alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Fylkesveg 5862

Fylkesveg 5862 går mellom Basseneset og Ristesundet på Kvamsøya i Sande kommune. Vegen er 9,2 km lang.

Fram til 2019 vart  vegen nemnd Fylkesveg 7 i Møre og Romsdal.

Kommunar og knutepunkt

Endepunkt Basseneset
Arm til Bringsinghaug ferjekai (0,3 km)
 Ferje frå Bringsinghaug til  Voksa
Endepunkt Ristesundet

Bakgrunnsstoff

5862
Ferjesamband i Møre og Romsdal
Vegar i Sande i Møre og Romsdal
Brita

Brita og Britta er kvinnenamn danna som kortformer av Birgitta. Namna er kjende i nordisk og tysk samanheng.

Brita har norsk namnedag den 23. juli.

Namnet, med stavemåten Britha, var mykje bruk for norske jentebarn først på 1800-talet. Forma Brita var populær på 1870-talet. Det var 2 134 norske kvinner som heitte Brita i 2009, og 223 som heitte Britta.

Namneberarar 
 Brita Olovsdotter (Tott), (1400-talet), dansk-svensk adelskvine
 Brita Pipare (1500-talet), svensk trolldomsskulda kvinne
 Brita Zippel eller Sippel, (ca. 1630-åra-1676), svensk trolldomsdømd kvinne
 Brita Hagberg (1756-1825), svensk soldat kjend som Petter Hagberg
 Brita Collett Paus (1917-1998), norsk stiftar av Fransiskushjelpen
 Brita Pollan (f. 1939), norsk religionshistorikar
 Britta Thomsen (f. 1954), dansk europaparlamentspolitikar
 Brita Skybak (f. 1960), norsk kunstnar
 Brita Bungum (f. 1964), norsk sosiolog
 Brita Møystad Engseth (f. 1966), norsk mediakvinne
 Brita Granström (f. 1969), svensk-britisk illustratør

Annan bruk 
Brita er namnet på ein asteroide, 1219 Britta, og ein småplanet, 1071 Brita.

Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Brita» frå , den 22. juli 2009. 
 

Kvinnenamn
Kortnamn
Nordiske førenamn
Tyske førenamn
Fylkesveg 10

Fylkesveg 10 finst i fleire fylke i Noreg:

Fylkesveg 10 i Aust-Agder
Fylkesveg 10 i Buskerud
Fylkesveg 10 i Hordaland
Fylkesveg 10 i Møre og Romsdal
Fylkesveg 10 i Troms
Fylkesveg 10 i Vest-Agder

Fylkesveg 010

nb:Fylkesvei 10 (andre betydninger)
Overflatebølgje

Ei overflatebølgje er ei mekanisk bølgje som forplantar eg i grenseflata mellom to forskjellige media, vanlegvis to væsker med forskjellig tettleik. Ei overflatebølgje kan òg vere ei elektromagnetisk bølgje styrt av ein refraksjonsindeksgradient. Innan radio er ei jordbølgje ei overflatebølgje som forplantar seg nær jordoverflata.

Mekanisk bølgje 
I seismologi kan ein kome borti fleire forskjellige overflatebølgjer. Overflatebølgjer i denne samanhengen vert ofte kalla L-bølgjer eller rayleigh-bølgjer. Ei seismisk bølgje er ei bølgje som forplantar seg gjennom jorda, ofte som følgje eit jordskjelv eller ein eksplosjon. L-bølgjer har transvers rørsle (rørsla er vinkelrett til retninga dei flyttar seg i, som lysbølgjer), medan rayleighbølgjer kan vere både longitudinale (flyttar seg parallelt til rørsleretninga, som lydbølgjer) eller transverse. Seismiske bølgjer vert studert av seismologar og målt av ein seismograf eller seismometer. Overflatebølgjer kan dekkje store frekvensområde periodane til bølgjene og det er bølgjeperiodane på over 10 sekund eller meir som vanlegvis gjer størst skade. Overflatebølgjer kan reise fleire gonger rundt jorda under dei største jordskjelva. 

«Overflatebølgje» kan òg skildre bølgjer over eit hav. Døme er bølgje ri flata mellom vatn og luft (havbølgjer) eller krusningar i sanden nær flata mellom vatn og luft. Eit anna døme er indre bølgjer, som kan forplante seg mellom to vassmassar med forskjellig tettleik.

Elektromagnetisk bølgje 
Jordbølgje viser til forplanting av radiobølgjer ved eller nær jordoverflata. Desse overflatebølgjene vert òg kalla nortonbølgjer, zenneckbølgjer, sommerfeldbølgjer eller glidande bølgjer.

Sjå òg 
 Seismisk bølgje
 P-bølgje
 S-bølgje
 Rombølgje 
 Flyktig bølgje
 Havbølgje, indre bølgje, dispersjon og monsterbølgje
 L-bølgje og Rayleighbølgje
 Tyngdebølgje
 Stoneleybølgje
 Scholtebølgje

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Surface wave» frå , den 23. juli 2009. 
 oppgav desse kjeldene:

Bølgjemekanikk
Seismologi
Indre bølgje

Indre bølgjer er tyngdebølgjer som svingar i eit væskemedium og ikkje på overflata av det. Dei oppstår som følgje av små perturbasjonar i den hydrostatiske likevekta, der balansen vert opprettheldt mellom tyngdekrafta og oppdriftskrafta. Eit enkelt døme er ei bølgje som forplantar seg i grenseflata mellom to væsker som har forskjellig tettleik, som mellom olje og vatn. Indre bølgjer har vanlegvis mykje lågare frekvens og større amplitude enn overflatebølgjer, fordi tettleiksskilnaden (og derfor den tilbaketrekkingskrafta) i ei væske vanlegvis er mykje mindre enn tettleiken til sjølve væska. Indre bølgjer finst overalt i både havet og atmosfæren. Ikkje-lineære isolerte, indre bølgjer vert kalla solitonar. 

Atmosfæren og havet er kontinuerleg lagdelt. Den potensielle tettleiken aukar jamt nedover. Indre bølgjer i eit kontinuerleg lagdelt medium kan forplante seg både vertikalt og horisontalt. Dispersjonsforholdet for slike bølgjer er merkeleg: For ein fritt forplantande indre bølgjepakke, er retninga som energien forplantar seg i (gruppefarten) vinkelrett på retninga som bølgjetoppane og bølgjedalane (fasefarten) forplantar seg i. Ei indre bølgje kan verte avgrensa til eit lite område i høgda eller djupna på grunn av forskjellig lagdeling eller vind. Her er bølgja sagt å vere fanga, og det kan oppstå ei vertikal ståande bølgje, der den vertikale komponenten til gruppefarten vert null. Ein fanga intern bølgjemode kan forplante seg horisontalt med parallell gruppe- og fasefartvektorar. 

På stor skala er indre bølgjer påverka av både jordrotasjonen og lagdeinga i mediet. Frekvensen til desse geofysiske bølgjerørslene varierer frå den nedre grensa til coriolisfrekvensen (tregleiksrørsle) opp til Brunt-Väisälä- eller oppdriftsfrekvensen (oppdriftssvingingar). Over Brunt-Väisälä-frekvensen kan ein finne flyktige indre bølgjerørsler, som til dømes die som kjem av delvis refleksjon. Indre bølgjer skapt av tidvasstraum over topografi eller havbotn vert kalla indre tidvassbølgjer. På liknande måte oppstår atmosfærisk tidvatn ved den ujamne soloppvarminga ein har gjennom eit døgn.

Bakgrunnsstoff 
 Diskusjon og videoar av indre bølgjer.
 Atlas over indre bølgjer i havet

Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Internal wave» frå , den 23. juli 2009. 
 

Væskedynamikk
Fysisk oseanografi
Bølgjer
Wagnertuba

Wagnertubaen er eit messingblåseinstrument som på eit vis er ei kryssing av valthorn og tuba. Ein reknar at det høyrer til valthorn-familien. Instrumentet har konisk boring, og er vidare enn er valthorn, men trongare enn ein tuba. Det finst i to storleikar, tenor og bass, stemt i høvesvis Bb og F, tilsvarande Bb- og F-valthorn. Det finst derimot nyare instrument som med ein ventil kan endra stemminga frå Bb til F, og slik tilsvarar dobbelhornet. Wagnertubaen blir vanlegvis notert som eit transponerande instrument i G-nøkkel, men ulik notasjonspraksis har eksistert.

Wagnertubaen blei spesialutvikla på førespurnad frå komponisten Richard Wagner på 1860-talet, då han som velrenommert operakomponist ville utvida orkesterets klanglege kompetanse. Han hadde i 1853 besøkt Adolphe Sax og sett hans saxhorn, og henta inspirasjon frå desse. Wagner fekk dei fyrste wagnertubaene laga til operasyklusen Nibelungenringen, der han lét fire av dei åtte hornistane alternere mellom valthorn og wagnertubaer (to tenortubaer og to basstubaer), ein praksis òg seinare komponistar har nytta. Wagnertubaen blir spelt med eit valthorn-munnstykke, og dei 3-4 ventilane blir spelt med venstre hand, som på eit valthorn, noko som legg til rette for alternering mellom instrumenta.

Wagnertubaen var lenge svært uvanleg i operahus utanfor Tyskland, og wagnertubastemmar blei derfor ofte spelt på eufonium eller tuba. Denne praksisen blir fortsett nytta når wagnertubaer ikkje kan oppdrivast. 

Staden i partituret der wagnertubaene blir notert, varierer etter kven som speler dei. Blir dei spelt som alternerande instrument av hornister, blir dei notert under valthorna, over trompetane. Elles blir dei notert under trombonane, over tubaen som då gjerne blir notert med namnet kontrabasstuba. I enkelte partitur står det oppført tenor- og basstuba, og då dette er vanlege namn på wagnertubaene, kan det oppstå uvisse om kva instrument komponisten eigentleg spør etter; vanlege tubaer eller wagnertubaer.

Komponistar som har skrive for Wagnertuba 
 Richard Wagner – fyrst og fremst Nibelungenringen
 Anton Bruckner – 7., 8. og 9. symfoni
 Arnold Schoenberg
 Richard Strauss – Elektra
 Igor Stravinskij – Eldfuglen og Vårofferet
 Jan Koetsier som i 1911 skreiv Skurrile Elegie über Richard Wagner for Wagner-tuba og strykekvartett.
 Bela Bartok
 Edgard Varèse
 Felix Draeseke
 Elisabeth Lutyens
 Michael Nyman
 Andrew Downes
 Stephen Caudel
 Elisabeth Lutyens som i 1960 skreiv Quincunx som tok i bruk ein kvartett med Wagner-tubaer. 
 Stephen Caudel som i 1993 hadde verdspremiere på sitt stykke Edel Rhapsody, eit verk for Solo B-Tenor Wagner-tuba og orkester. 
 Andrew Downes som i oktober 2005 fekk framført komposisjonen sin 5 Dramatic Pieces for 8 Wagner Tubas av Czech Philharmonic Horns 
 Ragnar Søderlind

Kjelde 
 Denne artikkelen bygger på «Wagnertuba» frå , den 23. juli 2009. 
 

Massingblåseinstrument
Basstrompet

Basstrompeten er eit messingblåseinstrument, konstruert av Richard Wagner, og stemt i B, C eller Eb.

Basstrompet har om lag same toneregister som ein trombone, men går gjerne noko høgare og blir oppfatta som hardare og meir metallisk i tonen. Basstrompeten blir ofte spela av trombonistar på grunn av likskapane i tonehøgd og munnstykkeform. Dette instrumentet må kunne seiast å vere nokså sjeldan, og det inngår ikkje i nokon solokonserttradisjon. Det finst derimot nokre velkjende konsertstykke der basstrompet blir bruka, mellom anna Le Sacre du printemps av Igor Stravinskij. Cy Touff var ein av få jazzmusikarar som spela basstrompet.

 Trompet
 Basstuba

Kjelde 
 Denne artikkelen bygger på «Basstrompet» frå , den 23. juli 2009. 
 

Massingblåseinstrument
Guiro

Guiro er eit latinamerikansk perkusjonsinstrument, spesielt utbreidd i kubansk folke- og populærmusikk, og musikkformer som er i slekt med desse.

Guiroen består i den tradisjonelle forma av ein uthola kalebass (graskar med hardt skal), der det er skore inn riller på ei av sidene. Ein bruker så ei stikke eller ein pinne for å stryka over desse rillene, og får med det ein skrapande og gjennomtrengande lyd.

Moderne guiroar blir gjerne produsert i tre, metall eller plast.

Kjelde 
 Denne artikkelen bygger på «Guiro» frå , den 23. juli 2009. 
 

Perkusjonsinstrument
Cubansk musikk
Pauke

Pauke  er ei tromme laga av ein halvkuleforma metallkjele dekt av eit utspent skinn som kan stemmast i ulike tonehøgder ved hjelp av skruer eller ein pedalmekanisme. 

Pauker kom til Europa frå Asia på 1100-1400-talet, og er det eldste perkusjonsinstrumentet i symfoniorkesteret, og er ein kopar- eller messingkjele belagt med kalveskinn eller plastskinn. Naturskinna (kalveskinna) endrar klang alt etter vêrforhold og fukt, og skal derfor stemmast hyppig i motsetning til plastskinnspaukar. Diameteren på pauken er frå 50 til 90 cm og dei blir slått på med trekøller som har hovud av filt, lêr eller svamp. 

Ein pauke kan berre vera stemt til ein tone om gongen, og blir derfor ofte oppstilt i sett på 2-5 stk., der kvar er stemt i forskjellige tonar. Paukane blir stemt ved hjelp av pedalar som set pauken i det rette toneleiet, der han vidare blir finstemt ved hjelp av dreiehandtak. Skinnet blir stemt opp ved hjelp av ein stemmenøkkel.

Under konsertar skal paukisten ofte stemma ein eller fleire av sine paukar om til ein annan tone. Når dette skjer er paukisten nøydd til å setja hovudet heilt ned til skinnet for å kunne høyra tonen utan at publikum skal høyra han.

Kjelder 
Pauke (22. juni 2012), Store norske leksikon. Henta 5. desember 2013.
 Denne artikkelen bygger på «Pauke» frå , den 23. juli 2009. 
 

Trommer
Basstromme

Basstromme eller stortromme er ei stor sylindrisk tofelltromme som ein speler på med klubber med filt- eller skinnhovud. Basstromma blir brukt i ulike orkester og band. Ho er vanleg i janitsjarorkester og er ein viktig del av eit trommesett. 

For bandmusikarar er basstromma ein del av eit trommesett, og blir spelt på med ein fotpedal med høgre eller venstre fot. I orkester heng tromma åleine i eit stativ.

Kjelder 
Stortromme (22. juni 2012), Store norske leksikon. Henta 5. desember 2013.
 Denne artikkelen bygger på «Basstromme» frå , den 23. juli 2009. 
 

Trommer
Cymbal

Cymbalen er eit perkusjonsinstrument. Ein cymbal er laga av ei metallegering, ofte ei bronselegering, beståande av ca 20% tinn og 80% kopar eller ei messinglegering for billigare cymbalar. Mengda tinn legeringa kan reduserast for å oppnå ein annan lydkarakteristikk, men han kan ikkje overstige 20%. Legeringa vil då bli ueigna til å laga cymbalar av. Cymbalar blir støypte før dei blir dreidde og deretter hamra for hand eller ved hjelp av maskin.

Cymbalar finst i dei fleste storleikar, og blir ofte brukt til å markera skifter og/eller aksentar i musikken. Cymbalen blir i dag brukt i dei fleste musikkstilar, og ein kan mellom anna finna dei individuelt, saman med andre slaginstrument, eller på eit trommesett.

Dei vanlegaste cymbalane i trommesettet er hi-hat, crash og ride. Innanfor marsj og klassisk musikk blir det for det meste brukt store crash- eller ride-cymbalar saman med køller i storleiken 18" til 22". Variantar av hihaten blir òg brukt, men blir då kalla A2 og er i storleiken 18" til 22" (innanfor marsjavdelinga er dei i storleiken 12" til 16"). Desse har stroppar til å tre over hendene når dei blir spelte med.

Kjelde 
 Denne artikkelen bygger på «Cymbal» frå , den 23. juli 2009. 
 

Perkusjonsinstrument
Militærmusikk
Tam-tam

Tam-tam er eit perkusjonsinstrument av cymbaltypen; ei metallskive med ein noko oppbøyd kant. Tam-tam er ein variant av den asiatiske gongen. Tam-tamen kling mørkt, og om han ikkje blir avdempa har han ein lang etterklang. Han har blir brukt i symfoniorkester sidan 1700-talet.

Kjelde
Denne artikkelen bygger på «Tam-tam» frå ,  den 23. juli 2009.  
 

Perkusjonsinstrument
Crotalar

Crotalar, nokre gonger òg kalla antikke cymbalar, er perkusjonsinstrument som består av små, stemte bronse- eller brassrøyr, kvar på omtrent 10 cm i diameter med ei jamn overflate på toppen og eit munnstykke på støttepunktet. Dei blir vanlegvis spelte på ved å slå på dei med ein flat hammar, men kan også bli spelt ved å slå to røyr saman som fingercymbalar. Lyden er som ei lita, stemt klokke, berre med ein lysare tone og langt lengre gjenklang.

Moderne crotalar er arrangert kromatisk og med ei rekkjevidd på opp til to oktavar. Dei er vanlegvis tilgjengelege i sett, vanlegvis ein oktav, men kan òg bli kjøpt kvar for seg.

Kjelde 
 Denne artikkelen bygger på «Crotalar» frå , den 23. juli 2009. 
 

Perkusjonsinstrument
Taktart

Taktart, takt eller metrum viser til mønster i musikk av betonte og ubetonte slag i taktar. Taktarten er eit skjelett for rytmen i eit musikkstykke, eller ein del av eit stykke.

Taktarten blir oppgitt først i eit stykke ved ein taktsignatur som viser talet slag per takt i tillegg til den rytmeverdien som utgjer slaget. Firefiredelstakt (4/4), der ein har fire slag med firedelsnoter per takt, er ein svært vanleg taktart, og blir ofte berre skriven som ein C. Trefiredelstakt er kjend for å brukast i vals.

Kjelder 
 
 
 

Musikknotasjon
Rytme
Statsarkivet i Hamar

Statsarkivet i Hamar vart skilt ut frå Statsarkiva i Kristiania i 1917, og har Hedmark og Oppland som embetsdistrikt. Arkivet har nesten 9000 hyllemeter arkivsaker. Dei eldste er frå 1600-talet.

Statsarkivet har adresse Lille Strandgate 3, ved Stortorget og har lesesal for publikum.

Stifts-/statsarkivarar 
 1917-1922: Fredrik Scheel (1886-1932)
 1922-1961: Gunnar E. Christiansen (1890-1979)
 1961-1983: Jan Henrik Olstad (1914-2010)
 1983-2010: Per-Øivind Sandberg (1943-)
 2010-: Vigdis Stensby (1970-)

Bakgrunnsstoff 
 Statsarkivar Fredrik Scheels dagbok : 23.7.1917-22.10.1921, 1987.
 Fortid og nåtid i samspill - Statsarkivet i Hamar 1917-2007, utgjeven av Hamar Historielag 2009

Hamar kommune
Arkiv i Noreg
Skipingar i 1917
Styresmakter i Hedmark
Ostinato

Ostinato (latin ostinatus, 'hardnakka;) er i musikken nemninga på ein stadig gjentatt musikalsk figur, f.eks. ein melodi, ein bestemt rytme (jfr. Ravels Bolero) eller eit anna musikalsk element.

Prinsippet bak ostinato har ganske sikkert eksistert så lenge menneske har laga musikk. Den første kjelda går tilbake til høgmellomalderen. På 1600- og 1700-talet, den såkalla generalbassens tidsalder, blei ostinatet vanlegvis utført i bass-stemmen (basso ostinato). Ostinato fall ut av bruk som kunstnerisk uttrykksmiddel under wienerklassisismen, men fekk ei lita oppblomstring på 1800-talet.

Eit harmonisk ostinato er ein akkordgang som blir gjentatt om igjen og om igjen.

I rocken er namnet for eit ostinato riff, i jazz blir det kalla vamp, og i electronica loop.

Kjelde 

 Denne artikkelen bygger på «Ostinato» frå , den 23. juli 2009. 

Musikkteori
Musikalske teknikkar
Italienske ord og uttrykk
Bass
Akkompagnement
George Perle

George Perle () var ein komponist og musikkteoretikar. Perle komponerte med ein teknikk han kalla tolvtonetonalitet, som er relatert til, men ikkje den same som tolvtoneteknikken. I 1986 fekk han Pulitzerprisen for verket Fourth Wind Quintet.

Kjelde 
 Denne artikkelen bygger på «George Perle» frå , den 23. juli 2009. 
 

USA-amerikanske komponistar
Folk frå New Jersey
Pulitzerpris-vinnarar
Diatonisk skala

Ein diatonisk skala er ein sjutoneskala bygd opp av fem heiltonetrinn og to halvtonetrinn der dei to halvtonetrinna er maksimalt skilde (med to eller tre heltonetrinn). Diatone skalaer er grunnlaget for ein del av den klassiske europeiske musikken, durskalaen, mollskalaen og alle kyrkjetoneartane er diatone skalaer. Dei to skalaene som i dag blir kalla dur og moll var i mellomalderen og i renessansen berre to av sju kyrkjetoneartar som bestod av diatoniske skalaer som begynte på kvar av dei sju tonane i skalaen. Dur- og mollskalaene har vore dei vanlegaste skalaene i vestleg musikk sidan starten av det tjuande hundreåret. 

Ein melodi eller ein akkord blir kalla diatonisk om han følgjer ein diatonisk skala.

Kjelde 
 Denne artikkelen bygger på «Diatonisk skala» frå , den 23. juli 2009. 
 

Musikkskalaer
Delstaten Aguascalientes

Aguascalientes er ein delstat i Mexico som ligg i sentrale delen av landet. Hovudstaten og største byen er Aguascalientes. Han har om lag 1 065 416 innbyggjarar og arealet er på 2,112.4 km². 

Namnet Aguascalientes tyder varmt vatn på spanske. Den er berømt for sine varme kilder.

Aguascalientes grensar til Zacatecas i nord og Jalisco i sør. Delstaten reiv seg laus från Zacatecas den 27 oktober, 1857.

Bakgrunnsstoff 
 Aguascalientes Offisiell nettstad (spansk)

Delstatar i Mexico
Austad kyrkje i Bygland

Austad kyrkje står på Tveit i Bygland kommune i Agder fylke og er ei langkyrkje frå 1880. 
Arkitekt for kyrkja, som er bygd i tre, var byggmeister Oskar Fabricius.

Det har vore kyrkje på staden sidan mellomalderen.

Austad kyrkje høyrer til Bygland sokn i Otredal prosti. Austad var tidlegare eige kyrkjesokn, men 1. juli 1997 vart sokna Bygland, Sandnes og Austad slegne i hop til eit nytt sokn som vart heitande Bygland sokn.

Inventar 
Preikestolen er frå kring 1536. Han vart oppattmåla av Christen Anderssøn i 1634. 
Det er tre døypefontar i kyrkja. Den eldste er frå kring 1200.

Fotnotar

Bakgrunnsstoff 
 
 Kart frå 1979 som viser soknegrenser og kyrkjestader, på nettstaden til Universitetet i Bergen
 «Kirkebøker, Aust-Agder» på nettstaden til Arkivverket 
 Om Bygland sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
 

Kyrkjer i Bygland
Kulturminne i Bygland
Kyrkjer i Otredal prosti
Langkyrkjer i Agder og Telemark bispedømme
Norske kyrkjer frå 1880
Fiskarkapellet

Fiskarkapellet er eit lafta kyrkjebygg frå 1459 som står på Maihaugen i Lillehammer. Det vart opphavleg oppført på Øyra ved Gudbrandsdalslågen i Fåberg. 

Etter reformasjonen vart det flytt til prestegarden i Fåberg og gjorde der nytten som stabbur til det vart kjøpt av Anders Sandvig og flytt til Maihaugen i 1896. Kapellet er det einaste bevarde norske trekyrkjebygget frå mellomalderen som ikkje er bygd i stavverk.

Byggjeåret og at kapellet var vigd til Maria møy og Heilag-Olav veit ein frå ei latinsk innskrift som er skoren i veggen på kapellet. Innskrifta fortel også at det var Hamar-bispen Gunnar som fekk kapellet reist.

Referansar

Bakgrunnsstoff 
 Eldre fotografi av kapellet på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
 

Maihaugen
Kyrkjer i Lillehammer
Mellomalderkyrkjer i Noreg
Norske kyrkjer frå 1400-talet
Kulturminne i Lillehammer
Dalen på Fitjar

Dalen er ein gard på øy Ålforo i Fitjar kommune. Garden ligg nord på øya i ein liten dal, som har gjeve namn til garden. Namnet var i 1725 skrive Aalforen etter øya, og Dahlen i 1744. Seinare har berre namnet Dalen vorte nytta, som òg er dagleguttalen. 

Opphavleg var Dalen ein husmannsplass under Fitjargarden til 1755 då eigaren Ola Michelsen Tosche selde han til ein av brukarane. Seinare har brukarane sjølv eigd garden. 

Ein har mellom anna funne ein flintodd frå steinalderen på Dalen.

Kjelder 
 

Gardar på Fitjar
Billy Talent III

Billy Talent III er det fjerde studioalbumet frå den kanadiske rockegruppa Billy Talent, lansert i Noreg den 13. juli 2009.

Demoversjonen av songen «Turn Your Back» frå plata vart sloppe som ein singel i september 2008. Den første offisielle singelen frå Billy Talent III er «Rusted from the Rain», lansert mai 2009.

Spor

Medverkade 
 Benjamin Kowalewicz – vokal
 Ian D'Sa – sologitar, vokal
 Jonathan Gallant – bass, støttevokal
 Aaron Solowoniuk – trommer,perkusjon
 Brendan O'Brien – produsent, perkusjon

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettside 
 Billy Talent på MySpace

Musikkalbum frå 2009
Billy Talent-album
Maktå på Straen

Maktå på Straen er eit norsk skodespel skrive av Leiv Isaksen (1897-1927). Stykket hadde premiere på dåverande Stavanger Teater (nå Rogaland Teater) 8. januar 1927, framført av amatørar. Stykket vart skrive til Stavanger Katedralskole sitt skuleteater (Iduns Julekomedie), og dei medverkande ved urpremieren var ei blanding av skuleelevar og gamle veteranar frå skuleteateret. 

Stykket, som snøgt fekk status som Stavanger sin eigen bykomedie, har handling og persongalleri i klassisk folkekomediestil, og forfattaren hadde skrive alle tekstar og melodiar til dei innlagde visene. 

Første oppsetting i Rogaland Teater sin regi kom i sesongen 1954/55. 

I 1977 vart stykket supplert med nye viser av Andreas "Ajax" Jacobsen (tekst) og Håkon Berge (musikk.) Då vart òg den gamle revyvisa «Eg e fydde på Straen, eg» (tekst: Laurits Torsen) lagt permanent inn i stykket.

Bakgrunnsstoff 
 Teksten som attgjeven i biografien om Isaksen, Gerd Isaksen Balle: Leiv Isaksen og Maktå på Straen, Stavanger: Dreyer Forlag 1996.

Teater
Kultur i Stavanger
Quintana Roo

Quintana Roo er ein av 31 delstatar i Mexico som ligg i den austlege delen av landet. Han grensar til Yucatán i nord, Campeche i vest, og Det karibiske havet og Mexicobukta i aust.

Delstatshovudstaden er Chetumal og Cancún er største byen. Quintana Roo har om lag 1 135 309 (2005) innbyggjarar og arealet er på  km². 

Turisme er ein viktig næring i delstaten på grund av dei mange populære turiststader og prekolumbiske pyramider.

Delstaten har namn etter Andrés Quintana Roo, som var ein meksikansk patriot.

Bakgrunnsstoff 
 Quintana Roos Offisiell nettstad (spansk)

Delstatar i Mexico
Ålforo

Ålforo er ei øy i Fitjarøyane i Fitjar kommune. Ho er den klart største av Fitjarøyane og ligg midt i den gamle skipsleia mellom øya Stord og Bømlo. 

Ålforo er langstrekt, om lag 6,5 km lang og opp mot 1,5 km på det breiaste. I vest ligg dei mindre øyane Tranøy, Agasyster og Aga, og i aust ligg Hjelmen, Straumøy, Ivarsøy og Avløypet. 

Det ligg fleire gardar på Ålforo. Desse er Dalen, Hatlevikjo, Sætravikjo, Kuvikjo, Tongjo og Fattigmannshavn.

Kjelder 
 

Fitjarøyane