alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Norsk Høstfest

Norsk Høstfest er ein årleg festival som blir halden kvar haust i Minot i Nord-Dakota i USA. Han er den største skandinaviske festivalen i Nord-Amerika.

Historie 
Festivalen blir halden på området til North Dakota State Fair i Minot i Nord-Dakota. Titusentals folk deltar for å feire og ta del i den skandinaviske kulturen og underhaldninga. Festivalen har vore vertskap for kulturelle leiarar frå Island, Danmark, Noreg, Sverige, Finland, Estland, Grønland, Åland, Færøyane, tyskspråklege Europa og  Nederland.

Festivalen blei skipa i 1978 av den tidlegare senatoren for Nord-Dakota og borgarmeisteren i Minot, Chester Reiten (1923-2013), og ei gruppe vener som delte interessa hans for å feira den nordiske arva deira. Festivalen er ein ikkje-profiterande organisasjon som samlar inn pengar til å ta vare på, forbetra og dela skandinavisk kultur og arv og halda utdanningsprogram.

Hostfest 2020 og 2021 blei avlyst på grunn av koronapandemien.

Aktivitetar 
Høgdepunkt ved festivalen er mellom anna annonseringa av dei som har kome med i Scandinavian-American Hall of Fame. Hall of Fame er ein måte til å heidra folk av skandinavisk avstamming i Nord-Amerika som har oppnådd stordom i sine verkefelt, og/eller har gjort ein innsats for å forbetra tilveret til menneskja.

Andre ærestilvisingar omfattar valet av den årlege Miss Norsk Høstfest og tildelinga av Chester Award, som heidrar framifrå bidrag til festivalen i  fem kategoriar: handverk, utstillar, mat, frivillig og styreleiar.

Norsk Høstfest har ei rekkje nordiske utstillingar der ulike handverkarar og kokkar tek del.

Under Høstfest-veka i slutten av september og dei fyrste dagane i oktober kjem representantar til festival til området og presenter døme på nordisk arv og kultur til lokale elevar i samband med «Høstfest In The Schools». Scandinavian Youth Camp blir halden helga før Høstfest. Barn som deltek på desse leirane opptrer også på festivalen i hendingar som Troll venleikstevling, norsk folkedans, svensk maistongdans og Troll-opptoget.

Det blir hyrt inn fleire underhaldarar kvar kveld festivalen er i gang som ikkje berre er knytte til det skandinaviske. Utøvarar har kome frå USA, Canada og Europa.

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Norsk Høstfest» frå ,  den 20. juni 2022.

Bakgrunnsstoff 

 Olson, Lori; Olson, Jim  (1995)  Norsk Hostfest: Heritage Comes Alive (Helena, Mt: Farcountry Press) 
 Emch Paul Thomas  (2011) The Norsk Hostfest: A Celebration of Ethnic Food and Ethnic Identity (Dallas, TX: SIL International)  

 News of Norway
 Sons of Norway
 North Dakota Horizons
 Minot Chamber of Commerce
 Nordmanns-Forbundet

Skipingar i 1978
Nord-Dakota
Norsk-amerikansk kultur
Festivalar i USA
Cumberland

Cumberland er ein tidlegare grevskap i den nordvestlege delen av England som hadde ei administrativ rolle frå 1100-talet til 1974. 
Det var eit administrerande grevskap frå 1889 til 1974 (med unntak av Carlisle frå 1914), og er no del av Cumbria. Det grensa til grevskapa Northumberland i nordaust, County Durham i aust, Westmorland i søraust, Lancashire i sør og dei skotske fylka Dumfriesshire og Roxburghshire i nord.

I april 2023 skal lokalstyret i Cumbria omorganiserast til to sameinte styresmakter, Cumberland, som vil inkludera det meste av det historiske grevskapet bortsett frå Penrith og området rundt, og Westmorland and Furness.

Grevskapet Cumberland hadde eit innbyggjartal på  i 1961.

Namnet har gjeve namn til fleire verksemder og omgrep, som Cumberland-sausage, Cumberland-bryting, HMS «Cumberland», Cumberland Fell Runners Club, Cumberland Athletics Club, aviser som The Cumberland News og The West Cumberland Times and Star og Cumberland Building Society.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Cumberland» frå , og «Cumberland» frå  den 20. juni 2022.  

Cumbria
Kartusj

Kartusj (fra fransk, til latin ‘(opprulla) papir’) er eit dekorativt rameelement som var utbreidd i renessanse-, barokk- og rokokkoornamentikk. 

Det er opphavleg eit ornament i form av ein rull, som til dømes ein volutt frå eit jonisk kapitel. Ein brukte også ovale rammer som kartusjar rundt kongsnamn i det gamle Egypt.
I seinare skulptur og måleri kom det til å brukast som underlag for titlar og våpenskjold, og er i denne funksjonen som oftast oval i forma med opprulla rame.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Kartusch» frå ,  den 20. juni 2022.  

Ornament
Heraldikk
Franske ord og uttrykk
Verdsmeisterskapen i roing 1987

Verdsmeisterskapen i roing 1987 vart avvikla på Bagsværd Sø ved København i Danmark i tida frå 24 til 30. august. Mennene tevla i 12 i ulike båtklassar og kvinnene i 9.

Noreg vann ein sølvmedalje i dobbelfirar for menn.

Menn

Singlesculler

Dobbeltsculler

Toar utan styrmann

Toar med styrmann

Dobbeltfirar

Firar utan styrmann

Firar med styrmann

Åttar

Lettvekt singlesculler

Lettvekt dobbeltsculler

Lettvekt, firar utan styrmann

Lettvektsåttar

Kvinner

Singlesculler

Dobbeltsculler

Toar utan styrmann

Dobbeltfirar

Firar med styrmann

Åttar

Lettvekt singlesculler

Lettvekt dobbeltsculler

Lettvekt, firar utan styrmann

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «1987 World Rowing Championships» frå ,  den 21. juni 2022.  

Roing
Idrettstilskipingar i Danmark
Sport i 1987
Magnis i Carvoran

Magnis eller Magna (Magnae Carvetiorum) var ein romersk festning ved Hadrianmuren nord i Britannia. Ruinane er no kjende som  Carvoran Roman Fort og ligg nær Carvoran i Northumberland i Nord-England. Ein trur festningen blei plassert her i samband med romarvegen Stanegate, før ein bygde Hadrianmuren. Festningen er ikkje fysisk tilknytt muren. Vallum-grøfta går til skilnad frå mange andre stader nord for festningen, og skil han dermed frå muren.

På staden ligg det no eit museum, Roman Army Museum.

Namn 
Festningen ved Carvoran blir vanlegvis identifisert som den 'Magnis' som er nemnd både i Ravenna-kosmograpfien og Notitia Dignitatum. Vidare prov for namnet kjem frå eit innskriftfragment (RIB 1825) som William Hutchinson skal ha sett i 1766 men som no er gått tapt, men som viste til «numerus Magne<c>e(n)s(ium)» ('frå eininga ved Magn[...] ....'). Namnet kunne vore ei latin nominativform Magni, eller Magna,  og festningen blir også nokre gonger kalla «Magna» i dag. Namnet tyder 'stor' på latin, og passar dårleg på denne relativt vesle festningen. Det er gjort framlegg om at namnet kjem frå det keltiske ordet maen som tyder 'stein'.

Festningen 
Magna blei opphavleg bygd for å vakta krysset mellom romarvegane Maiden Way (som gjekk frå nord til sør) og Stanegate (som gjekk frå vest til aust), hovudtilførselsvegen mellom Coria (Corbridge) i aust og Luguvalium (Carlisle) i vest. Festningen er såleis eldre enn Hadrianmuren. Ruinane ligg ved Carvoran i Greenhead civil parish iNorthumberland i England. Magna er ein av 16 romerske festningar langs Hadrianmuren. Det var også 80 mindre milecastle-festningar og 158 vakttårn langs heile muren. Maiden Way ran sør frå Magna til Bravoniacum (Kirkby Thore nær Penrith). Det låg ein festning midtvegs mellom desse to på Maiden Way, Whitley Castle eller Epiacum, like nord for noverande Alston i Cumbria, med sjølve festningen like over fylkesgrensa i Northumberland.

Fem hundre bogeskyttarar frå Hama, kjende som Cohors Prima Hamiorum Sagittaria, var stasjonerte ved Magna frå år 120.

Roman Army Museum 
Roman Army Museum ved Magna blir drive av Vindolanda Trust. Som museet ved Vindolanda blei Roman Army Museum modernisert og gjenopna i 2011. Museet skildrar grenselivet ved den nordlege grensa til Romarriket. Museet viser både funn frå romartida, som våpen og verktøy, replikaer i full storleik, ein 3D-film om Hadrianmuren i fortid og samtid, og ei stor tidsline for Hadrianmuren. Det er også eit galleri vigd keisar Hadrian sjølv.

Bakgrunnsstoff

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Magnis (Carvoran)» frå ,  den 21. juni 2022.

Bakgrunnsstoff

 "Magnis Carvetiorum" at Roman Britain Online
 "Hadrian's Wall: Carovoran Fort (Magna)" at North of the Tyne
Historie i Northumberland
Romersk Britannia
Hadrianmuren
High Street i Lake District

High Street er eit fjell i Lake District i England. Toppen er på 828 meter (2718 ft), og utgjer det høgaste punktet i austenden av nasjonalparken. Fjellet har namn etter romarvegen ein trur gjekk over det.

Historie og namn 
Romarvegen ein trur gjekk her kryssar fjellet på veg mellom festningane i Brougham (Brocavum) nær Penrith og ved Ambleside (Galava). High Street-fjella ligg i eit av dei rolegare områda av Lake District, og har ganske slake bakkar og eit flatt topplatå. Desse eigenskapane kan ha overtydd romerske landmålarar til å bygga vegen sin over fjelltoppane i staden for gjennom dalane, som på den tida var tett skogkledde og myrlendte, og derfor gjorde dei utsette for bakhaldsåtak. Naturen til den romerske vegen er likevel problematisk, sidan mykje av han er senka ned i ei utholing, i staden for å byggast på toppen av ein voll eller agger på vanleg romersk vis.

Den flate toppen av fjellet blei òg brukt som arena for sommarmesser av lokalbefolkninga på 1700- og 1800-talet. Folk frå dalane rundt samla seg her kvart år den 12. juli for å gje forvilla sauer tilbake til eigarane sine; det blei også halde spel, bryting og hesteveddeløp. Toppen av High Street er framleis kjend som Racecourse Hill, og heiter det på kart. Den siste sommarmessa blei halden i 1835. I dag kan ein av og til finna fell-ponniar beitande på toppen.

Topografi 
Elva Kent, som renn sørover gjennom byen Kendal og ut i Morecambe Bay, har kjelda si på sørsidene av High Street. Kent har ein høgdeskilnad på 300 m i løået av 40 km (1000 feet in 25 miles), og blir sagt å vera den raskast rennande elva i England.

Austsida av High Street er forriven og stupbratt og fell mot Haweswater-reservoaret. Det er to fjellsjøar, eller tarn, under dei austlege klippene — Blea Water og Small Water; Blea Water ligg i ein klassisk fjellbotn og er 200 feet djup, den djupaste sjøen i Lake District.

Toppen 
Det går ein mur langs ryggen av den flate toppen. Det høgaste punktet er markert med ei kvitmåla trianguleringssøyle frå Ordnance Survey. Ein har utsyn frå Penninane i aust til ein stor boge av Lakeland-åsar som fyller den vestlege horisonten. Helvellyn-kjedar og Southern Fells skil  seg særleg ut.

Klatring 
Frå Mardale kan ein ha ei flott åsvandring, med utsikt ned til Riggindale der ein ein gong kunne ha sett kongeørn. Riggindale hadde den einaste fuglen av denne typen som fanst i England, ein einsleg hann, som hadde vore der sidan 2004, men fuglen er ikkje blitt sett sidan 2016. Ein kan òg gå opp på High Street frå Patterdale, Kentmere og Troutbeck. Heile sør-til-nord-traversen av High Street-ryggen frå Ings nær Windermere til Eamont-dalen i den nordlege enden av Ullswater er ein 30 kilometer lang fottur over tolv toppar, og bør berre utførast av erfarne turgåarar.<ref name="wainwright/"

Sjå òg 

 Hardknott Roman Fort

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «High Street (Lake District)» frå ,  den 21. juni 2022.  

Fjell og åsar i Cumbria
Romarvegar i England
Coel Hen

Coel (gammalwalisisk Coil), også kalla Coel Hen (Coel den gamle) og King Cole, er ein viktig figur i walisisk litteratur og ein sogefigur frå britisk mellomalder. Tidleg walisisk tradisjon hadde ein Coel Hen, ein leiar kring 300-talet i romersk eller like etter romersk tid i Storbritannia som var opphav til fleire kongeslekter i Yr Hen Ogledd ('det gamle nord'), den brittonsk-talande delen av det som no er Nord-England og Sør-Skottland.

Seinare mellomaldersoger fortel om ein Coel som ein meiner er avleidd frå Coel Hen. Han skal ha vore far til heilage Helena, og gjennom henne bestefaren til den romerske keisaren Konstantin den store.

Andre figurar med liknande namn kan forvekslast eller blandast med den walisiske Coel. Nokre meiner sogekongen «King Coel» er det historiske grunnlaget for den utbreidde barneregla «Old King Cole», men dette skal vera usannsynleg.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Coel Hen» frå ,  den 21. juni 2022.

Litteratur 

Britisk historietradisjon
Kornisk kultur
Walisisk kultur
Gianmarco Tamberi

Gianmarco Tamberi () er ein italiensk høgdehoppar frå Civitanova Marche som vart europameister i 2016 og olympisk meister i 2021.

Aktiv
Sommaren 2015 sette Tamberi italiensk rekord i Köln der han tok seg over 2,34 meter. Like etter forbetra han rekorden til 2,37 m i eit stemne i Eberstadt. Innandørs-sesongen 2016 hoppa han 2,38 m då han sigra i ei tevling i Hustopeče i Tsjekkia, og 2,36 m då han tok fyrsteplassen i hall-VM i Portland i Oregon. 10. juli 2016 var han den einaste som klarte 2,32 m i EM-finalen i Amsterdam. Fem dagar etter forbetra han den italienske rekorden til 2,39 meter i Monaco. 

Tamberi kom tilbake i gammal form i 2021. Under dei olympiske leikane 2021 i Tokyo stod han og Mutaz Essa Barshim frå Qatar heilt likt etter at begge reiv i alle tre forsøka på 2,39 m, og ingen hadde riv tidlegare i tevlinga. I staden for å halde fram å tevle, valde dei to å dele fyrsteplassen og begge fekk OL-gull.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
EM 2012 i Helsinki: Nr 5 – 2,24 m
OL 2012 i London: Utslått i kvalifiseringa (2,21 m=nr 21)
EM 2014 i Zürich: Nr 7 – 2,26 m
VM 2015 i Beijing: Nr 8 – 2,25 m
EM 2016 i Amsterdam: Gullmedalje – 2,32 m, framom Robert Grabarz (2,29 m)
VM 2017 i London: Utslått i kvalifiseringa (2,29=nr 13)
OL i 2021 i Tokyo: Gullmedalje – 2,37, jamt med Mutaz Essa Barshim

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Gianmarco Tamberi» frå ,  den 22. juni 2022.  

Italienske friidrettsutøvarar
Høgdehopparar
Olympiske meistrar for Italia
Europameistrar i friidrett
Cilurnum

Cilurnum eller Cilurvum var ein festning langs Hadrianmuren som blei nemnd i Notitia Dignitatum. Han er no blitt identifisert som festningsruinane ein har funne ved Chesters i nærleiken av landsbyen Walwick i Northumberland i England. Festningen blei bygd i år 123, like etter at muren var fullført.

Cilurnum er rekna som den best  bevarte romerske kavalerifestningen  langs Hadrianmuren. Staden blir no teken var på av English Heritage som Chesters Roman Fort. Det er eit museum på staden som huser funn herfrå og frå andre stader langs muren.

Festningen verna om ei bru, Chesters Bridge, som tok romarvegen Military Way bakom muren og over North Tyne. Det er att massive landstøtter frå denne brua ved festningstaden. Cilurnum blei oppretta som ein kavalerifestning, for gjengjeldingsåtak inn i barbarområde nord for muren, og blei seinare overført til infanteriet. Hadrian sjølv oppmuntra til ein Disciplina-kult blant legionar stasjonerte ved muren, og ein tidleg inskripsjon på eit altar dedikert til Disciplina, funnem i 1978, indikerer at det tidlegaste kjende militære nærværet var ei fløy av kavaleriet, ala Augusta ob virtutem appellata ('kalla Augusta på grunn av tapperheiten sin'). Det er òg funne inskripsjonar som viser Cohors I Delmatarum, frå dagens Bosnia-Hercegovina, og Cohors I Vangionum Milliaria Equitata frå Øvre Rheinland i Tyskland òg var stasjonerte her.

Fire store romerske søyler som ein trur kom frå Cilurnum er blitt brukt i den sørlege midtgangen i St Giles-kyrkja ved Chollerton, eit par miles oppstrøms frå festningen.

Ettertid 
Tidleg på 1800-talet flytta Nathaniel Clayton, eigaren av Chesters House og landeigedommen rundt, fleire hundre tonn jord for å dekka over dei siste restane av fesningen som del av utviklinga av parklandskapet sitt. Han skapte med dette ein jamn, uavbroten grasskråning ned til elva Tyne. Før dei forsvann tok han var på ei rekkje romerske gjenstandar som han bevarte i familien.

Sonen hans John Clayton, som arva eigedommen i 1832, engasjerte ei gruppe arbeidarar til å grava ut igjen ruinane av festningen. Han skipa også eit lite museum til å visa fram funna. John Clayton kjøpte også Housesteads Fort, Carrawburgh Mithraic Temple, Magnis i Carvoran og andre historiske stader, og gjorde fleire utgravingar.

Museet blei bestilt i 1895 og opna i 1903. Det er ein verna bygning lista som grade II* utforma av Richard Norman Shaw. Museet viser nokre av dei romerske funna til John Clayton.

Galleri

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Cilurnum» frå ,  den 22. juni 2022.

Bakgrunnsstoff

 Roman Britain
 Chesters Roman Fort and Museum - Hadrian's Wall - English Heritage

Hadrianmuren
Historie i Northumberland
Romerske museum i England
Verdsmeisterskapen i roing 1989

Verdsmeisterskapen i roing 1989 vart avvikla på Bledvatnet ved Bled i dåverande Jugoslavia, finalane gjekk føre seg 9. og 10. september. Mennene tevla i 12 i ulike båtklassar og kvinnene i 10.

Noreg vann ein gullmedalje i dobbeltsculler for menn.

Menn

Singlesculler

Dobbeltsculler

Toar utan styrmann

Toar med styrmann

Dobbeltfirar

Firar utan styrmann

Firar med styrmann

Åttar

Lettvekt singlesculler

Lettvekt dobbeltsculler

Lettvekt dobbeltfirar

Lettvekt, firar utan styrmann

Lettvektsåttar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «1989 World Rowing Championships» frå ,  den 23. juni 2022.  

Roing
Idrettstilskipingar i Jugoslavia
Sport i 1989
Sofia Assefa

Sofia Assefa () er ein etiopisk tidlegare friidrettsutøvar som internasjonalt tevla i 3000 meter hinder.

Aktiv
Ved Bislett Games 2012 i Oslo vart Assefa nummer 2 i hinderløpet og sette personleg rekord med tida 9.09,0. To månader seinare kneip ho seg fire hundredels sekund framom vinnaren på Bislett stadion, Milcah Cheywa, og tok bronsemedaljen på 3000 meter hinder under Sommar-OL 2012 i London. I Friidretts-VM 2013 i Moskva kjempa Assefa om sigeren heilt inn til oppløpet, på ny vann ho ein bronsemedalje.

Assefa sette livsbeste med 9.07,0 under eit stemne i Hengelo 11. juni 2017.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 2008 i Beijing: Utslått i kvalifiseringa (9.47,0=nr 29)
VM 2009 i Berlin: Nr 12 – 9.31,2
VM 2011 i Daegu: Nr 6 – 9.28,2
OL 2012 i London:  Bronsemedalje – 9.09,84
VM 2013 i Moskva: Bronsemedalje – 9.12,8
VM 2015 i Beijing: Nr 4 – 9.20,0
OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 5 – 9.17,1
VM 2017 i London: Utslått i kvalifiseringa (9.40,8=nr 19)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Sofia Assefa» frå ,  den 23. juni 2022.  

Etiopiske friidrettsutøvarar
Olympiske bronsemedaljevinnarar for Etiopia
Hinderløparar
Tenestefolk

Tenestefolk eller tenar (av norrønt þénari) er einkvan som er tilsett i eit hushald for å gjera visse praktiske oppgåver. Tenarar bur ofte i eller nær hushaldet dei tener i. 

Arbeidsoppgåvene til ulike tenarar kan variera mykje. Dei kan gå ut på å hjelpa med personlege oppgåver, barnepass og utdanning, reinhald av hus og klede, matlaging og servering, vedlikehald av eigedom og eigedelar, reise og oppsyn, oppvarting og underhaldning, og mange former for gardsarbeid. Større, velståande hushald kan ha fleire tenarar med kvar sine avgrensa oppgåver. Mindre hushald kan ha ein eller to tenarar som tek seg av mange ulike oppgåver.

Historie
I norrøn tid var ein huskar ein fri, mannleg tenar. Skutelsvein kunne visa til ein tenar som varta opp ved måltid, eller til ein hirdmann av høg rang. Trælar var ufrie folk som kunne utføra tenaroppgåver.

I mellomalderen kunne gutar frå adelen vera pasjar som tente hjå ein annan adelsfamilie enn sin eigen. Som løn for tenesta fekk dei opplæring i danning og nyttige emne. Adelege kvinner kunne gjera ein liknande teneste som hoffdamer.

Gjennom mellomalderen og tidleg moderne tid utvikla det seg ulike tenarstillingar, som lakei, ein  tenar i livré, footman, ein liknande type uniformert tenar og butler eller hovmeister, ein tenar med ansvar for dei andre tenarane i eit større hushald. Ein hushaldar eller hushalderske kunne ha særskild oppsyn med dei tenarane som vedlikeheldt huset. Ein tenar som hjelpte herskapet med personleg stell og klesdrakt blei kalla kammertenar. Selskapsdamer kunne ha som hovudrolle å vera til stades og gjera små tenester for herskapskvinner.

Det fanst særskilde tenarar for særskilde roller, som kokk eller kokke for å laga mat, amme for å dia småborn, barnepassar for å passa dei og guvernante eller huslærar for å utdanna dei i heimen. Ein sekretær kunne ta seg av kontorarbeid og korrespondanse. Gartnarar kunne ta seg av hagar og parkar. Kuskar og seinare sjåførar kunne stå for vedlikehald og bruk av vogner og bilar. Ein kunne også ha til dømes musikarar som tenarar.

Mindre hushald kunne ha færre tenarar som gjorde meir variert, praktisk arbeid. På norske gardar i gamle dagar kunne ein ha nokre få tenarar, der kvinner blei kalla tenestejente eller taus og menn blei kalla tenestegut, gardsgut eller (teneste)dreng.

Seinare kunne familiar i byane ha nokre få eller berre ein tenar kalla hushjelp. I moderne samfunn med mange hushaldningsmaskinar og andre hjelpemiddel er det blitt mindre vanleg å ha tenarar, men det finst mange som har service- eller tenesteyrke i større verksemder.

Ord som er avleidde frå tenarnemningar

Ambassadør
Diakon
Doula
Kyrkjetenar
Minister
Stumtenar
Tenestemann
Vasall
Årmann

Kjelder

Fritekstsøk etter tenar i Nynorskordboka

Bakgrunnsstoff

 
Historiske yrke
Ord frå norrønt
James Carter

James Carter () er ein USA-amerikansk tidlegare friidrettsutøvar frå Baltimore som spesialiserte seg på 400 meter hekk. Han vann sølvmedaljen i øvinga ved VM i friidrett 2005.

Aktiv
Carter vart fjerdemann på langhekken både under Sommar-OL 2000 og OL 2004. I mellomtida, sesongen 2002, vann han IAAF-turneringa i øvinga. Han gjorde sitt livs løp i VM-finalen i Helsinki der han sette personleg rekord med tida 47,43 sekund og sikra seg sølvmedaljen. I den neste verdsmeisterskapen, i Osaka i 2007, vart han atter ein gong nummer 4 på 400 m hekk. 

Carter vart USA-meister på langhekk i 2002, 2004 og 2007.

Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
OL 2000 i Sydney: Nr 4 – 48,04
VM 2001 i Edmonton: Utslått i semifinalane (49,38=nr 14) 
OL 2004 i Aten: Nr 4 – 48,58
VM 2005 i Helsinki: Sølvmedalje – 47,43, bakom Bershawn Jackson (47,30)
VM 2007 i Osaka: Nr 4 – 48,40

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «James Carter (hurdler)» frå ,  den 24. juni 2022.  

Friidrettsutøvarar frå USA
Hekkeløparar frå USA
Deltakarar under sommar-OL 2000
Deltakarar under sommar-OL 2004
Livré

Livré eller livre (frå fransk for ‘utlevert’) er ein uniformstype for ein mannleg tenar i eit herskapshus.
Omgrepet viste opphavleg til kapper (gjerne med pelskrage) som den franske kongen delte ut ved større årlege festlege høve til bannerherrar og riddarar.

Seinare gjekk uttrykket over til å visa til uniformsaktige drakter brukt av finare tenarskap og væpnarar. Dei var haldne i særskilde fargar, til dømes i våpenfargane til adelsslekta dei tente. Ein kunne også ha meir detaljerte element frå heraldikken til slekta på kleda, også i små detaljar som prega på knappane. 

I Europa var livré-moten lenge dominert av impulsar frå det franske hoffet i Versailles. I tillegg til kvardagslivréet kunne ein ha livrésett meint for meir høgtidelege tilstellingar, og dessuten morgonlivrear. 

Livrear eller inspirerte drakter er blitt tekne var på i fleire samanhegnar, til dømes ved mange moderne hoff og ved hotell (dørvakter, portnarar, resepsjonistar, piccoloar).

Sjå òg
Footman
Lakei

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Livré» frå ,  den 24. juni 2022.

Litteratur 

 Heinrich XXVIII. Prinz Reuß zu Köstritz: Der korrekte Diener. Handbuch für Herrschaften und deren Diener. Parey, Berlin 1900 (Tekst i Wikisource)
 Marieluise Kliegel: Des Dieners alte Kleider. Livreen und Livreeknöpfe – ausgewählte Beispiele deutscher Adelshöfe des 19. Jahrhunderts. Vereinigte Westfälische Adelsarchive, Münster 1999 (zugl. Münster (Westfalen), Univ., Diss., 1997)
 Des Kaisers teure Kleider. Festroben und Ornate, Hofuniformen und Livreen vom frühen 18. Jahrhundert bis ins Zeitalter von Franz Joseph I. und Elisabeth. Katalog zur Ausstellung des Kunsthistorischen Museums Wien und des Reiss-Museums Mannheim 2000/2001. Wien/Mannheim 2000, ISBN 3-85497-010-2

Uniformer
Tenarskap
Arbeidsklede
Mannsklede