alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ånen Olsson Bergsager

Ånen Olsson Bergsager () var ein norsk lærar, kyrkjesongar og gardbrukar og stortingsmann frå Hægebostad i Vest-Agder.

Han var son til ein gardbrukar i Hægebostad. I ungdomen gjekk han nokre veker på skule i Kristiansand. Med seg heim tok han nokre lærebøker, mellom anna i språk. I 1830 vart han skulehaldar i heimbygda og kyrkjesongar ikkje lenge etter. Av den nye soknepresten til Hægebostad lærde han latin og gresk. Presten hadde håpa han skulle verte lærar i matematikk i den høgre skulen, men då Bergsager gifta seg og vart lærar i Farsund, vart det ikkje av. Sidan vart han gardbrukar på Bergsager i Lyngdal. Perioden 1840-56 var han i tillegg lærar og kyrkjesongar i Lyngdal. Han var ordførar i Lyngdal 1843-77, og hadde ei rekke kommunale verv.

Bergsager representerte Lister og Mandals amt på Stortinget 1848-64 og 1868-73. I 1848 var han medlem av militærkomiteen, på alle seinare storting var han medlem av bankkomiteen. Bergsager er best kjend for å ha kome med framlegget om at Noregs Bank skulle offentleggjere status kvar einaste månad, noko som vart samrøystes vedteke.

Han døydde på garden sin i Lyngdal i 1879.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914
 

Stortingsrepresentantar 1848-1850
Stortingsrepresentantar 1851-1853
Stortingsrepresentantar 1854-1856
Stortingsrepresentantar 1857-1858
Stortingsrepresentantar 1859-1861
Stortingsrepresentantar 1862-1864
Stortingsrepresentantar 1868-1870
Stortingsrepresentantar 1871-1873
Stortingsrepresentantar for Vest-Agder
Ordførarar i Lyngdal
Norske lærarar
Norske gardbrukarar
Folk frå Hægebostad
Vassenden i Hyllestad

Vassenden er ein matrikkelgard i Hyllestad kommune i Sogn og Fjordane fylke. 
Garden har matrikkelnummer 18.

Geografi 
Vassenden ligg ved utlaupet til Ramsgrøvatnet og grensar i nord og vest til Ramsgrø og til Øn i aust og sør.
Fylkesveg 607 går over garden.

Historie 
Garden vart skilt ut frå Øn i 1873 og hadde før det vore husmannsplass. Ein veit sikkert at det har budd folk på Vassenden sidan 1700-talet, men det kan ha budd folk der også før. 

Garden har heile tida vore einbølt.

Namnet 
Gardsnamnet kjem av at garden ligg ved enden av Ramsgrøvatnet. 

Vassenden er brukt som gardsnamn fleire andre stader i landet. 

Statens kartverk godkjende skrivemåten «Vassenden» i 1986.

Gardsnamnet vert også brukt som slektsnamn.

Sjå òg 
 Matrikkelgardar i Hyllestad kommune

Kjelder

Vidare lesnad

Bakgrunnsstoff 
 «Vassenden» i Gardsleksikonet på nettstaden til Sogn og Fjordane Fylkesarkiv
 «Vassenden» i matrikkelutkastet av 1950
 «Vassenden» i gardsmatrikkelen for 1886

Gardar i Hyllestad
Sigbjørn Steinarsson Helle

Sigbjørn Steinarsson Helle () var ein norsk lærar, gardbrukar og stortingsmann frå Fjotland i Vest-Agder.

Far hans var gardbrukar. Sjølv var han skulehaldar i heimbygda frå 1837 til 1856. Frå 1840 var han gardbrukar på farsgarden i Fjotland. Han var medlem av heradsstyret 1843-90, ordførar i 30 år. Elles var han forlikskommissær 1843- 49 og 1853-90, samt formann i matrikkelkommisjonen i Fjotland.

Helle representerte Lister og Mandals amt på Stortinget 1862-63, på omframstortinget 1864, i 1865-66 og 1868-69. I heile si stortingstid var han medlem av justiskomiteen.

Han døydde på garden sin i Fjotland i 1899.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1862-1864
Stortingsrepresentantar 1865-1867
Stortingsrepresentantar 1868-1870
Folk frå Kvinesdal
Norske gardbrukarar frå 1800-talet
Norderhov gamle prestegard

Norderhov gamle prestegard (opphavleg Njardarhov) ligg på Norderhov i Ringerike kommune, like ved Norderhov kyrkje frå mellomalderen. Garden, som i ei tid var den største garden på Ringerike, er uløyseleg knytt til slaget på Norderhov natta til 29. mars i 1716. Ein kan framleis sjå kulehola i veggen på Svenskestua etter trefninga mellom nordmenn og svenskar. Han er også knytt til paret Anna Colbjørnsdatter (ca. 1667-1736) og ektemannen, prest og historikar Jonas Ramus (1649–1718), som eigde garden og budde her då slaget fann stad.

Kor gamal garden er veit ein ikkje sikkert, men han er truleg svært gamal av opphav. Dei eldste delane av dagens våningshus blir datert til slutten av 1500-talet, men det er utvida fleire gongar sidan. Hovudbygningen, som vart pussa opp utvendig i 2000, har ca. 850 kvadratmeter veggflater og 50 vindauge, som er delvis småruta med 12 eller 16 glas. Garden har særs høg verneverdi grunna sin høge alder. Bygningen er eit særs viktig element i eit kulturmiljø som blir vurdert å vere av nasjonal verdi. På tunet står òg den såkalla Munkestua, som truleg er frå perioden før 1650. Det er likevel lite som talar for at det nokon gong har budd munkar der. Bygningen står dessutan ikkje på sin opphavlege plass, men er flytta dit.

Prestegarden var før reformasjonen i 1536 delt i to garder: Øvre Njardarhov (prestegard) og Nedre Njardarhov (kapitelgard). Ved eit makeskifte i 1575 vart dei to gardane igjen samla til ein. Denne fungerte fram til han vart museum som prestegard i Norderhov prestegjeld og prostesete på Ringerike.

I dag rommar våningshuset på den gamle prestegarden Ringerikes Museum (inkludert Hjemmestyrkemuseet distrikt 14.2) og Buskerud fylkesfotoarkiv.

Sjå òg 
 Norderhov
 Norderhov kyrkje
 Ringerikes Museum
 Hjemmestyrkemuseet distrikt 14.2
 Buskerud fylkesfotoarkiv

Kjelder

Bakgrunnsstoff 
 Ringerikes Museum
  

Gardar i Viken
Kulturminne i Ringerike
Byggverk i Ringerike
Norderhov
Prestegardar i Noreg
Freda bygg i Viken
Lars Tallaksson Foss

Lars Tallaksson Foss () var ein norsk lærar, gardbrukar, bankmann og stortingsmann frå Lyngdal i Vest-Agder.

Far hans var gardbrukar i Lyngdal. Sjølv vart han utdanna til lærar hos soknepresten i Lyngdal. Frå 1827 til -35 var han skulehaldar. Han tok så over farsgarden og dreiv denne, seinare tok han over garden Rom frå svigerfaren og budde på denne. Foss var kasserar i den lokale sparebanken 1864-91. Han var medlem av heradsstyret 1840-84, ordførar i mange år. Elles forlikskommissær i tolv år. 

Foss representerte Lister og Mandals amt på Stortinget i 1868-69 og 1871-73. Begge tingbolkane var han medlem av budsjettkomiteen.

Han døydde på garden Rom i Lyngdal i 1897.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Stortingsrepresentantar 1868-1870
Stortingsrepresentantar 1871-1873
Folk frå Lyngdal
Samuel Simonsson Fede

Samuel Simonsson Fede () var frå Kristiansand eller Søgne i Vest-Agder. Han var gardbrukar og stortingsmann.

Mor til Fede flytta til garden med same namnet, etter ho vart enkje. Sonen tok etter kvart over garden og dreiv den vidare. Han vart i 1788 i tillegg postopnar, eit verv han hadde fram til han døydde i 1856.

Fede var 2. representant frå Lister og Mandals amt på Stortinget i 1818. Han var medlem av fem komitear, mellom dei om brennevinsbrenning, om fyr- og merkevesenet og om husmannslova.

Han døydde på garden sin i Kvinesdal i 1856.

Kjelder 
 Lindstøl, Tallak: Stortinget og Statsraadet 1814-1914. Kristiania, 1914

Norske gardbrukarar
Postfolk
Stortingsrepresentantar 1818-1820
Stortingsrepresentantar for Vest-Agder
Folk frå Agder
Buskerud fylkesfotoarkiv

Buskerud fylkesfotoarkiv er sentralarkiv for fotohistorisk materiale frå Buskerud. Arkivet er fylkesansvarleg i det nasjonale fotobevaringsarbeidet og rommer om lag 200 000 fotografi frå ca. 1850 og fram til i dag, inkludert i dette ei reprosamling på meir enn 100 000 bilde og ca. 70 000 (ca. 8 tonn) er originale glasplater. Fylkesfotoarkivet har felles kontor og telefon med Ringerikes Museum på Norderhov i Ringerike kommune. Nye klimaregulerte magasin er no bygd i det nye museet på Veien Kulturminnepark hringariki

Buskerud fylkesfotoarkiv vart lagt til Ringerike i 1987 og er administrativt underlagt distriktskonservatoren ved Ringerikes Museum, økonomisk Buskerud fylkeskommune. Arkivet blir leia av fylkesfotograf Bjørn Johnsen frå Hønefoss, som vart tilsett som fylkesfotograf 1. juni 1992. Arkivet gir råd om fotobevaring, om konservering av fotografisk materiale, om digital handsaming av fotografisk materiale og om opphavsrett. Arkivet fotograferer òg for alle konsoliderte museum i fylket og leverer bilda til trykk og til utstillingar.

Bakgrunnsstoff 
 

Kultur i Ringerike
Fotografi
Historie i Ringerike
Våningshus

Våningshus er eit bustadhus på ein gard. Våningshusa varierer i storleik og form, og speglar vanlegvis garden sin rikdom. Huset er forma etter lokal byggeskikk. 

Ordet «våning» kjem av lågtysk wonen  som tyder 'å bu'. Ordet finst i tysk som Wohnung.
Truleg kom ordet inn i norsk språk ved at matrikkelen var eit verkemiddel for utrekning av skatt til kongen av Danmark-Noreg, som gjennom åra hadde mange rådgjevarar av tysk opphav.

Sjå òg
 Eldhus
 Kårstove
 Stove
 Uthus, det motsette av våningshus

Kjelder

Gardsbygningar
Norsk landbrukshistorie
Bustader
Hydalen i Hyllestad

Hydalen eller Høydal, tidlegare skrive Hydal, er ein matrikkelgard i Hyllestad kommune i Sogn og Fjordane fylke. 
Garden har matrikkelnummer 19.

Geografi 
Hydalen ligg ved Hydalsvatnet, austom Vassenden. Garden grensar i vest til Ramsgrø og Øn, i aust til Fjaler kommune og i sør til Sundbotn.
Det går kommunal veg til bruka frå Fylkesveg 607.

Historie 
Hydalen er nemnt i Bergens kalvskinn frå midten av 1300-talet.

Namnet 
I Bergen kalvskinn er namnet skrive «Ydolum» og fyrstelekkjen «Y» skal tyde barlind, slik at gardsnamnet tyder 'barlinddalen'. Sjølv om det ikkje veks barlind i Hydalen no gjer det det andre stader i Hyllestad og også i Fjaler. 

I kjeldene er namnet skrive «i Ydolum» (BK. 28 b.), «i Yydolum» (BK. 29 a.), «Hiødall» (1563), «Høedall» (1603), «Høedallenn» (1608 og 1667) og «Høedahl» (1723).

Hydalen er brukt som stadnamn fleire andre stader i landet. 

Statens kartverk godkjende skrivemåten «Hydalen» i 1986 og «Høydal». i 1962.

Når gardsnamnet vert brukt som slektsnamn plar det skrivast «Høydal».

Sjå òg 
 Matrikkelgardar i Hyllestad kommune

Kjelder

Vidare lesnad

Bakgrunnsstoff 
 «Hydalen» i Gardsleksikonet på nettstaden til Sogn og Fjordane Fylkesarkiv
 «Hydal» i matrikkelutkastet av 1950
 «Hydal» i gardsmatrikkelen for 1886

Gardar i Hyllestad
Daugavgrīva

Daugavgrīva (tysk Dünamünde; polsk Dynemunt, russisk Усть-Двинск eller Ust`-Dvinsk) er eit nabolag nordvest i Riga i Latvia på venstrebreidda av Daugava. I dette nabolaget låg den svenske festninga som kontrollerte munningen til Daugava på venstrebreidda.

Festning
På andre sida overfor Daugava, utanfor grensene til det noverande bydelen vart Daugavgrīva slott bygd i 1208 for å tene eit kloster som låg der. Den svenske festninga Dünamünde, teikna i nederlandsk stil av general Rothenburg i 1641, erstatta ruinane av Daugavgrīva slott i 1680.

I 1695 var kommandanten kaptein Heinrich Nicolaus Rüdinger, forfaren til den framtidige patriark Aleksej II av Russland. Rüdinger vart slått til riddar av Karl XI av Sverige.  Joachim Cronman vart seinare kommandant og han døydde 5. mars 1703. 

Etter at festninga vart erobra av russarane, bygde dei festninga om. RegentAnna Leopoldovna av Russia, mannen hennar Anton Ulrik, og sonen hennar Ivan VI vart sperra inne i Dünamünde i 1742. 

Dei russiske styresmaktene gav festninga namnet Ust-Dvinsk i 1893, og tillet berre russiske soldatar å bu der. Dei bygde om festningsverka  før den første verdskrigen. Under krigen vart Ust-Dvinsk bombardert av Schütte-Lanz luftskip SL 7 frå den tyske armeen. Etter at festninga vart teken av Det tyske keisardømet, vart ho inspisert av keisar Vilhelm II i 1917. Dei latviske styresmaktene øydela det meste av festninga fleire år seinare. Under den kalde krigen var Ust-Dvinsk base for sovjetiske soldatar. Staden vert i dag kalla Daugavgrīva på latvisk. Det står eit fyr ved Daugavgrīva i dag, opphavleg bygd i 1818. Det vart bygd om i 1863, 1920 og etter den andre verdskrigen.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Daugavgrīva» frå ,  den 6. desember 2010. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff
Festninga i Daugavgriva (russisk)
Historiske planteikningar av Dünamünde  (russisk med tyske kart)
Diskusjon og bilete på www.fortification.ru (russisk med bilete og tyske kart)

Riga
Bengt Gabrielsson Oxenstierna

Grev Bengt Gabrielsson Oxenstierna ( var ein svensk statsmann, son av syskenbarnet til Axel Oxenstierna, Gabriel Bengtsson Oxenstierna (1586–1656). Han var gift med Magdalena Stenbock.

Liv 
Etter ei langvarig utdanning og reise utanlands, starta han den diplomatiske karrieren sin ved den store fredskongressen i Osnabrück. Under opphaldet i Tyskland vart han kjend med pfalzgreve Karl Gustav, som seinare vart Karl X av Sverige og dei vart gode vener. To år etter at kongen tok trona i 1654, vart Oxenstierna sendt for å representere Sverige i Kreistag i Niedersachsen. I 1655 reiste han med Karl til Polen og vart guvernør i dei nyerobra provinsane Kulm, Kuyavia, Masovia og Stor-Polen. Det stødige og humane styresettet han synte vann tillitten til innbyggjarane i området, og dei fleste tyske innbyggjarane tok derfor svenskane si side mot polakkane. Då Karl reiste til Danmark i 1657 klarte Oxenstierna i desperate tilhøve, å forsvare Thorn i ti månader, og vilkåra for å overgjev seg vart særs fordelaktige for han under dei påfølgjande fredsforhandlingane i Oliva, mellom Polen og Sverige, då Oxenstierna var ein av dei øvste svensek fullmektige for kongen. Under regjeringa til Magnus de la Gardie hadde han mindre viktige roller. Frå 1662 til 1666 var han generalguvernør i Livland. I 1674 vart han sendt til Wien for å prøve å hindre krig mellom Frankrike og imperiet. Banda han knytte og sympatien han vann der var viktig for den framtidige karrieren hans. Dette gjorde at han vart utpeikt til ein av dei svenske utsendingane til kongressen i Nijmegen (1676).

Fredsbevaring 
I 1680 stolte Karl XI av Sverige fullstendig på at han klarte å styre utenrikssaker, så lenge han klarte å bevare freden. Han heldt stillinga som utanriksminsiter dei neste 17 åra til stor fordel for Sverige. Dei politiske prinsippa hans var basert på venskap til dei maritime maktene England og Dei sameinte Nederlanda, og med keisaren, samt ein eit tett anti-dansk band med huset Holstein. Karl XI peikte Oxenstierna ut som ein av regentane medan Karl XII av Sverige enno var for ung til å styre landet. Den nye krigshissige kongen fylte den gamle, kloke kanslaren med uro. Han protesterte ofte og hardt, og råda Karl til å akseptere dei fredsforslaga til den første anti-svenske koalisjonen under den store nordiske krigen, men det var til ingen nytte.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Bengt Gabrielsson Oxenstierna» frå ,  den 6. desember 2010. 
 oppgav desse kjeldene: 
 

Svenske generalguvernørar
Svensk adel
Eldhus

Eldhus (frå norrønt eldhús) eller størhus (norrønt steikarahús) er nemninga på ein bygning med eldstad til ein viss bruk, til dømes vasking eller baking. Ulike stader har ein også kjend bygningen som bakarstue, bryggarhus, kylne, masstu (matstove) og sørpehus.

Skildring
Eldhus var vanlege frå norrøn tid, og var ein av dei viktigaste husa på gardane. Lenge var eldstaden ei åre, også etter at hovudhusa fekk peis. Eldhusa var i bruk på den norske landsbygda fram til moderne tid. 

Som regel var eldhuset eit eittroms hus med dør i gavlveggen, ofte eit lafta tømmerhus. I Vest-Noreg fann ein også mange bygningar i grindbygg med bordveggar.

Utstyr
Det vanlege utstyret var ei storgryte, ei nedmurt bakstehelle, ein brødomn og ein båsomn/peis. Ein kunne ha fleire eldstader, men røyken frå dei gjekk opp gjennom den same pipa. Huset kunne òg innehalde utstyr til å brygge og vaske klede. Det vart gjerne òg nytta i samband med slaktinga på garden, og til ysting og smørkjerning.

Eldhuset var gjerne gardkona sin arbeidsplass, og inneheldt gjerne ein arbeidsbenk og eit stort langbord. Huset kunne òg innehalde overnattingsstad for gjestar.

Sjå òg andre gardsbygningar
 Våningshus
 Kårstove
 Stabbur
 Låve
 Fjøs
 Løe

Kjelder
Søk etter eldhus  i Nynorskordboka
Delar av denne artikkelen bygger på «Ildhus» frå ,  den 6. desember 2010.  
 

Gammal norsk trearkitektur 
Gardsbygningar 
Eldstader
Reidar Lindseth

Reidar Lindseth () er ein norsk lokalpolitikar frå Venstre. Han var ordførar i Flatanger kommune frå 2003 til 2011.

Han var vararepresentant nr. 2 til Stortinget for Nord-Trøndelag for perioden 2013-2017.

Kjelder 

Ordførarar i Flatanger
Venstreordførarar i Nord-Trøndelag
Folk frå Flatanger
Strekkstagplattform

Ei strekkstagplattform (engelsk: Tension-leg platform, TLP) er ei flytande og vertikalt forankra plattform eller lastebøye som normalt blir bruka til offshoreproduksjon av olje eller naturgass, og er spesielt egna for havdjup på meir enn 300 meter. Som regel blir stag eller kjetting bruka for å halde plattforma på plass.

Oljeplattformer
Winston Reid

Winston Wiremu Reid () er ein dansk-newzealandsk fotballspelar som har spelt forsvar for West Ham United sidan 5. august 2010.

Reid vart fødd i North Shore ved Auckland av maori-foreldre. Som tiåring flytte han frå New Zealand til Danmark med mora og den danske stefaren hans. Her tok han etter kvart til med å spela fotball på fulltid, både for Sønderborg og Midtjylland. Då Reid fekk dansk statsborgarskap i 2006 vart han innkalla til det danske U19-landslaget. Han heldt fram med å spela for Danmark på U19-, U20- og U21-nivå fram til 2010, då han bestemte seg for å spela for landslaget til New Zealand. Han deltok i VM i fotball 2010 i Sør-Afrika og skåra her sitt hittil einaste landslagsmål i ein kamp mot Slovakia som enda 1 - 1. Reid sitt mål kom i det nittitredje speleminuttet.

Kjelder 
 Engelsk Wikipedia om Winston Reid.

Newzealandske fotballspelarar
West Ham-spelarar
Danske fotballspelarar
Maoriar
Midtjylland-spelarar
Guanciale

Guanciale er ein italiensk måte å konservera svinekjakar på. Kjøtet i svinekjakane er svært feite, samstundes som musklane er velbrukte, noko som gir ein særleg god råvare for urøykt speka flesk. I tillaginga av guanciale blir kjakane krydra med pepar, eller chilipepar, og tidvis rosmarin. Kjøtet blir så salta i nokre dagar og kan så bli hengt til tørk i fleire veker. Guanciale er den autentiske ingrediensen i fleire tradisjonelle italienske matrettar, så som pasta all'amatriciana eller spaghetti alla carbonara.

Bakgrunnsstoff
Den norske matskribenten Andres Viestad si oppskrift for tillaging av guanciale.

Svinekjøt
konservering
italiensk mat
Vasílis Torosídis

Vasílis Torosídis () er ein gresk fotballspelar som spelte for Olympiakos frå 2007. Tidlegare har han spelt for Skoda Xanthi FC. Han vart seriemeister i Hellas med Olympiakos i 2011.

Torosídis har spelt for det greske landslaget sidan 2007. Han deltok i EM i fotball 2008, og skåra sitt fyrste landslagsmål i ein kvalifiseringskamp til VM i fotball 2010 mot Luxemburg. Under dette VM, som fann stad i Sør-Afrika, skåra han 2-1 målet og sigersmålet i ein kamp mot Nigeria.

Kjelder 
 Engelsk Wikipedia om Torosidis.

Greske fotballspelarar
Olympiakos-spelarar
Spelarar i Fotball-EM 2008
Spelarar i Fotball-VM 2010
Spelarar i Fotball-EM 2012
Spelarar i Fotball-VM 2014
Marko Lomić

Marko Lomić () er ein serbisk fotballspelar som spelar i forsvar for Dinamo Moskva i den russiske fotballigaen. Han har òg landskampar for Serbia.

Lomić begynte karrieren sin hjå Borac Čačak i heimbyen. I 2002 gjekk han til Litex Lovetsj i Bulgaria, men vende heim etter eit halvt år utan å ha spelt nokon seriekampar. Han vart cupmeister i Serbia med Železnik i 2005. Før 2005/06-sesongen planla han ein overgang til den rumenske klubben FCU Politehnica Timişoara, men kort før kontrakten skulle underskrivast, fekk han eit tilbod frå den serbiske toppklubben FK Partizan i Beograd.

Med Partizan spelte han mellom anna i meisterligakvalifisering i 2005/06-sesongen og i UEFA-cupen i 2006/07, men fekk ingen seriemeisterskap med Partizan. I 2007 gjekk han til den tyske andredivisjonsklubben TuS Koblenz, der han spelte til august 2009. Han var då ikkje med i framtidsplanane til trenaren, og vende attende til Partizan. Der spelte han 2009/10-sesongen, før han gjekk til Dinamo Moskva i Russland våren 2010.

Lomić debuterte for Serbia sitt A-landslag 7. april 2010 i ein kamp mot Japan, men kom ikkje med i Serbia sin tropp til fotball-VM i 2010.

Denne artikkelen begynte med ei omsetjing frå tysk wikipedia 6. desember 2010.

Serbiske fotballspelarar
Koblenz-spelarar
Dinamo Moskva-spelarar
Sergei Pareiko

Sergei Pareiko () er ein estisk tidlegare fotballspelar som har spela som keeper for Tom Tomsk i den russiske fotballserien, og for Estland sitt landslag.

Pareiko har spelt fotball i den russiske ligaen sidan 2001, då han gjekk til Rotor Volgograd. Då dei rykte ned, gjekk han til Tom Tomsk i 2005. Han har spelt for Estland sitt A-landslag sidan 1996. Ei stund la han opp landslagsfotballen, men vende tilbake til landslaget som førstekeeper då Mart Poom la opp. Han la sjølv opp i 2015. Han spelte totalt 65 kampar for landslaget.

Kjelder

Estiske fotballspelarar
Rotor Volgograd-spelarar
Tom Tomsk-spelarar
Karolinarane

Karolinarane (av Carolus, latinisert form av namnet Karl) er nemninga på soldatane til den svenske kongen Karl XII som styrte frå 1697 til 1718. 

I Noreg er karolinarare mest kjende for felttoga mot Trøndelag og Oslo og ikkje minst Fredriksten festning i Halden.

Dei deltok i slaget på Norderhov i 1716 og i Armfeldts felttog i Trøndelag der ein stor del av styrken omkom i Tydalsfjella under tilbaketrekking vinteren 1719. 3000 soldatar omkom under marsjen til Sverige.

Sjå òg
 Den karolinske dødsmarsjen
 Den store nordiske krigen

Den store nordiske krigen

de:Einteilungswerk#Das jüngere Einteilungswerk
Huangelva

Huangelva, Huang He ('Gul elv') er den nest lengste elva i Kina etter Chang Jiang. Ho renn gjennom provinsane Qinghai, Gansu, Indre Mongolia og Shandong og ut i Bohaibukta. Elva er den 8. største i Kina når det gjeld vassføring.

Geografi 
Huangelva har kjeldene sine i det tibetanske høglandet. Som hovudkjelde reknar ein Karelva (Kar Qu) som renn langs nordskråninga av Bayanharfjella (Bāyánkālā Shānmài) i Qinghai. Huangelva renn ut av Qinghai i nordaustleg retning gjennom Gansu, gjer ein lang boge mot nord til Indre Mongolia rundt Ordos-platået, renn så sørover igjen gjennom tronge juv og tek imot elvane Fen He frå nordaust og Wei He frå vest. Ho bøyer så mot aust, passerer nord for Taifjellet (Tai Shan) i Shandong før ho munnar ut i Bohaibukta.

Huangelva renn gjennom tørre strøk, og middelvassføringa er difor lita, men ho kan ha store flaumar etter monsunregnet. Elveløpet går gjennom strekningar dekte av løss, som lett blir slipt ned og ført med som slam. Dette gjev elva gulfargen som har gjort at ho blir kalla Den gule elva. Slammet blir lagt opp i det veldige elvedeltaet som byrjar ved Kaifeng, 500 km før utløpet. I deltaet er løpet lite stabilt. Elveleiet er inngjerda av dike som er opp til 10 m høge, men desse blir ikkje sjeldan brote ved flaum. Flaumar kan òg grava ut nye kanalar, og elva har skifta løp fleire gonger. Før 1300 gjekk ho omtrent som no, men forandra så løp og munna ut sør for Shandong i 500 år, til 1853, då ho igjen tok det nordlege løpet. I 1938 og 1947 vart løpet omdirigert.

Kultur 

Området kring den nedre delen til elva og bielva Wei blir rekna som fødestad for den kinesiske sivilisasjonen. Flaumfaren gjorde at elva tidlegare blei kalla «Kinas svøpe». Under ein flaum i 1931 skal 3,7 millionar menneske ha mista livet.

Huangelva har lita tyding for samferdsla, men avgjerande tyding for jordbruket i Nord-Kina. Store damanlegg og kanalbygging har redusert flaumkatastrofane og utvida dei irrigerte områda.

Kjelder 

 Geografiske namn: G–H ved Språkrådet

Bakgrunnsstoff 

Elvar i Kina
Opphavleg omsett med Apertium
Slaget på Norderhov

Slaget på Norderhov var ei trefning som fann stad på Norderhov på Ringerike under Den store nordiske krigen. Slaget stod mellom dansk-norske dragonar og svenske karolinarar, natta til 29. mars i 1716. Utfallet var særs viktig for svenskane sitt nederlag to år seinare.

Sjå òg
 Anna Colbjørnsdatter

Konfliktar i 1716
Norderhov
Norderhov
Norderhov
1716 i Noreg