Jaljulia

Jaljulia (hebraisk skrift גַ'לְג'וּלְיָה, arabisk skrift جلجولية), offisielt òg skrive Jaljulye, er ein arabisk by i Israel nær Kfar Saba. I 2011 hadde han eit folketal på 9 000.

Historie 
I romartida vart landsbyen kalla «Galgulis», og i krossfarartida vart han omtalt som «Jorgilia» i 1241.

I 1265 veit ein at sultan Baibars gav like delar av landsbyen til tre av emirane sine. Ein av desse, emir Badr al-Din Baktash al-Fakri, tok delen sin av landsbyen med i ein waqf han grunnla.

I 1596 vart Jaljulia ein del av Det osmanske riket, i Banu Sa´b nahiya under Nablus liwa, med eit folketal på 100 hushaldningar («khana»). Han betalte skattar av ei rekkje avlingar, inkludert kveite og bygg, i tillegg til «sommaravlingar», «enkelte inntekter», «geiter og bier», og ein marknadsskatt. Det var òg ein koppskatt for kristne og jødar i landsbyen.

Seint på 1800-talet vart Jaljulia skildra som ein stor adobelandsby på sletta. Moskeen vart skildra som fin, men i ruinar. Eit karavanserai («khân») i ruinar vart òg nemnt. Landsbyen fekk vatn frå ein brunn på vestsida.

Under Sinai- og Palestinafelttoget i fyrste verdskrigen låg landsbyen ved den osmanske frontlinja og vart øydelagd av britisk artilleri.

I 1945 hadde landsbyen 740 innbyggjarar, all klassifiserte som arabarar. Dei eigde i alt 11 873 dekar land, medan 447 dekar var i offentleg eige. Jødar eigde 365 dekar land.

Etter krigen i 1948 låg Jaljulia på den arabiske sida av våpenkvilelinja og landområdet vart konfiskert av Israel. Det vart overført til Israel med våpenkvileavtalen i 1951, men mislukkast å få tilbake området som vart gjeven til nye israelske busetjingar.

Landemerke 
Moskeen som lokalt vert kalla Jami Abu´l-Awn, er knytt til den religiøse leiaren Shams al-Din Abu´l - Awn Muhammad al-Ghazzi på 1400-talet, som skal ha kome frå denne landsbyen. Arkitekturen til moskeen er i følgje Petersen samsvarande med at han vart bygd på 1400-talet eller tidleg på 1500-talet.

Karavanseraiet eller khanen ligg på andre sida av vegen for moskeen. 
Khanen vart bygd av Sayf al-Din Tankiz, som var guvernør i Damaskus 1312-1340. Han var framleis i drift på 1500-talet, då han vart nemnd i ein osmansk firman. På 1800-talet vart han sett av Guérin, som skildra han som ein vakker khan med ein fleirkanta minaret som låg i ruinar.

Sjå òg
 Arabiske stader i Israel
 Tawfik Khatib
 Shadi Abu Dib

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Jaljulia» frå ,  den 6. juli 2015.  

Clermont-Ganneau, C. S.(1896): Archaeological Researches in Palestina 1873-1874, [ARP], translated from the French by J. McFarlane, Palestine Exploration Fund, London. Volume 2, s.37,   s.340,

Hartmann, Richard (1910): Die Straße von Damaskus nach Kairo Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft › Bd. 64, passim;  (Sitert i Petersen, 2001)
Heyd, Uriel (1960): Ottoman Documents on Palestina, 1552-1615, Oxford University Press, Oxford. Sitert i Petersen (2001)

Maier, L. A., Pinkerfeld, J. and Yadin, Y. (1950), Some Principal muslim Religious Buildings i Israel, Ministry of religious affairs, Jerusalem. Sitert i Petersen (2001)

MPF: Ipsirli and al-Tamimi (1982): The muslim Pious Foundations and Real Estates in Palestina. Gazza, Al-Quds al-Sharif, Nablus and Ajlun distrikts according to 16th-Century Ottoman Tahrir Registers, Organisation of Islamic Conference, Istanbul 1402/1982. Sitert i Petersen (2001).

Petersen, Andrew (2001): A Gazetteer of Buildings in Moslem Palestine: Volume I (British Academy Monographs in Archeology)
Ritter, Carl (1866):  The comparative geography of Palestina and the Sinaitic Peninsula,   vol 4

al-'Ulaymi Sauvaire (editor)  (1876): Histoire de Jérusalem et d'Hébron depuis Abraham jusqu'à la fin du XVe siècle de J.-C. : fragments de la Chronique de Moudjir-ed-dyn  Index: s. 115, 148, 154, 266

Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad   
 Arabisk nettstad 
 Velkomen til Jaljuliya

Kommunar i Israel
Arabiske stader i Israel
Triangelet i Israel
Kommunar i Det sentrale distriktet i Israel