alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Tjeldsund kommune

Tjeldsund (nordsamisk Dielddanuorri)  er ein kommune i Troms og Finnmark fylke. Evenskjer er administrasjonsstad. Frå 1909 til 2019 var Tjeldsund ein kommune i Ofoten i Nordland med Hol som administrasjonsstad.

Historie 
Tjeldsund kommune blei oppretta 1. januar 1909 ved at Lødingen kommune blei delt inn i dei to kommunane Lødingen og Tjeldsund. 1. januar 2020 ble Tjeldsund slått saman med Skånland kommune i Troms. Den nye kommunen fekk namnet Tjeldsund og blei del av det nye fylket Troms og Finnmark.

Frå 1. juli 2020 er nye Tjeldsund kommune innlemma i samisk språkforvaltingsområde, som den åttande frå nordsamisk område, og er dermed offisielt tospråkleg norsk og samisk.

Geografi

Kommunen ligg ved Tjeldsundet og omfattar:
 Den søraustre delen av Hinnøya, der han i nord grensar mot Harstad kommune i Troms og i sør mot Lødingen kommune. 
 Heile Tjeldøya. 
 Ein fastlandsdel som grensar til Skånland kommune i Troms og Evenes kommune.

Tjeldsundbrua som  ligg i Harstad og Skånland bidrar til å binde saman dei delene av Tjeldsund kommune som ligg på fastlandet og på Hinnøya. Det er også båtsamband mellom Hov ved Hol på Tjeldøya og Smiberget ved Sæter på Hinnøysida.

Næringsliv
Tjeldsund har tre store offentlege arbeidsplassar: Ramsund orlogsstasjon, Tjeldsund kommune og Norges brannskole. Det finst også ein del småindustri, gardsbruk, fiske, bank, transport og servering.

Tettstader i kommunen 
 Fjelldal 
 Ramsund

Folk frå Tjeldsund 
Asbjørg Skåden, sametingspolitikar. Ho voks opp i Planterhaugen i Skånland

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Tjeldsund kommune sine heimesider

Kommunar i Troms og Finnmark
Ofoten
Træna kommune

Træna er ein kommune i Nordland fylke. Han ligg vest for Lurøy kommune og sørvest for Rødøy kommune. 
Ifylgje kommunen sine nettsider er Træna landets eldste fiskevær. Kommunen består av over 1000 øyer, holmar og skjer.

Dei folkesette øyene på Træna er kommunesenteret Husøy, Selvær, Sanna og  Sandøy. Det er på Sanna at dei 5 karakteristiske fjelltoppane ligg.

Hovudnæringsveg på Træna er fiske. Den største bedrifta i kommunen er Modolv Sjøset AS, som i høgsesongen sysselset over 100 personar. 

Kvar sommar sidan 2003 har øya arrangert Trænafestivalen, ein musikkfestival som trekkjer rundt 2000 menneske kvart år. 

Over 180 fugleartar er registrerte på Træna.

Træna har eigen barne- og ungdomsskule med litt over 60 elevar. For å gå på vidaregåande, reiser elevane som oftast til Nesna eller Sandnessjøen.

Scener frå Træna vart brukt under filmatiseringa av boka Tatt av kvinnen av Erlend Loe.

I 1969 vart det gjeve ut eit norsk frimerke med ein illustrasjon av øya Sanna.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Træna kommune sine heimesider
 Trænafestivalen si nettside

Helgeland
Kommunar i Nordland
Tysfjord kommune

Tysfjord (lulesamisk Divttasvuodna) er ein tidlegare norsk kommune i Ofoten i Nordland. Frå 1. januar 2020 vart arealet delt i to og slått saman med høvesvis Hamarøy kommune og nye Narvik kommune (som òg inkluderer gamle Ballangen kommune). 

Tysfjord kommune vart innlemma i Samisk språkforvaltingsområde 1. januar 2006, og var den einaste frå lulesamisk område på norsk side. Då kommunen vart delt vart den nye samanslåtte Hamarøy kommune innlemma i språkforvaltingsområdet, men ikkje nye Narvik kommune.

Administrasjonssentrum i Tysfjord var Kjøpsvik. Andre tettstader innanfor den gamle kommunegrensa er Drag, Storjord og Musken.

Geografi
Den 1520 meter over havet høge Bjørntoppen, som ligg inne på høgfjellet aust for folkesetnaden, to kilometer vest for riksgrensa mot Sverige, er høgste fjelltoppen i Tysfjord kommune.

Næringsliv 

Norcem har ein sementfabrikk i Kjøpsvik, med ca. 130 tilsette. Sementfabrikken vart etablert i 1920, og er basert på kalkstein.

Kultur og utdanning

Árran lulesamiske senter 

På Drag ligg det lulesamiske senteret Árran. Senteret har ulike funksjonar innanfor administrasjon og undervisning, det inneheld eit lulesamisk museum og ein lulesamisk barnehage. Det inneheld også ei av Sametinget sine avdelingar, og Universitetet i Nordland sitt arbeid med lulesamisk. Árran arrangerer også kurs i lulesamisk.

Utdanningsinstitusjonar 

Tysfjord kommune har tre grunnskolar, i Kjøpsvik, Drag og Storjord. Skolen i Drag er den einaste grunnskolen i Noreg som underviser i lulesamisk språk.

Kjende tysfjerdingar 

 Sven-Roald Nystø, tidlegare Sametingspresident
 Mikael Urheim, lærar som var med og standardiserte lulesamisk skriftspråk
 Stig Gælok, lulesamisk forfattar
 Frank A. Jenssen, forfattar
 Jack Berntsen, visediktar

Venskapsbyar 
  Kirisji
  Gällivare

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Tysfjord kommune» frå ,  den 4. januar 2014.

Bakgrunnsstoff 

 

Tidlegare kommunar i Nordland
Ofoten
Samiske kommunar
Tysfjord kommune
Vega kommune

Sjå òg stjerna Vega
Vega er ein øykommune på Helgeland i Nordland fylke som grensar til kommunane Brønnøy, Vevelstad og Alstahaug. Dei 6 500 øyane, holmane og skjera i kommunen står på UNESCO si verdsarvliste.

Geografi 
I tillegg til hovudøya Vega har også øyane Ylvingen og Omnøy fastbuande. Andre øyer er Søla og Skogsholmen. På sørsida av øya Vega ruver dei om lag 700 meter høge Vegtindan, medan nordsida hovudsakleg er myrlandskap.

Historie 
Dei eldste busettingane på Vega er datert til steinalderen, 10 000 år tilbake. Dette er den aller tidlegaste påviste busettinga i Nord-Noreg. Truleg var det dei fiskerike grunnvassområda rundt øya som gjorde at folk busette seg der.

Kultur 
Kommunen er deltakar i Skulpturlandskap Nordland med skulpturen «En ny samtale» av den finske kunstnaren Kain Tapper.

Næringsliv 
Dei viktigaste næringsområda i kommunen er jordbruk, fiske og lokal tenesteyting. Det finst òg ein del fiskeforedling i kommunen.

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Vega kommune sin nettstad
Vega verdensarv 

Helgeland
Kommunar i Nordland
Øyar i Nordland
Vestvågøy kommune

For øya med same namn, sjå øya Vestvågøy.

Vestvågøy er ein kommune i Lofoten i Nordland fylke. Kommunen blei til den 1. januar 1963 då kommunane Borge, Buksnes, Hol og Valberg blei slått saman. Det meste av kommune ligg på øya med same namn.

Vestvågøy grensar til Vågan kommune i aust og Flakstad i vest. Hurtigruta legg til dagleg i Stamsund.

Kommunevåpenet syner to opprette og motstilte sølv tørrfisk på blå bakgrunn.

Økonomi
Folk i området levde tradisjonelt som fiskarbønder. I dag er fiske og fisketilverking den viktigaste næringsvegen, men også jordbruket har stor tyding.

Tettstader i kommunen 
 Ballstad 
 Gravdal
 Leknes
 Stamsund

Folk frå Vestvågøy
 Kristin Røymo, tidl. Tromsø-ordførar

Kjelder

 Thorsnæs, Geir. Vestvågøy: kommune ((8. juli 2010), Store norske leksikon. Fri artikkel henta 8. januar 2014.

Bakgrunnsstoff 
 Vestvågøy kommune sine heimesider

Kommunar i Nordland
Lofoten
Vevelstad kommune

Vevelstad er ein kommune på Helgeland i Nordland fylke. Han grensar i nord mot Alstahaug kommune, i aust mot Vefsn kommune, i sør mot Brønnøy kommune, og i vest over havet mot Vega kommune. Næringsvegane er hovudsakleg jordbruk, fiske, fiskeforedling og treforedling. Kystriksvegen går gjennom kommunen.

Geografi 
Kommunen er djupt gjennomskoren av Vistenfjorden, som er rekna for den reinaste i Noreg. Det meste av arealet i kommunen er fastland, men han har òg nokre øyar, med Hamnøya som den største.

Kultur 

Vevelstad var deltaker i Skulpturlandskap Nordland med skulpturen «Opus for himmel og jord» av Oddvar I. N.

Vevelstad Bygdetun er ein del av Helgeland Museum.

Historie 
Helleristninger i Vistnesdalen viser at det har budd folk i området sidan steinalderen.

Bakgrunnsstoff 
 Vevelstad kommune sine heimesider

Helgeland
Kommunar i Nordland
 
Norske kommunar skipa i 1916
Værøy kommune

Værøy er ein kommune i Lofoten i Nordland fylke.

Bakgrunnsstoff 
 Værøy kommune sine heimesider

Kommunar i Nordland
Øyar i Nordland
Lofoten
Vågan kommune

Vågan er ein kommune i Lofoten i Nordland fylke. Han har grense til kommunane Hadsel i nord, Lødingen i aust, og til Vestvågøy over Sundklakkstraumen i vest.

Kommunen omfatter mest heile Austvågøy, Gimsøya og fleire mindre øyer, mellom anna Henningsvær og Skrova. Ein liten bit av Hinnøya høyrer òg til Vågan.

Tettstader i kommunen 

 Henningsvær 
 Kabelvåg 
 Skrova 
 Svolvær

Næringsliv 
Fiskeindustri er den viktigaste næringsvegen, og Vågan er den største oppdrettskommunen og den nest største fiskerikommunen i Nord-Noreg. I tillegg til fiskeritenestar har kommunen òg ein av dei større verkstadindustriane i landsdelen. Andre viktige næringsvegar er reiseliv, handel og tenesteyting.

Kommunikasjoner 
Vågan har dagleg flysamband med dei andre kortbaneflyplassane i området og stamrutenettet i Bodø. Svolvær blir dagleg vitja av Hurtigruta medan det finst snøggbåtsamaband til Stokmarknes, Bodø og Narvik. Ferjesamband er det til Skutvik/E6 og mellom Fiskebøl og Melbu mot Vesterålen, og det går bilferjer til Skrova, Brettesnes og Digermulen. Svolvær har gode bussruter i fleire retningar.

Kjente vågaværingar 
Ole Juul (1852–1927), kunstmålar
Jack Berntsen
Kari Bremnes
Mathias Normann (f. 1996), fotballspelar

Bakgrunnsstoff 
 Vågan kommune sine heimesider

Kommunar i Nordland
Lofoten
Øksnes kommune

Øksnes er ein kommune i Vesterålen i Nordland fylke. Han grensar mot Sortland i sør og Bø i sørvest. Dei viktigaste næringane i kommunen er fiskeri og fiskeindustri. Kommunesenteret i Øksnes er Myre, som huser rundt to tredelar av innbyggjarane i kommunen.

Historie
Namnet «Øksnes» er truleg avleidd av norrønt yxn, 'okser', og nes.

Øksnes fekk si noverande uforming i 1964, då nordaustdelen av Langøya, nesten heile tidlegare Langenes kommune, blei innlemma i Øksnes. Ei område ved Møklandsfjorden i sørvest blei overført til Bø kommune.

Kommunevåpenet viser to svarte onglar på gull bakgrunn. Motivet byggjer på ein gammal jernongel funnen i Langenesværet.

Geografi
Øksnes kommune har kyst mot Norskehavet og omfattar rundt tjue øyar. Det er bygd opp ei reiselivsnæring knytt til havopplevingar som sel-, kval- og fuglesafari.

Utdanning 
Øksnes har i tillegg til grunnskole også tilbod om vidaregåande skole, med 4 liner (Vg1 Helse- og oppvekstfag, Vg1 Restaurant- og matfag, Vg1 Studiespesialisering, Vg2 Matfag), organisert som ei avdeling under Sortland videregående skole.

Opplæringskontoret for Fiskerifag i nordre Nordland ligg på Myre.

Tettstader 
 Alsvåg  
 Myre

Større øyar
Dyrøya
Langøya
Skogsøya

Kjende personar frå Øksnes
Johan Borgos, historikar, bygdebokforfattar og lærar
Oddmund Bye, formann i Norges Fiskarlag
Johan Remen Evensen, skihoppar
Finn Knutsen, stortingsrepresentant for Ap og ordførar
Tord Lien, stortingsrepresentant for Framstegspartiet og statsråd
Lydolf Lind Meløy, formann i Noregs Lærarlag og skuledirektør
Olaus Nicolaissen, antikvar
Maria Solheim, songar
Herbjørg Wassmo, forfattar

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Øksnes kommune sine heimesider

Kommunar i Nordland
Vesterålen
Finnøy

Finnøy er ein tidlegare øykommune i Rogaland fylke. Kommunen vart slått saman med Stavanger kommune 1. januar 2020.  Øyane ligg inst i Boknafjorden, 13 nautiske mil nord for Stavanger. Kommunen hadde grenser mot Hjelmeland på Ombo. Totalt landareal var 104 km².

Judaberg var administrasjonssenter i kommunen. Folketalet per 1. januar 2018 var 3 197. Siste ordførar var Henrik Halleland.

Dei aller fleste innbyggjarane bur på 15 av øyane. Om lag halvparten av folkesetnaden bur på sjølve Finnøy, etter Finnøy har Sjernarøyane størst folketal. Tettstaden Judaberg på Finnøy er kommunesenter.

Kommunikasjonar 

Reising mellom øyar og ut av kommunen har tradisjonelt føregått med ferjer og hurtigbåtar, men Finnøy og Talgje blei landfaste med Finnfast i 2009. Året etter blei òg brua mellom Nord-Talgje og Tjul opna, noko som inneber at seks av sju øyer på Sjernarøyane er bundne saman med veg.

Fortid 

Ein har funne mange minne frå tidlegare tider i kommunen. Det eldste funnet er bein frå ein isbjørn som er rundt 10 600 år gammalt. Den eldste buplassen, på Bjergøy i Sjernarøyane, er 5-6000 år gammal.

Av dei ni mellomalderkyrkjene i Rogaland har Finnøy to. Talgje kyrkje frå rundt 1140 på Talgje og Hesby kyrkje frå rundt 1200 ligg på Finnøya. Sjernarøy kyrkje på Kyrkjøy er ei renessansekyrkje frå 1637.

Huset til utvandrarpioneren Cleng Peerson står på Kindingstad ved Ladstein på Finnøy.

Næringsliv 

Hovudnæringane på øyane er jordbruk, havbruk og turisme. Nesten 50 % av dei sysselsette arbeider innanfor landbruk.
Tomatdyrking har ein særskild plass i økonomien. Eggproduksjon er òg viktig med 155 000 verpehøns i kommunen i 2003.

Tusenårsstad 
Finnøy sin tusenårsstad er Teigen amfi, planlagt av Heidi K. Urtegård, offisielt opna 5. juni 2005. Det ligg i Teigen friluftsområde, og er eit 90 dekar stort skogsområde med turstiar og variert vegetasjon. Amfiet  blir brukt til kulturelle arrangement.

Kjende finnøybuar 
 Ogmund Finnsson frå Hesby, som var drottsete og styrte Noreg for danskekongen i to periodar på 1300-talet, har minnesmerke ved Hesby kyrkje. 
 Asgaut Regelstad var med i Eidsvollsforsamlinga i 1814, og er òg minna ved Hesby kyrkje
 Niels Henrik Abel (1802-1829) vart fødd på Finnøy prestegard, og vart sidan ein framifrå matematikar (minnesmerke ved prestegarden)
 Alfred Hauge frå Kyrkjøy var ein velkjend etterkrigsforfattar, og er minna ved Sjernarøy kyrkje
 Kolbjørn Hauge, forfattar

Bakgrunnsstoff 
 Finnøy kommune sine heimesider 

Tidlegare kommunar i Rogaland
Norske kommunar nedlagde i 2020
 
Ryfylke
Norske kommunar skipa i 1838
K.J. Yesudas

Dr. Kattassery Joseph Yesudas (), mest kjend som Yesudas, er ein vidkjend sør-indisk songar.

Kattassery Joseph Yesudas vart fødd i Fort Kochi i Kerala av foreldra Augustine og Elizabeth Joseph. Far hans, Augustine Joseph, var ein velkjend malayalisk klassisk musikar og skodespelar i si tid.

Yesudas er ein malayalisk songar og representant for den karnatiske musikken. Han vart påmeldt musikkakademiet i Thirupunithura og vann ein gullmedalje for musikk i ei lokal tevling i Fort Kochi berre sju år gammal.

I karrieren sin har han sunge meir enn 30 000 songar for tusenvis av indiske filmar på mange språk — som til dømes tamil, kannada, gujarati, telugu og bengali. Han vart òg invitert av den sovjetiske regjeringa til å halde konsertar i Sovjetsamveldet i 1965.

Indias president gav han tittelen Padmashree i 1973.

Ei tid etter at han fekk tittelen hadde Yesudas problem med den kristne kyrkja i India. Dei fleste karnatiske songane er om hindugudar, og Yesudas song dei med så mykje kjensle at kyrkja ottast at han snart ville forlata kristendommen. Han vart nekta alle kristne sakrament for ei stund, og hans første son kunne ikkje bli døypt i kyrkja. Men han heldt fram med musikken og over tid vart kyrkja overtydd om at musikk for han berre var ein måte å dyrka Gud på. «Gud har ingen religion,» sa Yesudas, og det godtok kyrkja til slutt. Han fekk igjen alle religiøse rettar i kyrkja i 1980-åra, og den andre sonen hans, Vijay Yesudas, gav sin første konsert i ei kristen kyrkje.
Dr. Yesudas og kona hans, Prabha, har tre søner — Vinod, Vijay og Vishal. Familien bur for tida i Chennai (tidl. Madras) i delstaten Tamil Nadu i India.

Titlar og prisar 

 1970 - Staten Keralas playback-songpris 16 gonger sidan 1970.
 1973 - Padmashree - frå Indias president
 1974 - Sangeetha Raja
 1988 - Sangeetha Chakravarthy
 1988 - Beste playback-songar i 1988 frå regjeringane både i Tamil Nadu og Andhra Pradesh
 1989 - Sangeetha Sagaram
 1989 - Æresdoktorat frå Annamalai University
 1991 - Indisk nasjonalpris for beste playback-songar
 1992 - Aashtana Gayakan frå regjeringa i Kerala og The Sangeeta Nataka Akademi
 1992 - Den årlege Latha Mangeshkar-prisen frå regjeringa i Madhya Pradesh
 1994 - Den indiske nasjonale borgarprisen

Bakgrunnsstoff 
 IMDb - K.J. Yesudas

Yesudas, Kattassery Joseph
Yesudas, Kattassery Joseph
Yesudas, Kattassery Joseph
Yesudas, Kattassery Joseph
Yesudas, Kattassery Joseph
Oddaprosessen

Oddaprosessen er ein metode for industriell produksjon av nitrogenbaserte kunstgjødsel. Metoden vart utvikla rundt åra 1927-28 av sivilingeniør Erling Johnson medan han arbeidde ved Odda Smelteverk i Odda 

Sjølv om Johnson utvikla prosessen medan han arbeidde ved Odda Smelteverk, vart prosessen ikkje brukt i praktisk produksjon ved smelteverket. I staden vart prosessen lisensiert til Norsk Hydro, BASF, Hoechst, og DSM. Kvart av desse føretaka brukte prosessen, introduserte endringar, og lisensierte desse vidare til andre føretak. Per 2004 brukte Yara (Norsk Hydro), BASF, AgroLinz, og GNFC framleis prosessen. På grunn av endringane i prosessen vert han mange gonger referert til som nitrofosfatprosessen.

Kjemiske prosessar
Norske oppfinningar
Odda
Erling Johnson

Erling Bjarne Johnson () var ein norsk ingeniør. Johnson er kjend for å ha utvikla «Oddaprosessen». Denne kjemiske prosessen er anerkjend internasjonalt som viktig i samband med produksjon av kunstgjødsel, men er lite kjend i Noreg. Arbeidet med prosessutviklinga starta i 1920-åra, og har i tida etterpå vorte vidareutvikla.

Johnson var utdanna kjemiingeniør, med eksamen frå Kristiania Tekniske Skole i 1913. Johnson var amanuensis ved kjemisk institutt ved Norges Landbrukshøgskole frå 1913 til 1916, der han var assistent for professor Sebelien. Arbeidet konsentrerte seg om gjødslingsspørsmål.

Frå 1915 til 1921 var Johnson forsøkskjemikar ved North Western Cyanamide Company i Odda, her og med vekt på gjødslingsspørsmål. Statens Råstoffkomité 1921. Han var kjemisk og teknisk leiar for A/S Monopol malingsfabrikk ved Florvåg på Askøy ved Bergen, og var tilsett ved Jakobsens Fabrikker A/S i Oslo frå 1921 til 1924. Han var sjefskjemikar ved Odda Smelteverk A/S frå 1925. Johnson var truleg den fremste kjemikaren ved Odda Smelteverk. Han vart ved bedrifta til han gjekk av for aldersgrensa i 1963.

Norsk Kjemisk Selskap si medalje til minne om Guldberg og Waage si massevirkingslov vart innstifta 11. mars 1964 i samband med selskapet si feiring av 100-års dagen for Cato Maximilian Guldberg og Peter Waage si oppdaging av massevirkingslova. Medaljen vert tildelt vert tildelt norske kjemikarar som ei anerkjenning for eit vitskapleg og eller teknisk kjemisk arbeid utført i Noreg. Sjefskjemikar Erling B. Johnson fekk medaljen den 11. mars 1964.

Litteratur 
 Bassøe, Bjarne: Ingeniørmatrikkelen: norske sivilingeniører 1901-55 : med tillegg, Oslo 1961.
 Johnson, Erling: Dicyandiamidets innflydelse på Planteveksten (1918). Avhandling prisbelønnet i 1920 av 1905 fondet for Landbruksforskning i Norge. 
 Johnson, Erling: Omkring den nyere utvikling av kunstgjødselindustrien. Nye fremgangsmaater til fremstilling av koncentrerte kunstgjødselblandinger. Foredrag ved det 2. landsmøte for ingeniører M.N.I.F. NIF Bergens avdeling 50 års jubileum, Bergen 22-24 august 1930. 
 Sogner, Knut: The Case of Hafslund and the Odda Process. In Travis, Anthony S. (ed.): Determinants in the Evolution of the European Chemical Industry, 1900—1939 New Technologies, Political Frameworks, Markets and Companies, Dordrecht 1998.

Norske ingeniørar
Folk frå Odda
Ogna

Ogna er eit område og ein tettstad sør i Hå kommune på Jæren i Rogaland fylke. I tida 1838 til 1964 var Ogna herad eigen norsk kommune. I 1964 gjekk Ogna saman med Varhaug og Nærbø kommunar til Hå kommune. 

Tettstaden Ogna har  og ligg ved Ognabukta.

Litteratur 
 Lindtjørn, Morten: Ogna herad i hundre år : 1838 - 1938 : minneskrift. Stavanger 1938.

Sjå òg 
 Tettstader i Rogaland

Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Rogaland»

Tettstader i Rogaland
Tidlegare kommunar i Rogaland
Geografi i Hå
Historie i Hå
Norske kommunar skipa i 1838
Norske kommunar nedlagde i 1964
Tidlegare norske kommunar

Tidlegare norske kommunar er ei liste over norske kommunar som ikkje finst lenger fordi dei anten er blitt delte opp eller slegne saman med andre kommunar. Lista gjev ikkje oversyn over mindre område som er overførte frå ein kommune til ein annan. Nær alle kommunane på lista forsvann på grunn av kommunesamanslåing, ein stor del av dei i 1964. 

Kommunar i Noreg
 
Lister
Arbeidernes Leksikon

Arbeidernes Leksikon er eit norsk oppslagsverk som kom ut i tida frå 1932 til 1936. Oppslagsverket vart utgjeve av Arbeidermagasinets forlag i seks band. Redaksjonen vart leia av Jakob Friis og Trond Hegna, frå band 3-6 var òg redaksjonssekretær Dagfin Juel med.

Innhaldsmessig forsøkte Arbeidernes Leksikon å få med seg alt det andre leksika hadde, men oppslagsverket var meint å spreia kunnskap til arbeidarklassa, og ein hadde ei politisk venstreorientert, sosialistisk vinkling. Slik kunne ein bryta borgarskapet sitt monopol på kunnskapsformidling i samfunnet.

Eit utval av artiklar frå verket blei i 1974 gjeve ut i ei faksimileutgåve i tre bind, av Pax forlag.

Bakgrunnsstoff 
 Arbeidernes Leksikon på nett (web.archive.org)

Digitalisert hjå Nasjonalbiblioteket
 Arbeidernes leksikon. 1 : Aachen-båtsmann, 1932
 Arbeidernes leksikon. 2 : C-Fiskemåken, 1933
 Arbeidernes leksikon. 3 : Fisken-husbondskar, 1933
 Arbeidernes leksikon. 4 : Husbygg-legende, 1934
 Arbeidernes leksikon. 5 : Legering-radio, 1935
 Arbeidernes leksikon. 6 : Radioaktivitet-åverk, 1936

Norske oppslagsverk
norsk arbeidarhistorie
Pax Leksikon

PaxLeksikon eller Pax Leksikon er eit norsk oppslagsverk som kom ut i tida frå 1979 til 1981 på Pax forlag. I norsk samanheng er oppslagsverket unikt, sjølv om det har likskapar med Arbeidernes Leksikon frå 1932. 

Oppslagsverket vart redigert med eit venstreradikalt blikk på verda. Særleg vart det lagt vekt på kvinnesak, miljøvern og arbeidarrørsla.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Digital versjon hjå Universitetet i Bergen (web.archive.org)

Digitalisert hjå Nasjonalbiblioteket 
 PaxLeksikon. 1 : A-B
 PaxLeksikon. 2 : C-G
 PaxLeksikon. 3 : H-Ks
 PaxLeksikon. 4 : Ku-N
 PaxLeksikon. 5 : O-Sn
 PaxLeksikon. 6 : So-Å ; Register
 PaxLeksikon. 7 : Fakta om krig og fred

Norske oppslagsverk
Egil Skallagrimsson

Egil Skallagrimson (norrønt Egill Skallagrímsson) var ein høvding frå Island i vikingtida. Han var fødd på Island om lag år 910, og døydde om lag år 990.
Han var son av Skallagrim Ulfsson (Skalla-Grímr Kveldulfsson) og Bera Yngvarsdottir. Skallagrim Ulfsson hadde i si tid reist frå det norske Vestlandet til Island. 

Egil Skallagrimson var ein stor skald, og er rekna som den fremste av dei norrøne diktarane. I soga om Egil Skallagrimson (Egilssoga eller Egils saga) vert det fortalt at han kunne kveda dikt allereie då han var tre år. Truleg er Snorri Sturluson (1179-1241) opphavsmann til Egilssoga. Soga fortel at han gjorde sitt første drap då han var berre sju år gamal. Egil kunne og med trolldomskunstar. 

I soga er Egil skildra som ein hard krigar, det òg fortalt om to høve då Egil gjekk holmgang; ein gong mot Atle den skamme på Gulating og ein annan gong mot Ljot den bleike på Sunnmøre. I årevis stod Egil i strid med kong Eirik Blodøks og dronning Gunnhild. Han kjempa både i det seinare Storbritannia, så vel som i andre land kring Nordsjøen.

Born med Asgerd (eller Asgjerd) Bjørnsdottir 
 Thorgerd Egilsdottir 
 Bera Egilsdottir
 Bodvar Egilson
 Gunnar Egilson
 Thorstein Egilson

Merknadar

Bakgrunnsstoff 
 Egilssoga omsett av Leiv Heggstad (Samlaget 1950)
 Höfundur Egill Skallagrímsson (Islandsk)
 Egils saga (Islandsk)
  Egil Skallagrímsson Den oldnorske og oldislandske litteraturs historie (Finnur Jonsson 1920)

Kjende kvad av Egil Skallagrimsson:

 Hovudlausen   dråpa til kong Eirik Blodøks. 
 Sonatorrek  (Sonetapet) - minnekvad over sonen Bodvar som drukna.
 Arinbjarnarkvida  Eit kvad til minne om Egil sin ven Arinbjørn herse. 
 Adalsteinsdråpa  Dråpa om kong Adalstein (Athelstan) i England
 Berudråpa 
 Skjaldardråpa 
 Lausaviser  (48 vers)
 Fragment 

Islandske skaldar
Islandske hovdingar
Folk frå vikingtida
Fødde i 910-åra
Døde i 990-åra
Folk i islendingesogene
Sinotibetanske språk

Sinotibetanske språk er ein språkfamilie som femner over 350 språk i det austlege Asia. Berre indoeuropeiske språk har fleire talarar.

Familien kan delast inn i desse språkgruppene:

 Sinittiske språk, som omfattar kinesiske språk
 Tibetoburmesiske språk, som igjen vert delte inn i tibetanske og burmesiske språk

Mange av dei sinotibetanske språka er tonale. Dei fleste kinesiske språka er analytiske språk (bygde opp av einstavingsord) medan mange tibetanske språk er agglutinerande.

Språkfamiliar
 *