mest kjend for misjonærvirket sitt, med tilnamnet Nordens apostel. Ansgar er vernehelgen for Skandinavia, den danske kyrkja og for bispedøma Hamburg og Bremen.

Liv 
Ansgar var fødd i Amiens og blei ein munk i benediktinarordenen. Han hadde hatt mykje kontakt med Harald Klak, den døypte og seinare fordrivne kongen av Danmark, og var den første kristne misjonæren i landet, utan å oppleva mykje hell. I 829 blei utpeika som misjonær til svenskane. Ansgar og munken Witmar kom til Birka same året, og skapte ein liten kyrkjelyd. Ansgar blir rekna som grunnleggjaren av den svenske kyrkja.

Han døydde i Bremen i 865, og etterfølgjaren hans, Rimbert, skreiv ned livssoga hans i Vita Ansgari. Ansgar er minna med ein statue i Hamburg og ein steinkross frå 1800-talet og eit kapell frå 1900-talet på øya Björkö i innsjøen Mälaren, der ein meiner Birka låg.

Helgen 
Ansgar er nemnt i Martyrologium Romanum, og har minnedag 3. februar. Som helgen blir han gjerne framstilt som biskop med stav, bok og mitra. I tillegg har han gjerne ein frakk eller kappe av pels for å visa at han hadde vore i det kalde nord. Han kan òg halda på ein modell av domkyrkja i Hamburg.

Bakgrunnsstoff 
 Den hellige Ansgar på katolsk.no
 Vita Ansgari (på engelsk)
 Vita Anskarii i dansk oversetting, ved P. A. Fenger, København 1910. Fulltekst hjå Heimskringla.no

Tyske biskopar
Tyske helgenar
Katolske helgenar
Misjonærar
Skandinavisk historie
Ansgar

Ansgar  er eit mannsnamn som kjem frå tysk,samansett av ans-, 'ås' (gud) og -gar, 'spyd'. Ansgar svarar til det norske namnet Åsgeir og til det engelske namnet Osgar, kanskje det same namnet som Oskar. 

Ansgar har namnedag 3. februar.

Bruken av namnet i Noreg
Namnet «Anskar» kom i bruk i Noreg rundt 1860, registrert i Vestfold på 1840-talet.
Ved folketeljinga i 1801 var namnet ikkje registrert brukt.
Ved folketeljinga i 1900 var det 345 registrerte med namnet, i formene Anscar, Ansgaard, Ansgahr, Ansgar, Ansgard, Ansgarius, Anskar, Anskarius.  Mange brukarar budde i Aust-Agder, heile 24 i Dybvåg.
I  2008 var det 392 menn som hadde Ansgar  til første fornamn, 9 heitte Anskar.

Kjende namneberarar
Den heilage Ansgar, munk og misjonær til Norden
Ansgar Gabrielsen, (f. 1955), norsk politikar

Kjelder

 Folketeljingar i Digitalarkivet
 Olav Veka 1991:  Namneboka, Det Norske Samlaget ISBN 82-521-3604-4

Mannsnamn
Førenamn av tysk opphav
Asgeir

Asgeir og Åsgeir er mannsnamn sett saman av norrønt ás, gud, og geir, spyd. Det er i slekt med namnet Oskar og det opphavleg tyske namnet Ansgar. 

Medan over tusen menn ber namnet Asgeir i Noreg, er det under femti som heiter Åsgeir. Asgeir har namnedag 3. februar.

Kjende namneberarar
Ásgeir Ásgeirsson (1894 - 1972), islandsk president
Asgeir Almås (f. 1948), ordførar i Hattfjelldal
Asgeir Drugli (f. 1964), politikar for Raudt
Asgeir Borgemoen (f. 1971), norsk programleiar

Bakgrunnsstoff

Mannsnamn
Norrøne førenamn
Vilhelm IV av Storbritannia

Vilhelm IV (), tysk Wilhelm IV Heinrich, engelsk William IV Henry, var konge av det sameinte kongeriket Storbritannia og Irland og kongeriket Hannover frå 26. juni 1830 til han døydde. Han fekk tilnamnet Sjømannskongen. Slekta til Vilhelm IV var av fyrstehuset Hannover.

William var kong Georg III av Storbritannia sin tredje son og ein yngre bror av kong Georg IV av Storbritannia.

Frå 1791 til 1811 budde han saman med den irske skodespelarinna Dorothy Jordan. Saman fekk dei ti barn. I 1818 gifta han seg med Adelheid av Sachsen-Meiningen. Døtrene deira overlevde ikkje barndomen og Vilhelm IV hadde dermed ingen direkte tronfylgjar.

Han vart etterfylgd på den britiske trona av brordottera, Victoria av Storbritannia. I Hannover var det ikkje tillate med kvinneleg tronfylgje, der vart han etterfylgd av broren Ernst August I av Hannover.

Titlar 
Vilhelm sin offisielle tittel i Storbritannia medan han var konge var: ''William the Fourth, by the Grace of God, of the United Kingdom of Great Britain and Ireland King, Defender of the Faith». ('Vilhelm den fjerde, av Guds nåde, konge av det sameinte kongeriket Storbritannia og Irland, forsvarar av trua').

Britiske monarkar
Tyske fyrstar
Den svarte ørn-ordenen
Huset Hannover
As-

As- eller Ås- er ei namnebyrjing som viser til dei norrøne gudane, æsene (norrønt æsir), særleg Åsa-Tor. Det er brukt i mange namn av norrønt opphav, både i manns- og kvinnenamn. I nyare finn me det i kortformene Åsa, Åse og Åsne.

Namnedelar