alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Naberezjnyje Tsjelny

Naberezjnyje Tsjelny (russisk |а́бережные Челны́; tatarsk Яр Чаллы - Yar Çallı) er den nest største byen i republikken Tatarstan i Russland. Han er det administrative senteret i Tukajevskij rajon.

Byen er eit stort industrisenter og ligg ved elva Kama, om lag 225 km aust for Kazan.  I 2007 hadde han like over 500 000 innbyggjarar. Byen skal ha vorte grunnlagd i 1172 og han fekk bystatus i 1930. Byen fekk namnet Brezjnev (etter Leonid Brezjnev) frå 1982 til 1988.

Lastebilane Kamaz og ZMA vert produsert her. 

FC KAMAZ Naberezjnyje Tsjelny er fotballaget i byen og spelar i russisk førstedivisjon.

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettside

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Naberezhnye Chelny» frå ,  den 15. november 2008.
Lyse

For andre tydingar av lyse, sjå lyse (fleirtyding).
Lyse er ukokt tran. Det har i stor grad vorte brukt til brensel i oljelampar. Ein brukte lyse i koler, tranlampar som vart brukt før mineraloljelampane kom i bruk. Lyse var tidlegare ei ettertrakta handelsvare. 

Lyse vert laga av fiskelever. Levra let ein stå i store kjerald. Når ho gjæra og begynte å gå i oppløysing, flotna feittet til overflata. Denne råtrana, eller lyset, fløytte ein av og tok vare på. Lyset var blankare enn kokt tran og har vorte kalla blanktran. 

Den delen av levra som vart att etter at lyset var avfløytt vart kalla grakse. Graksen vart mellom anna brukt til smurning på lunnane i støa når ein sette båt. Det var vanleg å ha eit spann i naustet der ein samla lever til smurning under båten. Graksen kunne òg verte kokt til tran.

Kjelder 

 Karl Rogne: «Under lysekola». Tidskrift for Sunnmøre Historiske Lag. 1945.
 Gunnar Eldjarn og Jon Godal: Åfjordbåten og Nordlandsbåten  Bind 4.

Lyskjelder
Olje
Fiskeprodukt
Lipetsk

Lipetsk (kyrillisk skrift Ли́пецк) er ein by i Russland og administrativt senter i Lipetsk oblast. Han ligg ved breidda av elva Voronezj, 438 km søraust for Moskva.

Historie 
Lipetsk vart først nemnd i krøniker frå 1200-talet. I 1284 vart busetjinga øydelagd av mongolane.

I 1703 gav Peter den store ordre om å få bygd ein støypejernsfabrikk i Lipetsk, nær jernmalmførekomstar, for å lage granater. I 1779 vart Lipetsk ein av dei største byane i Tambov gubernija.

Dei største industriane i Lipetsk er jernindustri, metallarbeid, maskinproduksjon, motorar, kjemikaliar, mat og klede. 

Lipetsk er ein av dei eldste kurstadane i Russland og opna første gong i 1805. Torvgjørme og jernmedisinsk hydrogenkarbonat og kalsiumhaldige kjelder vert nytta til å behandle pasientar. Svovel- og klorhaldig natriumvatn vert nytta til både terapøytiske bad og som drikkevatn.

Bakgrunnsstoff
Aktiv galaksekjerne

Aktive galaksekjernar eller aktive galaksar (på engelsk forkorta AGN) er sentrale energiproduserande regionar som finst i nokre galaksar. Aktive galaksekjernar skil seg ut ved at store delar av energiutstrålinga deira kjem frå prosessar som ikkje har med normale stjerner eller utvikling deira å gjera. Den observerte måten denne energien blir frigjord på definerer dei ulike typane av aktive galaksekjernar. Den mest populære modellen for energiproduksjonen er materiale rundt eit svart hòl. Energien blir frigjord gjennom akresjon, sannsynlegvis i ei akresjonsskiva, medan jetstrålar kan vera eit naturleg biprodukt av skivegeometrien og magnetfelt.

Typar av aktive galaksekjernar

LINER 

Ved dei lågaste energinivåa ligg sokalla LINER som generelt sett berre er attkjennelege ved foroldstala på relativt svake emisjonslinjer. Ikkje alle LINER er ekte aktive galaksekjernar.

Seyfert-galaksar 

Aktivitet karaktisert av sterke og breie emisjonslinjer føregår i Seyfert-galaksar, der mesteparten er spiralgalaksar. Seyfert type 1- og 2-galaksar har ulike mønster i emisjonslinjebreidd. Seyfert-galaksar viser òg sterk røntgenstråling og ofte i tillegg sterk langinfraraud stråling.

Radiogalaksar 

Radiogalaksar er mest framtredande ved den sterke utstråling deira av radiobølgjer; vanlegvis frå eit par vedheng symmetrisk plasserte rundt galaksen, ofte i selskap med jetstrålar og radiostråling frå galaksekjernen sjølv. Aktiviteten til galaksen kan ha lite eller ingen spor i den optiske delen av det elektromagnetiske spekteret; men nokre radiogalaksar har optiske emisjonslinjer som liknar dei båe typane Seyfert-galaksar har.

Kvasarar 

Kvasarar har høgare luminositet og er so lyssterke at den kringliggjande galaksen kan bli usynleg for ordinære observasjonar.

BL Lacertae-objekt 

BL Lacertae-objekt viser trekklause spektrum og hurtig variasjon, noko som indikerer at dei er radiogalaksar eller kvasarar som blir sedde langs retninga til ein relativistisk jetstråle.

Bakgrunnsstoff 

 Hubble-bilete av kvasarar og andre aktive galaksekjernar

Kjelder 

 Denne artikkelen baserer seg på artikkelen «active galactic nucleus» s. 4 i Philip's Astronomy Encyclopedia utgjeven i 2002.

 
 
Utvalde artiklar 2010
1053 Vigdis

1053 Vigdis er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 16. november 1925 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.

Kjelder 

 1053 Vigdis - baneparametrar hjå JPL Solar System Dynamics
 Oppdagarar og oppdagingsplassar i Engelsk Wikipedia sine asteroidelister. Listene baserer seg på Minor Planet Center - «Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets»

Vigdis
Vigdis
1054 Forsytia

1054 Forsytia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 20. november 1925 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.

Kjelder 

 1054 Forsytia - baneparametrar hjå JPL Solar System Dynamics
 Oppdagarar og oppdagingsplassar i Engelsk Wikipedia sine asteroidelister. Listene baserer seg på Minor Planet Center - «Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets»

Forsytia
Forsytia
1055 Tynka

1055 Tynka er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Flora. Han blei oppdaga den 17. november 1925 av Emil Buchar ifrå Observatoire astronomique d’Alger - Bouzaréah i Alger.

Kjelder 

 1055 Tynka - baneparametrar hjå JPL Solar System Dynamics
 Oppdagarar og oppdagingsplassar i Engelsk Wikipedia sine asteroidelister. Listene baserer seg på Minor Planet Center - «Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets»

Tynka
Tynka
Tynka
Tynka
Peder Morset

Peder Morset () var ein norsk lærar frå Selbu som under andre verdskrigen gjennom engasjement i lærarfronten vart dregen inn i motstandsarbeidet som kurer. Familien kom i søkjelyset til Gestapo, og under ei flukt i fjellet vart sonen Oddmund Morset skoten, medan Peder og sonen Helge vart tekne til fange. 

Foreldra til Peder var Ingeborg og Ole, gardbrukarar på Morset i Selbu.

Peder Morset vart skoten på Kristiansten festning 19. mai 1943.

Kjelder
 http://www.norgeslexi.com/krigslex/m/m3.html#morset-peder.
ør-Trøndelag fylke, Selbu i Selbu, Ministerialbok nr. 695A08 (1878-1891), Fødte og døpte 1887, side 136.

Litteratur 

 Hansson, Per, Og tok de enn vårt liv, 1963

Norsk motstand under andre verdskrigen
Folk frå Selbu
Kommunar i Litauen

Kommunane i Litauen er det andre nivået i den administrative inndelinga av Litauen. Inndelinga på det fyrste nivået består av ti fylke, som igjen er delt inn i desse 60 kommunane. Det finst tre typar: 
 Distriktskommunar (Litauisk: rajono savivaldybė) – det finst 43 av dei. Det er vanleg å bruke berre distrikt når ein referer til desse, då nemninga kommune ikkje blei innført før i 1994.
 Bykommunar (Litauisk: miesto savivaldybė) – det finst åtte av dei. Seks av desse er basert på dei seks største byane. Den spesielle statusen til Visaginas bykommune (basert på den 13. største byen) blir forklart ved at størstedelen av befolkninga er russarar. Palanga bykommune har denne nemninga sjølv om han ikkje berre er basert på ein, men fleire byar.
 Kommunar – det finst ni av dei, og dei blei laga i 2000 under ei reform av kommunane. Desse har verken by eller distrikt i namnet. Neringa kommune eksisterte før som Neringa bykommune. 

Alle kommunane, med tre unntak, Klaipėda distriktskommune (hovudstad: Gargždai), Akmenė distriktskommune (hovudstad: Naujoji Akmenė) og Neringa kommune (hovudstad Nida), har namnet sitt etter hovudstadane deira.

Kart 
Dette kartet viser både fylka og kommunane i Litauen. Åtte bykommunar og to kommunar er markert med nummer:

Liste 
<onlyinclude>

 Denne artikkelen bygger på «Municipalities of Litauen» frå , den 15. november 2008. 
 

Litauen
Kemerovo

Kemerovo (russisk Ке́мерово) er ein industriby ved elva Tom, aust-nordaust for Novosibirsk. Han er det administrative senteret i Kemerovo oblast i det store kolindustriområdet i Kunznetsk-bekkenet. I 2007 hadde byen om lag 520 000 innbyggjarar. Kemorovo lufthamn ligg ved byen 

Byen ligg 3482 km aust for Moskva der elva Iskitim munnar ut i Tom. Han er ein viktig industriby som utvikla seg under Sovjetunionen med viktige kjemiske-, gjødsel- og produksjonsfabrikkar. Han er knytt til ei grein av den transsibrske jernbanen. Sidan oppløysinga av Sovjetunionen har industrien opplevd nedgang og ført til høg arbeidsløyse. 

Kemorovo har kontinentalklima med ein middeltemperatur som varierer frå -18 °C i januar til 20 °C i juli, og relativt lite nedbør, berre 420 mm i løpet av eit normalt år.

Historie 
Kemerovo er ei sasmanslåing av fleire eldre russiske busetjingar. Ein lokalstasjon kalla Verkhotomskij ostrog vart oppretta i nærleiken i 1657 på vegen frå Tomsk til Kuznetsk festning. I 1701 vart busetnaden Sjtsjeglovo grunnlagd på venstresida av Tomsk og vart raskt ein landsby. I 1859 eksisterte det sju landsbyar i området rundt dagens Kemerovo: Sjtsjeglovka (eller Ust-Iskitimskoje), Kemerovo (fekk namn i 1734), Jevsejevo, Krasnyj Jar, Kur-Iskitim (Plesjki), Davydovo (Isjanovo) og Borovaja. I 1721 vart det oppdaga kol i området. Dei første kolgruvene vart oppretta i 1907 og ein kjemisk fabrikk i 1916. I 1917 hadde Sjtsjeglovo om lag 4000 innbyggjarar. 

Området vart vidare utvikla då jernbanen mellom Jurga og Koltsjugino (i dag Leninsk-Kuznetskij) vart lagt til byen, med linje mellom Topki og Sjtsjeglovo. Sjtsjeglovo fekk bystatus i 1918, som no vert rekna som grunnlegginga av Kemerovo. Kemerovo, som då framleis var ein landsby, vart ein del av Sjtsjglovsk kommune. I 1932 vart Sjtsjeglovsk kalla opp etter Kemerovo og vart senteret i Kemerovo oblast i 1943.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Kemerovo» frå , den 15. november 2008.

Bakgrunnsstoff 

Busetnader grunnlagde i 1918
Tula i Russland

Tula (russisk Ту́ла) er ein by og administrativt senter i Tula oblast i Russland. Han ligg ved elva Upa, rundt 170 km sør for Moskva. I 2008 hadde byen om lag 510 000 innbyggjarar.

Tula er ein viktig industriby i Sentral-Russland.

Historie 
Byen har eksistert i alle fall sidan 1300-talet. Nokre historikarar meiner at Tula er same bye som Taidula, nemnd i ei krønike i 1146.

I mellomalderen var Tula ei mindre festning ved grensa til Fyrstedømet Rjazan. Då byen kom under Storfyrstedømet Moskva vart det bygd ein kreml i stein, fullført i 1530. Den var ein nøkkelfestning i den russiske festningslinja Zasetsjnaja tsjerta og ho stod imot ei omleiring  av tatarane i 1552. I 1607 inntok Ivan Bolotnikov og hans støttespelarar  citadellet og motstod ei fire månader lang omleiring av armeen til tsaren. På 1700-talet vart enkelte delar av kremlmurane rive ned.

I 1712 vart Tula vitja av Peter den store som gav Demidov-smedane i oppdrag å bygge den første våpenfabrikken i Russland. Nokre tiår seinare vart Tula av Demidovane omgjort til det største senteret for jernfabrikkar i Aust-Europa. Det eldste museet i byen, som viser våpna si historie, vart opna av Demidovane i 1724. Den første fabrikken for industriell produksjon av samovarar vart òg oppretta der på 1700-talet. Etter at Demidovane flytta senteret for produksjon sin til Ural, heldt byen fram som eit senter for tungindustri, spesielt innan våpenproduksjon.

Under den andre verdskrigen var våpenproduksjon i byen særs viktig. Tula vart mål for ein tysk offensiv, frå 24. oktober til 5. desember 1941, for å bryte den sovjetiske motstanden i Moskvaområdet. Den tungt festningssikra byen klarte seg derimot og Guderian sin  Andre panserarme vart stoppa nær Tula. Byen sikra sørflanken under det sovjetiske forsvaret av Moskva og den etterfølgjande motoffensiven. For dette vart byen etter krigen erklært helteby.

Attraksjonar 
Den mest populære turistattraksjonen i Tula er Jasnaja Poljana, heimen og gravstaden til forfattaren Leo Tolstoj. Det ligg fjorten kilometer sørvest for byen. Det var her Tolstoj skreiv dei kjende romanane Krig og fred og Anna Karenina.

Bakgrunnsstoff 

 Offisiell nettstad 
 Kart over Tula

Galleri 

Heltebyar
Andreas Holmsen

Andreas Holmsen () var ein norsk professor, lektor, historikar og fremste representant for den agrarhistoriske tradisjonen. Holmsen voks opp i Oslo.

Holmsen gifta seg i 1961 med etnologen Rigmor Frimannslund Holmsen.

Verv 
 1941-52 Styremedlem i Landslaget for bygde- og byhistorie
 1964-73 Styremedlem Kjeldeskriftfondet 
 1955-73 Styremedlem og enkelte periodar styreformann i Norsk lokalhistorisk institutt
 Fra 1948 Medlem av Videnskapsakademiet i Oslo 
 1946-1951 Redaktør av tidsskriftet Heimen

Holmsen var òg medlem i Norsk språkråd.

Bibliografi 
 1936 Eidsvold bygds historie bd 1. 
 1937 Sogn. Økonomisk og administrativ historie 
 1939 Norges historie. Fra de eldste tider til 1660 (1. utg 1939) 
 1946 Fra Linderud til Eidsvold Værk bd 1. 
 1950 Eidsvold bygds historie bd 2
 1966 Festskriftet Gard, bygd, rike 
 1971 Fra Linderud til Eidsvold Værk bd 2.
 1976 Nye studier i gammel historie 
 1978 Hva kan vi vite om agrarkatastrofen i Norge i middelalderen? 
 1984 Den store mannedauen Om Svartedauden, oppsummering av Ødegårdsprosjektet

Kjelder

Litteratur 
 Kåre Lunden og Harald Winge: Andreas Holmsen en bibliografi over hans historiske forfatterskap. 1986
 Terje Fagerbakk: Om å gå bakover - Andreas Holmsen i norsk lokalhistorisk forskning. Hovedoppgåve i historie, Universitetet i Tromsø, 1989. 
 

Norske historieprofessorar
Norske sakprosaforfattarar
Vitskapsfolk frå Oslo
Medlemmar av Det Norske Videnskaps-Akademi
G20

G20 er eit uformelt forum for drøfting av økonomiske problemstillingar. I forumet deltek leiande industrialiserte land og leiande utviklingsland.

G20 er samansett av dei 20 største økonomiane i verda. Medlemmer (2008) er dei 19 statane Argentina, Australia, Brasil, Canada, Frankrike, India, Indonesia, Italia, Japan, Kina, Mexico, Russland, Saudi-Arabia, Storbritannia, Sør-Afrika, Sør-Korea, Tyrkia, Tyskland og USA i tillegg til Den europeiske unionen. I tillegg deltek Det internasjonale pengefondet (IMF) og Verdsbanken.

På dei årlege G20-møta samlast finansministrane og sentralbanksjefane i medlemslanda for å diskutere dagsaktuelle politiske og økonomiske saker.

G20-landa står for 85-90 prosent av brutto nasjonalprodukt i verda og 80 prosent av utanrikshandelen. Landa har to tredeler av befolkninga i verda.

Historie 
G20 overtok rolla til G33 som igjen avløyste G22. Planane om ei slik gruppe kom fram under G7-møtet i Köln i Tyskland i juni 1999, og gruppa vart formelt etablert under møtet til G7-finansministrane 26. september 1999. Det konstituerande møtet vart halde 15. desember-16. desember 1999 i Berlin.

CG20-møte 
(Lista er ikkje komplett)
 1999: Berlin i Tyskland
 2000: Montreal i Canada
 2001: Ottawa i Canada
 2002: Delhi i India
 2003: Morelia i Mexico
 2004: Berlin i Tyskland
 2005: Beijing i Kina
 2006: Melbourne i Australia
 2007: Cape Town i Sør-Afrika
 2008: São Paulo i Brasil
 2008: Washington D.C. i USA
 2009: London i Storbritannia
 2010: Nairobi i Kenya
 2011: New Zealand
 2012: Storbritannia
 2013: St. Petersburg i Russland

Kjelder 

 NTB i ABC-nyheter

Bakgrunnsstoff 

Internasjonal politikk
Internasjonal økonomi
Ljosfarten

Ljosfarten eller lysfarten (symbol c) er ein viktig konstant i fysikken og den farten ljos forplantar seg med. Ljosfarten er definert til å vera 299 792 458 m/s i perfekt vakuum og er ein universalkonstant. Denne verdien vert nytta for definisjonen av lengda av meteren. I følgje relativitetsteorien er ljosfarten i tomt rom ei øvre grense for den farten energi kan forplante seg med. 

I materielt stoff skil ein mellom gruppefarten og fasefarten til ljoset. Gruppefarten er den farten energien i ljosstråla forplantar seg med og er lik c/n, der n er brytingsindeksen.

Fasefarten er lik produktet av bølgjelengd og frekvensen til ljoset, og er lik c · n. I dei fleste stoffa er n større enn 1, men kan i einskilde tilfelle for bestemde bølgjelengder bli mindre enn 1. Slike stoff vil alltid ha stor absorpsjon, og ein får trass i at gruppefarten då er større enn c, ikkje noko energi som forplantar seg med så stor fart. Alt materielt stoff forplantar seg med ein fart mindre enn c.

Kjelder
 lyshastighet. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/lyshastighet

Bakgrunnsstoff 
 Om defineringa av meteren hos BIPM

Lys
Måleiningar for fart
Spesiell relativitet
Grunnleggjande fysikk
Universalkonstantar
Makhatsjkala

Makhatsjkala (russisk Махачкала́, avarisk МахIачхъала) er ein by i Russland, hovudstaden i Republikken Dagestan. Han ligg på vestsida av Kaspihavet og har om lag 470 000 innbyggjarar (2007).

Historie 
Makhatsjkala historiske føregjengar var byen Tarki, som i dag er ein forstad, og som har ei historie som går tilbake til 1400-talet og kanskje tidlegare. Den moderne byen Makhatsjkala vart grunnlagd i 1844 som ei festning. Han fekk byrettar i 1857. Det opphavlege namnet på byen var Petrovskoje (russisk Петро́вское)—etter den russiske tsar Peter den store, som vitja regionen i 1722. Dei lokale innbyggjarane kalla han Anzhi-Qala (Jordfestninga, Qala eller Kala قلعه som tyder festning på persisk og arabisk). Byen fekk namnet Petrovsk-Port (russisk Петро́вск-Порт) i 1857 og gå Makhatsjkala i 1921. Byen vart råka av eit stort jordskjelv 14. mai 1970.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Makhachkala» frå , den 16. november 2008. 
 

Busetnader grunnlagde i 1844
Hugo

Hugo er eit mannsnamn som er danna som ei tysk kortform av namn som byrjar med Hug-. Tydinga av namnet kan vera noko slikt som 'sindig' og er knytt til gamalhøgtyske hugh og norrønt hugr, som tyder 'sinn' eller 'hug'. Namnet Hugo er også brukt som etternamn.

Hugo har svensk namnedag den 3. november og norsk den 17. november.

Den norrøne forma av namna er Hugi. På fransk er det skrive Hugues, på italiensk Ugo og på engelsk har namnet forma Hugh.

Kjende namneberarar 
 Hugo den store, greve av Paris
 Hugo Capet (ca. 938—96), fransk konge, son av Hugo den store
 Hugo Grotius (1583-1645), nederlandsk jurist og politikar
 Hugo Wolf (1860-1903), austerriksk-slovensk komponist
 Hugo Haase (1863-1919), tysk politikar
 Hugo Boss (1885–1948), tysk klesdesignar
 Hugo Gernsback (1884–1967), amerikansk science fiction-pioner, har gjeve namn til Hugo Awards. 
 Hugo Lous Mohr (1889-1970), norsk målar
 Hugo Pratt (1927-1995), italiensk teikneserieskapar
 Hugo Bjørnstad (f. 1953), ordførar i Vågan
 Hugo Chávez (f. 1953), venezuelansk president
 Hugo Almeida (f. 1984), portugisisk fotballspelar
 Hugo Lloris (f. 1986), fransk fotballspelar

Hugo som etternamn 
 Victor Hugo (1802 - 1885), fransk forfattar

Kjelder 
 «Hugo» i Store norske leksikon 
 Denne artikkelen bygger på «Hugo» frå , den 16. november 2008. 
 

Mannsnamn
Kortnamn
Slektsnamn
Førenamn av gammalhøgtysk opphav
Tyske førenamn
Namn knytte til eigenskapar
Kirov i Kirov oblast

Kirov (kyrillisk skrift Ки́ров), frå 1781 til 1934 kjend som Vjatka (kyrillisk Вятка) og før 1781 Khlynov (kyrillisk Хлынов), er ein by og administrativt senter i Kirov oblast i Russland. Byen ligg ved elva Vjatka og har om lag 460 000 innbyggjarar.

Historie 
Fortet Khlynov, like vest for Uralfjella, vart grunnlagt av handelsmenn frå Novgorod i 1374. Han vart første gong nemnd som by i dokument frå 1457. Khlynov vart innlemma i Storfyrstedømet Moskva i 1489. Byen vart kjent over heile Russland for sine leirstatuettar og fløyter. Det eldste gjenverande monumentet i byen er Maria himmelfarts-katedralen frå 1689, som er krona med fem kuplar.

I 1781 døypte Katarina den store Khlynov til Vjatka og gjorde byen til senter i eit eige gubernija. Byen gjorde òg teneste som eksilstad, spesielt for Aleksander Herzen og Mikhail Saltykov-Sjtsjedrin. Ved slutten av 1800-talet var han ein viktig stasjon på den transsibirske jernbanen. I desember 1934 vart byen kalla opp etter den sovjetiske leiaren Sergej Kirov, som vart myrda 1. desember.

Økonomi 
Kirov er eit senter for maskinbygging, metallurgi, belysning, trykkeri og tømmerindustri.

Byen er eit regionalt transportknutepunkt (den transsibirske jernbanen) og elvehamn. Kirov elvehamn gjekk konkurs sist på 1990-talet og alle elvebåtane vart seld. Kirov har vore kjent i naboregionane for sine særs dårlege vegar og gater.

Flyplassen til byen er Kirov Pobedilovo lufthamn. På 1990-talet var denne lufthamna stengd og i årevis var det ingen rutefly som gjekk nokon stad. Rundt 2003 prøvde fleire selskap å starte flygingar frå Kirov til Moskva og Krasnodar i sommarsesongane og frå 2006 flyr eit lokalt selskap ruta til Moskva.

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Kirov (Kirov oblast)» frå , den 16. november 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff

Busetnader grunnlagde i 1370-åra
Ivanovo

Ivanovo (russisk Ива́ново) er ein by i Russland og det administrative senteret i Ivanovo oblast. I 2007 hadde han om lag 410 000 innbyggjarar. 

Ivanovo har tradisjonelt vorte kalla tekstilhovudstaden i Russland. Sidan dei fleste av tekstilarbeidarane har vore kvinner har han òg vorte kalla «Brudebyen». Den truleg mest kjende kvinnelege innbyggjaren i byen var den postmoderne franske forfattaren Nathalie Sarraute.

Her ligg Ivanovo Severnyj, som er ein av dei største militære luftbrubasane i Russland. Den sivile lufthamna ligg ved Ivanovo Juzjnyj lufthamn.

Ivanovo har fleire utdanningsinstitusjonar, som Ivanovo statlege universitet, Ivanonvo statlege universitet for kjemi og teknologi, Ivanovo medisnske akademi, Ivanovo arkitektakademi, Ivanov stalege kraftuniversitet (ISPU). ISPU er eit av dei eldste universiteta i byen og utdannar spesialistar innan sterkstraumteknikk.

Historie 
Ivanovo oppstod då den gamle linfabrikk-landsbyen Ivanovo (først nemnd i 1561) vart slått saman med industribyen Voznesenskij Posad i 1871. Fram til 1932 var det offisielle namnet Ivanovo-Voznesensk.

Tidleg på 1900-talet konkurrerte Ivanovo med Łódź (som òg var ein del av Det russiske riket på denne tida) om tittelen som det største tekstilsentret i Europa. Butilhøva for arbeidarane var særs dårlege og det var ofte streik. Ein av desse streikane førte til den russiske revolusjonen i 1905. I følgje Store Sovjetiske Leksikon var Ivanovo Sovjet (danna i mai 1905) ein av dei første sovjetane i historia, men dette er omstridd.

Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Ivanovo» frå ,  den 16. november 2008. 
 oppgav desse kjeldene:

Bakgrunnsstoff 
Offisiell nettside
Ivanovo Wiki

Busetnader grunnlagde i 1871
Den gylne sirkelen i Russland
Oppland Senterungdom

Oppland Senterungdom hadde eit fylkesstyremøte 8. September 2008, der dette styret vart sett inn:

 Fylkesleiar: Torstein Lerhol

 Politisk nestleiar: Marianne Mølmen
 Styremedlem: Kjersti B. Fremstad

 Styremedlem: Lars Magne Rustad

 Styremedlem: Lars Ola Eide

 Styremedlem: Thor Andre Fyrsto Haadem

 Vara: Inger Johanne Sveen

 Vara: Johannes Rindal
 Vara: John Ola Selsjord

 Vara: Eli Jøndal

Oppland Senterungdom har fylgjande lokallag:

Før 8. September 2008: 

 Hadeland - nede

 Valdres - blir starta oppatt

 Gjøvik - slege saman med Toten

 Toten

 Sør-Gudbrandsdalen - nede

 Nord-Gudbrandsdalen - blir starta oppatt

Etter 8. September 2008: 

 Valdres

 Gjøvik/Toten

 Nord-Gudbrandsdalen

Senterrørsla
Senterungdomen