alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Jordanelva

Jordanelva, eller berre Jordan, er ei 251 km lang elv i Midtausten. Elva har utspring i Anti-Libanonfjella ved Hermon, og renn gjennom den jordanske Riftdalen via Genesaretsjøen i Galilea i Israel. Ho renn sørover til ho munnar ut i Daudehavet, som ingen elver renn ut frå. 

Elva utgjer grensa mellom Jordan i aust og Palestina og Vestbreidda i vest. Vestbreidda av Jordanelva vart okkupert av Israel etter seksdagarskrigen i 1967. 

Jordanelva er den viktigaste ferskvasskjelda i området. Det er strid om kva land og folkegrupper som får nytta seg av ferskvatnet i elva. Statane Israel, Libanon, Syria, Jordan og i tillegg dei palestinske sjølvstyresmaktene har alle interesse av å nytta vatnet i vassdraget.

Geografi

Sideelvar
 Hasbani (arabisk الحاصباني Hasbani, hebraisk שניר Snir), som flyt frå Libanonfjella.
 Baniaselva (arabisk بانياس Banias, hebraisk חרמון Hermon), spring ut ved Banias ved foten av Hermon.
 Dan (hebraisk דן Dan, arabisk اللدان Leddan), spring ut ved foten av Hermon.
 Iyon (hebraisk עיון Iyon, arabisk دردره Dardara eller براغيث Braghith), som flyt frå Libanon.

Elveleie
Elva fell raskt i løpet av 75 km til den myrlendte Hulasjøen, som ligg like over havnivå. Ut frå innsjøen fell elva mykje meir i løpet av dei 25 km ned til Genesaretsjøen. Siste delen av elva fell slakare, og elva dannar meander før ho munnar ut i Daudehavet, kring 422 meter under havnivå, som ikkje har noko utløp. To store sideelvar kjem inn frå aust i denne sist delen: Yarmouk og Zarqaelva.

Delen nord for Genesaretsjøen (hebraisk כנרת Kinneret, arabisk: Bohayrat Tabaraya) ligg innfor grensene til Israel, og dannar vestgrensa mot Golanhøgdene. Sør for innsjøen dannar ho grensa mellom kongedømet Jordan (i aust) og Israel.

Ei bibelsk elv 

Elva blir omtalt spreidde stader i Bibelen, mellom anna som kjelda til «Guds hage», ei stor, fruktbar slette. Ho er òg omtala som grenseelva mellom «to stammar og den halve stammen» i aust og «ni stammar og halve Manassestammen» som leia av Josva busette seg på Vestbreidda.

Jesus skal ha vorte døypt i elva då han var kring 30 år.

Galleri

Sjå òg
Den jordanske Riftdalen
Jordandalen

Kjelder

Bakgrunnsstoff

 
Riftdalen
Elvar i Bibelen
Stader i det nye testamentet
Katolske pilegrimsstader
Heilage elvar
Elvar i Israel
Elvar i Jordan
Elvar i Syria
Geografi på Vestbreidda
Internasjonale elvar i Asia
Elvar på Vestbreidda
Turisme i Jordan
Den fruktbare halvmånen
Den israelsk-jordanske grensa
Den israelsk-syriske grensa
Grensa til Vestbreidda
Grenseelvar
Poseidon

Poseidon var havguden i gresk gudelære. Han blei likestilt med den romerske guden Neptun.

Greske gudar
Havgudar
Apurímac-regionen

Apurímac-regionen (spansk Región Apurímac, quechua Apurimaq suyu) er ein region i det sentrale Peru. Han har grenser mot 
Cuzco-regionen i aust, mot 
Ayacucho-regionen i vest og 
Arequipa-regionen i sør. 
Regionnamnet kjem frå quechua og tyder gud taler.

Apurímac-regionen er på 20 896 km² og har 409 506 innbyggjarar (1996). Regionhovudstaden er Abancay.

Politisk inndeling 
Regionen er delt inn i 7 provinsar som igjen er delt inn i til saman 80 distrikt. Liste av namn på provinsane med provinshovudstadnamn i parentes:

 Abancay (Abancay)
 Andahuaylas (Andahuaylas)
 Antabamba (Antabamba)
 Aymaraes (Chalhuanca)
 Chincheros (Chincheros)
 Cotabambas (Tambobamba)
 Grau (Chuquibambilla)

Historie 
Ikkje mykje er kjent om opphavet åt regionen, men i krøniker vert det slått fast at dei første busettarar kom frå ulike regionar med opphav i quechua-kulturen. Folkestammane Chancas slo seg ned i Andahuaylas-privinsen. Desse gruppene av stammar er blitt kjent i historia åt Peru som rebelske, fryktlause krigarar.

Krønikene fortel at Chancas-stammane bruka to år på å førebu eit åtak for å erobre «kongeriket Cuzco» rundt år 1438, men takka vere karakteren og strategien åt inka Pachacútec vart ikkje Cuzco teke. 

Då conquistadorane etablerte ein første politisk organisering av kolonien, blei det meste av Apurímac-regionen sett under administrasjon av styresmakta i Huamanga i Ayacucho-regionen, det finst lite historisk materiale som fortel korleis byar og sentra vart grunna.

I den første tida til republikken Peru var Abancay-provinsen lagt under Cuzco-regionen. Først i 1873 blei Apurímac-regionen skipa med Abancay som hovudstad.

Geografi 
Regionen ligg i eit høgtliggande område i Andes. Det meste av arealet ligg over 3000 moh. med fjelltoppar over 5000 moh., men her er òg djupe dalar med elver som kløyver landskapet. Fleire sørlege sideelver renn nord og vert tømt i Apurímac-floden som er grenseelv mot Cuzco-regionen over ei strekning i nord. Det høgste fjellet i regionen er Ampay på 5225 moh. Fjellet ligg i eit verneområde lengst nord i regionen, berre ca 10 kilometer frå regionshovudstaden Abancay. Hovudvegen mellom Cuzco og Nazca passerer Abancay. Det finst ein veg mellom Abancay og Ayacucho gjennom byane Andahuaylas og Chincheros. Provinshovudstaden Tambobamba i nordaust har veg til Cuzco, og provinshovudstaden Antabamba er knytt til Cuzco-Nazca-sambandet. Utanom dei nemnde vegane er kommunikasjonstilbodet innan regionen svakt grunna det kuperte landskapet. Andahuaylas og Mara har flyplass.

Kjelder 
 Tilsvarande Wikipedia-artikkel på engelsk 

 
Regionar i Peru
Cuzco-regionen

Cuzco-regionen (spansk Región Cusco, quechua Qusqu suyu) er ein region i det sentrale Peru. Han har grenser mot 
Ucayali-regionen i nord, mot 
Madre de Dios-regionen og Puno-regionen aust, mot 
Arequipa-regionen i sør og mot 
Apurímac-regionen, Ayacucho-regionen og Junín-regionen i vest. 

Cuzco-regionen er på 72 104 km² og har 1 103 536 innbyggjarar (1996). Regionhovudstaden er Cuzco.

Politisk inndeling 
Regionen er delt inn i 13 provinsar som igjen er delt inn i til saman 108 distrikt. Liste av namn på provinsane med provinshovudstadnamn i parentes:
 Acomayo (Acomayo)
 Anta (Anta)
 Calca (Calca)
 Canas (Yanaoacá)
 Canchis (Sicuani)
 Chumbivilcas (Santo Tomás)
 Cuzco (Cuzco)
 Espinar (Yauri)
 La Convención (Quillabamba)
 Paruro (Paruro)
 Paucartambo (Paucartambo)
 Quispicanchi (Urcos)
 Urubamba (Urubamba)

Geografi 
Regionen har eit landskap med mykje mangfald sett saman av fjell, høgfjellsplatå, bratte og slakke dalsider og canyonar.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Cusco Region» frå ,  den 14. september 2005.  
 

 
Regionar i Peru
Fiolfamilien

Fiolfamilien (Violaceae) er ein plantefamilie i ordenen Malpighiales. Det finst både urter, buskar og tre i fiolfamilien. Det er 21 planteslekter, om lag 900 artar og ei mengd hybridar i familien. Fiol er den mest kjende slekta i familien, og den einaste i Noreg og Norden, med artar som stemorsblom.

Kjelder 
 C. A. M. Lindman: Nordens flora. Oslo 1977.
 «Fiolfamilien» på Wikipedia på bokmål

 
Plantefamiliar
Vierordenen
Ytringsfridom

Ytringsfridom er fridommen menneske har til å uttrykkje meiningane sine i skrift og i tale. Dette gjeld òg fridommen til å gi eller ta imot opplysningar. Det siste blir ofte kalla informasjonsfridom. Ytringsfridom omhandlar òg retten til tausheit og retten til å velje å ikkje bli informert om noko som ein ikkje ønskjer å veta. Denne fridommen blir sett på som ein grunnleggjande menneskerett og ein berebjelke i eit fungerande demokrati. Ytringsfridomen i Noreg blir regulert av formelle og uformelle normer og reglar. 
 

Sjølv om ytringsfridom som regel blir sett på som noko positivt, er det sjeldan ein har full ytringsfridom. Lovverket i dei fleste land set visse grenser, til dømes mot æreskrenkingar, blasfemi, obskønitetar, valdskildringar eller oppfordring til grove lovbrot. Folk kan òg leggja band på kva dei seier fordi dei er redde for sosiale eller offentlege sanksjonar. Avgrensing av ytringsfridom blir kalla sensur.

Ytringsfridom og demokrati 

Utvidinga av ytringsfridommen har skjedd saman med utviklinga av det moderne demokratiet. Fridommen til å kunne kritisera styresmaktene fritt, utan førehandsgodkjenning eller redsel for straff, skal hindra at denne makta blir korrupt. Det å faktisk kunna uttrykkja seg kan òg hindra at ein tyr til vald for å få fram bodskapen sin.

Bakgrunnen til ytringsfridom 
Ideen om ytringsfridom går heilt tilbake til antikken, men det var under opplysningstida at synet på ytringsfridom som ein grunnleggjande fridom vart laga. Forholdet mellom enkeltmenneske og statsmakt var noko opplysningsfilosofane Thomas Hobbes, John Locke og Jean-Jacques Rousseau var opptatt av. Dei meinte at danninga av statsmakter var basert på ein samfunnskontrakt, der enkeltmenneska gav vekk sin fridom til ein felles statsmakt for å få eit ordna samfunn, og at ein kunne ha ei framstilling om korleis samfunnet skulle vera. Filosofane hadde forskjellige syn på samfunnskontrakten, men alle førestillingane hadde enkeltmenneske som utgangspunkt.

Ytringsfridomen kom til Noreg 
Noreg fekk ytringsfridom gjennom Grunnlova som vi fekk i 1814. Noreg gjekk frå å vere ein del av den dansk-norske «helstat» til å komme i union med Sverige. I unionen fekk Noreg status som ein eigen stat, men delte konge med Sverige.

Kjelder 

«ytringsfrihet» i Store Norske Leksikon

«Ytringsfrihet» i Bokmål-Wikipedia 

Fridom
Menneskerettar
Borgarrettar
Sensur
Fredrikke Marie Qvam

Fredrikke Marie Qvam () var ei norsk kvinnesaks- og målkvinne. Saman med Camilla Collett, Gina Krog og Fernanda Nissen er ho rekna som eit av dei fire store namna i norsk kvinnesak.

Qvam var fødd i Trondheim og voks opp på By utanfor Steinkjer. Ho flytta til Kristiania tidleg på 1880-talet, og hadde styre- og leiarverv i Norsk Kvinnesaksforening, Norske Kvinners Sanitetsforening, Norske Kvinner Nasjonalråd og Landskvinnestemmerettsforeningen. Den 22. august 1905 leverte ho ei liste med underskrifter frå 280 000 kvinnenamn som hadde skrive under for unionsoppløysing, og samstundes i protest mot at kvinnene ikkje hadde røysterett i denne saka.

Qvam var også med — som ei av svært få kvinner — på skipingsmøtet til Noregs Mållag i 1906.

Fredrikke Qvams gate i Oslo er kalla opp etter henne.

Fredrikkeprisen delt ut av Norske Kvinners Sanitetsforening har òg namn etter henne, og omfattar ein statue av Qvam.

Referansar

Bakgrunnsstoff
Folkvord, Magnhild. 2013. Fredrikke Marie Qvam : rabaldermenneske og strateg, Oslo: Det Norske Samlaget. ISBN 978-82-521-8300-9

Målfolk
Folk frå Steinkjer
Norske kvinnesaksfolk
Hessdalen

Hessdalen er ein vel 12 km lang fjelldal som ligg i Holtålen kommune i Trøndelag, om lag 120 km sør for Trondheim. Det bur ca. 150 menneske i dalen.

Hessdalen er vorte kjend over heile Noreg og også i utlandet etter at det frå desember 1981 vart sett uforklarlege ljosfenomen i dalen, og folk tok til å snakka om UFO-observasjonar. Lokalt har dette vore kalla «Hessdalsfenomenet», andre stader i verda har liknande lysfenomen m.a. vore kalla «Earthlight» og «Min-minljos». Ei forskargruppe starta i 1983 Project Hessdalen for å freista å finna ei forklaring på desse fenomena. Ein automatisk målestasjon vart sett opp i dalen i 1998.

Bakgrunnsstoff 
 www.hessdalen.org
 Kart over dalen

Geografi i Holtålen
Dalar i Trøndelag
Val

Denne artikkelen er om politiske val. For den kognitive prosessen val; sjå her

Val er beslutningsprosessar der folk røystar for sine favorittar blant fleire alternativ, og fordelinga av røystene avgjer kva som vert utfallet av prosessen (kven som vinn). Val er den vanlege måten å utpeika kven som skal sitja i viktige politiske posisjonar i eit demokrati (eller eit indirekte demokrati) på.

Noreg har eit styresett som er basert på stortingsval kvart fjerde år. Dette valet fastset samansetnaden av Stortinget og (indirekte) regjeringa, som styrer nasjonen. To år etter kvart stortingsval blir det halde kommune- og fylkestingsval som peiker ut dei politikarane som skal styra lokalt, det vil seia på kommune- og fylkesnivå.

Ulike samfunn har ulike valsystem, og ingen av dei vil kjennast heilt rettvist for alle. Difor er alle røystemetodane utsette for kritikk. Den vanlegaste måten å røysta på, er at kvar røysteføre innbyggjar har ei røyst, som ho gjev til den kandidaten ho vil skal vinna.

Sjå òg 
 Kyrkjeval
 Prøveval
 Røysterett
 Røysterettsalder

Bakgrunnsstoff 

 
Politikk
Avgjersleteori
Demokrati
Refviksanden

Refviksanden er ei naturleg sandstrand i Refvik i Kinn kommune. Stranda er danna av skjelsand og er omtrent 1,5 kilometer lang. På folkemunne vert den berre kalla Revikja.

Geografi i Kinn
Strender i Noreg
Stortingsvalet 1949

Stortingsvalet 1949 var det andre stortingsvalet i Noreg etter andre verdskrigen, 10. oktober 1949. Valet var ein stor siger for Arbeidarpartiet, og Einar Gerhardsen si andre regjering heldt fram. Arbeidarpartiet fekk fleirtal åleine i Stortinget. 

Dette var det siste valet med gamal valordning, der valkrinsane var delt opp i landkrinsar og bykrinsar. Det var òg det siste valet med gamal utrekningsmetode for mandat. Denne metoden favoriserte store parti sterkt. Ved dette valet fekk til dømes Arbeidarpartiet 56,7 % av stortingsmandata med 45,6 % av røystene, medan Norges Kommunistiske Parti sat att utan stortingsmandat sjølv om dei fekk 5,9 % av røystene. Endå ei endring ved dette valet var at det ikkje lenger var høve til å inngå listesamband. Istadenfor vart det difor i mange valkrinsar sett opp felleslister mellom to eller fleire borgarlege parti.

Samfunnspartiet, som hadde vore representert på Stortinget før krigen men ikkje stilte til val i 1945, stilte igjen til val denne gongen. Dei fekk ikkje stor oppslutning og stilte aldri til val igjen.

Resultat 

¹ Mandata på borgarlege felleslister fordelt på dei einskilde partia.

Dei borgarlege felleslistene var:
 Bondepartiet og Høgre i Vest-Agder, Rogaland og Telemark
 Bondepartiet og Venstre i Buskerud og Vestfold
 Bondepartiet, Høgre og Venstre i Hedmark og Østfold
 Kristeleg Folkeparti og Venstre i byane i Nord-Trøndelag og Sør-Trøndelag

Dersom ein fordeler røystene til felleslister på dei einskilde partia, basert på valet i 1945, får ein desse resultata (frå Hvem Hva Hvor 1950):

Kjelder 
 Statistisk Sentralbyrå
 Stortingsforhandlinger 1950 (Oslo, 1951)
 Hvem Hva Hvor 1950 (Oslo, 1949)

1949
Val i 1949
Hendingar i 1949
1949 i Noreg
Aspekt i grammatikken

Aspekt er ein grammatisk kategori ved verbet, som viser kva synsvinkel talaren ser handlinga frå. I dei fleste språka med aspekt har aspekt to kategoriar, perfektiv og imperfektiv. Perfektiv uttrykkjer at handlinga er avslutta, mens imperfektiv uttrykkjer at ho ikkje er det. Fransk uttrykkjer aspekt med bøying og skil mellom imperfektiv og perfektiv preteritum, eller imperfect og passé simple, som dei heiter i den franske grammatiske tradisjonen.

I dei slaviske språka er aspekt ein sentral del av verbsystemet, men der er det avleiing heller enn bøying.

I den europeiske lingvistiske tradisjonen skil ein mellom aspekt og aksjonsart.

Lingvistisk morfologi
Stortingsvalet 1953

Stortingsvalet 1953 var det tredje stortingsvalet i Noreg etter andre verdskrig, 12. oktober 1953. Før dette valet vart ordninga for fordeling av mandat endra. Den gamle endringa hadde sterkt favorisert store parti. Den nye ordninga gav ei mandatfordeling som kom nærare fordelinga av røyster. Difor mista Arbeidarpartiet 8 mandat sjølv om dei fekk fleire røyster enn sist, medan Norges Kommunistiske Parti kom tilbake på Stortinget med tre nye mandat endå dei fekk færre røyster enn sist. Det er berekna at med den gamle valordninga ville Arbeidarpartiet ha fått 92 mandat ved dette valet.

Valet vart likevel ein stor siger for Arbeidarpartiet, og Oscar Torp si regjering heldt fram. Arbeidarpartiet beheldt fleirtal åleine i Stortinget.

Resultat 

¹Mandat frå borgarleg fellesliste fordelt på dei einskilde partia (i dette tilfellet gav felleslista eit mandat til Høgre).
Den borgarlege felleslista var eit samarbeid mellom Bondepartiet og Høgre i Aust-Agder.
Eit anslag over valresultatet med felleslista oppløyst gjev desse partia dette resultatet:

Kjelder 
 Statistisk Sentralbyrå
 Stortingsforhandlinger 1954 (Oslo, 1955)
 Hvem Hva Hvor 1962 (Oslo, 1961)

1953
Val i 1953
Hendingar i 1953
1953 i Noreg
Modus

Modus er ein grammatisk kategori ved verbet som viser kva talaren vil bruke ein proposisjon til i ein kommunikasjonssamanheng, eller kva innstilling talaren har til handlinga verbet uttrykkjer. I norsk har kategorien modus tre trekk, indikativ, imperativ og konjunktiv. Indikativ er den umarkerte forma, verbformer i presens og preteritum står i indikativ. Imperativ uttrykkjer oppfordring eller befaling. Konjunktiv er svært marginal i norsk; denne forma blir brukt mest i ein del ståande uttrykk, i bannskap og liknande (jf. uttrykk som leve kongen).

Verb
Lingvistisk morfologi
 *
Democracy

Democracy, på norsk Demokrati, er eit teaterstykke skrive av briten Michael Frayn i 2003. Det vart sett opp på Nationaltheatret i Oslo hausten 2005. 

Stykket handlar om den tyske kanslaren Willy Brandts fall gjennom avsløringa av den kommunistiske spionen Günter Guillaume. Han arbeidde som sekretær for Brandt og høyrde til kanslarens innerste krets. Noko av stykket finn stad på Hamar i Noreg.

Britiske skodespel
Kultur i 2003
Skodespel frå 2000-talet
Konjunksjon

Konjunksjon eller bindeord er ei ordklasse som består av ord som bind saman grammatisk like ledd.

Konjunksjonar på norsk er og, både – og, eller, enten – eller, verken/korkje – eller, men, for og så.

Ordklassar
Subjunksjon

Subjunksjon er ei ordklasse som består av ord som føyer ei setning (eller ein infinitiv) inn under ei anna setning, som at i Vi veit at Per søv, eller å i Vi prøver å skrive ei bok.

Ordklassar
Interjeksjon

Interjeksjon (frå latin inter, 'mellom' og iacere, kasta), utropsord eller ropeord er ei ordklasse som består av ord som står heilt utanfor syntaksen, det vil seie utanfor setningsbygninga. Vi kan seie at interjeksjonane ikkje står i ei setning, men i staden for ei setning. Interjeksjonar blir heller ikkje bøygde.  Fordi dei fyller same plassen som ei setning blir dei i skrift gjerne skilde ut med utropsteikn, punktum eller komma. Dei kan innehalda lydsamband som ein ikkje finn elles i språket (t.d. «ptroh!»).

Interjeksjonar kan brukast for å påkalla merksemd, helsa eller uttrykka sterke kjensler, som ved banning.

Døme på interjeksjonar 

I og med at interjeksjonar er utropsord er den lydhermande karakteren deira ofte vel så viktig som eit fastsett meiningsinnhald. Ei liste over interjeksjonar kan dermed aldri bli uttømmande.

Sjå og 
 Fyllord (pragmatisk partikkel, diskursmarkør, samtalepartikel)

Kjelder 
 Ann Helen Lea, «Lånord i norsk talespråk», Språknytt 2/2010
 Engelske importord i norsk
«Interjeksjon: grammatikk» (14. februar 2009), Store norske leksikon.
Gundersen, Dag. «banning» (14. februar 2009), Store norske leksikon.
 Søk i Nynorskordboka 

 Delar av denne artikkelen bygger på «Interjeksjon» frå , den 10. august 2010. 
 

Ordklassar
Haren

Haren (frå latin Lepus) er eit stjernebilde på den sørlege himmelhalvkula, like sør for himmelekvatoren og Orion. Sjølv om haren ikkje representerer noko figur i gresk mytologi, var Haren ein av dei 48 stjernebileta som var oppførte av Klaudios Ptolemaios på 100-talet, og i dag eit av dei 88 moderne stjernebielta.

Kjende objekt

Stjerner
Haren har fleire lyssterke stjerner, både single og doble. Alfa Leporis er den mest lyssterke stjerna i Haren og er ei kvit superkjempe med storleiksklasse 2,6, 1300 lysår frå jorda. Det tradisjonelle namnet, Arneb, som tyder «hare». Beta Leporis, kalla Nihal, er ei gul kjempe med storleiksklasse 2,8, 159 lysår frå jorda. Gamma Leporis er ei dobbeltstjerne ein kan sjå i ein kikkert. Hovudstjerna er ei gul stjerne med storleiksklasse 3,6, 29 lysår frå jorda. Sekundærstjerna er ei oransje stjerne med storleiksklasse 6,2. Delta Leporis er ei gul kjempe med storleiksklasse 3,8, 112 lysår frå jorda. Epsilon Leporis er ei oransje kjempe med storleiksklasse 3,2, 227 lysår frå jorda. Kappa Leporis er ei dobbeltstjerne ein kan sjå i mellomstore amatørteleskop, 560 lysår frå jorda. Hovudstjerna er ei blåkvit stjerne med storleiksklasse 4,4 og den sekundære er ei stjerne med storleiksklasse 7,4.

Det finst fleire variable stjerner i Haren. R Leporis er ein Mira-variabel, òg kalla «Hind-stjerna». Ho varierer i storleiksklasse frå 9,8 til 7,3med ein periode på 420 dagar. R Leporis ligg 1500 lysår unna. Ho har ein kraftig raudfarge som vert sterkare når stjerna vert lysare. T Leporis er òg ein Mira-variabel som vart observert i detalj av ESO sitt Very Large Telescope-interferometer. RX Leporis er ei halvregulær raud kjempe som har ein periode på to månader. Ho har ein minste storleiksklasse på 7,4 og ein største storleiksklasse på 5,0.

Djupromsobjekt
Det finst eitt Messier-objekt i haren, M79. Det er ein kulehop med storleiksklasse 8,0, 42 000 lysår frå jorda. Han er ein av få kulehopar som er synlege på den nordlege hemisfæren om vinteren og er ein Shapley klasse V-hop, som tyder at han har middels tett konsentrasjon mot midten. M79 vart oppdaga i 1780 av Pierre Méchain.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lepus (constellation)» frå ,  den 14. juni 2016. 
 oppgav desse kjeldene:

 
 
 
 
 Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). Stars and Planets Guide, Collins, London. ISBN 978-0-00-725120-9. Princeton University Press, Princeton. ISBN 978-0-691-13556-4.

Bakgrunnsstoff 

 The Deep Photographic Guide to the Constellation: Lepus
 Star Tales – Lepus
 Haren på Constellation Guide

 
Stjernebilete
Sørlege stjernebilete
Stjernebilete oppførte av Ptolemaios
Ulven

Ulven (frå latin Lupus) er eit stjernebilde på den sørlege himmelhalvkula. Ulven var eit av dei 48 stjernebileta som astronomen Klaudios Ptolemaios skreiv ned på 100-talet og er i dag eit av dei 88 moderne stjernebileta. Det ligg mellom Kentauren og Skorpionen.

Kjende objekt

Stjerner
Ulven har kring 30 stjerner av 2. og 3. storleiksklasse og 70 som er større enn sjette, mellom anna fleire dobbeltstjerne eller multippelstjerner. 

Dei fleste av dei mest lyssterke stjernene i Ulven er massive medlem r av den nærmaste OB-assosiasjonen, Skorpionen-Kentauren.

Djupromsobjekt
Mot nord i stjernebiletet ligg  kulehopane NGC 5824 og NGC 5986, og i nærleiken den mørke stjernetåka B 228. I sør ligg to opne hopar, NGC 5822 og NGC 5749, i tillegg til kulehopen NGC 5927 ved austgrensa til Vinkelhaken. På vestresida er to spiralgalaksar og Wolf-Rayet-tåka IC 4406, med somme av dei varmaste stjernene ein kjenner til. IC 4406, òg kalla Netthinnetåka, er ei synliderforma stjernetåke kring 5 000 lysår unna. Ho har støvgater som går gjennom sentrum. Ei anna planetarisk tåke, NGC 5882, ligg mot midten av stjernebiletet. Eksoplaneten Lupus-TR-3b ligg i dette stjernebilete. Den historiske supernovaen SN 1006 skal i følgje forskjellige kjelder ha skjedd 30. april til 1. mai 1006 i stjernebilete.

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Lupus (constellation)» frå ,  den 13. juli 2016. 
 oppgav desse kjeldene: 
 
 Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). Stars and Planets Guide, Collins, London. ISBN 978-0-00-725120-9. Princeton University Press, Princeton. ISBN 978-0-691-13556-4.

Bakgrunnsstoff

 Star Tales – Lupus
 Lupus på Constellation Guide

 
Stjernebilete
Sørlege stjernebilete
Stjernebilete oppførte av Ptolemaios